Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt IV SA/Wa 1669/10
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2010-10-26 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6167 Rybołówstwo morskie, i rybactwo śródlądowe
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 34 ust. 4
journal: Dz.U. 2004 nr 62 poz 574
law: Ustawa z dnia 19 lutego 2004 r. o rybołówstwie.
article: art. 7, art. 77 § 1 art. 162 § 1 pkt 1
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 151
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 91 ust. 2 i ust. 3
journal: Dz.U. 1997 nr 78 poz 483
law: Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. uchwalona przez Zgromadzenie  Narodowe w dniu 2 kwietnia 1997 r., przyjęta przez Naród w referendum konstytucyjnym w dniu  25 maja 1997 r., podpisana przez Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej w dniu 16 lipca 1997 r.
journal: Dz.U.UE.L 2007 nr 180 poz 3 art. 2
law: Rozporządzenie Komisji (WE) NR 804/2007 z dnia 9 lipca 2007 r. ustanawiające zakaz połowów dorsza w Morzu Bałtyckim (podobszary 25-32,  wody WE) przez statki pływające pod banderą Polski

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Łukasz Krzycki, Sędziowie Sędzia WSA Agnieszka Góra-Błaszczykowska, Sędzia WSA Marta Laskowska-Pietrzak (spr.), Protokolant st. ref. Marcin Lesner, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 października 2010 r. sprawy ze skargi J. M. i E. I. na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] czerwca 2010 r. nr [...] w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej - oddala skargę -


UZASADNIENIE

Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi decyzją z dnia [...] czerwca 2010 r. wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071 tj. ze zm.), zwanej dalej "kpa" wzw. z art. 63 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 19 lutego 2004 r. o rybołówstwie (Dz. U. Nr 62, poz. 574 ze zm.), zwanej dalej "ustawą o rybołówstwie" oraz zgodnie z § 2 pkt 22 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 21 kwietnia 2005 r. w sprawie wysokości kar za naruszenie przepisów o rybołówstwie (Dz. U. Nr 76, poz. 671), zwanego dalej "rozporządzeniem w sprawie wysokości kar" utrzymał w mocy decyzję Okręgowego Inspektora Rybołówstwa Morskiego w [...] z dnia [...] kwietnia 2010 r. wymierzającą J. M. i E. I. karę pieniężną za naruszenie § 2 pkt 22 rozporządzenia w sprawie wysokości kar w zw. z art. 2 rozporządzenia Komisji (WE) nr 804/2007 z dnia 9 lipca 2007 r. ustanawiającego zakaz połowu dorsza na Morzu Bałtyckim (podobszary 25-32 wody WE) przez statki pływające pod banderą Polski (Dz. Urz. UE. L 180, str. 3), zwanego dalej "rozp. Nr 804/2007".

Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym:

1. Okręgowy Inspektor Rybołówstwa Morskiego w [...] decyzją z dnia [...]

kwietnia 2010 r. wymierzył J. M. i E. I. - armatorom statku

rybackiego [...], karę pieniężną w wysokości 20.000 zł za naruszenie przepisu §

2 pkt 22 rozporządzenia w sprawie wysokości kar w zw. z art. 2 rozp. Nr 804/2007.

W uzasadnieniu decyzji organ ustalił, że w dniu 16 października 2007 r. statek rybacki [...] prowadził połowy dorsza w Morzu Bałtyckim (podobszarze 25), w trakcie których złowiono i przywieziono do portu ok. 70 kg dorszy w relacji pełnej, co narusza wyżej wskazane przepisy.

2. W odwołaniu od decyzji organu pierwszej instancji J. M. i E.

I. zarzucili naruszenie przepisów:

art. 34 ust. 4 ustawy o rybołówstwie poprzez uznanie, że w dacie połowu doszło do wyczerpania ogólnej kwoty połowowej dorsza w sytuacji, gdy zdarzenie takie nie miało miejsca,

art. 6 kpa poprzez uznanie za zabroniony połów dorszy w dniu 16 października 2007 r. statkiem rybackim [...] czynionego na podstawie udzielonej licencji jako

sygn. akt IV SA/Wa 1669/10

złamanie przepisów o rybołówstwie morskim, przez co naruszono prawa nabyte w drodze uzyskania licencji połowowej i specjalnego zezwolenia połowowego,

