Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt II SA/Wa 1022/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2018-06-13 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6211 Przydział i opróżnienie lokalu mieszkalnego oraz kwatery tymczasowej w służbach mundurowych
638  Sprawy egzekucji administracyjnej;  egzekucja obowiązków o charakterze niepieniężnym
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Minister Obrony Narodowej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 134 par. 1,  art. 119 pkt 3, art. 151
journal: Dz.U. 2017 poz 1369
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 77,  art. 80
journal: Dz.U. 2017 poz 1257
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 33,  art. 34
journal: Dz.U. 2016 poz 599
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Adam Lipiński, Sędziowie WSA Ewa Kwiecińska, Danuta Kania (spr.), po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 13 czerwca 2018 r. sprawy ze skargi H. K. na postanowienie Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] maja 2017 r. nr [...] w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym oddala skargę


UZASADNIENIE

Minister Obrony Narodowej postanowieniem z dnia [...] maja 2017 r. nr [...], działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016 r., poz. 23 ze zm.), dalej: "k.p.a." oraz art. 18 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2016 r. poz. 599 ze zm.), dalej: "u.p.e.a.", utrzymał w mocy postanowienie Wojewody [...] z dnia [...] marca 2017 r. nr [...] o uznaniu za bezzasadne zarzutów w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego.

W uzasadnieniu powyższego postanowienia Minister przedstawił dotychczasowy tok postępowania wskazując, co następuje:

Decyzją Dyrektora Oddziału Regionalnego w [...] Agencji Mienia Wojskowego z dnia [...] października 2015 r. nr [...] nakazano H. K. opróżnienie lokalu nr [...] przy ul. [...] w [...] oraz orzeczono o prawie zamieszkiwania w lokalu mieszkalnym nr [...] przy ul. [...] w [...] na czas oznaczony - 1 rok. Decyzji tej nadano rygor natychmiastowej wykonalności.

Zobowiązana upomnieniem z dnia [...] lutego 2016 r. nr [...] została wezwana do wykonania ciążącego na niej obowiązku w terminie 7 dni od dnia doręczenia upomnienia.

H. K. nie wykonała powyższego obowiązku, w następstwie czego Dyrektor OR w [...] AMW pismem z dnia [...] września 2016 r. wystąpił do Wojewody [...] o wszczęcie egzekucji administracyjnej obowiązku o charakterze niepieniężnym polegającym na opróżnieniu lokalu mieszkalnego nr [...] przy ul. [...] w [...] i przekwaterowaniu zobowiązanej do lokalu mieszkalnego nr [...] przy ul. [...] w [...].

Wojewoda [...] postanowieniem z dnia [...] września 2016 r. Nr [...] wezwał zobowiązaną do opróżnienia zajmowanego lokalu mieszkalnego nr [...] przy ul. [...] w [...] i przekwaterowania do lokalu mieszkalnego nr [...] przy ul. [...] w [...] pod rygorem zastosowania środka egzekucyjnego w postaci opróżnienia ww. lokalu i innych pomieszczeń.

W dniu [...] października 2016 r. H. K. wniosła do Ministra Obrony Narodowej zażalenie na ww. postanowienie Wojewody wraz z zarzutami w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego.

Minister Obrony Narodowej postanowieniem z dnia [...] listopada 2016 r. nr [...] utrzymał w mocy postanowienie Wojewody [...] nie znajdując podstaw do jego uchylenia. Wymienione postanowienie stało się przedmiotem skargi zobowiązanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie (sygn. akt II SA/Wa 2251/16).

Jednocześnie organ egzekucyjny w dniu [...] października 2016 r. przekazał pismo H. K. z dnia [...] października 2016 r. zawierające zarzuty zobowiązanej w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej do Dyrektora OR w [...] AMW z prośbą o zajęcie stanowiska w przedmiocie zgłoszonych zarzutów.

Po rozpatrzeniu pisma H. K. z dnia [...] października 2016 r. wierzyciel stwierdził, że zgłoszone przez zobowiązaną zarzuty znajdują umocowanie w treści art. 33 § 1 pkt 5, pkt 3 i pkt 8 u.p.e.a., natomiast inne podniesione w piśmie kwestie nie mogą być przedmiotem rozpatrzenia, gdyż nie mieszczą się w zakresie art. 33 § 1 u.p.e.a.

Następnie, Dyrektor OR w [...] AMW postanowieniem z dnia [...] grudnia 2016 r. nr [...] uznał zarzuty zobowiązanej za nieuzasadnione.

