Wyrok NSA, sygn. akt I OSK 1747/10
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2011-02-08 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6032 Inne z zakresu prawa o ruchu drogowym
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Starosta
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 77 ust. 3
journal: Dz.U. 2005 nr 108 poz 908
law: Ustawa z dnia  20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym - tekst jednolity
article: § 1 ust. 1
journal: Dz.U. 2003 nr 137 poz 1310
law: Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 28 lipca 2003 r. w sprawie wysokości opłat za kartę pojazdu
article: art. 184
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Andrzej Jurkiewicz, Sędzia NSA Anna Lech (spr.), Sędzia del. WSA Aleksandra Łaskarzewska, Protokolant asystent sędziego Justyna Rosińska, po rozpoznaniu w dniu 8 lutego 2011 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Starosty [...] od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 30 czerwca 2010 r. sygn. akt II SA/Go 396/10 w sprawie ze skargi M. M. na czynność Starosty [...] z dnia [...] 2010 r. nr [...] w przedmiocie zwrotu części opłaty za wydanie karty pojazdu oddala skargę kasacyjną


UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 30 czerwca 2010 r., sygn. akt II SA/Go 396/10 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim stwierdził bezskuteczność czynności Starosty S. z dnia [...] marca 2010 r. nr [...] w przedmiocie zwrotu części opłat za wydanie kart pojazdu. Ponadto Sąd orzekł o obowiązku Starosty S. do dokonania zwrotu M. M. części opłaty w wysokości [...] złotych za kartę pojazdu z dnia [...] czerwca 2004 r. nr [...].

W uzasadnieniu wyroku Sąd wskazał na następujący stan faktyczny sprawy: wnioskiem z dnia 26 lutego 2010 r. M. M. zwrócił się do Starosty S. o zwrot kwoty [...] zł tytułem nadpłaty za wydanie karty pojazdu marki [...] nr rej. [...]. Karta pojazdu nr [...] wydana została skarżącemu w dniu [...] czerwca 2004 r. W tej samej dacie wydana została przez organ decyzja o czasowej rejestracji wskazanego wyżej pojazdu.

Pismem z dnia [...] marca 2010 r. znak: [...] Starosta S. odmówił dokonania na rzecz skarżącego zwrotu nadpłaty wskazując, iż opłata w kwocie 500 zł pobrana została w oparciu o przepis art. 77 ust. 3 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2005 r., Nr 108, poz. 908 ze zm.) oraz § 1 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 28 lipca 2003 r. w sprawie wysokości opłat za kartę pojazdu (Dz. U. Nr 137, poz. 1310). Dodatkowo uzasadniając swoje stanowisko organ wskazał, iż Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 17 stycznia 2006 r. (U 6/04, OTK-A 2006/1/3) odroczył termin utraty mocy obowiązującej przepisu § 1 ust. 1 wymienionego rozporządzenia do dnia 1 maja 2006 r. sankcjonując w ten sposób działania organów administracyjnych podejmowane na podstawie tych przepisów.

W związku z tym organ uznał, że nie ma podstaw do uznania wpłaty wnioskodawcy za nienależną. Ponadto organ zaznaczył, iż niniejsza sprawa nie podlega rozstrzygnięciu w drodze decyzji administracyjnej, gdyż pobranie opłaty za wydanie karty pojazdu jest czynnością materialno-techniczną i wynika wprost z przepisów prawa.

Pismem z dnia 18 marca 2010 r. M. M. wezwał Starostę S. do usunięcia naruszenia prawa poprzez stwierdzenie uprawnienia do otrzymania zwrotu części opłaty pobranej przez organ za wydanie karty pojazdu oraz zwrot kwoty [...] zł tytułem nienależnie pobranej części opłaty za wydanie karty pojazdu.

Na wezwanie skarżącego organ w terminie 30 dni od dnia doręczenia wezwania nie udzielił stronie odpowiedzi.

M. M. złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim skargę na czynność materialno-techniczną Starosty S. z dnia [...] marca 2010 r. w przedmiocie odmowy zwrotu nienależnie pobranej przez organ części opłaty za wydanie karty pojazdu, wnosząc o stwierdzenie bezskuteczności zaskarżonej czynności oraz stwierdzenie obowiązku Starosty S. do zwrotu skarżącemu części opłaty za wydanie jednej karty pojazdu pobranej ponad kwotę wynikającą z art. 77 ust. 3 w związku z ust. 4 pkt 2 i ust. 5 ustawy Prawo o ruchu drogowym.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując w całości dotychczasowe stanowisko wyrażone w piśmie z dnia [...] marca 2010 r.