* art. 8 kpa poprzez wymierzenie kary za czyn zabroniony, w sytuacji gdy strony działały w sposób niezawiniony i usprawiedliwiony postępowaniem organów państwowych,

* art. 63 ust. 1 pkt 2 ustawy o rybołówstwie poprzez uznanie prowadzonych przez strony połowów wielokrotnie w okresie obowiązywania rozp. Nr 804/2007 jako dziesięciu naruszeń przepisów ustawy o rybołówstwie w sytuacji, gdy jest to jeden czyn zabroniony w rozumieniu powyższego przepisu i może stać się podstawą do wszczęcia jednego postępowania i wymierzenia jednej kary,

3. Wymienioną na wstępie decyzją z dnia [...] czerwca 2010 r. Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi utrzymał w mocy w mocy decyzję organu pierwszej instancji.

W uzasadnieniu decyzji organ podniósł, że w wyniku przeprowadzonych przez inspektora Okręgowego Inspektoratu Rybołówstwa Morskiego w [...] czynności kontrolnych na jednostce rybackiej [...] stwierdzono, że w dniu 16 października 2007 r. podczas rejsu połowowego złowiono i przywieziono do portu ok. 90 kg dorszy w relacji pełnej (3 skrzynki po 30 kg każda).

Następnie wskazano na prymat prawa wspólnotowego przed prawem krajowym przywołując art. 91 ust. 3 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. (Dz. U. Nr 78, poz. 483 ze zm.), zwanej dalej "Konstytucją", stanowiący, że jeżeli wynika to z ratyfikowanej przez Rzeczpospolitą Polską umowy konstytuującej organizację międzynarodową, prawo przez nią stanowione jest stosowane bezpośrednio, mając pierwszeństwo w przypadku kolizji z ustawami. Przepisy rozp. Nr 804/2007 obowiązywały więc bezpośrednio, nie wymagając transpozycji do krajowego porządku prawnego.

Wykładnia przepisów ustawy o rybołówstwie i rozp. Nr 804/2007 nie może być niespójna i powodować sprzeczności. W art. 34 ust. 4 ustawy o rybołówstwie jest mowa o wyczerpaniu ogólnej kwoty połowowej, natomiast strony podnoszą, że rozp. Nr 804/2007 odnosi się jedynie do "uznania", że kwota przyznana Polsce na obszar 25-32 Morza Bałtyckiego została wyczerpana nie stanowiąc nic o kwocie ogólnej. Organ zaznaczył, że kwota przyznana na dany obszar połowowy (w przedmiotowym przypadku na obszar 25-32 Bałtyku) jest właśnie taką kwotą ogólną, której rybacy danego państwa nie mogą na tym obszarze przekroczyć. Wynika to z Załącznika I do rozporządzenia Rady (WE) nr 1941/2006 z dnia 11 grudnia 2006 r. ustalającego

sygn. akt IV SA/Wa 1669/10

wielkości dopuszczalnych połowów i inne związanych z nimi warunkami dla niektórych zasobów rybnych i grup zasobów rybnych mającego zastosowanie do Morza Bałtyckiego na 2007 r.(Dz. Urz. UE. L367, str. 1 ze zm.), dalej jako "rozp. Nr 1941/2006", w którym wskazano, że Polska otrzymała: kwotę 3118 ton dorszy na obszar 22-24 oraz kwotę 10794 ton dorszy na obszar 25-32. Przedmiotowe kwoty połowowe były kwotami ogólnymi, jakie mogły być odłowione na danym obszarze. Organ przyznając stronom w specjalnym zezwoleniu połowowym kwotę połowową dorszy na 2007 r., jako prawo do połowu tego gatunku - przyznał ją na całe Morze Bałtyckie, a nie tylko na Bałtyk Wschodni.

