Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt I SA/Kr 1419/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2017-01-30 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6119 Inne o symbolu podstawowym 611
Hasła tematyczne: Podatkowe postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: uchylono zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie tego samego organu
Powołane przepisy: article: art. 141, art. 165a par 1
journal: Dz.U. 2015 poz 613
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa - t.j.
article: art. 145 par 1 pkt 1 lit c w zw z art. 135
journal: Dz.U. 2016 poz 718
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity

SENTENCJA

|Sygn. akt I SA/Kr 1419/16 | [pic] W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 30 stycznia 2017 r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, w składzie następującym:, Przewodniczący Sędzia: WSA Urszula Zięba, Sędziowie: WSA Stanisław Grzeszek, WSA Waldemar Michaldo (spr.), Protokolant: Katarzyna Krawczyk, po rozpoznaniu w postępowaniu uproszczonym na posiedzeniu niejawnym, w dniu 30 stycznia 2017 r., sprawy ze skargi D. Sp. z o.o. w C. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 12 października 2016 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania I. uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 25 sierpnia 2016 r., II. zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej na rzecz strony skarżącej kwotę 100 zł (sto złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Spółka "D" sp. z o.o. z siedzibą w K. (dalej także Spółka) w dniu 16 września 2010 r. dokonała wpisu do Krajowego Rejestru Sądowego, wskazując jako adres miejsca siedziby oraz adres prowadzenia działalności gospodarczej tej Spółki – K. ul. P.

Naczelnik Urzędu Skarbowego na podstawie dokumentów przesłanych z Krajowego Rejestru Sądowego w dniu 23 września 2010 r. nadał Spółce Numer Identyfikacji Podatkowej (NIP).

Następnie Naczelnik Urzędu Skarbowego decyzją z dnia 20 czerwca 2016 r. nr [...], działając na podstawie art. 207 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2015 r. poz. 613 ze zm., dalej także O.p.) w związku z art. 8c ust. 4 ustawy z dnia 13 października 1995 r. zasadach ewidencji i identyfikacji podatkowej podatników i płatników (Dz.U. z 2016 r. poz. 476) - uchylił Numer Identyfikacji Podatkowej nadany "D" Sp. z o.o.

Jako powód uchylenia wskazano fakt posługiwania się fałszywymi danymi adresowymi tj. adresem siedziby oraz adresem miejsca prowadzenia działalności gospodarczej Spółki. Dokonując weryfikacji danych Spółki ustalono bowiem, że pod wskazanym adresem upoważnieni do kontroli podatkowej pracownicy Urzędu Skarbowego w dniach 5 sierpnia 2015 r. oraz 4 czerwca 2016 r. nie zastali nikogo. Co więcej, budynek oznaczony numerem 11 - w ich opinii - wyglądał na opuszczony. Ponadto stwierdzono, że pod adresem wskazanym jako adres siedziby oraz adres działalności Spółki brak jest jakichkolwiek oznak prowadzenia działalności gospodarczej, a korespondencja kierowana do Spółki pozostawiana jest na sąsiedniej posesji. Równocześnie stwierdzono, że numer ten został uchylony do czasu zmian wyżej wymienionych danych adresowych w odpowiednim rejestrze lub ewidencji,

Decyzji uchylającej Numer Identyfikacji Podatkowej nadano z mocy prawa rygor natychmiastowej wykonalności na podstawie art. 8d ust. 3 ustawy o NIP.

Kolejno, w dniu 7 lipca 2016 r. wpłynęło do Naczelnika Urzędu Skarbowego zgłoszenie identyfikacyjne/zgłoszenie aktualizacyjne w zakresie danych uzupełniających NIP-8 Spółki "D". Dokonano bowiem aktualizacji danych Spółki w zakresie adresu do korespondencji.

Ponadto, pismami z dnia 6 lipca 2016 r. Spółka wniosła do Dyrektora Izby Skarbowej za pośrednictwem Naczelnika Urzędu Skarbowego odwołanie od ww. decyzji z dnia 20 czerwca 2016 r., a także zażalenie na postanowienie o nadaniu rygoru natychmiastowej wykonalności tej decyzji.

