Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VII SA/Wa 275/24
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2024-05-27 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6140 Nadanie stopnia i tytułu naukowego oraz potwierdzenie równoznaczności dyplomów, świadectw i tytułów
Hasła tematyczne: Oświata
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 227 ust 1 pkt 1 lit. b
journal: Dz.U. 2021 poz 478
law: Ustawa z dnia 20 lipca 2018 r. Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Tomasz Janeczko Sędziowie: sędzia WSA Waldemar Śledzik (spr.) asesor WSA Katarzyna Tomiło-Nawrocka Protokolant: sekretarz sądowy Grażyna Dmitruk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 maja 2024 r. sprawy ze skargi P. P. na decyzję Rady Doskonałości Naukowej z dnia 25 września 2023 r. nr: Z.5.413.32.2022 w przedmiocie wystąpienia do Prezydenta RP o nadanie tytułu profesora oddala skargę


UZASADNIENIE

Rada Doskonałości Naukowej (dalej: "RDN" , "organ", "Rada") decyzją z dnia 25 września 2023 r., znak: Z5.413.32.2022, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2023 r. poz. 775, dalej: "k.p.a.") w związku z art. 228 ust. 7 i 9 ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce (Dz. U. z 2021 r, poz. 478, dalej: "p.s.w.n.") rozpatrzeniu wniosku dr. hab. P.E.P. ( dalej: "skarżący", "wnioskodawca", "kandydat") o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją Rady Doskonałości Naukowej z dnia 22 grudnia 2022 r. nr Z5.401.32.2022 o odmowie wystąpienia do Prezydenta Rzeczpospolitej Polskiej o nadanie dr. hab. P.E.P. tytułu profesora w dziedzinie nauk społecznych w dyscyplinie nauk socjologicznych, utrzymała w mocy całości zaskarżoną decyzję.

Powyższa decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy.

Wnioskiem z dnia 7 czerwca 2022 r., skarżący wystąpił o nadanie mu tytułu profesora w dziedzinie nauk społecznych w dyscyplinie nauki socjologiczne.

Decyzją z dnia 22 grudnia 2022r. nr Z5.401.32.2022 Rada Doskonałości Naukowej odmówiła wystąpienia do Prezydenta Rzeczpospolitej Polskiej o nadanie skarżącemu tytułu profesora w dziedzinie nauk społecznych w dyscyplinie nauk socjologicznych. W uzasadnieniu decyzji wskazano, że kandydat nie posiada wybitnych osiągnięć w rozumieniu art. 227 ust. 1 lit. a) p.s.w.n.

Od powyższego rozstrzygnięcia kandydat złożył wniosek o ponowne rozpatrzenie. Odwołujący nie wskazał w treści wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy naruszenia przez organ konkretnych przepisów prawa materialnego bądź procesowego, zaś podniósł szereg uwag do treści opinii sporządzonych przez rzeczoznawców. Odwołujący podniósł, iż Rada Doskonałości Naukowej oparła swoje rozstrzygnięcie wyłącznie na negatywnej opinii prof. dr hab. M.,Z., pomijając jednocześnie pozytywne w konkluzje i treść opinii pozostałych rzeczoznawców.

Ponownie rozpatrując sprawę organ ostatecznie uznał, że kandydat nie spełnia przesłanek do wystąpienia do Prezydenta Rzeczpospolitej Polskiej o nadanie mu tytułu profesora w dziedzinie nauk społecznych w dyscyplinie nauk socjologicznych.

Wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy kandydata, skierowany został do Zespołu V Nauk Społecznych Rady Doskonałości Naukowej w dniu 12 września 2023 r., który po ponownym zapoznaniu się z recenzjami sporządzonymi w toku pierwszego postępowania (cztery recenzje kończą się pozytywnymi konkluzjami a jedna negatywną) i pełną dokumentacją sprawy, po odniesieniu się do zarzutów zawartych we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, wyraził negatywną opinię w tej sprawie i odmówił uwzględnienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, a tym samym wystąpił za utrzymaniem w mocy decyzji z dnia 22 grudnia 2022 r. odmawiającej wystąpienia do Prezydenta Rzeczpospolitej Polskiej o nadanie skarżącemu tytułu profesora w dziedzinie nauk społecznych w dyscyplinie nauki socjologiczne (wyniki tajnego głosowania z dnia 12 września 2023 r. za uwzględnieniem wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy - 13 głosów, przeciw - 14 głosów, wstrzymujących się - 1 głos).

Prezydium Rady Doskonałości Naukowej, po zapoznaniu się ze stanowiskiem Zespołu oraz zgromadzonym materiałem dowodowym, podjęło w dniu 25 września 2023 r. decyzję o odmowie uwzględnienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, a tym samym podjęło decyzję za utrzymaniem w mocy decyzji z dnia 22 grudnia 2022 r. odmawiającej wystąpienia do Prezydenta Rzeczpospolitej Polskiej o nadanie skarżącemu tytułu profesora (wynik tajnego głosowania z dnia 25 września 2023 r. za uwzględnieniem wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy - 2 głosy, przeciw - 6 głosów, wstrzymujących się - 0 głosów).

