Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt II SA/Gl 1154/12
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2013-04-03 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6150 Miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego
6391 Skargi na uchwały rady gminy w przedmiocie ... (art. 100 i 101a ustawy o samorządzie gminnym)
Hasła tematyczne: Planowanie przestrzenne
Skarżony organ: Rada Miasta
Treść wyniku: Stwierdzono nieważność uchwały w części
Powołane przepisy: article: par. 9 ust. 6, par. 2 pkt 5, par. 1 ust. 1, par. 89, par. 90
journal: Dz.U. 2001 nr 97 poz 1005
law: Rozporządzenie Ministra Gospodarki z dnia 30 lipca 2001 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać sieci gazowe.
article: art. 17
journal: Dz.U. 2003 nr 80 poz 717
law: Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maria Taniewska-Banacka, Sędzia WSA Iwona Bogucka (spr.), Sędzia WSA Elżbieta Kaznowska, Protokolant starszy sekretarz sądowy Beata Bieroń, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 marca 2013 r. sprawy ze skarg J. P. oraz P. P. na uchwałę Rady Miejskiej w Częstochowie z dnia 25 sierpnia 2010 r. nr 727/LXIII/2010 w przedmiocie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego 1) stwierdza nieważność zaskarżonej uchwały w części wyznaczającej na rysunku planu szerokość strefy kontrolowanej dla gazociągu wysokoprężnego DN 350 CN 4,0 MPa relacji Częstochowa – Bory, 2) zasądza od Miasta Częstochowa na rzecz każdego ze skarżących kwotę po 557 (pięćset pięćdziesiąt siedem) złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

P.P. i J. P., po uprzednich wezwaniach Rady Miejskiej w C. do usunięcia naruszenia prawa, na podstawie art. 101 ust. 1 ustawy z 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2001 r., nr 142, poz. 1591 ze zm.), wnieśli skargi na uchwałę Rady Miasta Częstochowy nr 727/LXIII/2010 z 25 sierpnia 2010 r. w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego terenu położonego w Częstochowie w dzielnicy [...] w rejonie ulic: [...],[...],[...],[...] i granicy miasta. Skargi te zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału z 1 października 2012 r. zostały połączone do łącznego rozpoznania i rozstrzygnięcia. Zarzuty podniesione w stosunku do uchwały są w każdej ze skarg takie same.

