Wyrok WSA w Gdańsku, sygn. akt II SAB/Gd 258/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Data orzeczenia: 2014-03-05 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 648  Sprawy z zakresu informacji publicznej i prawa prasowego
658
Hasła tematyczne: Dostęp do informacji publicznej
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: Zobowiązano do dokonania czynności
Powołane przepisy: article: art. 1 ust. 1, art. 4 ust. 1, art. 5 ust. 2, art. 6 ust. 1 pkt 4 lit. a, art. 13 ust. 1, art. 14 ust. 1, art. 16 ust. 1, art. 17 ust. 1
journal: Dz.U. 2001 nr 112 poz 1198
law: Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej.
article: art. 25, art. 32, art. 52 par. 1 i 3, art. 149, art. 151, art. 200, art. 202 par. 2, art. 205 par. 2
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: art. 3 pkt 25, art. 9c ust. 3
journal: Dz.U. 2012 poz 1059
law: Ustawa z dnia 10 kwietnia 1997 r. Prawo energetyczne - tekst jednolity.
article: art. 306 pkt 4
journal: Dz.U. 2000 nr 94 poz 1037
law: Ustawa z dnia 15 września 2000 r. Kodeks spółek handlowych.
article: art. 5 pkt 4
journal: Dz.U. 2010 nr 220 poz 1447
law: Ustawa z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej - tekst jednolity
article: art. 38 pkt 1 lit. d
journal: Dz.U. 2007 nr 168 poz 1186
law: Ustawa z dnia 20 sierpnia 1997 r. o Krajowym Rejestrze Sądowym - tekst jednolity
journal: Dz.U.UE.L 2009 nr 211 poz 55 art. 2 pkt 35, art. 25 ust. 1
law: Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2009/72/WE z dnia 13 lipca 2009 r. dotycząca wspólnych zasad rynku wewnętrznego energii  elektrycznej i uchylająca dyrektywę 2003/54/WE (Tekst mający znaczenie dla EOG).

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Mariola Jaroszewska, Sędziowie Sędzia WSA Katarzyna Krzysztofowicz (spr.), Sędzia NSA Krzysztof Ziółkowski, Protokolant Sekretarz Sądowy Izabela Adamowicz, po rozpoznaniu w dniu 5 marca 2014 r. w Gdańsku na rozprawie sprawy ze skargi J. A. i Z. A. na bezczynność A Spółki Akcyjnej z siedzibą w G. w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej 1. zobowiązuje A Spółkę Akcyjną z siedzibą w G. do rozpoznania wniosku Janiny A. i Z. A. z dnia 30 kwietnia 2012 r. o udostępnienie informacji publicznej w terminie 14 dni od doręczenia odpisu tego wyroku wraz ze stwierdzeniem jego prawomocności, 2. stwierdza, że bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, 3. zasądza od A Spółki Akcyjnej z siedzibą w G. solidarnie na rzecz skarżących J. A. i Z. A. kwotę 340 (trzysta czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

J. A. i Z. A. wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skargę na bezczynność A Spółki Akcyjnej z siedzibą w G. polegającą na nieudostępnieniu informacji publicznej na wniosek skarżących z dnia 30 kwietnia 2012 r. w terminie wskazanym w art. 13 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2001 r., nr 112, poz. 1198 ze zm.), przy jednoczesnym niewydaniu rozstrzygnięcia w sprawie odmowy udostępnienia informacji publicznej lub umorzenia postępowania o udostępnienie informacji publicznej, zgodnie z art. 17 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej.

Skarżący wyjaśnili, że pismem z dnia 30 kwietnia 2012 r. wystąpili do A Spółki Akcyjnej o udostępnienie kserokopii decyzji administracyjnych stanowiących podstawę lokalizacji i budowy linii elektroenergetycznych usytuowanych na stanowiących własność skarżących działkach o numerach [...], [...] i [...] w M. Stwierdzili również, że do dnia wniesienia skargi nie udostępniono im wnioskowanych dokumentów, ani nie rozstrzygnięto w inny sposób ich wniosku.