Odnośnie ochrony praw nabytych i nie wyeliminowania z obrotu prawnego specjalnego zezwolenia połowowego, w którym stronom przyznano prawo do połowu dorszy w 2007 r. zauważono, że decyzja Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi -specjalne zezwolenie połowowe - nie została wyeliminowana z obrotu prawnego w wyniku wydania rozp. Nr 804/2007, gdyż nastąpiła częściowa utrata z mocy prawa określonych w niej uprawnień wskutek zaistnienia przesłanek określonych w art. 2 rozp. Nr 804/2007. Uprawnienia w zakresie kwoty połowowej dorszy, określone w zezwoleniu wygasły po wyłowieniu ogólnej kwoty połowowej dorszy przyznanej Polsce na obszarze 25-32 Morza Bałtyckiego. W rezultacie decyzja w zakresie możliwości połowu dorszy była wiążąca dopóki istniały elementy decydujące o istnieniu określonego w decyzji stosunku prawnego. Powstanie po wydaniu decyzji czynników odbiegających od tych, które kształtowały dany stosunek prawny określony w decyzji (zmiana stanu faktycznego uniemożliwiającego wykonanie decyzji, czyli brak dorszy do odłowienia), eliminuje częściowo tę decyzję, ponieważ przestał istnieć przedmiot rozstrzygnięcia zawarty w tej decyzji - uprawnienia w zakresie połowu dorszy na obszarze 25-32. Specjalne zezwolenie połowowe po wprowadzeniu zakazu połowu dorszy rozp. Nr 804/2007 przestało w tym zakresie odpowiadać rzeczywistemu stanowi faktycznemu, stało się bezprzedmiotowe i wygasło wskutek utraty uprawnień w nim określonych.

Organ wskazał, że nie naruszono art. 161 kpa, gdyż posiadanie przez armatora licencji połowowej i specjalnego zezwolenia połowowego, które w części połowów dorsza wygasło z mocy rozp. Nr 804/2007 nie powoduje stanu zagrażającego życiu lub zdrowiu ludzkiemu, jak również nie stanowi poważnej szkody dla gospodarki narodowej i ważnych interesów Państwa.

sygn. akt IV SA/Wa 1669/10

W odniesieniu do kwestii, że czyn, jakiego dopuściły się strony powinien być rozpatrywany łącznie z innymi czynami tego typu dokonanymi w pewnym odstępie czasu, stwierdzono, że kpa nie przewiduje łączenia różnych spraw, nawet o podobnym stanie faktycznym. Podobnie ustawa o rybołówstwie ani rozporządzenie w sprawie wysokości kar nie przewidują możliwości łącznego wymierzania kary.

Zgodnie z art. 63 ust. 1 pkt. 1 ustawy o rybołówstwie ten, kto wykonuje rybołówstwo morskie statkiem rybackim z naruszeniem przepisów tej ustawy i aktów wykonawczych wydanych na jej podstawie oraz przepisów Wspólnej Polityki Rybackiej Unii Europejskiej, podlega w przypadku armatora statku rybackiego o długości całkowitej równej albo większej niż 10 m karze pieniężnej do wysokości nieprzekraczającej pięćdziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej za rok poprzedzający, ogłoszonego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego.

Ustanowiony w rozp. Nr 804/2007 zakaz prowadzenia połowów dorszy podyktowany był znacznym przekroczeniem przez polskich rybaków ogólnej kwoty połowowej dorszy, jaka została przyznana Polsce do odłowienia w 2007 r. w rozp. Nr 1941/2006 i zgodnie z konstytucyjną wartością jaką jest ochrona środowiska prawo polskich rybaków do prowadzenia połowów dorszy na obszarze 25-32 Bałtyku zostało całkowicie zakazane od dnia 11 lipca 2007 r. do dnia 31 grudnia 2007 r.

Odnosząc się do zarzutu naruszenia zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów (art. 8 kpa) poprzez łamanie danej przez przedstawicieli ówczesnych władz obietnicy dotyczącej niekaralności prowadzenia dalszych połowów przez rybaków wskazano, że obietnice takie nie są podstawą do zaniechania przez organ wymierzenia kary za dokonane naruszenia prawa.

