Wyrok WSA w Rzeszowie, sygn. akt II SA/Rz 1266/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Data orzeczenia: 2021-02-17 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 145 § 1 pkt 1 lit. c, art. 170
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
article: art. 51 ust. 1 pkt 2, ust. 3
journal: Dz.U. 2020 poz 1333
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SWSA Elżbieta Mazur-Selwa Sędziowie WSA Magdalena Józefczyk WSA Ewa Partyka /spr./ po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 17 lutego 2021 r. sprawy ze skargi K. K. i Z. K. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] sierpnia 2020 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia wykonania nakazanych robót budowlanych I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. zasądza od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżących K. K. i Z. K. solidarnie kwotę 500 zł /słownie: pięćset złotych/ tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi K. K. i Z. K. (dalej jako: "skarżący") jest decyzja Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowalnego (dalej: "WINB") z dnia [...] sierpnia 2020 r. nr [...] utrzymująca w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego (dalej: "PINB") z dnia [...] lutego 2017 r. nr [...] stwierdzająca wykonanie nakazanych robót budowlanych, którą wydano w następującym stanie sprawy;

PINB decyzją z dnia [...] grudnia 2014 r. nr [...], działając na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tekst jedn. Dz.U. z 2020 r. poz. 1333 z późn. zm. - dalej "P.b."), w związku ze stwierdzeniem istotnego odstępstwa od warunków pozwolenia na budowę, nakazał S., E. i A. C., zaniechanie dalszych robót budowlanych budynku mieszkalnego zlokalizowanego na działce nr ewid. [...] w M.

WINB decyzją z dnia [...] lutego 2015 r. nr [...] uchylił w całości ww. decyzję i jednocześnie nakazał wyżej wymienionym rozbiórkę zadaszenia o wymiarach 2,75 m x 1,55 m wraz ze słupem żelbetowym o przekroju 15 cm x 15 cm, stanowiącego przedłużenie pokrycia dachu ganku budynku mieszkalnego zlokalizowanego na działce nr ewid. 898.

Wyrokiem z dnia 2 grudnia 2015 r. sygn. akt II SA/Rz 447/15 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie uchylił ww. decyzję WINB, który to po ponownym rozpatrzeniu sprawy decyzją z dnia [...]sierpnia 2016 r. uchylił w całości decyzję PINB z dnia [...] grudnia 2014 r. i jednocześnie nakazał S., E. i A. C. wykonać w terminie do dnia [...] grudnia 2016 r. niżej wymienione roboty budowlane przy budynku mieszkalnym, położonym na działce nr ewid. gr. [...] w celu doprowadzenia wybudowanego budynku mieszkalnego do stanu zgodnego z przepisami, tj.:

1) wyprowadzenie ściany ganku budynku mieszkalnego zlokalizowanego na działce nr ewid. [...] w M., od strony działki nr ewid. [...] ponad pokrycie dachu na wysokość 30 cm oraz przedłużenie ściany ganku w kierunku północno-zachodnim o 30 cm poza lico ściany. Ściana ta powinna być wykonana z materiału ściennego niepalnego o wytrzymałości ogniowej co najmniej El 60 (materiał-cegła pełna ceramiczna, silikatowa lub bloczki betonowe - gr. 25 cm);

2) skrócenie okapu dachu ganku budynku mieszkalnego od strony działki nr ewid. [...] wystającego poza obrys ściany ganku;

3) zamurowanie otworu o wymiarach 1,0 m x 1,0 m w ścianie ganku budynku mieszkalnego od strony działki nr ewid. [...] obecnie wypełnionego luksferami, materiałem ściennym niepalnym powszechnie stosowanym w budownictwie;

4) rozbiórkę zadaszenia ganku o wymiarach 2,75 m x 1,55 m wraz ze słupem żelbetowym o przekroju 15 cm x 15 cm, stanowiącego przedłużenie pokrycia dachu ganku budynku mieszkalnego zlokalizowanego na ww. działce nr ewid. gr. [...].

Powyższa decyzja była przedmiotem kontroli Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie, który wyrokiem z dnia 28 czerwca 2017 r. sygn. akt II SA/Rz 1360/16 oddalił skargę. Natomiast wniesioną od tego wyroku skargę kasacyjną Naczelny Sąd Administracyjny oddalił wyrokiem z dnia 6 lutego 2020 r. sygn. akt II OSK 768/18.

W dniu [...] grudnia 2016 r. do organu powiatowego wpłynęło pismo S. C. informujące o wykonaniu robót budowlanych nakazanych decyzją WINB z dnia [...] sierpnia 2016 r., Powyższe potwierdziła kontrola przeprowadzona przez organ I instancji w dniu [...] stycznia 2017 r.

Decyzją z dnia [...] lutego 2017 r. nr [...], wydaną na podstawie art. 51 ust. 3 pkt 1 P.b., PINB stwierdził wykonanie przez S., E. i A. C. robót budowlanych nakazanych ostateczną decyzją PWINB z dnia [...] sierpnia 2016 r.

