Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt III SA/Gl 1452/12
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2013-03-15 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6060 Poszukiwanie, rozpoznawanie i wydobywanie kopalin
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Urząd Górniczy
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 153, art. 168, art. 173 par. 1
journal: Dz.U. 2011 nr 163 poz 981
law: Ustawa z dnia 9 czerwca 2011 r. Prawo geologiczne i górnicze.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Barbara Orzepowska - Kyć (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Barbara Brandys - Kmiecik, Sędzia WSA Małgorzata Herman, Protokolant Monika Rał, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 marca 2013 r. przy udziale – sprawy ze skargi "A" sp. z o.o. w L. na decyzję Prezesa Wyższego Urzędu Górniczego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie wydobywania kopalin oddala skargę.


UZASADNIENIE

Prezes Wyższego Urzędu Górniczego w K. decyzją z [...] r. nr [...],[...], utrzymał w mocy decyzję Dyrektora Okręgowego Urzędu Górniczego we W. z [...] r. nr [...], nakazującą "A" Sp. z o.o. w L., wstrzymanie działalności polegającej na wydobywaniu kopaliny bez wymaganej koncesji na działce nr [...] obręb S., w miejscowości S., gmina N., powiat G., województwo d.

W podstawie prawnej decyzji powołał art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071, ze zm. zwanej dalej: Kpa) w zw. z art. 173 ust. 1 ustawy z 9 czerwca 2011 r. - Prawo geologiczne i górnicze (Dz. U. Nr 163, poz. 981, zwanej dalej: Pgg).

W uzasadnieniu decyzji wyjaśnił, że pismem z [...] r. Starosta G. zwrócił się do Dyrektora Okręgowego Urzędu Górniczego we W. o przeprowadzenie kontroli istniejących i funkcjonujących zakładów górniczych należących do skarżącego, zlokalizowanych w S., gdyż Starosta G. wszczął postępowanie wyjaśniające w sprawie wydobycia kruszywa naturalnego bez wymaganej koncesji.

W dniach [...] r. upoważnieni pracownicy inspekcyjno-techniczni Okręgowego Urzędu Górniczego we W. przeprowadzili kontrolę doraźną w zakładach górniczych "S." i "S. II" w miejscowości S., należących do "A" Sp. z o.o. W wyniku kontroli organ I instancji ustalił, że przedsiębiorca prowadzi częściowo wydobycie kruszywa naturalnego niezgodnie z art. 21 ust. 1 pkt 2 Pgg, który wymaga do prowadzenia tego rodzaju działalności koncesji wydanej przez właściwy organ. Przedsiębiorca w odniesieniu do części prowadzonej działalności takiej koncesji nie posiada.

W związku z poczynionymi ustaleniami organ I instancji decyzją z [...] r., nakazał "A" Sp. z o.o. wstrzymanie działalności polegającej na wydobywaniu kopaliny bez wymaganej koncesji na działce nr [...] obręb S., w miejscowości S., gmina N., powiat G., województwo d. W podstawie prawnej powołał art. 173 ust. 1 Pgg.

W uzasadnieniu decyzji wyjaśnił, że na podstawie wyników przeprowadzonej kontroli (do których skarżący nie wniósł zastrzeżeń pomimo pouczenia o takiej możliwości), a zwłaszcza zamieszczonych tam wyników wizji i pomiarów w terenie oraz analiz map obszarów górniczych "S1" i "S12" oraz mapy ewidencji gruntów (pozyskanej w Starostwie Powiatowym w G.), wydobycie bez koncesji prowadzone jest na północ i zachód od obszarów górniczych "S1" i "S12", wysokość skarp roboczych na tym obszarze wynosi od 2 do 8 m, lokalnie w części północnej do 15 m, natomiast oszacowana wielkość powierzchni, na której przedsiębiorca prowadzi wydobycie bez koncesji, wynosi około 4,1 ha.

W odwołaniu od tej decyzji skarżąca Spółka wniosła o jej uchylenie i umorzenie postępowania, zarzucając naruszenie: art. 168 ust. 1 pkt 5 Pgg, poprzez przekroczenie granic uprawnień wyznaczonych tym przepisem, art. 173 ust. 1 Pgg poprzez jego zastosowanie oraz art. 77 ust. 6 ustawy z 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (Dz. U. z 2010 r. Nr 220, poz. 1447, ze zm.) poprzez oparcie decyzji na ustaleniach opartych na dowodach pozyskanych z naruszeniem przepisów o właściwości rzeczowej organu I instancji.

W uzasadnieniu Spółka zaakcentowała, że inspektorzy w trakcie kontroli przekroczyli właściwość rzeczową określoną w art. 168 Pgg, gdyż przeprowadzili kontrolę poza granicami zakładu górniczego. Spółka podniosła też, że w decyzji organ określił, że wydobycie prowadzone jest w bezpośrednim sąsiedztwie zakładów górniczych.

Zdaniem Spółki to spowodowało naruszenie art. 77 ust. 6 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej, gdyż nie mogą stanowić podstawy rozstrzygnięcia dowody pozyskane wbrew dyspozycji art. 168 ust. 1 i art. 153 pkt 1 lit. b) Pgg.

Nadto strona skarżąca zarzuciła, że nieruchomości sąsiadujące z zakładem górniczym do niej nie należą, w związku z czym decyzja została skierowana do niewłaściwego podmiotu. Podniosła też, ze wydobycie kopaliny prawdopodobnie bez wymaganej koncesji było prowadzone na terenach okalających zakład górniczy na długo przed przyjęciem w dzierżawę nieruchomości, na której posadowiony jest zakład.

W trakcie postępowania odwoławczego Prezes Wyższego Urzędu Górniczego zwrócił się do Starostwa Powiatowego w G. o przesłanie m.in. akt sprawy prowadzonego przez Starostę G. postępowania w sprawie nielegalnej eksploatacji na przedmiotowej działce oraz przedłużył postępowanie do dnia [...] r., o czym poinformował stronę skarżącą.

Postanowieniem z [...] r. Prezes Wyższego Urzędu Górniczego dopuścił dowody z dokumentów, przesłanych przez Starostwo Powiatowe w G., Wydział Budownictwa, Architektury i Ochrony Środowiska (tj. potwierdzone za zgodność z oryginałem: kopię decyzji Starosty G. z [...] r., znak: [...], w sprawie odmowy udzielenia "A" Sp. z o.o. koncesji na wydobywanie kruszywa naturalnego - piasku metodą odkrywkową ze złoża "S. 3" na części działki nr [...] obręb S., o powierzchni [...] ha, położonej w miejscowości S., gmina N. powiat G., województwo d., oraz kopię akt sprawy dotyczącej nielegalnego wydobycia na działkach [...] i [...] obręb S.) na okoliczność prowadzenia przez skarżącego nielegalnej eksploatacji na działce [...] obręb S., w miejscowości S., gmina N., powiat G., województwo d.. Postanowienie to zostało doręczone stronie za zwrotnym potwierdzeniem odbioru z [...] r.

Jednocześnie pismem z [...] r., działając na podstawie art. 10 Kpa, Prezes Wyższego Urzędu Górniczego zawiadomił skarżącego o możliwości zapoznania się z zebranymi dowodami i materiałami oraz wypowiedzenia się co do tych dowodów i materiałów, w terminie 5 dni od otrzymania tego zawiadomienia. W wyznaczonym terminie skarżący nie skorzystał z tego prawa.

Zaskarżoną decyzją organ odwoławczy utrzymał w mocy rozstrzygnięcie pierwszoinstancyjne.

W uzasadnieniu wyjaśnił, że nie doszło do przekroczenia granic uprawnień pracowników okręgowego urzędu górniczego wyznaczonych art. 168 ust. 1 pkt 5 Pgg. Organ zgodził się ze skarżącym, że przepis ten odnosi się do nadzoru i kontroli nad ruchem zakładu górniczego. W ocenie organu jednak, w przedmiotowej sytuacji przepis ten nie miał zastosowania, gdyż zastosowanie miał art. 173 ust. 1 Pgg, zgodnie z którym w przypadku stwierdzenia wykonywania działalności bez wymaganej koncesji właściwy organ nadzoru górniczego, w drodze decyzji, nakazuje wstrzymanie działalności. Oznacza to, że w ramach tej właściwości rzeczowej organom nadzoru górniczego przysługują również wszystkie uprawnienia związane z nadzorem i kontrolą określone w art. 153 Pgg. Zgodnie z tym przepisem upoważnionym pracownikom organów nadzoru górniczego, po okazaniu legitymacji służbowej, przysługuje więc prawo:

1) całodobowego wstępu, wraz z pracownikami pomocniczymi, rzeczoznawcami i niezbędnym sprzętem, między innymi, do miejsc wydobywania kopalin,

2) dostępu do niezbędnych informacji, urządzeń i dokumentów,

3) żądania pisemnych lub ustnych informacji oraz wzywania i przesłuchiwania osób,

4) żądania udzielania wyjaśnień w zakresie niezbędnym do sprawowania nadzoru i kontroli;

5) legitymowania osób w celu stwierdzenia ich tożsamości, jeżeli jest to niezbędne dla potrzeb kontroli,

6) żądania okazania dokumentów i udostępniania niezbędnych danych,

7) pobierania próbek, przeprowadzania niezbędnych badań lub wykonywania innych czynności kontrolnych w celu ustalenia na terenie kontrolowanej nieruchomości, w obiekcie lub jego części, stanu środowiska oraz oceny tego stanu w świetle przepisów o ochronie środowiska, a także indywidualnie określonych w decyzjach warunków wykonywania działalności wpływającej na środowisko.

W tym stanie rzeczy organ II instancji uznał, że bezzasadny okazał się również zarzut zastosowania w rozpoznawanej sprawie art. 173 ust. 1 Pgg, gdyż organ I instancji przeprowadzając kontrolę istniejących i funkcjonujących zakładów górniczych należących do przedsiębiorcy, zlokalizowanych w S. stwierdził, że w bezpośrednim sąsiedztwie kontrolowanych zakładów górniczych na działce [...], prowadzi się wydobycie kruszywa bez wymaganej koncesji, co stanowi naruszenie art. 21 ust. 1 pkt 2 Pgg. Ustalenia takie dokonane zostały podczas przeprowadzonej kontroli i znalazły swoje odzwierciedlenie w protokole z kontroli doraźnej, sporządzonym [...]r., w którym zawarto następujące stwierdzenia: "W trakcie kontroli stwierdzono, że przedsiębiorca prowadzi wydobycie poza obszarami górniczymi, na które uzyskał koncesję. Nielegalna eksploatacja prowadzona jest na działce [...]w rejonie projektowanego nowego obszaru górniczego na złożu "S. 3". Do protokołu załączono również zdjęcia wykonane na miejscu nielegalnej eksploatacji kopaliny na działce [...]obręb S.. Ponadto w przedmiotowym protokole, w części dotyczącej możliwości zgłoszenia zastrzeżeń, wpisano, że przedsiębiorca: "W ciągu pięciu dni prześle pisemnie swoje zastrzeżenia do protokołu". Do dnia wydania decyzji, zastrzeżenia te nie zostały wniesione. Fakt ten organ I instancji uznał za rezygnację z tego prawa:

Na podstawie dodatkowo zgromadzonego w postępowaniu odwoławczym materiału dowodowego, włączonego wspomnianym postanowieniem z [...]r. tj. akt sprawy dotyczącej postępowania administracyjnego prowadzonego przez Starostę G. w sprawie nielegalnego wydobycia na działkach [...] i [...] obręb S., organ II instancji ustalił, że działka o numerze ewidencyjnym [...] obręb S., co do której nakazano przedsiębiorcy wstrzymanie działalności polegającej na wydobyciu kopaliny bez wymaganej koncesji stanowi własność R.M.(dowód: wypis z rejestru gruntów sporządzony na dzień [...] r.). R.M. jest jednocześnie właścicielem "A" Sp. z o.o., co wynika z wniosku przedsiębiorcy o udzielenie koncesji na wydobywanie kopaliny ze złoża kruszywa naturalnego "S. 3" z dnia [...]r. We wniosku tym w punkcie dotyczącym określenia prawa wnioskodawcy do terenu, zapisano: "Obszar objęty wnioskiem stanowi część działki o numerze ewidencyjnym [...] będącym własnością Pana R.M. właściciela firmy "A" Sp. z o.o. ul. [...], wnioskującej o koncesję". Mając powyższe na uwadze, zdaniem organu II instancji nietrafny jest zarzut skierowania decyzji do niewłaściwego podmiotu.

