Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VIII SA/Wa 1030/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2015-04-08 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6550
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Stwierdzono, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku
Zasądzono zwrot kosztów postępowania
Powołane przepisy: article: art. 21 ust. 1, ust. 2, ust. 3
journal: Dz.U. 2007 nr 64 poz 427
law: Ustawa z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju  Obszarów Wiejskich
article: par. 2
journal: Dz.U. 2009 nr 33 poz 262
law: Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 26 lutego 2009 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy  finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013.
journal: Dz.U.UE.L 2011 nr 25 poz 8 art. 4 ust. 8
law: Rozporządzenie Komisji (UE) Nr 65/2011 z dnia 27 stycznia 2011 r. ustanawiające szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr  1698/2005 w odniesieniu do wprowadzenia procedur kontroli oraz do zasady wzajemnej zgodności w zakresie środków wsparcia rozwoju  obszarów wiejskich.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sławomir Fularski /sprawozdawca/, Sędziowie Sędzia WSA Cezary Kosterna, Sędzia WSA Justyna Mazur, Protokolant Referent Małgorzata Domagalska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 kwietnia 2015 r. sprawy ze skargi [...] Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w W. na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w W. z dnia [...] sierpnia 2014 r. nr [...] w przedmiocie płatności rolnośrodowiskowych 1) uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w B. z dnia [...] lutego 2014 r. nr [...]; 2) stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości do chwili uprawomocnienia się niniejszego wyroku; 3) zasądza od Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w W. na rzecz skarżącej [...] Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w W. kwotę [...] ([...]) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] sierpnia 2014 r., nr [...], Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (ARiMR) w W. po rozpatrzeniu odwołania złożonego przez [...] Sp. z o.o. z siedzibą w B., działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t. j. Dz. U. z 2013 r., poz. 267, dalej jako "K.p.a.") utrzymał w mocy decyzję nr [...] z dnia [...] lutego 2014 r. wydaną przez Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w B. o odmowie przyznania ww. spółce płatności rolnośrodowiskowych na rok 2011.

W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ odwoławczy w pierwszej kolejności przedstawił stan faktyczny sprawy. Wskazał, że w dniu [...] maja 2011 r. wpłynął wniosek spółki cywilnej [...] o przyznanie przedmiotowej płatności na 2011 r.

W dniu [...] lipca 2011 r. do Biura Powiatowego ARiMR wpłynął wniosek o wstąpienie do toczącego się postępowania w sprawie przyznania płatności rolnośrodowiskowej

w przypadku przeniesienia posiadania gospodarstwa rolnego lub jego części (tzw. wniosek transferowy), który złożony został przez podmiot [...] S.A. Następnie w dniu [...] sierpnia 2012 r. do Biura Powiatowego ARiMR wpłynął wniosek o wstąpienie do toczącego się postępowania w sprawie przyznania płatności rolnośrodowiskowej

w przypadku przeniesienia posiadania gospodarstwa rolnego lub jego części (wniosek transferowy) złożony przez [...] Sp. z o.o. W dniu [...] stycznia 2014 r. strona złożyła oświadczenie o kontynuowaniu realizacji zobowiązania rolnośrodowiskowego na lata 2007-2013 w związku z przejęciem w dniu [...] maja 2012 r. działek rolnych po [...] S.A. Ponadto działający w imieniu spółki P. M. zawnioskował o odebranie wyjaśnień i przesłuchanie w charakterze świadków: M. P., M. M., M. D. jak również swojej osoby -

w przypadku wątpliwości organu co do rozstrzygnięcia sprawy.

W dniu [...] lutego 2014 r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR wydał decyzję nr [...] mocą której odmówił [...] sp. z o.o. przyznania płatności rolnośrodowiskowej na rok 2011. Powodem odmowy przyznania płatności rolnośrodowiskowej było stworzenie przez producenta sztucznych warunków do uzyskania płatności poprzez sztuczny podział gospodarstwa rolnego, ze względu na niespełnienie warunków określonych w § 2 ust. 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 26 lutego 2009 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013. Organ powołał się również na art. 4 ust. 8 rozporządzenia Komisji (WE) nr 65/2011 z dnia 27 stycznia 2011 r. ustanawiającego szczegółowe zasad wykonywania rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 w odniesieniu do wprowadzenia procedur kontroli oraz do zasady wzajemnej zgodności w zakresie środków wsparcia rozwoju obszarów wiejskich (Dz. Urz. UE L 25/8 z 28.01.2011).

W dniu [...] marca 2014 r. [...] Sp. z o.o. wniosła odwołanie od powyższej decyzji. Pismem z dnia [...] lipca 2014 r. uzupełnienie odwołania zostało złożone przez [...] Sp. z o.o. z siedzibą w W. jako następcę prawnego [...] Sp. z o.o. z siedzibą w B..

W odwołaniu od decyzji zarzucono organowi I instancji błędne ustalenie

stanu faktycznego, nieprzeprowadzenie dowodów żądanych przez stronę oraz nieuzasadnione zastosowanie art. 4 ust. 8 rozporządzenia Komisji (WE) nr 65/2011.

Organ odwoławczy rozpoznając sprawę wskazał, że zgodnie z art. 4 ust. 3 rozporządzenia Rady (WE EURATOM) nr 2988/95 z dnia 18 grudnia 1995 r. w sprawie ochrony interesów finansowych Wspólnot Europejskich działania skierowane na pozyskanie korzyści w sposób sprzeczny z odpowiednimi celami prawa wspólnotowego mającymi zastosowanie w danym przypadku poprzez sztuczne stworzenie warunków

w celu uzyskania tej korzyści, prowadzą do nieprzyznania lub wycofania korzyści. Zgodnie natomiast z art. 4 ust. 8 rozporządzenia Komisji (WE) nr 65/2011 nie naruszając przepisów szczegółowych, nie dokonuje się żadnych płatności na rzecz beneficjentów, w odniesieniu do których ustalono, że sztucznie stworzyli warunki wymagane do otrzymania takich płatności, aby uzyskać korzyści sprzeczne z celami danego systemu wsparcia.

