Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 361/09
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2009-09-10 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6148 Działalność badawczo-rozwojowa
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Minister Nauki i Szkolnictwa Wyższego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 28, 29, 30, 107 par. 3, 127 par. 1, 134, 138 par. 1  pkt 3
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 43
journal: Dz.U. 2004 nr 238 poz 2390
law: Ustawa z dnia 8 października 2004 r. o zasadach finansowania nauki
article: art. 15 ust. 4 i 5
journal: Dz.U. 2001 nr 33 poz 389
law: Ustawa z dnia 12 stycznia 1991 r. o Komitecie Badań Naukowych - tekst jednolity.
article: art. 151
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1271
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Daniela Kozłowska Sędziowie Sędzia WSA Elżbieta Lenart (spr.) Sędzia WSA Agnieszka Miernik Protokolant Ewa Nieora po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 sierpnia 2009 r. sprawy ze skargi P. T. na decyzję Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia [...] stycznia 2009 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego. oddala skargę.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] stycznia 2009 r. nr [...] Minister Nauki i Szkolnictwa Wyższego - po rozpatrzeniu wniosku P. T. o ponowne rozpatrzenie sprawy rozstrzygniętej decyzją Ministra Nauki i Informatyzacji nr [...] z dnia [...] lipca 2005 r. - umorzył postępowanie odwoławcze.

Zaskarżona decyzja została wydana w oparciu o następujący stan faktyczny sprawy.

Minister Nauki i Informatyzacji decyzją z dnia [...] lipca 2005 r. nr [...] - po rozpatrzeniu wniosku z dnia 31 stycznia 2005 r. o finansowanie projektu badawczego - odmówił przyznania jednostce naukowej Instytutowi [...] we W. środków finansowych na realizację projektu badawczego pt.: "[...]".

W uzasadnieniu orzeczenia Minister stwierdził, że wniosek był rozpatrywany z uwzględnieniem kryteriów określonych w § 52 ust. 1 rozporządzenia Przewodniczącego Komitetu Badań Naukowych z dnia 30 listopada 2001 r. w sprawie kryteriów i trybu przyznawania i rozliczania środków finansowych ustalanych w budżecie państwa na naukę (Dz. U. z 2001 r. Nr 146, poz.1642 ze zm.). W wyniku postępowania konkursowego został sklasyfikowany na pozycji [...] listy rankingowej projektów badawczych Zespołu Roboczego Nauk Ścisłych ZR-2. Komisja Rady Nauki na posiedzeniu w dniu 7 lipca 2005 r. nie rekomendowała wniosku do finansowania. Rekomendację komisji i dofinansowanie uzyskały wnioski do pozycji 42 ww. listy rankingowej zespołu.

Instytut [...] we W. i P. T. wystąpili do Ministra Nauki i Informatyzacji z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy. Jednocześnie P. T. wniósł o przywrócenie terminu do złożenia "odwołania".

Minister Nauki i Informatyzacji decyzją z dnia [...] października 2005 r. nr [...] - po rozpatrzeniu wniosków jednostki naukowej i kierownika projektu -na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 19 maja 2006 r., sygn. akt I SA/Wa 2287/05 uchylił powyższą decyzję, wskazując, że organ rozpatrzył merytorycznie sprawę, a w pierwszej kolejności winien być rozpatrzony wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy w trybie art. 58 kpa.

Postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2006 r. Minister Nauki i Szkolnictwa Wyższego przywrócił P. T. termin do wniesienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy.

Decyzją z dnia [...] grudnia 2006 r. nr [...] Minister Nauki i Szkolnictwa Wyższego utrzymał w mocy decyzję Ministra Nauki i Informatyzacji z dnia [...] lipca 2005 r. nr [...] o odmowie przyznania środków finansowych na realizację projektu badawczego.

Na powyższą decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożył P. T.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 27 czerwca 2007 r., sygn. akt I SA/Wa 319/07, uchylił decyzję Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia [...] grudnia 2006 r., nr [...].

W uzasadnieniu tego orzeczenia Sąd wskazał, że uznał skarżącego, tj. kierownika projektu badawczego, za stronę w postępowania w rozumieniu art. 28 kpa , zatem mógł on wystąpić z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy, o którym mowa w art. 5 ust.1 ustawy z dnia 8 października 2004 r. o zasadach finansowania nauki (Dz. U. Nr 238, poz. 2390 ze zm.).

