Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VII SA/Wa 2204/11
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2012-01-31 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 645  Sprawy nieobjęte symbolami podstawowymi 601644 oraz od 646-652
Skarżony organ: Prezes Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Machlejd (spr.), , Sędzia WSA Mirosława Kowalska, Sędzia WSA Paweł Groński, Protokolant ref. staż. Iwona Choińska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 31 stycznia 2012 r. sprawy ze skargi C. K. na decyzję Prezesa Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego Oddziału Regionalnego w R. z dnia [...] lipca 2010 r. nr [...] w przedmiocie przywrócenia terminu do złożenia zaświadczenia. I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku;


UZASADNIENIE

Prezes Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego działając na podstawie art. 36 art. 5a ust. 4 i ust. 7 oraz art. 52 ust 1 ustawy z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniach społecznych rolników decyzją [...] z dnia [...] lipca 2010 r. odmówił ubezpieczonemu C. K. przywrócenia terminu do złożenia zaświadczenia właściwego urzędu skarbowego o kwocie należnego podatku dochodowego od przychodów z pozarolniczej działalności gospodarczej za rok 2009.

W uzasadnieniu organ wskazał, że ubezpieczony był zobligowany do doręczenia zaświadczenia do dnia 31 maja 2010 r. Warunkiem przywrócenia terminu jest udokumentowanie przypadków losowych np. klęski żywiołowej. Organ podniósł, że skarżący nie udokumentował powodzi ani podtopień które miały miejsce w maju i czerwcu 2010 r. m. in. protokołem szacowania strat i z tego względu należało odmówić przywrócenia terminu. Decyzja zawierała pouczenie o przysługującym prawie wniesienia odwołania do Sądu Okręgowego Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w S. w terminie miesiąca od daty doręczenia decyzji za pośrednictwem Placówki Terenowej KRUS w M.

Postanowieniem z dnia [...] czerwca 2011 r. w sprawie sygn. akt [...] Sądu Okręgowy w S. VI Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych przekazał odwołanie ubezpieczonego C. K. do rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie. Sąd wskazał, że przedmiot sprawy nie mieści się w katalogu spraw wymienionych w przepisach art. 36 § 1 pkt 1-9 ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników (Dz. U. z 2008 r. nr 50 poz. 291 z późn. zm.) co oznacza, że Sąd powszechny nie jest właściwy do rozpoznania odwołania od decyzji z dnia [...] lipca

2010 r.

Sąd podniósł, że zgodnie z art. 112 kpa błędne pouczenie w decyzji co do prawa odwołania albo wniesienia powództwa do sądu powszechnego lub skargi do sądu administracyjnego nie może szkodzić stronie która nie zastosowała się do tego pouczenia.

W tych warunkach, pomimo że ubezpieczony reprezentowany jest przez profesjonalnego pełnomocnika, pełne zastosowanie znalazł przepis art. 464 § 1 k.p.c. , obligujący sąd w sprawach z zakresu prawa pracy i ubezpieczeń społecznych w przypadku niedopuszczalności drogi sądowej do przekazania sprawy do rozpoznania innemu właściwemu organowi .

Mając powyższe na uwadze, jako że Sąd Apelacyjny przesądził o niedopuszczalności przekazania sprawy Ministrowi Rolnictwa i Rozwoju Wsi, odwołanie ubezpieczonego przekazano do sądu administracyjnego stosownie do treści przepisu art. 13 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r. nr 153 poz. 1270 z późn. zm.). Zgodnie z tym przepisem do rozpoznania sprawy właściwy jest wojewódzki sąd administracyjny, na którego obszarze właściwości ma siedzibę organ administracji publicznej, którego działalność została zaskarżona. Skoro więc organem rentowym jest Prezes KRUS, mający siedzibę w W., sprawę przekazano Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie.

Sad Apelacyjny w S. Wydział III Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych oddalił postawieniem z dnia [...] sierpnia 2011 r. w sprawie [...] zażalenie C. K. na w/w postanowienie Sądu Okręgowego w S. i wskazał, że z orzecznictwa sądowo-administracyjnego wynika, iż decyzja Prezesa KRUS o odmowie przywrócenia terminu podlega zaskarżeniu w trybie procedury administracyjnej.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje:

Zgodnie z kompetencją określoną w art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153 poz. 1269 ze zm.) sąd administracyjny kontroluje zaskarżone decyzje pod kątem ich zgodności z prawem.

Zgodnie z treścią art. 52 ust. 1 ustawy z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników (Dz. U. nr 7 poz. 25 ze zm. Dalej u.u.s.r.) w sprawach nieuregulowanych w ustawie stosuje się odpowiednio przepisy ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, a ponadto przepisy wskazane w pkt 1-2.

Postępowanie prowadzone przez KRUS i przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych zgodnie z treścią art. 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 200 r. nr 98 poz. 1071) dalej k.p.a. podlega regulacjom określonym w kpa.

Zgodnie z treścią art. 83b ust 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. nr 137 poz. 887 ze zm.) dalej u.s.u.s. jeżeli przepisy kpa przewidują wydanie postanowienie kończącego postępowanie w sprawie Zakład Ubezpieczeń wydaje decyzję. W niniejszej sprawie Sąd rozpoznaje skargę na decyzję Prezesa Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego o odmowie przywrócenia terminu do złożenia zaświadczenia właściwego urzędu skarbowego o kwocie należnego podatku dochodowego od przychodów z pozarolniczej działalności gospodarczej za rok 2009. Zaświadczenie to winno być złożone do dnia 31 maja 2010 r.

We wniosku o przywrócenie terminu skarżący wskazywał, że w dniu 27 maja 2010 r. wystąpił do Pierwszego Urzędu Skarbowego w S. z wnioskiem o wydanie zaświadczenia. Po złożeniu wniosku wystąpiły niezależne od skarżącego komplikacje z wydaniem zaświadczenia przez Urząd Skarbowy, bowiem okazało się, że złożone przez skarżącego roczne zeznanie podatkowe nie zostało wprowadzone do systemu informatycznego organu podatkowego.

Decyzją z dnia [...] czerwca 2010 r. (doręczone 28 czerwca 2010 r.) Prezes KRUS stwierdził ustanie ubezpieczenia społecznego rolników C. K. z podaniem za przyczynę brak przedłożenia przedmiotowego zaświadczenia w ustawowym terminie tj. do końca maja danego roku. W dniu 29 czerwca 2010 r. C. K. wysłał listem poleconym wniosek o przywrócenie terminu do złożenia zaświadczenia, który został rozpatrzony negatywnie zaskarżoną decyzją. Wskazać należy, że termin do złożenia w/w zaświadczenia jest terminem który może zostać przywrócony na wniosek zainteresowanego rolnika lub domownika, jeżeli ten rolnik lub domownik udowodnił, że niezachowanie terminu nastąpiło wskutek zdarzeń losowych (art. 5a ust. 7 u.u.s.r.).

Zgodnie z art. 5 ust. 6 u.u.s.r. niezachowanie terminu złożenia zaświadczenia, o którym mowa w ust. 4 jest równoznaczne z ustaniem ubezpieczenia z końcem kwartału, w którym rolnik obowiązany był złożyć zaświadczenie w kasie, chyba że ten rolnik zaprzestał prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej w sposób trwały lub okresowy przed końcem tego kwartału.

Pojęcie "zdarzeń losowych" nie ogranicza się do powodzi i podtopień, które miały miejsce w maju i czerwcu 2010 r. i nie oznacza jedynie przypadków klęsk żywiołowych. Przepis art. 5a ust. 4 u.u.s.r. ma charakter materialny i zobowiązywał organ do zindywidualizowanej oceny każdego przypadku naruszenia terminu, a w szczególności do podnoszonych przez skarżącego okoliczności od niego niezależnych i niezawinionych. Obowiązkiem organu jest ustosunkowanie się do wskazanych przez skarżącego zdarzeń losowych z tym, że ciężar dowodu co do zaistaniełych zdarzeń spoczywa na skarżącym.

Ustawodawca nie definiuje pojęcia zdarzenie losowe. Należy je rozumieć zgodnie ze znaczeniem jakie ma ono w języku potocznym, Można je określić, jako zdarzenie zależne od losu i może one być spowodowane nie tylko działaniem sił przyrody, ale również działaniem ludzi pod warunkiem jednak, że zachowane są przesłanki "losowości" tzn., że musi być to zdarzenie nieprzewidywalne, niezależne od woli człowieka i nie do uniknięcia pomimo zachowania należytej staranności.

Wskazać należy, że przepisy o ubezpieczeniach społecznych mają pierwszeństwo przed przepisami kodeksu postępowania administracyjnego jedynie o tyle, o ile zawierają odrębności w stosunku do uregulowań zawartych w kodeksie. Przepisy tego kodeksu obowiązują w postępowaniu dotyczącym ubezpieczeń społecznych, a w szczególności art. 7, 77 kpa i 107 kpa.

Decyzja organu administracji publicznej zgodnie z przepisem art. 107 kpa powinna zawierać rozstrzygnięcie żądania strony, a także uzasadnienie faktyczne i prawne, bowiem jedynie decyzja zawierająca te elementy daje możliwość kontroli jej poprawności. Obowiązek uzasadnienia decyzji wiąże się z zasadą przekonywania (art. 11 kpa) oraz wyróżnioną w art. 8 kpa zasadą pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa i kultury prawnej obywateli.

Stwierdzić należy, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem zasad określonych w art. 7, 77, 107 § 3 kpa, a także art. 8, 9, co zobowiązuje Sąd do jej uchylenia na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153 poz. 1270 ze zm.)