Wyrok WSA w Lublinie, sygn. akt I SA/Lu 549/09
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Data orzeczenia: 2010-01-15 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6550
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 21,  art. 30,  art. 31
journal: Dz.U. 2007 nr 64 poz 427
law: Ustawa z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju  Obszarów Wiejskich
article: art. 23 ust. 1
journal: Dz.U. 2007 nr 68 poz 448
law: Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 11 kwietnia 2007 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy  finansowej w ramach działania "Wspieranie gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach  gospodarowania (ONW)", objętej Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krystyna Czajecka-Szpringer (sprawozdawca), Sędziowie WSA Wojciech Kręcisz,, NSA Irena Szarewicz-Iwaniuk, Protokolant Stażysta Radosław Kot, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 15 stycznia 2010 r. sprawy ze skargi B. S. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] nr [...] w przedmiocie płatności z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania na 2008 r. oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia 25 czerwca 2009 r. Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR k. L. po rozpatrzeniu odwołania B. S. od decyzji Kierownika Biura Powiatowego ARiMR z dnia 16 marca 2009 r.

w sprawie płatności z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania utrzymał w mocy decyzję I instancji

Z akt sprawy wynika, iż w dniu 15 maja 2008 r. do Biura Powiatowego ARiMR wpłynął wniosek B. S. o przyznanie pomocy finansowej z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania, dalej "płatność ONW", w którym zadeklarowano do uzyskania płatności 11 działek rolnych o łącznej powierzchni 10,63 ha. W ramach postępowania administracyjnego wniosek przeszedł kontrolę kompletności oraz kontrolę administracyjną, w wyniku których Kierownik Biura Powiatowego ARiMR decyzją z dnia 16 marca 2009 r. odmówił przyznania wnioskowanej płatności.

B. S. nie zgadzając się z rozstrzygnięciem organu I instancji wniosła odwołanie.

Dyrektor Oddziału Regionalnego, po rozpoznaniu odwołania, nie znalazł podstaw do zmiany zaskarżonej decyzji.

W uzasadnieniu wskazał, iż szczegółowe warunki i tryb udzielania pomocy finansowej z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW) na rok 2008 uregulowane zostały w rozporządzeniu Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 11 kwietnia 2007 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "W spieranie gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW)", objętej Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. z 2007 r., Nr 68, poz. 448 ze. zm.) wydanym na podstawie art. 29 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (Dz. U. z 2007 r., Nr 64, poz. 427).

Zgodnie z § 2 ww rozporządzenia płatność ONW przyznaje się rolnikowi w rozumieniu przepisów art. 2 lit. a rozporządzenia Rady (WE) nr 1782/2003 z dnia 29 września 2003 r. ( ... ), zwanemu dalej " rolnikiem ":

1) który zobowiąże się do przestrzegania wymagań, o których mowa w art. 14 ust. 2 tiret drugie rozporządzenia Rady (WE) nr 1257/1999 z dnia 17 maja 1999 r. w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich z Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej (EFOGR) oraz zmieniającego i uchylającego niektóre rozporządzenia (Dz. Urz. WE L 160 z 26.06.1999, str. 80, ze zm.; Dz. Urz. UE Polskie wydanie specjalne, rozdz. 3, t. 25, str. 391);

2) jeżeli łączna powierzchnia posiadanych przez tego rolnika działek rolnych w rozumieniu przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności, lub ich części, położonych na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania, zwanych dalej "obszarami ONW", na których jest prowadzona działalność rolnicza w rozumieniu art. 2 lit. c rozporządzenia wymienionego we wprowadzeniu do wyliczenia, zgodnie z minimalnymi wymaganiami utrzymywania gruntów rolnych w dobrej kulturze rolnej zgodnej z ochroną środowiska (normami), określonymi w przepisach o płatnościach do gruntów rolnych i płatności cukrowej, wynosi co najmniej 1 ha;

3) do położonej na obszarach ONW powierzchni działek rolnych lub ich części, wynoszącej nie więcej niż 300 ha;

4) jeżeli został mu nadany numer identyfikacyjny w trybie przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności, zwany dalej" numerem identyfikacyjnym ".

