Postanowienie WSA w Opolu, sygn. akt II SO/Op 42/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu
Data orzeczenia: 2014-01-20 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6150 Miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego
6391 Skargi na uchwały rady gminy w przedmiocie ... (art. 100 i 101a ustawy o samorządzie gminnym)
Hasła tematyczne: Wyłączenie sędziego
Skarżony organ: Rada Miasta
Treść wyniku: Oddalono wniosek o wyłączenie sędziego
Powołane przepisy: article: art. 18, art. 19, art. 20, art. 22 par. 1 i 2,
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Elżbieta Naumowicz (spr.) Sędzia WSA Teresa Cisyk Sędzia WSA Daria Sachanbińska po rozpoznaniu w dniu 20 stycznia 2014 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku D. W. i M. W. o wyłączenie sędziów Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu od orzekania w sprawie sygn. akt II SA/Wr 474/12, ze skargi D. W. i M. W. na uchwałę Rady Miejskiej w Trzebnicy z dnia 16 maja 2012 r. Nr XXIV/243/12 w przedmiocie uchwalenia zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego wsi Nowy Dwór dla części A postanawia: oddalić wniosek o wyłączenie od rozpoznania sprawy sędziów orzekających w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu w osobach: Władysława Kulona, Julii Szczygielskiej, Marcina Miemca, Henryka Ożoga, Macieja Guzińskiego, Magdaleny Jankowskiej-Szostak, Małgorzaty Malinowskiej-Grakowicz, Ireneusza Dukiela, Bogumiły Kalinowskiej, Barbary Ciołek, Darii Gawlak-Nowakowskiej.


UZASADNIENIE

D. W. i M. W. wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu skargę na uchwałę Rady Miejskiej w Trzebnicy z dnia 16 maja 2012 r. nr XXIV/243/12 w przedmiocie zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego wsi Nowy Dwór w części A. Skarga została zarejestrowana w repertorium sądowym pod sygnaturą II SA/Wr 474/12.

W piśmie z dnia 14 kwietnia 2013 r. D. i M. W. wnieśli o wyłączenie wszystkich sędziów Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu od orzekania m.in. w sprawie o sygn. akt II SA/Wr 474/12. Podnieśli, że Sąd bezprawnie pozbawia ich prawa do dokumentów, których nie chce załączyć organ, a także nie chce przeprowadzić dowodów uzupełniających z tych dokumentów i karze stronę skarżącą grzywnami za wnioski dowodowe.

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu wezwał skarżących do uzupełnienia braków formalnych wniosku o wyłączenie sędziów przez wskazanie sędziów, których wniosek ten dotyczy, wymieniając ich z imienia i nazwiska, oraz wskazanie okoliczności tego rodzaju, które mogłyby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do bezstronności wskazanych sędziów w sprawie II SA/Wr 474/12 (art. 19 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi).

W piśmie z dnia 13 maja 2013 r. D. i M. W. ponowili wniosek o wyłączenie sędziów oraz zarzucili, że Sąd nie wzywał ich do opłaty i odrzucał skargi, aby tym sposobem nie dopuścić do rozgraniczenia oraz do rozpoznania sprawy i ukarania organu za niewykonywanie wyroków. Podnieśli, że od dziesięciu lat sędziowie gnębili i zaszczuwali skarżących, karali ich bezprawnie grzywnami "by prawda materialna i obiektywna" nie wyszła na jaw i by bezprawnie zabrać ich własność "na "łapówki mafii". Wyrazili przekonanie, że wyłącznie sędziów z urzędu przyspieszy załatwienie spraw oraz zwolni strony od pisania pism procesowych i dokonywania opłat, których nie mogą ponieść. Ponadto podkreślili, że w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu nie mogą liczyć na przestrzeganie prawa i na sprawiedliwość.

