Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt III SA/Łd 178/10
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2010-12-20 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6210 Dodatek mieszkaniowy
Hasła tematyczne: Dodatki mieszkaniowe
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art.7, art. 8, art. 24 par. 3 w zw. z art. 27
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 152, art. 145 par. 1 pkt 1 lit. c
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Teza: Datą wydania decyzji przez organ odwoławczy nie jest dzień posiedzenia na którym skład orzekający uzgadnia treść rozstrzygnięcia lecz dzień w którym ostatni członek składu orzekającego podpisuje decyzję. Dopiero z chwilą podpisania decyzji przez ostatniego członka składu dochodzi do wydania decyzji w sensie procesowym.

TEZY

Datą wydania decyzji przez organ odwoławczy nie jest dzień posiedzenia na którym skład orzekający uzgadnia treść rozstrzygnięcia lecz dzień w którym ostatni członek składu orzekającego podpisuje decyzję. Dopiero z chwilą podpisania decyzji przez ostatniego członka składu dochodzi do wydania decyzji w sensie procesowym.


SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Teresa Rutkowska Sędziowie Sędzia NSA Janusz Nowacki (spr.) Sędzia WSA Krzysztof Szczygielski Protokolant Tomasz Porczyński po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 2 grudnia 2010 r. sprawy ze skargi R. N. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie dodatku mieszkaniowego 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do dnia uprawomocnienia się niniejszego wyroku.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] Prezydent Miasta Ł. na podstawie art 2, art. 3, art. 5, art. 6 i art. 7 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych (Dz. U. Nr 71, póz. 734 ze zm.) przyznał R. N. dodatek mieszkaniowy na okres od dnia 1 marca 2008 roku do dnia 31 sierpnia 2008 roku w wysokości 156,07 zł. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że w dniu 4 lutego 2008 roku R. N. złożył wniosek o przyznanie dodatku mieszkaniowego. We wniosku i deklaracji o dochodach wskazał, że posiada tytuł prawny do zajmowanego lokalu (spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu). Powierzchnia użytkowa lokalu - zgodnie z przedłożonym oświadczeniem - wynosi 44,57 m2. Wnioskodawca prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe Źródłem dochodu w deklarowanym okresie (listopad i grudzień 2007 roku oraz styczeń 2008 roku) był zasiłek stały z Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w Ł., który według oświadczenia wnioskodawcy wyniósł łącznie w wymienionych miesiącach 917,86 zł, co dawało kwotę 305,95 zł miesięcznie. Łączna kwota wydatków na mieszkanie za ostatni miesiąc wyniosła 383,22 zł i w takiej wysokości została potwierdzona przez zarządcę domu - Spółdzielnię Mieszkaniową "A." w Ł. w dniu 5 września 2009 roku. Do celów obliczenia dodatku mieszkaniowego organ pierwszej instancji przyjął stawkę czynszu wynosząca 3,53 za m2, określoną w Zarządzeniu Nr 511/V/07 Prezydenta Miasta Łodzi z dnia 19 kwietnia 2007 roku w sprawie określenia stawek czynszu najmu w lokalach mieszkalnych stanowiąc mieszkaniowy zasób Miasta Łodzi. Stawkę tą powiększono o 10% i wyniosła ona 3,88 zł za m2 stosownie do zapisów uchwały Nr VI/84/07 Rady Miejskiej w Łodzi z dnia 21 lutego 2007 roku w sprawie wieloletniego programu gospodarowania mieszkaniowym zasobem Gminy Łódź na lata 2007-2001 w części dotyczącej zasad polityki czynszowej (Dz. Urz. Wojew. Łódź. Nr 85, póz. 710). Do obliczenia natomiast wysokości stawki obowiązującej w Spółdzielni Mieszkaniowej "A." w Ł. przyjęto kwoty: eksploatacji (2,90 zł/m2), eksploatacji węzłów (0,49 zł/m2), fundusz remontowy (1,30 zł/m2), windy (0,39 zł/m2) opłaty za wodomierz (0,06 zł/m2), co łącznie dało kwotę 5,14 zł/m2 . Od powyższej kwoty odliczono koszty ubezpieczenia (0,03 zł), a następnie z uwagi na fakt. iż wyliczona stawka wynosząca 5,11 zł/m2 jest większa od stawki, która miałaby zastosowanie, gdyby lokal wchodziłby w skład zasobu mieszkaniowego dla obliczenia wysokości wydatków przyjęto różnicę pomiędzy wyliczonymi stawkami tj. 5,11 zł - 3,88 zł =1,23, która z kolei po przeliczeniu przez powierzchnię lokalu mieszkalnego dała kwotę 54,82 zł. Po odliczeniu zatem od łącznej kwoty wydatków na mieszkanie, która za ostatni miesiąc wyniosła 383,22 zł, kosztów z tytułu zużycia wody i odprowadzania ścieków oraz wskazanej powyżej kwoty 54,82 zł uzyskano w efekcie wydatki na mieszkanie, stanowiące podstawę do obliczenia dodatku mieszkaniowego, w kwocie 279,28 zł. Następnie organ przedstawił matematyczny sposób wyliczenia kwoty dodatku mieszkaniowego, wyliczając go na kwotę 156,07 zł.

Od powyższej decyzji R. N. złożył odwołanie, wskazując, iż zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem przepisów prawa materialnego i procesowego. Podkreślił, iż "wydając nową decyzję w sprawie, należy stosować przepisy prawa materialnego (w tym lokalnego) obowiązujące w dacie orzekania. Odstępstwo od tej zasady dotyczy tylko decyzji deklaratoryjnych, kiedy to należy stosować przepisy obowiązujące w dacie wydania zaskarżonej decyzji, ponieważ decyzje stwierdzają skutek prawny, który nastąpił z mocy prawa" Ponadto zakwestionował również postanowienie Prezydenta Miasta Ł. z dnia 26 października 2009 roku o przedłużeniu terminu do ponownego rozpatrzenia wniosku o przyznanie dodatku mieszkaniowego z dnia 4 lutego 2008 roku oraz postanowienie z dnia 20 listopada 2009 roku w przedmiocie pozostawienia bez rozpoznania wniosku o wyłączenie od udziału w postępowaniach dotyczących dodatków mieszkaniowych wszystkich pracowników Centrum Świadczeń Socjalnych w Ł.

Decyzją z dnia [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję organu l instancji. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy uznał, że organ l instancji w sposób prawidłowy wyliczył kwotę dodatku mieszkaniowego, zgodnie z przepisami ustawy z dnia 21 czerwca 2001 roku oraz przepisami wykonawczymi do ustawy Powołując treść art. 3 ust. 3 ustawy Kolegium stwierdziło, że z przeprowadzonego postępowania administracyjnego wynika, że średni miesięczny dochód skarżącego w badanym okresie wyniósł 305,95 zł. Odwołując się natomiast do treści art. 6 ust 1 ustawy o dodatkach mieszkaniowych, który stanowi, że wysokość dodatku stanowi różnicę pomiędzy wydatkami przypadającymi na normatywną powierzchnię użytkową zajmowanego lokalu mieszkalnego, a kwotą stanowiącą wydatki poniesione przez osobę otrzymującą dodatek w wysokości 15% dochodów gospodarstwa w gospodarstwie jednoosobowym organ odwoławczy wskazał, iż z akt sprawy wynika, że wydatki zgodnie z wydrukiem wystawionym w dniu 5 września 2009 roku przez Spółdzielnię Mieszkaniową "A." wynoszą łącznie 383,22 zł. Wydając zaskarżoną decyzję organ l instancji przedstawił etapy matematycznego wyliczenia dodatku, które w ocenie organu odwoławczego przeprowadzone zostało w sposób prawidłowy, zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa. Z uwagi na fakt, iż wnioskodawca zajmuje lokal w budynku, który nie wchodzi w skład zasobu mieszkaniowego gminy, jako podstawę do dokonania obliczeń dodatku mieszkaniowego przyjęto wydatki w wysokości 279,28 zł, uwzględniając przeliczenie faktycznych wydatków za lokal (383,22 zł) do stawek płaconych w zasobach mieszkaniowych gminy, stosownie do treści art. 6 ust. 6 ustawy o dodatkach mieszkaniowych. Przy wyliczaniu dodatku uwzględniono również fakt, iż mieszkanie skarżącego nie jest wyposażone w instalację gazu przewodowego i wobec tego skarżącemu przysługuje ryczałt za brak w/w mediów. Wysokość ryczałtu za brak centralnego ogrzewania, ciepłej wody i gazu przewodowego określa rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 28 grudnia 2001 roku (Dz. U. Nr 156, póz. 1817). W toku przeprowadzonego postępowania wyjaśniającego ustalono, że wysokość ryczałtu wyliczonego według rachunku za ostatni okres rozliczeniowy, z wyłączeniem opłaty abonamentowej oraz stałych miesięcznych opłat wynosi 3, 65 zł i w ocenie organu odwoławczego jest to wyliczenie prawidłowe, uwzględnione następnie przy obliczaniu dodatku mieszkaniowego. Zgodnie natomiast z art. 6 ust. 10 ustawy o dodatkach mieszkaniowych wysokość dodatku mieszkaniowego, łącznie z ryczałtem, o którym mowa w ust. 7, nie może przekraczać, z zastrzeżeniem ust. 11, 70% wydatków przypadających na normatywną powierzchnię zajmowanego lokalu mieszkalnego lub 70% faktycznych wydatków ponoszonych za lokal mieszkalny, jeżeli powierzchnia tego lokalu jest mniejsza lub równa powierzchni normatywnej. W niniejszej sprawie 70% wydatków przypadających na normatywną powierzchnię zajmowanego lokalu stanowi kwota 156,07 zł, natomiast kwota wyliczonego dodatku mieszkaniowego wyniosła 177,07 zł. W tej sytuacji stosownie do treści art. 6 ust. 10 powołanej ustawy, kwota dodatku mieszkaniowego została więc prawidłowo ustalona w kwocie 156,07 zł. Kolegium odwołując się do treści art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy, wyjaśniło, że mimo, iż powierzchnia normatywna lokalu mieszkalnego w przeliczeniu na liczbę członków gospodarstwa domowego w przypadku gospodarstwa jednoosobowego nie może przekroczyć 35m2, a R. N., zajmuje lokal mieszkalny o powierzchni 44,57 m2, to taką powierzchnię stosownie do treści art. 5 ust. 3 ustawy przyjęto do wyliczenia wysokości dodatku mieszkaniowego, uwzględniając niepełnosprawności skarżącego potwierdzonej odpowiednimi zaświadczeniami lekarskimi. Odnosząc się natomiast do pozostałych zarzutów zawartych w odwołaniu Samorządowe Kolegium Odwoławcze wskazało, iż zarówno postanowienie Prezydenta Miasta z dnia 26 października 2009 roku, jak i z dnia 20 listopada 2009 roku wydane zostały zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa.

W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skarżący podniósł zarzut naruszenia art. 7, art. 8, art. 9 i art. 10 § 1, art. 12, art. 35 § 1 i 2, art. 77 § 1, art. 107 § 1 i 3 k.p.a. Wskazał, iż orzekające w niniejszej sprawie Samorządowe Kolegium Odwoławcze nie było właściwe do rozpoznania odwołania, ponieważ w dniu 2 lutego 2010 roku wystąpił z wnioskiem o wyłączenie wszystkich etatowych i pozaetatowych członków Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. Skarżący stwierdził, że zaskarżona decyzja została opatrzona fikcyjną datą "25 stycznia 2010 roku". Została ona wydana po złożonym w dniu 2 lutego 2010 roku wniosku, a okoliczność tą potwierdza faktyczna data nadania decyzji tj. "9 lutego 2010 roku" Ponadto skarżący wniósł o potraktowanie uzasadnienia zawartego odwołaniu, jako integralnej części uzasadnienia skargi.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji wniosło o jej oddalenie.

W piśmie procesowym z dnia 6 grudnia 2010r. organ odwoławczy wyjaśnił, iż w dniu 25 stycznia 2010r. odbyło się posiedzenie składu orzekającego, na którym uzgodniono, iż zaskarżona decyzja organu I instancji zostanie utrzymana w mocy. W tym dniu nie została jeszcze sporządzona decyzja na piśmie. W dniu 2 lutego 2010r. również nie było jeszcze decyzji podpisanej przez członków składu. Praktyka obowiązująca w SKO w Ł. jest bowiem taka, iż dopiero na posiedzeniu przewodniczący składu lub członek sprawozdawca zobowiązany jest sporządzić decyzję zawierającą między innymi uzasadnienie. Następnie decyzja podpisywana jest przez wszystkich członków składu orzekającego i przesyłana stronom przy czym jako datę wydania decyzji wpisywany jest dzień posiedzenia na którym uzgodniono rozstrzygnięcie. W praktyce, jak podniesiono w piśmie, decyzja jest podpisywana przez członków składu orzekającego w terminie około 2-3 tygodni od daty posiedzenia.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:

Skarga R. N. jest uzasadniona.

Zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku -Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem.

Natomiast, w myśl art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie:

1/ uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, jeżeli stwierdzi:

a/ naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy,

b/ naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego,

c/ inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy;

2/ stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach;

3/ stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub innych przepisach.

Z wymienionych przepisów wynika, iż sąd bada legalność zaskarżonej decyzji pod kątem jej zgodności z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej.

W rozpoznawanej sprawie organ administracji publicznej naruszył przepisy postępowania administracyjnego, a mianowicie art.7,8 i 24 § 3 w związku z art.27 kpa i naruszenie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Zasadnicze znaczenie w niniejszej sprawie ma wyjaśnienie którego dnia została wydana zaskarżona decyzja i czy to miało miejsce przed czy po złożeniu przez skarżącego wniosku o wyłączenie członków Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł.

Składniki decyzji administracyjnej zostały określone w art.107 § 1 kpa. Jednym z elementów decyzji jest podpis z podaniem imienia i nazwiska oraz stanowiska służbowego osoby upoważnionej do wydania decyzji. Dopiero z chwilą gdy decyzja zawiera wszystkie elementy, o których mowa w art.107 § 1 kpa można uznać, iż doszło do wydania decyzji. Szczególnie istotny jest tutaj podpis osoby upoważnionej. Dopiero z dniem podpisania decyzji przez taką osobę mamy bowiem do czynienia z wydaniem decyzji w sensie procesowym. W przypadku decyzji wydanej przez organ kolegialny dzień podpisania decyzji przez ostatniego członka składu orzekającego jest dniem wydania decyzji. Pogląd taki jest powszechnie przyjęty w orzecznictwie sądów administracyjnych. Pogląd taki wyraził Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 11 lipca 2007r. w spr. I OSK 1292/06 (Lex nr 357455) i w wyroku z 3 marca 2008r. w spr. I OSK 294/07 (Lex nr 505396). Sąd w obecnym składzie podzielił pogląd wyrażony w wymienionych wyrokach.

W rozpoznawanej sprawie zaskarżona decyzja posiada datę 25 stycznia 2010r. Z zebranego materiału dowodowego wynika, iż w dniu 2 lutego 2010r. R. N. zapoznawał się z aktami sprawy w organie odwoławczym i stwierdził, że w aktach brak jest decyzji SKO w Ł. Na okoliczność tę złożył pismo z 2 lutego 2010r. (w aktach administracyjnych) oraz podniósł to w skardze. Tego samego dnia, tzn. 2 lutego 2010r., złożył wniosek o wyłączenie od udziału w postępowaniu wszystkich, etatowych i pozaetatowych członków SKO w Ł. (k.5 akt sądowych). Zaskarżona decyzja została wysłana skarżącemu w dniu 9 lutego 2010r. i posiada datę 25 stycznia 2010r. W związku z czym powstaje wątpliwość czy wniosek skarżącego o wyłączenie członków SKO w Ł. z 2 lutego 2010r. został złożony przed czy po wydaniu zaskarżonej decyzji.

Okoliczności w jakich wydana została zaskarżona decyzja zostały wyjaśnione w piśmie procesowym organu odwoławczego z dnia 6 grudnia 2010r. (k.56-57). Z pisma tego wynika, iż w dniu 25 stycznia 2010r. odbyło się posiedzenie składu orzekającego, na którym uzgodniono, iż decyzja organu I instancji zostanie utrzymana w mocy. W tym dniu nie została jeszcze sporządzona decyzja na piśmie. Praktyka obowiązująca w SKO w Ł. jest bowiem taka, iż dopiero na posiedzeniu przewodniczący składu lub członek sprawozdawca zobowiązany jest sporządzić decyzję zawierającą między innymi uzasadnienie. Następnie decyzja podpisywana jest przez wszystkich członków składu orzekającego i przesyłana stronom przy czym jako datę wydania decyzji wpisywany jest dzień posiedzenia na którym uzgodniono rozstrzygnięcie. W praktyce, jak podniesiono w piśmie, decyzja jest podpisywana przez członków składu orzekającego w terminie około 2-3 tygodni od daty posiedzenia.

W przekonaniu sądu praktyka organu odwoławczego, w zakresie daty wydania decyzji, przedstawiona w piśmie z 6 grudnia 2010r., jest nieprawidłowa. Datą wydania decyzji przez organ odwoławczy nie jest dzień posiedzenia na którym skład orzekający uzgadnia treść rozstrzygnięcia lecz dzień w którym ostatni członek składu orzekającego podpisuje decyzję. Dopiero z chwilą podpisania decyzji przez ostatniego członka składu dochodzi do wydania decyzji w sensie procesowym. W piśmie z 6 grudnia 2010r. podniesiono, iż w dniu 25 stycznia 2010r. skład orzekający podjął decyzję o utrzymaniu w mocy decyzji organu I instancji. Użyte w tym zdaniu sformułowanie "decyzja" należy rozumieć w znaczeniu potocznym jako uzgodnienie treści rozstrzygnięcia organu odwoławczego. Nie jest to natomiast decyzja administracyjna w rozumieniu art.104 § 1 kpa. Decyzja administracyjna musi zawierać wszystkie elementy określone w art.107 § 1 kpa i dopiero z dniem jej podpisania przez wszystkich członków składu orzekającego można uznać, iż doszło do jej wydania.

W piśmie procesowym z 6 grudnia 2010r. podniesiono także, iż taka praktyka, w zakresie daty wydania decyzji przez organ odwoławczy, istnieje nie tylko w SKO w Ł. ale także w innych samorządowych kolegiach odwoławczych. Być może taka praktyka istnieje również w innych organach odwoławczych lecz jest ona nieprawidłowa. Data posiedzenia składu orzekającego, na którym uzgadniane jest rozstrzygnięcie, nie jest bowiem dniem wydania decyzji. Faktycznym dniem wydania decyzji jest dzień, w którym ostatni członek składu podpisze decyzję.

Należy zgodzić się z argumentacją przedstawioną w piśmie z 6 grudnia 2010r., iż nie jest możliwe aby w dniu posiedzenia był już sporządzony i przygotowany projekt decyzji, który tego dnia podpisaliby wszyscy członkowie składu orzekającego. Oznaczałoby to bowiem, iż członek sprawozdawca musiałby wcześniej przygotować projekt decyzji, zawierającej m.in. uzasadnienie, zaś posiedzenie składu orzekającego byłoby tylko pro forma. Nie jest to jednak argument uzasadniający praktykę obowiązującą w SKO w Ł. w zakresie daty wydania decyzji. Na posiedzeniu składu orzekającego uzgadniane jest rozstrzygnięcie organu odwoławczego lecz nie jest to dzień wydania decyzji. Rzeczywistą datą wydania decyzji jest dzień, w którym ostatni członek składu podpisze decyzję.

W rozpoznawanej prawie w dniu złożenia przez skarżącego wniosku o wyłączenie członków SKO w Ł. (2 lutego 2010r.) nie została jeszcze wydana decyzja przez organ odwoławczy. W piśmie procesowym z 6 grudnia 2010r. przyznano bowiem, iż w dniu 2 lutego 2010r. nie było jeszcze decyzji na piśmie. Decyzja taka musiała zostać wydana pomiędzy 3-im lutym a 9-ym lutym 2010r. gdyż 9 lutego wysłano ją R. N. Oznacza to, iż skarżący złożył wniosek o wyłączenie członków SKO w Ł. przed wydaniem zaskarżonej decyzji.

W postępowaniu administracyjnym jednymi z podstawowych zasad ogólnych postępowania jest zasada prawdy obiektywnej, ustanowiona w art.7 kpa oraz zasada pogłębiania zaufania do organów państwa wyrażona w art.8 kpa. Jedną z instytucji procesowych realizujących obie zasady jest instytucja wyłączenia konkretnej osoby od załatwienia sprawy administracyjnej, uregulowana w art.24-27 kpa. Zadaniem wymienionej instytucji jest zapewnienie obiektywnego, pozbawionego jakiejkolwiek stronniczości, działania organu administracji i występujących w jego imieniu osób. Z tych względów przepisy prawa przyznają stronie prawo zgłoszenia wniosku o wyłączenie a temu prawu odpowiada obowiązek rozpoznania takiego wniosku. W związku z czym zgłoszenie przez stronę wniosku o wyłączenie stwarza obowiązek jego rozpatrzenia w sposób eliminujący jakiekolwiek podejrzenie o stronniczość czy brak obiektywnego podejścia do sprawy. W przypadku złożenia takiego wniosku organ obowiązany jest ustalić jednoznacznie jego treść przez określenie imiennie osób, wobec których zgłoszono żądanie wyłączenia oraz przyczyny i podstawę prawną żądania. Brak uzasadnionej przyczyny żądania strony a tym samym podstaw prawnych do zastosowania instytucji wyłączenia może uzasadniać odmowę uwzględnienia wniosku o wyłączenie. W każdym jednak przypadku gdy strona zgłosi wniosek o wyłączenie organ ma obowiązek go rozpoznać, pozytywnie lub negatywnie i nie może pozostawić go bez rozpoznania. Wydanie decyzji rozstrzygającej sprawę administracyjną bez wcześniejszego rozpoznania wniosku strony o wyłączenie od rozpoznania sprawy określonych osób stanowi naruszenie przepisów art.7,8 i 24 kpa. Stanowi to uchybienie procesowe mające istotny wpływ na wynik sprawy i, zgodnie z treścią art.145 § 1 pkt.3 ustawy z 30 sierpnia 2002r., uzasadnia uchylenie zaskarżonej decyzji. Pogląd taki jest powszechnie przyjęty w orzecznictwie sądów administracyjnych. Pogląd taki wyraził Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 13 grudnia 2007r. w spr. I OSK 318/07 (baza orzecznictwa cbois.nsa.gov.pl), z 13 grudnia 2007r. w spr. I OSK 308/07 (baza orzecznictwa cbois.nsa.gov.pl), z 3 grudnia 2007r. w spr. I OSK 261/07 (baza orzecznictwa cbois.nsa.gov.pl), z 20 grudnia 2007r. w spr. I OSK 281/07 ( Lex nr 500666), z 21 grudnia 2007r. w spr. I OSK 384/07 (baza orzecznictwa cbois.nsa.gov.pl) i z 26 kwietnia 2010r. w spr. I OSK 45/10 (baza orzecznictwa cbois.nsa.gov.pl). Pogląd taki wyraził również Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi w wyroku z 28 października 2010r. w spr. III SA/Łd 358/10 (baza orzecznictwa cbois.nsa.gov.pl). Sąd w obecnym składzie podzielił poglądy wyrażone w wymienionych orzeczeniach.

W rozpoznawanej sprawie R. N. w dniu 2 lutego 2010r. złożył wniosek o wyłączenie wszystkich etatowych i pozaetatowych członków SKO w Ł. Obowiązkiem organu odwoławczego było w pierwszej kolejności zajęcie się tym wnioskiem i dopiero potem winien on podjąć dalsze czynności w sprawie. Organ administracji jednak tego nie uczynił. Mimo złożonego wniosku wydał decyzję rozstrzygającą sprawę administracyjną. Tym samym naruszył przepisy art.7,8 i 24 § 3 w związku z art.27 kpa.

Faktem jest, iż wniosek z 2 lutego 2010r. miał charakter ogólny i nie spełniał wymogów, które winien spełniać. W oparciu o przepis art.24 § 3 kpa można bowiem kwestionować bezstronność tylko imiennie wskazanej osoby lub osób (por. J.Borkowski, B.Adamiak Kodeks postępowania administracyjnego – Komentarz Wyd. C.H.Beck Warszawa 2003r. str.184-185). Ogólny charakter wniosku skarżącego nie uzasadniał jednak jego zignorowanie. Organ odwoławczy winien bowiem wezwać R. N. do sprecyzowania wniosku przez wskazanie imiennie osób, których dotyczy wniosek oraz przez dokładne określenie przyczyn uzasadniających wątpliwość co do bezstronności tych osób. Organ odwoławczy do dnia wydania zaskarżonej decyzji nie rozpoznał jednak tego wniosku lecz wydał decyzję rozstrzygającą merytorycznie sprawę administracyjną. Uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Nie można bowiem wykluczyć sytuacji, że w składzie orzekającym była osoba, która powinna zostać wyłączona.

Brak rozpoznania wniosku skarżącego z 2 lutego 2010r. nie może konwalidować fakt, iż postanowieniem z dnia 17 marca 2010r. Prezes SKO w Ł. odmówił uwzględnienia wniosku R. N. (k.58-61). Przede wszystkim należy podnieść, iż w wymienionym postanowieniu odmówiono wyłączenia członków SKO w Ł. w sprawach oznaczonych sygnaturami [...] i [...]. Nie został natomiast rozpoznany wniosek o wyłączenie w sprawie oznaczonej sygnaturą [...]. Z uzasadnienia tego postanowienia wynika, iż R. N. został wezwany m.in. do wskazania postępowań w odniesieniu do których złożono wniosek. W odpowiedzi na to wezwanie skarżący podał, iż jego wniosek z 2 lutego 2010r. dotyczy między innymi "też sprawy.... przekazanej przez Centrum Świadczeń Rodzinnych w Ł. do SKO w Ł. w dniu 23 grudnia 2009r., którą to sprawą do dnia złożenia wniosku się nie zajęto a później wydano decyzję wpisując w jej treść fikcyjną datę". Z akt administracyjnych wynika, iż w dniu 23 grudnia 2009r. Centrum Świadczeń Socjalnych w Ł. przekazało do SKO w Ł. akta sprawy wraz z odwołaniem R. N. od decyzji Prezydenta Ł. z [...], nr [...]. Oznacza to zatem, iż wniosek z 2 lutego 2010r. dotyczył również sprawy oznaczonej w SKO w Ł. sygnaturą [...]. Wniosek dotyczący wyłączenia członków SKO w Ł. w spr. [...] nie został zatem rozpoznany postanowieniem z 17 marca 2010r. Dodać również należy, iż podobnie jak wniosek o wyłączenie musi być skonkretyzowany poprzez m.in. zindywidualizowanie danej osoby, której dotyczy wniosek (por. wyrok NSA z 3 grudnia 2007r. w spr. I OSK 261/07 – Lex nr 470144) tak i postanowienie z przedmiocie wniosku winno wskazywać w swej sentencji konkretne osoby, których wyłączenia dotyczył wniosek. Brak imiennego wymienienia osób podlegających wyłączeniu lub których wyłączenia odmówiono jest postanowieniem wadliwym (por. wyrok NSA z 13 grudnia 2007r. w spr. I OSK 307/07 – Lex nr 470178). Z uzasadnienia postanowienia z 17 marca 2010r. nie wynika aby skarżący był wzywany do wskazania imiennie osób co do których żąda wyłączenia. Również sama sentencja postanowienia nie określa, których konkretnie osób odmówiono wyłączenia. Oznacza to, iż postanowienie to narusza przepis art.124 § 1 kpa. Okoliczność ta nie ma jednak znaczenia w niniejszej sprawie gdyż postanowienie z 17 marca 2010r. nie rozstrzyga wniosku z 2 lutego 2010r. o wyłączenie członków SKO w Ł. od udziału w sprawie oznaczonej sygnaturą [...]

Reasumując sąd uznał, iż skarga jest uzasadniona. Datą wydania decyzji przez organ kolegialny jest dzień, w którym ostatni członek składu orzekającego podpisał decyzję a nie dzień posiedzenia, na którym członkowie składu uzgodnili treść rozstrzygnięcia. W dniu 2 lutego 2010r. R. N. złożył wniosek o wyłączenie członków SKO w Ł. i w tym dniu nie było jeszcze decyzji organu odwoławczego podpisanej przez wszystkich członków składu orzekającego co przyznano w piśmie procesowym z 6 grudnia 2010r. W istocie zaskarżona decyzja nie została wydana w dniu 25 stycznia 2010r. lecz w okresie pomiędzy 3-im a 9-tym lutego 2010r. Oznacza to, iż do dnia wydania decyzji nie rozpoznano wniosku o wyłączenie z 2 lutego 2010r. Brak rozpoznania tego wniosku przed wydaniem decyzji rozstrzygającej sprawę merytorycznie stanowi naruszenie art.7,8 i 24 w związku z art.27 kpa, co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Mając to na uwadze, na podstawie art.145 § 1 pkt.1c.) ustawy z 30 sierpnia 2002r., sąd uchylił zaskarżoną decyzję.

Z uwagi na to, iż skarga została uwzględniona, an podstawie art.152 ustawy z 30 sierpnia 2002r., sąd stwierdził, iż zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do dnia uprawomocnienia się wyroku.

Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ administracji winien uwzględnić rozważania zawarte w niniejszym uzasadnieniu. Należy przede wszystkim rozpoznać wniosek R. N. z dnia 2 lutego 2010r. po uprzednim wezwaniu go do uzupełnienia braków formalnych. W zależności od wyniku rozstrzygnięcia wniosku należy podjąć dalsze czynności w sprawie.

a.ł.