Skargę na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] czerwca 2010 r. wnieśli J. M. i E. I. zarzucając jej:

- naruszenie art. 77 § 1 kpa w zw. z art. 7 kpa w zw. z art. 136 kpa w zw. z art. 140 kpa poprzez niewyczerpujace zebranie i rozpatrzenie materiału dowodowego, polegające na niedokonaniu jakichkolwiek ustaleń w zakresie wyczerpania bądź nie wyczerpania ogólnej kwoty połowowej za 2007 r. w momencie dokonywania przez skarżącego rejsu połowowego, w szczególności nie powołanie biegłego na okoliczność tego, czy w rzeczywistości doszło do wyczerpania ogólnej kwoty połowowej za 2007 r., nie przeprowadzenie dowodu z oficjalnych rejestrów

sygn. akt IV SA/Wa 1669/10

połowowych, treści skargi Rzeczypospolitej Polskiej przeciwko Komisji Europejskiej o stwierdzenie nieważności rozp. Nr 804/2007 z uwagi na to, że kwota połowowa nie została wyczerpana oraz oficjalnych stanowisk ministerstwa w 2007 r. dotyczących braku przekroczenia ogólnej kwoty połowowej za 2007 r.,

naruszenie art. 34 ust. 4 ustawy o rybołówstwie w zw. z § 2 pkt 22 rozporządzenia w sprawie wysokości kar poprzez ich zastosowanie w sytuacji, gdy nie zaistniała przesłanka odpowiedzialności z tych przepisów w postaci wyczerpania ogólnej kwoty połowowej,

naruszenie art. 16 kpa poprzez nieuwzględnienie okoliczności, że inkryminowany połów dokonany był na podstawie niewyeliminowanych z obrotu prawnego ostatecznych decyzji administracyjnych w postaci licencji i specjalnego zezwolenia połowowego.

Mając na uwadze powyższe wniesiono o uchylenie zarówno zaskarżonej decyzji jak i poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji w całości i o przekazanie sprawy w całości do ponownego rozpatrzenia.

W skardze zawarto również wniosek o przeprowadzenie dowodu z prywatnej opinii biegłego prof. I. D. na okoliczność niewyczerpania ogólnej kwoty połowowej przyznanej w Polsce w 2007 r.

W uzasadnieniu skargi wskazano, że w niniejszej sprawie nie można utożsamiać zakazu połowów wprowadzonego rozp. Nr 804/2007 z faktem wyczerpania ogólnej kwoty połowowej za 2007 r. Rozporządzenie to samo w sobie nie jest dowodem w sprawie. To, że Komisja subiektywnie przyjęła, że istnieje takie zagrożenie nie oznacza, że ono faktycznie nastąpiło. Same motywy wydania tego rozporządzenia nie mogą stanowić dowodu w postępowaniu o charakterze penalnym. Odwołanie się jedynie do tych motywów w praktyce pozbawia skarżących prawa do obrony. Nie są oni bowiem w stanie w żaden sposób bronić się przed nieudokumentowanymi motywami przyświecającymi Komisji Europejskiej, nie przedstawionymi szczegółowo w niniejszej sprawie.

Rozporządzenie stało się przedmiotem zaskarżenia przez stronę polską do Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości w Luksemburgu właśnie w oparciu o wątpliwości co do tego, czy ogólna kwota połowowa faktycznie została wyczerpana. Skarga została wycofana w wyniku uzyskania kompromisu co do określenia wysokości przełowienia. Oznacza to, że określenie faktycznej ilości

sygn. akt IV SA/Wa 1669/10

złowionych w 2007 r. dorszy było traktowane nie jako przedmiot badań tylko politycznych ustaleń.

W konstatacji podniesiono, że stan odłowionych zasobów dorsza na Bałtyku w stosunku do ogólnej kwoty połowowej stanowi okoliczność, która ma charakter wiadomości specjalnych, a tym samym wymaga opinii biegłych.

W skardze podniesiono również, że wyliczenia Morskiego Instytutu Rybackiego w Gdyni wskazują, iż do końca 2007 r. Polska wykorzystała jedynie 8,6 tyś. ton dorsza, kiedy limit wynosił 12,8 tyś. ton. W związku z tym zdaniem skarżącego należy przyjąć, że wykonywał on jedynie swoje uprawnienia i nie złamał ustawowego zakazu poprzez dokonywanie połowów mimo faktycznego wyczerpania ogólnej kwoty połowowej. Dokonywanie połowów w czasie, gdy ogólna kwota połowowa została wyczerpana jest warunkiem koniecznym dla wymierzenia kary. Organ nie pokusił się jednak o zbadanie czy faktycznie doszło do wyczerpania tej kwoty, przyjmując to jedynie za fakty powszechnie znane.

