Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt V SA/Wa 3788/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2016-09-29 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6559
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Prezes Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 145 par. 1 pkt 1 lit. a, art. 200
journal: Dz.U. 2016 poz 718
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity
article: par. 8, par. 3 ust. 1 i 6,
journal: Dz.U. 2007 nr 81 poz 550
law: Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 20 kwietnia 2007 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy  finansowej w ramach działania "Grupy producentów rolnych" objętej Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013.
article: art. 6, art. 10 ust. 1 pkt 1 i 2
journal: Dz.U. 2000 nr 88 poz 983
law: Ustawa z dnia 15 września 2000 r. o grupach producentów rolnych i ich związkach oraz o zmianie innych ustaw.
journal: Dz.U.UE.L 2005 nr 277 poz 1 art. 35 ust. 1 i 2
law: Rozporządzenie Rady (WE) nr 1698/2005 z dnia 20 września 2005 r. w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz  Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW).

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA - Krystyna Madalińska-Urbaniak, Sędzia WSA - Izabella Janson, Sędzia WSA - Michał Sowiński (spr.), Protokolant - st. referent Justyna Gadzialska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 września 2016 r. sprawy ze skargi Grupy Producentów Rolnych Z. Sp. z o.o. w U. na decyzję Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] lipca 2015 r., nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania środków z tytułu pomocy finansowej z ramach działania "Grupy producentów rolnych" 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. zasądza od Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa na rzecz Grupy Producentów Rolnych Z. Sp. z o.o. w U. kwotę 457 zł (słownie: czterysta pięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi Grupy Producentów Rolnych "Z." Sp. z o.o. w U. (dalej: "Skarżąca", "Spółka", "Grupa"), jest decyzja Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (dalej: "Prezes ARiMR", "organ odwoławczy") nr [...] z [...] lipca 2015 r. utrzymująca w mocy decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego ARiMR w W. (dalej: "organ I instancji", "Dyrektor ARiMR") z [...] kwietnia 2015 r. nr [...], o odmowie przyznania środków finansowych w ramach działania "Grupy Producentów Rolnych" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013.

Przedmiotowa decyzja zapadła w następującym stanie faktycznym i prawnym.

Na podstawie decyzji z [...] maja 2011r. nr [...] o przyznaniu pomocy finansowej w ramach działania "Grupy producentów rolnych" Spółka złożyła wniosek o płatność za okres od 19 października 2013r. do 18 października 2014r. tj. za 4 rok korzystania z pomocy (wartość sprzedaży produktów wytworzonych w gospodarstwach członków wyniosła 2.376.227,08 zł – zgodnie z załącznikiem nr 3 do wniosku). W dniu 10 marca 2015r. Grupa złożyła zmianę do wniosku, w wyniku której wartość sprzedaży wzrosła do kwoty 2.528.147,01 zł.

Decyzją z [...] kwietnia 2015r. Dyrektor ARiMR odmówił stronie przyznania środków z tytułu pomocy finansowej w ramach działania "Grupy Producentów Rolnych" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013.

Jak wyjaśnił organ I instancji w okresie objętym wnioskiem Grupa sprzedawała całość swojej produkcji zbóż i nasion roślin oleistych do G. Sp. z o.o. w U. Organ wskazał, iż trzech członków Grupy pozostaje jednocześnie udziałowcami spółki G. Biorąc pod uwagę powiązania osobowe i zarządcze wskazano, iż Skarżąca pełni funkcję pośrednika, gdyż to dopiero G. Sp. z o.o. wprowadza produkty do obrotu i na rynek, zajmując się w głównej mierze handlem i sprzedażą zboża. Mając na względzie, iż 100% produktów wytworzonych przez członków Grupy sprzedanych zostało do G. Sp. z o.o., organ uznał, że produkty te nie zostały wprowadzone do obrotu zgodnie z celami jakie wyznaczone zostały beneficjentom przedmiotowego dofinansowania w art. 35 rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 z 20 września 2005r. w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EPRROW) (Dz. U. L 277 z 21.10.2005)

Rozpoznając sprawę w następstwie odwołania decyzją z [...] lipca 2015r. nr [...] Prezes ARiMR utrzymał w mocy decyzję organu I instancji i podzielił jego ustalenia.

Organ odwoławczy wskazał, że zasady organizowania i funkcjonowania grup producentów rolnych reguluje ustawa z 15 września 2000 r. o grupach producentów rolnych i ich związkach oraz o zmianie innych ustaw (Dz. U. Nr 88 poz. 983, z późn. zm.), dalej: "ustawa o grupach producentów rolnych". Zgodnie z art. 3 ust. 1 pkt 1 tej ustawy grupa producentów rolnych prowadzi działalność jako przedsiębiorca mający osobowość prawną, pod warunkiem, że została utworzona przez producentów jednego produktu rolnego lub grupy produktów. Szczegółowe warunki i tryb przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Grupy producentów rolnych" zostały uregulowane w rozporządzeniu Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 20 kwietnia 2007 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Grupy producentów rolnych" objętej Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. Nr 81 poz. 550, z późn. zm.), dalej: "rozporządzenie z dnia 20 kwietnia 2007 r.".

Natomiast na gruncie przepisów wspólnotowych zagadnienie to reguluje art. 35 ust. 1 rozporządzenia Rady (WE) Nr 1698/2005 z dnia 20 września 2005 r. w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) (Dz. U. L 277 z 21 października 2005 r. str. 1. ze zm.), dalej: "rozporządzenie Nr 1698/2005". Przepisy wykonawcze do powyższego rozporządzenia zawiera rozporządzenie Komisji (UE) Nr 65/2011 z dnia 27 stycznia 2011 r. ustanawiające szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) Nr 1698/2005 w odniesieniu do wprowadzenia procedur kontroli oraz do zasady wzajemnej zgodności w zakresie środków wsparcia rozwoju obszarów wiejskich (Dz. Urz. UE L 25/8 z 28 stycznia 2011 ze zm.); dalej: "rozporządzenie Nr 65/2011". Organ odwoławczy wyjaśnił, że zgodnie z art. 35 ust. 1 rozporządzenia Rady (WE) Nr 1698/2005, wsparcia finansowego udziela się w celu ułatwienia tworzenia działalności administracyjnej grup producentów do celu m.in. wspólnego wprowadzania towarów do obrotu w tym przygotowania do sprzedaży, centralizacji sprzedaży i dostawy do odbiorców hurtowych.

Prezes ARiMR ustalił, że G. Sp. z o.o. i Grupa są wzajemnie wobec siebie spółkami dominującymi i zależnymi w rozumieniu art. 4 § 1 pkt 4 ustawy z dnia 15 września 2000 r. - Kodeks spółek handlowych (Dz. U. z 2013 r. poz. 1030, z późn. zm.) Organ odwoławczy stwierdził, że sprzedaż do G. Sp. z o.o., która być może faktycznie wprowadza swoje towary do obrotu i na rynek nie może stanowić podstawy wyliczenia pomocy dla Grupy. Zatem, przychód netto pochodzący ze sprzedaży do tego podmiotu, nie może być brany pod uwagę przy obliczaniu płatności z tytułu pomocy finansowej na wspieranie grup producentów rolnych, gdyż w ten sposób Grupa nie wprowadza produktów do obrotu na rynek, tylko członkowie obracają nim między sobą. Dopiero trzech członków Grupy, dysponując całością produkcji od wszystkich członków Grupy, pod szyldem innego podmiotu wprowadza produkty na rynek.

Decyzję organu odwoławczego zaskarżyła Grupa Producentów Rolnych "Z." Sp. z o.o. w U. zarzucając jej naruszenie :

A. przepisów prawa postępowania, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy:

• art. 8 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071, z późn. zm.), zwanej dalej: "k.p.a" poprzez jego niezastosowanie w niniejszej sprawie, polegające na zarzuceniu Grupie dokonywania transakcji, które nie skutkują wprowadzeniem produktów do obrotu i na rynek w sytuacji, gdy podczas rozpatrywania wniosków za pierwsze trzy lata działalności jako grupa producentów rolnych, sprzedaż produktów przez Grupę do G. Sp. z o.o. nie była w żaden sposób kwestionowana, nie budziła żadnych zastrzeżeń mimo, iż była dokonywana do tego samego podmiotu co w czwartym roku działalności (o czym ARiMR wiedziała), w konsekwencji działania i decyzje podejmowane przez Agencję Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w latach poprzednich utwierdzały Grupę w przekonaniu, że sposób sprzedaży odbiorcy jest zgodny z przepisami prawa, w rezultacie czego, że otrzyma ona płatność również za czwarty rok działalności jako grupa producentów rolnych;

• art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. oraz art. 21 ust. 2 pkt 2) i ust. 3 ustawy z dnia 7 marca 2007r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich poprzez ich niezastosowanie w niniejszej sprawie, polegające na rozstrzygnięciu niniejszej sprawy bez jej dostatecznego wyjaśnienia i bez wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego, a w szczególności bez wyjaśnienia i rozpatrzenia przyczyn takiego a nie innego sposobu dystrybucji produktów, co doprowadziło do wydania decyzji jedynie w oparciu o arbitralne założenie organu II instancji, iż sposób i kanały dystrybucji produktów świadczą o niespełnieniu warunków i celów stawianych grupom producentów rolnych w szczególności poprzez niewprowadzenie produktów na rynek i do obrotu;

• art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k. p. a. oraz art. 21 ust. 2 pkt 2) i ust. 3 ustawy z dnia 7 marca 2007r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich poprzez błędne ustalenie stanu faktycznego sprawy i przyjęcie, że produkty nabywane przez Grupę od członków Grupy, nie były wprowadzane przez Grupę na rynek i do obrotu oraz, że były w dalszej kolejności sprzedawane z naruszeniem § 8 ust. 1 rozporządzenie z dnia 20 kwietnia 2007 r., tj. podmiotom, których nie można zakwalifikować jako "odbiorca niebędący członkiem Grupy";

• art. 107 § 3 k.p.a. oraz art. 11 k.p.a. poprzez ich niezastosowanie w niniejszej sprawie, polegające na niedostatecznym wyjaśnieniu przyczyn, dla których Organ II odmówił przyznania Grupie środków finansowych za czwarty rok działalności we wnioskowanej kwocie, przejawiające się w szczególności w tym, iż Organ II nie wyjaśnił dostatecznie przyczyn oraz nie wskazał w jaki sposób naruszono przepisy prawa materialnego, ograniczając się jedynie do stwierdzenia i przedstawienia subiektywnej oceny Organu II, że Grupa nie wprowadziła produktów na rynek i do obrotu, nie wyjaśniając przy tym co zdaniem Organu II należy rozumieć poprzez wprowadzenie na rynek i do obrotu oraz z jakich przepisów organ wywodzi swoje twierdzenia;

B. przepisów prawa materialnego:

• paragrafu 8 ust. 1 oraz § 7 ust. 2 pkt. 1 lit. c rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 20 kwietnia 2007r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Grupy producentów rolnych" objętej Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz.U. Nr 81, poz. 550) poprzez bezpodstawne przyjęcie, że sprzedaż produktów przez Grupę do G. Sp. z o.o. stanowi sprzedaż do podmiotu będącego członkiem Grupy w konsekwencji czego wartość tej sprzedaży nie może stanowić podstawy naliczenia pomocy finansowej;

• art. 35 ust. 1 lit b) rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 z dnia 20 września 2005r. w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich poprzez dokonanie błędnej wykładni i przyjęcie, iż działania podjęte przez Stronę nie polegają na wspólnym wprowadzaniu produktów do obrotu, że sprzedaż produktów do G. Sp. z o.o. nie stanowi wprowadzenia produktów do obrotu i na rynek, a w konsekwencji działania Grupy nie korespondują z celami określonymi w powołanym przepisie;

• art. 35 ust. 1 rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 z dnia 20 września 2005r. w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich poprzez dokonanie błędnej wykładni i przyjęcie, że Grupa zobowiązana jest do łącznej realizacji wszystkich celów określonych ww. przepisie, podczas gdy z przepisu tego nie wynika obowiązek łącznego spełnienia przez Grupę wszystkich celów wskazanych ww. przepisie;

• art. 35 ust. 2 Rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 z dnia 20 września 2005r. w sprawie (...), art. 20 ust. 1 w zw. z art. 5 ust. 1 pkt 10) ustawy o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich oraz w zw. z § 6 ust. 1, § 6 ust. 3 pkt 1) oraz § 8 ust. 1-3 Rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Grupy producentów rolnych" objętej Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 z dnia 20 kwietnia 2007r. poprzez błędną wykładnię i uznanie, że Grupa nie "skierowała na rynek" produkcji, której wartość mogłaby stanowić podstawę naliczenia pomocy, co w konsekwencji doprowadziło do niezastosowania powyższych przepisów i nieprzyznania Spółce środków z tytułu pomocy finansowej za czwarty rok działalności , w wysokości adekwatnej do wartości produkcji skierowanej przez Grupę na rynek.

Podnosząc powyższe zarzuty skarżąca wniosła o :

1) uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji;

2) orzeczenie na podstawie przepisu art. 200 p.p.s.a. zwrotu kosztów postępowania na rzecz Strony skarżącej według norm przepisanych.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.

Sąd zważył, co następuje:

Skarga jest zasadna.

Przedmiotem sporu w sprawie jest możliwość zaliczenia do przychodów netto ze sprzedaży produktów wytworzonych w gospodarstwach członków Grupy przychodów sprzedanych Spółce z o.o., w której udziałowcami (3 członków Grupy) oraz osobami zasiadającymi w zarządzie (2 członków Grupy) są członkowie tej Grupy. Zdaniem Spółki powyższe nie stoi na przeszkodzę do zaliczenia takich przychodów do udokumentowanych rocznych przychodów netto ze sprzedaży produktów, gdyż każdy z tych podmiotów posiada odrębną osobowość prawną. Przeciwnego zdania jest organ, który wskazuje, że w takim wypadku nie następuje wprowadzenie towarów do obrotu (na rynek), gdyż taka sprzedaż nie spełnia warunku sprzedaży. Organ także podkreślił, że mimo, że te dwa podmioty są de facto odrębnymi podmiotami prawa, to z uwagi na fakt, iż te same osoby są wspólnikami ww. spółek (trzech z pięciu wspólników jest tożsamych), a reprezentowanie Spółek i podejmowanie wszelkich decyzji w zakresie ich funkcjonowania leży w rękach tych samych osób (funkcję członków zarządu pełnią w tych spółkach te same osoby, to pośrednio produkty zostają we władaniu tych samych osób). Powyższe, w ocenie organów, winno wykluczyć zaliczenie przychodów sprzedawanych takiemu odbiorcy z rocznych przychodów netto ze sprzedaży produktów wytworzonych w gospodarstwach członków Grupy.

W ocenie Sądu, rację w tym sporze należy przyznać stronie skarżącej.

Rozpoznając sprawę przede wszystkim należy wskazać podstawy prawne rozstrzygnięcia ze szczególnym uwzględnieniem podstawy prawnej stanowiącej podstawę wykluczenia przez organy przychodów Grupy (uzyskanych w wyniku sprzedaży produktów Spółce G.) z rocznych przychodów netto ze sprzedaży produktów wytworzonych w gospodarstwach członków Grupy, tj. § 8 rozporządzenia.

Zasady wsparcia na gruncie prawa unijnego określa art. 35 rozporządzenia nr 1698/2005 w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich.

Zgodnie z art. 35 ust. 1 rozporządzenia nr 1698/2005 wsparcia, o którym mowa w art. 20 lit. d) ppkt ii) (wspierania tworzenia grup producentów), udziela się w celu ułatwiania tworzenia i działalności administracyjnej grup producentów do celu: dostosowania do wymogów rynkowych procesu produkcyjnego i produkcji producentów, którzy są członkami takich grup, wspólnego wprowadzania towarów do obrotu, w tym przygotowania do sprzedaży, centralizacji sprzedaży i dostawy do odbiorców hurtowych; ustanowienia wspólnych zasad dotyczących informacji o produkcji, ze szczególnym uwzględnieniem zbiorów i dostępności.

W zakresie istotnym dla rozważanego problemu, zwrócić należy także uwagę na jego ust. 2 stanowiący, że wsparcia udziela się w postaci zryczałtowanej pomocy w formie rocznych rat przez okres pierwszych 5 lat przypadających po dacie, w której grupa producentów została uznana. Oblicza się je na podstawie rocznej produkcji grupy skierowanej na rynek do pułapu określonego w załączniku I.

W zakresie przepisów krajowych istotny jest art. 2 ustawy o GPR, który stanowi, że osoby fizyczne, jednostki organizacyjne nieposiadające osobowości prawnej oraz osoby prawne prowadzące gospodarstwo rolne w rozumieniu przepisów o podatku rolnym lub prowadzące działalność rolniczą w zakresie działów specjalnych produkcji rolnej mogą organizować się w grupy producentów rolnych w celu dostosowania produkcji rolnej do warunków rynkowych, poprawy efektywności gospodarowania, planowania produkcji ze szczególnym uwzględnieniem jej ilości i jakości, koncentracji podaży oraz organizowania sprzedaży produktów rolnych, a także ochrony środowiska naturalnego. Stosownie natomiast do art. 3 ustawy o GPR, grupa producentów rolnych, zwana dalej "grupą", prowadzi działalność, jako przedsiębiorca mający osobowość prawną, pod warunkiem że: została utworzona przez producentów jednego produktu rolnego, zwanego dalej "produktem", lub grupy produktów w celach określonych w art. 2, działa na podstawie statutu lub umowy, zwanych dalej "aktem założycielskim", spełniających wymagania określone w art. 4, składa się z członków, udziałowców lub akcjonariuszy, zwanych dalej "członkami grupy", z których żaden nie może mieć więcej niż 20% głosów na walnym zgromadzeniu lub zgromadzeniu wspólników, przychody ze sprzedaży produktów lub grup produktów wytworzonych w gospodarstwach członków grupy stanowią więcej niż połowę przychodów grupy ze sprzedaży produktów lub grup produktów, dla których grupa została utworzona, określi obowiązujące członków grupy zasady produkcji, w tym dotyczące jakości i ilości produktów lub grup produktów oraz sposoby przygotowania produktów do sprzedaży.

W art. 6 ustawy o GPR rolnych zawarta została delegacja dla ministra właściwego do spraw rolnictwa do określenia w drodze rozporządzenia, po zasięgnięciu opinii organizacji wskazanych w ustawie, wykazu produktów i grup produktów dla których mogą być tworzone grupy producentów rolnych, minimalną roczną wielkość produkcji towarowej oraz minimalną liczbę członków grupy. Wypełniając delegację ustawową Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi wydał rozporządzenie z 9 kwietnia 2008 r. w sprawie wykazu produktów i grup produktów, dla których mogą być tworzone grupy producentów rolnych, minimalnej rocznej wielkości produkcji towarowej oraz minimalnej liczby członków grupy producentów rolnych (Dz. U. Nr 72, poz. 424).

Spełnienie przez grupę warunków określonych w ustawie o grupach producentów rolnych oraz w przepisach wydanych na podstawie art. 6 ustawy o GPR, czyli w ww. rozporządzeniu z 9 kwietnia 2008r. stwierdza w drodze decyzji administracyjnej marszałek województwa właściwy ze względu na siedzibę grupy. Marszałek dokonuje również wpisu grupy do prowadzonego przez siebie rejestru grup. Nadzór nad działalnością grupy sprawuje marszałek województwa.

Program wspierania rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich obejmuje między innymi działanie pod nazwą "grupy producentów rolnych". W ramach tego programu grupom producentów rolnych przyznawana jest pomoc finansowa. Warunki i tryb przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Grupy producentów rolnych" określa wydane na podstawie art. 29 ust. 1 pkt 1 ustawy o wspieraniu rozwoju rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z 20 kwietnia 2007 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Grupy producentów rolnych" objętej Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013.

W myśl § 3 ust. 1 i 6 ust. 1 rozporządzenia pomoc jest udzielania grupie producentów, która prowadzi działalność na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, jest wpisana do rejestru grup producentów rolnych zgodnie z ustawą o grupach producentów rolnych czyli do rejestru prowadzonego przez właściwego marszałka województwa, została utworzona ze względu na produkty określone w załączniku do rozporządzenia i został jej nadany numer identyfikacyjny w trybie przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów. Pomoc jest wypłacana w formie rocznych płatności i obejmuje okresy kolejnych 12 miesięcy prowadzenia działalności przez grupę, liczone od dnia decyzji o wpisie grupy do rejestru.

Natomiast w art. 10 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy o wspieraniu rozwoju wskazano, że pomoc jest przyznawana na wniosek i jeżeli wnioskodawca spełnia warunki przyznania pomocy określone w przepisach rozporządzenia nr 1698/2005 oraz w przepisach Unii Europejskiej wydanych w trybie tego rozporządzenia, a także w przepisach wydanych na podstawie art. 29 ustawy o wspieraniu rozwoju.

Organy orzekające w sprawie jako podstawę rozstrzygnięcia podawały w szczególności § 8 ust. 1 rozporządzenia. Zgodnie z tym przepisem wysokość udzielanej pomocy w danym roku prowadzenia działalności przez grupę ustala się na podstawie wartości udokumentowanych rocznych przychodów netto ze sprzedaży produktów lub grupy produktów, ze względu na które grupa została utworzona, i wytworzonych w gospodarstwach jej członków oraz sprzedanych odbiorcom niebędącym członkami grupy.

W ocenie Sądu, powyższy przepis jest jasny i wskazuje, że wysokość udzielanej pomocy uzależniona jest od sprzedaży netto produktów wytworzonych w gospodarstwach członków grupy oraz sprzedanych odbiorcom nie będącym członkiem grupy. W przedmiotowej sprawie zatem hipoteza normy prawnej zawartej w tym przepisie w całości została spełniona. Produkty bowiem były wytworzone w gospodarstwach członków grupy (ziarna zbóż i nasiona roślin oleistych) i zostały sprzedane przez Grupę odbiorcy niebędącemu członkiem grupy, tj. G. Sp. z o.o. Z akt sprawy wynika, co nie jest kwestionowane przez strony postępowania, że członkami Grupy są: T. M., D. L., R. G., J. G. oraz M. G. Natomiast G. Sp. z o.o. odbiorca sprzedanych produktów nie jest członkiem grupy. Podmiot ten, posiada osobowość prawną i prowadzi odrębną działalność gospodarczą i to wyłącznie w jej ramach kupował m.in. produkty wytworzone w gospodarstwach członków grupy. Jest więc odbiorcą o którym mowa w cytowanym przepisie.

Dlatego też zasadne są zarzuty skargi w tym zakresie, gdyż przepisy rozporządzenia wprost wskazują jedynie na obowiązek sprzedaży podmiotom niebędącym członkiem grupy. W ocenie Sądu, niedopuszczalna jest w tym wypadku rozszerzająca interpretacja tego przepisu, gdyż nie ma ona umocowania w jednobrzmiącym przepisie. Gdyby ustawodawca chciał, aby nie wliczać sprzedaży (do rocznej sprzedaży netto) podmiotowi nie będącemu członkiem grupy ale będącym z tym członkiem grupy spokrewnionym lub przez takiego członka utworzonym (osoba prawna), to takie ograniczenie zawarłby w określonym przepisie. Jednakże takich ograniczeń prawodawca zarówno krajowy, jak i tym bardziej unijny nie ustanowił. Nie można zatem w drodze rozszerzającej wykładni takich ograniczeń narzucać. Należy zatem podkreślić, że z treści § 8 ust. 1 rozporządzenia nie wynika zakaz zbywania produktów przez grupę na rzecz innego podmiotu (osoby prawnej) utworzonego przez niektórych członków obecnej Grupy. Z treści wskazanego przepisu wynika tylko, że wysokość udzielanej pomocy finansowej dla grupy producentów rolnych jest ustalana na podstawie rocznych przychodów netto sprzedaży produktów tej grupy, jeżeli zostały wytworzone w gospodarstwach członków grupy oraz sprzedane odbiorcom, którzy nie są członkami tej grupy. Wcześniejsze utworzenie nabywcy produktów grupy (przed zawiązaniem Grupy), przez niektórych członków grupy nie może być utożsamiane z przynależnością takiego nabywcy do grupy producenckiej, jeżeli prowadzi on samodzielną działalność gospodarczą. Przyjęcie szerokiego rozumienia członka grupy producenckiej i objęcie tym pojęciem także odrębnych podmiotów prawnych, byłoby sprzeczne z konstytucyjną zasadą swobody działalności gospodarczej, bo ograniczałoby tę swobodę w zawieraniu umów handlowych. Oczywiście ograniczenie tej swobody może mieć miejsce, ale musi wynikać z ustawy, a nie być konsekwencją wykładni prawa, zwłaszcza rozporządzenia.

W sprawie, organ w żaden sposób nie podważył, że zarówno poszczególni członkowie Grupy jak i oddzielny podmiot prawny (G. Sp. z o.o.) prowadzą oddzielną i samodzielną działalność gospodarczą, a wiec to każdy z tych podmiotów samodzielne podejmuje strategiczne decyzje gospodarcze w ramach prowadzonych działalności gospodarczych.

Należy podkreślić, że organ jako powód odmowy uwzględnienia faktur sprzedaży ziaren zbóż i nasion roślin oleistych przez skarżącą Spółce G. wskazywał, że produkty te nie zostały skierowane na rynek, gdyż nie nastąpiła w takim wypadku sprzedaż, a więc jak to organ określił zmiana po stronie właściciela rzeczy. Zdaniem bowiem organu właścicielem tych produktów nadal będą członkowie Grupy. Zmieni się jedynie wysokość udziału we własności tych produktów.

Z powyższymi twierdzeniami zupełnie nie można się zgodzić. Zgodnie z art. 535 § 1 K.c, przez umowę sprzedaży sprzedawca zobowiązuje się przenieść na kupującego własność rzeczy i wydać mu rzecz, a kupujący zobowiązuje się rzecz odebrać i zapłacić sprzedawcy cenę. Zasadnie organ stwierdza, że niezbędnym elementem statuującym zawarcie umowy sprzedaży jest zmiana po stronie właściciela rzeczy. Jednakże Prezes ARiMR nie zauważa, że taka zmiana po stronie właścicielskiej następuje. Po pierwsze pomijając niekwestionowany fakt, że skład udziałowców w obu podmiotach nie jest tożsamy, to należy podkreślić, że właścicielem produktów sprzedawanych przez skarżącą (grupę) jest już sama spółka (faktury wystawia grupa), będąca osobą prawną, a nie jej poszczególni członkowie grupy. To grupa sprzedaje następnie swoje produkty i w spornym przypadku sprzedawała je osobie prawnej G. Sp. z o.o. To ten ostatni podmiot stał się właścicielem sprzedanych przez skarżącą produktów. Właścicielem, po nabyciu produktów, nie są, wbrew twierdzeniom organu, udziałowcy nabywcy, tylko sama osoba prawna jest właścicielem tych produktów. Członkowie grupy, a także udziałowcy spółki z ograniczoną odpowiedzialnością są natomiast właścicielami jedynie udziałów w spółce a nie produktów sprzedawanych przez oddzielny byt prawny, tj. spółkę. Udziałowcy takich podmiotów, jedynie czerpią korzyści z posiadanych udziałów, ale nie będą nigdy właścicielami jakichkolwiek rzeczy nabywanych przez spółkę i na jej rzecz. Zatem jak najbardziej następuje tutaj sprzedaż w rozumieniu powyższego przepisu Kodeksu cywilnego.

Po wtóre, skoro ustawodawca, na potrzeby działania "Grupy producentów rolnych" nie definiuje pojęcia "sprzedaż", to należy przyjąć definicję sprzedaży, tak jak ona jest rozumiana w prawie cywilnym. Źródłem wiedzy o prawie bowiem jest tekst aktu normatywnego. Jednakże w żadnym wypadku, nie można poprzez wykładnię celowościową zmieniać tej definicji, co uczynił w sprawie organ, dokonując swoistej nadinterpretacji pojęcia "sprzedaży", czy też wyżej analizowanego wyżej pojęcia "odbiorców niebędących członkami grupy". Trzeba bowiem podkreślić, że jeżeli interpretacja tekstu prawnego ciąży na stronie, to trzeba uznać, że podstawowe znaczenie ma przekaz językowy. Strona nie ma możliwości poznania intencji ustawodawcy, czy też celów ustawy (chyba, że ten w sposób oczywisty wynika z jej treści). Dlatego też nie można dawać prymatu rezultatom wykładni celowościowej nad językową w sytuacji, w której prowadziłoby to do pogorszenia sytuacji prawnej strony.

Również wskazywanie przez Prezesa ARiMR, że powyższe dwa podmioty posiadają taki sam skład zarządu i w ten sposób mogą wywierać określone wpływy jeden podmiot na drugi oraz, że mają ten sam adres, to samo w sobie nie ma znaczenia dla sprawy. Przepisy bowiem nie zabraniają takich praktyk. Powyższe mogłoby być zasadne jedynie w wypadku wykazania, że cele udzielonego wsparcia m.in. przez takie praktyki nie są realizowane, a prowadzenie w ten sposób działalności ma za zadanie obejście przepisów praw. Organ II instancji natomiast poza ogólnymi stwierdzeniami powyższego w żaden sposób nie wykazał. Oprócz bowiem przywołania przepisu art. 35 ust. 1 i 2 rozporządzenia nr 1698/2005 organ nie wykazał dlaczego kwestionowany sposób działania skarżącej grupy uniemożliwia osiągnięcie celów określonych w tym przepisie oraz art. 2 ustawy o grupach producentów rolnych. Prezes ARiMR oprócz gołosłownych twierdzeń, nie przedstawił żadnego dowodu na powyższe i co równie istotnie zupełnie pomija fakt, że to grupa działająca w formie spółki jest sprzedawcą produktów, a nie poszczególni udziałowcy tej spółki. Tak jak już to zostało wskazane, zgodnie z przepisami rozporządzenia nr 1698/2005 celem pomocy finansowej przyznawanej w ramach działania "Grupy producentów rolnych" jest ułatwianie tworzenia i działalności grup producentów w celu wspólnego wprowadzania towarów do obrotu. W sprawie brak jest ze strony organów wykazania, aby sprzedaż produktów podmiotowi niebędącemu członkiem grupy temu celowi się sprzeciwiała.

Mając powyższe na względzie sąd stwierdza, że organy rozpoznające sprawę dokonały nieprawidłowej wykładni § 8 ust. 1 rozporządzenia, co miało wpływ na wynik sprawy.

Rozpoznając ponownie sprawę organ II instancji uwzględni wyżej przedstawioną wykładnię § 8 ust. 1 rozporządzenia oraz dokonaną przez sąd ocenę prawną. Uwzględni także fakt zmiany stanowiska przez organy mimo niezmienionej sytuacji faktycznej i prawnej strony skarżącej w porównaniu z trzema pierwszymi latami działalności Grupy, za które pomoc finansowa została jej przyznana.

Mając powyższe na względzie sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270, z późn. zm.) orzekł jak w pkt 1 wyroku. O kosztach orzeczona na podstawie art. 200 ww. ustawy.