Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt V SA/Wa 732/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2017-02-14 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6550
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2016 poz 718
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA - Izabella Janson (spr.), Sędzia WSA - Jarosław Stopczyński, Sędzia NSA - Ewa Wrzesińska-Jóźków, Protokolant - spec. Mariusz Dzierzęcki, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 lutego 2017 r. sprawy ze skargi K.Ł nr [...] W. na decyzję Dyrektora Mazowieckiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Warszawie z dnia [...] lutego 2016 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności z tytułu realizacji Programu Rolnośrodowiskowego; oddala skargę.


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi ,,K." w I. (dalej : skarżący lub strona) jest decyzja Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w W. (dalej: Dyrektor Oddziału, organ odwoławczy lub II instancji) z [...] lutego 2016 r., nr [...] utrzymująca w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa [...] z/s w W. (dalej : Kierownik Biura Powiatowego lub organ I instancji) z [...] października 2015 r., nr [...] o ustaleniu kwoty nienależnie pobranych płatności z tytułu Programu Rolnośrodowiskowego. Zaskarżona decyzja została wydana następującym stanie faktycznym.

W dniu 28 kwietnia 2011 r. do Biura Powiatowego ARiMR [...] z/s w W. wpłynął wniosek "K." o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej na rok 2011.

Decyzją nr [...] z dnia [...] marca 2012 r., Kierownik Biura Powiatowego ARiMR [...] z/s w W. przyznał "K." płatności rolnośrodowiskowe w łącznej wysokości

218 900,50 zł, w tym z tytułu realizacji:

1. wariantu 3.1.2 - Ekstensywna gospodarka na łąkach i pastwiskach na obszarach Natura 2000 na powierzchni 6,11 ha w wysokości 3 055,00 zł,

2. wariantu 4.1 - Ochrona siedlisk lęgowych ptaków na powierzchni 159,01 ha w wysokości 194 684,15 zł,

3. wariantu 4.3 - Szuwary wielkoturzycowe na powierzchni 0,00 ha w wysokości 0,00 zł,

4. wariantu 8.3.1 - Międzyplon ścierniskowy na powierzchni 40,64 ha w wysokości 16 256,00 zł,

5. wariantu 5.3 - Szuwary wielkoturzycowe - Natura 2000 na powierzchni 5,25 ha w wysokości 4 905,35 zł.

Płatności przyznane ww. decyzją zostały w dniu 16 kwietnia 2012 roku przekazane na rachunek bankowy strony podany we wniosku o wpis do ewidencji producentów.

W dniu 10 maja 2012 r. do Biura Powiatowego ARiMR [...] z/s w W. wpłynął wniosek, o przyznanie stronie płatności rolnośrodowiskowej na rok 2012.

Decyzją z dnia [...] grudnia 2012 r., Nr [...] Kierownik Biura Powiatowego ARiMR [...] z/s w W. przyznał stronie płatności rolnośrodowiskowe w pomniejszonej wysokości 217 315,30 zł, w tym z tytułu realizacji:

1. wariantu 3.1.2 - Ekstensywna gospodarka na łąkach i pastwiskach na obszarach Natura 2000 na powierzchni 6,08 ha w wysokości 3 040,00 zł,

2. wariantu 4.1 - Ochrona siedlisk lęgowych ptaków na powierzchni 158,99 ha w wysokości 190 788,00 zł,

3. wariantu 4.3 - Szuwary wielkoturzycowe na powierzchni 3,09 ha w wysokości 2 472,00 zł,

4. wariantu 8.3.1 - Międzyplon ścierniskowy na powierzchni 40,64 ha w wysokości 16 256,00 zł,

5. wariantu 5.3 - Szuwary wielkoturzycowe - Natura 2000 na powierzchni 5,23 ha w wysokości 4 759,30 zł.

Ze względu na fakt, że strona nie złożyła wniosku o doręczenie decyzji, pozostała ona jedynie w aktach sprawy. Płatności przyznane ww. decyzją zostały w dniu 7 grudnia 2012 r. przekazane na rachunek bankowy strony podany we wniosku o wpis do ewidencji producentów.

W dniu 7 maja 2013 r. do Biura Powiatowego ARiMR [...] z/s w W. wpłynął wniosek strony o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej na rok 2013. W trakcie weryfikacji ww. wniosku, w oparciu o raporty z kontroli na miejscu przeprowadzonych w gospodarstwie wnioskodawcy w dniach 12-13 maja 2014 r., organ I instancji stwierdził, iż "K." zmniejszyło powierzchnię użytków rolnych, na których zobowiązane było realizować program rolnośrodowiskowy oraz nie przestrzegało wymogów określonych dla deklarowanych wariantów 3.1.2 i 4.3, wskazanych w załączniku nr 3 do rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2013 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" objętego programem Rozwoju obszarów wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. z 2013 r., poz. 361, z późn. zm.). W oparciu o materiał zgromadzony w sprawie, Kierownik Biura Powiatowego ARiMR [...] z/s w W., decyzją z dnia [...] czerwca 2014 r., Nr [...] przyznał stronie płatności rolnośrodowiskowe w łącznej wysokości 213 949,40 zł, w tym z tytułu

1. wariantu 3.1.2 - Ekstensywna gospodarka na łąkach i pastwiskach na obszarach Natura 2000 na powierzchni 6,08 ha w wysokości 2 135,00 zł,

2. wariantu 4.1 - Ochrona siedlisk lęgowych ptaków na powierzchni 158,99 ha w wysokości 190 788,00 zł,

3. wariantu 4.3 - Szuwary wielkoturzycowe na powierzchni 3,09 ha w wysokości 2 222,40 zł,

4. wariantu 8.3.1 - Międzyplon ścierniskowy na powierzchni 40,64 ha w wysokości 16 256,00 zł,

5. wariantu 5.3 - Szuwary wielkoturzycowe - Natura 2000 na powierzchni 4,42 ha w wysokości 2 548,00 zł.

Przedmiotowa decyzja została doręczona reprezentantowi podmiotu w dniu 24 czerwca 2014 r. i wobec jej niezaskarżenia do organu odwoławczego stała się ostateczna. Płatności przyznane ww. decyzją zostały w dniu 9 lipca 2014 r. przekazane na rachunek bankowy strony podany we wniosku o wpis do ewidencji producentów.

W dniu 20 maja 2014 r. do Biura Powiatowego ARiMR [...] z/s w W. wpłynął wniosek strony o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej na rok 2014. W trakcie weryfikacji ww. wniosku, w oparciu o raporty z kontroli na miejscu przeprowadzonych w gospodarstwie wnioskodawcy w dniach 16-19 grudnia 2014 r., organ I instancji stwierdził, iż "K." nie przestrzegało wymogów określonych dla deklarowanych wariantów 3.1.2 i 4.3, wskazanych w załączniku nr 3 do rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2013 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" objętego programem Rozwoju obszarów wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. z 2013 r., poz. 361, z późn. zm.). W oparciu o materiał zgromadzony w sprawie, Kierownik Biura Powiatowego ARiMR [...] z/s w W. na mocy decyzji z dnia [...] marca 2015 r., Nr [...] przyznał stronie płatności rolnośrodowiskowe w pomniejszonej wysokości 161 651,05 zł, w tym z tytułu realizacji :

1. wariantu 3.1.2 - Ekstensywna gospodarka na łąkach i pastwiskach na obszarach Natura 2000 na powierzchni 6,08 ha w wysokości 1 942,33 zł,

2. wariantu 4.1 - Ochrona siedlisk lęgowych ptaków na powierzchni 159,99 ha w wysokości 142 054,56 zł,

3. wariantu 4.3 - Szuwary wielkoturzycowe na powierzchni 3,09 ha w wysokości 1 918,27 zł,

4. wariantu 8.3.1 - Międzyplon ścierniskowy na powierzchni 40,64 ha w wysokości 12 614,66 zł,

5. wariantu 5.3 - Szuwary wielkoturzycowe - Natura 2000 na powierzchni 4,42 ha w wysokości 3 121,23 zł.

Przedmiotowa decyzja została doręczona reprezentantowi podmiotu w dniu 12 marca 2015 r. i wobec jej niezaskarżenia do organu odwoławczego stała się ostateczna. Płatności przyznane ww. decyzją zostały w dniach 24 marca 2015 r. i 30 marca 2015 r. przekazane na rachunek bankowy strony podany we wniosku o wpis do ewidencji producentów.