Organ odwoławczy wyjaśnił, że przedmiotem postępowania wyjaśniającego

w niniejszej sprawie było ustalenie, czy strona postępowania była użytkownikiem

w rozumieniu § 2 ust. 1 rozporządzenia rolnośrodowiskowego zgłoszonych przez siebie do płatności gruntów, nadto czy doszło do podziału gospodarstwa P. M. celem sztucznego stworzenia warunków do uzyskania płatności z pominięciem przepisów dotyczących modulacji płatności. Środki pomocowe pochodzące z Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich w większości są finansowane z budżetu Unii Europejskiej, w związku z powyższym podlegają ochronie zgodnie z rozporządzeniem Rady nr 2988/95 z dnia 18 grudnia 1995 r. w sprawie ochrony interesów finansowych Wspólnot Europejskich (Dz. Urz. WE L 312/1 z 23.12.1995). Stosownie do ww. rozporządzenia środki te muszą być wydatkowane zgodnie z zasadami rzetelnego zarządzania finansami, ogólną zasadą słuszności i proporcjonalności. Prawo wspólnotowe nakłada na Komisję Europejską i Kraje Członkowskie obowiązek badania, czy środki z budżetu Wspólnoty są wykorzystywane zgodnie z ich przeznaczeniem.

Organ odwoławczy stwierdził, że strona nie była posiadaczem zgłoszonych przez siebie gruntów rolnych w rozumieniu § 2 ust. 1 rozporządzenia rolnośrodowiskowego, ponieważ grunty te wchodziły w skład gospodarstwa rolnego P. M. i były przez niego zarządzane: w niniejszej sprawie doszło zatem, do sztucznego podziału gospodarstwa rolnego w celu obejścia prawa i uzyskania nienależnych uprawnień do płatności.

W uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia organ odwoławczy odniósł się do argumentacji podniesionej przez stronę w odwołaniu a opartej na wyrokach ETS. Wskazał, że wyrok, na który powołuje się strona w odwołaniu (sygn. C-434/12) wydany został w sprawie wnioskodawcy bułgarskiego, a więc przy uwzględnieniu przepisów prawodawstwa bułgarskiego. Przenosząc rozważania zawarte w wyroku ETS na grunt przedmiotowej sprawy w jej obecnym etapie zauważył, że to do organu ARiMR należy ustalenie czy spełnione zostały przesłanki do uzyskania płatności a postępowanie

w przedmiotowej sprawie winno być przeprowadzone zgodnie z przepisami prawa,

z uwzględnieniem wytycznych ETS, czyli: ustalenia czy pomimo spełnienia formalnych kryteriów ubiegania się o płatności, okoliczności sprawy wskazują, że cel w jakim ustanowiono system płatności nie zostanie osiągnięty i ustalenia czy zamiarem wnioskodawcy było uzyskanie korzyści poprzez sztuczne stworzenie przesłanek do jej uzyskania.

Organ odwoławczy podniósł, że jak wskazane to zostało w decyzji organu I instancji, spełnione zostały formalne warunki przejęcia płatności z wniosków złożonych przez [...] Sp. z o.o. i [...] S.A. Płatność jednak przejęta być nie mogła, gdyż zarówno oba wskazane wyżej podmioty, jak i [...] Sp. z o.o. są podmiotami stworzonymi dla celów służących obejściu uregulowań prawnych w zakresie płatności rolnośrodowiskowej. Ponadto wszystkie trzy podmioty zostały stworzone w zamiarze uzyskania korzyści wynikającej z uregulowań Unii poprzez sztuczne stworzenie wymaganych dla jej uzyskania przesłanek. Jak bowiem wskazują wpisy w Krajowym Rejestrze Sądowym (krs-online) [...] S.A. w roku 2009 posiadała zarząd jednoosobowy - w osobie P. M. - prezesa zarządu. Siedziba ww. spółki mieściła się przy ul. [...] w B.. W roku 2010 (połowa grudnia) spółka miała zarząd wieloosobowy - prezesem zarządu pozostawał P. M.. Na początku listopada 2011 r. dokonano zmiany we wpisie do KRS – P. M. był znowu jedynym członkiem zarządu spółki i jej prezesem.

Z początkiem maja 2012 r. zarząd spółki stał się wieloosobowy, a jej prezesem pozostawał P. M. - również w styczniu 2013 r., przy zmianach w składzie rady nadzorczej. Na dzień dzisiejszy, zgodnie z danymi z KRS, P. M. pozostaje prezesem spółki. Siedziba spółki niezmiennie mieści się przy ul. [...] w B.. Prezesem [...] Sp. z o.o. pozostawał również P. M.. Jak zaś wskazują wpisy w CEIDG, [...] jest spółką cywilną, która powstała w 2008 r. Adresem rejestrowym tej spółki jest ul. [...] w B. a jej wspólnikiem P. M..

W przypadku obu spółek kapitałowych: [...] S.A. i [...] Sp.

z o.o. w przeważającym okresie ich istnienia, P. M. pozostawał ich prezesem i zarazem jedynym członkiem ich zarządów. Czynności podejmowane przez obie ww. spółki były zatem de facto czynnościami podejmowanymi przez P. M.. Decyzyjność, kierunek działalności spółek i wszelkie czynności z tym związane, w tym decyzja o przystąpieniu do programu rolnośrodowiskowego na rok 2011 i dalsze postępowanie w tej sprawie, należała, w ocenie organu odwoławczego do P. M.. Spółki realizowały cel wyznaczony przez P. M. a było nim uzyskanie jak najwyższych kwot dotacji unijnych. Z kolei w przypadku [...], będącej spółka cywilną z samej istoty spółki wynika, że prowadzenie jej spraw należy do P. M. jako wspólnika - na podstawie art. 865 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (tekst jednolity: Dz. U. z 2014 r., poz. 121).

Organ odwoławczy zauważył, że w 2011 r., którego dotyczy przedmiotowa sprawa, w obrocie gospodarczym funkcjonowały spółki [...] S.A. i [...] s.c. Spółki te, jak wskazano wyżej, były de facto zarządzane przez P. M.. Funkcjonowało również (od roku 2002) przedsiębiorstwo [...]. - prowadzone przez P. M., jako osobę fizyczną (na co wskazują wpisy w CEIDG) a adresem głównego miejsca wykonywania działalności były B., ul. [...]. Ponadto, jak już wskazuje system ZSZIK ARiMR, w 2011 r. zarejestrowane zostały wnioski o przyznanie płatności na ww. rok przez [...] spółek zarówno osobowych jak i kapitałowych, w których P. M. jest wspólnikiem lub/i prezesem zarządu. Wykaz tych spółek umieszczony został w decyzji organu I instancji i jako oparty na danych posiadanych przez ARiMR a zawartych we wnioskach obszarowych informacjach - jest wiarygodny. Wskazuje on jednoznacznie, że osobą decyzyjną we wszystkich tych podmiotach był P. M..

