Postanowienie NSA, sygn. akt I OZ 1112/13
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2013-11-21 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6180 Wywłaszczenie nieruchomości i odszkodowanie, w tym wywłaszczenie gruntów pod autostradę
Hasła tematyczne: Wstrzymanie wykonania aktu
Skarżony organ: Minister Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej
Treść wyniku: Uchylono zaskarżone postanowienie i wstrzymano wykonanie
Powołane przepisy: article: art. 61 § 1 i § 3, art. 188 w związku z art. 197 oraz art. 61 § 3 w związku z art. 193
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Wiesław Morys po rozpoznaniu w dniu 21 listopada 2013 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia Województwa Mazowieckiego na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 4 września 2013 r., sygn. akt I SA/Wa 1489/13 o odmowie wstrzymania wykonania zaskarżonych decyzji w sprawie ze skargi Województwa Mazowieckiego na decyzję Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia [...] kwietnia 2013 r., nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności orzeczenia postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie i wstrzymać wykonanie zaskarżonej decyzji.


UZASADNIENIE

Zaskarżonym postanowieniem z dnia 4 września 2013 r., sygn. akt I SA/Wa 1489/13, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia [...] kwietnia 2013 r., nr [...], w przedmiocie stwierdzenia nieważności orzeczenia. W uzasadnieniu Sąd podał, że Województwo Mazowieckie wniosło do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej, którą ten organ utrzymał w mocy decyzję Ministra Infrastruktury z dnia [...] lutego 2010 r., nr [...], stwierdzającą nieważność orzeczenia Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w Warszawie z dnia [...] października 1956 r., nr [...], o wywłaszczeniu nieruchomości położonej w K. przy ul. J. o powierzchni 6636 m2 oraz utrzymującej je w mocy decyzji Komisji Odwoławczej do Spraw Wywłaszczenia przy Ministrze Spraw Wewnętrznych z dnia [...] września 1960 r., nr [...]. W skardze skarżący zamieścił wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonych decyzji, uzasadniając go tym, że zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w motywach zaskarżonego postanowienia przytoczył brzmienie art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 z późn. zm.), dalej p.p.s.a., w myśl którego po przekazaniu skargi przez organ, Sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania zaskarżonej decyzji w całości lub w części, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, z wyjątkiem przepisów prawa miejscowego, które weszły w życie chyba, że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania. Jak wynika z powyższego, uzasadnienie wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji powinno wskazywać na konkretne okoliczności, które zdaniem strony świadczą o wystąpieniu w sprawie wskazanych wyżej przesłanek ustawowych. W ocenie Sądu wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia [...] kwietnia 2013 r. nie został umotywowany zgodnie z wymogami wynikającymi z treści powołanego wyżej przepisu art. 61 § 3 p.p.s.a. Argumentacja skarżącego ograniczyła się jedynie do powtórzenia przesłanek ustawowych. Z jego uzasadnienia nie wynikało, na czym miałoby polegać niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. W orzeczeniach Naczelnego Sądu Administracyjnego wielokrotnie wskazywano, że na stronie zgłaszającej żądanie w tej materii ciąży obowiązek dokładnego i szczegółowego umotywowania go (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 9 maja 2012, sygn. akt II OZ 358/12, LEX nr 1166174, postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 maja 2012 r., sygn. akt II OSK 977/12, www.orzeczenia.nsa.gov.pl).

Województwo Mazowieckie zaskarżyło powyższe postanowienie w całości. Zarzucono mu naruszenie art. 61 § 3 p.p.s.a. i wniesiono o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji.

