Wyrok NSA, sygn. akt III FSK 461/21
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2022-04-21 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6116 Podatek od czynności cywilnoprawnych, opłata skarbowa oraz inne podatki i opłaty
Hasła tematyczne: Podatkowe postępowanie
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 144 § 1, § 3 i § 5, art. 152a,  art. 121 § 1, art. 126, art. 144 § 1 i § 3, art. 144a § 1,  art. 144b § 1, § 2, § 3 i § 4
journal: Dz.U. 2017 poz 201
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa - tekst jedn.
article: art. 2 ust. 2, art. 5,  art. 6 ust. 1 i ust. 7
journal: Dz.U. 2010 nr 95 poz 613
law: Ustawa z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych - tekst jednolity.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący - Sędzia NSA Stanisław Bogucki, Sędzia NSA Tomasz Zborzyński (sprawozdawca), Sędzia NSA Anna Dalkowska, , po rozpoznaniu w dniu 21 kwietnia 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej M. R.-G., S. Z., W. Z. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 19 lipca 2018 r. sygn. akt I SA/Kr 630/18 w sprawie ze skarg M. R.-G., S. Z., W. Z. na decyzje Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie z dnia 30 marca 2018 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie łącznego zobowiązania pieniężnego za lata 2012-2016 1) oddala skargę kasacyjną, 2) zasądza od M. R.-G., S. Z., W. Z. na rzecz Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie kwotę 8100 (słownie: osiem tysięcy sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

Sygnatura akt III FSK 461/21

U z a s a d n i e n i e

Zaskarżonym wyrokiem Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddalił skargę M. R., s. Z. i W. Z. na decyzje Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie w przedmiocie odmowy umorzenia postępowań podatkowych i ustalenia łącznego zobowiązania pieniężnego za lata: 2012, 2013, 2014, 2015 i 2016.

Sąd uznał, że skuteczne było doręczenie decyzji pełnomocnikowi skarżących za pomocą środków komunikacji elektronicznej, mimo wydania tych decyzji także w formie pisemnej i wysłania ich za pośrednictwem operatora pocztowego. Sąd zaaprobował też stanowisko organów podatkowych, że zmiany w ewidencji gruntów odnoszą skutek jedynie na przyszłość i nie wywołują skutku retroaktywnego.

W wywiedzionej od powyższego wyroku skardze kasacyjnej skarżący wnieśli o jego uchylenie w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Krakowie, ewentualnie rozpoznanie "skargi kasacyjnej" oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.

Na podstawie art. 174 pkt 2 ustawy z dnia 30.08.2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302, dalej: P.p.s.a.) skarżący zarzucili naruszenie przepisów postępowania, a to art. 145 § 1 pkt 1 lit. c, art. 151 i art. 134 § 1 P.p.s.a. w związku z:

1. art. 144 § 1, § 3 i § 5, art. 152a i art. 121 § 1 ustawy z dnia 29.08.1997 r. – Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2017 r., poz. 201, dalej: O.p.) przez bezzasadne przyjęcie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny, że decyzje organu podatkowego pierwszej instancji zostały skutecznie doręczone pełnomocnikowi skarżących w dniu 29.12.2017 r. za pomocą środków komunikacji elektronicznej (przez platformę ePUAP), podczas gdy organ podatkowy pierwszej instancji od początku postępowania wysyłał wszelką korespondencję do pełnomocnika skarżących w formie papierowej, to jest za pośrednictwem Poczty i w ten sam sposób dokonał doręczenia – w dniu 2.01.2018 r. – decyzji organu podatkowego pierwszej instancji, a przepisy Ordynacji podatkowej nie przewidują możliwości naprzemiennego stosowania różnych trybów doręczeń w toku jednego postępowania, więc zastosowanie odmiennego – elektronicznego – trybu doręczeń w odniesieniu do tej samej decyzji godzi w zasadę prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych;

