Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt II SA/Wa 992/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2015-08-18 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6313 Cofnięcie zezwolenia na broń
Hasła tematyczne: Broń i materiały wybuchowe
Skarżony organ: Komendant Policji
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 18 ust. 1 pkt 2
journal: Dz.U. 1999 nr 53 poz 549
law: Ustawa z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA – Anna Mierzejewska (sprawozdawca) Sędzia WSA – Ewa Grochowska – Jung Sędzia WSA – Danuta Kania Protokolant – specjalista Marek Kozłowski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 sierpnia 2015 r. sprawy ze skargi A. J. na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] kwietnia 2015 r. nr [...] w przedmiocie cofnięcia pozwolenia na broń palną myśliwską do celów łowieckich – oddala skargę w całości –


UZASADNIENIE

Komendant Główny Policji decyzją nr [...] z dnia [...] kwietnia

2015 r., na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 i art. 238a ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. –Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r., poz. 267 ze zm.) oraz art. 18 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 6 lit. a i art. 20 ustawy z dnia 21 maja 1999 r.

o broni i amunicji (Dz. U. z 2012 r., poz. 576 ze zm.), po rozpatrzeniu odwołania A.J. od decyzji [...] Komendanta Wojewódzkiego Policji z dnia [...] lutego 2015 r., cofającej pozwolenie na broń palną w celach łowieckich - utrzymał

w mocy zaskarżoną decyzję.

W uzasadnieniu decyzji podał, że [...] Komendant Wojewódzki Policji decyzją z dnia [...] lutego 2015 r. cofnął A.J. pozwolenie na broń palną myśliwską w celach łowieckich w związku z uzyskaniem informacji o prawomocnym skazaniu go za popełnienie przestępstwa z art. 178a § 1 kk (k. 30). Uznał bowiem, że okoliczność ta uzasadnia zastosowanie w odniesieniu do niego przepisów art. 18 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 6 lit. a ustawy o broni i amunicji. W myśl tych przepisów, pozwolenie na broń cofa się osobom skazanym prawomocnym orzeczeniem sądu za umyślne przestępstwo lub umyślne przestępstwo skarbowe. Ponieważ mają one charakter obligatoryjny, wiążą organy Policji co do sposobu rozstrzygnięcia sprawy (k. 35).

Od powyższej decyzji strona wniosła w odwołanie do Komendanta Głównego Policji, zarzucając organowi I instancji obrazę prawa procesowego, tj. art. 75 w zw. z art. 77 Kodeksu postępowania administracyjnego (dalej kpa) poprzez zaniechanie podjęcia kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego jej sprawy, a także pominięcie dowodów dla niej korzystnych. Stwierdziła, iż skazanie jej za przestępstwo art. 178a § 1 kk nie uprawnia organu Policji do obligatoryjnego cofnięcia jej pozwolenia na broń. Strona wskazała przy tym na swoją dotychczasową postawę podnosząc, iż nigdy nie naruszyła przepisów ustawy o broni i amunicji oraz nie stworzyła zagrożenia dla bezpieczeństwa i porządku publicznego.

Po zapoznaniu się z zebranym materiałem dowodowym oraz odwołaniem strony Komendant Główny Policji stwierdza, co następuje.

Zgodnie z art. 18 ust. 1 pkt 2 ustawy o broni i amunicji, właściwy organ Policji cofa pozwolenie na broń, jeżeli osoba, której takie pozwolenie wydano, należy do osób, o których mowa w art. 15 ust. 1 pkt 2-6 tej ustawy. W niniejszej sprawie zastosowano pkt 6 lit. a tego przepisu prawa, w myśl którego pozwolenia na broń nie mogą posiadać osoby stanowiące zagrożenie dla siebie, porządku lub bezpieczeństwa publicznego: skazane prawomocnym orzeczeniem sądu za umyślne przestępstwo lub umyślne przestępstwo skarbowe. Jak z powyższego wynika, ustawodawca ustalił, iż przesłankę zagrożenia dla siebie, porządku lub bezpieczeństwa publicznego stanowi sam fakt skazania posiadacza pozwolenia na broń lub osoby o to prawo się ubiegającej m.in. za przestępstwo umyślne. Do oceny, czy w danej sprawie istnieje przesłanka do cofnięcia pozwolenia na broń (odmowy wydania) wystarczy zatem ustalenie przez organ Policji, że taka osoba jest skazana za przestępstwo, o jakim mowa w art. 15 ust. 1 pkt 6 lit. a ustawy o broni i amunicji. Popełnione przez posiadacza broni przestępstwo nie musi mieć przy tym bezpośredniego związku z bronią bądź z przemocą. Organ Policji nie jest w takich przypadkach zobowiązany uzasadniać w szczególny sposób swego rozstrzygnięcia, o ile popełnione przestępstwo - tak jak w przypadku strony - ma charakter umyślny.