Zwrócił też uwagę, że wnioski o ponowne rozpatrzenie sprawy złożyli Instytut [...] i P. T. Oba wnioski wpłynęły po terminie, zaś z wnioskiem o przywrócenie terminu wystąpił jedynie P. T. (wniosek z dnia 17 sierpnia 2005 r.). Postanowieniem z dnia [...]sierpnia 2006 r. po rozpatrzeniu wniosku z dnia 17 sierpnia 2005 r. przywrócony został termin do wniesienia wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy. Wprawdzie nie wskazano w postanowieniu podmiotu, któremu termin został przywrócony, ale w ocenie Sądu, skoro o przywrócenie terminu w dniu 17 sierpnia 2005 r. występował jedynie P. T., to przywrócenie to nie mogło dotyczyć również Instytutu. Brak więc było podstaw do rozpoznania wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy wniesionego przez tę jednostkę z uchybieniem terminu.

Sąd wskazał także, iż materiał dokumentacyjny sprawy nie pozwolił na wyjaśnienie powstałych wątpliwości, co do prawidłowości postępowania poprzedzającego wydanie decyzji z dnia [...] grudnia 2006 r., ponadto w aktach sprawy brak jest protokołu z posiedzenia Zespołu Odwoławczego Rady Nauki z dnia 12 października 2006 r., nieznany jest też jego skład osobowy.

W wyniku wniesienia skargi kasacyjnej przez Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego, Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 30 maja 2008 r., sygn. akt I OSK 172/08 oddalił skargę kasacyjną stwierdzając, że zaskarżony wyrok odpowiada prawu, chociaż nie wszystkie argumenty zawarte w jego uzasadnieniu należy podzielić.

Naczelny Sąd Administracyjny nie podzielił poglądu Sądu pierwszej instancji, że rozpoznanie skargi P. T. będącego kierownikiem projektu badawczego i pracownikiem Instytutu [...] przesądziło o posiadaniu przez niego przymiotu strony tego postępowania. Sąd wskazał, że obowiązkiem organu rozpatrującego wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy było ustalenie, czy środek zaskarżenia został wniesiony przez uprawniony podmiot oraz czy został wniesiony w ustawowym terminie. Zlecenie to nie zostało należycie wykonane przez organ administracji. Sąd zauważył, że Minister winien wyjaśnić, czy P. T. działał w imieniu własnym, czy też w imieniu Instytutu [...]. W przypadku, gdy osoba ta nie legitymuje się pełnomocnictwem to, czy P. T. posiada uprawnienie do wystąpienia z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy. Zgodnie bowiem z art. 127 § 3 kpa tylko strona może zwrócić się z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy.

Organ nie badając tych kwestii wydał postanowienie z dnia [...] sierpnia 2006 r., którym po rozpatrzeniu wniosku z dnia 17 sierpnia 2005 r., a więc wniosku P. T., przywrócił termin do wniesienia wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy i skierował to postanowienie do Instytutu [...] oraz do P. T., czym naruszył przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego. Naruszenie to polega na tym, że organ albo przywrócił termin bez wniosku Instytutu, chyba że P. T. był umocowany do działania w imieniu Instytutu, choć pełnomocnictwa takiego nie przedstawił, bądź też organ przywrócił termin na wniosek P. T. nie badając, czy jest on legitymowany do złożenia w imieniu własnym wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy.

Zgodnie z art. 43 ustawy z dnia 8 października 2004 o zasadach finansowania nauki postępowania wszczęte i nie zakończone przed zniesionym Komitetem Badań Naukowych toczą się nadal przed Ministrem na dotychczasowych zasadach. Z uwagi na to, że wniosek został wniesiony 31 stycznia 2005 r., a datę tę należy uznać za wszczęcie postępowania, to postępowanie powinno się toczyć na zasadach określonych w przepisach ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o Komitecie Badań Naukowych oraz rozporządzenia Przewodniczącego Komitetu Badań Naukowych z dnia 30 listopada 2001 r. w sprawie kryteriów i trybu przyznawania i rozliczania środków finansowych ustalonych w budżecie państwa na naukę, co do finansowania projektu badawczego, ale przed organem wskazanym w przepisach powołanej ustawy z dnia 8 października 2004 r. o zasadach finansowania nauki, w tym organami opiniodawczymi i doradczymi, według ustalonego w tej ustawie trybu ich działania.

Naczelny Sad Administracyjny wskazał, że zgodnie z art. 15 ust. 4 powołanej wyżej ustawy o Komitecie Badań Naukowych, środki o których mowa w art. 14 ust. 2 pkt 3 przyznawane są bezpośrednio jednostkom naukowym uczestniczącym w realizacji projektów badawczych.

Ponadto, z przepisów powołanego wyżej rozporządzenia wynika, że finansowanie badań naukowych odbywa się dwuetapowo. Najpierw występuje przyznanie środków na podstawie decyzji, a następnie przekazanie przyznanych środków na podstawie dotacji przedmiotowej, decyzji lub umowy.

Zgodnie z § 54 tego rozporządzenia środki finansowe na realizację projektu własnego są przekazywane jednostce, w której realizowany jest projekt, na podstawie umowy zawartej z kierownikiem projektu i z tą jednostką, w ratach kwartalnych lub zgodnie z harmonogramem prac określonym w umowie. Środkami finansowymi przekazanymi na realizację projektu własnego dysponuje kierownik projektu. Z tym, że jego dyspozycje wykonywane po zatwierdzeniu projektu własnego są przekazywane jednostce, w której realizowany jest projekt, na podstawie umowy zawartej z kierownikiem projektu i z tą jednostką. Jednostka ta sprawuje nadzór na realizacją projektu i nad prawidłowością wydawania środków finansowych zgodnie z zawartą umową.

Jeżeli zatem można mówić o współuczestnictwie koniecznym jednostki naukowej i kierownika projektu badawczego, to następuje to współuczestnictwo dopiero na etapie zawierania umowy o przekazaniu środków finansowych, a nie na etapie ich przyznawania, gdyż przyznawane są one jednostce naukowej.

Natomiast decyzja Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia [...] grudnia 2006 r. wydana została na podstawie, między innymi, przepisu art. 10 ust. 1 pkt 2 powołanej ustawy z dnia 8 października 2004 r. o zasadach finansowania nauki oraz § 48 ust. 1 rozporządzenia Ministra Nauki i Informatyzacji z dnia 4 sierpnia 2005 r. w sprawie kryteriów i trybu przyznawania i rozliczania środków finansowych na naukę (Dz. U. Nr 161, poz. 1359), a więc przepisów, które nie mają zastosowania w niniejszej sprawie.

Z mocy bowiem powołanego wyżej przepisu art. 43 ustawy z dnia 8 października 2004 r. do postępowań wszczętych i nie zakończonych stosuje się zasady ustalone przepisami, które obowiązywały przed dniem 4 lutego 2005 r. - to jest przed dniem wejścia w życie tej ustawy. Nie budzi wątpliwości, że przepis ten reguluje kwestie intertemporalne, to znaczy wpływ nowego prawa na stosunki powstałe pod działaniem prawa dotychczasowego i to w ten sposób, że przedłuża obowiązywanie "dawnego prawa" do czasu zakończenia spraw będących w toku.

Wobec powyższego Naczelny Sąd Administracyjny nie podzielił poglądu Sądu pierwszej instancji, że w niniejszej sprawie mają mieć zastosowanie, do rozstrzygnięcia meritum sprawy, przepisy powołanego wyżej rozporządzenia Ministra Nauki i Informatyzacji z dnia 4 sierpnia 2005 r. w sprawie kryteriów i trybu przyznawania i rozliczania środków finansowych na naukę, które weszły w życie w dniu 9 sierpnia 2005 r., a więc po wejściu w życie ustawy z dnia 8 listopada 2004 r. - gdyż są to już przepisy "nowe". Przepisy te będą jednak stosowane, co do trybu postępowania przed właściwym organem, którym jest obecnie minister, ponieważ Komitet Badań Naukowych został zniesiony.

W tej sytuacji Sąd nie podzielił też wywodów Sądu pierwszej instancji, co do meritum sprawy opartych na przepisach "nowego" prawa, a nadto zauważył, że są one przedwczesne.

Sąd stwierdził bowiem, iż decyzja Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia [...] grudnia 2006 r. wydana została po rozpatrzeniu wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy Instytutu [...] z dnia 19 sierpnia 2005 r. i dr P. T. z dnia 17 sierpnia 2005 r. – podczas, gdy pismo z dnia 17 sierpnia 2005 r. stanowiło wniosek o przywrócenie terminu, złożone zostało wyłącznie przez P. T. i wniosek ten został rozstrzygnięty, wprawdzie wadliwie, postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2006 r.

