Postanowienie WSA w Bydgoszczy, sygn. akt I SA/Bd 569/08
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy
Data orzeczenia: 2008-11-04 00:00:00+01:00 ()
Symbol z opisem: 6112 Podatek dochodowy od osób fizycznych, w tym zryczałtowane formy opodatkowania
Hasła tematyczne: Prawo pomocy
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: zwolniono od kosztów sądowych
Powołane przepisy: article: art. 260, art. 245 par. 1 i 3, art. 246 par. 1 pkt 2
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Sędzia WSA Izabela Najda-Ossowska po rozpoznaniu w dniu 04 listopada 2008r. na posiedzeniu niejawnym wskutek wniesienia sprzeciwu wniosku H. i A. M. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi H. i A. M. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w B. z dnia [...], nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2000 rok postanawia : zwolnić stronę skarżącą od kosztów sądowych


UZASADNIENIE

W złożonej skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy strona wniosła o zwolnienie jej od kosztów sądowych. W uzasadnieniu podała,

że od ponad 3 lat "de facto" nie prowadzi działalności gospodarczej. Z przedłożonego zeznania podatkowego PIT-36L wynika, że A. M. osiągnął w 2007 roku przychód w kwocie [...] zł i poniósł koszty uzyskania tego przychodu w kwocie [...] zł, co dało po odliczeniu podatku dochód w kwocie [...] zł. Podatnicy wskazali, że nie dysponują żadnym majątkiem, który mogliby sprzedać lub zastawić.

Ze złożonego formularza PPF wynika, że strona posiada 1.736 udziały w spółce I, których wartość wynosi [...] zł. Udziały te zostały jednak zajęte przez Urząd Skarbowy w R. na poczet zobowiązań podatkowych. Wskazane w formularzu aktualne dochody małżonków z tytułu umowy o pracę wynoszą łącznie [...] zł brutto. Z dochodów tych utrzymuje się czteroosobowa rodzina.

Postanowieniem z dnia 16 października 2008r. referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy odmówił przyznania stronie prawa pomocy.

W złożonym sprzeciwie strona wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia i orzeczenie co do istoty sprawy poprzez przyznanie prawa pomocy. Zaskarżonemu postanowieniu zarzuciła błędną ocenę zgromadzonych dowodów, w szczególności poprzez uznanie obrotu uzyskanego przez stronę w 2007 roku za jej dochód, jakim może swobodnie dysponować, co doprowadziło do błędnego ustalenia, że strona nie spełnia przesłanek uzasadniających przyznanie prawa pomocy.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, zarządzenie lub postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez Sąd na posiedzeniu niejawnym.

Pismem z dnia [...] strona wniosła sprzeciw od postanowienia Referendarza sądowego Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 16 października 2008r., który nie został odrzucony przez Sad.

W świetle art. 199 powołanej ustawy, zasadą jest, że strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie. Wyjątkiem od tej zasady jest instytucja prawa pomocy.

Na podstawie art. 245 § 1 i 3 wskazanej ustawy, prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części

albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego.

Stosownie do treści art. 246 § 1 pkt 2 powołanej ustawy, przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest

w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.

Intencją wprowadzenia przepisów dotyczących prawa pomocy było stworzenie możliwości dochodzenia swoich praw przed sądem osobom, które znajdując się

w trudnej sytuacji finansowej nie mogą uiścić kosztów sądowych. Instytucja prawa pomocy stanowi wyjątek od ogólnej zasady ponoszenia przez stronę kosztów postępowania i zapewnia osobie znajdującej się w ciężkich warunkach materialnych możność obrony swoich praw przed sądem, mimo braku środków finansowych potrzebnych do poniesienia należnych kosztów sądowych. Udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu sądowym jest formą dofinansowania z budżetu państwa

i przez to powinno się sprowadzać do przypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. Instytucja zwolnienia od kosztów sądowych stanowi w istocie pomoc państwa dla osób, które z uwagi na ich trudną sytuację materialną nie mogą uiścić kosztów bez wywoływania uszczerbku w koniecznych kosztach utrzymania siebie

i rodziny. Ubiegający się o taką pomoc powinien więc w każdym wypadku poczynić oszczędności we własnych wydatkach, do granic zabezpieczenia koniecznych kosztów utrzymania siebie i rodziny. Dopiero gdyby poczynione w ten sposób oszczędności okazały się niewystarczające - może zwrócić się o pomoc państwa (por. post. SN z dnia 24 września 1984 r., sygn. akt II CZ 104/84).

W wyniku dokonanej analizy sytuacji finansowej i majątkowej strony skarżącej Sąd zauważa, że nie posiada ona wystarczających środków na uiszczenie kosztów sądowych. Jak wynika z akt sprawy, dochód A. M. wykazany w zeznaniu podatkowym PIT-37 za 2007 rok wyniósł po odliczeniach [...] zł, dochód H. M. natomiast [...] zł. Dodatkowo A. M., pomimo znacznego przychodu osiągniętego z prowadzonej działalności gospodarczej (ponad [...] zł),

po odliczeniu kosztów oraz podatku, osiągnął w 2007 roku dochód w kwocie [...] zł. Aktualny dochód łączny małżonków osiągany z tytułu umowy o pracę kształtuje się

na poziomie [...] zł brutto miesięcznie. Z dochodów tych utrzymuje się czteroosobowa rodzina. Strona nie posiada oszczędności. Wykazane udziały w spółce I zostały zajęte przez Urząd Skarbowy w R. na poczet zobowiązań podatkowych.

Mając na uwadze powyższe, należy stwierdzić, że sytuacja majątkowa

i finansowa strony skarżącej uzasadnia przyznanie wnioskowanej pomocy. Wykazane przez stronę aktualne dochody wskazują, że podatnicy nie są w stanie wygospodarować dodatkowych kwot na pokrycie kosztów postępowania sądowego bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Kosztów tych strona nie jest

w stanie również sfinansować z innych źródeł.

Ponadto należy wskazać, że w sprawach rozpatrywanych wcześniej przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Bydgoszczy, przy podobnym stanie faktycznym, małżonkowie byli zwalniani od kosztów sądowych (sygn. akt I SA/Bd 315/06, I SA/Bd 316/06, I SA/Bd 317/06, I SA/Bd 289/07, I SA/Bd 79/08). Aktualnie małżonkowie prowadzą przed tut. Sądem trzy sprawy w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych, w których łączny wpis wynosi ponad 7.000 zł.

Z tych względów na podstawie art. 260, art. 245 § 1 i 3, art. 246 § 1 pkt 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Sąd orzekł jak w sentencji postanowienia.