Postanowienie NSA, sygn. akt III OSK 1405/22
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2022-06-30 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 645  Sprawy nieobjęte symbolami podstawowymi 601644 oraz od 646-652
658
Hasła tematyczne: Odrzucenie skargi
Skarżony organ: Dyrektor Okręgowy Służby Więziennej
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 58 § 1 pkt 1
journal: Dz.U. 2022 poz 329
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodnicząca: Sędzia NSA Małgorzata Masternak-Kubiak (spr.) po rozpoznaniu w dniu 30 czerwca 2021 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej K. N. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 10 marca 2022 r. sygn. akt III SAB/Łd 6/22 o odrzuceniu skargi K. N. na bezczynność Dyrektora Okręgowego Służby Więziennej w [...] w przedmiocie wniosku o wydanie paczki higienicznej oraz zaświadczenia o wynikach wykonanych badań postanawia: oddalić skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi postanowieniem z dnia 10 marca 2022 r., sygn. akt III SAB/Łd 6/22, odrzucił skargę K. N. na bezczynność Dyrektora Okręgowego Służby Więziennej w [...] w przedmiocie wniosku o wydanie paczki higienicznej oraz zaświadczenia o wynikach wykonanych badań.

Jak wskazał Sąd pierwszej instancji K. N. (dalej: "skarżący", "osadzony") w 2019 r. odbywał karę pozbawienia wolności w Areszcie Śledczym w [...]. W dniach [...] stycznia 2019 r. i v stycznia 2019 r. wpłynęły do Okręgowego Inspektoratu Służby Więziennej w [...] skargi osadzonego dotyczące opieki medycznej – brak skierowania na badania profilaktyczne na obecność wirusa HIV i HCV oraz brak wyników ww. badań oraz przygotowania paczki higienicznej – brak dostarczenia osadzonemu paczki higienicznej w dniu [...] listopada 2018 r.

Skargi te po rozpatrzeniu zostały uznane za bezzasadne, odpowiednio pismem z dnia [...] lutego 2019 r. i z dnia v maja 2019 r.

W dniu [...] grudnia 2020 r. skarżący wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skargę na bezczynność Dyrektora Okręgowego Służby Więziennej w [...] w sprawie wniosku o wydanie paczki higienicznej oraz zaświadczenia o wynikach wykonanych badań.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Okręgowy Służby Więziennej w [...] wniósł o jej odrzucenie.

Postanowieniem z dnia 22 stycznia 2021 r., sygn. akt III SAB/Łd 2/21, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi odrzucił skargę uznając, że zarzucana przez skarżącego bezczynność Dyrektora Okręgowego Służby Więziennej w [...] nie dotyczy sprawy, w której organ zobowiązany byłby do wydania decyzji, postanowienia albo innego aktu lub czynności podlegającej kognicji sądów administracyjnych.

Skarżący wywiódł od powyższego postanowienia skargę kasacyjną.

Wyrokiem z dnia 17 grudnia 2021 r. sygn. akt III OSK 4812/21 Naczelny Sąd Administracyjny uchylił zaskarżone postanowienie podnosząc, że odrzucenie skargi zapadło przedwcześnie z uwagi na fakt, że sąd pierwszej instancji nie dysponował całością akt sprawy prowadzonej przez organ administrujący, umożliwiających m.in. poczynienie ustaleń co do charakteru zaświadczenia, jakiego domagał się skarżący, w tym ustalenia, czy jest to zaświadczenie o jakim stanowi Dział VII K.p.a. i na którego odmowę, następującą w drodze postanowienia, służy zażalenie.

Zarządzeniem z dnia 3 lutego 2022 r. Sąd pierwszej instancji zobowiązał Dyrektora Okręgowego Służby Więziennej w [...] do przesłania kompletnych akt sprawy. Pismem z dnia 17 lutego 2022 r. organ administracji przesłał kompletną dokumentację dotyczącą wniosku skarżącego o wydanie paczki higieniczne oraz o wydanie zaświadczenia o wynikach wykonanych badań.

