Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt II SA/Kr 16/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2018-10-03 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art 7 , art 10 , art 77 , art 80 , art 107
journal: Dz.U. 2017 poz 1257
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art 7 , art 9 , art 34 , art 35
journal: Dz.U. 2018 poz 1202
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane.
article: art 151
journal: Dz.U. 2018 poz 1302
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r.  Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Anna Szkodzińska Sędziowie: WSA Magda Froncisz (spr.) WSA Agnieszka Nawara-Dubiel Protokolant: st. sekr. sąd. Dorota Solarz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 października 2018 r. sprawy ze skargi Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] października 2014 r., znak: [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę skargę oddala.


UZASADNIENIE

Prezydent Miasta K. decyzją nr [...] z 12 lutego 2014 r. znak: [...] zatwierdził projekt budowlany i udzielił inwestorowi -K. Sp. z o.o. Spółka Komandytowo-Akcyjna w K. - pozwolenia na budowę zamierzenia budowlanego: "Budowa budynku mieszkalnego wielorodzinnego z usługami, garażem podziemnym i stacją trafo wraz z instalacjami wewnętrznymi: wod.-kan., c.o., went. mech. i elektryczną nN oraz zjazdem z ul. [...] i infrastrukturą techniczną: przyłączami SN, KD, KS, wody oraz przebudową przyłączy: wodociągowego i gazowego na działkach nr [...] i [...] obr[...] przy ul. [...] w K.".

Jako podstawę prawną decyzji organ wskazał art. 28, art. 33 ust. 1, art. 34 ust. 4 i art. 36 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz.U. z 2013 r., poz. 1409 ze zm.; obecnie Dz.U. z 2018 r., poz. 1202), dalej "P.b." oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2013 r., poz. 267 ze zm.; obecnie Dz.U. z 2017 r., poz. 1257 ze zm.), dalej "K.p.a.".

W treści decyzji organ określił obszar oddziaływania obiektu, jako teren obejmujący działki nr: [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...] obręb [...].

Wskazał też że autorzy projektu legitymowali się wpisami na listę członków [...] Okręgowej Izby Architektów.

W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że wniosek został złożony w terminie ważności ostatecznej decyzji Prezydenta Miasta K. nr [...] z 16 kwietnia 2008 r. znak [...] ustalającej warunki zabudowy dla przedmiotowej inwestycji (dalej "decyzja WZ z 2008 r.").

Dalej wskazano, że do wniosku zostało dołączone oświadczenie o prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane oraz projekt budowlany wykonany i sprawdzony przez osoby posiadające stosowne uprawnienia, należące do właściwej izby samorządu zawodowego, co zostało potwierdzone zaświadczeniami wydanymi przez tę izbę.

Dalej organ opisał wnioski i zastrzeżenia wniesione w trakcie postępowania, a dotyczące:

= zbyt krótkiego terminu na wypowiedzenie się, niezgodnego z art. 10 § 1 K.p.a., czym naruszono prawo strony do czynnego udziału w postępowaniu;

= sprzeciwu przeciwko nieprzyznaniu przymiotu strony postępowania;

= usterek dokumentacji projektowej:

- błędne określenie wysokości elewacji budynku nr [...] od strony ulicy do gzymsu – 9,8 m, do kalenicy bocznej 14,2 m, do kalenicy głównej 16,2 m,

- konieczność przedłużenia przewodów spalinowych i wentylacyjnych w ścianie zachodniej budynku nr [...],

- niejednoznaczność dokumentacji geologiczno-inżynierskiej,

- brak pozwolenia wodnoprawnego na wykonanie studzienek odwadniających w poziomie posadowienia,

- brak analizy przesłaniania i zacieniania dla budynku przy ul. [...] przy oświetleniu zachodnim,

- nierozliczenie udziału powierzchni biologicznie czynnej,

- niejednoznaczność dokumentacji odnośnie wykonania wykopów i fundamentów, w szczególności w odniesieniu do poziomu wód gruntowych,

- brak jednoznacznego określenia sposobu zabezpieczenia fundamentów budynku przy ul. [...],

- brak projektu małej architektury,

- zbyt mała ilość miejsc parkingowych (poniżej 1 na mieszkanie);

= faktu prowadzenia przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Krakowie postępowania w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta Miasta K. nr [...];

= uzyskania przez inwestora dla działki nr [...] dwóch innych decyzji o warunkach zabudowy, uchylonych przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze;

= zalecenia, zgodnie z uchwałą Rady Dzielnicy i opinią Miejskiego Konserwatora Zabytków, ograniczenia zabudowy kubaturowej w głąb działki.

Organ odniósł się do ww. wniosków i zastrzeżeń, przywołując m.in. art. 35 ust. 6 P.b. i art. 10 § 1 K.p.a. Stwierdził też, że decyzja WZ z 2008 r. jest ostateczna i możliwe jest wznowienie postępowania w tej sprawie na podstawie art. 145 § 1 ust. 4 K.p.a.

Wskazał również, że w piśmie z 10 lutego 2014 r. inwestor odniósł się do podnoszonych zastrzeżeń, wskazując m.in. na:

- pomiary wysokości głównej kalenicy (rzędna 221,2 m npm, tj. 16,09 m od przyjętego "zera", czyli poziomu terenu od strony ulicy, czyli rzędnej naniesionej na rysunkach elewacji frontowej (A-12, A-12a); opisana na rysunkach A-2a, A-2b rzędna 15,7 m została skorygowana w dokumentacji projektowej,

- wysokość bocznej kalenicy - 14,39 m,

- orientacyjną wysokość gzymsu tylnej lukarny - 13,5 m.

Wskazując, że nie zachodzi konieczność podwyższenia istniejących kominów budynku ul. [...], inwestor stwierdził, że na wyraźne życzenie mieszkańców budynku [...] dokona podwyższenia komina w ścianie szczytowej. Wskazał, że uzyskał wszelkie wymagane uzgodnienia, a powierzchnia biologicznie czynna została wyliczona prawidłowo – z uwzględnieniem udziału 50% sumy pow. tarasów i stropodachów "zielonych". Stwierdził wreszcie, że rozwiązania dotyczące małej architektury nie są wymagane na tym etapie i zostaną określone na etapie projektu wykonawczego.

A. C. w piśmie z 14 marca 2014 r. nazwanym wniosek o uzupełnienie treści decyzji nr [...] wniósł o udzielenie pełniejszej odpowiedzi na formułowane przez niego zastrzeżenia.

Postanowieniem z 18 września 2014 r. Prezydent Miasta K. odmówił uzupełnienia opisanej na wstępie decyzji I instancji.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K, Zjednoczona Spółdzielnia Budowlano-Mieszkaniowa "[...]", K. O., M. M. oraz A. C. wnieśli od powyższej decyzji odwołania.

K. O. zarzucił naruszenie art. 35 § 1 i § 3 K.p.a., zignorowanie postępowania sądowego i niezamieszczenie informacji o złożeniu wniosku o zawieszenie postępowania, a także opóźnienie przesłania do organu II instancji zażalenia na odmowę zawieszenia. Zarzucił też, że decyzja WZ nr [...] z 23 maja 2013 r. jest nieważna, ponieważ w chwili jej wydania podmiot wnioskujący – [...] Sp. z o.o. już nie istniał.

M. M. wniosła o uznanie ją za stronę i zarzuciła przekroczenie przesłanek wydania zgód na odstępstwa od przepisów techniczno-budowlanych, w tym przeciwpożarowych i błędne wyliczenie powierzchni biologicznie czynnej.

Zjednoczona Spółdzielnia Budowlano-Mieszkaniowa [...]" zażądała uznania za strony wszystkich osób fizycznych posiadających prawo odrębnej własności lokali mieszkalnych w budynku przy ul. [...], jako współwłaścicieli działki nr [...].

Zarzuciła dalej naruszenie warunków wynikających z decyzji WZ z 2008 r. (kaskadowego charakteru wysokości zabudowy) oraz przepisów techniczno-budowlanych (30% udziału powierzchni biologicznie czynnej) i przeciwpożarowych (droga przeciwpożarowa).

Zakwestionowała również ilość i zakres udzielonych odstępstw od obowiązujących przepisów (§ 12 ust. 1 pkt 2, § 60 i § 72 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz.U. z 2002 r., nr 75, poz. 690 ze zm.; obecnie Dz.U. z 2015 r., poz. 1422), dalej "rozporządzenie" oraz § 12 ust. 2, ust. 3 pkt 12 oraz § 13 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 24 lipca 2009 r. w sprawie przeciwpożarowego zaopatrzenia w wodę oraz dróg pożarowych (Dz.U. z 2009 r., nr 124, poz. 1030), dalej "rozporządzenie z dnia 24 lipca 2009 r.". Podniosła zabytkowy charakter większości budynków w bezpośrednim otoczeniu inwestycji.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K zarzuciło naruszenie art. 10 przez zbyt krótkie terminy na zapoznanie się z aktami sprawy oraz art. 107 § 3 K.p.a. przez brak wystarczającego uzasadnienia faktycznego i wyjaśnienia podstawy prawnej rozstrzygnięcia. Zarzuciło, że z uzasadnienia decyzji nie można uzyskać żadnych informacji (poza nazwą) o zamierzeniu inwestycyjnym, które było przedmiotem rozstrzygnięcia, a w szczególności informacji o podstawowych parametrach inwestycji i planie zagospodarowania terenu inwestycji. Z treści decyzji nie wynika też, czy inwestor uzyskał wymagane przepisami zezwolenie na lokalizację zjazdu. Wskazało na kwestię możliwego naruszenia stosunków wodnych na gruncie.

A. C. w odwołaniu zarzucił pominięcie w decyzji I instancji działki [...], przez którą ma być wykonana infrastruktura techniczna zaopatrzenia projektowanego budynku w energię cieplną.

Wojewoda decyzją z 29 października 2014 r. znak [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 i art. 104 K.p.a. oraz art. 81 ust. 1 pkt 2 P.b., utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy.

W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy stwierdził, że 7 listopada 2013 r. do organu administracji architektoniczno-budowlanej I instancji inwestor - K. Sp. z o.o. Sp. Komandytowo-Akcyjna w K. złożył wniosek o zatwierdzenie projektu budowlanego i udzielenie pozwolenia na budowę ww. inwestycji.

Dalej wskazał, że pismem z 14 stycznia 2014 r. A. C. i K. O. zwrócili się z wnioskiem o zawieszenie postępowania w sprawie pozwolenia na budowę przedmiotowej inwestycji, podnosząc istnienie przesłanki określonej w art. 97 § 1 pkt 4 K.p.a. w związku z toczącym się postępowaniem sądowoadministracyjnym w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta Miasta K. Nr [...] z 23 maja 2013 r. ustalającej warunki zabudowy dla przedmiotowej inwestycji.

Postanowieniem z 16 stycznia 2014 r. Prezydent Miasta K. odmówił zawieszenia postępowania, gdyż nie zachodziła przesłanka do jego zawieszenia.

Oceniając w postępowaniu odwoławczym zgromadzony w sprawie materiał dowodowy organ odwoławczy uznał, że jest wystarczający do udzielenia pozwolenia na wykonanie przedmiotowej inwestycji.

