Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt I SA/Łd 335/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2018-06-26 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6115 Podatki od nieruchomości, w tym podatek rolny, podatek leśny oraz łączne zobowiązanie pieniężne
Hasła tematyczne: Podatkowe postępowanie
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Stwierdzono nieważność zaskarżonej decyzji
Powołane przepisy: article: art. 233 par. 1 pkt 2 lit. b
journal: Dz.U. 2012 poz 749
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział I w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Bożena Kasprzak Sędziowie: Sędzia WSA Tomasz Adamczyk (spr.) Sędzia WSA Joanna Tarno Protokolant: Specjalista Małgorzata Kowalczyk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 czerwca 2018 r. sprawy ze skargi A Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie uchylenia w całości decyzji określającej wysokość zobowiązania podatkowego z tytułu podatku od nieruchomości za 2015 r. i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania 1. stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji; 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. na rzecz strony skarżącej kwotę 757 (siedemset pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Sygn. Akt :I SA/Łd 335/ 18

UZASADNIENIE

Zaskarżaną decyzją z dnia [...] r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. po rozpatrzeniu odwołania A Sp. z o.o. z siedzibą w W. od decyzji Wójta Gminy C. z dnia [...] r., określającej wysokość zobowiązania podatkowego z tytułu podatku od nieruchomości na rok 2015 w kwocie 513.099,00 zł uchyliło zaskarżoną decyzję w całości i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji.

W uzasadnieniu powyższej decyzji przedstawiono dotychczasowy przebieg postępowania.

Decyzją z dnia [...] r. Wójt Gminy C. określił Spółce wysokość podatku od nieruchomości na rok 2015 w kwocie 513.099,00 zł, w tym: od budynków związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej o powierzchni użytkowej 20,21 m2 w kwocie 386,21 zł według stawki 19,11 zł od 1 m 2 i od budowli lub ich części związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej o wartości 25.635.623,00 zł w kwocie 512.712,45 zł (2%). Opodatkowaniem podatkiem od nieruchomości objęto budowle lub ich części związane z prowadzeniem działalności gospodarczej: wieże turbin i fundamenty o wartości 19.563.373,00 zł; drogi o wartości 1.181.603,00 zł; sieć kablową SN i sieć światłowodową o wartości 4.890.647,00 zł.

Od powyższej decyzji Spółka złożyła odwołanie.

Pismem z dnia 3 listopada 2018 r. Spółka wniosła do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. o przeprowadzenie rozprawy administracyjnej w postępowaniu odwoławczym. Potrzebę przeprowadzenia rozprawy uzasadniono koniecznością sprecyzowania argumentacji prawnej przedstawionej w odwołaniu od zaskarżonej decyzji.

Mając na uwadze zarzuty odwołaniu Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S., powołując się na art. 122 i art. 187 § 1 i z art. 191 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2017 r., poz. 201 ze zm.) wskazało, że wyczerpujące rozpatrzenie całego materiału dowodowego oznacza ustosunkowanie się przez organ pierwszej instancji do wszystkich wniosków i zarzutów Spółki wskazanych w piśmie z dnia 12 lutego 2018 r., doręczonym organowi na rozprawie administracyjnej, i dokonanie, ich oceny, aby wyjaśnić w sposób dostateczny wszystkie wątpliwości w sprawie.

Zdaniem organu odwoławczego organ pierwszej instancji zobowiązany jest do oceny znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy nowego materiału dowodowego, tj. opracowania rzeczoznawcy majątkowego z dnia 23 stycznia 2018 r. pt. "Wyjaśnienia do opinii dot. wartości obiektów budowlanych" i ustosunkowania się do tego dowodu w treści uzasadnienia decyzji. Jest to nowa okoliczność faktyczna, która zaistniała już po wydaniu przez organ zaskarżonej decyzji.

W ocenie organu II instancji organ pierwszej instancji naruszył przepis art. 15 § 1 Ordynacji podatkowej dokonując opodatkowania podatkiem od nieruchomości całości linii kablowej, umiejscowionej częściowo na terenie właściwości miejscowej innego organu podatkowego.

