Wyrok WSA w Olsztynie, sygn. akt II SA/Ol 28/09
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie
Data orzeczenia: 2009-02-25 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6191 Żołnierze zawodowi
Hasła tematyczne: Żołnierze zawodowi
Inne
Skarżony organ: Dowódca Jednostki Wojskowej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 80 ust. 6,  art. 89
journal: Dz.U. 2003 nr 179 poz 1750
law: Ustawa z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych
article: art. 134,  art. 151
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: par. 7 ust. 1 pkt 2
journal: Dz.U. 2004 nr 141 poz 1497
law: Rozporządzenie Ministra Obrony Narodowej z dnia 8 czerwca 2004 r. w sprawie dodatków do uposażenia zasadniczego żołnierzy zawodowych.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Zbigniew Ślusarczyk (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Adam Matuszak Sędzia WSA Alicja Jaszczak - Sikora Protokolant Karolina Hrymowicz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 lutego 2009 r. sprawy ze skargi Z. C. na decyzję Dowódcy Jednostki Wojskowej z dnia "[...]" nr "[...]" w przedmiocie dodatku służbowego oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia "[...]", nr "[...]", Dowódca Jednostki Wojskowej w "[...]", działając na podstawie art. 127 § 2 oraz art. 127 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.) utrzymał w mocy decyzję Dowódcy Jednostki Wojskowej w "[...]" nr "[...]" z dnia "[...]" w sprawie przyznania Z. C. dodatku służbowego za ostatni miesiąc pełnienia zawodowej służby wojskowej w wysokości 2/10 ostatnio pobranej kwoty dodatku. W uzasadnieniu tej decyzji Dowódca opisał ustalenia dokonane w sprawie. Jak wskazał, decyzją z dnia "[...]" Dowódca przyznał Z. C. dodatek służbowy za ostatni miesiąc pełnienia zawodowej służby wojskowej w pełnej wysokości, przyjmując, że zainteresowany pełnił zawodową służbę wojskową na stanowisku uprawniającym do pobierania dodatku służbowego przez okres 10 lat, 9 miesięcy i 6 dni, wskutek czego nabył uprawnienia do przyznania dodatku służbowego w ostatnim miesiącu zawodowej służby wojskowej w pełnej wysokości. Następnie decyzją z dnia "[...]" Dowódca Jednostki Wojskowej w "[...]" stwierdził nieważność wskazanej wyżej decyzji Dowódcy. W toku powyższego postępowania ustalił, na podstawie materiałów uzyskanych, że Z. C. dodatek służbowy z tytułu pełnienia służby na stanowisku głównego księgowego w tej jednostce pobierał przez okres 1 roku 5 miesięcy i 5 dni. W motywach uzasadnienia podał, iż zgodnie z § 7 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 8 czerwca 2004r. w sprawie dodatków do uposażenia zasadniczego żołnierzy zawodowych (Dz. U. Nr 141, poz. 1497, ze zm., dalej zwanego rozporządzeniem o dodatkach) dodatek ten za ostatni miesiąc pełnienia zawodowej służby wojskowej przysługiwał mu w wysokości 1/10 ostatnio pobranej kwoty dodatku.

Decyzją z dnia "[...]" Dowódca Wojsk Lądowych, po rozpatrzeniu odwołania Z. C., utrzymał w mocy decyzję Dowódcy z dnia "[...]", a Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 28 stycznia 2008r., oddalił skargę Z. C. na powyższą decyzję Dowódcy Wojsk Lądowych.

Rozpatrując po raz kolejny sprawę, Dowódca decyzją Nr "[...]" z dnia "[...]" przyznał Z. C. dodatek służbowy za ostatni miesiąc pełnienia służby w wysokości 2/10 ostatnio pobranej kwoty dodatku, powołując się między innymi na przepisy § 7 rozporządzenia o dodatkach. Wskazał, że Z. C. sporny dodatek pobierał przez okres 1 roku 7 miesięcy i 14 dni, co uprawniło go (w świetle § 7 ust. 1 pkt 2 powoływanego rozporządzenia) do dodatku za ostatni miesiąc pełnienia zawodowej służby w wysokości 2/10 ostatnio pobranej kwoty dodatku.