Następnie "D." sp. z o.o. działając na podstawie art. 141 Ordynacji podatkowej złożyła do Dyrektora Izby Skarbowej ponaglenia dotyczące niezałatwienia w terminie spraw przez Naczelnika Urzędu Skarbowego tj.:

ponaglenie z dnia 15 lipca 2016 r. dotyczące nieprzekazania do Krajowego Rejestru Sądowego informacji o nadaniu Spółce numeru identyfikacji podatkowej;

ponaglenie z dnia 27 lipca 2016 r. dotyczące nieprzekazania do Dyrektora Izby Skarbowej odwołania od decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia 20 czerwca 2016 r. nr [...] uchylającej Spółce numer identyfikacji podatkowej;

ponaglenie z dnia 27 lipca 2016 r. (wpływ do organu w dniu 11 sierpnia 2016r.) dotyczące nieprzekazania do Dyrektora Izby Skarbowej zażalenia na postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego o nadaniu rygoru natychmiastowej wykonalności ww. decyzji z dnia 20 czerwca 2016r.

Dyrektor Izby Skarbowej postanowieniem z dnia 25 sierpnia 2015r. nr [...] , działając na podstawie art. 165a § 1 O.p., odmówił wszczęcia postępowania w sprawie ww. ponagleń.

Organ uznał, że brak jest w przepisach ustaw podatkowych podstaw do rozpatrzenia żądania o danej treści w trybie postępowania podatkowego. Stwierdzono, że skoro przed Naczelnikiem Urzędu Skarbowego nie toczą się postępowania wskazane w ponagleniach, toteż postępowania w sprawach z ww. ponagleń nie mogą zostać wszczęte.

W postanowieniu wyjaśniono, że w ponagleniu z dnia 15 lipca 2016 r. na niezałatwienie w terminie sprawy przez Naczelnika Urzędu Skarbowego , Spółka zarzuciła, iż organ ten nie przekazał do KRS informacji o nadaniu nowego NIP, pomimo złożenia przez nią zgłoszenia identyfikacyjnego na formularzu NIP-8 w dniu 7.07.2016 r. W tym zakresie organ wyjaśnił, że w obrocie prawnym funkcjonuje decyzja Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia 20 czerwca 2016 r. nr [...] uchylająca NIP Spółki z powodu posługiwania się przez nią fałszywymi danymi adresowymi. W tej sytuacji zgłoszenie NIP-8, w którym posłużono się tymi samymi danymi adresowymi, nie inicjowało zatem żadnego postępowania podatkowego przed Naczelnikiem Urzędu Skarbowego , ani nie skutkowało nadaniem Spółce nowego numeru identyfikacji podatkowej.

Z kolei ponaglenia z dnia 27 lipca 2016 r. dotyczące nieprzekazania przez Naczelnika Urzędu Skarbowego złożonych przez Spółkę: odwołania od ww. decyzji z dnia 20 czerwca 2016 r. oraz zażalenia na postanowienie o nadaniu rygoru natychmiastowej wykonalności tej decyzji, pismami z dnia 22 lipca 2016 r. zostały przekazane do Dyrektora Izby Skarbowej w K.wraz z aktami sprawy. Ponadto w tym samym dniu organ I instancji przesłał do Spółki pisma przedstawiające stanowisko organu w sprawie zarzutów zawartych w odwołaniu od decyzji oraz zażaleniu o którym mowa. Pisma te zostały doręczone stronie w dniu 8 sierpnia 2016 r. po dwukrotnym ich awizowaniu.

Dyrektor Izby Skarbowej w K.wskazał następnie, że zgodnie z art. 227 Ordynacji podatkowej organ podatkowy, do którego wpłynęło odwołanie, przekazuje je wraz aktami sprawy organowi odwoławczemu bez zbędnej zwłoki, jednak nie później niż w terminie 14 dni od dnia otrzymania odwołania, chyba że w tym terminie wyda decyzję na podstawie art. 226 tej ustawy. Organ podatkowy, przekazując sprawę, jest obowiązany ustosunkować się do przedstawionych zarzutów i poinformować stronę o sposobie ustosunkowania się do nich.