W odpowiedzi na skargę A Spółka Akcyjna z siedzibą w G. wniosła o jej oddalenie. W uzasadnieniu stwierdziła, że jako spółka prawa handlowego nie jest zobowiązana do udostępniania informacji publicznej. Żądanie przez skarżących udostępnienia decyzji administracyjnych dotyczących budowy linii nie mieści się – zdaniem Spółki, w kategoriach "informacji publicznej", ponieważ żądana dokumentacja objęta jest tajemnicą przedsiębiorstwa, a ponadto żądanymi decyzjami dysponuje podmiot, który je wydał (ten podmiot winien je zatem udostępnić). Podniosła nadto, że jako operator systemu dystrybucyjnego jedynie dostarcza energię elektryczną w ramach umowy o świadczenie usługi dystrybucji, a zadania publiczne mogłyby być realizowane jedynie przez sprzedawcę energii elektrycznej.

Rozpoznając niniejszą sprawę Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 §§ 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta

- zgodnie z treścią art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przez sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), obejmuje również bezczynność organów, a w przypadku informacji publicznej także innych podmiotów zobowiązanych do jej udzielenia.

Przedmiotem skargi wniesionej w niniejszej sprawie jest bezczynność A Spółki Akcyjnej z siedzibą w G. polegająca na nieudostępnieniu skarżącym, w trybie ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2001 r., nr 112, poz. 1198 ze zm.), zwanej dalej w skrócie "ustawą", żądanych przez nich w piśmie z dnia 30 kwietnia 2012 roku decyzji, stanowiących podstawę lokalizacji i budowy infrastruktury elektroenergetycznej na działkach stanowiących ich własność.

Zdaniem Sądu, skarga spełnia formalne wymogi jej dopuszczalności. W sprawach skarg na bezczynność w przedmiocie udzielenia informacji publicznej nie występuje wymóg wyczerpania środków zaskarżenia określony w art. 52 § 1 ustawy

- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Jak przyjmuje się w orzecznictwie sądowoadministracyjnym, a Sąd orzekający w niniejszej sprawie stanowisko to podziela, skarga na bezczynność w przedmiocie udzielenia informacji publicznej nie musi być poprzedzona żadnym środkiem zaskarżenia na drodze administracyjnej i może być wniesiona bez wezwania do usunięcia naruszenia prawa (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 maja 2006 r., sygn. akt I OSK 601/05, teza 1, Baza Orzeczeń Lex nr 236545). Przyjmując takie stanowisko, podkreśla się, że ustawa o dostępie do informacji publicznej, regulująca tryb postępowania w sprawie udzielenia informacji publicznej, w wąskim zakresie odsyła do przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, jego przepisy stosuje się bowiem jedynie w przypadku wydania decyzji. Ustawa nie zawiera przepisów, które dotyczyłyby bezczynności, w tym wymogu wyczerpania trybu polegającego na wezwaniu do usunięcia naruszenia prawa lub wniesienia zażalenia na bezczynność organu. Oznacza to, że z przepisów prawa nie wynika obowiązek dokonania wezwania do usunięcia naruszenia prawa. Z kolei art. 52 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi uzależnia uruchomienie drogi postępowania sądowego od wyczerpania środków zaskarżenia. Ma to jednak miejsce wówczas, gdy takie środki przysługują, czy to na podstawie przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, czy to przepisów szczególnych, czy też ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Środków takich tymczasem nie przewiduje zarówno ustawa o dostępie do informacji publicznej, jak i - w zakresie aktów i czynności, Kodeks postępowania administracyjnego. Z wykładni językowej art. 52 § 3 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi wynika nadto, że przepis ten odnosi się do skarg na akty i czynności, a nie bezczynności organu w zakresie ich wydania (tak Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 31 marca 2008 r., sygn. akt I OSK 262/08; Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych, http://orzeczenia.nsa.gov.pl).

Oceniając natomiast, czy A S. A. z siedzibą w G. pozostaje w bezczynności w rozpoznaniu wniosku skarżących, należało ustalić czy jest ona podmiotem zobowiązanym do udzielenia informacji publicznej, a także - czy żądane przez skarżących decyzje stanowią informację publiczną.

