Wyrok WSA w Olsztynie, sygn. akt I SA/Ol 95/12
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie
Data orzeczenia: 2012-05-16 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6115 Podatki od nieruchomości, w tym podatek rolny, podatek leśny oraz łączne zobowiązanie pieniężne
Hasła tematyczne: Podatek od nieruchomości
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: art. 1a ust. 1 pkt 3, art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. b
journal: Dz.U. 2006 nr 121 poz 844
law: Ustawa z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych - tekst jednolity
article: art. 21.
journal: Dz.U. 1989 nr 30 poz 163
law: Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodnicząca sędzia WSA Renata Kantecka, Sędziowie sędzia WSA Ryszard Maliszewski (sprawozdawca), sędzia WSA Wojciech Czajkowski, Protokolant pomocnik sekretarza Jolanta Piasecka, po rozpoznaniu w Olsztynie na rozprawie w dniu 16 maja 2012r. sprawy ze skargi spółki A na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia "[...]", Nr "[...]" w przedmiocie zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za 2010r. oddala skargę


UZASADNIENIE

I SA/OI 95/12

Uzasadnienie

Zaskarżoną decyzja z dnia "[...]", nr "[...]", Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję Wójta Gminy z dnia "[...]", nr "[...]", w sprawie określenia spółce A. (dalej jako Spółka) wysokości zobowiązania w podatku od nieruchomości za 2010r. w wysokości 410.018 zł.

Wójt Gminy decyzją określił wysokość zobowiązania w podatku od nieruchomości za 2010 r. w kwocie 410.018 zł.

Wysokość podatku ustalono przyjmując do podstawy opodatkowania:

- grunty związane z prowadzoną działalnością gospodarczą o powierzchni:

639.921 m2 za okres od 1 stycznia do 30 kwietnia 2010 r. - 136.516,48 zł,

637.168 m2 za okres od 1 maja do 31 grudnia 2010 r. - 271.858,35 zł,

- grunty pozostałe o powierzchni:

517,57 m2 za okres od 1 stycznia do 31 stycznia 2010 r. - 12,51 zł,

235,90 m2 za okres od 1 lutego do 31 grudnia 2010 r. - 62,71 zł,

- budynki mieszkalne o powierzchni:

339,90 m2 za okres od 1 stycznia do 31 stycznia 2010 r. -17,56 zł,

301,10 m2 za okres od 1 lutego do 30 kwietnia 2010 r. - 46,67 zł,

175,10 m2 za okres od 1 maja do 31 grudnia 2010 r. -72,37 zł,

- budynki związane z prowadzeniem działalności gospodarczej od powierzchni

120 m2 za okres od 1 stycznia do 30 kwietnia 2010 r. -752 zł, - budynki pozostałe o powierzchni:

94 m2 za okres od 1 stycznia do 31 grudnia 2010 r. - 446,50 zł, oraz budowle o wartości 11.657,19 zł - 233,14 zł.

razem podatek wyniósł 410.018 zł.

Organ pierwszej instancji wskazał, iż w dniu 6 stycznia 2010 r. strona złożyła deklarację na podatek od nieruchomości za rok 2010, w której zastosowała dla gruntów przez siebie posiadanych stawkę podatku przewidzianą dla gruntów pozostałych oraz w deklaracji nie wykazano powierzchni gruntów która zwiększyła się w wyniku podziału działki nr 44.

Organ wskazał również, że z akt sprawy wynika, iż w dniu 3 czerwca 2009 r. strona złożyła korektę deklaracji na podatek od nieruchomości za rok 2009. Pomniejszono w niej powierzchnię gruntów związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej o 652.161 m2 i tym samym powiększono powierzchnię gruntów pozostałych o tę wielkość. Organ przytoczył stanowisko strony, iż grunty o powierzchni 652.161 m2 po zlikwidowanych liniach kolejowych zostały mylnie zakwalifikowane jako grunty związane z prowadzeniem działalności gospodarczej. W świetle zaś interpretacji wyrażonej w wyroku WSA w Szczecinie z dnia 19 lutego 2009 r. (I SA/Sz 650/08) grunty powinny być zakwalifikowane jako grunty pozostałe, gdyż nie mogą być wykorzystane do prowadzenia działalności gospodarczej ze względów technicznych.

