Wyrok WSA w Szczecinie, sygn. akt I SA/Sz 637/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Data orzeczenia: 2016-07-19 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6537 Egzekucja należności pieniężnych, do których  nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 ust. 3  ustawy o f
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 59
journal: Dz.U. 2014 poz 1619
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Anna Sokołowska (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Joanna Wojciechowska,, Sędzia WSA Ewa Wojtysiak, , po rozpoznaniu w Wydziale I w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 19 lipca 2016 r. sprawy ze skargi J. D. na postanowienie Dyrektor Izby Skarbowej z dnia 11 kwietnia 2016 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania egzekucyjnego oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] nr [...] Dyrektor Izby Skarbowej w S. utrzymał w mocy postanowienie na postanowienie Dyrektora Oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w K. z dnia [...] znak: [...] w sprawie odmowy umorzenia postępowania egzekucyjnego.

Powyższe postanowienia wydano w następującym stanie faktycznym sprawy.

Dyrektor Oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w K. (wierzyciel będący jednocześnie organem egzekucyjnym) prowadzi postępowanie egzekucyjne wobec Pana J.D. (zobowiązany) na podstawnie tytułów wykonawczych o numerach: od [...] do [...], wystawionych przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w K.. Przedmiotowymi tytułami wykonawczymi objęto nieuregulowane składki na ubezpieczenie społeczne, zdrowotne oraz Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych za poszczególne okresy rozliczeniowe grudzień 2002 r. - luty 2003 r., maj 2003 r. - grudzień 2003 r., czerwiec 2004 r. - grudzień 2005 r., styczeń 2006 r. - styczeń 2013 r. W toku prowadzonego postępowania egzekucyjnego dokonano nieskutecznej próby zajęcia prawa majątkowego z rachunków bankowych w bankach [...],[...] oraz [...]. W związku z powyższym organ egzekucyjny dokonał zajęcia świadczenia emerytalnego zobowiązanego pobieranego z Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w K.

Pismem z dnia 23.11.2015 r. zobowiązany podniósł zarzut przedawnienia wszystkich wierzytelności dochodzonych przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych, a powstałych ponad 10 lat temu i wniósł o wydanie decyzji o umorzeniu wierzytelności sprzed 2006 r. Pismem z dnia 26.11.2015r. organ egzekucyjny wezwał zobowiązanego do sprecyzowania żądania. W odpowiedzi z dnia 12.01.2016 r. strona podniosła zarzut przedawnienia wszystkich wierzytelności ZUS, dla których upłynął z końcem 2015 r. 10-letni okres ich przedawnienia oraz zarzut niewymagalności wierzytelności z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej za lata 2003-2013, ponieważ okres, który obejmują nie został uwzględniony do lat składkowych w wymiarze przyznanej emerytury. Ponadto zobowiązany poinformował, iż odrębnym pismem złożył wniosek do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych o umorzenie wszystkich zaległości.

Postanowieniem z dnia [...] znak: [...] Dyrektor Oddziału Ubezpieczeń Społecznych w K. odmówił umorzenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego wobec Pana J.D. uznając, że nie zachodzą przesłanki określone w art. 59 u.p.e.a.

Nie zgadzając się z powyższym rozstrzygnięciem zobowiązany, pismem z dnia 25.02.2016r. zaskarżył je w drodze zażalenia do Dyrektora Izby Skarbowej w S., wnosząc o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i umorzenie postępowania egzekucyjnego. Skarżący zarzuca organowi I instancji błędną interpretacje przepisów w zakresie przedawnienia. Według zobowiązanego zobowiązania wobec ZUS ustały z dniem 06.08.2014 r. w całości. Zobowiązany podnosi również kwestie zmniejszenia emerytury (pozbawienie prawa do naliczenia emerytury za lata 2003 - 2013), w związku z tym, według skarżącego, wierzytelności wobec ZUS przestały istnieć.

Postanowieniem z dnia [...] nr [...] Dyrektor Izby Skarbowej w S. utrzymał w mocy postanowienie na postanowienie Dyrektora Oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w K. z dnia [...] w sprawie odmowy umorzenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie przedmiotowych tytułów wykonawczych, nie stwierdzając wystąpienia w sprawie przesłanek z art. 59 § 1 i § 2 u.p.e.a.

