Wyrok NSA, sygn. akt II GSK 879/22
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2023-01-17 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6031 Uprawnienia do kierowania pojazdami
Hasła tematyczne: Ruch drogowy
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 16 par. 1.
journal: Dz.U. 1960 nr 30 poz 168
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
article: art. 106 par. 3, art. 135.
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Joanna Sieńczyło-Chlabicz Sędzia NSA Gabriela Jyż Sędzia del. WSA Marek Krawczak (spr.) po rozpoznaniu w dniu 17 stycznia 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 16 lutego 2022 r. sygn. akt III SA/Łd 808/21 w sprawie ze skargi K.K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi z dnia 29 czerwca 2021 r. nr [...] w przedmiocie zatrzymania prawa jazdy oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi wyrokiem z dnia 16 lutego 2022 r., sygn. akt III SA/Łd 808/21 w sprawie ze skargi K.K. (dalej też: "strona", "skarżący") na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi (dalej też: "SKO", "organ", "Kolegium") z dnia 29 czerwca 2021 r. w przedmiocie zatrzymania prawa jazdy - w pkt. 1 stwierdził nieważność zaskarżonej decyzji; w pkt 2 uchylił postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi z dnia 29 czerwca 2021 r., [...]; 3. zasądził od SKO na rzecz skarżącego kwotę 697 zł. tytułem zwrotu kosztów postępowania.

Sąd I instancji orzekał w następującym stanie faktycznym sprawy.

Decyzją Prezydenta Miasta Ł. z dnia 23 kwietnia 2018 r. skarżący został skierowany na badanie psychologiczne przeprowadzone w celu ustalenia istnienia lub braku przeciwwskazań psychologicznych do kierowania pojazdami. W pouczeniu powyższej decyzji zamieszczono informację, iż na badanie psychologiczne należy zgłosić się w terminie miesiąca od dnia doręczenia decyzji o skierowaniu, a orzeczenie psychologiczne należy przedstawić organowi w terminie 3 miesięcy od dnia doręczenia decyzji o skierowaniu. Pismo wysłane na adres znany organowi, tj. Ł., ul. [...]1, zostało uznane jako doręczone w trybie art. 44 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks Postępowania Administracyjnego (Dz. U. z 2018r. poz. 2096) - dalej jako "k.p.a.".

Zawiadomieniem z dnia 29 sierpnia 2018 r. poinformowano stronę o wszczęciu z urzędu postępowania administracyjnego w sprawie wydania decyzji o zatrzymaniu prawa jazdy z uwagi na nieprzedstawienie w wymaganym terminie orzeczenia psychologicznego do czego strona została zobowiązana decyzją Prezydenta Miasta Ł. z 23 kwietnia 2018 r. Pismo wysłane na adres: Ł., ul. [...]1, zostało uznane za doręczone w trybie art. 44 k.p.a.

Pismem z dnia 28 listopada 2018 r. wezwano stronę celem doręczenia orzeczenia psychologicznego. Pismo wysłane na adres: Ł., ul. [...]1, zostało uznane jako doręczone w trybie art. 44 k.p.a.

Decyzją z dnia 4 stycznia 2019 r. Prezydent Miasta Ł. orzekł o zatrzymaniu stronie prawa jazdy kategorii B nr [...] serii [...] wydanego 12 lipca 2006 r. oraz nadaniu tej decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności.

W dniu 9 czerwca 2021 r. skarżący złożył do depozytu w Wydziale Praw Jazdy i Rejestracji Pojazdów UMŁ prawo jazdy kategorii B wydane 12 lipca 2006 r serii [...]. Następnie w dniu16 czerwca 2021 r., K.K. złożył odwołanie od decyzji Prezydent Miasta Ł. z 4 stycznia 2019 r. wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do jego wniesienia. Strona przedłożyła równocześnie orzeczenie psychologiczne.