Organ pierwszej instancji wskazał następnie w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, iż zgodnie z art.1a ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych za grunty, budynki i budowle związane z prowadzeniem działalności gospodarczej uważa się grunty, budynki i budowle będące w posiadaniu przedsiębiorcy lub innego podmiotu prowadzącego działalność gospodarczą, z wyjątkiem budynków mieszkalnych oraz gruntów, o których mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. b), chyba że przedmiot opodatkowania nie jest i nie może być wykorzystywany do prowadzenia tej działalności ze względów technicznych. Pojęcie zaś względów technicznych nie zostało nigdzie zdefiniowane przez ustawodawcę. Wobec tego organ zacytował poglądy w tym zakresie przedstawione w wyroku NSA w Warszawie z dnia 9 stycznia 2009 r. (II FSK 1354/07), a także w piśmie Ministerstwa Finansów z dnia 20 października 2003 r. (nr LK-160l/LP/03/PP, Biuletyn Skarbowy 2003, nr 6, s. 19-20). Wynika z nich, że przy interpretacji pojęcia "względy techniczne" należy odnieść się do przepisów prawa budowlanego. Nie obejmuje ono swym zakresem przyczyn technologicznych, ekonomicznych czy finansowych. Istotne jest to, że dany przedmiot nie jest i trwale nie może być wykorzystywany do prowadzenia działalności gospodarczej, czego powodem jest zdarzenie niezależne od podatnika i dotyczące stanu technicznego, substancji nieruchomości.

Reasumując organ pierwszej instancji wskazał, iż nie można zgodzić się ze stanowiskiem strony, że grunty po zlikwidowanych liniach kolejowych, będące w jej posiadaniu, nie mogą być wykorzystane do prowadzenia jakiejkolwiek działalności gospodarczej. Zauważył, że decyzja o likwidacji linii podjęta została ze względów ekonomicznych (nieopłacalność przewozów na danej linii) a nie technicznych. Nie zostały zlikwidowane i nie straciły swojej pierwotnej funkcji, przez co cały czas istnieje możliwość wznowienia przewozów. Podniósł, że nie zachodzi wyłączenie przedmiotu opodatkowania z art. 1la ust. 1 pkt 3 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych. Przedmiotowe grunty winny być opodatkowane według stawki przewidzianej dla gruntów związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej.

W złożonym odwołaniu pełnomocnicy Spółki A. wnieśli o uchylenie decyzji organu pierwszej instancji w całości, zarzucając jej naruszenie:

1) art. 1 ust. 1 pkt 3 w związku z art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych poprzez bezpodstawne uznanie, że grunty po zlikwidowanej linii kolejowej stanowią przedmiot opodatkowania związany z prowadzeniem działalności gospodarczej podczas, gdy grunty te nie są i nie mogą być wykorzystywane do tej działalności, ze względów technicznych,

2) art. 210 § 4 Ordynacji podatkowej przez wskazanie mylnego uzasadnienia i podstawy prawnej decyzji z przytoczeniem przepisów prawa niemających zastosowania w niniejszej sprawie, a pominięcie przepisów mających zastosowanie, w tym w szczególności rozporządzenia Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 10 września 1998 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budowle kolejowe i ich usytuowanie.

