Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt III SA/Łd 232/10
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2010-07-21 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Uchylono postanowienie I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 145 par. 1 pkt 1 lit. c, art. 135, art. 152
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 29 par. 2, art. 27 par 1 i 2;
journal: Dz.U. 1966 nr 24 poz 151
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.

SENTENCJA

Dnia 21 lipca 2010 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Teresa Rutkowska Sędziowie Sędzia NSA Janusz Nowacki Sędzia WSA Krzysztof Szczygielski (spr.) Protokolant Asystent sędziego Dominika Trella po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 lipca 2010 roku sprawy ze skargi [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie zwrotu tytułów wykonawczych 1. uchyla zaskarżone postanowienie i poprzedzające je postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w B. z dnia [...] nr [...]; 2. orzeka, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu do dnia uprawomocnienia się wyroku.


UZASADNIENIE

Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. postanowieniem z dnia [...]. nr [...] wydanym na podstawie art. 138 § 1 w zw. z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego ( Dz.U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071 ze zm.) oraz art. 18 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji ( Dz.U. z 2005 r., Nr 229, poz. 1954 ze zm.) po rozpatrzeniu zażalenia [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego na postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w B. z dnia [...], Nr [...] ( mającego formę pisma) w sprawie zwrotu tytułu wykonawczego, utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie.

W uzasadnieniu postanowienia organ odwoławczy wyjaśnił, że skarżący ( wierzyciel) przesłał Naczelnikowi Urzędu Skarbowego w B. (organowi egzekucyjnemu) tytuł wykonawczy Nr [...] z dnia [...] dotyczący firmy A. z siedzibą w N. Pismem z dnia 12 listopada 2009 r. Nr [...], Naczelnik Urzędu skarbowego w B., na podstawie art. 29 § 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji ( Dz.U. z 2005 r., Nr 229, poz.1954 ze zm.) zwrócił ww tytuł wykonawczy wierzycielowi, gdyż dotyczy on podmiotu mającego siedzibę w N. i egzekucja administracyjna była niedopuszczalna.

Wierzyciel uznał pismo za postanowienie o zwrocie tytułu wykonawczego i wniósł na nie zażalenie. Podniósł, że tytuł wykonawczy obejmował zaległość z tytułu kary pieniężnej nałożonej w drodze decyzji administracyjnej na przedsiębiorcę zagranicznego, na podstawie art. 95 ustawy o transporcie drogowym, a zwłaszcza ust. 4 tego artykułu. Przedsiębiorca zagraniczny nie uiścił kary pieniężnej. Jego samochód został zabezpieczony przez wierzyciela i znajduje się na parkingu strzeżonym w B. Wierzyciel powołał się na treść art. 22 § 3 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.

Organ odwoławczy wyjaśnił, że stosownie do treści art. 29 § 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, zwrot tytułu wykonawczego następuje w drodze postanowienia. Naczelnik Urzędu Skarbowego w B. pismem z dnia 12 listopada 2009 r. dokonał zwrotu tytułu wykonawczego wierzycielowi. Zgodnie z art. 124 § 1 k.p.a. postanowienie powinno zawierać: oznaczenie organu administracji publicznej, datę jego wydania, oznaczenie strony lub stron albo innych osób biorących udział w postępowaniu, powołanie podstawy prawnej, rozstrzygniecie, pouczenie, czy i w jakim trybie służy na nie zażalenie lub skarga do sądu administracyjnego oraz podpis z podaniem imienia i nazwiska oraz stanowiska służbowego osoby upoważnionej do jego wydania. Przedmiotowe pismo organu egzekucyjnego zawiera składniki postanowienia z wyjątkiem klauzuli o możliwości wniesienia zażalenia. W ocenie organu odwoławczego pismo Naczelnika Urzędu Skarbowego w B. stanowi postanowienie w sprawie zwrotu tytułu wykonawczego.

W myśl art. 22 § 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji właściwość miejscową organu egzekucyjnego w egzekucji należności pieniężnych z praw majątkowych lub ruchomości ustala się według miejsca zamieszkania lub siedziby zobowiązanego. Jak stanowi § 3 tego przepisu, jeżeli znany przed wszczęciem egzekucji majątek zobowiązanego lub większa jego część nie znajduje się na terenie działania organu egzekucyjnego ustalonego zgodnie z § 2, właściwość miejscową ustala się według miejsca położenia składników tego majątku. Powołany art. 22 § 3 nie uprawnia polskich organów egzekucyjnych do prowadzenia postępowania egzekucyjnego wobec podmiotów zagranicznych. Zagadnienie prowadzenia egzekucji wobec podmiotu mającego siedzibę za granicą reguluje dział I rozdział 7 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, dotyczący udzielania pomocy obcemu państwu oraz korzystania z jego pomocy przy dochodzeniu należności pieniężnych. Naczelnik Urzędu Skarbowego w B. nie jest zatem właściwy do prowadzenia egzekucji wobec podmiotu wskazanego w tytule wykonawczym Nr [...] z dnia [...].

[...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego zaskarżył postanowienie organu odwoławczego do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi, żądając jego uchylenia. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucił naruszenie przepisów o postępowaniu egzekucyjnym w administracji w związku z treścią przepisu art. 95 ust. 4 ustawy o transporcie drogowym poprzez uznanie, iż organ egzekucyjny nie może prowadzić egzekucji w stosunku do przedmiotów położonych na terenie działania organu egzekucyjnego ale należących do podmiotów nie mających siedziby w Polsce.

W uzasadnieniu skargi wierzyciel powołał się na art. 95 ust. 4 ustawy o transporcie drogowym. Przepis ten przewiduje: jeżeli kara pieniężna nie zostanie uiszczona i pojazd nie zostanie odebrany z parkingu w ciągu 30 dni od dnia nałożenia kary pieniężnej, stosuje się odpowiednio przepisy działu II rozdziału 6 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 roku o postępowaniu egzekucyjnym w administracji dotyczące egzekucji należności pieniężnych z ruchomości. Odmowa przyjęcia do egzekucji tytułu wykonawczego przez organ egzekucyjny pozbawia tym samym skarżącego jako wierzyciela, który jest jednocześnie reprezentantem Skarbu Państwa, możliwości zaspokojenia przysługującej mu należności. Rozwiązania przyjęte w tym przepisie przez ustawodawcę a polegające na tym, że w przypadku nałożenia kary pieniężnej przez Inspekcję Transportu Drogowego istnieje obowiązek zabezpieczenia pojazdu, którym dokonywany był transport i odprowadzenia go na najbliższy parking strzeżony, a następnie w przypadku nie zapłacenia kary pieniężnej w ciągu 30 dni stosowania odpowiednio przepisów o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - mają służyć ochronie Skarbu Państwa jako wierzyciela przed brakiem możliwości zaspokojenia należności z tych kar w stosunku do przedsiębiorcy zagranicznego. W ocenie skarżącego nie ma zatem przeszkód do prowadzenia egzekucji pojazdu znajdującego się na parkingu w B., gdyż takie możliwości przewiduje właśnie ustawa o transporcie drogowym w art. 95 ust. 4.

Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymując w całości stanowisko zawarte w zaskarżonym postanowieniu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku – Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz.U. Nr 153, poz. 1269 ze zm. ) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem.

Natomiast w myśl art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. ) - dalej p.p.s.a., sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie:

1) uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, jeżeli stwierdzi:

a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy,

b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego,

c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy;

2) stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach;

3) stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub w innych przepisach.

Z wymienionych przepisów wynika, iż sąd bada legalność zaskarżonej decyzji pod kątem jej zgodności z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej.

Ponadto, co należy podkreślić, sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną - art.134 § 1 p.p.s.a.

W ocenie sądu organy administracji obu instancji wydając postanowienia naruszyły przepis art. 29 § 2 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji ( tekst jedn. Dz.U. z 2005 r. Nr 229, poz. 1954 ze zm.) – dalej u.p.e.a. Przepis ten przewiduje jedynie dwie sytuacje uzasadniające zwrot tytułu wykonawczego wierzycielowi, to jest gdy obowiązek, którego dotyczy tytuł wykonawczy nie podlega egzekucji administracyjnej oraz tytuł nie spełnia wymogów określonych w art. 27 § 1 i § 2. Zobowiązanie dotyczące kary pieniężnej nałożonej w drodze decyzji administracyjnej za naruszenie przepisów o transporcie drogowym podlega egzekucji administracyjnej. Wynika to z treści art. 95 ust. 4 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym ( tekst jedn. Dz.U. z 2007 r. Nr 125, poz. 874). Przepis ten przewiduje w przypadku nie uiszczenia kary pieniężnej i nie odebrania pojazdu stosowanie odpowiednio przepisów działu II rozdziału 6 u.p.e.a. dotyczących egzekucji należności pieniężnych z ruchomości.

Organy obu instancji nie zarzuciły także niezgodności tytułu wykonawczego z wymogami określonymi w art. 27 § 1 i 2 u.p.e.a

Tym samym brak było podstaw do zwrotu tytułu wykonawczego.

Za błędne należy uznać stanowisko organu odwoławczego w zakresie obowiązku wierzyciela prowadzenia egzekucji w oparciu o przepisy działu I rozdziału 7 u.p.e.a. Art. 66 a u.p.e.a. stwierdza, iż przepisy rozdziału 7 stosuje się przy udzielaniu pomocy innemu państwu lub korzystaniu z jego pomocy w sprawach dotyczących należności pieniężnych, o których mowa w art. 2 § 1 pkt 8 i 9, jeżeli ratyfikowana umowa międzynarodowa, której stroną jest Rzeczpospolita Polska, nie stanowi inaczej. Przedmiotowa należność jest karą pieniężną nałożoną w drodze decyzji administracyjnej. Jest zatem obowiązkiem określonym w art. 2 § 1 pkt 2 u.p.e.a., a nie obowiązkiem wymienionym w art. 2 § 1 pkt 8 i 9. Nie można wobec tego powoływać się w niniejszej sprawie na przepisy działu I rozdziału 7 u.p.e.a.

Wierzyciel w skardze zasadnie podnosi, iż uprawniony organ w przypadku zatrzymania pojazdu kieruje pojazd na najbliższy parking strzeżony do czasu uiszczenia kary pieniężnej. Taki sposób postępowania wynika z przepisu art. 95 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym. W myśl art. 95 ust 4 tej ustawy jeżeli kara pieniężna nie zostanie uiszczona i pojazd nie zostanie odebrany z parkingu w ciągu 30 dni od dnia nałożenia kary pieniężnej, stosuje się odpowiednio przepisy działu II rozdziału 6 u.p.e.a. dotyczące egzekucji należności pieniężnych z ruchomości. Powołany art. 95 ust. 4 umożliwia zaspokojenie należności Skarbu Państwa w drodze egzekucji także z ruchomości należącej do przedsiębiorstwa zagranicznego. Nie istnieją zatem przeszkody uniemożliwiające prowadzenie egzekucji z przedmiotowego pojazdu znajdującego się na parkingu w B.

Biorąc pod uwagę powyższe okoliczności Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 145 § 1 pk1 c) w zw. z art. 135 p.p.s.a. uchylił zaskarżone postanowienie i poprzedzające je postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w B. z dnia [...], nr [...].

Na podstawie art.152 p.p.s.a. orzeczono, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu do dnia uprawomocnienia się wyroku.

a.ł.