Wyrok WSA w Gdańsku, sygn. akt I SA/Gd 582/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Data orzeczenia: 2016-10-26 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6116 Podatek od czynności cywilnoprawnych, opłata skarbowa oraz inne podatki i opłaty
Hasła tematyczne: Odpady
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 6o ust. 1, art.6m, art. 6q ust. 1
journal: Dz.U. 2016 poz 250
law: Ustawa z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Małgorzata Gorzeń, Sędziowie Sędzia NSA Elżbieta Rischka (spr.), Sędzia NSA Alicja Stępień, Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Dorota Kotlarek, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 19 października 2016 r. sprawy ze skargi T. J. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 4 kwietnia 2016 r., nr [...] w przedmiocie opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącej kwotę 200 (dwieście ) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Decyzją z 9 stycznia 2015 r. Dyrektor Zarządu Dróg i Zieleni określił T. J. wysokość opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi od nieruchomości położonej w G., ul. [...], za następujące miesiące 2014 roku: kwiecień, maj, czerwiec, lipiec, sierpień, wrzesień, październik, listopad – na kwotę 49,00 zł.

Po rozpatrzeniu odwołania wniesionego przez T. i A. J. Samorządowe Kolegium Odwoławcze :

- postanowieniem z dnia 4 kwietnia 2016 r. stwierdziło niedopuszczalność wniesienia odwołania przez A. J.,

- decyzją z dnia 4 kwietnia 2016 r. uchyliło decyzję organu I instancji i określiło T. J. wysokość opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi od nieruchomości położonej w G., ul. [...], za okres od kwietnia do listopada 2014 r. w kwocie 49,15 zł za każdy miesiąc.

W uzasadnieniu decyzji SKO wyjaśniło, że T. J. jest właścicielem, w rozumieniu art. 2 ust. 1 pkt 4 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach, nieruchomości położonej w G. przy ul. [...] (działka nr [...]). Pani T. J. złożyła w dniu 26.05.2013 r. "deklarację o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi w przypadku nieruchomości, na których zamieszkują mieszkańcy", gdzie wskazała, że odpady są zbierane selektywnie, a pow. lokalu mieszkalnego w części nieprzekraczającej 110 m² wynosi 110 m², a w części przekraczającej 110 m² wynosi - 15 m². Stosownie do stawek opłaty ustalonych przez Radę Miasta uchwałą nr XXXV/745/13 - (0,56 zł/m² miesięcznie dla selektywnego zbierania odpadów dla pow. lokalu w części nie przekraczającej 110 m² i 0,05 zł/m² miesięcznie dla selektywnego zbierania odpadów dla pow. lokalu w części przekraczającej 110 m²) - zobowiązana zadeklarowała opłatę w łącznej wysokości 62,35 zł.

Rada Miasta w dniu 27 lutego 2014 r. podjęła uchwałę nr XLIX/1105/14 zmieniającą uchwałę Rady Miasta w sprawie wyboru metody ustalenia opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi oraz ustalenia stawki tej opłaty dla nieruchomości, na których zamieszkują mieszkańcy. Zgodnie z tą uchwałą, jeżeli odpady są zbierane w sposób selektywny, ustala się niższą stawkę opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi w wysokości 0,44 zł/m² miesięcznie za pow. lokalu mieszkalnego w części nie przekraczającej 110 m²; dla pow. lokalu mieszkalnego w części przekraczającej 110 m² stawka opłaty nie uległa zmianie.

T. J., pomimo wezwania pismem z dnia 16.10.2014 r., w wyznaczonym terminie nie złożyła deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi odpowiednio do postanowień ww. uchwały nr XLIX/1105/14 Rady Miasta. Wobec powyższego, pismem z dnia 05.11.2014 r. Dyrektor Zarządu Dróg i Zieleni z urzędu wszczął postępowanie w sprawie określenia wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi z nieruchomości przy ul. [...] a następnie decyzją z dnia 9 stycznia 2015 r. orzekł o określeniu wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi za okres od kwietnia do listopada 2014 r. w kwocie 49,00 zł za każdy miesiąc.