Odwołanie od decyzji stierdzającej wykonanie obowiązku złożyli K. i Z. K. Wnieśli o uchylenie wydanej na podstawie art. 51 ust. 3 pkt 1 P.b. z rażącym naruszeniem prawa decyzji PINB, z uwagi na to, że wydanie decyzji na podstawie tego przepisu oznacza zakończenie postępowania naprawczego i załatwienie sprawy co do jej istoty. Podnieśli m.in., że obowiązek nałożony przez WINB nie został przez inwestorów wykonany, gdyż nie została wykonana w całości rozbiórka zadaszenia ganku. Pozostawiono ok. 80 cm zadaszenia. Wskazali, że organ odwoławczy jest zobowiązany do wydania decyzji nakazującej całkowitą rozbiórkę samowolnie dobudowanego ganku i wydania nakazu zamurowania otworu drzwiowego znajdującego się w ścianie zwróconej w stronę działki nr ewid. 897/1.

WINB rozpatrując odwołanie przeprowadził dodatkowe postępowanie wyjaśniające w postaci dokonanych w dniu [...] września 2017 r. oględzin, których celem było sprawdzenie wykonania obowiązku nałożonego decyzją WINB z dnia [...] sierpnia 2016 r. W wyniku dokonanych ustaleń organ ten stwierdził, że obowiązek nałożony ww. decyzją z dnia [...] sierpnia 2016 r. nie został w całości wykonany. Rzeczywiście bowiem od strony wejścia do budynku mieszkalnego istnieje zadaszenie o wymiarach wysięg 103 cm, grubości płyty zadaszenia 14,5 cm i szerokości 144 cm.

Wobec powyższego WINB decyzją z dnia [...] października 2017 r. nr [...] uchylił decyzję PINB z dnia [...] lutego 2017 r. nr [...] i jednocześnie nakazał S., E. i A. C., rozbiórkę pozostałej części zadaszenia ganku budynku mieszkalnego o wymiarach 1,03 m x 1,44 m.

W dniu [...] grudnia 2017 r. PINB przeprowadził kontrolę, podczas której stwierdził, że wykonano rozbiórkę pozostałej części zadaszenia ganku o wymiarach 1,03 x 1,44 m. Obecna podczas kontroli H. K. – pełnomocnik skarżącej zakwestionowała wykonanie obowiązku rozbiórki, domagając się dokonania pomiarów tego co rzeczywiście zostało wykonane, a kontrolujący odmówili.

Decyzja WINB z dnia [...] października 2017 r. nr [...] została uchylona prawomocnym wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 27 listopada 2018 r. sygn. akt. II SA/Rz 115/18, na skutek skargi K. i Z. K.

W uzasadnieniu wyroku Sąd zauważył, że nie jest kwestionowany fakt, iż na budowę budynku mieszkalnego na działce nr [...] w M. wydane było pozwolenie na budowę, lecz wybudowany został on niezgodnie z zatwierdzonym projektem budowlanym. Sąd wskazał, że należy rozważyć istotne odstępstwa od zatwierdzonego projektu budowlanego także w aspekcie przepisów prawa cywilnego, a to art. 140 i art. 144 Kodeksu cywilnego. Zwrócił również uwagę na podnoszoną przez skarżących kwestię "samowolnej nadbudowy poddasza" oraz projektu budowlanego zamiennego, o którym wspomina organ. Ponadto wskazał na wiążące stanowisko wyrażone w wyroku WSA w Rzeszowie z dnia 2 grudnia 2015 r. sygn. akt II SA/Rz 447/15. Oceniając zgodność z projektem budowlanym w zakresie odległości należało uwzględnić gzymsy wystające w obydwu budynkach. Należało również odnieść się do stanowiska Sądu co do ocieplenia budynku na działce nr [...], ponieważ odległości budynku i jego elementów od granicy oraz spełnienie wymogów technicznych mogą mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Konieczne jest także odniesienie się do kwestionowanych przez skarżących wysokości ścian budynku głównego i kształtu dachu. Sąd zalecił organowi przy ponownym prowadzeniu postępowania ocenę zgodność wybudowanego na działce nr 898 budynku mieszkalnego z zatwierdzonym projektem budowlanym, a po ustaleniu odstępstw, ocenę zgodności ich charakteru z uwzględnieniem wyroków sygn. akt II SA/Rz 447/15 i sygn. akt II OSK 2006/06.

W wyniku powyższego, WINB został ponownie zobowiązany do rozpoznania odwołania K. i Z. K. od decyzji PINB z dnia [...] lutego 2017 r. nr [...]. W dniu [...] czerwca 2020 r. do organu wpłynęło ponadto pismo wyżej wymienionych z dnia [...] maja 2020 r., w którym poinformowali między innymi, że podtrzymują swoje wszelkie dotychczasowe stanowiska w sprawie i wnoszą o merytoryczne rozpoznanie sprawy z uwzględnieniem wszystkich okoliczności oraz zarzutów przez nich sformułowanych.

Opisaną na wstępie decyzją z dnia [...] sierpnia 2020 r. nr [...], po rozpoznaniu odwołań Z. K. i H. K., WINB działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. oraz art. 51 ust. 3 pkt 1 P.b., utrzymał w mocy decyzję organu I instancji z dnia [...] lutego 2017 r. nr [...].

W uzasadnieniu wydanego rozstrzygnięcia organ odwoławczy szczegółowo odniósł się kolejno do zaleceń Sądu zawartych w wyroku o sygn. akt II SA/Rz 115/18.

Wskazał, że w okolicznościach sprawy należało uwzględnić kwestię zbliżenia zabudowy na sąsiedniej działce względem tej samej granicy pomiędzy działkami, zaś w wyroku o sygn. akt II OSK 768/18, NSA uznał za prawidłową ocenę, że WINB wywiązał się z powyższych wskazań. Przede wszystkim przeprowadził w tym celu rozprawę administracyjną, której ustalenia nie przyniosły odmiennego rezultatu niż dotychczas.

