Wyrok NSA, sygn. akt I OSK 1710/18
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2018-10-11 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6320 Zasiłki celowe i okresowe
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 7, art. 77, art. 80
journal: Dz.U. 2017 poz 1257
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 39 ust. 1 i 2
journal: Dz.U. 2016 poz 930
law: Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej - tekst jednolity

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Monika Nowicka Sędziowie: Sędzia NSA Maciej Dybowski Sędzia del. WSA Teresa Zyglewska (spr.) Protokolant starszy asystent sędziego Marta Sikorska po rozpoznaniu w dniu 11 października 2018 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej M. S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 8 lutego 2018 r. sygn. akt IV SA/Po 825/17 w sprawie ze skargi M. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] czerwca 2017 r. nr [...] w przedmiocie zasiłku celowego oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

Zaskarżonym wyrokiem z 8 lutego 2018 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu oddalił skargę M. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z [...] czerwca 2017 r. nr [...] w przedmiocie zasiłku celowego.

Powyższy wyrok Sąd wydał mając na względzie następujące ustalenia faktyczne i ocenę prawną.

Kierownik Sekcji Realizacji Świadczeń Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w [...], działając z upoważnienia Prezydenta Miasta, decyzją z [...] marca 2017 r., nr [...], na podstawie art. 8 ust. 1 pkt 1, art. 17 ust. 1 pkt 5, art. 39 ust. 1 i 2, 106 ust. 1 i 4 ustawy z 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U z 2016 r. poz. 930 ze zm.) oraz § 1 pkt 1 lit. a rozporządzenia Rady Ministrów z 14 lipca 2015 r. w sprawie zweryfikowanych kryteriów dochodowych oraz kwot świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej (Dz. U. z 2015 r. poz. 1058) i art. 104 ustawy Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016 r. poz. 23 ze zm., dalej: "k.p.a."), po ponownym rozpatrzeniu sprawy w związku z uchyleniem wcześniejszej decyzji organu I instancji decyzją Kolegium z [...] lutego 2017 r., przyznał M. S. zasiłek celowy w kwocie [...] zł z przeznaczeniem na dofinansowanie do opłat związanych z licznikiem przedpłatowym, kosztów opłat za wodę i ścieki, kosztów energii elektrycznej, gazu i telefonu komórkowego oraz zakupu lekarstw do recept załączonych do wniosku. Wypłata zasiłku celowego została zrealizowana [...] grudnia 2016 r.

W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ wskazał, że [...] listopada 2016 r. podczas przeprowadzania rodzinnego wywiadu środowiskowego skarżący sprecyzował swoje potrzeby i oświadczył, że oczekuje pomocy na zakup energii wraz z opłatami w wysokości [...] zł, na opłacenie rachunków za wodę i ścieki, w wysokości [...] zł, doładowanie do telefonu komórkowego, w wysokości [...] zł, do butli gazowej, w wysokości [...] zł i na zakup leków. Jednocześnie strona zobowiązała się pisemnie dostarczyć ksero recept do 30 listopada 2016 r.

Na podstawie wywiadu środowiskowego i zgromadzonych dokumentów w sprawie ustalono, że:

– skarżący zamieszkuje sam i prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe;

– nie posiada nikogo na swoim utrzymaniu;

– nie pracuje zawodowo ani dorywczo i utrzymuje się ze świadczeń pomocy społecznej;

– zgodnie z Orzeczeniem Powiatowego Zespołu do spraw Orzekania o Niepełnosprawności w [...] z [...] marca 2016 r. został zaliczony do osób niepełnosprawnych w stopniu umiarkowanym;

– w okresie od [...] września 2016 r. do [...] września 2016 r. przebywał w szpitalu, gdzie był poddany operacyjnemu usunięciu materiału zespalającego po leczeniu operacyjnym złamania kości łokciowej w 2014 r., wskutek czego ma ograniczone możliwości manewru prawą rękę, jest objęty nieodpłatnie pomocą w formie usług opiekuńczych,

– ustalono, że dochodem strony w miesiącu poprzedzającym złożenie wniosku, tj. w październiku 2016 r. był zasiłek stały w pełnej przysługującej przepisami wysokości, tj. [...] zł.