Zdaniem żalącego się stanowisko Sądu I instancji nie zasługuje na aprobatę, gdyż z uzasadnienia skargi wynika jednoznacznie, że przedmiotowa nieruchomość weszła w skład mienia objętego Uchwałą Nr [...] Sejmiku Województwa Mazowieckiego z dnia [...] marca 2010 r., którą zlikwidowano Centrum R. z siedzibą w K. Zgodnie bowiem z postanowieniami § 3 tejże uchwały mienie Centrum pozostałe po likwidacji stało się własnością Województwa Mazowieckiego. Mając na względzie powyższy fakt oraz to, że działka [...] z obrębu ewidencyjnego [...] K. wpisana jest w ewidencji gruntów jako własność A. F., uzasadniona jest obawa skarżącego, iż może dojść do obrotu cywilno-prawnego przedmiotową nieruchomością, a skutki takiej czynności będą nieodwracalne. Taki stan rzeczy spowoduje, że Województwo Mazowieckie pozbawione zostanie możliwości nabycia nieruchomości w trybie art. 60 ustawy z dnia 13 października 1998 r. Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną (Dz. U. Nr 133, poz. 872 ze zm.). W ten sposób dojdzie do niekorzystnego dla Województwa uszczuplenia mienia, będącego przedmiotem postępowania. W związku z przedstawionym powyżej stanem faktycznym i prawnym, w ocenie skarżącego wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji zawarty w skardze Województwa Mazowieckiego złożonej w niniejszej sprawie jest zasadny i konieczny.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zażalenie zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 61 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Jednakże po przekazaniu sądowi skargi Sąd może – na wniosek skarżącego – wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, o których mowa w § 1, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Dotyczy to także aktów wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach tej samej sprawy, o czym stanowi art. 61 § 3 wskazanej wyżej ustawy, przy czym katalog przesłanek warunkujących wstrzymanie wykonania zaskarżonego orzeczenia jest zamknięty. Podkreślenia wymaga także, iż na etapie rozpoznania wniosku o wstrzymanie wykonania orzeczenia, Sąd nie bada zasadności samej skargi.

Przesłanką wstrzymania danego aktu lub czynności jest niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody, przy czym ustalenie, czy grożąca szkoda jest szkodą znaczną jest możliwe tylko w oparciu o okoliczności konkretnej sprawy. Naczelny Sąd Administracyjny stoi na stanowisku, że o znacznej szkodzie można mówić wówczas, kiedy rozmiar szkody wywołanej wykonaniem zaskarżonego aktu administracyjnego jest większy niż zwykłe skutki wywołane wykonaniem aktu tego rodzaju. Przesłanka spowodowania trudnych do odwrócenia skutków musi być także rozważana z uwzględnieniem specyfiki aktu administracyjnego, którego dotyczy wniosek o wstrzymanie. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego w obecnym składzie skarżący dostatecznie uprawdopodobnił, że na skutek wykonania aktu mogą wystąpić skutki trudne do odwrócenia. W niniejszej sprawie – jak wskazał skarżący – może wszak dojść do obrotu cywilnoprawnego przedmiotową nieruchomością, a efektem tego może być znacznej szkoda w majątku skarżącego. Należy zwrócić uwagę, że rację ma Sąd I instancji twierdząc, że treść wniosku winna prezentować uzasadnienie żądania poprzez precyzyjne określenie okoliczności wypełniających ustawowe przesłanki wstrzymania wykonania aktu, jednakowoż rozpoznając wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji powinien on uwzględniać wszystkie okoliczności, nawet te nie podniesione we wniosku, o ile można je wyinterpretować z podanych i wynikających z akt faktów oraz obowiązujących przepisów prawa. Zaznaczyć w tym miejscu należy, że decyzja stwierdzająca nieważność wywłaszczenia może spowodować istotną zmianę stosunków w sferze prawa własności przedmiotowej nieruchomości. W przypadku bowiem stwierdzenia nieważności decyzji wywłaszczeniowej, przywrócone zostają prawa byłych właścicieli, którzy mogą podjąć działania zmierzające do realizacji przysługujących im praw własności jeszcze przed dokonaniem wpisu w księdze wieczystej.

Mając powyższe na uwadze należy stwierdzić, że w niniejszej sprawie zachodzą okoliczności wyczerpujące przesłanki określone w art. 61 § 3 powołanej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, skutkujące wstrzymaniem zaskarżonej decyzji.

Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 188 w związku z art. 197 oraz art. 61 § 3 w związku z art. 193 wskazanej ustawy postanowił, jak w sentencji niniejszego postanowienia.