Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt IV SA/Po 901/06
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2007-06-27 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6190 Służba Cywilna, pracownicy mianowani, nauczyciele
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Stwierdzono nieważność zaskarżonej decyzji

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Danuta Rzyminiak- Owczarczak Sędziowie NSA Grażyna Radzicka WSA Maciej Dybowski (spr.) Protokolant st.sekr.sąd. Teresa Zaporowska po rozpoznaniu w Wydziale IV na rozprawie w dniu 27 czerwca 2007r. sprawy ze skargi K.T. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie mianowania na stopień nauczycielski, I. stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji, II. stwierdza nieważność decyzji Burmistrza Miasta i Gminy M. z dnia [...] nr [...], III. stwierdza nieważność decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] nr [...], IV. uchyla decyzję Burmistrza Miasta i Gminy M. z dnia [...] nr [...] /-/M.Dybowski /-/D.Rzyminiak-Owczarczak /-/G.Radzicka


UZASADNIENIE

A. Ostateczną decyzją z dnia [...] nr [...] ( dalej decyzja z dnia [...] października 2000 r.) Dyrektor Publicznego Gimnazjum w M. na podstawie art. 9b ust. 4 ustawy z dnia 26 stycznia 1982 r. Karta Nauczyciela (j.t. Dz.U. 56/ 97/357, zm. Dz.U.: 106/98/668, 162/98/1118, 12/00/136, 19/00/239, 22/00/291 - dalej KN) w zw. z art. 7 ust. 3 ustawy z dnia 18 lutego 2000 r. o zmianie ustawy Karta Nauczyciela oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz.U. 19/00/239- dalej ustawa zmieniająca) nadał K.T. stopień nauczyciela kontraktowego; określił, że posiada On kwalifikacje- "wyższe magisterskie z przygotowaniem pedagogicznym" i może być zatrudniony w: szkole podstawowej, gimnazjum, szkole ponadgimnazjalnej i zawodowej. Decyzja nie ma uzasadnienia. Od decyzji Zainteresowany nie złożył odwołania (k. 27 akt administracyjnych).

B. Dnia [...] września 2005 r. K.T. wytoczył przed Sądem Rejonowym w K.- Sądem Pracy (dalej Sąd Pracy) powództwo przeciwko Zespołowi Szkół w K. przy ul. [...], w którym wniósł o: uznanie Go nauczycielem mianowanym z mocy prawa w dniu [...] września 1993 r.; wypłatę różnicy [wynagrodzenia] między nauczycielem kontraktowym a mianowanym zgodnie z art. 30 ust. 1 KN- to jest kwoty [...] zł; wypłatę różnicy między kwotą już zasądzoną a kwotą, jaką by otrzymał jako nauczyciel mianowany ([...] zł z odsetkami od dnia [...] września 2003 r.); wypłatę różnicy między kwotą już zasądzoną nagrody jubileuszowej a nagrodą, jaką by otrzymał jako nauczyciel mianowany ([...] zł z odsetkami od dnia [...] września 2003 r.; k. 2 akt administracyjnych).

Postanowieniem z dnia [...] października 2005 r.- sygn. IV P 380/05 Sąd Rejonowy w K.- Sąd Pracy, na podstawie art. 464 §1 kpc przekazał Prezydentowi Miasta K. do rozpoznania sprawę z powództwa K.T. przeciwko Zespołowi Szkół w K. przy ul. [...] o ustalenie. W uzasadnieniu Sąd Pracy wskazał, że warunkiem nadania nauczycielowi kolejnego stopnia awansu zawodowego jest spełnienie wymagań kwalifikacyjnych, o których mowa w art."961" pkt 2 Karty Nauczyciela (j.t. Dz.U. 118/03/1112 ze zm.- dalej KN). Postępowanie odbywa się na wniosek nauczyciela. Nauczycielowi stopień awansu zawodowego nadaje organ prowadzący szkołę w drodze decyzji administracyjnej (art. 9b ust. 4 KN). Odmowa również następuje w drodze decyzji administracyjnej (art. 9b ust. 6 KN; orzeczenia Sądu "Apelacyjnego" z dnia: 9.8.2001- II SA 1049/01, 31.7.2001- II SA 300/01, 9.5.2001- II SA 3344/0, 16.3.2001- II SA 119/01). Brak dopuszczalności drogi sądowej. Organem właściwym jest Prezydent Miasta K. i jemu należy przekazać sprawę (art. 464 kpc). Ewentualne roszczenia finansowe Sąd może rozpatrzyć po wydaniu decyzji przez organ prowadzący szkołę (k.10 akt administracyjnych).

Pismem z dnia [...] listopada 2005 r. K.T. wniósł do Prezydenta Miasta K. o "nadanie Mu stopnia awansu zawodowego nauczyciela mianowanego", wskazując, że stał się On nauczycielem mianowanym dnia [...] sierpnia 1993 r. i że zaszeregowanie Go przez Dyrektora Gimnazjum w M. jako nauczyciela kontraktowego "było oczywistym błędem" (k. 30 akt administracyjnych).

Postanowieniem z dnia [...] stycznia 2006 r. nr [...] Prezydent Miasta K. na podstawie art. 65 kpa przekazał wniosek K.T. o nadanie Mu stopnia awansu zawodowego nauczyciela mianowanego "do Urzędu Miasta i Gminy M".

Postanowieniem z dnia [...] lutego 2006 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze na podstawie art. 144 w zw. z art. 127 § 2 i art. 138 § 2 kpa uchyliło zaskarżone postanowienie i sprawę przekazało do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji.

Prezydent Miasta K. prawomocnym postanowieniem z dnia [...] maja 2006 r. nr [...] na podstawie art. 65 kpa przekazał wniosek K.T. o nadanie Mu stopnia awansu zawodowego nauczyciela mianowanego "do Urzędu Miasta i Gminy M." (k. 32-34, 37 akt administracyjnych).