Odnośnie zarzutu zawartego w art. 33 § 1 pkt. 5 u.p.e.a., tj. niewykonalności obowiązku o charakterze niepieniężnym z uwagi na zbyt małą powierzchnię lokalu, do którego miałoby nastąpić przeniesienie, wierzyciel wskazał, że AMW wielokrotnie proponowała zobowiązanej inne lokale mieszkalne odpowiednio o powierzchni 48,02m2, 59,19 m2, 46,00 m2 i 59,22 m2, z których wszystkie zawierały piwnice. Organ podniósł również, że zobowiązana wykazała się brakiem dobrej woli do załatwienia sprawy w sytuacji, gdy wygospodarowanie lokali na przekwaterowanie lokatora nie może odbyć się ze szkodą dla żołnierzy zawodowych, których potrzeby Agencja zobowiązana jest realizować.

W odniesieniu do zarzutu dotyczącego zastosowania zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego (art. 33 § 1 pkt 8 u.p.e.a.), wierzyciel wskazał na złożone powyżej propozycje lokali mieszkalnych oraz stan budynku wymagający kapitalnego remontu, stwarzający realne zagrożenie dla bezpieczeństwa życia i zdrowia ludzi w nim zamieszkujących. Podniósł również, że właśnie ze względu na konieczność uchronienia zobowiązanej przed znacznym uszczerbkiem na zdrowiu w obliczu katastrofy budowlanej, nie widzi możliwości zastosowania innego, znacznie mniej uciążliwego środka egzekucyjnego.

Odnośnie zarzutu określenia egzekwowanego obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z decyzji AMW (art. 33 § 1 pkt 3 u.p.e.a.) z uwagi na to, że obecnie zajmowany lokal ma powierzchnię 86 m2, a dobytek zobowiązanej dodatkowo znajduje się w komórce na strychu i w garażu, proponowany zaś lokal do przekwaterowania przy ul. [...] m [...] ma powierzchnię 46 m2, organ wskazał, że tytuł wykonawczy został wystawiony w oparciu o decyzję Dyrektora OR w [...] WAM z dnia [...] października 2015 r. nr [...], a co za tym idzie podniesiony w tym zakresie zarzut jest nieuzasadniony.

Postanowienie Dyrektora OR w [...] AMW z dnia [...] grudnia 2016 r. zostało utrzymane w mocy postanowieniem Prezesa Agencji Mienia Wojskowego z dnia [...] stycznia 2017 r. nr [...].

Wobec powyższego Dyrektor OR w [...] AMW w dniu [...] lutego 2017 r. wystąpił do Wojewody [...] z wnioskiem o kontynuowanie egzekucji administracyjnej obowiązku o charakterze niepieniężnym polegającym na opróżnieniu lokalu mieszkalnego nr [...] przy ul. [...] w [...] i przekwaterowaniu zobowiązanej H. K. do lokalu mieszkalnego nr [...] przy ul. [...] w [...].

Wojewoda [...] postanowieniem z dnia [...] marca 2017 r. podjął postępowanie egzekucyjne prowadzone przeciwko H. K., zaś kolejnym postanowieniem z tej samej daty uznał za bezzasadne zarzuty w sprawie prowadzonego postępowania egzekucyjnego.

W uzasadnieniu ww. postanowienia podniósł, że zgodnie z art. 34 § 1 u.p.e.a. w przypadku egzekucji administracyjnej obowiązków o charakterze niepieniężnym organ egzekucyjny rozpatruje zarzuty zgłoszone na podstawie art. 33 § 1 u.p.e.a. po uzyskaniu stanowiska wierzyciela w sprawie zgłoszonych zarzutów, z tym że w przypadku zarzutów zgłoszonych na podstawie art. 33 § 1 pkt 1-5 i 7 u.p.e.a. stanowisko wierzyciela jest dla organu egzekucyjnego wiążące. Wobec powyższego, zarzuty zgłoszone przez zobowiązaną na podstawie art. 33 § 1 pkt 3 i 5 u.p.e.a., tj. określenie egzekwowanego obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z orzeczenia oraz niewykonalność obowiązku - należało uznać za bezzasadne.

Natomiast odnośnie zarzutu zastosowania zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego organ stwierdził, że jest on bezzasadny ze względu na charakter obowiązku oraz celowość i skuteczność prowadzonego postępowania mającego na celu opróżnienie lokalu i innych pomieszczeń. Nadto zaznaczył, że w zaistniałych okolicznościach jest to jedyny środek możliwy do zastosowania spośród dostępnych środków egzekucyjnych.

W dniu [...] kwietnia 2017 r. H. K. wniosła do Ministra Obrony Narodowej zażalenie na ww. postanowienie Wojewody [...] z dnia [...] marca 2017 r. zarzucając naruszenie art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. poprzez nie uwzględnienie obowiązku rzetelnego i wnikliwego odniesienia się do zarzutów zobowiązanej "postawionych w dotychczasowej korespondencji".