Na wstępie organ przywołał art. 6 K.p.a. i art. 35 ust. 1 P.b. podkreślając, że organy administracji nie badają prawidłowości przyjętych w projekcie budowlanym rozwiązań jeżeli nie dotyczą zakresu wynikającego z ww. przepisu. Przywołał na poparcie tej tezy wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego. Wyjaśnił, że za prawidłowość sporządzenia projektu budowlanego, w tym również przyjęte w projekcie rozwiązania, odpowiada projektant i jeżeli istnieje wymóg jego sprawdzenia, również sprawdzający. Przywołał art. 20 ust. 4 P.b. wskazując, że w niniejszej sprawie oświadczenia o sporządzeniu projektu zgodnie z obowiązującymi przepisami oraz zasadami wiedzy technicznej zostały złożone.

Dodatkowo organ wyjaśnił, że wszyscy projektanci i sprawdzający w dacie wykonania poszczególnych części projektu budowlanego posiadali ważne zaświadczenia wydane przez izbę o wpisie na listę członków właściwej izby samorządu zawodowego.

Analizę projektu budowlanego organ odwoławczy przeprowadził w odniesieniu do nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania projektowanego obiektu. Projekt budowlany zawiera niezbędne uzgodnienia i opinie, jego zawartość jest kompletna. Projekt budowlany opracowany został w czytelnej grafice, oprawiony w okładkę przystosowaną do formatu A4, poszczególne tomy projektu zostały trwale zszyte, posiadają numerację zgodną ze spisem zawartości projektu. Załączona została informacja dotycząca bezpieczeństwa i ochrony zdrowia (k. 106-109 proj. budowlanego).

W projekcie określona została II kategoria geotechniczna obiektu, przy złożonych warunkach gruntowych (dokumentacja geologiczno-inżynierska i projekt budowlany, opis konstrukcji). Dokumentacja geologiczno-inżynierska została bez zastrzeżeń przyjęta 29 października 2010 r. decyzją Prezydenta Miasta K. znak: [...] Wykonano dodatkowo dokumentację geotechniczną uzupełniającą ww. dokumentację geologiczną. Przedmiotowa inwestycja nie należy do inwestycji mogących znacząco oddziaływać na środowisko, dlatego też nie wymaga przeprowadzenia postępowania w sprawie oceny oddziaływania na środowisko.

Projekt zagospodarowania terenu, stanowiący część projektu budowlanego, wykonany został na kserokopii aktualnej mapy dla celów projektowych, potwierdzonej za zgodność z oryginałem przez uprawnionego geodetę. W aktach sprawy znajdują się stosowne oświadczenia i uzgodnienia dotyczące połączenia działki z drogą publiczną tj. ul. [...] (k. 31, 37 proj.) oraz zezwolenie na przebudowę wjazdu (decyzja Prezydenta Miasta K. znak: [...] z 23 sierpnia 2011 r. – k. 32-34 proj.) oraz zapewnienie możliwości podłączenia projektowanego budynku i warunki podłączenia do sieci: wodociągowej i kanalizacyjnej (k. 45-48 proj. budowlanego), ciepłowniczej (k. 49, 50 proj.) oraz dodatkowe alternatywne warunki przyłączenia do miejskiej sieci ciepłowniczej - pismo z 27 czerwca 2014 r. znak: [...], gazowej (k. 51, 52 proj.) i elektrycznej (k. 41-44 proj.). Do akt załączona została opinia Prezydenta Miasta K.: znak: [...] z 25.07.2013 r., w której stwierdzono bezkolizyjność sieci uzbrojenia terenu i innych obiektów budowlanych wobec już istniejących i projektowanych innych przewodów i urządzeń (k. 55, 56 proj.). Decyzjami Prezydenta Miasta K. z 8 maja 2008 r. (znak: [...]) oraz 23 czerwca 2010 r. (znak: [...]) udzielono zezwolenia na usunięcie poszczególnych drzew i zastąpienia innymi drzewami.

Wniosek inwestora o pozwolenie na budowę przedmiotowej inwestycji został złożony w okresie ważności decyzji WZ z 2008 r., przeniesionej na K. Sp. z o.o. Spółkę Komandytowo-Akcyjną decyzją Prezydenta Miasta K. nr [...] wydaną 23 maja 2013 r. Decyzja ta jest decyzją ostateczna, nie stwierdzono jej nieważności, nie nastąpiło również wstrzymanie wykonalności ww. decyzji o WZ.

Lokalizacja projektowanego obiektu o funkcji mieszkalnej i usługowej została ustalona w decyzji o warunkach zabudowy, jako kontynuacja funkcji zabudowy na działkach sąsiednich. Decyzją tą określone zostały również gabaryty planowanego obiektu. Warunki określone w tej decyzji, zgodnie z treścią art. 55 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz.U. z 2012 r., poz. 647 ze zm.; obecnie Dz.U. z 2018 r., poz. 1945), dalej "u.p.z.p.", wiążą organ wydający pozwolenie na budowę. Organ dodał, że na etapie postępowania w sprawie pozwolenia na budowę, organ administracji architektoniczno-budowlanej bada zgodność zaprojektowanego obiektu z warunkami decyzji o ustaleniu warunków zabudowy i jeżeli inwestycja nie naruszą tych warunków (lub innych przepisów), organ administracji nie jest uprawniony do oceny zasadności zaproponowanego przez inwestora zamierzenia inwestycyjnego.

Warunki określone ww. decyzją zdaniem organu zostały spełnione. W projekcie zagospodarowania terenu została wyznaczona obowiązująca linia zabudowy, którą zgodnie z decyzją o ustaleniu warunków zabudowy wyznaczono od strony ul. [...] jako przedłużenie linii zabudowy na działkach nr [...], [...], [...]. Projektowana lokalizacja obiektu nie narusza wyznaczonej decyzją linii zabudowy.

Postanowieniem Prezydenta Miasta K. z 28 stycznia 2010 r. (po otrzymaniu upoważnienia Ministra Infrastruktury pismem z 5 stycznia 2010 r.) została udzielona zgoda na odstępstwo od przepisów § 12 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia. Zgoda na odstępstwo od ww. przepisów umożliwia budowę budynku mieszkalnego wielorodzinnego z usługami i garażem ze ścianą bez otworów okiennych i drzwiowych bezpośrednio przy granicy z działką nr [...] (k. 20 proj.). Projektowany budynek został usytuowany ze ścianą bez otworów okiennych i drzwiowych przy granicy działki nr [...] - jest to ściana przylegająca bezpośrednio do ściany budynku sąsiedniego przy ul. [...].

Poziom parteru budynku +1,10 zaprojektowany został na poziomie rzędnej 206,23 m n.p.m. Poziom określony jako ±0,00 jest na poziomie rzędnej 205,13 m n.p.m. Jest to średni poziom terenu przed głównym wejściem do budynku, od którego liczona została wysokość projektowanego budynku.

Zaprojektowany obiekt jest zróżnicowany wysokościowo. W głębi działki [...] od strony północnej budynek ma 4 kondygnacje nadziemne. Ilość kondygnacji nadziemnych oraz wysokość budynku zwiększa się w kierunku do ul. [...]; od strony południowej zaprojektowano 5 kondygnacji nadziemnych. Budynek w części podziemnej ma zaprojektowany garaż z miejscami postojowymi. Na stropie garażu, znajdującego się poza obrysem budynku, zaprojektowany został teren zielony, który liczony jest w 50% powierzchni jako powierzchnia biologicznie czynna. Wysokość górnej krawędzi elewacji frontowej projektowanego budynku (od strony ul. [...]) tj. wysokość od poziomu terenu przed głównym wejściem do budynku do poziomu attyki, wynosząca 16,0 m (15,72 m do poziomu gzymsu), jest zgodna z określoną w decyzji o ustaleniu warunków zabudowy (do 16 m w pasie zabudowy w odległości do 20 m od granicy działki drogowej nr [...]), ponadto część budynku (przylegająca do budynku przy ul. [...]) ma wysokość 12,78 m do poziomu gzymsu (krawędź balustrady zielonego tarasu znajduje się na poziomie 14,28 m). Wysokość górnej krawędzi części najwyższej budynku, wynosząca 16,0 m do attyki, jest zgodna z wysokością określoną w ww. decyzji. Poza linią wyznaczoną w odległości 20 m od granicy działki drogowej poziom gzymsu został zaprojektowany do wysokości do 10,0 m i do 13,0 m.

Dachy budynku zaprojektowane zostały jako wielospadowe o kącie nachylenia 30° z doświetleniami w kształcie lukarn i wysokością kalenicy do 17,5 m oraz w części dachy płaskie. Kierunek głównej kalenicy dachu wzdłuż ul. [...] zaprojektowano jako równoległy do frontu działki. Warunki wymienione w punkcie II 1e decyzji o WZ, określające wymagania dotyczące geometrii dachu, zostały spełnione.

Spełnione zostały wymagania dotyczące szerokości elewacji frontowej (od strony ul. [...]) określone w ww. decyzji (od strony tej ulicy jako maksymalnej do 23 m). Szerokość elewacji frontowej wynosi 21,72 m. W projekcie budowlanym spełnione zostały warunki dotyczące wskaźnika powierzchni zabudowy oraz spełnione zostały warunki dotyczące wymaganej powierzchni biologicznie czynnej. Spełnione zostały wymogi "zapewnienia miejsc postojowych dla prawidłowego funkcjonowania przedmiotowej inwestycji", zaprojektowano miejsca postojowe w garażu podziemnym w ilości wystarczającej dla zamierzonej funkcji obiektu zarówno dla części usługowej jak i mieszkalnej (31 miejsc postojowych w tym dwa miejsca postojowe dla funkcji usługowej budynku).

Projekt budowlany (rzut parteru i projekt zagospodarowania terenu) został uzgodniony bez zastrzeżeń przez rzeczoznawcę do spraw sanitarno-higienicznych oraz pozytywnie zaopiniowany przez rzeczoznawcę do spraw zabezpieczeń przeciwpożarowych w zakresie spełnienia wymagań ochrony ppoż. 31 października 2013 r.

Postanowieniem [...] Komendanta Wojewódzkiej Państwowej Straży Pożarnej z 12 maja 2011 r. znak: [...] została udzielona zgoda na spełnienie wymagań w zakresie bezpieczeństwa pożarowego w sposób inny niż podany w § 12 rozporządzenia z dnia 24 lipca 2009 r. Określone zostały dodatkowe rozwiązania techniczne zapewniające bezpieczeństwo przeciwpożarowe budynku oraz umożliwiające ewakuację ludzi ze wszystkich stref pożarowych w budynku, określono także, iż dojazd i dostęp w przypadku pożaru zapewniony będzie od strony ul. [...] poprzez sięgacz pożarowy (k. 53 proj.).

Usytuowanie projektowanego obiektu nie narusza przepisów § 12 i § 13 rozporządzenia. Obiekt usytuowano w taki sposób, że między ramionami kąta 60°, wyznaczonego w płaszczyźnie poziomej, z wierzchołkiem usytuowanym w wewnętrznym licu ściany na osi okien pomieszczeń przesłanianych w budynkach sąsiednich, nie znajduje się obiekt przesłaniający, ponieważ wysokość liczona od poziomu dolnej krawędzi najniżej położonych okien (pomieszczeń przeznaczonych na pobyt ludzi) tych budynków do poziomu najwyższej zacieniającej krawędzi projektowanego obiektu jest mniejsza od odległości pomiędzy nimi (rys. i analiza k. 84 - 99 akt sprawy).