Ponownie rozpoznając skargę z dnia 23 grudnia 2020 r. Sąd pierwszej instancji, wskazał w pierwszej kolejności na art. 1 § 1 ustawy z 6 czerwca 1997 r. Kodeks karny wykonawczy (tekst jedn. Dz. U. z 2021 r. poz. 53) – dalej: "k.k.w.", zgodnie z którym wykonywanie orzeczeń w postępowaniu karnym, w postępowaniu w sprawach o przestępstwa skarbowe i wykroczenia skarbowe i w postępowaniu w sprawach o wykroczenia oraz kar porządkowych i środków przymusu skutkujących pozbawienie wolności odbywa się według przepisów niniejszego kodeksu, chyba że ustawa stanowi inaczej. Zgodnie zaś z art. 6 § 2 k.k.w,. skazany może składać wnioski, skargi i prośby do organów wykonujących orzeczenie. Skazany, składając wniosek, skargę lub prośbę, jest obowiązany do uzasadnienia zawartych w niej żądań w stopniu umożliwiającym jej rozpoznanie, w szczególności do dołączenia odpowiednich dokumentów. Prawo skazanego do składania wniosków, skarg i próśb przewidziane jest także w art. 102 pkt 10 k.k.w., zgodnie z którym skazany ma prawo w szczególności do składania wniosków, skarg i próśb organowi właściwemu do ich rozpatrzenia oraz przedstawiania ich, w nieobecności innych osób, administracji zakładu karnego, kierownikom jednostek organizacyjnych Służby Więziennej, sędziemu penitencjarnemu, prokuratorowi i Rzecznikowi Praw Obywatelskich. Uszczegółowienie zasad składania oraz załatwiana skarg i wniosków nastąpiło w rozporządzeniu Ministra Sprawiedliwości z 13 sierpnia 2003 r. (tekst jedn. Dz. U. z 2013 r.,poz. 647 ze zm.) – dalej: "rozporządzenie". Ten akt normatywny wskazuje organy właściwe w tych sprawach, terminy załatwienia skarg i określa szereg czynności trybu postępowania, jak i organy sprawujące nadzór nad jednostką, do której skierowano skargę (por. B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, C.H. Beck 2012, s. 707-708, nb 9). Rozporządzenie zostało wydane na podstawie art. 249 § 3 pkt 3 k.k.w. i zgodnie z brzmieniem § 3 ust. 1 pkt 1-4 skargi dotyczące działalności jednostek organizacyjnych oraz postępowania funkcjonariusza Służby Więziennej lub pracownika Służby Więziennej, załatwiają w zależności od treści skargi i zarzutów w niej podniesionych odpowiednio kierownik jednostki organizacyjnej - jeżeli skarga jest do niego adresowana, a nie dotyczy jego bezpośredniej działalności lub bezpośredniej działalności jego zastępcy i podjętych przez nich decyzji, chyba że w tym zakresie zostanie uznana za zasadną; dyrektor okręgowy Służby Więziennej - jeżeli skarga dotyczy działalności nadzorowanej przez niego jednostki organizacyjnej i nie została załatwiona w trybie określonym w pkt 1 lub w ust. 2; Dyrektor Generalny Służby Więziennej lub osoba przez niego wyznaczona - jeżeli skarga dotyczy działalności okręgowego inspektoratu Służby Więziennej i nie została załatwiona w trybie określonym w pkt 1.

Skazany może także, jeżeli k.k.w. nie stanowi inaczej, na podstawie art. 7 § 1 tej ustawy zaskarżyć do sądu decyzję organu wymienionego w art. 2 pkt 3-6 i 10 z powodu jej niezgodności z prawem, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej. Stosownie do treści art. 7 § 2 w zw. z art. 3 k.k.w., skargi rozpoznaje właściwy sąd penitencjarny, w którego okręgu przebywa skazany, chyba że ustawa stanowi inaczej. Sądem penitencjarnym jest sąd okręgowy.