W skargach skarżący zawnioskowali o stwierdzenie nieważności uchwały w części dotyczącej ustanowienia w załączniku graficznym do planu strefy kontrolowanej dla gazociągu wysokiego ciśnienia [...] niezgodnie z przepisami prawa, to jest na podstawie nieobowiązującego rozporządzenia oraz o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania. Zarzucili naruszenie § 9 ust. 6 rozporządzenia Ministra Gospodarki z 30 lipca 2001 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać sieci gazowe (Dz. U. nr 97, poz. 1055), zwanego dalej rozporządzeniem z 2001 r., poprzez nieprawidłowe wyznaczenie strefy kontrolowanej w części rysunkowej planu, z zastosowaniem odległości wskazanych w uchylonym rozporządzeniu Ministra Przemysłu i Handlu z 14 listopada 1995 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać sieci gazowe (Dz. U. nr 139, poz. 686), zwanego dalej rozporządzeniem z 1995 r. Zarzucili także naruszenie art. 15 ust. 1 ustawy z 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (DZ. U. nr 80, poz. 717 ze zm.), zwanej dalej u.p.z.p., poprzez nieuwzględnienie przy sporządzeniu załącznika graficznego treści opisowej planu. W konsekwencji podnieśli, że doszło do naruszenia art. 21 ust. 1 i art. 64 ust. 3 Konstytucji RP poprzez nieuprawnioną ingerencję w ich prawo własności i jego ograniczenie w sposób nadmierny w stosunku do regulacji wprowadzonej rozporządzeniem z 2001 r. W uzasadnieniach skarg wskazano, że zgodnie z § 12 ust. 1 zaskarżonej uchwały, w strefach kontrolowanych gazociągów wysokoprężnych zakazuje się budowy budynków, urządzania stałych składów i magazynów oraz sadzenia drzew; zagospodarowanie i użytkowanie terenu dopuszcza się z zachowaniem przepisów rozporządzenia z 2001 r. natomiast na rysunku planu strefa kontrolowana została wyznaczona po obu stronach osi gazociągu niezgodnie z tym rozporządzeniem, z zastosowaniem przepisów uchylonego rozporządzenie z 1995 r. Przez działki skarżących przebiega gazociąg [...], zatem zgodnie z § 9 ust. 6 rozporządzenia z 2001 r. strefa kontrolowana winna wynosić 8 m, zaś na rysunku planu wyznaczono strefę o szerokości ponad 30 m. W ten sposób doprowadzono do sprzeczności między częścią tekstową planu (§ 12 ust. 1), a częścią rysunkową. Wyznaczono strefy kontrolowane niezgodnie z obowiązującym przepisami, a przyjmując plan Rada winna stosować obowiązujące przepisy. Gdyby strefa kontrolowana została wyznaczona prawidłowo, to skarżący mieliby możliwość zagospodarowania swoich działek i wniesienia na nich obiektów. W zaistniałym stanie, możliwości takiej zostali bezpodstawnie pozbawieni, co stanowi o naruszeniu ich interesu prawnego i uzasadnia wniesienie skarg. Zwrócono uwagę, że przepis § 89 rozporządzenia z 2001 r. wyklucza stosowanie aktualnych przepisów w stosunku do gazociągów powstałych pod rządami uprzedniego stanu prawnego, ale nie w stosunku do zabudowy sąsiadującej. Aktualne rozporządzenie rezygnuje także z ustalania odległości gazociągów od innych obiektów, wprowadzając pojęcie strefy kontrolowanej, definiowanej w § 2 pkt 5 rozporządzenia z 2001 r. Powołując się na tezy zawarte w wyrokach WSA w Warszawie z 19 października 2005 r., VII SA/Wa 1288/04 oraz WSA w Gdańsku z 4 stycznia 2011 r., II SA/Gd 10/10 i NSA z 12 marca 2009 r., II OSK 337/08 wskazano, że funkcją przepisów przejściowych rozporządzenia z 2001 r. jest pozostawienie istniejących sieci w sferze wcześniejszych wymagań technologicznych i umożliwienie zastosowania wcześniej obowiązujących przepisów w przypadku ich remontu lub przebudowy, ale nie ma żadnej podstawy do przyjęcia, że obiekty obecnie lokalizowane w sąsiedztwie takich istniejących sieci podlegają normatywom odległości wynikającym z uchylonych przepisów, taka praktyka prowadzi bowiem do przerzucania konsekwencji dbałości o stan sieci z jej operatora na właścicieli gruntów. W konsekwencji doszło do ustalenia na rysunku planu strefy kontrolowanej w wadliwej szerokości, co narusza prawa skarżących w zakresie wykraczającym poza rzeczywistą potrzebę.

W swojej skardze P.P. podał, że jest właścicielem działek nr 1, 2, 3, 4, 5 i 6 położonych przy ul. [...] w C. J. P. natomiast podała, że jest właścicielką działki nr 7 położonej przy ul. [...] w C., przez którą przebiega gazociąg [...].

W odpowiedziach na skargi Miasto C. wniosło o ich oddalenie. W uzasadnieniu wyjaśniono, że uchwała została podjęta po przeprowadzeniu procedury określonej w art. 17 u.p.z.p. W toku procedury, w związku z faktem istnienia w terenie sieci gazowej wysokiego ciśnienia [...] relacji C.-B., zawiadomiono o przystąpieniu do sporządzania planu "A". Podmiot ten pismem z [...] r. wskazał, że w przypadku planowania szczegółowych zadań inwestycyjnych na terenie objętym opracowaniem należy w stosunku do urządzeń gazowych uwzględnić przepisy wynikające z rozporządzenia z 1995 r. oraz [...]. Plan uchwalono w 2010 r., wobec czego Rada była zobowiązana stosować, co do zasady, w odniesieniu do sieci gazowej, rygory zawarte w przepisach obowiązującego rozporządzenia z 2001 r., i taką podstawę podano w § 12 ust. 1 tekstu planu. Nie oznacza to jednak, że na rysunku planu obszar ograniczenia użytkowania należało określić na 8 m zgodnie z § 9 ust. 6 rozporządzenia z 2001 r. Prawidłowo obszar ten nakreślono w oparciu o przepisy rozporządzenia z 1995 r., podstawę takiej praktyki stanowi przepis § 89 rozporządzenia z 2001 r. Aktualnie wielkości stref kontrolowanych odnoszą się do nowoczesnych rozwiązań technicznych przy nowopowstających gazociągach, które nie wymuszają tak dużych obszarów ochronnych jak gazociągi powstające pod rządami poprzednich przepisów. Wprowadzone na rysunku ograniczenie pozostaje w zgodzie z przepisami i stanowiskiem właściciela gazociągu. Zakwestionowano także, aby uchwała naruszyła interes prawny każdego ze skarżących.