Powyższe wymagania zostały przez Naczelnika Urzędu Skarbowego spełnione, gdyż ww. odwołanie zostało wniesione przez Spółkę do organu pierwszej instancji w dniu 8 lipca 2016 r., a w dniu 22 lipca 2016 r. (tj. po 14 dniach) zostało przekazane wraz z aktami sprawy do Dyrektora Izby Skarbowej, a także tego samego dnia wysłano do Spółki pismo zawierające ustosunkowanie się do zarzutów zawartych w ww. odwołaniu.

Z kolei jeśli chodzi o zażalenie, w którym wskazano, iż dotyczy postanowienia w sprawie nadania rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia 20 czerwca 2016 r. dotyczącej uchylenia numeru identyfikacji podatkowej, wyjaśniono, że ww. organ podatkowy nie wydawał odrębnego postanowienia w tej sprawie. Rygor natychmiastowej wykonalności takiej decyzji jest nadawany z mocy prawa tj. na podstawie art. 8d ust. 3 ustawy o zasadach ewidencji i identyfikacji podatników i płatników, który stanowi, że decyzji o unieważnieniu lub o uchyleniu NIP nadaje się rygor natychmiastowej wykonalności. Spółka została o tym pouczona w ww. decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego .

Niezależnie od powyższego Dyrektor Izby Skarbowej w K.podkreślił, że ani ww. odwołanie ani zażalenie nie wszczynało w Urzędzie Skarbowym żadnego postępowania podatkowego. Organ ten zobowiązany był jedynie do dokonania czynności technicznej w postaci przekazania do Dyrektora Izby Skarbowej w K.ww. pism wraz z aktami sprawy i ustosunkowania się do stawianych zarzutów, a także w przypadku odwołania poinformowania Spółki o sposobie ustosunkowania się do nich.

Wobec opisanych powyżej okoliczności faktycznych rozpoznawanych spraw Dyrektor Izby Skarbowej stwierdził, że na moment złożenia przedmiotowych ponagleń z dnia 15 lipca 2016 r. oraz z dnia 27 lipca 2016 r. przed Naczelnikiem Urzędu Skarbowego nie toczyło się żadne postępowania w zakresach objętych tymi ponagleniami.

Powyższe oznacza, że we wszystkich tych sprawach znajduje zastosowanie art. 165a § 1 Ordynacji podatkowej, który stanowi, iż gdy żądanie, o którym mowa w art. 165, zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z jakichkolwiek innych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ podatkowy wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania.

Nie zgadzając się z ww. postanowieniem Spółka wniosła zażalenie, zarzucając naruszenie następujących przepisów:

- art. 141 § 1 O.p. poprzez jego niezastosowanie i nierozpoznanie ponagleń wniesionych przez Spółkę, pomimo iż powołany przepis przyznaje stronie prawo do wniesienia ponaglenia i jego merytorycznego rozpoznania,

- art. 165a § 1 O.p. poprzez jego nieprawidłową wykładnię, co doprowadziło do odmowy wszczęcia postępowania w sprawie, w której postępowanie mogło być wszczęte, a wniesione ponaglenia mogły zostać merytorycznie rozpatrzone,

- art. 121 § 1 O.p. poprzez jego niezastosowanie i prowadzenie postępowania w sposób niebudzący zaufania do organów podatkowych.

Spółka wniosła o uchylenie postanowienia, i orzeczenie co do istoty sprawy tj. wniesionych przez Spółkę ponagleń, których dotyczy zaskarżone postanowienie.

Dyrektor Izby Skarbowej w K. rozpoznając powyższe zażalenie wyjaśnił w pierwszej kolejności, że w obrocie prawnym obowiązuje decyzja Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia 20 czerwca 2016 r. nr [...] (utrzymana w mocy decyzją Dyrektora Izby Skarbowej w K.z dnia 3 października 2016 r. nr [...] ) uchylająca Spółce "D." numer NIP z powodu posługiwania się przez nią fałszywymi danymi adresowymi.