C. Decyzją z dnia [...] czerwca 2006 r. nr [...] Burmistrz Miasta i Gminy M. (dalej Burmistrz) na podstawie art. 7 ust. 1 ustawy z dnia 18 lutego 2000 r. o zm. ustawy Karta Nauczyciela oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz.U. 19/00/239 ze zm.), art. 9b ust. 4 ustawy z dnia 26 stycznia 1982 r. Karta Nauczyciela (j.t. Dz.U. 118/03/1112 ze zm.) i art. 104 kpa odmówił nadania K.T. stopnia awansu zawodowego nauczyciela mianowanego (k. 40 akt administracyjnych).

Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...] sierpnia 2006 r. nr [...] na podstawie art. 17 pkt 1, art. 127 § 2 i art. 138 § 2 kpa uchyliło zaskarżoną decyzję z dnia [...] czerwca 2006 r. nr [...] i sprawę przekazało do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji (k. 41-42).

D. Burmistrz Miasta i Gminy M. decyzją z dnia [...] września 2006 r. nr [...] na podstawie art. 7 ust. 1 ustawy z dnia 18 lutego 2000 r. o zm. ustawy Karta Nauczyciela oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz.U. 19/00/239 ze zm.), art. 9b ust. 4 ustawy z dnia 26 stycznia 1982 r. Karta Nauczyciela (j.t. Dz.U. 118/03/1112 ze zm.) i art. 104 kpa odmówił nadania K.T. stopnia awansu zawodowego nauczyciela mianowanego.

W uzasadnieniu Burmistrz wskazał, że Wnioskodawca wniósł o nadanie Mu stopnia awansu zawodowego nauczyciela mianowanego w oparciu o art. 7 ust. 1 ustawy zmieniającej. Nauczyciele zatrudnieni w dniu wejścia w życie ustawy na podstawie mianowania, z tym dniem uzyskują stopień nauczyciela mianowanego i stają się nauczycielami zatrudnionymi na podstawie mianowania (art. 7 ust. 1 ustawy zmieniającej). W postępowaniu dowodowym ustalono, że Zainteresowany był zatrudniony w okresie od [...] września 1990 do [...] sierpnia 1993 r. w Szkole Podstawowej nr [...] w O. w charakterze nauczyciela języka angielskiego. Zgodnie z art. 10 ust. 2 pkt 7 KN w brzmieniu obowiązującym dnia 31 sierpnia 1993 r. stosunek pracy z nauczycielem na podstawie mianowania z mocy prawa nawiązuje się jeżeli w okresie trzech lat nieprzerwanej pracy w szkole licząc od dnia zatrudnienia nie dopełniono obowiązku oceny pracy nauczyciela, a spełnia on pozostałe warunki wymagane do mianowania. KN nie określa sposobu liczenia terminów- odsyłając w tym zakresie do Kodeksu Pracy (art. 91c ust. 1 KN). Kodeks Pracy w zakresie obliczania terminów odsyła do Kodeksu Cywilnego (art. 300 KP). Art. 112 KC stanowi, że termin oznaczony w tygodniach, miesiącach lub latach kończy się z upływem dnia, który nazwą odpowiada początkowemu dniowi terminu. Art. 10 ust. 2 pkt 7 KN wymaga do uzyskania mianowania z mocy prawa trzech lat nieprzerwanej pracy licząc od dnia zatrudnienia. Początkowy dzień terminu trzyletniej pracy K. T. rozpoczął się 1 września 1990; dniem zakończenia terminu trzyletniego, odpowiadającemu nazwą dniowi początkowemu jest [...] września 1993 r. Wnioskodawca w tym dniu nie był już pracownikiem Szkoły Podstawowej nr [...] w O. (dalej SP nr [...]); z dniem [...] września 1993 r. nie uzyskał On z mocy prawa mianowania, a tym samym Jego dalsze zatrudnienie w innych placówkach oświatowych było zatrudnieniem na podstawie umowy o pracę. Zainteresowany nie spełniał przesłanek do nadania Mu stopnia [awansu zawodowego] nauczyciela mianowanego (k. 57 akt administracyjnych).

E. Decyzją z dnia [...] października 2006 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze na podstawie art. 17 pkt 1, art. 127 § 2 i art. 138 § 1 pkt 1 kpa utrzymało zaskarżoną decyzję z dnia [...] września 2006 r. nr [...] w mocy.