Odnosząc się do kwestii przedawnienia objętych postępowaniem roszczeń, należy wyjaśnić, iż zasady przedawnienia należności z tytułu składek wynikają z uregulowań art. 24 ust. 4 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2005, poz. 121, z późn. zm.). Nie bez znaczenia zatem ma ustalenie wpływu zmian stanu prawnego jakie nastąpiły po 1 stycznia 2003 r. na bieg terminu i inne cechy przedawnienia należności z tytułu składek. Należy bowiem wskazać, iż w dacie powstania zobowiązań Pana J.D. wobec Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w K. z tytułu składek od grudnia 2002 r. do grudnia 2011 r. obowiązywała ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych w brzmieniu nadanym ustawą z dnia 18 grudnia 2002 r. o zmianie ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2002 r. Nr 241, poz. 2074). Przepis art. 24 ust. 4 ustawy o systemie ubezpieczeń •społecznych, obowiązujący od 1 styczna 2003 r. stanowił, iż należności z tytułu składek ulegają przedawnieniu po upływie 10 lat, licząc od dnia, w którym stały się wymagalne, z zastrzeżeniem ust. 5-5d. Zaznaczyć należy, że nowela ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, dokonana ustawą z dnia 18 grudnia 2002 r., wprowadziła instytucję zawieszenia biegu terminu przedawnienia. W myśl art. 24 ust. 5b ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, bieg terminu przedawnienia zostaje zawieszony od dnia podjęcia pierwszej czynności zmierzającej do wyegzekwowania należności z tytułu składek, o której dłużnik został zawiadomiony, do dnia zakończenia postępowania egzekucyjnego.

Z kolei ustawą z dnia 16 września 2011 r. o redukcji niektórych obowiązków obywateli i przedsiębiorców (Dz. U. z 2011 r. nr 232, poz. 1378), w art. 11, znowelizowano przepis art. 24 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, poprzez wskazanie, że należności z tytułu składek ulegają przedawnieniu po upływie 5 lat, licząc od dnia, w którym stały się wymagalne, z zastrzeżeniem ust. 5-6. Zawarty w art. 27 ust. 1 cyt. ustawy przepis przejściowy wskazuje, że do przedawnienia należności z tytułu składek, którego bieg rozpoczął się przed dniem 1 stycznia 2012 r., stosuje się przepisy w brzmieniu nadanym nowelą ustawy, z tym, że bieg przedawnienia rozpoczyna się od dnia 1 stycznia 2012 r. Przy czym ust. 2 art. 27 stanowi, że jeżeli przedawnienie rozpoczęte przed dniem 1 stycznia 2012 r. nastąpiłoby zgodnie z przepisami dotychczasowymi wcześniej, przedawnienie następuje z upływem tego wcześniejszego terminu. Bez zmian pozostał natomiast przepis art. 24 ust. 5b ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych (w brzmieniu od 01.04.2004 r.), który stanowi, że bieg terminu przedawnienia zostaje zawieszony o dnia podjęcia pierwszej czynności zmierzającej do wyegzekwowania należności z tytułu składek, o której dłużnik został zawiadomiony, do dnia zakończenia postępowania egzekucyjnego. Jak wskazał Dyrektor Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w K. w swoim rozstrzygnięciu z dnia [...] znak: [...], w sprawie doszło do zawieszenia biegu terminu przedawnienia egzekwowanych należności na podstawie art. 24 ust. 5b ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, tj. od dnia podjęcia pierwszej czynności zmierzającej do wyegzekwowania należności z tytułu składek, o której dłużnik został zawiadomiony do dnia dzisiejszego.

W świetle orzecznictwa czynnością zmierzającą do ściągnięcia należności jest niewątpliwie wystawienie tytułu wykonawczego przez właściwy organ, ale za czynności zmierzające do ściągnięcia należności mogą być uznane również inne czynności, tj. orzeczenia, pisma kierowane do strony itp., z których treści czy uzasadnienia wynika bezpośrednio, że zmierzają one do ściągnięcia należności (por. wyrok WSA z dnia 27.01.2012 sygn. akt I SA/Lu 721/11).

