Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt II SA/Gl 1064/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2019-04-12 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6182 Zwrot wywłaszczonej nieruchomości i rozliczenia z tym związane
Hasła tematyczne: Nieruchomości
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 136 ust. 3 i art. 137
journal: Dz.U. 2018 poz 2204
law: Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o  gospodarce nieruchomościami  - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Łucja Franiczek (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Elżbieta Kaznowska, Sędzia WSA Andrzej Matan, Protokolant specjalista Anna Trzuskowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 kwietnia 2019 r. sprawy ze skargi Gminy C. na decyzję Wojewody Śląskiego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie zwrotu wywłaszczonej nieruchomości oddala skargę.


UZASADNIENIE

Dnia [...] r. (data wpływu) P. P., jako spadkobierca A. Z., pismem z [...] r. wniósł o zwrot nieruchomości położonych w C., oznaczonych nr 1 i 2 o powierzchni 3171 m². We wniosku podał, że nieruchomość ta została wywłaszczona aktem notarialnym nr [...] (z [...] r.) i aktem notarialnym nr [...] (z [...] r.).

Decyzją z dnia [...] r. nr [...] Starosta [...] (dalej Starosta) wykonujący zadania z zakresu administracji rządowej: 1. odmówił zwrotu działki nr 2 o powierzchni 0,0275 ha, stanowiącej własność Gminy C.; 2. orzekł o zwrocie na rzecz wnioskodawcy nieruchomości oznaczonej jako działka nr 1 o powierzchni 0,2679 ha; 3. zobowiązał wnioskodawcę do zwrotu na rzecz Gminy C. odszkodowania w wysokości 188.500,00 zł. W uzasadnieniu tej decyzji organ podał, że działka nr 2 zajęta jest pod drogę publiczną i nie może podlegać zwrotowi. Organ ustalił brak realizacji celu publicznego, na który działka nr 1 została nabyta, a także brak innych przeszkód do jej zwrotu.

Odwołanie złożyła Gmina C. zaskarżając decyzję I instancji jedynie w zakresie dotyczącym zwrotu działki nr 1 i rozliczeń z tego tytułu. W ocenie Gminy, w sprawie znajduje zastosowanie art. 229 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2014 r., poz. 518 ze zm., dalej ugn bądź ustawa o gospodarce nieruchomościami), co uzasadnia negatywne rozpatrzenie wniosku o zwrot nieruchomości bez potrzeby badania dalszych okoliczności sprawy. "A" w C. (dalej Zakład, Przedsiębiorstwo bądź Fabryka) nabyła użytkowanie wieczyste działki nr 1, które ujawniono w księdze wieczystej przed wejściem w życie ustawy o gospodarce nieruchomościami. To użytkowanie wieczyste następnie nabyła Gmina C. (właścicielka nieruchomości), co jednak jest bez znaczenia w sprawie, bowiem art. 229 ugn chroni każdego kolejnego nabywcę gruntu. Wykładnia art. 229 ugn sprowadzająca się do tego, że do zastosowania tego przepisu koniecznym jest, by nabyte i wpisane do księgi wieczystej użytkowanie wieczyste istniało w dacie wejścia w życie ustawy o gospodarce nieruchomościami, jest niedopuszczalna (tu wyroki sądów administracyjnych).

Skoro roszczenie o zwrot ma charakter cywilnoprawny i majątkowy, to oznacza to, że termin jego przedawnienia biegnie od momentu wymagalności roszczenia określonego w art. 137 ust. 1 ugn (powołano liczne wyroki sądów administracyjnych). Zakwestionowano uznanie przez organ I instancji, że na nieruchomości (działce nr 1) cel wywłaszczenia nie został zrealizowany. W tym zakresie odwołująca się twierdziła, że cel wywłaszczenia został na nieruchomości zrealizowany i wskazała na błędy - w jej ocenie - przeprowadzonego postępowania dowodowego.

