Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt I SA/Kr 1172/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2019-02-07 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6550
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 21
journal: Dz.U. 2017 poz 1856
law: Ustawa z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju  Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013.
article: par 2, par 12
journal: Dz.U. 2013 poz 361
law: Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2013 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy  finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" objętego programem Rozwoju obszarów wiejskich na lata 2007-2013.
article: par 5, par 8
journal: Dz.U. 2005 nr 180 poz 1493
law: Ustawa z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu przemocy w rodzinie.
article: par 7
journal: Dz.U. 2004 nr 128 poz 1344
law: Rozporządzenie Ministra Obrony Narodowej z dnia 17 maja 2004 r. w sprawie świadectw służby żołnierzy zawodowych

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia: WSA Stanisław Grzeszek (spr.) Sędzia: WSA Wiesław Kuśnierz Sędzia: WSA Waldemar Michaldo Protokolant: st. sekr. sąd. Anna Boczkowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 lutego 2019 r. sprawy ze skargi B. K. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] sierpnia 2018 r. Nr [...] w przedmiocie przyznania płatności rolnośrodowiskowej na 2016 r. - skargę oddala -


UZASADNIENIE

W dniu 14 czerwca 2016r. do Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w N. S. wpłynął wniosek o przyznanie płatności na 2016r., w którym B. K. ubiegał się o także o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej (PRŚ) w ramach działania "[...]". Strona zadeklarowała do: płatności PRŚ łącznie 61,16 ha: do wariantu 2.1 uprawy rolnicze (z certyfikatem zgodności) - 22,47 ha, do wariantu 2.7 uprawy zielarskie (z certyfikatem zgodności) - 2,00 ha, do wariantu 5.1 ochrona siedlisk lęgowych ptaków - [...] - 26,17 ha, do wariantu 5.7 półnaturalne łąki świeże - [...] - 10,50 ha.

Decyzją Kierownika Biura Powiatowego ARiMR z dnia 2 października 2017r. nr [...] przyznano wnioskodawcy płatności w pełnej żądanej wysokości (do wariantów 2.1, 5.1, 5.7). Natomiast w przypadku wariantu 2.7 uprawy zielarskie (z certyfikatem zgodności) powierzchnia stwierdzona wyniosła 0,11 ha i była mniejsza niż powierzchnia kwalifikowana we wniosku o przyznanie płatności PRŚ tj. 2,00 ha.

W efekcie rozpoznania odwołania od powyższej decyzji, Dyrektor M. Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa decyzją z dnia 19 grudnia 2017r. nr [...], uchylił w całości decyzję organu I instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania, wskazując, że uzasadnienie decyzji nie spełnia wymogów określonych w Kodeksie postępowania administracyjnego, a sprawa wymaga odniesienia się do wskazanych przez organ odwoławczy w swojej decyzji kwestii budzących wątpliwości.

W ramach uzupełniającego postępowania wyjaśniającego uzyskano wyjaśnienia od J. Sp. z o.o. w kwestii nieprawidłowości dot. stwierdzonych różnic w wykazie producentów, którzy spełnili wymagania w gospodarstwie ekologicznym w 2016r., a danymi zawartymi w protokole kontroli na miejscu w gospodarstwie strony. B. Sp. z o.o. potwierdziła dane przekazane w wykazie producentów z dnia 30 listopada 2016r., jednocześnie wyjaśniła, że inspektorzy kontroli J. Sp. z o.o. nie dokonują pomiarów działek rolnych ponieważ dane dotyczące powierzchni dz. rol. producenci rolni deklarują corocznie w Rocznym planie produkcji roślinnej.

Z kolei w dniu 6 marca 2018r. Kierownik Biura Kontroli na Miejscu Ś. Oddziału Regionalnego ARiMR w K. złożył wyjaśnienia odnośnie zastrzeżeń organu II instancji weryfikując szczegółowe kwestie, które podnosiła strona w swoich zastrzeżeniach dotyczących kontroli w zakresie kwalifikowalności powierzchni. Następnie w dniu 16 marca 2018r. swoje wyjaśnienia złożył także Kierownik Biura Kontroli na Miejscu M. Oddziału Regionalnego w K., w których wyjaśnił kwestie związane z przekazaniem raportu z kontroli terenowej oraz wglądu do dokumentacji fotograficznej. Ww. podmioty zapoznały rolnika z treścią trzech raportów z czynności kontrolnych oraz na jego życzenie BKM wysłał stronie fotografie i szkice z kontroli oraz dane punktów pomiarowych zapisanych w plikach (gml).

W dniu 13 kwietnia 2018r. w siedzibie Biura Powiatowego ARiMR w N. S. pełnomocnik strony zapoznał się z zebranym w sprawie materiałem dowodowym. C. K. zobowiązał się do ustosunkowania się na piśmie w kwestii podnoszonych przez organ odwoławczy dotyczących uprawy i zbioru pokrzywy. Pismem z dnia 23 kwietnia 2018r. strona odniosła się do zebranego materiału dowodowego i podtrzymała swoje dotychczasowe twierdzenia.

Mając na uwadze powyższe, Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w N. S. decyzją z dnia 29 maja 2018r. nr [...] przyznał stronie płatności PRŚ w zakresie wariantu 2.1 w wysokości [...] zł, w zakresie wariantu 5.1. w wysokości [...] zł, w zakresie wariantu 5.7 w wysokości [...] zł oraz odmówił przyznania płatności PRŚ w zakresie wariantu 2.7, nakładając sankcję w wysokości [...] zł. W przypadku wariantu 2.7 uprawy zielarskie (z certyfikatem zgodności) powierzchnia stwierdzona wyniosła 0,11 ha i była mniejsza niż powierzchnia kwalifikowana we wniosku o przyznanie płatności PRŚ tj. 2,00 ha.

Nie zgadzając się z powyższym rozstrzygnięciem B. K. wniósł odwołanie, zarzucając w nim:

- naruszenie zasad prowadzonego postępowania administracyjnego przez organ I instancji,

- brak poddania wnikliwej analizę pism przedkładanych przez stronę w toku prowadzonego postępowania,

- uznanie, iż organ I instancji B. w K. oraz B. Ś. nie udzielają odpowiedzi stronie na zadane przez nią pytania, nie poruszając przy tym jego istoty,

- brak zgody na poczynione ustalenia dot. powierzchni uprawnionej do płatności i uprawy pokrzywy,

- powielenie informacji na temat pokrzywy zwyczajnej,

- uznanie, iż kontrola terenowa z dnia 12 października 2016r. jest niedokładna i nieodpowiednio udokumentowana oraz że podważa wyniki wcześniejszych kontroli (dokonanie przez kontrolerów inspekcji działki w niewłaściwym terminie oraz z licznymi błędami wobec zapisów instrukcji przeprowadzania kontroli z 2016r.),

- kwestionowanie przebiegu kontroli terenowej z dnia 12 października 2016r. co do jej czasu i przebiegu (brak zbadania terenu pomiędzy zdjęciem nr [...]),

- brak otrzymania informacji od organu l instancji dot. czy w procesie stwierdzania uprawy istotne jest ile pokrzywy było w szczycie jej rozwoju,

- niedoszacowanie obszaru na którym znajdują się odrosty pokrzywy,

- brak lub błędna metodologia poszukiwania pokrzywy w toku kontroli - według strony kontrolerzy nie skontrolowali całej działki tylko nieznaczny urywek,

- zakwalifikowanie obszaru przez organy ARiMR chwilowo zalanego jako wieloletnie nieużytkowanego rolniczo (kwestionowanie przez ARiMR opinii dr Szymury),

- brak uwzględnienia twierdzeń strony, że nie musiała zgłaszać siły wyższej, ponieważ z podmokłego terenu zbierała pokrzywę ręcznie,

- nieuzasadnione podtrzymywanie przez ARiMR, że kontrola terenowa z dnia 5 czerwca 2017r. nie miała charakteru poszerzającego, tylko była podyktowana wadliwością pierwotnej kontroli,

- ignorowanie przez organy ARiMR literatury C. . V. i A. H. dotyczących działań agrotechnicznych i prawidłowej uprawy pokrzywy,

- brak uwzględnienia przez organy ARiMR, że strona poniosła znaczny koszt związany z koniecznością przeprowadzenia odpowiednich zabiegów agrotechnicznych warunkujących prawidłowe prowadzenie uprawy w trudnych warunkach,

- nieuzasadnione przyjęcie przez organy ARiMR, że strona nie wykonała zabiegów agrotechnicznych na kwestionowanym obszarze,

- brak uwzględnienia przez organy ARiMR, że dokumentacja z kontroli jest słabej jakości a wykonane zdjęcia nie odpowiadają położeniu oraz kierunkom ze szkiców,

- brak uwzględnienia przez organy ARiMR, że przy kontroli z dnia 5 czerwca 2017r. wystąpiły błędy formalno-prawne dot. braku raportu z przeprowadzanej kontroli,

- nieuzasadnione wystawienie notatki służbowej z dnia 28 marca 2017r. (zastrzeżenia dotyczące treści),

- brak posiadania przez kontrolerów wiedzy, na temat tego, że ilość pokrzywy na działce nie jest określona przepisami i brak rozważenia o ile więcej pokrzywy mogło być wcześniej oraz udokumentowanie tej kwestii w raporcie,

- brak uwzględnienia przez organy ARiMR ustaleń Jednostki Certyfikującej B. Sp. z o.o.,

- brak uwzględnienia oświadczenia A. N. mimo, że ww. osoba potwierdza odbiór pokrzywy,

- wykonanie kontroli na miejscu bez powiadomienia i zezwolenia,

- brak analizy zdjęć lotniczych z portalu [...] odnośnie działek w 2016r.

- nieuzasadnione w okolicznościach sprawy twierdzenia wykonanej kontroli (pismo BKM z dnia 6 marca 2018r.), że termin przeprowadzenia kontroli terenowej w dniu 12 października 2016r. nie był właściwy,

- zupełna uznaniowość terminu kontroli terenowej w miesiącu październik i nie przeprowadzenie kontroli terenowej w okresie jej kwitnienia,

- pominięcie przez organ l instancji stwierdzenia [...], że w "uprawie pokrzywy dopuszczalne jest stwierdzenie pewnej ilości innych roślin w postaci np. traw, turzyc czy chwastów",

- nieprawidłowe ustalenie, że strona uprawia pokrzywę w uprawie polowej a nie w postaci plantacji (jak twierdzi strona),

- nieuwzględnienie braku konieczności zgłaszania przez stronę tzw. siły wyższej z uwagi na wykonywanie zobowiązania PRŚ oraz płatności ONW mimo trudnych warunków pogodowych i terenowych.

W wyniku rozpoznania odwołania, Dyrektor M. Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa decyzją z dnia 9 sierpnia 2018r. nr [...], utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.

W uzasadnieniu organ II instancji wskazał, że weryfikując prawidłowość ww. rozstrzygnięcia stwierdził, że łączna powierzchnia uprawniona (tzw. powierzchnia stwierdzona) do płatności była mniejsza niż łączna powierzchnia, którą strona zadeklarowała we wniosku o przyznanie tych płatności. Podzielił odnośnie ww. kwestii ustalenia organu l instancji i uznał je za własne (dotyczy to także konsekwencji ww. nieprawidłowości).

Organ odwoławczy wyjaśnił, że łączna powierzchnia zadeklarowana do płatności PRŚ (wariant 2.7) została ustalona na poziomie 2,00 ha; łączna powierzchnia uprawniona do płatności PRŚ (wariant 2.7) została ustalona na poziomie: 0,11 ha; różnica między łączną powierzchnią zadeklarowaną do płatności PRŚ a łączną powierzchnią uznaną za uprawnioną do płatności wyniosła: 1,89 ha.

Organ II instancji podkreślił, że z analizy akt sprawy wynika, iż ww. niezgodności (dot. tylko płatności PRŚ w wariancie 2.7) ustalono przede wszystkim na podstawie porównania powierzchni zadeklarowanych we wniosku strony oraz powierzchni stwierdzonych w wyniku kontroli administracyjnej przy zastosowaniu ortofotomapy oraz kontroli terenowych wykonanych odnośnie gospodarstwa strony i opisanych w protokole z oględzin działek referencyjnych.