Następnie, mając na uwadze zmniejszenie powierzchni użytków rolnych, na których beneficjent zobowiązany był realizować program rolnośrodowiskowy (ustalone w oparciu o weryfikację wniosków strony z lat 2012-2013) oraz stwierdzone w latach 2013-2014 nieprawidłowości w realizacji programu rolnośrodowiskowego, Kierownik Biura Powiatowego ARiMR [...] z/s w W. zawiadomieniem Nr [...] z dnia [...] września 2015 r. poinformował "K." o wszczęciu z urzędu postępowania administracyjnego w sprawie ustalenia nienależnie pobranych środków finansowych z tytułu programu rolnośrodowiskowego przyznanych na podstawie decyzji [...] z dnia [...] marca 2012 r., Nr [...] z dnia [...] grudnia 2012 r. oraz Nr [...] z dnia [...]czerwca 2014 r. Zawiadomienie zostało doręczone reprezentantowi strony w dniu 7 września 2015 r. Odpowiadając na powyższe, w dniach 8 września 2015 r. oraz 29 września 2015 r. do Biura Powiatowego ARiMR [...] z/s w W. wpłynęły wyjaśnienia reprezentanta "K." wraz Protokołem z wizji lokalnej z dnia 19 grudnia 2014 r., Protokołem oględzin, ostatecznego szacowania szkody i ponownego szacowania szkody w uprawach i płodach rolnych z dnia 19 grudnia 2014 roku oraz Oświadczenie Zarządu ,,K.".

Następnie decyzją z [...] października 2015 roku Kierownik Biura Powiatowego ustalił stronie kwotę nienależnie pobranych płatności z tytułu programu rolnośrodowiskowego w wysokości 155 500,33 zł.

W wyniku rozpoznania odwołania Dyrektor Oddziału zaskarżoną decyzją z [...] lutego 2016 roku utrzymał w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego z [...] października 2015 roku.

Organ odwoławczy wskazał, iż na ww. kwotę składają się płatności :

Za rok 2011 wariant 4.1

powierzchnia, za którą powinien być dokonany zwrot = (pow. objęta zobowiązaniem w 2011 r. - pow. w 2012 r.) * stawka płatności za 1 ha = (159,01 ha - 158,99 ha) * 194 684,15 zł/159,01 ha = 0,02 ha * 1 224,3516131 zł/ha = 24,49 zł,

Za rok 2011 - wariant 5.3

powierzchnia, za którą powinien być dokonany zwrot = (pow. objęta zobowiązaniem w 2011 r. - pow. w 2013 r.) * stawka płatności za 1 ha = (5,25 ha - 4.42 ha) * 4 905,35 zł/5,25 ha = 0,83 ha * 934,352380952 zł/ha = 775,51 zł,

Za rok 2012 - wariant 5.3

powierzchnia, za którą powinien być dokonany zwrot = (pow. objęta zobowiązaniem w 2011 r. - pow. w 2013 r.) * stawka płatności za 1 ha = (5,23 ha - 4,42 ha) * 4 759,30 zł/5,23 ha = 0 81 ha * 910,00 zł/ha = 737,10 zł.

Ponadto, z uwagi na stwierdzone w roku 2013 nieprawidłowości w realizacji programu rolnośrodowiskowego w sprawie przyznania płatności rolnośrodowiskowych za rok 2013, wyjaśnił, iż znalazł tu zastosowanie § 38 ust. 1 Rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2013 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Program rolno środowiskowy" objętego programem Rozwoju obszarów wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. z 2013 r., poz. 361, z późn. zm.), zgodnie z którym jeżeli zostanie stwierdzone uchybienie w przestrzeganiu przez rolnika wymogów w ramach określonych wariantów poszczególnych pakietów, płatność rolnośrodowiskowa przysługuje w danym roku w zmniejszonej wysokości, w części dotyczącej:1) działek rolnych lub, 2) zwierząt, 3) stref buforowych w stosunku do których stwierdzono takie uchybienie, z tym że w określonych przypadkach wymienionych w załączniku nr 7 do rozporządzenia wysokość płatności rolnośrodowiskowej jest zmniejszana w części dotyczącej danego pakietu albo wariantu. W myśl zaś § 38 ust. 2 ww. rozporządzenia wysokość zmniejszeń płatności rolnośrodowiskowej w przypadku, o którym mowa w ust. 1, jest określona w załączniku nr 7 do rozporządzenia.

Wskazał, iż zgodnie z § 25 ust. 2 pkt 2 Rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2013 r., rolnik zaznacza na materiale graficznym powierzchnię działki rolnej, która ma pozostać nieskoszona w danym roku, w przypadku realizacji pakietu wymienionego w § 4 ust. 1 pkt 3, 4 lub 5. Zgodnie zaś z Załącznikiem nr 3 do ww. rozporządzenia, wymogiem dodatkowym dla pakietu 3 - - Ekstensywne trwałe użytki zielone jest pozostawienie 5-10% powierzchni działki rolnej nieskoszonej, przy czym w każdym roku powinno to dotyczyć innej części tej działki.

Podczas kontroli na miejscu przeprowadzonej w gospodarstwie strony w dniach 12-13 maja 2014 r., jak wskazał, stwierdzono, iż na działce rolnej B na powierzchni 3,54 ha "K." pozostawiło nieskoszoną niewłaściwą część działki rolnej, w szczególności inną niż zaznaczona na materiale graficznym, zaś na działce rolnej 00 na powierzchni 0,40 ha pozostawienie mniejszej niż 5% nieskoszonej powierzchni działki rolnej. Powyższe skutkowało nałożeniem na ww. działki rolne sankcji w wysokości określonej w załączniku nr 7 do ww. rozporządzenia, tj. dla działki rolnej B - 50% zaś dla działki rolnej OO - 10%.

Organ odwoławczy wskazał, iż jak wynika z ustaleń inspektorów terenowych zawartych w Protokole Nr [...], "K." uchybiło wymogom realizacji wariantu 4.3 na działce rolnej L o powierzchni deklarowanej 0,39 ha. Powyższe skutkowało nałożeniem na ww. działkę rolną sankcji w wysokości określonej w załączniku nr 7 do Rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2013 r., tj. 80%. Zgodnie bowiem z załącznikiem nr 3 do ww. rozporządzenia wymogiem realizacji wariantu 4.3 jest koszenie 20% powierzchni działki rolnej, przy czym w każdym roku powinno to dotyczyć innej części tej działki; raz na pięć lat dopuszcza się koszenie całej powierzchni.

Z uwagi na powyższe w przedmiotowej sprawie znajduje również zastosowanie (obowiązujący od roku 2011) art. 18 ust. 1 rozporządzenia Komisji (UE) nr 65/2011 z dnia 27 stycznia 2011 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 w odniesieniu do wprowadzenia procedur kontroli oraz do zasady wzajemnej zgodności w zakresie środków wsparcia rozwoju obszarów wiejskich (Dz. U. UE L z dnia 28 stycznia 2011 r., z późn. zm.). Zgodnie z brzmieniem ww. przepisu prawa, w sytuacji stwierdzenia braku spełnienia odpowiednich norm obowiązkowych, a także minimalnych wymogów dotyczących stosowania nawozów i środków ochrony roślin, innych odpowiednich wymogów obowiązkowych, o których mowa w art. 39 ust. 3, art. 40 ust. 2 oraz art. 47 ust. 1 rozporządzenia (WE) nr 1698/2005 z dnia 20 września 2005 r. w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) (Dz.U. L 277 z 21 października 2005, str. 1), oraz zobowiązań wykraczających poza takie normy i wymogi; lub kryteriów kwalifikowalności innych niż kryteria związane z wielkością obszaru lub liczbą zwierząt zadeklarowanych w przypadku zobowiązań wieloletnich, zmniejszenia pomocy, wykluczenia i odzyskiwanie maja zastosowanie również do kwot wypłaconych już z tytułu tego zobowiązania w latach wcześniejszych. Wysokość zmniejszeń płatności w związku z art. 18 rozporządzenia Komisji (UE) nr 65/2011 jest ustalana zgodnie z załącznikiem nr 7 do Rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2013 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" objętego urogramem Rozwoju obszarów wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. z 2013 r., poz. 361, z późn. zm.).

Mając na uwadze powyższe, w związku z nałożonymi na beneficjenta sankcjami z tytułu stwierdzonych w roku 2013 uchybień w realizacji wariantów 3.1.2 i 4.3. powstał obowiązek zwrotu płatności przyznanych beneficjentowi za lata 2011 -2012 w kwocie 2 059,60 zł (zgodnie z art. 18 ust. 1 rozporządzenia Komisji (UE) nr 65/2011 z dnia 27 stycznia 2011 r.).

Ponadto, Dyrektor Oddziału wskazał, iż z uwagi na stwierdzone w roku 2014 nieprawidłowości w realizacji programu rolnośrodowiskowego w sprawie przyznania płatności rolnośrodowiskowych za rok 2014 znalazł zastosowanie § 38 ust. 1 Rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2013 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" objętego programem Rozwoju obszarów wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. z 2013 r., poz. 361, z późn. zm.), zgodnie z którym jeżeli zostanie stwierdzone uchybienie w przestrzeganiu przez rolnika wymogów w ramach określonych wariantów poszczególnych pakietów, płatność rolnośrodowiskowa przysługuje w danym roku w zmniejszonej wysokości, w części dotyczącej:

1) działek rolnych lub

2) zwierząt

3) stref buforowych

- w stosunku do których stwierdzono takie uchybienie, z tym że w określonych przypadkach wymienionych w załączniku nr 7 do rozporządzenia wysokość płatności rolnośrodowiskowej jest zmniejszana w części dotyczącej danego pakietu albo wariantu. W myśl zaś § 38 ust. 2 ww. rozporządzenia wysokość zmniejszeń płatności rolnośrodowiskowej w przypadku, o którym mowa w ust. 1, jest określona w załączniku nr 7 do rozporządzenia.