Zdaniem odwołującej się, w przypadku nieuznania jej zarzutów, należy rozważyć czy rozstrzygnięcie w zakresie rozliczeń z tytułu zwrotu działki nr 1 jest prawidłowe. Zachodzi potrzeba weryfikacji operatu szacunkowego pod kątem jego zgodności z § 6, 9 i 12 rozporządzenia (Rady Ministrów z dnia 21 września 2004 r.) w sprawie wyceny nieruchomości i sporządzania operatu szacunkowego (Dz. U. nr 207, poz. 2109 ze zm.). Decyzja określa termin płatności w sposób kolidujący z art. 9 ugn, a pkt 5 stanowi, że decyzja jest podstawą wpisu hipoteki w księdze wieczystej, co może mieć miejsce tylko wtedy, gdy odszkodowanie jest rozłożone na raty.

Wnioskodawca przedstawił swe stanowisko, odpowiadając na zarzuty Gminy.

W szczególności przywołał orzecznictwo sądów administracyjnych, które stoi na stanowisku, że by zaistniał skutek prawny w postaci wygaśnięcia roszczenia o zwrot, stan opisany w art. 229 ugn musi trwać w dniu jej wejścia w życie. W dalszej kolejności wskazał, że w świetle orzecznictwa i poglądów doktryny nie można przyjąć, że roszczenie o zwrot ulega przedawnieniu.

Decyzją z dnia [...]r. nr [...] Wojewoda Śląski, po rozpatrzeniu odwołania Gminy, na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 kpa, art. 9a i art. 136 i następnych ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami uchylił zaskarżoną decyzję i orzekł o odmowie zwrotu działki nr 1; w pozostałej części, dotyczącej odmowy zwrotu działki oznaczonej nr 2 stwierdził, że decyzja Starosty stała się ostateczna.

W uzasadnieniu Wojewoda podał, że odwołanie Gminy dotyczyło wyłącznie orzeczenia o zwrocie działki nr 1 i rozliczeń z tego tytułu. W związku z tym Wojewoda dokonał kontroli decyzji I instancji tylko w części zaskarżonej; w pozostałej części dotyczącej odmowy zwrotu decyzja Starosty stała się ostateczna. Zdaniem Wojewody w sprawie ustalono, że nieruchomość położona w C., składająca się z parceli budowlanej nr 3 i parcel gruntowych nr 4, nr 5, 6 o łącznym obszarze 3171 m² została nabyta od A. Z. przez "A" w C. umową z [...] r., Rep. A nr [...] (uzupełnioną umową z [...] roku, Rep. A [...]), zawartą w trybie art. 6 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczenia nieruchomości (Dz. U. z 1961 r. nr 18, poz. 94 ze zm., dalej uztwn) z przeznaczeniem pod rozbudowę Zakładu. Z wykazów zmian gruntowych i map ewidencyjnych wynika, że działki nr 3, 4, 5 i 6 weszły w skład działki nr 7, następnie podzielonej na działki 1 i 2.

Decyzją z dnia [...] r. Wojewoda Bielski stwierdził nabycie, z mocy prawa (przez Gminę C.) między innymi działki 1. Decyzją z dnia [...]"[...]" (winno być "[...]") [...]r. Zarząd Miasta C. stwierdził, że "A" w C. nabyła z dniem [...] r. z mocy prawa, użytkowanie wieczyste m. in. działki nr 1. Umową z [...] r. Fabryka sprzedała Gminie C. prawo użytkowania wieczystego m. in. działki nr 1, co spowodowało wygaśnięcie prawa użytkowania wieczystego (konfuzja), a prawo własności działki niezmiennie przysługuje Gminie C..

W sprawie nie zostały spełnione przesłanki określone w art. 229 ugn, bowiem przepis ten należy rozumieć w ten sposób, że nie można orzec o zwrocie nieruchomości wywłaszczonej wówczas, gdy nieruchomość została sprzedana lub oddana w użytkowanie wieczyste przed wejściem w życie tej ustawy i stan taki trwa w dniu jej wejścia w życie (I OSK 1250/10 i I OSK 1545/10).

W niniejszej sprawie Gmina nabyła prawo własności działki na podstawie decyzji administracyjnej (z [...]r.), a użytkowanie wieczyste ustanowione na rzecz Fabryki nie istniało w dniu wejścia w życie ustawy o gospodarce nieruchomościami. Wojewoda stwierdził, że Starosta przeprowadził w sprawie wnikliwe i szczegółowe postępowanie dowodowe, jednakże po analizie zgromadzonych w sprawie dowodów Wojewoda doszedł do wniosku, że działka została wykorzystana na ceł wywłaszczenia. Organ wskazał na umowę nabycia tej nieruchomości z [...] r., w której cel nabycia określono jako rozbudowa zakładu. Na działce tej znajdowało się składowisko magazynowe, którego eksploatacja rozpoczęła się w roku [...].

Zdaniem organu, rozbudowa zakładu przemysłowego to także tworzenie infrastruktury w postaci dróg wewnętrznych, parkingów, zieleni izolacyjnej itp. Skoro na działce urządzono parking i składowisko, to oznacza to, że cel jakim była rozbudowa Fabryki został zrealizowany. Zajęty teren został przeznaczony na potrzeby Zakładu, by służył realizacji jego celu. Fakt, że na działce nie wybudowano budynków projektowanych w [...] r. pozostaje bez znaczenia w sprawie. Projekty zostały bowiem sporządzone 4 lata po nabyciu nieruchomości, trudno zatem według niego oceniać realizację celu, na który nieruchomość została nabyta w [...] r. Od [...] r. istotnie nieruchomość oznaczona jako działka nr 1 jest wykorzystywana jako targowisko miejskie, ale pozostaje to bez wpływu na rozstrzygnięcie.

Skargę na decyzję ostateczną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach złożył wnioskodawca, domagając się jej uchylenia. Zarzucił naruszenie art. 7, 77, 80 i 107 kpa przez niepełne wyjaśnienie sprawy i sprzeczność rozstrzygnięcia z wynikami postępowania dowodowego.

W uzasadnieniu skargi wskazano, że w umowie nabycia nieruchomości jako cel nabycia wskazano rozbudowę Zakładu. Istotnie nie udało się w postępowaniu odnaleźć decyzji (z [...] i [...] r.) przywołanych w umowie nabycia nieruchomości. Z wykazu nieruchomości będących w użytkowaniu Fabryki (stan na dzień [...]r.) wynika, że na części działki nr 1 znajdowało się składowisko magazynowe, którego eksploatację rozpoczęto w [...] r. Skarżący wskazał na Studium Planu Szczegółowego Zagospodarowania Przestrzennego C. - [...] [...], z którego wynika, że nieruchomość położona była na obszarze oznaczonym w Studium symbolem BB - bazy, magazyny, składowiska i, że na gruncie znajdowały się magazyny do likwidacji. Odwołał się do Studium przedprojektowego rozwoju Zakładu z [...]r., z którego wynika, że na przedmiotowej nieruchomości planowano budowę nowych obiektów. W tej sytuacji, skoro na działce urządzono parking i składowisko, to cel jakim była rozbudowa Zakładu, nie został zrealizowany. Do roku [...] (przynajmniej) na działce nie prowadzono żadnych prac budowlanych; nieruchomości znajdujące się na działce wykorzystywano jako magazyny, a następnie je rozebrano. Skarżący przyznał, że po nabyciu nieruchomość była w części wykorzystana jako parking dla pracowników, a w części jako składowisko. Takiego użycia nieruchomości nie można uznać za użycie na cel uzasadniający wywłaszczenie. Tymczasowe użycie nieruchomości nie może być uznane za modyfikację celu wywłaszczenia. Oznacza to, że zaszła wynikająca z art. 137 ust. 1 pkt 1 ugn przesłanka zwrotu nieruchomości w niniejszej sprawie.

Zdaniem skarżącego, w momencie wywłaszczenia nieruchomości prawdopodobnie nie istniał projekt rozbudowy. W kontekście braku projektu rozbudowy z roku [...] nie można mówić o Studium projektowym z [...]r. jako modyfikacji planów, ale jako o kontynuacji zamierzeń, których wynikiem było wywłaszczenie a to pokazuje, że cel wywłaszczenia nie został zrealizowany. Wskazano, że "Informacja o terenie" powołana w akcie notarialnym utraciła ważność w związku z zarządzeniem Ministra Budownictwa i Przemysłu Materiałów Budowlanych z dnia 28 października 1969 r. w sprawie planów realizacyjnych (§ 9 ust. 3 pkt 2 - informacja o terenie traciła ważność, jeżeli inwestor nie przedłożył w terminie 1 roku od daty uzyskania informacji o terenie planu realizacyjnego do zatwierdzenia), co oznacza, że z dniem [...] r. podstawa prawna nabycia nieruchomości odpadła, a nieruchomość stała się zbędna w rozumieniu przepisów.

Ponieważ bezsporne jest, że działka w [...] r. pozostawała w stanie nienaruszonym, a ważność utraciła "informacja o terenie", to postępowanie lokalizacyjne musiało być przeprowadzone od początku, co oznaczało, że realizacja inwestycji na wywłaszczonym terenie została odroczona na czas nieokreślony. Przy akceptacji poglądu Wojewody, że urządzenie składowiska i parkingu stanowiło realizację celu wywłaszczenia, to wobec faktu, że w tym celu została wykorzystana tylko mała część nieruchomość, organ winien zbadać możliwość zwrotu pozostałej części, a takie ustalenia w sprawie nie zostały poczynione; nadto takich ustaleń w sprawie nie można dokonać, bowiem wykorzystanie terenu na ten ceł było doraźne.

Wojewoda w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie. W ocenie organu odwoławczego urządzenie na wywłaszczonej nieruchomości parkingu dla pracowników i składowiska stanowiło jeden z etapów rozbudowy Fabryki. To, że pozostałe etapy rozbudowy nie doszły do skutku, pozostaje bez znaczenia.

Wyrokiem z dnia 29 czerwca 2015 r., sygn. akt II SA/Gl 74/15 Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł o uchyleniu decyzji Wojewody.

W uzasadnieniu Sąd wskazał, że skarga zasługuje na uwzględnienie, bowiem decyzja zaskarżona została podjęta z naruszeniem art. 138 § 1 pkt 2 kpa.

Niedopuszczalne było stwierdzenie w decyzji ostatecznej, że decyzja I instancji dotycząca działki nr 2 stała się ostateczna.

Omawiane twierdzenia zawarte w rozstrzygnięciu organu odwoławczego było w istocie jedynie informacją o ostateczności rozstrzygnięcia dotyczącego działki nr 2 i mogło się ewentualnie znaleźć w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Sąd potraktował to stwierdzenie jako nie mogące mieć istotnego wpływu na wynik sprawy, a więc nieuzasadniające uchylenie zaskarżonej decyzji.

Zdaniem Sądu rozstrzygnięcie Wojewody dotyczy całej decyzji organu I instancji a więc punktu 1 i 2, i rozliczeń z tytułu zwrotu. Wobec prawomocności pkt 1 decyzji I instancji, Wojewoda winien wyraźnie wskazać w decyzji, że uchyla pkt 2 decyzji I instancji i w tym zakresie orzec co do istoty sprawy. Wobec faktu, że odwołanie dotyczyło także rozliczeń z tytułu dokonanego zwrotu odnośnie tych punktów decyzji I instancji (należało) umorzyć postępowanie jako bezprzedmiotowe (wobec decyzji organu odwoławczego o odmowie zwrotu działki). Z tego powodu doszło do naruszenia art. 138 § 1 pkt 2 kpa.

Sąd akceptował stanowisko organów obu instancji, że celem nabycia była rozbudowa Fabryki. Użyte sformułowanie "rozbudowa zakładu" jest pojęciem ogólnym, ale Starosta przyjął (także po oględzinach z [...]r. i [...]r.), że rozbudowa wiąże się z konkretnymi działaniami w postaci budowy obiektów budowlanych na przedmiotowej działce i przede wszystkim w oparciu o studium przedprojektowe rozwoju zakładu z [...] r., uznał że cel nabycia nie został zrealizowany, a w związku z tym nieruchomość podlega zwrotowi (nie jest bowiem realizacją celu wywłaszczenia utwardzenie terenu, posadowienie wiat magazynowych czy wykorzystanie budynku mieszkalnego, który znajdował się na wywłaszczonej nieruchomości co najmniej do roku [...]jako magazynu). Zagospodarowanie nieruchomości na cele parkingowe czy magazynowe nie jest rozbudową zakładu.

Niewątpliwie w umowie nabycia nieruchomości, jako cel wykupu powołano rozbudowę Fabryki, która została do tego obowiązana w zatwierdzonych planach gospodarczych. Nie budzi wątpliwości, że w trakcie postępowania nie udało się odnaleźć decyzji przywołanych w umowie nabycia.. Ze Studium Planu Szczegółowego Zagospodarowania Przestrzennego C. - [...] z [...]r. wynika, że działka 1 położona była w obszarze oznaczonym w Studium symbolem BB - bazy, magazyny, składowiska, a numer 11 oznaczał, że na gruncie znajdowały się magazyny do likwidacji, co jest zgodne z zeznaniami L. L.. Świadek ten między innymi zeznał, że nieruchomość nabyta od A. Z. została ogrodzona i początkowo w budynkach zorganizowano magazyny. W dalszej kolejności zabudowania zostały wyburzone, a na gruncie urządzono utwardzony parking dla samochodów osobowych pracowników i składowisko.

Z zeznań I. P. wynika, że rok po zbyciu właściciele nieruchomości jeszcze ją zamieszkiwali, a w tym czasie grunt był wykorzystywany częściowo jako parking. Podobnie na działce znajdowało się składowisko magazynowe o powierzchni 654 m², które zrealizowano w [...]r. (informacja - załącznik do k. 7).

Sąd zaakceptował stanowisko Wojewody, że przez rozbudowę zakładu przemysłowego należy rozumieć nie tylko budowę nowych obiektów ale także tworzenie infrastruktury w postaci dróg wewnętrznych, parkingów, zieleni izolacyjnej itp. Urządzenie na nabytym gruncie parkingu i składowiska było realizacją celu nabycia, bowiem zajęty teren został przeznaczony na potrzebę Zakładu, by służył realizacji jego celów. Niewątpliwie niewybudowanie na działce obiektów projektowanych w [...]r. pozostaje bez znaczenia dla sprawy. Projekt z [...]r. sporządzono 4 lata po nabyciu nieruchomości, a więc nie może służyć ocenie realizacji celu, na który nieruchomość została nabyta. Mimo akceptacji przez Sąd pojęcia "rozbudowy zakładu", decyzja nie odpowiada wymaganiom wynikającym z ustawy o gospodarce nieruchomościami.

Z art. 136 ust. 3 ugn wynika, że poprzedni właściciel lub jego spadkobierca mogą żądać zwrotu wywłaszczonej nieruchomości lub jej części, jeżeli stosownie do przepisu art. 137, stała się ona zbędna na ceł wywłaszczenia. Skoro wykonanie parkingu (w ciągu roku od wywłaszczenia - zeznania I. P.), a także składowiska odpadów (zrealizowanego w [...]r.) było realizacją w celu wywłaszczenia - rozbudową zakładu - to w ocenie Sądu należało wskazać jaką część działki nr 1 (o powierzchni 2679 m²) one obejmują, a to wobec obowiązku zwrotu części nieruchomości, nie wykorzystanej na cel wywłaszczenia.

Sąd podzielił dokonaną przez Wojewodę wykładnię art. 229 ugn.

Odnośnie odpowiedzi na skargę Sąd zwrócił uwagę Wojewodzie, że odpowiedź jest pismem procesowym i co do zasady winna zawierać ustosunkowanie się do wszystkich zarzutów skargi.

Podobnie decyzja ostateczna winna ustosunkowywać się do wszystkich zarzutów odwołania (tu złożonego przez Gminę C.), bowiem w przeciwnym wypadku narusza ona nie tylko art. 107 ale i 15 kpa. W zaskarżonej decyzji brak pełnego ustosunkowania się do wszystkich zarzutów odwołania.

W postępowaniu ponownym organ odwoławczy winien mieć na uwadze wyżej przedstawione argumenty, a w decyzji ostatecznej odnieść się do wszystkich zarzutów odwołania i skargi.

Po rozpoznaniu skargi kasacyjnej Gminy wyrokiem z dnia 19 kwietnia 2018 r., sygn. akt I OSK 3206/15, Naczelny Sąd Administracyjny skargę tą oddalił.

Po ponownym rozpoznaniu sprawy zaskarżoną decyzją organ odwoławczy, na podstawie art. 138 § 2 kpa orzekł o uchyleniu pkt 2 i 3 decyzji organu I instancji, przekazując sprawę do ponownego rozpatrzenia temu organowi.

Po zrelacjonowaniu przebiegu dotychczasowego postępowania organ stwierdził bowiem, że w przywołanych wyżej wyrokach przesądzono w istocie, że urządzenie parkingu i składowiska było realizacją celu nabycia, gdyż zajęty teren został przeznaczony na potrzeby zakładu i służył do realizacji jego celów. Niewybudowanie projektowanych w [...] r. obiektów, pozostaje zaś bez znaczenia dla sprawy, gdyż projekt ten został sporządzony 4 lata po nabyciu nieruchomości. Jednocześnie przesądzono o konieczności zbadania, na jakim obszarze terenu, stanowiącym obecnie działkę nr 1, istniały wskazane obiekty (parking i składowisko odpadów). Tylko na tym terenie zrealizowano bowiem cel przejęcia nieruchomości. Pozostały obszar powinien podlegać zwrotowi stosownie do art. 136 ust. 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami.

Organ odwoławczy wskazał zatem, że konieczne jest ustalenie, na jakim obszarze tej działki powstały wskazane wyżej obiekty, sporządzenie projektu podziału geodezyjnego nieruchomości (wydzielenie części przewidzianej do zwrotu) oraz sporządzenie operatu szacunkowego określającego jej wartość rynkową, stanowiącego podstawę rozliczeń w związku ze zwrotem (lub zwrotem części). Ponadto, w związku ze śmiercią wnioskodawcy, zasadne jest wystąpienie do jego następców prawnych o podanie, czy podtrzymują złożony wniosek.

Zdaniem organu, oznacza to przeprowadzenie pełnego postępowania administracyjnego, wykraczającego poza ramy z art. 136 kpa, co uzasadnia wydanie decyzji kasacyjnej z art. 138 § 2 kpa.

Skargę na powyższą decyzję złożyła Gmina, zarzucając naruszenie:

- art. 138 § 1 pkt 2 kpa – poprzez uchylenie części rozstrzygnięcia organu I instancji (pkt 2 i 3 decyzji), bez orzeczenia co do pkt 4, 5 i 6 tej decyzji objętych odwołaniem,

- art. 107 i art. 15 kpa – poprzez nierozpoznanie całości sprawy,

- art. 153 p.p.s.a. – poprzez błędną interpretację wskazań, zawartych w przywołanym wyżej wyroku WSA,

- art. 7, 77 § 1, 80 i 107 § 3 kpa z powodu nienależytego wyjaśnienia sprawy i błędnych ustaleń faktycznych, poprzez przyjęcie, że tylko część zajęta pod parking i składowisko została wykorzystana na cel wywłaszczenia, podczas gdy nie zbadano, czy doszło do wykorzystania na ten cel innych części terenu.

Na tej podstawie skarżąca wniosła o uchylenie decyzji organu odwoławczego i zasądzenie zwrotu kosztów postępowania.

Zdaniem skarżącej, w poprzednim wyroku nie przesądzono, że inne fragmenty działki nie zostały wykorzystane na cel wywłaszczenia i muszą być zwrócone. Stąd też organ odwoławczy nadinterpretował treść wyroku. Nadto, odwołanie dotyczyło także metodologicznej prawidłowości wyceny, co nie było przedmiotem rozważań Sądów. Do kwestii tej nie odniósł się także organ odwoławczy przy ponownym rozpoznaniu sprawy.

Organ odwoławczy wniósł o oddalenie skargi. Wyjaśnił, że merytoryczne rozstrzygnięcie organu I instancji zawarte było w pkt 1, 2 i 3. Pozostałe pkt 4,5 i 6, stanowiły jedynie przywołanie treści art. 141 ust. 2 i 4 oraz art. 139 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Zatem nie mogły stanowić przedmiotu orzekania. Operat szacunkowy jako sporządzony ponad 4 lata temu, utracił zaś aktualność.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga jest nieuzasadniona.

Z mocy art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.), ocena i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie.

Wbrew zarzutom skarżącej Gminy, organ odwoławczy prawidłowo zinterpretował treść wyżej przywołanego prawomocnego wyroku tut. Sądu, mocą którego uchylono poprzednią decyzję tego organu.

Faktem jest, że odwołanie dotyczyło orzeczenia organu I instancji w przedmiocie zwrotu przedmiotowej działki. Decyzja odmawiająca zwrotu drugiej działki stała się ostateczna. Rozstrzygniecie organu I instancji w zakresie zwrotu działki i rozliczeń z tym związanych obejmowało pkt 2-6 decyzji. Tymczasem organ odwoławczy zaskarżoną decyzją uchylił decyzję organu I instancji w pkt 2 i 3 i w tym zakresie przekazał sprawę temu organowi do ponownego rozpatrzenia.

Punkty 4, 5 i 6 decyzji organu I instancji, nie stanowiły jednak rozstrzygnięcia, lecz jedynie informację o treści art. 141 ust. 2 i 4 oraz art. 139 ustawy o gospodarce nieruchomościami (obecnie Dz. U. z 2018 r., poz. 2204).

Stąd też orzeczenie w tym zakresie było zbędne. Oczywiście, można twierdzić, że prawidłowe byłoby uchylenie także decyzji w tym zakresie i umorzenie postępowania z braku podstaw do zawarcia w osnowie decyzji informacji o treści przepisów prawa, jednak uchybienie to nie miało wpływu na wynik sprawy. Podobnie, tut. Sąd ocenił uchybienie organu odwoławczego w poprzedniej decyzji co do zawarcia w decyzji orzeczenia o prawomocności decyzji organu I instancji w pozostałym zakresie.

Zatem nieuchylenie przez organ II instancji pkt 4, 5 i 6 decyzji organu I instancji, jako stanowiących informację o treści przepisów prawa, nie mogło skutkować uchyleniem zaskarżonej decyzji, jako że nie stanowiło naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, ani też uchybienia regułom procedury w stopniu skutkującym wznowieniem tego postępowania, bądź mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Tymczasem, z mocy art. 145 § 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, dopiero stwierdzenie tego rodzaju naruszenia prawa uzasadnia uwzględnienie skargi. Oznacza to, że nie każdy przypadek wydania wadliwego rozstrzygnięcia skutkuje jego uchyleniem.

Chybiony jest też zarzut skargi, że w poprzednim wyroku tut. Sądu nie przesądzono kwestii, że cel wywłaszczenia zrealizowano jedynie na części wywłaszczonej działki. Sąd jednoznacznie stwierdził, że realizacją celu wywłaszczenia było wykonanie parkingu i składowiska odpadów. Zatem należało wskazać, jaką część działki o pow. 2679 m² obiekty te obejmują, a to wobec obowiązku zwrotu pozostałej części nieruchomości jako niewykorzystanej na cel wywłaszczenia (str. 9 uzasadnienia wyroku). Oddalając skargę kasacyjną Gminy, Naczelny Sąd Administracyjny w tym zakresie nie wyraził odmiennej oceny.

W konsekwencji, prawidłowo Wojewoda po ponownym rozpatrzeniu sprawy orzekł o uchyleniu decyzji organu I instancji w zakresie zwrotu działki i rozliczeń z tym związanych oraz przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia celem wydzielenia odpowiedniej części wywłaszczonej działki, zajętej pod wyżej wymienione obiekty oraz zwrotu pozostałej części nieruchomości w trybie art. 136 ust. 3 i art. 137 ustawy o gospodarce nieruchomościami.

Skoro zaś zwrotowi podlegać winna jedynie część działki, zbędne było odnoszenie się do kwestii metodologicznej prawidłowości wyceny rzeczoznawcy majątkowego, odnoszącej się do całej działki. Operat szacunkowy z uwagi na upływ 1 roku od jego sporządzenia utracił bowiem ważność. Obecnie zachodzi potrzeba wyceny jedynie części przedmiotowej działki, co wymaga sporządzenia nowego operatu szacunkowego. Zbędna jest w takiej sytuacji ocena prawidłowości sporządzenia poprzedniego operatu, dotyczącego całej działki. Zatem zaskarżona decyzja nie narusza art. 138 § 2 kpa, ani też art. 7, 15, 77 § 1, 80 i 107 kpa oraz art. 153 p.p.s.a.

Działając z urzędu, sąd administracyjny nie stwierdził też innego naruszenia prawa, wymienionego w art. 145 § 1 p.p.s.a.

Z tych wszystkich względów, Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę jako nieuzasadnioną na podstawie art. 151 tej ustawy.

mr