Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 2391/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2015-03-20 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6320 Zasiłki celowe i okresowe
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Anna Wesołowska Sędziowie: Sędzia WSA Marta Kołtun-Kulik Sędzia WSA Emilia Lewandowska (spr.) Protokolant starszy sekretarz sądowy Katarzyna Krynicka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 marca 2015 r. sprawy ze skargi P.P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] czerwca 2014 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania zasiłku celowego oddala skargę


UZASADNIENIE

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. decyzją z dnia [...] czerwca 2014 r. nr [...] po rozpatrzeniu odwołania P. P. od decyzji Prezydenta [...] z dnia [...].03.2014 r. nr [...] odmawiającej jej przyznania zasiłku celowego na zakup leków i ziół w maju 2014 r., utrzymało zaskarżoną decyzję w mocy. W uzasadnieniu swojej decyzji Kolegium przedstawiło następujący stan faktyczny i prawny sprawy:

P. P. wnioskiem z dnia [...] grudnia 2013 r. zwróciła się do Ośrodka Pomocy Społecznej o pomoc materialną w formie zasiłków celowych na pierwsze półrocze 2014 r., w tym na pokrycie kosztów zakupu leków i ziół w wysokości po 200 zł w miesiącach styczeń, luty, marzec, kwiecień, maj i czerwiec 2014 r.

W związku z powyższym wnioskiem w sprawie przeprowadzono wywiad środowiskowy, na którego podstawie organ ustalił, że wnioskodawczyni prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe. Posiada orzeczenie o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności. Zgodnie z jej oświadczeniem nie pracuje zawodowo ani dorywczo, nie prowadzi własnej działalności gospodarczej ani nie jest zarejestrowana w Urzędzie Pracy. Jej dochód stanowi zasiłek stały w wysokości [...] zł miesięcznie. W trakcie przeprowadzania wywiadu środowiskowego, P. P. poinformowała, że w dniu 23 grudnia 2013 r. złożyła w Miejskim Zespole ds. Orzekania o Niepełnosprawności w W. wniosek o ponowne wydanie orzeczenia o niepełnosprawności. Ponadto dotychczas korzystała ze stałej pomocy w formie zasiłków celowych m.in. na pokrycie wydatków związanych z zakupem żywności, leków, kart miejskiej ZTM oraz doładowaniem telefonu komórkowego, a także pokrycie całości opłat za energię elektryczną oraz w części na opłacenie prywatnej rehabilitacji, której łączna wysokość w 2013 r. wyniosła [...] zł. Wnioskodawczyni zamieszkuje z matką w trzypokojowym spółdzielczym własnościowym lokalu mieszkalnym. Za mieszkanie nie są wnoszone opłaty z uwagi na spór sądowy toczący się pomiędzy właścicielem lokalu a spółdzielnią.

Prezydent [...] decyzją z dnia [...].03.2014 r.nr [...] odmówił P. P. przyznania zasiłku celowego na zakup leków i ziół w maju 2014 r. Organ wyjaśnił, że z załączonego do wniosku o udzielenie pomocy, wniosku lekarza o dofinansowanie zakupu leków i leczenia/rehabilitacji na 2014 r. z dnia [...] grudnia 2013 r. wynika, że P. P. z powodu długotrwałej choroby bądź niepełnosprawności ponosi dodatkowe koszty zakupu leków, które stanowią znaczny uszczerbek materialny. W ocenie organu pierwszej instancji lekarz natomiast nie określił, że niezbędne dla leczenia wnioskodawczyni są suplementy diety. Organ nie był w stanie również ocenić czy zakup leków stanowić będzie kwota [...] zł miesięcznie i czy są to leki niezbędne. Z tego względu w ocenie Prezydenta W., uzasadnionym było rozpoznanie wniosku w części i przyznanie zasiłku celowego w styczniu i lutym 2014 r. w kwocie dotychczas udzielanej na ten cel tj. [...] zł Natomiast udzielenie pomocy na kolejne miesiące organ uzależnił od zyskania informacji lekarza, co do leków niezbędnych dla procesu leczenia P. P.