W trakcie weryfikacji wniosku o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej na rok 2014 ustalono, iż "K." na działce rolnej G zadeklarowanej w wariancie 4.1, działce rolnej E zadeklarowanej w wariancie 4.3, działkach rolnych B, D, M zadeklarowanych wariancie 3.1.2 uchybiło wymogom jego realizacji wskazanym w załączniku nr 3 do Rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2013 r., tj.:

- pozostawienie większej niż 10%, lub mniejszej niż 50% nieskoszonej powierzchni działki rolnej, a w przypadku występowania wodniczki większej niż 50%, lecz mniejszej niż 80% nieskoszonej powierzchni działki rolnej - sankcja w wysokości 30% do działki rolnej G (wariant 4.1),

- pozostawienie nieskoszonej niewłaściwej części działki rolnej, a w szczególności innej niż zaznaczona w materiale graficznym - sankcja w wysokości 50% do działki rolnej G (wariant 4.1),

- pozostawienie nieskoszonej niewłaściwej części działki rolnej, a w szczególności innej niż zaznaczona w materiale graficznym - sankcja w wysokości 10% do działki rolnej E (wariant 4.3),

- pozostawienie nieskoszonej niewłaściwej części działki rolnej, a w szczególności innej niż zaznaczona w materiale graficznym - sankcja w wysokości 50% do działki rolnej D (wariant 3.1.2),

- pozostawienie większej niż 10%, lub mniejszej niż 50% nieskoszonej powierzchni działki rolnej - sankcja w wysokości 30% do działki rolnej M (wariant 3.1.2),

- pozostawienie mniejszej niż 5% nieskoszonej powierzchni działki rolnej - sankcja w wysokości 10% do działki rolnej B (wariant 3.1.2).

Ponadto w sprawie przyznania "K." płatności rolnośrodowiskowej za rok 2014 organ zastosował dyspozycję § 38 ust. 6 ww. rozporządzenia rolnośrodowiskowego zgodnie, z którym jeżeli rolnik nie zachował któregokolwiek z występujących w gospodarstwie rolnym i określonych w planie działalności rolnośrodowiskowej trwałych użytków zielonych i elementów krajobrazu rolniczego nie użytkowanych rolniczo, o których mowa w § 4 ust. 2 pkt 1, płatność rolnośrodowiskowa przysługuje temu rolnikowi w wysokości zmniejszonej o 20% w roku, w którym stwierdzono takie uchybienie. Z raportu z czynności kontrolnych Nr [...] wynika, iż powierzchnia trwałych użytków zielonych występujących w gospodarstwie rolnym strony wg Planu rolnośrodowiskowego wynosi 175,03 ha, natomiast powierzchnia trwałych użytków zielonych stwierdzona w kontroli na miejscu wyniosła 176,27 ha. Ponadto inspektorzy terenowi stwierdzili, iż na działkach rolnych E i L trwały użytek zielony został zaorany. Powyższe ustalenie skutkowało zmniejszeniem należnej beneficjentowi kwoty płatności rolnośrodowiskowej za rok 2014 o 20%.

Wyjaśnił, iż z uwagi na powyższe ustalenia, w przedmiotowej sprawie znajduje zastosowanie (obowiązujący od roku 2011) art. 18 ust. 1 rozporządzenia Komisji (UE) nr 65/2011 z dnia 27 stycznia 2011 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 w odniesieniu do wprowadzenia procedur kontroli oraz do zasady wzajemnej zgodności w zakresie środków wsparcia rozwoju obszarów wiejskich (Dz. U. UE L z dnia 28 stycznia 2011 r., z późn. zm.).

Mając na uwadze powyższe, w związku z nałożonymi na beneficjenta sankcjami z tytułu stwierdzonych w roku 2014 uchybień w realizacji wariantów 4.1. 4.3. 3.1.2 oraz dyspozycją § 38 ust. 6 ww. rozporządzenia rolnośrodowiskowego, powstał obowiązek zwrotu płatności przyznanych beneficjentowi za lata 2011-2013 w kwocie 151 903,63 zł (zgodnie z art. 18 ust. 1 rozporządzenia Komisji (UE) nr 65/2011 z dnia 27 stycznia 2011 r. ).

Sankcja 06 - 20% płatności należnej za dany rok

- płatność za rok 2011: 218 900,50 zł - 11 262,68 zł (kwota nienależnie pobranych płatności z tytułu stwierdzonego zaniechania realizacji programu oraz stwierdzonych uchybień w realizacji wymogów deklarowanych wariantów) = 207 637,82 zł * 20% = 41 527,56 zł,

- płatność za rok 2012: 217 315,30 zł - 11 274,60 zł (kwota nienależnie pobranych płatności z tytułu stwierdzonego zaniechania realizacji programu oraz stwierdzonych uchybień w realizacji wymogów deklarowanych wariantów) = 206 040,70 zł * 20% = 41 208,14 zł,

- płatność za rok 2013: 213 949,40 zł - 9 296,84 zł (kwota nienależnie pobranych płatności z tytułu stwierdzonego zaniechania realizacji programu oraz stwierdzonych uchybień w realizacji wymogów deklarowanych wariantów) = 204 652,56 zł * 20% = 40 930,51 zł,

Podsumowując, wskazał, iż łączna kwota do zwrotu za lata 2011-2013 wynosi 155 500,33 zł, w tym w wysokości:

• za 2011 rok: 52 790,24 zł (w tym w oparciu o § 39 ust. 2 pkt 2 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2013 r. kwotę 800,00 zł, w oparciu o art. 18 ust. 1 rozporządzenia Komisji (UE) nr 65/2011 z dnia 27 stycznia 2011 r. kwotę 51 990,24 zł),

• za 2012 rok: 52 482,74 zł (w tym w oparciu o § 39 ust. 2 pkt 2 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2013 r. kwotę 737,10 zł, w oparciu o art. 18 ust. 1 rozporządzenia Komisji (UE) nr 65/2011 z dnia 27 stycznia 2011 r. kwotę 51 745,64 zł),

• za 2013 rok: 50 227,35 zł w oparciu o art. 18 ust. 1 rozporządzenia Komisji (UE) nr 65/2011 z dnia 27 stycznia 2011 r.

Odnosząc się do kwestii odstąpienia od ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności, zauważył iż zgodnie z art. 28a ustawy z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007 - 2013 (Dz. U. z 2013 r., poz. 173), w przypadku określonym w art. 33 ust. 7 rozporządzenia Rady (WE) nr 1290/2005 z dnia 21 czerwca 2005 r. w sprawie finansowania wspólnej polityki rolnej (Dz. Urz. UE L 209 z 11 sierpnia 2005, str. 1, z późn. zm.) organ, o którym mowa w art. 29 ust. 2 ustawy z dnia 9 maja 2008 r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (t.j. Dz. U. z 2014 r. poz. 1438), odstępuje od ustalenia kwot nienależnie lub nadmiernie pobranych płatności z tytułu pomocy, o którym mowa w art. 29 ust. 1 ustawy z dnia 9 maja 2008 r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, jeżeli kwota, o której mowa w art. 5a rozporządzenia Komisji Europejskiej (WE) nr 885/2006 z dnia 21 czerwca 2006 r. ustanawiającego szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia Rady (WE) nr 1290/2005 w zakresie akredytacji agencji płatniczych i innych jednostek, jak również rozliczenia rachunków EFRG i EFRROW (Dz. Urz. UE L 171 z 23 czerwca 2006, str. 90, z późn. zm.), nie jest wyższa od kwoty stanowiącej równowartość 100 euro przeliczonej na złote według kursu euro ustalonego zgodnie z art. 7 ust. 2 rozporządzenia Komisji (WE) nr 883/2006 z dnia 21 czerwca 2006 r. ustanawiającego szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia Rady (WE) nr 1290/2005 w odniesieniu do prowadzenia kont przez agencje płatnicze, deklaracji wydatków i dochodów oraz warunków zwrotu wydatków w ramach EFRG i EFRROW (Dz. Urz. UE L 171 z 23 czerwca 2006, str. 1, z późn. zm.), który stanowi, iż w odniesieniu do operacji, dla których nie jest określony termin operacyjny w sektorowych przepisach rolnych, stosowany kurs wymiany walut jest przedostatnim kursem wymiany walut ustanowionym przez Europejski Bank Centralny przed miesiącem, w odniesieniu do którego wydatki i dochody przeznaczone na określony cel zostają zadeklarowane.

