Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VIII SA/Wa 600/11
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2011-10-05 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6320 Zasiłki celowe i okresowe
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję
Powołane przepisy: article: art. 23a ust. 5,  art. 32 ust. 1
journal: Dz.U. 2006 nr 139 poz 992
law: Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marek Wroczyński, Sędziowie Sędzia WSA Artur Kot, Sędzia WSA Iwona Szymanowicz-Nowak /sprawozdawca/, Protokolant Referent Małgorzata Domagalska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 października 2011 r. sprawy ze skargi A. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w R. z dnia [...] kwietnia 2011 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania zasiłku rodzinnego i dodatków do zasiłku rodzinnego 1) uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Burmistrza Gminy K. z dnia [...] lutego 2011 r. nr [...]; 2) stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości do chwili uprawomocnienia się niniejszego wyroku.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] kwietnia 2011 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w R. (organ II instancji), działając na podstawie art. 138 § 1 punkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. 2000 r., Nr 98, poz. 107 ze zm., zwanej dalej "kpa") utrzymało w mocy decyzję wydaną z upoważnienia Burmistrza Gminy K. (organ I instancji) przez Kierownika Miejsko-Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w K. (dalej "MGOPS") z dnia [...] lutego 2011 r. w przedmiocie zmiany własnej decyzji ostatecznej z dnia [...] lutego 2010 r. w sprawie przyznania A. S. (dalej "skarżąca) na okres od [...] czerwca 2009 r. do [...] października 2009 r. zasiłku rodzinnego oraz dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu kształcenia i rehabilitacji dziecka niepełnosprawnego, a także z tytułu rozpoczęcia roku szkolnego 2008/2009 i 2009/2010 na syna B. S. w ten sposób, że odmówiono skarżącej przyznania w/w świadczeń.

Decyzja zapadła na tle następującego stanu faktycznego i prawnego:

A. S. pierwszy wniosek o przyznanie zasiłku rodzinnego na syna B. S., urodzonego [...] lutego 2001 r. złożyła w Miejsko-Gminnym Ośrodku Pomocy Społecznej w K. w dniu [...] kwietnia 2005 r. Małoletni B. S. został zaliczony do osób niepełnosprawnych orzeczeniem z dnia [...] grudnia 2007 r. Poczynając od [...] maja 2005 r. przyznawano skarżącej zasiłek rodzinny co miesiąc, wydając w tym przedmiocie stosowne decyzje z dnia: [...] czerwca 2004 r., [...] marca 2005 r., [...] września 2005 r., [...] września 2006 r., [...] sierpnia 2007 r., [...] grudnia 2007 r., [...] września 2008 r. i [...] lipca 2009 r. Wraz z zasiłkiem rodzinnym skarżąca otrzymywała również dodatki do zasiłku rodzinnego z tytułu rozpoczęcia roku szkolnego oraz kształcenia i rehabilitacji dziecka niepełnosprawnego.

W dniu [...] stycznia 2010 r. do organu wpłynęła informacja z [...] Centrum Polityki Społecznej w W. z dnia [...] listopada 2009 r., iż wobec A. S. mają zastosowanie przepisy wspólnotowej koordynacji zabezpieczenia społecznego w okresie legalnego zatrudnienia jej męża na terenie N., tj. od [...] października 2004 r. do [...] maja 2009 r. W związku z tym organ decyzją z dnia [...] lutego 2010 r. w punkcie I uchylił w całości własne dotychczasowe decyzje dotyczące przyznania zasiłku rodzinnego i dodatków do tego zasiłku, w punkcie II przyznał zasiłek rodzinny na dziecko w okresach: od [...] maja 2004 r. do [...] października 2004 r. i od [...] czerwca 2009 r. do [...] października 2009 r. jak również dodatek do zasiłku rodzinnego z tytułu kształcenia i rehabilitacji dziecka niepełnosprawnego w okresie od [...] czerwca 2009 r. do [...] października 2009 r. oraz [...] jednorazowe dodatki z tytułu rozpoczęcia przez małoletniego roku szkolnego 2008/2009 i 2009/2010, natomiast w punkcie III decyzji odmówił przyznania zasiłku rodzinnego na dziecko w okresie od [...] listopada 2004 r. do [...] maja 2009 r., dodatku z tytułu kształcenia i rehabilitacji w okresach: od [...] marca 2005 r. do [...] marca 2006 r. i od [...] grudnia 2007 r. do [...] maja 2009 r. oraz dodatku z tytułu rozpoczęcia roku szkolnego 2007/2008.

