Wyrok NSA, sygn. akt I OSK 481/09
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2009-10-26 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6140 Nadanie stopnia i tytułu naukowego oraz potwierdzenie równoznaczności dyplomów, świadectw i tytułów
Hasła tematyczne: Stopnie i tytuły naukowe
Skarżony organ: Centralna Komisja do Spraw Stopni i Tytułów
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 12 ust. 2 , art. 19 ust. 1
journal: Dz.U. 1990 nr 65 poz 386
law: Ustawa z dnia 12 września 1990 r. o tytule naukowym i stopniach naukowych.
article: par. 6
journal: Dz.U. 1991 nr 92 poz 410
law: Rozporządzenie Prezesa Rady Ministrów z dnia 8 października 1991 r. w sprawie szczegółowego trybu przeprowadzania czynności w przewodach doktorskim i habilitacyjnym oraz w postępowaniu o nadanie tytułu naukowego.
article: art. 124
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 184
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Małgorzata Borowiec Sędziowie sędzia NSA Ewa Dzbeńska (spr.) sędzia del. WSA Maria Werpachowska Protokolant Urszula Radziuk po rozpoznaniu w dniu 26 października 2009 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej J. D. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 24 października 2008 r. sygn. akt I SA/Wa 1061/08 w sprawie ze skargi J. D. na postanowienie Centralnej Komisji do Spraw Stopni i Tytułów z dnia [...] kwietnia 2008 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności odwołania oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 24 października 2008 r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę J. D. na postanowienie Centralnej Komisji do Spraw Stopni i Tytułów z dnia [...] kwietnia 2008 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności odwołania.

Wyrok ten zapadł w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych:

Centralna Komisja do Spraw Stopni i Tytułów, działając na podstawie § 13 ust. 1 statutu, a także na art. 134 kpa w zw. z art. 14 ust. 2 a contrario i art. 21 ustawy z dnia 14 marca 2003 r. o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz o stopniach i tytule w zakresie sztuki (Dz. U. nr 65, poz. 595), stwierdziła niedopuszczalność odwołania J. D. od uchwały Rady Wydziału [...] Uniwersytetu [...] z dnia [...] maja 2005 r. o skierowaniu rozprawy doktorskiej do poprawienia i nie rozpoznania merytorycznie wniosku o wyznaczenie trzeciego recenzenta rozprawy doktorskiej.

Po rozpoznaniu skargi J. D. na powyższe postanowienie, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 28 listopada 2007 r., sygn. akt I SA/Wa 1370/07 uchylił w/w postanowienie z [...] maja 2007 r. W uzasadnieniu orzeczenia Sąd wskazał, że w sprawie powinny mieć zastosowanie przepisy ustawy z 12 września 1990 r. o tytule naukowym i stopniach naukowych, gdyż pod rządami tej ustawy nastąpiło otwarcie przewodu doktorskiego i zatwierdzenie tematu rozprawy doktorskiej J. D., a nie jak błędnie przyjęto w zaskarżonym postanowieniu ustawa z dnia 14 marca 2003 r. o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz o stopniach i tytule w zakresie sztuki.

Za zasadniczy powód uchylenia postanowienia z [...] maja 2007 r. Sąd uznał naruszenie przepisów art. 124 § 2 i art. 107 § 3 w związku z art. 126 kpa polegające na braku właściwego uzasadnienia prawnego podjętego rozstrzygnięcia.

Rozpoznając ponownie sprawę Centralna Komisja do Spraw Stopni i Tytułów postanowieniem z [...] kwietnia 2008 r., nr [...] stwierdziła niedopuszczalność odwołania J. D. od uchwały Rady Wydziału [...] Uniwersytetu [...] z [...] maja 2005 r. Jako podstawę prawną postanowienia Komisja wskazała art. 134 kpa, art. 12 ust. 2 a contrario i art. 19 ustawy z 12 września 1990 r. o tytule naukowym i stopniach naukowych w związku z art. 51 ust. 1 ustawy z dnia 14 marca 2003 r. o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz o stopniach i tytule w zakresie sztuki.

W uzasadnieniu postanowienia Centralna Komisja wskazała, że uwzględniła zalecenia Sądu zawarte w wyroku z dnia 28 listopada 2007 r. Zaskarżona uchwała Rady Wydziału stanowi w przewodzie doktorskim tylko jedną z czynności przewidzianych w rozporządzeniu Prezesa Rady Ministrów z dnia 8 października 1991r. w sprawie szczegółowego trybu przeprowadzania czynności w przewodach doktorskich i habilitacyjnych oraz w postępowaniu o nadanie tytułu naukowego (Dz. U. Nr 92, poz. 410 ze zm.). Uchwała ta nie jest uchwałą mieszczącą się w katalogu zaskarżalnych uchwał kończących czynności przewodu doktorskiego i nie można jej potraktować jako odmowy przyjęcia rozprawy doktorskiej, a więc odwołanie pod względem prawnym jest niedopuszczalne. Ustawa ogranicza możliwość wniesienia odwołania do wyliczonych wyczerpująco uchwał rad jednostek organizacyjnych, co wyłącza możliwość zaskarżenia przez doktoranta pojedynczych czynności przewodu doktorskiego (m.in. dotyczących wyznaczenia recenzenta lub obowiązku poprawienia rozprawy).