W odpowiedzi na wezwanie Sądu, skarżący w piśmie z dnia 14 maja 2013 r. wyjaśnili, że od 2003 r. uczestnicy postępowania – Z. chwalili się, że "mają wszystko załatwione w Sądzie z sędziami i od niczego nie musza się odwoływać, bowiem wszystko załatwi za nich organ i Sąd". Dodali, że składali już wnioski o wyłączenie sędziów w wielu sprawach w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu, ale nie zostały one uwzględnione. Sędziowie nie chcieli złożyć oświadczeń, jakie nieruchomości, gdzie, za ile o jakiej powierzchni i w jakim trybie kupowali zarówno oni, jak i ich małżonkowie, dzieci, wnuki od Agencji Nieruchomości Rolnej [...] i jej Spółki A we [...]. Wskazali, że w sprawie o sygn. II SA/Wr 474/12 Sąd nie dopuścił do sprawy Burmistrza Gminy Trzebnica, w której są legalizowane przestępstwa oraz bezprawnie zabrana została własność skarżących "na łapówki rodziny Z." oraz nie rozpoznał sprzeciwu od postanowienia referendarza i wydał postanowienie odrzucające skargę, przy czym sędzia Anna Siedlecka wielokrotnie wykorzystywała swoje stanowisko służbowe i instytucję Sądu "do bezprawia", narzucała na nich obowiązki sprzeczne z prawem, by chronić "układ i mafię trzebnicko-wrocławską" i zabrać im ich własność, bez procesu, bez dokumentów. Skarżący zakwestionowali też obiektywność innych sędziów w już zakończonych sprawach Podkreślili, że są pokrzywdzeni przez "mafię" i czują się szykanowani oraz karani za to, że poskarżyli się w Sądzie. Stwierdzili, że sprawy dawno skończyłyby się, gdyby Sąd przeprowadził dowody uzupełniające z dokumentów, np. z map geodezyjnych. W dalszej części pisma D. i M. W. przedstawili imienny wykaz sędziów Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu oraz kierowane wobec każdego z nich zarzuty. Sędziom: Halinie Kremis, Annie Siedleckiej (błędnie podano nazwisko Siedlicka), Oldze Białek, Józefowi Kremisowi, Annie Moskale, Jerzemu Strzebinczykowi (błędnie podano nazwisko Strzebińczyk), Alicji Palus, Zygmuntowi Wiśniewskiemu, Andrzejowi Wawrzyniakowi, Mieczysławowi Górkiewiczowi zarzucili wykorzystywanie własnych stanowisk służbowych i instytucji Sądu do celów prywatnych, ochrony bezprawia i układów "trzebnicko-wrocławskiej mafii" powiązanej z Agencją Nieruchomości Rolnych [...], w Gminie Trzebnica, w Starostwie Powiatowym w Trzebnicy, w nadzorze budowlanym. oraz "budowanie gangów bez pozwoleń, bez aktów własności i bezprawne legalizowanie bezprawia kosztem skarżących i pozbawianie strony skarżącej prawa do dokumentów, rzetelnego procesu, do obrony. Wskazali nadto, że w toczących się przed WSA we Wrocławiu sprawach brak było rozpraw administracyjnych i kompletu dokumentów, a sędziowie "wyrzucali w Sądzie z akt dokumenty i przerabiali dokumenty w Sądzie".

Pozostałym sędziom skarżący zarzucili solidarność zawodową i koleżeńską oraz stronniczość i niesprawiedliwość. Jako stronniczych wymienili sędziów: Ryszarda Pęka, Alojzego Wyszkowskiego (błędnie podano nazwisko Wyszykowski), Lidię Serwiniowską (błędnie podano nazwisko Serwinowska), Henrykę Łysikowską, Katarzynę Radom, Halinę Bettę, Lidię Błystak, Katarzynę Borońską, Anettę Chołuj, Dagmarę Dominik, Ludmiłę Jajkiewicz, Ewę Kamieniecką, Zbigniewa Łobodę, Jadwigę Danutę Mróz, Marka Olejnika, Martę Semiczek, Marię Tkacz-Rutkowską, Tomasza Świetlikowskiego, a jako niesprawiedliwych i stronniczych - sędziów: Jolantę Sikorską, Mirosławę Rozbicką-Ostrowską, Tadeusza Kuczyńskiego, Wandę Wiatkowską-Ilków (błędnie podano drugi człon nazwiska Lików).