W dniu [...] lutego 2011 r. do MGOPS w K. wpłynęła kolejna informacja z [...] Centrum Polityki Społecznej w W. z dnia [...] lutego 2011 r., z której wynikało, iż świadczenia rodzinne przewidziane ustawodawstwem n. zostały przyznane na dziecko skarżącej w następujących okresach: od [...] listopada 2004 r. do [...] kwietnia 2006 r., od [...] maja 2006 r. do [...] marca 2007 r., od [...] maja 2007 r. do [...] czerwca 2008 r. oraz od [...] lipca 2008 r. do [...] maja 2009 r. Świadczenia te wypłacono w wysokości pomniejszonej o kwotę świadczeń przewidzianych polską ustawą. Jednocześnie poinformowano, że przepisy wspólnotowej koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego w sprawie A. S. mają zastosowanie od daty legalnego zatrudnienia jej męża R. S. na terenie N., tj. od [...] października 2004 r. do nadal.

W związku z treścią tego pisma Kierownik MGOPS w K., decyzją z dnia [...] lutego 2011 r. numer [...], działając w oparciu o przepisy art. 4, art. 5, art. 6, art. 8 punkt 6, art.14 art. 19 ustęp 4, art. 32 ustęp 1, art. 47 ustęp 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych (Dz.U. 2006 r., Nr 139, poz. 992 ze zm.), rozporządzenia Ministra Polityki Społecznej z dnia 2 czerwca 2005 r. w sprawie sposobu i trybu postępowania w sprawach o świadczenia rodzinne (Dz.U. 2005 r., Nr 105. poz. 881 ze zm.) oraz art. 104 i 163 kpa, zmienił punkt II decyzji z dnia [...] lutego 2010 r. w ten sposób, że odmówił skarżącej świadczeń w formie: zasiłku rodzinnego na dziecko w okresie od [...] czerwca 2009 r. do [...] października 2009 r. w kwocie po [...] zł. miesięcznie, dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu kształcenia i rehabilitacji dziecka niepełnosprawnego w w/w okresie w kwocie po [...] zł. miesięcznie oraz z tytułu rozpoczęcia roku szkolnego 2008/2009 i 2009/2010 jednorazowo w kwotach po [...] zł. W uzasadnieniu decyzji organ zacytował treść przepisu art. 23 a punkt 5 ustawy o świadczeniach rodzinnych oraz powołał się na ustalenia z pisma z dnia [...] lutego 2011 r.

Od decyzji organu I instancji odwołanie złożyła A. S., w którym podniosła, że pobierany w Polsce zasiłek rodzinny w kwocie [...] zł. miesięcznie został odliczony przez organ właściwy do wypłaty świadczeń rodzinnych w N., czego organ I instancji nie wziął pod uwagę przy wydawaniu decyzji. Jednocześnie załączyła przetłumaczoną na język polski przez tłumacza przysięgłego języka angielskiego informację nadesłaną z N. do [...] Centrum Polityki Społecznej w W. w przedmiocie świadczeń rodzinnych należnych R. S. na dziecko, z której wynika, że mąż skarżącej zaczął pracować w N. [...] października 2004 r. i zakończył pracę w maju 2009 r. Otrzymywał świadczenia rodzinne na dziecko od [...] listopada 2004 r. do [...] maja 2009 r. Dokonano obliczenia pomiędzy świadczeniami rodzinnymi na dziecko, jakie otrzymał z Polski i [...] świadczeniami. Ponadto podkreślono, że R. S. nie otrzymuje już świadczeń od [...] czerwca 2009 r.