Pomoc jest przyznawana na wniosek osoby fizycznej, osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej nie posiadającej osobowości prawnej ( art. 10 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (Dz. U. Nr 64, poz. 427).

Dalej organ odwoławczy podniósł, iż z danych zawartych we wniosku złożonym przez B. S. wynika, iż ubiegała się ona o przyznanie pomocy finansowej z tytułu gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania do działek rolnych oznaczonych identyfikatorami F, G, H, I, J, K, L, Ł, M, N, O o łącznej powierzchni 10,63 ha.

Jak wynika z protokołu z czynności kontrolnych przeprowadzonych w dniu 23 sierpnia 2009 r. (Nr [...]), stwierdzono następujące nieprawidłowości, mające wpływ na płatność ONW na działkach rolnych:

- F - pow. zadeklarowana we wniosku 1,78 ha, stwierdzona 1,48 ha (różnica 0,30 ha)

- M - pow. zadeklarowana we wniosku 3,07 ha, stwierdzona 1,99 ha (różnica 1,08 ha)

- N - pow. zadeklarowana we wniosku 1,54 ha, stwierdzona 0,74 ha (różnica 0,80 ha)

- J - pow. zadeklarowana we wniosku 0,10 ha, stwierdzona 0,01 ha.

- O –działki o zadeklarowanej powierzchni 0,39 ha nie zlokalizowano.

Nadto stwierdzono nie przestrzeganie obowiązku koszenia łąk lub ich wypasania w określonych terminach.

Dalej organ odwoławczy podniósł, iż zgodnie z § 2 pkt 2 ww. Rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 11 kwietnia 2007 r., płatność ONW przyznaje się rolnikowi, jeżeli łączna powierzchnia posiadanych przez tego rolnika działek rolnych w rozumieniu przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności, lub ich części, położonych na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania, zwanych dalej" obszarami ONW", na których jest prowadzona działalność rolnicza, zgodnie z minimalnymi wymaganiami utrzymywania gruntów rolnych w dobrej kulturze rolnej zgodnej z ochroną środowiska

(normami), określonymi w przepisach o płatnościach do gruntów rolnych i płatności cukrowej, wynosi co najmniej 1 ha. Ustawa o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności (Dz. U z 2004 r. Nr 10 poz. 76 ze zm.) z dnia 18 grudnia 2003 r. stanowi w art. 3 pkt 7, iż działką rolną jest działka w rozumieniu art. 2 pkt 1 a rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wdrażania wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu administracji kontroli przewidzianych w rozporządzeniu Rady (WE) Nr 1782/2003 ustanawiającym wspólne zasady dla systemów pomocy bezpośredniej w zakresie wspólnej polityki rolnej oraz określonych systemów wsparcia dla rolników (Dz. Urz. UE Nr L 141 z 30.04.2004 r., str. 18 ze zm.; Dz. Urz. UE Polskie wydanie specjalne, rozdz. 3, t. 44, str. 243, ze zm.) o powierzchni nie mniejszej niż 0,10 ha. Zgodnie z art. 2 pkt 1a ww. rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004, "działka rolna" oznacza zwarty obszar gruntu na którym jeden rolnik prowadzi jedną grupę upraw.

Biorąc pod uwagę powyższe przepisy organ odwoławczy stwierdził, iż działka oznaczona we wniosku o przyznanie płatności ONW identyfikatorem J, nie spełnia definicji działki rolnej, została więc wykluczona z płatności ONW w całości (tj. została wykluczona powierzchni działki rolnej deklarowana przez Wnioskodawczynię we wniosku - 0,10 ha).

