Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt III SA/Po 430/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2017-11-09 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne: Transport
Skarżony organ: Inspektor Transportu Drogowego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2017 poz 1369
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 4, 7a, 14 ust. 1, 92a ust. 1,3 i 6, art. 92b, art. 92c
journal: Dz.U. 2013 poz 1414
law: Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym -  tekst jednolity.

SENTENCJA

Dnia 9 listopada 2017 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Maria Lorych-Olszanowska Sędziowie WSA Marzenna Kosewska WSA Izabela Paluszyńska (spr.) Protokolant: ref. staż. Marta Chocianowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 listopada 2017 roku przy udziale sprawy ze skargi [...] Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w P. na decyzję Inspektor Transportu Drogowego z dnia [...] listopada 2016 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za naruszenie przepisów ustawy o transporcie drogowym oddala skargę


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] listopada 2016 r. nr [...] Inspektor Transportu Drogowego, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst. jedn. Dz. U. z 2016r. poz. 23), art. 4 pkt 22, art. 7a, art. 14 ust. 1, art. 92a ust. 1 i ust. 3 i ust. 6, art. 92b, art. 92c ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (tekst jedn. Dz. U z 2013r. poz. 1414 ze zm.), lp. 5.3.1, lp. 5.3.2, lp. 5.1.1, lp. 5.2.1, lp. 5.2.2, lp. 5.6.1, lp. 6.3.7, lp. 6.3.9, lp. 6.3.11, lp. 6.3.12, l.p. 1.4, lp. 6.2.1 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym, art. 6-8, art. 10 ust. 5 Rozporządzenia (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 15 marca 2006 r. w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego oraz zmieniającego rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 i (WE) 2135/98, jak również uchylającego rozporządzenie Rady (EWG) nr 3820/85 (Dz. Urz. UE L 102 z 11.04.2006), art. 33 ust. 2, art. 34 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 165/2014 z dnia 4 lutego 2014 r. w sprawie tachografów stosowanych w transporcie drogowym i uchylającego rozporządzenie Rady (EWG) nr 3821/85 w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym oraz zmieniającego rozporządzenie (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego (Dz. Urz. UE L 60 z 28.02.2014, str. 1), po rozpatrzeniu odwołania wniesionego przez spółkę [...] sp. z o.o. z siedzibą w P. (dalej jako skarżący) od decyzji W. Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] kwietnia 2016 r. nr [...] o nałożeniu kary pieniężnej w wysokości [...] zł, uchylił zaskarżoną decyzję w całości i nałożył na skarżącego karę pieniężną w wysokości [...] zł.

Powyższe rozstrzygnięcia zapadły w następującym stanie faktycznym.

W dniach [...] października 2015 r. do [...] listopada 2015 r. przeprowadzono kontrolę w przedsiębiorstwie skarżącej spółki z siedzibą P. przy ul. [...]. Organ ustalił, że w okresie 6 miesięcy przed rozpoczęciem kontroli przedsiębiorca zatrudniał 13 kierowców. Zakres kontroli obejmował okres [...] października 2014 r. do [...] października 2015 r.

Podczas kontroli stwierdzono następujące naruszenia:

1) przekroczenie maksymalnego czasu prowadzenia pojazdu bez przerwy o czas powyżej 15 minut do 30 minut; za każde następne rozpoczęte 30 min;

2) skrócenie dziennego czasu odpoczynku o czas powyżej 15 min do jednej godziny; za każdą następną rozpoczętą godzinę;

3) przekroczenie całkowitego czasu prowadzenia pojazdu w ciągu dwóch kolejnych tygodni: o czas powyżej jednej godziny do czterech godzin;

4) nieokazanie podczas kontroli w przedsiębiorstwie wykresówki, danych z karty kierowcy, z tachografu cyfrowego lub dokumentu potwierdzającego fakt nieprowadzenia pojazdu- za każdy dzień;

5) udostępnienie podczas kontroli w przedsiębiorstwie niepełnych danych o okresach aktywności kierowcy- za każdy dzień;

6)naruszenie obowiązku wczytywania danych z karty kierowcy- za każdego kierowcę;

7) naruszenie obowiązku wczytywania danych z urządzenia rejestrującego- za każdy pojazd;

8) niezgłoszenie na piśmie lub w postaci dokumentu elektronicznego organowi, który udzielił zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika zmiany danych, o których mowa w art. 7a i 8, w wymaganym terminie;

9) przekroczenie maksymalnego dziennego czasu prowadzenia pojazdu – o czas powyżej 15 min do jednej godziny;

10) nierejestrowanie za pomocą urządzenia rejestrującego lub cyfrowego urządzenia rejestrującego na wykresówce lub karcie kierowcy wskazań w zakresie prędkości pojazdu, aktywności kierowcy i przebytej drogi.

Podstawę faktyczną rozstrzygnięcia stanowiły naruszenia lp. 5.3.1. lp. 5.3.2, lp. 5.1.1, lp. 5.2.1, lp. 5.2.2., lp. 5.6.1, lp. 6.3.7, lp. 6.3.9, lp. 6.3.11, lp. 6.3.12, lp. 1.4, lp. 6.2.1 załącznika nr 3 do u.t.d.

W toku postępowania administracyjnego przesłuchano w charakterze świadków kierowców kontrolowanej spółki: A. C., M. M., T. A. i M. B. i odpowiedzialną za transport w przedsiębiorstwie Skarżącego K. K.. Organ odniósł się również do składanych w toku postępowania wyjaśnień strony i zgromadzonych dokumentów za okres poddany kontroli. Organ I instancji, biorąc pod uwagę całość materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie uznał, że nie zachodzą przesłanki egzoneracyjne określone w art. 92 c u.t.d. wyłączające odpowiedzialność strony za stwierdzone naruszenia.

Suma kar za stwierdzone naruszenia nałożona na spółkę wyniosła [...] zł. Organ zwrócił uwagę iż a na podstawie art. 92 a ust. 3 pkt 2 suma kar pieniężnych nałożonych za naruszenia stwierdzone podczas kontroli w podmiocie wykonującym przewóz drogowy nie może przekroczyć 20.000 zł dla podmiotu zatrudniającego średnio 11-25 kierowców w okresie 6 miesięcy przed dniem rozpoczęcia kontroli. W związku z tym, decyzją z dnia [...] kwietnia 2016 r. nr [...] W. Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego nałożył na stronę karę pieniężną w wysokości 20 tys. zł.

Pismem z dnia [...] maja 2016 r. spółka wniosła odwołanie od ww. decyzji, wnosząc o jej uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. Skarżonej decyzji zarzucono naruszenie prawa materialnego art. 92 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym, poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie ww. norm prawnych w odniesieniu do nieprawidłowości metodologii sankcjonowania naruszeń stwierdzonych w toku czynności kontroli w przedsiębiorstwie a także błędy dowodowe. Strona zarzuciła także organowi niewłaściwą ocenę materiału dowodowego w odniesieniu do stwierdzonych naruszeń lp. 6.3.7. i l.p. 6.3.9. załącznika nr 3 to u.t.d. podając, że nieścisłości kilometrowe oraz stanowiące nieprawidłowości zapisy tachografu wynikają z obsługi techniczno- mechanicznej środków transportu. W odniesieniu do naruszenia lp. 6.2.1. (prowadzenie bez rejestracji karty kierowcy pojazdu) strona wskazała, że odpowiedzialność za to naruszenie leży wyłącznie po stronie kierowcy, z czego spółka wyciągała już indywidualnie konsekwencje. Odnośnie naruszenia z lp 6.2.1. polegającym na prowadzeniu bez rejestracji karty kierowcy pojazdu o nr rej [...] w dniu [...].06.2015r. skarżący podnosił, iż naruszenie nie było związane z umyślnym działaniem mającym na celu zafałszowanie zapisów aktywności kierowcy. W związku z prowadzeniem pojazdów bez rejestracji karty kierowcy o nr rej [...] i [...] w dniu [...].06.2015r. skarżący podnosił, że naruszenie powstało z uwagi na konieczność zapewnienia bezpieczeństwa ochrony ładunku znacznej wartości.