2. art. 126, art. 144 § 1 i § 3, art. 144a § 1 oraz art. 144b § 1, § 2, § 3 i § 4 O.p. przez bezzasadne przyjęcie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny, że sprawa podatkowa może być załatwiona zarówno w formie pisemnej, elektronicznej, jak i w obydwu tych formach jednocześnie, a organ w sposób dowolny może wybierać zarówno formę załatwienia sprawy, jak również sposób doręczenia wydanej przez siebie decyzji, pomimo, że przepisy Ordynacji podatkowej nie przewidują możliwości doręczenia decyzji wydanej w formie pisemnej za pomocą środków komunikacji elektronicznej, natomiast możliwość doręczenia za pośrednictwem operatora pocztowego decyzji wydanej w formie dokumentu elektronicznego występuje jedynie, jeżeli strona nie wniosła o doręczanie pism za pomocą środków komunikacji elektronicznej lub nie wyraziła zgody na doręczenie pism w taki sposób,

które to uchybienia miały istotny wpływ na wynik sprawy, albowiem skutkowały uznaniem przez Wojewódzki Sąd Administracyjny, jakoby decyzja organu pierwszej instancji dotycząca podatku od nieruchomości i podatku rolnego za 2012 r. została skutecznie doręczona przed upływem terminu przewidzianego w art. 68 § 2 pkt 1 O.p., w związku z czym wynikające z niej zobowiązanie podatkowe powstało;

3. art. 208 § 1 O.p. przez niedostrzeżenie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny uchybienia orzekających w sprawie organów podatkowych, polegającego na bezzasadnej odmowie umorzenia postępowań w sytuacji, gdy Prezydent Miasta K. niezmiennie od wielu lat stoi na stanowisku, że działki o numerach ewidencyjnych: [...], [...], [...], [...], [...] oraz [...] i [...] (powstałe z podziału działki [...]) stanowią las, czego wyrazem jest wydanie po raz czwarty na przestrzeni ostatnich 17 lat decyzji o zmianie klasyfikacji gruntów z "Tr" (tereny różne) na "Ls" (las), które to decyzje zostały utrzymane w mocy przez organ drugiej instancji i wobec tego stały się ostateczne, czego konsekwencją powinno być uznanie przez Prezydenta Miasta K. postępowania w przedmiocie ustalenia podatku od nieruchomości w odniesieniu do tych samych działek za bezprzedmiotowe;

4. art. 201 § 1 pkt 2 O.p. przez niedostrzeżenie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny uchybienia orzekających w sprawie organów podatkowych, polegającego na bezzasadnej odmowie zawieszenia postępowania, podczas gdy sprawa klasyfikacji gruntów została po raz trzeci poddana kontroli sądowoadministracyjnej, a zarówno Prezydent Miasta K., jak i skarżący, uważają, że klasyfikacja gruntów jako tereny różne nie odpowiada stanowi faktycznemu istniejącemu na gruntach od wielu lat;

5. art. 121 § 1, art. 122, art. 180 § 1, art. 187 § 1 i art. 191 § 1 O.p. przez zaakceptowanie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny uchybień w zakresie przepisów postępowania, jakich dopuściły się orzekające w sprawie organy podatkowe, polegających na braku wszechstronnego wyjaśnienia sprawy oraz pominięciu okoliczności mających istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy, w szczególności:

- okoliczności związanych z toczącym się postępowaniem w sprawie klasyfikacji gruntów,

- okoliczności, że sposób faktycznego użytkowania gruntów nie uległ zmianie od co najmniej kilkunastu lat,

- okoliczności, że przywracanie poprzednich – a nieaktualnych – danych w ewidencji gruntów i budynków dotyczących klasyfikacji gruntów jest wynikiem wyłącznie kilkukrotnego uchylania przez sądy administracyjne oraz organ drugiej instancji wadliwych decyzji Prezydenta Miasta K. w sprawie zmiany klasyfikacji gruntów;

6. art. 194 § 1 i § 3, art. 122, art. 187 § 1 oraz art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 17.05.1989 r. – Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2017 r., poz. 2101, dalej: P.g.k.) przez bezzasadne przyjęcie, jakoby orzekające w sprawie organy podatkowe mogły się bezkrytycznie oprzeć na danych ujawnionych w ewidencji gruntów i budynków, podczas gdy skarżący wykazali, że w przewidzianej prawem procedurze zainicjowali postępowanie mające na celu zmianę tych danych, które zarówno zdaniem skarżących, jak i Prezydenta Miasta K., są nieaktualne, a brak stosownej aktualizacji jest wynikiem wadliwego prowadzenia postępowań, ignorowania prawomocnych wyroków Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego i opieszałości organów orzekających w sprawie klasyfikacji gruntów.