Projekt budowlany zawiera opracowanie przedstawiające analizę przesłaniania i zacieniania dla przedmiotowej inwestycji i budynków znajdujących się sąsiedztwie, z którego wynika, że w budynku przy ul. [...] (od strony wschodniej budynku) następuje ograniczenie naturalnego nasłonecznienia pokoi mieszkalnych do dwóch godzin (k. 131, 134, 135, 138, 140 proj.).

Postanowieniem Prezydenta Miasta K. z 23 maja 2012 r. (po otrzymaniu upoważnienia Ministra Infrastruktury pismem z 15 maja 2012 r.) została udzielona zgoda na odstępstwo od przepisów § 60 ust. 1 rozporządzenia. Zgoda na ww. odstępstwo od ww. przepisów w zakresie ograniczenia nasłonecznienia udzielona została w odniesieniu do lokali mieszkalnych w projektowanym budynku (k. 29 proj.).

Dodatkowo postanowieniem Prezydenta Miasta K. z 21 sierpnia 2013 r. (po otrzymaniu upoważnienia Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej pismem z 19 czerwca 2013 r.) została udzielona zgoda na odstępstwo od przepisów § 60 ust. 1, w odniesieniu do lokali mieszkalnych nr [...] w budynku przy ul. [...] (na działce nr [...]) dopuszczając ograniczenie czasu nasłonecznienia do dwóch godzin, oraz zgodę na odstępstwo od przepisów § 13 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia dopuszczającą przesłanianie lokali mieszkalnych nr [...], w budynku przy ul. [...] oraz przesłanianie lokali mieszkalnych nr [...], w projektowanym budynku przy ul. [...]. Natomiast w odniesieniu do pokoi mieszkalnych w budynku przy ul. [...], czy też ul. [...] projektowana inwestycja nie wprowadza ograniczenia czasu nasłonecznienia. Nie następuje również ograniczenie naturalnego oświetlenia budynków sąsiednich ograniczenie naturalnego oświetlenia pomieszczeń przeznaczonych na pobyt ludzi w budynków sąsiednich, przy ul. [...] oraz [...]

Inwestycja nie powoduje naruszenia stanu wody na gruncie ze szkodą dla gruntów sąsiednich. Zaprojektowano odprowadzenie wody opadowej zarówno z dachów budynku jak i z części podziemnej garażu (tzw. zielonego dachu) do kanalizacji ogólnospławnej. Odprowadzenie wody opadowej spływającej z terenu skarp terenowych zaprojektowano poprzez korytka odwadniające do wpustów podwórzowych.

Odpowiadając na argumenty skarżących dotyczących zbyt krótkich terminów na zapoznanie się z aktami sprawy organ wyjaśnił, że zgodnie z art. 12 § 1 K.p.a. organy administracji publicznej powinny działać w sprawie wnikliwie i szybko. Dodatkowo art. 35 ust. 6 P.b. nakłada na organ administracji architektoniczno-budowlanej obowiązek wydania decyzji w terminie 65 dni od dnia złożenia wniosku. Naruszenie natomiast tego terminu przez organ I instancji powoduje, że w przypadku gdy właściwy organ nie wyda decyzji w sprawie pozwolenia na budową w terminie 65 dni od dnia złożenia wniosku o wydanie takiej decyzji, organ wyższego stopnia wymierza temu organowi, w drodze postanowienia, na które przysługuje zażalenie, karę w wysokości [...] zł za każdy dzień zwłoki.

W zaskarżonej decyzji prawidłowo określony został teren inwestycji, jako teren obejmujący działki nr [...], [...] obr. [...], teren inwestycji nie obejmuje działki nr [...]. Końcowo organ powołał się na art. 35 ust. 4 i art. 4 P.b.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K wniosło na powyższą decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie.

Zaskarżonej decyzji Kolegium zarzuciło:

1. Naruszenie prawa materialnego, a to:

- art. 9 ust. 1 P.b. w zw. z § 13 w zw. § 60 ust. 1 rozporządzenia, poprzez udzielenie postanowieniami Prezydenta Miasta K. z 23 maja 2012 r. i 21 sierpnia 2013 zgody na odstępstwa od przepisów techniczno-budowlanych w zakresie ograniczenia nasłonecznienia i lokalizacji nowej zabudowy bezpośrednio przy granicy z działką nr [...] i zatwierdzenie projektu budowlanego budynku z pomieszczeniami przeznaczonymi na pobyt ludzi w sposób uniemożliwiający naturalne oświetlenie tych pomieszczeń i pomieszczeń budynku sąsiedniego oraz powodujący znaczące pogorszenie warunków zdrowotno-sanitarnych i użytkowych m.in. lokali mieszkalnych nr [...] w istniejącym budynku zlokalizowanym na działce nr [...] przy ul. [...];

- art. 35 ust. 1 pkt 4 P.b. poprzez brak dostatecznego wykazania przynależności wszystkich projektantów do właściwej izby samorządu zawodowego przez cały okres sporządzania projektu konstrukcji budynku, stanowiącego część dokumentacji pełnobranżowej;

- art. 20 ust. 2 P.b. poprzez zaniechanie sprawdzenia projektu przebudowy zjazdu publicznego i budowy chodnika pod względem zgodności z przepisami, w tym techniczno-budowlanymi, przez osobę posiadającą uprawnienia budowlane do projektowania bez ograniczeń w odpowiedniej specjalności;

- art. 5 ust. 8 w związku z art. 5 ust. 3 P.b. poprzez brak ustalenia, czy F. G. posiadał uprawnienia do sporządzania świadectw i opracowywania charakterystyk energetycznych budynków w dacie sporządzenia dokumentacji projektowej;

- § 12 ust. 5 pkt. 1 rozporządzenia poprzez:

- lokalizację schodów zewnętrznych oraz fragmentów pochylni dla osób niepełnosprawnych prowadzących do lokalu użytkowego zlokalizowanego po stronie frontowej projektowanego budynku w odległości ok. 1 m od granicy z sąsiednią działką budowlaną nr [...],

- utworzenie spadku oskarpowania bocznej krawędzi schodów zewnętrznych w kierunku działki nr [...], co skutkuje powierzchniowym spływem wód opadowych na teren działki sąsiedniej;

- lokalizację balkonów I, II i III pietra oraz tarasu IV piętra, których boczna ściana (balustrada) znajduje się w odległości ok. 35cm od granicy działki nr [...] (w przypadku tarasu ściana boczna znajduje się w granicy z działką sąsiednią),

- art. 5 ust. 1 i art. 35 ust. 1 pkt 2 P.b. w związku z § 13, § 57 ust. 2 i § 60 ust. 2 rozporządzenia, poprzez ustalenie zbyt małej odległości planowanego budynku od istniejących już budynków z pomieszczeniami przeznaczonymi na pobyt ludzi, która to odległość nie zapewnia naturalnego oświetlenia pomieszczeń przeznaczonych na pobyt ludzi,

- § 232 ust. 4 i § 235 ust. 2 rozporządzenia, poprzez brak wykazania w projekcie architektoniczno-budowlanym zastosowania oddzielenia przeciwpożarowego pomiędzy projektowanym budynkiem a obiektem na działce nr [...] oraz spełnienia warunków zapisanych w § 235 ust. 2 ww. rozporządzenia w zakresie ściany frontowej projektowanego i istniejącego obiektu w kondygnacji parteru, szczególnie w odniesieniu do zlokalizowanych tam otworów drzwiowych i okiennych;

- art. 35 ust. 1 pkt 2 P.b. poprzez zaniechanie weryfikacji zgodności projektu zagospodarowania terenu z przepisami, w tym techniczno-budowlanymi, podczas gdy w projekcie tym nieprawidłowo określono powierzchnię zabudowy projektowanego budynku, co skutkuje wyznaczeniem zaniżonego wskaźnika wielkości powierzchni nowej zabudowy w stosunku do powierzchni terenu objętego wnioskiem, którego prawidłowe określenie dla projektowanej inwestycji i wskazuje na znaczne przekroczenie maksymalnego wskaźnika, określonego zapisami decyzji ustalającej warunki zabudowy dla przedmiotowej inwestycji, przez co doszło do naruszenia także przepisu art. 35 ust. 1 pkt 1 P.b.;

- art. 34 ust. 3 pkt 4 P.b. w związku z przepisami § 7 ust. 1 - § 7 ust. 3 rozporządzenia Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia 25 kwietnia 2012 r. w sprawie ustalania geotechnicznych warunków posadawiania obiektów budowlanych (Dz.U. z 2012 r., poz. 463), dalej "rozporządzenie geotechniczne" poprzez brak dołączenia do dokumentacji projektowej jednoznacznie wyodrębnionego projektu geotechnicznego, wykonanego zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa;

- przepisów rozporządzenia geotechnicznego, poprzez oparcie decyzji na dokumentacji geologiczno-inżynierskiej, która została wykonana pod rządami rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 24 września 1998 r. w sprawie ustalania geotechnicznych warunków posadawiania obiektów budowlanych (Dz.U. z 1998 r., nr 126, poz. 839), uchylonego z dniem 29 kwietnia 2012 r.

- art. 34 ust. 3 pkt 3a P.b. w zw. z art. 144 K.c. poprzez brak dysponowania zgodą właściciela działki nr [...], przez którą ma przebiegać projektowane przyłącze c.o., na realizację tego przyłącza.

2. Naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy tj.:

1. art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 80 K.p.a. poprzez zaniechanie podjęcia wszelkich kroków zmierzających do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy oraz zebrania materiału dowodowego w sposób wyczerpujący;

2. art. 10 § 1 K.p.a. poprzez zaniechanie przez Wojewodę zawiadomienia stron o zgromadzeniu dodatkowego materiału dowodowego w postępowaniu odwoławczym, przez co naruszono prawa stron do czynnego udziału w tym postępowaniu.

W związku z powyższym strona skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji organu odwoławczego w całości wraz z poprzedzającą ją decyzją organu I instancji.

W uzasadnieniu zarzutów storna skarżąca wskazała, że w przedmiotowej sprawie postanowieniami datowanymi na dzień 23 maja 2012 r. i 21 sierpnia 2013 r. Prezydent Miasta K. udzielił zgody na odstępstwa od przepisów techniczno-budowlanych i zatwierdził projekt budowlany budynku z pomieszczeniami przeznaczonymi na pobyt ludzi w sposób uniemożliwiający naturalne oświetlenie tych pomieszczeń i pomieszczeń budynku sąsiedniego oraz powodujący znaczące pogorszenie warunków zdrowotne - sanitarnych i użytkowych m.in. lokali mieszkalnych nr [...] w istniejącym budynku zlokalizowanym na działce nr [...] przy ul. [...].