Kolejno organ przytoczył i wyjaśnił podstawy prawne decyzji oraz wskazał, że w trakcie wywiadu środowiskowego skarżący oświadczył, że miesięczna stała opłata abonamentowa za licznik przedpłatowy i opłata stała za przesył energii wraz z miesięcznym doładowaniem energii wynosi [...] zł, doładowanie telefonu komórkowego wynosi [...] zł, opłata za zużycie wody i ścieki stanowi kwotę [...] zł, doładowanie butli gazowej wynosi [...] zł, koszt wycenionych przez aptekę recept to kwota [...] zł. Wskazano zatem, że strona oczekuje we wniosku regulowania bieżących opłat i zakup wszystkich leków, co łącznie wynosi [...] zł.

Następnie organ przedstawił szczegółowo środki finansowe, którymi dysponował w 2016 r. na potrzeby zasiłków celowych, sprawienia pogrzebu, zapewnienia schronienia i wypłatę zasiłków okresowych, wskazał ilość wpływających wniosków o pomoc oraz wysokość wypłat. Dalej organ wywodził, że rozpatrując wniosek o udzielenie pomocy w formie zasiłku celowego jest zobowiązany mieć na względzie nie tylko interes osoby wnioskującej, lecz także interesy innych osób będących w trudnej sytuacji materialnej. Ze względu na ograniczoną ilość środków finansowych, którymi dysponuje organ konieczny jest ich taki podział, aby zaspokoić najbardziej pilne i niezbędne potrzeby jak największej liczby osób spełniających kryteria dochodowe określone w art. 8 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej. Wskazano także, że organ musi się kierować wytycznymi zawartymi w art. 3 ust. 3 i 4 ustawy o pomocy społecznej. Mianowicie rodzaj, forma i rozmiar świadczenia powinny być odpowiednie do okoliczności uzasadniających udzielenie pomocy. W tej mierze wskazano, że przyznając w grudniu 2016 r. zasiłek celowy w wysokości [...] zł organ działał w oparciu o posiadane środki finansowe w 2016 r. W ocenie organu wysokość zasiłku celowego przyznanego w grudniu 2016 r. dla skarżącego nie odbiegała od średniej wysokości zasiłku celowego, przyznanego innym potrzebującym osobom. Rozpatrując ponownie wniosek strony z [...] grudnia 2016 r. organ wziął również pod uwagę aktualne środki finansowe, które posiadał w 2017 r., a które szczegółowo opisał.

Zdaniem organu posiadane środki finansowe pozwalały jedynie na częściowe dofinansowanie do realizacji podstawowych potrzeb życiowych osób i rodzin spełniających kryterium dochodowe określone w ustawie o pomocy społecznej. Zdaniem organu dofinansowanie do zgłoszonych potrzeb jest adekwatne do posiadanych środków finansowych i liczby składanych wniosków o pomoc.

Od powyższej decyzji odwołanie złożył skarżący, albowiem uważał je za krzywdzące.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] decyzją z [...] czerwca 2017 r. nr [...] utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. Zdaniem SKO organ I instancji w pełni zebrał materiał dowodowy w sprawie oraz dokonał wszechstronnej oceny sytuacji materialno-zdrowotnej strony. Kolegium podzieliło argumentację organu I instancji wskazując m.in., że organy pomocy społecznej nie są w stanie realizować wszystkich potrzeb swych beneficjentów, a w związku z tym zmuszone są ograniczyć, jak w przypadku niniejszej sprawy, do zabezpieczenia podstawowych potrzeb i to w ograniczonej wysokości. Podkreślono, że wniosek skarżącego rozpatrzono pozytywnie, jednakże z uwagi na ograniczone możliwości finansowe przyznano wnioskowane świadczenie w niższej niż żądana wysokości. Zdaniem Kolegium wysokość ta była adekwatna, a zarzuty odwołującego - bezzasadne.