W dniu 24 lutego 2014 r. Prezydent [...] uzyskał informację od lekarza wystawiającego wniosek o dofinansowanie zakupu leków i leczenia, z którego wynika jakie leki i suplementy diety są niezbędne w procesie leczenia P. P. Po rozeznaniu cen leków w aptekach na terenie Dzielnicy [...] ustalono, że koszt zakupu wszystkich leków zaleconych przez lekarza stanowi kwotę około [...] zł, przy czym z informacji uzyskanej od lekarza wynika, że część z leków P. P. powinna stosować jedynie okresowo. Wydając zatem decyzję odmowną organ wziął pod uwagę, że wnioskodawczyni otrzymuje zasiłek stały w wysokości [...] zł miesięcznie. Oceniając zatem koszt zakupu niezbędnych leków oraz uzyskiwany dochód, Prezydenta [...] uznał, że wnioskodawczyni jest w stanie z własnych środków dokonać zakupu niezbędnych leków. Wyjaśnił ponadto, że w pozostałej części wniosek został rozpatrzony odrębnymi decyzjami.

P. P. wniosła odwołanie od decyzji Prezydenta [...], w którym wyraziła swoje niezadowolenie z podjętego przez organ rozstrzygnięcia i poinformowała, że decyzja w sprawie zasiłku stałego wygasła i nie otrzymuje już tego świadczenia.

Po rozpatrzeniu odwołania Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. utrzymało w mocy rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji uznając argumentację strony za niezasadną. W uzasadnieniu wskazało, że wnioskodawczyni od dawna korzysta z pomocy społecznej. O pomoc na zakup lekarstw wnioskuje od co najmniej roku. Przez wiele lat przyznawano jej pomoc na ten cel. SKO zaznaczyło, że pomimo spełnienia kryterium dochodowego, organ administracji publicznej nie ma obowiązku pokrywania pełnych kosztów utrzymania osób i rodzin wnioskujących o przyznanie tego rodzaju świadczenia. Zasiłek celowy pełni bowiem funkcję pomocy doraźnej na zaspokojenie podstawowych potrzeb bytowych. Nie może zaś stanowić długofalowej pomocy w pokrywaniu kosztów suplementów diety. Organ powołał się ponadto na art. 39 ustawy o pomocy społecznej podkreślając, że przyznanie zasiłku celowego służy przede wszystkim zaspokojeniu niezbędnych potrzeb życiowych tzn. takich bez których zaspokojenia osoba nie może egzystować, zagrożone są warunki życia i zdrowia. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. wskazało poza tym, że pomoc świadczona z OPS ma charakter pomocniczy i ma celu jedynie wsparcie osób i rodzin, które znalazły się w trudnej sytuacji życiowej, te natomiast własnym staraniem powinny zabezpieczyć swoje potrzeby bytowe. Organ zauważył, że w okresie od stycznia do czerwca 2014 r. P. P. została udzielana co miesiąc pomoc finansowa. Ponadto dotychczas korzystała ona ze stałej pomocy w formie zasiłków celowych.

Niezgadzając się z rozstrzygnięciem organu P. P. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. W skardze wyraziła swoje niezadowolenie z podjętych w sprawie rozstrzygnięć oraz zakwestionowała kompetencje pracowników organów pomocowych.

Odpowiadając na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. wniosło o jej oddalenie i podtrzymało swoje stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości, poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję z punktu widzenia jej zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tej decyzji. Przy czym, stosownie do treści art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z dnia 14 marca 2012 r. poz. 270 ze zm.) – "ppsa", Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

W ocenie Sądu skarga jest niezasadna, bowiem zaskarżona decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...].06.2014 r. oraz poprzedzająca ją decyzja organu pierwszej instancji są zgodne z prawem.

Materialnoprawną podstawę wydanych w sprawie rozstrzygnięć organów administracji publicznej stanowił art. 39 ust. 1 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2009 r., Nr 175, poz. 1362 ze zm.), zgodnie z którym w celu zaspokojenia niezbędnej potrzeby bytowej może być przyznany zasiłek celowy. Zasiłek ten może być przyznany w szczególności na pokrycie części lub całości kosztów zakupu żywności, leków i leczenia, opału, odzieży, niezbędnych przedmiotów użytku domowego, drobnych remontów i napraw w mieszkaniu, a także kosztów pogrzebu. Jest to wyliczenie przykładowe, co oznacza, że nie ma ono charakteru zamkniętego. Zatem decyzję o uznaniu zgłoszonej, przez osobę potrzebującą pomocy, potrzeby jako niezbędnej (a co za tym idzie przyznanie zasiłku celowego) przepis ten pozostawia do uznania organu administracji publicznej.