Organ zaakcentował, iż z zebranego dodatkowo materiału dowodowego wynika, że przedsiębiorca rozpoczął prowadzenie wydobycia kruszywa naturalnego na działce o numerze ewidencyjnym [...] obręb S. nie czekając na rozpatrzenie złożonego w dniu [...] r. wniosku o udzielenie koncesji na wydobycie kopaliny ze złoża S. 3. Ponadto organ II instancji ustalił, że w dniu [...]r. Starosta G. wydał decyzję nr [...], w której odmówił udzielenia przedsiębiorcy koncesji na wydobycie kruszywa naturalnego — piasku metodą odkrywkową ze złoża "S. 3" na części działki nr [...]obręb S., o powierzchni [...] ha położonej w miejscowości S., gmina N., powiat G., woj. D.. Organ wskazał też na notatkę służbową z [...] r., sporządzoną przez geologa powiatowego Starostwa G., z której wynika, że w związku z przeprowadzoną wizją w terenie w sprawie eksploatacji kruszywa naturalnego na działce [...] w S., na którą przedsiębiorca stara się o koncesję: " . . . na złożu "S. 3" trwa eksploatacja. Teren został rozkopany i wydobyto znaczną ilość piasku. Jest to działanie bez wymaganej koncesji". Organ zauważył też, że w dniu [...] r. Starosta G. wezwał przedsiębiorcę do złożenia na piśmie wyjaśnień w sprawie prowadzenia w 2011 r. wydobywania na dużą skalę kruszywa naturalnego z działki [...]obręb S. bez wymaganej prawem koncesji.

Organ II instancji ustalił, że w dniu [...] r. Starosta G. zawiadomił Komendę Powiatową Policji w G. o podejrzeniu popełnienia przestępstwa z art. 118 ust. 1 ustawy z dnia 4 lutego 1994 r. — Prawo geologiczne i górnicze (Dz. U. z 2005 r. Nr 228, poz. 1947, ze zm.) przez przedsiębiorcę polegającego na wydobywaniu na dużą skalę kruszywa naturalnego z działki [...]obręb S. gm. N. bez wymaganej prawem koncesji.

W skardze na tę decyzję skierowaną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach "A" Sp. z o.o., wniosła o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Dyrektora Okręgowego Urzędu Górniczego we W. z [...] r., zarzucając naruszenie:

1) art. 7 ustawy Kpa poprzez nie przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego przez organy nadzorcze oraz oparcie decyzji nadzorczej o materiał dowodowy zebrany w postępowaniu o udzielenie koncesji;

2) art. 77 Kpa w związku z art. 7 Kpa poprzez naruszenie obowiązku zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego w sposób wyczerpujący;

3) art. 36 § 1 w związku z 123 § 2 Kpa poprzez niedochowanie formy postanowienia dla wyznaczenia terminu załatwienia sprawy;

4) art. 12 Kpa poprzez naruszenie obowiązku zasady szybkości postępowania przed organem administracji publicznej;

5) art. 11 ust. 9 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej poprzez przyjęcie, że skarżącemu nie została uprzednio udzielona koncesja wskutek bezczynności organu;

6) art. 75 § 1 Kpa poprzez dopuszczenie dowodu z dokumentu wydanego z naruszeniem przepisów powszechnie obowiązujących.

W uzasadnieniu skargi pełnomocnik Spółki wyjaśnił, że równolegle toczyły się dwa postępowania administracyjne, tj. w sprawie wniosku o udzielenie koncesji i nadzorcze dotyczące wydobycia kopaliny bez wymaganej koncesji. W toku niniejszego postępowania organy obu instancji dopuściły dowody zebrane w postępowaniu o udzielenie koncesji, czym w przekonaniu strony naruszyły art. 77 § 1 w zw. z art. 7 Kpa.

Następnie pełnomocnik strony zarzucił, że decyzja Starosty G. z [...]r. nr [...], w sprawie odmowy udzielenia "A" Sp. z o.o. koncesji na wydobywanie kruszywa naturalnego - piasku metodą odkrywkową ze złoża "S. 3" na części działki nr [...] obręb S., została wydana z naruszeniem art. 56 ust. 1 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej. Zaznaczył, iż wobec wyeksploatowania złoża postępowanie o wydanie koncesji stało się bezprzedmiotowe i Starosta G. winien wydać decyzję w oparciu o art. 105 Kpa o umorzeniu postępowania.

