Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt I SA/Po 756/08
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2008-11-14 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6115 Podatki od nieruchomości
Hasła tematyczne: Podatek od nieruchomości
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 2 ust. 1, art. 4 ust. 1 pkt 2, art. 5
journal: Dz.U. 2006 nr 121 poz 844
law: Ustawa z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych - tekst jednolity
article: art. 151
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Włodzimierz Zygmont (spr.) Sędziowie Sędzia NSA Maria Skwierzyńska Asesor sądowy WSA Małgorzata Bejgerowska Protokolant st. sekr. sąd. Agnieszka Ratajczak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 listopada 2008r. sprawy ze skargi Prokuratora Rejonowego w Słupcy na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2007r. oddala skargę /-/ M. Bejgerowska /-/ W. Zygmont /-/ M. Skwierzyńska


UZASADNIENIE

Wójt Gminy O. decyzją z dnia [...] roku Nr [...] ustalił podatnikowi J. K. wysokość zobowiązania w formie łącznego zobowiązania pieniężnego na 2007 rok w kwocie [...], opodatkowując podatkiem od nieruchomości grunt i budynek położony w miejscowości K., gm. O., oznaczony w ewidencji gruntów Nr [...],

w sposób następujący: grunty o powierzchni 967 m2 stawką "od pozostałych gruntów" w wysokości 0,34 zł/ m2, budynek o powierzchni 48 m2 stawką "od budynków rekreacyjnych i letniskowych" w wysokości 6,23 zł / m2 powierzchni użytkowej, z powołaniem się na złożony przez podatnika wykaz nieruchomości oraz dane z ewidencji gruntów.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K., po rozpatrzeniu odwołania podatnika, w którym domagał się on uchylenia powyższej decyzji w całości zarzucając organowi I instancji błędną kwalifikację podatkową rodzaju budynku i bezpodstawne nieuwzględnienie zwolnienia z podatku gruntów położonych na obszarze objętym ochroną krajobrazową, decyzją z dnia [...] nr [...] na podstawie art. 233 § 2 O.p., uchyliło decyzję organu I instancji i przekazało sprawę temu organowi do ponownego rozpatrzenia, ze wskazaniem popełnionych błędów proceduralnych oraz że niezbędne jest przeprowadzenie dowodów, co do charakteru korzystania z budynku, by ustalić przesłanki, jakie decydują o zaliczeniu go do kategorii budynków mieszkalnych. Kolegium wskazało, iż o stawce podatku od nieruchomości decyduje sposób faktycznego wykorzystywania tego budynku w danym roku podatkowym.

Po ponownym rozpatrzeniu sprawy Wójt Gminy O. decyzją z dnia [...] roku Nr [...] na podstawie art. 21 § 5 O.p., art. 6 ust.6 i 7 ustawy z dnia 12.01.1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz.U. z 2006 r. nr 21, poz. 844 ze zm. - dalej: "upol") ustalił podatnikowi J. K. wysokość zobowiązania podatku od nieruchomości na 2007 r. w kwocie łącznej [...] opodatkowując grunty o powierzchni 967 m2, oznaczone symbolem Bi - stawką "od pozostałych" w wysokości 0,34 zł/ m2, a także budynek o powierzchni 48 m2, stawką "od pozostałych budynków - rekreacyjnych i letniskowych" w wysokości 6,23 zł/ m2. Z uzasadnienia decyzji wynika, że organ podatkowy nie dał wiary zeznaniom świadka M. K. i jej rodzinie co do zamieszkania w K. przez cały rok z krótkimi przerwami ponieważ nie potwierdziły tego zeznania pozostałych świadków. Ilość i częstotliwość wywożonych nieczystości ciekłych nie potwierdza zamieszkiwania przez cały rok lecz tylko w sezonie letnim, ilość 4,5 m3 wywożonych w miesiącu lipcu 2006r i 4,5 m3 i w dnu 30 maja 2007r świadczy, że dom letniskowy jest wykorzystywany tylko w sezonie letnim. Według poczynionych ustaleń faktycznych, budynek nie służy podatnikowi, jako zamieszkałemu we W. i osobom mu bliskim, do zaspokojenia podstawowych potrzeb mieszkaniowych, a jedynie do zaspokojenia potrzeb związanych z wypoczynkiem, rekreacją i spędzaniem urlopów. Organ podatkowy nie uznał też za zasadne zwolnienia nieruchomości od podatku na podstawie art. 7 ust. 1 pkt 8 upol.

Podatnik w odwołaniu domagał się uchylenia wydanej ponownie decyzji w części dotyczącej zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za budynki letniskowe o powierzchni 48m2 zarzucając organowi I instancji naruszenie art. 5 ust. 1 pkt 7 upol a także przepisów postępowania wskutek nienależytego wyjaśnienia wszystkich okoliczności sprawy. Uzasadniając odwołanie podniósł, że nie zgadza się z odmową dania wiary jego zeznaniom, zeznaniom jego rodziny i daniem wiary zeznaniom sołtysa i jego córki, którzy zeznali, że poza sezonem letnim nie widywali żony podatnika i jej rodziny, a jeśli już to sporadycznie w soboty i niedziele. Nie wiadomo przy tym, co organ I instancji miał na myśli - raz w miesiącu, raz na kwartał czy raz na tydzień. Sklep córki sołtysa, jak również inne sklepy nie są podstawowym źródłem zaopatrzenia - z czterech sklepów w najbliższej okolicy wójt przesłuchał jedną właścicielkę. Jeśli chodzi o zużycie energii elektrycznej to w okresie wiosenno-letnim jest ono większe, a w okresie od końca października do początku marca stałe przebywanie w domu jest uciążliwe ze względu na brak możliwości dojazdu do W.. Jeśli chodzi o ilość ścieków ich ilość wcale nie wskazuje na zamieszkanie okresowe zważywszy, że dom nie jest wyposażony w pralkę automatyczną, zmywarkę do naczyń. Ogrzewanie elektryczne jest używane sporadycznie, w celu szybkiego dogrzania - podstawowym ogrzewaniem w budynku jest ogrzewanie węglowe. Fakt zameldowania w danym budynku nie przesądza samoistnie o kategorii budynku. O ile faktem jest, że skarżący zamieszkuje na stałe we W., o tyle organ I instancji nie mógł dojść do podobnego wniosku w odniesieniu do osób bliskich skarżącemu. Zaskarżona decyzja została ponownie wydana z naruszeniem art. 122 O.p. bowiem z dokumentów wskazanych w decyzji nie wynika, aby organ ustalił jakikolwiek inny faktyczny sposób wykorzystywania nieruchomości podatnika, niż typowo mieszkalny.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. decyzją z dnia [...] uchyliło decyzję Wójta Gminy O. z dnia [...] i ustaliło podatnikowi J. K. wysokość zobowiązania w podatku od nieruchomości za 2007 r. w kwocie [...] . Organ II instancji uznał, że budynek podlegający podatkowi od nieruchomości według pozwolenia na budowę i pozwolenia na użytkowanie jest budynkiem letniskowym, jednakże według organu II instancji spełnia kryteria budynku mieszkalnego przeznaczonego do stałego pobytu ludzi i prowadzenia samodzielnego gospodarstwa domowego. W rozpatrywanej sprawie budynek według pozwolenia na budowę i pozwolenia na użytkowanie jest "budynkiem letniskowym", jednak wzniesiony został jako budynek spełniający kryteria budynku przeznaczonego do stałego pobytu ludzi i prowadzenia samodzielnego gospodarstwa domowego i posiada wyposażenie w ogrzewanie typu węglowego. Kategoryczne odrzucenie przez organ I instancji twierdzeń podatnika i zeznań osób mu bliskich, co do charakteru budynku jest na tle zeznań świadków wymienionych w uzasadnieniu decyzji, zbyt daleko idące. Zgromadzony materiał dowodowy pozwala według organu II instancji na przyjęcie, iż budynek podlegający podatkowi od nieruchomości jest wykorzystywany dla szeroko rozumianej funkcji mieszkaniowej i dlatego podlega opodatkowaniu według stawki od budynków mieszkalnych.

Prokurator Rejonowy w Słupcy w skardze domagał się uchylenia powyższej decyzji organu odwoławczego z dnia [...] i utrzymania w mocy decyzji organu I instancji. Decyzji zarzucił naruszenie art. 5 ust 1 pkt 2 lit a upol poprzez ustalenie dla budynku letniskowego zobowiązania podatkowego w wysokości przewidzianej dla budynku mieszkalnego, art. 21 ustawy z dnia 17.05.1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2005 r. nr 240, poz. 2027 ze zm. – dalej: p.g. k.) poprzez uznanie budynku letniskowego za budynek mieszkalny oraz sprzeczność ustaleń ze zgromadzonymi dowodami w sprawie. Oceniając uzasadnienie decyzji jako lakoniczne i ogólnikowe, wskazał, że organ II instancji kwestionuje nie podając szczegółowego uzasadnienia ustalenia organu I instancji odnośnie wiarygodności twierdzeń odwołującego i zeznań osób mu bliskich. Prezentuje twierdzenia nie znajdujące odzwierciedlenia w zgromadzonym materiale dowodowym. Tymczasem wynikające z akt sprawy dowody potwierdzają, iż budynek znajdujący się na nieruchomości położonej w K. służy do zaspokajania potrzeb związanych z wypoczynkiem, rekreacją i spędzaniem urlopów.

Odpowiadając na skargę, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. podtrzymuje argumenty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, podkreślając, że ani przepis art. 5 ust. 1 pkt 2 lit a upol, ani art. 21 ustawy p.g.k. nie zawiera definicji "budynku mieszkalnego", czy też "budynku letniskowego". O naruszeniu art. 21 ustawy p.g.k. można byłoby mówić, gdyby Starostwo Powiatowe w S. posiadało dla Gminy O. założoną ewidencję budynków i w niej uwidoczniony budynek, a organ podatkowy przyjął do opodatkowania inny rodzaj budynku, niż wynika z ewidencji budynków. Jeżeli takowej ewidencji nie ma, dokumentacja techniczna i pozwolenie na budowę dla celów określenia, czy budynek w rozumieniu przepisów prawa podatkowego jest budynkiem mieszkalnym, czy pozostałym, mają charakter dowodu, ale nie o charakterze bezwzględnym, jaki ma zapis w ewidencji gruntów.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Spór w niniejszej sprawie dotyczy ustalenia, czy budynek należący do podatnika J. K. położony w miejscowości K., gmina O., powinien zostać zaliczony do kategorii budynków mieszkalnych w rozumieniu art. 5 ust. 1 pkt 2 lit. a) upol, czy też należy do kategorii pozostałych budynków - art. 5 ust. 1 pkt 2 lit. e) tej ustawy, a w konsekwencji jakimi przesłankami powinny kierować się organy podatkowe przy podejmowaniu tychże ustaleń.

Z akt sprawy wynika, że wymierzając podatek od nieruchomości od przedmiotowego budynku na rok podatkowy 2007 w związku ze stwierdzeniem, że nie jest to budynek mieszkalny lecz budynek letniskowy, zastosowano stawkę podatku przewidzianą dla budynków pozostałych - nie mieszkalnych, w tym domków letniskowych.

Za rozstrzygające w tym zakresie organ I instancji przyjął dane wynikające z zaświadczenia z dnia 10.07.2007 roku dotyczące ilości i częstotliwości wywożonych ścieków z w/w nieruchomości podatnika, przedłożone przez żonę podatnika faktury za energię elektryczną za korzystanie z budynku położonego na nieruchomości w K. wystawione w okresie czerwiec 2006 - czerwiec 2007, zaświadczenie z dnia 10.07.2006 roku dokumentujące sytuację w zakresie ilości osób zameldowanych w w/w budynku w okresie od 01.01.2005 roku do 01.07.2006 roku oraz zeznania świadków M. J. oraz sołtysa J. J.. Zdaniem organu podatkowego, powyższy materiał dowodowy stanowił wiarygodną podstawę ustalenia, że budynek w K. nie służy podatnikowi (jako zamieszkałemu we W.) i osobom mu bliskim do zaspokojenia podstawowych potrzeb mieszkaniowych, a jedynie do zaspokojenia potrzeb związanych z wypoczynkiem, rekreacją i spędzaniem urlopów. W konsekwencji organ podatkowy zadecydował, że w odniesieniu do budynku podatnika zastosować należy wyższą stawkę podatku przewidzianą w upol dla budynków "pozostałych".