Zarzuciła również, że organ nie wyjaśnił wszystkich okoliczności faktycznych i prawnych sprawy, które - jak wskazała - wykluczają dopuszczalność dokonania eksmisji z lokalu mieszkalnego położonego w [...] przy ul. [...]. Podniosła, że Wojewoda nie wyjaśnił jaki interes społeczny stoi na przeszkodzie zaniechania przez organ czynności eksmisyjnych, a tym samym pozostawania przez nią w ww. lokalu. Nie wyjaśnił również w sposób wyczerpujący zastosowania tak uciążliwego środka egzekucyjnego, jakim jest eksmisja z zajmowanego lokalu mieszkalnego do innego budynku, podczas gdy w tym samym budynku istnieje drugi, wolny lokal mieszkalny.

Zobowiązana wskazała także, że zaskarżone postanowienie jest przedwczesne, ponieważ sprawa eksmisji jest obecnie rozpatrywana przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie pod sygn. akt: II SA/Wa 2251/16 oraz II SA/Wa 239/17. Nadto stwierdziła, że Wojewoda nie ustosunkował się do jej aktualnego stanu zdrowia.

Wobec powyższych zarzutów zobowiązana wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia.

Minister Obrony Narodowej nie znalazł podstaw do uwzględnienia zażalenia. Motywując wymienione na wstępie postanowienie z dnia [...] maja 2017 r. powołał art. 34 § 1 u.p.e.a. wskazując, iż po zgłoszeniu przez zobowiązaną zarzutów na podstawie art. 33 § 1 pkt 5, 3 i 8 u.p.e.a., organ egzekucyjny przekazał je wierzycielowi celem zajęcia stanowiska.

Dyrektor OR w [...] AMW postanowieniem z dnia [...] grudnia 2016 r. nr [...] uznał zarzuty zobowiązanej za nieuzasadnione. Stanowisko to podzielił Prezes AMW, który postanowieniem z dnia [...] stycznia 2017 r. nr [...] utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie.

Następnie Wojewoda [...], mając na względzie treść art. 34 § 1 u.p.e.a., uznał zgłoszone zarzuty za bezzasadne. Wskazał, że w zakresie zarzutów zawartych w art. 33 § 1 pkt 3 i 5 u.p.e.a. jest związany stanowiskiem wierzyciela. Zdaniem Ministra, takie rozstrzygnięcie organu egzekucyjnego jest zgodne z prawem, ponieważ z treści art. 34 § 1 u.p.e.a. jasno wynika, że organy egzekucyjne są związane stanowiskiem wierzyciela, nie są i nie mogą być organem odwoławczym w stosunku do wierzyciela.

Minister Obrony Narodowej nie podzielił stanowiska zobowiązanej, że organ egzekucyjny naruszył obowiązek rzetelnego i wnikliwego odniesienia się do zarzutów, jak również, że nie zebrał i nie rozpatrzył w sposób wyczerpujący materiału dowodowego. Za bezzasadny uznał również zarzut dotyczący nie wyjaśnienia przez Wojewodę [...] kwestii zastosowania - zdaniem strony - zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego. Wskazał, że organ egzekucyjny - wobec treści ostatecznej decyzji Dyrektora OR w [...] AMW z dnia [...] października 2015 r. nr [...], nakazującej H. K. opróżnienie lokalu nr [...] przy ul. [...] w [...] oraz orzekającej o prawie zamieszkiwania w lokalu mieszkalnym nr [...] przy ul. [...] w [...] na 1 rok, której to decyzji nadano rygor natychmiastowej wykonalności - słusznie uznał, że charakter obowiązku oraz celowość i skuteczność prowadzonego postępowania nie pozostawiły wyboru co do innych dostępnych środków egzekucyjnych.

Minister zaznaczył przy tym, że zarówno wierzyciel, jak i organ egzekucyjny, brali także pod uwagę kwestię stanu zdrowia zobowiązanej. Wierzyciel wskazał m.in., że właśnie ze względu na zagrożenie życia i zdrowia zobowiązanej, wobec oblicza katastrofy budowlanej, nie ma możliwości zastosowania innego, mniej uciążliwego środka egzekucyjnego. Wojewoda [...] powołał się natomiast na treść art. 7 i art. 141 u.p.e.a.

Odnośnie możliwości przekwaterowania zobowiązanej do innego lokalu znajdującego się w tym samym budynku Minister podniósł, że organ egzekucyjny nie jest uprawniony do badania prawidłowości decyzji stanowiącej podstawę prowadzonego postępowania egzekucyjnego, a to właśnie w tej decyzji wskazano miejsce przekwaterowania. Działania organu egzekucyjnego mają charakter wykonawczy, a nie orzekający.

