Wyrok WSA w Rzeszowie, sygn. akt II SA/Rz 556/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Data orzeczenia: 2020-09-29 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 145 § 1 pkt 1 lit. c
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
article: art. 7, art. 77, art. 80, art. 9, art. 79a § 1
journal: Dz.U. 2020 poz 256
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.
article: art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a, art. 27 ust. 5, art. 34 ust. 1, art. 36 ust. 1 pkt 4
journal: Dz.U. 2020 poz 111
law: Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych - t.j.
article: art. 103 ust. 3
journal: Dz.U. 1998 nr 162 poz 1118
law: Ustawa z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SNSA Stanisław Śliwa Sędziowie WSA Paweł Zaborniak /spr./ WSA Joanna Zdrzałka po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 29 września 2020 r. sprawy ze skargi K. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] marca 2020 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego uchyla zaskarżoną decyzję i decyzję Wójta Gminy z dnia [...] lutego 2020 r. nr [...].


UZASADNIENIE

K.M. (dalej: "skarżąca") złożyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie (dalej WSA) skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego (dalej zwane SKO) z dnia [...] marca 2020 r., nr [...], wydaną w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia pielęgnacyjnego w związku z opieką nad niepełnosprawnym synem D.M.

Wójt Gminy po rozpoznaniu wniosku Skarżącej o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego w związku z opieką nad D.M. niepełnoprawnym synem ur. [...] lutego 1991 r., decyzją z dnia [...] lutego 2020 r. znak [...], odmówił uwzględnienia zgłoszonego żądania. Jako przyczynę odmowy przyznania wskazano fakt, że wnioskodawczyni pobiera emeryturę. K.M. w dniu [...] stycznia 2020 r. złożyła pisemne oświadczenie, że od dnia [...] marca 2012 r. ma przyznane prawo do emerytury, co potwierdza decyzja Prezesa Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego z dnia [...] maja 2012 r. (w aktach sprawy administracyjnej, karta nr 18). Decyzję o odmowie przyznania świadczenia pielęgnacyjnego oparto na art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz.U. z 2020 r. poz. 111; zwana dalej u.ś.r.).

W odwołaniu od powyższej decyzji K.M. zawnioskowała o uchylenie decyzji i przyznanie jej prawa do świadczenia pielęgnacyjnego w wysokości różnicy pomiędzy uzyskiwaną emeryturą, a kwotą świadczenia pielęgnacyjnego, z jednoczesnym nałożeniem na organ obowiązku dokonywania korekty tej decyzji w przypadku zmiany wysokości różnic między tymi świadczeniami. Zarzuciła naruszenie art. 17 u.ś.r. poprzez zastosowanie błędnej wykładni z pominięciem celów ustawy i norm konstytucyjnych, niezastosowanie się do Konstytucji RP – art. 32, art. 69, art. 71 ust. 1 w zw. z art. 2 i naruszenie podstawowych zasad konstytucyjnych, nadto naruszenie Konwencji Praw Osób Niepełnosprawnych – art. 28 ust. 1 i ust. 2 lit. c Konwencji. W obszernym uzasadnieniu Odwołująca powołała się na orzeczenia sądów administracyjnych i wyroki Trybunału Konstytucyjnego. Wywiodła, że prawidłowo zinterpretowany art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a u.ś.r. powinien znaleźć zastosowanie do sytuacji skarżącej w ten sposób, że pozbawia ją przysługującego z mocy art. 17 ust. 1 u.ś.r. prawa do świadczenia pielęgnacyjnego tylko do wysokości otrzymywanej emerytury.

SKO decyzją z dnia [...] marca 2020 r. – działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. - utrzymało w mocy rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji.

W uzasadnieniu stwierdzono, że art. 17 ust. 5 u.ś.r. enumeratywnie wymienia przesłanki negatywne, których zaistnienie skutkuje odmową przyznania prawa do świadczenia. W okolicznościach sprawy wnioskodawczyni od [...] marca 2012 r. ma ustalone prawo do emerytury i tę emeryturę pobiera. Przepis art. 17 u.ś.r. stanowi, że jeżeli osoby nie podejmują lub rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu, to świadczenie przysługuje. Musi istnieć bezpośredni związek i taka forma opieki, która eliminuje możliwość zatrudnienia. Taka sytuacji nie zachodzi w omawianej sprawie, gdyż zdaniem Kolegium przy pobieraniu emerytury nie ma konieczności pobierania świadczenia, a opieka będzie opierać się na obowiązku wynikającym z rodzicielstwa.