Podstawę dokonanych ustaleń stanowił kontrola, która została wykonana metodą inspekcji terenowej (wykonana w gospodarstwie strony w dniach: 12 października 2016r., 14 listopada 2016r., 7 grudnia 2016r., 21 grudnia 2016r.). Potwierdzeniem przeprowadzenia powyższych czynności kontrolnych są raporty ww. kontroli w zakresie kwalifikowalności powierzchni nr [...], nr [...] nr [...], (czynności kontrolne polegały na określeniu charakterystyk obszarów objętych wnioskiem strony, w związku z wymogami płatności, do jakich te tereny zostały zgłoszone, zweryfikowaniu grup upraw wskazanych przez stronę na działkach rolnych z jej wniosku o płatności i stwierdzeniu, czy powierzchnie tych działek odznaczały się dobrą kulturą rolną). Załączniki do ww. protokołu obejmowały m.in. płytę CD/DVD na której nagrano: szkice wskazujące miejsca i kierunki wykonania zdjęć sporządzonych podczas kontroli, pliki graficzne ze zdjęciami wykonanymi podczas kontroli, pliki zawierające dane z pomiarów wykonanych urządzeniem GPS; na każdym ze zdjęć dotyczących kontrolowanych działek rolnych widnieje informacja o nr tego zdjęcia (wg tego numeru wskazano je w protokole), działce uwidocznionej na tym zdjęciu, dacie wykonania zdjęcia i nr gospodarstwa, które było kontrolowane, pliki obrazujące pomiary GPS zawierają współrzędne ścieżek po których poruszali się kontrolerzy w obrębie poszczególnych działek oraz miejsc z których wykonywano zdjęcia terenu.

Strona nie została zawiadomiona o terminie przeprowadzenia ww. kontroli. Protokoły z ww. kontroli zostały przekazane stronie pismem z dnia 25 września 2017r. Zgodnie z procedurami ARiMR dotyczącymi wykonania ww. kontroli i bardzo dużą ilością takich kontroli strona otrzymała jedynie sam protokół, bez załączników (tj. bez zdjęć terenu i szkiców) - wszystkie załączniki były i są dostępne w siedzibie organu l instancji od momentu przekazania protokołu do tego organu.

Odwołujący złożył zastrzeżenia do ww. kontroli (zwłaszcza do kontroli z dnia 12 października 2016r. przeprowadzonej przez Ś. B. w K.) w pismach z dnia 3 września 2017r., 16 sierpnia 2017r., 28 czerwca 2017r., 21 maja 2017r., 4 kwietnia 2017r., 27 lutego 2017r., 24 lutego 2017r.

Pismami z dnia 24 sierpnia 2017r., 21 lipca 2017r., 22 czerwca 2017r., 5 maja 2017r., 24 kwietnia 2017r., 29 marca 2017r., oraz w notatce służbowej inspektorów terenowych z dnia 28 marca 2017r., Ś. Biuro Kontroli na Miejscu w K. podtrzymało swoje stanowisko oraz ustalenia poczynione w toki czynności kontrolnych.

W odpowiedzi na pismo organu l instancji z dnia 6 lutego 2018r. w ramach uzupełniającego postępowania wyjaśniającego, wykonawcy kontroli (m.in. Ś. Biuro Kontroli na Miejscu) ustosunkowali się do podniesionych przez organ odwoławczy wątpliwości wymagających dodatkowego wyjaśnienia podtrzymując swoje stanowisko co do prawidłowości i rzetelności ustaleń poczynionych w toku przeprowadzonych wizytacji terenowych w tym i w zakresie kwestionowanej przez odwołującego kontroli terenowej z dnia 12 października 2016r.

Dalej organ odwoławczy wyjaśnił, że ww. kontrola terenowa była podstawą ustalenia aktualnego dla niniejszej sprawy poziomu powierzchni referencyjnych, tj. maksymalnych obszarów, które według ARiMR potencjalnie kwalifikują się do płatności w ramach poszczególnych działek ewidencyjnych. W jego ocenie, ustalenia dokonane przez organ l instancji w oparciu o wyniki kontroli są prawidłowe.

Wynika to w szczególności z zawartości protokołu z kontroli przeprowadzonej w gospodarstwie odwołującego oraz wykonanych w związku z ta kontrolą pomiarów oraz zdjęć sprawdzanych obszarów. Wspomniane materiały jednoznacznie określają sposób użytkowania i stan poszczególnych działek rolnych strony. Ustalenia dokonane podczas tej kontroli nie pozwalały na uznanie, że na zakwestionowanym obszarze zgodnie z normami prowadzona jest uprawa roślin zadeklarowanych we wniosku strony.

Według organu odwoławczego, wyniki kontroli nie pozwalały na uznanie, że na całej powierzchni zadeklarowanej odnośnie działek rolnych "[...]", "[...]" zgodnie z normami i wymogami prowadzona była przez odwołującego działalność rolnicza uprawniająca do otrzymania żądanych płatności.

Zgodnie z wnioskiem do płatności za 2016r. w ramach działki rolnej "[...]" (o powierzchni 1,87 ha), jako obszar uprawniony do tych płatności, strona zakreśliła północną część działki ewidencyjnej [...]. W toku kontroli administracyjnej i terenowej, powierzchnię uprawnioną do płatności określono odnośnie tej działki rolnej na poziomie 0,11 ha, zaś powierzchnia wykluczona z płatności wyniosła w przypadku tej działki rolnej - 1,76 ha.

Na obszarze ww. działki ewidencyjnej stwierdzono teren nieużytkowany rolniczo zgodnie ze szkicem działki stanowiącym załącznik do złożonego wniosku. Na powierzchni deklarowanej do płatności wykluczono obszar na którym stwierdzono teren podmokły z licznymi oczkami wodnymi, nieużytkowany rolniczo. Zakwalifikowano obszar wzdłuż północnej granicy działki ewidencyjnej, gdzie została stwierdzona uprawa pokrzywy zgodnie z deklaracją.

Działka została obarczona błędem: [...] (stwierdzenie powiększenia zasięgu pola zagospodarowania), [...] (zadeklarowana powierzchni działki rolnej jest większa od powierzchni stwierdzonej), [...] (działka rolna jest niespójna -błędnie zadeklarowano kilka działek rolnych głównych/podrzędnych nie sąsiadujących ze sobą jako jedna działka rolna).

Z kolei, zgodnie z wnioskiem do płatności za 2016r. w ramach działki rolnej "[...]" (o powierzchni 0,13 ha) jako obszar uprawniony do tych płatności w ramach tej działku rolnej, strona zakreśliła północną część działki ewidencyjnej, tworzące tą działkę rolną. W toku kontroli administracyjnej i terenowej powierzchnię uprawnioną do płatności określono odnośnie tej działki rolnej na poziomie 0,13 ha.

Na powierzchni deklarowanej do płatności wykluczono obszar na którym stwierdzono rów melioracyjny o szerokości powyżej 2 metrów z ciekiem wodnym w obrębie którego znajdują się zachwaszczenia wskazujące na brak zabiegu ich koszenia w północno-zachodniej części działki ewidencyjnej.

Zakwalifikowano obszar wzdłuż północnej granicy działki ewidencyjnej. w ramach której stwierdzona została uprawa łąki trwałej inna niż deklarowana uprawa pokrzywy w ramach tej działki rolnej. Działka została obarczona błędem [...] (stwierdzenie powiększenia zasięgu pola zagospodarowania).

Zgodnie z wnioskiem do płatności za 2016r. w ramach działki rolnej "[...]" (o powierzchni 3,79 ha), jako obszar uprawniony do tych płatności w ramach tej działki rolnej, strona zakreśliła ok. 80% części działki ewidencyjnej tworzące tą działkę rolną. W toku kontroli administracyjnej i terenowej ustalono, że powierzchnia użytkowana rolniczo wynosi 4,78 ha, tj. większa niż powierzchnia zadeklarowana (3,79 ha).

Organ II instancji podkreślił, że zdjęcia lotnicze/satelitarne działek rolnych [...], [...], [...] (położonych na działce ewidencyjnej nr [...]) z lat 2013 - 2017 wskazują, że faktura i barwa tej części działki nie potwierdza normalnego (zgodnego z normami) użytkowania rolniczego tej działki. Powierzchnia ta, nie odznaczała się jednolitym ubarwieniem i fakturą, jaka powinna odznaczać się działka rolna uprawiana jako pokrzywa zwyczajna.

W przypadku działki rolnej "[...]" wykluczony obszar został w części północno- wschodniej. Teren który nie został uznany za uprawniony do płatności był podmokły (liczne oczka wodne) czego dowodem są zdjęcia nr 3 i 4 pochodzące z kontroli terenowej. Ponadto dokonując analizy zdjęć lotniczych i satelitarnych można zauważyć, że wykluczona powierzchnia odróżnia się od tej, która została uznana za prawidłowo użytkowaną rolniczo zgodnie z wymogami i deklaracją. Pozostała część zadeklarowanej działki rolnej [...]" została uznana, za uprawnioną, czego dowodem są szkice z kontroli terenowej oraz dokumentacja fotograficzna.

Zdjęcia dotyczące działki rolnej "[...]" ilustrują obszar, który nie jest użytkowany zgodnie z dobrą kultura rolną. Analiza tych zdjęć jednoznacznie wskazuje, że na powierzchni zadeklarowanej do płatności znajduje się rów melioracyjny.

Jak wyjaśnił organ odwoławczy, nie mógł on zakwalifikować ww. rowu melioracyjnego o szerokości powyżej 2 metrów z ciekiem wodnym do obszaru uprawnionego do płatności, ponieważ nie był sam w sobie elementem krajobrazu, które mógłby się kwalifikować do żądanych płatności (tj. o szerokości nie większej niż 2 metry). Ponadto w obrębie tego rowu nie były wykonywane żadne zabiegi pielęgnacyjne (przerośnięta, nieskoszona trawa i chwasty) w związku z tym na tym terenie nie mogła i nie była w 2016r., zdaniem organu, prowadzona działalność rolnicza.

Natomiast odnosząc się do zdjęć dotyczących działki rolnej "[...]", organ II instancji wskazał, że na działce tej, zakwestionowany obszar znajdujący się wzdłuż zachodniej części działki rolnej "[...]" był zadrzewiony i zachwaszczony. Teren wyłączony z płatności charakteryzował się miejscami zwartym zadrzewieniem, świadczącym o długim (wieloletnim) okresie, w którym nie wykonano żadnych zabiegów agrotechnicznych, (np. koszenie, orka, usuwanie zakrzaczeń, zadrzewień, niszczenie samosiejek).

Organ II instancji odnosząc się do wariantu 2.7 płatności PRŚ, wskazał, że obszarem użytkowanym rolniczo jest teren o powierzchni 0,11 ha. Był to obszar na którym stwierdzono uprawę pokrzywy zwyczajnej na w ramach działki rolnej "[...]". Obszarem, który nie został zakwalifikowany do płatności był tu m.in. obszar działki rolnej "[...]". Działka rolna "[...]" nie została zakwalifikowana do płatności PRŚ w wariancie 2.7 ze względu na to, iż strona nie uprawiała na terenie tym pokrzywy zwyczajnej. Powierzchnia zmierzona tej działki jest zgodna z powierzchnią zadeklarowaną do płatności we wniosku na 2016r.

Natomiast łączna powierzchnia nieuprawniona do płatności PRŚ 2.7 została ustalona na poziomie 1,89 ha. W przypadku tego obszaru organ uznał, że był on nieużytkowany rolniczo i z tego względu nie stanowił gruntu rolnego.

Do powierzchni kwalifikowanej w ramach wariantu 2.7 uprawy zielarskie nie mógł zostać zakwalifikowany obszar także działki rolnej "[...]" o powierzchni stwierdzonej 4,78 ha, gdyż nie stanowił on uprawy pokrzywy zwyczajnej, lecz uprawę mieszanki wieloletniej traw i m.in. pokrzywy. Kompensacja powierzchni zaniżonej przez stronę w ramach działki rolnej "[...]" (zadeklarowana 3,79 ha, stwierdzona: 4,78 ha) z powierzchniami zawyżonymi w ramach działek rolnych [...] oraz [...] nie była możliwa. Przyczyną takiego stanu była odmienna deklaracja dotycząca ww. działek rolnych - działka rolna "[...]" zadeklarowana została do wariantu 2.1, a więc w ramach innej grupy płatności niż ww. działki rolne "[...]" i "[...]".

W ocenie organu II instancji, zakwestionowany obszar nie pozwalał na zakwalifikowanie go do żadnego z wyjątków umożliwiających przyznanie płatności do tego obszaru. W szczególności obszar ten nie stanowił uprawnionego do płatności zagajnika o krótkiej rotacji (wierzby lub topoli do 8 lat bądź brzozy do lat 10), nie był uprawnioną do płatności szkółką drzew i krzewów (art. 4 lit. j rozporządzenia (UE) nr 1307/2013). Nie był także terenem jakiejkolwiek działalności pozarolniczej, który mógłby zostać zaliczony do obszaru uprawnionego do płatności i nie był sam w sobie elementem krajobrazu, które mogłyby się kwalifikować do żądanych płatności (tj. o szerokości nie większej niż 2 metry). Nie był również na tyle mało zadrzewionym aby uznać, że drzewa te zupełnie nie przeszkadzały w użytkowaniu rolniczemu tego obszaru (do 100 drzew na 1 ha - proporcjonalnie do całości powierzchni kwalifikowanej do płatności).

Dokonany podczas kontroli terenowej pomiar GPS pozwolił na stwierdzenie, że w rzeczywistości powierzchnia deklarowana do wariantu 2.7 jest mniejsza od zadeklarowanej i wynosi 0,11 ha.