Minister zauważył, że podniesiona przez zobowiązaną kwestia złożonych skarg do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie nie wstrzymuje prowadzonego postępowania egzekucyjnego. Przesłanki zawieszenia postępowania zostały bowiem enumeratywnie wymienione w art. 56 u.p.e.a., a przywołana okoliczność żadnej z tych przesłanek nie wypełnia.

Minister zaznaczył również, że zarzuty zobowiązanej dotyczące niewyjaśnienia stanu faktycznego sprawy oraz odnoszące się do innych postępowań, mogą być podniesione przez zobowiązaną przy kwestionowaniu orzeczeń zapadłych w postępowaniu wierzycielskim. Zarzuty te wykraczają bowiem poza ramy niniejszego postępowania zażaleniowego, którego przedmiotem jest jedynie kwestia legalności postanowienia Wojewody [...] z dnia [...] marca 2017 r.

Konkludując Minister stwierdził, że objęty poprawnie wystawionym tytułem wykonawczym obowiązek opróżnienia lokalu mieszkalnego nie został przez zobowiązaną wykonany, zatem jego dochodzenie w trybie egzekucji administracyjnej jest nie tylko zasadne ale i konieczne w świetle art. 6 u.p.e.a.

Pismem z dnia [...] czerwca 2017 r. H. K. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na powyższe postanowienie Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] maja 2017 r. zarzucając naruszenie:

1) art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. w związku z art. 71 ust. 3 ustawy z dnia 10 lipca 2015 r. o Agencji Mienia Wojskowego (Dz. U. z 2017 r., poz. 1456 ze zm.), dalej: "ustawa o AMW", poprzez nieuznanie zaistnienia wady nieważności w decyzji Prezesa AMW z dnia [...] grudnia 2015 r. nr [...] oraz w poprzedzającej ją decyzji Dyrektora OR AMW w [...] z dnia [...] października 2015 r. nr [...],

2) art. 84 § 1 i § 2 oraz art. 24 § 1 pkt 1, pkt 4 i pkt 7 k.p.a. poprzez uznanie, że nie doszło do naruszenia tych przepisów przy wydawaniu decyzji Prezesa AMW z dnia [...] grudnia 2015 r. nr [...] oraz poprzedzającej ją decyzji Dyrektora OR w [...] AMW z dnia [...] października 2015 r. nr [...],

3) art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. poprzez niewyjaśnienie i nieuwzględnienie wszystkich okoliczności faktycznych sprawy mających wpływ na podjęte rozstrzygnięcie.

W związku z powyższymi zarzutami skarżąca wniosła o:

- uchylenie zaskarżonej decyzji w sprawie utrzymania w mocy postanowienia Wojewody [...] z dnia [...] marca 2017 r. nr [...] dotyczącego podjęcia postępowania egzekucyjnego przeciwko skarżącej w sprawie opróżnienia lokalu mieszkalnego położonego w [...] przy ul. [...] i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia Ministrowi Obrony Narodowej,

- zarządzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.

W motywach skargi skarżąca podniosła w szczególności, że decyzja Dyrektora OR w [...] AMW z dnia [...] października 2015 r. oraz decyzja Prezesa AMW z dnia [...] grudnia 2015 r. są wydane z rażącym naruszeniem art. 71 ust. 3 ustawy o AMW, które polega na tym, że organy Agencji stwierdziły konieczność naprawy lokalu mieszkalnego w budynku położonym w [...] przy ul. [...] poprzez ustalenia własnych pracowników lub osób działających na zlecenie Agencji. Na podstawie tych subiektywnych ustaleń wydane zostały decyzje administracyjne zawierające rozstrzygnięcia wprost zależne od ustaleń osób działających w imieniu Agencji - zarządcy obiektu mieszkalnego - będącej stroną żywotnie zainteresowaną wynikiem ustaleń stanu faktycznego oraz rozstrzygnięciem sprawy na swoją korzyść.

Skarżąca podniosła również, że kontrole stanu technicznego budynku były przeprowadzane przez osoby pozostające w stosunku zależności służbowej od AMW, dlatego ich opinie mają charakter stronniczy. Zdaniem skarżącej, Prezes AMW powinien był uzyskać opinię o stanie technicznym budynku od niezależnego biegłego albo niezależnego organu nadzoru budowlanego. Takich opinii Prezes AMW nie uzyskał, poprzestał natomiast na opiniach osób, które nie są obiektywne. Skarżąca podkreśliła, że jej prawo do zamieszkiwania w budynku położonym w [...] przy ul. [...] jest chronione zarówno przez Konstytucję jak i ustawę z dnia 22 czerwca 1995 r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. z 2016 r., poz. 207 ze zm.). Prawo to nie może być podważane poprzez subiektywne twierdzenia organów AMW. Wszelkie decyzje administracyjne powodujące pozbawienie prawa do zamieszkiwania w danym lokalu mieszkalnym, skutkujące podjęciem działań eksmisyjnych, mogą być wydane wyłącznie wtedy, gdy ustalony stan faktyczny - udokumentowany zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa - uprawnia organ do wydania takich decyzji. W sprawie skarżącej stan faktyczny nie został rzetelnie ustalony, bowiem organ podejmując działania o charakterze władczym oparł się na własnych twierdzeniach, a nie na ocenie dokonanej przez właściwy organu nadzoru budowlanego.