Skarżąca nie zgodziła się z wydanym rozstrzygnięciem i skardze do Wojewódzkiego Sąd Administracyjnego w Rzeszowie (dalej WSA) zarzuciła naruszenie:

- art. 17 u.ś.r. poprzez zastosowanie błędnej wykładni z pominięciem celów ustawy i norm konstytucyjnych,

- niezastosowanie się do art. 32, art. 69, art. 71 ust. 1 w zw. z art. 2 Konstytucji RP i naruszenie podstawowych zasad konstytucyjnych,

- naruszenie art. 28 ust. 1 i ust. 2 lit. c Konwencji Praw Osób Niepełnosprawnych;

- naruszenie art. 107 § 3 k.p.a. (w szczególności dotyczy to decyzji organu II instancji) poprzez brak uzasadnienia faktycznego i prawnego, co utrudnia podniesienie zarzutów, brak wskazania przesłanek jakimi kierował się organ przy wydaniu decyzji.

Zawnioskowała o uchylenie decyzji organów obu instancji, jako krzywdzących i niesprawiedliwych. Wyjaśniła, że wydana decyzja jest wadliwa i nie uwzględnia ciężkiej sytuacji rodzinnej i finansowej Skarżącej, a także stanu zdrowia niepełnosprawnego syna i kosztów opieki nad nim. W jej ocenie art. 17 ust. 5 u.ś.r. jest niezgodny z zasadą wyrażoną w ust. 1 tego przepisu, a wynikające z art. 27 ust. 5 u.ś.r. ograniczenie uniemożliwiające dokonanie w sytuacji Skarżącej, wyboru pomiędzy świadczeniami, tj. emerytura a świadczeniem pielęgnacyjnym, narusza zasadę praworządności. Na poparcie swego stanowiska Skarżąca powołała się na wyroki WSA w Rzeszowie z 25 lipca 2019 r., sygn. II SA/Rz 676/19 oraz z dnia 16 października 2019 r., sygn. II SA/Rz 828/19. Negatywne rozpoznanie sprawy narusza także zasadę równości poprzez pozbawienie w całości prawa do świadczenia pielęgnacyjnego osoby mającej prawo do emerytury w wysokości niższej niż to świadczenie.

W odpowiedzi na skargę SKO podtrzymało stanowisko zaprezentowane

w kwestionowanej decyzji i zawnioskowało o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga została uwzględniona, przede wszystkim z przyczyn które Sąd dostrzegł z urzędu.

Istota sądowej kontroli administracji publicznej sprowadza się do ustalenia czy w określonym przypadku, jej organy dopuściły się kwalifikowanych naruszeń prawa. Sąd administracyjny sprawuje swą kontrolę pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej – art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2019 r., poz. 2167 ze zm.). Zakres tej kontroli wyznacza przepis art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.; zwana dalej P.p.s.a.).

Należy dodać, że Sąd rozstrzyga w granicach sprawy nie będąc przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Ponadto Sąd na podstawie art. 135 p.p.s.a. uprawniony jest stosować przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia.

Organy obu instancji swe decyzje o odmowie przyznania świadczenia pielęgnacyjnego na wniosek strony skarżącej oparły na literalnej treści art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a u.ś.r.

Wobec tego wyjaśnić tu przyjdzie, iż w świetle art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a u.ś.r. świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje wnioskodawcy, jeżeli osoba sprawująca opiekę ma ustalone prawo do emerytury. Ponadto przyznanie świadczenia, o jakim mowa w świetle powyższej regulacji wykluczone jest także w przypadku, gdy osoba sprawująca opiekę ma ustalone prawo do renty, renty rodzinnej, renty socjalnej, zasiłku stałego, nauczycielskiego świadczenia kompensacyjnego, zasiłku przedemerytalnego, świadczenia przedemerytalnego lub rodzicielskiego świadczenia uzupełniającego.

