Wyrok WSA w Lublinie, sygn. akt II SA/Lu 561/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Data orzeczenia: 2022-01-27 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 145 pra 1 ust. 1pkt 1 lit, a, c
journal: Dz.U. 2022 poz 329
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.
article: art. 37, art. 40
journal: Dz.U. 1974 nr 38 poz 229
law: Ustawa z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Grażyna Pawlos-Janusz Sędziowie Sędzia WSA Joanna Cylc-Malec (sprawozdawca) Asesor sądowy Marcin Małek Protokolant Sekretarz sądowy Marzena Okoń po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 stycznia 2022 r. sprawy ze skargi A. B. na decyzję Inspektor Nadzoru Budowlanego z dnia [...] maja 2021 r. nr [...] w przedmiocie nakazania wykonania określonych robót budowlanych I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego miasta L. z dnia [...] nr [...]; II. zasądza od L. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w L. na rzecz skarżącego A. B. kwotę [...]([...]) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...]., znak: [...] Inspektor Nadzoru Budowlanego po rozpatrzeniu odwołań A. B. i L. K. - na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. - zmienił decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego miasta L. z dnia [...] r., znak: [...]

Wskazaną decyzją organ I instancji na podstawie art. 40 ustawy z dnia 24 października 1974 r. - Prawo budowlane (Dz. U. Nr 38, poz. 229 ze zm., dalej jako "pr. bud. z 1974 r."), nakazał inwestorowi A. B. "dostosowanie zadaszenia miejsca postojowego na samochody osobowe usytuowanego na nieruchomości przy ul. [...] w L. - do stanu zgodnego z "art. 19 ust. 5" rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz.U. z 2019 r., poz. 1065 ze zm.), dalej jako "rozporządzenie ws. w.t. z 2002r." poprzez usunięcie konstrukcji drewnianej, poszycia dachowego oraz pokrycia z blachy, o wymiarach: długość około 5,50 m x szerokość ok. 6,84 m, w terminie do trzech miesięcy licząc od dnia, w którym decyzja stanie się ostateczna".

Organ odwoławczy zmienił tę decyzję w ten sposób, że "na podstawie art. 40 pr. bud. z 1974r. nakazał inwestorowi A. B. dostosowanie obiektu budowlanego - zadaszenia miejsca postojowego na samochody osobowe usytuowanego na działce nr ewid.[...] położonej przy ul. [...] w L. - do stanu zgodnego z § 19 ust. 5 rozporządzenia ws. w.t. z 2002r. poprzez usunięcie konstrukcji drewnianej dachu, poszycia dachowego oraz pokrycia z blachy o wymiarach 5,50 m x 6,84 m, w terminie do dnia 30 września 2021r."

W pierwszej kolejności należy wyjaśnić, że sprawa była już przedmiotem postępowania przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Lublinie, który wyrokiem z dnia 27 lutego 2020r., sygn. akt II SA/Lu 688/19 uchylił poprzednią decyzję organu odwoławczego z [...]. nakazującą skarżącemu rozbiórkę samowolnie wykonanej wiaty garażowej.

Sąd dokonał następujących ustaleń:

W dniu 11 kwietnia 2018 r. L. K. wniosła o likwidację znajdującego się na sąsiedniej działce nr [...] części zadaszenia wraz z rynnami, podnosząc, że zajmuje ono przestrzeń nad jej działką oraz o likwidację odprowadzania wody opadowej z zadaszenia i nieszczelnej rynny na jej nieruchomość. Podczas kontroli ustalono, że na tej działce znajduje się budynek mieszkalny jednorodzinny trzykondygnacyjny w zabudowie szeregowej. Przed budynkiem wykonano jednospadowe zadaszenie podjazdu o konstrukcji drewnianej, kryte blachą trapezową, ze spadkiem w kierunku ul. [...]. Jak oświadczyła L. K. wody opadowe z połowy dachu mieszkalnego odprowadzane są rynną spustową na zadaszenie podjazdu w odległości 22 cm od brzegu ściany graniczącej z działką nr ewid. [...]. Inwestor (współwłaściciel działki nr ewid.[...]) oświadczył, że kwestię wystających na sąsiednią działkę części blachy, uzgodnił z wcześniejszym właścicielem. Do protokołu kontroli dołączono dokumenty związane z możliwością wykonania spornego zadaszenia w postaci kserokopii postanowienia Urzędu Miasta w L. Wydział Budownictwa, Urbanistyki i Architektury z dnia 29 października 1991r. w sprawie możliwości realizacji garażu dobudowanego do istniejącego budynku mieszkalnego, usytuowanego zgodnie z załącznikiem graficznym, kserokopię warunków wykorzystania terenu, kserokopię szkicu inwentaryzacji budynku z dnia 9 grudnia 1982 r., kserokopię oświadczenia z 31 sierpnia 1991 r. A. K., w którym wyraża zgodę na wybudowanie ścianki w granicy do podtrzymania zadaszenia na samochód. W piśmie z dnia 11 czerwca 2018 r. L. K. zwróciła się do organu I instancji o rozbiórkę spornego zadaszenia. Wydział Architektury i Budownictwa w L. w piśmie z dnia 12 czerwca 2018 r. poinformował, że w posiadanych rejestrach pozwoleń na budowę oraz zgłoszeń robót budowlanych nie odnaleziono zapisów potwierdzających prowadzenie postępowania w zakresie dobudowy garażu do budynku mieszkalnego przy ul. [...] w L.. Przy piśmie tym przekazano do PINB kopię postanowienia lokalizacyjnego oraz pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego przy ul. [...]. W trakcie kontroli przeprowadzonej w dniu 18 lipca 2018 r. na działce nr ewid.[...] ustalono, że od strony północnej do budynku mieszkalnego jednorodzinnego w zabudowie szeregowej dobudowano zadaszenie o wymiarach 6,84 m x 5,50 m. Zadaszenie o konstrukcji drewnianej kryte blachą trapezową ze spadkiem w kierunku ulicy [...] o wysokości h = 2,70 m do 2,38 m. Krokwie oparte są częściowo na ścianie zewnętrznej budynku, częściowo na konstrukcji balkonu, zaś od strony ul. [...] na ogrodzeniu. Stan techniczny zadaszenia nie stanowi zagrożenia dla życia i zdrowia. Inwestor stwierdził, że wrysowane na inwentaryzacji zadaszenie wykonał przed oddaniem budynku do użytkowania. Natomiast w 1991 r. wykonał ściankę osłonową (ściana murowana grubości 12 cm) pomiędzy posesjami ul. [...] nr [...] i nr [...] za zgodą ówczesnej właścicielki nieruchomości ul. [...] nr [...] i poszerzył zadaszenie w stronę posesji nr [...]. Ścianka była postawiona w miejscu istniejącego poprzednio ogrodzenia z siatki metalowej. Zadaszenie istniało już od 1982 r. i było zainwentaryzowane przez geodetę przy odbiorze budynku.