Zgodnie natomiast z § 6 ust. 2 rozporządzenia na żądanie organów uprawnionych na podstawie odrębnych przepisów do załatwiania skarg w sprawach osób osadzonych w zakładach karnych i aresztach śledczych, kierownik jednostki organizacyjnej udziela tym organom wyjaśnień i informacji niezbędnych do załatwienia skargi, z zachowaniem przepisów o ochronie informacji niejawnych oraz przepisów o ochronie danych osobowych. Przepis ten stosuje się odpowiednio do próśb i wniosków (§ 6 ust. 3 rozporządzenia). Wnioski, skargi i prośby, które nie wymagają zebrania dowodów, informacji lub przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego oraz zbadania akt, powinny być załatwione bez zbędnej zwłoki, nie później niż w terminie 14 dni (§ 8 ust. 1 rozporządzenia).

Powyższe dowodzi, w ocenie Sądu pierwszej instancji, że regulacja rozporządzenia jest kompleksowa i wskazuje nie tylko sposób załatwienia wniosku, formę i termin rozpatrzenia wniosku czyli regulację szczególną do regulacji K.p.a. z racji podmiotu składającego wniosek, skargę czy prośbę. W tym trybie rozpoznana została wniesiona przez osadzonego skarga na niedostarczenie paczki higienicznej i prawidłowość postępowania organów penitencjarnych w tym zakresie nie podlega kontroli sądu administracyjnego. Z kolei odnosząc się do skargi strony dotyczącej braku wydania zaświadczenia o wynikach badań medycznych przeprowadzonych na wniosek osadzonego Sąd meriti wskazał, że w jego ocenie, wniosek o wydanie wyników przeprowadzonych badań medycznych nie stanowił wniosku o wydanie zaświadczenia w rozumieniu art. 217 i następne K.p.a., bezczynność w wydaniu, którego mogłaby stanowić przedmiot zaskarżenia do sądu administracyjnego. Zaświadczenie o wynikach badań medycznych skarżącego nie może zostać wydane przez organ w oparciu o posiadane przez organ rejestry, czy ewidencje nie stanowi zatem zaświadczenia w rozumieniu działu VII K.p.a.

Mając powyższe na uwadze Sąd pierwszej instancji doszedł do przekonania, że treść pism, jak i status skarżącego, który odbywał karę pozbawienia wolności wskazują, że zarzucana przez skarżącego bezczynność Dyrektora Okręgowego Służby Więziennej w [...] nie dotyczy sprawy, w której organ zobowiązany byłby do wydania aktu lub czynności podlegających kognicji sądów administracyjnych. Zatem skarga na bezczynność Dyrektora Okręgowego Służby Więziennej w [...] w załatwieniu skarg o wydanie paczki higieniczne oraz o wydanie zaświadczenia o wynikach wykonanych badań jest niedopuszczalna i podlega odrzuceniu.

Wobec powyższego, na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 i § 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2022 r. poz. 329) – dalej: "P.p.s.a.", Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi orzekł jak w sentencji postanowienia.

Skargę kasacyjną od powyższego postanowienia wniósł K. N. Zaskarżając rozstrzygnięcie Sądu pierwszej instancji w całości, zarzucił naruszenie:

I. przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, a to:

1. art. 3 § 2 pkt 8 P.p.s.a. w zw. z art. 58 § 1 pkt 1 P.p.s.a. polegające na błędnym uznaniu, że Dyrektor Okręgowy Służby Więziennej w [...] nie jest organem administracji publicznej, a wobec tego sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego, co doprowadziło do błędnego odrzucenia skargi na bezczynność tego organu;

2. art. 3 § 2 P.p.s.a. i art. 134 § 1 P.p.s.a. przez przyjęcie, że żadna z podstaw wniesienia skargi przewidziana w tym przepisie nie zaistniała w niniejszej sprawie, mimo że zaistniała podstawa do wniesienia skargi przewidziana w art. 3 § 2 pkt 8 P.p.s.a., co doprowadziło do nierozpoznania istoty sprawy;

3. art. 224 K.p.a. w zw. z art. 221 § 1 K.p.a. w zw. z art. 221 § 3 K.p.a. w zw. z art. 227 K.p.a. i art. 217 K.p.a. polegające na błędnym uznaniu, że Dyrektor Okręgowy Służby Więziennej nie jest organem państwowym, co doprowadziło do nieuznania pism skarżącego za skargi w rozumieniu art. 227 K.p.a. oraz wniosek o wydanie zaświadczenia w trybie art. 217 K.p.a., a co za tym idzie uznania skargi na bezczynność za niedopuszczalną w świetle art. 3 § 2 K.p.a., pomimo zaistnienia bezczynności organu;

4. art. 32 k.k.w. i § 3 ust. 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 13 sierpnia 2003 r. w sprawie sposobów załatwienia wniosków, skarg i próśb osób osadzonych w zakładach karnych i aresztach śledczych w zw. z § 21 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 21 grudnia 2016 r. w sprawie regulaminu organizacyjno-porządkowego wykonywania kary pozbawienia wolności poprzez uznanie, że sprawa winna być załatwiona w trybie przewidzianym przez powołane przepisy, a nie w trybie administracyjnym, co doprowadziło Sąd do błędnego wniosku, że skazanemu nie przysługuje prawo wniesienia skargi na bezczynność organu służby więziennej;

II. prawa materialnego, a to:

1. art. 7 pkt 2 w zw. z art. 8 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 12 ust. 1 w zw. z art. 1 ustawy z dnia 9 kwietnia 2010 r. o Służbie więziennej poprzez ich niewłaściwe zastosowanie polegającym na nieuznaniu Dyrektora Okręgowego Służby Więziennej w [...] za organ państwowej jednostki organizacyjnej w ujęciu art. 224 K.p.a., którą jest Okręgowy Inspektorat Służby Więziennej w [...], co doprowadziło do nieuznania pism skarżącego z dnia [...] grudnia 2018 r. i dnia [...] stycznia 2019 r. kierowanych do Okręgowego Inspektoratu Służby Więziennej w [...] za skargi w ujęciu art. 221 § 1 w zw. z art. 221 § 3 w zw. z art. 227 K.p.a.;

2. art. 6 § 2 k.k.w., art. 7 § 1 k.k.w. oraz § 5 i § 8 ust. 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 13 sierpnia 2003 roku w sprawie sposobów załatwiania wniosków, skarg i próśb osadzonych w zakładach karnych i aresztach poprzez ich błędną wykładnię i pominięcie, że art. 6 § 2 i art. 7 § 1 k.k.w. stosuje się do osób skazanych, a rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 13 sierpnia 2003 r. dotyczy skarg osób osadzonych, związanych z wykonywaniem wobec nich kary pozbawienia wolności, gdy tymczasem skarżący swych pism nie składał w związku ze sposobem wykonywania wobec niego przez organy kary pozbawiania wolności, lecz po pierwsze jako pacjent służby zdrowia w celu wydania mu zaświadczenia o wynikach badań lekarskich, po drugie jako podmiot decyzji administracyjnej organu w związku z nieprawidłowościami w procedurze wydania mu paczki higienicznej składający pisma w trybie art. 221 § 1 w zw. z art. 221 § 3 w zw. z art. 227 K.p.a. a co doprowadziło do błędnego uznania, iż skarga na bezczynność nie przysługuje;

3. art. 45 ust. 1 w zw. z art. 77 ust. 2 Konstytucji RP przez ich niewłaściwe zastosowanie polegające na nieprawidłowym uznaniu, że skazanemu odbywającemu karę pozbawienia wolności w zakładzie karny w żadnym wypadku nie przysługuje skarga na bezczynność organu, przewidziana w art. 3 § 2 pkt 8 P.p.s.a., mimo spełnienia przesłanek do jej wniesienia, podczas gdy taka wykładania przepisu prowadzi do pozbawienia skazanego prawa do złożenia skargi na bezczynność organu, przy czym rozporządzenie z 13 sierpnia 2003 r. Ministra Sprawiedliwości w sprawie sposobów załatwiania wniosków, skarg i próśb osób osadzonych w zakładach karnych i aresztach śledczych w § 8 ust. 1 stanowi, że skargi powinny być załatwiane bez zbędnej zwłoki, nie później niż w terminie 14 dni, a zatem do sanowania bezczynności organu.

W oparciu o tak postawione zarzuty skarżący kasacyjnie wniósł o uwzględnienie skargi kasacyjnej oraz uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania sądowi I instancji oraz przyznanie pełnomocnikowi Skarżącego kosztów pomocy prawnej udzielonej Skarżącemu z urzędu w postępowaniu kasacyjnym, co do których oświadczył, że nie zostały opłacone w całości ani w części. Ponadto w zakresie wniosku o przyznanie kosztów pomocy prawnej udzielonej skarżącemu z urzędu pełnomocnik skarżącego wniósł o przyznanie ww. kosztów w oparciu o rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (Dz.U. z 2019 r., poz. 18), z uwzględnieniem wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 23 kwietnia 2020 r. (SK 66/19, Dz.U. z 2020 r., poz. 769), tj. przy uwzględnieniu treści rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz.U. z 2015 r., poz. 1800 ze zm.). Z ostrożności procesowej, w razie oddalenia skargi kasacyjnej, skarżący wniósł o odstąpienie od zasądzenia zwrotu kosztów postępowania na rzecz organu w całości, z uwagi na trudną sytuację finansową skarżącego oraz jego osadzenie w zakładzie karnym.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej powyższe zarzuty szerzej umotywowano.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw.

Zgodnie z art. 183 § 1 P.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania, której przesłanki enumeratywnie wymienione w art. 183 § 2 P.p.s.a. w niniejszej sprawie nie występują. Oznacza to, że przytoczone w skardze kasacyjnej przyczyny wadliwości prawnej zaskarżone orzeczenia determinują zakres kontroli dokonywanej przez sąd drugiej instancji, który w odróżnieniu od sądu pierwszej instancji nie bada całokształtu sprawy, lecz tylko weryfikuje zasadność zarzutów podniesionych w skardze kasacyjnej.

Podniesione w skardze kasacyjnej zarzuty w istocie sprowadzają się do dwóch kwestii. Po pierwsze, czy skarżącemu, przebywającemu w areszcie śledczym, przysługuje prawo składania do organu tego aresztu wniosków o wydanie zaświadczenia w trybie K.p.a. w kształcie wynikającym z tej ustawy, czy też kwestia wydania zaświadczenia przez organ postępowania wykonawczego uregulowana jest w tym przypadku przepisami ustawy – Kodeks karny wykonawczy. Po drugie, jak kształtuje się prawo do sądu w sprawie wydania tego zaświadczenia w przypadku jednostki osadzonej w areszcie śledczym.

Odnosząc się do pierwszego zagadnienia, w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego brak jest podstaw normatywnych do uznania, że skazanemu (względnie tymczasowo aresztowanemu) nie przysługuje prawo zwrócenia się do organu postępowania wykonawczego z wnioskiem o wydanie zaświadczenia, na podstawie art. 217 K.p.a. Przeciwny wniosek i uznanie, że skazanemu nie przysługiwałoby prawo złożenia takiego wniosku, sprzeczny byłby z bezwzględnie obowiązującym charakterem norm prawnych zawartych w K.p.a. Nic nie stoi jednak na przeszkodzie, aby na zasadzie lex specialis derogat legi generali przepis szczególny modyfikował zasady i tryb postępowania, także sądowego, w sprawie wydania takiego zaświadczenia w sytuacji, w której wniosek skazanego kierowany jest do organu postępowania wykonawczego w rozumieniu k.k.w. Może to mieć uzasadnienie w specyfice stosunku karnoprawno-wykonawczego, jaki powstaje w związku z umieszczeniem w zakładzie karnym (zob. Komentarz do art. 1, [w:] K. Dąbkiewicz, Kodeks karny wykonawczy. Komentarz, LEX el. 2020 r.). Na gruncie k.k.w. prawo składania takich wniosków uregulowane jest w art. 6 § 2 i art. 102 pkt 2 tej ustawy.

Nie jest zatem trafne stanowisko zmierzające do uznania, że osoba pozbawiona wolności nie ma prawa do zastosowania procedury przewidzianej w art. 217 i następnych K.p.a. Skarżącemu przysługuje prawo do złożenia wniosku o wydanie zaświadczenia na podstawie art. 217 K.p.a. Realizacja tego uprawnienia następuje jednak z uwzględnieniem przepisów szczególnych wynikających ze specyfiki postępowania karnego wykonawczego. Z Kodeksu karnego wykonawczego wprost wynika prawo skazanego do składania wniosków kierowanych do organów postępowania wykonawczego, co oznacza, że postanowienia k.k.w. stanowią lex specialis w stosunku do przepisów działu VII k.p.a. "Wydawanie zaświadczeń". Postanowienia te mogą nie tylko uszczegóławiać tryb postępowania w sprawie wydania zaświadczenia, ale także wprowadzać odstępstwa od zasad ogólnych, także w zakresie postępowania skargowego.

Powyższe prowadzi do kluczowego pytania o zasady realizacji prawa do sądu skazanego albo tymczasowo aresztowanego w sprawie bezczynności Dyrektora Okręgowego Służby Więziennej. Niewątpliwie samo postępowanie w przedmiocie wydania zaświadczenia jest uproszczonym postępowaniem administracyjnym, zaś w razie bezczynności organu wnioskodawcy przysługuje co do zasady skarga do sądu administracyjnego (A. Kabat [w:] Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, red. B. Dauter, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, LEX el. 2019, komentarz do art. 3, pkt 19 i 56). Dopuszczalność skargi do sądu administracyjnego na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania, składanej na podstawie art. 3 § 2 pkt 8 i 9 P.p.s.a., zależy jednak od tego, czy w danej sprawie dopuszczalna jest skarga na decyzje, postanowienia albo inne akty lub czynności z zakresu administracji publicznej. Innymi słowy, dopuszczalność skargi na bezczynność albo przewlekłe prowadzenie postępowania jest pochodną dopuszczalności skargi na inny rodzaj działalności administracji. Zatem skarga na bezczynność albo przewlekłość nie jest dopuszczalna wówczas, gdy sąd administracyjny nie jest właściwy do rozpatrzenia skargi na dany akt wskazany w art. 3 § 2 pkt 1-4 p.p.s.a.

Sytuacja taka występuje w rozpatrywanej sprawie. Jak stanowi art. 7 § 1 i 2 k.k.w. skazany może zaskarżyć do sądu decyzję organu wymienionego w art. 2 pkt 3-6 i 10 z powodu jej niezgodności z prawem, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej. Skargi rozpoznaje sąd właściwy zgodnie z art. 3. Z kolei w myśl art. 3 k.k.w., ustawodawca powierzył kontrolę sądową w sprawach karno-wykonawczych sądowi, który wydał orzeczenie w pierwszej instancji (§ 1) oraz sądowi penitencjarnemu (§ 2). Powyższe regulacje prowadzą do wniosku, że kompetencję do rozpatrzenia skargi na bezczynność w sprawie wydania skazanemu zaświadczenia posiada sąd powszechny, a nie sąd administracyjny. Sąd ten rozpatruje bowiem skargi na decyzje wydawane w postępowaniu wykonawczym. Konstatacji tej nie zmienia brzmienie art. 7 § 1 k.k.w., statuującego prawo skarżącego do zaskarżenia "decyzji" organu postępowania wykonawczego. Decyzja w postępowaniu karnym wykonawczym jest rozumiana szeroko. Np. jak wskazuje K. Postulski, "Znajdujemy natomiast w kodeksie karnym wykonawczym przepisy, z których nie wynika wprost, że wymienione w nich czynności wymagają wydania decyzji, chociaż ich charakter jednoznacznie na to wskazuje, co w konsekwencji powoduje ich zaskarżalność w trybie art. 7 § 1 k.k.w., w sytuacji gdy pozbawiają skazanych niektórych ich uprawnień" (K. Postulski, Kodeks karny wykonawczy. Komentarz, Warszawa 2016, s. 111-112). Potwierdza to analiza orzecznictwa sądów powszechnych, gdzie wskazuje się, że decyzją w znaczeniu art. 7 § 1 k.k.w. jest m.in. nieuwzględnienie wniosku skazanego o wydanie mu kserokopii oceny postępu w resocjalizacji, prognozy kryminologiczno-społecznej lub innego dokumentu sporządzonego przez wychowawcę zakładu karnego, znajdujących się w jego aktach osobowych (postanowienie SA w Krakowie z dnia 27 stycznia 2012 r. II AKzw 1147/01, LEX nr 1163844).

Również w orzecznictwie sądów administracyjnych wskazuje się, że wolą ustawodawcy kompetencje do sprawowania kontroli działalności organów postępowania wykonawczego przypisano sądom powszechnym, tj.: sądom, które wydały orzeczenie karne w pierwszej instancji (art. 3 § 1 k.k.w.) lub sądom penitencjarnym (art. 3 § 2 k.k.w.). Kontrola ta inicjowana jest przez skazanego (tymczasowo aresztowanego) w drodze skargi wnoszonej w trybie określonym w art. 7 § 3 k.k.w., a w sprawach tych ww. sądy stosują przepisy k.k.w. i k.p.k. (art. 1 § 2 k.k.w.) – postanowienie NSA z 12 grudnia 2008 r. I OSK 746/08, LEX nr 532070. Kodeks karny wykonawczy do sądów właściwych w sprawie skargi na decyzję organu wykonawczego nie zalicza sądów administracyjnych – postanowienie NSA z 27 kwietnia 2016 r. I OZ 393/16, LEX nr 2025694.

Podsumowując, w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego odmowa wydania zaświadczenia skazanemu następuje w drodze decyzji, na którą przysługuje skarga do sądu powszechnego na podstawie art. 7 k.k.w. Jak wynika z akt sprawy skargi dotyczące braku skierowania skarżącego na badania profilaktyczne na obecność wirusa HIV i HCV oraz brak wyników ww. badań jak również skarga na brak dostarczenia osadzonemu paczki higienicznej zostały po rozpatrzeniu uznane za bezzasadne, odpowiednio pismem z dnia [...] lutego 2019 r. i z dnia [...] maja 2019 r. Uznać zatem należy, że odmowne rozpatrzenie ww. skarg nastąpiło w drodze decyzji, na którą przysługuje skarga w trybie art. 7 k.k.w., zaś w konsekwencji w sprawie nie mógł znaleźć zastosowania art. 3 § 2 pkt 8 i 9 P.p.s.a.

Z tych względów nieuzasadnione okazały się podniesione w skardze kasacyjnej zarzuty, zaś Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi prawidłowo uznał, iż sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego, co musiało prowadzić do odrzucenia skargi na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 P.p.s.a.

Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w związku z art. 182 § 1 i 3 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.

Naczelny Sąd Administracyjny nie orzekł o przyznaniu pełnomocnikowi skarżącego kasacyjnie wynagrodzenia za zastępstwo prawne wykonane na zasadzie prawa pomocy ani o zwrocie niezbędnych udokumentowanych wydatków (art. 250 § 1 P.p.s.a.), gdyż koszty nieopłaconej pomocy prawnej poniesione przez pełnomocnika ustanowionego z urzędu, należne od Skarbu Państwa, przyznawane są przez wojewódzki sąd administracyjny w postępowaniu określonym w przepisach art. 258–art. 261 P.p.s.a.