Skarżący wskazali także, że połowu ryb w inkryminowanym okresie dokonano na warunkach decyzji - specjalnego pozwolenia połowowego. Nie naruszono zatem prawa, gdyż realizowano prawa nabyte przez armatora. Nie można doprowadzić do ustania przedmiotowego prawa bez ustania decyzji ostatecznej przyznającej prawo nabyte i bez stosownego odszkodowania. Przedmiotowe uprawnienie nie wygasło, bowiem warunki wykonywania tej decyzji nie łączą połowów z uznaniem ogólnej kwoty połowowej za wyczerpaną. Skarżący wykonywał połowy zgodnie z postanowieniami specjalnego zezwolenia połowowego, zgodnie z którymi warunkiem prowadzenia połowów jest wykonywanie połowów w określonym przedziale czasu i do wielkości przyznanej kwoty.

Rozporządzenie działa wobec wszystkich, a więc także wobec organów, które powinny eliminować z obrotu prawnego decyzje niezgodne z prawem. W niniejszej sprawie organ nie dokonał żadnych zmian w specjalnych zezwoleniach, np. odnośnie wskazania akwenów połowowych, w których połowy dorszy zostały zakazane.

Kompetencje do prowadzenia połowów wynikające z licencji oraz specjalnego zezwolenia połowowego stały się prawem, które w obliczu zmian stanu prawnego (na skutek wejścia w życie rozp. Nr 804/2007) należy traktować jako prawo nabyte. Zaś zasada ochrony praw nabytych jest jedną z najważniejszych zasad państwa prawa. W szczególności nie jest możliwe odbieranie prawa nabytego bez odszkodowania uwzględniającego realną wysokość szkody.

sygn. akt IV SA/Wa 1669/10

W odpowiedzi na skargę Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację zaprezentowaną w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżona decyzja nie narusza obowiązujących przepisów prawa zarówno wspólnotowego jak i krajowego w stopniu skutkującym koniecznością jej uchylenia.

W przedmiotowej sprawie bezsporne jest, na podstawie wpisów w kartach dziennika połowowego, że statek rybacki [...], o długości całkowitej większej niż 10 m, w trakcie rejsu połowowego w dniu 16 października 2007 r. dokonał połowu dorsza. Połów ten wykonywany był po wprowadzeniu z dniem 11 lipca 2007 r. zakazu połowów tego gatunku ryb przez statki pływające pod polską banderą przez rozp. Nr 804/2007. Za działanie to armatorom statku rybackiego – J. M. i E. I. została wymierzona kara pieniężna w wysokości 20.000 zł.

Sąd z urzędu zauważył, że zarówno w decyzji organu pierwszej instancji jak i drugiej instancji są rozbieżności w ustaleniu ilości przywiezionego dorsza. W obu decyzjach podano ilość dorsza w relacji pełnej, jednakże w decyzji organu pierwszej instancji wskazano wartość ok. 70 kg, zaś w decyzji organu drugiej instancji wskazano wartość 90 kg. Z uzasadnienia rozstrzygnięć organów nie wynika, czym kierowały się organy przyjmując takie wartości złowionych i przywiezionych ryb.

Wskazać należy, że wzór dziennika połowowego oraz deklaracji wyładunkowej oraz sposób ich wypełniania reguluje rozporządzenie Komisji Europejskiej (EWG) Nr 2807/83 ustanawiającego szczegółowe zasady zapisu informacji dotyczących połowów dokonywanych przez Państwa Członkowskie (Dz. Urz. UE Polskie wydanie specjalne z 2004 r., t. 1, s. 82). Sądowi z urzędu wiadomo, że określenie "dorsz w relacji pełnej" oznacza rybę niewypatroszoną. Ze znajdującej się w aktach administracyjnych deklaracji wyładunkowej wynika, że przywieziono 3 pojemniki po 25 kg dorsza wypatroszonego. Ustalenie organu drugiej instancji (3 skrzynki po 30 kg każda) odpowiada wpisowi zawartemu w dzienniku połowowym (i odnosi się do dorsza niewypatroszonego), natomiast nie jest oczywiste co jest podstawą wartości przyjętej przez organ pierwszej instancji. Czy masa ryby wypatroszonej (przyjęta za dokumentem pierwszej sprzedaży), która następnie została "przeliczona" na kilogramy dorsza niewypatroszonego (Sądowi wiadomym jest, że taka praktyka miała