Dalej organ odwoławczy podał, że w prawomocnym wyroku o sygn. akt II SA/Rz 1360/16 WSA wskazał, iż w postępowaniu poprzedzającym wydanie decyzji z dnia [...] sierpnia 2016 r. nr [...] organ ten respektował ocenę prawną (i wskazania) zawartą w wyroku o sygn. akt II SA/Rz 447/15. Stosując się do powyższego przeprowadził dodatkowe postępowanie wyjaśniające (w tym rozprawę administracyjną połączoną z oględzinami i pomiarami w terenie), co w konsekwencji doprowadziło do podjęcia rozstrzygnięcia sprawy na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 P.b.

Odnosząc się do kwestii "samowolnej nadbudowy poddasza" organ wyjaśnił, że podczas rozprawy administracyjnej przeprowadzonej w dniu [...] czerwca 2016 r. dokonano pomiarów wysokości poddasza wynoszącej 1,81 m od stropu budynku do krokwi drewnianej dachu budynku, to zaś wykazało, że jest to poddasze nieużytkowe zgodnie z projektem budowlanym zamiennym z grudnia 2004 r. opracowanym przez A. F. i nie stanowi dodatkowej kondygnacji budynku. Obowiązek sporządzenia i przedstawienia projektu budowlanego zamiennego nakładała na S., E. i A. C. decyzja PINB z dnia [...] listopada 2004 r. nr [...]. Projekt ten został sporządzony i w dniu [...] grudnia 2004 r. dostarczony do PINB, choć przedmiotowa decyzja została następnie wyeliminowana z obrotu prawnego na skutek wyroku WSA w Rzeszowie z dnia 13 listopada 2008 r. sygn. akt SA/Rz 236/08. Organ zaznaczył, że w uzasadnieniu wyroku o sygn. akt II SA/Rz 1360/16, Sąd uznał za bezzasadny zarzut, jakoby organ odwoławczy nie odniósł się do kwestii "samowolnej nadbudowy poddasza użytkowego". Sąd ten wskazał, że WINB w uzasadnieniu decyzji z dnia [...] sierpnia 2016 r. nr [...], powołując się na wyniki dokonanych pomiarów poddasza prawidłowo podał, iż jest to poddasze nieużytkowe (zgodnie z projektem budowlanym zamiennym) i w związku z tym nie stanowi dodatkowej kondygnacji budynku. Również w uzasadnieniu wyroku o sygn. akt II OSK 768/18, NSA wskazał, że kwestia ta została wyjaśniona w taki właśnie sposób.

Kolejno organ wyjaśnił, że oceniając zgodność z projektem budowlanym w zakresie odległości uwzględniono gzymsy oraz okapy wystające w budynkach zlokalizowanych na działce nr [...] i [...]. Jak podał, podczas rozprawy administracyjnej w dniu [...] czerwca 2016 r. dokonano pomiaru gzymsu zadaszenia ganku budynku mieszkalnego położonego na działce nr [...], który wynosi od 19 cm do 13,5 cm poza lico ściany oraz pomiaru okapu garażu budynku mieszkalnego usytuowanego na działce nr [...] wysuniętego poza lico ściany na odległość 50 cm. Ustalenia te zostały uwzględnione przez WINB przed wydawaniem decyzji z dnia [...] sierpnia 2016 r.

W kwestii zbliżenia budynku do granicy działki wywołanego ociepleniem ganku organ odwoławczy przywołał przepisy § 9 ust 3 i 4 Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (tekst jedn. Dz.U. z 2019 r. poz. 1065), zaznaczając, że stanowisko to potwierdził NSA w wyroku o sygn. akt II OSK 768/18.

Ustosunkowując się do kwestionowanych wysokości ścian budynku głównego i kształtu dachu organ zauważył, że ta kwestia również została wyjaśniona, na co wskazuje ww. wyrok NSA, w którym Sąd ten podał, że w sprawie oceniono kwestię legalności podnoszonej przez skarżących "nadbudowy poddasza". Organ w tym zakresie wypowiedział ocenę, która opierała się na dokonanych pomiarach. Zgodnie z nimi wysokość poddasza wynosi 1,81 m od stropu budynku do krokwi drewnianej dachu budynku i nie jest to poddasze użytkowe.

W odniesieniu do zalecenia Sądu dotyczącego przeprowadzenia ponownej oceny zgodności budynku mieszkalnego wybudowanego na działce nr [...] w M. z zatwierdzonym projektem budowlanym WINB wyjaśnił, że sprawa dotycząca istotnego odstąpienia od warunków określonych w pozwoleniu na budowę przedmiotowego budynku została rozstrzygnięta ostateczną decyzją tego organu z dnia [...] sierpnia 2016 r., wydaną na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 P.b. W przedmiotowej sprawie dokonanie istotnych odstępstw od warunków określonych w pozwoleniu na budowę polegało na wykonaniu ganku wraz z zadaszeniem od strony działki nr ewid. [...] oraz przedłużeniu okapu dachu tego ganku od strony działki nr ewid. [...]. W ww. decyzji określony został zakres robót, który inwestor był zobowiązany wykonać, aby doprowadzić obiekt do stanu zgodnego z prawem. Zarówno WSA jak i NSA nie znalazły podstaw do uchylenia tej decyzji.

Następnie organ odwoławczy wskazał, że niezależnie od powyższego, stosownie do wskazań zawartych w wyroku WSA o sygn. akt. II SA/Rz 115/18 dokonano ponownej analizy całego materiału dowodowego zebranego w przedmiotowej sprawie, w następstwie czego stwierdzono, że po uwzględnieniu przepisów art. 140 i art. 144 Kodeksu cywilnego, przeanalizowaniu stanowiska Straży Pożarnej, a także z uwagi na to, że ganek budynku mieszkalnego usytuowany jest w zbliżeniu do granicy z działką nr ewid. [...] i do budynku mieszkalnego położonego na tejże działce nr ewid. [...], w przedmiotowej sprawie możliwe było doprowadzenie budynku mieszkalnego zlokalizowanego na działce nr ewid. [...] położonej w M. do stanu zgodnego z prawem zgodnie z art. 51 ust. 1 pkt 2 P.b. obowiązującego w dacie orzekania. Organ wyjaśnił, że decyzja z dnia [...] sierpnia 2016 r. nr [...], wydana na podstawie art. 51 ust 1 pkt. 2 P.b. stała się ostateczna i pozostaje w obrocie prawnym, natomiast obowiązek wykonania robót budowlanych nałożony tą decyzją został w całości wykonany, co potwierdzają protokoły z dnia [...] września 2017 r. oraz z dnia [...] grudnia 2017 r. Wobec powyższego zaistniała podstawa do wydania decyzji stwierdzającej wykonanie tego obowiązku w oparciu o art. 51 ust. 3 pkt 1 P.b., która to decyzja jednocześnie kończy postępowanie.

Odnosząc się do zarzutów odwołania, organ odwoławczy nadmienił, że zarzuty te były już przedmiotem oceny zarówno WINB jak i sądów administracyjnych orzekających w dotychczas prowadzonym postępowaniu. Kwestie takie jak nadbudowa poddasza, odległość ganku od granicy, schody czy drzwi wejściowe znajdujące się w ścianie przedmiotowego budynku od strony działki odwołujących zostały wyczerpująco wyjaśnione i rozstrzygnięte zarówno w postępowaniu zakończonym ww. ostateczną decyzją z dnia [...] sierpnia 2016 r., jak i w uzasadnieniu wyroków o sygn. akt II SA/Rz 1360/16 oraz o sygn. akt II OSK 768/18. Ponadto organ odwoławczy zauważył, że w przypadku decyzji wydanej na podstawie art. 51 ust. 3 pkt 1 P.b. można kwestionować jedynie to, co było przedmiotem rozstrzygnięcia w tej decyzji. Nie można zatem podnosić zarzutów w stosunku do decyzji wcześniej wydanej na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 P.b., od której służyły odrębne środki zaskarżenia.

Końcowo WINB odniósł się do kwestii wydania nakazu zamurowania otworu drzwiowego znajdującego się w ścianie zwróconej w stronę działki nr ewid. [...] wyjaśniając, że według stanowiska NSA zawartego w wyroku o sygn. akt II OSK 768/18 okoliczność ta nie ma istotnego wpływu na wynik sprawy, skoro w wyniku wykonania obowiązków nałożonych decyzją z dnia [...] sierpnia 2016 r. drzwi te oddzielone są od granicy działki sąsiedniej ścianą przeciwpożarową. Zatem w tym zakresie przedmiotowy ganek może pełnić funkcję tzw. "przedsionka przeciwpożarowego".

Postanowieniem z dnia [...] września 2020 r. nr [...], WINB odmówił uzupełnienia na wniosek K. i Z. K. opisanej wyżej decyzji z dnia [...] sierpnia 2020 r., wskazując, że decyzja ta jest kompletna i nie wymaga uzupełnienia.