Mając na uwadze powyższe ustalenia organ I instancji decyzją z [...] r. umorzył postępowanie, jednak decyzją z [...] r., organ odwoławczy uchylił tę decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia.

Ponownie prowadząc postępowanie organ I instancji ustalił, że wiata garażowa wykonywana była etapami i w stanie, w jakim znajduje się obecnie powstała w latach 1991-1992, tj. przed wejściem w życie obecnie obowiązującej ustawy z dnia 7 lipca 1994r. - Prawa budowlane (przed 1 stycznia 1995 r.). W pierwszym etapie wykonano daszek nad wejściem do budynku, w drugim etapie wiatę garażową, zainwentaryzowaną w dniu 9 grudnia 1982 r., a następie w trzecim etapie wykonano istniejące zadaszenie wraz ze ścianą pełną od strony działki L. K.. Wiata garażowa wybudowana została samowolnie, bez wymaganego pozwolenia na budowę. Organ I instancji ustalił jednocześnie, że sporna wiata garażowa nie spełnia wymagań poprzednio obowiązującego rozporządzenia Ministra Administracji, Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 3 lipca 1980 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki ("rozporządzenie ws. w.t. z 1980r.") Zgodnie z § 156 tego rozporządzenia - minimalna odległość wolnostojącego garażu dla samochodów osobowych od budynków sąsiednich (z materiałów niepalnych) na terenach zabudowy jednorodzinnej, liczona od ścian garaży nie mających otworów okiennych lub drzwiowych (dla garażu jak w tym wypadku z materiałów palnych o powierzchni do 60 m2 włącznie) wynosi 5 m. Tymczasem sporna wiata dotyka granicy nieruchomości sąsiednich i narożnika budynku sąsiedniego, dodatkowo wody opadowe z wiaty kierowane są na nieruchomość sąsiednią, co narusza § 79 ust. 1 rozporządzenia ws. w.t. z 1980r. Usytuowanie spornej wiaty bezpośrednio przy granicy działki i budynku mieszkalnym na sąsiedniej działce wpływa na pogorszenie warunków użytkowych osób tam mieszkających, stwarza zagrożenie w przypadku wystąpienia pożaru oraz zacienia część sąsiedniej działki. Wiata stwarza więc "niebezpieczeństwo dla ludzi lub mienia albo niedopuszczalne pogorszenie warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia".

W związku z tym organ I instancji decyzją z 3 kwietnia 2019r. na podstawie art. 37 ust. 1 pkt 2 pr. bud. z 1974 r. nakazał A. B. rozbiórkę samowolnie wykonanej wiaty garażowej.

Następnie decyzją z dnia [...] r. organ odwoławczy uchylił w całości decyzję organu I instancji i na podstawie art. 37 ust. 1 pkt 2 pr. bud. z 1974 r. nakazał inwestorowi rozbiórkę wiaty garażowej poprzez dokonanie demontażu pokrycia dachu z blachy trapezowej, rozbiórkę drewnianej konstrukcji dachu wraz z konstrukcją łączącą dach z ogrodzeniem, na którym dach się opiera, rozbiórkę ściany usytułowanej w granicy z działką nr [...] do wysokości 2,20 m oraz rozbiórkę ścian wiaty (ogrodzenia), usytuowanych od strony ulicy [...] do wysokości 2,20 m.

Organ odwoławczy podzielił stanowisko organu I instancji o naruszeniu § 156 rozporządzenia ws. w.t. z 1980 r., natomiast nie stwierdził, aby właściciele nieruchomości położonej przy ul. [...] w L. odprowadzali wody opadowe z terenu swojej działki na teren sąsiedniej nieruchomości lub wzdłuż jej granicy w sposób nie zabezpieczający tego terenu lub obiektu przed przenikaniem, ponieważ zarówno budynek mieszkalny, jak i przedmiotowa wiata garażowa wyposażone są w urządzenia do odprowadzenia wód opadowych. Zarówno wody opadowe z posesji L. K., jak i inwestora kierowane są rurami spustowymi na ulicę K.. Z tekstu archiwalnego planu zagospodarowania przestrzennego osiedla mieszkaniowego "B." w L., zatwierdzonego uchwałą Miejskiej Rady N. w L. Nr [...] z dnia 30 września 1986 r. wynika, że dla terenu oznaczonego 59 [...],67 ha, na którym znajduje się sporna wiata garażowa, przewidziano funkcje, polegające na adaptacji istniejącej, szeregowej zabudowy jednorodzinnej, a zatem konieczne było wydanie postanowienia wyrażającego opinię o możliwości realizacji wiaty garażowej, którego inwestor nie przedstawił (przedłożył tylko postanowienie dotyczące możliwości realizacji garażu dobudowanego do istniejącego budynku mieszkalnego). Obecnie dla spornego terenu obowiązuje miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego przyjęty uchwałą Nr 1641/LIII/2002 Rady Miejskiej w Lublinie z dnia 29 sierpnia 2002 r. w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego miasta Lublin - część I (Dz. Urz. Woj. Lub. Nr 124, poz. 2670), który w § 27 ust. 2 pkt 5 przewiduje możliwość doinwestowania poszczególnych działek o brakujące elementy zagospodarowania komplementarnego (garaże i miejsca parkingowe), a w pkt 6 zawiera wymóg bilansowania miejsc parkingowych w granicach własnych posesji. Stosownie do § 82 pkt 6, w Strefie miejskiej - Y2 ustalono wymogi dla zabudowy mieszkaniowej, polegające na zapewnieniu 1 miejsca parkingowego na 1 mieszkanie w granicach działki lub w zespole zabudowy, stanowiącym jedno zadanie inwestycyjne. Z kolei przepis w § 19 ust. 1 lit. "a" rozporządzenia ws. w.t. z 2002r. stanowi, że odległość stanowisk postojowych, w tym również zadaszonych, oraz otwartych garaży wielopoziomowych od m.in. okien w budynku mieszkalnym, dla samochodów osobowych, nie może być mniejsza niż 7 m w przypadku parkingu do 10 miejsc postojowych włącznie. Zgodnie zaś z § 19 ust. 5 - zachowanie odległości, o których mowa w ust. 1 pkt 1 lit. a, nie jest wymagane w przypadku parkingów niezadaszonych składających się z jednego albo dwóch stanowisk postojowych dla samochodów osobowych przypadających na jeden lokal mieszkalny w budynku mieszkalnym jednorodzinnym, zlokalizowanych przy tym budynku. Stan faktyczny sprawy oraz powołane wyżej przepisy prawa uzasadniają stanowisko, że należy doprowadzić sporną wiatę garażową do wymogów obecnie obowiązujących przepisów warunków technicznych, tj. do cyt. § 19 ust. 5, tzn. rozebrać zadaszenie wiaty, a ponadto doprowadzić konstrukcję, na której wiata się opiera, do wysokości wynoszącej 2,20 m. W rezultacie dokonania rozbiórki tej konstrukcji, tj. ścian usytuowanych w granicy z działką nr [...] oraz od strony ulicy [...], konstrukcja będzie spełniała rolę ogrodzenia działki nr [...], zaś pozostawiona ściana o wysokości 2,20 m w granicy z działką nr [...], będzie zatrzymywała wody opadowe na terenie działki nr [...].