Uwzględniając powyższe regulacje, według stanu prawnego obowiązującego do 31 grudnia 2011 r., które miały zastosowanie do zobowiązań Pana J.D. z tytułu składek za okres od listopada 2002 r. do listopada 2011 r., upływ 10-letniego biegu termin przedawnienia w odniesieniu do najwcześniejszych składek, które stały się wymagalne w dniu 16.01.2003 r. (składka za grudzień 2002 r.), nastąpiłby dopiero 16.01.2013 r. i odpowiednio później w kolejnych okresach w odniesieniu do pozostałych należności objętych przedmiotowymi tytułami wykonawczymi. Natomiast poprzez czynności zmierzające do ściągnięcia należności, za jakie uznać trzeba doręczenie upomnień zawierających wezwanie do wykonania obowiązku z zagrożeniem skierowania sprawy na drogę postępowania egzekucyjnego (w przypadku wspomnianej składki za grudzień 2002 r. upomnienie doręczono 28.12.2011 r.), bieg terminu przedawnienia został zawieszony i stan ten trwa do zakończenia postępowania egzekucyjnego, zgodnie art. 24 ust. 5b ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych. Ponadto warto zauważyć, iż nawet gdyby przyjąć, iż nie zastosowano czynności zmierzających do ściągnięcia należności, to przedawnienie należności za marzec 2006 r. - listopad 2006 r. nastąpiłoby po upływie 10 lat od dnia, w którym stały się wymagalne. Za marzec 2006 r. byłby to 19.04.2016 r., za kolejne miesiące odpowiednio po upływie 10 lat, gdzie za listopad 2006 r. byłby to 16.12.2016 r. Z kolei co do składek za okres grudzień 2006 r. - listopad 2011 r. ich przedawnienie nastąpiłoby 01.01.2017 r. Niemniej jednak bieg terminu przedawnienia został zawieszony w wyniku doręczenia zobowiązanemu upomnień. W przypadku zaś należności, co do których wystawienie tytułu wykonawczego nie zostało poprzedzone doręczeniem upomnienia, bieg terminu przedawnienia został zawieszony w wyniku zastosowania środka egzekucyjnego. W tej sytuacji nie ma podstaw do stwierdzenia, iż nastąpiło przedawnienie składek za ww. okres od grudnia 2002 r. do listopada 2011 r.

Analogicznie sytuacja taka będzie miała zastosowanie, zdaniem organu, w odniesieniu do składek za okres grudzień 2011 r. - styczeń 2013 r., gdzie do zobowiązań wymagalnych od 01.01.2012 r. ma zastosowanie 5-letni okres przedawnienia, niemniej jednak w wyniku zastosowania środka egzekucyjnego bieg terminu przedawnienia został zawieszony i stan ten trwa do czasu zakończenia postępowania egzekucyjnego zgodnie art. 24 ust. 5b ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych. W tej sytuacji nie ma podstaw do stwierdzenia, iż nastąpiło przedawnienie składek za ten okres.

W wywiedzionej na powyższe postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w S. z dnia z dnia [...], skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie, zobowiązany wniósł o jego uchylenie, o uchylenie poprzedzającego je postanowienia organu I instancji oraz wcześniejszych decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych a także o umorzenie wymagalnych nadal przez ZUS należności składkowych za lata 2003-2013

Skarżący zarzucił:

• bezpodstawne pominięcie istotnego faktu ograniczenia przez ZUS wysokości emerytury, poprzez nieuwzględnienie okresu składkowego 2003-2013,

• pominięcie faktu bezpodstawnego wzbogacenia się ZUS z tytułu wierzytelności, które przestały istnieć po dniu 06.08.2014 r., po wydaniu decyzji ZUS o zmniejszeniu stronie emerytury poprzez nieuwzględnienie lat 2003-2013

• naruszenie konstytucyjnej zasady współżycia społecznego przy wydawaniu decyzji o przyznaniu emerytury, poprzez jednostronne ważenie praw i zobowiązań strony tylko na rzecz jednej strony umowy ubezpieczenia, czyli na rzecz ZUS

• powierzchowną i błędną analizę sytuacji majątkowej strony, mimo posiadania przez ZUS licznych dowodów z toczącego się postępowania egzekucyjnego,

• błędną interpretację woli ustawodawcy w zakresie przedawnienia podaną w treści postanowienia szczególnie w kontekście obniżenia emerytury przez jednostronne zerwanie umowy

• pominięcie dowodów, iż zobowiązania skarżącego wobec ZUS ustały z dniem 6 sierpnia 2014r. w całości

• zbagatelizowanie faktu błędnego podania w decyzjach ZUS numeru PESEL.

Dyrektor Izby Skarbowej w S., w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko przedstawione w zaskarżonym postanowieniu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie z w a ż y ł, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014 r., poz. 1647 ze zm.) oraz w związku z art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. – dalej "p.p.s.a.") kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów wymienionych w art. 3 § 2 cytowanej ustawy, sprawowana jest w oparciu o kryterium zgodności z prawem. W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c p.p.s.a.), a także, gdy decyzja lub postanowienie organu dotknięte jest wadą nieważności (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). W kontekście powyższego trzeba zaznaczyć, że każde naruszenie przepisów prawa materialnego, czy procesowego należy oceniać przez pryzmat jego wpływu na treść rozstrzygnięcia. Ponadto, zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, co oznacza, iż Sąd zobowiązany jest dokonać oceny legalności zaskarżonego aktu niezależnie od zarzutów podniesionych w skardze.

Istota sporu w przedmiotowej sprawie sprowadza się do rozstrzygnięcia kwestii, czy organy egzekucyjne rozpatrując w postępowaniu egzekucyjnym wniosek skarżącego o umorzenie tego postępowania prawidłowo uznały, że w sprawie nie wystąpiła żadna z przesłanek uzasadniających umorzenie postępowania.

Przyczyny umorzenia postępowania egzekucyjnego zostały uregulowane w sposób enumeratywny w art. 59 §1 i § 2 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2014 r., poz. 1619 ze zm. – dalej: "u.p.e.a.", zgodnie z treścią ww. przepisów postępowanie egzekucyjne umarza się:

1) jeżeli obowiązek został wykonany przed wszczęciem postępowania;

2) jeżeli obowiązek nie jest wymagalny, został umorzony lub wygasł z innego powodu albo jeżeli obowiązek nie istniał;

3) jeżeli egzekwowany obowiązek został określony niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z decyzji organu administracyjnego, orzeczenia sądowego albo bezpośrednio z przepisu prawa;

4) gdy zachodzi błąd co do osoby zobowiązanego lub gdy egzekucja nie może być prowadzona ze względu na osobę zobowiązanego;

5) jeżeli obowiązek o charakterze niepieniężnym okazał się niewykonalny;

6) w przypadku śmierci zobowiązanego, gdy obowiązek jest ściśle związany z osobą zmarłego;

7) jeżeli egzekucja administracyjna lub zastosowany środek egzekucyjny są niedopuszczalne albo zobowiązanemu nie doręczono upomnienia, mimo

iż obowiązek taki ciążył na wierzycielu;

8) jeżeli postępowanie egzekucyjne zawieszone na żądanie wierzyciela nie zostało podjęte przed upływem 12 miesięcy od dnia zgłoszenia tego żądania;

9) na żądanie wierzyciela;

10) w innych przypadkach przewidzianych w ustawach.

Postępowanie egzekucyjne może być także umorzone w przypadku stwierdzenia, że w postępowaniu egzekucyjnym dotyczącym należności pieniężnej nie uzyska się kwoty przewyższającej wydatki egzekucyjne (art. 59 § 2 p.p.s.a.).

Wystąpienie którejkolwiek z przesłanek określonych w art. 59 § 1 u.p.e.a. obliguje organ egzekucyjny do wydania postanowienia o umorzeniu postępowania. Organ prowadzący postępowanie egzekucyjne jest zatem zobowiązany umorzyć to postępowanie z urzędu, gdy w jakikolwiek sposób uzyska informacje o przyczynach uzasadniających umorzenie, bez względu na to, czy zostaną one stwierdzone z urzędu, czy też wyjdą na jaw w wyniku zgłoszonych zarzutów, bądź też w inny sposób zostaną zakomunikowane organowi egzekucyjnemu.

Przenosząc powyższe na grunt niniejszej sprawy, Sąd uznał że w rozpatrywanej sprawie żadna z ustawowych przesłanek mogących powodować umorzenie postępowania egzekucyjnego nie wystąpiła.

W przedmiotowej sprawie egzekucja administracyjna prowadzona wobec skarżącego na podstawie wystawionych przez wierzyciela – Dyrektor Oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w K. (wierzyciel będący jednocześnie organem egzekucyjnym) prowadzi postępowanie egzekucyjne na podstawnie tytułów wykonawczych o numerach: od [...] do [...], wystawionych przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w K. Przedmiotowymi tytułami wykonawczymi objęto nieuregulowane składki na ubezpieczenie społeczne, zdrowotne oraz Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych za poszczególne okresy rozliczeniowe grudzień 2002 r. - luty 2003 r., maj 2003 r. - grudzień 2003 r., czerwiec 2004 r. - grudzień 2005 r., styczeń 2006 r. - styczeń 2013 r.

Kwestią sporną, w związku z zarzutami prezentowanymi w skardze stało się zagadnienie istnienia egzekwowanego zobowiązania albowiem zdaniem Strony po pierwsze nie istnieją zobowiązania podlegające egzekucji bo nie zostały uwzględnione przy wyliczeniu emerytury oraz uległy przedawnieniu.

Odnosząc się do pierwszego z podnoszonych zarzutów Sąd zauważa, że nie ma kompetencji jako Sąd administracyjny do kontroli prawidłowości wysokości przyznanego świadczenia. W zakresie toczącego się postępowania Sąd może jedynie skontrolować prawidłowość toczącego się postępowania egzekucyjnego natomiast nie ma uprawnień do weryfikowania wysokości świadczeń emerytalnych, czy też wysokości niezapłaconych składek objętych postępowaniem egzekucyjnym.

Odwołując się treści art. 29 § 1 u.p.e.a. wskazać należy, że badanie dopuszczalności obejmuje ustalenie, czy egzekucja oznaczonego obowiązku jest dopuszczalna, czy tytuł wykonawczy jest prawidłowo wystawiony i czy doręczone zostało upomnienie, jeżeli było ono wymagane. W przypadku zaistnienia przesłanek podmiotowych egzekucja jest niedopuszczalna w sytuacji, gdy przepisy prawa wyłączają możliwość prowadzenia egzekucji administracyjnej w stosunku do podmiotów wskazanych w tytule wykonawczym np. w sytuacjach wskazanych w art. 59 § 1 pkt 4 u.p.e.a. Z kolei przesłanki przedmiotowe odnoszą się do przedmiotu i podstaw egzekucji. Egzekucja administracyjna jest niedopuszczalna, gdy jej przedmiotem jest świadczenie niepodlegające egzekucji administracyjnej (inne niż określone w art. 2, 3, 3a i 4 u.p.e.a.), np. podlegające egzekucji sądowej, o ile jego wykonanie nie zostało przekazane na drogę egzekucji administracyjnej. Innymi słowy, niedopuszczalność musi wynikać z przepisów prawa, wyłączających w ogóle możliwość przymusowej realizacji takiego obowiązku w drodze egzekucji administracyjnej. Organ egzekucyjny, rozpatrując wniosek skarżącego o umorzenie postępowania, był zobligowany do samodzielnego zbadania czy objęty wystawionymi przez wierzyciela tytułami obowiązek istnieje. Warunkiem stosowania przymusu administracyjnego jest ciągłe istnienie źródła kreującego ten obowiązek jako możliwy do wyegzekwowania, a więc istnienie albo decyzji, z której on wynika, albo stosownej deklaracji (zeznania) podatkowej, ale także jak to ma miejsce w niniejszej sprawie, istnienie przepisów prawa, z których egzekwowany obowiązek wynika wprost, tj. z ustawy abonamentowej (por. wyrok Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu z dnia 16 stycznia 2015 r. sygn. III SA/Wr 377/13).