Ze względu jednak na fakt, że pełnomocnicy Spółki kwestionują obliczoną przez rzeczoznawcę majątkowego proporcję rozdzielenia linii kablowej pomiędzy dwie gminy, okoliczność ta - jako mająca wpływ na ustalenie prawidłowej podstawy opodatkowania budowli podatkiem od nieruchomości - powinna zostać wyjaśniona w postępowaniu prowadzonym przez organ pierwszej instancji, przy czynnym współdziałaniu podatnika.

Końcowo wskazując na art. 233 § 1 pkt 2 lit. a i art. 229 Ordynacji podatkowej, organ odwoławczy uznał, że zakres faktów, jakie winny jeszcze być udowodnione, aby można było stwierdzić, że decyzja określająca wysokość zobowiązania podatkowego z tytułu podatku od nieruchomości (w szczególności wskazana w niej podstawa opodatkowania budowli) na rok 2015 jest niewadliwa, świadczy o tym, że postępowanie dowodowe wymaga przeprowadzenia w znacznej części.

Na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławcze w S. z dnia [...] r. strona wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi.

Zaskarżonej decyzji zarzucono:

1. rażące naruszenie art. 233 § 2 zd. 2 w zw. żart. 210 § 1 pkt 6 ab initio, art. 210§ 4 w zw. z art. 122 i art. 125 § 1, art. 247 § 1 pkt Ordynacji podatkowej, poprzez brak wskazania w uzasadnieniu rozstrzygnięcia decyzji konieczności zbadania przez Organ l instancji okoliczności faktycznej w postaci istnienia ewidencji środków trwałych i wartości niematerialnych i prawnych jako dowodu mogącego mieć istotne znaczenie dla sprawy, na skutek czego organ nie wypełnił dyspozycji art. 233 § 2 zd. 2 Ordynacji podatkowej, kompleksowo nie wskazując i nie uzasadniając, jakie okoliczności organ l instancji ma zbadać, a więc de facto zaaprobował dokonanie przez organ l instancji ponownej oceny sprawy z pominięciem ww. okoliczności faktycznej, która nie została uwzględnione w toku wydawania decyzji organu l instancji.

2. rażące naruszenie art. 210 § 1 pkt 6 in fine, art. 210 § 4 w zw. z art. 247 § 1 pkt 3 Ordynacji podatkowej poprzez nierozstrzygnięcie w decyzji zagadnienia prawnego dot. korelacji pomiędzy ewidencją, a opinią biegłego rzeczoznawcy majątkowego, podczas gdy błędne uznanie pierwszeństwa operatu stanowiło jeden z podstawowych zarzutów odwołania od decyzji organu l instancji. Prawidłowe odniesienie się organu do przedmiotowego zarzutu doprowadziłoby organ do uznania, że organ l instancji dysponował danymi, które umożliwiały mu określenie wartości zobowiązania podatkowego strony w podatku od nieruchomości za 2015 r. w prawidłowej wysokości na podstawie ewidencji, bez konieczności powoływania biegłego w celu sporządzenia operatu, zaś dane płynące z samego operatu powinny zostać całkowicie pominięte wobec istnienia w aktach sprawy danych ustalonych na podstawie ewidencji, która to ewidencja w tym zakresie posiada absolutny prymat pierwszeństwa przed operatem przy określaniu podstawy opodatkowania podatkiem od nieruchomości.

W związku z powyższymi zarzutami oraz w związku z przyznanym przez organ w zaskarżonej decyzji oraz przez organ l instancji w piśmie procesowym z dn. 29 stycznia 2018 naruszeniem właściwości miejscowej i rzeczowej przez organ l instancji przy wydawaniu decyzji organu l instancji o której mowa w art. 247 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej wniesiono o:

1) stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji w całości jak i stwierdzenie nieważności w całości poprzedzającej ją decyzji organu l instancji, wraz ze zobowiązaniem organu do wydania ponownej decyzji w terminie 3 miesięcy od uprawomocnienia się wyroku oraz do wzięcia przy określaniu podstawy opodatkowania pod uwagę pierwszorzędnie dowodu z akt sprawy w postaci ewidencji w miejsce operatu, w toku ponownego rozpatrywania sprawy;

2) zasądzenie na rzecz strony zwrotu niezbędnych kosztów postępowania, w tym zastępstwa procesowego, według norm przepisanych.