Obecność na fotografiach takich obiektów (tj. zachwaszczeń, zakrzaczeń oraz nieużytków rolnych) potwierdzają także zdjęcia lotnicze i satelitarne dostępne organowi l instancji oraz pozyskane przez organ odwoławczy.

Jak podniósł organ, pomiary wykonane na zdjęciach lotniczych pochodzących ze ZSZiK w toku rozpatrywania odwołania wskazują, że wielkość powierzchni wykluczonej oszacowano prawidłowo. Obejmowała ona faktycznie jedynie obszary nieużytkowane rolniczo. Stan ten w ocenie organu II instancji jest ewidentny - wystarczy porównać zdjęcia z lat 2013-2017 dot. obszaru ww. działki i zawartość zdjęć z tego samego czasu, ale dotyczących tych działek strony, które zostały uznane za uprawnione do płatności. Stan zakwestionowanych obszarów uniemożliwiał, według organu odwoławczego, prowadzenie jakiejkolwiek rzeczywistej działalności rolniczej uprawniającej do uzyskania wsparcia, którego dotyczy niniejsza decyzja. Teren ten nie był poddany zabiegom agrotechnicznym mającym na celu terminowe usunięcie roślinności niepożądanej (zakrzaczeń, zadrzewień, zachwaszczeń itp.). Nie sposób bowiem przekonująco twierdzić, że strona faktycznie prowadziła działalność rolniczą na terenie zachwaszczonym i zakrzaczonym oraz na nieużytkach rolnych. Analiza zawartości zdjęć lotniczych wykorzystanych do ustalania powierzchni uprawnionej do wsparcia nie wskazuje na to, aby zawierały one takie przekłamania, które skutkowałyby zasadniczymi różnicami dotyczącymi ustalania powierzchni. Zdjęcia te można zresztą skonfrontować ze zdjęciami z innych źródeł niż agencyjne, a także z wynikami kontroli terenowych dotyczącymi tego samego obszaru i wszystkie te materiały zasadniczo nie różnią się.

Organ odwoławczy ostatecznie uznał, że najbardziej wiarygodne dane dotyczące stanu działek strony zawiera raport z kontroli terenowej z dnia 12 października 2016 r. Było to m.in. wynikiem tego, że kontrola ta była wykonana w roku, którego dotyczył wniosek strony (oraz na początku roku kolejnego), a zdjęcia lotnicze (oficjalnie dostępne w systemach informatycznych ARiMR) dzielił od tego czasu dłuższy okres.

Zdaniem Dyrektora ARMiR, powyższe okoliczności oznaczały brak możliwości przyznania stronie płatności w żądanej wysokości. Jak bowiem wyjaśnił bowiem zasadnie przyjęto, że zakwestionowane grunty nie były: użytkami rolnymi; uprawnioną do płatności częścią gospodarstwa rolnego strony oraz terenem na którym była prowadzona działalność rolnicza (uprawa pokrzywa zwyczajnej) w okresie, którego dotyczył wniosek strony.

Według organu odwoławczego materiały zgromadzone w niniejszej sprawie pozwalały jednoznacznie określić: powierzchnię, sposób użytkowania i stan poszczególnych działek rolnych strony w okresie istotnym dla niniejszej sprawy. Dotyczy to w szczególności granic użytkowania rolniczego, w obrębie których ustalano powierzchnię uprawnioną do płatności w ramach poszczególnych działek rolnych. Zdjęcia lotnicze działek strony są na tyle czytelne, że nie można mówić o takim przesunięciu granic widocznych na tych działkach, czy też istnieniu na tych zdjęciach takich zacienień bądź niedokładności, które znacząco wpływałyby na wyniki ww. pomiarów. Z uwagi na charakterystykę (zachwaszczenia, zakrzaczenia oraz nieużytki rolne, a wiec obiekty stosunkowo trwałe) wykluczonego terenu, organ II instancji uznał również, że zdjęcia lotnicze zachowują pełną przydatność do ustalenia pow. uprawnionej do płatności za przedmiotowy rok.

Zdaniem organu II instancji, efekty czynności wyjaśniających, nie pozwalały na uznanie, że w przypadku zakwestionowanych obszarów były to tereny faktycznie użytkowane rolniczo zgodnie z normami i wymogami przez cały rok, za który starano się do tych obszarów o ww. płatności, na powierzchni wskazanej we wniosku strony. Strona nie dochowała bowiem podstawowych wymogów związanych z płatnościami, o jakie starano się w przedmiotowej sprawie. Inne ustalenia dot. powierzchni uprawnionej do płatności powodowałyby naruszenie art. 8 ust. 1 pkt 4 ustawy o płatnościach.

Organ odwoławczy wskazał, że konsekwencje stwierdzonego zawyżenia powierzchni uprawnionej do płatności PRŚ reguluje w 2016r. art. 18 i 19 rozporządzenia delegowanego Komisji (UE) nr 640/2014 z dnia 11 marca 2014r. - Dz. Urz. UE L 181 z 20.06.2014, str. 48 z późn. zm.). Z przepisów tych wynika, że ustalanie poziomu zawyżenia powierzchni uprawnionej do danej grupy płatności (w tym wypadku chodzi o płatności PRŚ) odbywa się poprzez porównanie obszaru zadeklarowanego w ramach danej grupy, do obszaru uznanego za uprawniony (zatwierdzony, stwierdzony) do przyznania tych płatności. Wysokość zawyżenia w % można obliczyć zatem stosując następujące przeliczenie: powierzchnia deklarowana - powierzchnia stwierdzona/ powierzchnia stwierdzona x 100%. Łączne zawyżenie powierzchni zadeklarowanej pierwotnie (tj. różnica między powierzchnią zadeklarowaną a stwierdzoną) wyniosło w stosunku do powierzchni faktycznie uprawnionej do ww. płatności PRS wariant 2.7 powyżej 100%. Taki poziom zawyżenia oznacza odmowę przyznania tych płatności uzupełnioną o dodatkową sankcję odliczaną od tych płatności przez kolejne 3-lata kalendarzowe. W pozostałych przypadkach dotyczących wariantu 2.1, 5.1 oraz 5.7 nie doszło do zawyżenia przez stronę powierzchni zadeklarowanej do tych wariantów.

Organ II instancji wskazał, że ARiMR corocznie przekazuje rolnikom spersonalizowane wnioski o przyznanie płatności wraz z kartą informacyjną, w której dla każdej działki ewidencyjnej deklarowanej do płatności (w ubiegłych latach) został określony maksymalny kwalifikowany obszar (powierzchnia PEG - MKO). Powierzchnia ta podlega weryfikacji w oparciu o wykonywane na zlecenie ARiMR cyfrowe ortofotomapy, jak również bezpośrednie kontrole w terenie. Opisany schemat wyznaczania powierzchni PEG nie zwalnia jednak rolnika od deklarowania we wnioskach o przyznanie płatności danych zgodnych z aktualnym stanem faktycznym na zgłaszanej działce, tym bardziej, że to rolnik powinien być najlepiej zorientowany w stanie uprawnianych przez siebie działek. W przypadku stwierdzenia niezgodności danych znajdujących się w zasobach ARiMR ze stanem faktycznym na danej działce ewidencyjnej wartość powierzchni PEG podlega aktualizacji. Nie można utożsamiać przekazywanego przez ARiMR maksymalnego obszaru danej działki ewidencyjnej kwalifikowanego do płatności jako tego, do którego automatycznie i bezwarunkowo należą się płatności. Do obowiązków rolnika ubiegającego się o płatności należy zadeklarowanie obszarów działek rolnych użytkowanych rolniczo w danym roku oraz wskazanie ich w złożonym wniosku oraz załączniku graficznym. Rolnik musi każdorazowo sprawdzić, czy wszystkie działki zgłaszane w poprzednim roku będą przez niego uprawiane, czy ich stan się nie zmienił, np. co do sukcesji naturalnej drzewostanu, zalania czy też w wyniku częściowego lub całkowitego zaprzestania prowadzenia działalności. To rolnik jest najlepiej zorientowany w stanie uprawianych przez siebie działek rolnych i te dane powinny być wskazane na załączniku graficznym. Wynika to z faktu, że działki rolne ze względu na zmienny ich charakter nie są przedmiotem prowadzonych rejestrów. Dlatego rolnik we wniosku o przyznanie płatności obszarowych jaki w i załączniku graficznym, jest zobowiązany podać zarówno działki rolne (ich powierzchnię, kształt), jak i działki ewidencyjne, na których są one położone, a powierzchnia PEG podlega weryfikacji w terenie przez kontrolę na miejscu, co odbyło się w niniejszej sprawie.

W związku z powyższym, organy w niniejszej sprawie oparły swoje ustalenia na podstawie źródeł zewnętrznych tj. zdjęć z Google Earth oraz zdjęć i pomiarów z kontroli terenowej przeprowadzonej przez kontrolerów posiadających odpowiednie uprawnienia.

Dyrektor ARMiR nie podzielił zarzutów wskazanych w treści odwołania. Materiał dowodowy w jego ocenie, nie został rozpatrzony wybiórczo, tylko rozpatrzono go w całości. Uchylił on pierwotną decyzję, w celu wyjaśnienia okoliczności, które miały znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy. Nadto strona dysponowała możliwością zapoznania się z aktami sprawy do dnia wydania decyzji niniejszej. Organ nie zgodził się z zarzutem strony, iż została pozbawiona tego prawa, bowiem w dniu 13 kwietnia 2018r. pełnomocnik wnioskodawcy stawił się w Biurze Powiatowym ARiMR w N. S. i to jemu do wglądu został przedstawiony zebrany materiał dowodowy. Skoro strona działała przez swojego pełnomocnika, zasadnym jest domniemanie, że taki pełnomocnik powinien przekazać wszelkie informacje stronie. Jak podkreślił organ II instancji, organy ARiMR nie mogą ponosić odpowiedzialności za fakt, iż strona nie może zakupić literatury wskazanej w treści odwołania oraz ma problem z odnośnikiem do wskazanej strony internetowej. Organ l instancji w sposób prawidłowy wskazał źródło i literaturę na której oparł swoje ustalenia i nie można znaleźć podstaw do uznania ww. argumentów za słuszne. Brak podstaw również do twierdzenia, że strona nie miała możliwości zapoznania się z dowodami w sprawie.

Organ II instancji wyjaśnił, że zarzuty odwołania w większości powielają zarzuty sformułowane w odwołaniu z dnia 29 października 2017r. oraz we wcześniejszych pismach strony, które w jego ocenie zostały już wcześniej dostateczne wyjaśnione.

Nadto wskazał on na nowo podniesione przez odwołującego zarzuty szczegółowo się do nich odnosząc. Wskazał, że procedury rozpatrywania wniosków tj. wewnętrzne dokumenty ARiMR nie są żadnym z aktów prawnych warunkujących przyznanie płatności, a informacje w nich zawarte nie mogą być wyznacznikiem błędnego ich stosowania. Książki procedur i zawarte w nich instrukcje dot. przeprowadzenia kontroli terenowej służą wyłącznie do pomocy pracownikom ARiMR.

Zarzut dotyczący braku uwzględnienia (poprzez odpowiednie zwiększenie przysługującej płatności) przez organ l instancji dodatkowych kosztów lub utraconych dochodów poniesionych przed wystąpieniem siły wyższej jest zdaniem organu niezasadny. Wskazany przez stronę przepis (art. 4 rozporządzenia 640/2014) dotyczy tylko sytuacji, w której strona prawidłowo (terminowo i z uprawdopodobnieniem) zgłosiła zaistnienie siły wyższej właściwym organom ARiMR. Tymczasem w niniejszej sprawie strona nie zgłaszała ARiMR takich okoliczności i sama stoi na stanowisku, że niczego nie powinna w ogóle zgłaszać. W takim wypadku całkowicie odpowiada ona za stan jej działek rolnych i ponosi konsekwencje nieprawidłowości wykrytych odnośnie tej kwestii. W sprawie strony takie nieprawidłowości zostały wykryte i ich konsekwencją były pomniejszenia zasadnie zastosowane w decyzji l instancji.

Według organu II instancji zarzuty dotyczące braku odniesienia się przez organ l instancji do stwierdzenia BKM, że w "uprawie pokrzywy dopuszczalne jest stwierdzenie pewnej ilości innych roślin w postaci np. traw, turzyc czy chwastów", oraz nieprawidłowego ustalenia, że strona uprawia pokrzywę w uprawie polowej, a nie w postaci plantacji, również są niezasadne. Strona sama wskazała we wniosku o przyznanie płatności na 2016r., że będzie uprawiała roślinę o nazwie "pokrzywa zwyczajna" w wariancie 2.7 uprawy zielarskie, a nie mieszankę, gdzie będzie występowała zarówno pokrzywa jak i inne np. trawy czy też chwasty. Zgodnie wnioskiem na zadeklarowanych działkach do wariantu tego powinna być uprawiana pokrzywa zwyczajna, a nie mieszanka pokrzywy i innych traw.