W odniesieniu do P. P. zwrócono uwagę, że działka 3 położona jest w całości w jednostce [...] – droga publiczna klasy Z. Działki 4 i 5 położone są częściowo w jednostce [...], a częściowo w jednostce [...], część położona w terenie [...] ma jednak powierzchnię 215 m2, przez co nie spełnia parametrów wymaganych w planie dla samodzielnej zabudowy, określonych w § 24 tekstu planu (powierzchnia działki budowlanej z zabudową zagrodową i agroturystyczną winna wynosić min. 1500 m2). Przyznano natomiast, że działka 2 położona jest w całości w jednostce [...], a sąsiadujące z nią działki 1 i 6 w jednostkach [...] i [...]. Teren tych działek znajdujący się w jednostce [...], dopuszczającej zabudowę, wynosi łącznie 1040 m2. W tym przypadku istnienie stref ochronnych gazociągu pociąga za sobą faktyczne ograniczenie możliwości zagospodarowania terenu, gdyż w przypadku braku strefy istniałaby możliwość wydzielenia działki budowlanej odpowiadającej parametrom określonym w planie w § 14 ust. 2. Jednocześnie wskazano, że w planie, który utracił moc w 2003 r., teren należący do skarżącego pozbawiony był możliwości zabudowy, zatem zarzut pozbawienia możliwości wzniesienia obiektu nie jest zasadny, gdyż takiej możliwości na działkach nigdy nie było.

W odniesieniu do J. P. wyjaśniono, że działka 7 znajduje się w trzech jednostkach planistycznych: [...],[...] i [...]. Przeznaczenie pod drogę wyklucza możliwość zabudowy. Grunt leżący w jednostce [...] ma pow. 320 m2 i kształt trójkąta, przez co nie spełnia parametrów do samodzielnej zabudowy (650 m2 i min, szerokość 12 m). Natomiast w jednostce [...] leży grunt o pow. 1,11 ha, z czego 0,37 ha poza obszarami ochronnymi gazociągu, w związku z czym istnieje możliwość jego zagospodarowania zgodnie z ustaleniami z § 24 planu, które określają powierzchnię działki pod zabudowę zagrodową i agroturystyczną na 3000 m2. Także w stosunku do działki 7 nie istniała w przeszłości możliwość zabudowy, była ona w poprzednim planie położona w strefie ochrony terenów otwartych i w terenie pod drogę zbiorczą. Wyjaśniono także, że wniesione do planu uwagi przez J. P. i żądanie przeznaczenia działki w całości pod zabudowę mieszkaniową nie mogło być uwzględnione, albowiem stoi temu na przeszkodzie obowiązujące Studium, fakt określenia stref ochronnych gazociągu nie ma w tym zakresie zatem znaczenia.

Na rozprawie w dniu 21 marca 2013 r. pełnomocnik Gminy zawnioskowała, aby w razie uwzględnienia skarg Sąd ograniczył się do stwierdzenia nieważności uchwały tylko w zakresie kwestionowanej strefy ochronnej.

Nadesłane dokumenty procedury planistycznej potwierdzają, że postępowanie w sprawie planu zostało zainicjowane uchwałą nr [...] Rady Miasta C. z [...] r. w sprawie przystąpienia do sporządzenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego przedmiotowego terenu. Po ogłoszeniu o przystąpieniu do sporządzania planu i zawiadomieniu instytucji i organów właściwych do uzgodnienia i opiniowania planu, zostały do niego zgłoszone wnioski. W trybie art. 17 ust. 2 u.p.z.p. został zgłoszony [...] r. wniosek "A" Sp. z o.o. w Z., informujący o istnieniu sieci [...] i wskazujący, że w stosunku do niej należy uwzględnić przepisy wynikające z rozporządzenia z 1995 r. oraz [...]. Wcześniej stanowisko takie zostało wyrażone w piśmie Spółki z [...] r., w reakcji na zawiadomienie o przystąpieniu do sporządzenia planu miejscowego. Wykazy uzgodnień i opinii do projektu planu potwierdzają, że Spółka nie była podmiotem opiniującym lub uzgadniającym projekt planu. Po wyłożeniu projektu planu do publicznego wglądu i przeprowadzeniu dyskusji publicznej, J. P. wniosła uwagę do planu, domagając się przeznaczenia działek 8 i 7 pod zabudowę jednorodzinną. Uwaga ta nie zostało uwzględniona przez Prezydenta Miasta ze wskazaniem zasadniczo na sprzeczność takiego zagospodarowania z obowiązującym Studium, a pomocniczo na położenie działki w strefie kontrolowanej gazociągu.