W odpowiedzi na skargę Minister Obrony Narodowej wniósł o oddalenie skargi podtrzymując stanowisko jak w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2018 r., poz. 23 ze zm.), dalej: "p.u.s.a.", sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m.in. przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle § 2 powołanego wyżej artykułu, kontrola ta jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

Stosownie do treści art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.), dalej: "p.p.s.a.", sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a. Sąd nie może wydać orzeczenia na niekorzyść skarżącego, chyba że stwierdzi naruszenie prawa skutkujące stwierdzeniem nieważności zaskarżonego aktu lub czynności (§ 2).

Zgodnie z art. 119 pkt 3 i art. 120 p.p.s.a. sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. W trybie uproszczonym sąd rozpoznaje sprawę na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów.

Skarga oceniana w świetle powyższych kryteriów nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżone postanowienie Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] maja 2017 r. oraz utrzymane nim w mocy postanowienie Wojewody [...] z dnia [...] marca 2017 r. w przedmiocie uznania zarzutów w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego za bezzasadne - nie narusza prawa.

Jak wynika z materiału aktowego, postępowanie egzekucyjne w niniejszej sprawie wszczęte zostało na wniosek wierzyciela - Dyrektora Oddziału Regionalnego w [...] Wojskowej Agencji Mieszkaniowej na skutek niewykonania obowiązku z decyzji Dyrektora OR w [...] WAM z dnia [...] października 2015 r. nr [...], nakazującej H. K. opróżnienie lokalu mieszkalnego nr [...] przy ul. [...] w [...] oraz orzekającej o prawie zamieszkiwania w lokalu mieszkalnym nr [...] przy ul. [...] w [...] na czas oznaczony - 1 rok. Decyzji tej nadano rygor natychmiastowej wykonalności.

H. K. upomnieniem z dnia [...] lutego 2016 r. nr [...] została wezwana przez wierzyciela do wykonania ciążącego na niej obowiązku w terminie 7 dni od dnia doręczenia upomnienia.

Wobec niewykonania powyższego obowiązku, Dyrektor OR w [...] AMW pismem z dnia [...] września 2016 r. wystąpił do organu egzekucyjnego - Wojewody [...] o wszczęcie egzekucji administracyjnej obowiązku o charakterze niepieniężnym polegającym na opróżnieniu lokalu mieszkalnego nr [...] przy ul. [...]w [...] i przekwaterowaniu H. K. do lokalu mieszkalnego nr [...] przy ul. [...]w [...].

Zgodnie z art. 29 § 1 ustawy dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2016 r. poz. 599 ze zm.), organ egzekucyjny zobowiązany jest z urzędu badać dopuszczalność egzekucji administracyjnej, nie jest natomiast uprawniony do badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym

Wobec spełnienia wymogów formalnych badania dopuszczalności egzekucji administracyjnej istniała podstawa do podjęcia przez organ egzekucyjny czynności formalno-procesowych zmierzających do wyegzekwowania od skarżącej wykonania obowiązku wynikającego z prawomocnej decyzji Dyrektora OR w [...] WAM z dnia [...] października 2015 r. nr [...].

Postanowieniem z dnia [...] września 2016 r. nr [...], organ egzekucyjny - Wojewoda [...] wezwał skarżącą do opróżnienia zajmowanego lokalu mieszkalnego nr [...] przy ul. [...] w [...] pod rygorem zastosowania środka egzekucyjnego w postaci opróżnienia ww. lokalu i innych pomieszczeń. W postanowieniu tym skarżąca pouczona została o przysługującym jej - jako zobowiązanej - prawie zgłoszenia zarzutów oraz wniesienia zażalenia w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego.