W związku z brakiem możliwości lokalizacji działki rolnej O w terenie kontrola tej działki nie została przeprowadzona, a kontrolerzy zastosowali kod błędu DR 5, skutkujący wykluczeniem całej działki rolnej o powierzchni 0,39 ha z płatności ONW.

Kontrolerzy stwierdzili zawyżenie powierzchni działek rolnych F, M, N o 2,18 ha, jednakże zawyżenie to zostało częściowo skompensowane, bowiem stwierdzono jednocześnie, iż zadeklarowana powierzchnia działki rolnej G jest mniejsza od powierzchni stwierdzonej - powierzchnia deklarowana we wniosku 0,50 ha, stwierdzona 0,58 ha (różnica 0,08 ha).

Po uwzględnieniu wyników z przeprowadzonej kontroli powierzchnia działek zgłoszona do uzyskania płatności ONW uległa zmniejszeniu o 2,59 ha (0,10 ha+ 0,39 ha+ 2,10 ha) - powierzchnia stwierdzona w wyniku przeprowadzonej kontroli wyniosła 8,04 ha (10,63 ha -2,59 ha). Powyższe wyliczenia oznaczają, że procentowa różnica pomiędzy obszarem zadeklarowanym we wniosku a obszarem stwierdzonym wynosi dla płatności ONW 32,21 % (stwierdzona różnica 2,59 ha x 100% / powierzchnia stwierdzona 8,04 ha). Zgodnie z artykułem 138 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1973/2004 "Z wyjątkiem przypadków siły wyższej bądź okoliczności nadzwyczajnych zgodnie z definicją zawartą w art. 72 rozporządzenia (WE) nr 796/2004, jeżeli w wyniku kontroli administracyjnej bądź kontroli na miejscu wykryte zostanie, iż ustalona różnica między zadeklarowanym a stwierdzonym obszarem w rozumieniu art. 2 punkt 22 rozporządzenia (WE) nr 796/2004 przekracza 3 %, lecz nie więcej niż 30 % stwierdzonego obszaru, to kwota, jaka ma być przyznana w ramach programu płatności za jeden obszar, jest pomniejszana w przedmiotowym roku o dwukrotną wykrytą różnicę. Jeżeli ta różnica przekracza 30 % stwierdzonego obszaru, za przedmiotowy rok nie przyznaje się żadnej pomocy".

Dyrektor Oddziału Regionalnego zwrócił uwagę na fakt, iż stwierdzone nieprawidłowości dotyczące nieprzestrzegania normy N3 (koszenia lub wypasania zwierząt w określonych terminach) nie miały wpływu na wynik sprawy, ze względu na fakt, iż w roku gospodarczym 2008 wnioskodawczyni nie została przyznana żadna pomoc ONW.

Organ odwoławczy wyjaśnił, iż Agencja Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa przeprowadza kontrole dot. wniosków o przyznanie pomocy finansowej z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania na rok 2008 w oparciu o art. 30 i art. 31 ww. ustawy z dnia 7 marca 2007 r. (Dz. U. Nr 64, poz. 427, ze zm.). Kontrole na miejscu obejmują wszystkie zobowiązania i obowiązki beneficjenta, które mogą być prowadzone podczas wizytacji - art. 14 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1975/2006 z dnia 7 grudnia 2006 r. (Dz. Urz. UE L 368 z 23.12.2006, str. 74, ze zm).