Decyzja ta w oparciu o przepisy art. 207 Ordynacji podatkowej w związku z art. 8c ust. 4 ustawy z dnia 13 października 1995 r. o zasadach ewidencji i identyfikacji podatkowej podatników i płatników, obowiązuje do czasu zmiany tych danych adresowych w odpowiednim rejestrze lub ewidencji, tj. ustania przesłanek uzasadniających uchylenie NIP skutkujących wygaśnięciem przedmiotowej decyzji i przywróceniem NIP w CRP KĘP.

Ponadto Dyrektor Izby Skarbowej w K.zauważył, że złożenie przez Spółkę "D." w dniu 7 lipca 2016 r. zgłoszenia NIP-8 aktualizującego dane do korespondencji, nie służy celom identyfikacyjnym w sprawie nadania numeru NIP. Identyfikator podatkowy zostaje bowiem nadany na podstawie danych wpisanych w Krajowym Rejestrze Sądowym, za pośrednictwem systemu teleinformatycznego. Mając na uwadze powyższe, złożenie przez Spółkę "D." zgłoszenia NIP-8 po pierwsze nie inicjowało żadnego postępowania podatkowego przed Naczelnikiem Urzędu Skarbowego, po drugie nie skutkowało nadaniem Spółce nowego Numeru Identyfikacji Podatkowej, bowiem ten nie został tej Spółce unieważniony, a jedynie uchylony do czasu dokonania zmiany fałszywych danych w odpowiednim rejestrze lub ewidencji.

Analizując z kolei zagadnienia objęte ponagleniami z dnia 27 lipca 2016 r. dotyczącymi nieprzekazania przez Naczelnika Urzędu Skarbowego złożonego przez Spółkę zarówno odwołania od ww. decyzji z dnia 20 czerwca 2016 r. oraz zażalenia na postanowienie o nadaniu rygoru natychmiastowej wykonalności tej decyzji, Dyrektor Izby Skarbowej wyjaśnił, że w dniu 8 lipca 2016 r. Spółka złożyła za pośrednictwem Naczelnika Urzędu Skarbowego do Dyrektora Izby Skarbowej w K.odwołanie od ww. decyzji z dnia 20 czerwca 2016 r., a także zażalenie na postanowienie o nadaniu rygoru natychmiastowej wykonalności tej decyzji.

W tym miejscu Dyrektor Izby Skarbowej w K.zauważył, że jak wynika z akt sprawy, Naczelnik Urzędu Skarbowego pismami z dnia 22 lipca 2016 r. przekazał do Dyrektora Izby Skarbowej w K.zarówno ww. odwołanie jak i zażalenie wraz z aktami sprawy. Ponadto w tym samym dniu przesłał do Spółki pisma przedstawiające stanowisko organu pierwszej instancji w sprawie zarzutów zawartych w odwołaniu oraz zażaleniu. Pisma te zostały doręczone w dniu 8 sierpnia 2016 r. , po dwukrotnym awizowaniu. W związku z powyższym, Naczelnik Urzędu Skarbowego spełnił wymagania opisane w art. 227 O.p., bowiem odwołanie jak i zażalenie wniesione przez Spółkę przekazał do Dyrektora Izby Skarbowej w K.w terminie 14 dni, analogicznie jak pismo do Spółki zawierające ustosunkowanie się do zarzutów zawartych w ww. odwołaniu i zażaleniu.

Dyrektor Izby Skarbowej wyjaśnił następnie, że warunkiem dopuszczalności ponaglenia jest niezałatwienie sprawy w terminie, po drugie upływ terminu ustawowego lub dodatkowego, określonego na podstawie art. 140 O.p.

W świetle wskazanych wyżej okoliczności nie budzi wątpliwości fakt, iż zasadniczą przesłanką konieczną do zastosowania instytucji prawnej ponaglenia jest stwierdzenie braku rozpatrzenia sprawy przez organ niższego stopnia, pomimo upływu czasu jego zakończenia. W ocenie Dyrektora Izy Skarbowej aby art. 141 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej miał zastosowanie, należałoby stwierdzić, iż przed Naczelnikiem Urzędu Skarbowego toczą się postępowania podatkowe w zakresach wskazywanych przez Spółkę. Tymczasem analiza sprawy wykazuje, że w sprawach objętych przedmiotowymi ponagleniami nie toczą się żadne postępowania w ww. organie podatkowym.