Strona w stosunku do decyzji Starosty G. z [...]r. podniosła też zarzut naruszenia terminu załatwienia sprawy, przywołując treść art. 35 § 1 i § 2 Kpa. Wskazała też, że zawiadomienie o zwłoce w załatwieniu sprawy zgodnie z art. 36 § 1 w zw. z art. 123 § 2 Kpa, winno mieć formę postanowienia, a pismo Starosty G. z [...] r. takiej formy nie miało. Wskazała też na naruszenie zasady szybkości i prostoty postępowania.

Zaznaczyła, że wniosek z [...] r. o udzielenie koncesji nie został rozpoznany w terminie, zatem z mocy art. 11 ust 9 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej, stronie została udzielona koncesja. Pełnomocnik strony wskazał też, że dopiero art. 21 ust. 3 ustawy z 9 czerwca 2011 r. - Prawo geologiczne i górnicze, wyłącza stosowanie tego przepisu, zaś w niniejszej sprawie z mocy art. 222 Pgg zastosowanie mają przepisy ustawy z 4 lutego 1994 r. Prawo górnicze i geologiczne, które nie zawierają takiego wyłączenia.

W tym stanie rzeczy zdaniem strony skarżącej, skoro decyzja Starosty G. z [...] r. nr [...], zawiera wskazane wyżej błędy, należy stwierdzić, że została wydana z naruszeniem przepisów prawa procesowego i materialnego i nie może stanowić dowodu w niniejszej sprawie.

W odpowiedzi na skargę Prezes Wyższego Urzędu Górniczego w K. wniósł o jej oddalenie.

Ne zgodził się z naruszeniem art. 7 i 77 Kpa, wskazując, że organ II instancji zebrał i rozpatrzył w sposób wyczerpujący cały materiał dowodowy, w tym akta z postępowania prowadzonego przez Starostę G., które zostały dopuszczone jako dowód w sprawie. Podkreślił, że skarżący nie wykazał zainteresowania przejrzeniem akt i nie wnosił o dopuszczenie dodatkowych dowodów w sprawie.

Zaznaczył, że zarzut naruszenia art. 36 § 1 Kpa w związku z art. 123 § 3 Kpa, polegający na niedochowaniu formy postanowienia dla wyznaczenia terminu załatwienia sprawy, jest całkowicie bezpodstawny. Wskazał, iż organ II instancji postanowieniem z [...] r. ustalił nowy termin załatwienia sprawy oraz wskazał przyczyny takiego działania, doręczając skarżącemu przedmiotowe postanowienie [...] r. To zaś oznacza, że zarzut naruszenia przez organ II instancji zasady szybkości postępowania wynikający z art. 12 Kpa jest również bezzasadny, ponieważ organy muszą działać nie tylko szybko, ale i wnikliwie, co w tym przypadku doprowadziło do konieczności wydłużenia postępowania.

Organ odwoławczy za niezrozumiały uznał, zarzut niepowiadomienia Spółki postanowieniem o nowym terminie załatwienia sprawy przez Starostę G..

Nie zgodził się też z zarzutem naruszenia art. 11 ust. 9 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej, w związku z przyjęciem przez skarżącego, że koncesja na wydobywanie kopaliny została udzielona wskutek bezczynności organu, wskazując, że nie ma on bezpośredniego związku z prowadzonym postępowaniem, w wyniku którego wydana została zaskarżona decyzja organu II instancji.

Organ II instancji nie dostrzegł ponadto naruszenia art. 75 § 1 Kpa, poprzez dopuszczenie jako dowodu decyzji Starosty G. z [...] r. nr [...], odmawiającej udzielenia "A" Sp. z o.o. koncesji na wydobywanie kruszywa naturalnego - piasku metodą odkrywkową. Stwierdzenie wydania decyzji z naruszeniem przepisów powszechnie obowiązujących wymagałoby bowiem najpierw wykazania tego faktu w odrębnym postępowaniu.

Organ zwrócił również uwagę na sprzeczność w argumentacji. Z jednej strony w skardze kwestionuje się dopuszczalność dowodu z decyzji z [...] r. Starosty G. (w ramach zarzutu dotyczącego naruszenia art. 7 Kpa), z drugiej wskazuje się, że o ile dopuszczenie dowodów w postaci dokumentów wydanych przez inne organy jest dopuszczalne, o tyle akurat ten konkretny dokument nie może być dowodem, gdyż zdaniem skarżącego został on wydany z naruszeniem prawa.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga okazała się bezzasadna.

Według art. 3 § 1 i § 2 pkt. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi t.j.: Dz. U. z 2012 r., poz. 270, zwanej dalej P.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Kontrola działalności administracji publicznej obejmuje między innymi orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne. Tylko zatem stwierdzenie, iż zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, z naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub z innym naruszeniem przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy, może skutkować uchyleniem przez Sąd zaskarżonej decyzji, o czym stanowi art. 145 § 1 pkt. 1 lit. a, b, c tej ustawy.

Oceniając pod tym kątem zaskarżoną decyzję Sąd stwierdza, że nie ma podstaw do uwzględnienia żądania skargi.

Zaznaczyć też trzeba, że Sąd przyjął, iż stan faktyczny i prawny sprawy został ustalony przez organy nadzoru górniczego prawidłowo, zatem przyjmuje go za własny.

Przystępując do oceny zgodności z prawem zaskarżonego rozstrzygnięcia w pierwszej kolejności wyjaśnić przyjdzie, że kwestię sporną w niniejszej sprawie stanowi zastosowanie art. 173 ust. 1 Pgg i nakazanie skarżącej Spółce wstrzymania działalności polegającej na wydobywaniu kopaliny bez wymaganej koncesji na działce nr [...]obręb S., w miejscowości S., gmina N., powiat G., województwo d.

Przypomnieć też należy, że od 1 stycznia 2012 r. obowiązuje ustawa Prawo górnicze i geologiczne z dnia 9 czerwca 2011 r. (Dz. U. Nr 163, poz. 981), w myśl art. 173 ust. 1 Pgg: "W przypadku wystąpienia stwierdzenia wykonywania działalności bez wymaganej koncesji właściwy organ nadzoru górniczego, w drodze decyzji, nakazuje wstrzymanie działalności. Kopię tej decyzji niezwłocznie przekazuje się organowi określonemu w art. 140 ust. 2." Z kolei w ust. 2 tego przepisu wskazano, że: "Organ nadzoru górniczego niezwłocznie zawiadamia właściwy organ administracji geologicznej w przypadku stwierdzenia, że działalność regulowana ustawą jest wykonywana bez zatwierdzonego projektu robót geologicznych lub bez przedłożonego projektu robót geologicznych, który nie podlega zatwierdzeniu, lub z naruszeniem warunków określonych w koncesji lub projekcie robót geologicznych."

Zgodnie z art. 140 ust. 2 pkt 1 i 2 tej ustawy, organami właściwymi w sprawach, o których mowa w ust. 1, są minister właściwy do spraw środowiska; starosta.

Art. 1 ust. 1 pkt 2 Pgg określa zasady i warunki podejmowania, wykonywania oraz zakończenia działalności w zakresie wydobywania kopalin ze złóż. W rozumieniu ustawy kopaliną wydobytą - jest całość kopaliny odłączonej od złoża (art. 6 ust. 1 pkt 3). Według art. 21 ust. 1 pkt 2 tej ustawy, działalność w zakresie wydobywania kopalin ze złóż może być wykonywana po uzyskaniu koncesji.

W rozpoznawanej sprawie bezspornie ustalono, że zachodzi przypadek wydobywania kopaliny – piasku bez wymaganej koncesji na działce oznaczonej nr [...]według ewidencji gruntów, zlokalizowanej w miejscowości S., gmina N., powiat G., województwo d., stanowiącej własność R.M..

Te bezsporne ustalenia wynikają z protokołu kontroli, która została przeprowadzona przez organ nadzoru górniczego w dniach od [...] r. W trakcie kontroli stwierdzono prowadzenie nielegalnej eksploatacji na działce [...]. Fakt ten został utrwalony w materiale fotograficznym oraz opisany w protokole, który podpisał osobiście –przedstawiciel Spółki R.M., będący wspólnikiem skarżącej Spółki i właścicielem działki.

Zauważyć też przyjdzie, że kontrola prowadzona była w zakładzie górniczym "S." i "S. II":

I. W zakresie górniczym, bezpieczeństwa i higieny pracy oraz szkolenia załogi: roboty górnicze, stan wyrobisk; rejon nielegalnej eksploatacji, koncesja, obsada stanowisk robotniczych oraz osób kierownictwa i dozoru ruchu zakładu górniczego.

II. W zakresie mierniczym: roboty górnicze, stan wyrobisk, wizja nielegalnej eksploatacji, koncesja, szacowanie obszaru nielegalnej eksploatacji.

Z protokołu tego wynika również, że skarżąca Spółka została powiadomiona o prawie zapoznania się w terminie 7 dni z zebranym materiałem dowodowym, a także o prawie do wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i złożenia swoich żądań przed wydaniem decyzji.

Zauważyć też przyjdzie, że Spółka z tego prawa nie skorzystała.

Kontrola wykazała, że Spółka prowadzi na działce [...] wydobycie kruszywa naturalnego z naruszeniem art. 21 ust. 1 pkt 2 Pgg, tj. bez wymaganej koncesji wydanej przez właściwy organ.

Zatem zasadnie Dyrektor Okręgowego Urzędu Górniczego we W. decyzją z [...] r. nr: [...], nakazał "A" Sp. z o.o. w L., wstrzymanie działalności polegającej na wydobywaniu kopaliny bez wymaganej koncesji na działce nr [...] obręb S., w miejscowości S., gmina N., powiat G., województwo d.

W tym miejscu wskazać przyjdzie, że zasadnie organ I instancyjny wydał decyzję w oparciu o art. 173 Pgg, albowiem postępowanie w rozpoznawanej sprawie zostało wszczęte wobec nieprawidłowości stwierdzonych protokołem kontroli z [...]r., a więc pod rządami nowego prawa ustawy Prawo geologiczne i górnicze z [...] r.

Niezasadne okazały się więc zarzuty strony skarżącej dotyczące naruszenia tego przepisu oraz przepisów ustawy o swobodzie działalności gospodarczej.

Odnosząc się do zarzutów skargi sformułowanych wobec decyzji Starosty G. z [...]r. nr [...], w sprawie odmowy udzielenia "A" Sp. z o.o. koncesji na wydobywanie kruszywa naturalnego - piasku metodą odkrywkową ze złoża "S. 3" na części działki nr [...] obręb S., o powierzchni [...] ha, położonej w miejscowości S., gmina N., powiat G., województwo d., wskazać należy, że decyzja ta nie jest przedmiotem rozważań Sądu w niniejszej sprawie. Zatem zarzuty wobec wskazanej decyzji mogą być podniesione w przypadku wniesienia od niej odwołania w sposób prawem przewidziany w odrębnym postępowaniu administracyjnym.

Nie mogły odnieść też pożądanych skutków prawnych zarzuty dotyczące naruszenia przepisów postępowania dowodowego w sprawie, a więc: art. 7, art. 77, art. 75 § 1 Kpa.

Należy podkreślić, że organy administracji publicznej działają na podstawie przepisów prawa (art. 6 K.p.a), a w toku postępowania stoją na straży praworządności i podejmują wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Są zobowiązane w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy (art. 77 § 1 Kpa) i na podstawie jego całokształtu dokonać oceny, czy dana okoliczność została udowodniona, a w uzasadnieniu decyzji przedstawić uzasadnienie faktyczne i prawne (art. 107 § 1 K.p.a).

Zasadnicze znaczenie ma art. 80 Kpa, jako formułujący jedną z podstawowych zasad postępowania dowodowego - zasadę swobodnej oceny dowodów. Zgodnie z tym przepisem, organ administracji publicznej ocenia na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona. Oznacza to, że organ administracji państwowej w ocenie materiału dowodowego nie jest skrępowany żadnymi regułami dowodowymi, a ustaleń faktycznych dokonuje według własnego przekonania, na podstawie wszechstronnie rozważonego materiału dowodowego. W teorii prawa podkreśla się, że swobodna ocena dowodów, aby nie przerodziła się w samowolę, musi być dokonana z uwzględnieniem norm prawa procesowego i z zachowaniem reguł tej oceny. Reguły te polegają na tym, że: należy opierać się na materiale dowodowym zgromadzonym w toku postępowania; materiał ten musi być poddany wszechstronnej ocenie; ocena ta powinna odnosić się do poszczególnych dowodów z uwzględnieniem ich znaczenia dla sprawy. Rozumowanie w wyniku, którego organ ustala istnienie okoliczności faktycznych powinno być zgodne z zasadami logiki i doświadczenia życiowego (tak B. Adamiak w "Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz" Wydawnictwo C.H. Beck, Warszawa 1996 r., str. 376 - 378). Dopóki granice swobodnej oceny dowodów nie zostaną przez organ orzekający przekroczone Sąd nie ma podstaw do podważania dokonanych w ten sposób ustaleń.

W rozpoznawanej sprawie organy administracji publicznej zebrały wszystkie dowody konieczne do wydania prawidłowej decyzji. Ustalenia faktyczne są precyzyjne i jednoznaczne co do tego, że zachodzi przypadek wydobywania piasku przez skarżącą Spółkę bez wymaganej koncesji na działce stanowiącej własność jej udziałowca. Bezspornym jest też, że skarżąca Spółka wystąpiła o udzielenie koncesji na wydobywanie kopaliny na tej działce, jednakże zaczęła ją wydobywać zanim koncesję otrzymała. Świadczą o tym dowody zgromadzone w trakcie postępowania.

Zarzuty postawione w skardze nie stanowią w ocenie Sądu o naruszeniu przez organy administracji nadzoru górniczego przepisów prawa. To, że dokonały one na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego ustaleń odmiennych od tych, które prezentuje strona skarżąca nie świadczy jeszcze o dowolnej ocenie dowodów.

Nie naruszono również przepisów proceduralnych, w szczególności art. 7 Kpa, stanowiącego, że w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności, z urzędu lub na wniosek stron podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Postępowanie było prowadzone w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej (art. 8). Decyzja ostateczna zawiera wszystkie elementy wskazane w art. 107 § 1 i 3 Kpa, uzasadnienie faktyczne wskazuje fakty, które organ uznał za udowodnione, dowody, na których się oparł, oraz przyczyny, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne - wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa.

Zgodnie z art. 75 § 1 Kpa, jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. W szczególności dowodem mogą być dokumenty, zeznania świadków, opinie biegłych oraz oględziny.

W rozpoznawanej sprawie przeprowadzono wszystkie niezbędne dowody, które pozwoliły na wszechstronne jej wyjaśnienie.

Przechodząc na grunt rozpoznawanej sprawy Sąd zauważa, że zaskarżona decyzja oparta jest na ustaleniach kontroli, które zostały ujęte w protokole kontroli doraźnej sporządzonym [...] r. Protokół został podpisany przez wszystkich uczestników kontroli, także przez R.M.. Nie wniósł on do poczynionych ustaleń żadnych uwag. Dopiero po doręczeniu mu decyzji wydanej na podstawie art. 173 ust. 1 Pgg, skarżący zaczął kwestionować zasadność jej wydania. Należy zgodzić się ze stanowiskiem organów nadzoru górniczego, że podnoszone zarzuty, zarówno w odwołaniu, jak i skardze wynikają z błędnej wykładni art. 173 ust. 1 Pgg poczynionej przez stronę skarżącą. Ustawa nakazuje wstrzymać prowadzenie działalności koncesyjnej w przypadku stwierdzenia jej prowadzenia bez spełnienia wymogów ustawy, a w szczególności z art. 22 ust. 2 Pgg. Zgromadzony materiał dowodowy nie budzi wątpliwości, że takowa była prowadzona.

Prawidłowo też organ odwoławczy postanowieniem z [...] r. dopuścił dowód z dokumentów przesłanych przez Starostwo Powiatowe w G., Wydział Budownictwa, Architektury i Ochrony Środowiska, na okoliczność prowadzenia przez skarżącego nielegalnej eksploatacji na działce [...] obręb S., w miejscowości S., gmina N., powiat G., województwo d. Albowiem w tym zakresie organy wypełniły dyspozycję art. 75 § 1 Kpa.

Słusznie też decyzja została skierowana do skarżącej Spółki, gdyż to właśnie Spółka prowadziła wydobywanie kopaliny bez wymaganej koncesji na działce stanowiącej własność jej wspólnika za jego zgodą, o czy świadczy sporządzony wniosek z [...] r. o udzielenie koncesji na wydobywanie piasku na tej działce.

Mając na względzie poczynione przez Sąd ustalenia, na podstawie art.151 p.p.s.a. skargę oddalono.