Ponadto, uchwała Rady Wydziału z [...] maja 2005 r. odpowiada przepisom § 6 ust. 1 i 2 rozporządzenia z 8 października 1991 r. i jest zgodna z § 5 tego rozporządzenia.

Oddalając skargę J. D. na powyższe postanowienie, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wskazał, że w wyroku z dnia 28 listopada 2007 r. wyraził ocenę, że w sprawie mają zastosowanie przepisy ustawy z dnia 12 września 1990 r. o tytule naukowym i stopniach naukowych (Dz. U. Nr 65, poz. 386 ze zm.). Stosownie do tej oceny Centralna Komisja rozpoznała odwołania J. D. i przyjęła, że jest ono niedopuszczalne, gdyż zaskarżona uchwała Rady Wydziału [...] Uniwersytetu [...] z dnia [...] maja 2005 r. nie jest uchwałą, o jakiej mowa w art. 12 ust. 2 pkt 1-4 ustawy z 1990 r. Zgodnie z powołanym przepisem i art. 19 ustawy odwołanie do Centralnej Komisji przysługuje od uchwał, jeżeli są odmowne w przedmiocie wszczęcia przewodu doktorskiego i wyznaczenia promotora, wyznaczenia recenzentów, przyjęcia rozprawy doktorskiej i nadania stopnia naukowego doktora. Uchwała Rady Wydziału z [...] maja 2005 r. stanowi w przewodzie doktorskim tylko jedną z czynności przewidzianych w rozporządzeniu Prezesa Rady Ministrów z dnia 8 października 1991 r. w sprawie szczegółowego trybu przeprowadzania czynności w przewodach doktorskim i habilitacyjnym oraz w postępowaniu o nadanie tytułu naukowego (Dz. U. Nr 92, poz. 410 ze zm.). Od takich uchwał nie przysługuje odwołanie. Katalog uchwał, od których przysługuje odwołanie określa ustawa z 1990 r. i jest to katalog zamknięty. Ponadto, Sąd I instancji nie dopatrzył się niezgodności powołanego rozporządzenia z aktami wyższego rzędu.

Jednocześnie w uzasadnieniu orzeczenia wskazano, iż przepisy ustawy z 1990 r. jak i cytowanego rozporządzenia nie przewidują zgody autora na poprawienie pracy, ani skutków braku takiej zgody. Nie oznacza to jednak, że brak zgody na poprawienie rozprawy skutkuje tym, że uchwała Rady Wydziału w tym przedmiocie powinna być traktowana jak uchwała odmowna w sprawie przyjęcia rozprawy doktorskiej (art. 12 ust. 2 pkt 3 ustawy). Skutkiem nieprzyjęcia rozprawy doktorskiej jest - zgodnie z § 6 ust. 3 rozporządzenia - to, iż nie może ona być podstawą do ubiegania się o nadanie stopnia naukowego doktora w innych jednostkach organizacyjnych. Podobną regulację zawiera art. 14 ust. 3 ustawy z dnia 14 marca 2003 r. o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz o stopniach i tytule w zakresie sztuki (Dz. U. Nr 65, poz. 595 ze zm.). Sąd I instancji nie stwierdził ponadto naruszenia art. 124 kpa.

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniósł J. D. Zaskarżając orzeczenie w całości wniósł o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie lub o zmianę zaskarżonego wyroku i uwzględnienie skargi w całości oraz zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych.

Wnoszący skargę kasacyjną zarzucił wyrokowi Sądu I instancji naruszenie przepisów prawa materialnego:

1) art. 19 ust. 1 w zw. z art. 12 ust. 2 ustawy z dnia 12 września 1990 r. o tytule naukowym i stopniach naukowych, poprzez błędną interpretację powyższych przepisów, polegającą w szczególności na przyjęciu niedopuszczalności odwołania od uchwały o skierowaniu rozprawy doktorskiej do poprawienia;

2) art. 16 w zw. z art. 78 ustawy z dnia 4 lutego 1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych (oraz art. 15 w zw. z art. 52 ustawy z dnia 10 lipca 1952 r. o prawie autorskim) w zw. z art. 31 ust. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, poprzez brak ich zastosowania, w szczególności nie uwzględnienie autorskich praw osobistych twórcy rozprawy doktorskiej;

3) art. 124 kpa w zw. z art. 29 ust. 1 ustawy z dnia 12 września 1990 r. o tytule naukowym i stopniach naukowych w zw. z art. 51 ust. 1 ustawy z dnia 14 marca 2003 r. o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz o stopniach i tytule w zakresie sztuki, poprzez błędną interpretację powyższych przepisów, polegającą w szczególności na przyjęciu, iż postanowienie wydane przez organ kolegialny, nie musi być podpisane przez wszystkie osoby wchodzące w skład tego organu;

4) art. 70 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, poprzez brak zastosowania powyższego przepisu, w szczególności pozbawienie skarżącego przysługującego mu prawa do rozwoju naukowego;