Z powyższych względów organ przyjął, że zastosowanie w sprawie znajdzie zatem art. 165a § 1 O.p., w myśl którego, gdy żądanie, o którym mowa w art. 165, zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z jakichkolwiek innych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ podatkowy wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania.

Organ zauważył, iż przyczyny, które powodują, że postępowanie nie może być wszczęte dotyczą braku w przepisach ustaw podatkowych podstawy do rozpatrzenia żądania o danej treści w trybie postępowania podatkowego. Dotyczy to jednak również sytuacji, gdy żądanie jest sformułowane na podstawie przepisów prawa podatkowego, ale nie może być w konkretnym stanie faktycznym przedmiotem postępowania podatkowego. W kontekście powyższego Dyrektor Izby Skarbowej stwierdził, że postępowania w sprawach z ww. ponagleń wniesionych przez Spółkę nie mogą zostać wszczęte, skoro nie toczą się postępowania wskazane w ponagleniach.

Tym samym, w ocenie Dyrektora Izby Skarbowej nie jest również zasadny zarzut naruszenia art. 121 § 1 O.p., który Spółka upatruje w jego niezastosowaniu i prowadzeniu postępowania w sposób niebudzący zaufania do organów podatkowych, nie wskazując przy tym na czym naruszenie ww. przepisu miałoby polegać.

Zdaniem Dyrektora Izby Skarbowej, wydając postanowienie w pierwszej instancji organ działał właśnie zgodnie z zasadami postępowania podatkowego, a finalnie prawidłowo ocenił sprawę i orzekł w zgodzie z przepisami.

W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w K.D. sp. z o.o. z siedzibą w K.zarzuciła zaskarżonemu postanowieniu Dyrektora Izby Skarbowej w K.naruszenie:

- art. 141 § 1 O.p. poprzez jego niezastosowanie i uznanie, że wniesione przez Spółkę ponaglenia nie mogą zostać merytorycznie rozpoznanie, pomimo że powołany przepis przyznaje stronie prawo do wniesienia ponaglenia i jego merytorycznego rozpoznania, co z kolei doprowadziło do naruszenia art. 165a § 1 O.p. poprzez jego nieprawidłowe zastosowanie i błędne uznanie, że nie może być wszczęte postępowanie w sprawie wniesionych przez Spółkę ponagleń, pomimo, że postępowanie to mogło być wszczęte;

- art. 121 § 1 O.p. poprzez jego niezastosowanie i prowadzenie postępowania w sposób niebudzący zaufania do organów podatkowych;

- art. 233 § 1 ust. 1 w zw. z art. 141 § 1 w zw. z art. 165a § 1 w zw. z art. 121 § 1 O.p. poprzez utrzymanie w mocy postanowienia organu pierwszej instancji, pomimo że zostało ono wydane z naruszeniem ww. przepisów.

W oparciu o powyższe zarzuty Spółka wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz postanowienia go poprzedzającego.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej w K.wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:

Złożona w niniejszej sprawie skarga została rozpoznana przez Sąd na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym, stosownie do obowiązującego od dnia 15 sierpnia 2015 r. nowego brzmienia przepisu art. 119 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2016 r., poz. 718 ze zm. - dalej P.p.s.a.). Zgodnie z tym przepisem, sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy stronie zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę, co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie.

W świetle treści wskazanego przepisu oraz przedmiotu zaskarżenia w niniejszej sprawie należy stwierdzić, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w K.korzystając z dyspozycji art. 119 pkt 3 P.p.s.a. mógł z urzędu rozpoznać przedmiotową sprawę w trybie uproszczonym.

Zgodnie z treścią art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. 2014, poz. 1647) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. W myśl zaś art. 1 § 2 wymienionej ustawy kontrola, o której mowa w § 1 sprawowana jest pod względem zgodności z prawem jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

Na podstawie art. 3 § 1 P.p.s.a. sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. W myśl zaś art. 145 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie: uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części jeżeli stwierdzi: naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy; stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 k.p.a. lub innych przepisach; stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w kodeksie postępowania administracyjnego lub innych przepisach.