Uzasadniając swe rozstrzygnięcie, Samorządowe Kolegium podniosło, że art. 7 ust. 1 ustawy zmieniającej- w zakresie istotnym dla rozstrzygnięcia sprawy- stanowi, że nauczyciele zatrudnieni w dniu wejścia w życie ustawy (6 kwietnia 2000 r.) na podstawie mianowania, z tym dniem uzyskują z mocy prawa stopień nauczyciela mianowanego i stają się nauczycielami zatrudnionymi na podstawie mianowania w rozumieniu KN. By art. 7 ust. 1 ustawy zmieniającej znalazł zastosowanie, nauczyciel musiał być dnia [...] kwietnia 2000 r. zatrudniony na podstawie mianowania. Nie ulega wątpliwości, że Odwołujący nie był zatrudniony we wskazanej dacie na podstawie mianowania w oparciu o akt mianowania. W okresie od [...] października 1991 do [...] sierpnia 1996 r. obowiązywał art. 10 ust. 2 pkt 7 KN w brzmieniu pozwalającym na przekształcenie stosunku pracy nawiązanego na podstawie umowy o pracę w stosunek pracy regulowany przepisami o mianowaniu po spełnieniu określonych wymogów. K.T. był zatrudniony w charakterze nauczyciela w SP nr [...] w okresie od [...] września 1990 do [...] sierpnia 1993 r., z którym to dniem Jego stosunek pracy nawiązany na podstawie umowy o pracę uległ rozwiązaniu, co potwierdza świadectwo pracy. Odwołujący wielokrotnie przyznawał, że Jego praca nauczyciela nie była w tym okresie oceniana. Karta Nauczyciela nie zawiera przepisów określających sposób obliczania terminów. W myśl art. 98 ust. 1 KN w brzmieniu obowiązującym w dniu [...] sierpnia 1993 r., w zakresie spraw wynikających ze stosunku pracy, a nie uregulowanych przepisami Karty, mają zastosowanie przepisy KP. Tak samo stanowi aktualnie obowiązujący art. 91c ust. 1 KN. W sprawach nieunormowanych przepisami prawa pracy, mają zastosowanie przepisy KC (art. 300 KP). W tej sytuacji należy zastosować art. 112 KC. Termin trzyletni, którego początek rozpoczął się dnia [...] września 1990 r., upływa dnia [...] września 1993 r. Oznacza to, że jeszcze dnia [...] września 1993 r. Odwołujący się winien pozostawać w stosunku zatrudnienia w SP nr 2, by można mówić o spełnieniu warunku z art. 10 ust. 2 pkt 7 zd. 2 KN w brzmieniu obowiązującym w dniu 31 sierpnia 1993 r. Nie ma przy tym znaczenia, że rok szkolny trwa od 1 września do 31 sierpnia następnego roku. Gdyby ustawodawca chciał odmiennie uregulować kwestię liczenia terminów ze względu na specyfikę pracy w szkolnictwie, nie odsyłałby w tym zakresie do KP, a przezeń do KC. Samorządowe Kolegium podziela pogląd Sądu Najwyższego, zaprezentowany w uzasadnieniu uchwały 7 Sędziów z dnia 27 maja 1993 r.- I PZP 14/93- OSNC 11/93/189, że w dniu poprzedzającym uzyskanie nominacji nauczyciel musi pozostawać w stosunku pracy ze szkołą, ale oczywistym jest, że nauczyciel musi pozostawać w stosunku pracy ze szkołą w dniu, w którym stosunek pracy ma ulec przekształceniu ze stosunku z umowy o pracę w stosunek z nominacji. W przeciwnym razie nie powstałby stosunek pracy z nominacji. Sąd Najwyższy ani w tezie, ani w uzasadnieniu powołanej uchwały, nie zajmował się kwestią sposobu liczenia terminów. W aktach sprawy brak dokumentów potwierdzających, że Odwołujący w okresie do [...] sierpnia 1996 r. legitymuje się innym okresem pracy nauczyciela, wynoszącym trzy lata nieprzerwanej pracy w szkole. Nie wskazują na to ani dokumenty złożone bezpośrednio do przedmiotowej sprawy, ani świadectwa pracy znajdujące się w aktach sprawy sądowej, dołączonej do akt niniejszej sprawy administracyjnej. Nie ulega wątpliwości, że na okres nieprzerwanej pracy, o której mowa w art. 10 ust. 2 pkt 7 zd. 2 KN, nie mogą się składać okresy zatrudnienia w różnych szkołach. Brak podstaw do uznania za zasadne zarzutów naruszenia art. 6-8 i 10 kpa. Kwestia dokonania przez organ odmiennej niż oczekuje strona interpretacji prawa, nie stanowi naruszenia czy ograniczenia jej praw, w szczególności w odniesieniu do czynnego udziału strony w postępowaniu. Istotnym było bowiem ustalenie stanu faktycznego, którego Odwołujący nie kwestionuje.

F. K.T. wniósł na powyższą decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, wnosząc o "zmianę zaskarżonego orzeczenia" i uznanie Go "nauczycielem mianowanym z mocy prawa w dniu [...] sierpnia 1993 r.". W jej motywach podtrzymał argumenty zawarte w odwołaniu podkreślając, że zgodnie z art. 10 ust. 2 pkt 7 zd. 2 KN, z dniem 31 sierpnia 1993 r. doszło do przekształcenia z mocy prawa Jego stosunku pracy nawiązanego na podstawie umowy, w stosunek pracy na podstawie mianowania. W piśmie z dnia [...] listopada 2006 r. Skarżący wskazał, że spełniał wszelkie wymogi wynikające z KN i z § 3 pkt 3 i 7 rozporządzenia Ministra Edukacji [Narodowej] z dnia 10 października 1991 r.; zajęcia dydaktyczne kończą się 24 czerwca 1993 r., więc w tym dniu został nauczycielem mianowanym z mocy prawa. Obowiązkiem dyrektora SP nr [...] było dokonanie oceny Jego pracy w okresie zajęć dydaktycznych, które to zajęcia kończyły się [...] czerwca 1993 r. Umowa o pracę z Gimnazjum w M. przekształciła się w stosunek pracy z mianowania (art. 92 ust. 1 i 2 [KN] i art. 7 ust. 1 ustawy zmieniającej). W piśmie z dnia 30 listopada 2006 r. K.T. wskazał, że "nauczycielem mianowanym został w dniu [...].6.1996 r." (k. 2-3v, 8-9v, 18 akt sądowych).

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

1. W myśl art. 7 ust. 1 ustawy z dnia 18 lutego 2000 r. o zmianie Karty Nauczyciela oraz o zmianie niektórych ustaw (Dz.U. 19/00/239 ze zm.) nauczyciele zatrudnieni w dniu wejścia w życie ustawy na podstawie mianowania, z tym dniem uzyskują z mocy prawa stopień nauczyciela mianowanego i stają się nauczycielami zatrudnionymi na podstawie mianowania, w rozumieniu ustawy z dnia 26 stycznia 1982 r. Karta Nauczyciela (t.j. Dz.U. 56/97/357 ze zm.).