Skargę na powyższą decyzję złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego M. S., któremu następnie przyznano pełnomocnika z urzędu. W piśmie z [...] lutego 2018 r. pełnomocnik podtrzymał wniosek skarżącego zawarty w skardze "w zakresie uchylenia obu zaskarżonych decyzji i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi administracji I instancji". Pełnomocnik podniósł, że skarżący został zaliczony do osób niepełnosprawnych w stopniu umiarkowanym i nie jest w stanie wykonywać pracy zarobkowej. Środki z pomocy społecznej nie pozwalają mu na zaspokojenie niezbędnej potrzeby bytowej, w związku z czym wystąpił o przyznanie pomocy finansowej. Pełnomocnik wskazał także, że za niezbędną potrzebę bytową należy uznać taką, która jest niezbędna do normalnej egzystencji osoby ubiegającej się o przyznanie zasiłku, w warunkach odpowiadających godności człowieka. Zdaniem pełnomocnika sytuacja skarżącego wypełnia w całości powyższe kryteria. Podkreślono, że uregulowanie bieżących opłat i zakup wszystkich niezbędnych leków miały wynieść łącznie [...] złotych i przyznanie skarżącemu zasiłku celowego w wysokości [...] złotych nie pozwoliło mu pokryć wszystkich niezbędnych wydatków. Zagrożone zostały więc jego podstawowe dobra zasługujące na ochronę, w szczególności zdrowie i godność. Pełnomocnik zarzucił, że w decyzji z [...] marca 2017 r. organ wskazał jedynie budżet jakim dysponował Miejski Ośrodek Pomocy Społecznej w [...]. Nie wskazał natomiast, jego zdaniem, sposobu podziału budżetu przeznaczonego na zasiłki celowe, w szczególności nie wskazał podstaw jakimi kierował się przy określaniu wysokości zasiłków celowych dla konkretnych wnioskodawców oraz kolejności przyznawanych zasiłków, ze względu na niezbędne potrzeby wnioskodawców.

Pełnomocnik powołał się również na fakt, iż skarżący nie może liczyć na pomoc osób trzecich, zamieszkuje i utrzymuje się samodzielnie. Zdaniem pełnomocnika nie zostały wyjaśnione istotne w sprawie okoliczności, w szczególności kolejność i wysokość przyznawanych zasiłków celowych, z uwzględnieniem osobistej i zawodowej sytuacji wnioskodawców, a więc doszło do naruszenia art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a.

W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko i wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu wyrokiem z 8 lutego 2018 r. oddalił skargę Marka Stawskiego na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z [...] czerwca 2017 r. Nie budziły wątpliwości Sądu I instancji poczynione przez organy administracji ustalenia faktyczne, że skarżący prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe, mieszka sam, nie posiada innych osób na utrzymaniu, nie pracuje zawodowo, ani dorywczo. Systematycznie jest obejmowany pomocą w formie zasiłków celowych i zasiłku stałego. Orzeczeniem z [...] marca 2016 r. Powiatowego Zespołu ds. Orzekania o Niepełnosprawności w [...] na kolejny okres został zaliczony do osób o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności. Skarżący spełniał kryterium dochodowe osoby samotnie gospodarującej, o jakim mowa w art. 8 ust. 1 pkt 1 ustawy o pomocy społecznej ([...] zł), gdyż dochód skarżącego, obejmował wyłącznie zasiłek stały i wynosił [...] zł.

Zdaniem Sądu I instancji organy administracji przekonująco wyjaśniły, że kwota [...] zł przyznana tytułem zasiłku celowego jest adekwatna do potrzeb skarżącego i możliwości organu. Skarżący nie podniósł przy tym żadnych zarzutów, które miałyby lub nawet mogłyby mieć znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy. Organ I instancji dokładnie podał jakimi środkami dysponuje i ilu ma podopiecznych. Skarżący, kwestionując wysokość przyznanego zasiłku, nie naprowadził żadnych okoliczności, które mogłyby przemawiać za przyznaniem zasiłku celowego w innej wysokości. Okoliczności podnoszone w skardze nie podważają prawidłowości ani poczynionych ustaleń faktycznych, ani też prawidłowości zastosowanych przepisów.

Wojewódzki Sąd Administracyjny nie podzielił zarzutu skargi, że organ I instancji nie wskazał sposobu podziału budżetu przeznaczonego na zasiłki celowe, w szczególności podstaw jakimi kierował się przy określaniu wysokości zasiłków celowych dla konkretnych wnioskodawców oraz kolejności przyznawanych zasiłków, ze względu na niezbędne potrzeby wnioskodawców. Organ uczynił to wskazując na co wydatkowane były środki. Przy ogromnej ilości świadczeniobiorców nie jest możliwe wskazanie dokładnie kryteriów przyznania świadczeń wszystkim innym potrzebującym w ramach niniejszego postępowania. Nie oznacza to jednak, że kryteria przyznania pomocy tym innym świadczeniobiorcom nie podlegają kontroli, albowiem kontrola tak jest prowadzona przez organy odwoławcze, jak i sądy administracyjne przy uruchomieniu odpowiednio postępowania odwoławczego i sądowoadministracyjnego, w ramach konkretnych spraw. Sąd I instancji dodał, że organy uczyniły również zadość wytycznym zawartym we wcześniejszej, uchylającej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego.