K. i Z. K. nie zgodzili się z decyzją WINB z dnia [...] sierpnia 2020 r., wnosząc skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie. Skarżący zarzucili, że organ niewłaściwie przyjął, że wykonane roboty budowlane nałożone decyzją z dnia [...] sierpnia 2016 r. w całości, podczas gdy jedynie dwa obowiązki z czterech zostały wykonane w wyznaczonym terminie. Podnieśli, że do chwili obecnej nie dokonano oceny całości wykonanych robót z pozwolenia na budowę z dnia [...] lipca 1974 r. i planu zagospodarowania działki nr [...] z grudnia 1973 r. Prezentując decyzję pozwolenie na budowę z dnia [...] lipca 1974 r. wydaną przez Naczelnika Gminy nr [...] w żadnym akcie administracyjnym organów obu instancji nie przywołano warunku postanowionego w tej decyzji w pkt 1, w konsekwencji którego inwestorzy nie mają prawa do dokonywania jakichkolwiek zmian w trakcie realizacji obiektu budynku mieszkalnego. Decyzja ta nadal ma moc obowiązującą, natomiast WINB nie wyjaśnił, dlaczego większą wagę ma prywatny szkic geodety aniżeli zatwierdzona przez Starostę inwentaryzacja powykonawcza budynku na działce [...], ani też przywołany przez skarżących pomiar wznowienia granicy między działką nr [...] a działką nr [...] w dniu [...] października 2000 r. Skarżący zarzucili również, że organ nie dokonał oceny naruszenia warunków technicznych wskazanych w wiążącym w sprawie wyroku Sądu z dnia 22 stycznia 2004 r. sygn. akt SA/Rz 1234/03. Do dnia sporządzenia skargi organy nie wydały decyzji nakładającej obowiązki odnośnie całości samowoli, aby ją doprowadzić do stanu zgodnego z prawem. Istotne odstępstwa od pozwolenia na budowę stwierdzała decyzja WINB z dnia [...] czerwca 2005 r. nr [...]. Żaden organ nie jest upoważniony do dokonywania ponownej oceny w tym zakresie. Oprócz odstępstw wskazanych w tej decyzji inwestorzy wykonali niezgodnie z pozwoleniem na budowę otwór drzwiowy w ścianie zwróconej w stronę działki nr [...] w odległości 2,8 m od granicy zamiast 4 m, co ponadto narusza warunki techniczne obowiązujące w dacie wykonania tych robót, jak i obecnie. Zgodnie z wyrokiem Sądu z dnia 27 listopada 2018 r. (sygn. akt. II SA/Rz 115/18) organ miał za zadanie przeprowadzenie dogłębnej analizy sprawy, podczas gdy w swojej decyzji z dnia [...] sierpnia 2020 r. powiela jedynie stanowisko z decyzji z dnia [...] sierpnia 2016 r., uznając prace tam wskazane za wykonane. Natomiast decyzja ta jest bezprzedmiotowa, gdyż nie wykonano w całości robót w terminie w niej wskazanym. Organ znał treść wyroku i posiadał wiedzę o tym, że ww. decyzja jest bezprzedmiotowa, miał obowiązek przesłać akta do Sądu Administracyjnego, gdyż miało to istotne znaczenie w prawidłowym rozstrzygnięciu sprawy przed Sądem w Warszawie. Ponadto organ odwoławczy przemilcza w wydanej decyzji fakt zawieszenia postępowania oraz złożony przez skarżących wniosek o uzupełnienie decyzji. Skarżący wskazali, że wyrok NSA z dnia 6 lutego 2020 r. (sygn. akt II OSK 768/18) dotyczył innego postępowania i nie może być mowy, że to rozstrzygnięcie kończy postępowanie w sprawie. Natomiast wyrok o sygn. akt. II SA/Rz 115/18 otwiera drogę do ustalenia szczegółowego stanu faktycznego wszystkich naruszeń, tak by porównać go z pozwoleniem na budowę a następnie wydać właściwy nakaz naprawczy doprowadzający samowolę budowlaną do stanu zgodnego z prawem. Skarżący zarzucili również nieprawidłowości w projekcie budowlanym z grudnia 2004 r., na który powołuje się organ. Ich zdaniem ta i szereg innej dokumentacji są niewiarygodne. Ponadto nie mieli wglądu do opinii Straży Pożarnej w [...], na której NSA oparł wydany wyrok. W ocenie skarżących sama ściana ognioodporna ganku i stwierdzenie "zachowania warunków p/pożarowych" bez wskazania wystarczającego bezpiecznego odstępu do budynku na wypadek pożaru nie daje gwarancji bezpieczeństwa pożarowego. Ponadto w żadnej z wydanych decyzji organ nie zwrócił uwagi na fakt zbliżenia nielegalnego ganku do rury wodociągu doprowadzającego wodę do pięciu gospodarstw. Następnie skarżący wymienili wszystkie ich zdaniem istotne odstępstwa od pozwolenia na budowę z dnia [...] lipca 1974 r. W ich ocenie należy wydać nakaz rozbiórki ganku, zamurowania otworu drzwiowego w ścianie zwróconej w stronę działki nr [...] a wykonanie go w miejscu widocznym w planie zagospodarowania działki [...] od ul. W.

W odpowiedzi na skargę WINB wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Skarżący po doręczeniu im zarządzenia Przewodniczącego z dnia 19 stycznia 2021 r. przedstawili na piśmie swoje stanowisko w sprawie podtrzymując skargę w całości. Wnieśli o zwrócenie się do PINB i WINB o "przekazanie do rozpatrzenia wszystkich bez wyjątku akt sprawy, nawet tych niewgodnych dla właścicieli samowoli budowlanej, a które były okazywane na pierwszej rozprawie 16 stycznia 2001 r.". odwołali się do zaleceń wyroku tut. Sądu z dnia 27 listopada 2018 r., sygn. akt II SA/Rz 115/18. Powtórzyli szereg zarzutów podniesionych w skardze i pismach składanych w toku postępowania administracyjnego, odnoszących się zarówno do lokalizacji budynku na działce nr ewid. [...] jak i jego zrealizowania niezgodnie z projektem i decyzją o pozwoleniu na budowę, ocieplenia. Po raz kolejny wskazali, że ich zdaniem decyzja WINB z dnia [...] sierpnia 2016 r. była bezprzedmiotowa, gdyż nie została wykonana w nakazanym terminie, tj. do dnia [...] grudnia 2016 r., co przekreślało wydanie przez WINB zaskarżonej decyzji. WINB orzekł, mimo że wcześniej zawiesił postępowanie z urzędu po wyroku WSA z dnia [...] listopada 2018 r. i zobowiązany był powiadomić NSA o niewykonaniu nałożonych obowiązków. Wnieśli o rozpatrzenie ich stanowiska wyrażonego w szeregu pism, w tym we wniosku o uzupełnienie decyzji z dnia [...] sierpnia 2020 r.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje;

Sąd administracyjny sprawuje w zakresie swej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej, co wynika z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2018 r., poz. 2107). Zakres tej kontroli wyznacza art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 – określanej dalej jako P.p.s.a.). Stosownie do tego przepisu sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

W myśl art. 145 P.p.s.a., sąd zobligowany jest do uchylenia decyzji bądź postanowienia lub stwierdzenia ich nieważności, ewentualnie niezgodności

z prawem, gdy dotknięte są one naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania, innym naruszeniem przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy, albo zachodzą przyczyny stwierdzenia nieważności decyzji wymienione w art. 156 k.p.a. lub innych przepisach.