W związku z tym, organ odwoławczy uznał za słuszne twierdzenia organu l instancji, że na kontrolowanych działkach nie ma jednolitej uprawy pokrzywy w tym też plantacji.

Zdaniem organu II instancji, termin przeprowadzonej kontroli terenowej wbrew zarzutom nie był nie właściwy, ponieważ pokrzywa zwyczajna ma swoje kwitnienie w okresach lipiec - wrzesień oraz czerwiec - październik. Uprawa pokrzywy zwyczajnej powinna mieć charakter jednolitej gatunkowo i powinna być prowadzona na zwartym obszarze.

Podsumowując organ odwoławczy stwierdził, że zgromadzona w sprawie dokumentacja pozwala jednoznacznie uznać prawidłowość ustaleń w zakresie kwalifikowalności gruntów do płatności. Oceny działek w toku kontroli dokonali kompetentni w tym zakresie inspektorzy terenowi ARiMR, z wykorzystaniem certyfikowanego urządzenia GPS. Jak wynika z akt sprawy, kontrola na miejscu wykazała zaistnienie nieprawidłowości, które miały decydujący wpływ na brak uprawnienia strony do płatności rolnośrodowiskowych na rok 2016. Raporty z kontroli poddawane były kilkukrotnej weryfikacji przez pracowników B. w K. i K., w której sprawdzana była wzajemna spójność dokumentacji pokontrolnej tzn. szkiców z terenu, fotografii wykonanych w terenie na działkach rolnych z zapisami zawartymi w raporcie. Raporty z kontroli na miejscu w wyniku weryfikacji formalnej zawierają korekty błędów popełnionych podczas jego sporządzania, które pozostają jednakże bez wpływu na wynik końcowy ustalonej płatności.

Zdaniem organu II instancji trudno uznać, aby opinia biegłego dr M. S. , oświadczenia świadka A. N. czy wyjaśnienia samej strony mogły podważać ustalenia organu oparte na dowodach materialnych w postaci dokumentacji fotograficznej, szkiców oraz danych zamieszczonych w protokołach z kontroli. Dane z raportów, w tym zdjęcia wykonane podczas kontroli, zostały zweryfikowane w toku postępowania zarówno przed organem l jak i II instancji. Weryfikacja ta potwierdziła prawidłowość oceny stanu stwierdzonego na działkach rolnych przez inspektorów terenowych. Agencja stwierdzając nieprawidłowości w deklaracji złożonej przez producenta nie nadaje im wagi. Konsekwencje wynikające z konkretnego stanu faktycznego są określone przez przepisy prawa. Przepis regulujący prawo przyznawania płatności do gruntów rolnych, a więc również płatności rolnośrodowiskowych, jak również wynikające sankcje mają charakter bezwzględnie obowiązujący, tzn. organ ma obowiązek ich zastosowania przy zaistnieniu określonych przesłanek - ich stosowanie nie jest zależne od uznania organu.

W opinii Dyrektora ARiMR, Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w N. S. w sposób wyczerpujący rozpatrzył zebrany materiał dowodowy i z poszanowaniem zasady praworządności przeprowadził postępowanie. Materiały zgromadzone w niniejszej sprawie pozwalały wystarczająco określić stan spełniania przez stronę wymogów dot. płatności. Konsekwencją stwierdzenia nieprawidłowości wskazanych wyżej było uznanie, że strona nie spełnia wszystkich warunków uprawniających do uzyskania wnioskowanej płatności. Po uwzględnieniu całości okoliczności niniejszej sprawy oznaczało to zmniejszenie przyznania żądanych płatności.

Według organu odwoławczego nieprawidłowości, jakie stwierdzono w przedmiotowej sprawie obciążają producenta. Brak okoliczności, które pozwoliłyby ocenić tą kwestię inaczej. Przy ocenie uchybień przyjmuje się obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony należycie dbającej o swoje interesy. Zdaniem ARiMR w przypadku osoby prowadzącej gospodarstwo, uprawnione jest domniemanie, że znane jej są podstawy mechanizmów związanych z płatnościami, z których chce ona skorzystać. W związku z tym to sama strona powinna postarać się o to, by dane z wniosku o płatności odpowiadały rzeczywistości, oraz odpowiednio wcześnie powiadomić ARiMR o ewentualnych zmianach w tym zakresie. Zwłaszcza, że składając wniosek strona podpisała się pod ujętym w tym wniosku oświadczeniem, że znane są jej zasady przyznawania żądanych płatności.

Zgodnie z obowiązującymi przepisami organ l instancji nie mógł zignorować stanu stwierdzonego w wyniku czynności kontrolnych. Rozstrzygając sprawy wniosków o płatności ARiMR musi bowiem respektować wymogi związane z udzielaniem wsparcia danego rodzaju i podobnie traktować rolników w podobnych sytuacjach. Brak uwzględnienia ww. nieprawidłowości byłby możliwy, gdyby w okolicznościach tej konkretnej sprawy strona nie była w stanie ich uniknąć bądź usunąć. Zdaniem ARiMR, nic takiego w przedmiotowej sprawie nie zachodzi. Nie złożono wniosku całkowicie poprawnego pod względem faktycznym, a strona ani nie wycofała się prawidłowo z wątpliwej zawartości swojego wniosku, ani terminowo nie wprowadziła żadnych zmian w tej mierze.

Według organu II instancji niniejszej sprawie niemożliwe byłoby także odstąpienie od stosowania konsekwencji dokonanych ustaleń. Do wydania decyzji organu l instancji strona nie przedłożyła temu organowi jakiegokolwiek pisemnego stanowiska w ww. kwestii. Z kolei w postępowaniu odwoławczym przedłożone materiały dowodowe nie podważyły ustaleń dot. powierzchni działek rolnych przy ewentualnym składaniu wniosków obszarowych na kolejne lata.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie B. K. wniósł o uchylenie decyzji w części w jakiej odmawia ona przyznania mu płatności dla wariantu 2.7 tj. uprawy zielarskie (z certyfikatem zgodności) do obszaru 2 ha oraz o stosowne postanowienia o kosztach sądowych.

Zaskarżonej decyzji skarżący zarzucił naruszenie:

- art. 80 Kodeksu postępowania administracyjnego - poprzez nieprawidłową ocenę, czy podnoszona przez organ okoliczność, tj. że łączna powierzchnia uprawniona do płatności PRŚ (wariant 2.7) wynosi 0,11 ha zamiast zadeklarowanej przez stronę powierzchni 2,00 ha, została udowodniona. W szczególności przeprowadzenie tego rodzaju oceny w oderwaniu od całokształtu materiału dowodowego. Dodatkowo poprzez nieodrzucenie materiału dowodowego, który ma znamiona antydatowania (notatki służbowe z dnia 28 marca 2017r.,12 czerwca 2017r. jak również ponownej kontroli na miejscu z dnia 5 czerwca 2017r.),

- art. 11 oraz art. 107 Kodeksu postępowania administracyjnego - poprzez brak czytelnego, przekonującego i opartego na konkretnych dowodach uzasadnienia przyjętego jako podstawa faktyczna decyzji poglądu, że nie prowadził on na zakwestionowanym obszarze zgodnie z normami uprawy roślin zadeklarowanych we wniosku (pokrzywa). Dodatkowo również poprzez niespójność tegoż uzasadnienia z materiałem dowodowym zgromadzonym w sprawie, w postaci twierdzenia, że na powierzchni uprawy pokrzywy była zła kultura rolna co stoi w sprzeczności ze stwierdzonymi przez kontrolerów w protokołach zapisami. Wyraźnie bowiem jest zaznaczone, w protokole numer [...], że na całej powierzchni skarżący prowadzi dobrą kulturę rolną, który jest spójny z brakiem jakiejkolwiek adnotacji o złej kulturze rolnej w protokole z kontroli numer [...].

- art. 6, art. 7, art. 8 i art. 9 Kodeksu postępowania administracyjnego - poprzez niewyjaśnienie wielu wątpliwości w sprawie, braku odpowiedzi/ustosunkowania się do wielu pytań skarżącego, jak np. czy Biuro Kontroli na Miejscu oddział Ś. powinien z ponownej kontroli z dnia 5 czerwca 2017r. sporządzić raport?. Dlaczego Biuro Kontroli na Miejscu oddział Świętokrzyski w piśmie z dnia 22 czerwca 2017r. nie informuje skarżącego o przeprowadzonej ponownej wizytacji w dniu 5 czerwca 2017r. i to mimo sporządzonej notatki z dnia 12 czerwca 2017r., a robi to dopiero w piśmie z dnia 21 lipca 2017r.? Dodatkowo poprzez nie udzieleniu mu dostępu do informacji o którą wielokrotnie wnosił tj. informacji kiedy po raz pierwszy zapoznał się z notatką służbową z dnia 28 marca 2017r.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor M. Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Krakowie wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Na wstępie należy zauważyć, iż zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2018r., poz. 2107 ze zm.) oraz w związku z art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018r., poz. 1302 ze zm.) kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów wymienionych w art. 3 § 2 cytowanej ustawy, sprawowana jest w oparciu o kryterium zgodności z prawem. W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi), a także, gdy decyzja organu dotknięta jest wadą nieważności (art. 145 § 1 pkt 2 w/w ustawy). W kontekście powyższego trzeba zaznaczyć, że każde naruszenie przepisów prawa materialnego, czy procesowego należy oceniać przez pryzmat jego wpływu na treść rozstrzygnięcia. Ponadto, zgodnie z art. 134 § 1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd co do zasady rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, co oznacza, iż Sąd zobowiązany jest dokonać oceny legalności zaskarżonego aktu niezależnie od zarzutów podniesionych w skardze.

Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji Dyrektora M. Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Krakowie w przedmiocie odmowy przyznania płatności rolnośrodowiskowej (PRŚ) w ramach PROW 2007-2013 na 2016r. w wariancie 2.7 uprawy zielarskie (z certyfikatem zgodności), w oparciu o wyżej opisane zasady, orzekający w niniejszej sprawie Sąd doszedł do przekonania, że nie narusza ona prawa w sposób powodujący konieczność jej wyeliminowania z obrotu prawnego, a zatem skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

W postępowaniu w sprawie przyznania skarżącemu płatności (PRŚ) na 2016r., zastosowanie znajdowały przepisy ustawy z dnia 7 marca 2007r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (Dz. U. z 2017r. poz. 1856, ze zm.), przepisy rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2013r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. z 2013r. poz. 361, ze zm.) zwanego dalej rozporządzeniem, a także powołane w zaskarżonej decyzji przepisy prawa Unii Europejskiej, tj. rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 z dnia 17 grudnia 2013r. w sprawie finansowania wspólnej polityki rolnej, zarządzania nią i monitorowania jej (Dz. Urz. UE L 347 z 20.12.2013r. str. 549 ze zm.), rozporządzenia Komisji (UE) nr 65/2011; rozporządzenia delegowanego Komisji (UE) nr 640/2014 z dnia 11 marca 2014r. uzupełniającego rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 w odniesieniu do zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli oraz warunków odmowy lub wycofania płatności oraz kar administracyjnych mających zastosowanie do płatności bezpośrednich, wsparcia rozwoju obszarów wiejskich oraz zasady wzajemnej zgodności w ich brzmieniu znajdującym zastosowanie do przyznania płatności na 2016r.

W skardze zarzucono naruszenie przepisów postępowania administracyjnego (art. 80, art. 6, art. 8, art. 9 i art. 11, art. 80 oraz art. 107 Kodeksu postępowania administracyjnego (dalej "K.p.a.") w kontekście naruszenia także przepisów dotyczących przeprowadzania kontroli na miejscu, w związku z tym należy w pierwszej kolejności odnieść się do tych zarzutów.

W ocenie Sądu organy w sposób prawidłowy przeprowadziły postępowanie dowodowe a następnie w sposób wszechstronny rozważyły zgromadzony przez siebie materiał dowodowy. Z ustalonego stanu faktycznego wyciągnęły trafne wnioski odnośnie zastosowania prawa materialnego w zakresie odmowy przyznania skarżącemu płatności i nałożenia sankcji. Nie naruszyły zatem prawa procesowego i materialnego, z którym wiązał by się skutek wpływu takiego naruszenia na wynik sprawy.

Zasady prowadzenia postępowania w sprawie przyznawania płatności zostały określone w ustawie z dnia 7 marca 2007r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013. Przepis art. 21 ust. 1 tej ustawy przewiduje, że w tego typu sprawach postępowanie toczy się na zasadach określonych w kodeksie postępowania administracyjnego, z tym, że przewiduje od tych zasad pewne wyjątki. Dla niniejszych spraw szczególnie ważnym w zakresie zgłaszanych zarzutów co do naruszenia prawa procesowego jest przepis art. 21 ust. 3 wskazujący, że strony oraz inne osoby uczestniczące w postępowaniu, o którym mowa w ust. 2, są obowiązane przedstawiać dowody oraz dawać wyjaśnienia co do okoliczności sprawy zgodnie z prawdą i bez zatajania czegokolwiek; ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne.