M. S. wywiódł skargę kasacyjną od wyroku Wojewódzkiego Sądy Administracyjnego w Poznaniu z 8 lutego 2018 r. zaskarżając go w całości.

Zaskarżonemu wyrokowi zarzucił:

I. naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy (art. 174 pkt 2 p.p.s.a ), tj.: art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art 7, art. 77 i art. 80 k.p.a, poprzez niewyczerpującą ocenę zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego oraz okoliczności faktycznych, w szczególności dowolną ocenę sytuacji bytowej skarżącego, co w konsekwencji doprowadziło do uznania przez Sąd, iż wysokość ustalonej dla skarżącego pomocy została przyjęta prawidłowo, podczas gdy nie jest ona adekwatna do potrzeb skarżącego i możliwości organu, a tym samym doszło do przekroczenia granic uznania administracyjnego;

II. naruszenie prawa materialnego (art. 174 pkt 1 p.p.s.a.), tj.:

art. 39 ust. 1 ustawy z 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz.U. z 2017 r. poz. 1769) przez jego błędną wykładnię i uznanie, że wysokość zasiłku celowego przyznanego skarżącemu była uzasadniona, pomimo iż rozmiar przyznanego świadczenia był nieadekwatny do uzasadnionych potrzeb skarżącego i nie pozwalał na zaspokojenie wszystkich potrzeb związanych z codziennym funkcjonowaniem skarżącego i niezbędnych do jego normalnej, godnej egzystencji na poziomie elementarnym, a umożliwiał jedynie pokrycie części niezbędnych w tamtym okresie potrzeb; oraz

art. 39 ust. 2 ustawy o pomocy społecznej, poprzez jego błędną wykładnię i uznanie, że nie wszystkie zgłoszone potrzeby skarżącego powinny zostać zaspokojone, podczas gdy skarżący domagał się przyznania pomocy na cele (okoliczności), które wprost wskazane zostały w ustawie, jako szczególne okoliczności uzasadniające przyznanie omawianego świadczenia, a tym samym powinny być one zaspokajane w pierwszej kolejności i mieć priorytet przed innymi, nie wymienionymi w niniejszym przepisie, celami zgłoszonymi przez innych wnioskodawców.

W oparciu o powyższe zarzuty skarżący kasacyjnie wniósł o:

1. uchylenie zaskarżonego orzeczenia w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Poznaniu (art. 185 § 1 p.p.s.a.), ewentualnie, w przypadku zaistnienia przesłanek określonych w art. 188 p.p.s.a., o uchylenie zaskarżonego orzeczenia w całości i rozpoznanie skargi;

2. rozpoznanie skargi na rozprawie;

3. w razie oddalenia skargi kasacyjnej, o rozważenie przez Sąd możliwości odstąpienia od zasądzenia zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego w całości na rzecz organu, ze względu na trudną sytuację finansową skarżącego;

4. zasądzenie na rzecz adw. Julii Przenicznej zwrotu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej w urzędu, według norm przepisanych, które nie zostały uiszczone nawet w części.

W uzasadnieniu zarzutów skargi kasacyjnej wskazano, że zarówno organ pomocy społecznej, jak i sąd pierwszej instancji pominęły okoliczności związane z umiarkowaną niepełnosprawnością skarżącego i przebytym zabiegiem, co w konsekwencji doprowadziło do nieprawidłowego uznania, iż wysokość ustalonej dla skarżącego pomocy została przyjęta prawidłowo. W sytuacji gdy skarżący z powodów zdrowotnych (przebyta operacja i umiarkowana niepełnosprawność), nie pracuje, a zgodnie z zaleceniami lekarskimi musi zażywać leki, na zakup których nie ma żadnych środków, nie ma możliwości pozyskania pomocy ze strony rodziny (skarżący mieszka sam), organ pomocy społecznej powinien szczególnie wnikliwie ocenić sytuację materialną i życiową wnioskującego o pomoc finansową także na ten szczególny cel, jakim jest konieczność pokrycia wydatków na leki. W przedmiotowej sprawie nie miało to miejsca.