Zgodnie z art. 33 § 1 u.p.e.a. podstawą zarzutu w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej może być: (1) wykonanie lub umorzenie w całości albo w części obowiązku, przedawnienie, wygaśnięcie albo nieistnienie obowiązku, (2) odroczenie terminu wykonania obowiązku albo brak wymagalności obowiązku z innego powodu, rozłożenie na raty spłaty należności pieniężnej; (3) określenie egzekwowanego obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z orzeczenia, o którym mowa w art. 3 i 4; (4) błąd co do osoby zobowiązanego; (5) niewykonalność obowiązku o charakterze niepieniężnym; (6) niedopuszczalność egzekucji administracyjnej lub zastosowanego środka egzekucyjnego; (7) brak uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia, o którym mowa w art. 15 § 1; (8) zastosowanie zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego; (9) prowadzenie egzekucji przez niewłaściwy organ egzekucyjny; (10) niespełnienie w tytule wykonawczym wymogów określonych w art. 27, a w zagranicznym tytule wykonawczym - wymogów określonych w art. 102 ustawy o wzajemnej pomocy.

Zarzuty są środkiem zaskarżenia przysługującym zobowiązanemu na etapie wszczęcia postępowania egzekucyjnego, zaś wniesienie zarzutu zawiesza - zgodnie z art. 35 § 1 u.p.e.a. - postępowanie egzekucyjne do czasu wydania ostatecznego postanowienia w sprawie zgłoszonego zarzutu. Rozpatrzenie zarzutu polega na zbadaniu zasadności podjęcia i prowadzenia egzekucji. Zarzuty mogą być oparte wyłącznie na podstawach enumeratywnie wymienionych w art. 33 § 1 u.p.e.a.

Treść zarzutów wniesionych przez skarżącą oparta została o przesłanki określone w art. 33 § 1 pkt 3 (określenie egzekwowanego obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z orzeczenia, o którym mowa w art. 3 i 4), pkt 5 (niewykonalność obowiązku o charakterze niepieniężnym) oraz pkt 8 u.p.e.a. (zastosowanie zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego).

Zgodnie z art. 34 § 1 u.p.e.a. zarzuty zgłoszone na podstawie art. 33 § 1 pkt 1 -7, 9 i 10 u.p.e.a., a przy egzekucji obowiązków o charakterze niepieniężnym, także na podstawie art. 33 § 1 pkt 8 u.p.e.a, organ egzekucyjny rozpatruje po uzyskaniu stanowiska wierzyciela w zakresie zgłoszonych zarzutów.

Zarzuty zgłoszone przez skarżącą rozpatrzone zostały zgodnie z ww. przepisem przez Dyrektora OR w [...] WAM. Stanowisko wierzyciela zostało wyrażone w postanowieniu z dnia [...] grudnia 2016 r. nr [...], którym Dyrektor OR w [...] WAM uznał zarzuty skarżącej za nieuzasadnione.

Odnośnie zarzutu określenia egzekwowanego obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z decyzji AMW (art. 33 § 1 pkt 3 u.p.e.a.) z uwagi na to, że obecnie zajmowany lokal ma powierzchnię 86 m2, a dobytek skarżącej dodatkowo znajduje się w komórce na strychu i w garażu, proponowany zaś lokal do przekwaterowania przy ul. [...] m [...] ma powierzchnię 46 m2, organ wskazał, że tytuł wykonawczy został wystawiony w oparciu o ostateczną decyzję Dyrektora OR w [...] WAM z dnia [...] października 2015 r. nr [...], nakazującą opróżnienie lokalu nr [...] przy ul. [...] w [...] oraz orzekającą o prawie zamieszkiwania w lokalu mieszkalnym nr [...] przy ul. [...] w [...] na czas oznaczony - 1 rok. Brak jest zatem podstaw aby uznać ww. zarzut za uzasadniony.

W kwestii zarzutu określonego w art. 33 § 1 pkt. 5 u.p.e.a., tj. niewykonalności obowiązku o charakterze niepieniężnym z uwagi na zbyt małą powierzchnię lokalu, do którego miałoby nastąpić przeniesienie, wierzyciel wskazał, że AMW wielokrotnie proponowała zobowiązanej inne lokale mieszkalne odpowiednio o powierzchni 48,02m2, 59,19 m2, 46,00 m2 i 59,22 m2, przy czym wszystkie z nich zawierały piwnice. Organ podniósł również, że zobowiązana nie wykazała dobrej woli do załatwienia sprawy w sytuacji, gdy wygospodarowanie lokali na przekwaterowanie lokatora nie może odbyć się za szkodą dla żołnierzy zawodowych, których potrzeby Agencja zobowiązana jest realizować.

Odnośnie zaś zarzutu dotyczącego zastosowania zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego (art. 33 § 1 pkt 8 u.p.e.a.), wierzyciel wskazał na złożone powyżej propozycje lokali mieszkalnych oraz stan budynku wymagający kapitalnego remontu i z tego powodu stwarzający realne zagrożenie dla bezpieczeństwa życia i zdrowia ludzi w nim zamieszkujących. Podkreślił, że właśnie ze względu na konieczność uchronienia zobowiązanej przed znacznym uszczerbkiem na zdrowiu w obliczu katastrofy budowlanej, nie widzi możliwości zastosowania innego, znacznie mniej uciążliwego środka egzekucyjnego.

Powyższe postanowienie utrzymane zostało w mocy postanowieniem Prezesa Agencji Mienia Wojskowego z dnia [...] stycznia 2017 r. nr [...], które posiada walor ostateczności.

Zgodnie z art. 34 § 4 u.p.e.a. organ egzekucyjny wydaje postanowienie w sprawie zgłoszonych zarzutów po otrzymaniu ostatecznego postanowienia w sprawie stanowiska wierzyciela lub postanowienia o niedopuszczalności zgłoszonych zarzutów. W myśl art. 34 § 1 u.p.e.a. w zakresie zarzutów, o których mowa w art. 33 § 1 pkt 1 - 5 i 7 u.p.e.a., stanowisko wierzyciela jest dla organu egzekucyjnego wiążące.

Związanie stanowiskiem wierzyciela oznacza, że organ egzekucyjny nie jest uprawniony do prowadzenia postępowania wyjaśniającego w celu ustalenia istnienia podstaw do uwzględnienia zarzutu i do obalenia w ten sposób stanowiska wierzyciela. Oznacza to, że organ egzekucyjny nie jest uprawniony do prowadzenia odrębnego postępowania wyjaśniającego mającego na celu ustalenie podstaw do uwzględnienia zarzutów i do podważenia w tym trybie stanowiska wierzyciela. Związanie organu egzekucyjnego stanowiskiem wierzyciela w kwestii zasadności zarzutów zgłoszonych w postępowaniu oznacza, że przed organem egzekucyjnym nie bada się ponownie zasadności obowiązku objętego tytułem wykonawczym (por. C. Kulesza, Komentarz do art. 34 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, System Informacji Prawnej LEX 2017 r.; wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 21 maja 2013 r. sygn. akt III FSK 359/12, publ. LEX nr 1327886; z dnia 21 maja 2013 r. sygn. akt II FSK 1262/12, publ. 1329408; wyrok WSA w [...] z dnia 24 czerwca 2010 r. sygn. akt III SA/Wa 80/10, publ. LEX nr 650855). Zagadnienia te są bowiem przedmiotem stanowiska zajmowanego przez wierzyciela, które wyrażane jest w drodze powiązanego merytorycznie, ale odrębnego postępowania. Organ będący wierzycielem, przedstawiając stanowisko, wydaje postanowienie, na które w myśl art. 34 § 2 u.p.e.a. przysługuje zażalenie. To w ramach wskazanego odrębnego postępowania zobowiązany może kwestionować np. wymagalność obowiązku objętego tytułem wykonawczym. Zwrócił na to uwagę Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 8 lipca 2008 r. sygn. akt II FSK 1762/06 (publ. CBOSA), stwierdzając, że "organ egzekucyjny nie może wnikać w merytoryczną zasadność stwierdzenia obowiązku, będącego przedmiotem egzekucji, skoro w tym zakresie sprawa może być przedmiotem analizy w odrębnym postępowaniu".

Zgodzić należy się zatem z argumentacją Ministra Obrony Narodowej, że Wojewoda [...] - jako organ egzekucyjny - był związany stanowiskiem wyrażonym w postanowieniu wierzyciela - Dyrektora OR w [...] WAM z dnia [...] grudnia 2016 r., uznającym zgłoszone przez zobowiązaną – H. K. zarzuty w sprawie postępowania egzekucyjnego prowadzonego w przedmiocie opróżnienia lokalu mieszkalnego nr [...] przy ul. [...] w [...] za nieuzasadnione, a także w utrzymującym to postanowienie w mocy postanowieniu Prezesa WAM z dnia [...] stycznia 2017 r. Związanie do dotyczy niewątpliwie stanowiska wierzyciela odnośnie zarzutu określenia egzekwowanego obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z orzeczenia WAM (art. 33 § 1 pkt 3 u.p.e.a.) oraz niewykonalności obowiązku o charakterze niepieniężnym (33 § 1 pkt 5 u.p.e.a.).

W ocenie Sądu, podzielić należy również stanowisko Ministra Obrony Narodowej odnośnie zarzutu dotyczącego zastosowania - zdaniem skarżącej - zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego - art. 33 § 1 pkt 8 u.p.e.a. Wprawdzie organ egzekucyjny nie jest co do zasady związany stanowiskiem wierzyciela odnośnie ww. zarzutu, jednak wobec przytoczonej w tym zakresie argumentacji wierzyciela, zasadnie stanowisko to podzielił. Uwzględniając bowiem decyzję Dyrektora OR w [...] WAM z dnia [...] października 2015 r. nr [...] , której nadano rygor natychmiastowej wykonalności, nie ulega wątpliwości, że charakter obowiązku oraz celowość i skuteczność prowadzonego postępowania nie pozostawiły wyboru co do innych dostępnych środków egzekucyjnych.

Minister zasadnie również zwrócił uwagę na to, że wierzyciel wziął pod uwagę kwestię stanu zdrowia skarżącej argumentując, że to właśnie ze względu na zagrożenie życia i zdrowia skarżącej wobec zaistnienia katastrofy budowlanej, nie ma możliwości zastosowania innego, mniej uciążliwego środka egzekucyjnego.

Zaznaczyć należy, że zgodnie z art. 7 u.p.e.a. organ egzekucyjny stosuje środki egzekucyjne, które prowadzą bezpośrednio do wykonania obowiązku, a spośród kilku środków - środki najmniej uciążliwe dla zobowiązanego. Z kolei w myśl art. 141 u.p.e.a. jeżeli egzekwowany jest obowiązek wydania nieruchomości albo opróżnienia lokalu mieszkalnego, stosuje się środek egzekucyjny prowadzący do odebrania zobowiązanemu nieruchomości albo usunięcia zobowiązanego z zajmowanego lokalu lub pomieszczenia, w celu wydania tej nieruchomości lub opróżnionego lokalu wierzycielowi. Z tych względów zgodzić należy się ze stanowiskiem Ministra, że organ egzekucyjny zasadnie uznał zarzut z art. 33 § 1 pkt 8 u.p.e.a. za nieuzasadniony.

W ocenie Sądu, bez wpływu na powyższą ocenę zaskarżonego postanowienia pozostają zarzuty podniesione w skardze. Zarzuty te bowiem w zasadniczej części wykraczają poza przedmiot niniejszego postępowania i z tego względu nie mogą być przedmiotem rozważań Sądu.

Podnosząc zarzut naruszenia art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. w związku z art. 71 ust. 3 ustawy o AMW oraz art. 84 § 1 i § 2, art. 24 § 1 pkt 1, pkt 4 i pkt 7 k.p.a. skarżąca w istocie kwestionuje decyzję Dyrektora OR w [...] WAM z dnia [...] października 2015 r. nr [...], nakazującą opróżnienie lokalu nr [...] przy ul. [...] w [...] oraz orzekającą o prawie zamieszkiwania w lokalu mieszkalnym nr [...] przy ul. [...] w [...] na czas oznaczony, a także utrzymującą ją w mocy decyzję Prezesa WAM z dnia [...] grudnia 2015 r. nr [...]. Zauważyć należy, że decyzje te były przedmiotem postępowania nadzorczego, zainicjowanego wnioskiem skarżącej o stwierdzenie nieważności ww. decyzji Prezesa WAM z dnia [...] grudnia 2015 r. Kwestia legalności decyzji wydanych w trybie nadzorczym była przedmiotem oceny Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który wyrokiem z dnia 14 września 2017 r. sygn. akt II SA/Wa 239/17 oddalił skargę na decyzję Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] grudnia 2016 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności ww. decyzji ostatecznej. Wyrok ten jest prawomocny od dnia 17 października 2017 r.

Nie jest również trafny zarzut skargi dotyczący naruszenia przez Ministra Obrony Narodowej art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. Brak jest bowiem podstaw do uznania, że organ naruszył obowiązek zebrania i rozpatrzenia w sposób wyczerpujący całokształtu materiału dowodowego, czy też obowiązek rzetelnego i wnikliwego odniesienia się do podniesionych przez skarżącą zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym. Przedmiotem kontroli Sądu w niniejszym postępowaniu, co należy podkreślić, była wyłącznie zgodność z prawem postanowienia w przedmiocie uznania za bezzasadne zarzutów w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego, nie zaś inne kwestie, w szczególności dotyczące wyników kontroli stanu technicznego budynku, czy też inne akty wydane w toku tego postępowania.

W tym kontekście na marginesie należy również zauważyć, że skarżąca wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na postanowienie Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] czerwca 2017 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności zażalenia na postanowienie Wojewody [...]z dnia [...] marca 2017 r. nr [...] o podjęciu zawieszonego postępowania egzekucyjnego. Wyrokiem z dnia 19 kwietnia 2018 r. sygn. akt II SA/Wa 1023/17 Sąd oddalił skargę na ww. postanowienie.

Mając wszystko powyższe na względzie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 w zw. z art. 119 pkt 3 p.p.s.a, orzekł jak w sentencji wyroku.