Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt V SA/Wa 2983/08
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2009-03-31 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6550
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Prezes Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 145 par. 1 pkt 1 lit. c, art. 152, art. 200, art. 205
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Mirosława Pindelska, Sędzia WSA - Beata Krajewska, Sędzia WSA - Michał Sowiński (spr.), Protokolant - Anna Świderska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 31 marca 2009 r. sprawy ze skargi I. N. na decyzję Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] września 2008 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji o przyznaniu płatności bezpośrednich do gruntów rolnych; 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. zasądza od Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa na rzecz I. N. kwotę 457 zł (czterysta pięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego 3. stwierdza, że uchylona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku


UZASADNIENIE

Przedmiotem kontroli sądowoadministracyjnej w niniejszej sprawie jest decyzja Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z [...] września 2008 r. utrzymująca w mocy decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z [...] czerwca 2008 r. stwierdzającą nieważność decyzji ostatecznej Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w I. nr [...] z dnia [...] maja 2006 r. o przyznaniu płatności bezpośrednich do gruntów rolnych.

Zaskarżone orzeczenie zostało wydane w następującym stanie faktycznym.

I. N. złożyła w dniu [...] czerwca 2004 r. w Biurze Powiatowym ARiMR w I. wniosek o przyznanie płatności bezpośrednich do gruntów rolnych lub o przyznanie płatności z tytułu wsparcia działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania na rok 2004. We wniosku tym I. N. zadeklarowała do płatności [...] działek rolnych o łącznej powierzchni użytkowanej rolniczo [...] ha. W wyniku przeprowadzonej w dniu [...] lipca 2004 r. kontroli administracyjnej wniosku ujawniono, iż na zgłoszone przez I. N. działki rolne położone na działkach ewidencyjnych nr [...] o łącznej powierzchni [...] ha wniosek o płatność złożył również A. W.

W dniu [...] września 2004 r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w I. decyzją Nr [...] odmówił I. N. przyznania płatności bezpośrednich do gruntów rolnych na rok 2004 oraz decyzją z dnia [...] września 2004 r. odmówił A. W. przyznania płatności bezpośrednich do gruntów rolnych na rok 2004 do spornych działek z uwagi na brak możliwości jednoznacznego ustalenia faktycznego posiadacza. I. N. odwołała się od przedmiotowej decyzji, podnosząc jednocześnie, iż wniosła do sądu pozew o ustalenie prawa tj. stosunku dzierżawy przedmiotowych działek ewidencyjnych, a sąd – [...] Wydział Cywilny Sądu Rejonowego w S. - wydał w dniu [...] września 2004 r. postanowienie zabezpieczające powództwo, w którym to postanowieniu zobowiązał Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w I. do wstrzymania się od określenia osoby uprawnionej do otrzymania dopłat bezpośrednich do tej nieruchomości w 2004 roku.

Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego ARiMR w T. rozpatrując odwołanie uznał, iż jest ono zasadne i wniesienie powództwa o ustalenie stosunku dzierżawy należy traktować jako zagadnienie wstępne, w związku z czym decyzją z dnia [...] października 2004 r. przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. W związku z powyższym oraz na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 z późn. zm.); dalej: "k.p.a." w dniu [...] listopada 2004 r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w I. postanowieniem Nr [...] zawiesił z urzędu postępowanie w sprawie przyznania płatności bezpośrednich do gruntów rolnych I. N. do czasu rozstrzygnięcia przez sąd zagadnienia wstępnego tj. ustalenia prawa do użytkowania spornych gruntów.

W dniu [...] września 2005 r. Sąd Rejonowy w S. Wydział [...] Cywilny wydał wyrok w sprawie (sygn. akt [...]) o ustalenie prawa, z powództwa Państwa N. Sąd Rejonowy w S. orzekł, iż do dnia [...] grudnia 2004 r. między Państwem N. a Państwem S. istniał stosunek dzierżawy spornych gruntów. Od przedmiotowego wyroku, pozwani - Państwo W. oraz Państwo S. wnieśli apelację do Sądu Okręgowego w B. Wydział [...] Cywilny Odwoławczy (sygn. akt [...]), który to sąd apelację oddalił.

Następnie postanowieniem z dnia [...] marca 2006 r. nr [...] Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w I. wznowił postępowanie w sprawie przyznania płatności bezpośrednich do gruntów rolnych.