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie A. B. podnosił, że postępowanie powinno być umorzone jako bezprzedmiotowe; bezpodstawnie przyjęto, że wiata powoduje niebezpieczeństwo dla ludzi lub mienia albo niedopuszczalne pogorszenie warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia; błędnie też zakwalifikowano sporny obiekt jako wiatę garażową/miejsca postojowe, podczas, gdy stanowi on budowlę spełniającą funkcję budynku - w konsekwencji organ bezzasadnie zastosował § 19 rozporządzenia ws. w.t.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie uwzględnił skargę i wskazanym wyżej wyrokiem z 27 lutego 2020r., II SA/Lu 688/19 uchylił decyzję organu odwoławczego.

Sąd przede wszystkim uznał, że sporna wiata pełni funkcję zadaszonego miejsca postojowego, a jej budowa była dopuszczalna w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego osiedla mieszkaniowego "B." w L. zatwierdzonym uchwałą Miejskiej Rady N. w L. nr [...] z dnia 30 września 1986 r. W związku z tym, że sporne zadaszone miejsce postojowe stanowi obiekt budowlany, który jest trwale związany z gruntem (poprzez oparcie konstrukcji dachowej na ścianie zewnętrznej budynku, częściowo na konstrukcji balkonu, zaś od strony ul. [...] na słupkach ogrodzenia) i zadaszony, jego budowa wymagała uzyskania decyzji o pozwoleniu na budowę w rozumieniu art. 28 ust. 1 pr. bud. z 1974 r. i § 44 ust. 1 rozporządzenia Ministra Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 20 lutego 1975r. w sprawie nadzoru urbanistyczno – budowlanego (Dz. U. Nr 8, poz. 48, ze zm.). Poza sporem jest – zdaniem Sądu - że inwestor nie dysponuje takim pozwoleniem. O posiadaniu pozwolenia nie świadczy fakt wydania postanowienia z dnia 28 października 1991r. stwierdzającego możliwość realizacji obiektu w postaci garażu dobudowanego do istniejącego budynku mieszkalnego: dotyczyło ono garażu, a nie wiaty garażowej, a poza tym był to dokument przygotowawczy i nie zastępował pozwolenia na budowę.

Następnie Sąd wskazał, że aktualnie obowiązujący miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego miasta Lublin - część I (uchwała Nr 1641/LIII/2002 Rady Miejskiej w Lublinie z dnia 29 sierpnia 2002 r., Dz. Urz. Woj. Lub. Nr 124, poz. 2670 ze zm.) w § 27 ust. 2 pkt 5 przewiduje możliwość doinwestowania poszczególnych działek o brakujące elementy zagospodarowania komplementarnego (garaże i miejsca parkingowe), a w pkt 6 zawiera wymóg bilansowania miejsc parkingowych w granicach własnych posesji. Plan nie sprzeciwia się zatem pozostawieniu zadaszonego miejsca postojowego na tym terenie.

Natomiast sporny obiekt narusza § 19 ust. 1 lit a rozporządzenia ws. w.t. z 2002r., który stanowi, że odległość stanowisk postojowych, w tym również zadaszonych, oraz otwartych garaży wielopoziomowych od m.in. okien w budynku mieszkalnym, dla samochodów osobowych, nie może być mniejsza niż 7 m w przypadku parkingu do 10 miejsc postojowych włącznie. Przy czym wymóg ten nie musi być zachowany w przypadku parkingów niezadaszonych składających się z jednego albo dwóch stanowisk postojowych dla samochodów osobowych przypadających na jeden lokal mieszkalny w budynku mieszkalnym jednorodzinnym, zlokalizowanych przy tym budynku (§ 19 ust. 5). Z faktu zadaszenia spornego miejsca postojowego wynika, że wyłączenie z § 19 ust. 5 nie ma w niniejszej sprawie zastosowania. Z uwagi zaś na to, że jest ono zadaszone i bezpośrednio przylega do budynku mieszkalnego, w którym znajduje się okno, nie spełnia ono wymogu odległości unormowanej w § 19 ust. 1 lit. a. Sąd podkreślił, że do spornego zadaszonego miejsca postojowego nie ma zastosowania § 12 rozporządzenia ws. w.t., gdyż przepis ten dotyczy budynku, którym sporne zadaszenie (budowla) nie jest.

Błędnie - zdaniem Sądu - organ odwoławczy przyjął, że odnosi się do niego dyspozycja § 156 rozporządzenia ws. w.t. z 1980r., gdyż przepis ten normuje odległość wolnostojących garaży dla samochodów osobowych, a nie miejsc postojowych od budynków sąsiednich na terenach zabudowy jednorodzinnej.

Następnie Sąd uznał, że sam fakt wybudowania spornego zadaszonego miejsca postojowego bez pozwolenia na budowę oraz z naruszeniem § 19 ust. 1 lit. a rozporządzenia ws. w.t. z 2002r. nie był wystarczający do wydania nakazu rozbiórki na podstawie art. 37 ust. 1 pkt 2 pr. bud. z 1974r., gdyż przepis ten dodatkowo wymaga stwierdzenia niebezpieczeństwa dla ludzi lub mienia lub niedopuszczalnego pogorszenia warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia, przy czym ocena tego zagrożenia powinna być aktualna w momencie wydawania rozstrzygnięcia w tym przedmiocie i poprzedzona analizą wielu elementów dotyczących naruszyciela, przedmiotu naruszenia (intensywności owego pogorszenia warunków użytkowych dla otoczenia, wpływu następstw naruszenia przepisów na ludzi lub mienie), a także pokrzywdzonego niebezpieczeństwem lub pogorszeniem warunków zdrowotnych lub użytkowych. Sąd podkreślił, że nie jest wystarczające arbitralne stwierdzenie w uzasadnieniu decyzji, że ma miejsce niebezpieczeństwo dla ludzi lub mienia bądź pogorszenie warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia. Uzasadnienie decyzji musi obrazować przebieg całego procesu decyzyjnego prowadzącego do wniosku o wystąpieniu bądź niewystąpieniu takiego niebezpieczeństwa - takiego fragmentu nie zawierało natomiast uzasadnienie kontrolowanej przez Sąd decyzji, dlatego Sąd uznał, że organ odwoławczy zastosował dyspozycję art. 37 ust. 1 pkt 2 pr. bud. z 1974 r. przedwcześnie, bez uprzedniego ustalenia, czy w sprawie mają miejsce okoliczności faktyczne świadczące o zaistnieniu wszystkich przesłanek wskazanych w tym przepisie.

Uchylając zaskarżoną decyzję Sąd zalecił organowi odwoławczemu ustalenie stanu faktycznego sprawy w zakresie zbadania wszystkich przesłanek z art. 37 ust. 1 pkt 2 pr. bud. z 1974 r., w tym okoliczności, które świadczą o wystąpieniu niebezpieczeństwa dla ludzi lub mienia oraz niedopuszczalnego pogorszenia warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia.

Sąd stwierdził też, że nie można podzielić poglądu skarżącego, że wydanie zaskarżonej decyzji nastąpiło z naruszeniem art. 105 k.p.a., gdyż o tym, czy zachodzą przesłanki do umorzenia postępowania można zdecydować dopiero po ustaleniu, czy w stanie faktycznym sprawy spełnione zostały przesłanki do zastosowania art. 37 ust. 1 pkt 2 pr. bud. z 1974 r. bądź art. 40 tej ustawy.

W konsekwencji tego wyroku, organ odwoławczy decyzją z dnia 5 października 2020r. uchylił decyzję organu I instancji i przekazał sprawę temu organowi do ponownego rozpoznania.

Podczas oględzin w dniu 5 stycznia 2021 r. organ I instancji stwierdził, że konstrukcja, wymiary i wygląd zadaszenia nie zmieniły się w stosunku do stanu stwierdzonego podczas kontroli dokonanej w dniu 8 stycznia 2019 r. Inwestor A. B. rozebrał natomiast ścianę przy granicy z działką nr [...] do wysokości od około 2,10 m do ok. 2,15 m, przy czym pomiar został przeprowadzony od strony działki nr [...]. Powyższa ściana stanowi obecnie murowane ogrodzenie i nie podpiera wykonanego zadaszenia.

Następnie organ I instancji wydał wskazaną na wstępie decyzję z [...].

Odwołania od tej decyzji wnieśli A. B. i L. K..

A. B. zarzucił naruszenie art. 40 w zw. z art. 42 ust. 3 i art. 37 ust. 1 pkt 1 i 2 pr. bud. z 1974 r. poprzez błędne przyjęcie, że stan zgodny z prawem można osiągnąć jedynie poprzez rozebranie zadaszenia; art. 28 ust. 1 pr. bud. z 1974 r. poprzez błędne przyjęcie, że wykonane zadaszenie wymagało uzyskania w 1991 r. pozwolenia na budowę w sytuacji, gdy zostało wykonane i zalegalizowane w 1982 r.; art. 40 pr. bud. w zw. z § 19 ust. 1 lit. a oraz § 19 ust. 5 rozporządzenia ws. w.t. z 2002r. poprzez ich niewłaściwe zastosowanie - organ powinien ustalić, czy do wybudowanego i zalegalizowanego w 1982 r. zadaszenia można stosować przepisy, które zaczęły obowiązywać w 2002 r.

Z kolei L. K. wnosiła o nakazanie rozbiórki wiaty, zarzucając, że jej konstrukcja jest prowizoryczna, grozi katastrofą budowlaną, zadaszenie przekracza granicę działki skarżącej, występują uciążliwości związane z emitowaniem przez samochody spalin i hałasu, samochody są parkowane na studni kanalizacyjnej wspólnie użytkowanej, co ogranicza dostęp do studni, odprowadzanie wód opadowych z budynku i wiaty odbywa się na działkę należącą do Zarządu Dróg i Mostów, które spływają pod furtkę skarżącej z powodu spadku terenu, zadaszenie wiaty stwarza dla budynku skarżącej zagrożenie bezpieczeństwa pożarowego.

Rozpatrując sprawę, organ odwoławczy podniósł, że zgodnie z wydanym w niniejszej sprawie wyrokiem, w sprawie ma zastosowanie § 19 rozporządzenia ws. w.t. z 2002r., natomiast nie ma zastosowania § 12.

Następnie organ przytoczył przepisy k.p.a. dotyczące wydawania decyzji administracyjnych, umorzenia postępowania, a także zasad postępowania (art. art. 104, 105, 6, 8, 9 k.p.a.)

Stwierdził, że wykonaną przez A. B. inwestycję polegającą na dobudowaniu od strony północnej do budynku mieszkalnego jednorodzinnego w zabudowie szeregowej zadaszenia o wymiarach 6,84 m x 5,50 m, o konstrukcji drewnianej krytego blachą trapezową o wysokości 2,70 m do 2,38 m z krokwiami opartymi częściowo na ścianie zewnętrznej budynku, częściowo na konstrukcji balkonu, natomiast od strony ul. [...] opartego na ogrodzeniu, w którym wykonano bramy wjazdowe, a także wspartego na wykonanej w ramach tej inwestycji ścianie murowanej od strony działki nr ewid. [...] należy zakwalifikować jako wiatę garażową, która w świetle pr. bud. z 1974 r. wymagała uzyskania pozwolenia na budowę. Fakt, że obiekt ma charakter wiaty nie wyłącza możliwości zakwalifikowania go jako zadaszonego miejsca postojowego, bowiem obiekty w postaci zadaszonych miejsc postojowych będą miały konstrukcję charakterystyczną dla wiaty, a o zakwalifikowaniu ich do kategorii zadaszonego miejsca postojowego decydować będzie funkcja, którą spełniają, tj. miejsce do parkowania samochodu. Sporna wiata pełni funkcję zadaszonego miejsca postojowego, została wykonana bez wymaganego pozwolenia na budowę.