Zdaniem RDN, wynik głosowania Prezydium Rady Doskonałości Naukowej wskazuje, że większość jego członków ponownie nie znalazło wystarczających podstaw do uznania, iż kandydat spełnia wymagania określone przepisami ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce. Negatywna konkluzja organu została oparta na analizie zarówno argumentów złożonych przez stronę we wniosku, jak i analizie materiału dowodowego zgromadzonego podczas postępowania. Na dzień wydawania przedmiotowej decyzji strona w ocenie skarżący nie spełnia ustawowych przesłanek do wystąpienia do Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej o nadanie mu tytułu profesora z art. 227 p.s.w.n.

Rada ponownie rozpoznając sprawę uznała, że publikacja zgłoszona jako najważniejsze osiągnięcie naukowe kandydata "Metamorfoza społeczeństwa. Zarys teorii maturacjonizmu linearnocyklicznego (2020 r.)", nie stanowi jednoznacznie działa naukowego, bowiem zawiera elementy mające realizować pewien ideał poznawczy i moralny. Kandydat w ocenie organu ma tendencję do traktowania nauki, a zwłaszcza socjologii, nie jako opisu i próby wyjaśnienia społecznej rzeczywistości, ale jako potencjalne narzędzie pozytywnej przemiany społeczeństwa, jednostek ludzkich w kierunku zakładanego przezeń ideału moralnego. W warstwie merytorycznej publikacji można odnaleźć wątki socjologiczne, jednak wartość pracy w czysto naukowo-socjologicznej warstwie nie jest zbyt wysoka, a wartość warstwy aksjonormatywnej nie prowadzi do żadnych praktycznych konkluzji lub wskazówek.

Ocena negatywna osiągnięcia naukowego kandydata wiąże się przede wszystkim z użytą w publikacji formą, językiem i sposobem argumentacji, tj.: rozwlekłości, powtarzania, redundancji, braku ciągłości argumentacji. Elementy analizy rozpoczynają się jak i kończą bez konkluzji, a użyty sztuczny język ma stworzyć pozory większej oryginalności naukowej. Książka profesorska jest oparta na bardzo dużej liczbie publikacji, lecz użycie licznych cytatów nie jest przemyślane, bowiem cytaty przybierają różne funkcje. Pierwsza grupa cytatów to odwołania faktycznie niezbędne dla argumentacji, druga to szczegółowe, specyficznie dobrane ilustracje, lecz największą grupę stanowią powtarzające się erudycyjne ozdobniki. Celem pracy badawczej powinno być dokonanie odkrycia naukowego lub oryginalnej refleksji, a Rada Doskonałości Naukowej nie dostrzegła w dorobku skarżącego oryginalnej refleksji.

Kolejna publikacja wskazana przez kandydata jako najważniejsze osiągnięcie naukowe to przedłożona na język polski książka prof. R.C. pt. "Socjologia religii. Ujęcie systematyczno-historyczne" z dopisanym przez skarżącego rozdziałem dotyczącym polskiej socjologii religijności. W ocenie Rady, niniejsza publikacja kandydata, stanowi wyłącznie tekst sprawozdawczy, nienoszący cech oryginalności, bowiem jest wyłącznie podręcznikiem przetłumaczonym na kilka języków.

Rada wskazała ponadto, że przesłanka określona w art. 227 ust. 1 lit. b) p.s.w.n. zostanie spełniona, gdy kandydat wykaże uczestnictwo w pracach zespołów badawczych (co najmniej dwóch) realizujących projekty finansowane w drodze konkursów krajowych lub zagranicznych lub odbycie staży naukowych (co najmniej dwóch) w instytucjach naukowych, w tym zagranicznych, lub prowadzenie badań naukowych lub prac rozwojowych (co najmniej dwóch) w uczelniach lub instytucjach naukowych, w tym zagranicznych. Takie rozumienie niniejszej przesłanki wynika z posługiwania się przez ustawodawcę liczbą mnogą wskazując m.in. na "staże", uczestnictwo w pracach zespołów badawczych" lub "prowadzenie badań naukowych".

Organ wyjaśnił, że kandydat nie brał udziału w ogólnopolskich czy zagranicznych projektach badawczych finansowanych w drodze konkursów. Jednakże skarżący we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy podkreśla swoje wielokrotne wyjazdy do włoskiego ośrodka Centro di Igino Giordani w Rocca di Papa wskazując na prowadzenie tam badań naukowych. Pozostałe aktywności kandydata w tym zakresie odnoszą się do udziału w uczelnianych badaniach Zespołu Pracowni Polskiego Pomiaru Postaw i Wartości przy Instytucie Socjologii UKSW oraz udziału w pracach nad projektem pt. "EFEKT SYNERGII - koordynacja lubuskiej ekonomii społecznej", zorganizowanym przez Regionalny Ośrodek Ekonomii Społecznej w Zielonej Górze w 2018 r.

Bezzasadne są w ocenie Rady zarzuty kandydata, iż Rada odwołuje się tylko do jednej negatywnej opinii prof. dr hab. M.A.Z. i wyłącznie na jej podstawie podejmuje negatywną decyzję, jednocześnie pomijając 4 jednoznacznie pozytywne recenzje. Rada Doskonałości Naukowej wzięła pod uwagę całokształt materiału dowodowego zebranego w sprawie, a swoją decyzję podjęła nie tylko na podstawie uzyskanych w sprawie recenzji, ale także w wyniku zapoznania się z dorobkiem kandydata załączonym do wniosku. Organ ocenił całość dorobku kandydata w rozumieniu ustawy prawo o szkolnictwie wyższym, w tym również po uzyskaniu habilitacji. Rada zapoznała się ze wszystkimi recenzjami sporządzonymi w niniejszym postępowaniu, ale przychyliła się w ostatecznej ocenie do recenzji negatywnej, która słusznie kwestionuje "wybitność" dzieła w myśl art. 227 ust. 1 lit. a)p.s.w.n.

.

Rada podkreśliła, że ustawa w zakresie przesłanki "wybitnych osiągnięć naukowych" nie konkretyzuje, kiedy osiągnięcie naukowe może być za takie uznane, w związku z tym należy odwołać się do wykładni językowej oraz systemowej. W tym względzie trafnie wskazuje się w doktrynie, że "podstawową dyrektywą oceny osiągnięcia naukowego jako wybitnego powinno być więc kryterium merytoryczne, odwołujące się do powszechnego znaczenia słowa "wybitny", przez co rozumie się "wybijającego się ponad przeciętność", "znacznego co do rozmiaru lub natężenia", jak również mające na względzie systemowe uwzględnienie okoliczności związanej z tym, że nadanie tytułu naukowego ma stanowić swoiste "ukoronowanie" działalności naukowej, z reguły następujące po spełnieniu warunków do nadania stopnia doktora habilitowanego" (por. K. Ślebzak, (w:) K. Baran (red.), Akademickie prawo zatrudnienia. Komentarz, Warszawa 2020, komentarz do art. 227, poz. 2). "Osiągnięcia naukowe wybitne to takie osiągnięcia, które spełniają "zarówno wymogi stawiane rozprawie doktorskiej, jak i osiągnięcia w postępowaniu habilitacyjnym (znaczny wkład w rozwój dziedziny nauki). Wówczas będzie to osiągnięcie ponadprzeciętne zarówno w kontekście zawartości merytorycznej, jak i ilościowej" (por. K. Ślebzak, (w:) K. Baran (red.), Akademickie prawo zatrudnienia. Komentarz, Warszawa 2020, komentarz do art. 227, poz. 2; K. Ślebzak, Przesłanki nadawania stopnia doktora, doktora habilitowanego oraz tytułu profesora a model awansów naukowych w świetle ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce, Nauka 2020, nr 2, s. 80).

Biorąc pod uwagę powyższe, Rada uznała, że wybitność nie może wyrażać się w przekładzie na język polski książki R.C. Nuovo Manuale di Sociologia della Religione, do którego została dołączona opracowana przez kandydata część siódma dotycząca socjologii religijności w Polsce, czy też publikacja "Metamorfoza społeczeństwa. Zarys teorii maturacjonizmu linearnocyklicznego" pozbawiona oryginalnej refleksji.

Konkludując, Rada oceniła, iż decyzja organu I-instancji odpowiada prawu.

Powyższą decyzję skarżący uczynił przedmiotem skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, wnosząc o uchylenie w całości skarżonej decyzji Rady Doskonałości Naukowej z dnia 25 września 2023 r. (Z5.413.32.2022) oraz uchylenie w całości poprzedzającej ją decyzji z dnia 22 grudnia 2022 r. (Z5.401.32.2022) o odmowie wystąpienia do Prezydenta RP o nadanie skarżącemu tytułu profesora w dziedzinie nauk społecznych w dyscyplinie nauk socjologicznych oraz przekazanie sprawy do Rady Doskonałości Naukowej w celu ponownego rozpoznania.

Zaskarżonej decyzji skarżący zarzucił:

1. Naruszenie przez Radę Doskonałości Naukowej w tym jej organy tj. Prezydium RDN i Zespół V Nauk Społecznych RDN art. 7, 8 § 1,11, 12 § 1, 77 § 1, 80, k.p.a. w zw. z art. 228 ust. 9 p.s.w.n. poprzez nie rozpatrzenie w sposób wyczerpujący materiału dowodowego w postaci recenzji Prof. M. Z., Prof. K. F., Prof. M. C., Prof. A. M., Prof. S. Z. oraz innych materiałów dowodowych zgromadzonych w toku postępowania o nadania tytułu profesora prowadzonego przez Radę Doskonałości Naukowej, dorobku naukowego skarżącego, nie ustalenie prawdziwego stanu faktycznego, z czym związany jest obowiązek wyczerpującego i wnikliwego rozpatrzenia materiału dowodowego, prawidłowego udokumentowania przebiegu postępowania oraz jego wyników i właściwego uzasadnienia podjętej decyzji, w tym wszechstronnego wyjaśnienia, dlaczego Rada Doskonałości Naukowej nie uwzględniła czterech pozytywnych opinii recenzentów specjalistów z dziedziny nauk społecznych, a oparła się wyłącznie na jednej negatywnej dla skarżącego opinii recenzenta, naruszenie słusznego interesu skarżącego, nie działanie w sposób budzący zaufanie skarżącego i nie wyjaśnienie skarżącemu zasadności przesłanek którymi kierowała się Rada Doskonałości Naukowej odmawiając wystąpienia do Prezydenta RP o nadania tytułu profesora oraz przekroczenie granic swobodnej oceny zgromadzonych w postępowaniu dowodów, oraz sprzeczność wniosków RDN o istotnych okolicznościach sprawy z materiałem dowodowym zgromadzonym w sprawie, które to okoliczności stały się podstawą faktyczną rozstrzygnięcia i przez to wpłynęły na jego ostateczny kształt, w postaci:

a) sprzecznego z zasadami logiki i doświadczenia życiowego przyjęcia, że skarżący nie spełnia przesłanek nadania mu tytułu profesora, pomimo że czterech z pięciu powołanych przed RDN w postępowaniu recenzentów stwierdziło, że skarżący spełnia przesłanki nadania mu tytułu profesora,

2. Naruszenie art. 107 § 1 pkt 6 i § 3 k.p.a. w związku z art. 228 ust. 9 p.s.w.n. poprzez:

- sporządzenie niewłaściwego uzasadnienia skarżonej decyzji, w którym nie wyjaśniono, dlaczego nie uwzględniono czterech pozytywnych recenzji i jednocześnie tym czterem pozytywnym recenzjom w uzasadnieniu nie odmówiono wiarygodności i nie podważono ich mocy dowodowej, a jednocześnie uwzględniono jedną negatywną recenzję bez wyjaśnienia czy uznano ją za wiarygodną i czy przyznano jej moc dowodową,

- nie wyjaśnienie przyczyn sprzeczności pomiędzy 4 recenzjami pozytywnymi i jedną negatywną i jakie wnioski wypływają z tej sprzeczności,

- uznanie, że uzasadnienie skarżonej decyzji może mieć charakter ogólnikowy, co pozostaje w sprzeczności z obowiązkiem RDN do wnikliwej analizy przesłanek nadania tytułu profesora i wyjaśnienia ich występowania lub braku,

- nie wyjaśnienie dlaczego RDN uwzględnia jedną recenzję kwestionującą wybitność osiągnięć, a nie uwzględnia 4 recenzji które wskazują, że osiągnięcia naukowe są wybitne.

Naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało istotny wpływ na wynik sprawy:

3. art. 227 ust. 1 pkt 1 lit. a i b i pkt 2 p.s.w.n. poprzez niewłaściwe zastosowanie w postaci uznania, że skarżący nie spełniania przesłanek nadania tytułu profesora pomimo, że czterej z pięciu Recenzentów potwierdziło w swoich opiniach, że skarżący spełnia przesłanki nadania tytułu profesora oraz uznanie, że skarżący powinien brać udział w ogólnopolskich czy zagranicznych projektach badawczych finansowanych w drodze konkursów aby spełnić przesłankę nadania tytułu profesora, pomimo, że art. 227 ust. 1 pkt 1 lit. b) p.s.w.n. nie wymaga aby skarżący brał udział w ogólnopolskich czy zagranicznych projektach badawczych finansowanych w drodze konkursów aby spełnić przesłanki nadania tytułu profesora,

4. Naruszenie art. 228 ust. 7 w zw. z art. 228 ust. 9 p.s.w.n. w zw. z art. 127 § 3 k.p.a. w zw. z art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. poprzez jego nie zastosowanie i utrzymanie w mocy decyzji RDN z dnia 22 grudnia 2022 r. (Z5.401.32.2022).

Powyższe zarzuty znalazły rozwinięcie w obszernym uzasadnieniu skargi, w którym także przytoczono liczne orzecznictwo.

Zasadniczą kwestią zaakcentowaną w uzasadnieniu skargi, jest nieuwzględnienie 4 pozytywnych recenzji i oparcie się organu wyłącznie na recenzji negatywnej dla skarżącego, a ponadto brak uzasadnienia z jakich powodów uwzględniono tę właśnie negatywną recenzję. Ponadto zdaniem skarżącego, RDN nie dokonał oceny formalnej żadnej z recenzji, czy są to recenzje kompletne, wyczerpujące, odnoszące się do całości dorobku naukowego, czy zawierają konkluzje spójne w wywodem itd. Skarżący wskazał również na treść art. 228 ust. 9 p.s.w.n., nakazującego odpowiednie stosowanie k.p.a., w tym art. 107 § 3 k.p.a. w postępowaniach w sprawie nadania tytułu profesora, w zakresie nieuregulowanym w ustawie. Zdaniem skarżącego, decyzja RDN nie zawiera uzasadnienia wymaganego przez przepisy prawa. W uzasadnieniu nie wskazano wystarczająco na pozytywne elementy dorobku naukowego wskazanego przez Recenzentów w 4 pozytywnych recenzjach.

Skarżący podniósł też, że druga przesłanka nadania tytułu profesora została ujęta w sposób alternatywny. Jedną z możliwości jest wykazanie uczestniczenia w pracach zespołów badawczych realizujących projekty finansowane w drodze konkursów krajowych lub zagranicznych, drugą zaś wykazanie odbycia staży naukowych w instytucjach naukowych. Ustawodawca nie sprecyzował jednak, jak należy rozumieć staż ani jak długo powinien on trwać. RDN w swojej decyzji odmownej jako podstawę odmowy przedstawienia do profesury wskazał brak udziału w ogólnopolskich czy zagranicznych projektach badawczych finansowanych w drodze konkursów. Skarżący nie był zobligowany do udziału w ogólnopolskich czy zagranicznych projektach badawczych finansowanych w drodze konkursów ponieważ przesłankę art. 227 ust. 1 pkt 1 lit b) p.s.w.n. zrealizował przez dwie dopuszczalne i alternatywne aktywności jak staże i prowadzenie badań naukowych i prac rozwojowych.

Organ w odpowiedzi na skargę, wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021 r. poz. 137), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W myśl art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 259, dalej: "p.p.s.a."), sąd administracyjny rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Sąd uwzględnia skargę w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a.), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (art. 145 § 1 pkt 1 lit. b) p.p.s.a.) oraz innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a.). W przypadkach, gdy zachodzą przyczyny określone w art. 156 k.p.a. lub w innych przepisach, sąd stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.).

Wskazane wyżej regulacje, określają podstawową funkcję sądownictwa administracyjnego i toczącego się przed nim postępowania, którą jest sprawowanie wymiaru sprawiedliwości poprzez działalność kontrolną nad wykonywaniem administracji publicznej. Podkreślić należy, że w ramach tej kontroli sąd administracyjny nie bada celowości, czy też słuszności zaskarżonej decyzji. Nie jest zatem władny oceniać takich okoliczności jak pokrzywdzenie strony decyzją wówczas, gdy wiąże się ona z negatywnymi dla niej skutkami, bowiem związany jest normą prawną odzwierciedlającą wolę ustawodawcy, wyrażoną w treści odpowiedniego przepisu prawa.

Rozpoznając sprawę w ramach tak zakreślonej kognicji, Sąd nie dopatrzył się w działaniu organu ani naruszenia norm prawa materialnego, ani też naruszenia przepisów postępowania, które uzasadniałoby uwzględnienie złożonej skargi.

Podstawę prawną rozstrzygnięć organów w niniejszej sprawie, stanowił art. 227 ust. 1 p.s.w.n., zgodnie z którym tytuł profesora może być nadany osobie, która:

1) posiada stopień naukowy doktora habilitowanego oraz:

a) wybitne osiągnięcia naukowe krajowe lub zagraniczne,

b) uczestniczyła w pracach zespołów badawczych realizujących projekty finansowane w drodze konkursów krajowych lub zagranicznych lub odbyła staże naukowe w instytucjach naukowych, w tym zagranicznych, lub prowadziła badania naukowe lub prace rozwojowe w uczelniach lub instytucjach naukowych, w tym zagranicznych,

2) posiada stopień doktora habilitowanego w zakresie sztuki oraz wybitne osiągnięcia artystyczne - a także spełnia wymaganie, o którym mowa w art. 20 ust. 1 pkt 5 (tj. w okresie od dnia 22 lipca 1944 r. do dnia 31 lipca 1990 r. nie pracowała w organach bezpieczeństwa państwa w rozumieniu art. 2 ustawy z dnia 18 października 2006 r. o ujawnianiu informacji o dokumentach organów bezpieczeństwa państwa z lat 1944-1990 oraz treści tych dokumentów (Dz. U. z 2020 r. poz. 2141 oraz z 2021 r. poz. 255), nie pełniła w nich służby ani nie współpracowała z tymi organami).

Jednym z zasadniczych zarzutów skargi, jest nieuwzględnienie 4 pozytywnych recenzji i oparcie się organu wyłącznie na recenzji negatywnej dla skarżącego, a ponadto brak uzasadnienia z jakich powodów uwzględniono tę właśnie negatywną recenzję, co w ocenie skarżącego narusza art. 228 ust. 9 p.s.w.n. w zw. z art. 107 § 3 k.p.a.

Zdaniem Sądu zarzut ten nie zasługuje na uwzględnienie.

Wyjaśnić bowiem należy, że sąd administracyjny w ramach swojej kognicji nie jest uprawniony do merytorycznej kontroli recenzji, stanowiących podstawę decyzji RDN. Sąd nie ocenia również, czy osoba ubiegająca się o nadanie jej tytułu profesora posiada znaczny dorobek naukowy oraz wybitne osiągnięcia naukowe (vide wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 30 maja 2008 r., sygn. akt I OSK 212/08 - ( wszystkie powołane orzeczenia publ. Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych, https://orzeczenia.nsa.gov.pl). Sąd nie jest także upoważniony do rozwiązywania merytorycznych sporów powstałych w świecie nauki. W zakresie kognicji sądu administracyjnego pozostaje wyłącznie zbadanie, czy w toku postępowania nie doszło do naruszenia norm postępowania, określonych przepisami p.s.w.n. i statutu RDN, a także przepisów k.p.a. w sposób mogący mieć wpływ na wynik sprawy. Jak trafnie wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 20 stycznia 2022 r., sygn. akt III OSK 4833/21 "W sprawach o nadanie stopni naukowych sąd administracyjny sprawuje kontrolę jedynie w zakresie badania legalności decyzji Centralnej Komisji, czyli czy decyzja ta została wydana zgodnie z przepisami regulującymi tryb i zasady postępowania w tego rodzaju sprawach. Rolą sądu administracyjnego nie jest wkraczanie w merytoryczną ocenę dorobku naukowego osoby ubiegającej się o nadanie tytułu naukowego dokonaną w toku postępowania w recenzjach naukowych. Sąd administracyjny nie dokonuje oceny, czy w świetle zebranego materiału dowodowego skarżąca spełniała wymogi przedstawienia jej do tytułu profesora z art. 26 ust. 1 ustawy z 14 marca 2003 r. o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz o stopniach i tytule w zakresie sztuki, lecz bada czy postępowanie o nadanie tytułu profesora zostało przeprowadzone zgodnie z regułami proceduralnymi".

Zgodnie z powołanym w skardze art. 228 ust. 9 p.s.w.n., w postępowaniach w sprawie nadania tytułu profesora, w zakresie nieuregulowanym w ustawie, stosuje się odpowiednio przepisy k.p.a. Nie jest jednak możliwe, tak jak oczekuje tego skarżący, precyzyjne wskazanie w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji zgodnie z wymogami art. 107 § 3 k.p.a., motywów, jakimi kierował się organ oceniając dorobek naukowy skarżącego oraz uwzględniając wydane recenzje, w tym jedną negatywną dla skarżącego.

Zasady postępowania przed RDN powodują niejednokrotnie ograniczenia dla uprawnień strony, które to uprawnienia w procedurze administracyjnej są standardem. Z uwagi na fakt, iż w przedmiotowym postępowaniu przepisy k.p.a. stosuje się jedynie odpowiednio, a nie wprost, przenoszenie poglądów wyrażonych w orzecznictwie poświęconym respektowaniu praw strony w ogólnym postępowaniu administracyjnym - w przypadku postępowania przed RDN - musi następować w sposób ostrożny i wyważony. "Decyzja Centralnej Komisji jest uchwałą podejmowaną przez określone gremium i to w głosowaniu tajnym. Głosowanie to jest przy tym tajne zarówno dla kandydata, jak i dla członków Komisji. Z tego powodu uzasadnienie decyzji musi cechować pewna ogólnikowość, gdyż zapadłe w omawianym trybie rozstrzygnięcie stanowi pewną wypadkową szeregu ocen i poglądów, niekoniecznie podzielanych w całości przez całe gremium. W orzecznictwie NSA wielokrotnie wskazywano, że uzasadnienie decyzji Centralnej Komisji ( obecnie RDN), nie może być wyczerpujące i nie musi ściśle odpowiadać wymogom art. 107 § 3 k.p.a. "(vide wyroki NSA: z 10 grudnia 2009 r., sygn. akt I OSK 902/09 i z 27 kwietnia 2010 r., sygn. akt I OSK 1226/09). "Sąd w składzie orzekającym w niniejszej sprawie w pełni podziela powyższe stanowisko, iż powodów rozstrzygnięcia podjętego w trybie tajnego głosowania nie da się przedstawić w formie uzasadnienia, o jakim mowa w art. 107 § 3 k.p.a., a tym samym ograniczenie uzasadnienia wydanej w niniejszej sprawie decyzji Centralnej Komisji z 25 marca 2019 r. nie stanowi naruszenia tego przepisu postępowania".