Decyzją z dnia [...] maja 2006 r. nr [...] Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w I. przyznał I. N. płatności bezpośrednie do gruntów rolnych, do powierzchni o którą wnioskowała w złożonym na rok 2004 wniosku o przyznanie płatności. Decyzja została odebrana przez stronę osobiście, strona nie skorzystała z prawa wniesienia odwołania, w związku z czym decyzja stała się prawomocna.

W dniu [...] maja 2008 r. Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego ARiMR w T. zawiadomieniem o wszczęciu postępowania w trybie art. 157 k.p.a. z urzędu wszczął postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w I. Powodem wszczęcia przedmiotowego postępowania było podejrzenie wystąpienia nieprawidłowości popełnionych w trakcie rozpatrywania wniosku z dnia [...] czerwca 2004 r. polegających na naruszeniu przepisów ustawy z dnia 18 grudnia 2003 r. o płatnościach bezpośrednich do gruntów rolnych i oddzielnej płatności z tytułu cukru (Dz. U. z 2004 r., Nr 6, poz. 40 z późn. zm.). Zawiadomienie o wszczęciu postępowania producent rolny odebrał w dniu [...] maja 2008 r.

W dniu [...] maja 2008 r. w związku z wystosowaną informacją o możliwości zapoznania się z aktami sprawy i wypowiedzenia się co do zebranych materiałów i dowodów w Oddziale Regionalnym stawiła się I. N. wraz z ustanowionym pełnomocnikiem adw. W. R. Strona skorzystała z przysługującego jej prawa do zapoznania się z aktami sprawy i wniosła pismo przygotowawcze wraz z wnioskiem o zawieszenie postępowania na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. z uwagi na wystąpienie do Sądu Rejonowego w S. z wnioskiem o wykładnię wyroku z dnia [...] września 2005 r. (sygn. akt [...] W uzasadnieniu wniosku o zawieszenie postępowania wskazano, że: "podstawą rozstrzygnięcia o płatnościach bezpośrednich za rok 2004 na rzecz I. N. był wyrok Sądu Rejonowego w S. z dnia [...] września 2005 r. ustalający tytuł prawny I. i M. małż. N. do spornych gruntów rolnych (...) Skoro więc Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w I. oparł swe rozstrzygnięcie na podstawie wyroku Sądu Rejonowego w S., to uzyskanie w sprawie o stwierdzenie nieważności decyzji wykładni tego wyroku, należy uznać za zagadnienie wstępne tego postępowania i to w rozumieniu przepisu art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a.". W wyniku rozpatrzenia przez organ I instancji tj. Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego ARiMR w T. wniosku o zawieszenie postępowania, postanowieniem z dnia [...] czerwca 2008 r. Nr [...] organ odmówił zawieszenia postępowania administracyjnego w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w I.. W uzasadnieniu przedmiotowego postanowienia organ wskazał, iż pomiędzy wnioskiem strony postępowania do Sądu Rejonowego w S. o wykładnię wyroku z dnia [...] września 2005 r., a podjęciem rozstrzygnięcia w sprawie o stwierdzenie nieważności decyzji Kierownika Biura Powiatowego w I. z dnia [...] maja 2006 r. nie występuje zależność (związek przyczynowy), która uzasadniałby zawieszenie postępowania w trybie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. Od przedmiotowego postanowienia I. N. złożyła zażalenie do Prezesa ARiMR. Postanowieniem Nr [...] z dnia [...] sierpnia 2008 r. Prezes ARiMR utrzymał zaskarżone postanowienie w mocy.

Następnie w dniu [...] czerwca 2008 r. Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego ARiMR w T. wydał decyzję o stwierdzeniu nieważności decyzji Kierownika Biura Powiatowego w I. z dnia [...]maja 2006 r. o przyznaniu płatności bezpośrednich do gruntów rolnych na rok 2004 I. N. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, iż z ustalonego stanu faktycznego sprawy wynika jednoznacznie, że w roku 2004 I. N., pomimo, iż posiadała tytuł prawny do spornych gruntów to ich nie użytkowała m.in. ze względu na naruszenie posiadania i prowadzenie prac na spornych gruntach przez A. W. Powyższe znajduje potwierdzenie m.in. w wysłanym przez I. N. do A. W. wezwaniu do zaniechania naruszenia posiadania oraz zgłoszeniu przez I. N. naruszenia posiadania do Prokuratury Rejonowej w S. Jak sama I. N. wskazała w piśmie do Prezesa ARiMR z dnia [...] lipca 2007 r. przyczyną dla której zwróciła się do Sądu Rejonowego w S. o ustalenie prawa posiadania był fakt, iż "użytkowała to gospodarstwo od roku [...], a drugi dzierżawca od stycznia [...] roku". Ponadto wskazano, iż rozstrzygnięcie Sądu Rejonowego w S. odnosi się do tytułu prawnego do użytkowania gruntów i nie przesądza, kto był faktycznym użytkownikiem spornych gruntów.