Z kolei podatnik dowodził, że budynek podlegający podatkowi od nieruchomości jest wykorzystywany dla funkcji mieszkaniowej i podlega opodatkowaniu według preferencyjnej stawki podatku od budynków mieszkalnych.

Stanowisko podatnika zostało uwzględnione przez organ podatkowy II instancji w decyzji z dnia [...] roku, która została zaskarżona przez Prokuratora Rejonowego w Słupcy.

Na wstępie rozważań wskazać należy, iż zasady opodatkowania podatkiem od nieruchomości określa ustawa z 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (upol). Zgodnie z art. 2 ust. 1 upol opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości podlegają m.in. budynki lub ich części. Podstawę opodatkowania stanowi dla budynków lub ich części ich powierzchnia użytkowa (art. 4 ust. 1 pkt 2 upol).

Przepis art. 5 upol zawiera delegację ustawową, przekazując radzie gminy prawo do określenia wysokości stawek podatku od nieruchomości zastrzegając jednocześnie maksymalną wysokość tych stawek. I tak w pkt 2 powołanego przepisu określono stawki maksymalne dla budynków lub ich części różnicując je jednocześnie w zależności o rodzaju budynku - dla budynków mieszkalnych (pkt a), związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej oraz od budynków mieszkalnych lub ich części zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej (pkt b), (...) pozostałych, w tym zajętych na prowadzenie odpłatnej statutowej działalności pożytku publicznego przez organizacje pożytku publicznego (pkt e). Zaakcentowania wymaga, że stawki podatku od budynków mieszkalnych są wielokrotnie niższe, niż od pozostałych kategorii budynków.

Na gruncie niniejszej sprawy istotne jest, że ustawa podatkowa wyodrębnia m.in. dwie kategorie budynków – tj. mieszkalne i pozostałe (nie posługując się przy tym pojęciem budynku letniskowego).

Jednocześnie w upol brak jest definicji legalnej użytych w zacytowanym przepisie pojęć. W związku z powyższym rozróżnieniem, aby zastosować do konkretnego budynku właściwą stawkę podatku od nieruchomości należy określić rodzaj tego budynku. W tej sytuacji, zgodnie z regułami wykładni przepisów prawnych, należy zastosować wykładnię językową tj. ustalić, jakie znaczenie ma dane pojęcie w języku powszechnym.

Mając powyższe na względzie trzeba wskazać, że przez określenie "budynek mieszkalny" według Uniwersalnego słownika języka polskiego pod red. S. Dubisza (Warszawa 2003, t. I, s. 652 i II, s. 642) oraz Słownika języka polskiego pod red. M. Szymczaka (Warszawa 2002, t. II, s. 154) rozumieć należy m.in. budynek przeznaczony, nadający się do mieszkania, zamieszkiwania; "mieszkać" - to zajmować jakieś pomieszczenie i traktować je jako główne miejsce swojego pobytu, przebywać gdzieś stale lub czasowo, zajmować jakiś lokal, mieć mieszkanie, zamieszkiwać.

Z kolei w orzecznictwie sądowoadministracyjnym dominuje powszechnie prezentowany pogląd, że jeżeli dany obiekt jest wykorzystywany na potrzeby mieszkaniowe, faktycznie zaspokaja potrzeby mieszkaniowe podatnika, to winien być zakwalifikowany i uznany dla potrzeb opodatkowania podatkiem od nieruchomości za budynek mieszkalny.

Analiza zawartych w art. 5 upol stawek prowadzi bowiem do wniosku, że założeniem prawodawcy było mniejsze obciążenie fiskalne obiektów zaspokajających podstawowe potrzeby życiowe. Nie bez znaczenia dla powyższej argumentacji jest też charakter analizowanego podatku, który jest podatkiem o charakterze majątkowym i wymaga uwzględnienia sposobu wykorzystania majątku.

Za wykładnią językową omawianego pojęcia "budynku mieszkalnego" opowiedział się NSA w wyroku z 19.02.2008 r. (II FSK 1726/06, LEX nr 361469). Należy zaakceptować wyrażony w tym orzeczeniu pogląd, iż kryterium decydującym o zaliczeniu budynku do poszczególnych kategorii budynków, o których mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1 upol, jest kryterium zaspakajania podstawowych potrzeb mieszkaniowych właściciela i osób mu bliskich. Oznacza to, że "budynek letniskowy" będzie mieścił się w pojęciu "budynku mieszkalnego" tylko wówczas, gdy będzie użytkowany faktycznie przez właściciela (jego bliskich), służąc tym samym zaspokojeniu podstawowych potrzeb mieszkalnych (nie rekreacyjnych, wypoczynkowych bądź w celu lokaty kapitału).

NSA wskazał, że za słusznością takiego stanowiska przemawiają również wnioski wypływające z wykładni celowościowej. Wykładnia celowościowa art. 5 ust. 1 upol wykazuje, iż podatek od nieruchomości jest podatkiem typu majątkowego, wymagającym uwzględnienia sposobu wykorzystania majątku.

Powyższy pogląd skład orzekający w pełni podziela stojąc na stanowisku, że samo wybudowanie budynku w oparciu o dokumentację techniczną jako budynek letniskowy nie przesądza, iż dla potrzeb analizowanych przepisów jest to budynek letniskowy. Zauważyć przy tym należy, że ustawa podatkowa nie posługuje się pojęciem budynku letniskowego; fakt zatem, że budynek został zakwalifikowany jako letniskowy na gruncie przepisów prawa budowlanego nie przesądza, że nie może on być budynkiem mieszkalnym na gruncie ustawy podatkowej.

Prezentowana teza, iż o zaliczeniu budynku letniskowego do kategorii budynków mieszkalnych decyduje kryterium zaspokojenia podstawowych potrzeb mieszkaniowych właściciela i osób mu bliskich, została wyrażona również m. in. w wyroku WSA w Warszawie z dnia 20 października 2006 r., III SA/Wa 2147/06, niepublik.; wyroku WSA w Gdańsku z dnia 11 kwietnia 2006 r., I SA/Gd 537/04, niepublik. W ocenie Sądu nie utraciły też waloru aktualności wywody, zawarte w uchwałach Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 kwietnia 2002 r. sygn. akt FPK 17/01 i z dnia 1 lipca 2002 r. sygn. akt FPK 3/02 (ONSA 2003 nr 2 poz. 50), a w szczególności - podkreślenie wagi kryterium zaspokojenia podstawowych potrzeb mieszkaniowych właściciela i osób mu bliskich dla zakwalifikowania budynku letniskowego do kategorii budynków mieszkalnych.

Wprawdzie uchwały te dotyczyły podatku od nieruchomości za lata 2001 i 2002, niemniej w ocenie Sądu, wskazania w nich zawarte odnoszące się do opodatkowania domków letniskowych podatkiem od nieruchomości zachowały nadal swą aktualność, pomimo zmian prawnych, jakie nastąpiły w przepisach upol. Chodzi tu o zmiany wprowadzone od dnia 1 stycznia 2003 r. ustawą z dnia 30 października 2002 r. zmieniającej ustawę o podatkach i opłatach lokalnych oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 200, poz. 1683), a zwłaszcza o wprowadzony na mocy art. 1 pkt 2 tej ustawy - art. 1a ust. 1 pkt 1 upol.

Przepisem tym została zmieniona w upol definicja budynku - za budynek uważa się obiekt budowlany w rozumieniu przepisów prawa budowlanego, który jest trwale związany z gruntem, wydzielony z przestrzeni za pomocą przegród budowlanych oraz posiada fundamenty i dach. Definicja budynku na gruncie ustawy o podatkach i opłatach lokalnych została więc ujednolicona i dostosowana do definicji budynku zawartej w art. 3 pkt 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz.U. z 2003 r., Nr 207, poz. 2016, ze zm.).

Należy jednak zwrócić uwagę, że w niniejszej sprawie przedmiotem sporu nie była okoliczność, czy domek letniskowy skarżącego jest budynkiem, lecz to, czy budynek (domek) letniskowy może być uważany za "budynek mieszkalny" w rozumieniu przepisów upol, a na to pytanie przepisy prawa budowlanego miarodajnej odpowiedzi nie udzielają.

W Prawie budowlanym brak jest bowiem definicji "budynku mieszkalnego", a w art. 2a Prawa budowlanego zdefiniowano jedynie pojęcie budynku mieszkalnego jednorodzinnego, przy czym istotne jest podkreślenie w tej definicji funkcji mieszkalnej budynku - przepis ten bowiem wskazuje, że przez budynek mieszkalny jednorodzinny należy rozumieć "budynek wolno stojący albo budynek w zabudowie bliźniaczej, szeregowej lub grupowej, służący zaspokajaniu potrzeb mieszkaniowych (...).".

Poszukiwanie definicji "budynku mieszkalnego" w drodze wykładni systemowej nie daje zatem zadowalających rezultatów. Ani wskazane Prawo budowlane, ani inne akty rangi ustawowej nie wyjaśniają znaczenia tego pojęcia. Na marginesie zaznaczyć należy, że pojęcie to formułuje natomiast rozporządzenie Ministra Infrastruktury z 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, gdzie w § 3 pkt 4 stwierdzono, że ilekroć w rozporządzeniu jest mowa o budynku mieszkalnym - rozumie się przez to budynek przeznaczony na mieszkania, mający postać - a) budynku wielorodzinnego, zawierającego 2 lub więcej mieszkań, b) budynku jednorodzinnego, c) budynku mieszkalnego w zabudowie zagrodowej.

Mając na uwadze wskazane okoliczności, Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę aprobuje dominujące w orzecznictwie stanowisko, iż w sytuacji, gdy dany budynek nie został ujęty w ewidencji budynków istotną cechą, która przesądza o jego zakwalifikowaniu do kategorii budynków mieszkalnych, jest posiadanie tego budynku w celu zaspokojenia własnych potrzeb mieszkaniowych, stałego zamieszkiwania jako jego podstawowej funkcji. Należy mieć w tym zakresie na względzie, iż wszystkie przywołane powyżej definicje budynku kładą główny nacisk na spełnianie przez budynek funkcji mieszkalnych.

Ustawodawca, z przyczyn społecznych i gospodarczych, opodatkował niektóre kategorie nieruchomości różnymi stawkami. Najniższą stawkę podatkową przewidziano w art. 5 ust. 1 pkt 1 upol, a więc dla budynków mieszkalnych lub ich części, albowiem zaspokajają one podstawowe potrzeby bytowe ludzi w zakresie zamieszkiwania. Znacznie wyższe stawki podatkowe przewidziano dla budynków pozostałych lub ich części (pkt 4 ust. 1 art. 5). Z najniższej stawki nie powinny korzystać budynki letniskowe wówczas, gdy są tam jedynie sezonowo, a więc ubocznie, zaspokajane potrzeby mieszkaniowe, związane z wypoczynkiem, rekreacją, spędzeniem urlopów. Niska stawka podatkowa w odniesieniu do budynków mieszkalnych ma za zadanie zapewnienie preferencyjnego traktowania ważkiego celu społecznego, jakim jest zaspokojenie potrzeb mieszkaniowych. Jest zatem elementem podatkowej polityki społecznej.

Warto w tym miejscu przytoczyć wskazywany już wyżej wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 20 października 2006 r. sygn. akt III SA/Wa 2147/06 (LEX nr 276791), w którym wyrażono następujące stanowisko: "Podatek od nieruchomości jest świadczeniem wymagającym uwzględnienia sposobu wykorzystania majątku, a opodatkowanie najniższymi, preferencyjnymi stawkami podatkowymi budynków mieszkalnych uzasadnione jest właśnie tym, iż zaspakajają one podstawowe potrzeby bytowe ludzi."

Za taką wykładnią przemawia także to, że przepisy przewidujące preferencyjną stawkę opodatkowania podatkiem od nieruchomości dla budynków mieszkalnych lub ich części, jako unormowania o charakterze szczególnym, nie powinny podlegać wykładni rozszerzającej. Stosowanie bowiem w tym wypadku wykładni rozszerzającej byłoby odstępstwem od zasady sprawiedliwego i równego opodatkowania.

W konsekwencji organy podatkowe określając rodzaj budynku w rozumieniu przepisów ustawy o podatkach i opłatach lokalnych powinny dokonać indywidualnej oceny, opartej zarówno na dokumentacji budowlanej (pozwolenie na budowę, zgłoszenie użytkowania), geodezyjnej, a w przypadku, gdy wymagają tego okoliczności konkretnej sprawy na ustaleniu w oparciu o inne wszystkie dostępne dowody rzeczywistego przeznaczenia budynku. Należy zaznaczyć, że klasyfikacja taka dokonywana jest wyłącznie dla celów podatkowych.

Z powyższych względów nie można podzielić poglądu zawartego w piśmie Ministerstwa Finansów do gminy O. z dnia 16.01.2007 roku, że jeżeli z dokumentów urzędowych (przede wszystkim pozwolenia na budowę) nie wynika mieszkalny charakter budynku, budynek ten należy opodatkować podatkiem od nieruchomości ze stawką od budynków pozostałych, ale nie mieszkalnych.

Pogląd ten jest nieuprawniony i nie wynika z treści art. 1a upol, a pozostaje w oczywistej sprzeczności z jej art. 5, gdyż - jak wywiedziono wyżej - przepisy prawa budowlanego są podstawą jedynie ustalenia, czy dany obiekt jest budynkiem. Oczywiście, z chwilą ujęcia danego budynku w ewidencji gruntów i budynków - zapis tej ewidencji będzie stanowił jedyną podstawę do określenia podatku. Do tego jednak czasu, w ocenie Sądu, to organ podatkowy jest uprawniony i zobowiązany do prawidłowego ustalenia charakteru budynku, w oparciu o wszystkie dostępnie dowody.

Reasumując, prawidłowe zakwalifikowanie budynku podatnika w K. wymagało zbadania nie tylko dokumentacji budowlanej obiektu, ale i okoliczności związanych z jego faktycznym użytkowaniem w 2006 r.

Zauważyć należy, iż organ pierwszej instancji, ponownie rozpatrując sprawę, podjął wszelkie niezbędne działania w celu wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy i przeprowadził czynności dowodowe zmierzające do ustalenia, czy przedmiotowy budynek jest wykorzystywany na cele mieszkalne. Organ odwoławczy wziął pod uwagę te dowody, dokonując zarówno analizy dokumentacji technicznej obiektu, jak i mając na uwadze przytoczony powyżej pogląd, że dom letniskowy może być zaliczony do kategorii budynków mieszkalnych, jeżeli jest przeznaczony do zaspokojenia potrzeb mieszkaniowych podatnika. Tym samym organ II instancji zasadnie nie zignorował zarzutów podatnika, który w odwołaniu wskazywał na tę okoliczność.

W niniejszej sprawie nie można było również pominąć faktu, iż w toku sprawy podatnik i jego bliscy – żona oraz teściowie oświadczyli, że sporny budynek, z wyjątkiem krótkich przerw, jest całorocznym miejscem ich zamieszkania. Co więcej, żona podatnika jest w spornym budynku zameldowana od 01 lipca 2006 roku.

Nadto warto także podkreślić, co czynił również organ podatkowy, że na terenach gminy O. przeznaczonych w miejscowym planie pod rekreację i wypoczynek, właściciel nie mógł otrzymać innego pozwolenia na budowę lub użytkowanie niż na "domek letniskowy", choć w rzeczywistości organy architektoniczno - budowlane dopuszczały realizację pod tym pojęciem budynków spełniających warunki do stałego pobytu ludzi i prowadzenia samodzielnego gospodarstwa domowego.

Wskazać trzeba, że w analizowanym przypadku budynek określony w pozwoleniach na budowę lub na użytkowanie jako letniskowy mógł być budynkiem mieszkalnym, zaspokajającym potrzeby mieszkaniowe. Wniosek powyższy znajduje oparcie zarówno w dokumentacji budowlanej, jak również w innych zgromadzonych w sprawie dowodach. Nie ulega bowiem wątpliwości, że sporny budynek według pozwolenia na budowę i pozwolenia na użytkowanie jest wprawdzie "budynkiem letniskowym", jednak wzniesiony został jako budynek spełniający kryteria budynku przeznaczonego do stałego pobytu ludzi i prowadzenia samodzielnego gospodarstwa domowego oraz posiada wyposażenie w ogrzewanie typu węglowego.

Z drugiej strony zaakcentować należy, że o funkcji mieszkalnej danego budynku nie może przesądzać kryterium całorocznego zamieszkiwania w budynku, czy też potwierdzenie zameldowania w budynku na pobyt stały, tzn. brak spełnienia tych przesłanek nie może wykluczyć, że budynek ów może zostać zaliczony do budynków mieszkalnych dla celów podatkowych.