Ponadto na podstawie art. 174 pkt 1 P.p.s.a. skarżący zarzucili naruszenie prawa materialnego, a to:

7. art. 2 ust. 2, art. 5 oraz art. 6 ust. 1 i ust. 7 ustawy z dnia 12.01.1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz. U. z 2010 r. Nr 95, poz. 613, dalej: u.p.o.l.) w związku z art. 21 ust. 1 P.g.k. przez ich niewłaściwe zastosowanie polegające na błędnym przyjęciu, że opodatkowanie gruntów podatkiem od nieruchomości było zasadne, podczas gdy Prezydent Miasta K. od wielu lat sam uznaje te grunty za lasy, wydając kolejno w datach: 6.02.2007 r., 24.02.2009 r., 16.04.2016 r. oraz 28.06.2017 r. decyzje o aktualizacji użytku gruntowego i zmieniając ujawnioną w ewidencji gruntów i budynków klasyfikację gruntów na "Ls" (lasy);

8. art. 68 § 2 pkt 1 O.p. przez jego niewłaściwe zastosowanie przejawiające się w bezzasadnym uznaniu, że zobowiązanie podatkowe skarżących w podatku od nieruchomości i w podatku rolnym za rok 2012 od gruntów powstało, podczas gdy decyzja organu podatkowego pierwszej instancji dotycząca 2012 r. została doręczona pełnomocnikowi skarżących po upływie 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym powstał obowiązek podatkowy.

W odpowiedzi na skargę kasacyjną Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Krakowie wniosło o jej oddalenie oraz o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.

W piśmie procesowym z dnia 22.10.2021 r. skarżący powołali się na wyroki Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie: z dnia 26.03.2019 r. (I SA/Kr 1330/18), którym uchylono decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie w przedmiocie odmowy umorzenia postępowania podatkowego w podatku od nieruchomości i podatku rolnym za rok 2017 i ustalenia łącznego zobowiązania pieniężnego za rok 2017 oraz z dnia 30.09.2019 r. (III SA/Kr 643/19) oddalającego skargę na decyzje W. Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w K. w przedmiocie zmian danych ewidencyjnych.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw.

Przede wszystkim niezasadne są podniesione w niej zarzuty naruszenia przepisów postępowania, zwłaszcza odnoszące się do doręczenia pełnomocnikowi skarżących decyzji Prezydenta Miasta K. w przedmiocie podatku od nieruchomości za rok 2012. Otóż zgodnie z art. 144 § 5 O.p. doręczenia pism pełnomocnikowi będącemu – między innymi – adwokatem następuje za pomocą środków komunikacji elektronicznej albo w siedzibie organu podatkowego. Przepis ten nie pozostawia organowi podatkowemu swobody co do wyboru innych jeszcze trybów doręczania pism, w tym przewidzianego w art. 144 § 1 pkt 1 O.p. trybu doręczania pism za pośrednictwem operatora pocztowego. Przepis nie zawiera też upoważnienia dla pełnomocników stron, w tym będących adwokatami, do wyboru i wskazywania organom podatkowym trybów doręczania pism, a wynikająca z art. 144a O.p. możliwość żądania doręczania pism za pośrednictwem środków komunikacji elektronicznej oraz rezygnacji z takiego trybu doręczania pism odnosi się tylko do stron postępowania, a nie kwalifikowanych pełnomocników stron. Niezależnie zatem od tego, jaką wolę w tym zakresie wyraził występujący w sprawie pełnomocnik stron, będący adwokatem oraz niezależnie od wcześniej ukształtowanej praktyki w konkretnym postępowaniu, jedynymi prawnie dopuszczalnymi trybami doręczania pism adwokatowi będącemu pełnomocnikiem strony postępowania podatkowego jest doręczanie za pomocą środków komunikacji elektronicznej albo w siedzibie organu podatkowego. Doręczenie za pośrednictwem operatora pocztowego jest w tym przypadku prawnie wadliwe i nie wywołuje skutków prawnych przypisanych doręczeniu pisma. Dlatego też nie można uznać zasadności postawionego w skardze kasacyjnej zarzutu naruszenia art. 144 § 1, § 3 i § 5, art. 152a i art. 121 § 1 O.p., bowiem Wojewódzki Sąd Administracyjny zasadnie przyjął, że decyzje organu podatkowego pierwszej instancji zostały skutecznie doręczone pełnomocnikowi skarżących w dniu 29.12.2017 r. za pomocą środków komunikacji elektronicznej (przez platformę ePUAP). Nadesłanie tych decyzji, w tym decyzji w przedmiocie łącznego zobowiązania pieniężnego za rok 2012, za pośrednictwem operatora pocztowego nie ma znaczenia prawnego, gdyż nie wywołuje skutków prawnych przypisanych doręczeniu. Pozbawiona prawnego znaczenia jest też okoliczność, że organ podatkowy pierwszej instancji od początku postępowania wysyłał wszelką korespondencję do pełnomocnika skarżących w formie papierowej, to jest za pośrednictwem operatora pocztowego, gdyż ewentualne wadliwości co do wyboru trybu doręczania pism na wcześniejszym etapie postępowania nie mogą usprawiedliwiać i konwalidować błędów, które wystąpiłyby przy doręczeniu decyzji kończących postępowanie, gdyby zastosowano prawnie niedopuszczalny tryb ich doręczania; wadliwa praktyka nie może wszak usprawiedliwiać odstępstwa od przewidzianych przepisami prawa trybów doręczania pism.