Z wymienionych przepisów wynika, iż sąd administracyjny bada legalność zaskarżonego aktu tzn. czy jest on zgodny z prawem materialnym określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej.

Jednocześnie zgodnie z art. 134 P.p.s.a. sądy te nie są związane zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Rozpoznawana w ramach niniejszej sprawy skarga Spółki D. okazała się częściowo zasadna.

Dokonując kontroli zaskarżonego postanowienia Dyrektora Izby Skarbowej w K.w oparciu o wyżej opisane zasady, orzekający w niniejszej sprawie Sąd doszedł bowiem do przekonania, że postanowienie to podobnie jak i postanowienie je poprzedzające, narusza przepisy ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2015 r., poz. 613 ze zm.) w sposób istotny i konieczne jest tym samym wyeliminowanie obu postanowień z obrotu prawnego.

Istota sporu w sprowadza się do odpowiedzi na pytanie, czy Dyrektor Izby Skarbowej w K.zasadnie odmówił wszczęcia postępowania w przedmiotowej sprawie.

Jak wynika z przedstawionego stanu faktycznego, Spółka wniosła do Dyrektora Izby Skarbowej w K.trzy ponaglenia. Pierwsze, złożone pismem z dnia 15 lipca 2016 r. dotyczyło nieprzekazania przez Naczelnika Urzędu Skarbowego do Krajowego Rejestru Sądowego informacji o nadaniu Spółce nowego numeru identyfikacji podatkowej, pomimo złożenia przez nią zgłoszenia identyfikacyjnego w dniu 7 lipca 2016 r.

Odnosząc się do powyższej kwestii wyjaśnić należy, że decyzją z dnia 20 czerwca 2016 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego uchylił nadany wcześniej Spółce D. numer identyfikacji podatkowej z powodu posługiwania się przez Spółkę fałszywymi danymi adresowymi tj. fałszywym adresem siedziby i miejsca prowadzenia działalności gospodarczej. W decyzji zaznaczono przy tym, że numer został uchylony do czasu zmiany danych adresowych. tj. do czasu ustania przesłanek uzasadniających jego uchylenie i przywrócenia numeru NIP w Centralnym Rejestrze Podmiotów - Krajowej Ewidencji Podatników.

Jak wynika z ustaleń organów, po uchyleniu NIP-u ww. decyzją z dnia 20 czerwca 2016 r., Spółka złożyła nowe zgłoszenie identyfikacyjne do Krajowego Rejestru Sądowego (formularz NIP-8) celem uzyskania nowego numeru. Na zgłoszeniu tym podała jednakże ten sam adres, który widniał na pierwszym zgłoszeniu i został uznany przez organ I instancji za fikcyjny. W tym miejscu Sąd w całości podziela stanowisko Dyrektora Izby Skarbowej, iż zgłoszenie NIP-8, ( w tym przypadku w którym posłużono się tymi samymi danymi adresowymi), nie inicjuje żadnego postępowania podatkowego przed organem podatkowym ( w tym przypadku Naczelnikiem Urzędu Skarbowego ), a tym samym wyłączona jest możliwość zastosowania w takim przypadku instytucji ponaglenia, o której mowa w art. 141 §1 pkt. 1 O.p. Niezależnie od treści przywołanego przepisu art.141 O.p. należy zwróć uwagę, iż omawianą instytucję ustawodawca umieścił w dziale IV Ordynacji podatkowej zatytułowanym "Postępowanie podatkowe" co świadczy wprost o możliwości jej zastosowania wyłącznie w odniesieniu do postępowania podatkowego.

Ponadto wskazać należy, iż zgodnie z art. 8c ust. 4 ustawy z dnia 13 października 1995 r. o zasadach ewidencji i identyfikacji podatkowej podatników i płatników, naczelnik urzędu skarbowego uchyla z urzędu, w drodze decyzji NIP, jeżeli podatnik posługuje się fałszywymi lub fikcyjnymi danymi adresowymi swojej siedziby lub miejsca wykonywania działalności gospodarczej. Z chwilą ustania przesłanek uzasadniających uchylenie NIP na skutek zmiany danych adresowych w odpowiednim rejestrze lub ewidencji następuje przywrócenie NIP w CRP KEP. Do przywrócenia NIP stosuje się odpowiednio przepisy art. 8a.

Ponieważ w nowym zgłoszeniu Spółka podała te same fikcyjne dane adresowe, którymi posłużyła się wcześniej nie można przyjąć, by ustały przesłanki uzasadniające przywrócenie NIP. Co więcej, w obrocie prawnym funkcjonuje nadal decyzja Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia 20 czerwca 2016r. uchylająca numer identyfikacji podatkowej z powodu posługiwania się fałszywymi danymi adresowymi. Mając na uwadze powyższe przyjąć więc należy, że to nowe zgłoszenie identyfikacyjne nie zainicjowało nowego postępowania podatkowego, ani też nie skutkowało nadaniem spółce nowego NIP-u. Tym samym stanowisko zajęte przez Dyrektora Izby Skarbowej w odniesieniu do powyższej kwestii ocenić należy jako prawidłowe.

Jeśli natomiast chodzi o dwa kolejne ponaglenia tj. dotyczące nieprzekazania przez organ I instancji do Dyrektora Izby Skarbowej w K.odwołania od decyzji z dnia 20 czerwca 2016 r. oraz zażalenia na postanowienie o nadaniu rygoru natychmiastowej wykonalności tej decyzji, działanie Dyrektora Izby Skarbowej ocenić należy jako wadliwe.

Zauważyć należy, że zgodnie z art. 141 O.p. na niezałatwienie sprawy we właściwym terminie lub terminie ustalonym na podstawie art. 140 O.p. stronie służy ponaglenie do organu podatkowego wyższego stopnia bądź też do ministra właściwego do spraw finansów publicznych, jeżeli sprawa nie została załatwiona przez dyrektora izby skarbowej lub dyrektora izby celnej.

Sąd rozpoznający przedmiotową sprawę stoi na stanowisku, że w związku ze złożeniem ponaglenia konieczne jest rozstrzygnięcie organu wyższego stopnia zarówno w przypadku uznania ponaglenia za zasadne, jak i uznania ponaglenia za nieuzasadnione, np. gdy organ rozstrzygający ponaglenie uzna je za bezpodstawne bądź też stwierdzi, że czynności organu nie mogą zostać zakończone przed upływem terminu wyznaczonego na podstawie art. 140 § 1 O.p. Organ podatkowy wyższego stopnia powinien wypowiedzieć się w tej sprawie w formie postanowienia. Na postanowienie takie nie przysługuje zażalenie. W przypadku kiedy organ wyższego stopnia orzeknie, że ponaglenie nie zostało uwzględnione, to niewątpliwie takie postanowienie stanowi rozstrzygnięcie kwestii merytorycznej, co do bezczynności organu (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 24 kwietnia 2008 r. sygn. akt III SA/Po 597/07).

Analogiczna teza została zawarta także w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 11 stycznia 2008 r. sygn. akt III SAB/Gl 17/07, w którym zauważono, że niezależnie od tego, czy rozstrzygnięcie kwestii ponaglenia jest negatywne, czy też pozytywne, właściwą formą oceny jest postanowienie, na które nie służy zażalenie. Natomiast zarządzenie wyjaśnienia przyczyn uchybienia terminu oraz ustalenie osób winnych niezałatwienia sprawy w terminie, a także ewentualne podjęcie środków zapobiegających naruszaniu terminów załatwiania spraw w przyszłości jako czynności o charakterze nieprocesowym winny być podejmowane w trybie pragmatyk służbowych.

Podobny pogląd znajdziemy także w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego, który w wyroku z dnia 19 lipca 2013 r. sygn. akt I FSK 1325/13 wskazał, że dopóki organ nie wypowie się w przedmiocie, postępowanie zainicjowane ponagleniem zakończone nie jest (...). Przepis art. 141 O.p. nie określa, w jakiej formie winien działać organ podatkowy rozpatrujący ponaglenie. Niezależnie jednak od tego, czy organ ten podzieli stanowisko ponaglającego, czy też nie zgodzi się z nim, właściwą formą jest postanowienie, na które nie służy zażalenie.

Odnosząc powyższe uwagi do okoliczności przedmiotowej sprawy stwierdzić należy, że stanowisko Dyrektora Izby Skarbowej, który uznał, że skoro przed Naczelnikiem Urzędu Skarbowego nie toczą się żadne postępowania wskazane w ponagleniach, to postępowania w sprawach dotyczących tych ponagleń nie mogą zostać wszczęte, jest błędne.

Dyrektor Izby Skarbowej był zobligowany do merytorycznego rozpoznania wniesionych ponagleń, a zatem stwierdzenia, czy są one zasadne czy też nieuzasadnione i z jakich względów. Organ powinien był tak uczynić tym bardziej, że w uzasadnieniach zaskarżonych postanowień szczegółowo opisał, czego dotyczyło każde z ponagleń, wskazując równocześnie, że odwołanie jak i zażalenie zostały przekazane wraz z aktami sprawy do Dyrektora Izby Skarbowej w K.w przewidzianym do tego 14-dniowy terminie, a także, że organ I instancji przedstawił Spółce swoje stanowisko w sprawie zarzutów zawartych w odwołaniu od decyzji oraz w zażaleniu dotyczącym nadaniu decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności.

Analiza zaskarżonych postanowień wskazuje więc na to, że Dyrektor Izby Skarbowej w K.w pewnym zakresie dokonał już merytorycznej oceny wniesionych przez Spółkę ponagleń, uznając je w istocie za bezzasadne. Równocześnie jednak organ uznał, że okoliczności świadczące o ich bezzasadności, nie pozwalają na wszczęcie postępowania w sprawie tych ponagleń. Takie działanie organu uznać należy za błędne i prowadzące do nieprawidłowego zastosowania art. 165a § 1 O.p., co słusznie podniesiono w skardze.

Nie ulega wątpliwości Sądu, że ponaglenie może dotyczyć w ramach postępowania podatkowego także postępowania międzyinstancyjnego oraz, że kontrola w tym zakresie powinna zostać przeprowadzona przez organ II instancji w przypadku podniesienia w ramach ponaglenia zarzutu dotyczącego nieprzekazania przez organ I instancji organowi II instancji odwołania/zażalenia strony w ustawowym terminie .

Podsumowując stwierdzić należy, że Dyrektor Izby Skarbowej w K.naruszył art. 165a § 1 Ordynacji podatkowej odmawiając wszczęcia postępowania z uwagi na nieuprawnione przyjęcie, że istnieją przyczyny z powodu których postępowanie w zakresie wniesionych ponagleń nie może zostać wszczęte i merytorycznie zakończone.

Mając na uwadze powyższe Sąd, działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit.a w związku z art. 135 P.p.s.a. orzekł o uchyleniu zaskarżonego postanowienia oraz postanowienia wydanego w I instancji. O kosztach orzeczono na mocy art. 200 P.p.s.a. w zw. z art.205 §1 P.p.s.a. Rozpoznając sprawę ponownie Dyrektor Izby Skarbowej w K.zobligowany będzie do uwzględnienia przedstawionych powyżej uwag czego konsekwencją powinno być odrębne rozstrzygnięcie procesowe co do ponaglenia z dnia 15 lipca 2016 r. dotyczącego nieprzekazania przez Naczelnika Urzędu Skarbowego do Krajowego Rejestru Sądowego informacji o nadaniu Spółce nowego numeru identyfikacji podatkowej, pomimo złożenia przez nią zgłoszenia identyfikacyjnego w dniu 7 lipca 2016 r., oraz odrębne merytoryczne rozpoznanie zasadności ponagleń z dnia 27 lipca 2016 r. dotyczących: nieprzekazania do Dyrektora Izby Skarbowej w K.odwołania od decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego w z dnia 20 czerwca 2016 r. nr [...] uchylającej Spółce numer identyfikacji podatkowej; oraz nieprzekazania do Dyrektora Izby Skarbowej w K.zażalenia na postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w o nadaniu rygoru natychmiastowej wykonalności ww. decyzji z dnia 20 czerwca 2016r.