Postanowieniem z dnia 29 czerwca 2021 r. Kolegium odmówiło przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od powyższej decyzji podnosząc, że cała korespondencja kierowana do strony (w tym decyzja Prezydenta Miasta Ł. z 4 stycznia 2019 r.) była kierowana na adres: Ł., ul. [...]1, podczas gdy z zebranego materiału dowodowego wynika, że K.K., począwszy od 18 października 2018 r., mieszka pod adresem: Ł., ul. [...]2. Uwzględniając powyższe organ stwierdził, że decyzja Prezydenta Miasta Ł. z 4 stycznia 2019 r., nie została skutecznie doręczona w trybie art. 44 k.p.a. Zdaniem SKO przedmiotowa decyzja została skutecznie doręczona stronie 9 czerwca 2021 r. co oznacza, iż termin do wniesienia odwołania rozpoczął bieg 10 czerwca 2021 r., a upłynął 24 czerwca 2021 r., a zatem odwołanie strony zostało wniesione z zachowaniem przepisanego terminu.

Przywołaną na wstępie decyzję z dnia 29 czerwca 2021 r. Kolegium utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta Ł. z 4 stycznia 2019 r. o zatrzymaniu K.K. prawa jazdy.

W uzasadnieniu organ odwoławczy przytaczając treść art. 102 ust. 1 pkt 3 lit. b oraz art. 84 ust. 1 oraz art. 101 ust. 2 ustawy z 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (Dz. U. z 2020 r., poz. 1268 ze zm.) - dalej jako "u.k.p." oraz § 2 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia z 8 lipca 2014 r. w sprawie badań psychologicznych osób ubiegających się o uprawnienia do kierowania pojazdami, kierowców oraz osób wykonujących pracę na stanowisku kierowcy (Dz. U. z 2014 r., poz. 937) wyjaśnił, iż w przedmiotowej sprawie nie jest spornym, iż Prezydent Miasta Ł. decyzją z 23 kwietnia 2018 r. skierował K.K., w trybie art. 99 ust. 1 pkt 3 u.k.p., na badania psychologiczne. Doręczenie tej decyzji nastąpiło 23 maja 2018 r. a zatem 3-miesięczny termin na przedłożenie przez stronę orzeczenia psychologiczne organowi kierującemu na badanie tj. Prezydentowi Miasta Ł., upłynął bezskutecznie z dniem 23 sierpnia 2018 r. W ocenie Kolegium, wobec uchybienia powyższemu terminowi Prezydent Miasta Ł. słusznie wszczął postępowanie w sprawie zatrzymania stronie prawa jazdy.

Organ odwoławczy dodał, że decyzja o zatrzymaniu prawa jazdy podjęta przez organ I instancji, nie należy do kategorii decyzji uznaniowych, w związku z czym organ administracji publicznej, stosując przepisy ustawy o kierujących pojazdami obowiązany jest do jej wydania, dlatego bez znaczenia dla podjętego rozstrzygnięcia pozostają okoliczności, dlaczego strona nie poddała się badaniom psychologicznym. Kolegium podniosło, iż jest organem administracji i poza jego oceną jest weryfikowanie, dlaczego strona nie poddała się tym badaniom w wyznaczonym terminie. Z punktu widzenia prowadzonego postępowania istotnym jest, że K.K. nie przedstawił w wymaganym terminie orzeczenia psychologicznego o istnieniu lub braku przeciwwskazań psychologicznych do kierowania pojazdem, z czego należy wywodzić negatywne skutki dla strony.

Organ odwoławczy uznał, iż bez znaczenie dla podjętego w sprawie rozstrzygnięcia pozostaje przedłożone przez stronę orzeczenie psychologiczne z 16 czerwca 2021 r. bowiem skierowanie na badanie psychologiczne miało miejsce w związku z faktem, że 27 maja 2016 r. spowodował on wypadek drogowy, w następstwie którego inna osoba poniosła śmierć lub doznała obrażeń ciała, o których mowa wart. 156 §1 lub 157 §1 Kodeksu karnego - na podstawie art. 99 ust. 1 pkt 3 u.k.p. Przedłożone przez stronę orzeczenie psychologiczne nie odnosi się do rozpoznawanej sprawy, gdyż nie zostało wydane w związku z ww. skierowaniem, tj. zostało ono wydane w wyniku badania psychologicznego przeprowadzonego na podstawie ustawy z 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. z 2019 r., poz.58 ze zm.), a nie art. 82 ust. 1 pkt 3 u.k.p.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi stwierdził nieważność zaskarżonej decyzji oraz uchylił postanowienie Kolegium z dnia 29 czerwca 2021 r. odmawiające przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji Prezydenta Miasta Ł. z 4 stycznia 2019 r.