sygn. akt IV SA/Wa 1669/10

miejsce w innych tego typu sprawach) czy może w decyzji podano wagę dorsza wypatroszonego, lecz najprawdopodobniej na skutek omyłki pisarskiej zapisano "ryba w relacji pełnej" (czyli niewypatroszoną). Jednakże podnieść należy, że wskazane rozbieżności pomiędzy kilogramami przyjętymi w decyzjach, nie skutkują koniecznością wyeliminowania decyzji z obrotu prawnego, gdyż wysokość kary pieniężnej nie jest zależna od ilości złowionych ryb, lecz wymierzana jest za sam fakt połowu ryb, gdy kwota połowowa została wyczerpana (§ 2 pkt 22 rozporządzenia w sprawie wysokości kar). Tak też interpretowały wskazany przepis organy administracji wymierzając administracyjną karę pieniężną armatorom statku w minimalnej wysokości, w sposób współmierny do wagi wykroczenia i kierując się celem prewencyjnym.

Następnie wskazać należy, że wobec faktu członkostwa Rzeczpospolitej Polskiej w Unii Europejskiej krajowy porządek prawny kształtują zarówno akty stanowione na szczeblu krajowym i lokalnym, jak też bezpośrednio wiążące normy prawa stanowionego przez upoważnione instytucje tej międzynarodowej organizacji. Rozporządzenia (WE) zaliczane do pochodnego prawa wspólnotowego są aktami wiążącymi w całości, przewidzianymi do bezpośredniego stosowania w każdym państwie członkowskim. Dla ich mocy obowiązującej nie jest konieczny akt inkorporacji zawartych w nich treści do prawa wewnętrznego państw członkowskich. Stają się więc częścią krajowego systemu prawa, wywołują skutki bezpośrednie dla jednostek i mają charakter wiążący co do wszystkich zawartych w nich postanowień. W niniejszej sprawie podstawą do wymierzenia skarżącemu kwestionowanej kary administracyjnej było naruszenie zakazu połowu dorsza, określonego w rozp. Nr 804/2007. Zakaz ten wprowadzono w wyniku wyczerpania ogólnej kwoty połowowej przyznanej Polsce na rok 2007. Fakt owego wyczerpania, wbrew twierdzeniu skarżących, nie może budzić wątpliwości. Wskazuje na to zawarte w akapicie 3 preambuły tego rozporządzenia stwierdzenie, iż połowy stada dorsza przez polskie statki rybackie w 2007 r. trzykrotnie przekroczyły ilości zgłoszone przez Polskę i jej przyznane, zgodnie z rozp. Nr 1941/2006. Nadto Komisja w akapicie 5 preambuły stwierdziła jednoznacznie, że połowy dorsza dokonywane w morzu Bałtyckim na samym tylko obszarze Bałtyku Wschodniego (podobszar 25-32) wyczerpały całą kwotę połowową przyznaną Polsce i należy bezzwłocznie zakazać połowu tego stada.

sygn. akt IV SA/Wa 1669/10

Podstawę dla uprawnień Komisji Europejskiej w zakresie ustalania wielkości dopuszczalnych połowów na akwenach unijnych, jak też stosowania środków zapobiegawczych przed poważnym zagrożeniem dla ochrony żywych zasobów wodnych oraz wprowadzenia zakazu działalności połowowej w przypadku, gdy została wyczerpana kwota przyznana danemu państwu członkowskiemu, stanowiło rozporządzenie Rady (WE) nr 2371/2002 z dnia 20 grudnia 2002 r. w sprawie ochrony i zrównoważonej eksploatacji zasobów rybołówstwa w ramach wspólnej polityki i rybołówstwa (Dz. Urz. UE Polskie wydanie specjalne z 2004 r., t. 5, s. 460), dalej jako "rozp. Nr 2371/2002". Stosownie bowiem do treści art. 26 rozp. Nr 2371/2002 Komisja Europejska jest podmiotem odpowiadającym za ocenę i kontrolę stosowania zasad wspólnej polityki rybołówstwa przez Państwa Członkowskie. Treść art. 26 ust. 4 rozp. Nr 2371/2002 wskazuje, że Komisja uprawniona jest do wprowadzenia bezwzględnego zakazu działalności połowowej na podstawie dostępnych sobie informacji. W świetle zasady domniemania legalności działania instytucji stanowiących prawo nie można przyjąć, iż rozp. Nr 804/2007 zostało wydane pomimo nieistnienia przewidzianych w art. 26 ust. 4 rozp. Nr 2371/2002 przesłanek. Konsekwencją ustalonego przez Komisję znacznego przekroczenia kwot połowowych był kolejny akt normatywny - rozporządzenie Rady (WE) nr 338/2008 z dnia 14 kwietnia 2008 r. (Dz. Urz. UE. L Nr 107, s. 1), na podstawie którego ograniczono kwotę połowową przyznaną Polsce na kolejne lata. Ustalenia Komisji nie zostały dotychczas zmienione, wobec czego brak jest podstaw do uznania, że były wadliwe. Zdaniem Sądu zaskarżenie rozp. Nr 804/2007 do Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości nie stanowi przesłanki do niestosowania jego przepisów w czasie, gdy funkcjonuje w porządku prawnym.

W ocenie Sądu, brak jest także podstaw do twierdzenia, że rozpoznając przedmiotową sprawę organ niedostatecznie ustalił i ocenił stan faktyczny, gdyż w rzeczywistości ustalił okoliczności faktyczne naruszenia przepisów o rybołówstwie, w postaci prowadzenia połowów dorszy podczas obowiązującego zakazu wprowadzonego przez Komisję Europejską w związku z przekroczeniem ogólnej kwoty połowowej przyznanej Polsce na 2007 r.

Sąd nie uwzględnił wniosku skarżących o przeprowadzenie dowodu z prywatnej opinii prof. I. D. na okoliczność niewyczerpania ogólnej kwoty połowowej w 2007 r. i niewiarygodności danych przyjętych przez Komisję,

sygn. akt IV SA/Wa 1669/10

gdyż przeprowadzenie tego dowodu zmierzałoby do dokonania oceny legalności rozp. Nr 804/2007, a nie oceny legalności zaskarżonych decyzji.

Powyższe uwagi prowadzą zdaniem Sądu do stwierdzenia, że podniesiony w skardze zarzut dotyczący zastosowania wymienionej wyżej kary pieniężnej w przypadku braku, w ocenie skarżących, zaistnienia przesłanki odpowiedzialności w postaci wyczerpania ogólnej kwoty połowowej uznać należy za bezzasadny. Dlatego też zarzuty naruszenia art. 34 ust 4 ustawy o rybołówstwie w zw. z § 2 pkt 22 rozporządzenia w sprawie wysokości kar za naruszenie przepisów o rybołówstwie oraz art. 7 i 77 § 1 kpa należy uznać za niezasadne.