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie podnosząc argumentację przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga jest uzasadniona . Najdalej idącym zarzutem jest podniesiony przez stronę , wskazany jako naruszenie właściwości miejscowej i rzeczowej przez organ I instancji z powołaniem się na art. 247 § 1 pkt 1 Op., domagającej się stwierdzenia nieważności obu decyzji.

Na wstępie rozważań zauważyć należy ,że obie strony wskazują ,że doszło do naruszenia przepisów o właściwości podczas wydawania decyzji przez organ I instancji , co dostrzegł organ odwoławczy w zaskarżonej decyzji na str. 6 w sformułowaniu, cyt. " Niewątpliwe w sprawie jest , że organ pierwszej instancji naruszył przepis art. 15 § 1 Ordynacji podatkowej ( ...)" .

Pomimo dostrzeżenia wadliwości kontrolowanej decyzji obarczonej wadą stanowiącą co do zasady podstawę do stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej , jak stanowi art. 247 § 1 pkt 1 OP. organ odwoławczy zdecydował o jej uchyleniu w całości i przekazaniu sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji na podstawie art. 233 § 2 OP.

W ocenie sądu tak wydana decyzja jest obarczona wadą kwalifikowaną , rażąco naruszającą obowiązujące przepisy , o czym niżej.

Nie ma przy tym sporu co do tego ,że rozstrzygając przedmiotową sprawę organ odwoławczy przyjął , że do jej załatwienia właściwe są dwa organy pierwszej instancji albowiem objęty decyzją środek trwały w postaci sieci energetycznej i światłowodowej usytuowany jest na terenie Gminy W. oraz Gminy C..

Stosownie do brzmienia art. 15 § 1 OP. organy podatkowe przestrzegają z urzędu swojej właściwości. Oznacza to ,że w postępowaniu podatkowym obowiązek kontroli właściwości obejmuje wszystkie stadia postępowania. Pogląd ten wyraził najdobitniej Sąd Najwyższy w wyroku z 29 maja 1991 r. ( III ARN 17/91 ) wyjaśniając ,że z zasady przestrzegania przez organy administracji właściwości z urzędu wynika obowiązek "skrupulatnego badania właściwości przez organ w każdym stadium postępowania" .

Organ odwoławczy wydając zaskarżoną decyzję , nie bacząc na dostrzeżony charakter naruszenia prawa przez organ podatkowy I instancji , zobowiązujący organ II instancji do zastosowania wyraźnej i jednoznacznej normy prawnej a mianowicie art. 233 § 1 pkt 2 lit b OP. nie wiedzieć dlaczego stosuje regulację art. 233 § 2 OP., uchyla zaskarżona decyzję i nakazuje organowi I instancji Wójtowi Gminy C. ponowne rozpatrzenie sprawy. Organowi , który jak dostrzega nie jest w pełni właściwy do załatwienia przedmiotowej sprawy. Warto w tym miejscu także zasygnalizować ,że w postępowaniu podatkowym nie ma podstaw prawnych do wydawania decyzji częściowych . Przepisy art. 207 Op. nie zawierają takiej regulacji prawnej , która mogłaby wskazywać na dopuszczalność podzielenia sprawy na odrębne części i osobne ich załatwienie decyzjami częściowymi , razem składającymi się na całość rozstrzygnięcia sprawy.

Przepis art. 233 § 1 pkt 2 lit b Op. bez wątpienia mający zastosowanie w okolicznościach kontrolowanej sprawy stanowi ,że organ odwoławczy wydaje decyzję , w której uchyla decyzję organu pierwszej instancji w całości i sprawę przekazuje do rozpatrzenia właściwemu organowi pierwszej instancji , jeżeli decyzja ta została wydana z naruszeniem przepisów o właściwości. Natomiast naruszenie właściwości jest przesłanką stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej o czym stanowi art. 247 § 1 pkt 1 OP.

W niniejszej sprawie organ odwoławczy przepis ten naruszył w sposób rażący . Nie miał wyboru co do sposobu załatwienia sprawy. Gdyby prawidłowo zastosował przepis art. 233 § 1 pkt 2 lit b Op. , zobowiązany był przekazać sprawę do rozpatrzenia właściwemu organowi I instancji , i jak sam stwierdził nie był to wyłącznie organ dotychczas rozpoznający sprawę w pierwszej instancji , ten sam organ.

Jak trafnie wskazał WSA w Łodzi w wyroku z 14.06.2013 r. sygn.. akt I SA/Łd 514/13 - wydanie decyzji z naruszeniem przepisów o właściwości w przypadku decyzji ostatecznej stanowi kwalifikowaną wadę określoną w art. 247 § 1 pkt 1 Op., dającą podstawę do stwierdzenia jej nieważności. Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem sądów administracyjnych przepisy o właściwości mają charakter bezwzględnie obowiązujący, a organy z urzędu muszą przestrzegać swej właściwości w każdym stadium postępowania, co wynika z art. 15 § 1 Op. Organ niewłaściwy, to taki organ, któremu przepisy prawa nie zezwalają na prowadzenie danego postępowania. Naruszenie każdego rodzaju właściwości przez organ administracji przy wydawaniu decyzji administracyjnej powoduje nieważność decyzji, bez względu na trafność merytorycznego rozstrzygnięcia.

Organ drugiej instancji, rozpatrując sprawę na skutek odwołania wniesionego przez skarżącą Spółkę dostrzegł kwestię braku właściwości organu w części. W rozpatrywanej sprawie organ drugiej instancji mając to na uwadze uchybił jednak powinności, zastosowania trybu z art. 233 § 1 pkt 2 lit. b Op., skoro uchylił zaskarżoną decyzję i przekazał do ponownego rozpoznania temu samemu organowi a więc wydaną przez organ niewłaściwy.

Skoro jak już wyżej wskazano stwierdzenie nieważności decyzji dotyczyć może tylko decyzji ostatecznych, tego rodzaju uchybienie uznać należy za rażące naruszenie prawa, o którym mowa w art. 247 § 1 pkt 3 Op. Z tego powodu nie może być mowy o stwierdzeniu nieważności decyzji organu I instancji czego domaga się strona. Decyzja ta nie jest bowiem ostateczną .

W konsekwencji tego, w ocenie sądu rozpoznającego niniejszą sprawę, zaistniały przesłanki uzasadniające wyeliminowanie z obrotu prawnego zaskarżonej decyzji jako wydanej z rażącym naruszeniem art. 233 § 1 pkt 2 lit. b Op. Przepis ten nie pozwala organowi drugiej instancji na pozostawienie w obrocie prawnym decyzji wydanej z naruszeniem przepisów o właściwości. Sąd rozpoznający niniejszą sprawę podziela pogląd wyrażony w doktrynie, zgodnie z którym podstawą stwierdzenia nieważności decyzji może być rażące naruszenie każdego przepisu prawa w tym również procesowego, o ile wada ta tkwi w samej decyzji.

Taka sytuacja zachodzi w razie uchylenia decyzji organu I instancji i przekazaniu sprawy do ponownego rozpoznania temu samemu organowi nawet w części , tj. decyzji wydanej w pierwszej instancji z naruszeniem przepisów o właściwości.

Podsumowując , skoro niewłaściwość została dostrzeżona w postępowaniu zwyczajnym przez organ odwoławczy , a z taką sytuacją mamy do czynienia w niniejszej sprawie , decyzja podlegała uchyleniu w całości a sprawa powinna być przekazana do rozpatrzenia właściwemu organowi I instancji.

W tym stanie rzeczy wobec zaistnienia okoliczności uzasadniającej stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji, brak było podstaw do analizowania podniesionych w skardze zarzutów. Po stwierdzeniu nieważności zaskarżonej decyzji postępowanie powinno zostać przeprowadzone od nowa.

Biorąc pod uwagę powyższe na mocy art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a. sąd stwierdził nieważność zaskarżonej decyzji, uznając to za niezbędne dla końcowego załatwienia sprawy. Podstawę orzeczenia o kosztach postępowania stanowi art. 200 i art. 205 § 2 i § 4 p.p.s.a.

Wskazania, co do dalszego postępowania wynikają z przedstawionych wyżej rozważań. Ponownie rozpoznając sprawę organ winien uwzględnić okoliczność, iż Wójt Gminy C. nie był uprawniony do wydania decyzji w sprawie wymiaru podatku od nieruchomości od budowli w tej jego części , która położona jest na obszarze innej gminy.

E.B.