Natomiast odnosząc się do przedawnienia zobowiązania, Sąd zauważa, że zasady przedawnienia należności z tytułu składek wynikają z uregulowań art. 24 ust. 4 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2005, poz. 121, z późn. zm.). Nie bez znaczenia zatem ma ustalenie wpływu zmian stanu prawnego jakie nastąpiły po 1 stycznia 2003 r. na bieg terminu przedawnienia należności z tytułu składek. Należy bowiem wskazać, iż w dacie powstania zobowiązań Skarżącego wobec Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w K. z tytułu składek od grudnia 2002 r. do grudnia 2011 r. obowiązywała ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych w brzmieniu nadanym ustawą z dnia 18 grudnia 2002 r. o zmianie ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2002 r. Nr 241, poz. 2074). Przepis art. 24 ust. 4 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, obowiązujący od 1 styczna 2003 r. stanowił, iż należności z tytułu składek ulegają przedawnieniu po upływie 10 lat, licząc od dnia, w którym stały się wymagalne, z zastrzeżeniem ust. 5-5d. Zaznaczyć należy, że nowela ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, dokonana ustawą z dnia 18 grudnia 2002 r., wprowadziła instytucję zawieszenia biegu terminu przedawnienia. W myśl art. 24 ust. 5b ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, bieg terminu przedawnienia zostaje zawieszony od dnia podjęcia pierwszej czynności zmierzającej do wyegzekwowania należności z tytułu składek, o której dłużnik został zawiadomiony, do dnia zakończenia postępowania egzekucyjnego.

Natomiast ustawą z dnia 16 września 2011 r. o redukcji niektórych obowiązków obywateli i przedsiębiorców (Dz. U. z 2011 r. nr 232, poz. 1378), w art. 11, znowelizowano przepis art. 24 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, poprzez wskazanie, że należności z tytułu składek ulegają przedawnieniu po upływie 5 lat, licząc od dnia, w którym stały się wymagalne, z zastrzeżeniem ust. 5-6. Zawarty w art. 27 ust. 1 cyt. ustawy przepis przejściowy wskazuje, że do przedawnienia należności z tytułu składek, którego bieg rozpoczął się przed dniem 1 stycznia 2012 r., stosuje się przepisy w brzmieniu nadanym nową ustawy, z tym, że bieg przedawnienia rozpoczyna się od dnia 1 stycznia 2012 r. Przy czym ust. 2 art. 27 stanowi, że jeżeli przedawnienie rozpoczęte przed dniem 1 stycznia 2012 r. nastąpiłoby zgodnie z przepisami dotychczasowymi wcześniej, przedawnienie następuje z upływem tego wcześniejszego terminu. Bez zmian pozostał natomiast przepis art. 24 ust. 5b ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych (w brzmieniu od 01.04.2004 r.), który stanowi, że bieg terminu przedawnienia zostaje zawieszony o dnia podjęcia pierwszej czynności zmierzającej do wyegzekwowania należności z tytułu składek, o której dłużnik został zawiadomiony, do dnia zakończenia postępowania egzekucyjnego. Jak wskazał Dyrektor Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w K. w swoim rozstrzygnięciu z dnia [...], w sprawie doszło do zawieszenia biegu terminu przedawnienia egzekwowanych należności na podstawie art. 24 ust. 5b ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, tj. od dnia podjęcia pierwszej czynności zmierzającej do wyegzekwowania należności z tytułu składek, o której dłużnik został zawiadomiony i cały czas trwa.

Sąd podziela opinię organu, że czynnością zmierzającą do ściągnięcia należności jest niewątpliwie wystawienie tytułu wykonawczego przez właściwy organ, ale za czynności zmierzające do ściągnięcia należności mogą być uznane również inne czynności, tj. orzeczenia, pisma kierowane do strony itp., z których treści czy uzasadnienia wynika bezpośrednio, że zmierzają one do ściągnięcia należności (por. wyrok WSA z dnia 27.01.2012 sygn. akt I SA/Lu 721/11).

Sąd podzielił opinię organu, że według stanu prawnego obowiązującego do 31 grudnia 2011 r., które miały zastosowanie do zobowiązań Skarżącego z tytułu składek za okres od listopada 2002 r. do listopada 2011 r., upływ 10-letniego biegu termin przedawnienia w odniesieniu do najwcześniejszych składek, które stały się wymagalne w dniu 16.01.2003 r. (składka za grudzień 2002 r.), nastąpiłby dopiero 16.01.2013 r. i odpowiednio później w kolejnych okresach w odniesieniu do pozostałych należności objętych przedmiotowymi tytułami wykonawczymi. Natomiast poprzez czynności zmierzające do ściągnięcia należności, za jakie uznać trzeba doręczenie upomnień zawierających wezwanie do wykonania obowiązku z zagrożeniem skierowania sprawy na drogę postępowania egzekucyjnego (w przypadku wspomnianej składki za grudzień 2002 r. upomnienie doręczono 28.12.2011 r.), bieg terminu przedawnienia został zawieszony i stan ten trwa do zakończenia postępowania egzekucyjnego, zgodnie art. 24 ust. 5b ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych. Ponadto warto zauważyć, iż nawet gdyby przyjąć, iż nie zastosowano czynności zmierzających do ściągnięcia należności, to przedawnienie należności za marzec 2006 r. - listopad 2006 r. nastąpiłoby po upływie 10 lat od dnia, w którym stały się wymagalne. Za marzec 2006 r. byłby to 19.04.2016 r., za kolejne miesiące odpowiednio po upływie 10 lat, gdzie za listopad 2006 r. byłby to 16.12.2016 r. Z kolei co do składek za okres grudzień 2006 r. - listopad 2011 r. ich przedawnienie nastąpiłoby 01.01.2017 r. Niemniej jednak bieg terminu przedawnienia został zawieszony w wyniku doręczenia zobowiązanemu upomnień. W przypadku zaś należności, co do których wystawienie tytułu wykonawczego nie zostało poprzedzone doręczeniem upomnienia, bieg terminu przedawnienia został zawieszony w wyniku zastosowania środka egzekucyjnego. W tej sytuacji nie ma podstaw do stwierdzenia, iż nastąpiło przedawnienie składek za ww. okres od grudnia 2002 r. do listopada 2011 r.

Sytuacja taka będzie miała również zastosowanie w odniesieniu do składek za okres grudzień 2011 r. - styczeń 2013 r., gdzie do zobowiązań wymagalnych od 01.01.2012 r. ma zastosowanie 5-letni okres przedawnienia, niemniej jednak w wyniku zastosowania środka egzekucyjnego bieg terminu przedawnienia został zawieszony i stan ten trwa do czasu zakończenia postępowania egzekucyjnego zgodnie art. 24 ust. 5b ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych. W tej sytuacji nie ma podstaw do stwierdzenia, iż nastąpiło przedawnienie składek za ten okres.

Sąd w pełni podziela ocenę organów, co do tego, że podnoszona przez skarżącego argumentacja nie mogła stanowić podstawy do uwzględnienia żądania umorzenia prowadzonego postępowania egzekucyjnego. W żadnym wypadku nie uzasadnia ona twierdzenia, że egzekwowany obowiązek nie istniał, bądź by egzekucja była niedopuszczalna.

W tym stanie rzeczy Sąd nie podzielił zarzutów skargi dotyczących niezweryfikowania przez organ dopuszczalności egzekucji ze względu na nieistnienie obowiązku. Nie budzi wątpliwości Sądu, że skoro podstawę do wystawienia tytułu wykonawczego i w konsekwencji do przystąpienia z urzędu do egzekucji administracyjnej stanowił prawomocne decyzje właściwego organu rentowego, egzekucja tego obowiązku znajduje pełne oparcie w obowiązujących przepisach.

Stwierdzić należy, że kontrolowane postanowienie nie narusza prawa w sposób mający lub mogący mieć wpływ na wynik sprawy. Organy prawidłowo dokonały analizy podnoszonych przez skarżącego okoliczności, a postępowanie przeprowadziły zgodnie z obowiązującymi w tym zakresie przepisami k.p.a., analizując okoliczności, na które powoływał się skarżący oraz te, które powinny rozważyć z urzędu. Dokonaną na tym tle ocenę organów, że zaistniałe w sprawie okoliczności stanu faktycznego nie dawały podstaw do umorzenia postępowania, gdyż poza przesłankami, o których mowa w art. 59 u.p.e.a.

Sąd ocenia jako prawidłową, uznając tym samym zarzuty skargi w tym zakresie za nieuzasadnione.

W tym stanie rzeczy Sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł o oddaleniu skargi.