Zgodnie z treścią art. 23 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004 r. (Dz. Urz. UE L 141 z 30.04.2004, str. 18, ze zm.) kontrole na miejscu przewidziane w niniejszym rozporządzeniu przeprowadza się tak, aby skutecznie zweryfikować zgodność z warunkami, na jakich przyznawana jest pomoc, oraz przestrzeganie wymogów i norm istotnych dla wzajemnej zgodności. Art. 23 a ust. 1 ww. Rozporządzenia stanowi, iż kontrole na miejscu mogą być zapowiadane, jeżeli nie zagraża to celowi kontroli. Zawiadomienie o kontroli następuje z wyprzedzeniem ściśle ograniczonym do koniecznego minimum, nieprzekraczającym 14 dni. A zatem, skoro kontrola na miejscu ma doprowadzić do jednoznacznego zweryfikowania ustalenia czy deklarowane we wniosku o dopłaty powierzchnie upraw

i rodzaj tych upraw odpowiadają stanowi faktycznemu w danym okresie, jej niezapowiedziany charakter zapewnia jednocześnie jej skuteczność, gwarantując bowiem zastanie przez kontrolerów gruntów rolnych wnioskodawcy w stanie wolnym od podjętych w ostatniej chwili prac rolnych w celu ukrycia ewentualnych wcześniejszych zaniedbań i bezczynności producenta. Z tego względu organowi pozostawiono na podstawie ww. przepisów uznaniowość zawiadomienia producenta o planowanej kontroli, lecz tylko wówczas, gdy nie zagraża to celowi kontroli. B. S. nie była wprawdzie obecna podczas kontroli na miejscu, miała natomiast możliwość zapoznania się z wynikami kontroli i wniesienia ewentualnych uwag. Kopia raportu została jej przekazana w dniu 6 września 2008 r., a następnie po wprowadzonych korektach wykonawcy kontroli w dniu 29 września 2008 r.

Zgodnie z art. 31 ust. 8 ustawy z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (Dz. U. z 2007 r., Nr 64, poz. 427, ze zm.), w przypadku gdy podmiot kontrolowany nie zgadza się ustaleniami zawartymi w raporcie, może zgłosić umotywowane zastrzeżenia, co do tych ustaleń osobie, która sporządziła raport. W dniu 19 września 2008 r. do Biura Powiatowego ARiMR wpłynęło wprawdzie pismo w którym wnioskodawczyni wyjaśnia, cyt: " od dnia 08.04.2008 r. do 30.09.2008 nadal jestem na zwolnieniu lekarskim i nie mam możliwości wykonać wszystkich wymaganych zabiegów", jednakże, jak już wyjaśniono powyżej, kwestia braku wykoszenia działek rolnych nie ma wpływu na rozstrzygnięcie podjęte w przedmiotowej sprawie.

Dalej Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR stwierdził, iż szczegółowa analiza protokołu z czynności kontrolnych oraz analiza wyników pomiarów z zastosowaniem metody GPS wskazuje, że kontrola została przeprowadzona w sposób prawidłowy. Nie stwierdzono żadnych uchybień w tym zakresie. Strona nie wykazała w żaden sposób, na czym polegać miały, w jej ocenie, nieprawidłowości przeprowadzonej kontroli, nie przedstawiła także żadnego dowodu wskazującego, że ustalenia kontroli dotyczące działek rolnych położonych na działkach ewidencyjnych o numerach [...],[...] i [...] są nieprawidłowe. Tym samym uznać należy, iż zarzuty podniesione w odwołaniu są niezasadne.

Na powyższą decyzją B. S. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie.

W uzasadnieniu skarżąca podniosła, iż kontrola, której ustalenia stanowiły podstawę wydania zaskarżonej decyzji, była przeprowadzona wadliwie. Zadeklarowała do dopłaty działkę nr [...] o powierzchni 1,54 ha i na takiej powierzchni była posiana pszenica w dwóch kawałkach. Wyjaśniła, że z wypisu z rejestru gruntów w, oparciu o który skarżąca sporządziła wniosek o dopłaty wynikało, że pod numerem [...] znajdowały się dwie działki gruntu. Później okazało się, że ten wypis z rejestru gruntów był nieprawidłowy. Na potwierdzenie powyższego przedstawiła wypis z rejestru gruntów z 18 czerwca 2009 r., z którego wynika, iż podczas sporządzania wyrysu w 1981 r. błędnie wpisano do powierzchni działki nr [...] powierzchnię działki nr [...]. Rozbieżności pomiędzy powierzchnią działki wykazaną we wniosku a stwierdzoną podczas kontroli wynikała z tego, iż kontrolerzy zmierzyli tylko jej część, pominęli natomiast powierzchnię działki nr [...], która w rejestrze błędnie została ujęta łącznie z powierzchnią działki nr [...]..