Przepis ten, odmiennie niż K.p.a. rozkłada tzw. ciężar dowodu pomiędzy stroną i organem postępowania administracyjnego. O ile bowiem w ramach postępowania administracyjnego to na organie ciąży obowiązek udowodniania wszystkich okoliczności faktycznych, o tyle w postępowaniach toczących się na podstawie tej ustawy, to na stronie ciąży obowiązek wykazania wszystkich okoliczności, na które powołuje się ona w ramach prowadzonego postępowania. Po pierwsze, jest ona obowiązana na żądanie organu przedstawiać wszelkie oświadczenia i dowody co do okoliczności sprawy (obowiązek współdziałania w ramach czynności prowadzonych przez organ). Jednak, gdy przedstawia ona jakieś twierdzenia w trakcie prowadzonego postępowania, to na niej ciąży obowiązek wykazania, że są one prawdziwe. Jeżeli nie wykaże przedstawionymi przez siebie dowodami, że tak właśnie jest, to organ nie jest zobowiązany do prowadzenia w tym zakresie postępowania. Innymi słowy mówiąc, jeżeli organ w takcie prowadzonej kontroli na miejscu stwierdzi istnienie pewnych faktów, chociażby polegających na tym, że program jest realizowany w sposób nieprawidłowy, to na stronie będzie ciążyć obowiązek udowodnienia, że organ w sposób nieprawidłowy przeprowadził kontrolę (czynności wykonano nieprawidłowo), bądź też, że dokonane ustalenia nie polegają na prawdzie i w rzeczywistości program ten prowadzony jest prawidłowo. Organ powinien jedynie dowody takie przedstawiane przez stronę przyjąć.

Natomiast system prowadzenia kontroli beneficjentów w zakresie udzielonej im pomocy, sposobu jej wykorzystania oraz prowadzenia działalności rolniczej, w szczególności z zachowaniem zasad kultury rolnej oraz przestrzegania nałożonych na siebie przez rolnika zobowiązań, zarówno w zakresie wielkości obszaru, jak też jakości prowadzonej działalności, określają przepisy unijne m. in. przepisy rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 z dnia 17 grudnia 2013r., rozporządzenie wykonawcze Komisji (UE) nr 809/2014 z dnia 17 lipca 2014r. ustanawiające zasady stosowania rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 w odniesieniu do zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli, środków rozwoju obszarów wiejskich oraz zasady wzajemnej zgodności (Dz. Urz. UE L 227 31.07.2014r., str. 69), a także przepisy krajowe tj. rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 31 sierpnia 2007r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przeprowadzenia kontroli na miejscu i wizytacji w miejscu w ramach programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. z 2014r., poz. 11493), rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 21 sierpnia 2015r. w sprawie warunków i trybu przeprowadzania czynności kontrolnych w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 (Dz. U. z 2015r., poz. 1344

W powołanych przepisach przewidziano formy kontroli, jakie wobec beneficjenta programu rolnośrodowiskowego mogą być prowadzone przez podmiot zajmujący się udzielaniem wsparcia w ramach takiego programu. Jako właściwe formy kontroli przewidziano po pierwsze, kontrolę administracyjną, a więc prowadzoną z uwzględnieniem posiadanej przez organ dokumentacji w zakresie faktów istotnych dla udzielenia wsparcia, a także sprawdzenia, jak wsparcie to zostaje wykorzystana, a po drugie, kontrolę na miejscu, polegającą na fizycznym (faktycznym) dokonaniu kontroli prowadzonej przez rolnika na gruntach objętych programem działalności rolniczej. Przepisy te określają sposób przeprowadzenia takiej kontroli, zasady, elementy i rodzaj dokumentów opisujących przebieg kontroli. Wskazuje także ogólnie na sankcje w postaci zmniejszeń i wykluczeń, jakie mogą być zastosowane w razie stwierdzenia uchybień przy prowadzeniu przez rolnika działalności objętej wsparciem. Regulacje te zakreślają zatem ramy dla kontroli rolnika wprowadzając pewien specjalny tryb prowadzenia postępowania dowodowego w zakresie stwierdzenia prawidłowości działań rolnika przy korzystaniu z programu rolnośrodowiskowego.

Przenosząc powyższe na grunt rozpoznawanej sprawy, wskazać należy, że skarżący skonstruował skargę wyłącznie na zarzutach nakierowanych na podważenie prawidłowości kontroli przeprowadzonych metodą inspekcji terenowej w dniach: 12 października 2016r., 14 listopada 2016r., 7 grudnia 2016r. i 21 grudnia 2016r. oraz wizytacji w terenie z dnia 12 czerwca 2017r.

Sąd w składzie orzekającym w sprawie podziela stanowisko organów, że wyniki przeprowadzonej kontroli nie pozwalały na przyjęcie, że na całej powierzchni zadeklarowanej do płatności rolnośrodowiskowej w wariancie 2.7 (uprawy zielarskie) tj. 2,00 ha zgodnie z normami i wymogami prowadzona była przez skarżącego działalność rolnicza uprawniająca do otrzymania wnioskowanych płatności.

Skarżący zakwestionował ustalenia kontroli terenowej w zakresie stwierdzonych nieprawidłowości dotyczącej działki ewidencyjnej nr [...] i położonych w jej obrębie działek rolnych "[...]", "[...]", "[...]". Skarżący do wariantu 2.7 płatności rolnośrodowiskowej na 2016r. zadeklarował obszar 2,00 ha, natomiast w decyzji powierzchnia stwierdzona wyniosła 0,11 ha. Łączna powierzchnia obszaru wykluczonego z płatności wyniosła 1,89 ha.

Z ustaleń i zapisów poczynionych w raportach z kontroli terenowej wynikają następujące ustalenia:

- w ramach działki rolnej "[...]" jako obszar uprawniony do tych płatności, skarżący wskazał obszar o powierzchni 1,87 ha. W toku kontroli administracyjnej i terenowej, powierzchnię uprawnioną do płatności określono odnośnie tej działki rolnej na poziomie 0,11 ha, zaś powierzchnia wykluczona z płatności wyniosła w przypadku tej działki rolnej - 1,76 ha. Na powierzchni deklarowanej do płatności wykluczono obszar na którym stwierdzono teren podmokły z licznymi oczkami wodnymi, nieużytkowany rolniczo. Zakwalifikowano obszar wzdłuż północnej granicy działki ewidencyjnej, gdzie została stwierdzona uprawa pokrzywy zgodnie z deklaracją.

Z protokołu kontroli wynika, że działka została obarczona błędem: [...] (stwierdzenie powiększenia zasięgu pola zagospodarowania), [...] (zadeklarowana powierzchni działki rolnej jest większa od powierzchni stwierdzonej), [...] (działka rolna jest niespójna - błędnie zadeklarowano kilka działek rolnych głównych/podrzędnych nie sąsiadujących ze sobą jako jedna działka rolna).

- w ramach działki rolnej "l1" jako obszar uprawniony do tych płatności skarżący wskazał powierzchnię 0,13 ha. W toku kontroli administracyjnej i terenowej powierzchnię uprawnioną do płatności określono odnośnie tej działki rolnej na poziomie 0,13 ha. Jednakże na powierzchni deklarowanej do płatności wykluczono obszar na którym stwierdzono rów melioracyjny o szerokości powyżej 2 metrów z ciekiem wodnym w obrębie którego znajdują się zachwaszczenia wskazujące na brak zabiegu ich koszenia. Zakwalifikowano obszar wzdłuż północnej granicy działki ewidencyjnej. w ramach której stwierdzona została uprawa łąki trwałej inna niż deklarowana uprawa pokrzywy w ramach tej działki rolnej. Działka została obarczona błędem [...] (stwierdzenie powiększenia zasięgu pola zagospodarowania).

- w ramach działki rolnej "[...]" (o powierzchni 3,79 ha), jako obszar uprawniony do tych płatności skarżący wskazał powierzchnię 3,79 ha. W toku kontroli administracyjnej i terenowej ustalono, że powierzchnia użytkowana rolniczo wynosi 4,78 ha, tj. większa niż powierzchnia zadeklarowana (3,79 ha).

Również analiza zdjęć lotniczych (zdjęcia lotnicze/satelitarne działek rolnych "[...]", "[...]", "[...]", położonych na działce ewidencyjnej nr [...]) z lat 2013-2017 wskazała, że faktura i barwa tej części działki ewidencyjnej nie potwierdza normalnego (zgodnego z normami) użytkowania rolniczego tej działki. Powierzchnia ta, nie odznaczała się jednolitym ubarwieniem i fakturą, jaka powinna odznaczać się działka rolna uprawiana jako pokrzywa zwyczajna. Wyniki przeprowadzonej analizy zdjęć lotniczych zostały szczegółowo przedstawione i omówione w uzasadnieniach decyzji organów obu instancji.

W ocenie Sądu w rozpoznawanej sprawie mając na uwadze warunki przyznania płatności rolnośrodowiskowej w wariancie 2.7, na podstawie przeprowadzonej kontroli na miejscu do obszaru użytkowanego rolniczo prawidłowo został zakwalifikowany teren o powierzchni 0,11 ha w ramach którego stwierdzono uprawę pokrzywy zwyczajnej o powierzchni stwierdzonej 0,11 ha (działka rolna "[...]").

Natomiast obszar wykluczony z płatności jako niekwalifikujący się do wnioskowanej płatności w tym nieużytkowany rolniczo wynosił 1,89 ha w ramach którego stwierdzone zostały tereny nie stanowiące gruntu rolnego takie jak teren podmokły, z licznymi oczkami wodnymi, nieużytkowany rolniczo, rów melioracyjny o szerokości powyżej 2 metrów z ciekiem wodnym w obrębie którego znajdują się zakrzaczenia wskazujące na brak zabiegu ich koszenia.

Jak zasadnie wskazały organy orzekające w sprawie, do powierzchni kwalifikowanej w ramach wariantu 2.7 nie mógł zostać zakwalifikowany obszar działki rolnej [...]" o powierzchni stwierdzonej 4,78 ha większej od zadeklarowanej gdyż nie stanowił on uprawy pokrzywy zwyczajnej, lecz uprawę mieszanki wieloletniej traw.

Wbrew stanowisku i argumentacji skarżącego przedstawianej w toku postępowania administracyjnego i powtórzonej w skardze, brak było podstaw do podważenia wyników przeprowadzonej kontroli na miejscu w zakresie kwalifikowalności powierzchni oraz wymogów wzajemnej zgodności, w tym kwestionowanej przez skarżącego kontroli terenowej z dnia 12 października 2016r. utrwalonej w raporcie z czynności kontrolnych nr [...].

Według Sądu, rację mają organy, że przeprowadzona w sprawie kontrola terenowa z dnia 12 października 2016r. oraz kontrola administracyjna potwierdziły zasadność wykluczenia powierzchni 1,89 ha jako powierzchni nieuprawnianej do przyznania płatności w wariancie 2.7, gdyż były to obszary nie stanowiące ekologicznej uprawy pokrzywy zwyczajnej, zachwaszczone oraz podmokłe nieużytkowane rolniczo, rów melioracyjny, co zostało potwierdzone także dokumentacją fotograficzną dołączoną do protokołu kontroli.

Odnosząc się do podnoszonych w skardze zarzutów co do sposobu przeprowadzenia kontroli terenowej, należy w pierwszej kolejności wskazać, że skarżący na każdym z etapów prowadzonego postępowania zgłaszał na piśmie szereg zastrzeżeń co do ustaleń kontroli na miejscu z dnia 12 października 2016r. (pisma z dni: 24 lutego 2017r., 27 lutego 2017r., 4 kwietnia 2017r., 21 maja 2017r., 28 czerwca 2017r., 16 sierpnia 2017r., z dnia 3 września 2017r., 6 lutego 2018r.).

Do wszystkich zgłaszanych zarzutów organy szczegółowo się odnosiły m. in. w pismach z dni: 29 marca 2017r., 24 kwietnia 2017r., 5 maja 2017r., 22 czerwca 2017r., 21 lipca 2017r., 24 sierpnia 2017r.

Należy również przypomnieć, że pierwotna decyzja w sprawie przyznania płatności rolnośrodowiskowej na 2016r. została uchylona, a sprawa przekazana do ponownego rozpatrzenia m.in. ze wskazaniami ustosunkowania się do wszystkich zastrzeżeń składanych przez skarżącego w toku postępowania administracyjnego.

Na wszystkie zgłaszane zastrzeżenia skarżący otrzymywał szczegółowe wyjaśnienia. Również decyzje organów obu instancji i ich uzasadnienia zawierają odniesienie się do podnoszonych uwag i zastrzeżeń.

Tym samym, jak wynika z analizy akt sprawy, dokumentacja pokontrolna została poddana dokładnej weryfikacji oraz kontroli merytorycznej i formalnej, która potwierdziła prawidłowość ustaleń dokonanych podczas kontroli.

Należy przy tym wskazać, że organ przeprowadza kontrolę mieszcząca się w ramach obowiązujących przepisów, zaś strona może przedstawiać wszelkie dowody, jakie mogą wykazać, że kontrola nie została przeprowadzona prawidłowo lub też, że jej ustalenia nie są prawdziwe, czy też w końcu zastosowano nieprawidłowe wykluczenia czy zmniejszenia.

Mając to na względzie wskazać trzeba, że skarżący nie przedłożył organom dostatecznie wiarygodnych dowodów, które uzasadniałyby zarzuty, co do sposobu przeprowadzonej kontroli terenowej i stwierdzonych nieprawidłowości. Przy czym całą argumentację przedstawioną w tym zakresie w skardze (argumentacja tożsama z argumentacją podnoszoną w toku postępowania administracyjnego), odnoszącą się do zakwestionowania metodyki przeprowadzonej inspekcji terenowej należy uznać za niewystarczającą. Należy również podkreślić, że oprócz wskazania na wstępie skargi przepisów ogólnych postępowania administracyjnego (K.p.a.), skarżący formułując liczne zarzuty co do prawidłowości przeprowadzonej kontroli na miejscu, nie wskazał konkretnych przepisów prawa krajowego oraz unijnego, które w tym zakresie zostały naruszone.

Odnosząc się do poszczególnych zarzutów skargi, w ocenie Sądu, wskazać trzeba, że zgromadzony w sprawie materiał dowodowy w tym zebrany w trakcie kontroli na miejscu w sposób niebudzący wątpliwości wskazuje, że w gospodarstwie skarżącego były zaniedbania decydujące o konieczności zastosowania wykluczeń, a istotne okoliczności takie jak; brak jednolitej uprawy pokrzywy zwyczajnej oraz występowanie obszarów nieużytkowanych rolniczo, zostały jednoznacznie stwierdzone, gdyż okoliczności te znajdują swoje potwierdzenie w dokumentacji fotograficznej wykonanej w trakcie oględzin przeprowadzonych przez uprawnionych do tego pracowników, posiadających odpowiednie kwalifikacje.

Skarżący w toku postępowania administracyjnego, a następnie w skardze postawił zarzut co do czasu przeprowadzenia kontroli. Należy się jednak zgodzić z organami, że termin przeprowadzenia inspekcji terenowej nie można uznać za niewłaściwy, ponieważ jak zasadnie stwierdził organ odwoławczy, pokrzywa zwyczajna ma swoje kwitnienie w okresach lipiec-wrzesień oraz czerwiec-październik. Powyższe znajduje częściowe potwierdzenie w opinii biegłego dr M. S. , z której wynika również że rozpoznanie pokrzywy odrastającej ciągu dwóch tygodni po zbiorze w drugim tygodniu października jest możliwe, chociaż średnio trudne, a więc nie niemożliwe. Zatem październikowy termin wykonania kontroli nie stanowił w zasadzie przeszkody w dokonaniu prawidłowych ustaleń faktycznych. Należy dodać, że powyższe ustalenia faktyczne zostały potwierdzone wynikami wizytacji przeprowadzonej w czerwcu 2017r.

Sąd nie podziela zarzutów skargi, co do tego, że kontrola terenowa z dnia 12 października 2016r. była niedokładna i nieodpowiednio udokumentowana co do czasy jej przebiegu (brak zbadania terenu pomiędzy zdjęciami nr [...]).

Wbrew bowiem twierdzeniom skarżącego analiza dokumentacji zgromadzonej w aktach sprawy nie potwierdziła, że wykonane w październiku 2016r., czynności kontrole zostały przeprowadzone w sposób wadliwy. Zebrany bowiem w jej trakcie materiał dowodowy w sposób dostateczny i wystarczająco wiarygodny dokumentował stan kontrolowanych działek rolnych, co stanowiło podstawę do podtrzymania wyników z kontroli.

W tym miejscu należy podkreślić, że powtórne sprawdzenie działki rolnej w czerwcu 2017r. spowodowane było właśnie zastrzeżeniami skarżącego sformułowanymi w piśmie z dnia 21 maja 2017r. (wcześniej skarżący takich uwag nie wnosił), dotyczącymi niedostatecznego udokumentowania zdjęciami tych części działek [...]" i [...]" z deklarowaną uprawą pokrzywy, które zostały wykluczone z pomiaru, głównie chodziło o brak dokumentacji na obszarze pomiędzy zdjęciem 9 i 15. Dlatego też pomimo wyjaśnień kontrolerów w tej kwestii zawartych w notatce służbowej z dnia 28 marca 2017r. ponownie zwizytowano sporne działki, a szczególnie obszar zawarty pomiędzy zdjęciami nr [...]

Niekonsekwentne jest w tym zakresie postępowania skarżącego, który najpierw kwestionuje poprawność przeprowadzonej kontroli terenowej z dnia 12 października 2016r. i domaga się ponownej kontroli na miejscu, a gdy zostaje przeprowadzona ponowna wizytacja w celu zweryfikowania wcześniejszych ustaleń i zastrzeżeń skarżącego, to skarżący podejmuje próbę zdyskredytowania ustaleń wizytacji z czerwca 2017r. odwołując się do formalnych uchybień w jej przeprowadzeniu, jak się wydaje tylko z tego powodu, że ustalenia tej wizytacji nie potwierdziły zastrzeżeń skarżącego.

Jak zasadnie podkreślały organy, wizytacja w czerwcu 2017r. miała więc jedynie charakter uzupełnienia dokumentacji fotograficznej obszarów wyłączonych w kontekście obiekcji skarżącego w tym zakresie. Wykonane w czerwcu 2017r. zdjęcia i szkic, a także sporządzona z wizytacji notatka inspektorów terenowych z dnia 12 czerwca 2017r., potwierdzały ustalenia pierwotnej kontroli. Jak wynika z powyższego ponowna wizytacja terenowa miała na celu zweryfikowanie w terenie wcześniejszych ustaleń i zastrzeżeń skarżącego, między innymi poprzez sprawdzenie stanu uprawy pokrzywy w terminie, który w ocenie skarżącego jest bardziej dogodny i właściwy dla rozwoju pokrzywy niż okres wczesnojesienny oraz ustalenie, czy stan spornych działek w porównaniu ze stanem jaki miał miejsce w czasie przeprowadzania pierwotnej kontroli w październiku 2016r. (co jest możliwe do ustalenia w terenie bez konsultacji z nowym posiadaczem i wynika wprost z dokumentacji fotograficznej).

Jak już wcześniej zasygnalizowano, jedynym uzasadnienie dla formułowanych zarzutów pod adresem "wizytacji czerwcowej" wydaje się być okoliczność, że stan działek nie uległ zasadniczej zmianie, zatem nie potwierdziły się zastrzeżenia skarżącego jak również inne okoliczności, które mogłoby w jakikolwiek sposób podważyć wyniki pierwotnej kontroli i stanowić podstawę do ich zmiany, czy też odrzucenia raportu z pierwotnej kontroli. Ponowna wizytacja potwierdziła, że nie ma na deklarowanym obszarze działki [...] jednolitej zwartej uprawy pokrzywy zwyczajnej, z uwagi na występowanie pokrzywy zwyczajnej na kilku odseparowanych od siebie stanowiskach o powierzchni od około 0,01 ha do 0,11 ha, zaś na działce [...]" podobnie jak w 2016r. praktycznie nie stwierdzono śladów jej występowania. Zatem ustalenia wizytacji terenowej z czerwca 2017r., nie wpłynęły na zmianę wyników pierwotnej kontroli. W tym znaczeniu czerwcowa wizytacja terenowa miała charakter uzupełniający w stosunku do zebranego już materiału dowodowego w tym do wyników pierwotnej kontroli, gdyż nie wskazywała na odmienne ustalenia i nie potwierdzała zastrzeżeń skarżącego.

W kontekście sformułowanych w skardze zarzutów do przeprowadzonej ponownej kontroli uzupełniającej z czerwca 2017r. (brak raportu) wskazać również należy, że według § 5 ust. 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 31 sierpnia 2007r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przeprowadzania kontroli na miejscu i wizytacji w miejscu w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013, kontrolujący dokonują ustaleń stanu faktycznego na podstawie dowodów zebranych w toku kontroli na miejscu lub wizytacji w miejscu. Natomiast z § 8 ust 2 - 6 tego rozporządzenia wynika, że zgłoszone na piśmie zastrzeżenia podmiotu kontrolowanego są poddawane przez kontrolujących analizie. Kontrolujący podejmują dodatkowe czynności w ramach kontroli na miejscu lub wizytacji w miejscu, jeżeli z analizy zastrzeżeń wynika potrzeba ich podjęcia. Jeżeli zgłoszone zastrzeżenia są zasadne, w całości albo w części, kontrolujący zmieniają lub uzupełniają w tym zakresie raport. Do zmiany i uzupełnienia raportu przepisy § 7 stosuje się odpowiednio. Jeżeli zastrzeżenia nie zostaną uwzględnione, w całości albo w części, kontrolujący przekazują podmiotowi kontrolowanemu pisemną informację zawierającą wskazanie przyczyn nieuwzględnienia tych zastrzeżeń. Podobnie według § 7 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 21 sierpnia 2015r. w sprawie warunków i trybu przeprowadzania czynności kontrolnych w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020, jeżeli podmiot kontrolowany nie zgadza się z wynikami kontroli zawartymi w raporcie z czynności kontrolnych, może zgłosić jednostce kontrolującej umotywowane uwagi na piśmie co do wyników kontroli zawartych w tym raporcie. Jeżeli uwagi są zasadne, kontrolujący niezwłocznie sporządzają zmieniony lub uzupełniony raport z czynności kontrolnych; do zmienionego lub uzupełnionego raportu z czynności kontrolnych § 6 stosuje się odpowiednio. Jeżeli uwagi nie zostaną uwzględnione, kontrolujący niezwłocznie przekazują podmiotowi kontrolowanemu pisemną informację zawierającą wskazanie przyczyn ich nieuwzględnienia.

Zdaniem Sądu, analiza akt sprawy wskazuje, że powyższe wymogi zostały dochowane.

W kontekście powyższego należało stwierdzić, że brak było podstaw do odrzucenia wyników kontroli terenowej z dnia 12 października 2016r. w oparciu o nieuzasadnione zarzuty skarżącego odnoszące się do ponownej wizytacji terenowej w czerwcu 2017r. Z akt przedmiotowej sprawy wynika bowiem, że wykonane w czerwcu 2017r., fotografie działki ewidencyjnej nr [...] (zdjęcia od 1-55) oraz szkice sytuacyjne, mają jedynie charakter uzupełniający do materiału zebranego w toku kontroli na miejscu w październiku 2016r., w świetle którego faktyczne nieużytkowanie gruntów i brak należytej uprawy w tymże roku, nie budzi wątpliwości.

W kwestii przeprowadzenia czynności kontrolnych pod nieobecność strony i jej pełnomocnika, stwierdzić należy, że kontrole na miejscu mogą być wykonywane podczas nieobecności rolnika i/lub jego pełnomocnika, a kontrola przeprowadzona bez uczestnictwa rolnika, czy jego pełnomocnika jest tak samo ważna jak wykonana w jego obecności. Zgodnie bowiem z art. 25 rozporządzenia nr [...], organ nie ma obowiązku zapowiadania kontroli na miejscu. Kontrole administracyjne i kontrole na miejscu przeprowadza się w taki sposób, aby skutecznie sprawdzić zgodność z warunkami na jakich przyznawana jest pomoc oraz przestrzeganie istotnych warunków i norm wzajemnej zgodności.

Przepisy unijne nakazują sporządzić z kontroli na miejscu sprawozdanie i doręczyć je kontrolowanemu rolnikowi, któremu w związku z doręczeniem przysługują odpowiednie uprawnienia. Powyższym obowiązkom organy kontrolujące uczyniły zadość, a skarżący wniósł na piśmie obszerne zastrzeżenia do wyników przedmiotowych kontroli. Jednocześnie jak wynika z akt przedmiotowej sprawy, skarżący przed wydaniem decyzji kończącej postępowanie został zapoznany z całością zebranego w sprawie materiału dowodowego w siedzibie Biura Powiatowego ARiMR w N. S., (na okoliczność czego został sporządzony protokół z dnia 13 kwietnia 2018r.), w tym z treścią notatek służbowych z dnia 28 marca 2017r. oraz 12 czerwca 2017r., jak również z dokumentacją cyfrową zawartą na nośnikach CD z ponownej wizytacji terenowej przeprowadzonej dnia 5 czerwca 2017r. Przecież właśnie po zapoznaniu się z zebranym materiałem dowodowym skarżący pismem z dnia 23 kwietnia 2018r., złożył dodatkowe wyjaśnienia i miał możliwość ustosunkowania się do całokształtu okoliczności przedmiotowej sprawy. Na każdym etapie postępowania producent rolny miał zagwarantowane prawo wglądu do wszelkiej dokumentacji, która na jego wniosek była udostępniana i z czego aktywnie korzystał (m.in. fotografie wykonane podczas kontroli, punkty pomiarowe (gml) w wersji papierowej oraz w formie elektronicznej).

Jak wynika z powyższego skarżący został zapoznany z treścią wszystkich raportów z czynności kontrolnych oraz materiałów stanowiących podstawę wydania decyzji w przedmiotowej sprawie. Jednocześnie w toku postępowania skarżący miał możliwość składania wniosków dowodowych, czego potwierdzeniem jest znajdująca się w aktach opinia prywatna z dnia 18 maja 2017r., oświadczenie A. N. z dnia 14 maja 2017r., jak również dokumentacja w postaci wydruków map z portali google maps/earth oraz geoportal.

W odniesieniu do zarzutów dotyczących sporządzenia notatek służbowych wskazać należy, że przedmiotowe notatki zostały sporządzone na podstawie ponownej analizy przez kontrolerów zgromadzonej dokumentacji pokontrolnej w zestawieniu z uwagami i zastrzeżeniami skarżącego, wobec tego kierowane wobec nich zarzuty w ocenie Sądu są niezrozumiałe i nieuzasadnione i w żaden sposób nie udowodnione, zwłaszcza w kwestii ich antydatowania.

Sąd nie znalazł w aktach sprawy potwierdzenia zarzutów co do wadliwości przeprowadzonej weryfikacja formalna dokumentacji pokontrolnej. Zapisy instrukcji realizacji czynności kontrolnych nakazują zaznaczenie na szkicach działek miejsc oraz kierunków wykonywania zdjęć, co zostało przez inspektorów spełnione. Nie przewidują natomiast konieczności zaznaczania kierunku przemieszczania się kontrolerów. Trasa przejścia po działce może być jedynie do pewnego stopnia domniemana poprzez kolejność numerów fotografii na niej wykonanych. Wobec tego podnoszone w tym zakresie zarzuty nie zasługują na uwzględnienie i nie podważają wyników z kontroli na miejscu.

Do zarzutu skarżącego odnoszącego się do braku wystarczającej dokumentacji fotograficznej na obszarze pomiędzy zdjęciami nr [...] oraz kwestii zbadania tego obszaru w trakcie kontroli na miejscu, częściowo Sąd odniósł się we wcześniejszych fragmentach uzasadnienia.

Dodatkowo Sąd przyznaje rację organom, że zarzut co do niewystarczającej dokumentacji fotograficznej na obszarze pomiędzy zdjęciami nr [...] nie jest uzasadniony, gdyż sporządzona w trakcie na miejscu w października 2016r., dokumentacja fotograficzna i wynikający z niej stan kontrolowanych działek rolnych w sposób dostateczny i niebudzący wątpliwości obrazuje rzeczywistą sytuację wizytowanego w terenie obszaru oraz zasięg i rodzaj występującego na nim użytku rolnego, wskazujący przede wszystkim na brak ekologicznej uprawy pokrzywy zwyczajnej zgodnej z deklaracją rolnika prowadzonej w ramach działki rolnej użytkowanej jako grunt orny, co z uwagi na stwierdzony w trakcie kontroli charakter użytków nie pozostawia wątpliwości że obszar pomiędzy zdjęciami 9 i 15 został również właściwie zbadany i określony.

Skarżący oprócz gołosłownych twierdzeń i własnych ustaleń rzekomego przebiegu kontroli, nie przedstawił żadnych dowodów, które podważałyby stanowisko organów, że przedmiotowa kontrola przeprowadzona została zgodnie z obowiązującymi w ARiMR procedurami w zakresie kontroli na miejscu, przy użyciu wyspecjalizowanego sprzętu GPS, spełniającego wymagania norm krajowych i unijnych w zakresie wymaganej przepisami dokładności i wiarygodności kontroli powierzchni.

Wszystkie stwierdzone nieprawidłowości zostały udokumentowane materiałem dowodowym w postaci szkiców polowych z pomiaru działek rolnych i zdjęć fotograficznych. Zdjęcia zostały wykonane w poprawnej rozdzielczości, która zapewnia jednoznaczną ocenę przedstawionej na nich nieprawidłowości. Po zakończeniu kontroli przeprowadzony został proces weryfikacji ustaleń inspektorów realizujących kontrolę polegający na formalnej kontroli dokumentacji, w tym szkiców pomiarowych i zasadności zastosowania poszczególnych kodów nieprawidłowości, który nie wykazał błędów w dokumentacji. Poszczególne elementy dokumentacji pokontrolnej są ze sobą spójne, stan działek ukazany na fotografiach i szkicu sytuacyjnym obrazującym miejsca wykonywania fotografii sporządzonych w trakcie czynności kontrolnych korelują ze sobą.

Odnosząc się do zarzutów skarżącego co do ustaleń kontroli na miejscu w zakresie pomiarów spornych działek rolnych oraz braku występowania uprawy pokrzywy zwyczajnej wskazać należy, że inspektorzy terenowi prawidłowo zlokalizowali, pomierzyli oraz określili sposób użytkowania działek. Kontrola przeprowadzona została zgodnie z załącznikami graficznymi złożonymi do wniosku, a działki prawidłowo zlokalizowane.

W kontekście powyższych zarzutów w tym miejscu należy ponownie wskazać na przepisy materialnoprawne regulujące zasady przyznania płatności rolnośrodowiskowej w zakresie wariantu 2.7 uprawy zielarskie (z certyfikatem zgodności).

Zgodnie z § 2 ust. 1 rozporządzenia rolnośrodowiskowego, płatność rolnośrodowiskową przyznaje w rozumieniu art. 4 ust. 1 lit. a rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2913 z dnia 17 grudnia 2013r., jeżeli: 1) został mu nadany numer identyfikacyjny w trybie przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności; 2) łączna powierzchnia posiadanych przez niego działek rolnych w rozumieniu przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności, na których jest prowadzona działalność rolnicza w rozumieniu art. 4 ust. 1 lit. c rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 z dnia 17 grudnia 2013r., wynosi co najmniej 1 ha; 3) realizuje 5-!etnie zobowiązanie rolnośrodowiskowe, o którym mowa w art. 39 rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 z dnia 20 września 2005r., obejmujące wymogi wykraczające ponad podstawowe wymagania, w ramach określonych pakietów i ich wariantów, zgodnie z planem działalności rolnośrodowiskowej; 4) spełnia warunki przyznania płatności rolnośrodowiskowej w ramach określonych pakietów lub ich wariantów określone w rozporządzeniu.

Zatem produkcji upraw zielarskich w tym uprawa pokrzywy zwyczajnej powinna być zgodna z warunkami przyznania płatności wynikającymi z § 12 ust. 2 pkt 1 rozporządzenia rolnośrodowiskowego w związku z art. 4 ust. 1 lit. f rozporządzenia nr 1307/2013 według których płatność rolnośrodowiskowa w ramach wariantu 2.7 uprawy zielarskie (z certyfikatem zgodności) jest przyznawana do działek rolnych użytkowanych jako grunty orne, na których występują uprawy wymienione w ust. 1 załącznika nr 4 do rozporządzenia, w tym wypadku uprawa pokrzywy zwyczajnej.

Natomiast uprawa pokrzywy zwyczajnej w innej formie niż uprawa polowa na gruncie ornym w ramach założonej plantacji, lecz w sposób rozsiewający się naturalnie (samosiewnych) nie może być zakwalifikowana jako ekologiczna uprawa pokrzywy, lecz jako trwały użytek zielony w rozumieniu § 12 ust. 2 pkt 2 rozporządzenia rolnośrodowiskowego w związku z art. 4 ust 1 lit. h rozporządzenia nr 1307/2013 w skład, którego mogą oczywiście wchodzić także inne zielne rośliny pastewne rozsiewające się naturalnie (samosiewnie) lub uprawiane (wysiewane), które nie były objęte płodozmianem danego gospodarstwa rolnego przez okres co najmniej pięciu lat, lub jako "trawy lub inne zielne rośliny pastewne" rosnące tradycyjnie na naturalnych pastwiskach lub zazwyczaj zawarte w mieszankach nasion przeznaczonych do zasiewania pastwisk lub łąk w państwie członkowskim, niezależnie od tego czy są wykorzystywane do wypasania zwierząt w rozumieniu art. 4 ust 1 lit. I rozporządzenia nr 1307/2013, jednakże do takich upraw nie przysługuje płatność rolnośrodowiskowa w wariancie 2.7 Uprawy zielarskie (z certyfikatem zgodności).

Mając powyższe na uwadze wskazać należy, że jak wynika z zebranego w trakcie kontroli na miejscu materiału dowodowego w postaci dokumentacji fotograficznej oraz szkiców pomiarów zakwestionowane w trakcie kontroli terenowej obszary działek rolnych "[...]", "[...]" i "[...]" nie stanowiły ekologicznej uprawy pokrzywy kwalifikującej się do przyznania płatności rolnośrodowiskowej w ramach wariantu 2.7 Uprawy zielarskie (z certyfikatem zgodności). Dokumentacja pokontrolna potwierdziła, że działki rolne "[...]", "[...]" oraz "[...] nie były użytkowane zgodnie z deklaracją we wniosku na 2016r. i przykładowo dla działki rolnej "[...]" w miejscu zaznaczonym przez skarżącego na załączniku graficznym złożonym wraz z wnioskiem, stwierdzono uprawę pokrzywy zwyczajnej w 2 miejscach, tj. część 1 o powierzchni zmierzonej 0,07 ha, która nie spełnia warunku minimalnej powierzchni 0,10 ha i tym samym nie mogła być wliczona do powierzchni stwierdzonej oraz część 2, której powierzchnia zmierzona wyniosła 0,11 ha i została wliczona do powierzchni stwierdzonej działki rolnej. Na pozostałej części stwierdzono mieszankę wieloletnią traw, która została wliczona w ramach powierzchni działki rolnej "[...]" oraz nieużytek stanowiący teren podmokły, bagienny, stale zalany wodą, o wieloletnim zaprzestaniu jakichkolwiek działań agrotechnicznych o czym świadczą wypiętrzone turzyce i chwasty wieloletnie stwierdzone na działce podczas kontroli. Na działce rolnej "[...]" stwierdzono 0,13 ha łąki trwałej zakwalifikowanej do jednolitej płatności obszarowej oraz płatności ONW, nie stwierdzono zaś uprawy pokrzywy zwyczajnej.

W kontekście zarzutów skargi, co do sposobu przeprowadzenia i wyników z kontroli na miejscu podkreślenia wymaga, że przepisy dotyczące płatności bezpośrednich oraz płatności ONW jak również płatności rolnośrodowiskowych nie regulują gęstości nasadzenia oraz norm wysiewu pokrzywy. Sąd orzekający w sprawie podziela jednakże argumentację organów, że brak określenia gęstości nasadzeń w odniesieniu do uprawy pokrzywy nie może oznaczać, że do kwalifikowalności wystarczy występowanie zaledwie kilka roślin zgodnych z deklaracją, czy ich niewielkich obszarów na nieograniczenie dużej powierzchni, prowadzące do zaakceptowania jakiegokolwiek stanu działki rolnej.

Nie można się zgodzić, ze skarżącym, że występująca na kontrolowanych działkach ilość pokrzyw jest wystarczająca do uznania deklarowanej uprawy za ekologiczną uprawę pokrzywy zwyczajnej. W świetle ustaleń faktycznych oraz wymogu prowadzenia uprawy na gruncie ornym zgodnie z najlepszą wiedza i kulturą rolną, przy zachowaniu należytej dbałości o stań fitosanitarny roślin i ochronę gleby, stwierdzona ilość pokrzyw jest niewystarczająca do uznania deklarowanej uprawy. Zapewne rację ma skarżący, że rzadsze występowanie pokrzywy w październiku może być naturalne i zasadne, lecz nie w tak znikomym stopniu jak stwierdzony w trakcie kontroli na miejscu, który nie pozwalał na uznanie deklarowanej uprawy za ekologiczną uprawę pokrzywy zwyczajnej. Dołączone do raportu z kontroli na miejscu zdjęcia ( nr [...]) wskazują, że stwierdzona na działkach roślinność to jasnota, wiązówka błotna, turzyce, trzcina pospolita, tatarak zwyczajny, śmiałek darniowy, ostrożeń błotny, co pozostaje w oczywistej opozycji do twierdzeń skarżącego o uprawie pokrzywy zwyczajnej. Odpowiadając na zarzuty skarżącego należy odwołać się do wyjaśnień kontrolujących, że widoczna na zdjęciu nr [...] pokrzywa została włączona w pomiar działki [...]" na której stwierdzono pokrzywę, natomiast "widoczną w prawym dolnym rogu pokrzywę nie uwzględniono w pomiarach działki, gdyż rośnie ona na powierzchni kilku metrów kwadratowych, odseparowana nieużytkiem od części pomierzonej pokrzywy dla działki rolnej [...]". Pokrzywa znajdująca się po prawej stronie zdjęcia nr [...] znajduje się poza granicami działki ewidencyjnej nr [...], co uniemożliwiało jej zaliczenie do powierzchni działki".