W ramach kontroli legalności sąd stosuje przewidziane prawem środki

w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 135 P.p.s.a.).

Sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym, na które została skierowana zarządzeniem Z – cy Przewodniczącego Wydziału z dnia 19 stycznia 2021 r. wydanym na podstawie art. 15 zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID – 19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych. Z uwagi na wielość stron Sąd nie miał możliwości przeprowadzenia rozprawy z wykorzystaniem urządzeń technicznych służących do przesyłania obrazu i dźwięku na odległość. Jednakże kontrola Sądu w każdym wypadku ma taki sam zakres a jedyną różnicą jest to, że strony nie biorą udziału w posiedzeniu, po którym zostaje wydany wyrok.

Po rozpoznaniu skargi we wcześniej przedstawionych aspektach Sąd doszedł do przekonania, że skarga zasługuje na uwzględnienie, lecz z nieco innych powodów niż w niej podniesione.

Wbrew zarzutom skargi, w ocenie Sądu, wskazania z wyroku WSA z dnia 27 listopada 2018 r., sygn. akt II 115/18 zostały wykonane. WINB w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji odniósł się bardzo szczegółowo do kwestii wytkniętych wówczas przez Sąd.

Przytoczył przepisy art. 140, art. 144 Kodeksu cywilnego i skonfrontował treść stanowiska Straży Pożarnej z tymi unormowaniami. Organ wskazał, że właśnie ze względu na położenie budynku na sąsiedniej działce nr ewid. [...] możliwe było, po wykonaniu określonych robót doprowadzenie ganku budynku mieszkalnego na działce nr ewid. [...] do stanu zgodnego z prawem – zgodnie z art. 51 ust. 1 pkt 2 P.b. Kwestia jakie roboty muszą zostać w tym celu wykonane została rozstrzygnięta ostateczną i aktualnie już także prawomocną decyzją Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] sierpnia 2016 r.

Zgodnie z jej treścią współwłaściciele nieruchomości mieli w terminie do [...] grudnia 2016 r. wykonać – zgodnie z treścią tej decyzji – następujące roboty:

1) wyprowadzenie ściany ganku budynku mieszkalnego zlokalizowanego na działce nr ewid. [...] w M., od strony działki nr ewid. [...] ponad pokrycie dachu na wysokość 30 cm oraz przedłużenie ściany ganku w kierunku północno-zachodnim o 30 cm poza lico ściany. Ściana ta powinna być wykonana z materiału ściennego niepalnego o wytrzymałości ogniowej co najmniej El 60 (materiał-cegła pełna ceramiczna, silikatowa lub bloczki betonowe - gr. 25 cm);

2) skrócenie okapu dachu ganku budynku mieszkalnego od strony działki nr ewid. [...] wystającego poza obrys ściany ganku;

3) zamurowanie otworu o wymiarach 1,0 m x 1,0 m w ścianie ganku budynku mieszkalnego od strony działki nr ewid. [...] obecnie wypełnionego luksferami, materiałem ściennym niepalnym powszechnie stosowanym w budownictwie;

4) rozbiórkę zadaszenia ganku o wymiarach 2,75 m x 1,55 m wraz ze słupem żelbetowym o przekroju 15 cm x 15 cm, stanowiącego przedłużenie pokrycia dachu ganku budynku mieszkalnego zlokalizowanego na ww. działce nr ewid. gr. [...].

Jak zasadnie zauważył organ decyzja powyższa była przedmiotem kontroli przez dwie instancje sądów administracyjnych. Tutejszy WSA wyrokiem z dnia 28 czerwca 2017 r., sygn. akt II SA/Rz 1360/16 oddalił skarge wniesioną przez skarżących, zaś NSA oddalił skargę kasacyjną złożoną od tego wyroku. Nastąpiło to wyrokiem z dnia 6 lutego 2020 r., sygn. akt II OSK 768/18. W tych ostatnich wyrokach prawomocnie przesądzono kwestie zgodności z prawem decyzji WINB z dnia [...] sierpnia 2016 r., nr [...], a w konsekwencji jakie roboty były niezbędne w celu doprowadzenia budynku mieszkalnego na działce nr ewid. [...] położonej w Mielcu do stanu zgodnego z prawem stosownie do art. 51 ust. 1 pkt 2 P.b. – w brzmieniu z chwili orzekania przez organ.

W świetle powyższego stwierdzić należy, że ta kwestia została już wcześniej ostatecznie i prawomocnie przesądzona. Z tego powodu organy nie mogły już wyjaśniać i ustalać jakie roboty należy wykonać w celu doprowadzenia budynku do stanu zgodnego z prawem. Słusznie bowiem wskazano, że kwestia ta została już rozstrzygnięta, przytaczając odnoszące się do tych kwestii fragmenty uzasadnień wyroków: WSA w Rzeszowie z dnia 28 czerwca 2017 r., sygn. II SA/Rz 1360/16 i NSA z dnia 6 lutego 2020 r., sygn. akt II OSK 768/18. Odnosząc się do powyższych zagadnień organy wykonały tym samym prawomocny wyrok WSA z dnia 27 listopada 2018 r., sygn. akt II SA/Rz 115/18. W takich ramach jak to WINB mógł i powinien zrobić w ramach kontrolowanej sprawy – wskazania wykonał. Rzeczywiście wiążące też było stanowisko tut. Sądu z uzasadnienia wyroku z dnia 2 grudnia 2015 r., sygn. akt II SA/Rz 447/15, ale po tym wyroku zostały wyjaśnione, rozstrzygnięte a następnie prawomocnie osądzone w dwóch instancjach sądowych kwestie jakie roboty należy wykonać, aby obiekt doprowadzić do stanu zgodnego z prawem, w tym także w aspekcie przepisów sąsiedzkich z zakresu prawa cywilnego.

Zwrócić należy uwagę, że wyrok NSA w sprawie sygn. akt II OSK 768/18 zapadł już po wyroku WSA w sprawie II SA/Rz 115/18 i oznaczał on prawomocną ocenę legalności decyzji WINB z dnia [...] sierpnia 2016 r. Organ ponownie rozpatrując sprawę był zobligowany uwzględnić tę okoliczność przy jej rozstrzygnięciu stosownie do art. 170 P.p.s.a. WSA w sprawie II SA/Rz 115/18 orzekł zaś przed prawomocną oceną ww decyzji i wyrok tego faktu nie uwzględniał.

Wykonanie robót określonych w pkt 1) – 4) ww decyzji miało więc doprowadzić do stanu zgodnego z przepisami. Tymczasem znaczna część zarzutów skarżących odnosi się nadal do powyższych przesądzonych już kwestii, które na obecnym etapie nie mogą już być wyjaśniane ani rozstrzygane przez organy nadzoru budowlanego ani w inny sposób oceniane przez Sąd. Kwestia ewentualnego braku możliwości zapoznania się ze stanowiskiem Straży Pożarnej mogła być przedmiotem oceny tylko w tamtej sprawie.

Jak słusznie wskazał WINB – w tych okolicznościach – wykonanie tych robót miało być równoznaczne z tym, że zbliżenie budynku na działce nr [...] do granicy z działką nr [...] i położonym na tej ostatniej działce budynkiem (także usytuowanym zbyt blisko granicy działek, bo w odległości 1,46 m) nie będzie powodowało naruszenia interesów właścicieli działki nr [...], nie będzie powodowało zakłóceń w zakresie korzystania z tej działki, a zastosowane rozwiązania przeciwpożarowe wyeliminują zagrożenie w tym zakresie.

Przedmiotem rozstrzygnięcia w kontrolowanej sprawie jest natomiast stwierdzenie wykonania tych robót określonych w decyzji Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] sierpnia 2016 r. W opisanej sytuacji sprawa została zawężona wyłącznie do kwestii sprawdzenia wykonania obowiązków nałożonych tamtą decyzją.

Zgodnie z art. 51 ust. 3 P.b. po upływie terminu lub na wniosek inwestora, właściwy organ sprawdza wykonanie obowiązku, o którym mowa w art. 51 ust. 1 pkt 2 i wydaje decyzję:

1) o stwierdzeniu wykonania obowiązku albo

2) w przypadku niewykonania obowiązku, wydaje decyzję nakazującą zaniechanie dalszych robót budowlanych bądź rozbiórkę obiektu lub jego części, bądź doprowadzenie obiektu do stanu poprzedniego.

Rzeczą organów w ramach niniejszej sprawy było więc sprawdzenie czy wykonane zostały obowiązki nałożone decyzją WINB z dnia [...] sierpnia 2016 r.

Pismem z dnia [...] grudnia 2016 r. S. C. zawiadomił PINB o wykonaniu robót objętych ww decyzją.

Analiza akt sprawy przedstawionych Sądowi pozwala na stwierdzenie, że z protokołu kontroli z dnia [...] stycznia 2017 r. przeprowadzonej przez PINB wynika, że roboty te zostały wykonane. Skarżący kwestionowali to ustalenie do swego odwołania załączając zdjęcia zadaszenia nad wejściem do budynku.

Na etapie postępowania odwoławczego w dniu [...] września 2017 r. zostały przeprowadzone oględziny, w trakcie których ustalono, że mimo zgłoszonego wykonania robót i treści protokołu kontroli PINB pozostała jednak część zadaszenia przy ganku od strony wejścia o wymiarach 1,03 x 1,44 m. S. C. do protokołu oględzin oświadczył, że pozostawił zadaszenie ganku w celu zabezpieczenia schodów i drzwi przed opadami atmosferycznymi. WINB w zaskarżonej decyzji stwierdził, że "jak wynika z protokołu oględzin z dnia [...] września 2017 r. oraz protokołu kontroli z dnia [...] grudnia 2017 r. obowiązek nałożony decyzją WINB z dnia [...] sierpnia 2016 r. znak: [...] został w całości wykonany". Tymczasem, jak wyżej przytoczono – z protokołu oględzin z dnia [...] września 2017 r. jasno wynikało, że zadaszenie przy ganku nie zostało w całości rozebrane. W aktach rzeczywiście znajduje się jeszcze jeden protokół kontroli PINB z dnia [...] grudnia 2017 r., w którym z kolei stwierdzono, że wykonano roboty objęte decyzją WINB z dnia [...] października 2017 r. Protokół ten stwierdza więc wykonanie robót wynikających z decyzji, która została wyeliminowana z obrotu prawnego wyrokiem WSA z dnia 27 listopada 2018 r. w sprawie II SA/Rz 115/18. W świetle faktu, że wcześniej w protokole kontroli z dnia [...] stycznia 2017 r. PINB już raz stwierdził wykonanie nakazanych decyzją z dnia [....] sierpnia 2016 r. robót, w tym całego zadaszenia o wymiarach 2,75 x 1,55 m, mimo że – jak się okazało - nie było to w pełni zgodne z rzeczywistym stanem rzeczy, organ odwoławczy powinien był zażądać udokumentowania wykonania robót fotografiami. Organ odwoławczy, wbrew obowiązkowi wynikającemu z art. 80 k.p.a. nie dokonał więc oceny całego zebranego i znajdującego się w aktach materiału dowodowego, który wbrew regułom z art. 7, art. 77 § 1 i art. 107 k.p.a. nie dawał podstaw do przyjęcia, że obowiązek z decyzji z dnia [...] sierpnia 2016 r. został wykonany w całości. Z dokumentów zgromadzonych w aktach powyższe nie wynika.