W ocenie organu odwoławczego, słusznie zauważył organ I instancji, że gdyby uwzględnić wszystkie powierzchnie deklarowane do płatności rolnośrodowiskowej, przez "spółki P. M." (jako odrębne podmioty) w ramach wniosku złożonego przez jeden podmiot w ramach deklarowanych pakietów, to przy konieczności zastosowania, zgodnie z prawem, modulacji w danych pakietach, wysokość uzyskanych płatności byłaby znacząco niższa. Faktem jest również, że złożone wcześniej wnioski o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej na 2011 r. przez inne podmioty zarządzane przez P. M., mają ten sam adres prowadzenia działalności bądź siedziby spółki (ul. [...] lub ul. [...] w Białobrzegach), jak również to samo konto bankowe. Powyższa okoliczność, że żadna z istniejących spółek, o których mowa wyżej, nie posiadała samodzielności ani ekonomicznej ani też personalnej, lecz były to podmioty zarządzane przez jedną osobę i zostały stworzone dla celów otrzymania wyższych płatności z pominięciem przepisów prawa. Również przedstawione przez P. M. i D.M. faktury VAT są dowodem na stawianą przez organy ARiMR, w oparciu o całokształt materiału dowodowego, tezę, że ani [...] s.c. ani [...] S.A. w przedmiotowym postępowaniu nie były samodzielne w znaczeniu personalnym, ekonomicznym i osobowym a za decyzjami podejmowanymi w ramach toczących się postępowań stała jedna osoba – P. M.. Faktury: VAT nr [...] z dnia [...] kwietnia 2012 r., VAT Nr [...] z dnia [...] stycznia 2011 r. potwierdzają, że usługi rolnicze wykonywane były przez P. M. dla podmiotów zarządzanych przez P. M., co stanowi o fakcie, że decyzje w przedmiotowym zakresie podejmowane były przez P. M..

Dalej organ odwoławczy stwierdził, że materiał dowodowy przedstawiony przez samą stronę postępowania ([...] s.c. pierwotnie i [...] S.A.) jest w jego ocenie jednoznaczny, nie sprawia wątpliwości interpretacyjnych a wskazuje na oczywisty fakt, że podmioty: [...] s.c., [...] S.A. i [...] Sp. z o.o. nie są podmiotami samodzielnymi, lecz związanymi ze sobą personalnie (przez osobę P. M.), ekonomicznie z innymi podmiotami zarządzanymi przez P. M. - a to poprzez wzajemne zlecanie sobie wykonywania usług rolniczych, korzystania ze sprzętu rolniczego i osprzętu oraz korzystania ze środków trwałych i środków produkcji oraz obrotu materiałem siewnym.

Wystąpienie o płatności rolnośrodowiskowe na 2011 r. przez ww. spółki było wprawdzie zgodne z przedmiotem ich działalności, którą jest działalność rolnicza. Sama jednak koncepcja przeprowadzenia procedury uzyskania płatności rolnośrodowiskowej, formalnie zgodnej z przepisami prawa, w rzeczywistości miała na celu obejście przepisów o modulacji płatności, w taki sposób aby podmioty faktycznie zarządzane przez jedną osobę – P. M. mogły uzyskać jak najwyższe kwoty płatności. Działki, do których o płatności za 2011 r. wystąpiła strona niniejszego postępowania były swobodnie przekazywane pomiędzy podmiotami, zarządzanymi de facto przez P. M.. W związku z powyższym organ odwoławczy stoi na stanowisku, że zaistniał subiektywny element w postaci woli uzyskania korzyści wynikającej z uregulowań Unii poprzez sztuczne stworzenie wymaganych dla jej uzyskania przesłanek - wskazany w wyroku ETS, sygn. C-434/12. Dokumentacja w przedmiotowej sprawie jest w ocenie organu odwoławczego jednoznaczna i nie pozostawia wątpliwości interpretacyjnych. Dokumentacja ta jest wystarczająca do oceny stanu faktycznego, okoliczności sprawy zaś - na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego - są bezsporne. Z uwagi na powyższe, w ocenie organu odwoławczego, odmowa przesłuchania świadków, o co wnosiła strona postępowania, nie stanowi w przedmiotowym przypadku naruszenia przepisów postępowania administracyjnego.

Reasumując organ odwoławczy uznał, że w przedmiotowej sprawie zaistniał ogół obiektywnych okoliczności, z których wynika, że pomimo formalnego poszanowania przesłanek przewidzianych w stosownych uregulowaniach, cel realizowany przez te uregulowania nie został osiągnięty i wystąpił subiektywny element w postaci woli uzyskania korzyści wynikającej z uregulowań Unii poprzez sztuczne stworzenie wymaganych dla jej uzyskania przesłanek.

Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego

w Warszawie wniosła [...] Spółka z o.o. z siedzibą w W. (dalej jako: "skarżąca"). Organom zarzuciła:

1) błędy w ustaleniach faktycznych, błędy postępowania dowodowego, błędy oceny materiału dowodowego mające istotny wpływ na wynik sprawy

2) błędną wykładnię i stosowanie art. 4 ust. 8 rozporządzenia Komisji (WE) 65/2011; podniosła również zarzuty w zakresie niekonstytucyjności stosowania tegoż przepisu w sprawach niniejszych.

Wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji w całości oraz o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania sądowego.

W uzasadnieniu skargi skarżąca podniosła, że pomimo wyraźnego żądania strony organy nie przeprowadziły w postępowaniu wniosków dowodowych. Podkreśliła, że wnioski dowodowe o przeprowadzenie dowodów osobowych złożone przez stronę

w postępowaniu stanowią realizację prawa strony. Jest oczywiste, że strona ze względu na sam charakter dowodu nie może tego dowodu przeprowadzić bez udziału organu. Zgłoszenie wniosku o przeprowadzenie dowodu ze źródeł osobowych jest właśnie realizacją spoczywającego na stronie ciężaru dowodu, na osobie, która z tego faktu będzie wywodzić skutki prawne. Wprowadzone w postępowaniach o płatności rolnicze odejście od pełnej realizacji zasady prawdy obiektywnej wyrażonej w art. 7 K.p.a. zwalnia organ jedynie od poszukiwania dowodów z własnej inicjatywy, w tym przeprowadzania dowodów osobowych z inicjatywy organu. Nie zwalnia natomiast

z przeprowadzenia dowodów osobowych zawnioskowanych przez stronę. Strona skarżąca wnioskując o dopuszczenie dowodu w tym zakresie wywiązała się zatem "wstępnie" z ciążącego na niej obowiązku dowodzenia swoich twierdzeń", zaś organ,

w którego gestii leży przeprowadzenie dowodów odmówił ich przeprowadzenia.

W ocenie skarżącej dla pełnego wyjaśnienia sprawy świadkowie winni być przesłuchani na okoliczności wymienione w pismach zawierających wnioski dowodowe w odniesieniu przede wszystkim do przekazującego i przejmującego gospodarstwo, jak i odwołującej się spółki:

1) posiadania przez spółkę przekazującą oraz prowadzenia samodzielnego gospodarstwa rolnego na jej odrębny rachunek, na rzecz i ryzyko spółki przekazującej gospodarstwo obejmującego przedmiotowe w sprawie grunty w roku 2011.

2) na czyją rzecz, w czyim imieniu na czyje ryzyko prowadzone było gospodarstwo spółki, w czyim imieniu świadkowie podejmowali czynności prawne związane z działalnością spółki, prowadzeniem i zarządzaniem gospodarstwem spółki

3) Ustalenia celów prowadzenia gospodarstwa spółki, oraz uzasadnionej okolicznościami formie prowadzenia działalności rolniczej. Na okoliczności

poprawy efektywności gospodarowania, usprawnienia zarządzania samodzielnym gospodarstwem, zoptymalizowanym pod względem położenia geograficznego

i odległości pomiędzy poszczególnymi jednostkami produkcyjnymi oraz ze względów wymienionych w punkcie powyższym.

4) zgodności działania spółki celami wsparcia z tytułu gospodarowania na obszarach ONW, rolnośrodowiskowego oraz płatności obszarowych.

Skarżąca podniosła, że organ odwoławczy ignoruje zgłoszone przez stronę

w piśmie z dnia [...] lipca 2014 r. żądanie "włączenia do akt sprawy dokonanych przez Biuro Powiatowe ARiMR w W. w formie pisemnej zeznań świadków dotyczących prowadzenia (w tym w 2011 r.) gospodarstwa spółki cywilnej [...], rolnika od którego odwołująca spółka przejęła gospodarstwo i dalszą realizację programu rolnośrodowiskowego." Tak specyficzne ustalenie faktyczne jak w sprawie niniejszej, nie może odbyć się bez możliwości wypowiedzenia się strony co do jej woli, zamiarów i celów, którymi się kierowała w sprawie. Nie można bowiem a priori przyjąć, że jedynym zamiarem wnioskodawcy było otrzymanie jak najwyższych dopłat bez próby ustalenia celów działalności strony oraz uzasadnienia przyjętych przez nią (legalnych ponad wszelką wątpliwość) rozwiązań organizacyjnych i gospodarczych w prowadzeniu działalności rolniczej. Co do zasady organ analizując wystąpienie ewentualnego "sztucznego" działania wnioskodawcy winien dać szanse stronom do wypowiedzenia się w kwestiach, które z samej natury rzeczy determinowane są właśnie przez wolę strony.

Dalej skarżąca zauważyła, że art. 4 ust. 8 rozporządzenia 65/2011 wprowadza klauzulę generalną obejścia prawa w odniesieniu do działań związanych ze wsparciem rozwoju obszarów wiejskich. Klauzule generalne nie znajdują rozwinięcia ani uszczegółowienia w żadnych dalszych przepisach prawa powszechnie obowiązującego na terytorium RP. Zaskarżona decyzja Dyrektora [...] Oddziału ARiMR

w W. w sposób dowolny wypełnia treść klauzul generalnych i de facto staje się podmiotem prawotwórczym. Wypełniając treść klauzuli generalnych organy administracji publicznej ograniczyły się do wykazania zmian we władaniu określonymi gruntami, czego zresztą strona skarżąca nigdy nie podważała, zupełnie pomijając cel dokonywania tych zmian. Praktyka stosowania tak nieprecyzyjnych i niejednoznacznych przepisów świadczy, że w rzeczywistości tworzą one jedynie szkielet instytucji prawnej, której treść w istotnym stopniu zostaje ukształtowana dopiero w praktyce (vide również rozważania Trybunału Konstytucyjnego w wyroku SK 18/09 z dnia 18 lipca 2013 r.). Aby ocena dokonana przez organ zgodnie z art. 80 K.p.a. była swobodna a nie dowolna musi spełniać szereg kryteriów, jak chociażby to, że powinna być oparta na wszechstronnej ocenie całokształtu materiału dowodowego oraz wytyczna, by organ dokonał oceny znaczenia i wartości poszczególnych dowodów dla toczącej się sprawy. Organ odwoławczy dowodzi, że działania związane ze zmianami władztwa gruntów miały na celu ominięcie prawa, choć jedynym na to dowodem jest fakt, że działania te miały miejsce. Skarżąca nigdy nie przeczyła informacjom zawartym w rejestrach

o zmianach, próbuje zaś udowodnić, że celem tych działań nie było ominięcie prawa ale realizacja określonych celów ekonomicznych. Organ naruszył art. 7 K.p.a. gdyż skoro twierdził, że celem działania spółki było ominięcie prawa to powinien tego dowieść,