Pierwsze z wymienionych postanowień nie zawiera jednak merytorycznego uzasadnienia dla jego wydania i nie przedstawia warunków zamiennych. Natomiast rozstrzygnięcia przyjęte w obydwu postanowieniach powodują, wbrew temu co zapisano w ich treści, znaczące pogorszenie warunków zdrowotno-sanitarnych i użytkowych m.in. lokali mieszkalnych nr [...] w istniejącym budynku zlokalizowanym na działce nr [...] przy ul. [...]. Nadto, dopuszczenie ww. odstępstw prowadzi do zacienienia i pozbawienia światła słonecznego zarówno części mieszkań zlokalizowanych w nowoprojektowanym obiekcie, jak i mieszkań usytuowanych w budynku już istniejącym na działce nr [...]. To zaś stoi w sprzeczności z zapisami art. 9 ust. 1 P.b. w zw. z § 13 i § 60 ust. 1 rozporządzenia.

Co więcej organy obu instancji nie wskazały żadnych szczególnych okoliczności uzasadniających konieczność odstępstwa, powołując się jedynie na sam fakt udzielenia zgody na odstępstwo. Uniemożliwia to stronom ocenę prawidłowości rozumowania organu I i II instancji, a fakt niewskazania w podjętych rozstrzygnięciach ani na czym konkretnie odstępstwo miałoby polegać, ani z jakich przyczyn jest ono konieczne powoduje jednocześnie niezgodność wydanych w sprawie decyzji z art. 35 ust. 1 pkt 2 P.b. w zw. z § 13 rozporządzenia.

Strona skarżąca wskazała również na brak w aktach sprawy wymaganych prawem dowodów potwierdzających przynależność projektantów do właściwej izby samorządu zawodowego oraz uprawnień autora opracowania charakterystyki energetycznej budynków do sporządzania tego typu dokumentów.

Zarzuciła, że akta nie zawierają dostatecznego wykazania przynależności wszystkich projektantów do właściwej izby samorządu zawodowego. Stanowiący część pełnobranżowej dokumentacji projekt konstrukcji budynku został wykonany, zgodnie z informacją na jego stronie tytułowej, w okresie od października 2011 r. do sierpnia 2013 r., tymczasem dołączone do opracowań branży konstrukcyjnej zaświadczenia o przynależności projektantów do właściwej izby samorządu zawodowego obejmują jedynie okres od 1 stycznia 2012 r. do 31 grudnia 2013 r. (J. S. - projektant) i od 1 października 2012 r. do 30 września 2014 r. (M. J. - sprawdzający).

Co więcej, pomimo tego, że w okresie od 3 stycznia 2014 r. do 13 stycznia 2014 r. wprowadzono w projekcie architektoniczno-budowlanym korekty, w dokumentacji brak jest aktualnych w tym okresie zaświadczeń o przynależności do izby samorządu zawodowego projektanta budynku G. J..

Z kolei przepis art. 5 ust. 8 w związku z art. 5 ust. 3 ustawy przewiduje, że dla budynku oddawanego do użytkowania oraz dla budynku, lokalu mieszkalnego, a także części budynku stanowiącej samodzielną całość techniczno-użytkową, w przypadkach, o których mowa w ust. 4, dokonuje się oceny charakterystyki energetycznej w formie świadectwa charakterystyki energetycznej, wskazując w ust. 8 na kwalifikacje osoby, która może przygotować taki dokument. Badanie tych wymogów w aspekcie zawartości akt przedmiotowej sprawy prowadzi do wniosku, że organy obu instancji nie ustaliły, czy F. G. posiadał uprawnienia do sporządzania świadectw i opracowywania charakterystyk energetycznych budynków w dacie sporządzenia dokumentacji projektowej.

Kwestionując zaskarżoną decyzję również z powodu naruszenia § 12 ust. 5 pkt 1 rozporządzenia, storna skarżąca podkreśliła, że wyrażona w postanowieniu Prezydenta Miasta K. z 28 stycznia 2010 r. zgoda na odstępstwo od przepisów techniczno-budowlanych dotyczy tylko i wyłącznie możliwości sytuowania ściany bez otworów okiennych i drzwiowych w odległości innej niż określona w § 12 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia, nie obejmując takich elementów jak schody zewnętrzne, rampy, pochylnie, balkony czy tarasy.

Strona skarżąca podniosła też uchybienie przez organy wymogom przepisów art. 35 ust. 1 pkt 1 i 2 P.b., ponieważ w projekcie zagospodarowania terenu nieprawidłowo została określona powierzchnia zabudowy projektowanego budynku. Z zamieszczonego na planszy zagospodarowania terenu opisu wynika, że jako powierzchnię zabudowy przyjęto obrys kondygnacji parteru projektowanego budynku. Tymczasem zapisy pkt. 5.1.2.2 obowiązującej Polskiej Normy PN-ISO 9836:1997 wyraźnie stanowią, że "powierzchnia zabudowy jest wyznaczona przez rzut pionowy zewnętrznych krawędzi budynku na powierzchnię terenu".

W związku z powyższym do podanej w projekcie powierzchni zabudowy winny zostać wliczone również powierzchnie wszelkiego rodzaju nadwieszeń, wykuszy, przejazdów itp., oznaczone na projekcie zagospodarowania terenu liniami przerywanymi - rzutowanie na powierzchnię terenu zewnętrznych krawędzi I pietra projektowanego budynku wykazało powierzchnię zabudowy (bez wliczania w nią powierzchni balkonów) ok. 1133 m2 a nie, jak to podano w projekcie 1022,45 m2.

Skarżąca nie zgodziła się również z pominięciem przy obliczaniu powierzchni zabudowy powierzchni garażu podziemnego. Wprawdzie stosownie do zapisu § 3 pkt 17 rozporządzenia, garaż ten stanowi kondygnację podziemną, jednak po myśli wspomnianego pkt. 5.1.2.2 normy PN-ISO 0836:1997 do powierzchni zabudowy nie wlicza się powierzchni obiektów budowlanych ani ich części nie wystających ponad powierzchnię terenu. Tymczasem w omawianym przypadku garaż podziemny wysunięty jest miejscami o ok. 1/3 swej wysokości ponad poziom otaczającego terenu, a zastosowane do jego przekrycia warstwy konstrukcyjno-wykończeniowe w żadnym wypadku nie mogą być rozumiane jako poziom terenu w myśl zapisów § 3 pkt 15 rozporządzenia. Stanowią one bowiem, zgodnie z zamieszczonym w projekcie opisem, wyłącznie tzw. "stropodach zielony" nad częścią obiektu budowlanego, a nie teren działki budowlanej.

Konsekwencją błędnego wyznaczenia powierzchni zabudowy doszło do wyznaczenia nieprawidłowego, zaniżonego wskaźnika wielkości powierzchni nowej zabudowy w stosunku do powierzchni terenu objętego wnioskiem. To z kolei dowodzi, że prawidłowe jego określenie dla projektowanej inwestycji spowoduje znaczne przekroczenie maksymalnego, określonego zapisami decyzji ustalającej warunki zabudowy dla przedmiotowej inwestycji, wskaźnika zabudowy.

Skarżąca podniosła również, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem przepisów art. 34 ust. 3 pkt 4 P.b. w związku z przepisami § 7 ust. 1 - § 7 ust. 3 rozporządzenia geotechnicznego.

Stanowiąca część dokumentacji projektowej dokumentacja geologiczno-inżynierska, uzupełniona opinią dotycząca stanu wód gruntowych, opinią hydrogeologiczną oraz dokumentacją geotechniczną uzupełniającą - jednoznacznie wskazuje, że na terenie planowanej inwestycji panują złożone warunki gruntowe, a projektowany obiekt został zaliczony do drugiej kategorii geotechnicznej. Tożsamy zapis został zresztą umieszczony w uzasadnieniu decyzji organu II instancji.

To zaś przesądza - w myśl zapisów § 7 ust. 1 - § 7 ust. 3 rozporządzenia geotechnicznego, że dla planowanej inwestycji winna zostać wykonana opinia geotechniczna, dokumentacja badań podłoża gruntowego, projekt geotechniczny oraz dodatkowo dokumentacja geologiczno-inżynierska, zgodna z przepisami ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. - Prawo geologiczne i górnicze (Dz.U. z 2014 r., poz. 613).

Tymczasem w dołączonych do dokumentacji projektowej opracowaniach brak jest jednoznacznie wyodrębnionego projektu geotechnicznego, zgodnie z zapisem § 10 rozporządzenia geotechnicznego.

Dodatkowo skarżąca podkreśliła, że stanowiąca część opracowania projektowego dokumentacja geologiczno-inżynierska została wykonana przed wejściem w życie rozporządzenia geotechnicznego, a znajdujące się w aktach sprawy pismo Wydziału Kształtowania Środowiska nr [...] informujące, że dokumentacja ta, przyjęta zawiadomieniem z 29 października 2010 r. znak: [...], pozostaje aktualna i zgodna z zapisami tego rozporządzenia, odnosi się tylko i wyłącznie do jednego z dokumentów wymaganych zapisami ww. rozporządzenia, o czym informację organ zamieścił zresztą we wspomnianym piśmie.

Skarżąca wskazała kolejno, że w jej ocenie przy wydawaniu zaskarżonej decyzji doszło do naruszenia przepisu art. 34 ust. 3 pkt 3a P.b. w zw. z art. 144 K.c. poprzez brak dysponowania zgodą właściciela działki nr [...], przez którą ma przebiegać projektowane przyłącze c.o., na realizację tego przyłącza.

Jakkolwiek bowiem realizacja przyłącza c.o. została wyłączona z zakresu postępowania o udzielenie pozwolenia na budowę, to jego wykonanie jest w znacznej mierze uzależnione od wyrażenia zgody przez właściciela działki nr [...] (przez którą ma przebiegać projektowane przyłącze c.o.). Tymczasem takiej zgody brak jest w aktach sprawy, co może pozostawić inwestycję, dla której udzielono pozwolenia na budowę, bez możliwości zapewnienia dostaw ciepła.

Zdaniem skarżącej organy dopuściły się także naruszenia przepisów postępowania w sposób mający istotny wpływ na wynik sprawy tj. przepisu art. 7, art. 77 § 1, art. 80 oraz art. 10 § 1 K.p.a. Organy obu instancji zaniechały bowiem podjęcia wszelkich kroków zmierzających do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy oraz zebrania materiału dowodowego w sposób wyczerpujący, skutkiem czego doszło do wydania decyzji o udzieleniu pozwolenia na budowę w sytuacji braku pełnej o okolicznościach faktycznych sprawy.

Nadto organ drugoinstancyjny dopuścił się przeprowadzenia postępowania odwoławczego z uchybieniem wymogom wynikającym z przepisu art. 10 § 1 K.p.a. Pomimo tego bowiem, że w toku postępowania odwoławczego organ zgromadził dodatkowe istotne dla sprawy materiały, w tym dokumenty przekazane do akt przez inwestora, np. warunki branżowe, projekt zagospodarowania terenu, rzut instancji na poziomie "0" i "-1", opinię dotyczącą odprowadzania wód opadowych z terenu inwestycji — na których oparł swoje rozstrzygnięcie, nie poinformował stron o pozyskaniu nowych dowodów, przez co uniemożliwił stronom zapoznanie się z całością dowodów w sprawie i zajęcie stanowiska przed wydaniem decyzji.

