Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 1029/06
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2006-07-20 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6376 Bankowość, w tym zezwolenia dewizowe i zezwolenia na prowadzenie działalności gospodarczej w zakresie kupna i sprzedaży
Skarżony organ: Prezes Narodowego Banku Polskiego
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Magdalena Bosakirska (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Pamela Kuraś - Dębecka Asesor WSA Agnieszka Łąpieś – Rosińska Protokolant Anna Błaszczyk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 lipca 2006 r. sprawy ze skargi T. S. na decyzję Prezesa Narodowego Banku Polskiego z dnia [...] marca 2006 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Prezesa Narodowego Banku Polskiego z 1979 roku oddala skargę


UZASADNIENIE

Wnioskiem z dnia [...] lutego 2002r. J. P. wystąpił do Ministra Finansów, przekazanym następnie według właściwości do prezesa Narodowego Banku Polskiego /dalej zwanego Prezesem NBP/ o stwierdzenie nieważności decyzji o zablokowaniu rachunku cudzoziemca dewizowego. W uzasadnieniu wniosku wskazał, że ojciec jego T. S. zamieszkiwał w Polsce w latach 1947-1979 i zgromadził w tym okresie oszczędności w wysokości [...] zł, które ulokował na książeczkach oszczędnościowych [...]. W 1979r. T. S. wyjechał na stałe do [...], a okoliczność ta spowodowała zablokowanie jego rachunku bankowego. Nie otrzymał decyzji w tej kwestii, a w 1981r. otrzymał pismo informacyjne, że oszczędności jego mogą być wypłacone tylko na wskazane cele. Dalej wnioskodawca wskazał, że nie jest pewne czy decyzja została w ogóle wydana, ale jeżeli była wydana, to nie w formie pisemnej, nie była nigdy doręczona T. S., ani nie był on pouczony o środkach odwoławczych. T. S. doznał szkody na skutek nie waloryzowania jego oszczędności w okresie gwałtownego spadku siły nabywczej pieniądza. Do wniosku dołączył m.in. dokument z [...] sierpnia 1981r., z którego wynika, że decyzją z dnia [...] czerwca 1981r. przekazana została do [...] na rachunek T. S. kwota [...] zł.

Na wskazany wniosek NBP dwukrotnie udzielił odpowiedzi w formie informacji z [...] marca 2002r. i [...] września 2002r. Po wniesieniu przez J. P. skargi na bezczynność organu Prezes NBP wydał dnia [...] listopada 2003r. decyzję dewizową nr [...]. Decyzją tą powołując się na art.8 ust.2 i 5 ustawy z dnia 27 lipca 2002r. Prawo dewizowe /Dz.U. nr 141 poz.1178/ i art.157 § 3 kpa odmówił wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Narodowego Banku Polskiego z dnia [...] czerwca 1981r.

W uzasadnieniu decyzji wskazał, że nie nastąpiła cesja umowy rachunku bankowego i J. P. ma jedynie na podstawie umowy darowizny prawo dysponowania środkami zgromadzonymi na rachunku bankowym ojca, ale nie jest właścicielem ani współwłaścicielem rachunku, nie był też stroną postępowania zakończonego wydaniem decyzji z [...] czerwca 1981r. zatem nie ma interesu prawnego do wszczęcia postępowania o stwierdzenie nieważności tej decyzji.

J. P. złożył wniosek o ponowne rozpoznanie sprawy. Wskazał, że nie chodzi mu o decyzję z dnia [...] czerwca 1981r., mocą której przekazano niewielką część pieniędzy na rachunek ojca w [...], tylko o "zdarzenie faktyczne, którego podstawy prawnej nikt dotychczas nie wyjaśnił, polegające na faktycznym pozbawieniu T. S. w nieustalonym dniu 1979r. możliwości dysponowania pieniędzmi będącymi jego własnością". Wskazał też, że nie może być przyczyną odmowy fakt, że "żadna decyzja w tym przedmiocie nie została wydana". Złożył pełnomocnictwo udzielone mu przez ojca – T. S. do podejmowania wszelkich niezbędnych czynności przed organami sądowymi i pozasądowymi oraz międzynarodowymi do wyegzekwowania waloryzacji środków zgromadzonych na jego koncie oraz oświadczenie potwierdzające wszystkie czynności J. P. w dotychczasowym postępowaniu.

Decyzją z dnia [...] marca 2004r. nr [...] Prezes NBP uchylił swoją decyzję z [...] listopada 2003r. w całości i odmówił wszczęcia postępowania w sprawie nieważności decyzji Prezesa NBP z 1979r. Jako podstawę prawną rozstrzygnięcia wskazał art. art.8 ust.2 i 5 cytowanej wyżej ustawy z dnia 27 lipca 2002r. Prawo dewizowe oraz art.138 § 1 p.2 w związku z art.127 § 3 kpa. W uzasadnieniu wskazał, że w dacie zdarzenia tj. w 1979r. obowiązywała ustawa dewizowa z dnia 28 marca 1952r. /Dz.U. nr 21 poz.133/. Zgodnie z art.6 ust.1 p.1 tej ustawy T. S. po wyjeździe na stałe do N. stał się cudzoziemcem dewizowym. Zgodnie z § 18 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 15 kwietnia 1952r. w sprawie wykonania ustawy dewizowej /Dz.U. nr 21 poz.137 z późn. zmianami/ cudzoziemcy dewizowi mogli posiadać rachunki bankowe w NBP lub bankach uprawnionych. Rachunki te mogły być wolne, zablokowane i specjalne. Rachunek T. S. był rachunkiem zablokowanym. Przepisy prawa dewizowego z 1952r. nie przewidywały procedury przekształcania rachunku w trybie administracyjnym i wydawania w tej sprawie decyzji indywidualnej. Rachunek stał się zablokowany z mocy ustawy i nie była wydana w tej sprawie decyzja. Z uwagi na brak decyzji nie ma podstaw do wszczęcia postępowania o stwierdzenie jej nieważności. Organ pouczył o prawie wniesienia skargi do sądu administracyjnego.

T. S. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego /dalej WSA/ w Warszawie w części odmawiającej wszczęcia postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji z 1979r.

WSA oddalił skargę wyrokiem z dnia 30 marca 2005r. sygn. VI SA/Wa 1044/04.

Wyrok WSA, w wyniku skargi kasacyjnej T. S., został uchylony postanowieniem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 października 2005r. sygn. akt II GSK 182/05, zaś skarga T. S. na postanowienie z dnia 30 marca 2004r. została odrzucona. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia NSA wskazał, że w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Prezesa NBP z 1979r. Prezes NBP wydał tylko jedną decyzję z [...] marca 2004r. Jest to więc decyzja I instancji i służy od niej środek odwoławczy określony w art.127 § 3 kpa. Na skutek wadliwego pouczenia strona wniosku tego nie wniosła, zatem nie zostały wyczerpane przysługujące jej środki zaskarżenia co czyni skargę niedopuszczalną i jest przyczyną jej odrzucenia.

Prezes NBP postanowieniem z [...] grudnia 2005r. nr [...] przywrócił T. S. termin do złożenia wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy.

We wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy T. S. wniósł o dopuszczenie dowodu z dokumentów dotyczących poświadczenia zameldowania na okoliczność, że w 1979r. przebywał w Polsce, a nie w [...] i nie był w tym czasie cudzoziemcem dewizowym. Wskazywał, że cytowane wyżej rozporządzenie Ministra Finansów z 15 kwietnia 1952r. wskazywało jedynie rodzaje rachunków bankowych jakie mogli posiadać cudzoziemcy dewizowi, ale nie stanowiło, aby rachunek zagraniczny cudzoziemca dewizowego z mocy prawa stawał się rachunkiem zablokowanym. Zatem rozstrzygnięcie polegające na wyborze rodzaju rachunku następowało na podstawie decyzji Prezesa NBP. W jego sprawie została wydana decyzja tj. zewnętrzny, jednostronny, konkretny i indywidualny przejaw woli organu. Brak jej materialnego substratu, czy też uchybienie przepisom procedury dotyczącym podpisania decyzji i jej doręczenia nie świadczy o tym, że decyzja nie została wydana. Stanowisko Prezesa NBP o braku decyzji o utworzeniu dla skarżącego rachunku zagranicznego zablokowanego jest nieuzasadnione, bowiem zablokowanie środków ograniczyło władczo i jednostronnie uprawnienia właściciela.

Do wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy skarżący dołączył poświadczenie zameldowania, z którego wynika, że w Polsce przebywał do [...] października 1980r., a paszport otrzymał dnia [...] listopada 1980r. Złożył też obszerny wniosek dowodowy o dopuszczenie dowodu ze złożonych dokumentów oraz z przesłuchania J. P. i B. P. i oświadczenia strony na okoliczność, kiedy zostały faktycznie zablokowane środki na koncie skarżącego. Organ odmówił dopuszczenia dowodu z dokumentów paszportowych i meldunkowych jako dowodu okoliczności nie mających znaczenia dla sprawy oraz z przesłuchania J. P. jako świadka z uwagi na wyjaśnienie okoliczności przez samą stronę. Dopuścił dowód z pisemnego oświadczenia strony- T. S. oraz pisemnego zeznania B. P., a także z trzech dokumentów korespondencji między T.S. i bankiem w 1981r. oraz pisma Departamentu Dewizowego NBP z [...] września 1991r.

Decyzją z dnia [...] marca 2006r. nr [...] powołując się na art. 8 ust. 2 i 5 cytowanej wyżej ustawy z dnia 27 lipca 2002r. Prawo dewizowe oraz art.138 § 1 p.1 w związku z art.127 § 3 kpa utrzymał w mocy decyzję nr [...] z dnia [...] marca 2004r. uchylającą decyzję z [...] listopada 2003r. w całości i odmawiającą wszczęcia postępowania w sprawie nieważności decyzji Prezesa NBP z 1979r.

W uzasadnieniu wskazał, że w świetle ustawy dewizowej z 28 marca 1952r. w 1979r. Prezes NBP nie miał umocowania prawnego do wydawania decyzji o zblokowaniu środków. Rachunek o nazwie "rachunek zagraniczny zablokowany" powstawał z woli ustawodawcy i brak było podstawy prawnej do wydawania indywidualnej decyzji. Data wyjazdu T. S. była nieistotna z dwóch powodów: była niesporna i wynikała z pism jego pełnomocnika, w ówcześnie obowiązujących przepisach brak było podstawy prawnej do wydania decyzji o zablokowaniu środków. Z tych względów organ odmówił przyjęcia jako dowodu dokumentów potwierdzających datę wyjazdu. Organ wyjaśnił, że ze zgromadzonych dokumentów wynika, że rachunek zagraniczny zablokowany został założony na wniosek T. S. z dnia [...] września 1981r. skierowany do Oddziału NPB w G., a T. S. korzystał z tego rachunku w zakresie dopuszczonym przez prawo. Wydana też została indywidualna decyzja dewizowa z [...] czerwca 1981r. o przekazaniu części środków do [...], która nie jest przedmiotem niniejszego postępowania. Z dokumentów wynika, że korespondencja toczyła się w 1980r. i 1981r. nie zaś w 1979r. W sprawie nie był sporny status T. S. jako cudzoziemca dewizowego, który to status zgodnie z ustawą dewizową mógł być kwestionowany w postępowaniu przed Ministrem Finansów. Prezes NBP nie był upoważniony do wydawania decyzji o blokowaniu środków cudzoziemców dewizowych, otwieranie rachunków zablokowanych cudzoziemca dewizowego było czynnością techniczną i nie wymagało decyzji. W 1979r. nie było żadnej korespondencji ani nie wydano żadnej decyzji. Samo stwierdzenie T. S. i B. P., że w 1979r. uniemożliwiono skarżącemu korzystanie ze środków zgromadzonych na rachunku jest niewystarczające do uznania, że takie zdarzenie miało miejsce oraz do uznania, że Prezes NBP wydał w tej dacie decyzję. Skoro Prezes NBP nie wydał indywidualnej decyzji o zablokowaniu środków nie jest możliwe wszczęcie postępowania w przedmiocie stwierdzenia jej nieważności.

Tę decyzję T. S. zaskarżył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie.

W skardze wnosił o stwierdzenie nieważności:

p.1 a - decyzji Prezesa NBP z [...] marca 2006r.,

p.1 b - decyzji Prezesa NBP z [...] marca 2004r.,

p.1 c - decyzji Prezesa NBP z [...] listopada 2003r.,

p.1 d - decyzji Prezesa NBP z 1979r.

i wskazał, że wydane one zostały z rażącym naruszeniem prawa. W uzasadnieniu wskazał, że w 1979r. na mocy decyzji Prezesa NBP jego oszczędności zgromadzone na rachunku bankowym zostały zablokowane. Wyjaśnił, że wszelkie działania podejmowane przez niego oraz Prezesa NBP po tym fakcie nie są przedmiotem skargi. Podniósł, że do dnia [...] października 1980r. nie spełniał przesłanek do uznania go za cudzoziemca dewizowego, a zatem zablokowanie jego oszczędności w 1979r., kiedy był krajowcem dewizowym było bezprawne. Wskazał, że z § 18 ust. 2 cytowanego rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 15 kwietnia 1952r. wynika, że w celu konkretyzacji tych przepisów do konkretnego podmiotu konieczne było indywidualne rozstrzygnięcie Prezesa NBP lub urzędnika działającego z jego upoważnienia, po ustaleniu, że jest cudzoziemcem dewizowym. Błędna jest teza o przekształceniu krajowych rachunków bankowych w rachunki zagraniczne. Wskazał, że stwierdzenie zawarte w nocie memoriałowej z dnia [...] września 1981r., w której zawarty jest jej tytuł : "na otwarcie rachunku zablokowanego zgodnie z decyzją Departamentu i życzeniem klienta" świadczy o tym, że formalne otwarcie zagranicznego rachunku zablokowanego wymagało uprzedniej decyzji. Z tego skarżący wywiódł, że także faktyczne przekształcenie krajowego rachunku bankowego w zagraniczny rachunek zablokowany wymaga decyzji. Decyzja ta powinna mieć formę pisemną i znajdować się w dokumentacji wewnętrznej banku, jednak nie można do niej dotrzeć, gdyż zgodnie z pismem banku z [...] września 1991r. akta po 10 latach przechowywania w archiwum uległy zniszczeniu i nie ma możliwości ich odtworzenia. Nie można też wykluczyć, że decyzja z 1979r. została wydana tylko w formie ustnej i nie miała materialnego substratu, a działania prezesa NBP po [...] października 1980r. /tj. po wymeldowaniu się skarżącego z Polski/ miały na celu dostosowanie powstałego bezprawnie stanu faktycznego do przepisów ustawy dewizowej i rozporządzenia. Takie działania świadczą o rażącym naruszeniu prawa przez Prezesa NBP przy wydawaniu decyzji z 1979r. oraz decyzji z [...] listopada 2003r., [...] marca 2004r. i [...] marca 2006r.

W odpowiedzi na skargę Prezes NBP wnosił o jej odrzucenie, co do punktu 1c skargi oraz oddalenie co do punktów 1 a, b i d.

W uzasadnieniu wskazał, że punkt 1 c skargi odnosi się do decyzji z [...] listopada 2003r. odmawiającej wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji z [...] czerwca 1981r., dotyczy więc odrębnej sprawy administracyjnej. Skarżący złożył wniosek o ponowne rozpoznanie sprawy zakończonej decyzją z [...] marca 2004r. , zatem decyzja z [...] listopada 2003r. nie może już być przedmiotem rozpoznania i co do niej skarga powinna zostać odrzucona.

