Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt I SAB/Wr 249/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2021-02-03 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6272 Wizy, zezwolenie na zamieszkanie na czas oznaczony, na osiedlenie się, wydalenie z terytorium Rzeczypospolitej Polskiej
658
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: *Stwierdzono bezczynność organu
Powołane przepisy: article: art. 37 par. 1 pkt 1
journal: Dz.U. 2018 poz 2096
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Maria Tkacz – Rutkowska (sprawozdawca) Sędziowie: sędzia WSA Daria Gawlak - Nowakowska sędzia WSA Katarzyna Radom po rozpoznaniu w Wydziale I na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 3 lutego 2021 r. sprawy ze skargi Z. B. na bezczynność Wojewody D. w przedmiocie wydania zezwolenia na pobyt czasowy i pracę I. stwierdza, że Wojewoda D. dopuścił się w bezczynności w sprawie z wniosku skarżącej; II. stwierdza, że bezczynność Wojewody D. miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; III. zobowiązuje Wojewodę D. do załatwienia sprawy w terminie 30 dni od otrzymania odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy; IV. przyznaje od Wojewody D. na rzecz skarżącej Z. B. sumę pieniężną w kwocie 1.200 (jeden tysiąc dwieście) złotych; V. zasądza od Wojewody D. na rzecz skarżącej Z. B. kwotę 597 (pięćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi z [...] sierpnia 2020 r. (wpływ do organu administracji [...].08..2020 r.) jest bezczynność Wojewody [...] w sprawie rozpoznania wniosku Z.B. o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy i pracę.

Z akt sprawy wynika, że [...] maja 2019 r. wpłynął do [...] Urzędu Wojewódzkiego wniosek Z.B. obywatelki Ukrainy (dalej: Skarżąca, Strona) o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy i pracę wraz z załącznikami.

W aktach administracyjnych brak ponaglenia wniesionego przez Stronę, znajduje się natomiast pismo Urzędu do Spraw Cudzoziemców z [...] lipca 2020 r. (wpływ do organu administracji w dniu [...].08.2020 r.), zobowiązujące Wojewodę do udzielenia informacji czy ponaglenie Strony z [...] stycznia 2020 r. wpłynęło do organu i ewentualne ustosunkowanie się do treści tego ponaglenia (brak w aktach odpowiedzi na to pismo).

Strona wraz ze skarga przesłała kserokopię ponaglenia z [...] stycznia 2020 r. wraz z dowodem nadania tego pisma. Z treści ponaglenia wynika, że Strona nie otrzymała żadnej informacji o rozpoznaniu jej wniosku wysłanego za pośrednictwem poczt [...] maja 2019 r., a tytuł pobytowy jaki posiadała dotychczas wygasł. Strona przesłała także kserokopię kolejnego ponaglenia z [...] czerwca 2020 r., które wpłynęło do organu administracji [...] czerwca 2020 r. oraz ponaglenie wniesione przez pełnomocnika Strony z [...] sierpnia 2020 r. na bezczynność organu administracji i na niezałatwienie sprawy Strony w terminie. Ponadto Strona do pisma procesowego z [...] listopada 2020 r. dołączyła postanowienie Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z [...] września 2020 r. Postanowieniem tym uznano za uzasadnione ponaglenie Strony wniesione [...] czerwca 2020 r. a dotyczące wniosku z [...] maja 2019 r. o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy i wyznaczono termin rozpoznania wniosku za [...] stycznia 2021 r. (także tego postanowienie brak w aktach administracyjnych).

W aktach administracyjnych znajdują się:

- wezwanie Strony z [...] sierpnia 2020 r. do osobistego stawiennictwa w dniu [...].09.2020 r., celem złożenia odcisków linii papilarnych i okazania ważnego dokumentu podróży oraz wezwanie do przedłożenie wypełnionego i podpisanego wniosku o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy na aktualnym formularzu;

- pismo z [...] sierpnia 2020 r., którym przekazano ponaglenie Strony (bez wskazania daty wniesienia ponaglenia), uznając je za uzasadnione.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu, wniesionej [...] sierpnia 2020 r. na bezczynność Wojewody [...] w postępowaniu z wniosku Strony o wydanie zezwolenia na pobyt czasowy, pełnomocnik Strony zarzucił naruszenie przepisów: art. 12 § 1, art. 35 § 1 i 3 w zw. z art. 36 § 1 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2018 r., poz. 2096 ze zm. – dalej: K.p.a.). Tak formułując zarzuty pełnomocnik Strony wniósł o:

1) zobowiązanie organu do wydania decyzji w sprawie w ciągu tygodnia od dnia uprawomocnienia się wyroku;

2) stwierdzenie, że organ dopuścił się bezczynności;

3) przyznanie od organu na rzecz Skarżącej sumy pieniężnej do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 ustawy z 30 sierpnia 2020 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 – dalej: p.p.s.a.);

4) zwrot kosztów postępowania na rzecz Skarżącej, w tym zwrot kosztów zastępstwa procesowego.

W uzasadnieniu skargi pełnomocnik Strony podniosła, że wniosek Skarżącej o udzielnie zezwolenia na pobyt czasowy i pracę mimo upływy roku od dnia jego złożenia nie został rozpoznany. Strona dwukrotnie składała ponaglenie (tj. [...].01.2020 r. i [...].06.2020 r.), na które nie otrzymała żadnej odpowiedzi.

W aktach sprawy organ nie zgromadził żadnego materiału dowodowego, nie wystąpił też do innych organów o zajęcie stanowiska, nie wyznaczył nowego terminu rozpoznania sprawy. W ocenie pełnomocnika Skarżącej Wojewoda prowadzi postępowania w sposób bezczynny – dawno upłynęły terminy załatwienia sprawy przewidziane w art. 35. §1-3 K.p.a. Organ nie informowała też Strony, zgodnie z art. 36 K.p.a., o przyczynach niezałatwienia sprawy w terminie i nie wyznaczył nowego terminu jej załatwienia. Z materiału dowodowego wynika, że organ administracji naruszył, poza wskazanymi przepisami, także zasadę szybkości i prostaty postępowania dopuszczając się bezczynności. Strona postępowania nie może ponosić konsekwencji takiego działania organu administracji.

Skarżąca wniosła o przyznanie sumy pieniężnej, wskazując na trudności z jakimi musi się zmagać nie posiadając stosownego zezwolenia na pobyt czasowy i pracę. Stopień zawinienie organu w niezałatwieniu sprawy w terminie jest znaczny. W ocenie Strony naruszenie obowiązujących przepisów ma charakter rażącego naruszenia prawa.

W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o oddalenie skargi. Po opisaniu dotychczasowego przebiegu postępowania stwierdził, że w aktach brak pełnomocnictwa wniesionego w dniu [...].01.2020 r. (jak twierdzi pełnomocnik Strony), brak też ponaglenie z [...].08.2020 r., które jak wskazuje pełnomocnik Skarżące wniosła za pośrednictwem Wydziału Kontroli i Nadzoru DUW w W. Do skargi dołączono ksero pisma z dnia [...].08.2020 r., które zostało skierowane do Urzędu do Spraw Cudzoziemców, bez jakichkolwiek dowodów potwierdzających przedłożenie w [...] Urzędzie Wojewódzkim. Jednocześnie Wojewoda wyjaśnił, że rozpoznawanie wniosków z opóźnieniem nie wynika ze złej woli pracowników Wydziału Spraw Obywatelskich i Cudzoziemców, ale jest skutkiem ogromnej ilości wniosków składanych przez cudzoziemców, koniecznością równoczesnego procedowania w wielu różnych sprawach oraz odpływem pracowników merytorycznych prowadzących postępowania i brakiem możliwości szybkiego uzupełnienia niedoborów kadrowych. Stwierdza, że w niniejszej sprawie brak podstaw do uznania, że bezczynność organu może być kwalifikowana jako rażące naruszenie prawa. Brak bowiem podstaw do uznanie, że przekroczenie terminów rozpoznania sprawy jest pozbawione racjonalnego uzasadnienia, czy wręcz nieznajdujące żadnego uzasadniania. Opóźnienia spowodowane są bowiem ogromną ilością wniosków składanych przez cudzoziemców w województwie [...] oraz konicznością ich równoczesnego procedowania. Przy rozpoznawaniu wniosków obowiązuje kolejność wpływu do urzędu. Z uwagi na koniczność wnikliwego rozpoznawania tak dużej liczby wniosków termin ich rozpoznania jest znacznie wydłużony.

Zauważa też Wojewoda, że zasądzenie sumy pieniężnej nie jest bezpośrednią konsekwencja stwierdzenia bezczynności lub przewlekłości, ale jest uprawnieniem dyskrecjonalnym sądu, tj. możliwością z której należy korzystać jeśli realia rozpoznawanej sprawy są niemożliwe do akceptacji z punku widzenia praw strony. Dopiero gdy sąd uznana, że nie jest wystarczające w sprawie wymierzenie grzywny może przyznać sumę pieniężną. Przy czym w ocenie organu administracji wniosek o przyznanie sumy pieniężnej nie jest uzasadniony.

W piśmie procesowym z [...] listopada 2020 r. Strona przesłała postanowienie Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z [...] września .2020 r. [...], którym rozpoznano ponaglenie z dnia [...].06.2020 r. wniesione przez Stronę, za pośrednictwem Wojewody [...], na niezałatwienie w terminie sprawy z wniosku z [...] maja 2019 r. Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców ponaglenie Strony uznał za uzasadnione i wyznaczył termin zakończenia postępowania na [...] stycznia 2020 r. Z uzasadnienia postanowienia wynika także, że ponaglenie Strony z [...] sierpnia 2020 r. wpłynęło do Urzędu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2018 r. poz. 2017 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, o ile ustawy nie stanowią inaczej, przy czym na mocy art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. kontrola ta obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a.

Stosownie do art. 119 pkt 4 p.p.s.a. sprawa została rozpoznana w trybie uproszczonym.

Na wstępie należy wskazać, że Skarżąca wykazała, iż przed wniesieniem skargi na bezczynność Wojewody wyczerpała, przewidziane w tego rodzaju sprawach w art. 37 § 1 K.p.a., środki zaskarżenia, tj. wniosła ponaglenie przed winieniem skargi. Jakkolwiek w aktach administracyjnych brak składanych przez Stronę ponagleń, to fakt ich złożenia wynika zarówno z potwierdzenia nadania takich przesyłek, jak i postanowienia Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców, którym rozpoznano jedno z tych ponagleń. Wojewoda nie kwestionuje faktu wyczerpania przez stronę środków zaskarżenie bowiem wnosi o oddalenie, a nie o odrzucenie, skargi. Sąd przyjął zatem, że stosowanie do art. 52 § 1 p.p.s.a. dopuszczalna jest w niniejszej sprawie droga sądowa i nie zachodzą przesłanki odrzucenia skargi.

Skarga jest zasadna.

Należy zwrócić uwagę, że ustawodawca w powołanym wyżej art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. posługuje się odrębnymi sformułowaniami: "bezczynność" i "przewlekłe postępowanie" zatem odwołując się do dyrektywy interpretacyjnej, zgodnie z którą różnym zwrotom nie należy nadawać tego samego znaczenia (zakaz wykładni synonimicznej) należy uznać, że mamy do czynienia z różnymi sytuacjami (L. Morawski, Zasady wykładni prawa, Toruń 2010, s. 117 i n.).

Z "bezczynnością organu" mamy do czynienia wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ administracji publicznej nie podejmuje żadnych czynności lub wprawdzie prowadzi postępowanie w sprawie, ale mimo istnienia ustawowego obowiązku, nie kończy go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub innego aktu lub też nie podejmuje przewidzianej prawem czynności. Bezczynność organu, czyli niekorzystanie z kompetencji, którą ze względu na zaistnienie wymaganych przez prawo okoliczności organ jest obowiązany wykorzystać, stanowi specyficzny przejaw nielegalności zachowań administracji publicznej (por. M. Miłosz, Bezczynność organu administracji publicznej w postępowaniu administracyjnym, Warszawa 2012 r., s. 92 i nast.). Takie rozumienie bezczynności wynika wprost z treści art. 37 § 1 pkt 1 K.p.a. W myśl tego przepisu bezczynność oznacza, że nie załatwiono sprawy w terminie określonym w art. 35 K.p.a. lub przepisach szczególnych ani w terminie wskazanym zgodnie z art. 36 § 1 K.p.a. Dla oceny zasadności skargi nie ma przy tym znaczenia czy i w jakim stopniu do nieterminowości działania organu przyczyniła się sama strona. Jedną z naczelnych zasad postępowania administracyjnego, wyrażoną w art. 12 § 1 i § 2 K.p.a., jest zasada szybkości postępowania. Istota tej zasady sprowadza się do konstatacji, że organy administracji publicznej powinny działać w sprawie nie tylko wnikliwie, ale i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do jej załatwienia. Zwłaszcza sprawy, które nie wymagają zbierania dowodów, informacji czy wyjaśnień winny być załatwiane niezwłocznie. Wskazać należy, że art. 35 §1-3 K.p.a. stanowi rozwinięcie ww. zasady, zobowiązując organy administracji publicznej do załatwienia sprawy bez zbędnej zwłoki.

Podkreślić należy, że - zgodnie z powołanym przepisem - niezwłocznie winny być załatwione sprawy, które mogą być rozpatrzone na podstawie dowodów przedstawionych przez stronę łącznie z żądaniem wszczęcia postępowania lub w oparciu o fakty i dowody powszechnie znane albo znane z urzędu organowi, przed którym toczy się postępowanie, bądź możliwe do ustalenia na podstawie danych, którymi rozporządza ten organ. Natomiast załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania. Podkreślić należy, że zgodnie z art. 35 § 5 K.p.a. do terminów określonych w przepisach poprzedzających nie wlicza się terminów przewidzianych w przepisach prawa dla dokonania określonej czynności, okresów zawieszenia postępowania, okresu trwania mediacji oraz okresów opóźnień spowodowanych z winy strony lub przyczyn niezależnych od organu. W tym zakresie należy też wskazać przepis art. 15 zzs ustawy z 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2020 r., nr 374), w brzmieniu obowiązującym w okresie od 31 marca do 23 maja 2020 r., w szczególności ust. 10 tego przepisu, który wyklucza skuteczne postawienie organowi administracji zarzuty bezczynności lub przewlekłości postępowania, w przypadku niepodejmowania w ww. okresie czynności w ramach prowadzonych postępowań.

O każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 K.p.a. lub w przepisach szczególnych organ administracji publicznej jest obowiązany zawiadomić stronę podając przyczyny zwłoki i wskazując nowy termin załatwienia sprawy oraz pouczając o prawie do wniesienia ponaglenia (art. 36 § 1 K.p.a.). Ten sam obowiązek ciąży na organie administracji publicznej również w przypadku zwłoki w załatwieniu sprawy z przyczyn niezależnych od organu (art. 36 § 2 K.p.a.).

Rażące naruszenie prawa, o jakim mowa w art. 149 § 1a p.p.s.a., jest postacią kwalifikowaną naruszenia prawa i jako takie powinno być interpretowane ściśle. Sąd stwierdza zatem rażące naruszenie prawa, gdy wystąpią szczególne okoliczności uzasadniające przyjęcie takiego stanowiska. Zgodnie ze słownikowym znaczeniem tego sformułowania za działanie "rażące" należałoby uznać działanie bezspornie ponad miarę, niewątpliwe, wyraźne oraz oczywiste. Ocena, czy mamy do czynienia z naruszeniem rażącym, powinna być przy tym dokonywana w powiązaniu z okolicznościami danej sprawy, rozpatrywanej indywidualnie, wyznaczonej przez wiele elementów zmiennych. Nie jest bowiem możliwe przesądzenie z góry o tym, że dana kategoria naruszeń przybiera postać kwalifikowaną (por. wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 10 kwietnia 2014r. sygn. akt II SAB/Wr 14/14, CBOSA).

Przenosząc powyższe rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy należy stwierdzić, że z przedstawionego materiału dowodowego w sposób niebudzący wątpliwości wynika, że organ administracji przekroczył określony w art. 35 K.p.a. termin rozpoznania sprawy. Uwzględniając konieczność wystąpienia do Policji, Straży Granicznej i ABW o udzielnie informacji o stronie postępowania, co jest procedurą rutynową, wynikającą z art. 109 ust. 1 ustawy z dnia 12 grudnia 2013r. o cudzoziemcach (t.j.: Dz. U. z 2020 r., poz. 35. ze zm.), która zajmuje zwykle 30 dni, sprawa Skarżącej winna być rozpoznana w terminie 2 miesięcy od dnia otrzymania wniosku. W rozpoznawanej sprawie organ administracji nie rozpoznał wniosku Skarżącej mimo upływu 12 miesięcy od daty złożenia przez Stronę wniosku, tj. od [...] maja 2019 r. (data wpływu wniosku do organu administracji) do dnia wniesienia skargi (tj. do [...] sierpnia 2020 r.). Wskazany okres 12 miesięcy nie obejmuje okresu od 31 marca do 23 maja 2020 r., tj. zawieszenia biegu terminów procesowych, stosownie do art. 15zzs ustawy z 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2020 r., nr 374) oraz uchylenia ww. przepisu art. 46 ustawy z dnia 14 maja 2020 r. o zmianie niektórych ustaw w zakresie działań osłonowych w związku z rozprzestrzenianiem się wirusa SARS-CoV-2 (Dz.U. z 2020 r., poz. 875). W okresie 12 miesięcy organ administracji nie tylko nie zakończył postępowania z wniosku Skarżącej, ale nawet tego postępowania nie rozpoczął, ponieważ nie podjął żadnej czynności zmierzającej do zakończenia postępowania. W rozpoznawanej sprawie pierwszą czynność zmierzającą do rozpoznania wniosku Strony Wojewoda podjął dopiero po wniesieniu przez Stronę skargi do Sądu na bezczynności, tj. po upływie 12 miesięcy od wpływu wniosku. Uwzględniając, że Wojewoda nie rozpoznał wniosku Strony przez 12 miesięcy i w tym okresie nie podjął żadnych czynności w sprawie, należy stwierdzić, że naruszył zasady i terminu określone w art. 35 i art. 36 oraz art. 8, art. 9, art. 10, art. 11 i art. 12 w konsekwencji art. 6 i art. 7 K.p.a. Biorąc po uwagę wskazane w sprawie okoliczności, Sąd stwierdził, że organ administracji dopuścił się bezczynności w prowadzonym postępowaniu z wniosku Skarżącej (art. 149 § 1 pkt 3 p.p.s.a.), o czym orzeczono w punkt I sentencji wyroku.

Sąd uznał - uwzględniając czas trwania bezczynności, brak reakcji na składane w toku postępowania pisma Strony, w tym na ponaglenia - że w niniejszej sprawie bezczynność Wojewody miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa (punkt II sentencji wyroku). Stwierdzenie bezczynności z rażącym naruszeniem prawa, w rozumieniu art. 149 § 1a p.p.s.a. oznacza oczywiste naruszenie obowiązku wynikającego z przepisów prawa. W orzecznictwie sądów administracyjnych podkreśla się, że rażącym naruszeniem prawa będzie stan, w którym - bez żadnej wątpliwości i wahań - można stwierdzić, że naruszono prawo w sposób oczywisty. Kwalifikacja naruszenia, jako rażące, musi posiadać pewne dodatkowe cechy w stosunku do stanu określanego jako zwykłe naruszenie. Dla stwierdzenia rażącego naruszenia prawa nie jest wystarczające samo przekroczenie przez organ ustawowych obowiązków, czyli także terminów załatwienia sprawy. Wspomniane przekroczenie musi być znaczne i niezaprzeczalne. Ponadto, rażące opóźnienie w podejmowanych przez organ czynnościach musi być w oczywisty sposób pozbawione jakiegokolwiek racjonalnego uzasadnienia. W rozpoznawanej sprawie organ administracji nie pojął żadnych czynności przez 12 miesięcy, nie informował Strony o przyczynach zwłoki, nie podjął żadnych czynności po wniesieniu przez Stronę ponagleń. Oznacza to, że całkowicie ignorował Storę przez 12 miesięcy od dnia złożenia wniosku, naruszając przy tym w sposób rażący zarówno przepisy regulujące czas w jakim postępowanie winno być zakończone, prawa Strony w zakresie informacji o przebiegu postępowania, a także zasady procesowe, w szczególności zasadę szybkości i prostoty postępowania (art. 12 K.p.a.), prowadzenie postępowania w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej (art. 8 K.p.a.), zasady informowania (art. 9 K.p.a.). Sąd nie dostrzegł też okoliczności uzasadniających, przez tak długi czas, niepodejmowanie czynności zmierzających do rozpoznania wniosku Strony. W rozpoznawanej sprawie istniały zatem podstawy do stwierdzenia, że organ administracji naruszył prawo w sposób oczywisty i bez żadnej uzasadnionej przyczyny. Oznacza to, że bezczynność Wojewody miał miejsce z rażącym naruszeniem prawa.

Odnosząc się do argumentów zawartych w odpowiedzi na skargę Sąd zauważa, że opóźnienia w załatwieniu sprawy, mające swoje źródło w organizacji pracy urzędu, w tym w jego możliwościach kadrowych, nie stanowią okoliczności wyłączającej stwierdzenie bezczynności w załatwieniu sprawy, wręcz przeciwnie, są jednymi z częstych (a w przypadku spraw zezwoleń na pobyt cudzoziemców – obecnie charakterystycznych) przyczyn bezczynności. Problemy w organizowaniu pracy urzędu, nawet mające swoje źródło w obiektywnych trudnościach związanych np. z pozyskaniem i szkoleniem pracowników oraz zapewnieniem odpowiedniej infrastruktury do obsługi petentów, nie mogą bowiem ograniczać praw strony postępowania ani stanowić usprawiedliwienia dla naruszania tych praw. To na organach państwa ciąży obowiązek zapewnienia sprawnej realizacji ich zadań, przy zapewnieniu przestrzegania obowiązujących przepisów i respektowania wyznaczonych tymi przepisami standardów działania administracji. Konsekwencje zaniedbania tego obowiązku nie mogą obciążać stron postępowania. Podkreślić trzeba, że powołane przez organ okoliczności mają charakter już utrwalony, bowiem powoływane są od ponad 2 lat, podobnie jak argumenty o podejmowanych działaniach zmierzających do usprawnienia funkcjonowania organu, które nie przynoszą zauważalnych skutków.

Ponieważ do dnia orzekania Wojewoda nie podjął rozstrzygnięcia w sprawie Sąd, na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a. zobowiązał Wojewodę do załatwienia sprawy w terminie 30 dni od daty otrzymania odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy (punkt III sentencji wyroku).

Zgodnie z art. 149 § 2 p.p.s.a., Sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 lub przyznać od organu na rzecz strony skarżącej sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a. Przyznanie stronie skarżącej sumy pieniężnej stanowi kwestię uznaniową, o czym świadczy posłużenie się w treści wspomnianego wyżej przepisu czasownikiem "może". Jednocześnie ustawodawca nie wskazał żadnych przesłanek, jakimi powinien kierować się Sąd, przyznając określoną sumę pieniężną. Przy czym dla tej oceny nie ma znaczenia zgłoszone przez stronę żądanie, gdyż Sąd nie jest związany wnioskami skargi (art. 134 p.p.s.a.). Toteż stosownej ocenie podlegają okoliczności danej sprawy, przy jednoczesnym uwzględnieniu kompensacyjnego charakteru tego uprawnienia, ma ono bowiem służyć nie tylko zdyscyplinowaniu organu administracji publicznej, ale przede wszystkim niejako wynagrodzić stronie wadliwe działanie tegoż organu.

Na wniosek Skarżącej Sąd przyznał sumę pieniężną, o której mowa w art. 149 § 2 p.p.s.a. (punkt IV sentencji wyroku) uznając, że przyznana kwota 1.200 zł z jednej strony zdyscyplinuje organ administracji do wprowadzenia efektywnych zasad procedowania w tego rodzaju sprawach, z drugiej strony w sposób dostateczny zrekompensuje Skarżącej trudności i krzywdy związane z tak długim oczekiwaniem na rozpoznanie wniosku i całkowitym ignorowaniem Strony w toku postępowania. Takie działanie organu administracji niewątpliwie wywołuje stres, niepewność co do przyszłości, wreszcie poczucie bezsilności, bowiem mimo podejmowania przewidzianych prawem działań, nie jest możliwe uzyskanie w rozsądnym terminie stanowiska organu administracji, uzasadnione jest zatem przyznanie Stronie sumy pieniężnej jako zadośćuczynienia za utrudnienia i stres spowodowane niewłaściwym działaniem organu administracji.

O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 i 205 § 2 p.p.s.a. (punkt V sentencji wyroku).