Zgodnie z art. 1 ust. 1 ustawy, informacją publiczną jest każda informacja o sprawach publicznych, która podlega udostępnieniu i ponownemu wykorzystaniu na zasadach i w trybie określonym w ustawie. Stosownie do art. 6 ust. 1 pkt 4 lit. a ustawy, udostępnieniu podlega informacja publiczna, w szczególności o danych publicznych, w tym: treść i postać dokumentów urzędowych, w szczególności: treść aktów administracyjnych i innych rozstrzygnięć, dokumentacja przebiegu i efektów kontroli oraz wystąpienia, stanowiska, wnioski i opinie podmiotów ją przeprowadzających. Informację publiczną stanowi każda wiadomość wytworzona przez szeroko rozumiane władze publiczne oraz osoby pełniące funkcje publiczne, a także inne podmioty, które władzę publiczną realizują lub gospodarują mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa w zakresie tych kompetencji (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 30 października 2002 r., sygn. akt II SA 1956/02, Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych, http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Treść dokumentów wytworzonych przez organy władzy publicznej i podmioty niebędące organami administracji publicznej, treść wystąpień, opinii i ocen przez nie dokonywanych, niezależnie do jakiego podmiotu są one kierowane i jakiej sprawy dotyczą, stanowi informację publiczną. Są nią zarówno treści dokumentów bezpośrednio przez organ wytworzonych, jak i te, których używa się przy realizacji przewidzianych prawem zadań (także te, które tylko w części go dotyczą), nawet gdy nie pochodzą wprost od niego (zob. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 16 lipca 2008 roku, sygn. akt II SA/Wa 721/08, Baza Orzeczeń Lex nr 423325).

Z powyższego wynika, że żądane przez skarżących dokumenty - decyzje administracyjne stanowiące podstawę lokalizacji i budowy infrastruktury energetycznej, jako stanowiące treść aktów administracyjnych i innych rozstrzygnięć, należą do informacji o sprawach publicznych i stanowią informację publiczną w rozumieniu ustawy o dostępie do informacji publicznej.

Zgodnie z art. 4 ust. 1 ustawy obowiązane do udostępnienia informacji publicznej są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, w szczególności:

1. organy władzy publicznej,

2. organy samorządów gospodarczych i zawodowych,

3. podmioty reprezentujące zgodnie z odrębnymi przepisami Skarb Państwa,

4. podmioty reprezentujące państwowe osoby prawne albo osoby prawne samorządu terytorialnego oraz podmioty reprezentujące inne państwowe jednostki organizacyjne albo jednostki organizacyjne samorządu terytorialnego,

5. podmioty reprezentujące inne osoby lub jednostki organizacyjne, które wykonują zadania publiczne lub dysponują majątkiem publicznym, oraz osoby prawne, w których Skarb Państwa, jednostki samorządu terytorialnego lub samorządu gospodarczego albo zawodowego mają pozycję dominującą w rozumieniu przepisów o ochronie konkurencji i konsumentów.

Z przytoczonego powyżej przepisu wynika, że zobowiązane do udzielenia informacji publicznej zostały nie tylko władze publiczne lecz również podmioty wykonujące zadania publiczne (niebędące organami władzy publicznej). Jednocześnie, co wymaga w tym miejscu wyjaśnienia, kategoria "osób lub jednostek organizacyjnych wykonujących zadania publiczne" jest inną kategorią niż "osoby lub jednostki organizacyjne, które dysponują majątkiem publicznym". Kategoria ta nie jest również tożsama z kategorią "osoby prawne, w których Skarb Państwa, jednostki samorządu terytorialnego lub samorządu gospodarczego albo zawodowego mają pozycję dominującą".

Należy również wyjaśnić, że w świetle art. 3 pkt 25 ustawy z dnia 10 kwietnia 1997 r. - Prawo energetyczne (Dz. U. z 2012 r., poz. 1059 ze zm.), A Spółka Akcyjna z siedzibą w G. - jako operator systemu dystrybucyjnego, jest przedsiębiorstwem energetycznym, a więc przedsiębiorstwem zajmującym się dystrybucją paliw gazowych lub energii elektrycznej, odpowiedzialnym za ruch sieciowy w systemie dystrybucyjnym gazowym albo systemie dystrybucyjnym elektroenergetycznym, bieżące i długookresowe bezpieczeństwo funkcjonowania tego systemu, eksploatację, konserwację, remonty oraz niezbędną rozbudowę sieci dystrybucyjnej, w tym połączeń z innymi systemami gazowymi albo innymi systemami elektroenergetycznymi. Obowiązki operatora systemu dystrybucyjnego wymienia

art. 9c ust. 3 ustawy - Prawo energetyczne, a działalność przedsiębiorstwa energetycznego w tym zakresie dotyczy spraw publicznych w rozumieniu art. 4 ustawy.

Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 25 lipca 2006 r., sygn. akt P 24/05 (OTK-A z 2006 r., nr 7, poz. 87; Dz. U. z 2006 r. nr 141, poz. 1012, Baza Orzeczeń Lex nr 198687) wskazał, że dostęp do zasobów energetycznych ma podstawowe znaczenie z punktu widzenia istnienia społeczeństwa i poszczególnych jednostek, suwerenności i niepodległości państwa, a zatem zapewnienia wolności i praw człowieka i obywatela. Dysponowanie zasobami energetycznymi warunkuje możliwość urzeczywistnienia dobra wspólnego, o którym mowa w art. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, ma związek z zapewnieniem bezpieczeństwa obywateli i zasadą zrównoważonego rozwoju, o której mowa w art. 5 Konstytucji. Obowiązkiem władzy publicznej jest zapewnienie bezpieczeństwa energetycznego kraju, a więc dążenie do zaspokojenia istniejących, jak i przewidywanych potrzeb energetycznych.

Natomiast Naczelny Sąd Administracyjny - w wyroku z dnia 18 sierpnia 2010 r., sygn. akt I OSK 851/10 (Baza Orzeczeń Lex nr 737513) stwierdził, że obowiązki operatora systemu dystrybucyjnego wymienia art. 9c ust. 3 ustawy - Prawo energetyczne i z pewnością działalność przedsiębiorstwa energetycznego w tym zakresie dotyczy spraw publicznych w rozumieniu art. 4 ustawy o dostępie do informacji publicznych. Naczelny Sąd Administracyjny podkreślił, że zawarte w tym przepisie sformułowanie "zadania publiczne" jest pojęciem szerszym od "zadań władzy publicznej". Pojęcia te różnią się przede wszystkim zakresem podmiotowym bowiem zadania władzy publicznej mogą być realizowane przez organy tej władzy lub podmioty, którym zadania te zostały powierzone w oparciu o konkretne i wyrażone unormowania ustawowe. Pojęcie "zadanie publiczne", użyte w art. 4 ustawy zamiast pojęcia "zadanie władzy publicznej" użytego w art. 61 Konstytucji RP, ignoruje element podmiotowy i oznacza, że zadania publiczne mogą być wykonywane przez różne podmioty niebędące organami władzy, bez konieczności przekazywania tych zadań. Tak rozumiane "zadanie publiczne" cechuje powszechność i użyteczność dla ogółu, a także sprzyjanie osiąganiu celów określonych w Konstytucji lub ustawie. Wykonywanie zadań publicznych zawsze wiąże się z realizacją podstawowych publicznych praw podmiotowych obywateli.

Poglądy zawarte w ww. wyrokach Trybunału Konstytucyjnego i Naczelnego Sądu Administracyjnego, które Sąd w składzie orzekającym w niniejszej sprawie w pełni podziela, pozostają aktualne również w świetle obecnego brzmienia ustawy - Prawo energetyczne oraz w świetle regulacji obowiązującej Dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2009/72/WE dotyczącej wspólnych zasad rynku wewnętrznego energii elektrycznej i uchylającej dyrektywę 2003/54/WE (Dz. U. UE L z dnia 14 sierpnia 2009 r., nr 211, poz. 55). Na gruncie ww. dyrektywy (vide art. 2 pkt 35 dyrektywy) operator systemu dystrybucyjnego pozostaje przedsiębiorstwem energetycznym, które

- ze względu na dysponowanie zasobami energetycznymi -wykonuje zadania publiczne. Dyrektywa 2009/72/WE w art. 25 ust. 1 wskazuje, że operator systemu dystrybucyjnego jest odpowiedzialny za zapewnienie długoterminowej zdolności systemu do zaspokajania uzasadnionego zapotrzebowania na dystrybucję energii elektrycznej, za eksploatację, utrzymanie i rozbudowę w warunkach opłacalności ekonomicznej bezpiecznego, niezawodnego i wydajnego systemu dystrybucji energii elektrycznej na swoim obszarze z należytym poszanowaniem środowiska i efektywności energetycznej. Postanowienia aktualnie obowiązującej dyrektywy potwierdzają zatem aktualność tezy postawionej przez Trybunał Konstytucyjny, w której wskazano, że dysponowanie zasobami energetycznymi warunkuje możliwość urzeczywistnienia dobra wspólnego i ma związek z zapewnieniem bezpieczeństwa obywateli i z zasadą zrównoważonego rozwoju.