Zgodnie natomiast z art. 119 ust. 1 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 z dnia 17 grudnia 2013 w sprawie finansowania wspólnej polityki rolnej, zarządzania nią i monitorowania jej oraz uchylającego rozporządzenia Rady (EWG) nr 352/78, (WE) nr 165/94, (WE) nr 2799/98, (WE) nr 814/2000, (WE) nr 1290/2005 i (WE) nr 485/2008 (Dz. Urz. UE L 347 z 20 grudnia 2013 r., s. 547), zwanego dalej rozporządzeniem (UE) nr 1306/2013, utraciło moc rozporządzenie (WE) nr 1290/2005, przy czym odesłania do uchylonych rozporządzeń traktuje się jak odesłania do rozporządzenia (UE) nr 1306/2013 zgodnie z tabelą korelacji zamieszczoną w załączniku III do tego rozporządzenia (art. 119 ust. 2 rozporządzenia (UE) nr 1306/2013).

Ponadto jak wskazał, zgodnie z art. 5a rozporządzenia Komisji Europejskiej (WE) nr 885/2006, warunki określone w art. 32 ust. 6 lit. a) oraz w art. 33 ust. 7 rozporządzenia Rady (WE) nr 1290/2005 uznaje się za spełnione, jeśli kwota podlegająca zwrotowi przez beneficjenta w odniesieniu do płatności indywidualnej w ramach jednego programu pomocy nie przekracza sumy 100 EUR, nie licząc odsetek. Zgodnie z tabelą korelacji, dotychczas obowiązującemu art. 33 rozporządzenia (WE) nr 1290/2005, odpowiada aktualnie art. 54 i 56 rozporządzenia (UE) nr 1306/2013.

Wyjaśnił, iż art. 54 ust. 3 rozporządzenia (UE) nr 1306/2013 stanowi, że w należycie uzasadnionych przypadkach państwa członkowskie mogą zadecydować o zaprzestaniu odzyskiwania. Taka decyzja może zostać podjęta jedynie w następujących przypadkach:

a) w przypadku gdy łączna kwota już dokonanych oraz przewidywanych kosztów odzyskiwania przewyższa kwotę do odzyskania; warunek ten uznaje się za spełniony;

(i) jeżeli kwota do odzyskania od beneficjenta w kontekście płatności indywidualnej w ramach programu pomocy lub środka wsparcia nie przekracza 100 EUR, nie licząc odsetek; lub

(ii) jeżeli kwota do odzyskania od beneficjenta w kontekście płatności indywidualnej w ramach programu pomocy lub środka wsparcia wynosi między 100 a 150 EUR, nie licząc odsetek, a dane państwo członkowskie stosuje próg równy lub wyższy niż kwota, która ma zostać odzyskana zgodnie z jego prawem krajowym w odniesieniu do niedochodzenia należności krajowych;

b) w przypadku gdy odzyskanie okazuje się niemożliwe z uwagi na niewypłacalność dłużnika lub osób odpowiedzialnych prawnie za nieprawidłowości, stwierdzoną i uznaną zgodnie z prawem krajowym.

Dla przeliczenia równowartości kwoty 100 euro na złote należy zastosować kurs euro ustalony zgodnie z art. 7 ust. 2 rozporządzenia Komisji (WE) nr 883/2006, który stanowi, iż stosowany kurs wymiany walut jest przedostatnim kursem wymiany walut ustanowionym przez Europejski Bank Centralny przed miesiącem, w odniesieniu do którego wydatki i dochody przeznaczone na określony cel zostają zadeklarowane, tj. kurs według którego nastąpiła wypłata danych płatności. Wskazał, iż kwota stanowiąca równowartość 100 euro, od odstąpienia której zobowiązany został Kierownik Biura Powiatowego ARiMR, dotyczy płatności wypłaconych z Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich.

W odniesieniu do kampanii 2011 kurs euro ustalony zgodnie z art. 7 ust. 2 rozporządzenia Komisji (WE) nr 883/2006, tj. na dzień 16 kwietnia 2012 r., ogłoszony w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej 2012/C 93/06 wynosił 4,1612 zł. Równowartość 100 euro przeliczona na złote na podstawie ww. kursu wynosi 416,12 zł.

W odniesieniu do kampanii 2012 kurs euro ustalony zgodnie z art. 7 ust. 2 rozporządzenia Komisji (WE) nr 883/2006, tj. na 7 grudnia 2012 r., ogłoszony w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej 2012/C 370/05 wynosił 4,0968 zł. Równowartość 100 euro przeliczona na złote na podstawie ww. kursu wynosi 409,68 zł.

W odniesieniu do kampanii 2013 kurs euro ustalony zgodnie z art. 7 ust. 2 rozporządzenia Komisji (WE) nr 883/2006, tj. na 9 lipca 2014 r., ogłoszony w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej 2014/C 200/03 wynosił 4,1522 zł. Równowartość 100 euro przeliczona na złote na podstawie ww. kursu wynosi 415,22 zł.

W rozpatrywanej sprawie, na kwotę nienależnie pobranych płatności wypłaconych z Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich składa się kwota płatności rolnośrodowiskowych za rok 2011 w wysokości 52 790,24 zł, za rok 2012 w wysokości 52 482 74 zł, zaś za rok 2013 w wysokości 50 227,35 zł. Ww. kwoty przekraczają kwoty stanowiące równowartość 100 euro, przeliczoną na złote według kursu euro, ustalonego zgodnie z art 7 ust. 2 powołanego wyżej rozporządzenia Komisji (WE) nr 883/2006. Tym samym w odniesieniu do ww. płatności nie zachodzą przesłanki uzasadniające odstąpienie od ustalenia kwoty nienależnie lub nadmiernie pobranych płatności.

W dalszej części odnosząc się do zarzutów przedstawionych przez stronę w odwołaniu od decyzji, organ II instancji uznał je za niezasadne.

Pismem z 8 marca 2016 roku skarżąca złożyła skargę na ww. decyzję Dyrektora Oddziału z [...] lutego 2016 roku do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wnosząc o uchylenie decyzji organów obydwu instancji oraz o zasądzenie kosztów postępowania sądowego. Zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie :

1) art. 38 ust. 1, 6 i 8, § 39 ust. 2 pkt 2 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2013 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" objętego programem Rozwoju obszarów wiejskich na lata 2007- 2013 (Dz.U. z 2013 r., poz. 361 ) oraz art. 18 ust. 1 rozporządzenia Komisji (UE) Nr 65/2011 poprzez błędną jego wykładnię i zastosowanie, tj. żądanie zwrotu płatności przyznanej do całej powierzchni trwałych użytków zielonych w gospodarstwie Odwołującego się za lata 2011, 2012 i 2013 podczas gdy w przypadku stwierdzenia nie zachowania kwalifikowalności działki rolnej do pakietu RS, na niektórych działkach Organ mógł żądać jedynie zwrotu tej części płatności, która została przyznana do działki rolnej lub jej części objętych ewentualnym zmniejszeniem, tj. działki nr [...] w obrębie W., gm. P. oraz [...] w obrębie J., gm. P.,

2) art. 38 ust. 8 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2013 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" objętego programem Rozwoju obszarów wiejskich na lata 2007-2013 (Dz.U. z 2013 r., poz. 361 ) poprzez błędną interpretację określenia "nie zachowania któregokolwiek z występujących w gospodarstwie rolnym i określonych w planie działalności rolnośrodowiskowej trwałych użytków zielonych i elementów krajobrazu rolniczego nieużytkowanych rolniczo" i uznanie, że w gospodarstwie rolnym Odwołującego się doszło do niezachowania któregokolwiek z trwałych użytków zielonych,

3) art. 28 ust. 4 ustawy z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. z 2013 r. poz. 173 j.t.) w zw. z art. 47 rozporządzenia Komisji (WE Nr 1974/2006) oraz § 45 pkt 8 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2013 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" objętego programem Rozwoju obszarów wiejskich na lata 2007-2013 (Dz.U. z 2013 r., poz. 361 ) poprzez jego niezastosowanie podczas gdy w stosunku do Odwołującego się wystąpiły przesłanki odstąpienia od zwrotu płatności z uwagi na wystąpienie siły wyższej

oraz naruszenie

4) art. 7, 8 i 9 i 77 Kpa poprzez nie podjęcie przez Organ wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy mając na względzie słuszny interes Skarżącego, w szczególności nieuwzględnienie wniosków dowodowych Skarżącego zawartych w odwołaniu podczas gdy ustalenia protokołu kontroli na miejscu nr [...] mogły budzić wątpliwości w świetle dokumentu oznaczonego jako Karta weryfikacyjna raportu z czynności kontrolnych nr [...].