Zdaniem Sądu I instancji, w rozpoznawanej sprawie, niezależnie od treści zarzutów i wniosków skargi, należało z urzędu stwierdzić nieważność zaskarżonej decyzji Kolegium, gdyż organ dopuścił się rażącego naruszenia przepisów postępowania polegającego na rozpoznaniu spóźnionego odwołania wniesionego od rozstrzygnięcia organu I instancji z 4 stycznia 2019 r.

WSA podkreślił, że organ II instancji jest zobowiązany do rozpoznania odwołania wniesionego przez stronę, jednakże dopiero po uprzednim stwierdzeniu, że zostało ono wniesione w terminie oraz przez stronę postępowania administracyjnego. Dopiero spełnienie tych wymagań formalnych daje podstawę do merytorycznego rozpoznania sprawy przez organ odwoławczy. W kontrolowanej sprawie Kolegium prawidłowo wykluczyło dopuszczalność uznania decyzji organu I instancji za doręczoną w trybie zastępczym. WSA wskazał, że art. 44 § 4 k.p.a. konstruuje fikcję prawną doręczenia, z której wynika domniemanie skuteczności doręczenia pisma w trybie określonym w art. 44 § 1-4 k.p.a, mimo że jest oczywiste, iż pismo nie dotarło fizycznie do rąk adresata w terminie określonym w art. 44 § 1 k.p.a. W związku z dotkliwością skutków doręczenia zastępczego zasady stosowania tej instytucji powinny być przestrzegane ściśle. Uchybienie jakiemukolwiek z wymogów procedury doręczenia zastępczego powoduje, że organ administracji publicznej nie może skutecznie powołać się na domniemanie doręczenia pisma z zastosowaniem konstrukcji fikcji prawnej doręczenia na podstawie k.p.a. Sąd I instancji zgodził się z organem odwoławczym, że w sprawie nie zostały spełnione warunki przewidziane w art. 44 k.p.a., bowiem korespondencja zawierająca decyzję z 4 stycznia 2019 roku została wysłana na nieaktualny adres skarżącego, nie będący adresem jego zamieszkania, brak było zatem możliwości przyjęcie prawnej fikcji doręczenia skarżącemu decyzji w trybie powołanego przepisu. Skierowanie korespondencji zawierającej decyzję z 4 stycznia 2019 r. na nieprawidłowy adres strony nie pozwalało na uznanie jej za doręczoną w trybie doręczenia zastępczego.

W ocenie Sądu I instancji, Kolegium jednak bez wskazania ku temu podstaw oraz wbrew ustaleniom wynikającym z akt przedmiotowej sprawy przyjęło, że decyzja Prezydenta Miasta Ł. z 4 stycznia 2019 r. została doręczona stronie 9 czerwca 2021 r. W aktach sprawy brak dowodów okoliczność tę potwierdzających. Na znajdujących się w aktach i potwierdzonych za zgodność z oryginałem dokumentach w postaci zawiadomienia z 14 marca 2018 r. o wszczęciu postępowania zmierzającego do wydania decyzji o skierowaniu na badania psychologiczne, decyzji Prezydenta Miasta Ł. z 23 kwietnia 2018 r. o skierowaniu skarżącego na badania psychologiczne, zawiadomienia z 29 sierpnia 2018 roku o wszczęciu postępowania w sprawie wydania decyzji o zatrzymaniu prawa jazdy, a wreszcie decyzji organu I instancji z 4 stycznia 2019 roku o zatrzymaniu prawa jazdy widnieje uczyniona przez skarżącego adnotacja "korespondencję zwróconą z poczty odebrałem 9 maja 2020" lub "otrzymałem zwrócone z poczty 9 maja 2020".

Powyższe, w ocenie Sądu I instancji, wskazywało, że decyzja organu I instancji została stronie doręczona 9 maja 2020 r., a wobec powyższego rozpoznanie odwołania od decyzji organu I instancji wniesionego 16 czerwca 2021 r. bez przywrócenia terminu do jego wniesienia uznać należało za rażąco naruszające prawo - art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.

