Wyrok NSA, sygn. akt II FSK 1812/06
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2008-02-21 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6117 Ulgi płatnicze (umorzenie, odroczenie, rozłożenie na raty itp.)
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Podatek dochodowy od osób fizycznych
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 133
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 48 § pkt 2
journal: Dz.U. 1997 nr 137 poz 926
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący - Sędzia NSA Grzegorz Krzymień, Sędzia NSA Włodzimierz Kubiak, Sędzia NSA Jerzy Rypina (sprawozdawca), Protokolant Janusz Bielski, po rozpoznaniu w dniu 21 lutego 2008 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej M. W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 7 kwietnia 2006 r. sygn. akt I SA/Łd 1020/05 w sprawie ze skargi M. W. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia 5 lipca 2005 r. nr [...] w przedmiocie rozłożenia na raty zaległości w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2003 r. 1) oddala skargę kasacyjną, 2) zasądza od M. W. na rzecz Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. kwotę 180 (sto osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

Zaskarżonym wyrokiem z dnia 7 kwietnia 2006 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi oddalił skargę M. W. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w L. z dnia 5 lipca 2005 r. w przedmiocie rozłożenia na raty zaległości w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2003 r. wraz z odsetkami za zwłokę.

W uzasadnieniu zaskarżonego wyroku Sąd pierwszej instancji stwierdził, że udzielenie ulg podatkowych może nastąpić jedynie na wniosek podatnika. Wyjaśnił, że organ podatkowy w tych sprawach nie może działać z urzędu i nie może udzielić ulgi w zakresie dalej idącym niż wynika to z wniosku podatnika. W rozpoznawanej sprawie organy podatkowe uwzględniły wniosek podatnika o rozłożenie na raty po 25.000 zł miesięcznie zaległości podatkowej za 2003 r.

Sąd podniósł, że w tej sytuacji nie jest zrozumiały podniesiony przez podatnika w skardze zarzut naruszenia przez Dyrektora Izby Skarbowej postanowień art. 200 § 1 Ordynacji podatkowej oraz przez obie instancje podatkowe art. 123 Ordynacji podatkowej przez niedoręczenie podatnikowi projektu decyzji. Sąd wyjaśnił, że w rozpatrywanej sprawie brak jest podstaw do twierdzenia, że naruszenie przez Dyrektora Izby Skarbowej art. 200 § 1 Ordynacji podatkowej mogło mieć wpływ na wynik sprawy, oraz że z art. 123 i art. 200 § 1 Ordynacji podatkowej wynika obowiązek doręczenia stronie projektu decyzji. Ponadto Sąd pierwszej instancji zwrócił uwagę, że podatnik składając wniosek o rozłożenie na raty zobowiązania podatkowego za 2003 r. wskazał na istniejące również zobowiązanie za 2001 r., oraz że powyższa okoliczność była wzięta przez organy podatkowe pod uwagę przy rozpatrywaniu przedmiotowego wniosku.

W skardze kasacyjnej na powyższy wyrok M. W. zarzucił wyrokowi:

1) naruszenie prawa materialnego przez błędną jego wykładnię a mianowicie:

- błędną wykładnię art. 48 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej przez przyjęcie, że ważny interes podatnika w rozłożeniu na raty zaległości podatkowej za 2003 r. nie polegał na takim terminarzu rat aby nie kolidowały one z terminarzem rat określonym w decyzji Dyrektora Izby Skarbowej dotyczącej 2001 r.

2) naruszenie przepisów postępowania w sposób mający wpływ na wynik sprawy a mianowicie:

- art. 141 § 4 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi przez przyjęcie stanu faktycznego, który organy podatkowe ustaliły bez wyczerpującego rozpatrzenia materiału dowodowego i jego oceny co wyraża się w pominięciu okoliczności wydania w jednym czasie dwóch decyzji dotyczących udzielenia ulgi podatnikowi, przy czym decyzja dotycząca 2003 r. praktycznie niweczy cel decyzji dotyczącej 2001 r. przez ustalenie terminu płatności rat w tym samym okresie co w decyzji za 2001 r.

- art. 133 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi przez przyjęcie, że podatnik w postępowaniu dotyczącym rozłożenia zaległości w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2003 r. nie podniósł kwestii kolizji z wcześniejszą decyzją dotyczącą 2001 r.

W związku z powyższym wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu do ponownego rozpatrzenia oraz zasądzenie od organu administracji kosztów związanych z wniesieniem niniejszej skargi w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przypisanych.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej jej autor podniósł, że błędne jest twierdzenie Sądu pierwszej instancji, iż podatnik nie kwestionował ustaleń jakie legły u podstaw decyzji rozkładającej na raty zobowiązanie podatkowe za 2003 r. W jego ocenie wniesienie środka odwoławczego jest równoznaczne ze zmianą stanowiska podatnika w kwestii złożonego wcześniej wniosku, który tylko pozornie został rozstrzygnięty na jego korzyść. Twierdzi, że nie mógł wcześniej przewidzieć jakie będzie rozstrzygnięcie w kwestii wniosku o rozłożenie zobowiązania podatkowego na raty dotyczących oddzielnie 2001 r. i 2003 r. Uważa, że ustalenie spłat rat zaległości w podatku dochodowym za 2003 r. w wysokości 25.000 zł miesięcznie w tym samym okresie co spłata rat za 2001 r. czyni udzielenie ulgi bezprzedmiotową, gdyż kształtuje obciążenie miesięczne w kwocie 50.000 zł.

Dyrektor Izby Skarbowej w odpowiedzi na skargę kasacyjną wniósł o jej oddalenie oraz o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje:

Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw.

Na wstępie należy przypomnieć, że zgodnie z art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270), cytowanej dalej w skrócie jako "p.p.s.a.", Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej. Przedmiotem postępowania zainicjowanego skargą kasacyjną jest wadliwy w ocenie autora skargi kasacyjnej, wyrok sądu pierwszej instancji. Oznacza to, że w podstawach skargi kasacyjnej konieczne jest powołanie przepisów prawa, które naruszył ten sąd, zważywszy, że stosownie do art., 3 § 1 cytowanej ustawy, został on powołany do kontroli legalności działalności administracyjnej publicznej.

Przechodząc do sformułowanych w skardze kasacyjnej zarzutów stwierdzić należy, że nie zasługują na uwzględnienie.

I tak analizując zarzut naruszenia przez Sąd pierwszej instancji art. 133 p.p.s.a. należy wskazać, że przepis ten składa się z trzech paragrafów. Wobec tego specyfika skargi kasacyjnej nakazuje profesjonalnemu pełnomocnikowi wskazanie konkretnego przepisu, a mianowicie artykułu, paragrafu, który w jego ocenie został naruszony przez Sąd, który wydał zaskarżony wyrok. Pomimo tego uchybienia należy podnieść, że w omawianym przepisie normodawca stanowi, iż "sąd wydaje wyrok po zamknięciu rozprawy, na podstawie akt sprawy, chyba że organ nie wykonał obowiązku przekazania sądowi akt administracyjnych sprawy wraz z odpowiedzią na skargę".

W rozpatrywanej sprawie organ podatkowy przekazał sądowi w ustawowym terminie akta administracyjne sprawy, odpowiedź na skargę kasacyjną a wobec tego Sąd pierwszej instancji orzekał zgodnie z treścią art. 133 § 1 p.p.s.a. tzn. na rozprawie i na podstawie akt spraw. Dowodem powyższego jest treść uzasadnienia zaskarżonego wyroku oraz protokół rozprawy.

Przepis art. 141 § 4 p.p.s.a. stanowi, że uzasadnienie wyroku powinno zawierać zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze (...) podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. Zaskarżony wyrok posiada wszystkie z wymienionych elementów. Wbrew twierdzenia autora skargi kasacyjnej w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku sąd odniósł się do kwestii istniejącego obowiązku zapłaty przez podatnika rat zaległości podatkowej w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2001 r. Wskazano w uzasadnieniu, że organy podatkowe wzięły tą okoliczność pod uwagę orzekając w przedmiocie rozłożenia na raty zaległości podatkowej za 2003 r.

Analizując zarzut naruszenia przez Sąd pierwszej instancji art. 48 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej przez błędną interpretację "interesu podatnika" w rozłożeniu na raty zobowiązania podatkowego należy wskazać, że zgodnie z treścią powołanego przepisu organ podatkowy, ze względu na ważny interes podatnika, na jego wniosek, może rozłożyć na raty zapłatę podatku lub zaległości podatkowej wraz z odsetkami za zwłokę.

Zarówno w doktrynie jak i w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego przyjmuje się, że rozłożenie na raty zapłaty podatku lub zaległości podatkowej jest instytucją o charakterze wyjątkowym, bowiem zasadą jest terminowe płacenie zobowiązań podatkowych.

Jako przesłankę rozłożenia zapłaty zobowiązania podatkowego należy zaliczyć "ważny interes podatnika", a więc taki interes, który musi istnieć obiektywnie, a nie wyłącznie w przekonaniu podatnika składającego wniosek o przyznanie ulgi. O istnieniu ważnego interesu podatnika nie decyduje subiektywne przekazanie podatnika, lecz decydować powinny kryteria zobiektyzowane, zgodne z powszechnie aprobowaną hierarchią wartości, w której najwyższą rangę mają życie i zdrowie, a także możliwość zarobkowania w celu zdobycia środków utrzymania dla siebie i rodziny.

Nie należy zapominać o tym, że zaległość podatkowa dotyczy podatku dochodowego od osób fizycznych, a więc podatku, który podatnik był zobowiązany w ramach samoobliczenia odprowadzić do budżetu państwa w ustawowo określonym terminie.

Ponadto należy podnieść, że sądowa kontrola decyzji o charakterze uznaniowym ma ograniczony zakres.

W tym stanie rzeczy dokonana przez Sąd pierwszej instancji ocena zastosowania przez organy podatkowe w rozpoznawanej sprawie art. 48 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej nie budzi zastrzeżeń.

Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a orzekł jak w sentencji.

O kosztach orzeczono zgodnie z art. 204 pkt 1 cytowanej ustawy.