W odwołaniu od tej decyzji Z. C. podniósł, że Dowódca nie wziął pod uwagę całokształtu sprawy opierając się jedynie na przepisach rozporządzenia o dodatkach. Wskazał na sprzeczność rozstrzygnięcia z art. 89 ustawy z dnia 11 września 2003r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz. U. z 2008r. Nr 141, poz. 892) przyznającym żołnierzom zawodowym pozostającym w dyspozycji prawo do otrzymywania uposażenia zasadniczego wraz z dodatkami o charakterze stałym, należnego na ostatnio zajmowanym stanowisku służbowym. Wskazał również, iż w jego ocenie niewłaściwe jest też powołanie się w zaskarżonej decyzji na wyrok WSA w Warszawie z dnia 28 stycznia 2008r., który dotyczył innej jego sprawy, a mianowicie stwierdzenia nieważności wcześniejszej decyzji w sprawie tego dodatku. Rozstrzygnięcie Sądu w tamtej sprawie nie ma bowiem bezpośredniego związku z aktualną sprawą. Ponadto uzasadnienie decyzji jest sprzeczne ze stanem faktycznym, ponieważ obowiązki na stanowisku pełnił przez cały okres pozostawania w dyspozycji.

Po rozpoznaniu odwołania decyzją z dnia "[...]" Dowódca utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję wskazując, iż Z. C. zawodową służbę wojskową pełnił w Jednostce Wojskowej w "[...]": w okresie od "[...]" do "[...]" na stanowisku głównego księgowego - szefa finansów, a w okresie od "[...]" do "[...]" będąc w dyspozycji Dowódcy. Decyzją Nr "[...]" z dnia "[...]" Dowódca przyznał Z. C., na podstawie § 22 ust. 1 pkt 1 lit. a rozporządzenia o dodatkach, dodatek służbowy ustalony przy zastosowaniu mnożnika kwoty bazowej w wysokości 0,30 na czas zajmowania stanowiska służbowego głównego księgowego, począwszy od dnia "[...]". Pozostając w dyspozycji, Z. C. miał ustalone, rozkazem dziennym Dowódcy z dnia "[...]" wykonywanie obowiązków na dotychczas zajmowanym stanowisku służbowym z jednoczesnym pozostawieniem wszelkich uprawnień związanych z wykonywaniem obowiązków na w/w stanowisku służbowym. Dodatek służbowy przyznany decyzją Nr "[...]" Z. C. pobierał od dnia "[...]" do dnia zwolnienia z zawodowej służby wojskowej tj. do "[...]", a więc przez okres 1 roku, 7 miesięcy i 14 dni. Odnosząc się do zarzutu dotyczącego braku związku ze sprawą wyroku WSA w Warszawie z dnia 28 stycznia 2008r. zważył, iż przedmiotem rozstrzygnięcia w sprawie zakończonej tym wyrokiem była prawidłowość decyzji Dowódcy Wojsk Lądowych, którą utrzymana została w mocy decyzja stwierdzająca nieważność decyzji przyznającej skarżącemu dodatek służbowy za ostatni miesiąc służby w pełnej wysokości, wobec braku podstaw prawnych do tego. Wskazał, iż zgodnie z art. 171 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm., dalej jako: p.p.s.a.) wyrok prawomocny ma powagę rzeczy osądzonej tylko co do tego, co w związku ze skargą stanowiło przedmiot rozstrzygnięcia. W przedmiotowej sprawie oznacza to, że WSA w Warszawie prawomocnym wyrokiem z dnia 28 stycznia 2008r. przesądził kwestię braku podstaw prawnych do przyznania Z. C. dodatku służbowego za ostatni miesiąc pełnienia zawodowej służby wojskowej w pełnej wysokości. Ponadto dodał, iż organ pierwszej instancji nie naruszył w stosunku do niego przepisu art. 89 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, bowiem skarżący wszystkie należności pieniężne wynikające ze stosunku służbowego otrzymywał zgodnie z tym przepisem. Nadto, powołany przepis ma charakter gwarancyjny, daje żołnierzowi, w określonych w nim sytuacjach, prawo do "zachowania" uposażenia i dodatków o charakterze stałym, jakie pobierał na ostatnio zajmowanym stanowisku służbowym. Przepis ten nie obejmuje jednak sytuacji nabycia uprawnień do należności pieniężnych i ich wysokości, w związku z faktem zwolnienia żołnierza zawodowego ze służby. Te kwestie regulują głównie przepisy art. 94 i nast. ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych i przepisy § 7 rozporządzenia o dodatkach. Dodał, iż nie ma żadnej sprzeczności między przepisem art. 89, a § 7 rozporządzenia o dodatkach. Regulują bowiem one odmienne sytuacje faktyczne. Pierwszy z nich kształtował uprawnienia "uposażeniowe" w okresie pozostawania w dyspozycji, drugi zaś, jako przepis o charakterze szczególnym (lex specialis), określał wysokość jednego ze składników owych należności "uposażeniowych", a mianowicie dodatku służbowego, w ostatnim miesiącu pełnienia służby.

Skargę na powyższą decyzję wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie Z. C. żądając jej uchylenia, jak też uchylenia decyzji organu pierwszej instancji, oraz orzeczenie, że właściwą i obowiązującą w sprawie dodatku służbowego należnego w ostatnim miesiącu pełnienia służby była decyzja Nr "[...]" z dnia "[...]". W uzasadnieniu skargi w całości powtórzył argumentację zawartą w odwołaniu od decyzji organu pierwszej instancji. Dodał ponadto, że organ wydający rozporządzenie o dodatkach przekroczył zakres ustawowego upoważnienia w zakresie w jakim pozbawia żołnierza dodatku, co pozostaje w sprzeczności z normą art. 89 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych

W odpowiedzi na skargę Dowódca wniósł o jej oddalenie w całości podtrzymując argumentację zawartą w zakwestionowanej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest tylko pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, iż przedmiotem niniejszej sprawy sądowoadministracyjnej jest ocena przez sąd prawidłowości prowadzenia przez organ administracji publicznej postępowania administracyjnego oraz zapadłych w tym postępowaniu rozstrzygnięć. Sąd administracyjny nie jest zatem uprawniony do wydania orzeczenia o zmianie decyzji poprzez przyznanie skarżącemu określonego prawa bądź uprawnienia, wynikającego z przepisów prawa normujących określoną dziedzinę spraw (np. dodatków do uposażenia zasadniczego żołnierzy zawodowych). Sąd administracyjny nie dokonuje bowiem kontroli decyzji wydanych w granicach danej sprawy wedle kryterium celowości i słuszności podjętego rozstrzygnięcia, lecz ocenia, czy wydana w sprawie decyzja narusza przepisy prawa, w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy.

Sąd, przeprowadzając kontrolę zaskarżonych decyzji, nie stwierdził aby Dowódca, jak też organ pierwszej instancji, naruszyli przepisy prawa materialnego, ewentualnie przepisy postępowania administracyjnego, w stopniu, w jakim mogłoby to mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Skarga nie zasługuje zatem na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 80 ust. 1 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych żołnierze zawodowi otrzymują do uposażenia zasadniczego następujące dodatki: dodatek specjalny za szczególne właściwości lub warunki pełnienia zawodowej służby wojskowej (pkt 1), dodatek służbowy za pełnienie zawodowej służby wojskowej na określonych stanowiskach dowódczych i kierowniczych lub samodzielnych albo w określonych jednostkach wojskowych (pkt 2) oraz dodatek za długoletnią służbę wojskową (pkt 3). Dodatki ustalone w stawkach miesięcznych są dodatkami o charakterze stałym (art. 80 ust 3 ustawy).