WSA stwierdził, iż z akt przedmiotowej sprawy wynika, że skarżący decyzję organu I instancji otrzymał w siedzibie organu 9 maja 2020 r. Natomiast odwołanie złożył w dniu 16 czerwca 2021 r., a zatem po terminie przewidzianym w art. 129 § 2 k.p.a. Składając odwołanie wniósł jednocześnie o przywrócenie terminu do dokonania tej czynności. Organ odwoławczy jednak wbrew dokumentom znajdującym się w aktach sprawy, mylnie przyjął datę doręczenia decyzji organu I instancji jako 9 czerwca 2021 r. i odmówił skarżącemu przywrócenia terminu do wniesienia odwołania uznając, że strona terminowi temu nie uchybiła.

W konsekwencji w kontrolowanej sprawie Kolegium rozpoznało odwołanie skarżącego, mimo że było ono spóźnione. Powyższe skutkować musiało stwierdzeniem nieważności zaskarżonej decyzji oraz uchyleniem postanowienia SKO z dnia 29 czerwca 2021 r. o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania.

Dostrzeżona wadliwość zaskarżonej decyzji, nie pozwoliła Sądowi I instancji na dokonanie jej merytorycznej kontroli, co uniemożliwiało odniesienie się do zarzutów skargi.

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku złożył organ, wnosząc o jego uchylenie i oddalenie skargi, w przypadku, gdyby wniosek powyższy nie zasługiwał na uwzględnienie, przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji oraz o zasądzenie kosztów postępowania. Ponadto, wniósł o rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym wobec zrzeczenia się prawa do rozprawy.

Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono:

1. naruszenie prawa materialnego:

a) art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jednolity Dz. U. z 2021 roku poz. 137) przez niewłaściwe zastosowanie, gdyż dokonano oceny dowolnej, która to nie przystaje do stanu prawnego i zebranego materiału dowodowego,

2. naruszenie przepisów postępowania:

a) art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a. w związku z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. przez błędne przyjęcie, że decyzja Kolegium wydana została z rażącym naruszeniem prawa, co skutkowało koniecznością stwierdzenia jej nieważności;

b) art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a. w związku z art. 129 § 2 k.p.a. przez błędne przyjęcie, że Kolegium wydając zaskarżoną decyzję naruszyło przepisy o terminie na złożenie odwołania, w sytuacji, gdy wnikliwa analiza dokumentów zgromadzonych w sprawie prowadzi do wniosku, że skarżący złożył odwołanie z zachowaniem ustawowego terminu;

c) art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a. w związku z art. 16 § 1 k.p.a. przez błędne przyjęcie, że SKO wydając zaskarżoną decyzję naruszyło zasadę trwałości decyzji ostatecznej, w sytuacji gdy odwołanie wniesione zostało w terminie,

d) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) w zw. z art. 135 p.p.s.a. przez błędne przyjęcie, iż zachodzą przesłanki do uchylenia postanowienia o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji, w sytuacji gdy odwołanie to wniesiono w ustawowym terminie.

Kolegium wniosło również o dopuszczenie i przeprowadzenie na podstawie art. 106 § 3 w zw. z art. 193 p.p.s.a. dowodu z dokumentów w postaci:

- pisma Urzędu Miasta Ł. [...] Obsługi Mieszkańców [...] nr [...] z dnia 15 maca 2022 r.;

- notatki służbowej z dnia 14 marca 2022 r.;

- biletu z systemu umawiania wizyt w Urzędzie Miasta Ł. nr [...] z dnia 9 czerwca 2021 roku;

- potwierdzenia przyjęcia prawa jazdy do depozytu z dnia 9 czerwca 2021 r., na okoliczność rzeczywistej daty odbioru przez K.K. decyzji Prezydenta Miasta Ł. z dnia 4 stycznia 2019 r.

Skarżący nie skorzystał z prawa do wniesienia odpowiedzi na skargę kasacyjną.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna nie jest zasadna i podlega oddaleniu.

