Wyrok WSA w Gdańsku, sygn. akt III SA/Gd 14/12
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Data orzeczenia: 2012-02-16 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono decyzję II i I instancji
Powołane przepisy: article: art. 145 § 1 pkt 1 lit c), art. 152, art. 190, art. 200
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 7, art, art. 77 § 1
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 15 ust. 9
journal: Dz.U. 2007 nr 192 poz 1378
law: Ustawa z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów

SENTENCJA

Dnia 16 lutego 2012 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Felicja Kajut, Sędziowie Sędzia WSA Alina Dominiak, Sędzia WSA Elżbieta Kowalik-Grzanka (spr.), Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Kinga Czernis, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 lutego 2012 r. sprawy ze skargi A. R. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego [...] z dnia 23 listopada 2010 r. nr [...] w przedmiocie pozostawienia bez rozpoznania wniosku o ustalenie prawa do świadczeń z funduszu alimentacyjnego 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Wójta Gminy [...] z dnia 8 marca 2010 r. nr [...], 2. nakazuje wypłatę radcy prawnemu R. S. ze Skarbu Państwa (Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku) kwotę 442,80 (czterysta czterdzieści dwa złote osiemdziesiąt groszy) tytułem zwrotu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącej A. R. z urzędu, 3. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia 8 marca 2010 r. znak [...] Wójt Gminy pozostawił "bez rozpatrzenia" wniosek A. R. o ustalenie prawa do świadczeń z funduszu alimentacyjnego na rzecz małoletniego P. B.

Jako podstawę prawną rozstrzygnięcia organ wskazał art. 104 ustawy – Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071 ze zm., dalej w skrócie k.p.a.), art. 2 pkt 12 ustawy z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów (Dz. U. Nr 192, poz. 1378), oraz § 2 ust. 2 pkt 1 ppkt b) i § 5 ust. 1 i 3 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 28 lipca 2008 r. w sprawie sposobu i trybu postępowania, sposobu ustalania dochodu oraz wzorów wniosków, zaświadczeń i oświadczeń o ustalenie prawa do świadczeń z funduszu alimentacyjnego (bez wskazania publikatora).

W uzasadnieniu wydanego rozstrzygnięcia organ I instancji wyjaśnił, że osoba ubiegająca się o świadczenia z funduszu alimentacyjnego powinna dołączyć do wniosku wszystkie niezbędne dokumenty, w tym zaświadczenia potwierdzające wysokość dochodów wszystkich członków rodziny pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpoznania. Organ w dniu 17 lutego 2010 r. wezwał skarżącą do dostarczenia w terminie 14 dni oświadczenia jej męża L. R. o dochodzie członka rodziny rozliczającego się na podstawie przepisów o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne uzyskanym w roku 2008. A. R. nie zastosowała się do wezwania organu, przedkładając jedynie pismo wyjaśniające i kserokopie zawiadomienia Sądu Okręgowego w K. o terminie rozprawy z powództwa L. R. przeciwko A. R. o rozwód.

W tej sytuacji organ I instancji uznał za zasadne pozostawienie wniosku skarżącej bez rozpoznania wskazując, że przepisy nie przewidują innego sposobu wyliczenia dochodu rodziny, a także nie pozwalają na wyłączenie męża ze składu rodziny pomimo trwającej sprawy rozwodowej.

W następstwie odwołania od powyższej decyzji wniesionego przez A.R. Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia 23 listopada 2010 r. utrzymało w mocy w/w rozstrzygnięcie organu I instancji.

W uzasadnieniu wydanego rozstrzygnięcia organ odwoławczy wskazał, że zgodnie z § 2 ust. 2 pkt 1 pdpkt 2 rozporządzenia z dnia 28 lipca 2008 r. w sprawie sposobu i trybu postępowania, sposobu ustalania dochodu oraz wzorów wniosków, zaświadczeń i oświadczeń o ustalenie prawa do świadczeń z funduszu alimentacyjnego, do wniosku o świadczenia alimentacyjne należy dołączyć oświadczenie o dochodzie członków rodziny rozliczających się na podstawie przepisów o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne, uzyskanym w roku kalendarzowym poprzedzającym okres świadczeniowy.

Kolegium podniosło, iż organ I instancji ustalił, że mąż wnioskodawczyni, L. R., złożył za 2008 r. zeznanie podatkowe na formularzu PIT - 28.

W konsekwencji na wnioskodawczyni spoczywał obowiązek dołączenia do wniosku o ustalenie prawa do świadczeń z funduszu alimentacyjnego oświadczenia jej męża o dochodzie osiągniętym w 2008 r. Zaniechanie tego obowiązku skutkowało wezwaniem skarżącej do przedłożenia w terminie 14 dni brakującego dokumentu, a następnie, wobec niewykonania wezwania, pozostawieniem wniosku strony bez rozpoznania. Kolegium wyjaśniło też, że art. 2 pkt 12 ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów zawiera definicję legalną "rodziny" i dlatego organy nie mogą w tym zakresie wykazywać się elastycznością o co wnioskowała skarżąca. Pomimo postępowania rozwodowego L. R. dalej jest członkiem rodziny A. R. w rozumieniu ustawy, wobec czego wysokość osiąganych przez niego dochodów ma istotne znaczenie w sprawie.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku A. R., reprezentowana przez pełnomocnika, zarzuciła organom naruszenie art. 2 pkt 12 oraz art. 15 ust. 4 pkt 2 ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów, polegające na błędnej interpretacji tych przepisów i błędnym uznaniu, iż termin "małżonek rodzica osoby uprawnionej" oznacza również męża rodzica osoby uprawnionej, który nie wychowuje z nią dziecka, co prowadzi do absurdu, jest sprzeczne z wykładnią systemową i funkcjonalną. Konsekwencją przyjęcia powyższego stanowiska było wadliwe wezwanie skarżącej do przedłożenia oświadczenia, którego nie była zobowiązana przedkładać. W skardze zarzucono również naruszenie § 5 ust. 1 i 3 rozporządzenia z dnia 28 lipca 2008 r. w sprawie sposobu i trybu postępowania, sposobu ustalania dochodu oraz wzorów wniosków, zaświadczeń i oświadczeń o ustalenie prawa do świadczeń z funduszu alimentacyjnego oraz zasad postępowania administracyjnego, w tym zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa, czy zasady pogłębiania świadomości i kultury prawnej obywateli. W ocenie skarżącej wszystkie przepisy ustawy winny być bowiem interpretowane w sposób zmierzający do zapewnienia osobom, które nie są w stanie samodzielnie zaspokoić swoich potrzeb wsparcia ze strony państwa. Skarżąca podniosła także, że istniała w sprawie możliwość merytorycznego rozpoznania wniosku o ustalenie prawa do świadczeń z funduszu alimentacyjnego w sytuacji, kiedy zainteresowany nie dostarczy wszystkich wymaganych dokumentów.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie.

Wyrokiem z dnia 6 kwietnia 2011 r. wydanym w sprawie o sygnaturze II SA/Gd 21/11 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku oddalił skargę A. R. na w/w decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego.