Powyższe oznacza, o czym wspominano już powyżej, że każdorazowo muszą być rozpatrzone wszystkie okoliczności, w tym również stan faktyczny co do "charakteru" korzystania z budynku, co miało miejsce w niniejszej sprawie, albowiem organ podatkowy prowadząc ponownie postępowanie zgodnie z zaleceniami kolegium odwoławczego przeprowadził dowody co do charakteru korzystania ze spornego budynku.

W wyniku wystąpienia przez organ podatkowy do Wydziału Geodezji, Kartografii, Katastru i Nieruchomości Starostwa Powiatowego w S. została przesłana informacja z dnia 13.02.2006 roku, z której wynika iż odnośnie działki podatnika w ewidencji gruntów i budynków brak jest założonej karty budynków, w związku z czym nie ma określonej funkcji budynku.

Poza sporem pozostaje, że zapisy w ewidencji gruntów i budynków są wiążące dla organów podatkowych. Jeżeli jednak ewidencja gruntów i budynków, dotycząca danej nieruchomości, nie obejmuje informacji o budynkach, z czym mamy do czynienia w niniejszej sprawie, to przy ustalaniu przeznaczenia i funkcji użytkowych w podziale na mieszkalne i pozostałe, dokumentacja oraz pozwolenie na budowę lub użytkowanie są tylko jednym z dowodów w sprawie. Dokumentacja techniczna może wykluczyć możliwość zaliczenia budynku do mieszkalnych, o ile z niej wynika, że wybudowany budynek nie spełnia warunków do stałego pobytu ludzi i prowadzenia samodzielnego gospodarstwa domowego, wynikających z przepisów prawa budowlanego.

Mając na względzie powyższe rozważania stwierdzić należy, że w odniesieniu do budynku należącego do podatnika można zastosować stawkę opodatkowania, jaka została przewidziana dla budynków mieszkalnych, gdyż budynek ów realizuje funkcję mieszkaniową w zakresie szerszym, niż jedynie wypoczynkowo-rekreacyjna i wykorzystywany jest na potrzeby podatnika i jego bliskich nie tylko sezonowo.

Wskazać również trzeba, że ustalenia dowodowe poczynione w toku postępowania, szczegółowo ocenione przez samorządowe kolegium odwoławcze w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, dawały podstawę do uznania, że sporny budynek podatnika J. K. służył w rzeczywistości celowi mieszkalnemu, rozumianemu jako zaspokojenie podstawowych potrzeb mieszkalnych jego i osób mu bliskich.

Jednocześnie należy zgodzić się z podatnikiem, że żadne okoliczności sprawy nie dały organowi jakiejkolwiek podstawy do uznania, że sporny budynek nie służył jemu i osobom bliskim do powyższego, mieszkalnego celu, a jedynie do celu związanego z wypoczynkiem, rekreacją i spędzaniem urlopów.

Kategoryczne uznanie przez organ I instancji twierdzeń odwołującego się i zeznań osób mu bliskich co do charakteru przedmiotowego budynku za niewiarygodne, jest na tle zeznań świadków wymienionych w uzasadnieniu decyzji zbyt daleko idące, zważywszy na treść zeznań świadków powołanych przez organ podatkowy.

Odnośnie zarzutów proceduralnych skargi Sąd uznał, że uzasadnienie stanowiska organu II instancji jest wyczerpujące i nie stanowi naruszenia prawa procesowego, a skarżący skutecznie nie podważył ustalonego w sposób prawidłowy i rzetelny stanu faktycznego w sprawie. Z kolei zarzut sprzeczności ustaleń zaskarżonej decyzji ze zgromadzonymi dowodami w sprawie jest, w świetle przedstawionej argumentacji, nieuzasadniony.

Sąd rozpoznając niniejszą sprawę, będąc związany dyspozycją art. 134 § 1 P.p.s.a., nie stwierdził naruszeń prawa materialnego bądź procesowego, które powodowałoby konieczność wyeliminowania zaskarżonej decyzji z obrotu prawnego.

W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu orzekł o oddaleniu skargi, jako nieuzasadnionej, na podstawie art. 151 P.p.s.a.

/-/ M.Bejgerowska /-/ W.Zygmont /-/ M.Skwierzyńska