Kolegium wskazało, że wobec zmiany stawki opłaty w przypadku selektywnego zbierania odpadów dla pow. lokalu mieszkalnego w części nie przekraczającej 110 m² (zmiana ze stawki 0,56 zł/m² miesięcznie na 0,44 zł/m² miesięcznie) była dla właścicieli nieruchomości korzystna, jednak zastosowanie tej zmienionej stawki wymagało złożenia przez właścicieli lokali nowych deklaracji, stosownie do art. 6o ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach. Wobec niezłożenia deklaracji przez właściciela nieruchomości - T. J., pomimo wezwania, Dyrektor ZDiZ był zobowiązany do wydania decyzji określającej wysokość opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi od nieruchomości położonej w G. przy ul. [...], za okres od 1 kwietnia 2014 r., (tj. od dnia wejścia w życie uchwały nr XLIX/1105/14) do listopada 2014 r. Zaskarżoną decyzją określono wysokość opłaty w kwocie 49,00 zł za każdy miesiąc. Wysokość opłaty ustalono jako sumę iloczynów: 110 m² pow. lokalu mieszkalnego x 0,44 zł/m² = 48,40 oraz 15 m² x 0,05 zł/m² = 0,75 zł. Zatem wysokość opłaty wynosi 49,15 zł miesięcznie, a nie 49,00 zł miesięcznie, jak określono w decyzji. Kwota opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi nie podlega bowiem zaokrągleniu, stosownie do dyspozycji art. 6q ust. 2 ustawy. Zatem określenie opłaty w wysokości 49,00 zł miesięcznie zamiast 49,15 zł stanowiło rażące naruszenie art. 6q ust. 2 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach. Biorąc powyższe pod uwagę, Kolegium uchyliło decyzję organu I instancji i orzekło o określeniu wysokości opłaty za ww. okres (tj. poczynając od kwietnia 2014 r. do listopada 2014 r.), w wymiarze 49,15 zł miesięcznie.

Końcowo SKO uznało, że zarzuty dotyczące braku właściwości Dyrektora ZDiZ do wydawania decyzji w sprawie opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi, są niezasadne. Zgodnie z art. 39 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (tekst jedn. Dz.U. z 2015 r. poz. 1515), decyzje w indywidualnych sprawach z zakresu administracji publicznej wydaje wójt, o ile przepisy szczególne nie stanowią inaczej, (ust. 1). Wójt może upoważnić swoich zastępców lub innych pracowników urzędu gminy do wydawania decyzji administracyjnych, o których mowa w ust. 1, w imieniu wójta (ust. 2). Do załatwiania indywidualnych spraw z zakresu administracji publicznej rada gminy może upoważnić również organ wykonawczy jednostki pomocniczej oraz organy jednostek i podmiotów, o których mowa w art. 9 ust. 1. (ust. 4). Od decyzji wydanej przez wójta lub organ, o którym mowa w ust. 4, służy odwołanie do samorządowego kolegium odwoławczego, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. - (ust. 5).

Jak wynika z powyższego, Rada Miasta mogła podjąć uchwałę nr XXXV/742/13 o upoważnieniu Dyrektora Zarządu Dróg i Zieleni do załatwiania indywidualnych spraw z zakresu administracji, dotyczących opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi. Niezależnie od powyższego Kolegium wskazało, że nie ma kompetencji do oceny uchwał rady gminy.

W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku T. i A. J. podnieśli m. in., że A. J. jest współwłaścicielem przedmiotowej nieruchomości i nie zgadza się na jakiekolwiek deklaracje składane samodzielnie do Gminy przez współmałżonka.

W odpowiedzi na skargę SKO wniosło o jej oddalenie podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Postanowieniem z dnia 6 czerwca 2016 r. tut. Sąd odrzucił skargę w stosunku do A. J. wyjaśniając, że skoro nie był on adresatem decyzji organów obu instancji, to nie posiadał legitymacji procesowej w zaskarżeniu decyzji SKO. Decyzje organów obu instancji rozstrzygają wyłącznie o prawach i obowiązkach T. J. zatem jedynie ona miała możliwość wniesienia skargi do sądu na ww. decyzję Kolegium w przedmiocie określenia wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi.

W dniu 19 października 2016 r. Sąd przeprowadził dowód z informacji zamieszczonych w elektronicznej bazie Centralnej Informacji Ksiąg Wieczystych (https://ekw.ms.gov.pl/eukw_ogol/menu.do), z którego wynika, że nieruchomość o nr księgi wieczystej nr [...] objęta jest wspólnością ustawową małżeńską A. P. J. i T.. J.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:

Na wstępie należy wskazać, że zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2014 r., poz. 1647) sąd administracyjny sprawuje kontrolę administracji publicznej przez badanie zgodności zaskarżonych decyzji i postanowień z prawem. W wyniku takiej kontroli decyzja lub postanowienie mogą zostać uchylone w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia okoliczności mogących być podstawą wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a), b) i c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j. Dz. U. z 2016 r., poz. 718 z późn. zm., określanej dalej jako p.p.s.a.).