Pełnomocnicy w odwołaniu opisali stan faktyczny sprawy oraz przytoczyli argumentację organu pierwszej instancji. Wskazali, że na terenie gminy przebiegała linia kolejowa nr "[...]". Podkreślili, że uchwałą nr 25 z dnia 25 kwietnia 1998 r. Rada Spółki A. zatwierdziła projekt likwidacji odcinków nieczynnych linii kolejowych nr "[...]", m.in. obejmujących teren gminy, natomiast decyzją z dnia 26 kwietnia 2004 r., nr "[...]" Minister Infrastruktury wyraził zgodę na likwidację linii kolejowej nr "[...]". Pełnomocnicy wskazali, że spór w przedmiotowej sprawie sprowadza się do kwestii dotyczącej zakwalifikowania zlikwidowanej linii kolejowej do przedmiotów opodatkowania - gruntów, budowli związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej, która to kwalifikacja przesądza też o opodatkowaniu samej budowli (linii kolejowej) oraz zastosowaniu podwyższonych stawek podatku od gruntu, na którym budowla ta jest usytuowana. Podkreślili, że na linię kolejową, jako budowlę stanowiącą całość techniczno-użytkową wraz z instalacjami i urządzeniami technicznymi, składają się nie tylko same tory kolejowe, czy nawierzchnia kolejowa wraz z podtorzem i budowlami inżynieryjnymi, ale również grunt zajęty pod te tory, czy nawierzchnia, stanowiąca wraz z nimi drogę kolejową, a także przyległy pas gruntu oraz budynki, budowle i urządzenia przeznaczone do prowadzenia ruchu kolejowego wraz z zajętymi pod nie gruntami. Takie rozumienie budowli stanowiącej linię kolejową, w ocenie pełnomocników, oznacza, że przynależne do niej grunty zarówno te usytuowane pod torami czy nawierzchnią kolejową jak i stanowiące pas przyległy oraz zajęte pod budynki, budowle i urządzenia przeznaczone do prowadzenia ruchu kolejowego, stanowią element składowy linii kolejowej w rozumieniu przepisów prawa budowlanego. Stwierdzili ponadto, że według przepisów ustawy o transporcie kolejowym likwidacja linii kolejowej oznacza ostateczne wyłączenie jej z eksploatacji, tj. z możliwości prowadzenia przewozów kolejowych. W wyniku tej czynności prawnej, zdaniem pełnomocników zlikwidowana linia traci charakter budowli, w rozumieniu prawa budowlanego. Likwidacja takiej budowli, jaką jest linia kolejowa, oznacza bowiem, że przestając stanowić całość użytkowo-techniczną budowla ta nie może być wykorzystywana w takiej działalności gospodarczej, jaką jest udostępnienie infrastruktury kolejowej ze względów technicznych (decyzja o likwidacji, likwidacja linii) w rozumieniu przepisów ustawy o transporcie kolejowym. Pełnomocnicy podkreślili też, że grunty pozostałe po linii kolejowej nr "[...]" nie mogą być przez podatnika wykorzystywane do prowadzenia działalności gospodarczej. Dodali, że dostosowanie budowli linii kolejowej, wyłącznie do potrzeb transportu kolejowego - drogi kolejowej (nasypy, przekopy, podtorze i inne elementy infrastruktury) powoduje, że wykorzystanie powierzchni (gruntu) do jakiejkolwiek działalności gospodarczej innej niż transport kolejowy nie jest możliwe ze względów technicznych.