Decyzją z dnia [...] kwietnia 2011 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w R., po rozpoznaniu odwołania, utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. Organ II instancji w uzasadnieniu decyzji wskazał na art. 32 ustęp 1, art. 23 a ustęp 2, 5 i 6, art. 21 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych oraz przepisy rozporządzenia Rady (EWG) Nr 1408/71 z dnia 14 czerwca 1971 r. w sprawie stosowania systemów zabezpieczenia społecznego w stosunku do pracowników najemnych, osób prowadzących działalność na własny rachunek oraz członków ich rodzin przemieszczających się we Wspólnocie. Organ podniósł, że prawidłowe zastosowanie wymienionych przepisów dotyczących zbiegu świadczeń i zakazu ich kumulacji należy do marszałka województwa i wymaga ustalenia charakteru i rodzaju świadczeń rodzinnych przysługujących w państwie zatrudnienia pracownika i porównania ich z zakresem świadczeń przysługujących w państwie zamieszkania jego rodziny. Tak więc okoliczności wskazane przez skarżącą w odwołaniu, tj. odliczenie pobieranego w Polsce zasiłku rodzinnego przez organ n., jako mające wpływ na ocenę zasadności zastosowania przepisów o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego, mogą być rozpatrywane przez organ do tego umocowany, a więc przez marszałka województwa, a nie przez organ I instancji.

Od tej decyzji skarżąca A. S. złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji, ponieważ jest ona sprzeczna z prawem i dla niej krzywdząca. W ocenie skarżącej od pobranego przez męża w N. zasiłku rodzinnego została odliczona kwota [...] zł. tytułem rozliczenia tego świadczenia pobranego w Polsce.

W odpowiedzi na skargę organ II instancji wniósł o jej oddalenie i powołał się na argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Na wstępie należy podkreślić, że w myśl art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca

2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Z kolei art. 3 § 2 pkt. 1 p.p.s.a. stanowi, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne.

W wyniku takiej kontroli decyzja może zostać uchylona w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia okoliczności mogących być podstawą wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a), b) i c) p.p.s.a.).

Z kolei z art. 134 § 1 p.p.s.a. wynika, że Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Wykładnia powołanego wyżej przepisu wskazuje, że Sąd ma prawo, ale i obowiązek dokonania oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego nawet wówczas, gdy dany zarzut nie został w skardze podniesiony.

Rozpoznając przedmiotową skargę w zakresie tak określonej kognicji, Sąd uznał, iż zasługuje ona na uwzględnienie, bowiem decyzje organów obu instancji zostały wydane z naruszeniem prawa, o którym mówi art. 145 § 1 punkt 1 litera "a" i "c" p.p.s.a.

Podstawą materialnoprawną kontrolowanych w rozpoznawanej sprawie rozstrzygnięć były przepisy ustawy z 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych, która określa warunki nabywania prawa do świadczeń rodzinnych oraz zasady ich ustalania, przyznawania i wypłacania, a istota sporu sprowadza się do ustalenia zależności pomiędzy świadczeniami rodzinnymi pobieranymi przez skarżącą na podstawie wskazanej ustawy a świadczeniem pracy przez jej męża na terytorium N. i tym samym podleganiu ustawodawstwu innego państwa członkowskiego Unii Europejskiej w zakresie świadczeń socjalnych.

Zgodnie z art. 1 ustęp 3 ustawy o świadczeniach rodzinnych przysługują one obywatelom polskim, jeżeli zamieszkują na terytorium RP przez okres zasiłkowy, w którym otrzymują świadczenia rodzinne, chyba że przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego lub dwustronne umowy międzynarodowe o zabezpieczeniu społecznym stanowią inaczej. Zgodnie z definicją zawartą w art. 3 punkt 15 "a" ustawy o świadczeniach rodzinnych, ilekroć jest w niej mowa o przepisach o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego, oznacza to:

- rozporządzenie Rady (EWG) nr 1408/71 z dnia 14 czerwca 1971 r. w sprawie stosowania systemów zabezpieczenia społecznego do pracowników najemnych, osób prowadzących działalność na własny rachunek i do członków ich rodzin przemieszczających się we Wspólnocie (Dz.Urz.WE L 149 z 5 lipca 1971 r., str. 2 ze zm; Dz.Urz. UE polskie wydanie specjalne, rozdział 5, t.1, str.83, ze zm.) oraz

- rozporządzenie Rady (EWG) nr 574/72 z dnia 21 marca 1972 r. w sprawie wykonywania rozporządzenia (EWG) nr 1408/71 w sprawie stosowania systemów zabezpieczenia społecznego do pracowników najemnych, osób prowadzących działalność na własny rachunek i do członków ich rodzin przemieszczających się we Wspólnocie (Dz.Urz. WE L 74 z dnia 27 marca 1972, str. 1, ze zm; Dz.Ur. UE polskie wydanie specjalne, rozdz.5, t.1, str. 83 ze zm.).

Zawarte w tych aktach prawnych przepisy pozwalają na wyeliminowanie skutków podlegania różnym systemom zabezpieczenia społecznego różnych państw, przede wszystkim w związku ze zmianami miejsca pobytu lub zamieszkania.

Zgodnie z art. 73 w/cyt. rozporządzenia nr 1408/71 pracownik najemny lub osoba prowadząca działalność na własny rachunek, podlegający ustawodawstwu Państwa Członkowskiego są uprawnieni, w odniesieniu do członków swojej rodziny, którzy zamieszkują na terytorium innego Państwa Członkowskiego, do świadczeń rodzinnych przewidzianych przez ustawodawstwo pierwszego państwa, tak jakby zamieszkiwali oni na terytorium tego państwa (z zastrzeżeniem załącznika VI). Sąd rozpoznający sprawę podziela poglądy wyrażone w orzecznictwie sądów administracyjnych (zob. wyrok WSA w Warszawie z dnia 7 lipca 2010 r., VIII SA/Wa 249/10, wyrok WSA w Szczecinie z dnia 20 kwietnia 2011 r., II SA/Sz 1179/10), iż art. 73 rozporządzenia nr 1408/71 nie pozbawia rodziny pracownika uprawnień przysługujących im w państwie miejsca zamieszkania. Tworzy on bowiem jedynie uprawnienie dla pracownika najemnego lub osoby prowadzącej działalność na własny rachunek, podlegających ustawodawstwu Państwa Członkowskiego polegające na tym, że osoby te mają prawo, w odniesieniu do członków swojej rodziny, którzy zamieszkują na terytorium innego Państwa Członkowskiego do świadczeń rodzinnych przewidzianych przez ustawodawstwo pierwszego państwa, tak jakby członkowie ich rodzin zamieszkiwali na terytorium tego państwa (z zastrzeżeniem przepisów załącznika VI rozporządzenia).

Regulację w zakresie koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego stanowi art. 23 "a" ustęp 1-10 ustawy o świadczeniach rodzinnych.

Skarżąca, składając pierwszy wniosek o przyznanie zasiłku rodzinnego w dniu [...] kwietnia 2005 r., nie ujawniła informacji o zatrudnieniu męża w N.. Pierwsza informacja nadesłana z [...] Centrum Polityki Społecznej w W. jest z daty [...] listopada 2009 r. i wskazuje okres legalnego zatrudnienia R. S. na terytorium N. od [...] października 2004 r. do [...] maja 2009 r. Ponowne wydanie przez organ I instancji decyzji w przedmiocie przyznania zasiłku rodzinnego i dodatków do tego zasiłku dla A. S. z tytułu posiadania małoletniego dziecka, z pominięciem wyżej ustalonego okresu stosowania przepisów wspólnotowej koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego, nastąpiło w dniu [...] lutego 2010 r. i obejmowało kwestionowany w skardze okres 5 miesięcy od [...] czerwca 2009 r. do [...] października 2009 r. Organ I instancji w tej sytuacji, po otrzymaniu kolejnej informacji z dnia [...] lutego 2011 r. o zastosowaniu w sprawie przyznania na dziecko skarżącej świadczeń rodzinnych w dalszym ciągu przepisów wspólnotowej koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego od [...] października 2004 r. do nadal, oparł się na przepisie art. 23 "a" ustęp 5 w związku z ustępem 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych. Zgodnie z tym przepisem, w przypadku wyjazdu członka rodziny do państwa, w którym mają zastosowanie przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego, po wydaniu przez organ właściwy decyzji przyznającej świadczenia rodzinne, w sytuacji gdy marszałek województwa ustali tę okoliczność, organ właściwy uchyla decyzję przyznającą świadczenia rodzinne od dnia, w którym osoba polega ustawodawstwu obcego państwa w zakresie świadczeń rodzinnych w związku ze stosowaniem przepisów o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego. Ustalenie dokładnej daty, z którą osoba stała się uprawniona do świadczeń rodzinnych w innym państwie, należy do organu I instancji (wójta, burmistrza, prezydenta), a w przedmiotowej sprawie do Kierownika Miejsko-Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w K., działającego na podstawie upoważnienia wynikającego z zarządzenia nr [...] Burmistrza Gminy K. z dnia [...] sierpnia 2004 r.