Stwierdziła, iż na działce nr [...] o pow. 0,39 ha od kilkudziesięciu lat znajduje się łąka i kontrolerzy powinni byli ją zlokalizować. Działka nr [...] ma powierzchnię 3,07 ha, na której jest łąka. Skarżąca obsiała pszenicą jedynie część działki nr [...], celowo pominęła tą część, która była zachwaszczona. Kontrolujący dokonując pomiaru tej działki pomniejszyli ją o 0,30 ha. Działka J o pow. 0,10 ha wczesną wiosną stanowiła ogród, jednak powodu choroby skarżąca nie wykonywała niezbędnych prac i działka zarosła chwastami. Kontrola stwierdziła, iż powierzchnia tej działki wynosi 10 arów. Skarżąca do skargi dołączyła wypisy z rejestru gruntów, z których wynikają powierzchnie deklarowanych przez nią działek.

Podniosła też, iż z powodu choroby nie podpisała protokołu kontroli ani nie odwołała się w terminie od zawartych tam ustaleń. Informowała Agencję o długotrwałej chorobie oraz zobowiązywała się do wykonania niezbędnych zabiegów agrotechnicznych. W odwołaniu występowała o przeprowadzenie ponownej kontroli ale wniosku tego nie uwzględniono.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR E. k. L. wniósł o oddalenie skargi podtrzymują uprzednio wyrażona argumentację

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga nie jest zasadna, bowiem zaskarżona decyzja nie narusza prawa w sposób i w stopniu uzasadniającym wyeliminowanie jej z obrotu prawnego w oparciu o którąkolwiek z podstaw prawnych wskazanych w art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), określonej dalej jako p.p.s.a.

W wyniku podjętych przez Kierownika Biura ARiMR czynności sprawdzających stwierdzono, że zadeklarowana przez skarżącą we wniosku o płatności z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW) powierzchnia działek została zawyżona, a procentowa wysokość tego zawyżenia wynosi 32,21% Jednocześnie stwierdzono, że część działek nie jest utrzymywana w dobrej kulturze rolnej.

Skarżąca nie kwestionuje zastosowanych w sprawie przepisów prawa materialnego, nie zgadza się natomiast z poczynionymi przez organ ustaleniami faktycznymi. W skardze powołuje się na wykazy z rejestru gruntów mające potwierdzać nieprawidłowości dokonane przez kontrolujących.

Podstawą przyznania płatności z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania jest ustawa z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (Dz. U. Nr 64, poz. 427) oraz wydane na jej podstawie rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 11 kwietnia 2007 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Wspieranie gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW)", objętej Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 ( Dz. U. Nr 68, poz. 448 ze zm.).

Zasady weryfikowania danych wskazanych we wniosku dotyczącego płatności ONW reguluje art. 30 i art. 31 ww ustawy o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich, a także Rozporządzenie Komisji (WE) nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004 r. ustanawiające szczegółowe zasady wdrażania zasady współzależności, modulacji oraz zintegrowanego systemu administracji i kontroli przewidzianych w rozporządzeniach Rady (WE) nr 1782/2003 i (WE) nr 73/2009, oraz wdrażania zasady współzależności przewidzianej w rozporządzeniu Rady (WE) nr 479/2008..

Rozporządzenie to szczegółowo określa kryteria i procedury techniczne przeprowadzania kontroli na miejscu w zakresie kryteriów kwalifikacji ustalonych dla programów pomocowych oraz warunków wzajemnej zgodności. Kryteria i procedury kontroli na miejscu zostały zawarte w Części II Tytuł III niniejszego rozporządzenia.

Art. 23 ust. 1 ww rozporządzenia stanowi, iż kontrole na miejscu przeprowadza się tak, aby skutecznie zweryfikować zgodność z warunkami, na jakich przyznawana jest pomoc, oraz przestrzeganie wymogów i norm istotnych dla wzajemnej zgodności. A zatem kontrola na miejscu ma doprowadzić do jednoznacznego zweryfikowania i ustalenia czy deklarowane we wniosku o dopłaty powierzchnie upraw i rodzaj tych upraw odpowiadają stanowi faktycznemu w danym okresie.

Zgodnie z art. 28 pkt 2 rozporządzenia Komisji (WE) 796/2004 rolnik może w raporcie z kontroli zaznaczyć swoją obecność składając swój podpis, ale nie ma obowiązku tego uczynić. Zarówno odmowa złożenia podpisu przez rolnika obecnego przy kontroli, jak też jego nieobecność pozostaje bez wpływu na ważność raportu. W przypadku wykrycia nieprawidłowości rolnik otrzymuje kopię raportu z przeprowadzonej kontroli. Sytuacja taka miała miejsce w rozpoznawanej sprawie w przypadku kontroli sprawdzającej, kopia raportu została przesłana do skarżącej listem poleconym.

W formularzu raportu znajduje się pole przeznaczone na uwagi producenta rolnego. W tym polu producent może wpisać swoje zastrzeżenia, dotyczące przeprowadzonej kontroli. W sytuacji, gdy nie uczestniczył on w kontroli i raport otrzymał drogą pocztową, wówczas może zgłosić umotywowane zastrzeżenia do Oddziału Regionalnego ARiMR w terminie 14 dni od dnia doręczenia raportu.

Ustalenia zwarte w raporcie kontroli sprawdzającej przyjmuje się do naliczeń płatności ONW i stanowią podstawą wydania decyzji w tego rodzaju sprawach.

Jak wynika z akt sprawy kopia protokołu została przekazana skarżącej w dniu 6 września 2008 r., oraz po korekcie w dniu 29 września 2008r., co wynika ze znajdujących się w aktach sprawy pocztowych dowodów nadania przesyłki, więc uznać należy, iż miała ona możliwość zapoznania się z wynikami kontroli i wypowiedzenia się co do poczynionych ustaleń.

Kontrolą na miejscu objęto wszystkie działki zadeklarowane we wniosku. Nieprawidłowości stwierdzono wobec działek: o oznaczeniu F, nr ewidencyjny [...] pow. zadeklarowana we wniosku 1,78 ha, stwierdzona 1,48 ha (różnica 0,30 ha) ; o oznaczeniu M, nr ewidencyjny [...]- pow. zadeklarowana we wniosku 3,07 ha, stwierdzona 1,99 ha (różnica 1,08 ha) ; o oznaczeniu N, nr ewidencyjny [...] - pow. zadeklarowana we wniosku 1,54 ha, stwierdzona 0,74 ha (różnica 0,80 ha);o oznaczeniu J, nr ewidencyjny 69 - pow. zadeklarowana we wniosku 0,10 ha, stwierdzona 0,01 ha. Nie została zlokalizowana i skontrolowana działka rolnej o oznaczeniu O nr ewidencyjny [...] zadeklarowanej powierzchni 0,39 ha.

Wyniki kontroli na miejscu, utrwalone w protokole i wraz z załącznikami włączone do akt sprawy, zostały szczegółowo przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Organ wskazał różnice między powierzchnią działek zadeklarowaną we wniosku i stwierdzoną w toku kontroli.

Jak wynika z przedstawionego materiału dowodowego skarżąca w zakreślonym terminie nie złożyła zastrzeżeń co do ustaleń zawartych w raporcie kontroli. W piśmie z dnia 4 marca 2009 r. oświadczyła, iż nie brała udziału w kontroli z powodu choroby, z tego też powodu nie przeprowadziła wymaganych zabiegów agrotechnicznych. Oświadczyła też, że kontrolerzy nie odnaleźli położonej we wsi S. działki nr [...]. W odwołaniu od decyzji I instancji kwestionowała stwierdzone w trakcie kontroli powierzchnie działek.

Pomimo tego, że w dniu 27 lutego 2009 r. w wezwaniu do złożenia wyjaśnień skarżąca została pouczona o możliwości złożenia dokumentów potwierdzających stan posiadania, w tym wypisu z ewidencji gruntów i budynków, twierdzeń przedstawionych w oświadczeniu z dnia 4 marca 2009 r. oraz w odwołaniu co do faktycznych powierzchni deklarowanych działek nie poparła żadnymi dowodami. Zasadnie więc Agencja przyjęła do podstawy rozstrzygnięcia ustalenia wynikające z raportu z kontroli.

Zaznaczyć przy tym należy, że wbrew twierdzeniom skargi w odwołaniu skarżąca nie wnosiła o ponowne przeprowadzenie kontroli w jej obecności. Ustalenia wynikające z protokołu kontroli - nawet, jeżeli protokół ten spełnia wszystkie wymogi formalne i sporządzony został przez osoby posiadające stosowne kwalifikacje - mogą zostać podważone. W wyroku z 4 kwietnia 2008 r. sygn. akt II GSK 492/07, Naczelny Sąd Administracyjny podkreślił znaczenie dowodowe protokołu kontroli w sprawach dotyczących wniosku producenta o przyznanie płatności bezpośrednich do gruntów rolnych. Wskazał, iż o wadze dowodu z protokołu kontroli świadczy fakt, że kontrole przeprowadzane mogą być tylko przez określone podmioty. Dowodom tym, właśnie z racji przeprowadzania kontroli przez podmioty wyspecjalizowane (dysponujące odpowiednimi warunkami organizacyjnymi, kadrowymi i technicznymi) i bezstronne, co do zasady przypisać należy przymiot wiarygodności. Fakt, że z czynności kontrolnych sporządzany jest protokół i że jest on dowodem na okoliczność spełnienia warunków przyznania płatności nie wyłącza jednak - na zasadach ogólnych - dopuszczenia innych dowodów, które mogą przyczynić się do wyjaśnienia sprawy. Wymaga to jednak inicjatywy dowodowej ze strony wnioskodawcy, której - zdaniem Sądu - nie wykazano w niniejszej sprawie. Skarżąca bowiem, kwestionując ustalenia kontrolne, stanowiska swego nie poparła żadnymi dowodami, w szczególności nie załączyła żadnych dokumentów dotyczących powierzchni gruntów uprawnionych do przyznania płatności czy utrzymywania gruntów w dobrej kulturze rolnej. Poprzestała jedynie na twierdzeniach, że pomiary ujawnione w protokole kontroli są nieprawdziwe i wynikają z błędnego określenia działek w terenie.

Zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa wnioskodawca podlega sankcjom z tytułu niezgodności (rozbieżności) pomiędzy zadeklarowaną a stwierdzoną powierzchnią działek rolnych jako uprawnioną do uzyskania płatności. ONW. Kwestie te reguluje art. 138 Rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1973/2004 z dnia 29 października 2004 r. ustanawiającego szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia Rady (WE) Nr 1782/2003 w odniesieniu do systemów wsparcia przewidzianych w tytułach IV i IVa tego rozporządzenia oraz wykorzystania odłogowanych gruntów do produkcji surowców (Dz. U. WE Nr L 345 z 20.11.2004 r. str. 1 ze zm.) w związku z art. 16 ust. 1 Rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1975/2006 z dnia 7 grudnia 2006 r. ustanawiającego szczegółowe zasady stosowania rozporządzania Rady (WE) 169812005 w zakresie wprowadzania procedur kontroli, jak również wzajemnej zgodności w odniesieniu o środków wsparcia rozwoju obszarów wiejskich (Dz. Urz. UE L 368 z 23.12.2006, str. 74).