W uzasadnieniu skargi strona rozwinęła powyższe zarzuty.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Oddziału wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje :

Zgodnie z art. 1 § 2 ustawy z 25 lipca 2002 roku - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tj. Dz.U. z 2016 r., 1066 ze zm.), sądy administracyjne kontrolują działalność administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, iż w postępowaniu sądowym nie mogą być brane pod uwagę argumenty natury słusznościowej czy celowościowej.

Stosownie do treści art. 134 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2016 r., poz. 718, dalej jako: "p.p.s.a."), Sąd wydaje rozstrzygnięcie w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Oznacza to, że w granicach danej sprawy Sąd dokonuje oceny zgodności zaskarżonego aktu z przepisami prawa, bez względu na zarzuty podniesione w skardze.

Zgodnie z art. 29 ust. 1, 2 i 8 ustawy z 9 maja 2008 r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w drodze decyzji administracyjnej ustala kwoty nienależnie lub nadmiernie pobranych środków publicznych: 1. pochodzących z funduszy Unii Europejskiej; 2 krajowych, przeznaczonych na: a) współfinansowanie wydatków realizowanych z funduszy Unii Europejskiej, b) finansowanie przez Agencję pomocy przyznawanej w drodze decyzji administracyjnej. Właściwym w sprawie ustalenia kwoty nienależnie lub nadmiernie pobranych środków publicznych w decyzji, o której mowa w ust. 1, jest organ właściwy do rozstrzygnięcia w sprawie przyznania płatności lub pomocy finansowej ze środków publicznych, o których mowa w ust. 1. Organ ten posiada także uprawnienia organu podatkowego.

Skarżące K. składając wniosek o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej na rok 2011 r. zobowiązało się do przestrzegania warunków uczestnictwa w programie rolnośrodowiskowym przez okres 5 lat od dnia rozpoczęci jego realizacji. Okres ten dla beneficjenta rozpoczął się 15 marca 2011 r. i trwał do 15 marca 2016 roku. Organ ustalił, że w latach 2012-2014 strona skarżąca nie przestrzegała wymogów określonych dla deklarowanych wariantów 3.1.2 i 4.3, wskazanych w załączniku nr 3 do rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2013 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" objętego programem Rozwoju obszarów wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. z 2013 r., poz. 361, z późn. zm.).

Obecnie przedmiotem skargi jest decyzja Dyrektora Oddziału utrzymująca w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego w przedmiocie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności rolnośrodowiskowych. A więc spór w sprawie dotyczy uznania przez organ za nienależne części płatności za lata 2011 r. - 2013r.

W orzecznictwie sądowoadministracyjnym przyjmuje się, że warunkiem koniecznym wydania w omawianym trybie decyzji ustalającej kwoty nienależnie, czy nadmiernie pobranych środków nie jest uprzednie wzruszenie ostatecznych decyzji przyznających płatności (por. wyroki NSA: z 11 kwietnia 2013 r., sygn. akt II GSK 96/12 oraz z 15 listopada 2012 r., sygn. akt II GSK 1518/11 wszystkie powoływane orzeczenia dostępne na stronie internetowej: http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Z sytuacją, w której dochodzi do nienależnego pobrania środków przyznanych w ramach działań objętych programem rozwoju obszarów wiejskich, zwanych "pomocą", mamy do czynienia nie tylko wówczas, gdy pomoc zostaje przyznana i wypłacona na podstawie decyzji, która została wyeliminowana z porządku prawnego, ale także wtedy, gdy beneficjent nie dotrzymuje podjętego zobowiązania przez cały wymagany okres, jak miało to miejsce w niniejszej sprawie. Powyższe oznacza, że dla ustalenia kwot świadczeń nienależnie pobranych przez skarżącą w latach 2011-2013 nie było konieczne wzruszenie decyzji przyznającej pomoc i dopuszczalne jest uznanie za nienależnie pobrane płatności za ten okres w sytuacji, gdy w porządku prawnym pozostają ostateczne decyzje przyznające płatności w pomniejszonej wysokości.

Co więcej należy wskazać, że w postępowaniu dotyczącym kwoty nienależnie pobranych płatności organy nie rozpatrują ponownie kwestii, które były badane przy rozpoznawaniu wniosków o przyznanie pomocy za poszczególne lata realizowanego wieloletniego programu rolnośrodowiskowego. Kluczowe znaczenie w tej sprawie ma, że rolnik już po przyznaniu mu pomocy na taki program nie wykonywał w całości lub w części tego programu. Wobec strony ocena realizacji zobowiązania za rok 2014 zakończona została decyzją Dyrektora Oddziału przyznającą stronie płatności rolnośrodowiskowe w pomniejszonej wysokości (strona od tej decyzji nie złożyła skargi do WSA w Warszawie). Poprzedzające tę decyzję ustalenia nie są już konfrontowane z ustaleniami podjętymi w niniejszym postępowaniu.

Sąd stwierdził, że prawidłowe jest stanowisko organów orzekających wskazujące, że uchybienie w przestrzeganiu wymogów dla przyznania płatności rolnośrodowiskowej w roku 2014 powoduje, że zastosowanie będzie miał zwrot części płatności, w stosunku do płatności, które zostały wypłacone również w latach poprzednich (tj. 2011, 2012 i 2013r.) do tych działek rolnych, na których stwierdzono nieprawidłowości z tytułu realizacji zobowiązania rolnośrodowiskowego. Trafnie bowiem organy przyjęły, że zobowiązanie skarżącej było zobowiązaniem wieloletnim (5-letnim) i zastosowanie znajduje w związku z tym art. 18 ust. 1 rozporządzenia 65/2011. Zgodnie z powołanym przepisem pomoc objęta wnioskiem ulega zmniejszeniu lub nie jest przyznawana, jeżeli nie spełniono następujących obowiązków i kryteriów:

a) w przypadku środków, o których mowa w art. 36 lit. a) ppkt (iv) i (v) rozporządzenia nr 1698/2005 - odpowiednich norm obowiązkowych, a także minimalnych wymogów dotyczących stosowania nawozów i środków ochrony roślin, innych odpowiednich wymogów obowiązkowych, o których mowa w art. 39 ust. 3, art 40 ust. 2 oraz art. 47 ust. 1 rozporządzenia nr 1698/2005, oraz zobowiązań wykraczających poza takie normy i wymogi lub

b) kryteriów kwalifikowalności innych niż kryteria związane z wielkością obszaru lub liczbą zwierząt zadeklarowanych.

W przypadku zobowiązań wieloletnich, zmniejszenia pomocy, wykluczenia i odzyskiwanie mają zastosowanie również do kwot wypłaconych już z tytułu tego zobowiązania w latach wcześniejszych.

Kwestię odzyskania nienależnych płatności reguluje art. 5 rozporządzenia 1698/2005. Wskazuje on na zasadę dotyczącą zwrotu przez beneficjenta (rolnika) nienależnie pobranej płatności wraz z odsetkami. Przy czym kwestia związana z wysokością odsetek powinna być zgodna z prawem krajowym, zaś termin naliczania odsetek nie może przekraczać terminu z art. 5 ust. 2 ww. rozporządzenia. W ust. 3 tego artykułu wskazano na przypadki braku obowiązku zwrotu płatności. Stwierdzić zatem należy, że przepis ten ustanawia ogólną zasadę zwrotu płatności nienależnie pobranych.

W orzecznictwie sądowoadministracyjnym (por. wyroki NSA z 21 października 2016 r., II GSK 2115/16 i z 25 listopada 2016r., II GSK 1101/15) wskazuje się, że przepis art. 18 ust. 1 rozporządzenia 65/2011 jest przepisem szczególnym odnoszącym się jedynie do zobowiązań wieloletnich, z którego wynika wyraźnie, że w przypadku zobowiązań wieloletnich, a takim jest zobowiązanie rolnośrodowiskowe, zwrot płatności dotyczy całego wsparcia udzielonego z tego tytułu, czyli odzyskiwaniu podlegają także kwoty wypłacone dotychczas rolnikowi.

Wskazane wyżej przepisy rozporządzenia 1698/2005 mają charakter kompetencyjny i ramowy, wymagający uszczegółowienia w krajowym porządku prawnym, czego w Polsce wyrazem są przepisy ustawy z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (Dz. U. z 2013 r., poz. 173 ze zm., dalej: ustaw o wspieraniu rozwoju), która w art. 1 pkt. 2 wyraźnie stanowi, że określa warunki i tryb przyznawania, wypłaty oraz zwracania pomocy oraz pomocy technicznej w zakresie nieokreślonym w przepisach rozporządzenia 1698/2005 lub przewidzianym w tych przepisach do określenia przez państwo członkowskie Unii Europejskiej. Na gruncie tej ustawy obowiązek zwrotu pobranych nienależnie płatności wynika wprost z jej art. 28 ust. 1, według którego pomoc i pomoc techniczna, pobrane nienależnie lub w nadmiernej wysokości, podlegają zwrotowi wraz z odsetkami określonymi jak dla zaległości podatkowych, chyba że przepisy, o których mowa w art. 1 pkt. 1, lub przepisy ustawy stanowią inaczej.