Organ odwoławczy wskazał, że ustawa z dnia 12 stycznia 1991r. o podatkach i opłatach lokalnych (t.j. Dz. U. z 2010r. Nr 95, poz. 613 ze zm., dalej cyt. jako u.p.o.l.) nie zawiera odesłania do przepisów prawa transportowego, w tym cyt. rozporządzenia, lecz odsyła do ustawy z dnia 7 lipca 1994r. prawo budowlane (t.j. Dz. U. z 2010r. Nr 243, poz. 1623 ze zm., dalej cyt. jako pr. bud.). Ustawa o podatkach i opłatach lokalnych zawiera natomiast w art. 1a własne definicje "budynku", "budowli", "gruntów, budynków i budowli związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej". Tym samym dla celów opodatkowania podatkiem do nieruchomości grunty stanowią odrębną kategorię od budynków i budowli, stosownie do art. 2 ust. 1 u.p.o.l. W ten sposób organy podatkowe są obowiązane uwzględnić zróżnicowanie obiektów ze względu na ustawowo wyznaczony obowiązek podatkowy. Organ nie zgodził się z poglądem wyrażonym we wskazywanym przez Spółkę wyroku WSA w Szczecinie z dnia 19 lutego 2009r., sygn. akt I SA/Sz 650/08, w którym to wyroku sąd zaliczając linie kolejowe do obiektów budowlanych uznawanych za budowlę wskazał, że ustawa Prawo budowlane nie zawiera jednak, definicji "linii kolejowej". Pojęcia tego nie definiują też wprost przepisy rozporządzenia, wydanego na podstawie delegacji ustawowej zawartej w art. 7 ust. 2 pkt 2 pr. bud. Nie sposób jednak zgodzić się z poglądem sądu, że w takim przypadku poszukiwać znaczenia tego pojęcia należy w regulacjach prawnych dotyczących samego transportu kolejowego. Jak już bowiem wspominano ustawa o podatkach i opłatach lokalnych nie odsyła do przepisów o transporcie kolejowym. Zarówno rozporządzenie jak i ustawa z dnia 28 marca 2003r. o transporcie kolejowym (t.j. Dz. U. z 2007r. Nr 16, poz. 94 ze zm., dalej cyt. jako u.t.k.) nie są aktami prawnymi, na podstawie których należy ustalać zakres przedmiotowy podatku od nieruchomości. Są to bowiem akty prawne, które normują zupełnie inną materię niż podatkowa. Tym samym organ nie podzielił poglądu WSA w Szczecinie, że odrębne traktowanie budowli linii kolejowych i przynależnych do nich gruntów oznaczać będzie podwójne opodatkowanie tego samego przedmiotu. Wręcz przeciwnie, różnicowanie przedmiotu opodatkowania, wykraczające poza zakres obowiązywania ustawy podatkowej, prowadzi do wypaczonego stosowania bezwzględnie obowiązujących przepisów prawa podatkowego oraz nierównego traktowania podatników. Zatem wiążące są definicje i treść norm z ustawy podatkowej, a te odsyłają w zakresie definicji budynków czy budowli do ustawy – Prawo budowlane. Nie ma też niekonsekwencji w tym, że odrębnym przedmiotem opodatkowania są grunty, a innym budowle lub ich części związane z prowadzeniem działalności gospodarczej. Przesądzające znaczenie mają tu wpisy w ewidencji gruntów i budynków (art. 1a ust 3 u.p.o.l.). Organ odwoławczy wskazał także, iż orzeczenie sądu administracyjnego zapadłe w innej sprawie nie może stanowić podstawy do korekty deklaracji podatkowej. Taką podstawę wprowadzają jedynie orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego albo Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości ( art. 74 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa, t.j. Dz. U. z 2005r., Nr 8, poz. 60 ze zm., dalej cyt. jako Ord. pod.).Odnosząc się do poglądu podatnika, że przedmiotem opodatkowania w niniejszej sprawie nie mogą być linie kolejowe w sytuacji ich wyłączenia z użytkowania, organ wskazał na przepisy ustawy o transporcie kolejowym. Jednakże argumentacja w tym zakresie nie dotyczy obowiązku podatkowego w podatku od nieruchomości, a jedynie stwierdzenia, czy linie kolejowe zostały faktycznie zlikwidowane i w związku z tym czy możliwa jest ich eksploatacja. Mając na uwadze treść art. 4 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 1a oraz art. 9 u.t.k, organ wskazał, że "likwidacja linii kolejowej" następuje z przyczyn ekonomicznych. Zostaje ona wstrzymana, jeżeli będzie zapewniona możliwość dalszej eksploatacji linii, czego niezbędnym elementem okazuje się zapewnienie środków finansowych na pokrycie kosztów jej eksploatacji albo jej przejęcie. Podatnik wskazał, że likwidacja linii nr "[...]" nastąpiła zgodnie z decyzją z dnia 26 kwietnia 2004r., nr "[...]" Ministra Infrastruktury po uzgodnieniu z właściwymi organami jednostek samorządu terytorialnego, na podstawie ww. przepisów u.t.k. W uzasadnieniu decyzji wskazano, że decyzja o likwidacji linii i odcinków linii kolejowych pozwoli na ograniczenie kosztów utrzymania linii kolejowych ponoszonych przez zarządcę infrastruktury tj. Spółkę A., a tym samym spowoduje zmniejszenie strat poprzez ograniczenie deficytowego