Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt IV SA/Po 626/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2013-11-21 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6072 Scalenie oraz podział nieruchomości
Hasła tematyczne: Nieruchomości
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 98
journal: Dz.U. 2010 nr 102 poz 651
law: Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami - tekst jednolity.
article: art. 1, art. 2, art. 6
journal: Dz.U. 2007 nr 19 poz 115
law: Ustawa z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Anna Jarosz Sędziowie WSA Donata Starosta (spr.) WSA Tomasz Grossmann Protokolant st. sekr. sąd. Laura Szukała po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 listopada 2013 r. sprawy ze skargi W. Zarządu Dróg Wojewódzkich w P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia [...] kwietnia 2013 r. nr [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu podziału nieruchomości 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Wójta Gminy C. z dnia [...] stycznia 2013r. o nr [...] 2. uchyla postanowienie W. Gminy C. z dnia [...] listopada 2012r. o nr [...] 3. określa, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana 4. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. na rzecz W. Zarządu Dróg Wojewódzkich w P. kwotę 200 zł (dwieście) tytułem zwrotu kosztów postępowania


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] kwietnia 2013 r., nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. po rozpoznaniu odwołania W. Zarządu Dróg Wojewódzkich w P. utrzymał w mocy w zakresie objętym odwołaniem decyzję Wójta Gminy Cz. z dnia [...] stycznia 2013 r., nr [...].

W uzasadnieniu organ wskazał, że Wójt Gminy C. działając na wniosek ....t, zatwierdził projekt podziału nieruchomości wskazanej w sentencji, stanowiącej własność wnioskodawcy, jako zgodny z planem miejscowym.

W. Zarząd Dróg Wojewódzkich w P. złożył odwołanie od " części uzasadnienia decyzji" domagając się zmiany tych fragmentów w ten sposób "aby nie zawierały zapisów o przypisaniu kategorii drogi wojewódzkiej dla projektowanej obwodnicy wsi O.".

W dalszej części uzasadnienia organ wskazał, że podział nieruchomości zatwierdzony powyższą decyzją ma wyłącznie charakter podziału ewidencyjnego, w trakcie którego z jednej, oznaczonej geodezyjnie działki gruntu, wydziela się nowe działki, wraz z nadaniem im nowego geodezyjnego oznaczenia i powierzchni. Ponadto odnosząc się do podniesionych w odwołaniu kwestii dotyczących uzgodnienia przez odwołującego projektu zmiany planu zagospodarowania przestrzennego należy stwierdzić, że nie mają on dla orzekania w sprawie podziału nieruchomości żadnego znaczenia, gdyż wspomniane uzgodnienie nastąpiło w trybie przewidzianym przepisami ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, natomiast podział nieruchomości odbywa się zgodnie z ustawą o gospodarce nieruchomościami.

Organ podniósł, że w niniejszej sprawie doszło do wydzielenia działek przewidzianych pod drogi publiczne. Może to nastąpić jeśli, tak jak w omawianym przypadku, obszar wydzielanej działki jest przeznaczony pod taką drogę w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego lub w decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego. Nie przy tym o wybudowanie drogi, która może zostać wybudowana dużo później, ani o nadanie drodze określonej kategorii drogi publicznej, lecz o samo przeznaczenie gruntu pod drogę publiczną. Określona kategoria może być bowiem nadana drodze publicznej (art. 2 ust. 1 ustawy o drogach publicznych) dopiero wówczas, gdy droga spełnia ustawową funkcję w sieci drogowej, co jest możliwe wtedy, gdy uzyska ona określone parametry techniczno-użytkowe, a uzyskanie tych parametrów następuje w praktyce dopiero po wybudowaniu drogi.

Organ podkreślił, że skutki prawne, o których mowa w art. 98 ust 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami, a dotyczące przejścia prawa własności wydzielonych działek drogowych na inne podmioty, nie są przedmiotem rozstrzygnięcia decyzji zatwierdzającej projekt podziału nieruchomości, ale są następstwem tej decyzji i nie ma na nie wpływu ani dotychczasowy właściciel ani organ orzekający o zatwierdzeniu podziału. Należy zatem odróżnić ustalenie przeznaczenia terenu pod drogę publiczną od ustawowo zdefiniowanej drogi publicznej jako budowli o nadanej kategorii drogi publicznej w odrębnym trybie, więc nie można nadać kategorii drodze publicznej w planie miejscowym. Nadanie jej następuje zatem po planistycznym przeznaczeniu gruntu pod drogę publiczną, po ewidencyjnym i prawnym podziale tych gruntów i po wybudowaniu drogi, jako budowli o określonych parametrach techniczno-użytkowych. Wcześniejsze nadanie kategorii jakiejś drodze sprzeczne byłoby z art. 1 w zw. z art. 2, 2a, 4 oraz 5 ustawy o drogach publicznych a także art. 140 kc.

Tak więc organ zatwierdzający projekt podziału nieruchomości, zakładający wydzielenie działki drogowej, oceniając go pod kątem zgodności z planem miejscowym, bada przeznaczenie działki wynikające z tego planu, nie jest natomiast uprawniony do rozstrzygania o kategorii drogi publicznej, pod którą wydzielona została określona nieruchomość.

Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu wniósł W. Zarząd Dróg Wojewódzkich wskazując, że utrzymana w mocy decyzja Wójta Gminy C. oparta została na błędnej interpretacji zapisów prawa miejscowego, jakim jest miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego. Uzgodnienia WZDW dotyczyły bowiem istniejącego przebiegu drogi wojewódzkiej nr [...], nie natomiast projektowanego przebiegu obwodnicy wsi O.. Tym samym WZDW nigdy nie traktował obwodnicy wsi O. jako potencjalnego przebiegu drogi wojewódzkiej. Skarżący wskazał, że dowodem na brak zamierzeń inwestycyjnych w zakresie realizacji obwodnicy O. jako przyszłego elementu drogi wojewódzkiej nr [...] był wniosek zawarty w treści uzgodnienia z [...] listopada 2008r., którego następstwem stała się zmiana ustaleń planu miejscowego. W wyniku tej zmiany zapis "w projektowanym przebiegu drogi wojewódzkiej nr [...]" zastąpiono wskazaniami dotyczącymi jedynie klasy technicznej drogi. Inwestycja ta nie była i nie jest ujęta w Wieloletniej Prognozie Finansowej Województwa W..

Ponadto organ wskazał, że uzasadnienie decyzji SKO wskazuje, iż w niniejszej sprawie doszło do wydzielenia działek pod drogi publiczne, co wiąże się z ich przenaczeniem pod drogi publiczne w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego. Słuszne jest stwierdzenie organu, iż w obecnym stanie prawnym nadanie nowemu odcinkowi drogi kategorii i numeru następuje dopiero po jego wybudowaniu. Organ pomija natomiast zupełnie fakt, iż w przedmiotowej sprawie doszło do zmiany planu w związku z działaniami WZDW, wynikającymi z braku zamierzeń inwestycyjnych w zakresie realizacji inwestycji drogowej.

Skarżący podniósł, że "Skutki prawne, o których mowa w art. 98 ust. l ustawy o gospodarce nieruchomościami, a dotyczące przejścia prawa własności wydzielonych działek drogowych na inne podmioty, nie są przedmiotem rozstrzygnięcia decyzji zatwierdzającej projekt podziału nieruchomości, ale są następstwem tej decyzji i nie ma na nie wpływu ani dotychczasowy właściciel ani organ orzekający o zatwierdzeniu podziału". Nie orzeka się zatem o tym w osnowie decyzji. Ustawodawca łączy mechanizm przejścia prawa własności przewidziany w art. 98 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami z obiektywnym faktem przeznaczenia wydzielanego terenu pod drogę publiczną określonej kategorii - w przypadku drogi wojewódzkiej w granicach administracyjnych województwa wielkopolskiego własność przechodzi na samorządową osobę prawną jaką jest Województwo W.. Mechanizm ten działa niejako "automatycznie" - z dniem ostateczności decyzji podziałowej. Tymczasem w dniu wydania decyzji przez organ I instancji obszar obejmujący wydzielaną działkę nr [...] nie był przeznaczony w planie zagospodarowania przestrzennego pod drogę wojewódzką tym samym przejście prawa własności na rzecz Województwa W. nie nastąpiło.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie powtarzając argumenty zawarte w zaskarżonej decyzji.