Wyrokiem z dnia 30 czerwca 2010 r., sygn. akt II SA/Go 396/10 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim stwierdził bezskuteczność czynności Starosty S. z dnia [...] marca 2010 r. oraz orzekł o obowiązku Starosty S. do dokonania zwrotu M. M. części opłaty w wysokości [...] złotych za kartę pojazdu z dnia [...] czerwca 2004 r. nr [...].

Sad wskazał, że w uchwale składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 4 lutego 2008 r., sygn. akt l OPS 3/07 zostało stwierdzone, iż żądanie zwrotu opłaty za wydanie karty pojazdu, uiszczonej na podstawie powołanego rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 28 lipca 2003 r., jest sprawą administracyjną, którą organ załatwia w drodze aktu lub czynności, na które przysługuje skarga do sądu administracyjnego. W związku tym Sad uznał wniesioną skargę za dopuszczalną z punktu widzenia właściwości rzeczowej sądu.

W ocenie Sądu dopełniony został również wymóg określony w art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.)

W odniesieniu do merytorycznej oceny rozpoznawanej sprawy Sąd zwrócił uwagę, że kwestia pobrania opłaty za wydanie karty pojazdu była przedmiotem wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 17 stycznia 2006 r., sygn. akt U 6/04, w którym stwierdzono niezgodność § 1 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 28 lipca 2003 r. w związku z art. 77 ust. 4 pkt 2 i ust. 5 Prawa o ruchu drogowym oraz art. 92 ust. 1 i art. 217 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Utrata mocy obowiązującej tego przepisu odroczona została do 1 maja 2006 r.

Sąd wskazał, że orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego stwierdzające niezgodność rozporządzenia z Konstytucją i ustawą wywołuje ten skutek, że zakwestionowane przepisy tracą moc z chwilą wskazaną przez Trybunał, podczas gdy stwierdzenie niezgodności z ustawą przez sąd administracyjny jest podstawą do odmowy zastosowania zakwestionowanego przepisu w toku rozpoznawania określonej sprawy, pomimo że formalnie przepis ten pozostaje w systemie prawnym. Tym samym nie wiąże sądu administracyjnego określenie przez Trybunał innego, niż data ogłoszenia orzeczenia w Dzienniku Urzędowym, momentu utraty mocy obowiązującej przepisu wykonawczego.

W związku z tym Sąd pierwszej instancji uznał przepis § 1 ust. 1 rozporządzenia, nie może być podstawą prawną dokonania zapłaty przez skarżącego opłaty za kartę pojazdu w kwocie 500 zł. Zdaniem Sądu bez znaczenia w niniejszej sprawie jest okoliczność, że rozporządzenie to utraciło moc dopiero po dacie uiszczenia przez skarżącego opłaty za kartę pojazdu. Sąd stwierdził, że dokonując kontroli legalności czynności Starosty S., polegającej na odmowie zwrotu skarżącemu opłaty za kartę pojazdu, uprawniony był do dokonania oceny przepisów prawa na dzień dokonania czynności będącej źródłem żądania zwrotu, czyli dla przedmiotowej sprawy według stanu na dzień [...] czerwca 2004 r.

Sąd zwrócił uwagę, iż pobrana przez organ od skarżącego kwota 500 zł nie pozostawała w związku z kosztami związanymi z drukiem i dystrybucją kart pojazdów, a znacząco je przekraczała, co oznacza, iż Minister Infrastruktury wydając rozporządzenie z 2003 r. przekroczył zakres udzielonego mu upoważnienia ustawowego. Zdaniem Sądu ponadto ustalenie w rozporządzeniu z 2003 r. wysokości opłaty za kartę pojazdu na wskazanym wyżej poziomie spowodowało, iż przejawia ona cechy daniny publicznej, skutkując tym samym naruszeniem art. 217 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej.