W omawianym zarzucie nietrafnie też podniesiono, że przepisy Ordynacji podatkowej nie przewidują możliwości naprzemiennego stosowania różnych trybów doręczeń w toku jednego postępowania, jako że – jak już wcześniej wyjaśniono – w przypadku doręczania pism pełnomocnikowi będącemu adwokatem art. 144 § 5 O.p. taką właśnie możliwość przewiduje Ogranicza się jednak ona tylko do dwóch trybów: za pomocą środków komunikacji elektronicznej oraz w siedzibie organu podatkowego, kiedy to wymieniony tryb zastępowany jest bezpośrednim doręczeniem pisma do rąk pełnomocnika. Jakkolwiek rzeczywiście zmiana wcześniej stosowanego w postępowaniu trybu doręczeń pism na etapie doręczenia decyzji mogła stanowić zaskoczenie dla pełnomocnika stron będącego odbiorcą tych pism, niemniej ze względu na okoliczność, że adresatem był adwokat, a więc profesjonalny uczestnik obrotu prawnego, któremu zasady doręczania pism w postępowaniu podatkowym powinny być znane, nie sposób zmianie tej przypisać cechę naruszenia zasady prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych (art. 121 § 1 O.p.) – zwłaszcza, że następstwem wspomnianej zmiany było doprowadzenie do dokonywania doręczeń w sposób zgodny z przepisami prawa, czego na wcześniejszym etapie postępowania nie przestrzegano.

Należy dodać, że nieadekwatne do omawianego zarzutu są przytoczone w nim podstawy kasacyjne w postaci art. 144 § 3 O.p. (który to przepis odnosi się do niewystępujących w sprawie problemów technicznych uniemożliwiających organowi podatkowemu doręczanie pism za pomocą środków komunikacji elektronicznej) oraz art. 152a O.p. (który to przepis określa procedurę dokonywania doręczeń za pomocą środków komunikacji elektronicznej, a nie sprecyzowano, na czym miałoby polegać naruszenie któregokolwiek z sześciu przepisów zawartych w tym artykule).