Na rozprawie w dniu 21 listopada 2013 r. pełnomocnik skarżącego podtrzymał skargę oraz oświadczył, że odwołanie dotyczyło uzasadnienia decyzji podziałowej, a nie samej decyzji. Dalej pełnomocnik wskazał, że z uzasadnienia decyzji wynika, iż zgodnie z miejscowym planem wydzielona działka nr [...] jest przeznaczona pod drogę publiczną – wojewódzką, zacytowany tam jest § 11 ust.1 pkt 1 planu, natomiast z tego przepisu planu wynika, że obszar ten dotyczy ogólnie korytarza komunikacyjnego bez wskazania kategorii drogi. O drodze wojewódzkiej mówi § 11 ust.1 pkt 2 planu. Myśmy wnosili o zmianę tego uzasadnienia. Zdaniem skarżącego w ogóle nie wiadomo, czy będzie to droga wojewódzka, bo jest przypisana klasa techniczna bez kategorii drogi. Nie jest nam wiadomo aby planowana obwodnica była przewidziana w wojewódzkim planie zagospodarowania przestrzennego. W naszej ocenie ta inwestycja nie zostanie nigdy zrealizowana w aktualnie wytyczonym planie miejscowym. Pełnomocnik wskazał również, że skarżący nie otrzymał postanowienia w przedmiocie pozytywnego zaopiniowania projektu podziału.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Kontrola sądu administracyjnego, zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) i art. 3 § 1 i § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 – dalej "Ppsa") polega na badaniu zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych. Kontrola ta sprowadza się do zbadania, czy w toku rozpoznania sprawy organy administracji publicznej nie naruszyły prawa materialnego i procesowego w stopniu istotnie wpływającym na wynik sprawy. Przy czym ocena ta jest dokonywana według stanu i na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu. Na podstawie art. 134 § 1 Ppsa, w postępowaniu sądowoadministracyjnym obowiązuje zasada oficjalności. Zgodnie z jej treścią, sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną.

Przedmiotem kontroli w niniejszej sprawie jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. o utrzymaniu w mocy decyzji Wójta Gminy C. o zatwierdzeniu podziału nieruchomości.

Materialnoprawną podstawę wydanych w niniejszej sprawie decyzji stanowiły przepisy ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U z 2010 r., Nr 102, poz. 651 ze zm.). Przy czym pamiętać należy, że w toku postępowania organy obowiązane są również do przestrzegania przepisów ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r., poz. 267 – dalej jako "Kpa") i wynikającej z niej zasady prawdy obiektywnej, wyrażonej w art. 7 Kpa.

Zgodnie z tym przepisem w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności i podejmują wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. W szczególności dowodem mogą być dokumenty, zeznania świadków, opinie biegłych oraz oględziny (art. 75 § 1 Kpa). Organ administracji publicznej obowiązany jest w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy (art. 77 § 1 Kpa).

Ponadto stosownie do art. 80 Kpa organ administracji publicznej ocenia na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona. Okoliczność faktyczna może być uznana za udowodnioną, jeżeli strona miała możność wypowiedzenia się co do przeprowadzonych dowodów (art. 81 Kpa).

Z wyżej przytoczonej regulacji wynika, że obowiązek dokładnego wyjaśnienia wszystkich istotnych dla danej sprawy okoliczności faktycznych spoczywa na organie administracji. Prawidłowe zastosowanie przepisów prawa materialnego będzie możliwe tylko wówczas, gdy zostaną wszechstronnie wyjaśnione wszystkie okoliczności faktyczne sprawy, a stronie zostanie zapewniony czynny udział w każdej fazie postępowania.