W tym miejscu organ odwoławczy wskazuje, iż stanowisko organów Policji dotyczące przedmiotowej sprawy znajduje potwierdzenie w ugruntowanym orzecznictwie sądów administracyjnych.

Bezspornym jest natomiast, iż popełnione przez stronę przestępstwo z art. 178a § 1 kk jest przestępstwem umyślnym.

Wobec powyższych okoliczności ustalenie, że prawomocnym od dnia [...] marca 2014 r. wyrokiem Sądu Rejonowego w S. Wydział [...]Karny z dnia [...] marca 2014 r., sygn. akt [...], A.J. został skazany za umyślne przestępstwo z art. 178a § 1 kk (k. 30), jest dla organów Policji wiążące w sprawie cofnięcia mu pozwolenia na broń palną. Jak bowiem wyżej wyjaśniono, ustawodawca (a nie organy Policji) sam rozstrzygnął o spełnieniu przesłanki zagrożenia ze strony takich osób. Dlatego osobom spełniającym tę przesłankę pozwolenia wydać nie można, a wydane należy cofnąć w myśl art. 18 ust. 1 pkt 2 ustawy o broni i amunicji. W takich przypadkach ustawodawca nie daje więc organom Policji możliwości wyboru konsekwencji administracyjnoprawnych, jednocześnie przyznając bezwzględne pierwszeństwo interesowi społecznemu przed słusznym interesem obywatela (art. 7 Kodeksu postępowania administracyjnego). Na sposób rozstrzygnięcia sprawy strony nie mogą mieć zatem wpływu podniesione przez nią w odwołaniu okoliczności. Ze względu na obligatoryjny charakter omawianego przepisu prawa materialnego do czasu zatarcia skazania strona dysponować bronią bowiem nie może.

Podkreślić należy także, iż prawomocne wyroki wydane przez sądy karne stanowią potwierdzenie faktów udowodnionych w toku postępowania karnego, a tym samym wiążą organy Policji w zakresie ustalania prawnych i faktycznych przesłanek cofnięcia prawa do posiadania broni, będącego - ze względu na ustawową reglamentację dostępu do niego - swoistym przywilejem, który może otrzymać i posiadać jedynie osoba spełniająca restrykcyjne wymogi ustawy o broni i amunicji.

Zgodnie z art. 5 i 41 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, państwo zapewnia wolności i prawa człowieka i obywatela oraz bezpieczeństwo obywateli, ale w ich katalogu nie ma prawa do posiadania broni i nie należy ono do praw i wolności chronionych konstytucyjnie.

Z kolei odnosząc się do zarzutów naruszenia przez organ I instancji zasad procedury administracyjnej, organ odwoławczy stwierdza, że w niniejszej sprawie błędów organu I instancji w tym zakresie nie stwierdził, a zatem nie zachodzi potrzeba uchylenia zaskarżonej decyzji w celu ich naprawienia. Ponadto oceniając zebrany w sprawie materiał dowodowy Komendant Główny Policji uznał, że jest on wystarczający do merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy i nie wymaga przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w całości lub w znacznej części.

Ustosunkowując się natomiast do argumentacji strony, iż już poniosła karę za popełnienie czynu z art. 178a § 1 kk, organ odwoławczy stwierdza, że nie można zgodzić się z twierdzeniem, że została ona dwukrotnie ukarana za ten sam czyn, bowiem przytoczony wyżej wyrok sądu karnego w sprawie karnej strony odnosi się do przestępstwa przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji, a postępowanie w tej sprawie regulowały przepisy postępowania karnego. Natomiast cofnięcie stronie pozwolenia na broń jest skutkiem administracyjnoprawnym, określonym w ustawie o broni i amunicji i wynikającym z faktu, iż strona spełniła przesłanki, o których mowa w art. 18 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 6 lit. a tej ustawy. Zaznaczyć przy tym należy, iż w postępowaniu administracyjnym nie ustala się winy czy niewinności osoby posiadającej (lub ubiegającej się) pozwolenie na broń, a postępowanie to jest prowadzone według reguł ustalonych w kodeksie postępowania administracyjnego. Cofnięcie pozwolenia na broń nie jest zatem karą w rozumieniu przepisów prawa karnego, ale konsekwencją administracyjnoprawną wynikającą z bezprawnego zachowania strony w sferze prawa karnego

Powyższa decyzja stała się przedmiotem skargi wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, w której skarżący zarzucił naruszenie art. 7, 77 kpa i wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji ją poprzedzającej.