Postępowanie wyjaśniające w sprawach tytułu profesora (a także stopni naukowych) odpowiada założeniom modelu eksperckiego. Udział recenzentów w postępowaniu ma dostarczyć materiału stwarzającego wyczerpującą podstawę do sformułowania jasnych w swojej treści wniosków na temat kwalifikacji i osiągnięć osoby zabiegającej o awans naukowy, a w konsekwencji - przyznania przez właściwy organ uprawnienia jednostce lub odmowy jego przyznania. Ten sposób procedowania (z uwzględnieniem zasady kolegialności dochodzenia do konkluzji, przy jednoczesnym poważnym ograniczeniu zakresu stosowania zasady wynikającej z art. 10 k.p.a.) wykracza poza tradycyjny schemat dowodzenia w postępowaniu administracyjnym. Z tych przyczyn stosowanie większości przepisów rozdziału 4 działu II k.p.a. jest wyłączone jako bezprzedmiotowe (vide Z. Kmieciak, J. Wegner, Odpowiednie stosowanie przepisów kodeksu postępowania administracyjnego w sprawach nadawania stopni naukowych i tytułu profesora, PiP 2021/3/3-21).

O rezultacie postępowania w tego rodzaju sprawach nie decyduje arytmetyczna większość pozytywnych lub negatywnych recenzji, lecz całokształt materiału dowodowego zebranego w sprawie, poddanego ocenie Prezydium RDN i znajdującego odzwierciedlenie w wyniku tajnego (tak dla kandydatki, jak i dla członków organu) głosowania. Z tego powodu uzasadnienie decyzji RDN musi cechować pewna ogólnikowość, gdyż rozstrzygnięcie stanowi wypadkową szeregu ocen i poglądów, niekoniecznie podzielanych przez całe gremium.

Z akt administracyjnych kontrolowanej sprawy wynika, że organ nie dopuścił się naruszenia przepisów art. 228 p.s.w. normujących postępowanie w przedmiocie nadania tytułu profesora: recenzentów powołano w sposób prawidłowy i w odpowiedniej liczbie (z uwzględnieniem wymogów przewidzianych w art. 229 p.s.w.); przygotowali oni w ustawowym terminie umotywowane opinie; ponadto został zachowany wymagany prawem tryb głosowania nad uchwałami, a protokoły z posiedzeń Zespołu oraz Prezydium RDN wystarczająco relacjonują przebieg posiedzeń i rezultaty głosowań, zaś wydane w ich wyniku rozstrzygnięcie zawiera niezbędne elementy, o których mowa w art. 107 § 1 k.p.a.

Wskazać w tym miejscu należy, że wbrew zarzutom skargi, Rada wzięła pod uwagę całokształt materiału dowodowego zebranego w sprawie, a swoją decyzję podjęła nie tylko na podstawie uzyskanych w sprawie recenzji, ale także w wyniku zapoznania się z dorobkiem kandydata załączonym do wniosku. Organ ocenił całość dorobku kandydata w rozumieniu ustawy prawo o szkolnictwie wyższym, w tym również po uzyskaniu habilitacji. Rada zapoznała się ze wszystkimi recenzjami sporządzonymi w niniejszym postępowaniu, ale przychyliła się w ostatecznej ocenie do recenzji negatywnej, która kwestionuje "wybitność" dzieła w myśl art. 227 ust. 1 pkt 1 lit. a) p.s.w.n. Rada uznała, że wybitność nie może wyrażać się m.in. w przekładzie na język polski książki R.C. Nuovo Manuale di Sociologia della Religione, do którego została dołączona opracowana przez kandydata część siódma dotycząca socjologii religijności w Polsce, czy też publikacja "Metamorfoza społeczeństwa. Zarys teorii maturacjonizmu linearnocyklicznego" pozbawiona oryginalnej refleksji. Rada zatem dostatecznie uzasadniła swoje stanowisko.

Ponadto Rada wskazała, że autor negatywnej recenzji dostarczył argumentów merytorycznych wskazujących na to, że kandydat nie posiada wybitnych osiągnięć naukowych oraz nie spełnia przesłanki określonej w art. 227 ust. 1 pkt 1 lit b) p.s.w.n. W ocenie Rady, pozytywne w swojej konkluzji recenzje, nie wskazują na konkretne walory badawcze, które można uznać za wybitne. Tym samym pozostali recenzenci - autorzy pozytywnych recenzji - nie przekonali Rady, że osiągnięcia naukowe kandydata są wybitne i stanowią spełnienie wszystkich warunków ustawy.

Podkreślenia w tym miejscu wymaga, że brak możliwości spełnienia jakiejkolwiek przesłanki określonej w art. 227 p.s.w.n., eliminuje możliwość podjęcia pozytywnej decyzji o wystąpieniu do Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z wnioskiem o nadanie kandydatowi tytułu profesora. Samo zatem nieuznanie przez Radę osiągnięć naukowych kandydata za wybitne, determinowało wydanie negatywnej dla niego decyzji.

Niezasadny jest także w ocenie Sądu zarzut skarżącego naruszenia przez organ art. 227 ust. 1 pkt 1 lit. b) p.s.w.n. poprzez uznanie, że skarżący powinien brać udział w ogólnopolskich czy zagranicznych projektach badawczych finansowanych w drodze konkursów aby spełnić przesłankę nadania tytułu profesora.

Wyjaśnić należy, że art. 227 ust. 1 pkt 1 lit. b) p.s.w.n. wskazuje, że konieczne jest spełnienie przez kandydata wymagań w zakresie uczestniczenia w pracach zespołów (co najmniej dwóch zespołów) badawczych realizujących projekty (co najmniej dwa projekty projekty) finansowane w drodze konkursów krajowych lub zagranicznych lub odbycia staży (co najmniej dwóch staży) naukowych w instytucjach naukowych, w tym zagranicznych, lub prowadzenia badań naukowych lub prac rozwojowych w uczelniach lub instytucjach naukowych (w co najmniej dwóch uczelniach lub instytucjach naukowych), w tym zagranicznych.

Sąd podziela pogląd skarżącego, że przesłanka z art. 227 ust. 1 pkt 1 lit. b) p.s.w.n., została przedstawiona w sposób alternatywny. Jest ona spełniona, jeżeli wnioskodawca wykaże jedną z wyżej wspomnianych aktywności, która zaistniała po uzyskaniu przez niego stopnia doktora habilitowanego:

Zdaniem Sądu, organ ocenił obie te przesłanki.

Wskazał, że kandydat w autoreferacie wymienia m.in. udział w badaniach Zespołu Pracowni Polskiego Pomiaru Postaw i Wartości przy Instytucie Socjologii UKSW oraz udział w pracach nad projektem pt. "EFEKT SYNERGII - koordynacja lubuskiej ekonomii społecznej" zorganizowany przez Regionalny Ośrodek Ekonomii Społecznej w Zielonej Górze w 2018 r.

Niniejsze aktywności, ani pozostałe wskazane w autoreferacie, jak słusznie wskazał organ, nie stanowią łącznego spełnienia warunku: "uczestniczenia w pracach zespołów (co najmniej dwóch zespołów) badawczych realizujących projekty (co najmniej dwa projekty) finansowane w drodze konkursów krajowych lub zagranicznych".

Pierwsza ze wskazanych aktywności stanowi o uczestnictwie w pracach zespołu, a więc zespołu Pracowni Polskiego Pomiaru Postaw i Wartości.

Aktywność taka musi wiązać się z uzyskaniem finansowania w drodze konkursu. Ponadto Kandydat powinien wykazać co najmniej dwie aktywności tego samego rodzaju.

Udział w pracach nad projektem pt. "EFEKT SYNERGII - koordynacja lubuskiej ekonomii społecznej" zorganizowanym przez Regionalny Ośrodek Ekonomii Społecznej w Zielonej Górze nie spełnia warunku prowadzenia badań naukowych lub prac rozwojowych w uczelniach lub instytucjach naukowych, bowiem badania te nie były prowadzone ani w uczelni ani w instytucji naukowej.

Rada słusznie również oceniła, że wielokrotne wyjazdy skarżącego do włoskiego ośrodka Centro di Igino Giordani w Rocca di Papa, udział w uczelnianych badaniach Zespołu Pracowni Polskiego Pomiaru Postaw i Wartości przy Instytucie Socjologii UKSW oraz udział w pracach nad projektem pt. "EFEKT SYNERGII - koordynacja lubuskiej ekonomii społecznej", zorganizowanym przez Regionalny Ośrodek Ekonomii Społecznej w Zielonej Górze w 2018 r. nie pozwala uznać spełnienie przez skarżącego przesłanki określonej w art. 227 ust. 1 pkt 1 lit. b) p.s.w.n.

Reasumując, w ocenie Sądu, postępowanie w sprawie wystąpienia do Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej o nadanie tytułu profesora w dziedzinie nauk społecznych w dyscyplinie nauk socjologicznych, prowadzone było zgodnie z przepisami p.s.w.n., nie doszło również do naruszenia przepisów k.p.a., w zakresie, w jakim miały one zastosowanie. Sąd nie był natomiast uprawniony do merytorycznej kontroli recenzji stanowiących podstawę wydanej decyzji. Analiza czynności podjętych w postępowaniu zakończonym zaskarżoną decyzją wskazuje, że organ nie naruszył prawa w sposób uzasadniający uchylenie zaskarżonego aktu.

Mając na uwadze powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na mocy art. 151 p.p.s.a., oddalił skargę.