W związku ze złożonym wnioskiem sędziowie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu oraz sędziowie Naczelnego Sądu Administracyjnego, orzekający w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu, pisemnie oświadczyli, że w przedmiotowej sprawie nie zachodzą okoliczności wymienione w art. 18 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270, z późn. zm.), zwanej także dalej P.p.s.a., ani inne okoliczności tego rodzaju, które mogłyby wywołać wątpliwości co do ich bezstronności (art. 19 ww. ustawy).

Postanowieniem z dnia 16 lipca 2013 r., sygn. akt II SA/Wr 474/12, Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu oddalił wniosek o wyłączenie sędziego NSA Anny Moskały, sędziego NSA Andrzeja Wawrzyniaka, Sędziego NSA Ryszarda Pęka, sędziego WSA Jerzego Strzebińczyka, sędziego WSA Alicji Palus, sędziego NSA Jolanty Sikorskiej, sędziego WSA Mieczysława Górkiewicza, sędziego NSA Jadwigi Danuty Mróz, sędziego NSA Zygmunta Wiśniewskiego, sędziego WSA Anny Siedleckiej, sędziego NSA Haliny Kremis, sędziego WSA Lidii Serwiniowskiej, sędziego NSA Tadeusza Kuczyńskiego, sędziego WSA Ewy Kamienieckiej, sędziego WSA Alojzego Wyszkowskiego, sędziego NSA Mirosławy Rozbickiej-Ostrowskiej, sędziego WSA Tomasza Świetlikowskiego, sędziego WSA Dagmary Dominik-Ogińskiej, sędziego NSA Lidii Błystak, sędziego NSA Henryki Łysikowskiej, sędziego WSA Wandy Wiatkowskiej-Ilków, sędziego WSA Katarzyny Radom, sędziego WSA Katarzyny Borońskiej, sędziego WSA Anetty Chołuj, sędziego WSA Zbigniewa Łobody, sędziego NSA Józefa Kremisa, sędziego WSA Marka Olejnika, sędziego WSA Marii Tkacz-Rutkowskiej, sędziego WSA Marty Semiczek, sędziego NSA Haliny Betty, sędziego WSA Olgi Białek. Ponadto Sąd umorzył postępowanie z wniosku o wyłączenie sędziego NSA Ludmiły Jajkiewicz.

W piśmie z dnia 25 lipca 2013 r. skarżący złożyli "wniosek uzupełniający do złożonego wniosku o wyłączenie od orzekania wszystkich sędziów Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu", wnosząc o wyłączenie kolejnych sędziów i wyjaśniając, że sędziowie ci zostali w złożonym wniosku pominięci na skutek błędu. Skarżący zarzucili stronniczość i niesprawiedliwość sędziom: Ireneuszowi Dukielowi, Władysławowi Kulonowi, Maciejowi Guzińskiemu (błędnie podano nazwisko Gruziński), Bogumile Kalinowskiej, Marcinowi Miemcowi (błędnie podano Maciej Niemiec), Henrykowi Ożogowi, Julii Szczygielskiej (błędnie podano nazwisko Szczygielaska), Alojzemu Wyszkowskiemu (objęty postanowieniem z dnia 12 lipca 2013 r.), natomiast stronniczość zarzucili sędziom: Magdalenie Jankowskiej-Szostak (błędnie podano imię Małgorzata), Małgorzacie Malinowskiej-Grakowicz i Barbarze Ciołek (błędnie podano nazwisko Ciłek).