Z przepisu art. 134 § 1 ustawy p.p.s.a. wynika, że Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą skargi. Jego wykładnia wskazuje, że Sąd ma nie tylko prawo, ale i obowiązek dokonania oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego, nawet wówczas gdy dany zarzut nie został w skardze podniesiony. Z drugiej jednak strony granicą praw i obowiązków Sądu wyznaczoną w art. 134 § 1 p.p.s.a. jest zakaz wkraczania w sprawę nową. Granice te zaś wyznaczone są dwoma aspektami mianowicie: legalnością działań organu podatkowego oraz całokształtem aspektów prawnych tego stosunku prawnego, który był objęty treścią zaskarżonego rozstrzygnięcia. Powyższe oznacza, że Sąd naruszyłby ten przepis jedynie wówczas, gdyby przekroczył określone wyżej granice danej sprawy albo gdyby ograniczył się w ocenie legalności tylko do zarzutów i wniosków skargi.

Posiadając tak określony zakres swojej kognicji Sąd uznał, że w ustalonym stanie faktycznym skarga zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 6m ust. 1 ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (t.j. Dz. U. z 2016 r. poz. 650), właściciel nieruchomości jest obowiązany złożyć do wójta, burmistrza lub prezydenta miasta deklarację o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi w terminie 14 dni od dnia zamieszkania na danej nieruchomości pierwszego mieszkańca lub powstania na danej nieruchomości odpadów komunalnych. W konsekwencji również na właścicielu nieruchomości ciąży obowiązek złożenia korekty deklaracji.

Definicję właściciela nieruchomości zawiera w art. 2 ust. 1 pkt 4 ww. ustawy wyjaśniając, że na potrzeby tej ustawy, przez właściciela nieruchomości rozumie się także: współwłaścicieli, użytkowników wieczystych oraz jednostki organizacyjne i osoby posiadające nieruchomości w zarządzie lub użytkowaniu, a także inne podmioty władające nieruchomością.

Przepis art. 6q ust. 1 ustawy stanowi, że w sprawach dotyczących opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi stosuje się przepisy ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (...).

Natomiast stroną w postępowaniu podatkowym jest podatnik, płatnik, inkasent lub ich następca prawny, a także osoba trzecia, o której mowa w art. 110-117b, która z uwagi na swój interes prawny żąda czynności organu podatkowego, do której czynność organu podatkowego się odnosi lub której interesu prawnego działanie organu podatkowego dotyczy (art. 133 § 1 O.p.).

W niniejszej sprawie postępowanie w sprawie określenia wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami zostało wszczęte wobec T. J. W konsekwencji również decyzja organu I instancji wydana zostało tylko wobec T. J.

W aktach administracyjnych postępowania prowadzonego przez organ I instancji brak jest natomiast dokumentów potwierdzających, że jedynym właścicielem spornej nieruchomości jest T. J. Dowodu takiego nie przeprowadził również organ odwoławczy, mimo że postępowanie "prowadził" niemalże 14 miesięcy (notabene takie postępowanie SKO było przedmiotem wyroku tut. Sądu z dnia 6 lipca 2016 r., sygn. akt I SAB/Gd 11/16, w którym stwierdzono, że bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa).

Natomiast w dniu 19 października 2016 r. Sąd przeprowadził dowód z informacji zamieszczonych w elektronicznej bazie Centralnej Informacji Ksiąg Wieczystych (https://ekw.ms.gov.pl/eukw_ogol/menu.do), z którego wynika, że nieruchomość o nr księgi wieczystej nr [...] objęta jest wspólnością ustawową małżeńską A. P. J. i T. J.

Ustalenia te przeczą twierdzeniom Kolegium, jakoby A. J. nie był właścicielem nieruchomości położonej w G. przy ul. [...], a tym samym nie był zobowiązany do złożenia deklaracji o odpadach i jej korekty i nie był stroną wszczętego z urzędu postępowania w sprawie o określenie wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi od nieruchomości położonej w G. przy ul. [...], za okres od 01.04.2014 r. do 30.11.2014 r.

Powyższe skutkowało uchyleniem zaskarżonej decyzji, gdyż w przypadku definitywnego ustalenia, że sporna nieruchomość objęta jest wspólnością ustawową małżeńską A. P. J. i T. J., stroną postępowania w sprawie określenia wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami jest zarówno T. jak i A. J.

W ponownie przeprowadzonym postępowaniu organ ustali w sposób niebudzący wątpliwości status prawny ww. nieruchomości przeprowadzając w tym zakresie dowód z odpisu z ksiąg wieczystych jej dotyczących. W przypadku gdy potwierdzą się ustalenia dokonane przez Sąd, uzna A. J. za stronę postępowania co będzie wiązać się z koniecznością wszczęcia postępowania i wydania ewentualnej decyzji przez organ I instancji wobec obojga małżonków.

Z tych przyczyn z uwagi na naruszenie przepisów procedury Sąd stosując przepisy art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a uchylił zaskarżone postanowienie i na podstawie art. 200 i art. 205 § 1 tej ustawy orzekł o kosztach postępowania zasądzając na rzecz strony kwotę uiszczonego wpisu od skargi.