Po rozpatrzeniu odwołania, GITD decyzją z dnia [...] listopada 2016 r. nr [...] uchylił zaskarżoną decyzję i nałożył na stronę karę pieniężną w wysokości [...] tys. zł.

Organ odwoławczy uchylił wobec strony decyzję dotyczącą naruszenia:

- lp. 6.3.11 załącznika nr 3 do u.t.d. w zakresie wczytywania danych z karty kierowcy M. M., M. W., D. D. oraz P. T. w łącznej kwocie [...]zł, a także

-l.p. 6.3.12 załącznika nr [...] do u.t.d. w zakresie wczytywania danych z urządzenia rejestrującego pojazdu o nr rej. [...] w kwocie [...]zł,

I suma kar nałożonych wyniosła [...] zł (co nie miało wpływu na wysokość kary wskazanej w decyzji).

W uzasadnieniu decyzji Inspektor Transportu Drogowego stwierdził, iż organ I instancji przeprowadził wnikliwe postępowanie dowodowe dla dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy. Organ wzywał stronę do przedłożenia określonych dokumentów, wyjaśnień oraz z własnej inicjatywy poszukiwał nowych dowodów dla wyczerpującego zebrania materiału dowodowego w sprawie. Zebrany materiał dowodowy został przez organ I instancji prawidłowo rozpatrzony.

Za bezzasadny uznano zarzut strony, iżby organ I instancji przekroczył granicę swobodnej oceny dowodów. W uzasadnieniu skarżonej decyzji organ I instancji wskazał stronie zastosowaną przez siebie metodę oceny uzyskanych dowodów.

W zakresie naruszenia lp. 6.2.1 załącznika nr 3 do u.t.d. organ odwoławczy zważył, iż wyjaśnienia strony odnośnie prowadzenia pojazdu nie zasługują na uwzględnienie w konfrontacji z dowodem w postaci zapisu danych cyfrowych. Strona nie przedstawiła dowodów uwiarygodniających swoje twierdzenia. Bez znaczenia dla rozpoznania niniejszego naruszenia pozostawał również podnoszony przez stronę fakt, iż w wyniku prowadzenia bez zalogowania karty kierowcy nie osiągnięto zysku gospodarczego w postaci wydłużenia efektywnej jazdy kierowcy. Dodał, że przedsiębiorca odpowiada za pojazdy będące w swojej dyspozycji, wobec czego powinien dochować szczególnej ostrożności wobec osób, którym pojazdy powierza. Strona ponosi odpowiedzialność za przeprowadzenie ww. pojazdów na bazę przedsiębiorstwa przez obsługę techniczną bez zachowania odpowiedniej obsługi tachografu.

Organ podkreślił, iż obowiązkiem Skarżącego jest takie organizowanie prowadzonej przez siebie działalności, aby przestrzegać obowiązujących przepisów. Strona jako przedsiębiorca powinna zachować należytą staranność przy wykonywaniu działalności gospodarczej i nie dopuścić do powstania zaniedbań. Organ odwoławczy wskazał ponadto, że odpowiedzialność administracyjna, przewidziana w ustawie o transporcie drogowym nie jest oparta na zasadzie winy lecz powstaje w wyniku obiektywnego stwierdzenia naruszenia przepisów prawa materialnego. Przedsiębiorca jest profesjonalistą, od którego powinno się wymagać należytej staranności przy wykonywaniu przez niego działalności gospodarczej, w tym znajomości przepisów.

Organ odwoławczy nie znalazł podstaw do zastosowania art. 92 b ustawy o transporcie drogowym. Podkreślił, iż strona nie wykazała aby organizacja i wykonywanie przewozów drogowych odbywały się w sposób wykluczający naruszenie przepisów z zakresu norm czasu pracy. W ocenie organu odwoławczego dowody przedstawione przez stronę w toku postępowania toczącego się przed organem I instancji oraz tezy zawarte w odwołaniu nie potwierdzają spełnienia przesłanek określonych w art. 92 b ani 92 c ustawy. Do stwierdzonych naruszeń doszło w okolicznościach, które przedsiębiorca powinien przewidzieć i nie dopuścić do ich zaistnienia. Wpływ przedsiębiorcy przejawiał się w osobistym niedopełnieniu obowiązków wynikających z przepisów o transporcie drogowym.

W skardze na decyzję strona podniosła ten sam zarzut naruszenia prawa materialnego tj. art. 92 u.t.d. wskazany w odwołaniu od decyzji organu I instancji, wnosząc o uchylenie decyzji Generalnego Inspektora Transportu Drogowego i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania.

Skarżący zarzucił naruszenie art. 92 utd poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie w odniesieniu do nieprawidłowości metodologii sankcjonowania naruszeń stwierdzonych w toku czynności kontroli w przedsiębiorstwie. Zarzucił naruszenie procedury mającej wpływ na wynik sprawy - brak przesłuchania świadków i strony a zastąpienie tego dowodu subiektywną oceną i dowodami uzyskanymi na gorąco, jak podał organ. Skarżący podał, że uzyskiwanie dowodów przez kontakt telefoniczny z kierownikiem serwisu części firmy [...] połączone było z jego zastraszaniem dotyczącym ewentualnego nie udzielania informacji. Wskazał, że data wystawienia lub odbioru faktury nie jest elementem warunkującym rzeczywisty obraz stanu faktycznego a wskazany przez organ zarzut niespójności zeznań powoduje kolejne nieprawidłowości.

Zdaniem Skarżącego nieścisłości kilometrowe oraz nieprawidłowości zapisów aktywności wynikają m.in. z obsługi techniczno – mechanicznej i wykonywaniu jazd próbnych u Skarżącego przez zatrudnionych u niego kierowców i mechaników obsługi technicznej a nie u serwisantów. W ocenie Skarżącego nie rozpatrzono stanowiska strony co do niezawionej niemożności przedstawienia wykresówek, czym naruszono zasady prawdy obiektywnej, swobodnej oceny dowodów w powiązaniu z art. 7 kpa. Organ nie zebrał wszystkich dowodów – pominął dowody mające znaczenie dla rozstrzygnięcia przez brak uwzględnienia wyjaśnień strony, nieprawidłowo zinterpretował przepisy stanowiące nadużycie i nadinterpretację prawa w sposób naruszający dobro strony, zastosował złą metodologię naruszając l.p. 6.3.7 i jego rozszerzenie z 6.3.9.

Wg Skarżącego: lp 6.3.7.i 6.3.9. nie powinny być rozumiane w ten sposób, że brak zapisu zawsze musi skutkować nałożeniem kary pieniężnej. Nieokazanie wykresów – to odmowa ich okazania mimo posiadania. Organ nie zbadał czy z uwagi na wyjaśnienia kontrolowanego nie zachodziła tu sytuacja niezawinionej niemożności ich okazania – a w sprawie nie było złej woli kontrolowanego w zakresie nieokazania wykresówek. Organ nie ustosunkował się do twierdzenia strony, że uczyniła zadość obowiązkowi przechowywania wykresówek, przyjął też bezwzględną odpowiedzialność za nieokazanie wykresówek.

Zdaniem Skarżącego decyzje uznaniowe wymagają wnikliwego i logicznego uzasadnienia oraz wyjaśnienia okoliczności faktycznych, czego w niniejszej sprawie zabrakło. Wyjaśnił, że:

- pokonanie 285,9 km w dniu [...] czerwca 2015r. (bez karty kierowcy) związane było bezpośrednio z awarią pojazdu o numerze rejestracyjnym [...] ( wyciek olejowy- jazda tzw. próby drogowe, potem dojazd do nieautoryzowanego warsztatu, następnie do warsztatu autoryzowanego) – nie było działaniem umyślnym w celu zafałszowania zapisów aktywności kierowcy, nie osiągnięto w związku z tym jakiegokolwiek zysku gospodarczego w postaci np. wydłużenia efektywnej jazdy kierowcy,

- brak zapisów aktywności kierowców pojazdów [...] i [...] [...] czerwca 2015r. (od godz. 18.59 do 20.06) związany był z koniecznością przeprowadzenia pojazdów na bazę prze obsługę techniczną – ładunek znacznej wartości – brak bezpiecznego miejsca postoju/wzmożony ruch drogowy "powrót weekendowy",

- dodatkowe kilometry, brak wskazania kierowcy wiązało się z usługami serwisowymi pojazdów, co wykazane było oświadczeniami i wyjaśnieniami, prób drogowych nie wykonuje wyłącznie warsztat serwisowy ale również właściciel pojazdów.

W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał dotychczasowe stanowisko w sprawie i wniósł o jej oddalenie. Podał, że decyzja nie ma charakteru uznaniowego – jest to decyzja związana – stwierdzając naruszenie organ ma obowiązek nałożenia kary w wysokości określonej w załącznikach.

Załącznik nie ma jak twierdzi kontrolowany w pierwszej kolejności charakteru dyscyplinującego. Dyscyplinę regulują przepisy nakładające na przedsiębiorcę taką organizację pracy aby do naruszeń nie dochodziło. Brak dyscypliny w tym zakresie powoduje nałożenie kary pieniężnej.

Art.92 c ust. 1 pkt 1 u.t.d. ma charakter wyjatkowy – odnosi się bowiem do wyjątkowych sytuacji i to takich, który doświadczony i profesjonalny podmiot wykonujący przewóz drogowy przy zachowaniu najwyższej staranności i przezorności nie był w stanie przewidzieć. Z art.92 c ust. 1 utd nie wynika jedynie obowiązek odpowiedniego skonstruowania i wręczenia kierowcom zakresu obowiązków spełniającego kryteria wskazane w tym przepisie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Podstawę materialnoprawną zaskarżonej decyzji stanowił m.in. art. 92a ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (t.j. Dz. U. z 2013 r., poz. 1265 ze zm., zwanej dalej: "ustawą", "u.t.d."), zgodnie z którym podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem z naruszeniem obowiązków lub warunków przewozu drogowego, podlega karze pieniężnej w wysokości od 50 złotych do 10.000 złotych za każde naruszenie. Wykaz naruszeń obowiązków lub warunków, o których mowa w tym przepisie, oraz wysokości kar pieniężnych za poszczególne naruszenia określa załącznik nr 3 do ustawy o transporcie drogowym, o czym stanowi art. 92a ust. 6 ustawy.

Kara pieniężna nałożona na Skarżącego zaskarżoną decyzją została oparta o poszczególne wymienione w tej decyzji pozycje załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym.

Zaznaczyć należy w pierwszym rzędzie, że w dotychczasowym orzecznictwie sądów administracyjnych jednoznacznie przyjmuje się, iż finansowa odpowiedzialność administracyjnokarna ma - co do zasady - charakter obiektywny i opiera się na samym fakcie naruszenia (uchwała Sądu Najwyższego z dnia 5 września 1995 r., III AZP 16/95, a także wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 7 grudnia 1994 r., SA/Lu 49/94; z dnia 14 października 1998 r., IV SA 1792/96 i z dnia 5 czerwca 2001 r., III SA 2661/00). Z uwagi na dolegliwość finansową, kary

orzekane przez sądy wykazują podobieństwo do kar pieniężnych nakładanych przez organy administracji. Istota tkwi jednakże w odmiennych funkcjach, które spełniają obie formy represji państwa. Kara administracyjna nie jest bowiem odpłatą za popełniony czyn, lecz stanowi środek przymusu, służący zapewnieniu realizacji wykonawczo zarządzających zadań administracji. W konsekwencji przyjąć należy, że istotą kary administracyjnej jest przymuszenie do respektowania nakazów i zakazów. Proces wymierzania kar pieniężnych należy zatem rozstrzygać w kontekście stosowania instrumentów władztwa administracyjnego. Kara ta nie jest konsekwencją dopuszczenia się czynu zabronionego, lecz skutkiem zaistnienia stanu niezgodnego z prawem, co sprawia, że ocena stosunku sprawcy do czynu nie mieści się w reżimie odpowiedzialności obiektywnej. Dlatego też - co do zasady - bez znaczenia są okoliczności, skutkiem których przedsiębiorca dopuścił się nieprawidłowości, albowiem organy administracji nie są upoważnione do ustalania i oceny przyczyn powstałych naruszeń prawa, lecz mają za zadanie jedynie stwierdzenie zaistniałych skutków.

Podkreślić również należy, że decyzje administracyjne nakładające kary pieniężne za naruszenia przepisów prawnych regulujących sprawy transportu drogowego mają charakter szczególny, gdyż są wydawane w ramach tzw. uznania związanego, nie stwarzającego właściwym organom administracji praktycznie żadnych luzów interpretacyjnych. Odpowiedzialność administracyjna za dopuszczenie do konkretnego naruszenia, określonego zarówno w u.t.d., innych przepisach krajowych oraz przepisach unijnych, jest - co do zasady - oderwana od kwestii winy. Organ orzekający ma obowiązek stwierdzenia, czy nastąpiło naruszenie przepisów, bez wnikania, jakie były jego przyczyny i kto ponosi za to winę. Stwierdzenie określonego ustawą wykroczenia musi spowodować jego odpowiednią, zgodną z przepisami ustawy kwalifikację, a następnie - nałożenie kary w wymaganej tą ustawą wysokości. Tym samym zarzuty Skarżące dotyczące uznaniowości decyzji czy badania przyczyn naruszenia i kwestii zawinienia były bezzasadne.

Sankcje zawarte w przepisie art. 92a ust. 1 ustawy transportowej dotyczą podmiotów wykonujących przewóz drogowy lub inne czynności z nim związane, podmiotami tymi nie są jednak kierowcy przedsiębiorcy - przewoźnika, lecz sam przedsiębiorca, co wynika z definicji przewozu drogowego zawartego w art. 4 pkt 6a ustawy. Zgodnie z tą definicją wykonującym przewóz drogowy jest każdy, kto prowadzi działalność gospodarczą określoną w art. 4 pkt 1-4 ustawy o transporcie

drogowym. Tak szerokie pojęcie definicji "wykonującego przewozy drogowe" pozwala na objęcie sankcjami przewidzianymi przez art. 92a ustawy wszystkie podmioty, które wykonując gospodarczą działalność transportową naruszają prawo. Dotyczy to zarówno uprawnionych przewoźników drogowych, działających na podstawie licencji, jak i tych, którzy tego przymiotu nie mają, a mimo to wykonują działalność polegającą na transporcie drogowym. Tak, więc na gruncie art. 92a ust. 1 ustawy za stwierdzone naruszenie odpowiada podmiot wykonujący przewóz drogowy, czyli podmiot wykonujący działalność zdefiniowaną w powołanym powyżej art. 4 ustawy, tj. przedsiębiorca, nie zaś kierowca, który wykonuje tylko czynność prowadzenia pojazdu. Przepis ten ustanawia odpowiedzialność administracyjną, a nie karnoadministracyjną podmiotów wykonujących transport drogowy. Odpowiedzialność ta ma charakter obiektywny. Znajduje ona zastosowanie do podmiotu wykonującego transport drogowy w przypadku wystąpienia zakazanego ustawą skutku i to niezależnie od tego, kto prowadził pojazd samochodowy (por. D. Szumiło-Kulczycka, Prawo administracyjno-karne, Zakamycze, Kraków 2004, s. 150 i powołana tam uchwała Sądu Najwyższego z dnia 5 września 1995 r., III AZP 16/95, a także wyrok NSA z dnia 14 października 1998 r., IV SA 1792/96, wyrok NSA z dnia 7 grudnia 1994 r., SA/Lu 49/94, czy też wyrok NSA z dnia 5 czerwca 2001 r., III SA 2661/00). Organy administracji ustalają jedynie, czy doszło, czy nie doszło do naruszenia przepisów ustawy. W przypadku stwierdzenia naruszeń, po stronie organu powstaje obowiązek nałożenia stosownej kary pieniężnej i od obowiązku tego organ administracji odstąpić nie może. Oznacza to, że odpowiedzialność administracyjna przewoźnika jest niezależna od winy, czy dobrej lub złej woli, wystarczające jest stwierdzenie samego faktu nieprzestrzegania nałożonych obowiązków (wyrok NSA z dnia 26 lipca 2007 r., I OSK 1257/06, LEX nr 382716 oraz wyrok WSA w Warszawie z dnia 8 września 2011 r. sygn. akt VIII SA/Wa 364/11 publ. w internetowej Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych). Omówiony przepis stwarza domniemanie odpowiedzialności przedsiębiorcy.

Kara pieniężna nałożona na Skarżącego zaskarżoną decyzją została oparta o poszczególne wymienione w tej decyzji pozycje załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym. W niniejszej sprawie stwierdzono naruszenia i nałożono kary:

- l.p. 5.1.1 przekroczenie maksymalnego dziennego czasu prowadzenia pojazdu o czas powyżej 15 minut przez M. M. [...].06.2015r. o 23 minuty i [...].2015r. o 27 minut, przez A. C. [...].05.2015r. o 35 minut – łącznie kary [...] zł ,

- l.p. 5.2.1., 5.2.2 – przekroczenie maksymalnego czasu prowadzenia pojazdu bez przerwy przez T. A. [...].05.2015r. o 1 godzinę i 26 minut, i [...].06.2015r. o 3 godziny i 5 minut oraz przez A. C. o 19 minut – łącznie kary - [...] zł

- l.p. 5.3.1., 5.3.2 – skrócenie dziennego czasu odpoczynku przez T. A. [...].06.2015r. o 26 minut, [...].06.2015r. o 40 minut, Ł. C. [...].05.2015r. o 18 minut, D. D. [...].05.2015r. o 47 minut, M. M. [...].06.2015r. o 1 godzinę i 58 minut, [...] .06.2015 r. o 51 minut i [...].05.2015 o 30 minut – łącznie kary [...] zł,

- l.p. 5.6.1. przekroczenie całkowitego czasu prowadzenia pojazdu w ciągu dwóch kolejnych tygodni przez M. M., który w okresie dwutygodniowym tj. [...].2015 prowadził pojazd 91 godzin i 49 minut – przekroczenie o 1 godzinę i 49 minut – kara [...] zł,

- l.p. 6.3.7. nieokazanie podczas kontroli w przedsiębiorstwie wykresówki, danych z karty kierowcy, z tachografu cyfrowego lub dokumentu potwierdzającego fakt nieprowadzenia pojazdu - za każdy dzień kara [...] zł w odniesieniu do:

- R. B. – brak za okres od [...]. – 16 dni kara [...] zł,,

- M. Minge- brak za okres [...]. – 8 dni – kara [...] zł,

- M. W. – brak za 46 dni – kara [...] zł ,

- pojazdu [...] – brak za okres od [...]. – łącznie 36 dni - kara [...] zł,

- pojazdu [...] za okres od [...]. – łącznie 61 dni – kara [...] zł.

- pojazdu [...] – brak za okres od [...] – łącznie 43 dni – kara [...] zł,

- pojazdu [...] – brak za okres od [...]. – łącznie 61 dni – kara [...] zł . Łącznie kara za te naruszenie wyniosła [...] zł.

- l.p. 6.3.9. udostępnienie podczas kontroli w przedsiębiorstwie niepełnych danych o okresach aktywności kierowcy - za każdy dzień [...] zł, w odniesieniu do:

T. A. za 4 dni, R. B. – 1 dzień, M. M. – 2 dni,P. T. – 4 dni, M. W. – 10 dni, M. W. – 4 dni. Łącznie kara za te naruszenia wyniosła [...] zł,

- l.p. 6.3.11 naruszenie obowiązku wczytywania danych z karty kierowcy - za każdego kierowcę [...] zł, - w odniesieniu do T. A., R. B., M. B., Ł. C., A. C., Pawła Kowalczyka, M. W. - łączne kary [...] zł ( w tym zakresie organ II instancji uchylił jednostkowe kary wymierzone przez organ I instancji za kierowców D. D., M. M., P. T. i M. W. – odnośnie bowiem tych kierowców pomiędzy kolejnymi odczytami nie minęło więcej niż 28 dni)

- l.p. 6.3.12 naruszenie obowiązku wczytywania danych urządzenia rejestrującego - [...] zł za każdy pojazd, w odniesieniu do pojazdu o nr rej [...], organ II instancji uchylił karę nałożoną w odniesieniu do pojazdu [...] – nie minęło 90 dni od zarejestrowanej działalności,

- l.p. 1.4. niezgłoszenie w formie pisemnej, w postaci papierowej lub w postaci elektronicznej, organowi, który udzielił zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego lub licencji, zmiany danych, o których mowa w art. 7a i art. 8, w wymaganym terminie po [...] zł w odniesieniu do pojazdów o nr rej. [...] – łącznie kary [...] zł,

- l.p. 6.2.1. nierejestrowanie za pomocą urządzenia rejestrującego lub cyfrowego urządzenia rejestrującego na wykresówce lub karcie kierowcy wskazań w zakresie prędkości pojazdu, aktywności kierowcy i przebytej drogi w wysokości [...] zł za prowadzenie bez zalogowanej karty kierowcy pojazdu o nr rej [...] w godzinach od godz. 17:32 do godz. 23:06 dnia [...] czerwca 2015r. na odcinku 285,9 km i pojazdu o nr rej [...] w godzinach od 18:59 do 20:06 na odcinku 75,9 km.

Łączna kara za stwierdzone naruszenia w zaskarżonej decyzji wyniosła [...] zł i zgodnie z art. 92 a ust. 3 pkt 2 u.t.d. została ograniczona do [...] zł. jak bowiem ustalono Skarżący w okresie 6 miesięcy przed rozpoczęciem kontroli zatrudniał 13 kierowców.

Jak wynika z treści skargi jak też złożonego wcześniej odwołania, Skarżący nie odniósł się do ustalonego przez organy stanu faktycznego sprawy w zakresie stwierdzenia, że doszło do naruszeń wskazanych przepisów. W skardze nie podniesiono żadnych umotywowanych zarzutów co do większości stwierdzonych przez organ naruszeń. Poza zarzutami dotyczącymi przewinienia przypisanego przez organy do lp. 6.2.1 załącznika nr [...] ustawy transportowej, w zakresie pokonania odcinka 285,9 km pojazdem nr rej [...] w dniu [...].06.2015r. od godziny 17:32 do 23:06 bez zalogowanej karty kierowcy (5000 zł), zarzutu dotyczącego prowadzenia bez zalogowanej karty kierowcy w dniu [...].06.2015r. od godz. 18:59 – 18.59 pojazdów [...] i [...] oraz zarzutu nieprawidłowego zastosowania sankcji określonej w l. 6.3.7. i lp 6.3.9.nie podjęto żadnej polemiki z ustaleniami, które stały się podstawą faktyczną wymierzenia kar pieniężnych wskazanych w decyzji, poczynionymi przez organy.

Sąd, dokonując zatem z urzędu analizy ustaleń dokonanych przez organy, nie dopatrzył się uchybień przepisom prawa materialnego bądź postępowania mających lub mogących mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Materiał dowodowy zawarty w aktach administracyjnych, a zwłaszcza wyniki przeprowadzonej kontroli w przedsiębiorstwie Skarżącego potwierdzają zasadność przyjęcia przez organy obu instancji ( z uwzględnieniem uchylonych kar przez organ II instancji), że wykazane naruszenia w zakresie objętym decyzją faktycznie miały miejsce. Nakładając na Skarżącego karę grzywny za stwierdzone naruszenia organ odwoławczy właściwie przyporządkował im stosowne kary pieniężne określone w załączniku nr 3 do u.t.d i wymierzył karę w prawidłowej wysokości.

W zakresie argumentacji podniesionej przez stronę skarżącą należy także podzielić stanowisko organów.

Organ nie dokonał naruszenia przepisów w zakresie naruszeń opisanych w l.p.6.3.67 i 6.3.9 załącznika nr 3 rozporządzenia. Skarżący miał bowiem obowiązek okazania w trakcie kontroli wskazane w tych przepisach dokumenty, czego nie uczynił. Jak słusznie wskazał organ dokumentacja potwierdzająca prawidłową pracę przedsiębiorstwa powinna być dostępna w przedsiębiorstwie w czasie prowadzonej kontroli a przedsiębiorca jest bezwzględnie zobowiązany do okazania tych dokumentów podczas kontroli. Organy inspekcji transportu drogowego nie miały obowiązku analizowania przyczyny nieokazania dokumentów ani szczegółowego prowadzenia postępowania w celu wyjaśnienia czy kierowcy faktycznie wykonywali przewozy drogowe. Stwierdzono, czego nie kwestionował Skarżący, że podczas kontroli nie zostały okazane wykresówki (str. 31 decyzji II instancji), wobec czego kara [...] zł została zasadnie nałożona za naruszenia określone l.p. 6.3.7 załącznika nr [...]. Organ prawidłowo również ustalił, że Skarżący podczas kontroli udostępnił niepełne dane o okresach aktywności kierowcy (str. 32 decyzji II instancji), za co prawidłowo nałożył karę [...] zł.

Odnośnie naruszenia polegającego na nieokazaniu podczas kontroli w przedsiębiorstwie wykresówki, danych z karty kierowcy, z tachografu cyfrowego lub dokumentu potwierdzającego fakt nieprowadzenia pojazdu, wyjaśnić należy, że w art. 14 ust. 2 rozporządzenia nr [...] (obowiązującego w dniu kontroli), przedsiębiorstwo przechowuje wykresówki i wydruki w każdym przypadku sporządzenia wydruków zgodnie z art. 15 ust. 1, w porządku chronologicznym oraz czytelnej formie, przez co najmniej rok po ich użyciu oraz wydaje ich kopie zainteresowanym kierowcom, na ich wniosek. Przedsiębiorstwo wydaje także zainteresowanym kierowcom na ich wniosek kopie danych wczytanych z kart kierowców oraz ich wydruki na papierze. Wykresówki, wydruki oraz wczytane dane okazuje się lub doręcza na żądanie każdego upoważnionego funkcjonariusza służb kontrolnych. Dodać należy, że aktualnie ww. naruszenie w sposób tożsamy reguluje art. 33 ust. 2 rozporządzenia Rady (UE) nr 165/2014 z dnia 4 lutego 2014 r. w sprawie tachografów stosowanych w transporcie drogowym uchylające rozporządzenie Rady (EWG) nr 3821/85. ( w okresie objęty kontrolą do 2 marca 2016r. obowiązywało rozporządzenie Rady EWG Nr 3821/85)

Stosownie zaś do art. 25 ustawy o czasie pracy kierowców (t.j. Dz. U. 2012 poz.1155), pracodawca zobowiązany jest prowadzić ewidencję czasu pracy w formie: zapisów na wykresówkach, wydruków danych z karty kierowcy i tachografu cyfrowego, plików pobranych z karty kierowcy i tachografu cyfrowego, innych dokumentów potwierdzających czas pracy i rodzaj wykonywanej czynności, rejestrów opracowanych na podstawie dokumentów, o których mowa w pkt 1-4. Ewidencję czasu pracy, o której mowa w ust. 1, pracodawca: udostępnia kierowcy na jego wniosek, przechowuje przez okres 3 lat po zakończeniu okresu nią objętego. Z załącznika nr 3 do utd - lp. 6.3.7. wynika, że nieokazanie podczas kontroli w przedsiębiorstwie wykresówki, danych z karty kierowcy, z tachografu cyfrowego lub innego dokumentu potwierdzającego fakt nieprowadzenia pojazdu sankcjonowane jest karą pieniężną w wysokości 500 złotych za każdy dzień. W przedmiotowej sprawie, w wyniku analizy zapisów zawartych w przedłożonych dokumentach z okresu objętego kontrolą, stwierdzono nieokazanie dokumentu potwierdzającego fakt nieprowadzenia pojazdu przez trzech kierowców w konkretnych dniach tj. R. B. za 16 dni, M. M. za 8 dni, M. W. za 46 dni (łącznie 70 dni x [...] zł= [...] zł kary). Organ stwierdził również, że dla trzech pojazdów o nr rejestracyjnych: [...] nie okazano w trakcie kontroli danych z tachografów znajdujących się w ww. pojazdach w okresie od [...] maja 2015 r. do [...] czerwca 2015 r. (łącznie 201 dni x [...] zł=100500 zł)

Nie zasługują w ocenie Sądu na uwzględnienie argumenty Skarżącego (składane w toku postępowania i powtórzone w odwołaniu oraz skardze), ze ww. naruszenia wynikają z obsługi techniczno- mechanicznej środków transportu oraz związanych z tym czynności technicznych. Ilość dni w których stwierdzono nieprawidłowości (zarówno dotycząca kierowców: 70 dni i braku danych z tachografów 201 dni) jest na tyle duża, że brak jest podstaw aby sądzić, że jej powodem były wyłącznie problemy techniczne urządzenia. Strona nie wskazała nadto żadnych wiarygodnych twierdzeń ani dowodów na poparcie ww. kwestii. Sąd rozpoznający sprawę dał wiarę ustaleniom organu, że ww. okresach doszło do wielokrotnego naruszenia lp. 6.3.7 załącznika nr 3 do u.t.d. Bezsporne bowiem jest, że w omówionych przez organ okresach kierowcy zatrudniani przez spółkę wykonywali przejazdy bez rejestracji jazdy na karcie kierowcy. Biorąc pod uwagę powyższe kara pieniężna za wyżej opisane naruszenie została nałożona słusznie i zgodnie z przepisami prawa.

W dalszej kolejności wskazać trzeba, że zgodnie z art. 15 ust. 2 obowiązującego w dacie kontroli rozporządzenia Rady EWG Nr 3821/85 ( w brzmieniu tożsamym z art. 34 wspomnianego już rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 165/2014, którego błędne powołanie pozostaje bez wpływu na treść rozstrzygnięcia) kierowcy stosują wykresówki lub karty kierowcy w każdym dniu, w którym prowadzą pojazd, począwszy od przejęcia pojazdu. Nie wyjmuje się wykresówki ani karty kierowcy z urządzenia rejestrującego przed zakończeniem dziennego okresu pracy, chyba że jej wyjęcie jest dopuszczalne z innych powodów. Wykresówka lub karta kierowcy nie może być używana przez okres dłuższy niż ten, na który jest przeznaczona.

Jeżeli w wyniku oddalenia się od pojazdu kierowca nie jest w stanie używać tachografu zainstalowanego w pojeździe, to okresy, o których mowa w ust. 3 tiret drugie lit. b), c) i d): w przypadku pojazdu wyposażonego w urządzenie rejestrujące zgodnie z załącznikiem IB, wprowadza się na kartę kierowcy przy użyciu urządzenia do ręcznego wprowadzania danych, w jakie wyposażone jest urządzenie rejestrujące.

Jak wskazała Renata Stachowska w swoim komentarzu do art.15 rozporządzenia nr 3821/85 w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym (Lex/El. 2011r) praktyka wykonywanych przewozów drogowych pokazuje, że kierowca często, w wyniku oddalenia się od pojazdu, nie jest w stanie używać tachografu. Przepis art. 15 ust. 2 zdanie drugie rozporządzenia nr 3821/85 nakazuje kierowcy w takim przypadku zapisywanie innej pracy, okresów dyspozycyjności, przerwy w pracy i odpoczynków dziennych ręcznie na wykresówce, w drodze automatycznej rejestracji lub innym sposobem, w sposób czytelny bez zabrudzania wykresówki. Natomiast jeżeli pojazd jest wyposażony w tachograf cyfrowy, kierowca wprowadza wówczas ww. dane na kartę kierowcy przy użyciu urządzenia do ręcznego wprowadzania danych, będącego elementem tachografu cyfrowego. Zgodnie z wyrokiem Trybunału Sprawiedliwości z dnia 18 stycznia 2001 r. (C-297/99, Postępowanie karne v. Skills Motor Coaches Ltd i inni, LEX nr 83109) "obowiązek kierowcy do zapisywania wszelkich innych okresów pracy rozciąga się na czas, jaki kierowca z konieczności spędza, podróżując, by przejąć pojazd podlegający obowiązkowi zainstalowania i korzystania z tachografu i który nie znajduje się w miejscu zamieszkania kierowcy lub w centrum operacyjnym pracodawcy, niezależnie od tego, czy pracodawca wskazał, kiedy i jak podróżować, bądź od tego, czy wybór ten pozostawiono kierowcy. Podczas takich okresów, kierowca spełnia swoje obowiązki wobec pracodawcy i dlatego nie dysponuje dowolnie swoim czasem".

W związku z powyższym wskazać należy, że z akt sprawy wynika iż podczas kontroli przedsiębiorstwa strona udostępniła niepełne dane o okresach aktywności kierowców: T. A. - łącznie 4 dni (4 x [...] zł), p. R. B. - 1 dzień (300 zł), p. M. M. - łącznie 2 dni (2 x [...] zł), p. P. T. - łącznie 4 dni (4 x [...] zł), p. M. W. - łącznie 10 dni (10 x [...] zł) i p. M. W. - łącznie 4 dni (4 x [...] zł.) oraz prawidłowo nałożył na stronę karę pieniężną w wysokości [...] zł za stwierdzone naruszenia lp. 6.3.9 załącznika nr 3 do u.t.d. Stwierdzić również należy, iż w skarżonej decyzji organy uwzględniły metodologię obliczenia kary pieniężnej odnośnie powyższych naruszeń. Zarzut strony nie zasługuje więc na uwzględnienie.

Sąd nie znalazł również podstaw do uwzględnienia zarzutów dotyczących naruszenia l.p. 6.2.1 polegającego na prowadzeniu bez rejestracji karty kierowcy pojazdu o nr rej [...] w dniu [...].06.2015 r. oraz pojazdów [...] i [...] w dniu [...] czerwca 2015 r. bez zapisów aktywności kierowców.

Organ nie naruszył zasady swobodnej oceny dowodów czy zasady prawdy obiektywnej w zakresie oceny zdarzenia z [...] czerwca 2015r. dotyczącego przejazdu pojazdem [...] odcinka 285,9 km. W decyzji jasno przedstawił dlaczego uznał za wiarygodne dowody z zeznań strony złożone w pierwszej fazie postępowania i dlaczego uznał zeznania świadka za niewiarygodne. Nie zachodziła konieczność ponawiania przeprowadzonych wcześniej dowodów czy poszukiwania innych. K. K. zeznała (k. 342 – 345 akt adm) tak jak podnosi Skarżący w skardze i podawał w wyjaśnieniach z [...].2015r. (k. 297 akt adm.), że samochód uległ awarii na terenie Niemiec, kierowca próbował jechać samochodem, potem pojechał do nieautoryzowanego serwisu na terenie Niemiec i następnie do Polski. Kierujący wówczas pojazdem T. A. zeznał, że wylogował swoją kartę w [...] o 17.31 i wrócił samochodem osobowym z M. W. do Polski a auto do Polski przyprowadził serwisant (k.450 – 452), co nie znalazło żadnego potwierdzenia w materiale dowodowym, nawet w wyjaśnieniach Skarżącego. Tachograf wykazał, że samochód był w ruchu na terenie Niemiec w okresie od 17.32 do 23.06 i pokonał trasę 285,9 km a następnie karta została wyjęta i kierowca się załogował ponownie na terenie Niemiec o godz. 4.24. Faktura za wkład filtra oleju (k. 265, 306, 307 akt adm.) odebrana była w Polsce o godz. 11.49 19.06. 2015r przez M. M. , czyli wcześniej niż pojawił się wyciek. Z faktury za filtr oleju i faktury zbiorczej nie wynika jakiego pojazdu dotyczyła (k.363 akt adm.). Innych dokumentów uzasadniających swoje twierdzenia Skarżący nie przedłożył. Słusznie więc organ uznał, że z uwagi na niespójność zeznań, wyjaśnień i danych z dwóch faktur a także z uwagi na dane pozyskane z tachografu odnośnie tego pojazdu i dnia pojazd prowadzony był bez zalogowanej karty kierowcy. Podnoszonego w odwołaniu i skardze faktu zastraszania kierownika serwisu części [...] strona nie wykazała, pozostaje on również bez związku z przedmiotem niniejszej sprawy.

Odnosząc się zaś do zdarzeń z [...] czerwca 2015 r. (pojazd o nr rej [...]) należy stwierdzić, iż wyjaśnienia strony odnoszące się do konieczności ochrony ładunku nie stanowią przesłanki umożliwiającej prowadzenie pojazdu bez zalogowanej karty kierowcy, wobec czego nie podlegały uwzględnieniu a organ słusznie uznał, że nie było podstaw do zwalniania skarżącej spółki z odpowiedzialności za to naruszenie. Brak możliwości zatrzymania się na parkingu z uwagi na cenny ładunek nie jest przyczyną zwalniającą z obowiązku zapisu aktywności kierowcy. Nadto wskazane przez Skarżącego okoliczności nie stanowią wymienionych w art. 3 i 13 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady nr 561/2006 przesłanek wyłączających zastosowanie przepisów o nakładaniu kar za naruszenia. Skarżący odpowiada za przeprowadzenie w/w pojazdów na bazę przedsiębiorstwa przez obsługę techniczną bez zachowania odpowiedniej obsługi tachografu. Nadto na k. 303 akt adm. jest oświadczenie M. Walkowiaka z 9.11.2015r. w odpowiedzi na wezwanie organu z 5.11.2015r, o przedłożenie dokumentów przewozowych w/w pojazdów z okresu 11 – 13.06.2015r. (k. 281 akt adm.) , z którego wynika, że nie posiada dokumentów przewozowych dotyczących pojazdów GDAFK 84(PSZ 52752) i PSZ 52217, gdyż pokonały one na pusto przejazd z Anglii do Polski, co wskazuje, że i w tym zakresie dotyczącym cennego ładunku stanowisko Skarżącego ze skargi i odwołania nie znalazły potwierdzenia.

W ocenie Sądu organy prawidłowo nałożyły na Skarżącego karę za naruszenie lp. 6.2.1 załącznika nr 3 u.t.d.

Szeroką argumentacje strony skarżącej dotyczącą nieprawidłowości działań organu w procedowaniu uznać należało za nietrafną. Podkreślić należy na wstępie, że wady postępowania administracyjnego tylko wtedy mogą mieć skutek dla oceny zaskarżonej decyzji, jeśli mają na nią istotny wpływ (art. 145 § 1 ust. 1 c p.p.s.a.). W tej konkretnej sprawie wad tej kategorii sąd nie stwierdził. Strona nie kwestionowała poza tym pozostałych kar pieniężnych nałożonych decyzją ograniczając się do polemiki z prawidłowymi ustaleniami organów obu instancji.

W ocenie sądu faktyczny spór w sprawie sprowadzał się do możliwości zastosowania przepisu art. 92c ust. 1 pkt 1 u.t.d, wyłączającego administracyjnoprawną odpowiedzialność przewoźnika i w konsekwencji możliwość nałożenia kary pieniężnej, o której mowa w art. 92a ust. 1, na podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem, jeżeli okoliczności sprawy i dowody wskazują, że podmiot wykonujący przewozy lub inne czynności związane z przewozem nie miał wpływu na powstanie naruszenia, a naruszenie nastąpiło wskutek zdarzeń i okoliczności, których podmiot nie mógł przewidzieć.

Stosownie do treści art. 92b ust. 1 u.t.d nie nakłada się kary pieniężnej za naruszenie przepisów o czasie prowadzenia pojazdów, wymaganych przerwach i okresach odpoczynku, jeżeli podmiot wykonujący przewóz zapewnił: 1) właściwą organizację i dyscyplinę pracy ogólnie wymaganą w stosunku do prowadzenia przewozów drogowych, umożliwiającą przestrzeganie przez kierowców przepisów: a) rozporządzenia (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 15 marca 2006 r. w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego oraz zmieniającego rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 i (WE) 2135/98, jak również uchylające rozporządzenie Rady (EWG) nr 3820/85, b) rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 z dnia 20 grudnia 1985 r. w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym, c) umowy europejskiej dotyczącej pracy załóg pojazdów wykonujących międzynarodowe przewozy drogowe (AETR), sporządzonej w Genewie dnia 1 lipca 1970 r. (Dz. U. z 1999 r. Nr 94, poz. 1086 i 1087); 2) prawidłowe zasady wynagradzania, niezawierające składników wynagrodzenia lub premii zachęcających do naruszania przepisów rozporządzenia, o którym mowa w pkt 1 lit. a, lub do działań zagrażających bezpieczeństwu ruchu drogowego.

W myśl ust. 2 cytowanego artykułu, za naruszenie przepisów, o których mowa w ust. 1, karze grzywny, na zasadach określonych w art. 92, podlega kierowca lub inna osoba odpowiedzialna za powstanie tych naruszeń. Natomiast zgodnie z art. 92c ust. 1 u.t.d nie wszczyna się postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej, o której mowa w art. 92a ust. 1, na podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem, a postępowanie wszczęte w tej sprawie umarza się, jeżeli: 1) okoliczności sprawy i dowody wskazują, że podmiot wykonujący przewozy lub inne czynności związane z przewozem nie miał wpływu na powstanie naruszenia, a naruszenie nastąpiło wskutek zdarzeń i okoliczności, których podmiot nie mógł przewidzieć, lub 2) za stwierdzone naruszenie na podmiot wykonujący przewozy została nałożona kara przez inny uprawniony organ, lub 3) od dnia ujawnienia naruszenia upłynął okres ponad 2 lat.

W przytoczonych przepisach zawarte zostały przesłanki egzoneracyjne. Wykazanie ich zaistnienia zwalnia przedsiębiorcę od odpowiedzialności za naruszenia dokonane przez kierowcę, którym posługuje się on przy wykonywaniu transportu drogowego. Właściwe rozumienie tych przepisów determinuje, a tym samym wyznacza zakres niezbędnego postępowania dowodowego służącego wykazaniu ich zaistnienia w konkretnej sprawie administracyjnej.

Analiza treści art. 92b ust. 1 u.t.d, prowadzi do wniosku, iż jego hipoteza jest jasna i obejmuje swoim zakresem przypadki, w których naruszono normy dotyczące przestrzegania przez kierowców obowiązujących regulacji prawnych o czasie prowadzenia pojazdów, wymaganych przerw i okresów wypoczynku, wskazanych w tym przepisie. Ustawodawca w tych przypadkach wskazał na możliwość wyłączenia odpowiedzialności przedsiębiorcy, o ile zostanie wykazane, że zorganizował on i zdyscyplinował pracę przedsiębiorstwa w sposób, zapewniający osobom wykonującym na jego rzecz transport drogowy wykonywanie go zgodnie z obowiązującymi w tym zakresie przepisami. Nieprzypadkowo ograniczono możliwość wyłączenia odpowiedzialności przedsiębiorców w oparciu o tę normę prawną do przypadków naruszenia przepisów dotyczących czasu prowadzenia pojazdów, wymaganych przerw oraz okresów odpoczynku, warunkując je właściwą organizacją pracy i odpowiednim systemem wynagradzania uznając, że skoro warunki te zostaną spełnione, przedsiębiorca nie będzie już miał interesu w naruszaniu tych norm przez kierowców. Jak wynikało z materiału zgromadzonego w sprawie w przedsiębiorstwie Skarżącego nie były organizowane żadne szkolenia, nie stosowano nagan, czy kar dla kierowców. Jak wynikało m.in. z zeznań K. K. czy A. C. stosowano jedynie upomnienia (k. 343, 471 akt adm.), w samochodach były zamontowane GPS-y ale nie wykazano, by były stosowane przez pracodawcę.

Zaakcentować jednakże należy, iż w zakresie norm wynikających z przepisów art. 92b ust. 1 u.t.d nie mieszczą się przypadki związane z niewłaściwym użytkowaniem tachografu, wszelkie ingerencje w jego działanie, w tym również niezarejestrowanie za pomocą urządzenia rejestrującego lub cyfrowego urządzenia rejestrującego na wykresówce lub karcie kierowcy wskazań w zakresie prędkości pojazdu, aktywności kierowcy i przebytej drogi. W przypadkach zaistnienia takich naruszeń przedsiębiorca może zwolnić od odpowiedzialności jedynie w wyniku wykazania przesłanek z art. 92c ust. 1 pkt 1 u.t.d., tzn. w sytuacji gdy "okoliczności sprawy i dowody wskazują, że podmiot wykonujący przewozy lub inne czynności związane z przewozem nie miał wpływu na powstanie naruszenia, a naruszenie powstało wskutek zdarzeń i okoliczności, których podmiot nie mógł przewidzieć". Pogląd taki, podzielany przez skład orzekający w niniejszej sprawie, wyrażony został przez Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 25 września 2014 r. w sprawie II GSK 1027/13 (orzeczenia.nsa.gov.pl), a także m.in. w wyroku WSA we Wrocławiu z dnia 15 lipca 2014 r. w sprawie III SA/Wr 222/14 (orzeczenia.nsa.gov.pl).

W ocenie Sądu za trafne należy uznać stanowisko organów orzekających co do tego, że w okolicznościach niniejszej sprawy nie zaistniały przesłanki z art. 92c ust. 1 pkt 1 u.t.d. Przepis art. 92c ust. 1 pkt 1 ustawy reguluje bowiem sytuacje, w których doszło do naruszenia przepisów, jednakże nastąpiło ono wskutek zdarzeń lub okoliczności, których podmiot realizujący przewóz nie mógł przewidzieć ani nie miał na nie wpływu.