Podsumowując Sąd stwierdził, że naruszenie przepisów procesowych oraz niewłaściwe zastosowanie prawa materialnego w zaskarżonej decyzji powoduje, że wyrok Sądu pierwszej instancji - mimo częściowo błędnego uzasadnienia - odpowiada prawu.

Rozpoznając po raz kolejny niniejszą sprawę Minister Nauki i Szkolnictwa Wyższego postanowieniem z dnia [...]grudnia 2008 r. przywrócił P. T. termin do wniesienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy.

W dniu 3 stycznia 2009 r. P. T. złożył wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy. W uzasadnieniu stwierdził, że niepotrzebnie ustalano, kto złożył wniosek, ponieważ został on wniesiony przez niego w imieniu własnym, gdyż Instytut nie miał podstaw do składania jakiegokolwiek wniosku w tej sprawie.

Po rozpatrzeniu tego wniosku Minister Nauki i Szkolnictwa Wyższego decyzją z dnia [...]stycznia 2009 r. nr [...] umorzył postępowanie odwoławcze.

W uzasadnieniu orzeczenia organ ustalił, że:

- wniosek Instytutu o ponowne rozpatrzenie sprawy z dnia 19 sierpnia 2005 r. został wniesiony po terminie, zaś wniosku o przywrócenie terminu Instytut nie złożył,

- wniosek P. T. z dnia 17 sierpnia 2005 r. o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy został wniesiony jedynie w imieniu własnym,

- P. T. uprawdopodobnił, że uchybienie nastąpiło bez jego winy – co stanowiło podstawę postanowienia z dnia [...] grudnia 2008 r. przywracającego mu termin.

Dodał, że na podstawie wskazań Sądu – niniejsze postępowanie toczyć się będzie na zasadach określonych w przepisach ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o Komitecie Badań Naukowych oraz rozporządzenia Przewodniczącego Komitetu Badań Naukowych z dnia 30 listopada 2001 r. w sprawie kryteriów i trybu przyznawania i rozliczania środków finansowych ustalonych w budżecie państwa na naukę, co do finansowania projektu badawczego, ale przed organem wskazanym w przepisach ustawy z dnia 8 października 2004 r. o zasadach finansowania nauki, w tym organami opiniodawczymi i doradczymi, według ustalonego w tej ustawie trybu ich działania.

W myśl art. 3 pkt 6 powołanej ustawy o Komitecie Badań Naukowych, gdy mowa o finansowaniu projektów badawczych rozumie się przez to finansowanie na podstawie konkursu zadania badawczego podejmowanego indywidualnie lub zespołowo, o tematyce zgłoszonej przez wykonawcę projektu.

O przeznaczeniu środków decyduje art. 14, który stanowi - między innymi - że środki finansowe ustalone w budżecie państwa na naukę są przeznaczone na finansowanie projektów badawczych, w tym także wynikających z programów wieloletnich.

Natomiast z art. 15 ust. 4 powołanej ustaw wynika, że powyższe środki są przyznawane bezpośrednio jednostkom naukowym uczestniczącym w realizacji projektów badawczych.

Zaś z przepisów ww. rozporządzenia z dnia 30 listopada 2001 r. wynika, że finansowanie badań naukowych odbywa się dwuetapowo, najpierw występuje przyznanie środków na podstawie decyzji, a następnie przekazanie przyznanych środków na podstawie dotacji podmiotowej, decyzji lub umowy. Zgodnie z § 54 tego rozporządzenia przyznane środki finansowe na realizację projektu własnego są przekazywane jednostce, w której realizowany jest projekt na podstawie umowy zawartej z kierownikiem projektu i z tą jednostką.

Wobec powyższego organ zauważył, że współuczestnictwo konieczne jednostki naukowej i kierownika projektu badawczego następuje dopiero na etapie zawierania umowy o przekazaniu środków finansowych, a nie na etapie ich przyznawania, gdyż przyznawane są one jednostce naukowej.

Uznał zatem, że P. T. nie ma indywidualnego interesu prawnego ani obowiązku w sprawie rozstrzygniętej decyzją Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego nr [...] z dnia [...] lipca 2005 r. i nie jest stroną postępowania.

Minister rozważył także treść pisma P. T. z dnia [...] stycznia 2009 r. i przedstawiony w nim pogląd autora, iż stroną w postępowaniu jest tylko kierownik grantu, a nie placówka (instytut) i stwierdził, że sformułowania te są niezgodne z uzasadnieniem wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego Warszawie z dnia 27 czerwca 2008 r. - który wiąże organ w niniejszej sprawie.

Minister przytoczył też orzecznictwo sądów administracyjnych:

- Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który w wyroku z dnia 30 stycznia 2007 r., sygn. akt VII SA/Wa 1609/05 stwierdził, że "przepis art. 134 kpa nie może stanowić podstawy do rozstrzygnięcia, iż odwołujący się nie są stronami postępowania", zaś w uzasadnieniu podniósł, iż "wątpliwość prawną odnośnie powyższej kwestii rozstrzygnął skład siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego, podejmując w dniu 5 lipca 1997 r. uchwałę o treści: "stwierdzenie przez organ odwoławczy, iż wnoszący odwołanie nie jest stroną w rozumieniu art. 28 kpa następuje w drodze decyzji o umorzeniu postępowania odwoławczego na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 kpa (sygn. akt OPS 16/98),

- Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie który w wyroku z dnia 27 kwietnia 2006 r., sygn. akt I SA/Wa 1854/05, stwierdził, że "postanowienie o niedopuszczalności odwołania wydane w trybie art. 134 kpa ma charakter wyłącznie procesowy. Błędne jest zatem zamieszczanie w jego uzasadnieniu treści dotyczącej posiadania uprawnień strony przez osobę wnoszącą odwołanie, bowiem treść taka dotyczy kwestii merytorycznych, które nie mogą być rozstrzygane w drodze takiego postanowienia" - z czego wynika, że przepis art. 134 kpa nie stanowi podstawy rozstrzygnięcia o odmowie uznania za stronę.

Skargę na powyższą decyzję wniósł P. T., wnosząc o zmianę uzasadnienia decyzji na stwierdzające, że umorzenie nastąpiło z powodu niedopuszczalności zaskarżania, zgodnie z ustawą z 1991 r. a nie z tego powodu, że skarżący nie jest stroną postępowania.

W uzasadnieniu skargi podniósł, że orzeczenie Ministra o umorzeniu postępowania odwoławczego zawiera uzasadnienie sformułowane z oczywistym i rażącym naruszeniem prawa polskiego. Wniósł o jego uchylenie, w celu koniecznego sprostowania. Sprostowanie to powinno zawierać uznanie, że skarżący był stroną postępowania od początku, a umorzenie następuje z powodu niedopuszczalności zaskarżania - zgodnie z Ustawą o Komitecie Badań Naukowych z dnia 12 stycznia 1991 r. w brzmieniu z dnia 15 września 2000 r.

W odpowiedzi na skargę Minister Nauki i Szkolnictwa Wyższego wniósł o oddalenie skargi i podtrzymał stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

W piśmie procesowym z dnia 20 lipca 2009 r. skarżący odniósł się do twierdzeń zawartych w odpowiedzi na skargę i podtrzymał stanowisko przedstawione w skardze. Skarżący zwrócił uwagę na fakt, iż Minister wydał zaskarżoną decyzję, uznając w niej, że P. T. nie jest stroną postępowania. Decyzja ta jest w ten sposób dotknięta istotną wadą i podlega stwierdzeniu nieważności na podstawie art. 156 § 1 pkt. 4 kpa. Z kolei Instytut uważany przez Ministra za stronę, nie jest adresatem tej decyzji i nawet jej nie otrzymał. Minister powinien wydać tylko postanowienie o niedopuszczalności odwołania - zgodnie z art. 134 kpa.

Następnie w piśmie procesowym z dnia 10 sierpnia 2009 r. skarżący przedstawił jak wyglądała procedura starania się o finansowanie projektów badawczych. Powtórzył również uprzednio przytaczane argumenty dotyczące jego interesu prawnego w niniejszej sprawie. Dodał, że kierownik grantu jest aktywnym uczestnikiem postępowania, zanim jeszcze placówka rozpocznie jakiekolwiek działania.

Na rozprawie w dniu 19 sierpnia 2009 r. skarżący złożył do akt sprawy kolejne pismo, wnosząc o wysłuchanie prezentowanego przez niego stanowiska. Przedstawił swoje oczekiwanie, iż wreszcie Sąd uzna, że kierownik grantu jest stroną postępowania. Dodał, że sporna decyzja Ministra jest wyraźnie adresowana do niego. Natomiast w jej uzasadnieniu Minister twierdzi, że skarżący nie jest stroną w sprawie. Wynika z tego, że skarżący nie może być adresatem decyzji, a decyzja Ministra jest nieważna z mocy prawa - na podstawie art. 156 § 1 pkt 4 kpa.

Podniósł, że jest jednak wyjście z zaistniałej sytuacji poprzez uznanie, że Minister nie powinien wydawać decyzji nie uznającej go za stronę, a postępowanie umorzyć z powodu niedopuszczalności składania odwołania - z uwagi na okoliczność, że nie przewidywały tego ówczesne przepisy.

Na rozprawie skarżący najpierw oświadczył, że wnosi o uchylenie decyzji Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia [...]stycznia 2009 r., a następnie oświadczył, że nie kwestionuje merytorycznego rozstrzygnięcia decyzji, lecz domaga się jej uchylenia z uwagi na niewłaściwe uzasadnienie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zważył co następuje:

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości, przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Oznacza to, że kontrola sądowo – administracyjna sprowadza się do zbadania, czy organy wydając zaskarżoną decyzję nie naruszyły przepisów prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Ocena dokonywana jest według stanu faktycznego i prawnego na dzień wydania decyzji, na podstawie materiału dowodowego zebranego w toku postępowania administracyjnego.

Rozpoznając sprawę w ramach wskazanych kryteriów stwierdzić należy, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ zaskarżona decyzja nie narusza przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Przedmiotem kontroli Sądu jest decyzja Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia [...] stycznia 2009 r. umarzająca postępowanie odwoławcze na zasadzie art. 138 § 1 pkt 3 kpa.

Na wstępie Sąd zauważa, że skarżący oświadczył na rozprawie w dniu 27 sierpnia 2009 r., że nie kwestionuje merytorycznego rozstrzygnięcia decyzji, czyli umorzenia postępowania, ale kwestionuje uzasadnienie tej decyzji i domaga się jej uchylenia z uwagi na niewłaściwe uzasadnienie.

W sprawie wypowiadał się Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 30 maja 2008 r. sygn. akt I OSK 172/08. Zaś zgodnie z art. 190 ww. ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi sąd, któremu sprawa została przekazana, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny.

Wykonując powyższe wskazania Sądu Minister Nauki i Szkolnictwa Wyższego - rozpoznając wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy - działał zgodnie z art. 43 ustawy z dnia 8 października 2004 r. o zasadach finansowania nauki (Dz. U. Nr 238, poz. 2390 ze zm.) - zgodnie z którym postępowania wszczęte i nie zakończone przed zniesionym Komitetem Badań Naukowych toczą się nadal przed Ministrem na dotychczasowych zasadach. Zatem postępowanie toczyło się zgodnie z przepisami ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o Komitecie Badań Naukowych (Dz. U. z 2001 r. Nr 33, poz. 389 ze zm.) oraz rozporządzenia Przewodniczącego Komitetu Badań Naukowych z dnia 30 listopada 2001 r. w sprawie kryteriów i trybu przyznawania i rozliczania środków finansowych ustalonych w budżecie państwa na naukę (Dz. U. Nr 146, poz. 1642 ze zm.) - co do finansowania projektu badawczego, ale przed organem wskazanym w przepisach powołanej ustawy z dnia 8 października 2004 r., w tym organami opiniodawczymi i doradczymi, według ustalonego w tej ustawie trybu ich działania.

W myśl art. 3 pkt 6 powołanej ustawy o Komitecie Badań Naukowych, gdy mowa o finansowaniu projektów badawczych rozumie się przez to finansowanie na podstawie konkursu zadania badawczego, podejmowanego indywidualnie lub zespołowo, o tematyce zgłoszonej przez wykonawcę projektu. O przeznaczeniu środków finansowych stanowi art. 14 ust. 1 i 2 tej ustawy. Zgodnie z tym przepisem, środki finansowe ustalone w budżecie państwa na naukę ujęte są w wyodrębnionej części budżetu (ust. 1). Ustęp 2 stanowi natomiast, że środki finansowe, o których mowa w ust. 1, są przeznaczone m.in. na finansowanie projektów badawczych, w tym także wynikających z programów wieloletnich (pkt 3 ww. ust.)

Zaś z art. 15 ust. 4 powołanej wyżej ustawy wynika, że środki, o których mowa w art. 14 ust. 2 pkt 3, przyznawane są bezpośrednio jednostkom naukowym uczestniczącym w realizacji projektów badawczych.

W art. 15 ust. 9 pkt 1 tego aktu zawarte zostało upoważnienie dla Przewodniczącego Komitetu Badań Naukowych, który w drodze rozporządzenia określił kryteria i tryb przyznawania i rozliczania środków finansowych ustalanych w budżecie państwa na naukę, na cele określone w art. 14 ust. 2 pkt 1-6 ww. ustawy. Z przepisów tego rozporządzenia z dnia 30 listopada 2001 r. wynika, że finansowanie badań naukowych odbywa się dwuetapowo, najpierw występuje przyznanie środków na podstawie decyzji, a następnie przekazanie przyznanych środków na podstawie dotacji podmiotowej, decyzji lub umowy. Zgodnie z § 54 tego rozporządzenia przyznane środki finansowe na realizację projektu własnego są przekazywane jednostce, w której realizowany jest projekt, na podstawie umowy zawartej z kierownikiem projektu i z tą jednostką, w ratach kwartalnych lub zgodnie z harmonogramem prac określonym w umowie. Środkami finansowymi przekazanymi na realizację projektu własnego dysponuje kierownik projektu z tym, że jego dyspozycje są wykonywane po zatwierdzeniu przez jednostkę, w której projekt jest realizowany. Jednostka ta sprawuje nadzór na realizacją projektu i nad prawidłowością wydawania środków finansowych, zgodnie z zawartą umową.

Z przytoczonych powyżej przepisów wynika, iż organ administracji słusznie uczynił, odmawiając uznania skarżącego za stronę postępowania.

Stosownie do art. 28 kpa stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. O tym, czy określonemu podmiotowi przysługują uprawnienia strony, rozstrzygają przepisy prawa materialnego. Uczestniczenie natomiast w postępowaniu administracyjnym, samo przez się nie czyni podmiotu stroną. Musi on bowiem wykazać, że ma materialnoprawny interes uczestniczenia w sprawie i to dopiero daje legitymację strony.

Zgodnie z orzeczeniem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 9 grudnia 2005 r., sygn. akt II OSK 310/05 cechami interesu prawnego jest to, że jest on indywidualny, konkretny, aktualny, sprawdzalny obiektywnie, a jego istnienie znajduje potwierdzenie w okolicznościach faktycznych, będących przesłankami zastosowania przepisu prawa materialnego. Postępowanie administracyjne dotyczy interesu prawnego konkretnej osoby wówczas, gdy w tym postępowaniu wydaje się decyzję, która rozstrzyga o prawach i obowiązkach tej osoby, lub rozstrzygnięcie o prawach i obowiązkach innego podmiotu wpływa na prawa i obowiązki tej osoby. Inaczej mówiąc - przymiot strony w postępowaniu administracyjnym ma osoba, której dotyczy bezpośrednio to postępowanie lub w którym może być wydane orzeczenie godzące w jej prawem chronione interesy poprzez ograniczenie lub uniemożliwienie korzystania z przysługujących jej praw. (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 10 grudnia 2007 r., sygn. akt. I SA/WA 1200/07, LEX 451395).

W niniejszym postępowaniu skarżący nie posiada legitymacji strony, co wynika z faktu, iż nie ma przepisu prawa materialnego, z którego wynikałoby jego uprawnienie lub obowiązek. Natomiast posiada on interes faktyczny – wynikający właśnie z tych faktów, na które się powołuje.

Sąd nie podziela bowiem poglądów skarżącego, że legitymację procesową posiada on na podstawie § 51 ust. 1 rozporządzenia Przewodniczącego KBN z dnia 30 listopada 2001 r., z uwagi na fakt, że przepis ten stanowi, iż wniosek o finansowanie projektu badawczego własnego, promotorskiego lub zamawianego, o którym mowa w § 58 ust. 3 pkt 2 ww. aktu, składa w komitecie kierownik projektu. Jest to przepis określający jedynie formę składania wniosku i osoby uprawnione do jego złożenia. Należy natomiast zauważyć, że zgodnie ze wskazywanym uprzednio § 54 ust. 1 rozporządzenia, środki przekazywane są jednostce. Kierownik projektu jest natomiast ich dysponentem (ust. 2) - przy czym dyspozycje te są wykonywane po zatwierdzeniu przez jednostkę, w której projekt jest realizowany. Konstatacja, że stroną postępowania o finansowanie projektu badawczego jest jednostka badawcza, wynika właśnie z przepisu stanowiącego, że środki na finansowanie projektu badawczego przekazywane są jednostce, w której jest on realizowany. Przepis ten ustanawia prawa i obowiązki (wynikające z prawa materialnego) po stronie jednostki badawczej. Ponadto to ona sprawuje nadzór nad projektem i działaniami kierownika.

Natomiast sposób składania wniosku wynika także ze specyfiki działalności naukowej, która jest działalnością autonomiczną i roli kierownika projektu, jako decydującej.

Organ słusznie uczynił umarzając postępowanie odwoławcze w formie decyzji. Sąd zauważa, że postępowanie administracyjne, zgodnie ze wskazanym wyżej przepisem przejściowym (art. 43 ustawy o zasadach finansowania nauki), toczyć się powinno na zasadach określonych w przepisach ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r., ale przed organem wskazanym w przepisach ww. ustawy z dnia 8 października 2004 r. w tym organami opiniodawczymi i doradczymi, według ustalonego w tej ustawie trybu ich działania. W związku z czym od decyzji Ministra przysługuje wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy.

Ponadto forma i treść orzeczenia także odpowiadają prawu. Na tle stosowania art. 127 § 1 kpa w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego prezentowane były dwa stanowiska. Zgodnie z jednym z nich organ odwoławczy ustalenia przymiotu strony może dokonać bez rozpoznania odwołania i w razie uznania, że odwołujący się nie jest stroną postępowania administracyjnego - stwierdza postanowieniem niedopuszczalność odwołania na podstawie art. 134 kpa. Według drugiej koncepcji również w sytuacji, gdy w sprawie zachodzi wątpliwość, czy odwołujący się jest stroną postępowania organ winien rozpoznać odwołanie i w razie stwierdzenia braku przymiotu strony u osoby wnoszącej odwołanie umorzyć postępowanie odwoławcze na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 kpa.

Wątpliwość tą rozstrzygnął skład siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego, podejmując w dniu 5 lipca 1999 r. uchwałę o treści: "Stwierdzenie przez organ odwoławczy, iż wnoszący odwołanie nie jest stroną w rozumieniu art. 28 kpa następuje w drodze decyzji o umorzeniu postępowania odwoławczego na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 kpa " (sygn. akt OPS 16/98).

Podzielając przy rozstrzyganiu niniejszej sprawy powyższe stanowisko wskazać należy, że nie ulega wątpliwości, iż legitymację strony do wniesienia odwołania należy oceniać według przepisów art. 28, 29 i 30 kpa. Odwołanie wniesione na podstawie przekonania podmiotu, że decyzja organu pierwszej instancji dotyczy jego praw i obowiązków winno podlegać ocenie na podstawie zasad przewidzianych dla postępowania odwoławczego - również w zakresie ustalenia interesu prawnego odwołującego się. Jeżeli subiektywne twierdzenie wnoszącego odwołanie, iż decyzja organu pierwszej instancji dotyczy jego praw i obowiązków, nie zostanie w sposób przewidziany dla postępowania odwoławczego pozytywnie zweryfikowane, należy wydać decyzję o umorzeniu postępowania odwoławczego na podstawie przepisu art. 138 § 1 pkt 3 kpa. Ustalenie takiej przesłanki stwarza obowiązek zakończenia postępowania w drugiej instancji w ten sposób, ponieważ nie ma podstaw do rozstrzygnięcia sprawy co do jej istoty (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 29 listopada 1999 r. sygn. akt I SA 1544/98).

Zatem z powyższego wynika, że podjęte rozstrzygnięcie było jedynym prawidłowym - wobec uznania braku przymiotu strony P. T. w postępowaniu o finansowanie projektu badawczego.

Na koniec Sąd zauważa, że działania i twierdzenia skarżącego nie są konsekwentne, z uwagi na fakt, że twierdzi on, iż nie ma uprawnienia do wniesienia odwołania, a jednocześnie wnosi je uznając, że posiada takie uprawnienie na podstawie przepisów prawa.

Podsumowując należy uznać, że organ orzekający w niniejszej sprawie rzetelnie i wszechstronnie rozważył zebrany materiał dowodowy, zaś wydając rozstrzygniecie zastosował się do wskazań wyrażonych w wyrokach sądów administracyjnych, przekonująco uzasadnił podjęte decyzje, stosownie do wymogów jakie uzasadnieniu decyzji narzuca przepis art. 107 § 3 kpa.

Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zmianami) orzekł jak w sentencji wyroku.