Wbrew stanowisku WINB zgromadzony materiał dowodowy bez jego rzetelnej oceny nie dawał podstaw do stwierdzenia, że obowiązek z decyzji z dnia [....] sierpnia 2016 r. został wykonany w całości. Stwierdzone zaś wyżej naruszenia przepisów postępowania niewątpliwie w świetle art. 51 ust. 3 P.b. mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Powyższe zaś obligowało Sąd do uchylenia zaskarżonej decyzji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a.

W ocenie Sądu niewątpliwie istotna jest jeszcze jedna okoliczność. WINB w zaskarżonej decyzji wskazał, że decyzję wydano po rozpatrzeniu odwołania m.in. H. K. Z przedstawionych Sądowi akt sprawy wynika zaś, że ww w sprawie występuje jako pełnomocnik K. K. Niezbędne więc byłoby wyjaśnienie na jakiej podstawie organ stwierdził, że H. K. jest stroną postępowania a nie pełnomocnikiem strony. Powyższe także zdecydowało o konieczności wyeliminowania zaskarżonej decyzji z obiegu prawnego na tej samej podstawie.

Organ powinien także odnieść się wyraźnie do zarzucanej przez skarżących kwestii, że obowiązki nie zostały wykonane w terminie i jakie to wywołuje konsekwencje na gruncie tej konkretnej sprawy, w konkretnych ustalonych okolicznościach i w świetle obowiązujących w dacie orzekania przepisów.

W ponownym postępowaniu organ powinien więc uzupełnić i ocenić zebrany materiał dowodowy i ocenę tę przedstawić w uzasadnieniu decyzji. Zwrócić bowiem trzeba uwagę na fakt zażądania przez pełnomocnika skarżącej w trakcie kontroli z dnia [...] grudnia 2017 r. dokonania pomiaru w zakresie rozbiórki zadaszenia ganku. Treść żądania mogłaby bowiem sugerować, że mimo wszystko obowiązek mógł nie zostać w pełni wykonany, stąd zarzut braku dokonania pomiarów. W protokole z dnia [...] grudnia 2017 r. brak jest szczegółowego opisu stanu faktycznego, który miałby świadczyć o rzeczywistym wykonaniu nakazanych robót w całości. Przy tak skonfliktowanych stronach byłoby to wskazane albo przynajmniej należałoby wykonać i dołączyć do tego protokołu kontroli zdjęcia, które wraz ze stosownymi zapisami protokołu świadczyłyby o powyższym.

Ja wcześniej wskazano, na obecnym etapie, wobec faktu, że decyzja z dnia [...] sierpnia 2016 r. jest prawomocna i ostateczna brak podstaw do ustalenia wykonania jakichkolwiek robót doprowadzi budynek mieszkalny na działce nr [...] do stanu zgodnego z prawem i jakie były odstępstwa od zatwierdzonego projektu budowlanego. Kwestie te już zostały prawomocnie przesądzone i w świetle art. 170 P.p.s.a. wyżej wskazane wyroki są wiążące zarówno dla Sądu jak i dla organów i stron.

Odnosząc się do wniosku skarżących aby organy przesłały Sądowi całość akt sprawy, Sąd stwierdza, że do kontroli przedstawiona została całość akt sprawy począwszy od pisma H. K. i Z. K. z dnia [...] rudnia 2000 r. złożonego do PINB [...] grudnia 2000 r. i zawiadomienia tego organu z dnia [...] grudnia 2000 r. o wszczęciu postępowania w sprawie przebudowy domu mieszkalnego na działce o nr ewid. [...] przy ul. [...] [...] w M., a także akta pochodzące z 1974 r. dotyczące decyzji o pozwoleniu na budowę wraz z projektem. W przedstawionych aktach sprawy znalazła się także m.in. inwentaryzacja budowlana i projekt z sierpnia 2003 r. oraz projekt budowlany zamienny z grudnia 2004 r. Dla potrzeb rozstrzygnięcia niniejszej sprawy największe znaczenie miały jednak prawomocna i ostateczna decyzja WINB z dnia [...] sierpnia 2016 r. oraz akta postępowania związane ze stwierdzeniem wykonania robót określonych w tej decyzji. Takie były granice tej sprawy.

O kosztach Sąd orzekł na podstawie art. 200 P.p.s.a., zasądzając solidarnie na rzecz skarżących zwrot uiszczonego wpisu od skargi.