W zakresie pozostałych decyzji wnosił o oddalenie skargi. Wskazywał, że Prezes NBP był w 1979r. uprawniony do wydawania indywidualnych zezwoleń dewizowych na podstawie zarządzenia Ministra Finansów z 27 maja 1952r. w sprawie uprawnień Prezesa NBP do udzielania indywidualnych zezwoleń dewizowych. Te indywidualne zezwolenia dewizowe mogły być wydawane na czynności z zakresu obrotu wartościami dewizowymi z zagranicą i w kraju, na dysponowanie mieniem posiadanym za granicą, oraz na wywóz i przywóz wyrobów użytkowych ze złota i platyny, innych metali szlachetnych, kamieni szlachetnych i klejnotów a także na posiadanie wartości dewizowych w kraju. W tym zakresie nie mieści się upoważnienie do wydawania indywidualnych decyzji dewizowych w sprawach dotyczących rachunków zagranicznych zablokowanych. Czynności związane z otwieraniem rachunków były czynnościami o charakterze technicznym, związanymi z wykonywaniem czynności bankowych. NBP nie miał uprawnień do wydawania decyzji administracyjnych w zakresie rozstrzygania o jaki typ rachunku chodzi. Postępowanie dowodowe nie wykazało, aby przed dniem[...] grudnia 1980r. tj. przed datą złożenia przez T. S. wniosku o zezwolenie na transfer pieniędzy do [...] prowadzona była jakakolwiek korespondencja w sprawie rachunku zagranicznego zablokowanego. Decyzja, o której mowa w nocie memoriałowej z[...] września 1981r. to decyzja zezwalająca na transfer kwoty [...] zł do [...]. Wydanie tej decyzji wywołało skutek w postaci wniosku klienta na umieszczanie pozostałej kwoty na rachunku zagranicznym zablokowanym. Z uwagi na brak podstaw do stwierdzenia istnienia decyzji z 1979r. wniosek o stwierdzenie jej nieważności nie był uzasadniony, a decyzje Prezesa NBP prawidłowe. Prezes NBP podniósł też zarzut co do treści pełnomocnictwa autora skargi.

Na rozprawie pełnomocnik skarżącego złożył nowe, właściwe pełnomocnictwo o właściwej treści.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:

Zgodnie z art.1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych /Dz.U. nr 153 z 2002r. poz.1269/ sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle § 2 powołanego wyżej artykułu, kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zgodnie z art.134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 153 z 2002r. poz.1270/, dalej zwanej p.p.s.a., Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy i nie jest związany zarzutami skargi ani jej wnioskami. Sądy administracyjne sprawują więc kontrolę aktów i czynności z zakresu administracji publicznej pod względem ich zgodności z obowiązującym w dacie ich wydania prawem materialnym i przepisami procesowymi.

Przedmiotem skargi jest odmowa wszczęcia postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji z 1979r. o zablokowaniu konta T. S. Granice sprawy wytycza więc decyzja z 1979r., a przedmiotem badania jest samo istnienie tej decyzji oraz kontrola istnienia przesłanek podmiotowych do wniesienia wniosku o stwierdzenie nieważności wskazanej decyzji, a w świetle poczynionych ustaleń, kontrola zgodności z prawem decyzji Prezesa NBP o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji z 1979r. Wskazać należy, że w tak zakreślonych granicach Prezes NBP orzekał decyzjami z [...] marca 2004r. i [...] marca 2006r. Decyzją z dnia [...] listopada 2003r. Prezes NBP orzekł o innej decyzji niż ta, o której unieważnienie chodziło wnioskodawcy /tj. o decyzji z [...] czerwca 1981r./, ta decyzja została uchylona w całości decyzją z [...] marca 2004r., wyeliminowana z obrotu prawnego, pozostaje poza granicami sprawy niniejszej i nie jest przedmiotem kontroli.

Sąd administracyjny zgodnie z art.134 § 1 p.p.s.a. nie jest związany granicami skargi co oznacza, że wniosek skarżącego wyznaczający granice zaskarżenia nie wiąże sądu i rozstrzyga on o wszystkich aktach wydanych w danej sprawie administracyjnej. Jednak granice rozpoznania sądowego wyznaczone są w sposób nieprzekraczalny granicami sprawy administracyjnej i one w ostateczności determinują treść rozstrzygnięcia /por. "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz" pod red. T.Wosia, Warszawa 2005, str.434/. Przedmiotem kontroli są więc decyzje Prezesa NBP o odmowie wszczęcia postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji z 1979r.

W ocenie Sądu skarga jest nieuzasadniona.

Stwierdzenie nieważności decyzji ma na celu wyeliminowanie z obrotu prawnego decyzji dotkniętych wadami materialoprawnymi, których przyczyną może być naruszenie prawa materialnego, a także naruszenie szczególnie istotnych przepisów kpa. W postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji ocenie podlega sama decyzja i jej skutki prawne, a poprzedzające ją postępowanie może bywać tylko elementem prowadzącym do tej oceny. Organ administracji działając w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej wszczyna postępowanie w nowej sprawie, w której nie orzeka co do istoty sprawy rozstrzygniętej w wadliwej decyzji, lecz orzeka jako organ kasacyjny. Działając w trybie art.156 kpa organ działa w trybie nadzoru i odnajduje uchybienia istniejące w decyzji.

Postępowanie o stwierdzenie nieważności decyzji jest dwuetapowe. Najpierw organ bada dopuszczalność wszczęcia postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji /art.157 kpa/, a dopiero gdy uzna, że może ono być prowadzone, bada decyzję merytorycznie pod kątem istnienia przesłanek jej nieważności i stwierdza nieważność decyzji lub wydanie decyzji z naruszeniem prawa albo odmawia stwierdzenia nieważności /art.158 kpa/.

Decyzje skarżone w sprawie niniejszej zapadły w pierwszym etapie postępowania. Do drugiego etapu mającego na celu badanie zaskarżonej decyzji pod kątem występowania przesłanek uzasadniających jej unieważnienie w ogóle nie doszło.

W sprawie niniejszej przeprowadzając pierwszy etap postępowania organ badał dopuszczalność jego prowadzenia. Musiał więc ustalić istnienie podmiotowych i przedmiotowych przesłanek wszczęcia postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji. Badając przesłanki podmiotowe organ ocenia zdolność do działania w sprawie osoby wnoszącej żądanie i jej legitymację jako strony. Badając przesłanki przedmiotowe organ bada przede wszystkim istnienie decyzji, której unieważnienia żąda strona. Brak którejkolwiek z przesłanek podmiotowych lub przedmiotowych sprawia, że wszczęcie postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji jest niedopuszczalne i organ odmawia jego wszczęcia.

W sprawie niniejszej niesporne było występowanie przesłanek podmiotowych to znaczy legitymacja T. S. do wszczęcia postępowania w sprawie decyzji dotyczącej jego rachunku bankowego oraz jego zdolność do czynności prawnych.

Rozważając dopuszczalność wszczęcia postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji organ miał obowiązek zbadać występowanie przesłanki przedmiotowej tego postępowania tj. czy wydana została decyzja, której unieważnienia żąda wnioskodawca. Postępowanie dowodowe w tej kwestii zostało przeprowadzone.

Jest niesporne między stronami, że "decyzja z 1979r." nie została doręczona nigdy stronie. W ocenie Sądu ze zgromadzonego materiału dowodowego nie wynika jednak, że decyzja ta została w ogóle wydana. Sam T. S. w swoim wniosku o stwierdzenie nieważności wskazuje, że jest wątpliwe czy decyzja w ogóle została wydana, stwierdza, że nie miała formy pisemnej i nigdy nie była mu doręczona. Okoliczności te potwierdzał w kolejnych pismach, w których wyjaśnił, że zamiarem jego było stwierdzenie nieważności zdarzenia faktycznego, mającego miejsce w nieustalonym dniu w 1979r., polegającego na pozbawieniu go możliwości dysponowania swoimi pieniędzmi /pismo z dnia [...] grudnia 2003r., skarga str.5/. Podobnie wyjaśnił w złożonym do akt oświadczeniu. Również świadek B. P. wyjaśnił jedynie, że T. S. w 1979r. nie mógł podjąć swoich pieniędzy. Żadne dowody nie potwierdziły jednak faktu wydania w 1979r. decyzji administracyjnej w tej kwestii przez Prezesa NBP. Decyzja administracyjna musi spełniać wymogi przewidziane przepisami prawa i aby stwierdzić jej nieważność trzeba wykazać jej istnienie. Nie ma żadnych dowodów na to, że w sprawie niniejszej jakakolwiek decyzja w formie sformalizowanego aktu administracyjnego, tj. jednostronnego rozstrzygnięcia Prezesa NBP, skierowanego do T.S., została wydana. Nie ma też w powołanej ustawie dewizowej z 1952r. ani w przepisach rozporządzenia wykonawczego do tej ustawy z dnia 15 kwietnia 1952r. podstawy prawnej do wydania decyzji administracyjnej o utworzeniu konta zablokowanego dla cudzoziemca dewizowego. Należy podzielić pogląd Prezesa NBP, że utworzenie konta zablokowanego dla cudzoziemca dewizowego było czynnością techniczną i nie wymagało wydawania decyzji, bo brak w powołanych przepisach normy prawnej, która by na to pozwalała.

Zauważyć ponadto należy, że sam wnioskodawca wskazuje na dwa zupełnie oddzielone w czasie zdarzenia: wstrzymanie wypłat z jego konta w 1979r., które to zdarzenie nie jest potwierdzone żadną dokumentacją poza oświadczeniem wnioskodawcy i świadka B. P. i nie znajduje uzasadnienia prawnego oraz utworzenie konta zablokowanego dla cudzoziemca dewizowego we wrześniu 1981r., które to zdarzenie jest niesporne między stronami i poparte dokumentami.

Wniosek obejmuje zdarzenie pierwsze tj. wstrzymanie wypłat z konta w 1979r. Brak jakichkolwiek dowodów na to, że jeżeli zdarzenie takie miało miejsce, to było poprzedzone decyzją administracyjną. Na podstawie przepisów kpa można stwierdzić nieważność decyzji /albo postanowienia określonego w art.126 kpa/, nie można jednak stwierdzić nieważności zdarzenia, ani stanu faktycznego, ani nawet czynności z zakresu administracji publicznej. Na podstawie całokształtu zgromadzonego materiału dowodowego nie można stwierdzić, że w 1979r. została wydana decyzja, kiedy, przez kogo i jakiej treści. Ponieważ nie zostało ustalone, że w 1979r. była wydana przez Prezesa NBP decyzja administracyjna o wstrzymaniu wypłat, czy też o zablokowaniu konta – nie ma przedmiotu orzekania o nieważności i brak podstaw do wszczęcia postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji.

Wskazać ponadto należy, że dla sprawy wszczęcia postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji z 1979r. nie ma znaczenia okoliczność w jakiej dacie skarżący stał się cudzoziemcem dewizowym i w jakiej dacie wyjechał z Polski. Na tym etapie postępowania badane jest tylko istnienie tej decyzji oraz zdolność do działania w sprawie osoby wnoszącej żądanie. Wskazane okoliczności mogłyby mieć znaczenie dopiero w wypadku wykazania istnienia przesłanek podmiotowych i przedmiotowych uzasadniających wszczęcie postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji, czyli pozytywne zakończenie pierwszego etapu postępowania i przejście do etapu drugiego- badania zaskarżonej decyzji pod kątem przesłanek jej nieważności. W sprawie niniejszej do etapu drugiego w ogóle nie doszło, bowiem nie ustalono, że w 1979r. została wydana w stosunku do wnioskodawcy decyzja administracyjna o zablokowaniu jego konta. Istnienia tej decyzji wnioskodawca nie wykazał, ani organ nie ustalił. W tym stanie rzeczy odmowa wszczęcia postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji, której istnienia organ nie ustalił była uzasadniona, a zaskarżona decyzja nie narusza prawa.

Zważywszy powyższe Wojewódzki Sąd Administracyjny działając na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji i oddalił skargę.