Tym samym, rozdział usług sprzedaży i dystrybucji energii elektrycznej przewidziany w znowelizowanej ustawie - Prawo energetyczne pozostaje bez wpływu na ocenę Sądu odnośnie wykonywania przez spółkę A S. A. z siedzibą w G. zadań publicznych. Jak wskazuje się w piśmiennictwie, rola przedsiębiorstw energetycznych jest kluczowa w zapewnieniu bezpieczeństwa energetycznego, ze względu na fakt, że to właśnie te podmioty wykonują działalność gospodarczą w zakresie wytwarzania, przetwarzania, magazynowania, przesyłania, dystrybucji paliw albo energii lub obrotu nimi. Jednocześnie - ze względu na ich znaczenie, wykonywanie tego rodzaju działalności gospodarczej zostało obwarowane wieloma obowiązkami, jakie te podmioty w zakresie wykonywanej działalności muszą wykonywać, a które przekładają się na odpowiedni poziom bezpieczeństwa energetycznego. Bezpieczeństwo energetyczne zaliczane jest do szeroko rozumianego bezpieczeństwa ekonomicznego, ponieważ energia i surowce energetyczne stanowią produkty strategiczne mające realny wpływ na wszystkie elementy prawidłowego funkcjonowania państwa. Są zatem determinantą działania organów państwa nie tylko na polu gospodarczym, lecz także politycznym, ekologicznymi i społecznym (por. Komentarz do art. 1 ustawy - Prawo energetyczne, red. Zdzisław Muras, Mariusz Swora, zawarty w Bazie Orzeczeń LEX).

Podkreślić jednocześnie należy, że budowa i utrzymywanie przewodów i urządzeń służących do przesyłania lub dystrybucji energii elektrycznej, a także innych obiektów i urządzeń niezbędnych do korzystania z tych przewodów i urządzeń stanowi cel publiczny w rozumieniu art. 6 pkt 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2010 r., nr 102, poz. 651 ze zm.).

W świetle powyższych rozważań przyjąć trzeba, że przedsiębiorstwo energetyczne, jakim jest A S. A. z siedzibą w G., wykonuje zadania publiczne w rozumieniu art. 4 ustawy o dostępie do informacji publicznej

i w związku z tym jest podmiotem zobowiązanym do udzielenia informacji publicznej w świetle tej ustawy (tak Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 20 grudnia 2013 roku, sygn. akt I OSK 1903/13, niepubl.; por. także wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 sierpnia 2010 r., sygn. akt I OSK 851/10, Baza Orzeczeń LEX nr 737513, wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 4 kwietnia 2013 roku, sygn. akt I OSK 102/13, oraz wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 20 grudnia 2012 r., sygn. akt IV SAB/Po 87/12, dwa ostatnie wyroki opublikowane w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych - http://orzeczenia.nsa.gov.pl).

Fakt, że A S. A. z siedzibą w G. jest podmiotem zobowiązanym do udzielenia informacji publicznej w świetle ustawy o dostępie do informacji publicznej oraz fakt, że żądane przez skarżących we wniosku z dnia 30 kwietnia 2012 roku decyzje, będące podstawą lokalizacji i budowy infrastruktury energetycznej, stanowią informację publiczną w myśl ustawy o dostępie do informacji publicznej, obligowały ww. Spółkę do załatwienia wniosku skarżących w sposób i w formie określonych w ustawie o dostępie do informacji publicznej.

Należy przy tym zauważyć, że w przypadku ewentualnego powołania się przez stronę przeciwną na tajemnicę przedsiębiorstwa koniecznym będzie wydanie decyzji o odmowie udostępnienia informacji publicznej (por. art. 5 ust. 2 i art. 16 ust. 1 w związku z art. 17 ust. 1 ustawy). Także argument - zawarty w odpowiedzi na skargę - że wnioskujący winien uzyskać decyzje administracyjne od organu je wydającego, nie zasługuje na uwzględnienie. Możliwość uzyskania informacji publicznej od innego podmiotu nie stanowi bowiem podstawy do odmowy udzielenia informacji przez podmiot posiadający informację publiczną i obowiązany do jej udzielenia, nawet jeżeli informacja ta nie została przez niego wytworzona.