Sąd I instancji uznał, że organy zasadnie zaliczyły do "rodziny", w rozumieniu art. 2 ust. 12 ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów, L. R. – męża wnioskodawczyni. Wbrew zarzutom sformułowanym w skardze literalna wykładnia tego przepisu nie budzi wątpliwości interpretacyjnych i pozwalała przyjąć, że pozostawanie w małżeństwie rodzica osoby uprawnionej, decyduje o konieczności udokumentowania dochodów małżonka. Nie decyduje o tym natomiast fakt wspólnego wychowywania dziecka. W takiej sytuacji właściwe było zastosowanie przepisu § 2 ust 2 pkt 2 w/w rozporządzenia i wezwanie A. R. do przedłożenia oświadczenia o dochodzie jej męża rozliczającego się na podstawie przepisów o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne, uzyskanym w roku kalendarzowym poprzedzającym okres świadczeniowy, tj. rok 2008. Zaniechanie przedłożenia przez wnioskodawcę wymaganego oświadczenia pociągało za sobą, zgodnie z art. 15 ust. 9 ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów, odmowę nadania biegu sprawie, w której złożono wniosek nie zawierający wszystkich niezbędnych do prowadzenia sprawy informacji, a w szczególności takich, dla których wymagana jest forma oświadczenia strony. Sąd uznał, iż skarżąca odmówiła wypełnienia wszystkich wymaganych części wniosku i nie przedłożyła oświadczenia o dochodach męża. Tym samym decyzje organów obydwu instancji były – w ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku –zgodne z prawem. Odnosząc się do zarzutów dotyczących naruszenia zasad ogólnych postępowania administracyjnego, Sąd uznał że są to zarzuty chybione. Organ I instancji wbrew literalnemu brzmieniu przepisu § 2 ust 2 pkt 2 rozporządzenia, mówiącemu o obowiązku przedłożenia oświadczenia o zarobkach małżonka rodzica osoby uprawnionej przez wnioskodawcę, podjął szereg działań zmierzających do ustalenia wysokości dochodów L. R. we własnym zakresie, W tym celu wystąpił do Naczelnika Urzędu Skarbowego w S. B. o informację, czy L. R. złożył zeznanie na formularzu PIT - 28, a po uzyskaniu odpowiedzi twierdzącej zwrócił się bezpośrednio do L. R. o wypełnienie i nadesłanie oświadczenia o dochodach. Ponadto z uwagi na brak odpowiedzi ze strony męża skarżącej organ I instancji wystąpił z pytaniem do Ministerstwa Pracy i Polityki Społecznej, w jaki sposób obliczać dochód rodziny w sytuacji, gdy nie można uzyskać informacji o dochodzie męża wnioskodawczyni. W odpowiedzi ministerstwo wyjaśniło, że w celu rozpatrzenia wniosku o fundusz wnioskodawca powinien dołączyć do wniosku o ustalenie prawa do świadczenia z funduszu alimentacyjnego wszystkie niezbędne dokumenty, zaświadczenia i oświadczenia potwierdzające wysokości dochodów wszystkich członków rodziny pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpatrzenia. Dopiero wówczas organ wezwał skarżącą do dostarczenia wypełnionego przez jej męża oświadczenia o dochodzie, a następnie wobec niezastosowania się skarżącej do wezwania pozostawił pismo bez rozpoznania. Wskazać należy także, że organy miały ograniczone możliwości ustalenia wymaganych informacji o dochodach we własnym zakresie, gdyż mająca zastosowania w niniejszej sprawie ustawa, jak i rozporządzenie, posługują się pojęciem oświadczenia, czyli dokumentu którego autorem może być jedynie osoba zobowiązana, w przeciwieństwie do zaświadczenia, które mógłby wystawić właściwy urząd.

W skardze kasacyjnej od powyższego wyroku A. R., reprezentowana przez pełnomocnika z urzędu, wniosła o uchylenie zaskarżonego orzeczenia i przekazanie sprawy sądowi I instancji do ponownego rozpoznania.

Skarga kasacyjna oparta została na obydwu podstawach kasacyjnych wskazanych w art. 174 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), a zaskarżonemu wyrokowi zarzucono naruszenie art. 151 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w powiązaniu z art. 8, art. 9 i art. 11 k.p.a., art. 15 ust. 4 pkt 2, ust. 7 i ust. 9 ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów, § 2 ust. 2 pkt. 1 lit. b i § 5 ust. 2 oraz § 5 ust. 3 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 28 lipca 2008 r. w sprawie sposobu i trybu postępowania, sposobu ustalania dochodu oraz wzorów wniosków, zaświadczeń i oświadczeń o ustalenie prawa do świadczeń z funduszu alimentacyjnego.

Autor skargi kasacyjnej wskazał, iż w jego ocenie sąd I instancji nie wziął pod uwagę tego, iż organ I instancji wezwał skarżącą do przedłożenia oświadczenia sporządzonego przez jej męża, zamiast zażądać oświadczenia sporządzonego przez nią samą i wezwać ją do uzupełnienia wniosku strony w tym przedmiocie, a w konsekwencji niesłusznie pozostawił wniosek skarżącej bez rozpoznania. Błędne było też zaliczenie męża skarżącej do jej rodziny i żądanie złożenia oświadczenia o jego dochodach.

W obszernym uzasadnieniu skargi kasacyjnej, będącym w istocie rozwinięciem zarzutów postawionych we wstępie skargi, jej autor podkreślił, iż z art. 15 ust. 4 pkt 2 ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów oraz § 2 pkt 2 lit b w/w rozporządzenia z dnia 28 lipca 2008 r. wynika, iż oświadczenie o dochodzie członków rodziny rozliczających się na podstawie przepisów o zryczałtowanym podatku dochodowym powinno być w istocie złożone przez wnioskodawcę, który nie ma obowiązku uzyskiwania takich oświadczeń od osób trzecich. Tym samym wezwanie skarżącej do uzupełnienia wniosku o oświadczenie jej męża było bezpodstawne i naruszało powołane przepisy. Niezasadnym było także, zdaniem pełnomocnika strony, stanowisko Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku jakoby skarżąca odmówiła uzupełnienia wniosku, bowiem w istocie wezwana została do przedłożenia dokumentów, do złożenia których nie była zobowiązana. Z kolei organ nie zażądał od niej osobiście złożonego oświadczenia o dochodach jej męża.