Zgodnie z art. 28 ust. 3 ustawy o wspieraniu rozwoju, właściwość i tryb ustalania kwot pomocy pobranych nienależnie lub w nadmiernej wysokości są określone w przepisach o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, chyba że przepisy wydane na podstawie art. 29 ust. 1 pkt 1 lub pkt 3 stanowią inaczej.

Ocena trafności rozstrzygnięcia wymaga również odniesienia do powołanych przepisów, w szczególności rozporządzenia rolnośrodowiskowego z 2013r., znajdującego zastosowanie w sprawie, gdyż postępowanie w sprawie zwrotu należności zostało wszczęte po wejściu w życie tego rozporządzenia (por. § 46, § 58, § 59 rozporządzenia rolnośrodowiskowego z 2013r.).

Zgodnie z § 39 ust. 1 rozporządzenia rolnośrodowiskowego z 2013r. płatność rolnośrodowiskowa podlega zwrotowi jeżeli rolnik nie realizuje całego zobowiązania rolnośrodowiskowego, w szczególności w związku z nieprzestrzeganiem planu działalności rolnośrodowiskowej albo sporządzeniem go niezgodnie z wymogami określonymi w rozporządzeniu, lub nie spełnia innych warunków przyznania płatności rolnośrodowiskowej określonych w rozporządzeniu. Płatność rolnośrodowiskowa podlega zwrotowi również w przypadku, gdy rolnik zmniejszył obszar, na których powinien realizować zobowiązanie rolnośrodowiskowe, przy czym zwrotowi podlega ta część płatności, która została przyznana do działki rolnej objętej zmniejszeniem (§ 39 ust.2 pkt 2).

W przedmiotowej sprawie "K." zobowiązało się do realizacji programu rolnośrodowiskowego w:

- pakiecie 3 - Ekstensywne trwałe użytki zielone - wariant 3.1.2 na powierzchni 6,11 ha,

- pakiecie 4 - Ochron siedlisk lęgowych ptaków - wariant 4.1 na powierzchni 159,01 ha,

- pakiecie 8 -Ochrona gleb i wód - wariant 8.3.1 na powierzchni 40,64 ha,

- pakiecie 5 - Ochrona zagrożonych gatunków ptaków i siedlisk przyrodniczych na obszarach NATURA 2000 - wariant 5.3 na powierzchni 5,25 ha.

za którą otrzymano płatność na podstawie wniosku złożonego na rok 2011. Tymczasem w kolejnym roku realizacji przedmiotowego zobowiązania 2012 r. ustalono, iż "K. zmniejszyło powierzchnię gruntów rolnych, na których zobowiązane było prowadzić działalność rolniczą zgodnie z wymogami programu w ramach realizacji wariantu 4.1. stwierdzona bowiem w toku postępowania powierzchnia kwalifikująca się do uzyskania płatności wynosiła 158,99 ha i była mniejsza od podjętego zobowiązania o 0,02 ha. Powyższe wynika z deklaracji strony zawartej w złożonym w dniu 10 maja 2012 r. wniosku o płatność.

Ponadto, w toku prowadzonego postępowania w sprawie przyznania "K." płatności rolnośrodowiskowej za rok 2013 ustalono, iż strona zmniejszyła powierzchnię gruntów rolnych, na których zobowiązana była prowadzić działalność rolniczą le z wymogami programu w ramach realizacji wariantu 5.3. Stwierdzona bowiem w toku postępowania powierzchnia kwalifikująca się do uzyskania płatności wynosiła 4,42 ha i była mniejsza od podjętego zobowiązania o 0,83 ha. Powyższych ustaleń dokonano w oparciu o wyniki kontroli na miejscu przeprowadzonej w gospodarstwie strony w dniach 12-13 maja 2014 roku . (Protokół z czynności kontrolnych Nr [...]).

W trakcie weryfikacji wniosku o przyznanie płatności w oparciu o raporty z kontroli na miejscu przeprowadzonych w gospodarstwie wnioskodawcy w dniach 16-19 grudnia 2014 r., stwierdzono, iż "K." nie przestrzegało wymogów określonych dla deklarowanych wariantów 3.1.2 i 4.3, wskazanych w załączniku nr 3 do rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2013 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" objętego programem Rozwoju obszarów wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. z 2013 r., poz. 361, z późn. zm.).

Sytuacja w której dochodzi do nienależnego pobrania takich środków ma miejsce niewątpliwie wówczas, gdy wspomniane środki zostaną przyznane na podstawie decyzji administracyjnej (oraz nastąpi ich wypłata, tak jak w sprawie), a rolnik nie realizuje całego zobowiązania rolnośrodowiskowego, poprzez zmniejszenie obszaru, na którym winien realizować to zobowiązanie rolnośrodowiskowe.

Postępowanie w zakresie przyznania płatności było bowiem postępowaniem odrębnym, opartym na samodzielnych przesłankach faktycznych i prawnych. Natomiast

Postępowanie zakończone decyzją z [...] lutego 2016 r., Nr [...] jest już tylko następstwem stwierdzonych nieprawidłowości w realizacji programu rolnośrodowiskowego, zaś jego przedmiotem było wyłącznie ustalenie kwoty nienależnie pobranych środków pieniężnych.

Konieczność zastosowania sankcji w postaci obowiązku zwrotu pobranych płatności regulują również przepisy rozporządzenia rolnośrodowiskowego z 2013 r., gdyż w takim wypadku należy przyjąć, że rolnik nie realizuje wieloletniego zobowiązania rolnośrodowiskowego na działce, na której stwierdzono powyższą nieprawidłowość.

Zgodnie z § 38 ust. 1 rozporządzenia rolnośrodowiskowego z 2013 r. jeżeli zostanie stwierdzone uchybienie w przestrzeganiu przez rolnika wymogów w ramach określonych wariantów poszczególnych pakietów, płatność rolnośrodowiskowa przysługuje w danym roku w zmniejszonej wysokości, w części dotyczącej: 1) działek rolnych lub 2) zwierząt, 3) miedz śródpolnych - w stosunku do których stwierdzono takie uchybienie, z tym że w określonych przypadkach wymienionych w załączniku nr 7 do rozporządzenia wysokość płatności rolnośrodowiskowej jest zmniejszana w części dotyczącej danego pakietu albo wariantu.

W myśl zaś § 38 ust. 2 ww. rozporządzenia wysokość zmniejszeń płatności rolnośrodowiskowej w przypadku, o którym mowa w ust. 1, jest określona w załączniku nr 7 do rozporządzenia.

Podkreślenia wymaga, że sankcja, o której mowa w § 38 rozporządzenia rolnośrodowiskowego z 2013 r., znajduje zastosowanie jedynie w odniesieniu do tego roku, w którym stwierdzono uchybienie polegające na niezachowaniu wymogów dotyczących danego wariantu i dotyczy umniejszenia płatności. Zastosowanie tej sankcji nie wyklucza sankcji określonej w § 39 rozporządzenia.

Natomiast zastosowanie sankcji określonej w cyt. wyżej § 39 rozporządzenia rolnośrodowiskowego z 2013r. możliwe jest jedynie w sytuacji wcześniejszego stwierdzenia uchybienia w przestrzeganiu przez rolnika wymogów w ramach poszczególnych wariantów pakietu, co następuje w postępowaniu, o której mowa w § 38. Można zatem stwierdzić, że zastosowanie sankcji z tytułu deliktu określonego w § 38 rozporządzenia z 2013 r. implikuje postępowanie w przedmiocie zwrotu przyznanych wcześniej płatności rolnośrodowiskowej i w konsekwencji rodzi obowiązek wymierzenia sankcji z § 39 ("płatność rolnośrodowiskowa podlega zwrotowi"). Gdy tylko organ zastosuje sankcję z § 38 rozporządzenia, zobowiązany jest nie tylko wszcząć postępowanie o zwrot przyznanych rolnikowi płatność rolnośrodowiskowych, ale w sytuacji kiedy stwierdzone uchybienie stanowi przesłankę zarówno do zwrotu jak i do zmniejszenia płatności, zobowiązany jest również wymierzyć kolejną sankcję wynikająca z § 39 rozporządzenia, o ile nie zachodzą szczególne przypadki, o których mowa w przepisach rozporządzenia rolnośrodowiskowego z 2013 r. wyłączające obowiązek zwrotu (por. wyrok NSA z 21 października 2016r., II GSK 2115/16).

Z treści przedstawionych powyżej przepisów wynika bezspornie, że w razie zmiany warunków realizacji przyjętego zobowiązania rolnośrodowiskowego bez poinformowania organów Agencji o przyczynach tego stanu, istnieje - co do zasady - podstawa do wydania decyzji ustalającej wysokość kwoty pobranych płatności przypadających do zwrotu.

W wypadku potwierdzenia decyzją ostateczną ww. nieprawidłowości, w przypadku zobowiązań wieloletnich, zmniejszenia pomocy, wykluczenia i odzyskiwanie mają zastosowanie również do kwot wypłaconych już z tytułu tego zobowiązania w latach wcześniejszych, na co wprost wskazuje cyt. wyżej art. 18 rozporządzenia nr 65/2011 i § 39 ust. 1 rozporządzenia rolnośrodowiskowego z 2013r. (inne warunki przyznania płatności rolnośrodowiskowej). Trzeba bowiem wskazać, że obowiązek zwrotu ma charakter wsteczny, co uzasadnione jest celem i kompleksowym charakterem programu rolnośrodowiskowego. Wywiązanie się z obowiązku stosowania określonych praktyk agrotechnicznych w jednym roku nie jest podstawą do uznania, że producent rolny wywiązał się z zobowiązania i może zatrzymać płatność dotyczącą tego roku. Wywiązanie się strony z obowiązków przyjętych w ramach programu realizacji przedsięwzięć rolnośrodowiskowych musi być oceniane w okresie całego 5 letniego okresu zobowiązania. Zaprzestanie realizacji warunków zgłoszonego do płatności projektu rolnośrodowiskowego w danym roku powoduje nie tylko nieprzyznanie płatności za ten rok, lecz także skutkuje obowiązkiem zwrotu płatności wcześniej przyznanych obejmujących okres zobowiązania wieloletniego.

Mając powyższe na względzie Sąd nie stwierdził aby w sprawie organy ARiMR naruszyły § 38 i 39 rozporządzenia rolnośrodowiskowego z 2013r.

Dokonując dalszej analizy sprawy należy wskazać, że przepisy przewidują również możliwość braku żądania zwrotu uzyskanej już kwoty płatności rolnośrodowiskowych. Tę sytuację reguluje art. 47 rozporządzenia nr 1974/2006 oraz uzupełnia ją § 45 rozporządzenia rolnośrodowiskowego z 2013r.

Zgodnie z art. 47 ust. 1 rozporządzenia nr 1974/2006 państwa członkowskie mogą uznać w szczególności następujące kategorie siły wyższej lub wyjątkowych okoliczności, w których nie będą wymagać częściowego lub pełnego zwrotu pomocy otrzymanej przez beneficjenta:

a) śmierć beneficjenta;

b) długotrwała niezdolność beneficjenta do wykonywania zawodu;

c) wywłaszczenie dużej części gospodarstwa, jeśli takiego wywłaszczenia nie można było przewidzieć w dniu podjęcia zobowiązania;

d) katastrofa naturalna poważnie dotykająca grunty gospodarstwa;

e) wypadek powodujący zniszczenie budynków dla zwierząt gospodarskich;

f) choroba epizootyczna dotykająca część lub całość należącego do rolnika żywego inwentarza.

Ust. 2 art. 47 ww. rozporządzenia stanowi, że przypadki siły wyższej lub wyjątkowych okoliczności są zgłaszane przez beneficjenta lub przez upoważnioną przez niego osobę na piśmie właściwemu organowi, wraz z odpowiednimi dowodami wystarczającymi dla właściwych organów, w ciągu 10 dni roboczych od dnia, w którym beneficjent lub upoważniona przez niego osoba są w stanie dokonać tej czynności.

§ 45 rozporządzenia rolnośrodowiskowego z 2013r. wskazuje, że inną niż wymienione w przepisach rozporządzenia nr 1974/2006 kategorią siły wyższej lub wyjątkową okolicznością, w przypadku wystąpienia której zwrot pomocy nie jest wymagany, jest:

1) wywłaszczenie części nieruchomości, jeżeli takiego wywłaszczenia nie można było przewidzieć w dniu rozpoczęcia realizacji zobowiązania rolnośrodowiskowego, uniemożliwiające dalszą realizację tego zobowiązania;

2) zmiana zasięgu obszarów objętych programami działań mającymi na celu ograniczenie odpływu azotu ze źródeł rolniczych na obszarach szczególnie narażonych lub zmiana tych programów;

3) utrata posiadania gruntów rolnych, na których powinno być realizowane zobowiązanie rolnośrodowiskowe, w wyniku scalenia gruntów dokonanego na podstawie przepisów o scalaniu i wymianie gruntów;

4) wystąpienie okoliczności określonych w § 7 ust. 2 lub 3 - w przypadku pakietu wymienionego w § 4 ust. 1 pkt 4 lub 5;

5) śmierć posiadanego przez rolnika zwierzęcia rasy lokalnej, za którą rolnik nie ponosi odpowiedzialności - w przypadku realizacji pakietu wymienionego w § 4 ust. 1 pkt 7;

6) usunięcie posiadanego przez rolnika zwierzęcia rasy lokalnej z programu ochrony zasobów genetycznych danej rasy z przyczyn niezależnych od rolnika - w przypadku realizacji pakietu wymienionego w § 4 ust. 1 pkt 7;

7) określenie obszaru, na którym dotychczas było realizowane zobowiązanie rolnośrodowiskowe, jako obszaru zagrożonego erozją wodną, o którym mowa w przepisach o minimalnych normach - w przypadku realizacji pakietu wymienionego w § 4 ust. 1 pkt 8;

8) inna okoliczność, której nie można było przewidzieć w dniu rozpoczęcia realizacji zobowiązania rolnośrodowiskowego, mająca wpływ na realizację zobowiązania rolnośrodowiskowego i będąca wynikiem przyczyn niezależnych od rolnika.

Przenosząc te przepisy na grunt przedmiotowej sprawy należy wskazać, że w wypadku wystąpienia siły wyższej lub innych wyjątkowych okoliczności, obowiązkiem rolnika lub osoby przez niego upoważnionej - aby uwolnić się z obowiązku zwrotu dotychczas otrzymanych płatności - było ich zgłoszenie organowi, na piśmie (wraz z odpowiednimi dowodami) w terminie 10 dni roboczych od dnia, w którym beneficjent lub upoważniona osoba były w stanie tego dokonać (art. 47 ust. 2 rozporządzenia nr 1974/2006).

Słusznie Dyrektor Oddziału wskazał, że skarżący nie poinformował w ww. terminie: o okolicznościach uchybienia wymogom realizacji programu na obszarze gruntów zadeklarowanych do uzyskania płatności. To dopiero czynności kontrolne w dniach 12-13 maja 2014 r. i 16-19 grudnia 2014 r. ujawniły ww. uchybienia.

Samo wystąpienie przypadków siły wyższej lub nadzwyczajnych okoliczności nie zwalania beneficjenta z obowiązku zwrotu kwoty nienależnie pobranych płatności za powierzchnie na której uchybił realizacji programu rolnośrodowiskowego. Koniecznym bowiem elementem uwolnienia się strony z obowiązku zwrotu jest poinformowanie na piśmie właściwego organu o tych okolicznościach i dokonanie tej czynności w materialnoprawnym terminie 10 dni roboczych. Z tych obowiązków strona w żaden sposób się nie wywiązała.

Organ wskazał, iż pełnomocnik strony podnosił w odwołaniu, iż stwierdzone w 2014 r. nieprawidłowości w realizacji programu rolnośrodowiskowego wynikały z przyczyn niezależnych od beneficjenta, o których reprezentanci "K." dowiedzieli się dopiero w dniu kontroli na miejscu, tj. 19 grudnia 2014 r. Ww. nieprzewidziane okoliczności, jak wskazywał reprezentant strony wystąpiły na działkach ewidencyjnych nr [...]/2 - "działka została zbuchtowana przez dziki", zaś [...] – przez "nieuprawione działania osoby trzeciej". Do Protokołu z czynności kontrolnych Nr [...] dołączono oświadczenia Łowczego – H. N. z dnia 19 grudnia 2014 r. "(...) już drugi raz została zniszczona łąka na działce Nr [...] przez sąsiedniego rolnika Próby odtworzenia tej działki zostały ponownie zniszczone", "bez naszej winy została zaorana część działki [...]". Następnie w dniu 28 września 2015 r. (data stempla pocztowego), na potwierdzenie ww. okoliczności, "K. " przesłało na adres Kierownika Biura Powiatowego ARiMR [...] z/s w W. Protokół szacowania szkód w uprawach sporządzony w dniu 19 grudnia 2014 r., w związku ze stwierdzeniem w dniu 17 grudnia 2014 r. przez przedstawicieli strony szkód wyrządzonych przecz dziki na działce ewidencyjnej [...] na powierzchni 0,14 ha. Oświadczenie zaś B. K., datowane na dzień 12 października 2015 r. wpłynęło do organu w dniu 30 października 2015 r. (wraz z odwołaniem od decyzji z dnia 9 października 2015 r.), w którym wnosząca wskazała, iż "(...) na skutek pomyłki i nieznajomości dokładnej granicy (...) weszłam z uprawą na część działki [...]". O powyższej okoliczności B. K. dowiedziała się w dniu 9 października 2015 r.