Art. 138 ust. 1 ww. rozporządzenia Komisji (WE) nr 1973/2004 stanowi, że jeżeli w wyniku kontroli administracyjnej bądź kontroli na miejscu wykryte zostanie, iż ustalona różnica między zadeklarowanym a stwierdzonym obszarem w rozumieniu art. 2 punkt 22 rozporządzenia (WE) nr 796/2004 przekracza 3 %, lecz nie więcej niż 30 % stwierdzonego obszaru, to kwota, jaka ma być przyznana w ramach programu płatności za jeden obszar, jest pomniejszana w przedmiotowym roku o dwukrotną wykrytą różnicę. Jeżeli różnica ta przekracza 30% stwierdzonego obszaru, za przedmiotowy rok nie przyznaje się żadnej pomocy.

Wobec faktu, że w trakcie kontroli stwierdzono, iż procent zawyżenia wyniósł 32,21 % trafnie Dyrektor Oddziału Regionalnego odmówił przyznania wnioskowanej płatności. Dokonane w trakcie kontroli ustalenia dotyczące nieprzestrzegania obowiązku koszenia lub wypasania zwierząt w określonych terminach nie miały wpływu na wynik sprawy, bowiem w roku gospodarczym 2008 wnioskodawczyni nie została przyznana żadna pomoc ONW.

Odnosząc się do załączonych do skargi wypisów rejestrów gruntu oraz opisów i map zaznaczyć należy, iż przed sądem administracyjnym możliwe jest jedynie uzupełniające postępowanie dowodowe, ograniczone do możliwości przeprowadzenia dowodu z dokumentu jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie (art. 106 § 3 p.p.s.a.). Celem postępowania dowodowego, o którym mowa w tym przepisie nie jest ponowne ustalenie stanu faktycznego w rozpatrywanej sprawie, lecz wyłącznie ocena, czy organy ustaliły ten stan zgodnie z zasadami postępowania, a następnie czy dokonały prawidłowej subsumcji ustalonego stanu faktycznego do dyspozycji określonych przepisów prawa materialnego. Sąd administracyjny nie jest zatem uprawniony do dokonywania ustaleń, które miałyby służyć merytorycznemu rozstrzyganiu sprawy załatwionej zaskarżoną decyzją. Może on dokonywać jedynie takich ustaleń, które będą stanowiły podstawę oceny zgodności z prawem tejże decyzji.

Aby udowodnić swoje racje strona winna była na etapie postępowania administracyjnego przedkładać dowody, składać wnioski dowodowe, czy weryfikowalne wyjaśnienia w celu skutecznego zakwestionowania wyników kontroli. Tego jednak skarżaca nie uczyniła. Z tego względu - zdaniem składu orzekającego - organy administracyjne prawidłowo zastosowały sankcje polegające na przyznaniu płatności bezpośrednich do gruntów rolnych w pomniejszonej wysokości.

Konkludując, Sąd stwierdza, iż skarżona decyzja jest zasadna w zaistniałym w sprawie stanie faktycznym i obowiązującym stanie prawnym. Postępowanie administracyjne, zakończone wydaniem zaskarżonej decyzji, zostało przeprowadzone zgodnie z przepisami k.p.a. z uwzględnieniem różnic wynikających z art. 21 ww ustawy o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich. Stronie zapewniono czynny udział w postępowaniu, z którego korzystała składając oświadczenie w dniu 4 marca 2009 r.

Mając na uwadze wszystkie przedstawione powyżej okoliczności Wojewódzki Sąd Administracyjny, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) oddalił skargę uznając ją za bezzasadną.