W sprawie niniejszej organy obu instancji odmówiły przyznania P. P. zasiłku celowego na zakup leków i suplementów diety w maju 2014 r. uznając, że nie jest to niezbędna potrzeba bytowa, a wnioskodawczyni może ją sama zaspokoić pokrywając koszty ich zakupu z własnych środków. Ze stanowiskiem tym Sąd w pełni się zgadza. Jak wprost wynika z ww. art. 39 zasiłek celowy, może być przyznany jedynie na pokrycie niezbędnych potrzeb bytowych. Jak wynika z materiału dokumentacyjnego zgromadzonego w aktach niniejszej sprawy, w tym m.in. informacji udzielonych przez lekarza wnioskującego o dofinansowanie do leków i suplementów diety dla skarżącej, nie są to leki tzw. pierwszej potrzeby. Część z nich ponadto zalecono stosować okresowo. Trudno zresztą uznać, zdaniem Sądu, aby suplementy diety, stanowiły niezbędną potrzebę bytową. Niewątpliwie mogą one wspomóc zdrowie skarżącej, jednakże nie są one niezbędne. Ponadto jak słusznie zauważyły organy orzekające w niniejszej sprawie skarżąca od lat korzysta z pomocy Ośrodka Pomocy Społecznej i stale otrzymuje pomoc finansową na pokrycie jej licznych potrzeb. Biorąc zaś pod uwagę koszty zakupu zaleconych przez lekarza leków i suplementów diety tj. około [...] zł, przyznać należy rację organom orzekającym w sprawie, że skarżąca może sama dokonać ich zakupu.

W tym miejscu podkreślić trzeba, że pomoc społeczna jest instytucją polityki społecznej państwa mającą na celu umożliwienie osobom i rodzinom przezwyciężanie trudnych sytuacji życiowych, których nie są one w stanie pokonać, wykorzystując własne uprawnienia, zasoby i możliwości. Nie oznacza to jednak, że każda potrzeba osób zwracających się o taką pomoc będzie w pełni zaspokajana zgodnie z ich oczekiwaniami. Ponadto potrzeby osób i rodzin korzystających z pomocy winny zostać uwzględnione, o ile odpowiadają celom i mieszczą się w możliwościach pomocy społecznej. Nie każda zatem "potrzeba" osoby wnioskującej będzie zaspokajana.

Raz jeszcze podkreślić należy, że zasiłek celowy, o który wnioskowała skarżąca, może być przyznany na zaspokojenie niezbędnej potrzeby bytowej, której zaspokojenie jest konieczne do dalszej egzystencji a w przypadku braku jej zaspokojenia mogą być zagrożone warunki istnienia danej osoby.

W rozpatrywanej sprawie nie sposób uznać aby leki i suplementy, o których dofinansowanie wnioskowała skarżąca, stanowiły niezbędną potrzebę, której niezaspokojenie rodziłoby niebezpieczne konsekwencje dla życia i zdrowia skarżącej.

Reasumując wskazać należy, że organy orzekające w niniejszej sprawie właściwie przeprowadziły postępowanie administracyjne oraz prawidłowo ustaliły stan faktyczny, który znajduje potwierdzenie w materiale dokumentacyjnym. Prawidłowo także zastosowały odpowiednie przepisy prawa materialnego i dokonały oceny całokształtu zebranego w sprawie materiału dowodowego. Zasadnie również wskazały, że przyznanie zasiłku celowego z pomocy społecznej nie jest prawnym obowiązkiem organu administracji i nie rodzi dla ośrodka pomocy społecznej obowiązku jego przyznania, gdyż celem pomocy społecznej nie jest zapewnianie świadczeniobiorcy pomocy w wysokości przez niego oczekiwanej.

Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd orzekł jak w sentencji wyroku.