Orzekając na skutek odwołania Prezes ARiMR - po ponownym wyjaśnieniu sprawy - decyzją z dnia [...] września 2008r. nr [...] utrzymał w mocy decyzję organu I instancji, uznając, iż nie narusza ona przepisów prawa. W uzasadnieniu wskazano, że w niniejszej sprawie zaistniały przesłanki stwierdzenia nieważności decyzji z dnia [...] maja 2006 r. albowiem została ona wydana z rażącym naruszeniem prawa.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie I. N. wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości, jako naruszającej prawo, a w szczególności wydanej z obrazą przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego tj. art. 156 § 1 pkt. 2 k.p.a. poprzez utrzymanie w mocy decyzji Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego ARiMR w T. uznającej, że decyzja Kierownika Oddziału Powiatowego ARiMR w I. z dnia [...]maja 2006 r., wydana została z rażącym naruszeniem przepisów prawa tj. art. 2 ust. 1 ustawy 18 grudnia 2003 roku o płatnościach bezpośrednich do gruntów rolnych.

W odpowiedzi na skargę Prezes Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa wniósł o jej oddalenie jako niezasadnej, podtrzymując stanowisko prezentowane w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

Zgodnie z treścią art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Uzupełnieniem tego zapisu jest treść art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.); dalej: "p.p.s.a.", w którym wskazano, iż sądy administracyjne stosują środki określone w ustawie. Powyższe regulacje określają podstawową funkcję sądownictwa i toczącego się przed nim postępowania. Jest nią – bez wątpienia – sprawowanie wymiaru sprawiedliwości poprzez działalność kontrolną polegającą na zbadaniu, czy organ administracji publicznej nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. W tym zakresie mieści się ocena, czy zaskarżone rozstrzygnięcie odpowiada prawu i czy postępowanie prowadzące do jego wydania nie jest obciążone wadami uzasadniającymi jego uchylenie.

Dokonując oceny zaskarżonej decyzji w powyższym zakresie, Sąd dopatrzył się naruszenia przepisów postępowania administracyjnego w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Kontrolowane w sprawie decyzje zostały wydane w ramach postępowania nieważnościowego, czyli jednego z trybów nadzwyczajnych postępowania administracyjnego. Oznacza to, iż przedmiotem postępowania nadzwyczajnego winno być przeprowadzenie kontroli prawidłowości decyzji, wydanej w postępowaniu zwykłym, w tym przypadku decyzji Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w I. z dnia [...] maja 2006 r. o przyznaniu płatności bezpośrednich do gruntów rolnych, korzystającej z przymiotu ostateczności. Stwierdzenie nieważności ostatecznej decyzji administracyjnej jest instytucją, która stanowi wyjątek od ogólnej zasady trwałości decyzji, o której mowa w art. 16 k.p.a., toteż może mieć miejsce jedynie w przypadku, gdy decyzja dotknięta jest w sposób niewątpliwy jedną z wad wymienionych w art. 156 § 1 k.p.a.

Powoływanie się przez organ nadzoru na zaistnienie przesłanki stwierdzenia nieważności w postaci rażącego naruszenia prawa, skutkuje koniecznością wykazania, iż stwierdzone uchybienie rzeczywiście takie cechy posiada. Niewątpliwie "rażące naruszenie prawa" stanowi bowiem kwalifikowaną formę naruszenia norm prawnych. Oznacza to, że na organie prowadzącym postępowanie nadzorcze spoczywa obowiązek wykazania, w sposób nie pozostawiający żadnych wątpliwości, iż w konkretnie rozpoznawanej sprawie zaistniała przesłanka rażącego naruszenia prawa, warunkująca stwierdzenie nieważności decyzji.

W ocenie organu odwoławczego decyzja Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w I. została wyeliminowana z obrotu prawnego z uwagi na rażącą wadliwość zawartych w niej ocen prawnych odnoszących się do rozumienia przesłanek decydujących o przyznaniu płatności bezpośrednich. Prezes ARiMR wskazał, iż w przedmiotowej sprawie przesłanka stwierdzenia nieważności dotyczyła rażącego naruszenia przepisów prawa materialnego tj. ustawy z dnia 18 grudnia 2003 r. o płatnościach bezpośrednich do gruntów rolnych i oddzielnej płatności z tytułu cukru poprzez przyznanie pomocy finansowej skarżącej do gruntów rolnych, których nie była posiadaczem w myśl art. 2 ust. 1 i 2 ustawy. Wskazano, iż w roku 2004 wnioskodawczyni, pomimo, że posiadała tytuł prawny do spornych gruntów to ich nie użytkowała m.in. ze względu na naruszenie posiadania i prowadzenie prac na spornych gruntach przez A. W.

Należy zauważyć, iż postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności jest samodzielnym postępowaniem administracyjnym, którego istotą winno być ustalenie, czy dana decyzja dotknięta została jedną z wad wymienionych w art. 156 § 1 k.p.a., a nie ponowne rozpoznanie sprawy co do istoty, jak w postępowaniu odwoławczym. Podkreślić jednak należy, że nie oznacza to, iż w tym postępowaniu organ nadzoru jest zwolniony z obowiązku prowadzenia postępowania dowodowego z zastosowaniem środków dowodowych, o których mowa w art. 75 § 1 k.p.a. Celem i istotą takiego postępowania wyjaśniającego, prowadzonego przez organ nadzoru, jest jedynie ustalenie, czy kwestionowana decyzja wydana została przy zaistnieniu którejkolwiek z przesłanek określonych w art. 156 § 1 k.p.a.

W tym kontekście, jako zasadny ocenić należy zarzut naruszenia przez organ odwoławczy zasady ogólnej prawdy obiektywnej, wyrażonej w art. 7 k.p.a. Niedokonanie analizy stanu faktycznego sprawy w kontekście uzasadnienia postanowienia Sądu Rejonowego w S. z dnia [...] czerwca 2008 r. oddalającego wniosek o wykładnię uzasadnienia wyroku z dnia [...] września 2005 r., wydanego w sprawie [...] (k. 14 akt sąd.) powoduje, iż Prezes Agencji nie dopełnił obowiązków wynikających z art. 77, 78 oraz 80 k.p.a.

Należy podkreślić, iż, wbrew twierdzeniom organu odwoławczego, decyzja Kierownika Biura Powiatowego ARiMR z dnia [...] maja 2006 r. o przyznaniu płatności bezpośrednich do gruntów rolnych została wydana w oparciu o ustalenia faktyczne wskazujące na faktyczne użytkowanie spornej nieruchomości przez skarżącą. Powyższych ustaleń organ dokonał w oparciu o całokształt zgromadzonego materiału dowodowego, w tym również w oparciu o treść uzasadnienia wyroku Sądu Rejonowego w S. z dnia [...] września 2005 r. Ustalenia sądu powszechnego w zakresie faktycznego władania sporną nieruchomością rolną przez skarżącą stanowiły zatem element stanu faktycznego.

Wskazać przy tym należy, iż istota mocy wiążącej prawomocnego orzeczenia sądu cywilnego wyraża się w tym, że także inne sądy, inne organy państwowe, a w przypadkach przewidzianych w ustawie także inne osoby muszą brać pod uwagę fakt istnienia i treść prawomocnego orzeczenia sądu [art. 365 § 1 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. – Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. Nr 43, poz. 296 z późn. zm.)]. Wynikający z niej stan związania, według poglądów jakie ukształtowało piśmiennictwo i judykatura przedmiotu, ograniczony jest jednak, co do zasady, tylko do rozstrzygnięcia zawartego w sentencji orzeczenia i nie obejmuje jego motywów (por. wyroki Sądu Najwyższego z dnia 13 stycznia 2000 r., sygn. akt II CKN 655/98, LEX nr 51062; z dnia 23 maja 2002 r., sygn. akt IV CKN 1073/00, LEX nr 55501). Orzekając w przedmiocie przyznania skarżącej płatności bezpośrednich do gruntów rolnych organ był zatem związany jedynie orzeczeniem ustalającym istnienie stosunku dzierżawy. Dokonanie przez Kierownika Biura Powiatowego ARiMR ustaleń w oparciu o stanowisko sądu cywilnego wyrażone w uzasadnieniu wyroku z dnia [...] września 2005 r. powoduje jednak, iż na etapie postępowania nieważnościowego organ odwoławczy nie mógł uchylić się od analizy zawnioskowanego przez stronę skarżącą dowodu z postanowienia Sądu Rejonowego w S. z dnia [...] czerwca 2008 r. oddalającego wniosek o wykładnię uzasadnienia wyroku z dnia [...] września 2005 r., skoro Sąd uczynił przedmiotem rozważań kwestię faktycznego użytkowania spornych gruntów.

W rozpoznawanej sprawie bowiem, wbrew poglądowi wyrażonemu w zaskarżonej decyzji, przesłankę stwierdzenia nieważności decyzji stanowić mogło wykazanie, iż mamy do czynienia z zastosowaniem prawa materialnego do wadliwie ustalonego stanu faktycznego. Obowiązkiem organów prowadzących postępowanie o stwierdzenie nieważności ostatecznej decyzji w przedmiocie przyznania skarżącej płatności bezpośrednich było zatem wykazanie, iż stan faktyczny w sprawie został ustalony niezgodnie z prawdą. Warunkiem prawidłowego ustalenia stanu faktycznego było przy tym nie tylko ustalenie faktów zgodnie z rzeczywistością, ale również prawidłowa ocena prawna wszystkich prawotwórczych w danej sprawie faktów. Wykonanie powyższego obowiązku zapewniają organowi uprawnienia procesowe (art. 77 § 2, art. 78 k.p.a.), czyniące go dysponentem zakresu postępowania dowodowego. Pomimo zatem, iż organy orzekające w sprawie stwierdzenia nieważności nie są związane ustaleniami i ocenami dokonanymi w uzasadnieniu wyroku z dnia [...] września 2005 r., to jednak, z uwagi na dokonanie przez Kierownika Biura Powiatowego ARiMR ustaleń faktycznych m.in. w oparciu o analizę uzasadnienia powyższego wyroku, prawo do dokonania własnej oceny wyników postępowania dowodowego (wyjaśniającego) nie może prowadzić do ignorowania stanowiska zajętego przez Sąd Rejonowy w S. w uzasadnieniu postanowienia z dnia [...] czerwca 2008 r., w którym wskazano, iż sporne działki ewidencyjne w okresie od dnia [...] maja 2003 r. do [...] grudnia 2004 r. znajdowały się w faktycznym władaniu I. i M. małżonków N., którzy z nich rzeczywiście korzystali, na potrzeby prowadzonej przez siebie działalności rolnej ([...]).

Za zasadne uznać należy w powyższym kontekście stanowisko skarżącej, iż zakwestionowanie przez organy orzekające w sprawie stwierdzenia nieważności ustaleń dokonanych przez sąd cywilny wiązać się powinno z wykazaniem, iż pozostały zgromadzony w sprawie materiał dowodowy potwierdza wadliwość ocen sądu powszechnego. Tylko bowiem takie dowody, które ponad wszelką wątpliwość wykazałyby, że sporne grunty rolne nie były przez skarżącą prawidłowo użytkowane rolniczo mogły stanowić podstawę do stwierdzenia, że decyzja Kierownika Biura Powiatowego ARiMR z dnia [...] maja 2006 r. o przyznaniu płatności bezpośrednich do gruntów rolnych, została wydana z rażącym naruszeniem prawa.

Należy mieć przy tym na uwadze, że naruszenie prawa o rażącym charakterze występuje przede wszystkim wówczas, gdy treść rozstrzygnięcia pozostaje w wyraźnej i oczywistej sprzeczności z treścią przepisów prawa i gdy charakter tego naruszenia powoduje, iż rozstrzygnięcie nie może zostać zaakceptowane jako akt wydany przez organ praworządnego państwa. Przy czym naruszenie noszące cechy rażącego, wymaga wykazania i udowodnienia w uzasadnieniu decyzji stwierdzającej nieważność decyzji ostatecznej jako szczególnego rodzaju naruszenie prawa. W rozpoznawanej sprawie brak analizy uzasadnienia postanowienia Sądu Rejonowego w S. z dnia [...] czerwca 2008 r. skutkował wydaniem rozstrzygnięcia w sytuacji gdy sprawa nie została wyczerpująco i wszechstronnie wyjaśniona, a niepełny materiał dowodowy nie pozwalał na niebudzące wątpliwości ustalenia faktyczne.

W tym miejscu należy podkreślić, iż z ogólnych zasad postępowania statuowanych przepisami Kodeksu postępowania administracyjnego, w tym zasady praworządności i zasady pogłębiania zaufania do organów Państwa (art. 7, 8 k.p.a.) wynika przede wszystkim wymóg praworządnego prowadzenia postępowania i rozstrzygnięcia sprawy przez organ administracji publicznej. W realizacji tych zasad konieczne jest ścisłe przestrzeganie prawa zwłaszcza w zakresie dokładnego wyjaśnienia okoliczności sprawy i konkretnego ustosunkowania się do żądań i twierdzeń strony. Natomiast z art. 77 § 1, art. 7 i art. 8 k.p.a. wynika obowiązek wyczerpującej oceny zgromadzonego materiału dowodowego, zaś ta ocena winna znaleźć odzwierciedlenie, w świetle wymogów określonych w art. 107 § 3 k.p.a., w uzasadnieniu zaskarżonego rozstrzygnięcia.

Ponadto, dokonując oceny zaskarżonej decyzji w oparciu o art. 134 § 1 p.p.s.a., zgodnie z którym sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, należy zauważyć, iż w aktach sprawy brak jest postanowienia o podjęciu postępowania w sprawie przyznania skarżącej płatności bezpośrednich do gruntów rolnych na rok 2004. Z uzasadnienia decyzji Kierownika Biura Powiatowego ARiMR z dnia [...] maja 2006 r. wynika, iż postanowieniem z dnia [...] listopada 2004 r. organ I instancji, działając na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a., zawiesił postępowanie z urzędu do czasu rozstrzygnięcia przez sąd zagadnienia wstępnego tj. ustalenia prawa do użytkowania spornych gruntów. Sąd zauważa w tym kontekście, iż z treści rozstrzygnięcia postanowienia z dnia [...] marca 2006 r. wynika, iż organ I instancji postanowił wznowić postępowanie w sprawie przyznania płatności bezpośrednich do gruntów rolnych nr [...] Pani I. N. (k. 33 akt adm.). W uzasadnieniu powyższego rozstrzygnięcia wskazano natomiast, iż powodem wznowienia postępowania jest nowa okoliczność faktyczna, polegająca na tym, iż w dniu [...] kwietnia 2006 r. inny producent w odpowiedzi na wezwanie do wyjaśnień wskazał, iż jest użytkownikiem części dziełek ewidencyjnych nr [...] – obręb geodezyjny R. Wyjaśnienia wymaga zatem czy przedmiotowe postanowienie dotyczy postępowania w sprawie wniosku skarżącej o przyznanie płatności za rok 2004 czy też innego zakończonego decyzją ostateczną postępowania dotyczącego działek ewidencyjnych nr [...] – obręb geodezyjny R., które nie były objęte wnioskiem I. N. złożonym w dniu [...] czerwca 2004 r.

Należy wskazać, iż wznowienie postępowania w sprawie przyznania skarżącej płatności bezpośrednich do gruntów rolnych na rok 2004, która została wszczęta wnioskiem z dnia [...] czerwca 2004 r., rażąco naruszałoby przepisy postępowania. Za rażące uznać należy bowiem wznowienie postępowania będącego w toku, a jedynie zawieszonego. Podkreślenia wymaga, iż instytucja wznowienia dotyczy jedynie postępowań zakończonych decyzją ostateczną. Wznowienie postępowania w przedmiotowej sprawie, w której toczyło się postępowanie pierwszoinstancyjne, stanowiłoby rażące naruszenie zasad procedury, skutkujące nieważnością decyzji o przyznaniu płatności bezpośrednich do gruntów rolnych z dnia [...] maja 2006 r.

Reasumując Sąd uznał, iż zaskarżona decyzja została wydane z naruszeniem przepisu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. oraz przepisów art. 7, art. 77, art. 78, art. 80 oraz art. 107 § 3 k.p.a. - w stopniu, który mógł mieć istotne znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy.

W ponownie prowadzonym przez organ II instancji postępowaniu należy uwzględnić powyżej poczynione przez Sąd uwagi, pamiętając m.in. o tym, iż uzasadnienie decyzji winno odpowiadać rygorom określonym w art. 107 § 3 k.p.a., dając jasny obraz motywów rozstrzygnięcia.

Z powyższych względów, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c oraz art. 152 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 i art. 205 § 1 p.p.s.a.