W tym miejscu należy zauważyć, że ustawodawca wprowadza przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego w celu zharmonizowania wypłacania świadczeń w krajach członkowskich Unii Europejskiej. Uregulowanie zawarte w art. 23 "a" ustawy o świadczeniach rodzinnych posiada charakter kompensacyjny, czemu odpowiada uchylenie decyzji przyznającej świadczenie tylko w tych okresach, gdy rzeczywiście zachodziła koordynacja wspomnianych systemów. Takie stanowisko znajduje odzwierciedlenie w punktach 1,4,5,8 i 13 preambuły do rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 883/2004 z dnia 29 kwietnia 2004 r. w sprawie koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego (Dz.Urz. UE L Nr 166, s.1).

W ocenie Sądu informacja [...] Centrum Polityki Społecznej w W. z dnia [...] lutego 2011 r. jest ogólna i mało precyzyjna. Nie wynika z niej, aby mąż skarżącej R. S. otrzymał na dziecko w N. świadczenia rodzinne w okresie od [...] czerwca 2009 r. do [...] października 2009 r., tym bardziej, że z innej informacji z tego samego źródła, złożonej razem z odwołaniem przez A. S. wynika, że nie otrzymuje on tych świadczeń od [...] czerwca 2009 r. i od tej daty nie pracuje już na terenie N.. Ta niespójność informacji w zakresie okresu przysługiwania R. S. świadczeń rodzinnych w N. na małoletniego syna, a tym samym pozostawania przez niego w zatrudnieniu na terenie innego państwa, w którym mają zastosowanie przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego powoduje, że w tak nieprawidłowo ustalonym stanie faktycznym nie można w sposób właściwy dokonać oceny prawnej zaskarżonej i poprzedzającej ją decyzji. Powyższa nieścisłość w dokumentach wskazuje, że przy obecnie zebranym materiale dowodowym brak jest podstaw do tego, aby jednoznacznie wskazać, że w sprawie w dalszym ciągu mają zastosowanie przepisy koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego.

Jednocześnie należy wskazać, że do prawidłowego zastosowania przepisów dotyczących zbiegu świadczeń, czy też zakazu kumulacji świadczeń rodzinnych, organy administracji publicznej powinny w pierwszej kolejności w sposób jednoznaczny, nie budzący wątpliwości i zrozumiały dla stron postępowania ustalić charakter oraz rodzaj uzyskiwanych świadczeń rodzinnych z państwa członkowskiego, w którym jest zatrudniony pracownik w stosunku do świadczeń państwa zamieszkania.

Organ I instancji za podstawę prawną orzeczenia wskazał również art. 32 ustęp 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych, zgodnie z którym organ właściwy oraz marszałek województwa mogą bez zgody strony zmienić lub uchylić ostateczną decyzję administracyjną, na mocy której strona nabyła prawo do świadczeń rodzinnych, jeżeli uległa zmianie sytuacja rodzinna lub dochodowa rodziny, mająca wpływ na prawo do świadczeń rodzinnych, członek rodziny nabył prawo do świadczeń w innym państwie w związku ze stosowaniem przepisów o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego albo osoba nienależnie pobrała świadczenie rodzinne. Przepis ten tworzy nadzwyczajny tryb wzruszania decyzji ostatecznej, w której orzeczono o ustaleniu prawa do świadczenia rodzinnego.

W orzecznictwie sądów administracyjnych konsekwentnie podkreśla się, że wzruszenie decyzji na podstawie w/cyt przepisu dokonuje się poprzez wydanie decyzji konstytutywnej, bowiem decyzja taka nie wpływa na dotychczasowy zakres uprawnień strony (por. wyrok NSA z dnia 19 stycznia 2009 r., sygn. akt I OSK 535/08, wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 5 czerwca 2008 r., sygn. IV SA/Wr 89/08, wyrok WSA w Olsztynie z dnia 29 września 2011 r., II SA/OI 581/11,wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 18 listopada 2009 r., IV SA/Wr 270/09, wyrok WSA w Warszawie z dnia 7 września 2011 r., I SA/Wa 957/11, dostępne w CBOSA oraz wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 5 czerwca 2008 r., IV SA/Wr 89/08, LEX nr 501798). Ze względu na ten konstytutywny charakter decyzji, może ona wywierać wyłącznie skutki ex nunc (od chwili obecnej). Z przepisu tego nie wynika, że organ uchyla decyzję w każdym czasie, gdy spełniona zostanie którakolwiek z przesłanek w nim wymienionych. W sytuacji, gdy upłynął już okres na jaki świadczenie zostało przyznane, brak jest podstaw do uchylenia lub zmiany decyzji w trybie art. 32 ustęp 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych, decyzji przyznającej świadczenie (wyrok NSA z dnia 19 stycznia 2009 r., I OSK 535/08, LEX nr 499576).

