Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt I SA/Kr 1649/04
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2006-03-22 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6110 Podatek od towarów i usług
Skarżony organ: Izba Skarbowa
Treść wyniku: Odrzucono wniosek o wznowienie postępowania

SENTENCJA

Sygn. akt I SA/Kr 1649/04 | | W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 22 marca 2006r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym:, Przewodniczący Sędzia: WSA Ewa Michna, Sędziowie: WSA Bogusław Wolas (spr), Asesor WSA Jarosław Wiśniewski, Protokolant: Iwona Sadowska - Białka, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 marca 2006r., sprawy ze skarg M. W. o wznowienie postępowań zakończonych prawomocnymi wyrokami Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodek Zamiejscowy, w Krakowie wydanymi w dniu 8 lutego 2001r w sprawach sygn. akt ISA/KR 593/99 i ISA/KR 594/99, na decyzje Izby Skarbowej, z dnia 18 lutego 1999r Nr [...], Nr [...], w przedmiocie podatku od towarów i usług za miesiące styczeń i luty 1998r, , , - o d r z u c a w n i o s k i o w z n o w i e n i e p o s t ę p o w a n i a -,


UZASADNIENIE

W dniu [...] grudnia 2004 r. M.W. złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skargi o wznowienie postępowań zakończonych wyrokami Naczelnego Sądu Administracyjnego sygn. akt I SA/Kr 593/99 i l SA/Kr 594/99 w związku z wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 25 października 2004 r. sygn. akt SK 33/03 o niezgodności z Konstytucją art. 19 ust. 3b ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym w brzmieniu obowiązującym do dnia 26 marca 2002 r. w zakresie, w jakim pozbawiał prawa do obniżenia kwoty podatku należnego wcześniej niż w rozliczaniu za miesiąc, w którym podatnik otrzymał fakturę lub dokument celny.

Skarżący wnosi o zmianę wyroków Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 lutego 2001 sygn. akt I SA/Kr 593/99 i I SA/Kr 594/99 w części oddalającej skargę strony oraz zasądzenie kosztów postępowania w kwocie 3 600 zł i 600 zł

Podatnik będąc właścicielem Fabryki [...]. złożył w dniu[...] kwietnia 1998 r za pośrednictwem urzędu pocztowego deklaracje VAT-7 za miesiące styczeń i luty 1998 r. , w której wykazał nadwyżkę podatku naliczonego nad należnym w wysokości 53.951 zł. zadysponowaną do zwrotu na rachunek bankowy. Na podstawie art. 165 ordynacji podatkowej Urząd Skarbowy wszczął w dniu [...] kwietnia 1998 r z urzędu postępowanie w sprawie określenia prawidłowej wysokości zobowiązania podatkowego za miesiące styczeń i luty 1998 r.

W decyzjach z dnia [...] czerwca 1998 r., stwierdził, iż złożenie deklaracji podatkowej VAT-7 po ustawowym terminie określonym w art. 10 ust. 1 ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług o podatku akcyzowym (Dz.U. Nr 11. poz. 50 ze zm.) skutkuje utratą prawa do obniżenia podatku naliczonego za miesiąc, którego ta deklaracja dotyczy.

Wobec powyższego Urząd Skarbowy do rozliczenia podatku od towarów i usług za styczeń i luty 1998 r. przyjął wysokość podatku naliczonego w kwocie "0" i wysokość podatku należnego w kwocie 91 zł i 1 049 zł. która została wykazana w deklaracji VAT-7, a ponadto określił kwotę dodatkowego zobowiązania podatkowego na podstawie art. 27 ust. 5 i 6 ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym. Decyzje te zostały utrzymane w mocy decyzjami Izby Skarbowej w Krakowie z dnia 18 lutego 1999 r., na które podatnik wniósł skargi do Naczelnego Sądu Administracyjnego zarzucając im naruszenie art. 19 ust. 3 cyt. ustawy poprzez uznanie, iż prawo do obniżenia podatku zostaje utracone z chwilą niedochowania terminu, o którym mowa w tym przepisie, oraz naruszenie art. 14 §1 i § 6 ordynacji podatkowej.

Po rozpoznaniu w dniu [...] lutego 2001 r. sprawy Naczelny Sąd Administracyjny wyrokami sygn. akt I SA/Kr 593/99 i I SA/Kr 594/99 uchylił zaskarżone decyzje oraz poprzedzające je decyzję organu I instancji w części dotyczącej ustalenia dodatkowego zobowiązania podatkowego. W pozostałej części Sąd skargę oddalił. Uznał bowiem, że "słuszne jest stanowisko organów7 podatkowych co do tego. iż podatnik ma prawo do obniżenia podatku należnego W ściśle określonym czasie, dokonując rozliczenia podatku poprzez złożenie deklaracji VAT- 7.

W uzasadnieniu skarg o wznowienie postępowania podkreślono natomiast, że Tymczasem Trybunał Konstytucyjny rozpatrując sprawę w przedmiocie skutku uchybienia terminom do obniżenia podatku od towarów i usług wydał w dniu 25 października 2004 roku wyrok, w którym orzekł o niekonstytucyjności przepisu art. 19 ust. 3b ptu, w brzmieniu obowiązującym do dnia 26 marca 2002 roku. Niekonstytucyjność przepisu dotyczy kwestii pozbawienia prawa do obniżenia kwoty podatku należnego podatnika, który dokonał tego wcześniej niż w rozliczeniu za miesiąc, w którym otrzymał dokument, tj. z uchybieniem terminu określonego w art. 19 ust. 3 ustawy o podatku od towarów i usług (sygn. akt SK 33/03).Jakkolwiek przedmiotem zaskarżenia do Trybunału Konstytucyjnego był przepis art. 19 ust. 3b wymienionej wyżej ustawy . dodany do niej w dniu 1 stycznia 2000 roku, i nie mający zastosowania w niniejszej sprawie, to jednak przedmiotem kontroli oraz orzeczenia była norma prawna dotycząca utraty prawa do obniżenia podatku należnego o podatek naliczony wskutek uchybienia terminom do skorzystania z tego prawa , a więc ta na podstawie której wydane zostało orzeczenie w niniejszej sprawie.

Naczelny Sad Administracyjny skonstruował ją na podstawie art. 19 ust. 1 i ust. 3 ustawy o VAT., pomimo nie obowiązywał jeszcze jej art. 19 ust 3b .

W związku z tym istnieją podstawy do wznowienia postępowania w oparciu o art. 272 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi .

Powołano się przy tym na wyrok Sądu Apelacyjnego w Białymstoku z dnia 9 września 2003r., sygn. akt II Ca 475/03. ( OSAB 2003/4/14 ) wydany na podstawie art. 401 [1] § 1 kpc, który jest dosłownym odpowiednikiem art. 272 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Podkreślono również, że skarżący jest legitymowany do wniesienia skarg . Uprawnienie takie służy bowiem stronom , uczestnikom na prawach strony oraz uczestnikom dopuszczonym do postępowania przed sądem , skarżący jest natomiast stroną w rozumieniu przepisów prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Wskazano także . iż zachowano termin do wniesienia skargi o wznowienie postępowania, gdyż wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 25 października 2004 r wszedł w życie w dniu 3 listopada 2004 r. a więc ustawowy termin minął dnia 3 grudnia 2004 r

Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o oddalenie skarg o wznowienie postępowania . Podkreślił, że art. 272 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie może mieć w omawianej sprawie zastosowania, bowiem Trybunał Konstytucyjny orzekł tylko o niezgodności z Konstytucją art. 19 ust. 3 b ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym , który obowiązywał w okresie l stycznia 2000 - 26 marca 2002 r., natomiast wyroki NSA z dnia 8 lutego 2001 r. sygn. akt I SA/Kr 59*3/99 i I SA/Kr 594/99 zostały wydane w przedmiocie podatku od towarów i usług za miesiąc styczeń i luty 1998 r. Podstawą prawną tych orzeczeń jest zatem art. 19 ust. 1 i 3 oraz art. 10 ust. 1 i art. 26 w/w ustawy - w brzmieniu obowiązującym w 1998 r.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył co następuje . Skargi o wznowienie postępowania nie są uzasadnione.

Przepis art. 270 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 z późniejszymi zmianami) dopuszcza możliwość obalenia prawomocnego orzeczenia sądowego, ale tylko wtedy gdy zapadło ono z pogwałceniem bezwzględnie obowiązujących zasad prawa i jest rażąco sprzeczne z rzeczywistym stanem sprawy. Temu celowi służy instytucja wznowienia postępowania, która ze swej istoty ma charakter wyjątkowy. Skarga o wznowienie postępowania zmierza do korekty wadliwego orzeczenia w konkretnej sprawie. Jest to środek uruchamiany w zasadzie wyłącznie na wniosek stron, mający służyć zabezpieczeniu ich indywidualnych interesów. Skarga o wznowienie postępowania jest instytucją wyjątkową w tym znaczeniu, że przysługuje od ściśle określonych orzeczeń i może być oparta na wąsko zakreślonych podstawach, zgodnie z zasadą legalności. Jest to uzasadnione koniecznością zapewnienia stabilności orzeczeń sądowych. Stają się one bowiem prawomocne ,jak określa to art. 168 § 1 wymienionej wyżej ustawy .jeżeli nie przysługuje co do niech środek odwoławczy i wiążą nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy i organy państwowe, a w wypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby . W związku z tym podstawy wznowienia postępowania musza być interpretowane ściśle . Dotyczy to także art. 272 na mocy którego można żądać wznowienia postępowania w przypadku, gdy Trybunał Konstytucyjny orzekł o niezgodności aktu normatywnego z Konstytucją , umową międzynarodową lub z ustawą, na podstawie którego zostało wydane orzeczenie. W omawianych sprawach skargi została wniesione w terminie i oparte na ustawowej podstawie wznowienia jaka stanowi wyżej wymieniony przepis . Przesłanka ta nie została jednak spełniona. Wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 lutego 2001 sygn. akt I SA/Kr 593/99 , oraz I SA/Kr 594/99 nie zostały bowiem wydane na podstawie art. 19 ust 3b ustawy o podatku od towarów i usług ,oraz o podatku akcyzowym , który to przepis został wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 25 października 2004 r. wydanym w sprawie sygn. akt SK 33/03 uznany za niezgodny z Konstytucją. Przepis ten bowiem nie obowiązywał jednak w stanie prawnych , którym zajmował się NSA .

Należy przy tym podkreślić, że w myśl art. 272 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi można żądać wznowienia postępowania, gdy Trybunał Konstytucyjny orzekł o niekonstytucyjności aktu normatywnego, na podstawie którego wydane zostało orzeczenie. Wobec tego. że podstawę orzeczenia sadu administracyjnego stanowią w zasadzie te przepisy , które określają sposób rozstrzygnięcia sprawy w zależności od wyników postępowania sądowego . oparcie skargi o wznowienie postępowania na podstawie określonej w powyższym przepisie będzie możliwe, jeżeli przedmiotem wyroku Trybunału Konstytucyjnego o niekonstytucyjności będą wymienione przepisy procesowe zawarte \\ ustawie Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi . Przepisy prawa materialnego, które stosował organ administracji publicznej rozstrzygający sprawę, nie stanowią podstawy orzeczenia sądu administracyjnego. Orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego o niekonstytucyjności wymienionych przepisów prawa materialnego nie może być uznane za przyczynę wznowienia postępowania przewidzianą w powyższym przepisie. ( A Kabat Komentarz do art. 272 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Zakamycze 2005 )

Istotne jest także, iż wznowienia postępowania nie można żądać na podstawie przepisów Konstytucji RP, bez wykazania ustawowo określonych podstaw wznowienia ( postanowienie SN z 19 października 2000 r., III AO 32/00, OSNAP - wkł. 2001, nr 5, poz. 4). Skarga o wznowienie postępowania nie jest również dopuszczalna na podstawie zarzutu sprzeczności orzecznictwa z innymi wyrokami wydanymi w podobnych sprawach (postanowienie SN z 21 lutego 1996 r., I PO 1/96, OSŃAP 1996, nr 16. poz. 241).

Natomiast powołane w' skardze o wznowienie postępowania orzeczenie Sądu Apelacyjnego w Białymstoku dotyczyło zupełnie innego zagadnienia i nie może zmienić powyższej wykładni. W postępowaniu ze skargi o wznowienie postępowania nie są natomiast rozpoznawane inne zarzuty poza zakresem ustawowych podstaw wznowienia (postanowienie SN z 12 października 2001 r., 111 AO 29/01. OSNAP 2002, nr 13, póz. 319).

W związku z powyższym na podstawie art. 281 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji . Zgodnie bowiem z tym przepisem sąd odrzuca wniosek jeżeli brak jest ustawowej podstawy wznowienia. Co następuje po merytorycznym zbadaniu czy powyższe przesłanki realnie istnieją. ( podobnie A Kabat Komentarz do art. 281 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Zakamycze 2005)

Rozpoznając sprawę oparto się na art. 103 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153 poz. 1271 z późniejszymi zmianami) stanowiącym , że w sprawie o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym orzeczeniem Naczelnego Sądu Administracyjnego wydanym przed dniem l stycznia 2004 r orzeka właściwy wojewódzki sąd podstawie przepisów ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. .