Następnie wskazał, że w świetle § 27 ust. 2 pkt 5 aktualnie obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dopuszczalne jest pozostawienie spornego zadaszonego miejsca postojowego, jednak musi ono spełniać wymogi z § 19 rozporządzenia ws. w.t. z 2002r. Organ wskazał, że zgodnie z § 19 ust. 1 pkt 1 lit. a - odległość stanowisk postojowych, w tym również zadaszonych, oraz otwartych garaży wielopoziomowych od placu zabaw dla dzieci, boiska dla dzieci i młodzieży, okien pomieszczeń przeznaczonych na stały pobyt ludzi w budynku opieki zdrowotnej, w budynku oświaty i wychowania, w budynku mieszkalnym, w budynku zamieszkania zbiorowego, z wyjątkiem hotelu, motelu, pensjonatu, domu wypoczynkowego, domu wycieczkowego, schroniska młodzieżowego i schroniska, nie może być mniejsza niż: - dla samochodów osobowych: 7 m - w przypadku parkingu do 10 stanowisk postojowych włącznie. Wymóg ten nie musi być zachowany w przypadku parkingów niezadaszonych składających się z jednego albo dwóch stanowisk postojowych dla samochodów osobowych przypadających na jeden lokal mieszkalny w budynku mieszkalnym jednorodzinnym, zlokalizowanych przy tym budynku (§ 19 ust. 5). W niniejszej sprawie sporne miejsce postojowe jest zadaszone, w związku z tym wyłączenie wynikające z treści § 19 ust. 5 nie ma zastosowania.

Następnie organ przytoczył treść art. 37 ust. 1 pkt 2 pr. bud. z 1974 r. i podniósł, że decyzja wydana w oparciu o art. 40 pr. bud. z 1974 r. ma za zadanie doprowadzenie obiektu, który nie spełnia warunków określonych w art. 37 - do stanu zgodnego z prawem. Obowiązki, które organ nakłada na inwestora (właściciela lub zarządcę obiektu) mocą tego przepisu mogą polegać na wykonaniu szeregu prac budowlanych. W świetle art. 40 - w wypadku wybudowania obiektu budowlanego niezgodnie z przepisami, jeżeli nie zachodziły okoliczności określone w art. 37, właściwy terenowy organ administracji państwowej obowiązany był wydać inwestorowi właścicielowi lub zarządcy decyzję nakazującą wykonanie w oznaczonym terminie zmian lub przeróbek, niezbędnych do doprowadzenia obiektu budowlanego, terenu nieruchomości lub strefy ochronnej do stanu zgodnego z przepisami. Postępowanie legalizacyjne wynikające z treści art. 40 pr. bud. z 1974 r. może mieć miejsce jedynie wówczas, gdy nie zachodzą przesłanki do zastosowania art. 37, a więc gdy mamy do czynienia z obiektem budowlanym lub jego częścią, wybudowanym lub budowanym niezgodnie z przepisami obowiązującymi w okresie ich budowy oraz jeżeli powoduje to bądź w razie wybudowania spowodowałoby niebezpieczeństwo dla ludzi lub mienia albo niedopuszczalne pogorszenie warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia.

Następnie organ odwoławczy wskazał, że PINB miasta L. stwierdził, że usytuowanie zadaszenia na samochody przy ul. [...] w L. bezpośrednio nie powoduje niebezpieczeństwa dla ludzi lub mienia oraz nie wpływa na pogorszenie warunków użytkowych osób tam mieszkających. Stanu niebezpiecznego oraz pogorszenia się warunków użytkowych nie odnotowano w żadnej z przeprowadzonych dotąd kontroli, zatem nie znajdzie tu zastosowania art. 37 ust. 1 pr. bud. z 1974 r.

W ocenie organu odwoławczego biorąc pod uwagę, że likwidacja zjazdu do garażu w miejscu powstałego miejsca postojowego, wymiana ogrodzenia z siatki na pełną ścianę przy granicy z posesją przy ul. [...] w L. oraz domknięcie jej dachem od góry i pełnymi drzwiami metalowymi od strony ul. [...], utrudnia przewietrzanie, które powinno być zapewnione wokół skrzynki gazomierza znajdującej się pod balkonem, co może doprowadzić do zastoju gazu. Zebranie się oparów gazu w zamkniętym pomieszczeniu, tj. w spornej wiacie garażowej, w szczelnym pomieszczeniu, mogłoby spowodować zagrożenie wybuchem gazu, co spowodowałby niebezpieczeństwo dla ludzi lub mienia albo niedopuszczalne pogorszenie warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia (naruszenie przepisu art. 37 ust. 1 pkt 2 pr. bud.). Organ stwierdził, że samo naruszenie przepisów techniczno - budowlanych nie stanowi podstawy do wydania orzeczenia w oparciu o art. 37 ust. 1 pkt 2 pr. bud. z 1974 r.

Nakazanie dostosowania obiektu budowlanego - zadaszenia miejsca postojowego na samochody osobowe usytuowanego na działce nr ewid.[...] położonej przy ul. [...] w L. - do stanu zgodnego z § 19 ust. 5 rozporządzenia ws. w.t. z 2002r. poprzez usunięcie konstrukcji drewnianej dachu, poszycia dachowego oraz pokrycia z blachy o wymiarach 5,50 m x 6,84 m, pozwoli doprowadzić samowolnie wykonane roboty budowlane do stanu zgodnego z przepisami celem zapewnienia swobodnej cyrkulacji powietrza wokół skrzynki gazomierza. Z naruszeniem przepisów wiąże się powstanie niebezpieczeństwa dla ludzi lub mienia lub niedopuszczalnego pogorszenia warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia. W związku z tym organ odwoławczy wydał wskazaną na wstępie decyzję na podstawie art. 40 pr. bud. z 1974 r.

Za konieczny element rozstrzygnięcia organ odwoławczy uznał dokładne określenie terminu wykonania nałożonego obowiązku.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie A. B. domagał się uchylenia decyzji organów obu instancji, zarzucając ich wydanie z naruszeniem:

- przepisów prawa materialnego tj. art. 40, 42 ust.3, 37 ust. 1 pkt 1 i 2 pr. bud. z 1974r. i § 19 ust. 1 lit. a oraz § 19 ust. 5 rozporządzenia ws. w.t. z 2002r. poprzez niezbadanie, czy do zadaszenia wybudowanego i zalegalizowanego w 1982 r. można stosować przepisy, które zaczęły obowiązywać w 2002 r., a w konsekwencji nieuzasadnione przyjęcie, że stan zgodny z prawem można osiągnąć jedynie poprzez rozebranie zadaszenia oraz

- przepisów postępowania tj. art. 7, 8, 10, 77 § 1, 79 § 2, 80 i 85 § 1 k.p.a. polegające na nienależytym przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego: brak ustaleń, która część obiektu i w jakim czasie została wykonana (co pozwoliłoby na prawidłowe zastosowanie właściwych przepisów prawa budowlanego tj. z 1974r. lub z 1994r.) oraz brak wykonania odpowiednich pomiarów w celu ustalenia, czy rzeczywiście dochodzi do gromadzenia się gazu pod zadaszeniem.

Skarżący podniósł ponadto, że zgodnie z art. 103 ust. 2 pr. bud. z 1994r. w sprawie powinny mieć zastosowanie przepisy, w tym planu miejscowego, obowiązujące w okresie budowy wiaty, a nie aktualne.

W obszernym uzasadnieniu skarżący przedstawił, jak przebiegały prace przy realizacji wiaty, podkreślił, że miały one charakter etapowy, obejmowały one przestrzeń kilkudziesięciu lat. W pierwszym etapie (przed oddaniem budynku do użytkowania) w 1982 r. zostało wykonane zadaszenie na części podjazdu do garażu ujętego w projekcie budowlanym w celu umożliwienia odprowadzenia wody opadowej z połowy dachu budynku na działkę miejską (poza obiekt). W drugim etapie tj. w 1991 r. poszerzono zadaszenie o część użytkową wykorzystywaną do ochrony dojścia i wejścia do drzwi budynku mieszkalnego oraz bieżącej obsługi budynku. Skoro właściwy organ administracji zawiadomił w dniu 15 lutego 1983 r. o przyjęciu zgłoszenia użytkowania obiektu budowlanego - budynku mieszkalnego przy ulicy [...] w L. wraz z "zadaszeniem", a wcześniej została wykonana inwentaryzacja tego budynku, to nie było podstaw do uznania niezgodności wykonanego "zadaszenia" z przepisami prawa, a w konsekwencji brak jest podstaw do czynienia skarżącemu zarzutu popełnienia samowoli budowlanej. Organ powinien więc umorzyć postępowanie jako bezprzedmiotowe.

Skarżący wyjaśnił ponadto, że zadaszenie tylko częściowo służy za ochronę miejsca do parkowania samochodu, zostało ono wykonane przede wszystkim do ochrony budynków w zabudowie szeregowej przed opadami atmosferycznymi. Rozebranie zadaszenia będzie skutkowało zalewaniem fundamentów jego domu oraz ścian i fundamentów budynków sąsiadujących (działki są wąskie, mają 7 m). Droga dojazdowa do budynku znajduje się powyżej okien piwnicznych (spadek terenu w stronę budynku). Zadaszenie pozwala skarżącemu odprowadzać wodę z połowy dachu budynku poza teren posesji co zapewnia bezpieczeństwo jemu i sąsiednim działkom przed opadami. Podniósł, że ze względu na niewielkie rozmiary działki, odprowadzenie wody z dachu budynku, balkonów i powierzchni pod zadaszeniem (30m2), nie byłoby możliwe na teren własnej działki, czego wymaga aktualnie obowiązujące rozporządzenie ws. w.t. z 2002r. Wskazał, że ulica [...] nie jest wyposażona w żadną instalację do przyjmowania wód opadowych, a MPWiK w L. stwierdził, że nie ma technicznych możliwości podłączenia budynku skarżącego do sieci znajdującej się na ul. [...]. W związku z tym skarżący podniósł, że ponieważ nie ma możliwości odprowadzenia nadmiaru wody opadowej ze zbiornika do innej instalacji deszczowej lub ogólnospływowej - nadmiar wody ze zbiornika po przelaniu będzie gromadził się na jego posesji, zalewając nie tylko ją, ale też działki sąsiednie. Budowa instalacji wskazanych w rozporządzeniu ws. w.t. z 2002r. służących odprowadzaniu wód opadowych byłaby możliwa na dużych działkach lub przy budowie nowych inwestycji, a nie na małej powierzchni przy budynku z lat 80- tych posadowionym na wąskiej działce (niemal wszyscy użytkownicy takich posesji zmuszeni są do łamania przepisów i odprowadzania wód opadowych na ulice lub do kanalizacji sanitarnej). Obowiązujące poprzednio zarządzenie Ministra Budownictwa i Przemysłu Materiałów Budowlanych z 29 czerwca 1966r w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać obiekty budowlane, budownictwa powszechnego w § 16 pkt 1 wymagało natomiast zabezpieczenie budynku przed opadami m.in. poprzez odprowadzanie wód opadowych poza obręb obiektu.

Skarżący zarzucił też, że organy nie wykazały wystarczająco, że pod balkonem budynku skarżącego dochodzi do zastoju gazu, co powoduje niedopuszczalne pogorszenie warunków użytkowych dla otoczenia. Podniósł, że całość ogrodzenia wykonana jest z elementów ażurowych łącznie z balustradą balkonu. Murowane ogrodzenie od strony działki [...] posiada również niezabudowaną przestrzeń o wysokości ok. 70 cm na całej jej długości. Taka konstrukcja wiaty pozwala na swobodną cyrkulację powietrza pod wiatą oraz wokół szafki gazomierzy. Ponadto urządzenia gazowe zostały zamontowane zgodnie z zatwierdzonym projektem przyłączy z 30 sierpnia 1980r., obejmującym istniejące zadaszenie, a szafka na reduktory oraz liczniki zostały zamontowane i odebrane przez Zakład Gazowniczy w L.. Poza tym na wniosek L. K. z 12 stycznia 2021r. było prowadzone przez Prokuraturę Rejonową postępowanie w sprawie spowodowania niebezpiecznych zdarzeń (m.in. gromadzenia się gazu pod zadaszeniem – [...] [...]/20) z udziałem inspektora nadzoru budowlanego, w toku którego potwierdzono, że sposób zamontowania przez Zakład Gazowniczy skrzynki na liczniki gazowe oraz pozostałej instalacji gazowej pod balkonem budynku i zadaszeniem jest całkowicie bezpieczny i nie może zagrażać życiu i zdrowiu jej mieszkańców, a w konsekwencji sprawę umorzono. Uznano również, że zadaszenie w takim stanie i do celów, jakim służy, może w dalszym ciągu być bezpiecznie wykorzystywane.

Zdaniem skarżącego, decyzja zawiera nieścisłości, poza tym organ stosuje podwójne standardy, gdyż podejmuje różne rozstrzygnięcia w odniesieniu do skarżącego i L. K. w podobnych stanach faktycznych, co nie budzi zaufania do jego działania.

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje:

Skarga jest zasadna.

W pierwszej kolejności należy podkreślić, że zarówno organy, jak i obecnie Sąd są związane stanowiskiem wyrażonym przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w prawomocnym wyroku z 27 lutego 2020r., II SA/Lu 688/19. Wynika to z art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2022r., poz. 329), dalej jako "p.p.s.a."

Oznacza to, że te elementy stanu faktycznego, które Sąd uznał za ustalone prawidłowo przez organy, nie podlegają ponownemu ustalaniu, a ponadto, że organ powinien zastosować wskazane przez Sąd przepisy.

W wydanym w niniejszej sprawie wyroku Sąd dokonał jednoznacznej kwalifikacji obiektu będącego przedmiotem sprawy, uznając, że jest to zadaszone miejsce postojowe (a nie wiata). Sąd uznał również za ustalone to, że jego wykonanie wymagało uzyskania pozwolenia na budowę, którego inwestor (skarżący) nie posiadał. W związku z tym obecnie Sąd nie odnosił się do tych zarzutów skargi, które zmierzają do zakwestionowania tych ustaleń.

W powyższym wyroku Sąd stwierdził, że zadaszenie zostało wykonane na gruncie pr. bud. z 1974r., a więc w sprawie powinny mieć zastosowanie przepisy tej ustawy. Podkreślić należy, że Sąd nie stwierdził stanowczo, czy organ powinien wydać rozstrzygnięcie na podstawie art. 37, czy art. 40 pr. bud., nie wykluczył też możliwości umorzenia postępowania: "nie można podzielić poglądu skarżącego, że wydanie zaskarżonej decyzji nastąpiło z naruszeniem art. 105 k.p.a., gdyż o tym, czy zachodzą przesłanki do umorzenia postępowania można zdecydować dopiero po ustaleniu, czy w stanie faktycznym sprawy spełnione zostały przesłanki do zastosowania art. 37 ust. 1 pkt 2 pr. bud. z 1974 r. bądź art. 40 tej ustawy".

Należy przypomnieć, że Sąd uchylił poprzednią decyzję organu odwoławczego wydaną na podstawie art. 37 ust. 1 pkt 2 pr. bud. z 1974 r. nakazującą skarżącemu rozbiórkę wiaty garażowej poprzez dokonanie demontażu pokrycia dachu z blachy trapezowej, rozbiórkę drewnianej konstrukcji dachu wraz z konstrukcją łączącą dach z ogrodzeniem, na którym dach się opiera, rozbiórkę ściany usytułowanej w granicy z działką nr [...] do wysokości 2,20 m oraz rozbiórkę ścian wiaty (ogrodzenia), usytuowanych od strony ulicy [...] do wysokości 2,20 m.

Sąd stwierdził, że decyzja została wydana co najmniej przedwcześnie, ponieważ w świetle art. 37 ust. 1 pkt 2 pr. bud. z 1974 r. nakazanie rozbiórki obiektu budowlanego jest możliwe tylko wtedy, gdy obiekt powoduje niebezpieczeństwo dla ludzi lub mienia albo niedopuszczalne pogorszenie warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia, zaś przesłanki tej organ nie zbadał. Wprawdzie – zdaniem Sądu – obiekt narusza unormowanie § 19 ust. 1 lit. "a" rozporządzenia ws. w.t. z 2002r., który stanowi, że odległość stanowisk postojowych, w tym również zadaszonych (...) od okien w budynku mieszkalnym, dla samochodów osobowych, nie może być mniejsza niż 7 m w przypadku parkingu do 10 miejsc postojowych włącznie, a jednocześnie nie zachodzi wyjątek, o którym mowa w § 19 ust. 5, to jednak nie jest to wystarczająca przesłanka uzasadniająca wydanie nakazu rozbiórki. Konieczne jest bowiem stwierdzenie, że takie naruszenie pociąga za sobą niebezpieczeństwo dla ludzi i mienia bądź niedopuszczalne pogorszenie warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia. Sąd podkreślił, że "uzasadnienie decyzji musi obrazować przebieg całego procesu decyzyjnego prowadzącego do wniosku o wystąpieniu bądź nie niebezpieczeństwa dla ludzi lub mienia oraz niedopuszczalnego pogorszenia warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia", zaś takiego fragmentu nie zawierało uzasadnienie kontrolowanej przez Sąd decyzji, wydanej na podstawie art. 37 ust. 1 pkt 2 pr. bud. z 1974, dlatego Sąd uchylił tę decyzję.

Ponownie rozpatrując sprawę organy zasadnie więc skupiły się na badaniu, czy sporne zadaszone miejsce postojowe powoduje takie niebezpieczeństwo, a po ustaleniu, że ma to miejsce, nakazały "dostosowanie zadaszenia miejsca postojowego na samochody osobowe do stanu zgodnego z § 19 ust. 5 rozporządzenia ws. w.t. z 2002r." poprzez usunięcie konstrukcji drewnianej dachu, poszycia dachowego oraz pokrycia z blachy, o wymiarach: długość około 5,50 m x szerokość ok. 6,84 m". (decyzja organu odwoławczego wprowadziła w istocie tylko kosmetyczne, niemające znaczenia, zmiany: "art. 19 ust. 5" na "§19 ust. 5" i "konstrukcji drewnianej" na "konstrukcji drewnianej dachu").

Podkreślić należy, że decyzje zostały wydane na podstawie art. 40 pr. bud. z 1974.r, a nie na podstawie art. 37 ust. 1 pkt 2 pr. bud. z 1974 r.

Zdaniem Sądu, ustalenia organów nie były wystarczające do nałożenia na skarżącego wskazanych w zaskarżonym rozstrzygnięciu obowiązków.

Należy zauważyć, że choć organy jako podstawę prawną decyzji wskazały art. 40 pr. bud. z 1974r., to faktycznie orzekły rozbiórkę spornego obiektu. W sprawie zostało już bowiem ustalone przez Sąd w wyroku sygn. akt II SA/Lu 688/19, że spornym obiektem nie jest wiata, lecz zadaszone miejsce postojowe. Nakazanie zdemontowania "konstrukcji drewnianej dachu, poszycia dachowego oraz pokrycia z blachy" w całości to nic innego, jak rozbiórka (całego) zadaszenia. Faktycznie podstawę prawną rozstrzygnięcia ponownie stanowił art. 37 ust. 1 pkt 2 pr. bud. z 1974 r.

W tym miejscu należy zauważyć, że organ odwoławczy wydał zaskarżoną decyzję wprost po stwierdzeniu, że zadaszenie powoduje niebezpieczeństwo dla ludzi lub mienia albo niedopuszczalne pogorszenie warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia. Natomiast zastosowanie art. 40 pr. bud. z 1974r. mogłoby mieć miejsce wtedy, gdyby organ stwierdził, że nie zachodzą przesłanki z art. 37, w tym w szczególności, że nie zachodzi takie niebezpieczeństwo. W ocenie Sądu, ustalenia organu odwoławczego budzą wątpliwości i nie znajdują dostatecznego uzasadnienia w zgromadzonym materiale dowodowym, co słusznie zarzuca skarżący. Organ ten stwierdził, że usytuowanie zadaszonego miejsca postojowego w pobliżu urządzeń gazowych zewnętrznych powoduje zagrożenie, ponieważ konstrukcja zadaszenia jest szczelnym pomieszczeniem, pozbawionym ruchu powietrza. Ocena ta nie znajduje jednak potwierdzenia w zgromadzonym materiale dowodowym: już tyko z fotografii (k.15-17) wynika, że zadaszenie nie tworzy zamkniętego obiektu – z jednej strony opiera się na ażurowym ogrodzeniu oraz na balustradzie balkonu, a od strony nieruchomości L. K. ponad murowaną ścianą pozostaje otwarta przestrzeń. Już tylko z tego powodu argumentacja organów o istniejącym zagrożeniu spowodowanym zadaszeniem jest chybiona. Organ odwoławczy nie odniósł się też w ogóle do tego, że prowadzone było przez Prokuraturę Rejonową postępowanie w sprawie spowodowania niebezpiecznych zdarzeń m.in. gromadzenia się gazu pod spornym zadaszeniem – [...]. [...]/[...]), które zakończyło się umorzeniem. Skarżący wskazał, że w tym postępowaniu stwierdzono, że zadaszenie postojowe nie powoduje zagrożenia w związku z bezpośrednią lokalizacją urządzeń gazowych.

W związku z tym, że organy nakazały rozbiórkę spornego zadaszenia (jego demontaż w całości), choć w dalszym ciągu nie dokonały wystarczających ustaleń co do tego, czy sporne zadaszenie postojowe powoduje niebezpieczeństwo dla ludzi lub mienia albo niedopuszczalne pogorszenie warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia, stwierdzić należy, że nakaz rozbiórki (zdemontowanie w całości spornego zadaszenia) był nieuzasadniony. Zalecenia Sądu wyrażone w wyroku z 27 lutego 2020r., II SA/Lu 688/19 nie zostały więc należycie wykonane, a zatem z powodu niewyjaśnienia istotnych okoliczności sprawy, zaskarżona decyzja wymagała ponownego uchylenia.

Niezależnie od tego należy podkreślić, że w powyższym wyroku Sąd nie wykluczył zastosowania art. 40 pr. bud. z 1974r. (wydania decyzji nakazującej doprowadzenie obiektu do stanu zgodnego z przepisami), ani umorzenia postępowania. Doprowadzenie obiektu do stanu zgodnego z przepisami na podstawie art. 40 pr. bud. z 1974r. to doprowadzenie do zgodności z przepisami obowiązującymi aktualnie, tj. w dacie wydawania decyzji kończącej postępowanie legalizacyjne. "Wymagania określone w art. 40 pr. bud. z 1974 r. co do zasady powinny odnosić się do przepisów obowiązującego prawa, gdyż legalizacja skutków samowoli budowlanej ma przede wszystkim na celu przywrócenie stanu zgodnego z prawem obowiązującym w dacie legalizacji, a nie w dacie realizacji obiektu budowlanego". (zob. wyrok WSA w Warszawie z dnia 4 czerwca 2019 r., VII SA/Wa 2457/18). "Nie do pogodzenia z konstytucyjnymi zasadami pewności prawnej, zaufania do państwa i prawa, ochrony własności (art. 21 ust. 1, art. 64 ust. 2 Konstytucji RP) i proporcjonalności (art. 31 ust. 3 Konstytucji RP) oraz wynikami wykładni językowej i systemowej art. 37 i art. 40 pr. bud. z 1974 r. byłby (bowiem) pogląd, że obiekt wybudowany bez pozwolenia na budowę i zgodnie z przepisami o warunkach technicznych obowiązującymi w momencie budowy mógłby zostać poddany procedurze z art. 40 powyższej ustawy tylko dlatego, że po wielu latach od zakończenia budowy do porządku prawnego wprowadzono regulacje, zgodnie z którymi obiekt ten przestał być zgodny z obowiązującymi w momencie orzekania przez organ nadzoru budowlanego przepisami o warunkach technicznych". (tak: wyrok WSA w Rzeszowie z dnia 12 marca 2019r., II SA/Rz 7/19).

Nie można przy tym pomijać, że w istocie zarówno celem art. 37, jak i art. 40 pr. bud. z 1974r. jest uporządkowanie stanów faktycznych poprzez doprowadzenie ich do zgodności z prawem. Zgodność z przepisami należy przy tym rozumieć szeroko. Skarżący zarzuca, że rozebranie zadaszenia spowoduje zalewanie terenu jego działki i działek sąsiednich, co może powodować szkody i wywoływać kolejne postępowania administracyjne. Organ powinien więc przy ewentualnym formułowaniu obowiązków wobec skarżącego, uwzględniać także konsekwencje (skutki) wykonania tych obowiązków; nie jest wykluczone, że ocena ta doprowadzi organ do wniosku, że postępowanie powinno zostać umorzone. Za zgodny z prawem nie można bowiem uznać takiego stanu faktycznego, który w dalszym ciągu będzie wymagał interwencji organu nadzoru budowlanego.

Natomiast gdy chodzi o zakres ewentualnie nakładanych na podstawie art. 40 pr. bud. z 1974r. "zmian lub przeróbek" należy wskazać, że należy dopuścić każdy ich rodzaj i charakter, który będzie zmierzał do zapewnienia zgodności z prawem spornego zadaszenia, np. poprzez orzeczenie zdemontowania jego części.

Należy także stwierdzić, że organ odwoławczy bezpodstawnie określił w zaskarżonej decyzji termin wykonania nałożonego obowiązku, ponieważ ani przepis art. 37, ani art. 40 pr. bud. z 1974r. takiego wymogu rozstrzygnięcia nie przewidywały.

Z tych względów na podstawie art. 145 § 1 ust. 1 pkt 1 lit. "a" i "c" p.p.s.a. Sąd uchylił zaskarżoną decyzję; o kosztach (wpis od skargi – [...] zł) orzekł na podstawie art. 200 cyt. ustawy.

Rozpatrując sprawę ponownie, organ uzupełni postępowanie dowodowe, jednoznacznie ustalając, czy sporne zadaszenie postojowe powoduje niebezpieczeństwo dla ludzi lub mienia bądź pogorszenie warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia (biorąc pod uwagę także wyniki postępowania prowadzonego przez Prokuraturę Rejonową w sprawie spowodowania niebezpiecznych zdarzeń m.in. gromadzenia się gazu pod spornym zadaszeniem – [...]. [...]/20), a następnie wydając rozstrzygnięcie będzie miał na względzie, że decyzja o rozbiórce (demontażu całego zadaszenia) jest ostatecznością, zaś czynności w celu przywrócenia do stanu zgodnego z prawem powinny być tego rodzaju, że w związku z ich wykonaniem nie będzie konieczne kolejne postępowanie organów nadzoru budowalnego, związane np. z zalewaniem sąsiednich działek.