W wyroku z 25 września 2014 r., o sygn. akt II GSK 1027/13, Naczelny Sąd Administracyjny odnosząc się do stanu prawnego obowiązującego przed dniem 1 stycznia 2012 r. zwrócił uwagę, że przesłanki wyłączenia odpowiedzialności przedsiębiorcy za naruszenia przepisów ustawy przez osoby wykonujące transport na rzecz i w imieniu tego przedsiębiorcy były uregulowane w art. 92a ust. 4 i 5 oraz w art. 93 ust. 7 u.t.d. Zgodnie z treścią art. 92a ust. 4 przedsiębiorca nie odpowiadał za stwierdzone w trakcie kontroli drogowej naruszenia określone w art. 92a ust. 1 (dotyczące posiadania wymaganych dokumentów, czasu pracy kierowców używania urządzeń rejestrujących), jeżeli okoliczności sprawy i dowody jednoznacznie wskazywały, że podmiot wykonujący przewóz nie miał wpływu na powstanie naruszenia. Natomiast przepis art. 93 ust. 7 określał ogólną klauzulę wyłączającą odpowiedzialność administracyjną przedsiębiorcy lub innego podmiotu wykonującego przewóz drogowy, w razie spełnienia przesłanki braku możliwości przewidzenia przez ten podmiot zdarzeń lub okoliczności powodujących naruszenie przepisu. Odnosząc się zaś do obecnego stanu prawnego NSA stwierdził, że artykuł 92c ust. 1 pkt 1 u.t.d stanowi pochodną tych dwóch regulacji. Wywiódł, że w dotychczasowym orzecznictwie NSA, na gruncie art. 93 ust. 7 u.t.d, w brzmieniu przed 1 stycznia 2012r., wypracowany został pogląd, że przepis ten odnosi się jedynie do wyjątkowych sytuacji i to takich, których doświadczony i profesjonalny podmiot wykonujący przewóz drogowy, przy zachowaniu najwyższej staranności i przezorności nie był w stanie przewidzieć. Sprawą przedsiębiorcy jest zawarcie takich umów i takich rozwiązań, które będą dyscyplinować osoby wykonujące na jego rzecz usługi kierowania pojazdem. Akceptacja poglądu przeciwnego prowadziłaby do trudnych do zaaprobowania skutków, tzn. przerzucenia odpowiedzialności za prowadzenie działalności gospodarczej, w jej najbardziej ryzykownym wymiarze z przedsiębiorcy na jego kierowców (wyrok NSA z 17 listopada 2010 r. sygn. akt II GSK 967/09 - LEX 746376 oraz powołany tam wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 31 marca 2008 r. w sprawie SK 75/06 opubl. OTK-A 2008/2/30). Również w sprawie dotyczącej podłączenia niedozwolonego urządzenia do tachografu, w której kierowca zeznał, że uczynił to samodzielnie, bez wiedzy pracodawcy, NSA stwierdził, że przedsiębiorca powinien tak kształtować swoje relacje z pracownikami wykonującymi na jego rzecz transport drogowy, aby - przy użyciu odpowiednich środków kontroli i nadzoru - nie dochodziło do łamania przepisów znajdujących w tym zakresie zastosowanie. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 25 września 2014r., odnosząc się już do obowiązującego aktualnie stanu prawnego podkreślił, że analiza art. 92c ust. 1 pkt 1 u.t.d. - w obecnym brzmieniu - prowadzi do wniosku, iż przedstawiona wyżej argumentacja jest zasadniczo nadal aktualna. Zauważył jednocześnie, że obecnie uwolnienie się przez przedsiębiorcę transportowego od odpowiedzialności za skutki działań na gruncie tego przepisu jest jeszcze trudniejsze, niż miało to miejsce przed nowelizacją u.t.d, dokonaną z dniem 1 stycznia 2012 r. Aktualnie bowiem warunkiem zwolnienia się z odpowiedzialności administracyjnej jest nie tylko brak możliwości przewidzenia zdarzeń i okoliczności, powodujących naruszenie, ale ponadto występujący jednocześnie brak wpływu na powstanie naruszenia. W konsekwencji więc wyłączenie odpowiedzialności przedsiębiorcy w sytuacji, gdy naruszenie wynika z zawinionego działania kierowcy, którym się on posługuje przy wykonywaniu transportu drogowego, a nie jest skutkiem nadzwyczajnych, niemożliwych do przewidzenia okoliczności i na które nie ma on wpływu, nie może mieć miejsca, albowiem prowadziłoby, to w istocie do możliwości każdorazowego uniknięcia sankcji przez ten podmiot za błędy w szkoleniu, nadzorze i doborze pracowników. Przyjęcie zatem za prawidłową takiej wykładni art. 92c ust. 1 pkt 1 u.t.d, która uznaje, że dotyczy on okoliczności wyjątkowych i nadzwyczajnych oraz niezależnych od przedsiębiorcy, prowadzi do wniosku, że przedsiębiorca wykonujący przewóz drogowy nie jest zwolniony z odpowiedzialności, gdy wyłączna wina za powstanie naruszenia spoczywa na kierowcy.

Podzielając przytoczoną argumentację przyjąć należy, że to na przedsiębiorcy ciąży obowiązek ustalenia, czy kierowcy, którymi się on posługuje przy wykonywaniu przewozu (niezależnie od formy prawnej takiej relacji - umowa o pracę czy tzw. samozatrudnienie) dopuszczają się naruszeń i to jego obciążają negatywne konsekwencje zaniedbań, zaniechań lub świadomych działań tych osób, skutkiem których jest poniesienie odpowiedzialności finansowej. Wpływ przedsiębiorcy na pracę, realizujących przewóz w jego imieniu i na jego rzecz, kierowców polega bowiem nie tylko na prowadzonych szkoleniach czy odbieraniu od nich oświadczeń o zobowiązaniu do przestrzegania przepisów itp., lecz przede wszystkim na doborze kadry w taki sposób, aby do naruszeń nie dochodziło. Przesłanki egzoneracyjne z art. 92c ust.1 pkt 1 u.t.d odnoszą się do okoliczności o charakterze obiektywnym, a więc takich, których przy najdalej idących staraniach przedsiębiorca nie mógł i nie był w stanie przewidzieć. Nie można więc skutecznie powoływać się na treść tego przepisu w sytuacji, gdy to działający w imieniu i na rzecz przedsiębiorcy kierowca, działający w ramach powierzonych mu zadań dopuszcza się działań, za które ustawa przewiduje nałożenie kary. Przypomnieć trzeba, że stosownie do przepisu art. 13 rozporządzenia 3821/85 (w zw. z art. 47 rozporządzenia (UE) 165/2014 ) to pracodawca i kierowca odpowiadają za prawidłowe funkcjonowanie i właściwe użytkowanie urządzeń kontrolnych (rejestrujących). Oznacza to, że obowiązek nadzoru przedsiębiorcy nad przestrzeganiem przez kierowcę zasad używania urządzeń rejestrujących nie jest ograniczony do tych przypadków, kiedy możliwe jest sprawowanie bezpośredniej kontroli nad kierowcą. Takie rozumienie wspomnianego obowiązku w istocie powodowałoby, że podmiot wykonujący przewozy mógłby powołać się na okoliczność "braku wpływu", czy "okoliczności których nie mógł przewidzieć" w każdej sytuacji naruszenia przepisów przez kierowcę. To zaś czyniłoby całą regulację dotyczącą odpowiedzialności przedsiębiorcy martwą. Mając na uwadze obiektywną odpowiedzialność przewoźnika za naruszenie sankcjonowanych karą pieniężną przepisów u.t.d, jak również jego odpowiedzialność za naruszenia przepisów, których dopuszcza się kierowca (art. 13), wbrew wywodom skarżącego należy uznać, że przedsiębiorca ma wpływ na to, czy zatrudniani przez niego kierowcy dopuszczają się naruszeń, nawet jeśli są one przez nich umyślnie zawinione. Wpływ przedsiębiorcy na pracę, realizujących przewóz drogowy kierowców polega bowiem nie tylko na prowadzonych szkoleniach czasu prowadzenia, przerw i odpoczynków kierowcy, lecz przede wszystkim na doborze kadry w taki sposób, aby do naruszeń nie dochodziło.

Skarżący nie wykazał wystąpienia okoliczności ujętych tych przepisem - nadzwyczajnych, niespodziewanych, które miałyby bezpośredni wpływ na powstanie stwierdzonego naruszeń, a których doświadczony i profesjonalny podmiot organizując przewóz drogowy, przy zachowaniu najwyższej staranności i przezorności nie był w stanie przewidzieć. W analizowanym przepisie chodzi bowiem w istocie o okoliczności o charakterze wyjątkowym i nadzwyczajnym, a więc o sytuacje powstałe w warunkach niezależnych od przedsiębiorcy, np. klęski żywiołowe, katastrofy czy wprowadzenie na danym obszarze stanów nadzwyczajnych. Skoro więc wystąpienia tego rodzaju zdarzeń nie wykazano w niniejszej sprawie, stąd też na skarżącej spółce spoczywają konsekwencje materialnoprawne zaistniałych z winy kierowców naruszeń.

Podsumowując należy stwierdzić, że ocena zgodności z prawem zaskarżonej decyzji nie dostarczyła podstaw do wyeliminowania jej z obrotu prawnego. Organy poczyniły w sprawie prawidłowe ustalenia faktyczne, wywiodły z nich prawidłowe wnioski, przytoczyły przepisy prawa znajdujące zastosowanie do ustalonego stanu faktycznego i omówiły ich treść. W toku przeprowadzonego przez organy postępowania administracyjnego Sąd nie dopatrzył się również naruszeń procedury, które miałyby istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy. W szczególności nie było podstaw do przyjęcia, aby organy gromadziły i rozpatrywały materiał dowodowy w sposób stronniczy, przekroczyły granice swobodnej oceny dowodów, czy też prowadziły postępowanie mając na celu wydanie orzeczenia o ustalonej z góry treści. W sprawie zostały zastosowane prawidłowe przepisy prawa materialnego, zaś uzasadnienie zaskarżonej decyzji spełnia wymogi wynikające z art. 107 § 3 K.p.a.

Z uwagi na brak po stronie orzekających w sprawie organów administracyjnych naruszeń prawa materialnego lub przepisów postępowania, skutkujących koniecznością wyeliminowania zaskarżonej decyzji z obrotu prawnego, skargę na podstawie art. 151 P.p.s.a. należało oddalić.