a takiej próby udowodnienia celu działania nawet nie podjął. Nadto uniemożliwił stronie aktywny udział w postępowaniu i bezpodstawnie odrzucił wnioski dowodowe, wbrew art. 78 K.p.a. Te uchybienia skutkowały naruszeniem art. 80 K.p.a., gdyż organ nie dokonał oceny wszystkich dostępnych dowodów w sprawie. Nie dokonał również oceny znaczenia i wartości niektórych dowodów, stwierdzając, że zgłaszanie przez stronę postępowania dowodu ze świadków miało na celu jedynie przedłużenie postępowania, nie dowodząc tego całkowicie nielogicznego wniosku w żaden sposób. Strona nie mogłaby odnieść żadnej korzyści z przedłużenia postępowania, a wręcz przeciwnie, zależy jej na jak najszybszym rozstrzygnięciu sprawy. Dlatego organ ograniczając się jedynie do oceny dowodów z rejestrów, które były zresztą bezużyteczne przy dowodzeniu celu zmian tam wskazanych, pomijając wszystkie inne dostępne dowody naruszył zasadę wynikającą z art. 80 K.p.a. Organ zarzuca stworzenie sztucznych warunków poprzez sztuczny podział gospodarstwa. Nie można zaś w niniejszej sprawie mówić w ogóle o podziale gospodarstwa beneficjenta. Gospodarstwo nie było bowiem dzielone. Gospodarstwo spółki nie powstało wskutek podziału gospodarstwa spółki i żadnego innego gospodarstwa. Teza organu jest więc oczywiście chybiona. Nic nie zmienia okoliczność, że inni rolnicy tworzyli w tym czasie swoje gospodarstwa, choćby osoby te łączyła więź personalna. Musi być bowiem udowodniony zamiar rolnika skierowany na osiągnięcie korzyści. W sprawie niniejszej brak jest samego zamiaru, tym bardziej nie może być jego udowodnienia. Nie występuje również sprzeczność

z celami wsparcia określonymi przez prawo wspólnotowe.

Skarżąca podniosła, że pomimo wyraźnych żądań odwołania organ nie zważył, iż do zastosowania omawianego przepisu art. 4 ust. 8 ww. rozporządzenia 65/2011 niezbędne jest co najmniej kumulatywne spełnienie przesłanek:

1. pomimo formalnego spełnienia warunków przyznania pomocy wnioskujący rolnik stworzył sztucznie te warunki

2. warunki spełniono z zamiarem osiągnięcia korzyści

3. korzyści te są sprzeczne z celami wsparcia

Dla zastosowania normy art. 4 ust. 8 rozporządzenia 65/2011 konieczne jest kumulatywne zaistnienie dwu okoliczności, które organ winien wykazać. Po pierwsze, zaistnienia ogółu obiektywnych okoliczności, z których wynika, że pomimo formalnego poszanowania przesłanek przewidzianych w stosownych uregulowaniach cel realizowany przez te uregulowania nie został osiągnięty, a po drugie, wystąpienia subiektywnego elementu w postaci woli uzyskania korzyści wynikającej z uregulowań Unii poprzez sztuczne stworzenie wymaganych dla jej uzyskania przesłanek (punkty 29 - 31 wyroku ETS). Co do elementu obiektywnego przez cele realizowane przez te uregulowania należy rozumieć odpowiednie zapisy określone w rozporządzeniu 1698/2005. Samo twierdzenie organu, że beneficjent miał zamiar obejść ograniczenia określone w ustawodawstwie krajowym nie pozwala sama w sobie wykluczyć, że działalność wnioskodawcy przyczyni się do osiągnięcia celów zamierzonych przez rozporządzenie nr 1698/2005 (punkty 32 - 38 ww. wyroku). Organ musi udowodnić wyłączny zamiar strony, ustalić tym samym jej wolę (punkty 41 - 43 powoływanego wyroku).

W konkluzji skarżąca wskazała, że teza organu prezentowana jakoby swobodne przekazanie gospodarstwa potwierdza sztuczny podział gospodarstwa jest ewidentnie chybiona. Nie ma wymogu prawa aby posiadanie gruntów polegało na związku z rzeczą na czas nieokreślony, wręcz przeciwnie ustawodawca skraca niezbędny czas władania - obecnie do 1 dnia (aby zwiększyć możliwość obrotu gruntami - vide preambuła do rozporządzenia wprowadzającego posiadanie w jednym określonym przez państwo członkowskie dniu). O dowolności i arbitralności skarżonej decyzji świadczy również fakt wydania w dniu [...] sierpnia 2014 r. przez ten sam organ w analogicznym stanie prawnym i faktycznym decyzji uchylających w sprawie płatności RŚ za następny rok kalendarzowy ([...]) oraz płatności onw i ob ([...] i [...]) za ten sam okres.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując swoją dotychczasową argumentację.

Na rozprawie w dniu 8 kwietnia 2014 r. skarżąca złożyła pismo procesowe, stanowiące uzupełnienie skargi oraz odnoszące się do odpowiedzi na skargę.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

skarga zasługuje na uwzględnienie.

Przedmiotem rozstrzygnięcia Sądu jest kwestia zgodności z prawem decyzji organów ARiMR w sprawie odmowy przyznania płatności rolnośrodowiskowych na rok 2011. Odmowa przyznania wnioskowanych płatności nastąpiła wskutek dokonanych przez organy ustaleń, że skarżąca, w celu uzyskania korzyści sprzecznych z celami systemu wsparcia - sztucznie stworzyła warunki wymagane do otrzymania przedmiotowej płatności oraz nie była posiadaczem gruntów, do których płatność miała być dokonana. Powyższe zdaniem organów w oparciu o § 2 ust. 1 rozporządzenia rolnośrodowiskowego oraz art. 4 ust. 8 rozporządzenia Komisji (WE) nr 65/2011 z 27 stycznia 2011 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 w odniesieniu do wprowadzenia procedur kontroli oraz do zasady wzajemnej zgodności w zakresie środków wsparcia rozwoju obszarów wiejskich (Dz. U. UE L.2011.25.8, dalej jako: "rozporządzenie Komisji (WE) nr 65/2011") stanowi podstawę do odmowy przyznania wnioskowanych płatności.

Wobec treści zarzutów należy określić w pierwszej kolejności ramy prawne zagadnień, na których tle powstał spór, to jest: kwestię rozumienia posiadania i kwestię wykładni ww. przepisów unijnych.

Zgodnie z art. 4 ust. 8 rozporządzenia Komisji (WE) nr 65/2011 nie dokonuje się żadnych płatności na rzecz beneficjentów w odniesieniu do których stwierdzono, że sztucznie stworzyli warunki wymagane do otrzymania takich płatności, aby uzyskać korzyści sprzeczne z celami wsparcia.

Zauważyć należy, że przepisy o płatnościach, zarówno tych bezpośrednich, jak

i płatności rolnośrodowiskowych, nie zawierają definicji posiadania. Dlatego też należy posiłkować się rozumieniem tego pojęcia na gruncie przepisów prawa cywilnego

(w szczególności art. 336 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz. U.

z 2014 r. poz. 121), przy zastrzeżeniu, że posiadanie w ujęciu cywilistycznym nie stanowi wystarczającej przesłanki do ubiegania się o płatności obszarowe. Pojęcie to należy bowiem interpretować w drodze wykładni celowościowej, z uwzględnieniem krajowych i wspólnotowych przepisów dotyczących płatności do gruntów i rozumieć je jako faktyczne użytkowanie gruntów rolnych. Tak rozumiane posiadanie ściśle wiąże się z produkcją rolną, czyli obligatoryjnie z rzeczywistym korzystaniem z rzeczy (gruntów rolnych, gospodarstwa rolnego). Za takim rozumieniem tego pojęcia, przemawia także fakt, że celem płatności (dopłat) jest dofinansowanie do produkcji rolnej, pomoc rolnikom, którzy rzeczywiście użytkują będące w ich posiadaniu grunty rolne, a nie tylko są formalnymi posiadaczami gruntów, co do których wnioskują o dopłaty. Skoro ustawodawca wiąże przyznanie płatności z utrzymaniem gruntów w dobrej kulturze, to nie sposób tego wymogu oddzielić od ich posiadania polegającego na faktycznym władaniu. Płatności mogą być przyznane zatem tym rolnikom, którzy samodzielnie decydują o rodzaju upraw, o dokonaniu zabiegów agrotechnicznych, zbieraniu plonów, a przy tym utrzymują grunty zgodnie z normami dobrej kultury rolnej przez określony czas. Oceniając posiadanie przez pryzmat faktycznego użytkowania należy mieć przy tym na uwadze różny charakter użytkowania różnych gruntów. Niewątpliwie inny jest zakres, intensywność użytkowania, typowych gruntów rolnych przeznaczonych

pod uprawy zbożowe, warzywne czy owocowe, co wymaga wielu zabiegów agrotechnicznych o znacznej intensywności, związane jest z osiąganiem znacznych przychodów z jednostki powierzchniowej, a inna intensywność wykorzystywania łąk, zwłaszcza gdy nie jest na nich prowadzony wypas zwierząt, co przecież nie jest warunkiem ich użytkowania. Mając to na uwadze należy oceniać, czy dany podmiot faktycznie jest posiadaczem gruntów.

Posiadanie występuje przy równoczesnym istnieniu faktycznego elementu władania rzeczą (corpus possessionis) oraz psychicznego elementu (animus rem sibi habendi) rozumianego jako zamiar władania rzeczą dla siebie. Władztwo faktyczne musi być stanem trwającym przez przynajmniej określony czas (tu: czas adekwatny do sposobu użytkowania, z którym wiąże się prawo do uzyskania płatności), i polegać na możności korzystania rzeczy. Z kolei zamiar władania rzeczą dla siebie manifestuje się w obiektywnych działaniach podejmowanych przez posiadacza. W przypadku gruntów rolnych zatem, posiadaczem jest ten kto samodzielnie decyduje o rodzaju upraw,

o dokonaniu zabiegów agrotechnicznych, zbieraniu plonów, a przy tym utrzymuje grunty zgodnie z normami dobrej kultury rolnej przez określony czas.

Psychiczny element posiadania jest więc bardzo istotny. W sposób prosty można odnosić ten element psychiczny do posiadania wykonywanego przez osoby fizyczne, bo przecież w ścisłym tego słowa rozumieniu nie można doszukiwać się psychiki u osób prawnych czy jednostek organizacyjnych takich jak spółki cywilne. Podmioty takie działają przez swoich reprezentantów, i to świadomość, wola tych reprezentantów musi być oceniana w kontekście istnienia zamiaru władania rzeczą dla siebie (animus rem sibi habendi). Dla określenia stanu woli reprezentantów jednostki organizacyjnej czy osoby prawnej konieczne jest więc ustalenie, czy wykonują oni posiadanie dla tej jednostki, czy też dla siebie lub dla innych jednostek. Nie jest przy tym możliwe określenie tego tylko na podstawie obiektywnych okoliczności, bez oceny subiektywnych zamiarów istniejących po stronie osób podejmujących działania

w imieniu reprezentowanego podmiotu. Przy czym ocena subiektywnych zamiarów nie musi się ograniczać tylko do deklaracji tych reprezentantów, ale również może brać pod uwagę rzeczywiste, obiektywne przejawy czy efekty ich działań. Niezbędna jest przy tym ocena wiarygodności deklaracji co do zamiarów reprezentantów w konfrontacji

z obiektywnymi okolicznościami.

Wykazanie po stronie występującego o płatności beneficjenta braku posiadania gruntu, do którego dopłaty mają być dokonane, stanowi wystarczającą przesłankę do odmowy płatności.

Dopiero, gdy nie można wykluczyć posiadania, należy przejść do oceny, czy nie zachodzą inne przesłanki odmowy płatności, takie jak sztuczne tworzenie warunków do przyznania płatności, o jakich mowa w art. 4 ust. 8 rozporządzenia Komisji (WE) nr 65/2011. To tworzenie sztucznych warunków nie jest prawnie zdefiniowane. Próba interpretacji tego przepisu była podjęta przez Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej (TSUE) w wyroku z 12 września 2013 r. w sprawie C-434/12 Słynczewa siła EOOD przeciwko Izpylnitelen direktor na Dyrżawen fond 'Zemedelie' - Razplasztatelna agencja (publ: www.eur-lex.europa.eu) .

W wyroku tym Trybunał orzekł, że:

1) Artykuł 4 ust. 8 rozporządzenia Komisji (WE) nr 65/2011 z dnia 27 stycznia 2011 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 w odniesieniu do wprowadzenia procedur kontroli oraz do zasady wzajemnej zgodności w zakresie środków wsparcia rozwoju obszarów wiejskich należy interpretować w ten sposób, że przesłanki stosowania tego przepisu wymagają istnienia elementu obiektywnego i elementu subiektywnego. W ramach pierwszego z tych elementów do sądu odsyłającego należy rozważenie obiektywnych okoliczności danego przypadku pozwalających na stwierdzenie, że nie może zostać osiągnięty cel zamierzony przez system wsparcia Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW). W ramach drugiego elementu do sądu odsyłającego należy rozważenie obiektywnych dowodów pozwalających na stwierdzenie, że poprzez sztuczne stworzenie warunków wymaganych do otrzymania płatności z sytemu wsparcia EFRROW ubiegający się o taką płatność zamierzał wyłącznie uzyskać korzyść sprzeczną z celami tego systemu. W tym względzie sąd odsyłający może oprzeć się nie tylko na elementach takich jak więzi prawna, ekonomiczna lub personalna pomiędzy osobami zaangażowanymi w podobne projekty inwestycyjne, lecz także na wskazówkach świadczących o istnieniu zamierzonej koordynacji pomiędzy tymi osobami.

2) Artykuł 4 ust. 8 rozporządzenia Komisji (WE) nr 65/2011 należy interpretować w ten sposób, iż stoi on na przeszkodzie temu, by wniosek o płatność z systemu wsparcia Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) został oddalony jedynie na tej podstawie, że projekt inwestycyjny, ubiegający się o skorzystanie z pomocy w ramach tego systemu, nie wykazuje niezależności funkcjonalnej lub że istnieje więź prawna między ubiegającymi się o taką pomoc, jednak przy braku uwzględnienia innych elementów obiektywnych rozpatrywanego przypadku.

Pogląd wyrażony w tym wyroku Sąd w składzie rozpoznającym tę sprawę w pełni akceptuje i uważa, że ma on do realiów tej sprawy zastosowanie jako zdefiniowanie sztucznych warunków. Przy czym w polskich realiach prawnych obowiązki nałożone tym wyrokiem na sąd krajowy należy przenieść na organy krajowe podejmujące decyzję o płatnościach, a ich wykonanie będzie podlegać kontroli sądowoadministracyjnej.

Przechodząc na grunt kontrolowanej sprawy zauważyć przede wszystkim należy, że jedyne źródło ustaleń organów to dane i informacje zawarte w Zintegrowanym Systemie Zarządzania i Kontroli (ZSZiK). Organy powołują się na dane, które są im znane niejako z urzędu, poprzez możliwość skorzystania z ww. systemu informatycznego. Zdaniem Sądu, fakt, że system ten jest prawnie zatwierdzony, dopuszczalny i konieczny, nie oznacza jeszcze, że organy wydając swoje decyzje mogą jedynie poprzestać na danych jakie znajdują się w przedmiotowym systemie, nie rozpatrując innego materiału dowodowego niezbędnego do rozstrzygnięcia sprawy. Aby organ mógł powoływać się na dane z ZSZiK, winny one więc znaleźć przede wszystkim stosowne odzwierciedlenie w aktach kontrolowanej przez Sąd sprawy administracyjnej. Innymi słowy, każde ustalenie organu wynikające z przedmiotowego systemu winno wynikać z dokumentów, które znajdują się w tych aktach. Dopiero bowiem wówczas twierdzenia organów nie będą gołosłowne, a ich decyzje można uznać będzie za przekonywujące zgodnie z art. 11 K.p.a. (zasada przekonywania) i art. 107 § 3 K.p.a. (uzasadnienie decyzji). Jeśli zaś w aktach administracyjnych sprawy brak jest takich dokumentów - to ustalenia organów należy uznać za dowolne i arbitralne, a więc naruszające art. 80 K.p.a., tj. swobodną ocenę dowodów.

Zasada przekonywania, o której mowa w art. 11 K.p.a. nie zostanie zrealizowana, gdy organ pominie milczeniem niektóre twierdzenia lub nie odniesie się do faktów istotnych dla danej sprawy. Powołana wyżej zasada obowiązuje zarówno

w postępowaniu przed organem pierwszej, jak i drugiej instancji, którego obowiązkiem jest nie tylko kontrola kwestionowanego aktu, ale również ponowne merytoryczne rozpatrzenie sprawy.

Powyższe jest o tyle istotne w niniejszej sprawie, że skarżąca w toku postępowania zarówno przed organami administracji, jak i w postępowaniu przed Sądem, zarzuca szereg błędnych ustaleń faktycznych organów, co w świetle przekazanego przez organ odwoławczy materiału dowodowego jest dla Sądu

w zasadzie niemożliwe do zweryfikowania na podstawie akt administracyjnych niniejszej sprawy. Organy nie odnoszą się do szeregu ww. zarzutów co dodatkowo utrudnia tą weryfikację. Tym samym stwierdzić należy, że organy obu instancji nie przeprowadziły szczegółowego postępowania mającego na celu udowodnienie, iż rzeczywiście skarżąca spółka stworzyła sztuczne warunki, o których mowa w art. 4 ust. 8 rozporządzenia Komisji (WE) nr 65/2011 do otrzymania płatności, aby uzyskać korzyści sprzeczne z celami danego systemu.

Zgodnie z art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (Dz. U. Nr 64, poz. 427, dalej jako "ustawa

o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich"), z zastrzeżeniem zasad i warunków określonych w przepisach, o których mowa w art. 1 pkt 1, do postępowań w sprawach indywidualnych rozstrzyganych w drodze decyzji stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, chyba, że przepisy ustawy stanowią inaczej. Z ustępu 2 art. 21 ww. ustawy wynika, że w postępowaniu w sprawach dotyczących pomocy, organ przed którym toczy się postępowanie:

1) stoi na straży praworządności;

2) jest obowiązany w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy;

3) udziela stronom, na ich żądanie, niezbędnych pouczeń, co do okoliczności faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania;

4) zapewnia stronom, na ich żądanie, czynny udział w każdym stadium postępowania; przepisu art. 81 K.p.a. nie stosuje się.

Z kolei ust. 3 art. 21 ww. ustawy stanowi, że strony oraz inne osoby uczestniczące w postępowaniu, o którym mowa w ust. 2 są obowiązane przedstawiać dowody oraz dawać wyjaśnienia co do okoliczności sprawy zgodnie z prawdą i bez zatajania czegokolwiek; ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne.

Nie można do końca zgodzić się z argumentacją organów ARiMR, opartą na art. 21 ust. 3 ustawy o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich, że w sprawie, w której zarzuca się podmiotowi wnioskującemu o przyznanie płatności, ciężar dowodu dotyczący wykazania, że nie miało miejsce stworzenie przez niego sztucznych warunków o jakich mowa w art. 4 ust. 8 rozporządzenia Komisji (WE) nr 65/2011 spoczywa tylko właśnie na tym podmiocie.