W rozpoznawanej sprawie bezspornym było, że K.T. w dniu wejścia w życie ustawy zmieniającej tj. [...] kwietnia 2000 r., był zatrudniony w Publicznym Gimnazjum w M. w wymiarze ½ etatu na podstawie umowy o pracę z dnia [...] września 1999 r. (k. 24-26). Stwierdzony w akcie nadania z dnia [...] października 2000 r. przez Dyrektora Publicznego Gimnazjum w M. stopień awansu zawodowego nauczyciela kontraktowego (k. 27) nie odnosi się do stanu faktycznego sprzed dnia [...] września 1999 r.

2. Istota sporu w niniejszej sprawie sprowadzała się do oceny, czy Skarżący z dniem [...] sierpnia 1993 r. uzyskał mianowanie z mocy prawa i czy w dniu [...] kwietnia 2000 r. zatrudniony był na podstawie mianowania, co skutkować winno uzyskaniem z tym dniem z mocy prawa stopnia nauczyciela mianowanego.

Uwagi organów obu instancji uszło, że decyzja z dnia [...] października 2000 r. jest decyzją ostateczną i zgodnie z zasadą trwałości ostatecznych decyzji administracyjnych, podlega ochronie (art. 16 § 1 zd. 1 kpa). Uchylenie lub zmiana takiej decyzji (w zakresie istotnym dla rozstrzygnięcia sprawy), może nastąpić tylko w przypadkach przewidzianych w kodeksie lub w ustawach szczególnych (art. 16 § 1 zd. 2 kpa).

Ani Sąd Pracy, ani organy obu instancji nie rozważyły, jaki jest istotny cel, do którego- w istniejących w sprawie warunkach procesowych- dąży Wnioskodawca. Nie ulega wątpliwości, że pragnie On zmiany decyzji z dnia [...] października 2000 r. w oparciu o art. 155 kpa, w ten sposób, by- właściwy organ- przesłankowo ustaliwszy, że dnia 31 sierpnia 1993 r. K.T. uzyskał mianowanie z mocy art. 10 ust. 2 pkt 7 zd. 2 KN w brzmieniu ówcześnie obowiązującym i uznawszy, że był On zatrudniony w dniu [...] kwietnia 2000 r. na podstawie mianowania, w miejsce stopnia nauczyciela kontraktowego, z tym dniem uzyskał z mocy prawa stopień nauczyciela mianowanego.

3. Skoro na mocy ostatecznej decyzji z dnia [...] października 2000 r. Wnioskodawca nabył prawo, zatem konieczna jest wyraźna zgoda na uchylenie lub zmianę owej decyzji; mając na uwadze zasadę racjonalności strony, należy uznać, że występując z owym wnioskiem (zawartym w pozwie z dnia 28 września 2005 r.), zgoda ta jest immanentnie zawarta w owym wniosku (odpowiednio- uchwała Sądu Najwyższego z dnia 11 września 1997- III CZP 39/97- OSNC 12/97/191 z akceptującą glosą A. Szpunara i przywołanymi orzeczeniami SN i GKA, i glosami). Mając na uwadze słuszny interes K.T., decyzja z dnia [...] października 2000 r. nie powinna być uchylona (bo do czasu wydania nowej decyzji Wnioskodawcy przysługiwałby wyłącznie status nauczyciela stażysty- art. 9a ust. 1 pkt 1 KN), a jedynie zmieniona.

Postępowanie z art. 155 kpa jest postępowaniem nadzwyczajnym i służy weryfikacji decyzji dotkniętych wadliwościami niekwalifikowanymi, w których nie ma podstaw- jak w niniejszej sprawie- do wznowienia postępowania bądź do stwierdzenia nieważności decyzji ( J. Borkowski w: "Kpa. Komentarz" CH Beck 2006 s. 694 nb 1, s. 697 nb 5, s. 709 nb 2). Właściwe zakwalifikowanie wniosku o zmianę decyzji w trybie art. 155 kpa, zawartego w- tej części- w pozwie z dnia [...] września 2005 r., decyduje o tym, które przesłanki są istotne dla rozstrzygnięcia sprawy i ma wpływ na właściwość organów, orzekających w sprawie. W szczególności zatem, właściwym do orzekania w sprawie na podstawie art. 155 kpa może być organ administracji publicznej, który ją wydał (in casu- działający w takim charakterze Dyrektor Gimnazjum w M.) bądź organ wyższego stopnia (in casu- organ prowadzący szkołę- art. 155 kpa w zw. z art. 9b ust. 4 pkt 2 KN i art. 7 ust. 9 ustawy zmieniającej). Tym samym Sąd Pracy w postanowieniu z dnia [...] października 2005- IV P 380/05 błędnie przekazał sprawę Prezydentowi Miasta K. (który w żadnym przypadku nie byłby właściwy do orzekaniu o zmianie decyzji z dnia [...] października 2000 r.). Z tych samych względów błędnie Samorządowe Kolegium postanowieniem z dnia [...] lutego 2006 r.- nr [...] uchyliło postanowienie Prezydenta Miasta K. o przekazaniu sprawy według właściwości Burmistrzowi Miasta i Gminy M. (k. 10, 33 akt administracyjnych; organem gminy jest Burmistrz, nie zaś "Urząd Miasta i Gminy"- uchybienie to nie było istotnym w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 1 lit c ppsa).

Jedynie na marginesie należy wskazać, że wszystkie przywołane przez Sąd Pracy w postanowieniu z dnia [...] października 2005- IV P 380/05 orzeczenia nie pochodziły od Sądu "Apelacyjnego" (które to orzeczenia musiałyby być oznaczone sygnaturami np. III AUa), lecz od Naczelnego Sądu Administracyjnego (na co wskazują sygnatury II SA- wszystkie przywołane wyroki NSA w zbiorze komputerowym Lex pod numerami- odpowiednio- 51051, 51050, 53804 i w "Prawie Pracy" 4/01/46). Karta Nauczyciela nie ma przepisu oznaczonego "art. 961 pkt 2" (zapewne na skutek oczywistej omyłki pisarskiej Sąd Pracy pragnął przywołać art. 9b ust. 1 pkt 2 KN), a żądanie Wnioskodawcy, zawarte w pozwie z dnia [...] września 2005 r. nie dotyczyło "nadania nauczycielowi kolejnego stopnia awansu zawodowego", lecz weryfikacji przesłanek uzyskania z dniem [...] kwietnia 2000 r. stopnia nauczyciela mianowanego z mocy prawa (art. 7 ust. 1 ustawy zmieniającej).