obszaru działalności Spółki. W piśmie z dnia 27 lipca 2010r., uzupełnionego w dniu 19 maja 2011r. strona poinformowała, że przykładowo likwidacja odcinka linii kolejowej nr "[...]" polegała na usunięciu nawierzchni torowej oraz podłoża. Natomiast linia nr "[...]" istnieje , nie odbywa się jednak ruch pociągów. Organ odwoławczy odnosząc się do twierdzeń podatnika wskazał, że wystąpienie przyczyn ekonomicznych nie może być utożsamianie ze względami technicznymi, o jakich stanowią przepisy u.p.o.l. Pojęcie "względy techniczne" nie zostało zdefiniowane w u.p.o.l.. Jednak pod tym pojęciem, w ocenie organu, rozumieć należy obiektywne stany faktyczne, w których nieruchomość, budynek, budowla nie może być wykorzystywany do prowadzenia działalności gospodarczej. Nie jest przesądzające, czy zaistnieje on z przyczyn leżących po stronie podatnika, bo formy działalności gospodarczej czy prawidła techniki mogą spowodować niemożliwość wykorzystywania danego składnika majątku do prowadzenia działalności. Wyłączenie przedmiotów opodatkowania z kategorii związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej musi mieć również charakter obiektywny, tj. przedmiot opodatkowania nie może nadawać się do prowadzenia działalności gospodarczej przez konkretnego przedsiębiorcę i jednocześnie nie mógłby być wykorzystywany przez inny podmiot prowadzący działalność gospodarczą w innym charakterze. Pojęciem tym nie są objęte okoliczności lub zdarzenia faktyczne i prawne prowadzące do niewykorzystywania nieruchomości, a będące skutkiem świadomego, zamierzonego działania przedsiębiorcy, który z różnych względów, innych niż techniczne, zaprzestał czasowo lub trwale użytkowania w celach gospodarczych danej nieruchomości pozostającej nadal w jego posiadaniu. Organ odwoławczy zgodził się ze stanowiskiem organu I instancji, że przyczyny ściśle gospodarcze, ekonomiczne nie stanowią względów technicznych. Likwidacja linii kolejowej wykonywana jest w oparciu o rozporządzenie lub decyzję. Nie zmienia to jednak faktu, zdaniem organu odwoławczego, że są to kwestie natury prawnej podyktowane względami ekonomicznymi, a nie technicznymi. Linia kolejowa musiałaby zaś w ogóle nie nadawać się do wykorzystywania w transporcie kolejowym. W niniejszym stanie faktycznym, nie można mówić o względach technicznych zarówno w odniesieniu do samych gruntów, jak i usytuowanych na nich budowlach kolejowych. Również okoliczność, że teren pod liniami kolejowymi jest różnie ukształtowany w wyniku prac budowlanych nie może być uznany za wystąpienie przesłanki względów technicznych. Nie powoduje on bowiem, że nie ma możliwości wykorzystywania takich gruntów na prowadzenie działalności gospodarczej. Prace polegające na przystosowaniu gruntu na potrzeby prowadzonej działalności gospodarczej są związane z tą działalnością. Dodatkowo organ podniósł, że w orzecznictwie nie jest kwestionowane stanowisko, iż opodatkowanie podatkiem od nieruchomości gruntów i budowli znajdujących się w posiadaniu przedsiębiorcy nie jest uzależnione od rzeczywistego wykorzystywania tych gruntów i zlokalizowanych na nich budowli do czynności składających się na prowadzenie działalności gospodarczej. Analiza przytoczonych w uzasadnieniu decyzji o likwidacji przepisów o transporcie drogowym oraz składanych przez Spółkę wyjaśnień prowadzi do wniosku, że podjęta uchwała o likwidacji nie jest równoznaczna z likwidacją fizyczną budowli lub takim jej demontażem, który pozbawiłby je pierwotnej funkcji. Przez to, że budowle fizycznie nie zostały zlikwidowane i nie straciły swojej pierwotnej funkcji, cały czas istnieje potencjalna możliwość wznowienia przewozów. Podatnik nie dostarczył ponadto żadnych dokumentów świadczących o stanie technicznym budowli, które w ocenie organu odwoławczego mogłyby być dowodem na brak technicznych możliwości do wykorzystywania tych budowli do działalności gospodarczej. Spółka wskazywała jedynie, że linia kolejowa jest zarośnięta i w złym stanie technicznym. Okoliczność ta jednakże nie może zostać uwzględniona. Fakt bowiem, że budynki lub budowle wymagają remontu lub adaptacji nie pozwala na stwierdzenie, że w sposób trwały, ze względów technicznych nie mogą być wykorzystywane do prowadzenia działalności gospodarczej. Mając na uwadze powyższe organ odwoławczy wskazał, że nie występują przesłanki do złożenia skutecznej korekty deklaracji na podatek od nieruchomości za lata 2010r. Organ I instancji prawidłowo, zgodnie z obowiązującymi przepisami u.p.o.l. oraz przepisami uchwał Rady Gminy Kiwity w sprawie podatku od nieruchomości za 2010r. określił wysokość zobowiązania Spółki w podatku od nieruchomości.

Określając podstawę opodatkowania prawidłowo zastosowano stawki podatku od nieruchomości w odniesieniu do poszczególnych kategorii przedmiotów opodatkowania, tj. gruntów związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej, gruntów pozostałych i pod budynkami, od budynków mieszkalnych, budynków związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej, budynków pozostałych i budowli. Przy czym sporne wielkości podstaw opodatkowania dotyczyły tylko przedmiotów objętych korektami deklaracji złożonymi przez Spółkę. Wielkości podane w deklaracjach w zakresie niekwestionowanym przez podatnika zostały prawidłowo uwzględnione w decyzji organu I instancji. Z uwagi na argumentację podnoszoną przez podatnika nie zachodziła, także w ocenie organu odwoławczego, potrzeba przeprowadzania kontroli podatkowej w zakresie deklarowanych podstaw opodatkowania podatkiem od nieruchomości.

Na powyższą decyzję Spółka złożyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie skargę, wnosząc o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji i zasądzenie na jej rzecz kosztów postępowania, według norm prawem przepisanych.

Wskazanej decyzji zarzucono:

- naruszenie prawa poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie przepisów art. 1 a ust. 1 pkt 3 w związku z art. 5 ust. 1 pkt 1 a u.p.o.l., poprzez bezpodstawne uznanie, że grunty po zlikwidowanej prawnie i częściowo faktycznie linii kolejowej nr "[...]" stanowią przedmiot opodatkowania związany z prowadzeniem działalności gospodarczej podczas, gdy grunty te nie są i nie mogą być wykorzystywane do tej działalności ze względów technicznych,

- naruszenie art.. 210 § 4 Ord. pod. Przez niezastosowanie w sprawie przepisów ustaw i aktu wykonawczego wymienionych w uzasadnieniu skargi.

W uzasadnieniu opisano stan faktyczny sprawy oraz wskazano, iż przepisy u.p.o.l. zawierają odesłanie do przepisów ustawy o transporcie kolejowym –wynika to z art.7 ust.1 u.p.o.l.. Zdaniem skarżącej Spółki, likwidacja linii kolejowej lub jej odcinka oznacza ostateczne, a nie tylko przejściowe wyłączenie jej z eksploatacji, tj. z możliwości prowadzenia przewozów kolejowych. Oznacza to również zaniechanie utrzymania w pełnej sprawności różnych składających się na budowlę urządzeń technicznych, powodując tym samym, iż w wyniku określonego aktu prawnego zlikwidowana linia kolejowa traci charakter budowli w rozumieniu prawa budowlanego, a więc charakter obiektu budowlanego stanowiącego całość techniczno-użytkową wraz z instalacjami i urządzeniami. W konsekwencji zlikwidowana linia kolejowa nie podlega, jako budowla nieistniejąca, opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości, co nie wyklucza możliwości opodatkowania określonych składników. Podkreślono, że decyzja o likwidacji linii kolejowej była podyktowana względami ekonomicznymi, jednakże sama likwidacja takiej budowli oznacza, że przestając stanowić całość użytkowo-techniczną budowla ta nie może być wykorzystywana w takiej działalności gospodarczej, jaką jest udostępnianie infrastruktury kolejowej, ze względów technicznych. Ponadto Spółka wskazał, że linia kolejowa formalnie została zlikwidowana uchwałą Rady Spółki A. nr 25 z dnia 26 kwietnia 2004r. Faktycznie ta linia została zlikwidowana w okresie luty – maj 1945 r. poprzez zdemontowanie nawierzchni torowej.

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o oddalenie skargi oraz podtrzymał swoje stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Odnosząc się do zarzutów skargi, stwierdził, że w zakresie definicji rzeczy podlegających opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości u.p.o.l. nie odsyła do przepisów ustawy o transporcie kolejowym. Odesłanie dotyczy jedynie przesłanek zwolnienia spod opodatkowania, które w sprawie nie ma jednak zastosowania.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Sąd administracyjny bada zgodność zaskarżonej decyzji organu odwoławczego z punktu widzenia jej legalności, tj. z punktu widzenia zgodności tej decyzji z przepisami powszechnie obowiązującego prawa. Z brzmienia art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U.2012.270 j.t. ) powoływanej dalej jako p.p.s.a, wynika zaś, że zaskarżona decyzja ulega uchyleniu wtedy, gdy Sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy bądź inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

W rozpoznanej sprawie okoliczności faktyczne nie są sporne. Organ odwoławczy zaakceptował stanowisko organu I Instancji i podatnika, że przedmiotem opodatkowania są grunty, a nie budowla kolejowa. Tym samym organy podatkowe nie zakwestionowały deklaracji na podatek od nieruchomości za 2010r. i przyjętej podstawy opodatkowania. Należy podzielić stanowisko Organu odwoławczego, że likwidacja linii kolejowych nie była związana z przyczynami technicznymi. Dla potrzeb rozpoznawanej sprawy nie mają znaczenia rozważania dotyczące technicznych aspektów tej likwidacji. Nie ma znaczenia to, czy zostały zdemontowane szyny, tory, nasypy i inne elementy byłej budowli. Nie mają znaczenia rozważania Organu odwoławczego, czy w przyszłości będą mogły być wznowione przewozy kolejowe. O tym przesądza bowiem treść deklaracji podatkowej, która nie została podważona w postępowaniu podatkowym. Przedmiotem deklaracji były grunty, a nie budowla. Kwestią sporną jest natomiast wykładnia i stosowanie przepisów art. 1 a ust. 1 pkt 3 w związku z art. 5 ust. 1 pkt 1 a u.p.o.l.. Zdaniem Spółki bezpodstawne uznano, że grunty po zlikwidowanej linii kolejowej stanowią przedmiot opodatkowania związany z prowadzeniem działalności gospodarczej. Zdaniem skarżącej grunty te nie są i nie mogą być wykorzystywane do tej działalności ze względów technicznych i podlegają opodatkowaniu jak grunty pozostałe. Mając zatem na uwadze przedmiot sporu należy stwierdzić, że istotna dla rozstrzygnięcia sprawy jest treść art. 1a ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 12 stycznia 1991r. o podatkach i opłatach lokalnych (t.j. Dz.U. z 2006r., nr 121, poz. 844 ze zm.) – zwanej dalej "u.p.o.l." oraz zawarta w nim definicja gruntów, budynków i budowli związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej. Zgodnie z tym przepisem wszystkie budynki, budowle i grunty będące w posiadaniu przedsiębiorcy lub innego podmiotu prowadzącego działalność gospodarczą, z dwoma wyjątkami, są związane z prowadzeniem działalności gospodarczej, chyba że przedmiot opodatkowania nie może być wykorzystywany do prowadzenia tej działalności ze względów technicznych. Te wyjątki to budynki mieszkalne i zajęte pod nie grunty oraz grunty pod jeziorami i zajęte na zbiorniki wodne retencyjne lub elektrowni wodnych. Jeżeli zatem np. budynek mieszkalny i związany z nim grunt jest w posiadaniu przedsiębiorcy, to podlega opodatkowaniu na takiej zasadzie, że budynek jest obciążony stawkami właściwymi dla innych budynków mieszkalnych, a grunt wg stawek właściwych dla gruntów pozostałych. Grunty pod jeziorami i zajęte na zbiorniki wodne retencyjne lub elektrowni wodnych mają ustaloną w art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. b u.p.o.l. stawkę podatku. Z przytoczonej definicji wynika, że sam fakt posiadania przez przedsiębiorcę skutkuje tym, że budynek, budowla, grunt są związane z prowadzeniem działalności gospodarczej. W definicji nie ma warunku wykorzystywania tego rodzaju nieruchomości na cele związane z działalnością gospodarczą, wystarczy sam fakt ich posiadania przez przedsiębiorcę. Sam fakt objęcia we władanie przez przedsiębiorcę nieruchomości powoduje, że staje się on jej posiadaczem w rozumieniu art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l. Grunt, budynek i budowla są traktowane jako związane z działalnością gospodarczą, chyba że nie mogą być wykorzystywane do prowadzenia działalności gospodarczej ze względów technicznych. Pojęcie to nie zostało bezpośrednio zdefiniowane przez ustawodawcę. Zatem jego desygnatem jest znaczenie wynikające z języka potocznego i z prawa budowlanego. Jeżeli organ podatkowy kwestionuje poprawność złożonej informacji lub deklaracji, to może wszcząć postępowanie i ustalić, czy wspomniane "względy techniczne" faktycznie występują. Zgodnie z treścią 2 ust. 2 u.p.o.l. opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości nie podlegają użytki rolne, grunty zadrzewione i zakrzewione na użytkach rolnych lub lasy, z wyjątkiem zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej. U przedsiębiorcy występują zatem dwa rodzaje gruntów: 1) grunty związane z prowadzeniem działalności gospodarczej - wszystkie grunty będące w posiadaniu przedsiębiorcy, 2) grunty zajęte na prowadzenie działalności gospodarczej - to te, które są w danym momencie wykorzystywane do wykonywania czynności składających się na działalność gospodarczą. Opodatkowanie ich jest zależne od nadanej im w ewidencji gruntów klasyfikacji. Użytki rolne u przedsiębiorcy będą podlegały opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości tylko wtedy, gdy są zajęte na prowadzenie działalności gospodarczej. W myśl art. 21 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne ( Dz.U. Nr 30, poz.163 ze zm.), z którego wynika, że podstawą wymiaru podatków są dane wynikające z ewidencji gruntów i budynków. W takiej sytuacji w przypadku gdy grunty są zaklasyfikowane w ewidencji gruntów jako Tk (co także nie jest podważane) zgodnie z art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l. podlegają opodatkowaniu wg. stawek obowiązujących jak dla gruntów związanych z działalnością gospodarczą bez względu na to czy są przez Spółkę wykorzystywane. Pojęcie względów technicznych nie obejmuje swoim zakresem technologicznych, ekonomicznych, jak również finansowych przyczyn braku możliwości wykorzystywania przedmiotu opodatkowania do prowadzenia działalności gospodarczej z uwagi na uwarunkowania ekonomiczne. Ma ono normatywny kontekst determinowany kryteriami formalnymi właściwymi dla przepisów ustawy Prawo budowlane. Względy techniczne w rozumieniu ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, to takie, które mają tego rodzaju związek z nieruchomością gruntową lub budowlaną, że ze swej natury nieruchomość ta nie jest i nie może być wykorzystywana do prowadzenia danej działalności gospodarczej. Rozważania skarżącej Spółki dotyczą budowli. Likwidacja budowli, linii kolejowej, została dokonana z przyczyn ekonomicznych. Z takich też względów nie są wykorzystywane grunty. Spółka nie wykazała bowiem, że przedmiot opodatkowania nie jest i nie może być wykorzystywany do prowadzenia tej działalności ze względów technicznych. Przeciwnie naprawa linii kolejowej , wznowienie przewozów i ich kontynuowanie było nieopłacalne z przyczyn ekonomicznych. A zatem sąd nie podzielił zarzutów skargi, że Organ odwoławczy naruszył prawa poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie przepisów art. 1 a ust. 1 pkt 3 w związku z art. 5 ust. 1 pkt 1 a u.p.o.l., poprzez bezpodstawne uznanie, że grunty po zlikwidowanej prawnie i częściowo faktycznie linii kolejowej nr "[...]" stanowią przedmiot opodatkowania związany z prowadzeniem działalności gospodarczej podczas, gdy grunty te nie są i nie mogą być wykorzystywane do tej działalności ze względów technicznych, naruszenie art. 210 § 4 Ord. pod. przez niezastosowanie w sprawie przepisów ustaw i aktu wykonawczego wymienionych w uzasadnieniu skargi. Przedmiotem opodatkowania nie jest budowla.