Zdaniem Sądu, to organy ARiMR winny udowodnić, że zamiarem danego podmiotu jest stworzenie "sztucznych warunków". To na organach, jako tych które chcą wywieść odpowiednie skutki prawne powstałe wskutek takiej sytuacji ciąży obowiązek poszukiwania dowodów. Ustalenia takie winny zaś w sposób nie budzący żadnych wątpliwości wynikać ze zgromadzonego, a następnie rozpatrzonego przez organy materiału dowodowego jaki stanowi podstawę rozstrzygnięcia. W przeciwnym wypadku, ustalenia organów należy uznać za niekompletne i niewystarczające do wykazania stworzenia przez dany podmiot tzw. "sztucznych warunków" w celu uzyskania korzyści sprzecznych z celami danego systemu wsparcia, tj. otrzymania płatności.

W ocenie Sądu, nie można z jednej strony przerzucać ciężar dowodu na skarżącą jako stronę postępowania, a z drugiej strony kwestionować potrzebę przeprowadzenia wnioskowanych przez nią dowodów, czy wręcz stwierdzając, jak to uczynił w niniejszej sprawie organ I instancji, że nie mają one znaczenia dla sprawy i służą jedynie przewleczeniu postępowania.

Zauważyć należy, co wydaje się istotnym w niniejszej sprawie, że dotyczy ona płatności rolnośrodowiskowych za 2011 r., o którą ubiegała się osoba prawna, podmiot prawa handlowego - spółka z ograniczoną odpowiedzialnością. W polskim systemie prawnym obowiązuje zasada odrębności podmiotów posiadających osobowość prawną, a tym samym przy badaniu stworzenia przez dany podmiot, w tym przypadku spółki

z o.o., "sztucznych warunków" o których mowa w art. 4 ust. 8 rozporządzenia Komisji (WE) nr 65/2011 organy winny szczegółowo zbadać kwestie kapitałowe i osobowe wnioskującego podmiotu, czego jednak nie uczyniły w niniejszej sprawie.

W ocenie Sądu, organy winny wyjaśnić, czy podmiot wnioskujący o przyznanie płatności za 2011 r. samodzielnie prowadził działalność rolniczą i mógł być uznany za rolnika w rozumieniu § 2 rozporządzenia rolnośrodowiskowego. W tym zakresie organy również nie poczyniły jednak wystarczających ustaleń, a tym samym nie stały na straży praworządności i nie rozpatrzyły w wyczerpujący sposób całego materiału dowodowego, czym uchybiły art. 21 ust. 2 pkt 1 i 2 ustawy o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich.

Organy nie wyjaśniły również w przekonywujący sposób dlaczego za niewiarygodne uznały przedstawione przez skarżącą w toku postępowania dokumenty mające przemawiać za prowadzeniem przez nią samodzielnej działalności rolniczej. Okoliczność, że spółka prawa handlowego zlecała wykonywanie usług rolniczych innej firmie, której przedstawicielem był P. M. nie jest wystarczająca do uznania, że skarżąca nie prowadzi samodzielnie działalności rolniczej. Organy winny w sposób nie budzący żadnych wątpliwości wyjaśnić, czy spółka efektywnie i rzeczywiście korzystała z gruntów za użytkowanie których wnioskowała o przyznanie płatności.

W tym celu, jak słusznie wskazuje skarżąca, organy winny ustalić czy spółka użytkowała rolniczo wskazane przez siebie działki na własne ryzyko i rachunek, decydując poprzez swoje organy lub uprawnione osoby komu np. zlecić prace polowe, kiedy zasiać, zebrać plony, gdzie je sprzedać lub jak je wykorzystać, nadto czy miała ona również pełną swobodę w podejmowaniu decyzji o jakie konkretne dotacje ze środków unijnych występować. W celu ustalenia prowadzenia samodzielnie działalności rolniczej organy winny również wyjaśnić, czy skarżąca składała sprawozdania finansowe, które mogłyby to potwierdzić.

W związku powyższym, w ocenie Sądu w składzie orzekającym w niniejszej sprawie również za dowolne, a co najmniej za przedwczesne należy uznać stwierdzenie organów, że skarżąca nie prowadzi samodzielnej działalności, ale jest organizacyjnie, technicznie i osobowo powiązana z innymi podmiotami założonymi i prowadzonymi przez P. M. co stanowi zorganizowane, celowe działanie zmierzające do obejścia regulacji dotyczących modulacji płatności.

W ocenie Sądu, w sprawie, w której organy chcą wykazać stworzenie "sztucznych warunków", o których mowa art. 4 ust. 8 rozporządzenia Komisji (WE) nr 65/2011 winny zgodnie z art. 75 K.p.a. dopuścić wszelkie możliwe dowody, które mogą przyczynić się do jej wyjaśnienia. Tym samym organ winien uwzględnić wnioski dowodowe składane przez skarżącą w toku postępowania administracyjnego, w tym wniosek o przesłuchanie świadków na okoliczność posiadania przez spółkę oraz prowadzenia przez nią gospodarstwa rolnego na jej odrębny rachunek, rzecz i ryzyko. Organy powinny przy tym przyjąć rozumienie posiadania przez osobę prawną, takie jak wyżej przedstawił Sąd. Ocenę istnienia sztucznych warunków należy przeprowadzić zgodnie z wytycznymi Sądu, to jest w oparciu o wykładnię art. 4 ust. 8 rozporządzenia Komisji WE nr 65/2011.

Ponownie rozpoznając sprawę organ I instancji, mając na względzie art. 21 ust. 1 i 2 ustawy o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich, stojąc na straży praworządności, winien dokonać ustaleń po wyczerpującym rozpatrzeniu całego materiału dowodowego w sprawie, a następnie wyjaśnić istotne, wskazane wyżej kwestie w prawidłowo sporządzonym, zgodnie z art. 11, art. 80 i art. 107 § 3 K.p.a. uzasadnieniu. Ustalenia organu winny zaś znaleźć odzwierciedlenie w aktach administracyjnych sprawy, tak aby Sąd miał możliwość dokonania ich weryfikacji.

Mając na względzie powyższe, działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przez sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm., zwanej dalej "p.p.s.a."), Sąd orzekł, jak w punkcie pierwszym sentencji wyroku.

W punkcie drugim wyroku orzeczono na podstawie art. 152 p.p.s.a.

O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 i art. 205 § 1 p.p.s.a. w związku z § 18 ust. 1 pkt 1 c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (j. t. Dz. U. z 2013 r. poz. 461), bowiem skarżąca była reprezentowana w postępowaniu przed Sądem przez adwokata.