Skarżący kasacyjnie podniósł, że możliwości finansowe organu nie mogą być przesłanką warunkującą przyznanie pomocy. Zdaniem skarżącego kasacyjnie nie mają zatem racji organy i sąd pierwszej instancji twierdząc, iż przyznana skarżącemu pomoc jest adekwatna tylko dlatego, że nie odbiega od średniej wysokości zasiłku celowego przyznanego innym osobą potrzebującym. Takie rozumienie instytucji pomocy społecznej rodzi niebezpieczeństwo powstania systemu, w którym pomoc będzie przyznawana wszystkim osobom ubiegającym się o nią, niezależnie od zgłoszonych potrzeb, jako iloraz posiadanych przez organ środków finansowych, przez liczbę wnioskodawców, z pominięciem wskazanych w ustawie celów, jakim ma odpowiadać pomoc społeczna. Brak dokładnego wyjaśnienia okoliczności sprawy prowadzi do wniosku, że w sprawie doszło do naruszenia art. 7, art. 77 i art. 80 k.p.a., które to naruszenia miały istotny wpływ na wynik sprawy

W ocenie skarżącego kasacyjnie, w sprawie doszło również do naruszenia przez organy i sąd pierwszej instancji art. 39 ust. 2 ustawy o pomocy społecznej, poprzez uznanie, że nie wszystkie zgłoszone potrzeby skarżącego powinny zostać zaspokojone. Wyliczenie z art. 39 ust. 2 ustawy o pomocy społecznej ma charakter przykładowy, a ocena zgłaszanych potrzeb powinna być dokonywana z uwzględnieniem celów i zasad pomocy społecznej. Wymienione w ustawie potrzeby należą jednak do najbardziej podstawowych i powinny być zaspokajane w pierwszej kolejności. Rozpatrując wnioski o udzielenie pomocy, pierwszeństwo należy przyznać tym, które dotyczą elementarnych potrzeb egzystencjalnych, a więc tym potrzebom, które zostały wskazane wprost w ustawie. Skarżący zgłosił, że potrzebuje pomocy celem pokrycia m.in. kosztów zakupu leków, energii i wody. Wszystkie one dotyczą podstawowych potrzeb egzystencjalnych - najbardziej pilnych. Powinny być one traktowane priorytetowo, przed innymi, nie wymienionymi w niniejszym przepisie celami zgłoszonymi przez innych wnioskodawców. Tymczasem w przedmiotowej sprawie doszło do pominięcia przez organy przyznania pomocy na potrzeby wskazane wprost w art. 39 ust. 2 ustawy o pomocy społecznej. Organ jedynie częściowo uznał wniosek skarżącego, podczas gdy, jego wniosek jako dotyczący potrzeb podstawowych, powinien zostać uwzględniony w całości.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje:

Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie.

Stosownie do treści art. 183 § 1 P.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej z urzędu biorąc pod uwagę jedynie nieważność postępowania. Mając na uwadze, że w rozpoznawanej sprawie nie zachodzi żadna z przesłanek skutkujących nieważnością postępowania, o jakich mowa w art. 183 § 2 P.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał sprawę w granicach skargi kasacyjnej.

Materialnoprawną podstawą decyzji przyznającej stronie zasiłek celowy w kwocie [...] zł z przeznaczeniem na dofinansowanie dopłat związanych z licznikiem przedpłatowym, kosztów opłat za wodę i ścieki, kosztów doładowania energii elektrycznej, gazu i telefonu komórkowego oraz zakupu lekarstw stanowił art. 39 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej. Zgodnie z art. 39 ust. 1 powołanej ustawy w celu zaspokojenia niezbędnej potrzeby bytowej może być przyznany zasiłek celowy. Może on być przyznany w szczególności na pokrycie części lub całości kosztów zakupu żywności, leków i leczenia, opału, odzieży, niezbędnych przedmiotów użytku domowego, drobnych remontów i napraw w mieszkaniu, a także kosztów pogrzebu (ust. 2).

Z przepisu tego jednoznacznie wynika, że rozstrzygnięcie w przedmiocie przyznania zasiłku celowego podejmowane jest przez organy w ramach uznania administracyjnego. Sam fakt spełnienia ustawowych kryteriów nie oznacza automatycznego przyznania osobie zainteresowanej zasiłku celowego i to w wysokości zgodnej z jej oczekiwaniami. Ponadto, zgodnie z art. 3 ust. 3 ustawy rodzaj, forma i rozmiar świadczenia powinny być odpowiednie do okoliczności uzasadniających udzielenie pomocy. Powyższe prowadzi do wniosku, że udzielając świadczeń z pomocy społecznej organ kieruje się ogólną zasadą dostosowywania rodzaju, formy i rozmiaru świadczeń do okoliczności konkretnej sprawy, jak również uwzględniania potrzeb osób korzystających z pomocy, jeżeli potrzeby te odpowiadają celom i możliwościom pomocy społecznej.