Sąd pierwszej instancji podzielił stanowisko skarżącego w zakresie naruszenia przez organ przepisu prawa wspólnotowego, do którego stosowania organ jest obowiązany, to jest art. 90 akapit pierwszy Traktatu Ustanawiającego Wspólnotę Europejską (TWE), który stanowi, że żadne Państwo Członkowskie nie nakłada bezpośrednio lub pośrednio na produkty innych Państw Członkowskich podatków wewnętrznych jakiegokolwiek rodzaju wyższych od tych, które nakłada bezpośrednio lub pośrednio na podobne produkty krajowe (zasada niedyskryminacji w ramach wspólnego rynku).

Sąd pierwszej instancji wskazał, że uznając obowiązek organu do zwrotu skarżącemu części opłaty za kartę pojazdu i ustalając wysokość części podlegającej zwrotowi na poziomie [...] zł, kierował się między innymi treścią wyroku Trybunału Konstytucyjnego z 17 stycznia 2006 r., sygn. akt U 6/04.

Od wyroku Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim skargę kasacyjną złożył Starosta S., wnosząc o jego uchylenie i przekazanie sprawy Sądowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania.

Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono naruszenie art. 146 § 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, poprzez uznanie obowiązku Starosty S. dokonania zwrotu M. M. części opłaty w wysokości [...] zł za kartę pojazdu nr [...], podczas, gdy nie ma przepisów prawa, z których taki obowiązek wynika.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podniesiono, że w niniejszej sprawie dokonano rejestracji w okresie, kiedy obowiązywał jeszcze przepis § 1 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 28 lipca 2003 r. w sprawie wysokości opłat za kartę pojazdu (Dz. U. Nr 137, poz. 1310) ustalający ją na kwotę 500 zł. Wskazano ponadto, że dla określenia charakteru zaskarżonego aktu znaczenie ma także przepis § 1 ust. 1 pkt 3 załącznika nr 1 do rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 27 września 2003 r. w sprawie szczegółowych czynności organów w sprawach związanych z dopuszczeniem pojazdu do ruchu oraz wzorów dokumentów w tych sprawach (Dz. U. Nr 192, poz. 1878 ze zm.). Zgodnie z tym przepisem, organ rejestrujący pobiera określone przepisami opłaty stosownie do prowadzonego postępowania.

W ocenie organu z treści uzasadnienia wyroku Trybunału Konstytucyjnego o sygn. akt U 6/04, należy wnioskować, że Trybunał nie uznał wpłat dokonywanych przez wnioskodawców na podstawie rozpatrywanych przepisów za podlegające zwrotowi, a wręcz przeciwnie – odsuwając w czasie termin obowiązywania orzeczenia, usankcjonował działania organów administracji podejmowane na ich podstawie.

Wskazano, że art. 146 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi dotyczy sytuacji, w których organ administracji precyzuje przepis prawa w sprawie indywidualnej w innej formie niż decyzja, czy postanowienie. Taką też formę pisma przyjęło stanowisko Starosty S. w przedmiocie wniosku skarżącego. Podkreślono, że forma ta wynikała z braku przepisów prawa regulujących żądania zawarte we wniosku.

W odpowiedzi na skargę kasacyjną M. M. wniósł o jej oddalenie w całości oraz o zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego według norm przepisanych. Stwierdził, że stanowisko Sądu pierwszej instancji znajduje potwierdzenie w uchwale składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego I OPS 3/07.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. W niniejszej sprawie nie występują przesłanki nieważności określone w art. 183 § 2 powołanej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zatem Naczelny Sąd Administracyjny związany był granicami skargi kasacyjnej.

Wskazać należy, iż przepis art. 146 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi dotyczy uwzględnienia skargi na inne, niż decyzje i postanowienia akty lub czynności z zakresu administracji publicznej. Norma ta w § 1 stanowi, że Sąd uwzględniając skargę na akt lub czynność, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 i 4a, uchyla ten akt lub interpretację albo stwierdza bezskuteczność czynności. Z kolei w § 2 tego przepisu zaznaczono, że w sprawach, o których mowa w § 1, sąd może w wyroku uznać uprawnienie lub obowiązek wynikające z przepisów prawa.

Jak wynika z utrwalonych poglądów w judykaturze, sposób orzekania określony w art. 146 § 1 powołanej ustawy dotyczy sytuacji, gdy organ administracyjny konkretyzuje uprawnienie lub obowiązek wypływające z przepisu prawa w odniesieniu do zindywidualizowanego adresata, choć nie czyni tego ani decyzją, ani postanowieniem. Natomiast sposób określony w § 2 tego przepisu odnosi się do sytuacji, gdy nie ma takiego aktu konkretyzującego z tego powodu, że organ administracyjny odmówił jego podjęcia. Tak więc sąd nie może się do niego odnieść. W takiej sytuacji sąd obowiązany jest ustalić w wyroku, jakie uprawnienie lub obowiązek wynika dla skarżącego bezpośrednio z przepisu prawa (por. wyrok NSA z 19 maja 2003 r., OSA 1/03 – ONSA z 2003 r., nr 4, poz. 114).

Przepis art. 146 § 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi stanowi wyjątek od kasacyjnego charakteru kompetencji orzeczniczych sądu administracyjnego. Niewątpliwie bowiem wyrok sądu uznający uprawnienie lub obowiązek wynikający z przepisów prawa zastępuje rozstrzygnięcie organu administracji (J .P. Tamo, Komentarz do ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Warszawa 2006 Lexis Nexis, str. 314 ).

Mając na uwadze powyższe rozważania uznać należy, że w niniejszej sprawie Sąd pierwszej instancji prawidłowo zastosował przepis art. 146 § 1 i 2 wskazanej wyżej ustawy, gdyż trafnie uznał bezskuteczność zaskarżonej czynności dotyczącej odmowy zwrotu części opłaty za wydane karty pojazdów i jednocześnie uznał obowiązek skarżącego kasacyjnie dokonania zwrotu na rzecz M. M. części opłaty w wysokości po [...] zł za wymienioną w sentencji wyroku kartę pojazdu, a tym samym zarzut skargi kasacyjnej uznać należy za chybiony.

Naczelny Sąd Administracyjny pragnie w tym miejscu zaznaczyć, że niniejsza sprawa jest sprawą administracyjną, co potwierdza teza uchwały Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 4 lutego 2008 r. sygn. I OPS 3/07, w której jednoznacznie przyjęto, że skierowanie do organu żądania zwrotu opłaty za wydane karty pojazdu, uiszczonej na podstawie § 1 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 28 lipca 2003 r. w sprawie wysokości opłat za wydanie karty pojazdu, jest sprawą administracyjną, którą organ załatwia w drodze aktu lub czynności, na które przysługuje skarga do sądu administracyjnego na podstawie art. 3 § 2 pkt 4 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Przypomnieć należy, że w niniejszej sprawie M. M. żądaniem z dnia 26 lutego 2010 r. domagał się zwrotu części opłaty za wydaną kartę pojazdu w łącznej kwocie [...] zł, pobranej na podstawie art. 77 ust. 3 ustawy Prawo o ruchu drogowym oraz § 1 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 28 lipca 2003 r. w sprawie wysokości opłaty za kartę pojazdu (Dz. U. Nr 137, poz. 1310), jednakże jego żądanie spotkało się z odmową organu. Zdaniem organu uiszczono na podstawie obowiązujących w chwili pobierania opłaty przepisów prawa w tym art. 77 ust. 3 ustawy Prawa o ruchu drogowym jak i wydanego na podstawie art. 77 ust. 4 pkt 2 tej ustawy wskazanego wyżej rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 28 lipca 2003 r., to jest jego § 1 pkt 1.

Zauważyć w tym miejscu należy, że Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 17 stycznia 2006 r. sygn. akt U 6/04 (Dz. U. Nr 15, poz. 119) orzekł, że § 1 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 28 lipca 2003 r. jest niezgodny z art. 77 ust. 4 pkt 2 i ust. 5 ustawy Prawo o ruchu drogowym jak i art. 92 ust. 1 i art. 217 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Ponadto orzeczono, iż przepis ten traci moc obowiązującą z dniem 1 maja 2006 r.

Trybunał stwierdził, że niezgodność zakwestionowanego przepisu z powołanymi przepisami ustawy Prawo o ruchu drogowym, polega na tym, że przez zawyżenie wysokości opłaty, przepis ten wykracza poza zakres upoważnienia zawartego w ustawie. Kwestionowany przepis niezgodnie ze wskazaniami zawartymi w art. 77 ust. 4 pkt 2 i ust. 5 ustawy Prawo o ruchu drogowym, w postaci nakazu uwzględnienia rzeczywistego znaczenia karty pojazdu dla rejestracji pojazdu oraz kosztów związanych z drukiem i dystrybucją karty, ustalił opłatę, uwzględniającą dodatkowo koszty innych zadań administracji publicznej, których ustawodawca nie przewidział.

Powołany wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 17 stycznia 2006 r., sygn. akt U 6/04, stwierdzający niekonstytucyjność przepisu stanowiącego podstawę pobrania zawyżonej opłaty za kartę pojazdu w wysokości 500 zł, wszedł w życie 1 maja 2006 r. W wykonaniu tego wyroku Minister Transportu i Budownictwa wydał rozporządzenie z dnia 28 marca 2006 r. w sprawie wysokości opłat za kartę pojazdu (Dz. U. Nr 59 poz. 421 ), w którym określił opłatę za kartę pojazdu w kwocie 75 zł. Rozporządzenie to weszło w życie z dniem 15 kwietnia 2006 r. i z tym dniem utraciło moc obowiązującą rozporządzenie z dnia 28 lipca 2003 r.

W związku z tym uznać należy, że w rozpoznawanej sprawie opłata za wydanie karty pojazdu została pobrana na podstawie przepisu, który Trybunał Konstytucyjny uznał za niezgodny z Konstytucją i ustawą Prawo o ruchu drogowym. Naczelny Sąd Administracyjny uznał przy tym, że dla rozstrzygnięcia sprawy nie ma istotnego znaczenia fakt, iż Trybunał Konstytucyjny orzekając o niezgodności z ustawą rozporządzenia wykonawczego Ministra Infrastruktury, korzystając z uprawnienia wynikającego z tego przepisu określił inny, późniejszy niż określony w art. 190 ust. 3 Konstytucji RP, termin utraty mocy obowiązującej kontrolowanego pod względem konstytucyjności przepisu. Zauważyć bowiem należy, że Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 23 marca 2007 r. (publ. OSNP 2008, z. 5- 6, poz. 61), stwierdził, iż odroczenie na podstawie art. 190 ust. 3 Konstytucji RP, wejścia w życie orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego nie oznacza, iż przepis uznany za niezgodny z Konstytucją musi być stosowany do daty wskazanej przez Trybunał. Stanowisko to w pełni podziela Naczelny Sąd Administracyjny w składzie orzekającym w niniejszej sprawie. Przepis uznany za niekonstytucyjny ma bowiem ten charakter od dnia jego wydania. Samo odroczenie orzeczenia ma zaś na celu umożliwienie odpowiedniemu organowi stosowną zmianę tegoż przepisu, tak by był on zgodny z Konstytucją lub innym aktem nadrzędnym.

Wyjaśnić jednocześnie należy, że czym innym jest utrata mocy obowiązującej rozporządzenia, a czym innym kontrola legalności czynności organu administracji publicznej stosującego nielegalny przepis tegoż rozporządzenia. Następstwa pierwszego rodzaju dotyczą sfery stanowienia prawa, a następstwa drugiego rodzaju - sfery stosowania prawa. Okoliczność, że niekonstytucyjny przepis § 1 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 28 lipca 2003 r. w sprawie wysokości opłat za kartę pojazdu został usunięty dopiero 1 maja 2006 r. nie oznacza, że dokonując kontroli legalności działań administracji publicznej sąd administracyjny nie był władny przyjąć, że przepis ten nie może zostać zastosowany, gdyż przekracza upoważnienie zawarte w ustawie.

Uznanie przez Trybunał niezgodności przepisu z Konstytucją i ustawą oznacza, że taki charakter przepis ten miał od początku, to jest od dnia jego wejścia w życie (por. wyrok NSA z 6 lutego 2008 r. II OSK 1745/07, z dnia 25 sierpnia 2009 r., sygn. akt I OSK 1242/08). Dokonując zatem kontroli legalności wykonywania administracji publicznej, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim mógł zatem przyjąć, że § 1 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 28 lipca 2003 r. w sprawie wysokości opłat za kartę pojazdu określający wysokość opłaty jako naruszający ustawę, a zatem i Konstytucję, nie mógł być zastosowany przy ustaleniu pobierania opłaty od M. M. Podkreślić należy, że sędziowie, na podstawie art. 178 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, są związani wyłącznie Konstytucją i ustawami, a wobec tego mogą odmówić zastosowania niekonstytucyjnego przepisu.

Tym samym w okolicznościach rozpoznawanej sprawy stwierdzić należy, że Sąd pierwszej instancji oceniając legalność czynności z dnia [...] marca 2010 r. odmawiającej zwrotu części uiszczonej opłaty w kwocie [...] zł mógł uznać, iż czynność ta jest niezgodna z prawem i dlatego też zasadnie zastosował przepis art. 146 § 1 i 2 powołanej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, w tym prawidłowo uznając obowiązek Starosty S. do dokonania zwrotu na rzecz wnioskodawcy części przedmiotowej opłaty za wydane karty pojazdu.

Zauważyć w tym miejscu należy, że Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 11 maja 2007 r. sygn. akt I OSK 573/07, a także w późniejszych orzeczeniach wyrażał pogląd, iż obowiązek uiszczenia opłaty za kartę pojazdu ma charakter publicznoprawny, a więc wynikający z przepisów prawa administracyjnego. Zatem sprawa odmowy zwrotu opłaty jako dotycząca obowiązku publicznoprawnego ma swoje źródło w przepisach regulujących obowiązek uiszczenia opłaty za kartę pojazdu, to jest art. 77 ust. 3 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym oraz § 1 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 28 lipca 2003 r. w sprawie wysokości opłat za kartę pojazdu. Wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 17 stycznia 2006 r. zakwestionował bowiem jedynie wysokość opłaty, a nie podstawę prawną do pobrania tej opłaty w ramach odpłatności za czynności powiatów. Trzeba bowiem rozróżnić podstawę prawną do pobrania opłaty za czynności powiatów od wysokości tej opłaty odpowiadającej kosztom druku i dystrybucji kart pojazdów, o której mowa w art. 77 ust. 5 ustawy Prawo o ruchu drogowym. W tym kontekście odroczenie przez Trybunał Konstytucyjny terminu utraty mocy obowiązującej § 1 ust. 1 rozporządzenia z dnia 28 lipca 2003 r. do dnia 1 maja 2006 r. celem umożliwienia wprowadzenia do tego czasu nowej regulacji, zgodnej z postanowieniami Konstytucji nie oznacza, że do czasu utraty mocy obowiązującej niniejszego przepisu należało pobierać opłatę w wysokości 500 zł, a nie w wysokości odpowiadającej kosztom druku i dystrybucji kart pojazdów (por.wyrok NSA z dnia 15 lutego 2010 r. sygn. akt I OSK 842/09, z dnia 17 lutego 2010 r. sygn. akt I OSK 590/09).

Ponadto zauważyć należy, że Sąd pierwszej instancji odmówił zastosowania § 1 ust. 1 omawianego rozporządzenia z dnia 28 lipca 2003 r., również z uwagi na sprzeczność tego przepisu z art. 90 Traktatu Ustanawiającego Wspólnotę wskazując, że w orzeczeniu z dnia 10 grudnia 2007 r. Europejski Trybunał Sprawiedliwości w sprawie C-134/07 stwierdził, iż "art. 90 akapit pierwszy TWE należy interpretować w ten sposób, że sprzeciwia się on opłacie, takiej jak ta przewidziana w § 1 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 28 lipca 2003 r. w sprawie wysokości opłat za kartę pojazdu, która to opłata w praktyce jest nakładana w związku z pierwszą rejestracją używanego pojazdu samochodowego przywiezionego z innego państwa członkowskiego, lecz nie jest nakładana w związku z nabyciem w Polsce używanego pojazdu samochodowego, jeśli jest on tam już zarejestrowany." Odmowa zastosowania omawianego przepisu znajduje zatem swoje oparcie w zasadzie pierwszeństwa prawa wspólnotowego, która odnosi się także do praktyki stosowania prawa przez sądy i organy administracji publicznej. Zasada znalazła swoje odzwierciedlenie w art. 91 ust. 1 - 3 Konstytucji RP.

Skoro zatem w niniejszej sprawie żądanie zwrotu opłaty dotyczy obowiązku wynikającego z przepisów prawa, to podmiot, którego obowiązku dotyczy akt lub czynność, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ma prawo żądać, aby sąd orzekł o jego istnieniu lub nieistnieniu, o czym stanowi art. 146 § 1 tej ustawy. Z upoważnienia tego skorzystał Sąd pierwszej instancji, zatem niezasadny jest zarzut naruszenia przez Sąd w zaskarżonym wyroku art. 146 § 2 powołanej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 powołanej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł, jak w sentencji.