Zresztą, wedle informacji ujętej w piśmie z 19 sierpnia 2014 r., sprawa miała być załatwiona do 30 września 2014 r. Zatem po upływie wyznaczonego przez organ terminu strony oczekiwały zawiadomienia o możliwości zapoznania się z aktami sprawy i wypowiedzenia się w kwestii zgromadzonych dowodów, czego jednak organ II instancji zaniechał, naruszając prawo stron do czynnego udziału w całym postępowaniu.

Wojewoda w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Przywołał też uregulowania zawarte w rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z dnia 3 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowego zakresu i formy projektu budowlanego (Dz.U. z 2003 r., nr 120, poz. 1133).

Wskazał także, że brak jest obowiązku wynikającego z przepisu prawa włączania do akt zaświadczeń o przynależności do izby, którą to przynależność można sprawdzić na stronach internetowych Izb.

Ponadto, powołując się na wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego stwierdził, że postanowienie o odstępstwach wiąże organ.

Odnośnie zarzutu naruszenia § 12 ust. 5 pkt 1 rozporządzenia Wojewoda wskazał, że z k. 133 projektu (rzut piętra 1, 2 (...), elewacja wschodnia, północna, wynika, że lokalizacja balkonów I, II i III piętra jest oddalona 4 m od granicy z działką nr [...], natomiast taras stanowi element zielonego dachu, którego lokalizacja została dopuszczona stosownym postanowieniem o odstępstwie.

Projekt przebudowy zjazdu jako prosty, nieskomplikowany nie został objęty obowiązkiem sprawdzenia.

Nadto powierzchnia zabudowy została obliczona zgodnie z Polską Normą PN-ISO 9836:1997, zgodnie z którą do powierzchni zabudowy nie wlicza się powierzchni obiektu ani ich części niewystających ponad powierzchnię terenu (czyli garażu podziemnego) oraz elementów drugorzędnych takich jak schody i balkony.

Końcowo wskazał, że przyłącz centralnego ogrzewania jest poza zakresem postępowania i jego realizacja będzie odbywać się w odrębnym trybie przewidzianym P.b.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje.

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2017 r., poz. 2188) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę zgodności z prawem działalności administracji publicznej, która w myśl art. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2018 r., poz. 1302), dalej "P.p.s.a.", odbywa się na zasadach określonych w przepisach tej ustawy.

Regułą jest, że w ramach kontroli działalności administracji publicznej przewidzianej w art. 3 P.p.s.a. sąd jest uprawniony do badania, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania, nie będąc przy tym związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołana podstawą prawną (art. 134 § 1 P.p.s.a.), zaś jedynym ograniczeniem w tym zakresie jest zakaz przewidziany w art. 134 § 2 P.p.s.a. Orzekanie w granicach sprawy (art. 135 P.p.s.a.) oznacza sprawę będącą przedmiotem kontrolowanego postępowania administracyjnego, w której został wydany zaskarżony akt lub czynność, jako pochodną określonego stosunku administracyjnoprawnego i odbywa się z uwzględnieniem ówcześnie obowiązujących przepisów prawa.

Zgodnie z treścią art. 145 § 1 pkt 1 P.p.s.a. uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie zaskarżonej decyzji bądź postanowienia w całości lub w części następuje wtedy, gdy sąd stwierdzi: a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Natomiast w razie nieuwzględnienia skargi Sąd oddala skargę w oparciu o art. 151 P.p.s.a.

Z istoty kontroli wynika, że legalność zaskarżonej decyzji podlega ocenie przy uwzględnieniu stanu faktycznego i prawnego istniejącego w dacie podejmowania zaskarżonego rozstrzygnięcia.

Mając na uwadze wskazane powyżej kryterium legalności Sąd stwierdza, że skarga nie zasługiwała na uwzględnienie, podniesione w niej zarzuty nie mogły odnieść zamierzonego skutku, a zaskarżona decyzja, mimo pewnych uchybień, odpowiada prawu.

Bezsporne w sprawie było, że zamierzenie inwestycyjne zaplanowano w zabudowie śródmiejskiej, aż do granic zabudowywanej działki, w zbliżeniu do istniejących budynków na działkach sąsiednich, z odstępstwami od przepisów techniczno-budowlanych na podstawie stosownych postanowień Prezydenta Miasta K..

Materialnoprawną podstawą zaskarżonej decyzji były przepisy ustawy Prawo budowlane. Zgodnie z art. 35 ust. 1 i ust. 4 P.b.:

1. przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę lub odrębnej decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego organ administracji architektoniczno-budowlanej sprawdza:

1) zgodność projektu budowlanego z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego i innymi aktami prawa miejscowego albo decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu, a także wymaganiami ochrony środowiska, w szczególności określonymi w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, o której mowa w art. 71 ust. 1 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko;

2) zgodność projektu zagospodarowania działki lub terenu z przepisami, w tym techniczno-budowlanymi;

3) kompletność projektu budowlanego i posiadanie wymaganych opinii, uzgodnień, pozwoleń i sprawdzeń oraz informacji dotyczącej bezpieczeństwa i ochrony zdrowia, o której mowa w art. 20 ust. 1 pkt 1b, oraz zaświadczenia, o którym mowa w art. 12 ust.7;

(...)

4. W razie spełnienia wymagań określonych w ust. 1 oraz w art. 32 ust. 4, właściwy organ nie może odmówić wydania decyzji o pozwoleniu na budowę.

Z kolei stosownie do art. 34 ust. 3 P.b. projekt budowlany powinien zawierać:

1) projekt zagospodarowania działki lub terenu, sporządzony na aktualnej mapie, obejmujący: określenie granic działki lub terenu, usytuowanie, obrys i układy istniejących i projektowanych obiektów budowlanych, sieci uzbrojenia terenu, sposób odprowadzania lub oczyszczania ścieków, układ komunikacyjny i układ zieleni, ze wskazaniem charakterystycznych elementów, wymiarów, rzędnych i wzajemnych odległości obiektów, w nawiązaniu do istniejącej i projektowanej zabudowy terenów sąsiednich;

2) projekt architektoniczno-budowlany, określający funkcję, formę i konstrukcję obiektu budowlanego, jego charakterystykę energetyczną i ekologiczną oraz proponowane niezbędne rozwiązania techniczne, a także materiałowe, ukazujące zasady nawiązania do otoczenia, a w stosunku do obiektów budowlanych, o których mowa w art. 5 ust. 1 pkt 4 - również opis dostępności dla osób niepełnosprawnych;

3) stosownie do potrzeb - w przypadku drogi krajowej lub wojewódzkiej, oświadczenie właściwego zarządcy drogi o możliwości połączenia działki z drogą, zgodnie z przepisami o drogach publicznych;

4) w zależności od potrzeb, wyniki badań geologiczno-inżynierskich oraz geotechniczne warunki posadowienia obiektów budowlanych;

5) informację o obszarze oddziaływania obiektu.

Odnosząc ww. przepisy do okoliczności niniejszej sprawy należy wskazać, że słusznie stwierdził organ odwoławczy, iż co do zasady organy w sprawie o zatwierdzenie projektu budowlanego i wydanie pozwolenia na budowę nie kontrolują rozwiązań projektowych zawartych w projekcie budowlanym, a jedynie kontrolują projekt zagospodarowania terenu, co wyraźnie wynika z treści art. 35 ust. 1 pkt 2 P.b. Kontrola projektu budowlanego może dotyczyć tylko obszaru wyznaczonego treścią art. 35 ust. 1 pkt 1 P.b., tj. zgodności z ustaleniami miejscowego planu albo z decyzją o warunkach zabudowy.

Trzeba przy tym jednak wskazać, że opinie projektantów stanowią część materiału dowodowego, który podlega ocenie organów orzekających w sprawie zgodnie z zasadami art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 K.p.a.

Należy tu przypomnieć, że stosownie do art. 7 K.p.a. - w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności i podejmują wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Powołany przepis formułuje naczelną zasadę postępowania jaką jest zasada prawdy obiektywnej, której realizacja ma ścisły związek z zasadą praworządności oraz wywiera zasadniczy wpływ na ukształtowanie całego postępowania administracyjnego, obligując organ administracji publicznej do wyczerpującego zbadania okoliczności faktycznych związanych z daną sprawą, na podstawie wszelkich dostępnych dowodów. Z zasady tej wynika między innymi rozwijany w art. 77 § 1 K.p.a. obowiązek organu administracji publicznej określenia w każdej sprawie jakie dowody są konieczne do wyjaśnienie stanu faktycznego, ich poszukiwania oraz realizacji. Konsekwencją obowiązywania zasad praworządności i prawdy obiektywnej jest także regulacja zawarta w art. 107 § 1 K.p.a., ustanawiającym obok innych wymogów decyzji obowiązek organu zawarcia w niej podstawy prawnej i uzasadnienia faktycznego. Uzasadnienie faktyczne w myśl § 3 tego artykułu powinno w szczególności obejmować wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne - wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa.

Odpowiednie ujawnienie procesu decyzyjnego w sferze podstawy faktycznej rozstrzygnięcia stanowi jedną z gwarancji prawidłowej realizacji zasady swobodnej oceny dowodów z art. 80 K.p.a., która winna uwzględniać wymogi logicznego rozumowania i zasady doświadczenia życiowego. Obowiązkiem organu rozstrzygającego sprawę - w ramach motywowania podjętej decyzji - jest ustosunkowanie się do wszystkich twierdzeń wniosku dotyczących istotnych okoliczności faktycznych czy prawnych, a także zarzutów podnoszonych przez strony w trakcie toczącego się postępowania, odzwierciedlenie tego winno znaleźć się w uzasadnieniu decyzji.

Mając powyższe na uwadze, należy stwierdzić, że wbrew stanowisku strony skarżącej, załączone do wniosku o wydanie pozwolenia na budowę dokumenty i analizy sporządzone zostały przez osoby uprawnione. Organy dokonały też własnej merytorycznej oceny przedłożonych dokumentów, co nie budzi wątpliwości Sądu.

Należy przy tym wskazać, że rację ma strona skarżąca, że zgodnie z art. 35 ust. 1 pkt 4 w zw. z art. 12 ust. 7 P.b. sporządzenie i sprawdzenie projektu budowlanego musi dokonane przez osobę posiadającą wymagane uprawnienia budowlane i legitymującą się aktualnym na dzień opracowania projektu lub jego sprawdzenia zaświadczeniem o uprawnieniach do wykonywania samodzielnych funkcji technicznych w budownictwie, który stanowi wpis do centralnego rejestru oraz wpis na listę członków właściwej izby samorządu zawodowego, potwierdzony zaświadczeniem wydanym przez tę izbę, z określonym w nim terminem ważności.

Wbrew jednak zarzutom skargi należy przychylić się do opinii Wojewody zawartej w odpowiedzi na skargę, że po pierwsze, stosowne zaświadczenia, choć nie dotyczące całego okresu sporządzania i uzupełniania projektu, znajdują się w projekcie (k. 105, 105A, 105B, 153, 153A, 290, 290A, 327, 345, 531, 531A). Co więcej, w dobie dzisiejszej techniki należy uznać za wystarczającą możliwość sprawdzenia aktualności uprawnień i przynależności do stosownych izb, na odpowiednich stronach internetowych Izb, jak np:

- [...]/ - lista architektów,

- https[...] - inżynierów budownictwa,

- https://[...] - co do osób uprawnionych do sporządzania świadectw i opracowywania charakterystyk energetycznych budynków.