Ponadto J. D. zarzucił naruszenie przepisów prawa procesowego, tj.:

1) art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, poprzez błędne zastosowanie w/w przepisu, polegające na oddaleniu skargi, a tym samym utrzymaniu w mocy postanowienia Centralnej Komisji do Spraw Stopni i Tytułów, pomimo tego, iż wydane zostało ono z naruszeniem przepisów prawa;

2) art. 141 § 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, poprzez brak właściwego uzasadnienia prawnego podjętego rozstrzygnięcia, w szczególności niewskazanie w treści uzasadnienia wyroku podstawy prawnej rozstrzygnięcia oraz jego wyjaśnienia, co do wszystkich złożonych w skardze zarzutów.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: w myśl art. art. 183 § Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod uwagę jedynie nieważność postępowania. Skarga kasacyjna czyni wyrokowi Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie zarzut naruszenia prawa materialnego jak i prawa procesowego.

Należy zauważyć, że zgodnie z art.133§1 p.p.s.a. Sąd wydaje wyrok na podstawie akt sprawy. Oznacza to, że dokonując oceny legalności aktu administracyjnego Sąd w pierwszej kolejności ustala stan faktyczny sprawy, bowiem tylko prawidłowo ustalony stan faktyczny, w oparciu o wyczerpująco zebrany materiał dowodowy, pozwala skontrolować zasadność zastosowanej normy prawa. Przedmiotem postępowania przed Sądem I instancji było postanowienie Centralnej Komisji do Spraw Stopni i Tytułów z dnia [...] kwietnia 2008 r. w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności odwołania.

Wobec prawidłowo ustalonego stanu faktycznego i co się z tym wiąże przedmiotu postępowania nie można skutecznie zarzucić Sądowi I instancji uchybienia wskazanych w skardze kasacyjnej przepisów postępowania tj. art. 151 oraz art. 141 § 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Przepis art. 12 ust. 2 ustawy z dnia 12 września 1990 r. o tytule naukowym i stopniach naukowych wymienia czynności przewodu doktorskiego, które kończą się podjęciem uchwały przez radę jednostki organizacyjnej. Te czynności to wszczęcie przewodu doktorskiego, wyznaczenie promotora, wyznaczenie recenzenta, przyjęcie rozprawy doktorskiej i dopuszczenie jej do publicznej obrony, nadanie stopnia naukowego doktora. Tylko od uchwał podjętych w tych sprawach, zgodnie z art. 19 ust.1 ustawy o tytule naukowym i stopniach naukowych, osoba ubiegająca się o nadanie stopnia naukowego może wnieść odwołanie do Centralnej Komisji do Spraw Stopni i Tytułów za pośrednictwem rady właściwej jednostki organizacyjnej w terminie jednego miesiąca od dnia powiadomienia o treści uchwały. Oznacza to tym samym, ze odwołanie od uchwały, zobowiązującej skarżącego do poprawienia dysertacji, podjętej na podstawie § 6 rozporządzeniu Prezesa Rady Ministrów z dnia 8 października 1991r. w sprawie szczegółowego trybu przeprowadzania czynności w przewodach doktorskich i habilitacyjnych oraz w postępowaniu o nadanie tytułu naukowego (Dz. U. Nr 92, poz. 410 ze zm.) do Centralnej Komisji do Spraw Stopni i Tytułów nie przysługuje, a skoro tak to zarzut naruszenia przez Sad I instancji art. 151 p.p.s.a. nie jest usprawiedliwiony. Za chybiony uznać również należy zarzut skargi kasacyjnej dotyczący naruszenia art. 141 § 4 P.p.s.a. Jak wynika z treści tego przepisu, uzasadnienie wyroku powinno zawierać zwięzłe przedstawienie stanu sprawy i zarzutów podniesionych w skardze, stanowisk pozostałych stron, zarzutów podniesionych w skardze, wskazanie podstawy prawnej rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. Zaskarżony wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie czyni zadość wymogom przewidzianym w powołanym przepisie. Uzasadnienie wyroku zawiera wszystkie wymagane tym przepisem elementy, w tym wskazuje podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej interpretację.

Nie jest także uprawniony zarzut naruszenia art. 124 kpa. Uchwałę uważa się za podjętą z chwilą wyrażenia woli przez organ ją podejmujący w sposób prawem przewidziany, to znaczy przy określonym kworum odpowiednią większością głosów. Uchwała tak podjęta powinna być podpisana przez wszystkich członków danego gremium biorącego udział w głosowaniu, a nie przez wszystkich jego członków jak to przedstawia w skardze kasator. Uchwała stanowi, bowiem wyraz woli członków danego organu biorących udział w jej podjęciu.( porównaj wyrok NSA z 19 maja 2006r I OSK 111/06.

Mając na uwadze fakt, że Sąd I instancji oddalił skargę z przyczyn procesowych zarzuty związane z naruszeniem przez Wojewódzki Sad Administracyjny przepisów prawa materialnego uznać należy za nieuzasadnione.

Biorąc powyższe pod uwagę, Naczelny Sąd Administracyjny działając na podstawie art. 184 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji.