Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt III SA/Wr 363/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2014-09-25 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6550
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: *Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: par. 2 pkt 1, par. 9 ust. 1 pkt 1, ust. 5, ust. 6,
journal: Dz.U. 2009 nr 40 poz 329
law: Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 11 marca 2009 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania  pomocy finansowej w ramach działania "Wspieranie gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach  gospodarowania (ONW)" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013.
article: art. 28 ust. 1 i 3,
journal: Dz.U. 2013 poz 173
law: Ustawa z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju  Obszarów Wiejskich - tekst jednolity.
journal: Dz.U.UE.L 2006 nr 368 poz 15 art. 47 ust. 1,
law: Rozporządzenie Komisji (WE) NR 1974/2006 z dnia 15 grudnia 2006 r. ustanawiające szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia Rady  (WE) nr 1698/2005 w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich  (EFRROW)
journal: Dz.U.UE.L 2004 nr 141 poz 18 art. 73 ust. 5
law: Rozporządzenie Komisji (WE) nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004 r. ustanawiające szczegółowe zasady wdrażania wzajemnej zgodności, modulacji  oraz zintegrowanego systemu administracji i kontroli przewidzianych w rozporządzeniu Rady (WE) nr 1782/2003 ustanawiającego wspólne zasady dla  systemów pomocy bezpośredniej w zakresie wspólnej polityki rolnej oraz określonych systemów wsparcia dla rolników

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sędziowie Sędzia WSA Bogumiła Kalinowska, Sędzia WSA Maciej Guziński, Jerzy Strzebinczyk (sprawozdawca), , Protokolant Z-ca Kierownika Sekretariatu Wydziału III Halina Rosłan, , po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 25 września 2014 r. sprawy ze skargi M. W. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa we W. z dnia [...] kwietnia 2014 r. Nr [...] w przedmiocie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW) oddala skargę.


UZASADNIENIE

Decyzją opisaną w sentencji niniejszego wyroku, Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa we W. (dalej: "Dyrektor OR Agencji" albo "Dyrektor ARiMR"), utrzymał w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w L. z/s w R. (dalej: "Kierownik BP", "Kierownik BP w L." albo "Kierownik Biura Powiatowego w L.") z dnia [...]marca 2014 r. (Nr [...]), orzekającą o ustaleniu kwoty nienależnie pobranych przez skarżącą płatności z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (tzw. płatności "ONW") w wysokości [...] złotych.

Ustalając stan faktyczny w sprawie organ odwoławczy podał, że w dniu [...]kwietnia 2009 r. M.W. wystąpiła z wnioskiem o przyznanie tzw. płatności "ONW" na 2009 r., deklarując powierzchnię prowadzonej działalności rolniczej na obszarze "ONW" w strefie nizinnej I, wynoszącą 6,00 ha.

Decyzją z [...] września 2009 r., Nr [...], Kierownik BP w L. przyznał skarżącej pomoc finansową w ramach tzw. płatności "ONW" w wysokości [...] złotych, z czego [...] złotych pochodziło ze środków budżetowych Unii Europejskiej, zaś [...] złotych ze środków krajowych. W uzasadnieniu takiego rozstrzygnięcia organ ten wskazał, że – zgodnie ze zobowiązaniem Nr [...]podjętym w dniu otrzymania środków pieniężnych – strona powinna prowadzić działalność rolniczą na zadeklarowanym obszarze w okresie 5 lat od dnia otrzymania pierwszej płatności.

Kolejnymi decyzjami z dni: [...]września 2010 r. (nr [...]), [...] września 2011 r., (Nr [...]) i z [...] września 2012 r. (Nr [...]), Kierownik Biura Powiatowego w L. przyznawał stronie skarżącej dalszą pomoc finansową w zakresie "ONW" w wysokości po [...] złotych za każdy następny rok kalendarzowy (2010 r., 2011 r. i 2012 r.).

Wezwaniem organu, o którym mowa, z [...] września 2013 r. (Nr [...]) – wobec braku wniosku o przyznanie płatności na 2013 r. – strona skarżąca została zobowiązana do wskazania powierzchni, na której prowadzona była działalność rolnicza na obszarze o niekorzystnych warunkach gospodarowania w 2013 r., względnie do podania przyczyn zaprzestania prowadzenia działalności rolniczej na zadeklarowanych działkach.

Pismem z 1[...] września 2014 r. skarżąca poinformowała Kierownika BP, że w 2012 r. wygasła umowa dzierżawy działki Nr [...], o powierzchni 8,10 ha, zawarta z Agencją Nieruchomości Rolnych, wobec czego w 2013 r. nie istniały podstawy do wystąpienia z kolejnym wnioskiem o przyznanie płatności oraz możliwości dotrzymania zobowiązania z 2009 r.

W tych okolicznościach, zawiadomieniem z [...] stycznia 2014 r., Kierownik Biura Powiatowego w L. poinformował stronę o wszczęciu postępowania administracyjnego w sprawie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania za lata 2009-2012. Strona została jednocześnie pouczona o możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań przed wydaniem rozstrzygnięcia w sprawie.

Zawiadomienie o wszczęciu postępowania zostało poprzedzone informacją organu pierwszej instancji – zawartą w piśmie z [...] października 2012 r. – o możliwości dobrowolnego zwrotu nienależnie pobranych płatności.

Decyzją z[...] marca 2014 r. (Nr [...]), organ pierwszej instancji ustalił, że kwota nienależnie pobranych tzw. płatności "ONW" wyniosła łącznie [...] złotych. W uzasadnieniu swojego orzeczenia Kierownik BP odniósł się do zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, z którego wynikało, że strona w 2013 r. zaprzestała wykonywania działalności rolniczej na zadeklarowanym obszarze. Wobec tego, nie dochowane zostało zobowiązanie przyjęte przez skarżącą o pięcioletnim okresie stałego prowadzenia działalności rolnej na obszarze o powierzchni 6,00 ha.

Organ pierwszej instancji, powołując się zatem na stosowne przepisy, w szczególności na regulacje rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 11 marca 2009 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Wspieranie gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania", objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. Nr 40, poz. 329 ze zm., przytaczanego w dalszych wywodach jako "rozporządzenia ONW") orzekł o obowiązku zwrotu nienależnie pobranych płatności "ONW" za lata 2009-2012, wraz z odsetkami należnymi, jak dla zaległości podatkowych.

Po rozpatrzeniu odwołania strony skarżącej, Dyrektor OR Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa we W. – decyzją z[...] kwietnia 2014 r. – utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji. Organ odwoławczy podzielił stanowisko Kierownika BP w L., uznając za zasadne żądanie zwrotu kwot nienależnie wypłaconych płatności "ONW" w latach 2009-2012. Jednocześnie organ drugiej instancji podkreślił, że w sprawie nie zachodzą przesłanki wyłączające podstawę do żądania zwrotu niezasadnie pobranych środków finansowych.

Skargę na wskazane rozstrzygnięcie organu odwoławczego wniosła M.W., twierdząc, że w chwili złożenia wniosku o przyznanie płatności "ONW" była przekonana o możliwości wypełnienia zobowiązania (pięcioletniego prowadzenia działalności rolnej na deklarowanym obszarze). Choć umowa dzierżawy została zawarta na dziesięcioletni okres, który upływał z dniem[...] stycznia 2012 r., odpowiednio wcześniej strona podjęła starania o jej przedłużenie, jednakże z uwagi na okoliczności leżące po stronie wydzierżawiającego, wydłużenie umowy nastąpiło tylko do dnia [...]września 2012 r.

Dalej skarżąca zarzuciła kwestionowanemu rozstrzygnięciu naruszenie następujących przepisów rozporządzenia ONW:

• § 9 ust. 1, w sytuacji, gdy strona nigdy nie zaniechała prowadzenia działalności rolniczej, zaś niemożność kontynuowania dzierżawy gruntu nie była z jej strony zawiniona;

• § 9 ust. 2, z tej przyczyny, że zaniechanie prowadzenia działalności rolniczej nie wiązało się z przeniesieniem posiadania działek rolnych na rzecz innych podmiotów w wyniku jakiejkolwiek umowy, w tym umowy sprzedaż czy też dzierżawy;

• § 9 ust. 5, poprzez nieuwzględnienie okoliczności braku odpowiedzialności strony w rozwiązaniu umowy dzierżawy, co stanowić powinno podstawę do zwolnienia skarżącej z obowiązku zwrotu pobranych płatności.

Strona skarżąca wywodziła, że skoro podmiot wydzierżawiający (Agencja Nieruchomości Rolnych) zdecydował się nieprzedłużać umowy dzierżawy, to – jako nowy posiadacz gruntu – winien wziąć na siebie ciężar kontynuowania działalności rolniczej, do końca okresu objętego zobowiązaniem.

W dalszej treści skargi strona powołała się na podjęte czynności, świadczące o zachowaniu przez nią należytej staranności w poinformowaniu organu o przyczynach niezłożenia wniosku o przyznanie płatności "ONW" za 2013 r.

Mając na uwadze poczynione w skardze rozważania, strona wniosła o uchylenie decyzji wydanych w sprawie przez organy obu instancji.

W odpowiedzi organ administracji publicznej podtrzymał swoje stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji, wnosząc o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Według art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r., Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy te sprawują wymiar sprawiedliwości, między innymi poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 § 2 tej ustawy).

Zakres kontroli administracji publicznej obejmuje również orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne (art. 3 § 1 w związku z § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – jednolity tekst: Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., zwanej dalej, w skrócie, "p.p.s.a."), w tym także na decyzje wydawane przez organy administracji rolnej.

Kryterium legalności przewidziane w art. 1 § 2 ustawy ustrojowej umożliwia sądowi administracyjnemu wyeliminowanie z obrotu prawnego każdej decyzji administracyjnej, względem której stwierdzone zostanie co najmniej jedno z naruszeń prawa wskazanych w art. 145 § 1 p.p.s.a. Z drugiej jednak strony, jeśli okaże się, że skontrolowana decyzja odpowiada prawu, sąd jest zobowiązany skargę oddalić, stosownie do art. 151 p.p.s.a.

Biorąc pod uwagę przytoczone zasady oceny dokonywanej przez sądy administracyjne stwierdzić należy, że skarga nie mogła być uwzględniona, z następujących przyczyn.

W przedmiotowej sprawie bezsporne jest, że w dniu [...] kwietnia 2009 r. skarżąca wystąpiła z wnioskiem o przyznanie pomocy finansowej z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych niekorzystnych warunkach gospodarowania.

W myśl § 2 pkt 1 rozporządzenia ONW, w brzmieniu obowiązującym na dzień złożenia wniosku, płatność "ONW" przysługuje rolnikowi w rozumieniu przepisów art. 2 lit. a rozporządzenia Nr 73/2009, zwanemu dalej "rolnikiem", który zobowiązał się do przestrzegania wymagań, o których mowa w art. 14 ust. 2 tiret drugie rozporządzenia Rady (WE) Nr 1257/1999 z dnia 17 maja 1999 r. w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich z Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej (EFO-GR) oraz zmieniającego i uchylającego niektóre rozporządzenia (Dz. Urz. WE L 160 z 26 czerwca 1999, str. 80, ze zm.; Dz. Urz. UE Polskie wydanie specjalne, rozdz. 3, t. 25, s. 391, ze zm.). Powołany art. 14 ust.2 tiret drugie rozporządzenia Rady (WE) Nr 1257/1999 przewidywał, że dodatki wyrównawcze są przyznawane na każdy hektar gruntów użytkowanych rolniczo przez rolników, którzy podejmują się prowadzić działalność rolniczą na obszarze o niekorzystnych warunkach gospodarowania, przez przynajmniej pięć lat od pierwszej wypłaty dodatku wyrównawczego.

Zobowiązanie do prowadzenia nieprzerwanej działalności rolniczej przez okres pięciu lat zwarte zostało zresztą także w części X wniosku o przyznanie płatności "ONW". Zatem strona była świadoma ciążącego na niej obowiązku i go akceptowała, czego zresztą w skardze nie kwestionuje, podając, że w momencie składania wniosku była przekonana, że zobowiązania tego uda jej się dochować.

W związku z tym, że przyznane środki finansowe zostały przekazane na rachunek bankowy skarżącej w dniu [...] października 2009 r., od tej daty należałoby liczyć pięcioletni okres zobowiązania do prowadzenia działalności rolniczej zgodnie z zasadami dobrej praktyki na działkach rolnych położonych na obszarze ONW o łącznej powierzchni nie mniejszej niż 6,00 ha.

Kierownik BP w L. przyznawał stronie płatności "ONW" również w kolejnych latach (2010, 2011 i 2012), w niezmienionej kwocie po [...] złotych rocznie (tzn. w każdym z wymienionych lat).

Pismem z [...] września 2013 r. skarżąca – dopiero w odpowiedzi na wezwanie Kierownika BP (co wymaga dobitnego, celowego podkreślenia Sądu) – poinformowała organ pierwszej instancji o zaprzestaniu prowadzenia działalności rolniczej na zadeklarowanych działkach z końcem 2012 r., wskazując przy tym, że w 2013 r. nie było podstaw do złożenia stosownego wniosku ani też możliwości dotrzymania zobowiązania podjętego w 2009 r., a to wskutek wygaśnięcia umowy dzierżawy gruntów zgłoszonych pierwotnie do płatności.

Mając wszystkie te okoliczności na uwadze, organ pierwszej instancji był w pełni uprawniony do wszczęcia podstępowania administracyjnego, w celu ewentualnego ustalenia kwoty płatności pobranej nienależnie (względnie w nadmiernej wysokości), opierając się przy tym na ogólnej dyspozycji art. 28 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków z Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (jednolity tekst: Dz. U. z 2013 r., poz. 173).

Stosownie do § 9 ust. 1 pkt 1 powoływanego już kilkakrotnie rozporządzenia ONW, jeżeli rolnik zaniechał prowadzenia działalności rolniczej na działkach rolnych lub ich częściach położonych na obszarach ONW, w okresie objętym zobowiązaniem, zwraca całość płatności "ONW", za cały okres jej pobierania, gdy zaniechał prowadzenia tej działalności:

a) na wszystkich działkach rolnych lub wszystkich częściach działek rolnych położonych na obszarach ONW;

b) na części działki rolnej lub działek rolnych położonych na obszarach ONW, a ich łączna powierzchnia, na której nadal jest prowadzona działalność rolnicza, wynosi mniej niż 1 ha.

Powołane podstawy prawne uprawniały (a ściślej – wręcz zobowiązywały) organ pierwszej instancji do wydania rozstrzygnięcia zobowiązującego stronę skarżącą do zwrotu nienależnie pobranych w latach 2009-2012 płatności z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania, w łącznej w kwocie [...] złotych (4 x [...] zł), wraz z należnymi odsetkami.

Mając na względzie poczynione wywody, podniesiony przez skarżącą zarzut naruszenia § 9 ust. 1 rozporządzenia ONW należy uznać za niezasadny. W przepisie tym mowa bowiem – ogólnie – "o zaniechaniu" prowadzenia działalności rolniczej na gruntach zgłoszonych do płatności, a taka sytuacja nastąpiła bez wątpienia w rozpoznawanej sprawie. Przyczyny owego "zaniechania" mogą mieć jedynie znaczenie dla oceny, czy zachodzi któraś z okoliczności wykluczających prawną dopuszczalność żądania zwrotu nienależnie uzyskanej pomocy, jednak i w tym zakresie trzeba w pełni podzielić stanowisko organów obu instancji.

W związku z konkretnym zarzutem skargi, wypada w pierwszej kolejności stwierdzić, iż słusznie przyjęły organów o braku możliwości zaniechania zwrotu płatności w wyniku wystąpienia okoliczności, o których mowa w § 9 ust. 5 rozporządzenia ONW, czy też w art. 47 ust.1 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1974/2006 ustanawiającego szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) (Dz. U. UE L 368 z 23 grudnia 2006 r., str. 15).

Przepis § 9 ust. 5 (w brzmieniu obowiązującym w dacie orzekania w sprawie przez organ pierwszej instancji) wymieniał taksatywnie (w punktach 1-6) przyczyny zaniechania działalności rolniczej, których ewentualne zaistnienie wykluczało powinność zwrotu płatności ONW. W szczególności zauważyć należy, że w sprawie nie wystąpiła przesłanka zawarta w § 9 ust. 5 pkt 1 rozporządzenia ONW. Stan faktyczny ustalony w sprawie nie odpowiada bowiem hipotezie wskazanego przepisu. Umowa dzierżawy gruntów zgłoszonych przez skarżącą do płatności, łącząca zainteresowaną z Agencją Nieruchomości Rolnych, nie została przecież "rozwiązana" (czego wymaga prawodawca w tym przepisie), lecz wygasła wraz z upływem czasu na jaki została zwarta. Rozwiązania umowy z inicjatywy wydzierżawiającego nie można absolutnie utożsamiać z brakiem po jego stronie zainteresowania do zawarcia kolejnej umowy czy też przedłużenia umowy dotychczas obowiązującej. Sąd zgadza się ze skarżącą, że bez względu na sposób wyeliminowania z obrotu prawnego umowy dzierżawy dla rolnika skutek będzie jednakowy: będzie on musiał zaniechać dotychczas prowadzonej działalności rolniczej. Strona nie ma jednakże racji twierdząc, że ustawodawca wyłączył możliwość ubiegania się przez organy o zwrot płatności w każdej sytuacji będącej wynikiem zakończenia bytu prawnego umowy dzierżawy. Wedle analizowanego teraz przepisu, wyłącznie rozwiązanie umowy przez wydzierżawiającego z powodu okoliczności, za które dzierżawca nie ponosi odpowiedzialności, stanowi przesłankę do wyłączenia dochodzenia zwrotu pobranych płatności. Wygaśnięcie umowy dzierżawy wraz z upływem czasu, na jaki została zawarta, pozostaje – z punktu widzenia przywołanych przepisów krajowych i unijnych – faktem indyferentnym dla zaniechania zwrotu nienależnie pobranej pomocy finansowej.

Zważywszy na okoliczności faktyczne tej konkretnej sprawy, nie zachodziły także przyczyny zaniechania przez skarżącą działalności rolniczej, wskazane w § 9 ust. 5 pkt 2-4 rozporządzenia ONW. Uwaga ta tyczy również okoliczności wymienionej w § 9 ust. 5 pkt 5 tegoż rozporządzenia, skoro – z mocy postanowienia § 9 ust. 6 – stosowany jest on wyłącznie (kolejne, celowe podkreślenie składu orzekającego) "w przypadkach przyznania pierwszej płatności ONW za 2004 r." Tymczasem pierwszą płatność przyznano skarżącej dopiero za 2009 r.

Nie można było wreszcie przyjąć, że w sprawie zaistniała inna okoliczność, której nie można było przewidzieć w dniu rozpoczęcia realizacji zobowiązania, mająca wpływ na realizację tego zobowiązania, a będąca wynikiem przyczyn niezależnych od rolnika (§ 9 ust. 5 pkt 6 rozporządzenia ONW). Jak trafnie przyjął organ wyższego stopnia, nie zachodziła w szczególności, żadna z okoliczności (przypadków siły wyższej, ani innych wyjątkowych okoliczności) wskazanych w art. 47 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 174/2006.

Nie bez znaczenie pozostaje przy tym również regulacja art. 47 ust. 2 tego samego rozporządzenia wspólnotowego, obligująca beneficjenta pomocy finansowej do zgłaszania odpowiednim organom, w terminie 10 dni roboczych (dalsze, celowe i konieczne podkreślenie Sądu), wystąpienia owych przypadków siły wyższej lub wyjątkowych okoliczności, które mogą mieć znaczenia dla rozliczenia przyznanych płatności.

Tymczasem w sprawie poddanej kontroli Sądu, informacja o wygaśnięciu umowy dzierżawy nie napłynęła do organu z inicjatywy skarżącej, lecz wskutek wezwania przez Kierownika BP w L. (o stosowne wyjaśnienia), i to po upływie prawie roku od dnia wygaśnięcia tej umowy.

W konsekwencji, zarzut naruszenia § 9 ust. 5 rozporządzenia ONW uznać należy za chybiony, podobnie jak zarzut naruszenia § 9 ust. 2 przywołanego aktu prawnego, którego – jak wynika z uzasadnienia skarżonych decyzji – organy w ogóle nie zastosowały w przedmiotowej sprawie.

Dodatkowego, silnego zaakcentowania wymaga, że Dyrektor OR Agencji trafnie przyjął również, że w sprawie nie miał zastosowania art. 73 ust. 5 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wdrażania zasady współzależności, modulacji oraz zintegrowanego systemu administracji i kontroli przewidzianych w rozporządzeniach Rady (WE) Nr 1782/2003 i (WE) Nr 73/2009, oraz wdrażania zasady współzależności przewidzianej w rozporządzeniu Rady (WE) Nr 479/2008 (Dz. U. UE L 141 z 30 kwietnia 2004 r., s. 18), a więc przepis stanowiący o braku obowiązku zwrotu płatności, jeżeli okres między datą płatności a datą pierwszego powiadomienia beneficjenta przez właściwe władze o nieuzasadnionym charakterze danej płatności jest dłuższy niż dziesięć lat, chyba że beneficjent działał w dobrej wierze (wówczas okres ten jest ograniczony do czterech lat).

W przedmiotowej sprawie środki pomocowe zostały przekazane na rachunek skarżącej [...] października 2009 r., zaś zawiadomienie o wszczęciu postępowania dotyczącego ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności odebrane zostało przez stronę [...] stycznia 2014 r., a zatem przed upływem dziesięcioletniego okresu, o którym mowa w przywołanym artykule rozporządzenia Komisji (WE) Nr 796/2004. Jednakże, wobec upływu czteroletniego okresu przedawnienia, rozważyć należało przesłankę działania strony w dobrej wierze, co też organ odwoławczy uczynił.

Skoro skarżąca, w dacie składania wniosku o przyznanie pierwszej płatności "ONW", miała pełną świadomość, że umowa dzierżawy, na podstawie której posiadała grunty zadeklarowane do programu, wygasała w już w styczniu 2012 r., to tym samym musiała wziąć pod uwagę, że nie ma w tym momencie gwarancji, iż podjęte przez nią zobowiązanie o nieprzerwanym prowadzeniu działalności rolniczej przez pięć kolejnych lat, będzie być mogło przez nią zrealizowane. Za brak należytej oceny sytuacji oraz niewłaściwą kalkulację ryzyka w momencie ubiegania się o przyznanie płatności bezpośredniej winę ponosi wyłącznie skarżąca, zatem nie można jej przypisać dobrej wiary (w przedstawionych okolicznościach, na które powołał się – słusznie – Dyrektor OR ARiMR).

W sprawie nie mógł także znaleźć zastosowania art. 4 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 796/2004 (znoszący obowiązek zwrotu płatności udzielonej wskutek omyłki organu) oraz art. 44 ust. 3 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1974/2006 (wyłączający zwrot pomocy z uwagi na wystąpienie niewielkich zmian w sytuacji gospodarstwa rolnego). Trafnie bowiem ocenił organ wyższego stopnia, że w rozpoznawanym przypadku żadna z okoliczności, o których mowa w obu przepisach, w przedmiotowej sprawie nie zaistniała.

Skład orzekający Sądu dopatrzył się co prawda pewnego uchybienia w uzasadnieniu drugoinstancyjnej decyzji, w którym organ – badając przyczyny, które uzasadniałyby ewentualne odstąpienie od żądania zwrotu udzielonej pomocy – oparł część swoich wywodów na przepisach rozporządzenia ONW z 2007 r., jednak uchybienie to nie miało żadnego wpływu na wynik sprawy, bowiem ani dawne ani obecnie obowiązujące rozwiązania normatywne nie dawały i nie przewidują nadal podstaw do zaniechania przez organy – w przedstawionych realiach tej konkretnej sprawy – ustalenia kwoty płatności ONW nienależnie pobranej przez skarżącą za lata 2009-2012.

Skoro zatem kwestionowane decyzje organów obu instancji nieostały wydane z naruszeniem prawa, które miałoby (lub mogłoby mieć) jakikolwiek wpływ na wynik sprawy, przeto Sąd zobligowany był do oddalenia skargi, stosownie do dyspozycji art. 151 p.p.s.a.