Wspomniana regulacja stanowiła przedmiot oceny Trybunału Konstytucyjnego (TK), który wyrokiem z dnia 26 czerwca 2019 r., o sygn. SK 2/17, orzekł, iż art. 17. ust. 5. pkt 1 lit. a ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2018 r. poz. 2220 i 2354 oraz z 2019 r. poz. 60, 303, 577, 730 i 752) w zakresie, w jakim stanowi, że świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje, jeżeli osoba sprawująca opiekę ma ustalone prawo do renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy, jest niezgodny z art. 71 ust. 1 zdanie drugie w związku z art. 32 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Przepis wymieniony w części I, w zakresie tam wskazanym, traci moc obowiązującą po upływie 6 (sześciu) miesięcy od dnia ogłoszenia wyroku w Dzienniku Ustaw Rzeczypospolitej Polskiej, tj. od 8 lipca 2019 r.

W niniejszej sprawie przyczyną odmowy przyznania wnioskowanego świadczenia pielęgnacyjnego było ustalenie, iż strona skarżąca posiada prawo do emerytury rolniczej, nie zaś do renty. Zatem skutki w/w wyroku TK nie odnoszą się przynajmniej wprost do sytuacji skarżącej wnioskodawczyni. Pozostałe warunki przyznania świadczenia pielęgnacyjnego nie stanowiły przedmiotu ustaleń w decyzjach orzekających w sprawie Organów. Analizie nie zostały poddane w decyzjach okoliczności związane w rezygnacją lub niepodejmowaniem przez stronę zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad niepełnosprawnym od dzieciństwa synem – art. 17 ust. 1 u.ś.r. Nie jest kwestionowany przez strony fakt sprawowania przez wnioskodawczynię nad synem opieki całodobowej.

WSA zauważa, iż taki sposób rozstrzygania przez organy administracji o prawie do świadczenia pielęgnacyjnego osób o ustalonym prawie do emerytury, jaki zaprezentowały w sprawie skarżącej Organy obu instancji, jest obecnie powszechnie podważany w orzecznictwie sądowoadministracyjnym.

Sąd w niniejszej sprawie opowiada się za stanowiskiem, iż prawo do emerytury nie może automatycznie (a limine) przekreślać możliwości ubiegania się przez opiekuna osoby niepełnosprawnej o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego wyrażonego w art. 17 ust. 1 u.ś.r. Przyjęty przez Organy obu instancji brak możliwości dokonania wyboru pomiędzy pozostającymi w kolizji świadczeniami z sytemu zabezpieczenia społecznego, skutkuje nierównym w świetle art. 32 ust. 1 Konstytucji RP traktowaniem tej grupy osób – opiekunów emerytów - oraz osób, którym ustawodawca pozostawił możliwość dokonywania wyboru pomiędzy prawem do świadczenia pielęgnacyjnego, a możliwością niepodejmowania zatrudnienia lub też dokonania aktu rezygnacji z zatrudnienia oraz osób uprawnionym do więcej niż dwóch świadczeń o jakich mowa w art. 27 ust. 5 u.ś.r., także uprawnionym do podejmowania wyboru w przypadku zbiegu wymienionych w tym przepisie świadczeń. Innymi słowy, osoby pobierające prawo do emerytury i to niekiedy w znacznie niższej wysokości niż świadczenie pielęgnacyjne, ze względu na art. 32 Konstytucji RP, także powinny posiadać możliwość wyboru pomiędzy wykluczającymi się świadczeniami z systemu zabezpieczenia społecznego (por. wyrok NSA z 24 sierpnia 2020 r., o sygn. I OSK 650/20, LEX).

Według składu orzekającego WSA nie można doszukać się żadnych racjonalnych przyczyn, które usprawiedliwiałyby odstąpienie od możliwości przeprowadzania przez opiekunów - emerytów wyboru pomiędzy pozostającymi w kolizji świadczeniami, w sytuacji gdy takiego wyboru mogą dokonywać w świetle art. 27 ust. 5 u.ś.r. osoby znajdujące się podobnej sytuacji życiowej. Na opiekunach - emerytach spoczywa prawny i moralny obowiązek sprawowania stałej opieki na bliskimi członkami ich rodzin, zaś władze publiczne mocą art. 69 Konstytucji RP są zobowiązane do niesienia pomocy w zabezpieczeniu egzystencji osób niepełnoprawnych. Dlatego organy administracji powinny wspierać opiekunów w ich staraniach opiekuńczych, umożliwiając rozważenie rezygnacji z wypłaty emerytury, na rzecz uzyskania korzystniejszego finansowo świadczenia pielęgnacyjnego.

WSA w odniesieniu do tej kwestii, nie podziela stanowiska wyrażonego w skardze oraz w niektórych orzeczeniach sądów administracyjnych, polegającego na odmowie zastosowania art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a u.ś.r., w celu jednoczesnej wypłaty świadczenia pielęgnacyjnego w wysokości stanowiącej różnicę między wysokością emerytury netto (pomniejszonej o zaliczkę na podatek dochodowy od osób fizycznych oraz składkę na ubezpieczenie zdrowotne), a ustawową wysokością świadczenia pielęgnacyjnego. Przyjęcie tego stanowiska, nie tylko naruszałoby istotnie treść powołanej wyżej regulacji prawnej, czy również przepisu u.ś.r. określającego na "sztywno" wysokość świadczenia pielęgnacyjnego (art. 17 ust. 3 u.ś.r.), ale w dalszej perspektywie skutkowałoby negatywnymi konsekwencjami dla samego opiekuna. Wyrównawczy charakter decyzji będzie powodować poważne wątpliwości, co do zachowania zasady równości, ale przede wszystkim trudności w zakresie ustalania przez organ wysokości należnej wypłaty świadczenia kompensowanego bieżącą wysokością uzyskiwanej emerytury, np. w sytuacji otrzymania tzw. trzynastej emerytury, czy też w zakresie odprowadzanych składek na ubezpieczenie zdrowotne i ubezpieczenie emerytalno-rentowe, nie wspominając już o ewentualności waloryzacji wysokości emerytury i w konsekwencji konieczności dokonywania kolejnych modyfikacji decyzji o przyznaniu świadczenia pielęgnacyjnego. Nie bez racji podkreśla się w literaturze, że przyjęcie takiego rozwiązania problemu opiekunów emerytów skutkuje wprowadzeniem do porządku prawnego nowego świadczenia, a mianowicie wyrównawczego świadczenia pielęgnacyjnego (por. S. Nitecki, Przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego w części stanowiącej różnicę pomiędzy uzyskiwaną emeryturą a kwotą tego świadczenia. Glosa krytyczna do wyroku Naczelnego Sąd Administracyjnego z 8 stycznia 2020 r. I OSK 2392/19, Samorząd Terytorialny 2020 r., nr 7-8, s. 180 i nast.).

Skład orzekający WSA podziela i uznaje za własne stanowisko WSA w Poznaniu z dnia 30 stycznia 2020 r., sygn. II SA/Po 808/19, z dnia 23 stycznia 2020 r., o sygn. IV SA/Po 824/19, z dnia 16 stycznia 2020 r. o sygn. IV SA/Po 982/19, WSA w Rzeszowie z dnia 20 lutego 2020 r., o sygn. II SA/Rz 1265/19, oraz wyrażone w wyrokach NSA z dnia 18 czerwca 2020 r., sygn. I OSK 254/20, i z 27 maja 2020 r., sygn. akt 2375/19, dostępne w LEX oraz CBOSA, oparte na trafnej tezie, iż emerytura jest prawem niezbywalnym, ale z powodów wywiedzionych wyżej trzeba przyjąć, że zawieszenie tego prawa na podstawie art. 103 ust. 3 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz.U. z 2020 r., poz. 53; zwana dalej u.e.r.f.u.s.), wyłącza negatywną przesłankę z art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a u.ś.r. w postaci prawa do emerytury. Skarżąca w niniejszej sprawie pobiera emeryturę rolniczą, co nie wyklucza względem niej możliwości zastosowania istniejącej w przepisach u.e.r.f.u.s. instytucji zawieszenia prawa do emerytury. Otóż w myśl art. 34 ust. 1 ustawy z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników (Dz.U. z 2020 r. poz. 174 ze zm.; zwana dalej u.s.r.), prawo do emerytury z ubezpieczenia ulega zawieszeniu na zasadach określonych w przepisach emerytalnych, czyli przytoczonych przepisach u.e.r.f.u.s.

Na podstawie tych unormowań należy uznać, iż opiekun - emeryt pobierający tzw. emeryturę rolniczą, ma prawo dokonać wyboru pomiędzy świadczeniami z sytemu zabezpieczenia społecznego pozostającymi w kolizji, analogicznie do rozwiązania przyjętego przez ustawodawcę w art. 27 ust. 5 u.ś.r. Dlatego organ realizując treść art. 79a K.p.a. winien przed wydaniem decyzji w sprawie wskazać stronie przesłanki uzyskania świadczenia pielęgnacyjnego zależne od niej, w postaci decyzji o zawieszeniu prawa do emerytury. Warunkiem niezbędnym do przyznania świadczenia pielęgnacyjnego, a zależnym od strony w rozumieniu wspomnianego wyżej art. 79a K.p.a., jest dokonanie przez osobę uprawnioną wyboru jednego z wykluczających się świadczeń. Sąd rozpoznający niniejszą skargę akcentuje, że emerytura jest prawem, które uznaje się za niezbywalne. Pomimo braku tej możliwości, nie można jednak pomijać, iż art. 103 ust. 3 u.e.r.f.u.s., stanowi wyraźnie o możliwości zawieszenia prawa do m.in. emerytury na wniosek uprawnionego, bez konieczności jego szczegółowego uzasadniania. Zawieszenie prawa na wniosek zainteresowanego jest instrumentem oddanym świadczeniobiorcy po to, by mógł go wykorzystać w celu podwyższenia swego świadczenia w przyszłości lub do osiągnięcia innych celów pozaubezpieczeniowych (zob. Jędrasik-Jankowska Inetta. Art. 103. W: Komentarz do ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, [w:] Prawo do emerytury z ubezpieczenia i zabezpieczenia społecznego. Komentarz do ustaw z orzecznictwem, wyd. II. Wolters Kluwer Polska, 2019.). Według Sądu, takim celem może być także potrzeba zniesienia negatywnej przesłanki otrzymania świadczenia pielęgnacyjnego. Ustawodawcy konstruującemu negatywną przesłankę przyznania świadczenia pielęgnacyjnego w postaci emerytury, chodziło o wykluczenie sytuacji pobierania przez opiekuna w tym samym czasie dwóch świadczeń z systemu zabezpieczenia społecznego o tym samym przeznaczeniu, czyli mających dostarczać uprawnionemu środków utrzymania. Decyzja o zawieszeniu emerytury, która będzie skutkować wstrzymaniem wypłaty związanych z tym środków, skutecznie eliminuje zagrożenie kumulowania świadczeń i tym samym nadużywania prawa do zabezpieczenia społecznego.

Zawieszenie prawa do emerytury należy traktować jako zdarzenie materialnoprawne, powodujące ustanie zasadniczych skutków posiadania przez osobę danego prawa. Nie sposób nie przyjąć, aby "zawieszenie prawa do emerytury" (i oczywiście wstrzymanie jej wypłaty) uznawać jako odpadnięcie negatywnej przesłanki z art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a u.ś.r. Wniosek ten jest tym bardziej uprawniony, że art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a u.ś.r. dotyczy kolizji pomiędzy nie tyle samym materialnym prawem do emerytury (jako takim) a świadczeniem pielęgnacyjnym, ale przede wszystkim z realizacją tego pierwszego w postaci wypłaty emerytury.

Z tych przyczyn, orzekające w sprawie Organy winny były w toku postępowania administracyjnego skutecznie poinformować stronę o możliwości złożenia wniosku o zawieszenie emerytury i przedstawienia decyzji Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego (KRUS) o wstrzymaniu jej wypłaty oraz wezwać do złożenia wymaganych dokumentów stosując odpowiednio przepisy art. 24a ust. 1-3 u.ś.r. Tego niezbędnego do zachowania zasady równości działania Organy nie przeprowadziły, choć obowiązek informowania stron o istotnych dla nich okolicznościach prawnych wynika z art. 9 oraz z art. 79a § 1 K.p.a. Organy wbrew treści tych przepisów nie poinformowały Skarżącej o prawie do zawieszenia emerytury skutkującego wstrzymania jej wypłaty i przedłożenia decyzji w tym zakresie, czyli przesłanek zależnych od strony, które umożliwiałyby uzyskanie świadczenia pielęgnacyjnego.

To zaniechanie skutkowało więc przedwczesną odmową przyznania Skarżącej wnioskowanego świadczenia i uzasadniało uchylenie przez Sąd decyzji z powodu naruszenia przepisów o postępowaniu wyjaśniającym w administracji w postaci art. 7, art. 77 i art. 80 K.p.a. w związku z przepisami ustawy, wyposażającymi opiekuna osoby niepełnosprawnej w prawo domagania się przyznania świadczenia pielęgnacyjnego, tj. art. 17 ust. 1 u.ś.r., poprzez zniesienie ustawowej przesłanki wykluczającej świadczenie pielęgnacyjne w wyniku zawieszenia prawa do emerytury na podstawie art. 103 ust. 3 u.e.r.f.u.s. w zw. z art. 34 ust. 1, art. 36 ust. 1 pkt 4 u.s.r.

Zauważyć należy, iż Organy obu instancji swe negatywne dla strony rozstrzygnięcia umotywowały wyłącznie wystąpieniem negatywnej przesłanki przyznania świadczenia pielęgnacyjnego w postaci posiadania prawa do emerytury – art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a u.ś.r. Zatem nie badano kwestii podstawowej dla uzyskania świadczenia pielęgnacyjnego, jakim jest niewątpliwie nie podejmowanie lub rezygnacja z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad niepełnosprawnym członkiem rodziny – art. 17 ust. 1 u.ś.r.

W odniesieniu do tego kluczowego zagadnienia w przytoczonych wyżej orzeczeniach WSA w Poznaniu zasadnie podkreśla, iż dla opiekunów osób niepełnosprawnych, którzy pobierają emerytury, złożenie wniosku o ich zawieszenie i wstrzymanie wypłaty wiązać się może z ewentualnością pozostania przez pewien okres bez środków do życia, bowiem wznowienie wypłaty zgodnie z art. 135 ust. 1 u.e.r.f.u.s. następuje nie wcześniej niż od miesiąca, w którym zgłoszono wniosek o wznowienie wypłaty. Ponadto, wiąże się to również z uzasadnioną obawą czy świadczenie pielęgnacyjne w ogóle zostanie przyznane, z uwagi na konieczność wykazania okoliczności wynikających z art. 17 ust. 1 u.ś.r. Dlatego na Organach przed wezwaniem do złożenia wymaganej decyzji o wstrzymaniu wypłaty, będzie ciążyć obowiązek ustalenia czy w realiach tej konkretnej sprawy wezwanie o jakim mowa, jest w ogóle celowe.

Reasumując, pominięcie przez orzekające w sprawie Organy przepisów umożliwiających dokonanie wyboru pomiędzy wnioskowanym świadczeniem pielęgnacyjnym, a emeryturą mogło mieć istotny wpływ na ustalony wynik sprawy. Naruszenie art. 9, art. 79a § 1 K.p.a. w zw. z art. 103 ust. 3 u.e.r.f.u.s. i art. 34 ust. 1 u.b.s.r., nie pozwalało na zastosowanie wobec skarżącej przepisu art. 17 ust. 5 pkt. 1 lit. a u.ś.r. i odmowę uwzględnienia jej wniosku, co z kolei uzasadnia uchylenie decyzji Organów obu instancji na podstawie art. 134 § 1, art. 135 i art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a.

Przy ponownym rozpoznaniu wniosku strony, aby nie narażać jej na ewentualnie zbędne zawieszenie prawa do emerytury, należało będzie w pierwszej kolejności ustalić, czy wnioskodawczyni poza tylko wykazaniem okoliczności związanej z prawem do emerytury spełnia pozostałe przesłanki do przyznania świadczenia pielęgnacyjnego z art. 17 u.ś.r. Zauważyć tu należy, iż podany przepis nie ustala czasu w jakim rezygnacja z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej powinna nastąpić. Świadczy to o tym, że wymagana prawem rezygnacja może nastąpić w każdym czasie poprzedzającym złożenie wniosku. W przypadku uznania, że przesłanek z art. 17 ust.1 u.ś.r. wnioskodawczyni nie spełnia z innych przyczyn niż wskazane w art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a u.ś.r., wezwanie do nadesłania decyzji KRUS o zawieszeniu prawa do emerytury, jako zbędne i jednocześnie grożące stronie niepotrzebnymi konsekwencjami finansowymi, nie powinno być do niej kierowane. Te okoliczności winny jednocześnie znaleźć odzwierciedlenie w materiale dowodowym oraz uzasadnieniu ponownie wydanych decyzji.

O kosztach postępowania nie orzekano z uwagi na ich brak – art. 200 P.p.s.a.