Podkreślić należy, na co zasadnie zwrócił uwagę Sąd I instancji, że organy administracji w zakresie pomocy społecznej działają w oparciu o środki finansowe, których wysokość jest ściśle określona i w tak wyznaczonych granicach muszą realizować cele powierzone im w ustawie o pomocy społecznej. Wymaga to oceny nie tylko niezbędnych potrzeb życiowych osób uprawnionych do tych świadczeń, ale także własnych środków finansowych. Organy pomocy społecznej są wobec tego upoważnione do limitowania rozmiaru przyznawanych świadczeń z uwagi na ograniczone środki finansowe, a posiadane fundusze muszą rozdzielać pomiędzy stale rosnącą liczbą osób wymagających wsparcia. W ramach pomocy społecznej nie jest zatem możliwe zaspokojenie wszystkich, nawet uzasadnionych, potrzeb osób uprawnionych do świadczeń (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 19 czerwca 2007 r., sygn. akt I OSK 1464/06 - Lex nr 299415; z dnia 25 stycznia 2008 r., sygn. akt I OSK 624/07 - Lex nr 500091; dnia 21 grudnia 2005 r. sygn. akt I OSK 658/05 - Lex nr 502005; z dnia 14 stycznia 2011 r., sygn. akt I OSK 1498/10).

W rozpoznawanej sprawie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu właściwie ocenił, że organy administracji publicznej, działając w granicach uznania administracyjnego, czyli w granicach pozwalających dokonać im wyboru co do sposobu rozstrzygnięcia, wyboru tego nie dokonały w sposób dowolny. Przejawiało się to w zaakceptowanych przez Sąd ustaleniach organów, że skarżący kasacyjnie objęty jest pomocą w ramach możliwości finansowych Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w [...]. Za prawidłowe należy uznać stanowisko, że wysokość przyznanego świadczenia w formie zasiłku celowego w kwocie [...] zł była uwarunkowana możliwościami finansowymi organu pomocy społecznej. Tym samym za niezasadny uznać należy zarzut naruszenia art. 39 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu nie naruszył również art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. w zw. z art. 7, 77 § 1 i 80 k.p.a. Wbrew zarzutom skargi kasacyjnej - wynik przeprowadzonej w niniejszej sprawie przez Sąd I instancji kontroli działalności organów administracji uprawniał do stwierdzenia, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] prawidłowo rozstrzygnęło sprawę z punktu widzenia zasad postępowania określonych w przepisach k.p.a. Z akt sprawy wynika, że organy dokonały wszelkich niezbędnych ustaleń dotyczących sytuacji osobistej i materialnej skarżącego. Ustalono, że skarżący jest osobą samotną, utrzymującą się z pomocy społecznej. Podkreślić należy, że przyznanie pomocy w kwocie [...] zł, która nie pokrywa w całości niezbędnych wydatków skarżącego kasacyjnie, nie oznacza natomiast, że decyzja jest wadliwa. Rolą pomocy społecznej nie jest stałe dostarczanie obywatelom środków utrzymania ani pokrywanie wszelkich wydatków przez nich ponoszonych, lecz wyłącznie - jak to ujęto w art. 2 ust. 1 i art. 3 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej - umożliwienie przezwyciężenia trudnej sytuacji życiowej oraz wspieranie w wysiłkach zmierzających do zaspokajania niezbędnych potrzeb. Jak wskazano powyżej środki pozostające w dyspozycji pomocy społecznej są ograniczone, a więc powinny być rozdysponowywane w sposób racjonalny, przede wszystkim z uwzględnieniem zasad sprawiedliwości społecznej (art. 2 Konstytucji RP) i solidarności (preambuła Konstytucji RP), co miało miejsce w niniejszej sprawie. Organ pomocy społecznej był zatem upoważniony do limitowania rozmiaru przyznawanych świadczeń.

W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną na podstawie art. 184 p.p.s.a.

Odnosząc się do wniosku o zasądzenie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącemu wyjaśnić należy, że wynagrodzenie dla pełnomocnika ustanowionego z urzędu na zasadzie prawa pomocy, należne od Skarbu Państwa (art. 250 § 1 p.p.s.a.), jest przyznawane przez wojewódzki sąd administracyjny w postępowaniu unormowanym w przepisach art. 254 § 1 i art. 258-261 p.p.s.a.