W pismach z dnia 5, 20, 21 i 31 sierpnia 2013 r. skarżący podtrzymali stanowisko dotyczące wyłączenia wszystkich sędziów, powielając dotychczasową argumentację. Skorygowali też błędnie podawane dotychczas imiona i nazwiska niektórych sędziów Dodatkowo wskazali, że od dziesięciu lat są dyskryminowani i pozbawiani prawa do obrony. Sędziowie stosują wobec nich uporczywy stalking i zabierają im ich własność "na łapówki mafii wrocławsko-trzebnickiej".

W piśmie z dnia 10 października 2013 r. wnieśli natomiast o wyłączenie sędziego Darii Gawlak-Nowakowskiej z uwagi na jej stronniczość m.in. w sprawie o sygn. akt II SA/Wr 474/12.

Sędziowie wskazani w piśmie z dnia 25 lipca i 10 października 2013 r. (oprócz sędziego Alojzego Wyszkowskiego) pisemnie oświadczyli, że w przedmiotowej sprawie nie zachodzą okoliczności wymienione w art. 18 P.p.s.a., ani inne okoliczności tego rodzaju, które mogłyby wywołać wątpliwości co do ich bezstronności (art. 19 P.p.s.a.).

Postanowieniem z dnia 29 listopada 2013 r., sygn. akt II OW 163/13, Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 22 § 3 P.p.s.a., wyznaczył Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu do rozpoznania wniosku o wyłączenie sędziów zawartego w piśmie z dnia 13 maja 2013 r., uzupełnionego następnie kolejnymi pismami procesowymi. Uzasadniając wydane postanowienie NSA wskazał, że wniosek o wyłączenie sędziów powoduje sytuację, że brak jest sędziów Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu, którzy mogliby podjąć postanowienie w przedmiocie wyłączenia.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu zważył, co następuje:

Wniosek o wyłączenie sędziów nie zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 18 i art. 19 P.p.s.a., wyłączenie sędziego od orzekania w sprawie sądowoadministracyjnej może nastąpić z mocy samej ustawy, bądź też na wniosek strony. Przyczyny wyłączenia z mocy ustawy zostały enumeratywnie wymienione w art. 18 § 1 P.p.s.a., wedle którego sędzia jest wyłączony z mocy samej ustawy w sprawach:

1) w których jest stroną lub pozostaje z jedną z nich w takim stosunku prawnym, że wynik sprawy oddziałuje na jego prawa lub obowiązki;

2) swojego małżonka, krewnych lub powinowatych w linii prostej, krewnych bocznych do czwartego stopnia i powinowatych bocznych do drugiego stopnia;

3) osób związanych z nim z tytułu przysposobienia, opieki lub kurateli;

4) w których był lub jest jeszcze pełnomocnikiem jednej ze stron;

5) w których świadczył usługi prawne na rzecz jednej ze stron lub jakiekolwiek inne usługi związane ze sprawą;

6) w których brał udział w wydaniu zaskarżonego orzeczenia, jak też w sprawach o ważność aktu prawnego z jego udziałem sporządzonego lub przez niego rozpoznanego oraz w sprawach, w których występował jako prokurator;

6a) dotyczących skargi na decyzję albo postanowienie, jeżeli w prowadzonym wcześniej postępowaniu w sprawie brał udział w wydaniu wyroku lub postanowienia kończącego postępowanie w sprawie;

7) w których brał udział w rozstrzyganiu sprawy w organach administracji publicznej.

Na mocy art. 18 § 3 P.p.s.a. również sędzia, który brał udział w wydaniu orzeczenia objętego skargą o wznowienie postępowania, nie może orzekać co do tej skargi.

Wskazane wyżej przyczyny wyłączenia sędziego tworzą katalog zamknięty, co uniemożliwia stosowanie w tym zakresie wykładni rozszerzającej. Tym samym, nie można wyłączyć sędziego z mocy ustawy w przypadkach innych niż przewidziane przez ustawodawcę, bez względu na subiektywne odczucia osób występujących w sprawie.

Niezależnie od przyczyn wymienionych w art. 18 P.p.s.a., w myśl art. 19 tej ustawy, sąd wyłącza sędziego na jego żądanie lub na wniosek strony, jeżeli istnieje okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności w danej sprawie. Przyczyny wyłączenia sędziego na wniosek strony zostały przez ustawodawcę jedynie ogólnie scharakteryzowane. W konsekwencji, zasadność wniosku o wyłączenie sędziego zależy od okoliczności faktycznych, jakie w każdym konkretnym przypadku mogą mieć wpływ na sposób prowadzenia postępowania przez sędziego (por. M. Romańska [w:] T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz", wyd. LexisNexis, Warszawa 2011, s. 210). Zaznaczyć jednak należy, że stosownie do treści art. 20 P.p.s.a., strona składająca wniosek obowiązana jest wskazać i jednocześnie uprawdopodobnić przyczyny wyłączenia. Na stronie spoczywa zatem obowiązek wskazania przyczyny wyłączenia oraz powołania okoliczności lub dowodów uprawdopodabniających istnienie tej przyczyny.

Obowiązek uprawdopodobnienia przyczyn wyłączenia sędziego nie jest tożsamy z obowiązkiem udowodnienia tych przyczyn. Uprawdopodobnienie jest bowiem środkiem zastępczym dowodu w znaczeniu ścisłym, nie dającym pewności co do określonych faktów, a stanowiącym jedynie wiarygodność twierdzenia o nich. Wskazać jednak należy, że różnica pomiędzy udowodnieniem a uprawdopodobnieniem nie polega na mniejszej wiarygodności informacji, lecz na odformalizowaniu czynności związanych z ich uzyskaniem (por. M. Iżykowski, "Charakterystyka prawna uprawdopodobnienia w postępowaniu cywilnym", Nowe Prawo 1980, nr 3, s. 74-75 i 79). Podkreślenia wymaga przy tym, że uprawdopodobnienie przyczyn wyłączenia nie jest równoznaczne z uznaniem ich zasadności. To, czy uprawdopodobnione przez stronę okoliczności faktycznie stanowią przyczyny wyłączenia, pozostawione zostało ocenie sądu orzekającego co do wniosku o wyłączenie.

Z uwagi na fakt, że instytucja wyłączenia sędziego stanowi gwarancję konstytucyjnego prawa do bezstronnego sądu, sąd rozpatrując taki wniosek obowiązany jest nie tylko zbadać, czy owe wskazane we wniosku okoliczności rzeczywiście istnieją, ale także, czy mogą one budzić wątpliwości co do bezstronności sędziego i uzasadniać jego wyłączenie. Zauważyć zatem należy, że nie wszystkie okoliczności, w tym także stosunki osobiste ze stroną, mogą uzasadniać wyłączenie sędziego od rozpoznania sprawy, lecz tylko takie, które oparte na obiektywnych okolicznościach mogą wywołać wątpliwości co do jego bezstronności (por. M. Romańska, op. cit. s. 210). W przypadku, gdy w danej sprawie zachodzi uzasadnione przypuszczenie braku bezstronności sędziego, stanowisko strony w tej kwestii jest ważne, ale nie decydujące. Istotne w tej mierze jest natomiast to, czy przypuszczenie jest obiektywnie zasadne (por. decyzja ETPC z dnia 11 maja 1999 r., sygn. 33642/96, System Informacji Prawnej LEX nr 41089). Pomimo bowiem, że co do rozstrzygnięcia kwestii "bezstronności" pewne znaczenie mogą mieć nawet pozory, to jednak na podstawie kryterium obiektywnego trzeba rozstrzygać, czy, obok zachowania samych sędziów, istnieją dające się ustalić okoliczności mogące poddawać w wątpliwość ich bezstronność (por. wyrok ETPC z dnia 6 maja 2003 r., sygn. 39343/98, System Informacji Prawnej LEX nr 78239).

Zaznaczyć również trzeba, że dla wyjaśnienia charakteru stosunków osobistych łączących sędziego ze stroną, w myśl art. 22 § 2 P.p.s.a., ustawodawca nałożył na sędziego, którego dotyczy wniosek o wyłączenie, obowiązek złożenia w tym zakresie stosownych wyjaśnień.

Przechodząc na grunt rozpoznawanej sprawy należy zauważyć, że Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu postanowieniem z dnia 16 lipca 2013 r. oddalił wniosek D. i M. W. o wyłączenie 31 wymienionych w tym postanowieniu sędziów. W związku z tym do rozpatrzenia pozostał wniosek skarżących odnośnie wyłączenia pozostałych sędziów orzekających w WSA we Wrocławiu.

W ocenie Sądu, w niniejszej sprawie nie występują jakiekolwiek okoliczności mogące stanowić podstawę wyłączenia sędziów: Władysława Kulona, Julii Szczygielskiej, Marcina Miemca, Henryka Ożoga, Macieja Guzińskiego, Magdaleny Jankowskiej-Szostak, Małgorzaty Malinowskiej-Grakowicz, Ireneusza Dukiela, Bogumiły Kalinowskiej, Barbary Ciołek i Darii Gawlak-Nowakowskiej. W stosunku do żadnego z tych sędziów nie zachodzą bowiem okoliczności, o jakich mowa w art. 18 P.p.s.a. Należy wskazać również, że okoliczności powołane przez skarżących we wniosku oraz zawarte w aktach pisma i dokumenty nie wskazują w żaden sposób na prawdopodobieństwo zaistnienia takich okoliczności. Ponadto skarżący nie uprawdopodobnili zaistnienia okoliczności uzasadniających wyłączenie na podstawie art. 19 P.p.s.a. Zdaniem Sądu, podane we wniosku ogólne twierdzenia dotyczące wspierania przez sędziów WSA we Wrocławiu "mafii" oraz interesów innej rodziny, jak i mające mieć miejsce działania zmierzające do przejęcia nieruchomości skarżących, czy w końcu stronniczość i niesprawiedliwość sędziów w orzekaniu oraz nieprawidłowości w prowadzeniu postępowań sądowych, a także wykorzystywanie instytucji Sądu do celów prywatnych, nie mogą stanowić podstawy do uwzględnienia wniosku o wyłączenie. Skarżący nie wskazali bowiem na żadne okoliczności, czy też dowody, mogące uprawdopodobnić formułowane zarzuty, a tym samym mogące uzasadnić wątpliwości co do bezstronności sędziów. Jeszcze raz zatem powtórzyć przyjdzie, że samo subiektywne przeświadczenie o braku bezstronności sędziów oraz odczucie skarżących, iż są dyskryminowani, szykanowani i pozbawiani przysługujących im praw, bez wskazania w tym zakresie jakichkolwiek okoliczności skutecznie uzasadniających takie zarzuty, nie stanowią wystarczającej przesłanki do wyłączenia sędziów na podstawie art. 19 P.p.s.a. Jednocześnie odnotować należy, że z wyjaśnień zawartych w oświadczeniach złożonych przez sędziów wynika, iż nie istnieje między nimi a stroną postępowania jakikolwiek stosunek osobisty tego rodzaju, który mógłby wywołać wątpliwości co do ich bezstronności w tej sprawie, a także nie zachodzi żadna z przesłanek wymienionych w art. 18 P.p.s.a. Natomiast skarżący nie podali we wniosku okoliczności, które podważałyby wiarygodność złożonych oświadczeń.

Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 22 § 1 i 2 P.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.