Zaskarżoną uchwałą z 25 sierpnia 2010 r. nr 727/LXIII/2010 Rada Miasta Częstochowy uchwaliła miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego dla terenu położonego w Częstochowie w dzielnicy [...] w rejonie ulic: [...],[...],[...],[...]i granicy miasta. W § 2 ust. 1 stwierdzono, że plan zawiera część tekstową z częścią graficzną w formie rysunku planu, stanowiącą załącznik nr 1 do uchwały. W § 4 pkt 9 zdefiniowano pojęcie strefy kontrolowanej, wskazując, że należy przez nią rozumieć obszar wyznaczony po obu stronach osi gazociągu, o jakim mowa w § 2 pkt 5 rozporządzenia Ministra Gospodarki z 30 lipca 2001 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać sieci gazowe. W § 5 ust. 4 pkt 5 lit.j) stwierdzono, że strefy kontrolowane gazociągów wysokoprężnych oznaczone graficznie na rysunku planu są obowiązującymi ustaleniami planu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach rozważył, co następuje:

Podstawę wniesionych skarg stanowi art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (tekst jedn. Dz. U. z 2001 r. Nr 142, poz. 1591 ze zm.), zgodnie z którym legitymowanym do wniesienia skargi na uchwałę organu gminy z zakresu administracji publicznej, jest każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały uchwałą naruszone. Każdy ze skarżących jest właścicielem działek położonych na terenie objętym kwestionowaną uchwałą. Zatem w zakresie, w jakim plan ten dotyczy ich działek, posiadają legitymację skargową. Zgodnie z art. 14 ust. 8 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. Nr 80, poz. 717 ze zm.), plan jest aktem prawa miejscowego, a jego ustalenia są wiążące i obowiązujące na danym terenie, kształtując wraz z innymi przepisami sposób wykonywania prawa własności (art. 6 ust.1 cyt. ustawy). W ten sposób przyjęte w planie parametry dopuszczalnego zagospodarowania nieruchomości ograniczają jej właściciela. Oczywiście ingerencja w prawo własności poprzez postanowienia planu miejscowego może być zarówno uprawniona, jak i dokonana z przekroczeniem uprawnień przysługujących prawodawcy lokalnemu, rozważenie tej kwestii decyduje o zasadności skargi i legalności kontrolowanej uchwały.

W odpowiedzi na skargę Miasto C. podniosło, że nie doszło poprzez uchwalenie kwestionowanego planu do pogorszenia sytuacji prawnej właścicieli, albowiem poprzedni plan nie dopuszczał zabudowy działek skarżących. Ten argument w ocenie Sądu nie ma znaczenia przy ocenie legitymacji skarżących, albowiem przedmiotem kontroli jest legalność aktualnie wprowadzonych ograniczeń w zagospodarowaniu ich terenów. W przypadku P. P. przyznano, że postanowienia planu w zakresie wprowadzonych ograniczeń w związku z ustanowieniem strefy kontrolowanej gazociągu, mają wpływ na możliwość zagospodarowania zgodnie z przeznaczeniem tych terenów działek 2, 1 i 6, które znajdują się w jednostce o symbolu [...]. Mają one bowiem powierzchnię 1.040 m2 i dopuszczalne byłoby ich zagospodarowanie zgodnie z planem, gdyby nie stały temu na przeszkodzie kwestionowane wielkości ustanowionych stref kontrolowanych. Okoliczność ta w ocenie Sądu stanowi o naruszeniu uchwałą interesu prawnego skarżącego P. P. i umożliwia merytoryczne rozpoznanie skargi.

Analogicznie w przypadku skarżącej J. P. w odpowiedzi na skargę przyznano, że część terenu działki 7 o powierzchni 1,11 ha leży w jednostce planu o symbolu [...], który dopuszcza, obok rolnego przeznaczenia podstawowego, także przeznaczenie dopuszczalne pod postacią zabudowy zagrodowej, w tym agroturystycznej, w obrębie gospodarstw rolnych o pow. nie mniejszej niż 1 ha, na działkach o pow. od 1.500 do 3.000 m2. Kwestionowane strefy kontrolowane mają wpływ na zakres możliwego zagospodarowania terenu skarżącej. Co prawda wskazano, że teren o pow. 3.700 m2 wolny jest od ograniczeń związanych z istnieniem strefy kontrolowanej gazociągu, na tej podstawie nie można jednak uznać, że interes prawny właściciela nie został naruszony i odmówić mu legitymacji do wniesienia skargi. W pozostałym zakresie postanowienia planu niewątpliwie bowiem modyfikują dopuszczone planem zagospodarowanie terenu i jego właściciel ma legitymację do sądowej weryfikacji legalności wprowadzonych ograniczeń.

Spełniony został także formalny warunek dopuszczalności skarg w postaci uprzedniego wezwania organu do usunięcia naruszenia prawa, zaś skargi zostały wniesione w ustawowym terminie 30 dniu od daty doręczenia skarżącemu odpowiedzi na wezwanie, co nastąpiło przed upływem 60 dnia od daty wezwania (art. 53 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. z 2012 r., poz. 270). Okoliczności te potwierdza pismo pełnomocnika organu z [...] r., znajdujące się w aktach sprawy. W tym stanie rzeczy zasadne było merytoryczne rozpoznanie wniesionych skarg przez Sąd.

Zarzuty obu skarg koncentrują się na jednej kwestii, związanej z wielkością ustalonej na rysunku planu strefy kontrolowanej gazociągu [...]. Zgodnie z przepisem § 5 ust. 4 pkt 5 lit. j) uchwały, strefy kontrolowane naniesione na rysunku planu w postaci oznaczeń graficznych są obowiązującymi postanowieniami planu. Mając normatywny charakter mogą być zatem przedmiotem kontroli pod względem ich legalności i w konsekwencji przedmiotem wyrokowania, a stwierdzenie nieważności planu w części może się ograniczyć do tych treści planu, które zostały ustalone poprzez oznaczenia graficzne na rysunku planu.

Bezsporne jest, że gazociąg, dla którego ustalono strefy kontrolowane, nie jest obiektem planowanym, lecz istniejącym. Nie zostało co prawda ustalone, kiedy i pod rządami jakich przepisów został on zbudowany, nie ma to jednak znaczenia dla sprawy. Miasto C. wyjaśniało, że ze względu na przepis art. 89 rozporządzenia z 2001 r., zastosowanie mają w stosunku do gazociągu istniejącego przepisy techniczne, w tym wyznaczające odległości służące jego ochronie i bezpieczeństwu, ustalone rozporządzeniem z roku 1995. Potwierdzeniem dla zachowania poprzedniego reżimu prawnego mają być parametry techniczne gazociągów wykonanych w oparciu o normy techniczne obowiązujące w dacie ich budowy oraz stanowisko "A" w Z..

Odnosząc się do tego ostatniego argumentu wskazać należy, że "A" w Z. nie miała w przeprowadzonym postępowaniu planistycznym statusu podmiotu opiniującego lub uzgadniającego projekt planu miejscowego. Taki status Spółce nie przysługiwał w oparciu o przepis art. 17 pkt 2 i 6 u.p.z.p. i nie była ona w ten sposób również traktowana, brak jej w wykazie podmiotów, którym projekt planu przesłano do opiniowania i uzgodnień (k. 9 dokumentacji planistycznej oraz załącznik nr 12 – wykaz opinii do planu i załącznik nr 13 – wykaz uzgodnień do planu). Pismo Spółki zostało zakwalifikowane jako wniosek do projektu planu, nie można mu zatem przypisać żadnej wiążącej mocy i czynić ze stanowiska Spółki argumentu potwierdzającego legalność przyjętych rozwiązań.

Prawodawca lokalny, przyjmując w planie określony sposób zagospodarowania terenu, w tym wprowadzając szczególne warunki zagospodarowania i ograniczenia w użytkowaniu dysponuje w tym zakresie względną swobodą. Jej granice, określane jako granice władztwa planistycznego przysługującego gminie wyznaczają normy szczególne przepisów prawa powszechnie obowiązującego oraz zasady rangi ustawowej i konstytucyjnej. Dla terenów wzdłuż biegnącego gazociągu wprowadzono szczególne warunki i ograniczenia dla właścicieli tych terenów, należy wobec tego rozważyć, czy mają one uzasadnienie w przepisach prawa. Takimi przepisami szczególnymi, które zostały powołane są przepisy warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać sieci gazowe.

Aktualnie obowiązujące rozporządzenie Ministra Gospodarki z 30 lipca 2001 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać sieci gazowe, zgodnie z § 1 ust. 1, ma zastosowanie przy projektowaniu, budowie, przebudowie lub rozbudowie sieci gazowych. Jak przewiduje § 9 ust. 2-6, dla gazociągów układanych w ziemi i nad ziemią powinny być wyznaczone, na okres eksploatacji gazociągu, strefy kontrolowane. Ograniczenia w zagospodarowaniu dla tych stref i ich szerokość określają przepisy § 9 ust. 4 i 6. Jednocześnie przepis § 89 przewiduje, że rozporządzenia z 2001 r. nie stosuje się do gazociągów wybudowanych przed dniem jego wejścia w życie i dla których przed tą datą wydano pozwolenia na budowę. Takie rozwiązanie nie wydaje się zaskakujące, biorąc pod uwagę przedmiot rozporządzenia. Wątpliwości pojawiają się jednak w związku z § 90 rozporządzenia, który przewiduje utratę mocy obowiązującej rozporządzenia Ministra Przemysłu i Handlu z 14 listopada 1995 r. w sprawie warunków technicznych (...), nie wprowadzając jednocześnie żadnej normy intertemporalnej. W konsekwencji, przepisy § 89 i 90 rozporządzenia z 2001 r. nie zawierają przepisu wprost rozstrzygającego o tym, jakie przepisy należy stosować do gazociągów istniejących. Niewątpliwie należy rozróżnić przypadki utraty mocy obowiązującej przez akt prawny od sytuacji jego stosowalności. Utrata mocy nie oznacza automatycznie braku podstaw do dalszego stosowania aktu uchylonego. Jest to zagadnienie natury intertemporalnej. Normy intertemporalne mogą mieć charakter przepisów prawa pozytywnego. W niniejszym przypadku takich przepisów jednak, w przekonaniu Sądu, nie ma. Ustawodawca, wyłączając stosowanie rozporządzenia z 2001 r. w stosunku do obiektów powstałych wcześniej, nie wskazał jaki reżim prawny i w jakim zakresie, ma do nich zastosowanie. Rozstrzygnięcie powstałej kwestii intertemporalnej podlega wobec tego ogólnym regułom rozumowań prawniczych i ogólnym dyrektywom prawa intertemporalnego wskazującym, w jakim zakresie normy dotychczasowe i nowe powinny być stosowane. W sytuacji braku rozwiązania przyjętego wprost w przepisach intertemporalnych, rozstrzyganie kwestii intertemporalnych opiera się zatem na regułach wypracowanych w orzecznictwie i piśmiennictwie prawniczym. Tego rodzaju zasady prawa intertemporalnego mają charakter niekonkluzywny, to znaczy funkcjonują na zasadzie racji i argumentów przemawiających za określonym rozwiązaniem, podlegając weryfikacji i "ważeniu" w zetknięciu z racjami przemawiającymi za rozstrzygnięciem odmiennym (por. T. Pietrzykowski: Podstawy prawa intertemporalnego. Zmiany przepisów a problemy stosowania prawa. Warszawa 2011 s. 60-78).

Wyjściową zasadę dotyczącą rozstrzygania takiego rodzaju kwestii intertemporalnych stanowi zasada tempus regit actum, zalecająca oceniać skutki zdarzeń prawnych na podstawie przepisów obowiązujących w czasie, gdy zdarzenia te nastąpiły. Zasada ta znajduje zastosowanie do faktów przeszłych, "momentalnych". Do takiej sytuacji można zaliczyć okoliczność polegającą na zrealizowaniu określonego obiektu lub uzyskania ostatecznego pozwolenia na jego realizację. Wówczas reżim prawny właściwy dla takiego obiektu (w zakresie wyznaczonym przedmiotem regulacji prawnej), stanowią przepisy obowiązujące w dacie wykonania obiektu lub wydania pozwolenia na jego realizację. Na tej zasadzie w orzecznictwie przyjmuje się, że skutkiem przepisu § 89 rozporządzenia z 2001 r. jest pozostawienie dotychczas wybudowanych sieci w sferze dotychczasowych wymagań technologicznych ich dotyczących, a także umożliwienie zastosowania wcześniej obowiązujących przepisów w wypadku ich remontu czy przebudowy (por. wyroki WSA w Gdańsku z 4 stycznia 2011 r., II SA/Gd 710/10, WSA w Poznaniu z 28 października 2010, IV SA/Po 631/10, WSA w Rzeszowie z 10 lutego 2010 r., II SA/Rz 767/09). Podkreślenia jednak wymaga, że przedmiotem analizowanych rozporządzeń są warunki techniczne dotyczące sieci gazowych, mające zastosowanie przy ich projektowaniu, budowie, przebudowie lub rozbudowie. Są to nadto akty rangi wykonawczej, których bezpośrednim przedmiotem nie może być wprowadzanie ograniczeń w wykonywaniu uprawnień przez osoby trzecie, w szczególności wykonywaniu prawa własności przez właścicieli gruntów, po jakich gazociąg przebiega. W odniesieniu do kwestii bezpieczeństwa sieci gazowej wskazywane wobec tego jest w orzecznictwie, że zagwarantowanie bezpieczeństwa sieci należy do jej właściwego zarządcy, a nie może odbywać się kosztem osób trzecich (por. wyrok NSA z 12 marca 2009 r., II OSK 337/08). W konsekwencji zakres stosowania przepisów obowiązujących w dacie powstania sieci gazowej ograniczany jest w praktyce orzeczniczej do spraw i standardów związanych z samą siecią, z wyłączeniem stosowania normatywów odległościowych określonych w uchylonych rozporządzeniach do obiektów lokalizowanych w pobliżu sieci. W szeregu orzeczeń formułowana jest teza, że do obiektów obecnie realizowanych w pobliżu sieci nie stosuje się normatywów odległościowych wynikających z nieobowiązujących już przepisów, stanowiłoby to przerzucenie obowiązku dbałości o stan sieci z operatora na właścicieli gruntów, gdyż to ich prawo własności podlegałoby w istocie ograniczeniu przez zakaz zabudowy (por. wyrok WSA w Warszawie z 19 października 2005 r., VII SA/Wa 1288/04 oraz powołane wyżej wyroki sądów administracyjnych). Ograniczeniu, należy dodać, wprowadzonemu aktem rangi wykonawczej, nadto stosowanemu na zasadzie powołania reguły intertemporalnej dotyczącej skutków wprowadzonej zmiany przepisów.

Orzekający w niniejszej sprawie Sąd podziela przedstawione wyżej stanowisko, znajdujące stosunkowo zgodne i utrwalone w orzecznictwie potwierdzenie, dotyczące zakresu stosowania przepisów uchylonego rozporządzenia z roku 1995 wyłącznie do kwestii technicznych samych sieci gazowych, nie zaś do określania ograniczeń w zabudowie terenów, po których sieci te biegną.

Mając zaś na względzie podnoszony argument dotyczący zależności między parametrami technicznymi starych sieci, a potrzebą wprowadzenia właściwych z tego powodu stref ochronnych należy zauważyć, że ani Sąd, ani strony niniejszego postępowania nie dysponują wiedza techniczną, pozwalającą na zweryfikowanie tego argumentu. Natomiast faktem jest, że przedstawione wyżej stanowisko judykatury dotyczące interpretacji przepisów wykonawczych regulujących warunki techniczne dla sieci gazowych, w tym problemów intertemporalnych jest prezentowane w przedstawiony powyżej sposób od kilku lat i nie spotkało się z reakcją prawodawcy. Brak jest jakichkolwiek śladów, że stanowisko judykatury zostało uznane za prowadzące do zagrożeń dla bezpieczeństwa obiektów lokalizowanych w sąsiedztwie sieci. Jeżeli względy techniczne prowadzą do wniosku, że parametry starych sieci wymagają wprowadzenia ograniczeń w użytkowaniu przyległych do nich gruntów w jakimś szczególnym i szerszym zakresie niż wynikający z obowiązujących przepisów, to konieczna jest w tym zakresie ingerencja prawodawcy.

Mając na uwadze podane argumenty, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach, na podstawie art. 147 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270), orzekł jak w sentencji. O kosztach postępowania postanowiono na podstawie art. 200, 205 § 2 i 209 powołanej ustawy.