Ponadto nietrafne są podniesione w skardze wywody skarżących, jakoby samo ustanowienie zakazu połowu przez upoważniony do tego organ Unii Europejskiej prowadziło do uszczuplenia praw nabytych. Wyjaśnić bowiem należy, że w krajowym porządku prawnym pozostawał na dzień uzyskania specjalnego zezwolenia połowowego jak i prowadzenia połowów, jako bezpośrednio skuteczny, powołany już art. 26 ust. 4 rozp. Nr 2371/2002. Wobec wskazanych powyżej uwarunkowań - bezpośredniego obowiązywania w polskim porządku prawnym także regulacji ustanawianych przez instytucje Unii Europejskiej - istnienie w porządku prawnym normy, która jednoznacznie upoważniała Komisję Europejską do wprowadzania bezpośrednio skutecznego natychmiastowego zakazu kontynuowania połowów przez wszystkie statki pływające pod banderą określonego państwa (gdy wystąpią określone przesłanki - wyczerpanie ogólnej kwoty połowowej dla konkretnego państwa) powoduje, iż decyzja w przedmiocie specjalnego zezwolenia połowowego dla konkretnego podmiotu przysparzała prawo połowu jedynie w granicach wyznaczonych obowiązującym porządkiem prawnym, a więc do czasu wyekspirowania wskazanego datą terminu jego obowiązywania, wyczerpania indywidualnie przyznanej kwoty połowowej, bądź w sytuacji szczególnej - do czasu ustanowienia stosownego zakazu o charakterze ogólnym. Informacja o tych ostatnich uwarunkowaniach, zgodnie z zasadą dobrej administracji, winna była znaleźć się także w treści zezwolenia, jednak jej brak nie rodzi żadnych skutków, co do sytuacji prawnej strony. Wskazana bowiem zasada wynika z mocy prawa, nie jest zaś kreowana w wyniku stosownego rozstrzygnięcia administracyjnego w sprawie indywidualnej. Jedynie na marginesie wypada zauważyć, iż odmienna wykładania wskazanych regulacji pozostawałaby w sprzeczności z ich materialnoprawną treścią naruszając jednocześnie zasadę bezpośredniej skuteczności prawa wspólnotowego.

sygn. akt IV SA/Wa 1669/10

W kontekście powyższych uwarunkowań, bez znaczenia są podnoszone kwestie pozostawania w obrocie decyzji uprawniającej do prowadzenia połowów -specjalnego zezwolenia połowowego, z którego wynikający limit indywidualny nie był wyczerpany (czy samej licencji połowowej), w czasie gdy wymierzono administracyjną karę pieniężną za prowadzenie działalności ujętej w zezwoleniu. Z decyzji tej, gdy chodzi o połów dorsza po wprowadzeniu odnośnego zakazu, nie wynikały dla strony żadne skutki w sferze materialnoprawnej. W tej sytuacji organ administracji mógł z urzędu lub na wniosek strony orzec o wygaśnięciu decyzji w zakresie niewykorzystanych kwot połowu dorsza (art. 162 § 1 pkt 1 kpa). Należy jednak podkreślić, iż ewentualne wygaszenie byłoby jedynie pośrednim następstwem prawnym ustanowienia zakazu, jednak sama utrata uprawnień do połowu wynika z mocy stosownego rozp. Nr 804/2007 nie jest zaś skutkiem ewentualnej decyzji o wygaszeniu. Należy wskazać, iż gdyby nawet wyrażoną wprost wolą polskiego prawodawcy było wprowadzenie konstrukcji opartej na zasadzie, iż skuteczność zakazu ustanowionego w drodze rozporządzenia przez upoważnioną instytucję Unii Europejskiej jest skuteczny dopiero po wydaniu stosownego orzeczenia administracyjnego przez organ władzy publicznej, rozwiązanie takie, jako faktycznie ograniczające zasadę bezpośredniej skuteczności rozporządzeń, pozostawałoby w sprzeczności z porządkiem prawnym Unii Europejskiej (prawem pierwotnym z wyrażoną w nim zasadą bezpośredniej skuteczności rozporządzeń i prawem wtórnym, którym upoważniono wskazaną instytucję UE do wprowadzenia bezpośrednio skutecznego zakazu) i musiałoby zostać pominięte przy dokonywaniu wykładni regulacji, zarówno z uwagi na konstytucyjną zasadę pierwszeństwa norm umów międzynarodowych jak i pierwszeństwo norm stanowionych na podstawie umów międzynarodowych (art. 91 ust. 2 i 3 Konstytucji).

Wiadome jest sądowi z urzędu, iż rybacy, którzy ponieśli określone szkody w związku z ograniczeniem możliwości połowów, zostali objęci określonymi programami w ramach środków pomocowych. Tego rodzaju rozwiązania nie zostały ustanowione jednak, jako konkretna zasada w regulacjach o charakterze normatywnym stosownego rzędu stanowionych na szczeblu krajowym. Kwestia ta nie ma jednocześnie znaczenia dla meritum sprawy, której przedmiotem jest ocena legalności decyzji o wymierzeniu kary administracyjnej, nie zaś ewentualne zaniechanie legislacyjne.

sygn. akt IV SA/Wa 1669/10

12

Z powyższych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), orzekł jak w sentencji.