W uzasadnieniu skargi skarżący podkreślił, że organ nie przeprowadził wszechstronnego postępowania, w szczególności nie przyjrzał się sylwetce skarżącego ani nie sprawdził, czy skazanie uległo zatarciu. Poczynienie takich ustaleń mogłoby spowodować, iż organ mimo wydanego wyroku skazującego w stosunku do A.J. nie wydałby niekorzystnej dla niego decyzji w zakresie cofnięcia pozwolenia na posiadanie broni. Organ analizując niniejszą sprawę i mając do dyspozycji szereg środków zmierzających do dokładnego wyjaśnienia sprawy nie uczynił tego. Skarżący bowiem swym dotychczasowym postępowaniem nie stwarzał żadnych zagrożeń dla siebie czy też porządku lub bezpieczeństwa publicznego i należycie korzystał z broni, którą posiada do celów łowieckich.

Niezależnie od powyższego skarżący, wskazuje na nowe okoliczności mające wpływ na treść wydanej decyzji, a mianowicie na fakt zatarcia skazania w stosunku do skarżącego. Zgodnie bowiem z nowelizacją przepisów prawa karnego w zakresie art. 107 § 4a kk (dodany przez art. 1 pkt 63 lit. b ustawy z dnia 20 lutego 2015 r. o zmianie ustawy — Kodeks karny oraz niektórych innych ustaw Dz. U. poz. 396 zmieniającej nin. ustawę z dniem 21 marca 2015 r.), skazanie za przestępstwo z art. 178a § 1 kk uległo zatarciu, a zgodnie z art. 106 kk "z chwilą zatarcia skazania uważa się je za niebyłe (...)". Wskazać należy, że wyrok skazujący w stosunku do A.J. za popełnienie występku z art. 178a § 1 kk uprawomocnił się w dniu [...] marca 2014 r. w następstwie czego stał się wykonalny, a skoro A.J. w pełni wywiązał się z nałożonej na niego wyrokiem grzywny i ją uiścił w dniu [...] kwietnia 2014 r., uznać należy, iż do zatarcia skazania doszło z upływem roku od wykonania kary, tj. w dniu [...] kwietnia 2015 r.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, powołując argumenty jak w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

W szczególności organ podkreślił, że w toku prowadzonego postępowania administracyjnego ustalono, że skarżący został skazany prawomocnym wyrokiem Sądu Rejonowego w S. [...] Wydział Karny z dnia [...] marca 2014 r., sygn. akt [...]za czyn z art. 178a § 1 kk.

Przedmiotowe orzeczenie ma moc wiążącą dla organów Policji w zakresie ustalania istnienia przesłanek nakazujących cofnąć skarżącemu pozwolenie na broń palną myśliwską.

Organy Policji ustaliły, iż dyspozycja art. 15 ust. 1 pkt 6 lit. a ustawy o broni

i amunicji została spełniona, mianowicie A.J. został skazany prawomocnym wyrokiem za popełnienie przestępstwa umyślnego i wobec powyższego brak było konieczności przeprowadzenia dodatkowych dowodów. Zgodnie z wolą ustawodawcy osoba skazana prawomocnym orzeczeniem sądu za przestępstwo umyślne do czasu zatarcia skazania nie może posiadać broni.

Podkreślenia wymaga również fakt, iż przestępstwo popełnione przez posiadacza broni nie musi mieć bezpośredniego związku z bronią lub stosowaniem przemocy.

Ponadto organy Policji nie są zobowiązane uzasadniać istnienia zagrożenia, o którym mowa w przepisach ustawy o broni i amunicji w drodze postępowania dowodowego poprzez wykazanie istnienia związku przyczynowego pomiędzy faktem skazania a tym właśnie zagrożeniem, o ile popełnione przestępstwo ma charakter umyślny.