W przedmiotowej sprawie decyzją z dnia [...] lutego 2010 r. skarżącej przyznano zasiłek rodzinny i dodatki do tego zasiłku za okres od [...] czerwca 2009 r. do [...] października 2009 r. Jak wynika z zaświadczenia MGOPS w K. z dnia [...] lutego 2011 r., A. S. pobrała w związku z powyższym świadczenia w postaci: zasiłku rodzinnego w kwocie [...] zł., dodatku z tytułu kształcenia i rehabilitacji dziecka niepełnosprawnego w kwocie [...] zł. oraz dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu rozpoczęcia roku szkolnego w kwocie [...] zł. Tak więc wydanie zaskarżonej decyzji w dniu [...] kwietnia 2011 r. oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji w dniu [...] lutego 2011 r. nastąpiło już po okresie, na który świadczenie zostało przyznane, co więcej, okres ten już dawno upłynął (do [...] października 2009 r.). Wskazać również należy, że skutki uchylenia decyzji administracyjnej wstecz (ex tunc) doktryna i prawodawca wiąże wyłącznie z decyzjami o charakterze deklaratoryjnym.

Skoro zatem w przedmiotowej sprawie organy dokonały zmiany ostatecznej decyzji w momencie, gdy okres, na jaki świadczenia rodzinne przyznano już dawno upłynął, brak było podstawy prawnej do powzięcia takiej decyzji. W tym przypadku, jeżeli faktycznie zachodzi którakolwiek z przesłanek do zmiany decyzji na skutek ustalenia okoliczności, iż członek rodziny nabył prawo do świadczeń rodzinnych w innym państwie w związku ze stosowaniem przepisów o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego, to znajduje zastosowanie już tylko materialnoprawna instytucja zwrotu nienależnie pobranego świadczenia.

Mając powyższe wywody na uwadze Sąd uznał, że nieprawidłowa wykładnia art. 32 ustęp 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych, jak również nieprawidłowe ustalenie stanu faktycznego, wynikające z rozbieżności między informacją nadesłaną z [...] Centrum Polityki Społecznej w W. do organu I instancji z dnia [...] lutego 2011 r. a informacją z tego samego źródła, którą dysponowała skarżąca i złożyła jako dowód razem z odwołaniem, miały istotny wpływ na wynik sprawy, co uzasadniało konieczność wyeliminowania z obrotu prawnego zarówno zaskarżonej, jak i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji.

Rozpoznając sprawę ponownie organ administracji w pierwszej kolejności poczyni dokładne ustalenia faktyczne w zakresie czasokresu pracy R. S., męża skarżącej, w N., w szczególności czy zakończyła się ona w maju 2009 r., jak to wynika z informacji złożonej do akt przez skarżącą, czy też trwa nadal, jak to wynika z informacji uzyskanej przez organ I instancji. Jeśli zatrudnienie nie ustało, to w jakich okresach R. S. pobierał świadczenia rodzinne na syna B. w N.. Stosownie do tych ustaleń, organ administracji ponownie oceni okoliczności istotne z punktu widzenia prawidłowego rozstrzygnięcia, przy uwzględnieniu stanowiska wywiedzionego przez Sąd odnośnie interpretacji art. 32 ustęp 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych.

W świetle powyższych okoliczności Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł jak w sentencji wyroku na podstawie art. 145 § 1 punkt 1 litera "a" i "c" p.p.s.a. Rozstrzygnięcie o wstrzymaniu wykonania zaskarżonej decyzji do czasu uprawomocnienia się wyroku uzasadnia przepis art. 152 p.p.s.a.