Na wstępie wyjaśnić należy, iż przedmiotem niniejszej sprawy była kwestia przyznania skarżącemu dodatku służbowego w pełnej wysokości lub w wysokości uzależnionej od okresu jego otrzymywania. Kwestię tą przesądził prawomocny wyrok WSA w Warszawie z dnia 28 stycznia 2008r., który to wyrok usankcjonował wyeliminowanie z obrotu prawnego decyzji z dnia "[...]" przyznającej skarżącemu dodatek służbowy za ostatni miesiąc służby w pełnej wysokości. Sąd ten mający obowiązek działania z urzędu zobowiązany był zbadać nie tylko zarzuty wskazane w skardze ale też to, czy decyzja stwierdzająca nieważność decyzji o przyznaniu skarżącemu dodatku w pełnej wysokości była zgodna z prawem. Skoro Sąd oddalił skargę, to stwierdził że brak było podstaw do przyznania skarżącemu dodatku służbowego za ostatni miesiąc służby w pełnej wysokości. Wskazać należy, iż zgodnie z art. 170 p.p.s.a. orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy i inne organy państwowe, a w przypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby. Ratio legis powyższego przepisu polega na tym, że gwarantuje on zachowanie spójności i logiki działania organów państwowych, co w odniesieniu do sądów oznacza, że sądy muszą przyjmować, iż dana kwestia prawna kształtuje się tak, jak stwierdzono w prawomocnym orzeczeniu. Dlatego też w kolejnym postępowaniu, w którym pojawia się dana kwestia, nie może być już ona ponownie badana (postanowienie Sądu Najwyższego z dn. 21.10.1999r., sygn. I CKN 169/98, OSP 2001, z. 4, poz. 63). Wobec tego organy administracji i kontrolujący je Sąd zajmując się ponownie kwestią przyznania Z. C. dodatku służbowego, opierając się na tych samych ustaleniach faktycznych, nie mógł przyjąć innej interpretacji zastosowanych w sprawie przepisów niż WSA w Warszawie, bowiem podważałoby to prawomocny wyrok tego Sądu.

Z materiału dowodowego sprawy wynika, że Z. C. w okresie od "[...]" do "[...]" pełnił służbę na stanowisku głównego księgowego - szefa finansów. Okoliczność sprawowania przez skarżącego funkcji szefa finansów spowodowała zaistnienie dyspozycji określonej w art. 80 ust. 1 pkt 2 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, bowiem skarżący zajmował określone w tym przepisie stanowisko kierownicze i tym samym uzasadniała również przyznanie mu dodatku służbowego, co zostało potwierdzone decyzją z dn. "[...]", nr "[...]". W okresie od "[...]" do "[...]" (data zakończenia służby) skarżący pozostawał w dyspozycji Dowódcy, co w praktyce oznaczało, że powierzono mu wykonywanie obowiązków na dotychczas zajmowanym stanowisku służbowym. Pozostawanie przez skarżącego "w dyspozycji" nadal uzasadniało pobieranie przez niego dodatku służbowego, bowiem wykonywał on dotychczasowe obowiązki, tzn. obowiązki o charakterze kierowniczym. Możliwość pobierania dodatku służbowego w okresie od "[...]" do "[...]" gwarantowała skarżącemu norma art. 89 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, zgodnie, z którą w okresie pozostawania w dyspozycji żołnierz zawodowy otrzymuje uposażenie zasadnicze wraz z dodatkami o charakterze stałym, należne na ostatnio zajmowanym stanowisku służbowym, z uwzględnieniem powstałych w tym okresie zmian mających wpływ na prawo do uposażenia lub jego wysokość (ust. 1). Zatem powyższy przepis gwarantował skarżącemu, w okresie jego pozostawania w dyspozycji, prawo do otrzymywania zarówno uposażenia zasadniczego, jak i dodatku. Jednocześnie przepis ten, kształtując wyłącznie uprawnienia "uposażeniowe", nie określał wysokości powyższych świadczeń.

Kwestię wysokości należnego dodatku służbowego w ostatnim miesiącu służby reguluje rozporządzenie o dodatkach. Zgodnie z treścią § 7 ust. 1 wskazanego rozporządzenia: żołnierzowi zawodowemu, który otrzymuje dodatek specjalny o charakterze stałym (także dodatek służbowy, stosownie do § 23 ust. 2 rozporządzenia), w ostatnim miesiącu pełnienia zawodowej służby wojskowej dodatek ten przysługuje w pełnej wysokości, jeżeli żołnierz otrzymywał dodatek specjalny o charakterze stałym (dodatek służbowy) przez okres co najmniej 10 lat (pkt 1). Jeśli żołnierz otrzymywał dodatek specjalny (dodatek służbowy) przez okres krótszy niż 10 lat, to przysługuje mu ten dodatek w wysokości 1/10 ostatnio pobranej kwoty dodatku za każdy rok, w którym żołnierz otrzymywał dodatek, z tym że okres przekraczający sześć miesięcy traktuje się jako pełny rok (pkt 2). W sprawie bezsporne jest, że skarżący pobierał dodatek służbowy od dnia "[...]" do dnia zwolnienia z zawodowej służby wojskowej tj. do "[...]", a więc przez okres 1 roku, 7 miesięcy i 14 dni, czyli przez okres krótszy niż 10 lat. Zatem w sprawie zastosowanie miał § 7 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia o dodatkach. Przeprowadzona przez Sąd analiza sposobu wyliczenia dodatku za ostatni miesiąc służby wskazuje, że organ prawidłowo przyznał skarżącemu za ostatni miesiąc pełnienia zawodowej służby wojskowej, to jest za miesiąc "[...]", dodatek w wysokości 2/10 ostatnio pobieranego dodatku służbowego. Przyznanie skarżącemu dodatku służbowego we wskazanej wysokości jednoznacznie przesądza, że organy administracji w sposób prawidłowy zastosowały w sprawie przepisy prawa materialnego regulujące powyższą kwestię, co uzasadnia pozostawienie w obrocie prawnym ich orzeczeń.

Odnosząc się do zawartego w skardze wniosku w przedmiocie orzeczenia, że właściwą i obowiązującą w sprawie dodatku służbowego należnego w ostatnim miesiącu pełnienia służby była decyzja Nr "[...]" z dnia "[...]" wskazać należy, iż materialnoprawną podstawą tej decyzji był § 22 ust. 1 pkt 1 lit. 1 rozporządzenia o dodatkach stanowiący m.in., że dodatek służbowy został przyznany na czas zajmowania stanowiska służbowego głównego specjalisty. Skarżący powyższe stanowisko zajmował od "[...]" do "[...]", i to właśnie z tym dniem powyższa decyzja przestała obowiązywać. Natomiast od dnia "[...]" do dnia odejścia ze służby skarżący nie zajmował powyższego stanowiska lecz wykonywał obowiązki na dotychczas zajmowanym stanowisku z jednoczesnym pozostawieniem mu dotychczasowych uprawnień, co wynikało wprost z treści art. 89 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych. Z kolei kwestię uprawnienia do otrzymywania dodatku i jego wysokości w ostatnim miesiącu służby, co wyżej wskazano, regulował § 7 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia o dodatkach. Jak słusznie wskazał organ drugiej instancji, należy rozróżnić gwarancyjny charakter przepisu art. 89 zawierający mechanizm stosowany w czasie pełnienia tejże służby, w sytuacjach w niej wymienionych, od regulacji zawartej w § 7 rozporządzenia w sprawie dodatków, która odnosi się do innego stanu faktycznego, mianowicie do sytuacji zwolnienia żołnierza zawodowego ze służby i określenia jego uprawnień z tym związanych. Z powyższych względów wniosek nie zasługiwał na uwzględnienie.

Ponadto w ocenie Sądu niezasadny jest zarzut skargi stanowiący, że organ wydający rozporządzenie o dodatkach przekroczył zakres ustawowego upoważnienia w zakresie w jakim pozbawia żołnierza dodatku, co pozostaje w sprzeczności z normą art. 89 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych. Przede wszystkim ponownie należy wskazać skarżącemu, że art. 89 powyższej ustawy kształtuje wyłącznie uprawnienia "uposażeniowe", jest przepisem o charakterze gwarancyjnym zapewniającym prawo do poszczególnych składników wynagrodzenia (uposażenie zasadnicze, dodatek) lecz nie regulującym wysokości, czy też możliwości pozbawiania żołnierza tych świadczeń. Powyższe kwestie reguluje rozporządzenie o dodatkach, które zostało wydane przez Ministra Obrony Narodowej na mocy upoważnienia ustawowego zawartego w art. 80 ust. 6 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych stanowiącym m.in., że Minister Obrony Narodowej określi w drodze rozporządzenia szczegółowe warunki otrzymywania dodatków do uposażenia zasadniczego oraz ich wysokość. Ponadto rozporządzenie określi warunki przyznawania, zawieszania, obniżania i wstrzymywania dodatków. Dlatego też nie można podzielić zarzutu skargi, że powyższe rozporządzenie zostało wydane z przekroczeniem szczegółowego upoważnienia i zakresu spraw przekazanych do uregulowania tym rozporządzeniem.

Mając na względzie powyższe, Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.

-----------------------

7