Nadmienił, iż w przypadku prawomocnego skazania posiadacza pozwolenia na broń za przestępstwo umyślne żadne dowody korzystne dla skarżącego nie mają wpływu na sposób rozstrzygnięcia sprawy. Przepis art. 18 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 6 lit. a ustawy o broni i amunicji ma charakter obligatoryjny, a zatem ustawodawca nie tylko związał organy Policji w sposobie rozstrzygnięcia sprawy, ale także przyznał w ten sposób pierwszeństwo interesowi społecznemu przed słusznym interesem Skarżącego w posiadaniu prawa do broni.

Jednocześnie wskazać należy, iż w sprawie skarżącego organy Policji zebrały i rozpatrzyły całokształt materiału dowodowego, dokonały dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz oceny udowodnienia poszczególnych okoliczności na podstawie całego materiału dowodowego.

Również bez znaczenia pozostaje fakt, że zatarcie skazania skarżącego nastąpiło w dniu [...] kwietnia 2015 r., bowiem ostateczna decyzja Komendanta Głównego Policji wydana została w dniu [...] kwietnia 2015 r. i w dacie jej wydania skarżący był osobą prawomocnie skazaną za przestępstwo umyślne.

Odnosząc się do wniosku skarżącego o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji wskazać należy, iż przesłanki umożliwiające wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji określone zostały w art. 61 § 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi i wyraźnie wskazują, iż warunkiem wydania postanowienia o wstrzymaniu wykonania decyzji jest niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Konieczne jest przy tym wykazanie przez stronę we wniosku okoliczności uzasadniających to wstrzymanie. Argumentacja takiego wniosku musi więc być odpowiednia - tzn. w sposób przekonywujący pokazująca konkretne relacje między brakiem wstrzymania zaskarżonej decyzji a wystąpieniem zagrożeń z art. 61 § 3 ustawy Prawo

o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z treścią przepisu art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem skarżonej decyzji administracyjnej. Jest więc to kontrola legalności rozstrzygnięcia zapadłego w postępowaniu administracyjnym, z punktu widzenia jego zgodności z prawem materialnym i procesowym, według stanu rzeczy istniejącego w dacie wydania zaskarżonego aktu, zatem Sąd nie może brać zasadniczo pod uwagę zmian stanu faktycznego lub prawnego, które miały miejsce już po wydaniu zaskarżonej decyzji.

Oceniając przedmiotową decyzję według powyższych kryteriów, uznać należy, iż nie narusza ona prawa.

Istota sprawy w niniejszym postępowaniu sprowadza się do oceny, czy realia faktyczne sprawy wypełniają przesłanki ujęte w przepisach art. 18 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 15 ust. 1 pkt 6 lit. a u.b.i.a.

Zgodnie z wyżej powołanymi regulacjami prawnymi, pozwolenie na broń cofa się osobom stanowiącym zagrożenie dla siebie, porządku lub bezpieczeństwa publicznego. Do osób takich ustawodawca zaliczył m.in. skazanych prawomocnym orzeczeniem sądu za umyślne przestępstwo lub umyślne przestępstwo skarbowe.

Oznacza to, że aby możliwe było cofnięcie pozwolenia na broń w oparciu

o powyższą podstawę prawną, muszą zaistnieć łącznie dwie przesłanki:

- osoba posiadająca pozwolenie na broń musi zostać prawomocnie skazana za popełnienie przestępstwa,

- przestępstwo to musi należeć do kategorii przestępstw umyślnych.

Podkreślić nadto należy, iż sformułowanie, jakim ustawodawca posłużył się w przepisie art. 18 ust. 1 u.b.i.a. – "właściwy organ Policji cofa" - jednoznacznie wskazuje na to, że po stronie organu istnieje obowiązek cofnięcia pozwolenia na broń osobie spełniającej przedmiotowe przesłanki.

Przechodząc do meritum niniejszej sprawy wskazać należy, iż okolicznością niesporną jest, że skarżący prawomocnym wyrokiem Sądu Rejonowego w S. z [...] marca 2014 r. został uznany winnym popełnienia umyślnego przestępstwa z art. 178a § kk.

W świetle powyższego, organy Policji były zobligowane do cofnięcia skarżącemu pozwolenia na posiadanie broni palnej myśliwskiej. Organ nie miał przy tym obowiązku rozważenia, czy skarżący stanowi zagrożenie dla siebie, porządku lub bezpieczeństwa publicznego. To sam ustawodawca w art. 15 ust. 1 pkt 6 u.b.i.a. szczegółowo określił, jakie osoby stanowią określone w tym przepisie zagrożenie. Zgodnie z literalnym brzmieniem tego przepisu, taką osobą, stanowiącą zagrożenie dla siebie, porządku lub bezpieczeństwa publicznego, jest osoba skazana prawomocnym orzeczeniem sądu za umyślne przestępstwo lub umyślne przestępstwo skarbowe. Wystarczy przy tym jednorazowe skazanie, co jednoznacznie wynika z brzmienia omawianego przepisu. W sytuacji ziszczenia się powyższej przesłanki organ Policji nie jest obowiązany do badania innych okoliczności, w tym odnoszących się bezpośrednio do posiadacza pozwolenia na posiadanie broni. Wskazywane w skardze wieloletnie członkostwo w towarzystwie łowieckim, sprawowanie odpowiedzialnych funkcji, nieskazitelna opinia, pozostają, w świetle brzmienia powołanego przepisu, bez wpływu na treść rozstrzygnięcia.

Dokonując analizy przepisów prawa, które legły u podstaw wydania skarżonej decyzji, należy mieć także na względzie to, iż w polskim prawodawstwie uprawnienie do posiadania broni palnej nie należy do zakresu konstytucyjnych praw i wolności obywatelskich. Wręcz przeciwnie, uprawnienie to stanowi odstępstwo od generalnej zasady, iż prawo do posiadania broni jest ściśle reglamentowane i zawarowane jedynie dla ogólnie ujmowanej grupy funkcjonariuszy służb mundurowych.

Skoro więc omawiane uprawnienie stanowi wyjątek od reguły, to takie ustalenie prowadzi do konkluzji, iż przepisy regulujące przedmiotową kwestię, winny być interpretowane w sposób wysoce restrykcyjny. Wykładnia zaś przepisów ustawy o broni i amunicji powinna zmierzać w kierunku zawężającym zamiast rozszerzającym.

Podkreślić także należy, iż ustawodawca przy tworzeniu przepisów prawa postępuje w sposób racjonalny. Nowo wprowadzane uregulowania winny więc pozostawać w spójności z generalnymi regulacjami dotyczącymi konkretnej materii. Stąd więc należało założyć, że racjonalny ustawodawca, tworząc przepisy dotyczące materii stanowiącej wyjątek od reguły, iż praw do posiadania broni palnej nie mają obywatele, a jeśli mają to tylko w szczególnych okolicznościach i tylko spełniając restrykcyjne wymogi, nie dopuściłby do sytuacji, by dostęp do broni palnej pozostawić osobom, które swym postępowaniem wykazały pełny brak odpowiedzialności. Tak zaś należy oceniać każdego, kto w stanie nietrzeźwości porusza się po drodze publicznej, sprowadzając tym samym zagrożenie dla życia czy mienia innych użytkowników tej drogi.

Bez wpływu na ocenę legalności skarżonego rozstrzygnięcia pozostają zmiany dokonane w Kodeksie karnym powołaną powyżej ustawą z dnia 27 września 2013 r.

Na podkreślenie zasługuje bowiem, na co Sąd zwrócił uwagę na wstępie rozważań, że sądowa kontrola zasadza się na stanie faktycznym i prawnym obowiązującym w dacie wydania w zaskarżonej decyzji.

Skarżący wyrokiem z [...] marca 2014 r. został skazany za popełnienie czynu z art. 178a kk. Ustawa, na którą powołuje się skarżący, weszła w życie 9 listopada 2013 r. i wprowadzone tą ustawą zmiany w zakresie kwalifikacji czynu popełnionego przez skarżącego nie mają znaczenia z punktu widzenia oceny legalności zaskarżonej decyzji. Dlatego też nie można podzielić poglądu skarżącego tak o nieważności skarżonej decyzji, jak i jej bezprzedmiotowości i uwzględnić jego wniosku o umorzeniu postępowania.

Wskazać należy, iż decyzja organu II instancji Komendanta Głównego Policji została wydana w dniu [...] kwietnia 2015 r., a zatarcie skazania nastąpiło od dnia [...] kwietnia 2015 r.

W przypadku zatarcia skazania skarżący może, przy spełnieniu pozostałych przesłanek, ubiegać się o wydanie nowego pozwolenia na broń, ale kwestia ta nie może być rozstrzygana przez Sąd w ramach procedowania w przedmiotowej sprawie.

Mając powyższe na uwadze na podstawie art. 151 ppsa, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł, jak w sentencji.