Z podobnych przyczyn nie może też być uznany za zasadny zarzut naruszenia art. 126, art. 144 § 1 i § 3, art. 144a § 1 oraz art. 144b § 1, § 2, § 3 i § 4 O.p. przez bezzasadne przyjęcie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny, że sprawa podatkowa może być załatwiona zarówno w formie pisemnej, elektronicznej, jak i w obydwu tych formach jednocześnie, a organ w sposób dowolny może wybierać zarówno formę załatwienia sprawy, jak również sposób doręczenia wydanej przez siebie decyzji. Otóż art. 126 O.p. (w brzmieniu obowiązującym w dacie wydawania i doręczania decyzji w rozpoznawanej sprawie) wprost przewidywał, że sprawy podatkowe są załatwiane w formie pisemnej lub w formie dokumentu elektronicznego, chyba, że przepisy szczególne stanowią inaczej. Obie formy są zatem prawnie dopuszczalne, przy czym należy zauważyć, że w każdym z wymienionych przypadków sprawy w istocie załatwiane są pisemnie, tyle, że pismo to utrwalane jest albo na papierze, albo w postaci zapisu elektronicznego, który zresztą zawsze może być przekształcony w zapis na papierze. Niezależnie jednak od tego przewidziany odrębnymi przepisami (a w szczególności znajdującym zastosowanie w rozpoznawanej sprawie art. 144 § 5 O.p.) tryb doręczenia pisma determinuje właściwą formę jego sporządzenia. W szczególności, jeżeli pismo załatwiające sprawę (decyzja) doręczane jest pełnomocnikowi strony będącemu adwokatem, może to nastąpić albo za pomocą środków komunikacji elektronicznej, albo w siedzibie organu. Powoduje to, że w przypadku doręczania decyzji przy pomocy pierwszej z wymienionych metod konieczne jest sporządzenie decyzji w formie dokumentu elektronicznego, przy czym zastosowanie drugiej z wymienionych form doręczenia powoduje konieczność sporządzenie wydruku decyzji sporządzonej w formie elektronicznej (o czym stanowi art. 144b O.p.). Skoro zatem w rozpoznawanej sprawie decyzje wydano pierwotnie w formie pisemnej, a podlegały one doręczeniu za pomocą środków komunikacji elektronicznej, konieczne było ich przetworzenie w dokument elektroniczny i opatrzenie podpisem elektronicznym. Nie oznacza to jednak wydania nowej decyzji, a jedynie zmianę formatu jej zapisu. Nieprecyzyjne jest więc zawarte w zarzucie twierdzenie, że przepisy Ordynacji podatkowej nie przewidują możliwości doręczenia decyzji wydanej w formie pisemnej za pomocą środków komunikacji elektronicznej, bowiem możliwe i dopuszczalne jest przetworzenie pierwotnie sporządzonej decyzji pisemnej w dokument elektroniczny. Oczywiście nie jest możliwe doręczenie za pośrednictwem operatora pocztowego decyzji wydanej w formie dokumentu elektronicznego, podobnie jak doręczenie za pośrednictwem środków komunikacji elektronicznej dokumentu sporządzonego w formie pisemnej, niemniej decydujące znaczenie ma tu przewidziana prawem metoda (tryb) doręczania pisma. Dla porządku należy dodać, że o ile strona postępowania nie wniosła o doręczanie pism za pomocą środków komunikacji elektronicznej lub nie wyraziła zgody na doręczenie pism w taki sposób, rzeczywiście należy zastosować metodę doręczenia decyzji za pośrednictwem operatora pocztowego, a co za tym idzie – musi być ona sporządzona w formie pisemnej lub w formie wydruku dokumentu elektronicznego; zasada ta nie ma jednak zastosowania w przypadku, gdy stronę w postępowaniu reprezentuje profesjonalny pełnomocnik, w tym adwokat, wówczas bowiem – pomijając niezaistniały w rozpoznawanej sprawie przypadek doręczenia decyzji w siedzibie organu podatkowego – jedyną prawnie dopuszczalną metodą doręczenia decyzji jest doręczenie za pomocą środków komunikacji elektronicznej i tylko takie doręczenie wywołuje skutki prawem przewidziane, a co za tym idzie – decyzja musi być sporządzona w formie dokumentu elektronicznego. Ewentualne sporządzenie w takim przypadku decyzji w formie pisemnej i wysłanie jej za pośrednictwem operatora pocztowego adresatowi, którym jest pełnomocnik strony będący adwokatem, nie ma znaczenia prawnego i nie wywołuje skutków doręczenia. Skoro zaś w rozpoznawanej sprawie przed upływem terminu przewidzianego w art. 68 § 2 pkt 1 O.p. doręczono pełnomocnikowi stron we właściwym trybie, wydaną we właściwej formie, decyzję ustalającą wysokość łącznego zobowiązania pieniężnego stron – a więc także wysokość zobowiązania podatkowego - za rok 2012, wynikające z niej zobowiązanie podatkowe powstało.