Decyzja z dnia [...] października 2000 r. naruszała art. 107 § 1 i 3 kpa na skutek braku uzasadnienia faktycznego i prawnego (które winna posiadać- A. Barański w: "Ustawa Karta Nauczyciela- komentarz" DW ABC 2005 s. 75 uw. 7), jednakże z charakteru rozstrzygnięcia wnosić należy, że Dyrektor Gimnazjum w ogóle nie rozważał kwestii nabycia przez Zainteresowanego mianowania z dniem [...] sierpnia 1993 r.

4. Zakres kognicji organów administracji publicznej wyznacza norma prawa materialnego wskazująca, które z faktów są istotne dla rozstrzygnięcia sprawy. W niniejszej sprawie organ I instancji trafnie ustalił stan faktyczny, lecz następnie dokonał błędnej subsumcji.

Wykładnią prawa jest operacja myślowa nie ograniczająca się do wykładni jednego przepisu (zwłaszcza ograniczona jedynie do wykładni językowej), lecz operacja w toku której dokonuje się przekładu zbioru przepisów ogłoszonych w aktach prawodawczych na zbiór norm postępowania równoznaczny jako całość z danym zbiorem przepisów (M.Zieliński: "Interpretacja jako proces dekodowania tekstu prawnego" WN UAM 1972 s. 26 i n.; "Wykładnia prawa. Zasady. Reguły. Wskazówki" PWN 2002 s. 47; Z. Ziembiński "Logika praktyczna" PWN 2002 s. 230). Podstawą orzekania przez organy stosujące prawo nie jest przepis prawny, lecz norma prawna, w praktyce wywiedziona z szeregu przepisów prawnych- w tym częstokroć ( jak w rozpatrywanej sprawie) także z aktów prawnych o różnej randze. W punkcie V ppkcie 9 uzasadnienia wyroku z dnia 10 grudnia 2002 r.- sygn. P 6/02, Trybunał Konstytucyjny trafnie wskazał, że normę prawną rekonstruuje się zawsze z całokształtu obowiązujących przepisów prawnych. Zdaniem Sądu koniecznym jest więc sięgnięcie do zasad wykładni, zgodnie z którymi znaczenie przepisu zależy nie tylko od jego językowego sformułowania (kontekst językowy), ale także od treści innych przepisów (kontekst systemowy) oraz całego szeregu wyznaczników pozajęzykowych takich jak cele, funkcje regulacji prawnej i przekonania moralne ( L. Morawski "Wykładnia w orzecznictwie sądów – komentarz" Toruń 2002 r. s. 77).

Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 19 marca 2001 r.- K 32/00 (Dz.U. 32/01/385- OTK 3/01/50) stwierdził, że art. 1 pkt 32 oraz art. 7 ust. 1-7 ustawy z dnia 18 lutego 2000 r. o zmianie ustawy- Karta Nauczyciela oraz o zmianie niektórych ustaw (Dz.U. 19/00/239) nie są niezgodne z art. 2 oraz art. 65 ust. 1 Konstytucji RP.

5. W orzecznictwie Sądu Najwyższego i w doktrynie trafnie wskazuje się, że uzyskanie przez nauczyciela mianowania z mocy prawa oznaczało, że jego stosunek pracy- po spełnieniu warunków przewidzianych w art. 10 ust. 2 pkt 7 KN (Dz.U. 3/82/19 ze zm.)- przekształcał się w stosunek pracy z mianowania ( uchwała 7 Sędziów SN z 27.5.1993 r.- I PZP 14/93- OSNC 11/93/189 z aprobującą- mimo pewnych zastrzeżeń teoretycznych- glosą B. Wagner- OSP 6/94/119). Uzyskanie mianowania- niezależnie od tego, czy nastąpiło z mocy prawa, czy przez akt nominacyjny- zawsze sprawiało, że nauczyciel stawał się nauczycielem mianowanym. Żadna norma prawna nie powoduje zróżnicowania statusu prawnego nauczyciela mianowanego- bez względu na to, czy uzyskał on mianowanie z mocy aktu nominacyjnego wydanego przez dyrektora szkoły (art. 11 KN), czy z mocy prawa ( art. 10 ust. 2 pkt 7 zd. 2 KN w brzmieniu obowiązującym od 25 października 1991 do 7 sierpnia 1996 r.). Nawiązanie stosunku pracy było skutkiem mianowania niezależnie od sposobu jego uzyskania ( art. 13 KN).

W orzecznictwie SN i w doktrynie trafnie wskazuje się, że akt mianowania ( art. 13 KN) nie mógł rozstrzygać o dniu uzyskania mianowania z mocy prawa, miał on bowiem jedynie charakter deklaratoryjny. O uzyskaniu mianowania z mocy prawa decydowało jedynie spełnienie przesłanek obiektywnych- w tym sam upływ terminu trzech lat rodził skutek materialnoprawny. Wydanie pisma potwierdzającego fakt uzyskania przez nauczyciela mianowania z mocy prawa oceniane było w owym orzecznictwie i w poglądach doktryny, jako celowe i należące do obowiązków dyrektora szkoły- a to na podstawie art. 29 § 3 w brzmieniu pierwotnym KP. Pisemne potwierdzenie owego zdarzenia prawnego, nie było decyzją ni zaświadczeniem w rozumieniu kpa. Niedopełnienie obowiązku wydania owego pisma przez dyrektora szkoły nie pozbawiło zatem strony mianowania, ani też możliwości wykazywania zajścia tego zdarzenia prawnego ex lege przy pomocy wszelkich środków dowodowych, nie będących sprzecznymi z prawem ( art. 75 § 1 kpa).

Do dnia wejścia w życie ustawy z dnia z dnia 18.2.2000 r. o zmianie ustawy Karta Nauczyciela oraz o zmianie niektórych ustaw (Dz.U. 19/00/239), utrwalił się pogląd, że odmowa wydania takiego pisma przez dyrektora szkoły winna być oceniana w płaszczyźnie naruszania przezeń obowiązku wynikającego ze stosunku pracy. W tej sytuacji nauczycielowi przysługiwało roszczenie o nakazanie szkole ( nie zaś dyrektorowi) wydania nauczycielowi pisemnego potwierdzenia, że uzyskał on mianowanie z mocy prawa na podstawie art. 10 ust. 2 pkt 7 KN; roszczenie to podlegało rozpoznaniu przez sądy pracy ( art. 98 ust. 2 KN w brzmieniu pierwotnym; uchwała SN z 25.6.1993 r.- I PZP 26/93- OSNC 1/94/12). W ówczesnym stanie prawnym takowe roszczenie mogło być realizowane wyłącznie przed sądem pracy, jako że było sporem ze stosunku pracy ( verba legis- art. 98 ust. 2 KN w brzmieniu pierwotnym; art. 91c ust. 2 KN w obecnym brzmieniu). W orzecznictwie Sądu Najwyższego trafnie wskazywano, że w takiej sytuacji z reguły nieskutecznym było wytaczanie powództwa o ustalenie istnienia stosunku prawnego lub jego treści ( art. 189 kpc), bowiem powód mógł dochodzić świadczenia w wyniku naruszenia jego praw.

Z dniem wejścia w życie ustawy z dnia z dnia 18.2.2000 r. o zmianie ustawy Karta Nauczyciela oraz o zmianie niektórych ustaw (Dz.U. 19/00/239), pojawiło się postępowanie odrębne, realizowane w trybie kodeksu postępowania administracyjnego- o nadanie stopnia awansu zawodowego nauczyciela. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego utrwalił się pogląd, że kwestia nadania stopnia awansu zawodowego nie jest sprawą ze stosunku pracy, aczkolwiek z tym stosunkiem jest związana i może wywoływać dlań pewne następstwa ( wyrok NSA z 9.5.2001- II SA 363/01).

6. Z tej przyczyny Wojewódzki Sąd Administracyjny w obecnym składzie nie podziela poglądu Naczelnego Sądu Administracyjnego, zaprezentowanego w wyroku z dnia 26.6.2001- II SA/ Łd 16/01- Pr. Pracy 4/02/39, że sąd administracyjny nie może rozstrzygnąć sporu dotyczącego rodzaju stosunku pracy, będącego podstawą zatrudnienia nauczyciela ( w stanie faktycznym, w którym Skarżący domagał się w istocie "uznania mnie nauczycielem mianowanym z mocy prawa w dniu 1.9.1993 r."). Skoro bowiem ustawodawca nakazał badać przesłanki z art. 7 ust. 1 bądź 3 ustawy zmieniającej, to jedynie w sferze ustaleń faktów istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy jest ustalenie, czy w dniu wejścia w życie owej ustawy nauczyciel był zatrudniony na podstawie mianowania, czy tylko na podstawie umowy o pracę. Organ administracji publicznej ( in casu Burmistrz) winien był na podstawie wszelkich dowodów nie będących sprzecznymi z prawem ( art. 75 § 1 kpa) ustalić, czy Skarżący nie był w dniu 6 kwietnia 2000 r. zatrudniony na podstawie mianowania. W tym celu- skoro Dyrektor SP nr 2 uprzednio nie wydał pisma, potwierdzającego jedynie deklaratoryjnie uprzednie mianowanie z mocy prawa ( art. 10 ust. 2 pkt 7 zd. 2 KN w brzmieniu obowiązującym dnia 31 sierpnia 1993 r.)- to zajście owego skutku ex lege można badać przesłankowo w postępowaniu administracyjnym, bez odsyłania Strony na drogę procesu przed sądem pracy. Owo pismo, potwierdzające mianowanie z mocy prawa, jest bowiem w istocie jedynie dokumentem prywatnym ( art. 245 kpc) i przy braku legalnej teorii dowodów w polskim prawie procesowym, okoliczność ta może być wykazywana każdym środkiem dowodowym. Wykładnia taka legła u źródeł niepublikowanych wyroków Naczelnego Sądu Administracyjnego- przykładowo- z dnia: 3 lipca 2003- sygn. II SA/Po 2104/01, 12 listopada 2002- sygn. II SA/Po 191/01, 1 października 2002- sygn. II SA/Po 10/01.

Oba postępowania ( o nakazanie szkole wydania nauczycielowi pisemnego potwierdzenia uzyskania mianowania z mocy prawa- toczące się przed sądem pracy) i o nadanie stopnia awansu zawodowego (toczące się przed Burmistrzem) są różne (zarówno podmiotowo- odpowiednio- przeciwko szkole bądź przed Burmistrzem), jak i przedmiotowo. Żadna z tych spraw nie jest prejudycjalną dla drugiej. W tym stanie rzeczy nie było celowym ani możliwym, by Wnioskodawca miał dowodzić przed sądem pracy swego mianowania w rozumieniu Karty Nauczyciela i art. 7 ust. 1 ustawy zmieniającej, przed rozstrzygnięciem sprawy o stopień awansu zawodowego (zwłaszcza po wydaniu przez Sąd Pracy postanowienia na podstawie art. 464 § 1 kpc, co do tej części żądania).

Z podobną konstrukcją strony spotykają się przy ustalaniu długości okresu uprawniającego do emerytury w sprawach o zasiłek przedemerytalny, toczącymi się przed urzędami pracy w oparciu o kpa ( odpowiednio- wyrok SN z 24.5.2001- I PKN 413/00- "Rzeczpospolita" 6.3.02- C4; wyrok NSA z 22.11.2000- II SA 1510/00).

7. Za rezultatem wskazywanym przez Wnioskodawcę przemawia również zasada równości wobec prawa ( art. 2 i art. 32 ust. 1 Konstytucji RP z 2 kwietnia 1997 r.- Dz.U. 78/97/483, sprost. 28/01/319; zm. 200/06/1471). Skoro bowiem żaden przepis ustawowy nie wprowadza kryterium dyferencjacji sytuacji prawnej nauczycieli mianowanych z mocy prawa bądź z mocy aktu nominacyjnego wydanego przez dyrektora szkoły (B. Wagner- op. cit. s. 304), to brak jakichkolwiek podstaw, by zmuszać nauczycieli, wobec których dyrektor szkoły nie dopełnił ustawowego obowiązku wydania dokumentu deklaratoryjnego, do wytaczania roszczenia o nakazanie szkole wydania pisemnego potwierdzenia ( OSNC 1/94/12) jedynie dla uzyskania środka dowodowego ( art. 106 § 5 ppsa w zw. z art. 245 kpc), którego przydatność dowodowa jest nie większa, niźli innych dowodów, zgromadzonych w postępowaniu administracyjnym ( w tym akt pracowniczych, którymi dysponuje dyrektor szkoły). Taka wykładnia stanowiłaby naruszenie art. 31 ust. 3 Konstytucji RP, bowiem bez ustanowienia w ustawie i bez koniecznej przyczyny w demokratycznym państwie dla jego bezpieczeństwa lub porządku publicznego, bądź dla ochrony środowiska, zdrowia i moralności publicznej, albo wolności i praw innych osób, zmuszałaby osoby w tej samej sytuacji prawnej, do kłopotliwego i czasochłonnego występowania na drogę procesu przed sądem pracy, gdy inni nauczyciele mianowani, mający ów środek dowodowy w aktach pracowniczych, takiego obowiązku by nie mieli.

W uzasadnieniu powołanej uchwały 7 Sędziów SN trafnie zwrócono uwagę, że celem art. 10 ust. 2 pkt 7 KN w brzmieniu obowiązującym od 25 października 1991 do 7 sierpnia 1996 r., była ochrona interesów nauczyciela spełniającego wymagania przewidziane dla mianowania, jak i swoiste napiętnowanie i zwalczanie zaniedbań szkoły w zakresie realizacji obowiązku opiniowania nauczycieli ( OSNC 11/93/189). Tym bardziej niedopuszczalne byłoby nakładanie dalszych obowiązków na nauczyciela mianowanego ex lege w zakresie kłopotliwego i czasochłonnego dochodzenia swych praw przed sądem pracy, gdy pracodawca nie wykonał kolejnego swego obowiązku, nałożonego nań ustawą ( art. 29 § 3 w brzmieniu pierwotnym KP) i nie wydał nauczycielowi deklaratoryjnego dokumentu prywatnego.

8. Organ administracji publicznej błędnie przyjął, że art. 112 KC przemawia za uznaniem, że trzyletni okres nieprzerwanej pracy w szkole (w rozumieniu art. 10 ust. 2 pkt 7 w brzmieniu obowiązującym w dniu 31 sierpnia 1993 r.), rozpoczęty dnia 1 września 1990 r. upływał dnia 1 września 1993 r. W istocie rok szkolny we wszystkich szkołach rozpoczyna się z dniem 1 września każdego roku, a kończy- z dniem 31 sierpnia następnego roku (art. 63 ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty- Dz.U. 95/91/425 ze zm.- dalej uso). Odesłanie w art. 98 ust. 1 KN w brzmieniu pierwotnym do przepisów Kodeksu pracy, w zakresie spraw wynikających ze stosunku pracy, a nie uregulowanych przepisami KN, nie prowadzi do wniosku, że upływ terminu oznaczonego w latach kończy się z upływem dnia, który nazwą lub datą odpowiada początkowemu dniowi terminu (art. 112 KC). W orzecznictwie Sądu Najwyższego utrwalony jest pogląd, że szczególne właściwości i potrzeby regulowaniu stosunków pracy, skłaniają ustawodawcę do swoistego, innego niż w prawie cywilnym, regulowania nie tylko zasad obliczania okresów wypowiedzenia, czy stażu pracy warunkującego nabycie uprawnienia do nagrody jubileuszowej, stażu urlopowego i to tak daleko, że przyjmuje się, że pracownik zatrudniony nie tylko od 1. lecz także od dnia 2. stycznia, którego obowiązywał okres rocznego wyczekiwania na urlop, nabywał doń prawo z dniem 31 grudnia roku kalendarzowego, w którym rozpoczął pracę. Występującemu w art. 153 KP zwrotowi "z upływem roku pracy", po jego odpowiednim zinterpretowaniu, przy uwzględnieniu zasady, że urlop wypoczynkowy należy się co do roku, należy nadawać odbiegający od cywilnoprawnego (art. 112 KC) sens, nawiązujący do bezpośredniego, potocznego czy naturalnego pojmowania wyrażenia "z upływem roku" (uchwała SN z 21.5.1991- I PZP 16/91- OSNC 1/92/10, akceptowana przez S. Rudnickiego w: "Komentarz do KC- cz. ogólna" W. Pr. 1998 s. 255 uw. 3). Przykładowym odmiennym uregulowaniem sposobu obliczania terminów w prawie pracy, wymagającym wykładni jedynie w płaszczyźnie wykładni językowej, jest art. 30 § 2 [1] KP (S. Rudnicki w: "Komentarz do KC- cz. ogólna" W. Pr. 2007 s. 439 uw. 1).

Z tej przyczyny trzyletni okres nieprzerwanej pracy w SP nr [...] rozpoczęty dnia [...] września 1990 r., upłynął dla K.T. nie dnia 1 września 1993 r., lecz dnia [...] 1 sierpnia 1993 r. (art. 10 ust. 2 pkt 7 i art. 98 ust. 1 KN w brzmieniu obowiązującym dnia 31 sierpnia 1993 r. w zw. z art. 63 uso). Na upływ owego terminu nie miały znaczenia błędne i zmienne w tej materii poglądy Skarżącego (k. 2 akt administracyjnych, k. 2, 3v, 9 akt sądowych).

9. W zaskarżonej decyzji i w decyzji z dnia [...] sierpnia 2006 r. Samorządowe Kolegium przywołało w szczególności art. 17 pkt 1 kpa, nie rozważając jednak, czy przepisy szczególne stanowią inaczej niż w punkcie 1 in princ. art. 17 kpa. Ustawodawca w art. 9b ust. 7 KN (j.t. Dz.U. 97/06/674 ze zm. w brzmieniu obowiązującym dnia 6 kwietnia 2000 r. i w brzmieniu obowiązującym w datach wydania obu decyzji Samorządowego Kolegium) odmiennie uregulował właściwość organu wyższego stopnia w rozumieniu kpa, w sprawach, o których mowa w ust. 4 pkt 1-3 i ust. 6 KN (A. Barański- op.cit. s. 79 uw. 10). Odpowiednio- organem wyższego stopnia w stosunku do dyrektora szkoły jest organ prowadzący szkołę (pkt 1), a w stosunku do organu prowadzącego szkołę- organ sprawujący nadzór pedagogiczny (pkt 2 ust. 7 art. 9b KN). W niniejszej sprawie zatem Burmistrz- jako organ prowadzący szkołę- jest właściwy do orzekania w trybie art. 155 w zw. z art. 9b ust. 4 pkt 1 i 2 KN). Natomiast organem wyższego stopnia w rozumieniu kpa nie było w niniejszej sprawie Samorządowe Kolegium Odwoławcze, lecz [...] Kurator Oświaty w P. jako organ nadzoru pedagogicznego (art. 9b ust. 7 pkt 2 i art. 8 KN w zw. z art. 31 pkt 1 uso- j.t. Dz.U. 256/04/ 2572 ze zm.).

Z tej przyczyny decyzje Samorządowego Kolegium z dnia: [...] sierpnia 2006 r. nr [...] i [...] października 2006 r. nr [...], jako wydane przez niewłaściwy organ, okazały się być nieważnymi (art. 145 § 1 pkt 2 ppsa- z przyczyny określonej w art. 156 § 1 pkt 1 kpa). Decyzja Burmistrza z dnia [...] września 2006 r. nr [...] r. okazała się być nieważną, bowiem zapadła w wyniku uchylenia decyzji Burmistrza z dnia [...] czerwca 2006 r. nr [...] r. na skutek rozpoznania odwołania Wnioskodawcy nieważną decyzją Samorządowego Kolegium z dnia [...] sierpnia 2006 r. nr [...], co skutkowało rażącym naruszeniem art. 15 i art. 16 § 1 w zw. z art. 156 § 1 pkt 2 kpa.

Nie ulega wątpliwości, że pismo Skarżącego z dnia [...] listopada 2005 r. nie jest nowym wnioskiem, lecz pismem strony w toku postępowania, wszczętego na skutek wniosku zawartego w pozwie z dnia [...] września 2005 r., przekazanego w tej części do rozpoznania Prezydentowi Miasta K. postanowieniem Sądu Pracy z dnia [...] października 2005 r., a następnie- prawidłowo- właściwemu Burmistrzowi postanowieniem z dnia [...] maja 2006 r. (k.2, 10, 30, 37 akt administracyjnych). Sprawa ta nie jest sprawą o nadanie nauczycielowi kolejnego stopnia awansu zawodowego (art.9b ust. 1 KN), lecz jest sprawą o zmianę decyzji z dnia [...] października 2000 r. (art. 155 kpa w zw. z art. 7 ust. 1 ustawy zmieniającej i art. 10 ust. 2 pkt 7 KN w brzmieniu obowiązującym dnia 31 sierpnia 1993 r.).

Rozpoznając sprawę ponownie Burmistrz uwzględni ocenę prawną i wskazania co do dalszego postępowania, wyrażone w niniejszym orzeczeniu (art. 153 ppsa). Koniecznym będzie w szczególności dokonanie ustaleń, czy w dniu 31 sierpnia 1993 r. Wnioskodawca spełniał pozostałe wymogi do mianowania (nie tylko ze zd. 1 i zd. 2 in princ. ust. 2 art. 10 KN w brzmieniu obowiązującym dnia 31 sierpnia 1993 r.), czy zachował uprawnienia wynikające z mianowania na dzień 6 kwietnia 2000 r. (art. 7 ust. 1 ustawy zmieniającej)- bowiem tych ustaleń w zaskarżonej decyzji i decyzjach je poprzedzających brakuje (art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ppsa). W pouczeniu nowej decyzji Burmistrz wskaże [...] Kuratora Oświaty w P. jako organ odwoławczy.

Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 ppsa należało orzec jak w punkcie I (pierwszym), na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 w zw. z art. 135 ppsa należało orzec jak w punkcie II i III (drugim i trzecim), a na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit a i c w zw. z art. 135 ppsa należało orzec jak w punkcie IV ( czwartym) sentencji wyroku.

/-/M. Dybowski /-/D.Rzyminiak – Owczarczak /-/G.Radzicka

/-/M.Dybowski

za nieobecnego Sędziego

Grażynę Radzicką

MB