Z powyższego wynika, co słusznie zauważył organ, że już w dniu 19 grudnia 2014 r. "K." dysponowało dokumentem potwierdzającym wystąpienie szkód w uprawie na działce ewidencyjnej nr [...], czyli od tego dnia należy liczyć termin na zgłoszenie nadzwyczajnych okoliczności w określonej w art. 47 ust. 2 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1974/2006 z dnia 15 grudnia 2006 r. formie, tj. oświadczenie o wystąpieniu nadzwyczajnych okoliczności wraz z dokumentami potwierdzającymi. Ww. protokół zaś wpłynął do organu dopiero w dniu 29 września 2015 r.

Oświadczeniem z dnia 12 października 2015 r. B. K. potwierdziła fakt bezprawnego użytkowania działki ewidencyjnej nr [...]. Powyższe oświadczenie wpłynęło do ARiMR w dniu 30 października 2015 r. (nadane w dniu 27 października 2015 r.). Oznacza to, iż zostało ono doręczone organowi z uchybieniem terminu, o którym mowa w art. 47 ust. 2 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1974/2006 z dnia 15 grudnia 2006 r. (termin na złożenie ww. dokumentu potwierdzającego wystąpienie nadzwyczajnych okoliczności upłynął w dniu 26 października 2015 r. i liczony był od daty sporządzenia przedmiotowego oświadczenia, choć z jego treści wynikało, iż o bezprawnym użytkowaniu ww. działki B. K. została poinformowana w dniu 9 października 2015 r. W świetle powyższego nie można uznać, iż ,,K. dokonało czynności zgłoszenia wystąpienia w jej gospodarstwie siły wyższej w odpowiedniej formie jak i w terminie określonym tymi przepisami zgodnie z dyspozycją art. 47 ust. 1 i 2 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1974/2006 z dnia 15 grudnia 2006 roku.

Tym samym zdaniem Sądu w sprawie nie wystąpiły okoliczności zwalniające stronę z obowiązku zwrotu kwoty nienależnie pobranych płatności za lata 2011 – 2013.

Słusznie także organ wyjaśnił, w kontekście okoliczności sprawy, że płatność rolnośrodowiskowa przekazana w dniach 16 kwietnia 2012 r., 7 grudnia 2012 r. i 9 lipca 2014 r. oraz 24 i 30 marzec 2015 r. na rachunek bankowy wskazany przez stronę we wniosku o wpis do ewidencji producentów, nie wynikała z pomyłki ARiMR. Płatności skarżący otrzymał mocą decyzji Kierownika Biura Powiatowego, które zostały wydane na podstawie złożonych przez stronę wniosków o przyznanie płatności. Płatności te stały się płatnościami nienależnymi w wyniku ujawnienia, że skarżący nie dotrzymał zobowiązania przestrzegania warunków uczestnictwa w programie rolnośrodowiskowym. Fakt ten miał miejsce po wydaniu przez Kierownika Biura Powiatowego decyzji o przyznaniu płatności rolnośrodowiskowej i po dokonaniu przelewów. W konsekwencji, nie zostały spełnione przesłanki wykluczające obowiązek zwrotu kwoty nienależnie pobranych płatności, określone w art. 5 ust. 3 rozporządzeniu nr 65/2011 jako błąd organu.

W związku z powyższym organ w sposób prawidłowy zastosował art. 29 ust. 1, 2 i 8 ustawy z dnia 9 maja 2008r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa.

Odnosząc się do pozostałych zarzutów skargi należy wskazać, że koncentrują się one wokół naruszenia przez organ przepisów proceduralnych, tj. art. 7, 8, 9 i 77 kpa.

W ocenie Sądu, w postępowaniu nie zostały naruszone żadne gwarancje strony w sposób mogący mieć wpływ na wynik postępowania i nie doszło też do uchybień w zakresie gromadzenia materiału dowodowego i ustalenia stanu faktycznego sprawy oraz oceny dowodów.

Wskazać należy, że w postępowaniu dotyczącym płatności rolnośrodowiskowych obowiązują zasady odmienne od zasad ogólnych znajdujących zastosowanie w postępowaniu prowadzonym na podstawie przepisów k.p.a. Zgodnie z art. 21 ust. 1 ustawy o wspieraniu rozwoju do postępowań w sprawach indywidualnych rozstrzyganych w drodze decyzji administracyjnej stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego. Wedle ust. 2 tego artykułu w postępowaniu w sprawie dotyczącej przyznania pomocy organ, przed którym toczy się postępowanie:

1) stoi na straży praworządności;

2) jest obowiązany w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy;

3) udziela stronom, na ich żądanie, niezbędnych pouczeń co do okoliczności faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania;

4) zapewnia stronom, na ich żądanie, czynny udział w każdym stadium postępowania; przepisu art. 81 k.p.a. nie stosuje się.

Zgodnie z art. 21 ust. 3 ustawy o wspieraniu rozwoju strony oraz inne osoby uczestniczące w postępowaniu, o którym mowa w ust. 2, są obowiązane przedstawiać dowody oraz dawać wyjaśnienia co do okoliczności sprawy zgodnie z prawdą i bez zatajania czegokolwiek; ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne.

Porównanie przytoczonej regulacji z zasadami ogólnymi wymienionymi w k.p.a. wskazuje, że ustawodawca w omawianej kategorii spraw uczynił pewien wyjątek od zasady inkwizycyjności wyrażonej w art. 7 k.p.a. Zgodnie z tą zasadą organy administracji publicznej, w toku postępowania podejmują wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego. W przypadku pomocy przyznawanej choćby w postaci płatności do programu rolnośrodowiskowego obowiązek ten został ograniczony jedynie do wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego. Przy czym chodzi tu przede wszystkim o dowody wskazane we wniosku oraz innych dokumentach dołączonych przez wnioskodawcę i ewentualnie innych uczestników postępowania. Organy administracji publicznej nie mają natomiast obowiązku działania z urzędu w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego. Takie ograniczenie wynika z charakteru przyznawanych środków, które są przyznawane bezzwrotnie, jeśli beneficjenci zrealizują warunki pomocy. Z tych względów ich sytuacja prawa nie może być oceniania przez ten sam pryzmat, co adresata aktu lub czynności administracyjnej realizowanego w zakresie imperium państwa. Powyższe zatem powoduje, że sprawa strony została rozpoznana zgodnie z wszystkimi wymogami stawianymi przez obowiązujące przepisy. To, że decyzja jest dla strony niekorzystna nie oznacza jednocześnie, że organ naruszył reguły postępowania.

W świetle przytoczonych przepisów i dodatkowych zobowiązań przyjmowanych przez rolnika składającego pierwotny wniosek o płatność rolnośrodowiskową jest oczywiste, że w razie zmiany warunków realizacji przyjętego zobowiązania rolnośrodowiskowego, bez poinformowania organów Agencji o przyczynach tego stanu, istnieje – co do zasady – podstawa do wydania decyzji ustalającej wysokość kwoty pobranych płatności przypadających do zwrotu.

Zgodnie z tym co zostało wskazane wyżej w sprawie nie ulega żadnej wątpliwości, że skarżący nie poinformował we wskazanym terminie o okolicznościach skutkujących uchybieniem realizacji programu rolnośrodowiskowego. Obowiązku tego nie wykonał on ani w odpowiedniej formie, ani w odpowiednim czasie. Zatem w okolicznościach faktycznych tej sprawy nie można było uznać, że zgłoszenie faktu wystąpienia siły wyższej na zadeklarowanych gruntach nastąpiło w terminie i trybie określonym we wskazanych przepisach prawa unijnego. Podjęte bowiem przez organy obu instancji czynności doprowadziły do poczynienia niezbędnych w niniejszej sprawie ustaleń, pozwalających na wydanie rozstrzygnięcia. Zakres tych ustaleń jest zaś adekwatny do okoliczności przedmiotowej sprawy, w której nie stwierdzono podstaw pozwalających na podważenie ich prawidłowości.

Wbrew także twierdzeniom strony, organ odwoławczy w całości odniósł się do wszystkich podnoszonych zarzutów oraz w sposób szczegółowy wskazał na przyczyny wydania decyzji o określonej treści oraz powody dla których brak było zasadności odstąpienia od żądania ich zwrotu i co znalazło swoje odzwierciedlenie w uzasadnieniu decyzji. Tym samym brak jest jakiegokolwiek uzasadnienia do twierdzenia, że w sprawie zostały naruszone art. 7, 8, 9 i 77 k.p.a. Sąd mając na uwadze zarzuty skargi oraz działając z urzędu na mocy art. 134 p.p.s.a. nie znalazł żadnych podstaw do uchylenia zaskarżonej decyzji, gdyż organy obydwu instancji w sposób prawidłowy ustaliły stan faktyczny i zastosowały przepisy materialne oraz procesowe.

Mając powyższe na względzie na podstawie art. 151 p.p.s.a., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie skargę oddalił.