Natomiast przedmiotem opodatkowania są grunty będące w posiadaniu przedsiębiorcy. Grunty związane z prowadzeniem działalności gospodarczej - wszystkie grunty będące w posiadaniu przedsiębiorcy. W takim przypadku Organ podatkowy nie musi wykazać, że są one zajęte na prowadzenie działalności gospodarczej. Nie podlegają opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości użytki rolne, grunty zadrzewione i zakrzewione na użytkach rolnych lub lasy, z wyjątkiem zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej. Tylko wtedy Organ podatkowy musi wykazać, że użytki rolne, grunty zadrzewione i zakrzewione na użytkach rolnych lub lasy są zajęte na prowadzenie działalności gospodarczej.

W świetle powyższych ustaleń i rozważań bezprzedmiotowe są rozważania dotyczące przepisów prawnych regulujących kwestię budowli linii kolejowej. Przedmiotem opodatkowania nie jest jak już zostało wykazane budowla, a grunty będące w posiadaniu przedsiębiorcy. W taki przypadku podstawą opodatkowania jest powierzchnia gruntów. Natomiast wysokość stawek podatku od nieruchomości wynika z przyjętej kwalifikacji prawnej posiadanych gruntów, jako związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej. Mając na uwadze przedstawione okoliczności sprawy Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku.