Wyrok NSA, sygn. akt I OSK 285/10
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2010-12-21 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6039 Inne, o symbolu podstawowym 603
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Prezes Urzędu Lotnictwa Cywilnego
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 28
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Jolanta Rajewska Sędziowie NSA Leszek Leszczyński ( spr.) del. WSA Jolanta Rudnicka Protokolant asystent sędziego Katarzyna Myślińska po rozpoznaniu w dniu 21 grudnia 2010 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej [...] S.A. z siedzibą w W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 16 września 2009 r. sygn. akt VI SA/Wa 137/09 w sprawie ze skargi [...] S.A. z siedzibą w W. na decyzję Prezesa Urzędu Lotnictwa Cywilnego z dnia [...] listopada 2008 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji w sprawie ustalenia budżetu dla tymczasowego organizatora rozkładów lotów oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 16 września 2009 r., sygn. akt VI SA/Wa 137/09 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę [...] S.A. z siedzibą w W. na decyzję Prezesa Urzędu Lotnictwa Cywilnego z dnia [...] listopada 2008 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji w sprawie ustanowienia budżetu dla tymczasowego organizatora rozkładów lotów. Powyższy wyrok zapadł w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych sprawy.

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] listopada 2008 r. nr [...] Prezes Urzędu Lotnictwa Cywilnego na podstawie art. 138 § 1 k.p.a. w związku z art. 127 § 3, art. 157 § 3 oraz art. 28 k.p.a., po rozpoznaniu [...] S.A. z siedzibą w W. z dnia [...] września 2008 r. o ponowne rozpatrzenie sprawy rozpatrzonej decyzją Prezesa Urzędu Lotnictwa Cywilnego z dnia [...] września 2008 r. nr [...] odmawiającą wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Prezesa Urzędu Lotnictwa Cywilnego z dnia [...] sierpnia 2006 r. nr [...] zmienionej decyzją Prezesa ULC z dnia [...] stycznia 2007 r. nr [...] w sprawie ustanowienia budżetu dla tymczasowego organizatora rozkładów lotów, utrzymał w mocy decyzję z dnia [...] września 2008 r. nr [...].

Z akt sprawy wynika, że pismem z dnia [...] lipca 2008 r. [...] (dalej: [...]), w trybie art. 157 § 2 k.p.a., złożyły wniosek o wszczęcie postępowania w sprawie stwierdzenia na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. nieważności decyzji Prezesa Urzędu Lotnictwa Cywilnego z dnia [...] stycznia 2007 r. nr [...] oraz decyzji Prezesa Urzędu Lotnictwa Cywilnego z dnia [...] sierpnia 2006 r. nr [...] w sprawie ustanowienia budżetu dla tymczasowego organizatora rozkładów lotów.

Prezes Urzędu Lotnictwa Cywilnego, po rozpatrzeniu powyższego wniosku, decyzją z dnia [...] września 2008 r. nr [...] odmówił wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności wyżej wymienionych decyzji w związku ze stwierdzeniem braku legitymacji procesowej po stronie [...], powołując się na treść art. 157 § 2 k.p.a. w związku z art. 28 k.p.a.. W przedmiotowej sprawie stosownie do art. 67d i art. 67e ust. 3 ustawy z dnia 3 lipca 2002 r. Prawo lotnicze (Dz. U. z 2006 r. Nr 100, poz. 696 ze zm.), jedynie tymczasowy organizator rozkładów lotów mógłby być uznany za stronę postępowania mającą prawo do wniesienia środków zaskarżenia decyzji w sprawie budżetu tymczasowego organizatora rozkładów lotów. W związku ze stwierdzeniem braku legitymacji procesowej po stronie [...] organ stwierdził brak przesłanek do rozpatrzenia zarzutów merytorycznych podniesionych we wniosku z dnia [...] lipca

2008 r.

Pismem z dnia [...] września 2008 r. [...] wniosły o ponowne rozpatrzenie sprawy, zarzucając decyzji z dnia [...] września 2008 r. nr [...] naruszenie art. 28 k.p.a. oraz przepisów wskazanych we wniosku z dnia [...] lipca 2008 r., m.in. art. 67d ust. 3 i 4 w związku z art. 67e ust. 1 ustawy Prawo lotnicze oraz § 5 i 6 oraz § 7 ust. 3 w związku z § 14 Rozporządzenia Ministra Transportu z dnia 27 czerwca 2006 r. w sprawie koordynacji i organizacji rozkładów lotów (Dz. U. Nr 112, poz. 768), które miało istotny wpływ na wynik sprawy i wskutek którego [...] zostały pozbawione możliwości udziału w postępowaniu i przedstawienia swojego stanowiska w sprawie. W uzasadnieniu wniosku podano, że powyższe regulacje przewidują prawo przewoźników lotniczych do wyrażania opinii o projekcie budżetu podmiotu wykonującego czynności organizacji rozkładów lotów. [...] zakwestionowały stanowisko organu, zgodnie z którym [...] powinny być konsultowane w procesie ustanowienia budżetu tymczasowego organizatora rozkładów lotów, ale jedynie na etapie poprzedzającym ustanowienie budżetu, a więc poprzedzającym postępowanie administracyjne. Ich zdaniem, stanowisko takie nie znajduje oparcia w § 15 ust. 4 Rozporządzenia Ministra Transportu, natomiast potwierdza fakt wydania decyzji z naruszeniem art. 8 k.p.a.

Decyzja ustanawiająca budżet tymczasowego organizatora rozkładów lotów wkracza w sferę praw i obowiązków przewoźników lotniczych i konkretyzuje pod względem finansowym obowiązek Spółki do wnoszenia określonych w tej decyzji opłat na rzecz będącego prywatną osobą fizyczną tymczasowego organizatora rozkładów lotów. Tym samym, po stronie [...] zostaje spełniona przesłanka istnienia interesu prawnego w rozumieniu art. 28 k.p.a.

Prezes ULC w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji z dnia [...] listopada 2008 r. nr [...] podał, że zgodnie z art. 157 § 2 k.p.a. w związku z art. 28 k.p.a. do wystąpienia z wnioskiem o stwierdzenie nieważności decyzji uprawniona jest jedynie strona, czyli podmiot, którego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie, albo który żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. W ocenie organu [...] nie wykazały we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, iż posiadają w sprawie interes prawny wywiedziony z przepisów prawa materialnego.

Zdaniem organu określone w art. 67d ust. 3 ustawy Prawo lotnicze, uprawnienie do uczestniczenia w konsultacji oznacza jedynie prawo do wypowiedzenia się na zaproszenie koordynatora (organizatora rozkładów lotów). Wspomniana konsultacja nie jest częścią postępowania administracyjnego, której przedmiotem jest ustanowienie budżetu tymczasowego organizatora rozkładów lotów (koordynatora). Wspomniane prawo na etapie poprzedzającym postępowanie administracyjne w sprawie zatwierdzenia lub określenia budżetu koordynatora (tymczasowego organizatora rozkładów lotów) nie daje podstaw do uznania takiego podmiotu za stronę późniejszego postępowania administracyjnego w sprawie zatwierdzenia lub ustanowienia budżetu, a co za tym idzie podmiotu, który będąc adresatem decyzji miałby uprawnienie do zaskarżenia nieprawomocnych decyzji lub wzruszania decyzji ostatecznych w trybach określonych w k.p.a..

Przepis art. 67d ustawy Prawo lotnicze wskazuje podmioty zobowiązane do wnoszenia opłat do budżetu w proporcjach określonych w tym artykule tj. przewoźnicy lotniczy - w łącznej wysokości 50% budżetu koordynatora, proporcjonalnie do liczby operacji lotniczych wykorzystanych przez danego przewoźnika lotniczego w dwóch ostatnich sezonach rozkładowych w porcie lotniczym oraz zarządzający lotniskami - w łącznej wysokości 50% budżetu koordynatora (organizatora rozkładów lotów), proporcjonalnie do liczby operacji lotniczych podlegających koordynacji w danym porcie lotniczym w dwóch ostatnich sezonach rozkładowych. Sam budżet tymczasowego organizatora rozkładów lotów z mocy obowiązujących przepisów podlega ustanowieniu decyzją Prezesa ULC i tylko tymczasowy organizator rozkładów lotów mógł być stroną tego postępowania.

Odnosząc się do zarzutu dotyczącego nierozpatrzenia merytorycznych kwestii podniesionych we wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji Prezesa ULC z dnia [...] sierpnia 2006 r. nr [...], zmienionej decyzją Prezesa ULC z dnia [...] stycznia 2007 r. nr [...] w sprawie ustanowienia budżetu dla tymczasowego organizatora rozkładów lotów, Prezes ULC stwierdził, iż w związku ze stwierdzeniem braku legitymacji procesowej po stronie [...], nie było przesłanek do rozpatrzenia zarzutów merytorycznych opisanych we wniosku.

Decyzją z dnia [...] listopada 2008 r. nr [...] została zaskarżona przez [...] do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Wnosząc o jej uchylenie wraz z decyzją z dnia [...] września 2008 r. nr [...],[...] zarzuciła naruszenie art. 28 k.p.a. w związku z art. 67d ust. 3 ustawy Prawo lotnicze oraz w związku z § 3 i § 14 Rozporządzenia Ministra Transportu w sprawie koordynacji i organizacji rozkładów lotów oraz naruszenie art. 107 § 3 k.p.a., które miało istotny wpływ na wynik sprawy.

W uzasadnieniu skargi ponowiono zarzuty podniesione we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. Ponownie wskazano, iż decyzja ustanawiająca budżet określa cywilnoprawne zobowiązanie podmiotów finansujących budżet, a wraz z decyzją o powołaniu organizatora rozkładów lotów nawiązuje i ustala warunki stosunku cywilnoprawnego pomiędzy organizatorem i podmiotami finansującymi jego budżet. Niedopuszczalna i sprzeczna z art. 7 k.p.a. jest taka wykładnia prawa, zgodnie z którą podmiot zobowiązany do finansowania osoby prywatnej jest pozbawiony realnego wpływu na warunki łączącego strony stosunku prawnego, w tym na wysokość wpłat do budżetu i na koszty wpływające na wysokość budżetu. To właśnie [...] musiało sfinansować powstanie bazy danych i dokumentów, na podstawie której działał tymczasowy organizator rozkładów lotów i z której czerpał wymierne korzyści.

W odpowiedzi na skargę Prezes ULC, wnosząc o jej oddalenie, podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na rozprawie w dniu 16 września 2009 r. oddalił skargę [...] S.A. z siedzibą w W.. W uzasadnieniu Sąd I instancji podniósł, że decyzja Prezesa ULC, poddana kontroli w aktualnym postępowaniu sądowoadministracyjnym, słusznie dotyczyła wyłącznie kwestii formalnych warunkujących dopuszczalność wszczęcia tego postępowania. Nie mogła natomiast odnosić się do wyjaśnienia przyczyn nieważności.

Sąd I instancji wskazał też, że organ prawidłowo uznał, że [...] nie miały interesu prawnego w domaganiu się prowadzenia przedmiotowego postępowania nadzwyczajnego. Wskazano, że jeżeli akt stosowania danej normy prawnej nie wywiera bezpośredniego wpływu na sferę sytuacji prawnej danego podmiotu, to nie można mówić o interesie prawnym strony, a co za tym idzie o statusie strony w postępowaniu, w którym dochodzi do konkretyzacji danej normy.

WSA podał, że we wspólnocie europejskiej zasady działania koordynatora i organizatora rozkładów lotów są określone rozporządzeniem nr 95/93 w sprawie wspólnotowych zasad przydziału czasów na start i lądowanie w portach lotniczych Wspólnoty (Dz. Urz. UE L 14 z dnia 22 stycznia 1993 r., s. 1) z późniejszymi zmianami, w szczególności rozporządzeniem nr 793/2004. Koordynator ma mieć zagwarantowaną niezależność instytucjonalną i finansową od którejkolwiek ze stron, która mogłaby być zainteresowana efektami prowadzonej przez niego działalności. Ten sam wymóg niezależności dotyczy również organizatora rozkładów lotów. Sąd Wojewódzki stwierdził, że powyższe oznacza, iż niezbędne jest zachowanie jego formalnej niezależności służbowej od którejkolwiek linii lotniczej, zarządzających portami lotniczymi czy organów administracji państwowej oraz niezależności finansowej (żadne ze źródeł finansowania pracy koordynatora nie może przekroczyć 50% potrzebnych na ten cel środków). Państwa członkowskie, zgodnie z rozporządzeniem wspólnotowym, mają obowiązek zapewnienia działalności zarówno organizatora jak też koordynatora rozkładów lotów w sposób neutralny, niedyskryminacyjny i przejrzysty (art. 4 ust. 2 lit. a) i c). Nad realizacją tych założeń w ramach pełnionego nadzoru czuwa Prezes Urzędu Lotnictwa Cywilnego.

Zgodnie z art. 67 ustawy Prawo lotnicze, wprowadzenie organizacji rozkładów lotów następuje w drodze decyzji administracyjnej Prezesa ULC. Budżet organizatora jest zatwierdzany decyzją administracyjną Prezesa ULC, a zasady pokrywania opłat przez przewoźników lotniczych i zarządzających lotniskiem za organizację rozkładów lotów są ściśle uregulowane w ustawie (art. 67d w zw. z art. 67e ust. 3 ustawy Prawo lotnicze). Szczegółowe zasady opracowywania i zatwierdzania budżetu koordynatora i organizatora rozkładów lotów oraz szczegółowy sposób obliczania wysokości i wnoszenia opłat za koordynację i organizację rozkładów lotów określone zostały w przepisach wykonawczych do ustawy Prawo lotnicze, wydanych w oparciu o upoważnienie zawarte w art. 67g ustawy, (Rozporządzenie Ministra Transportu z dnia 27 czerwca 2006 r. w sprawie koordynacji i organizacji rozkładów lotów - Dz. U. Nr 112, poz. 768). Opłaty wylicza się według wzoru określonego w ww. rozporządzeniu a jego podstawę stanowią przepisy ustawy (art. 67d ust. 2) oraz zasada równości (niedyskryminacji), tzn. opłata w równych częściach obciąża przewoźnika lotniczego i zarządzającego lotniskiem.

Zdaniem Sądu I instancji, organ prawidłowo ocenił, że postępowanie w sprawie ustanowienia budżetu dla tymczasowego organizatora rozkładów lotów w Porcie Lotniczym W. w żadnym razie nie dotyczy interesu prawnego [...]. Skutkiem wydania decyzji w tym przedmiocie nie jest bowiem określenie jakichkolwiek przysługujących wnioskodawcy uprawnień ani obowiązków. Obowiązek ponoszenia kosztów budżetu organizatora wynika z mocy samego prawa (art. 67d ust. 1 i 2 ustawy Prawo lotnicze) i nie podlega konkretyzacji w decyzji administracyjnej adresowanej do przewoźnika. Stroną postępowania o ustanowienie przedmiotowego budżetu jest wyłącznie tymczasowy organizator jako wnioskodawca, który realizuje zadania w interesie publicznym. Decyzja o ustanowieniu budżetu tymczasowego organizatora lotów nie określa konkretnych praw i obowiązków indywidualnie określonych przewoźników lotniczych. W ocenie Sądu, konkretyzacja następuje z chwilą wykonania operacji startu i lądowania czyli dopiero w wyniku korzystania z portu lotniczego (opłata jest wnoszona za operacje wykonane a budżet konstruowany jest na przyszłość). Zdarzenie hipotetyczne nie może decydować o przyznaniu podmiotowi interesu prawnego.

W skardze kasacyjnej, reprezentowana przez pełnomocnika, spółka [...] S.A. z siedzibą w W. zarzuciła zaskarżonemu wyrokowi:

1. naruszenie prawa materialnego, tj.: art. 67d ust. 2 ustawy Prawo lotnicze oraz w związku z § 15 Rozporządzenia Ministra Transportu w sprawie koordynacji i organizacji rozkładów lotów w związku z art. 28 k.p.a. poprzez niewłaściwe zastosowanie polegające na przyjęciu, iż skarżący [...] nie posiada interesu prawnego do wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji w sprawie ustanowienia budżetu dla tymczasowego organizatora rozkładów lotów, pomimo posiadania przez [...] interesu prawnego;

2. naruszenie przepisów postępowania, które miało wpływ na wynik sprawy, tj. art. 184 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej w związku z art. 1 § 1, 2 i 3 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych, w związku z art. 141 § 4 i art. 145 § 1 lit c) ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w związku z art. 28 k.p.a. poprzez niezasadne przyjęcie, iż skarżącemu nie przysługuje legitymacja do wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Prezesa Urzędu Lotnictwa Cywilnego z dnia [...] sierpnia 2006 r. nr [...] zmienionej decyzją Prezesa Urzędu Lotnictwa Cywilnego z dnia [...] stycznia 2007 r. nr [...] w przedmiocie ustanowienia budżetu dla tymczasowego organizatora rozkładów lotów.

W uzasadnieniu zawarto argumentację dotycząca treści art. 28 k.p.a., wskazując na koncepcję praw refleksowych, które w ocenie autora skargi kasacyjnej uzasadniają przyjęcie, iż przewoźnik lotniczy, wnoszący na podstawie tej decyzji opłatę za koordynację, ma interes prawny w zaskarżaniu decyzji o ustanowieniu budżetu koordynatora lotów.

Wniesiono o zmianę zaskarżonego wyroku i uwzględnienie skargi lub o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie do ponownego rozpoznania oraz zasądzenie kosztów postępowania.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Stosownie do unormowania art. 174 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm., dalej: p.p.s.a.), skarga kasacyjna może być oparta na zarzucie naruszenia prawa materialnego lub naruszenia przepisów postępowania. Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, będąc związany jej zarzutami i biorąc pod uwagę z urzędu jedynie nieważność postępowania.

Autor skargi kasacyjnej podnosi zarzut naruszenia zarówno prawa materialnego jak i przepisów postępowania.

Osią obu zarzutów jest naruszenie art. 28 k.p.a. W zakresie naruszenia prawa materialnego zostało ono związane z naruszeniem art. 67d ust. 2 ustawy z dnia 3 lipca 2002 r. Prawo lotnicze (Dz. U. z 2006 r. Nr 100, poz. 696 ze zm.) oraz § 15 Rozporządzenia Ministra Transportu z dnia 27 czerwca 2006 r. w sprawie koordynacji i organizacji rozkładów lotów (Dz. U. Nr 112, poz. 768), które to przepisy zostały w ocenie autora skargi kasacyjnej niewłaściwie zastosowane, wynikiem czego było odmówienie [...] posiadania interesu prawnego. Natomiast związek art. 28 k.p.a. z naruszeniem przepisów postępowania przedstawiony został na gruncie art. 184 Konstytucji RP, art. 141 § 4 i art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. oraz, jak to zostało określone w podstawach skargi kasacyjnej", "art. 1 § 1, 2 i 3" ustawy prawo o ustroju sądów administracyjnych i określony jako niezasadne przyjęcie, iż [...] nie posiada legitymacji do wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji, przedmiotem której było ustanowienia budżetu dla tymczasowego koordynatora lotów. Zarzuty powyższe zatem, poprzez powiązanie ich z treścią art. 28 k.p.a., łączą się ze sobą w kontekście pierwotnego znaczenia kwestii posiadania przez skarżące [...] interesu prawnego na gruncie tego przepisu, z czego wynikałaby legitymacja do wniesienia nadzwyczajnego środka zaskarżenia decyzji. Także argumentacja przedstawiona w uzasadnieniu skargi kasacyjnej dotyczy głównie art. 28 k.p.a., wyprowadzając istnienie interesu prawnego po stronie [...] z doktrynalnej koncepcji praw refleksowych.

Zarzut naruszenia wskazanych wyżej przepisów prawa materialnego nie jest zasadny. Art. 67d ustawy Prawo lotnicze określa w ust. 1 podstawę wnoszenia do budżetu koordynatora opłat za koordynację w proporcjach określonych w ust. 2 tego przepisu, na gruncie którego w pkt 1 wyznaczony jest obowiązek przewoźników lotniczych a w pkt 2 – zarządzających lotniskami, dla których został wyznaczony koordynator. Ustawodawca w ust. 3 określa postępowanie w sprawie ustanowienia budżetu, w ramach którego wyodrębniony został etap projektowania budżetu (przez samego koordynatora), opiniowania projektu (przez oba rodzaje podmiotów określonych w ust. 2) oraz zatwierdzenia lub odmowy zatwierdzenia projektu budżetu, co ma miejsce w drodze decyzji administracyjnej Prezesa Urzędu Lotnictwa Cywilnego.

Skład Orzekający podziela stanowisko Sądu I instancji, iż na gruncie wskazanych przepisów, postępowanie w sprawie ustanowienia budżetu dla tymczasowego koordynatora nie dotyczy interesu prawnego [...], bowiem nie występuje w ramach tego postępowania konkretyzacja uprawnień lub obowiązków tego podmiotu w formie decyzji administracyjnej, adresowanej do tego przewoźnika, a jego obowiązki wynikają z mocy samego prawa. Stroną postępowania o ustanowienie budżetu jest więc zatem wyłącznie tymczasowy organizator, będący wnioskodawcą oraz podmiotem, który jest adresatem decyzji, ów budżet realizującym.

W ocenie Składu Orzekającego, trafne jest także stanowisko Sądu I instancji w kwestii znaczenia § 15 ust. 2 rozporządzenia Ministra Transportu dla akceptacji stanowiska organu administracji, jak też § 7 tego rozporządzenia, który wyznacza procedurę przesyłania przez koordynatora podmiotom zobowiązanym do wnoszenia opłat do budżetu koordynatora kopii decyzji oraz odpisów budżetu. Wzmacnia to argumentację przesądzającą o tym, że podmioty te nie posiadają statusu strony postępowania, skoro nie jest im przesyłana decyzja, lecz jedynie informacja, pochodząca ponadto nie od organu lecz od samego koordynatora. Można tu zatem mówić jedynie o interesie faktycznym strony skarżącej ([...]), podobnie jak i innych przewoźników, funkcjonujących w danym porcie lotniczym.

W ocenie Składu Orzekającego, nie zmienia powyższych ustaleń oraz wskazanych w ich ramach relacji analiza treści przepisów w kontekście wskazanej w uzasadnieniu skargi kasacyjnej koncepcji praw refleksowych. Niezależnie od specyfiki ewentualnego zastosowania tej konstrukcji w ramach prawa publicznego, należy wskazać w przypadku postępowania kontrolowanego przez Sąd I instancji, iż brak jest przepisu prawnego, który przyznając uprawnienie konkretyzowane w formie decyzji, powodowałaby refleks (odbicie) tego prawa także na inny podmiot, któremu w taki sam sposób należałoby skonkretyzować jego obowiązek. Nie jest takim przepisem w szczególności art. 67d ustawy Prawo lotnicze, który nie wymaga konkretyzacji podmiotowej co do samego uprawnienia (koordynatora) czy obowiązku (przewoźnika), a jedynie wymaga określenia wysokości tego budżetu oraz wynikających z tego wnoszonych opłat, posługując się kryteriami wskazanymi w § 5 i w § 6 powoływanego wyżej rozporządzenia. Źródłem praw refleksowych [...] nie może być także, zwłaszcza na gruncie kultury prawnej systemu prawa stanowionego, inna decyzja stosowania prawa, np. ta, której przedmiotem jest powołanie takiego koordynatora (na gruncie art. 67b ustawy Prawo lotnicze). Oznaczałoby to bowiem przekroczenie modelowych granic określania źródła interesu prawnego, który w porządku prawa stanowionego wynikać może z przepisów prawa. Tym bardziej takiego źródła wymaga ewentualne upatrywanie źródła interesu prawnego w kategorii praw refleksowych.

Z powyższych względów należało uznać, że zarzut naruszenia prawa materialnego, z którego wynikało nieprzyznanie stronie skarżącej interesu prawnego do wszczęcia postępowania o stwierdzenie nieważności, nie jest zasadny. Tym samym niezasadnym jest też zarzut nieprawidłowego przyjęcia, iż skarżącemu nie przysługuje legitymacja do wszczęcia tego postępowania, który to zarzut został sformułowany w ramach naruszenia przepisów postępowania.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej brak jest argumentacyjnego rozwinięcia zarzutów, naruszenia art. 184 Konstytucji oraz art. 1 ustawy o ustroju sądów administracyjnych oraz art. 141 § 4 i art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a., wskazanych w podstawach skargi kasacyjnej jako naruszenie przepisów postępowania w powiązaniu z art. 28 k.p.a.. Brak kontekstu naruszenia art. 184 Konstytucji, regulującego stronę podmiotową sądowej kontroli działań administracji i odsyłającego określenie jej zakresu do regulacji ustawowych, nie pozwala na odpowiednie odniesienie się do zarzutu w ramach wyniku kontroli kasacyjnej. Zwłaszcza, że zarzut naruszenia art. 1 ustawy prawo o ustroju sądów administracyjnych nie tylko nie został w żadnym zakresie rozwinięty w uzasadnieniu skargi kasacyjnej, ale dodatkowo został sformułowany w sposób uniemożliwiający identyfikację przepisów, określając ten przepis jako "art. 1 § 1, 2 i 3" ustawy ustrojowej. Odnosząc się w dalszym ciągu do sposobu określenia zarzutu naruszenia przepisów postępowania należy wskazać, że także naruszenie art. 141 § 4 oraz art. 145 § 1 pkt lit. c) p.p.s.a. nie zostało powiązane z odpowiednio rozwiniętą argumentacją w uzasadnieniu skargi kasacyjnej, co powoduje brak możliwości uznania ich zasadności. Zwłaszcza że art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) nie był zastosowany przez Sąd I instancji w sytuacji oddalenia skargi, a powiązanie go z art. 28 k.p.a. wskazywałoby raczej na potrzebę powołania lit. a) tego przepisu.

Niezależnie od powyższej uwagi podnieść jednak należy, że na gruncie art. 174 pkt 2 p.p.s.a. jedynie takie naruszenie przepisów postępowania, któremu można zasadnie przypisać możliwy istotny wpływ na treść rozstrzygnięcia może odnieść zamierzony skutek. Niezależnie zatem od wskazania istoty zarzutu, strona skarżąca kasacyjnie winna przeprowadzić argumentację w kierunku wykazania wpływu naruszenia na treść orzeczenia, a ponadto wykazania poprzez odwołanie się do oszacowania skali tego wpływu, że wpływ ten mógł być istotny dla treści tego rozstrzygnięcia. W przypadku powyższego zarzutu autor skargi kasacyjnej nie wykazał, że wytknięte uchybienia mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy, czyli że między naruszeniem powyższych przepisów procesowych a treścią zaskarżonego wyroku Sądu zachodzi związek przyczynowy, a także nie uprawdopodobnił wpływu tego związku przyczynowego na treść orzeczenia Sądu, nie przeprowadzając zresztą w tym kierunku żadnej argumentacji w uzasadnieniu skargi. Nie stanowi takiej argumentacji zdawkowe stwierdzenie w podstawach rozpatrywanej skargi kasacyjnej, iż wskazane naruszenie przepisów postępowania miało wpływ na wynik sprawy. Zarzut ten zatem także z tego powodu nie może być uwzględniony.

W tym stanie rzeczy, na gruncie argumentacji zaprezentowanej powyżej, Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 184 p.p.s.a., skargę kasacyjną oddalił.