Odnosząc się do błędnego – w ocenie autora skargi kasacyjnej – przyjęcia, iż L. R. winien być zaliczony jako członek rodziny skarżącej, pełnomocnik strony podkreślił, iż od lat nie mieszka ona ze swoim mężem i są w konflikcie, a ponadto toczy się w ich sprawie postępowanie rozwodowe. To także wskazywać miało na brak konieczności przedstawienia oświadczenia o dochodach L. R., jako nieistotnych dla sprawy.

Ponadto pełnomocnik A. R. podkreślił, iż wbrew stanowisku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skarżąca złożyła oświadczenie, w którym wskazała na niemożność uzyskania od jej męża informacji odnośnie osiąganego przez niego dochodu. W istocie więc skarżąca wykonała wezwanie, jakie skierował do niej organ I instancji. W tej sytuacji uznanie, iż strona nie uzupełniła wszystkich wymaganych elementów wniosku i pozostawienie go bez rozpoznania, było bezpodstawne.

Wyrokiem z dnia 29 listopada 2011 r. (sygn. akt. I OSK 1197/11), Naczelny Sąd Administracyjny uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Gdańsku.

W uzasadnieniu wyroku NSA wskazał, że zarówno organy administracji działające w sprawie, jak i sąd I instancji, wydający zaskarżony wyrok przyjęły, iż przepis art. 15 ust. 9 ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów dawał możliwość określenia sytuacji majątkowej członka rodziny osiągającego dochód podlegający opodatkowaniu zryczałtowanym podatkiem dochodowym jedynie na podstawie oświadczenia złożonego przez tego członka rodziny, a brak takiego oświadczenia powoduje konieczność pozostawienia wniosku o przyznanie świadczenia bez rozpoznania, niezależnie od przyczyn nieuzupełnienia braku wniosku w tym zakresie. Stanowisko to, w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, nie znajduje uzasadnienia.

W ocenie NSA jeśli art. 15 ust. 4 pkt 2 ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów przewiduje możliwość potwierdzenia faktu (w tym przypadku osiąganego dochodu) w drodze urzędowego zaświadczenia albo też w formie oświadczenia, to za niezasadne uznać należy stanowisko sądu I instancji, który stwierdził, iż przepisy regulujące kwestię ustalenia dochodów członków rodziny osoby ubiegającej się o przyznanie świadczenia dają możliwość oparcia się jedynie na oświadczeniu osoby zobowiązanej do jego złożenia. Sąd wskazał, iż skoro Dyrektor Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w P. G., powziął informację z właściwego Urzędu Skarbowego o tym, iż L.R. uzyskał w roku 2008 dochód podlegający opodatkowaniu zryczałtowanym podatkiem dochodowym, to – przy zachowaniu wskazanej powyżej zasady oficjalności i posiadając wiedzę o konflikcie, jaki istnieje między A. R. i jej mężem – winien uzyskać zaświadczenie od Urzędu Skarbowego o wysokości tego dochodu. Taki sposób działania podyktowany był tym, iż skarżąca wprost oświadczyła, iż nie może uzyskać od swojego męża wymaganego oświadczenia. Działania organów, a także stanowisko sądu I instancji, doprowadziły do uznania oświadczenia, będącego z racji swego charakteru szczególnym dokumentem prywatnym, za środek dowodowy o istotniejszym znaczeniu niż zaświadczenie. Zauważyć należy, iż zaświadczenie jest dokumentem urzędowym, korzystającym z domniemania prawdziwości ujawnionych w nim okoliczności. Przyjęcie stanowiska prezentowanego przez organy i Sąd za słuszne doprowadziłoby w konsekwencji do sytuacji, w której odmowa przedłożenia stosownego oświadczenia pozbawiałaby osoby ubiegające się o przyznanie świadczenia z funduszu alimentacyjnego możliwości otrzymania takiego świadczenia.