Na ww. rejestrach widnieją wszystkie osoby zaangażowane w sporządzanie i sprawdzanie przedmiotowego projektu, w tym F. G. na ostatnim z ww. rejestrów.

Przed oceną zgodności projektu zagospodarowania terenu z przepisami techniczno-budowlanymi, należy powtórnie wskazać, jak trafnie podnosiły strony, że inwestor uzyskał szereg postanowień wyrażających zgodę na odstępstwa od ww. przepisów. Warto zatem przybliżyć uregulowaną w art. 9 P.b. instytucję odstępstw.

Zgodnie zatem z ww. przepisem, w brzmieniu obowiązującym w dacie kontrolowanej decyzji:

1. W przypadkach szczególnie uzasadnionych dopuszcza się odstępstwo od przepisów techniczno-budowlanych, o których mowa w art. 7. Odstępstwo nie może powodować zagrożenia życia ludzi lub bezpieczeństwa mienia, a w stosunku do obiektów, o których mowa w art. 5 ust. 1 pkt 4 - ograniczenia dostępności dla osób niepełnosprawnych, oraz nie powinno powodować pogorszenia warunków zdrowotno-sanitarnych i użytkowych, a także stanu środowiska, po spełnieniu określonych warunków zamiennych.

2. Organ administracji architektoniczno-budowlanej, po uzyskaniu upoważnienia ministra, który ustanowił przepisy techniczno-budowlane, w drodze postanowienia, udziela bądź odmawia zgody na odstępstwo.

3. Wniosek do ministra, o którym mowa w ust. 2, w sprawie upoważnienia do udzielenia zgody na odstępstwo organ administracji architektoniczno-budowlanej składa przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę. Wniosek powinien zawierać:

1) charakterystykę obiektu oraz, w miarę potrzeby, projekt zagospodarowania działki lub terenu, a jeżeli odstępstwo mogłoby mieć wpływ na środowisko lub nieruchomości sąsiednie - również projekty zagospodarowania tych nieruchomości, z uwzględnieniem istniejącej i projektowanej zabudowy;

2) szczegółowe uzasadnienie konieczności wprowadzenia odstępstwa;

3) propozycje rozwiązań zamiennych;

4) pozytywną opinię wojewódzkiego konserwatora zabytków w odniesieniu do obiektów budowlanych wpisanych do rejestru zabytków oraz innych obiektów budowlanych usytuowanych na obszarach objętych ochroną konserwatorską;

5) w zależności od potrzeb - pozytywną opinię innych zainteresowanych organów.

4. Minister, o którym mowa w ust. 2, może uzależnić upoważnienie do wyrażenia zgody na odstępstwo od spełnienia dodatkowych warunków.

Przepis art. 9 P.b. stanowi kompleksową regulację instytucji odstępstwa od przepisów techniczno-budowlanych. Ustęp 1 tego artykułu należy traktować jako unormowanie o charakterze materialnoprawnym, w dalszej części przepisu uregulowano natomiast kwestie proceduralne (ust. 2 - 4).

Jak trafnie podniosła strona skarżąca, "przypadek szczególnie uzasadniony" jest zwrotem nieostrym, odwołujący się do ocen pozaprawnych organu stosującego prawo (klauzula generalna). Zgody na odstępstwo od przepisów techniczno-budowlanych w żadnym razie nie można traktować jako zasady. Zgoda na odstępstwo ma charakter wyjątkowy i musi wynikać z konieczności konkretnego sposobu zabudowy terenu. Organ stosujący prawo ma zatem obowiązek rozważyć w wszystkie okoliczności mające wpływ na rozstrzygnięcie, jak: treść przepisu techniczno-budowlanego, który ma być objęty odstępstwem, proponowane rozwiązania zamienne, czy istniejące warunki lokalne odnoszące się do danej nieruchomości. Koniecznym jest więc w każdej sprawie dokładne rozważenie, czy celowe jest zastosowanie odstępstwa ze szczególnie ważnych względów.

Nie można jednak odmówić zatwierdzenia projektu budowlanego oraz udzielenia pozwolenia na budowę ze względu na nie spełniającą wymogów techniczno-budowlanych lokalizację obiektu, jeżeli na odstępstwo od tych wymogów organ architektoniczno-budowlany wyraził zgodę w drodze postanowienia, o którym mowa w art. 9 ust. 1 P.b.

W postępowaniu o wydanie tego postanowienia organ obowiązany jest uwzględnić podstawowe zasady prawa budowlanego, w tym zapewnić poszanowanie występujących w obszarze oddziaływania obiektu uzasadnionych interesów osób trzecich. Przepis art. 5 ust. 1 pkt 9 P.b. formułuje bowiem regułę, której zakres zastosowania należy odczytywać w kontekście określenia przedmiotu regulacji objętego całą ustawą Prawo budowlane (art. 1 ustawy). Obowiązek zapewnienia poszanowania uzasadnionych interesów osób trzecich dotyczy wszystkich postępowań określonych w ustawie. Postanowienia wydanego na podstawie art. 9 ust. 1 P.b. nie można traktować jako merytorycznie odrębnego od postępowania zmierzającego do wydania decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego i udzieleniu pozwolenia na budowę. Już na tym etapie należy uwzględniać obowiązujące w procesie budowlanym zasady, a między innymi ochronę uzasadnionych interesów osób trzecich - w zakresie w jakim wiąże się to z dopuszczanym odstępstwem od warunków techniczno-budowlanych.

Postanowienie w przedmiocie wyrażenia zgody na odstępstwo od warunków techniczno-budowlanych wydawane jest w ramach postępowania o udzielenie pozwolenia na budowę. Wobec tego do niniejszego postanowienia znajdują zastosowanie przepisy K.p.a. Ustawodawca nie wskazał, że na to postanowienie przysługuje zażalenie.

W związku z tym, że na postanowienie wydane w trybie art. 9 ust. 2 P.b. nie przysługuje zażalenie, nie wymaga ono uzasadnienia. Natomiast organ architektoniczno-budowlany w uzasadnieniu decyzji o pozwoleniu na budowę obowiązany jest przedstawić przesłanki udzielenia bądź odmowy zgody na odstępstwo (por. wyrok NSA z 11 grudnia 2012 r., sygn. II OSK 1461/11, LEX nr 1322405).

Zatem skoro postanowienie to jest wydawane w ramach ubiegania się przez inwestora o pozwolenie na budowę, to zgodnie z art. 142 K.p.a. podlega zaskarżeniu w odwołaniu od decyzji o pozwoleniu na budowę. Decyzja ta kończy bowiem postępowanie, rozstrzygając jednocześnie o istocie sprawy, w tym także w kwestii odstępstwa od przepisów techniczno-budowlanych (por. wyrok NSA z 25 lipca 2008r., sygn. II OSK 905/07, LEX nr 485010).

Akt administracyjny w postaci upoważnienia ministra do udzielenia zgody na odstępstwo, jak też postanowienie wydawane w tym przedmiocie przez organ architektoniczno-budowlany podlegają kontroli instancyjnej, a następnie sądowej, gdyż mogą być zaskarżone w odwołaniu od decyzji o pozwoleniu na budowę (art. 142 K.p.a.), a następnie w ramach skargi kierowanej do sądu administracyjnego.

Należy też mieć na uwadze, że ustawodawca nałożył na inwestora obowiązki instrumentalnie służące wykazaniu zaistnienia przesłanek zgody na odstępstwo, takie jak przedłożenie projektów zagospodarowania nieruchomości, z uwzględnieniem istniejącej i projektowanej zabudowy, jeżeli odstępstwo mogłoby mieć wpływ na środowisko lub nieruchomości sąsiednie (art. 9 ust. 3 pkt 1 P.b.) oraz szczegółowe uzasadnienie konieczności wprowadzenia odstępstwa (pkt 2). Postanowienie o odstępstwie od przepisów techniczno-budowlanych wydane na podstawie art. 9 ust. 2 P.b. wiąże organ wydający decyzję w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego oraz pozwolenia na budowę (por. wyrok NSA z 27 kwietnia 2007 r., sygn. II OSK 689/06 – powołane orzeczenia sądów administracyjnych dostępne na stronie www.orzeczenia.nsa.gov.pl).

Odnosząc się do kwestii prawidłowości wydanych w sprawie postanowień o odstępstwach oraz kwestii zachowania poszczególnych warunków wynikających z przepisów techniczno-budowlanych należy wskazać, jak słusznie stwierdził organ odwoławczy, że postanowieniem Prezydenta Miasta K. z 28 stycznia 2010 r. (po otrzymaniu upoważnienia Ministra Infrastruktury pismem z 5 stycznia 2010 r.) udzielona została zgoda na odstępstwo od przepisów § 12 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia. Zgoda na odstępstwo od ww. przepisów umożliwia wykonanie na działce budowlanej nr [...] ściany bez otworów okiennych i drzwiowych bezpośrednio przy granicy z działką nr [...] (k. 20 proj.). Projektowany budynek został usytuowany ze ścianą bez otworów okiennych i drzwiowych przy granicy działki nr [...] - jest to ściana przylegająca bezpośrednio do ściany budynku sąsiedniego przy ul. [...].

Nie budzi wątpliwości Sądu, biorąc pod uwagę zwartą zabudowę pierzejową dominującą w otoczeniu projektowanej inwestycji, że zgoda na usytuowanie ściany projektowanego budynku w styczności ze ścianą budynku [...] również położonego w granicy działki, można uznać za przypadek szczególnie uzasadniony, który nie powoduje zagrożenia życia ludzi lub bezpieczeństwa mienia oraz nie powinien powodować pogorszenia warunków zdrowotno-sanitarnych i użytkowych. Przeciwnie, w zakresie np. ogrzewania budynku przy ul. [...], istnienie budynku sąsiedniego powinno nawet ograniczyć jego koszty eksploatacyjne. Powyższe rozwiązanie usytuowania jest również zgodne z decyzją WZ.

Z kolei postanowienie Prezydenta Miasta K. z 23 maja 2012 r. (po otrzymaniu upoważnienia Ministra Infrastruktury pismem z 15 maja 2012 r.) udzielające zgody na odstępstwo od przepisów § 60 ust. 1 rozporządzenia, dotyczyło wyłącznie mieszkań w projektowanej inwestycji. Zatem nie może powodować pogorszenia warunków zdrowotno-sanitarnych i użytkowych osób trzecich.

Dodatkowo postanowieniem Prezydenta Miasta K. z 21 sierpnia 2013 r. (po otrzymaniu upoważnienia Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej pismem z 19 czerwca 2013 r.) udzielona została zgoda na odstępstwo od przepisów § 60 ust. 1, m.in. w odniesieniu do lokali mieszkalnych nr [...] w budynku przy ul. [...] (na działce nr [...]) dopuszczając ograniczenie czasu nasłonecznienia do dwóch godzin, oraz zgodę na odstępstwo od przepisów § 13 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia dopuszczającą przesłanianie lokali mieszkalnych nr [...], w budynku przy ul. [...].