Przedmiotem wydanych w sprawie decyzji był podział nieruchomości, który unormowany jest w ustawie o gospodarce nieruchomościami.

Zgodnie z treścią art. 93 ust. 1 i 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami podziału nieruchomości można dokonać, jeżeli jest on zgodny z ustaleniami planu miejscowego. Zgodność z ustaleniami planu w myśl ust. 1 dotyczy zarówno przeznaczenia terenu, jak i możliwości zagospodarowania wydzielonych działek gruntu. Stosownie do art. 93 ust. 4 o gospodarce nieruchomościami zgodność proponowanego podziału nieruchomości z ustaleniami planu miejscowego, z wyjątkiem podziałów, o których mowa w art. 95, opiniuje wójt, burmistrz albo prezydent miasta.

Natomiast w myśl art. 14 ust. 8 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz.U. Nr 80, poz. 717 z późn. zm.) miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego jest aktem prawa miejscowego i stosownie do art. 87 ust. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej jest źródłem powszechnie obowiązującego prawa Rzeczypospolitej Polskiej na obszarze działania organów, które je ustanowiły. Oznacza to, że organy gmin oraz organy administracji publicznej związane są ustaleniami zawartymi w planie, który został prawidłowo opublikowany i wszedł w życie.

W miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego następuje ustalenie przeznaczenia terenu, a także określenie sposobów zagospodarowania terenu. Z art. 6 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym wynika, że ustalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego kształtują wraz z innymi przepisami sposób wykonywania prawa własności nieruchomości. Ograniczenia prawa własności nie mogą być interpretowane rozszerzająco.

Badanie zgodności podziału z planem miejscowym wymaga więc uprzedniego dokonania jego wykładni, skoro jest to akt prawa miejscowego. Przy interpretacji przepisów planu miejscowego należy stosować wszelkie obowiązujące reguły wykładni prawa, a więc wykładnię językową, systemową, celowościową .

Zgodność proponowanego podziału z planem miejscowym będzie zachodziła, gdy nie będzie on naruszał postanowień planu. W doktrynie przyjmuje się, że kierując się tą wskazówką organ musi przede wszystkim uwzględnić przeznaczenie terenu określone w planie miejscowym i z tego punktu widzenia ocenić, czy projekt realizuje to przeznaczenie, a także, czy "służy" temu przeznaczeniu. Dodatkowym kryterium dopuszczalności podziału, z punku widzenia jego zgodności z planem, jest określona wprost przez ustawodawcę konieczność badania przyszłego zagospodarowania nowo utworzonych działek, właśnie zgodnie z celem i przeznaczeniem nieruchomości w planie. Proponowany podział musi stwarzać hipotetyczną możliwość realizacji celu i przeznaczenia terenu określonego w planie (tak E. Mzyk [w:], Ustawa o gospodarce nieruchomościami. Komentarz. Warszawa 2012, s. 351 i uwaga.4-6 do art.93)

W przedmiotowej sprawie organ odwoławczy dopuścił się naruszenia zasady dwuinstancyjności postępowania. Zgodnie z tą zasadą organ odwoławczy obowiązany jest ponownie rozpoznać i rozstrzygnąć sprawę będącą przedmiotem postępowania przed organem I instancji. Istota administracyjnego toku instancji polega na dwukrotnym rozstrzygnięciu tej samej sprawy, nie zaś na kontroli zasadności argumentów podniesionych w stosunku do orzeczenia organu I instancji. Wynika to z przytoczonego art. 138 Kpa, który przyznaje organowi odwoławczemu kompetencje do merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy, czego następstwem jest utrzymanie w mocy zaskarżonej decyzji, bądź uchylenie i zmiana zaskarżonej decyzji. W wyroku z dnia 20 grudnia 1999 r. (sygn. akt IV SA 274/97, LEX nr 48234) Naczelny Sąd Administracyjny skonstatował, że organ odwoławczy rozpoznaje sprawę ponownie merytorycznie w jej całokształcie. Oznacza to, że ma on obowiązek rozpoznać wszystkie żądania, wnioski i zarzuty strony oraz ustosunkować się do nich w uzasadnieniu swej decyzji. Wspomniane żądania, wnioski i zarzuty mogą być zawarte również w złożonym przez stronę odwołaniu, a obowiązkiem organu odwoławczego jest przytoczenie w tym względzie treści odwołania oraz ustosunkowanie się do niego w uzasadnieniu wydanej decyzji.

W tym miejscu wskazać należy, że wniesienie odwołania od uzasadnienia decyzji wywołuje skutek prawny uruchomienia postępowania odwoławczego, przenosząc na organ odwoławczy kompetencje ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy, rozstrzygniętej decyzją nie ostateczną. (B.Adamiak, J.Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego, Komentarz Wyd. 8, CH Beck W-wa 2006r., str. 573).

Wobec powyższego w sytuacji wniesienia odwołania od uzasadnienia, z czym mieliśmy do czynienia w niniejszej sprawie, obowiązkiem organu odwoławczego było zbadanie sprawy w całokształcie i jej ponowne rozpoznanie w całości. Stąd też za nieuprawnione uznać należało wdanie decyzji o sentencji "utrzymać zaskarżoną decyzję w mocy w zakresie objętym odwołaniem". Skoro obowiązkiem organu było rozpoznanie sprawy w jej całokształcie, to fakt odniesienia się w decyzji tylko do zarzutów odwołania, bez rozważenia przesłanek warunkujących podział nieruchomości, stanowi naruszenia art. 15 Kpa.

Sąd na podstawie nadesłanego materiału dowodowego uznał, że organ przedwcześnie przesądził, iż nowo powstała działka stanowić będzie drogę wojewódzką.

Zdaniem organów powyższe wynika z § 11 ust. 1 pkt 1 uchwały nr [...] Rady Gminy C.. Zgodnie z § 11 ust. 1 pkt 1 uchwały nr [...] Rady Gminy C. w zakresie zasad modernizacji, rozbudowy i budowy systemów komunikacji wyznaczono teren pod projektowaną drogę publiczną klasy głównej ruchu przyśpieszonego, stanowiąca obwodnicę wsi O., oznaczony na rysunku planu symbolem [...] Ponadto wskazać należy, że w myśl § 11 ust. 1 pkt 2 uchwały nr [...] Rady Gminy C. wyznaczono teren pod drogę publiczną klasy głównej w obecnym przebiegu drogi wojewódzkiej nr [...], oznaczony na rysunku planu symbolem [...].

W ocenie składu orzekającego organ choć zasadnie przyjął ,że w momencie stania się decyzji podziałowej ostateczną następuje przejście własności nieruchomości wyznaczonej pod drogę z mocy prawa to nie miał dostatecznej podstawy by wyłącznie na podstawie § 11 ust. 1 pkt 1 uchwały nr [...] Rady Gminy C. przesądzić w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, że wydzielona działka stanowi drogę wojewódzką.

Co do zasady o tym, który z podmiotów wymienionych w art. 98 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami nabędzie z mocy tego przepisu prawo własności działek gruntu, decydują zapisy planu (art. 93 ust. 1 i art. 94 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami). Jednakże należy również mieć na uwadze, że ustalenia takie winny mieć oparcie w planach zagospodarowania przestrzennego województwa lub wynikać z wcześniejszych uzgodnień, poczynionych w trybie art. 17 ust. 7 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Wówczas miejscowy plan może precyzować, że planowana na danym terenie inwestycja drogowa dotyczyć będzie drogi powiatowej, wojewódzkiej czy też krajowej. Jednak takie ustalenia winny być jednoznaczne, wobec konsekwencji związanych z przewłaszczeniem wydzielonego pod drogi gruntu i obowiązku wypłaty z tego tytułu odszkodowania.

W przedmiotowej sprawie ustalenia poczynione przez organ, a przede wszystkim nadesłane akta, nie dają jednoznacznej odpowiedzi czy faktycznie wydzielona działka przeznaczona jest pod drogę wojewódzką.

W tym miejscu wskazać należy, że ustawa o gospodarce nieruchomościami nie daje definicji drogi publicznej. Stąd też konieczne staje się odwołanie do ustawy z 21 marca 1985r. o drogach publicznych. (tekst jednolity Dz. U. z 2007r. Nr 19, poz. 115). Zgodnie z art. 1 tej ustawy drogą publiczną jest droga zaliczona do jednej z kategorii dróg, z której może korzystać każdy, zgodnie z jej przeznaczeniem. Ustawodawca dzieli drogi publiczne ze względu na ich funkcje na drogi krajowe, wojewódzkie, powiatowe i gminne(art. 2 wskazanej ustawy). Zgodnie z wymienioną ustawą, zaliczenie do danej kategorii dróg winno nastąpić w formie przewidzianej prawem - tj. w formie uchwały. Zgodnie z art. 6 ust. 1 ustawy o drogach publicznych do dróg wojewódzkich zalicza się drogi inne niż określone w art. 5 ust. 1, stanowiące połączenia między miastami, mające znaczenie dla województwa, i drogi o znaczeniu obronnym niezaliczone do dróg krajowych. Zaliczenie do kategorii dróg wojewódzkich następuje w drodze uchwały sejmiku województwa w porozumieniu z ministrami właściwymi do spraw transportu oraz obrony narodowej (art. 6 ust. 2 ustawy o drogach publicznych). Ponadto w niniejszej sprawie należy mieć na uwadze, że zgodnie z art. 6 ust. 3 ustawy o drogach publicznych ustalenie przebiegu istniejących dróg wojewódzkich następuje w drodze uchwały sejmiku województwa, po zasięgnięciu opinii zarządów powiatów, na obszarze których przebiega droga, a w miastach na prawach powiatu - opinii prezydentów miast.

Z powyższego jednoznacznie wynika, że rozstrzyganie o kategorii drogi publicznej ma charakter ogólnego aktu administracyjnego, który dotyczy nieograniczonej liczby użytkowników drogi.

Ponadto należy mieć na uwadze, że organ posiłkowo, co wskazano już wyżej, może sięgnąć do uzgodnień w trybie art. 17 ust. 7 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Stąd zgodzić należy się ze skarżącym, że organ bezzasadnie uznał, że ""(...) uzgodnienia przez odwołującego projektu zmiany planu zagospodarowania przestrzennego (...) nie mają dla orzekania w sprawie podziału żadnego znaczenia, gdyż wspomniane uzgodnienie nastąpiło w trybie przewidzianym przepisami ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, natomiast podział nieruchomości odbywa się zgodnie z ustawą o gospodarce nieruchomościami".

Wbrew twierdzeniom organu takie uzgodnienia w przypadku braku jednoznacznych rozstrzygnięć w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego mogą być pomocne w ustaleniu, który z jednostek samorządu terytorialnego stanie się właścicielem nowo wydzielonej działki i zobowiązana będzie do wypłaty odszkodowania.

W tym miejscu wskazać należy, że w wyroku z dnia 27 czerwca 2012 r., sygn. akt I OSK 986/11 Naczelny Sąd Administracyjny stanął na stanowisku, iż z decyzji podziałowej musi wynikać, że wydzielona działka gruntu została wydzielona pod drogę publiczną, a nie jedynie pod drogę, jako ciągu komunikacyjnego, która nie ma charakteru publicznego. W wyroku tym Naczelny Sąd Administracyjny wyjaśnił również, że o charakterze działek gruntu wydzielonych pod drogi przesądza treść decyzji podziałowej, bowiem to na podstawie decyzji podziałowej określone działki gruntu przechodzą z mocy prawa na własność gminy i to za te działki przysługuje ich dotychczasowym właścicielom odszkodowanie. Również w doktrynie wskazuje się, że decyzja zatwierdzająca podział nieruchomości powinna zawierać informację o skutkach wynikających z mocy prawa z art. 98 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami, wraz ze wskazaniem podmiotu, który nabywa z mocy prawa własność gruntu wydzielonego pod drogę (por. M. Gdesz, A. Trembecka "Regulowanie stanu prawnego nieruchomości pod drogi", wyd. Gall, Katowice 2011, str. 40).

Wobec powyższego organ winien podjąć wszelkie działania mające na celu ustalenie czy działkę wydzielono pod drogę publiczną i jakiej kategorii. O ile kwestia wydzielenia działki pod drogę publiczną da się ustalić w świetle postanowień planu, to jednakże kwestia kategorii drogi przewidywanej a co za tym idzie jej właściciela nie daje się ustalić wyłącznie na podstawie postanowień planu.

Takiej odpowiedzi nie daje również rozporządzenie Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 2 marca 1999 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać drogi publiczne i ich usytuowanie (Dz.U. z 1999 r. Nr 43, poz. 430). W § 4 powyższego rozporządzenia wymieniono klasy dróg oraz symbole tych dróg. W myśl § 4 pkt 1 pkt 3 rozporządzenia Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 2 marca 1999 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać drogi publiczne i ich usytuowanie symbolem "GP", użytym w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego do oznaczenia kategorii drogi, oznaczone sąd drogi główne ruchu przyśpieszonego. Zwrócić również należy uwagę na postanowienia § 4 ust. 2 pkt. 1 i 2 powyższego rozporządzenia, zgodnie z którymi drogi zaliczone do jednej z kategorii, w rozumieniu przepisów o drogach publicznych, powinny mieć parametry techniczne i użytkowe odpowiadające następującym klasom dróg: 1) drogi krajowe - klasy A, S, GP i wyjątkowo klasy G, 2) drogi wojewódzkie - klasy G, Z i wyjątkowo klasy GP. Zatem co do zasady to drogi krajowe winny odpowiadać klasom dróg GP, a drogi wojewódzkie wyjątkowo. Powyższe oznacza, że działka przez którą ma przebiegać nowo planowana droga KDGP1 może stanowić zarówno drogę wojewódzką jak i krajową. Z powyższych względów, na co wskazano wyżej, organ winien sięgnąć do uzgodnień, które miały miejsce w trakcie procedury planistycznej, celem prawidłowej wykładni postanowień planu.

Sąd w tym miejscu wskazuje, że znajdujące się w aktach administracyjnych postanowienie W. Zarządu Dróg Wojewódzkich w P. z dnia [...] listopada 2008 r. wskazuje, że organ ten uzgadniał plan w zakresie ustaleń dotyczących istniejącej drogi wojewódzkiej nr [...] P.-M. G.-W.c, a nie projektowanej na planie [...].

W przedmiotowej sprawie organ zatwierdzając podział nieruchomości, a wcześniej wydając postanowienie o pozytywnym zaopiniowaniu projektu podziału nieruchomości, uznały, że planowany podział jest zgodny z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego tj. uchwałą nr [...] Rady Gminy C. z dnia [...] marca 2011 r. w sprawie uchwalenia zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego oraz uchwałą nr [...] Rady Gminy C. z dnia [...]lipca 2002 r. w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego B.-P..

Strona skarżąca w składanych pismach w toku postępowania kwestionowała zgodność projektowanego podziału z uchwałą nr [...] Rady Gminy C. z dnia [...] marca 2011 r. w sprawie uchwalenia zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, a przede wszystkim nieuprawnione stwierdzenie w uzasadnieniu decyzji podziałowej, że działka nr [...] przeznaczona jest w planie miejscowym pod drogę publiczną – wojewódzką.

Tutejszy Sąd orzekając odniósł się do kwestii niezgodności podziału z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego jak podstawowej przesłanki zatwierdzenia projektu podziału. W ocenie Sądu organy przedwcześnie i bez należytego wyjaśnienia sprawy orzekły o zgodności wnioskowanego podziału z uchwałą nr [...] Rady Gminy C. z dnia [...] marca 2011 r. w sprawie uchwalenia zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego.

Zgodnie z § 11 ust. 1 pkt 1 uchwały nr [...] Rady Gminy C. w zakresie zasad modernizacji, rozbudowy i budowy systemów komunikacji wyznaczono teren pod projektowaną drogę publiczną klasy głównej ruchu przyśpieszonego, stanowiąca obwodnicę wsi O., oznaczony na rysunku planu symbolem [...], dla której określa się:

a) minimalna szerokość w liniach rozgraniczających – 30,0 m

b) szerokość pasa jezdni – 7.0 m,

c) wzdłuż pasa jezdni nakazuje się wydzielenie odrębnego pasa dla rowerów o minimalnej szerokości 2,0 m.

Odnosząc się do powyższego wskazać należy, że we wniesionym odwołaniu skarżący podniósł, że działka przeznaczona jako pas terenu pod obwodnicę O., ma szerokość od 26,62 m do 33,50 m.

Wobec powyższego powstaje wątpliwość, czy faktycznie podział przedmiotowej działki jest zgodny z postanowieniami uchwały nr [...] Rady Gminy C. zakładającymi minimalna szerokość w liniach rozgraniczających – 30,0 m. Z mapy podziału załączonej do akt wynika ,że planowana pod drogę działka może wchodzić swym zakresem w teren innych działek ,co uzasadnia treść zarzutu.

Powyższa okoliczność winna zostać szczegółowo zbadana już na etapie wydawania postanowienia o pozytywnym zaopiniowaniu projektu podziału. Natomiast zarówno w postanowieniu pozytywnie opiniującym projekt podziału jak i w późniejszych decyzjach podziałowych organy ograniczyły się do zdawkowego stwierdzenia zgodności podziału z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego.

W świetle powyższego uznać należy, że organy przedwcześnie uznały zgodność projektowanego podziału. W tym miejscu wskazać należy, że w nadesłanych do Sądu aktach znajduje się wyłącznie część tekstowa planu. Natomiast brak jest załącznika graficznego do powyższego planu miejscowego, co sugerować może, że organ faktycznie nie zbadał przebiegu planowanej drogi i w jakim zakresie wymaga ona ingerencji w nieruchomości podmiotu wnioskującego o podział.

Powyższa okoliczność tym bardziej nasuwa wątpliwość, co do prawidłowości zakwalifikowania nowo powstałej drogi.

W tym stanie rzeczy Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 c w zw. z art. 135 Ppsa orzekł jak w pkt. 1 i 2 sentencji wyroku. O wykonalności orzeczenia orzeczono na postawie art. 152 Ppsa, a o kosztach postępowania na podstawie art. 200 Ppsa.

Rozpoznając sprawę ponownie obowiązkiem organu będzie przede wszystkim jednoznaczne ustalenie, w oparciu o zgromadzone dowody, które następnie winny znaleźć odzwierciedlenie z prowadzonych aktach administracyjnych, że wnioskowany podział zgodny jest z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego. Ponadto obowiązkiem organu zatwierdzającego podział nieruchomości będzie ustalenie m.in. w oparci o akta planistyczne, na rzecz jakiego podmiotu przejdzie prawo własności działki wydzielonej pod drogę publiczną. Ponadto organ winien mieć na uwadze, że zgodnie z art. 6 ust. 3 ustawy o drogach publicznych ustalenie przebiegu istniejących dróg wojewódzkich następuje w drodze uchwały sejmiku województwa, po zasięgnięciu opinii zarządów powiatów, na obszarze których przebiega droga, a w miastach na prawach powiatu - opinii prezydentów miast. Zatem celem ustalenia kategorii drogi koniecznym może okazać się sięgnięcie również do uchwał wskazanych w tym przepisie.

AW