Na uwagę zasługuje również to, iż wprowadzenie oświadczenia, jako środka dowodowego, zamiast zaświadczenia miało na celu uproszczenie postępowania dowodowego, ułatwiającego stronie dochodzenie swych praw przed organami.

W sytuacji, gdy strona nie może przedstawić oświadczenia członka rodziny wyłączenie możliwości zastąpienia oświadczenia innym dokumentem (np. zaświadczeniem) wypaczałoby istotę wprowadzonej regulacji zarówno w ustawie o pomocy osobom uprawnionym do alimentów jak i w k.p.a. Ponadto w ocenie NSA niweczyłoby to kompletnie sens, jaki przyświecał ustawodawcy przy tworzeniu ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów, która to ustawa ma za zadanie wspieranie osób znajdujących się w trudnej sytuacji materialnej z powodu niemożności wyegzekwowania alimentów. W przypadku niemożności przedstawienia przez stronę oświadczenia innej osoby organ nie może stosować przepisu § 5 ust. 3 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 28 lipca 2008 r., lecz powinien z urzędu podjąć działania w celu uzyskania stosownego zaświadczenia. Możliwość taka w tej sprawie istniała, bowiem organ dysponował informacją uzyskaną z Urzędu Skarbowego w S. B., w którym L. R. złożył zeznanie podatkowe. Nadto organ nie powinien żądać oświadczenia o wysokości dochodów męża od skarżącej. W takiej sytuacji ciężar gromadzenia dowodów spoczywałby na stronie, co naruszałoby wyrażoną w art. 7 i 77 § 1 k.p.a. zasadę nakładającą obowiązek zebrania dowodów na organ prowadzący postępowanie. Nadto w ocenie NSA stanowisko organów oraz sądu I instancji, uznające L.R. za członka rodziny skarżącej, znajdowało uzasadnienie w definicji legalnej, zawartej w art. 2 ust. 2 ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje

Skarga zasługuje na uwzględnienie.

W myśl art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

Zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

W świetle art. 190 w/w ustawy sąd, któremu sprawa została przekazana związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny.

Art. 15 ust. 9 ustawy z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów (Dz. U. Nr 192, poz. 1378) zawiera upoważnienie dla ministra właściwego do spraw zabezpieczenia społecznego, który w drodze rozporządzenia określa między innymi sposób i tryb postępowania w sprawach o świadczenia z funduszu alimentacyjnego i wstrzymywania jego wypłaty, sposób ustalania dochodu uprawniającego do świadczenia z funduszu alimentacyjnego, wzory wniosku o ustalenie prawa do świadczenia (art. 15 ust. 9 pkt 3 lit a ustawy), wzór zaświadczenia z urzędu skarbowego o wysokości uzyskiwanych przez członków rodziny dochodach, podlegających opodatkowaniu na zasadach ogólnych (art. 15 ust. 9 pkt 3 lit b) oraz wzory oświadczeń o dochodach rodziny.

Wykonaniem tej delegacji, na dzień wydania decyzji Dyrektora Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w P. G. z dnia 8 marca 2010 r., było rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 28 lipca 2008 r. w sprawie sposobu i trybu postępowania, sposobu ustalania dochodu oraz wzorów wniosków, zaświadczeń i oświadczeń o ustalenie prawa do świadczeń z funduszu alimentacyjnego, które w § 2 ust 2 pkt 1 stanowiło, iż do wniosku o przyznanie świadczenia z funduszu alimentacyjnego dołączyć należało między innymi zaświadczenia o dochodzie członków rodziny podlegającym opodatkowaniu podatkiem od osób fizycznych za rok poprzedzający okres świadczeniowy, a nadto oświadczenia o takich dochodach, podlegających opodatkowaniu zryczałtowanym podatkiem dochodowym.