W ocenie Sądu okoliczność, że skarżący są właścicielami nieruchomości, na której zlokalizowana jest infrastruktura przedsiębiorstwa, chcącymi uzyskać z tej przyczyny od strony przeciwnej określone świadczenia, także nie wyłącza ich prawa do żądania udzielenia informacji publicznej. Ustawa nie wprowadza bowiem ograniczenia w prawie do uzyskania informacji publicznej z tego tytułu. Przepis art. 1 ust. 1 ustawy stanowi, że każda informacja o sprawach publicznych stanowi informację publiczną w rozumieniu ustawy i podlega udostępnieniu i ponownemu wykorzystywaniu na zasadach i w trybie określonych w tej ustawie. Norma art. 2 ustawy stanowi natomiast, że z zastrzeżeniem art. 5, prawo dostępu do informacji publicznej, przysługuje każdemu, a od osoby wykonującej to prawo nie wolno co do zasady żądać wykazania interesu prawnego lub faktycznego w uzyskaniu takiej informacji. Fakt posiadania interesu w uzyskaniu informacji związany z prawem własności nieruchomości zabudowanej urządzeniami wykorzystywanymi do realizacji celów publicznych nie wyłącza uprawnień do uzyskania informacji w trybie ustawy.

Udostępnienie informacji publicznej na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku, a jeżeli informacja publiczna nie może być udostępniona w terminie określonym w ust. 1, podmiot zobowiązany do jej udostępnienia powiadamia w tym terminie o powodach opóźnienia oraz o terminie, w jakim udostępni informację, nie dłuższym jednak niż 2 miesiące od dnia złożenia wniosku (art. 13 ust. 1 i 2 ustawy). Stosownie zaś do treści art. 14 ust. 1 ustawy, udostępnienie informacji publicznej na wniosek następuje w sposób i w formie zgodnych z wnioskiem chyba, że środki techniczne, którymi dysponuje podmiot zobowiązany do udostępnienia, nie umożliwiają udostępniania informacji w sposób

i w formie określonych we wniosku.

Bezczynność podmiotu rozpoznającego wniosek o udzielenie informacji publicznej występuje wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie podmiot ten nie rozpoznał złożonego wniosku.

W niniejszej sprawie postępowanie o udzielenie informacji publicznej zostało wszczęte wnioskiem skarżących z dnia 30 kwietnia 2012 roku. We wskazanym powyżej terminie Spółka powinna była zatem zakończyć to postępowanie w sposób przewidziany prawem tj. udzielić żądanej informacji, albo wydać decyzję o odmowie udostępnienia żądanej informacji, albo decyzję o umorzeniu postępowania bądź zawiadomić wnioskujących, że informacji tej nie posiada. A S. A. nie zakończyła postępowania w żaden z tych sposobów. W szczególności powyższych wymogów nie spełniło pismo Spółki z dnia 26 lutego 2013 roku, w których strona przeciwna nie odniosła się w żaden sposób do żądania skarżących dotyczącego udzielenia informacji publicznej.

Stwierdzić w tym miejscu również należy, że skierowanie wniosku z dnia 30 kwietnia 2012 roku na adres oddziału Spółki w K., nie oznacza, że strona przeciwna nie była zobowiązana do jego rozpatrzenia. Jeżeli struktura podmiotu zobowiązanego do udzielenia informacji publicznej polega na wydzieleniu jednostek organizacyjnych, takich jak oddziały, wniosek o udostępnienie informacji publicznej może być wniesiony do oddziału, którego działalności dotyczy. Natomiast rzeczą Spółki jest zorganizowanie właściwego obiegu dokumentów w ramach istniejącej struktury organizacyjnej, który zapewni rozpatrzenie wniosku w przewidzianym ustawą terminie. A S. A. z siedzibą w G. działa przez oddziały, w tym przez Oddział w K., do którego mogą być adresowane pisma, w tym również wnioski w trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej. Wewnętrzna organizacja pracy i obiegu dokumentów w ww. Spółce oraz w jej oddziałach, powinna pozwalać na rozpatrzenie tego rodzaju wniosków w sposób i terminie przewidzianych w ustawie.

Należy nadto stwierdzić, że skierowanie pisma wzywającego do udzielenia informacji publicznej do oddziału spółki akcyjnej nie oznacza, że w sprawie skargi na bezczynność taki oddział powinien być wskazany jako podmiot zobowiązany do rozpoznania wniosku, a zatem pozostający w bezczynności. Zawsze jako strona przeciwna musi zostać wskazana spółka akcyjna, tylko ona bowiem posiada zdolność sądową. Oddział spółki akcyjnej takiej zdolności natomiast nie posiada.

Z przepisu art. 25 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi wynika, że zdolność sądową, czyli zdolność do występowania przed sądem administracyjnym jako strona, ma osoba fizyczna i osoba prawna, a ponadto państwowe i samorządowe jednostki organizacyjne nieposiadające osobowości prawnej oraz organizacje społeczne nieposiadające osobowości prawnej, jak też inne jednostki organizacyjne nieposiadające osobowości prawnej, jeżeli przepisy prawa dopuszczają możliwość nałożenia na te jednostki obowiązków lub przyznania uprawnień lub skierowania do nich nakazów i zakazów, a także stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. Zdolność sądową mają także organizacje społeczne, choćby nie posiadały osobowości prawnej, w zakresie ich statutowej działalności w sprawach dotyczących interesów prawnych innych osób.

Stronami postępowania sądowoadministracyjnego, w myśl art. 32 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, są skarżący oraz podmiot, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania jest przedmiotem skargi.

Spółka akcyjna powstaje z chwilą wpisania jej do rejestru przedsiębiorców Krajowego Rejestru Sądowego (vide art. 306 pkt 4 ustawy z dnia 15 września 2000 r. - Kodeks spółek handlowych - Dz. U. nr 94, poz. 1037 ze zm.).

Kodeks spółek handlowych nie reguluje kwestii tworzenia oddziałów spółek akcyjnych mających siedzibę na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, jednak na możliwość posiadania przez przedsiębiorcę (spółkę akcyjną) oddziałów wskazują przepisy ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej

(Dz. U. z 2010 r., nr 220, poz. 1447 ze zm.), tj. art. 5 pkt 4, zgodnie z którym przez oddział rozumie się wyodrębnioną i samodzielną organizacyjnie część działalności gospodarczej, wykonywaną przez przedsiębiorcę poza siedzibą przedsiębiorcy lub głównym miejscem wykonywania działalności. Jeżeli przedsiębiorca posiada oddziały, to w rejestrze przedsiębiorców obok danych dotyczących przedsiębiorcy powinny być ujawnione także siedziby i adresy jego oddziałów (art. 38 pkt 1 lit. d ustawy z dnia 20 sierpnia 1997 r. o Krajowym Rejestrze Sądowym - Dz. U. z 2007 r., nr 168, poz.1186 ze zm.). Pomimo jednak organizacyjnego, technicznego, kadrowego i finansowego wyodrębnienia, oddział nie posiada odrębnej podmiotowości (zdolności) prawnej, bowiem podstawą aktywności oddziału jest zawsze osobowość (zdolność) prawna przedsiębiorcy.

Dodać także należy, że z przepisów ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej nie wynika, by zawierała ona odrębne, szczególne unormowania, które wyposażałyby oddział przedsiębiorcy w zdolność sądową i pozwalały występować takiemu oddziałowi samodzielnie, niezależnie od przedsiębiorcy, w postępowaniu sądowoadministracyjnym. Oddział przedsiębiorcy nie został wymieniony w katalogu podmiotów zobowiązanych do udostępniania informacji publicznej, określonym w art. 4 ust. 1 ww. ustawy, zgodnie z którym obowiązane do udostępniania informacji publicznej są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, które szczegółowo zostały już wymienione powyżej. Z art. 4 ust. 2 ustawy wynika nadto, że obowiązane do udostępnienia informacji publicznej są organizacje związkowe i pracodawców reprezentatywne, w rozumieniu ustawy z dnia 6 lipca 2001 r. o Trójstronnej Komisji do Spraw Społeczno-Gospodarczych i wojewódzkich komisjach dialogu społecznego (Dz. U. nr 100, poz. 1080 ze zm.), oraz partie polityczne.

Oddziały A S. A. nie są podmiotami władzy publicznej, jak również nie są żadnym z podmiotów wykonujących zadania publiczne, wymienionych w art. 4 ust. 1 ustawy. Przykładowe wyliczenie, zawarte w tym przepisie, wskazuje

m.in. na osoby prawne, jednak nie wymienia oddziałów osoby prawnej. To zatem A S. A. jest podmiotem wykonującym zadania publiczne w rozumieniu art. 4 ustawy, który wykonuje je poprzez swoje oddziały.

Skoro oddział spółki akcyjnej nie posiada zdolności sądowej, to nie może występować w postępowaniu sądowoadministracyjnym jako strona. Podobne stanowisko prezentowane jest w orzecznictwie sądów administracyjnych, między innymi w postanowieniach Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 20 lutego 2013 r., sygn. akt II SAB/Rz 16/13 i z dnia 4 marca 2013 r., sygn. akt II SAB/Rz 15/13, postanowieniu Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 21 marca 2013 r., sygn. akt II SAB/Wa 484/12 oraz postanowieniu Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 24 kwietnia 2013 roku, sygn. akt II SAB/Gd 19/13 (wszystkie postanowienia dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych - http://orzeczenia.nsa.gov.pl).

Z powyższego wynika, że osobowość prawną, a co za tym idzie - zdolność sądową posiada jedynie spółka akcyjna, co oznacza, że tylko spółka akcyjna może być stroną w postępowaniu ze skargi na bezczynność w sprawie udostępnienia informacji publicznej. Prawidłowo zatem skarżący, jako stronę przeciwną w niniejszej sprawie wskazali A S. A. w G., nie zaś jej oddział w K. To właśnie ta Spółka - we wskazanym w art. 13 ustawy terminie, powinna była zakończyć postępowanie w sposób przewidziany prawem tj. udzielić żądanej informacji, albo wydać decyzję o odmowie udostępnienia żądanej informacji, albo decyzję o umorzeniu postępowania bądź zawiadomić wnioskujących, że informacji tej nie posiada. A S. A. nie zakończyła postępowania w żaden z tych sposobów.

Reasumując, Sąd uznał, że A S. A. z siedzibą w G. pozostaje w bezczynności w rozpoznaniu wniosku skarżących z dnia 30 kwietnia 2012 roku.

Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku - na podstawie art. 149 § 1 zd. 1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zobowiązał A S. A. z siedzibą w G. do rozpoznania, w terminie 14 dni od daty doręczenia wyroku wraz ze stwierdzeniem jego prawomocności, wniosku skarżących o udzielenie informacji publicznej z dnia 30 kwietnia 2012 roku. Rozpoznając przedmiotowy wniosek Spółka winna albo udostępnić żądaną informację, albo poinformować wnioskodawców, że nie posiada takiej informacji, jeżeli żądana dokumentacja nie istnieje lub nie znajduje się w posiadaniu spółki, albo wydać decyzję w przypadkach przewidzianych w art. 16 ust. 1 ustawy.

Ponadto, stosownie do treści art. 149 § 1 zd. 2 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd - mając na uwadze wskazane powyżej okoliczności wynikające z korespondencji prowadzonej przez stronę przeciwną ze skarżącymi, w punkcie 2. wyroku stwierdził, że bezczynność A S. A. w G. nastąpiła z rażącym naruszeniem prawa. Spółka - po otrzymaniu wniosku skarżących z dnia 30 kwietnia 2012 r. - wystosowała do nich pismo dopiero w dniu 26 lutego 2013 r., które jednak w żaden sposób nie załatwiało wniosku skarżących o udzielenie informacji publicznej. Stan prawnej bezczynności strony przeciwnej trwa zatem prawie dwa lata, co należy ocenić jako rażące naruszenie prawa.

O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 w zw. z art. 202 § 2 i art. 205 § 2 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz przepisów rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz. U. z 2002 r., nr 163, poz. 1349 ze zm.). Na zasądzone koszty składa się kwota 100 zł wpisu sądowego uiszczonego przez skarżących od skargi oraz kwota 240 zł stanowiąca wynagrodzenie pełnomocnika skarżących - radcy prawnego.