W uzasadnieniu tego postanowienia organ wskazał, że do pisma z 30 lipca 2013 r. inwestor dołączył opinię rzeczoznawcy do spraw higieniczno-sanitarnych z 29 lipca 2013 r., zgodnie z którą ww. rzeczoznawca pozytywnie zaopiniował przedstawione rozwiązania projektowe i wskazał, że warunki higieniczno-sanitarne nie zostaną naruszone.

Zastosowanie ww. odstępstw uzasadnione jest szerokością (wąskością) działki, sposobem zagospodarowania i usytuowania sąsiednich i planowanego obiektów budowlanych oraz charakterem zabudowy.

Należy tu nadmienić, że każde legalne zagospodarowanie działki sąsiedniej obiektem kubaturowym, szczególnie w zabudowie śródmiejskiej, musi powodować w jakimś zakresie pogorszenie pewnych aspektów korzystania z nieruchomości, takich jak choćby nasłonecznienie czy widok.

Istotne jest również, że zgodnie z § 13 ust. 4 rozporządzenia, odległości, o których mowa w ust. 1 pkt 1, mogą być zmniejszone nie więcej niż o połowę w zabudowie śródmiejskiej.

Wyraźnie zatem widać, że ustawodawca dopuścił jako dozwolone zmniejszenie odległości przesłaniania ze względu na charakter zabudowy.

W projekcie budowlanym zawarto stosowne rzuty obrazujące dopuszczalne, w związku z postanowieniami o zgodzie na odstępstwa, nasłonecznienie i przesłanianie lokali mieszkalnych w budynku przy ul. [...] (k. 131, 132, 134, 135, 138, 140 proj.) a także projektowanego budynku (k. 136, 151).

Podsumowując ten wątek należy wskazać, że brak jest podstaw do uznania, że ograniczenie nasłonecznienia i przesłanianie mieszkań nr [...] w budynku przy ul. [...] spowoduje niedopuszczalne pogorszenie warunków zdrowotno-sanitarnych i użytkowych, o czym świadczy również załączona opinia rzeczoznawcy do spraw sanitarno-higienicznych.

W odniesieniu do zarzutów związanych z dokumentacją geotechniczną (k. 87A proj.) i geologiczno-inżynierską (k. 57) należy wskazać, że istotnie, dokumentacja geologiczno-inżynierska z października 2010 r., a także dokumentacja geotechniczna z sierpnia 2011 r., siłą rzeczy nie mogły uwzględniać obecnie obowiązującego (od 2012 r.) rozporządzenia geotechnicznego.

Nie ulega jednak wątpliwości, że zarówno w rozumieniu poprzednio obowiązującego rozporządzenia (§ 7) jak i obecnie obowiązującego rozporządzenia (§ 4), zamierzony obiekt ma II kategorię geotechniczną, przy złożonych warunkach gruntowych (odpowiednio § 5 ust. 3 pkt 2 i § 4 ust. 2 pkt 2 rozporządzeń). Powyższe prawidłowo uwzględniono w dokumentacji geologiczno-inżynierskiej i projekcie budowlanym w opisie konstrukcji (k. 160-161 proj.).

Dokumentacja geologiczno-inżynierska została bez zastrzeżeń przyjęta 29 października 2010 r. decyzją Prezydenta Miasta K. znak: [...]

Załączono również prawidłowo opinię dotyczącą stanu wód i opinię hydrogeologiczną (k. 87p, 88).

Trzeba tu wskazać, że załączona do projektu dokumentacja, mimo niewyodrębnienia "projektu geotechnicznego", zawiera m.in.:

1) właściwości podłoża gruntowego;

2) określenie obliczeniowych parametrów geotechnicznych;

3) określenie częściowych współczynników bezpieczeństwa do obliczeń geotechnicznych;

4) określenie oddziaływań od gruntu;

5) przekroje geotechnicznego i geologiczno-inżynierskie,

6) ustalenie danych niezbędnych do zaprojektowania fundamentów;

7) specyfikację badań niezbędnych do zapewnienia wymaganej jakości robót ziemnych i specjalistycznych robót geotechnicznych;

8) określenie szkodliwości oddziaływań wód gruntowych na obiekt budowlany i sposobów przeciwdziałania tym zagrożeniom;

9) określenie zakresu niezbędnego monitorowania wybudowanego obiektu budowlanego, obiektów sąsiadujących i otaczającego gruntu, niezbędnego do rozpoznania zagrożeń mogących wystąpić w trakcie robót budowlanych lub w ich wyniku oraz w czasie użytkowania obiektu budowlanego.

Jak podnosiła też sama strona skarżąca, w piśmie Wydziału Kształtowania Środowiska nr [...] z 20 grudnia 2013 r., potwierdzono aktualność dokumentacji geologiczno-inżynierskiej wymaganej rozporządzeniem geotechnicznym z 2012 r.

Kolejno, odnosząc się do zarzutów związanych z realizacją przyłącza c.o., należy wskazać, że po pierwsze realizacja ta została wyłączona z zakresu niniejszego postępowania o udzielenie pozwolenia na budowę. Po drugie, wbrew stanowisku strony skarżącej, jego wykonanie nie jest uzależnione od wyrażenia zgody przez właściciela działki nr [...], bowiem jak słusznie stwierdził organ odwoławczy, dodatkowe alternatywne warunki przyłączenia do miejskiej sieci ciepłowniczej zostały przez Miejskie Przedsiębiorstwo Energetyki Cieplnej S.A. w K. dopuszczone w piśmie z 27 czerwca 2014 r. znak: [...] (k. 119 akt) jako przyłączenie z kierunku wysokoparametrowej sieci odgałęźnej 2 x DN 50 mm przebiegającej na wschód od działki zabudowywanej dostarczającej czynnik grzewczy do budynku przy ul. [...]. Zatem brak jest podstaw do uznania, że inwestycja może zostać bez możliwości zapewnienia dostaw ciepła.

Odnosząc się do kwestii zgodności projektu budowlanego z decyzją WZ i zarzutów dotyczących tego zagadnienia, Sąd stwierdza, że organy słusznie stwierdziły zgodność projektu z ww. decyzją WZ. W szczególności, wysokości elewacji, kalenicy i attyki budynku, a także geometria dachów budynku, zostały prawidłowo skorygowane. Zaprojektowany obiekt jest zróżnicowany wysokościowo (4 i 5 kondygnacji). Na stropie garażu, znajdującego się poza obrysem budynku, zaprojektowany został teren zielony, który liczony jest w 50% powierzchni jako powierzchnia biologicznie czynna. Spełnione zostały wymagania dotyczące szerokości elewacji frontowej (od strony ul. [...]). Spełnione zostały warunki dotyczące wskaźnika powierzchni zabudowy (powierzchnia zabudowy wynosi 1022,45 m2 tj. 49,8% powierzchni terenu wynoszącej 2052 m2) zatem nie przekracza ustalonej ww. decyzją powierzchni zabudowy do 50% oraz spełnione zostały warunki dotyczące wymaganej powierzchni biologicznie czynnej nie mniej niż 30% (611,01 m2 powierzchni stanowi powierzchnię biologicznie czynną tj. 30% powierzchni terenu). Spełnione zostały wymogi "zapewnienia miejsc postojowych dla prawidłowego funkcjonowania przedmiotowej inwestycji", zaprojektowano miejsca postojowe w garażu podziemnym w ilości wystarczającej dla zamierzonej funkcji obiektu zarówno dla części usługowej jak i mieszkalnej (31 miejsc postojowych w tym dwa miejsca postojowe dla funkcji usługowej budynku). W decyzji WZ wskazano bowiem, że konieczne jest zapewnienie 0,5-0,7 miejsc na ilość mieszkań, a zatem przy 51 mieszkaniach konieczne było zapewnienie minimum 26 miejsc parkingowych.

Kolejno, odnosząc się do zarzutów dotyczących przepisów przeciwpożarowych, należy wskazać, że słusznie stwierdził organ odwoławczy, iż projekt został pozytywnie zaopiniowany przez rzeczoznawcę do spraw zabezpieczeń przeciwpożarowych w zakresie spełnienia wymagań ochrony ppoż. 31 października 2013 r. Ponadto postanowieniem [...] Komendanta Wojewódzkiej Państwowej Straży Pożarnej z 12 maja 2011 r. znak: [...] udzielona została zgoda na spełnienie wymagań w zakresie bezpieczeństwa pożarowego w sposób inny niż podany w § 12 rozporządzenia z dnia 24 lipca 2009 r. Określone zostały dodatkowe rozwiązania techniczne zapewniające bezpieczeństwo przeciwpożarowe budynku oraz umożliwiające ewakuację ludzi ze wszystkich stref pożarowych w budynku, określono także, iż dojazd i dostęp w przypadku pożaru zapewniony będzie od strony ul. [...] poprzez sięgacz pożarowy (k. 53 proj.). Nie znajduje uzasadnienia argument skarżących dotyczący naruszenia ww. przepisów w sprawie przeciwpożarowego zaopatrzenia w wodę oraz dróg pożarowych jak i dotyczących ochrony p. pożarowej, projektowany obiekt w żaden sposób nie zmienia także możliwości ochrony przeciwpożarowej ich budynków, a odległość usytuowania projektowanego budynku jest zgodna z wymaganiami, o których mowa w § 271-273 rozporządzenia w zakresie bezpieczeństwo pożarowego.

Odnośnie zarzutów naruszenia § 232 ust. 4 i § 235 ust. 2 rozporządzenia, należy stwierdzić, że w projekcie architektoniczno-budowlanym jednoznacznie wskazano, iż ściany zewnętrzne mają mieć klasę odporności pożarowej i ogniowej EI 60 (k. 121 proj.), co dotyczy także ściany frontowej projektowanego obiektu w kondygnacji parteru, w tym zlokalizowanych tam otworów drzwiowych i okiennych.

Kolejno trzeba wskazać, że inwestycja nie powoduje naruszenia stanu wody na gruncie ze szkodą dla gruntów sąsiednich. Zaprojektowano bowiem odprowadzenie wody opadowej zarówno z dachów budynku, jak i z części podziemnej garażu (tzw. zielonego dachu) do kanalizacji ogólnospławnej. Odprowadzenie wody opadowej spływającej z terenu skarp terenowych zaprojektowano poprzez korytka odwadniające do wpustów podwórzowych (opracowanie w projekcie budowlanym i opinia dr. inż. J. F. załączona do postępowania odwoławczego). Brak zatem podstaw by twierdzić, że utworzenie spadku oskarpowania bocznej krawędzi schodów zewnętrznych w kierunku działki nr [...] spowoduje powierzchniowy spływ wód opadowych na teren działki sąsiedniej.

Odnosząc się do zarzutów naruszenia § 12 ust. 5 pkt 1 rozporządzenia, zgodnie z którym odległość budynku od granicy z sąsiednią działką budowlaną nie może być mniejsza niż: 1,5 m do okapu, gzymsu, balkonu lub daszku nad wejściem, a także do takich części budynku jak galeria, taras, schody zewnętrzne, pochylnia lub rampa; 4 m do zwróconego w stronę tej granicy otworu okiennego umieszczonego w dachu lub połaci dachowej, Sąd stwierdza, że jak trafnie wskazał Wojewoda w odpowiedzi na skargę, z dokumentacji projektowej (np. k. 133 proj. - rzut piętra 1, 2 (...), elewacja wschodnia, północna), wynika, że lokalizacja balkonów I, II i III piętra jest oddalona 4 m od granicy z działką nr [...], natomiast taras stanowi element zielonego dachu, którego lokalizacja została dopuszczona stosownym postanowieniem o odstępstwie. Zatem balkony nie naruszają ww. odległości 1,5 m od granicy działki, a taras jest objęty postanowieniem ze zgodą na odstępstwo.

Z kolei w odniesieniu do zarzutów naruszenia art. 35 ust. 1 pkt 1 i 2 P.b. przez nieprawidłowe określenie powierzchni zabudowy projektowanego budynku, Sąd stwierdza, że w praktyce projektowej i doktrynie stosowanie Polskiej Normy PN-ISO 9836:1997, do której odnosi się zarówno nieobowiązujące już rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 3 lipca 2003 r., jak i obecnie obowiązujące rozporządzenie Ministra Transportu, Budownictwa I Gospodarki Morskiej z dnia 25 kwietnia 2012 r. w sprawie szczegółowego zakresu i formy projektu budowlanego (Dz.U. z 2018 r., poz. 1935), budzi wątpliwości. Co więcej Polski Komitet Normalizujący z końcem 2015 r. wprowadził nową normę PN-ISO 9836:2015-12, która w założeniu miała zastąpić normę PN-ISO 9836:1997. Z obu norm tych norm wynika z jednej strony, że powierzchnia zabudowy liczona jest przy samej powierzchni terenu, z drugiej, że powierzchnia zabudowy jest wyznaczona przez rzut pionowy zewnętrznych krawędzi budynku na powierzchnię terenu.

Wbrew jednak zarzutom strony skarżącej projektant w niniejszej sprawie nie wykluczył z wyliczenia powierzchni zabudowy nadwieszeń, wykuszy, czy przejazdów a jedynie balkony czy schody. Natomiast przerywaną linią, w zbliżeniu do granicy działek, oznaczony jest parking podziemny, z natury rzeczy nie wliczany do powierzchni zabudowy.

Co do zaś kwestii wystających ponad powierzchnię terenu fragmentów kondygnacji podziemnej (garażu) Sąd stwierdza, że zgodnie z definicją zawartą w § 3 pkt 15 rozporządzenia, jako poziom terenu należy rozumieć przyjętą w projekcie rzędną terenu w danym miejscu działki budowlanej.

W ocenie Sądu część garażu podziemnego wychodząca poza obrys projektowanego budynku i nie znajdująca się powyżej poziomu otaczającego terenu, nie może być uwzględniana przy ustalaniu wskaźnika powierzchni zabudowy działki, niezależnie od tego, czy jest on zwieńczony stropodachem. Z projektu budowlanego wynika, że powyższy teren będzie miał formę tarasu zielonego na stropie kondygnacji podziemnej, natomiast roślinność będzie miała zapewnioną naturalną wegetację.

Sąd stwierdza również, że nie naruszono art. 20 ust. 2 P.b., ponieważ projekt przebudowy zjazdu jako prosty, nieskomplikowany prawidłowo nie został objęty obowiązkiem sprawdzenia, a sporządzony został przez uprawnionego w branży drogowej specjalistę. Autor ww. projektu wyraźnie wskazał, że projektowany układ drogowy nie stanowi samodzielnego obiektu budowlanego, a projekt dotyczy najprostszych rozwiązań branży drogowej.

Także zarzuty dotyczące podnoszonej przez odwołujących się nieważności decyzji WZ należało uznać za bezzasadne, jako że kwestię tę rozstrzygnął prawomocnym wyrokiem z 11 lipca 2014 r., sygn. II SA/Kr 233/14 WSA w Krakowie, przyjmując ciągłość podmiotową między spółką K. G. Sp. z o.o. w K., a spółką K. Sp. z o.o. Spółka Komandytowo-Akcyjna w K..

Również podnoszone na etapie odwołań zarzuty dotyczące naruszeń związanych z kominami, pozwoleniem wodnoprawnym, zabezpieczeniem terenu budowy i sąsiednich działek, małej architektury, ustalenia kręgu stron a także kwestii zawieszenia postępowania okazały się bezzasadne.

Zatem mimo znacznych braków w uzasadnieniu decyzji I instancji (chociażby uzasadnienia wydanych postanowień o zgodzie na odstępstwa) należało uznać, że organ odwoławczy w uzasadnieniu swojej decyzji, zgodnie z zasadą dwukrotnego, merytorycznego rozpoznania sprawy administracyjnej, zawartej w art. 15 K.p.a., uzupełnił materiał dowodowy i stanowisko organów o argumenty umożliwiające wydanie pozytywnej decyzji o pozwoleniu na budowę.

Natomiast kwestie, stanowiące braki i uchybienia w uzasadnieniu decyzji II instancji, które w części Wojewoda wyjaśnił w odpowiedzi na skargę, należało uznać - mając na uwadze całokształt sprawy - za takie naruszenia przepisów, które nie miały wpływu na wynik sprawy.

Podsumowując, w niniejszej sprawie organy administracji architektoniczno-budowlanej w sposób prawidłowy, co do wydanego rozstrzygnięcia, z poszanowaniem art. 7, art. 77 i art. 80 K.p.a., dokonały kontroli projektu budowlanego w zakresie zgodności z decyzją WZ, zgodności projektu zagospodarowania działki z przepisami w tym techniczno-budowlanymi, kompletności projektu budowlanego, posiadania przez inwestora wymaganych opinii i uzgodnień jak i wykonania projektu budowlanego przez uprawnione osoby, które legitymują się aktualnym wpisem do właściwego samorządu zawodowego.

Oczywiste jest przy tym, że realizowanie obiektów budowlanych, szczególnie w zabudowie śródmiejskiej, a zwłaszcza w granicy działki w pobliżu istniejącego budynku, musi się wiązać z oddziaływaniem na sąsiednie działki i budynki. Prawie każda zatem prowadzona w takich warunkach inwestycja prowadzi do jakiegoś ograniczenia w zagospodarowaniu czy korzystaniu z działek sąsiednich.

W trakcie procesu budowlanego dochodzi do kolizji interesów różnych podmiotów o zróżnicowanym charakterze z zakresu różnych dziedzin prawa (prawo budowlane, prawo cywilne). Działalność budowlana realizuje się bowiem w sferze określonego istniejącego stanu faktycznego i wywiera wpływ na jego zmianę, a jednocześnie dokonuje się w sferze istniejących stosunków prawnych, dotyczących przeważnie prawa do rzeczy.

Aby jednak takie oddziaływanie można było uznać za sprzeczne z prawem, muszą być naruszone przepisy prawa materialnego. Nie każde oddziaływanie może skutkować powstrzymaniem procesu inwestycyjnego, w oparciu o ochronę interesów osób trzecich udzieloną w art. 5 ust. 1 pkt 9 P.b.

Warto podkreślić, że przepisy P.b. i normy przywoływanego wyżej rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, w tym m.in. § 12, § 13 i § 60, a także § 203 - § 206, stanowią próbę wyważenia z jednej strony interesów i prawa właścicieli do swobodnego zabudowania swojej własności, a z drugiej wynikające z prawa własności prawo właścicieli nieruchomości sąsiednich do niezakłóconego korzystania m.in. z naturalnego światła słonecznego, czy widoku.

Nie znajduje również uzasadnienia zarzut naruszenia art. 10 K.p.a. Zgodnie z w zasadzie jednolitym stanowiskiem sądów administracyjnych dotyczącym skuteczności zarzutu naruszenia art. 10 K.p.a. w sytuacji przedstawienia organom administracji publicznej zarzutu dotyczącego braku zawiadomienia strony przed wydaniem decyzji o zebraniu materiału dowodowego i możliwości składania wniosków dowodowych, koniecznym jest wskazanie, jakiej konkretnie czynności procesowej nie mogła strona dokonać, jakiego dowodu w sprawie nie mogła przedstawić i jaki wpływ na wynik sprawy mogło mieć tak stwierdzone uchybienie. Dopiero wykazanie, że naruszenie przez organ administracji publicznej zasady czynnego udziału strony w postępowaniu administracyjnym poprzez nie powiadomienie jej o zgromadzeniu materiału dowodowego i możliwości zapoznania się z tym materiałem oraz o możliwości składania wniosków dowodowych, uniemożliwiło stronie podjęcie konkretnie wskazanej czynności, a także wykazanie, że uchybienie to miało istotny wpływ na wynik sprawy, daje podstawy do przyjęcia, że doszło do naruszenia art. 10 K.p.a. (por. wyrok WSA w Poznaniu z 7 lutego 2013r., sygn. IV SA/Po 1109/12).

W niniejszej sprawie strony nie wskazały, jakich konkretnych czynności nie mogły podjąć, względnie jakich uprawnień zostały pozbawione, w związku z naruszeniem przez organ art. 10 K.p.a.

Dlatego, mimo naruszenia przez organ odwoławczy art. 10 K.p.a. przez brak powtórnego zawiadomienia stron po zawiadomieniu z 12 czerwca 2014 r., wobec zgromadzenia dodatkowych materiałów, w tym warunków branżowych, projektu zagospodarowania terenu, rzut instalacji na poziomie "0" i "-1", opinii dotyczącej odprowadzania wód opadowych z terenu inwestycji, nie sposób uznać tego naruszenia za mające istotny wpływ na wynik sprawy.

Dodatkowo warto wskazać, że wbrew zarzutom odwołań, nie można w naruszeniu terminu, o którym mowa w art. 35 ust. 6 P.b., upatrywać wadliwości decyzji. Termin ten ma charakter dyscyplinujący organ administracji architektoniczno-budowlanej i odnosi się do jego relacji z inwestorem.

Na marginesie należy zauważyć, że niniejsza sprawa dotyczy zrealizowanej już inwestycji, a czynności dokonywane przez inwestora w postępowaniu sądowym, mające na celu przedłużenie rozpoznania sprawy sądowoadministracyjnej, zasługują na dezaprobatę, czemu dał też wyraz Naczelny Sąd Administracyjny w uzasadnieniu wydanego w niniejszej sprawie postanowienia II OZ 392/18. Takie wątpliwe etycznie działania inwestora, który działał na własne ryzyko realizując inwestycję na podstawie decyzji poddawanej kontroli sądu administracyjnego, nie mogły jednak mieć wpływu na wynik dokonanej przez Sąd oceny legalności zaskarżonej decyzji.

Końcowo warto też odnotować, że zgodnie z utrwalonym orzecznictwem, wojewódzki sąd administracyjny nie ma obowiązku odnosić się w uzasadnieniu swego wyroku do wszystkich zarzutów zawartych w skardze. Sąd ma obowiązek odnieść się w motywach wyroku jedynie do tych aspektów sprawy, które są istotne dla przeprowadzenia oceny, czy zaskarżony akt był zgodny z obowiązującymi przepisami prawnymi (por. wyrok NSA z 25 maja 2009 r., sygn. I OSK 23/09), co Sąd w niniejszej sprawie uczynił.

Mając powyższe na uwadze Sąd oddalił skargę, o czym orzekł jak w sentencji wyroku, na podstawie art. 151 P.p.s.a..