Odnosząc się w tym miejscu do zarzutów w zakresie metodologii poszukiwania pokrzywy jak i zbyt krótkiego w ocenie skarżącego czasu wykonania kontroli, Sąd przychyla się do argumentacji organów, że przy prawidłowo prowadzonej uprawie i technologii produkcji tj. na gruntach ornych, zgodnie z najlepszą wiedzą i kulturą rolną, nie byłoby żadnych problemów ze zidentyfikowaniem na działkach rolnych skarżącego ekologicznej uprawy pokrzywy zwyczajnej oraz ustaleniem powierzchni takiej uprawy. W takiej sytuacji nie byłoby potrzeby stosowania jakiejś skomplikowanej metodologii jej poszukiwania (według skarżącego cyt. "...aby poszukiwania były efektywne trzeba by na kolanach, odgrzebując trawę mozolnie szukać odrostów/pędów/kłączy"). Tym samym nie można podzielić również zarzutu skargi opartego na tym błędnym założeniu, podważającego wiarygodność i rzetelność przeprowadzonych czynności kontrolnych. Wbrew twierdzeniom skarżącego zastosowana w trakcie kontroli metodologia poszukiwania i kwalifikowania uprawy pokrzywy na działce, ograniczająca się do wizualnej oceny kontrolerów jest w pełni uzasadniona i wystarczająca w świetle obowiązujących wymogów dla wariantu 2.7, jak również czas wykonania kontroli był w pełni wystarczający do jej wnikliwego i rzetelnego przeprowadzenia.

Zdaniem Sądu wyniki przeprowadzonej kontroli wykazały w sposób niebudzący wątpliwości, że na deklarowanej do płatności działce [...]", nie występowała jednolita, jednorodna i zwarta ekologiczna uprawa pokrzywy zwyczajnej stanowiąca uprawę główną utrzymywaną w dobrej kulturze rolnej, a jedynie niejednolite, odseparowane od siebie jej stanowiska o powierzchni od 0,01 ha do 0,11 ha, z których do płatności zakwalifikowano maksymalny spójny obszar wynoszący 0,11 ha spełniający warunek działki rolnej o minimalnej powierzchni 0,10 ha. Natomiast stan działki rolnej [...]" nie pozwalał na stwierdzenie, że stanowiła ona jednolitą i zwartą uprawę pokrzywy zwyczajnej utrzymywaną zgodnie z normami dobrej kultury rolnej z uwagi na nie stwierdzenie śladów jej występowania. Stwierdzony w trakcie kontroli na miejscu stan i rozmieszczenie pokrzywy zwyczajnej w sposób niejednolity, odseparowany od siebie, nierównomierny i dość przypadkowy dowodzi, że występowanie pokrzywy na kontrolowanych działkach jest wynikiem naturalnego procesu, tzw. samosiewu, czyli niekontrolowanego przez człowieka procesu rozsiewania się nasion, a nie prowadzenia uprawy ekologicznej pokrzywy zwyczajnej w postaci plantacji zgodnie z najlepszą wiedzą i kulturą rolną, przy zachowaniu należytej dbałości o stan fitosanitarny roślin i ochronę gleby, w ramach której prowadzone są regularne zabiegi agrarne, zapobiegające rozprzestrzenianiu się chwastów (tj. mechaniczne niszczenie zachwaszczeń, spulchnianie gleby, wykonywanie podorywki czy kilkukrotnego bronowania, co według przytoczonych wcześniej publikacji skutecznie powinno zapobiegać zachwaszczeniu). Tymczasem stan kontrolowanych działek nie wskazuje na wykonywanie odpowiednich zabiegów mających na celu zapobieganie zachwaszczeniu prowadzonej uprawy pokrzywy zwyczajnej.

W kontekście przytoczonych regulacji z § 12 ust. 2 pkt 1 rozporządzenia rolnośrodowiskowego oraz wymogów z pkt II ust. 2 pkt 2 załącznika nr [...] rozporządzenia rolnośrodowiskowego występowanie turzyc i traw można uznać za dopuszczalne w ramach uprawy ekologicznej pokrzywy zgłoszonej do płatności w wariancie 2.7 Uprawy zielarskie (z certyfikatem zgodności) jedynie w niewielkich ilościach, umożliwiających utrzymanie prowadzonej uprawy w ramach działki rolnej użytkowanej jako grunty orne w najlepszej kulturze rolnej, przy zachowaniu należytej dbałości o stan fitosanitarny roślin i ochronę gleby, a wiec w taki sposób że na całej działce powinna być widoczna równomierna, zwarta i jednolita uprawa główna pokrzywy zwyczajnej, a nie jej przypadkowe występowanie jedynie w postaci niewielkich luźnych skupisk wśród przeważającej ilości pozostałych traw. Z materiału dowodowego zebranego w trakcie kontroli na miejscu w października 2016r. niewątpliwie wynika, że stan działek rolnych w ramach których zadeklarowana została uprawa pokrzywy nie spełniał wskazanych wymogów.

Tym samym Sąd nie znalazł powodów, do zakwestionowania stanowiska organów, że wyniki przeprowadzonych w gospodarstwie rolnym skarżącego kontroli na miejscu należy uznać za wiążące i stanowiące podstawę do naliczenia płatności za 2016r. a wniosek skarżącego o odrzucenie w całości wyników kontroli z dnia 12 października 2016r. utrwalonej w raporcie z czynności kontrolnych nr [...] z powyższych względów nie mógł zostać uwzględniony.

Odnosząc się do przedłożonego przez skarżącego dowodu w postaci oświadczenia z dnia 14 maja 2017r., potwierdzającego zakup przez A. N. pokrzywy w ilości 10 m? wskazać należy, że dowód ten nie może podważać wyników przeprowadzonej kontroli i świadczyć o prowadzeniu uprawy ekologicznej pokrzywy na zadeklarowanej powierzchni, ponieważ płatność rolnośrodowiskowa jest środkiem wsparcia obszarowego i jest przyznawana do powierzchni zgłoszonego obszaru, na którym producent realizuje określone zobowiązanie, a nie do ilości zebranego produktu co wynika z § 12 ust. 2 rozporządzenia rolnośrodowiskowego.

W opinii Sądu, ustaleń z kontroli na miejscu wbrew twierdzeniom skarżącego, nie podważa również przedłożona do akt postępowania opinia prywatna sporządzona przez dr M. S. . Nie można również podzielić zarzutu, że organy całkowicie zignorowały przedmiotową opinię. Wręcz przeciwnie przedmiotowy dokument został potraktowany jako kolejny dowód w sprawie. Został zatem poddany wnikliwej analizie. Wyniki tej analizy znalazły odzwierciedlenie w uzasadnieniach decyzji organów obu instancji, w których odniesiono się do argumentacji zawartej w przedmiotowym dokumencie.

W odniesieniu do zarzutu skargi, wskazującego, że o prawidłowej deklaracji powierzchni uprawy pokrzywy świadczyć mają wyniki kontroli wykonanej przez Jednostkę Certyfikującą B. Sp. z o.o. organy zasadnie wskazały, powołując się na pisemne wyjaśnienia tej jednostki z dnia 2 marca 2018r., że podczas kontroli inspektorzy Jednostki Certyfikującej nie dokonują pomiarów działek rolnych, a dane dotyczące powierzchni działek rolnych producenci deklarują w przesłanym corocznie Rocznym planie produkcji roślinnej. Wobec tych jednoznacznych wyjaśnień, wskazana w wykazie Jednostki Certyfikującej powierzchnia z uwagi na brak wykonania pomiarów działek rolnych nie może stanowić dostatecznego dowodu podważającego wyniki z kontroli na miejscu i potwierdzającego prawidłowość złożonej przez skarżącego deklaracji powierzchni.

Ocena taka znajduje również potwierdzenie w orzecznictwie sądów administracyjnych wskazujących, że decyzje wydawane przez jednostkę zewnętrzną (certyfikującą) nie mogą stanowić podstawy ustalenia płatności rolnośrodowiskowej, bo dla tego rodzaju pomocy ustawodawca przewidział inny tryb weryfikacji danych stanowiących podstawę udzielenia pomocy (por. wyrok NSA z dnia 6 października 2017r., sygn. akt II GSK 3565/15). Jednostka certyfikująca wykonując działania kontrolne nie weryfikuje prowadzonej działalności rolniczej pod kątem spełnienia wymogów programu rolnośrodowiskowego, nie ustala kwalifikowalności powierzchni działek uprawnionych do płatności, tym samym nie odnosi się do liczenia ani pomiarów upraw (por. wyrok NSA z 27 kwietnia 2017r., sygn. akt li GSK 2429/15).

Zwrócić także należy uwagę, że skarżący przedstawiając własny sposób wyliczenia czasu kontroli (na podstawie czasu wykonania zdjęć) de facto zarzucił kontrolującym, że nie zbadali kontrolowanej działki w pełnym zakresie. Oprócz własnych "przemyśleń" w tej kwestii skarżący nie przedstawił żadnych innych dowodów. Zasadnie organ odwoławczy wskazał, że pracownicy ARMiR prowadzący kontrolę terenową maja wiedzę na temat uprawy pokrzywy, dotyczy to także wyboru daty przeprowadzenia kontroli terenowej, aby jej wyniki były możliwie wiarygodne.

Jeszcze raz należy także podkreślić, że organy obu instancji bardzo szczegółowo, w sposób wyczerpujący i logiczny odniosły się do zarzutów w zakresie ewentualnej wadliwości dokonanych czynności kontrolnych, a Sąd orzekający w sprawie argumentację przyjął za zasadną.

Skarżący ustaleń organów nie podważył w toku postępowania administracyjnego, powtórnie składając w skardze identyczne zarzuty jak w postępowaniu odwoławczym. Za dowód podważający ustalenia faktyczne organów nie może być uznane przedstawione przez skarżącego zdjęcie m. in. z Geoportalu (z dnia 18 marca 2015r.) z tego powodu, że zdjęcie to pochodzi z 2015r., za bardziej wiarygodne organy zasadnie uznały zdjęcia pochodzące z roku, którego dotyczył wniosek np. zdjęcia z kontroli, które wraz z wynikami z tej kontroli udokumentowanymi w raporcie z kontroli przeczą twierdzeniom skarżącego. Ponadto zasadnie organy argumentowały, że analiza ortofotomap byłaby przydatna i skuteczna w sytuacji stwierdzenia na obszarze wyłączonym terenów zadrzewionych lub zalesionych, których stwierdzenie na takich zdjęciach jest jednoznaczne. Zdjęcia w postaci ortofotomap nie pozwala natomiast na jednoznaczne rozróżnienie uprawy pokrzywy prowadzonej wśród innych pozostałych traw, jak również dokładne określenie występowania podtopień na działkach rolnych.

Konsekwencje stwierdzonych i omówionych wyżej nieprawidłowości w sprawie zawyżenia powierzchni uprawnionej do płatności PRŚ w 2016r. zostały prawidłowo określone na podstawie art. 18 i 19 rozporządzenia nr 640/2014 z dnia 11 marca 2014r. Wskazać trzeba, że nie zaistniały także przesłanki do odstąpienia od stosowania kar administracyjnych na podstawie art. 64 ust. 2 i art. 77 ust. 2 rozporządzenia nr 1306/2013, gdyż nie można było uznać, że stwierdzone zawyżenie powierzchni deklarowanej jest wynikiem działania siły wyższej. Nadto skarżący nie złożył zgodnie z art. 4 rozporządzenia nr 640/2014 do biura powiatowego ARiMR pisemnego oświadczenia o zaistniałych okolicznościach wskazujących na wystąpienie siły wyższej lub nadzwyczajnych okoliczności, w terminie 15 dni roboczych od dnia, w którym rolnik lub upoważniona przez niego osoba są w stanie dokonać takiej czynności oraz dostarczyć dowody potwierdzające wystąpienie nadzwyczajnych okoliczności lub siły wyższej.

Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę, stanowisko organów w tym zakresie w pełni podziela, albowiem zostało sformułowane w oparciu o obowiązujące przepisy, aktualna praktykę organów, która nie została w orzecznictwie sądowym podważona jak również znajduje uzasadnienie w zasadach logiki i doświadczenia życiowego.

Reasumując, należy stwierdzić, że skarżący na etapie postępowania administracyjnego nie przedstawił wystarczających dowodów, który obalałyby rzetelność dokonanych pomiarów i ustaleń podczas inspekcji terenowej. Sąd natomiast nie znalazł żadnych okoliczności które podważyłyby ustalenia organów, że czynności kontrolne były wykonywane z należyta starannością i dokładnością.

Reasumując należy uznać, że zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja organu I instancji odpowiadają prawu.

Wobec powyższego Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018r., poz. 1302 ze zm.) orzekł jak w sentencji.