W wytycznych zawartych w wyroku NSA z dnia 29 listopada 2011r. w sprawie I OSK 1197/11, które wiążą Sąd ponownie rozpoznający sprawę podkreślono, że w postępowaniu administracyjnym nie obowiązuje formalna teoria dowodowa, według której daną okoliczność można udowodnić wyłącznie przy pomocy takiego, a nie innego środka dowodowego, ani też zasada, że rola organu orzekającego, to rola biernego podmiotu oczekującego na dowody zaoferowane przez stronę. Rządząca w postępowaniu administracyjnym zasada oficjalności, wynikająca z art. 7 i art. 75 k.p.a. wymaga, by w toku postępowania organy administracji publicznej podejmowały wszelkie kroki niezbędne do wyjaśnienia i załatwienia sprawy i dopuszczały jako dowód wszystko, co może przyczynić się do jej wyjaśnienia, a nie jest sprzeczne z prawem, a więc także, by z urzędu przeprowadzały dowody służące ustaleniu stanu faktycznego sprawy. Skoro Dyrektor Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w P. G., powziął informację z właściwego Urzędu Skarbowego o tym, iż L. R. uzyskał w roku 2008 dochód podlegający opodatkowaniu zryczałtowanym podatkiem dochodowym, to – przy zachowaniu wskazanej powyżej zasady oficjalności i posiadając wiedzę o konflikcie, jaki istnieje między A. R. i jej mężem – winien uzyskać zaświadczenie od Urzędu Skarbowego o wysokości tego dochodu. Taki sposób działania podyktowany był tym, iż skarżąca wprost oświadczyła, iż nie może uzyskać od swojego męża wymaganego oświadczenia.

Dalej NSA stwierdził, że zaświadczenie jest dokumentem urzędowym, korzystającym z domniemania prawdziwości ujawnionych w nim okoliczności. Przyjęcie stanowiska prezentowanego przez organy i Sąd za słuszne doprowadziłoby w konsekwencji do sytuacji, w której odmowa przedłożenia stosownego oświadczenia pozbawiałaby osoby ubiegające się o przyznanie świadczenia z funduszu alimentacyjnego możliwości otrzymania takiego świadczenia. Na uwagę zasługuje to, iż wprowadzenie oświadczenia, jako środka dowodowego, zamiast zaświadczenia miało na celu uproszczenie postępowania dowodowego, ułatwiającego stronie dochodzenie swych praw przed organami. W sytuacji, gdy strona nie może przedstawić oświadczenia członka rodziny wyłączenie możliwości zastąpienia oświadczenia innym dokumentem (np. zaświadczeniem) wypaczałoby istotę wprowadzonej regulacji zarówno w ustawie o pomocy osobom uprawnionym do alimentów jak i w Kodeksie postępowania administracyjnego. Ponadto w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego niweczyłoby to kompletnie sens, jaki przyświecał ustawodawcy przy tworzeniu ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów, która to ustawa ma za zadanie wspieranie osób znajdujących się w trudnej sytuacji materialnej z powodu niemożności wyegzekwowania alimentów. W przypadku niemożności przedstawienia przez stronę oświadczenia innej osoby organ nie może stosować przepisu § 5 ust. 3 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 28 lipca 2008 r., lecz powinien z urzędu podjąć działania w celu uzyskania stosownego zaświadczenia. Nie jest natomiast słusznym twierdzenie pełnomocnika skarżącej, że organ winien żądać oświadczenia o wysokości dochodów męża od skarżącej, gdyż w takiej sytuacji ciężar gromadzenia dowodów spoczywałby na stronie, co naruszałoby zasadę wyrażoną w art. 7 i 77 § 1 k.p.a., nakładającą obowiązek zebrania dowodów przez organ prowadzący postępowanie. Błędnie również skarżąca wywodzi, iż jej mąż nie powinien być zaliczony do rodziny.

W reasumpcji powyższego stwierdzić trzeba, że przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ winien uwzględnić wykładnię przepisów prawa przedstawioną w uzasadnieniu wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego i po przeprowadzeniu prawidłowego postępowania dowodowego rozstrzygnąć w przedmiocie wniosku skarżącej o ustalenie prawa do świadczeń z funduszu alimentacyjnego na rzecz małoletniego P. B. Z uwagi na powyższe organ podejmie działania w celu uzyskania z Urzędu Skarbowego w S. B., w którym L. R. złożył zeznanie podatkowe, zaświadczenia o wysokości uzyskanego przez niego w roku 2008 dochodu podlegającego opodatkowaniu zryczałtowanym podatkiem dochodowym.

Z przytoczonych względów na mocy art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Sąd orzekł jak w pkt 1 sentencji.

Na podstawie art. 152 w/w ustawy Sąd stwierdził, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana.

O kosztach Sąd orzekł na mocy art. 200 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w związku z § 14 ust. 2 pkt 1 lit. c i pkt 2 lit. b rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1349 ze zm.).