Nie jest też zasadny zarzut naruszenia art. 208 § 1 O.p. polegającego na bezzasadnej odmowie umorzenia prowadzonych postępowań podatkowych. Na rozstrzygnięcie spraw wymiarowych za lata 2012-2016 nie mogło mieć bowiem wpływu wieloletnie postępowanie o zmianę klasyfikacji gruntów w ewidencji gruntów, skoro postępowania tego nie zakończono w wymienionych latach podatkowych. Postępowanie to nie czyniło więc postępowania podatkowego bezprzedmiotowym, jako że obowiązująca (niezmieniona) klasyfikacja gruntów przesądzała o tym, że grunty te stanowiły przedmiot opodatkowania podatkiem od nieruchomości, a nie podatkiem leśnym. Zmiany w klasyfikacji gruntów wywarły wpływ na wymiar łącznego zobowiązania pieniężnego dopiero od miesiąca następującego po miesiącu ewidencyjnej aktualizacji użytków gruntowych, a więc od listopada 2017 r. Z tożsamych przyczyn błędny jest zarzut naruszenia art. 201 § 1 pkt 2 O.p., bowiem odmowa zawieszenia postępowania podatkowego była zasadna. Niezależnie od tego, ile razy sprawa klasyfikacji gruntów została poddana kontroli sądowoadministracyjnej oraz od ilu lat istnieją przesłanki do zmiany klasyfikacji tych gruntów, prawnopodatkowe skutki zmiany tej klasyfikacji nie odnoszą się do przeszłości. Wbrew założeniu, leżącemu u podstaw zarzutu naruszenia art. 121 § 1, art. 122, art. 180 § 1, art. 187 § 1 i art. 191 § 1 O.p., organom podatkowym nie można też zasadnie zarzucić braku wszechstronnego wyjaśnienia sprawy oraz pominięciu okoliczności mających istotne znaczenie dla jej rozstrzygnięcia, ponieważ z przyczyn już wyjaśnionych dla rozstrzygnięcia sprawy podatkowej nie maja znaczenia eksponowane w skardze kasacyjnej okoliczności związane z toczącym się postępowaniem w sprawie zmiany klasyfikacji gruntów, utrwalonym od kilkunastu lat sposobem faktycznego użytkowania gruntów oraz kwestionowaniem trafności wydawanych w tym zakresie rozstrzygnięć i orzeczeń. Nie mogły zatem mieć istotnego znaczenia dla rozstrzygnięcia zapadłego w sprawie podatkowej odnoszące się do wspomnianego postępowania argumenty i wywody zawarte w piśmie procesowym skarżących z dnia 22.10.2021 r.

Wreszcie, bezzasadny jest zarzut naruszenia art. 194 § 1 i § 3, art. 122, art. 187 § 1 oraz art. 21 ust. 1 P.g.k., ponieważ obowiązkiem organów podatkowych było oparcie się na danych ujawnionych w ewidencji gruntów i budynków. Dopiero doprowadzenie przez skarżących w odrębnej, przewidzianej prawem procedurze, do zmiany tych danych, spowodowało związanie organów podatkowych danym zaktualizowanymi, ale ze skutkiem na przyszłość. Zasady tej nie może zmienić okoliczność, że – jak twierdzą skarżący – postępowania o zmianę klasyfikacji gruntów prowadzone były wadliwie, a wydawane w ich rezultacie rozstrzygnięcia organów administracji publicznej ignorowały prawomocne wyroki sądów administracyjnych. Nawiązując bowiem do uchwały Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18.11.2013 r. (II FPS 2/13) należy stwierdzić, że w rozpoznawanej sprawie nie występują takie wyjątkowe okoliczności prawne, które uzasadniałyby możliwość odstąpienia od ustanowionej w art. 21 ust. 1 P.g.k. zasady związania organów podatkowych danymi zawartymi w ewidencji gruntów i budynków; przepisu upoważniającego na odstępstwo od tej zasady nie wskazuje się również w skardze kasacyjnej.

Podsumowując tę część przeprowadzonych rozważań Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie słusznie nie dopatrzył się zarzucanych w skardze kasacyjnej naruszeń przepisów postępowania podatkowego i tym samym oddalając skargę nie naruszył art. 145 § 1 pkt 1 lit. c, art. 151 i art. 134 § 1 P.p.s.a.

Przechodząc do oceny podniesionych w skardze kasacyjnej zarzutów naruszenia prawa materialnego w pierwszym rzędzie należy zauważyć, że w istotnej części zarzuty te pokrywają się lub nawiązują do rozpoznanych już zarzutów naruszenia przepisów postępowania.

Mając to na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że nie jest uzasadniony zarzut naruszenia art. 2 ust. 2, art. 5 oraz art. 6 ust. 1 i ust. 7 u.p.o.l. w związku z art. 21 ust. 1 P.g.k. przez ich niewłaściwe zastosowanie polegające na błędnym przyjęciu, że opodatkowanie gruntów podatkiem od nieruchomości było zasadne, podczas gdy Prezydent Miasta K. od wielu lat sam uznaje te grunty za lasy, wydając w dniach: 6.02.2007 r., 24.02.2009 r., 16.04.2016 r. i 28.06.2017 r., kolejne decyzje o aktualizacji użytku gruntowego i zmieniając ujawnioną w ewidencji gruntów i budynków klasyfikację gruntów na "Ls" (lasy). Zarzut ten pomija zasadniczą dla rozstrzygnięcia okoliczność, że aktualizacja ewidencji gruntów w kierunku wskazanym w tym zarzucie nastąpiła dopiero w październiku 2017 r., a nie w datach wyeksponowanych w zarzucie. Jak trafnie wywiódł Wojewódzki Sąd Administracyjny (odwołując się do orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego), datą dokonania zmiany treści ewidencji jest data określona w zawiadomieniu kierowanym przez organ ewidencyjny do organu podatkowego. W odniesieniu do spornych działek skarżących datę tę określono na 18. i 30.10.2017 r., i te daty – a nie daty przywołane w zarzucie – stanowią o aktualizacji klasyfikacji gruntów wywołującej skutki podatkowe. Nieodniesienie aktualizacji do wcześniejszych okresów podatkowych, a zwłaszcza do lat 2012-2016, nie narusza wymienionych w zarzucie przepisów u.p.o.l., gdyż w omawianych okresach podatkowych grunty skarżących nie były sklasyfikowane jako lasy, nie podlegały więc przewidzianemu w art. 2 ust. 2 u.p.o.l. wyłączeniu z opodatkowania podatkiem od nieruchomości. Zasadnie zatem zastosowano w sprawie stawki podatku od nieruchomości, o których stanowi art. 5 u.p.o.l. oraz trafnie uznano, że grunty te były objęte obowiązkiem podatkowym w podatku od nieruchomości (art. 6 ust. 1 u.p.o.l.), którego wymiar ustalany był przez wydanie decyzji (art. 6 ust. 7 u.p.o.l.). Można jedynie dodać, że pogląd o związaniu organów podatkowych danymi zawartymi w ewidencji gruntów i budynków oraz o nieretroaktywnym skutku zmian w tej ewidencji ma charakter utrwalony i nie budzi wątpliwości również w najnowszym orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego (por. wyroki tego Sądu: z dnia 6.10.2021 r., III FSK 165/21, z dnia 12.10.2021 r., III FSK 385/21, czy z dnia 1.12.2021 r., III FSK 3376/21).

Niezasadny jest także zarzut naruszenia art. 68 § 2 pkt 1 O.p. przez jego niewłaściwe zastosowanie przejawiające się w bezzasadnym uznaniu, że zobowiązanie podatkowe skarżących w podatku od nieruchomości i w podatku rolnym za rok 2012 powstało, podczas gdy decyzja organu podatkowego pierwszej instancji. została doręczona pełnomocnikowi skarżących po upływie 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym powstał obowiązek podatkowy. Jak już wcześniej wyjaśniono, zarzut ten opiera się na błędnym założeniu, że skutki prawne wywołało naruszające art. 144 § 5 O.p. doręczenie decyzji pełnomocnikowi stron, będącego adwokatem, dnia 2.01.2018 r., w formie pisemnej i za pośrednictwem operatora pocztowego, podczas gdy skutki te wywołało doręczenie tej decyzji dnia 29.12.2017 r. w przewidzianym prawem trybie – za pośrednictwem środków komunikacji elektronicznej i w przewidzianej prawem formie dokumentu elektronicznego.

Podsumowując Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że ponieważ żaden z zarzutów, podniesionych w skardze kasacyjnej nie okazał się uzasadniony, skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw i podlega oddaleniu na podstawie art. 184 P.p.s.a.

O zwrocie kosztów postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 204 pkt 1 oraz stosowanego odpowiednio § 14 ust. 1 pkt 2 lit. a w związku z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. a i § 2 pkt 7 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22.10.2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2018 r., poz. 265), zasądzając od skarżących na rzecz Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie kwotę 8.100 zł tytułem opłaty za sporządzenie i wniesienie odpowiedzi na skargę kasacyjną przez radcę prawnego, który nie prowadził sprawy w pierwszej instancji.

Skargę kasacyjną rozpoznano na posiedzeniu niejawnym na podstawie art. 15zzs4 ust. 3 w związku z ust. 1 ustawy z dnia 2.03.2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2021 r., poz. 2095), po uprzednim powiadomieniu stron o możliwości dodatkowego wypowiedzenia się na piśmie.

SNSA Anna Dalkowska SNSA Stanisław Bogucki SNSA Tomasz Zborzyński