Po pierwsze należy zauważyć, że zgodnie z art. 182 § 2 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje skargę kasacyjną na posiedzeniu niejawnym, gdy strona, która ją wniosła, zrzekła się rozprawy, a pozostałe strony, w terminie czternastu dni od dnia doręczenia skargi kasacyjnej, nie zażądały przeprowadzenia rozprawy. Wnoszący skargę kasacyjną organ złożył oświadczenie o zrzeczeniu się rozprawy, zaś skarżący, w terminie czternastu dni od doręczenia odpisu skargi kasacyjnej, nie zażądał przeprowadzenia rozprawy. Wobec tego Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną na posiedzeniu niejawnym.

Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. W sprawie nie występują, enumeratywnie wyliczone w art.183 § 2 p.p.s.a., przesłanki nieważności postępowania sądowoadministracyjnego. Z tego względu, przy rozpoznaniu sprawy, Naczelny Sąd Administracyjny związany był granicami skargi kasacyjnej.

Skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw albowiem wyrok Sądu I instancji odpowiada prawu.

Za niezasadny należało uznać zarzut naruszenia przez Sąd I instancji przepisów art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku - Prawo o ustroju sądów administracyjnych. Naruszenia wymienionych przepisów prawa nie sposób jest upatrywać w argumentach prezentowanych w skardze kasacyjnej, a mianowicie niewłaściwego zastosowania, gdyż dokonano oceny dowolnej, która to nie przystaje do stanu prawnego i zebranego materiału dowodowego,

Zważywszy na treść oraz funkcje wymienionych przepisów prawa - a mają one charakter ustrojowy - zarzut ich naruszenia, nie dość, że wymagają powiązania go z odpowiednimi przepisami prawa materialnego lub procesowego, to przede wszystkim mógłby stanowić (samoistną) usprawiedliwioną podstawę kasacyjną wyłącznie w sytuacji, gdyby sąd administracyjny odmówił przeprowadzenia kontroli zaskarżonego aktu, skontrolował akt niepodlegający jego ocenie albo przeprowadził tę kontrolę na podstawie innych kryteriów, niż wynikające z tych przepisów, bądź zastosował środki nieprzewidziane w ustawie (zob. np. wyroki NSA z dnia: 8 sierpnia 2012 r., sygn. akt II FSK 143/11; 19 września 2013 r., sygn. akt II OSK 533/12; 18 grudnia 2014 r., sygn. akt II GSK 1994/13; 20 listopada 2014 r., sygn. akt II FSK 2795/12; 16 września 2014 r., sygn. akt II FSK 2279/12; 24 stycznia 2017 r., sygn. akt II GSK 1235/15; 13 września 2017 r., sygn. akt I OSK 2930/16).

Jeżeli z kontrolowanego wyroku oraz jego uzasadnienia ponad wszelką wątpliwość wynika, że Sąd I instancji nie odmówił przeprowadzenia kontroli zaskarżonego aktu, że kontrolowany akt, stanowiąc decyzję administracyjną, podlegał jego kognicji, zaś ocena prawidłowości tego aktu została przeprowadzona na podstawie kryterium zgodności z prawem (kryterium legalności), której rezultat uzasadniał - według tego Sądu - stwierdzenie nieważność zaskarżonej decyzji, jako wydanej z rażącym naruszeniem prawa, to nie sposób jest zasadnie twierdzić, że w rozpatrywanej sprawie doszło do naruszenia przepisów art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku - Prawo o ustroju sądów administracyjnych. Zaistnienia stanu naruszenia tych przepisów prawa - co także trzeba podkreślić w relacji do argumentacji prezentowanej w uzasadnieniu skargi kasacyjnej - w żadnym stopniu, ani też zakresie nie może również dowodzić, ani też uzasadniać rezultat sądowadministracyjnej kontroli legalności zaskarżonego aktu, który nie koresponduje z oczekiwaniami organu administracji publicznej, który akt ten wydał.

Zarzuty skargi kasacyjnej koncentrują się wokół problemu czy organ odwoławczy uprawniony był do merytorycznego rozpoznania odwołania skarżącego.

Rację ma Sąd I instancji wskazując, że merytoryczne rozpoznanie odwołania, które zostało złożone po upływie 14 - dniowego terminu prowadzi do wydania decyzji dotkniętej wadą nieważności, jako wydanej z rażącym naruszeniem prawa. W takiej sytuacji, bowiem organ w trybie zwykłym - nie zaś w trybach przewidzianych w art. 16 § 1 k.p.a. rozstrzyga o losie prawnym ostatecznej decyzji.

Takie stanowisko prezentowane jest zarówno w doktrynie jak i orzecznictwie sądów administracyjnych. Przyjmuje się bowiem, że rozpatrzenie odwołania wniesionego z uchybieniem terminu, który nie został przywrócony, stanowi rażące naruszenie prawa (art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.). Oznacza bowiem weryfikację w postępowaniu odwoławczym decyzji ostatecznej, a zatem decyzji, która korzysta z ochrony trwałości (tak m.in. wyrok NSA z dnia 6 grudnia 1999 r., IV SA 2028/97, LEX nr 48735 oraz G. Łaszczyca, C. Martysz, A. Matan, Komentarz do art. 16 Kodeksu postępowania administracyjnego).

Powyższe prowadzi do wniosku, że w sytuacji, gdy do organu wpływa odwołanie podmiotu, któremu nie doręczono decyzji organu pierwszej instancji obowiązkiem organu jest ustalenie daty, w której doręczono decyzję innym stronom postępowania, a w konsekwencji daty, w której decyzja stała się ostateczna.

Tylko złożenie odwołania przed upływem 14 - dniowego terminu licząc od dnia najpóźniej dokonanego doręczenia może skutkować merytoryczne rozpoznania odwołania pochodzącego od podmiotu, któremu nie doręczono decyzji.

Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy wskazać należy, że Sąd I instancji prawidłowo ustalił, iż SKO bez wskazania ku temu podstaw oraz wbrew ustaleniom wynikającym z akt sprawy przyjęło, że decyzja Prezydenta Miasta Ł. z 4 stycznia 2019 r. została doręczona stronie 9 czerwca 2021 r. W aktach sprawy brak było bowiem dowodów okoliczność tę potwierdzających.

W związku z zawartym w skardze kasacyjnej spółki wnioskiem o przeprowadzenie dowodu z wskazanych w skardze kasacyjnej dokumentów wymaga wyjaśnienia, że w postępowaniu przed Naczelnym Sądem Administracyjnym, co do zasady, wyłączone jest stosowanie art. 106 § 3 p.p.s.a. Zgodnie z powołanym przepisem, sąd może z urzędu lub na wniosek stron przeprowadzić dowody uzupełniające z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania. Wprawdzie w postępowaniu kasacyjnym, jeżeli nie ma szczególnych przepisów postępowania przed Naczelnym Sądem Administracyjnym, na podstawie art. 193 p.p.s.a. stosuje się odpowiednio przepisy postępowania przed wojewódzkim sądem administracyjnym, jednak nie znaczy to, że do tego postępowania stosuje się art. 106 § 3 p.p.s.a. "Odpowiednie" stosowanie przepisów może wszak polegać na zastosowaniu przepisu (lub jego części) wprost, z modyfikacją lub nawet na odmowie zastosowania (por. uchwała SN z 18 grudnia 2001 r. sygn. III ZP 25/01). Stąd też wniosek skarżącego kasacyjnie organu nie mógł zostać uwzględniony.

Ogólnie zauważyć należy, że uwzględnienie nowych dowodów przedłożonych na etapie postępowania kasacyjnego implikowałoby nowe ustalenia faktyczne, które mogłyby mieć wpływ na wynik oceny dokonanej przez WSA. Naczelny Sąd Administracyjny mógłby w takiej sytuacji przypisać naruszenie prawa WSA z przyczyn temu sądowi nieznanych. Podczas procedowania kasacyjnego zakres badania legalności zaskarżonego wyroku, poza braną z urzędu pod rozwagę nieważnością postępowania, wyznacza, wynikająca z art. 183 § 1 p.p.s.a., zasada związania Naczelnego Sądu Administracyjnego granicami skargi kasacyjnej. Przywołany przepis wyłącza zatem zastosowanie w postępowaniu kasacyjnym art. 106 § 3 w związku z art. 193 p.p.s.a. Odmienne zapatrywanie byłoby ewidentnie sprzeczne z treścią art. 183 § 1 p.p.s.a.

Należy również zauważyć, że w istocie żaden z dowodów przedstawionych przy skardze kasacyjnej przez Kolegium nie potwierdza wprost, że nastąpiło prawidłowe doręczenie decyzji administracyjnej Prezydenta Miasta Ł. z dnia 4 stycznia 2019 r. w dniu 9 czerwca 2021 r. Żaden z tych dokumentów nie zawiera pokwitowania doręczenia ww. decyzji sporządzonego przez skarżącego.

Potwierdzenie przyjęcia prawa jazdy do depozytu z dnia 9 czerwca 2021 r., nie może być uznany za dokument poświadczający doręczenie decyzji skarżącemu, z tego względu, że dotyczy wyłącznie przyjęcia prawa jazdy do depozytu. Pozostałe dowody wskazywane przez Kolegium, w tym notatka służbowa z dnia 14 marca 2022 r., nie są dowodem, który mógłby samodzielnie potwierdzać kluczowe dla rozstrzygnięcia sprawy elementy. W orzecznictwie podkreśla się jednoznacznie, że okoliczności istotne dla rozstrzygnięcia sprawy nie mogą zostać uznane za udowodnione, jeśli zostały utrwalone w formie zwykłej adnotacji (zob. wyrok NSA z 4 czerwca 1982 r., sygn. I SA 258/82, ONSA 1982/1, poz. 54). Możliwość sporządzenia adnotacji z czynności organu, przewidziana w art. 72 k.p.a., nie może dotyczyć ustaleń istotnych dla sprawy. Mogą to być bieżące adnotacje, pomocne przy rozpatrywaniu sprawy, jednakże nie obejmujące ustaleń, od których jej rozstrzygnięcie zależy lub może zależeć.

Istotne jest, że zarówno akta sprawy przesłane przy odpowiedzi na skargę do Sądu I instancji, jak i akta przesłane ze skargą kasacyjną SKO nie zawierają jakiegokolwiek dowodu materialnego wskazującego na fakt, iż decyzja z 4 stycznia 2019 r. została prawidłowo doręczona skarżącemu w dniu 9 czerwca 2021 r., a w aktach sprawy muszą być uwidaczniane kwestie natury technicznej związane z dokonywanymi doręczeniami stronie.

W zawiązku z powyższym aprobaty Naczelnego Sądu Administracyjnego nie zyskał również zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) w zw. z art. 135 p.p.s.a. poprzez błędne przyjęcie, iż zachodzą przesłanki do uchylenia postanowienia o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji, w sytuacji gdy odwołanie to wniesiono w ustawowym terminie.

Przepis art. 135 p.p.s.a. stanowi, że sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia. Art. 135 p.p.s.a. wyznacza zatem zakres kompetencji orzeczniczych sądu, uzależniając uruchomienie przewidzianych przez ustawę środków od "niezbędności" końcowego załatwienia sprawy, której dotyczy skarga. Ustalenie, że poza zaskarżonym aktem konieczne jest jeszcze wzruszenie (zweryfikowanie) innych aktów organu administracji, powoduje po stronie sądu obowiązek zastosowanie tego przepisu, co też nastąpiło w realiach przedmiotowej sprawy, WSA bowiem uchylił postanowienie SKO z 29 czerwca 2021 roku o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania.

Konkludując, zarzuty skargi kasacyjnej nie zasługują na uwzględnienie. Sąd I instancji prawidłowo stwierdził, że zaskarżona decyzja dotknięta jest wadą nieważności wymienioną w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. w zw. z art. 16 k.p.a. i 129 § 2 k.p.a. jako wydana na skutek rozpoznania odwołania, które zostało złożone po upływie 14 dniowego terminu. Trafne są również spostrzeżenia Sądu wojewódzkiego, iż rozpatrzenie odwołania wniesionego z uchybieniem terminu, który nie został przywrócony, stanowi rażące naruszenie prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Oznacza bowiem weryfikację w postępowaniu odwoławczym decyzji ostatecznej, która korzysta z ochrony trwałości na podstawie art. 16 § 1 k.p.a.

Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 184 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną.