Wyrok NSA, sygn. akt I OSK 1011/10
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2011-05-12 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6030 Dopuszczenie pojazdu do ruchu
Hasła tematyczne: Ruch drogowy
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 2 ust. 33 i 45, art. 66 ust. 4 pkt 6 lit. b, art. 72 ust. 1
journal: Dz.U. 2005 nr 108 poz 908
law: Ustawa z dnia  20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym - tekst jednolity
article: art. 135, art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c, art. 151
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Dnia 12 maja 2011 roku Naczelny Sąd Administracyjny w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jerzy Bujko, Sędzia NSA Barbara Adamiak, Sędzia del. NSA Leszek Kiermaszek (spr.), Protokolant asystent sędziego Tomasz Godlewski, po rozpoznaniu w dniu 12 maja 2011 roku na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Z. K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 18 lutego 2010 roku sygn. akt III SA/Łd 8/10 w sprawie ze skargi Z. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi z dnia [...] października 2009 roku znak [...] w przedmiocie odmowy zarejestrowania pojazdu oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi wyrokiem z dnia 18 lutego 2010 r., sygn. akt III SA/Łd 8/10, oddalił skargę Z. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi z dnia [...] października 2009 r., nr [...] w przedmiocie odmowy zarejestrowania pojazdu.

W uzasadnieniu tego wyroku Wojewódzki Sąd Administracyjny przytoczył następujący stan sprawy:

W dniu [...] stycznia 2009 r. Z. K. wystąpił do Prezydenta Miasta Łodzi z wnioskiem o rejestrację samochodu osobowego marki [...], oznaczonego nr rej. [...] i zarejestrowanego przez Starostę K. jako motocykl marki [...]. Do wniosku załączono dokumenty w postaci: dowodu rejestracyjnego seria [...] nr [...], karty pojazdu seria [...] nr [...], oceny technicznej nr [...] z dnia [...] lipca 2006 r. klasyfikującej przedmiotowy pojazd jako motocykl osobowy trzykołowy, ekspertyzy nr [...] z dnia [...] stycznia 2009 r., sporządzonej przez biegłego sądowego do spraw mechaniki pojazdowej, klasyfikującą pojazd jako samochód osobowy trójkołowy, umowę kupna-sprzedaży pojazdu motocyklowego zawartą w dniu [...] listopada 2008 r. oraz zalegalizowaną tablicę rejestracyjną nr [...].

Prezydent Miasta Łodzi decyzją z dnia [...] sierpnia 2009 r., nr [...], działając na podstawie art. 66 ust. 4 pkt 6 lit. b oraz art. 72 ust. 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym (tekst jedn. Dz. U. z 2005 r. Nr 108, poz. 908 ze zm.) w związku z § 2 i 14 ust. 1 pkt 5 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 22 lipca 2002 r. w sprawie rejestracji i oznaczania pojazdów (tekst jedn. Dz.U. z 2007 r. Nr 186, poz. 1322 ze zm.) oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz.U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.), odmówił Z. K. zarejestrowania powyższego pojazdu. W uzasadnieniu decyzji wskazał, że wnioskodawca, pomimo wezwania do uzupełnienia wniosku, nie przedstawił dokumentu potwierdzającego, iż zmiany konstrukcyjne w następstwie których doszło do zmiany rodzaju pojazdu zostały dokonane przez przedsiębiorcę, o którym mowa w art. 66 ust. 4 pkt 6 lit. b ustawy – Prawo o ruchu drogowym.

Odwołanie od tej decyzji wniósł Z. K. podnosząc zarzut naruszenia przepisów art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 Kpa poprzez niezasadne pominięcie przy ocenie materiału dowodowego opinii biegłego sądowego W. Ś., z której jednoznacznie wynika, że przedmiotowy pojazd jest kwalifikowany jako pojazd samochodowy, art. 107 Kpa poprzez zaniechanie w uzasadnieniu decyzji rozważań dotyczących powodów, dla których organ pierwszej instancji pominął wskazaną opinię biegłego oraz art. 84 § 1 Kpa poprzez zaniechanie zwrócenia się do biegłego z zakresu mechaniki pojazdów w sytuacji, gdy w sprawie wymagane są wiadomości specjalne.

Uzasadniając powyższe zarzuty podkreślił, że z przywołanej wyżej opinii biegłego jednoznacznie wynika, iż przedmiotowy pojazd winien zostać zakwalifikowany jako pojazd samochodowy. Z tej przyczyny przedstawienie dokumentów potwierdzających dokonanie zmian konstrukcyjnych było zbędne. Tymczasem przedmiotowy pojazd został pierwotnie błędnie zarejestrowany przez Starostę K. jako motocykl, nie jest on bowiem pojazdem jednośladowym w rozumieniu przepisów ustawy – Prawo o ruchu drogowym.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Łodzi, decyzją z dnia [...] października 2009 r., nr [...] utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia wskazało, że zgodnie z treścią art. 73 ust. 1 ustawy - Prawo o ruchu drogowym rejestracji pojazdu dokonuje, na wniosek właściciela, starosta właściwy ze względu na miejsce jego zamieszkania (siedzibę), wydając dowód rejestracyjny i zalegalizowane tablice (tablicę) rejestracyjne oraz nalepkę kontrolną jeżeli jest wymagana, z zastrzeżeniem ust. 2-5. Stosownie natomiast do art. 72 ust. 1 ustawy, rejestracji dokonuje się na podstawie: dowodu własności pojazdu lub dokumentu potwierdzającego powierzenie pojazdu, o którym mowa w art. 73 ust. 5, karty pojazdu, jeżeli była wydana, wyciągu ze świadectwa homologacji albo odpisu decyzji zwalniającej pojazd z homologacji, jeżeli są wymagane, zaświadczenia o pozytywnym wyniku badania technicznego pojazdu, jeżeli jest wymagane albo dowodu rejestracyjnego pojazdu lub innego dokumentu wydanego przez właściwy organ państwa członkowskiego Unii Europejskiej, Konfederację Szwajcarską lub państwo członkowskie Europejskiego Porozumienia o Wolnym Handlu (EFTA) – strony umowy o Europejskim Obszarze Gospodarczym, potwierdzającego wykonanie oraz termin ważności badania technicznego oraz dowodu rejestracyjnego, jeżeli pojazd był zarejestrowany;

W myśl natomiast art. 66 ust. 4 pkt 6 lit. b ustawy - Prawo o ruchu drogowym zabrania się dokonywania zmian konstrukcyjnych zmieniających rodzaj pojazdu, z wyjątkiem pojazdu, w którym zmian konstrukcyjnych dokonał przedsiębiorca prowadzący działalność gospodarczą w tym zakresie. Wyjątek od powyższej zasady został unormowany w wydanym na podstawie delegacji ustawowej zawartej w art. 76 ust. 1 pkt 1 lit. a ustawy, rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z dnia 22 lipca 2002 r. w sprawie rejestracji i oznaczania pojazdów, stanowiąc w § 14 ust. 1 pkt 5, iż w przypadku zawiadomienia o zmianie stanu faktycznego wymagającej zmiany danych zamieszczonych w dowodzie rejestracyjnym, wynikającej z wprowadzenia w pojeździe zarejestrowanym zmian konstrukcyjnych zmieniających rodzaj pojazdu, do zawiadomienia dołącza się: 1) dokument potwierdzający, że dokonane zmiany konstrukcyjne zmieniające rodzaj pojazdu wykonane zostały przez przedsiębiorcę, o którym mowa w art. 66 ust. 4 pkt 6 lit. b ustawy, 2) zaświadczenie o pozytywnym wyniku badania technicznego potwierdzające, że dokonane zmiany są zgodne z przepisami określającymi warunki techniczne pojazdów.

Natomiast przepisy § 2-5 cytowanego rozporządzenia stosuje się odpowiednio, co oznacza, iż powyższe dokumenty należy przedłożyć nie tylko przy zawiadomieniu o zmianie stanu faktycznego, lecz również przy rejestracji pojazdu, jeżeli obok przeniesienia prawa własności pojazdu nastąpiła zmiana stanu faktycznego w zakresie zmian konstrukcyjnych pojazdów, których skutkiem jest zmiana rodzaju takiego pojazdu.

W ocenie Kolegium przywołana w odwołaniu ekspertyza klasyfikująca pojazd jako samochód osobowy trójkołowy, pozostaje bez jakiegokolwiek znaczenia dla podjętego w sprawie rozstrzygnięcia. Przedmiotem prowadzonego postępowania nie jest bowiem ustalenie, jaki pojazd marki [...] o nr identyfikacyjnym: [...], winien być w dniu [...] lipca 2006 r. zarejestrowany przez Starostę K. i czy przedmiotowy pojazd pierwotnie został błędnie zarejestrowany. Kolegium zwróciło uwagę, że decyzja Starosty K. mając walor ostateczności, pozostaje w obrocie prawnym i wywołuje skutki prawne w zakresie sklasyfikowania spornego pojazdu jako motocykla.

Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi na powyższą decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego złożył Z. K. podnosząc zarzut naruszenia przepisów:

a) prawa procesowego, tj. art. 7, art. 77 § 1 i art. 107 § 3 Kpa poprzez nienależyte wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy;

b) prawa materialnego: nieprawidłową wykładnię oraz wadliwe zastosowanie art. 2 pkt 33 i 45 ustawy – Prawo o ruchu drogowym przez przyjęcie, że pojazd wielośladowy należy do kategorii motocykli oraz wadliwą wykładnię art. 88 ust. 2 pkt 4 w/w ustawy w związku z pkt 1 ppkt 3 Załącznika nr 1 do rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 28 lipca 2005 roku w sprawie homologacji typu pojazdów samochodowych mających dwa lub trzy koła, niektórych pojazdów mających cztery koła oraz motorowerów (Dz.U. Nr 162, poz. 1360 ze zm.) przez uznanie, że pojazd trójkołowy utożsamiać należy z motocyklem;

W oparciu o te zarzuty skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Prezydenta Miasta Łodzi, jak również decyzji Starosty K. z dnia [...] lipca 2006 r.

Skarżący zaakcentował, że w przedmiotowym pojeździe nie dokonał żadnych zmian konstrukcyjnych, a domaga się jedynie jego rejestracji zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa. Przedmiotem wniosku jest bowiem pojazd wielośladowy, trójkołowy, którego nie sposób zakwalifikować jako motocykl, gdyż byłoby to sprzeczne z art. 2 pkt 45 ustawy – Prawo o ruchu drogowym, jak również z regulacją zawartą w art. 88 ust. 2 pkt 4 tej ustawy. Zwrócił także uwagę, że odstępstwo od powszechnie stosowanej praktyki, w zakresie rejestracji tego typu pojazdów jako pojazdy samochodowe powoduje dotkliwe skutki, ponieważ brak rejestracji uniemożliwia mu użytkowanie pojazdu zgodnie z jego przeznaczeniem.

Odpowiadając na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie, podtrzymując argumentację przytoczoną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w motywach wyroku oddalającego skargę w pierwszej kolejności wskazał na brak możliwości uwzględnienia wniosku o uchylenie ostatecznej decyzji Starosty K. z dnia [...] lipca 2006 r. w trybie art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), albowiem stroną postępowania toczącego się przed Starostą K. był zupełnie inny podmiot aniżeli wnoszący skargę w niniejszej sprawie. Tymczasem zgodnie z uchwałą siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 27 czerwca 2000r., sygn. akt FPS 12/99 (ONSA 2001 r. Nr 1 poz. 7) pojęcie "w granicach danej sprawy" oznacza sprawę administracyjną w ujęciu materialnym, na którą składają się elementy podmiotowe i przedmiotowe, a zatem przy ustalaniu tożsamości sprawy należy badać te właśnie elementy. Tożsamość elementów podmiotowych to tożsamość podmiotu będącego adresatem praw i obowiązków, a tożsamość przedmiotowa to tożsamość treści tych praw i obowiązków oraz ich podstawy prawnej i faktycznej. Granice rozstrzygnięcia sądu ze względu na treść art. 134 Ppsa zakreśla dana sprawa. Sąd może więc stosować, w myśl art. 135 Ppsa, przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa jedynie w stosunku do aktów lub czynności podjętych w granicach sprawy, której dotyczy skarga. Sąd nie może zatem uczynić przedmiotem rozpoznania innej sprawy administracyjnej niż ta, w której wniesiono skargę. W tym kontekście Sąd pierwszej instancji zwrócił także uwagę na brak właściwości miejscowej tego Sądu do zbadania legalności decyzji Starosty K.

Odnosząc się do zarzutów skargi Sąd pierwszej instancji, powołując się na regulację art. 72 ust. 1 pkt 1, 2 i 5 ustawy Prawo o ruchu drogowym, uznał, że w rozpatrywanej sprawie organ rejestrujący zasadnie wezwał wnioskodawcę do przedłożenia stosownych dokumentów potwierdzających, że dokonano zmian konstrukcyjnych zmieniających rodzaj pojazdu oraz zaświadczenia o pozytywnym wyniku badania technicznego potwierdzającego, że dokonane zmiany są zgodne z przepisami określającymi warunki techniczne pojazdów. Sąd zauważył, że w wykonaniu powyższego wezwania skarżący złożył:

1/ "opis zmian dokonanych w pojeździe", z którego wynika, że modernizacji poddano instalację elektryczną (oświetleniową) pojazdu. Zamontowano również atestowany hak holowniczy,

2/ zaświadczenia o przeprowadzonym badaniu technicznym pojazdu z dnia [...] lipca 2009 roku nr [...] i nr [...] wnosząc o rejestrację pojazdu jako pojazdu "samochodowego innego".

Natomiast w odpowiedzi na wezwanie organu do dostarczenia dokumentów potwierdzających, że dokonane zmiany konstrukcyjne zmieniające rodzaj pojazdu wykonane zostały przez przedsiębiorcę, o którym mowa w art. 66 ust. 4 pkt 6 lit. b ustawy Prawo o ruchu drogowym, skarżący powołał się na dołączoną do akt sprawy opinię biegłego sądowego, kwalifikującą przedmiotowy pojazd jako samochodowy, co w ocenie skarżącego czyni zbędnym przedstawianie żądanego przez organ dokumentu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny ponownie podkreślił, że w obrocie prawnym pozostaje ostateczna decyzja Starosty K. rejestrująca sporny pojazd jako motocykl i taki rodzaj pojazdu, tj. "motocykl" został wpisany do dowodu rejestracyjnego i karty pojazdu. Sąd wskazał, że skoro podstawą rejestracji pojazdu jest m.in. dowód rejestracyjny i karta pojazdu, to jeżeli z dokumentów tych jednoznacznie wynika, że przedmiotem rejestracji dokonanej przez Starostę K. był motocykl, to dopóki w obrocie prawnym będzie istniała decyzja Starosty K. o rejestracji motocykla i skarżący nie przedstawi dokumentu wymaganego zgodnie z treścią art. 66 ust. 4 pkt 6 lit. b Prawa o ruchu drogowym, dopóty nie będzie możliwości uwzględnienia jego wniosku o rejestrację zakupionego pojazdu jako "samochodowego innego". Sąd pierwszej instancji podzielił przy tym stanowisko organów, zgodnie z którym w trakcie procedury rejestracji pojazdu, wcześniej zarejestrowanego, przedmiotem oceny organu rejestrującego dany pojazd nie może być ocena prawidłowości uprzednio dokonanej rejestracji w sytuacji, gdy w obrocie prawnym pozostaje ostateczna decyzja w tym przedmiocie.

W oparciu o powyższe rozważania Wojewódzki Sąd Administracyjny jako bezzasadny uznał zarzut nieprawidłowej wykładni oraz wadliwego zastosowania

art. 2 pkt 33 i 45 ustawy Prawo o ruchu drogowym podnosząc, że organy rejestracyjne w przedmiotowej sprawie nie dokonywały wykładni wskazanych wyżej przepisów celem ich zastosowania. Rodzaj pojazdu został bowiem bezspornie przyjęty z dokumentów załączonych przez wnioskodawcę i koniecznych przy rejestracji pojazdu już wcześniej zarejestrowanego. Sąd uznał, że organ rejestrujący nie miał podstaw do uwzględnienia wniosku strony o zarejestrowanie zakupionego pojazdu jako "samochodowego innego" , gdyż skarżący nie podważył skutecznie decyzji Starosty K. o rejestracji motocykla, ani nie przedłożył wymaganych dokumentów uprawniających do zmiany rodzaju pojazdu.

Sąd pierwszej instancji nie uwzględnił również zarzutu wadliwej wykładni

art. 88 ust. 2 pkt 4 ustawy Prawo o ruchu drogowym w związku z pkt 1ppkt 3 Załącznika nr 1 do rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 28 lipca 2005 r.

w sprawie homologacji typu pojazdów samochodowych mających dwa lub trzy koła, niektórych pojazdów mających cztery koła oraz motorowerów, podnosząc że wskazane przepisy w ogóle nie miały zastosowania w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny na marginesie wskazał, że żaden z obowiązujących aktów prawnych nie podaje definicji rodzaju pojazdu. Natomiast powołane rozporządzenie Ministra Infrastruktury w załączniku Nr 1 określa tylko definicje kategorii i typów pojazdów dla potrzeb homologacji typu pojazdów. Sąd zwrócił uwagę, że w przypadku rejestracji pojazdu w dowodzie rejestracyjnym podać natomiast należy rodzaj pojazdu. Wykaz rodzajów pojazdów znajduje się natomiast w załączniku nr 4 "Klasyfikacja pojazdów" do rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 27 września 2003 roku w sprawie szczegółowych czynności organów w sprawach związanych z dopuszczeniem pojazdu do ruchu oraz wzorów dokumentów w tych sprawach (tekst jedn. Dz. U. z 2007 r. Nr 137, poz. 968 ze zm.). Jak wynika z treści tego załącznika do rodzaju pojazdu "motocykl" zalicza się następujące podrodzaje pojazdu: motocykl osobowy, ciężarowy i inny. Znamienne jest, że do podrodzaju pojazdu "motocykl ciężarowy" zalicza się następujące kategorie homologacyjne L3e, L4e, L5e. Jak zaś wynika z pkt 1 ppkt 3 Załącznika Nr 1 do rozporządzenia z dnia 28 lipca 2005r. w sprawie homologacji do kategorii L5e zalicza się "motocykle trójkołowe, to jest pojazdy posiadające trzy koła umieszczone symetrycznie, wyposażone w silnik o pojemności skokowej większej niż 50cm3, w przypadku silnika ze spalaniem wewnętrznym lub o maksymalnej prędkości konstrukcyjnej większej niż 45km/h". Sąd podniósł, że wprawdzie sporny pojazd nie posiada świadectwa homologacji to jednak jego konstrukcja odpowiada opisowi pojazdu homologowanego do kategorii L5e, co jednakowoż potwierdza prawidłowość jego rejestracji jako motocykla w świetle powyższego rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie szczegółowych czynności organów w sprawach związanych z dopuszczeniem pojazdu do ruchu oraz wzorów dokumentów w tych sprawach. Zgodnie z tym rozporządzeniem następuje klasyfikacja rejestrowanego pojazdu do określonego rodzaju pojazdu ( § 7 w/w rozporządzenia).

Wojewódzki Sąd Administracyjny nie dopatrzył się natomiast uchybienia przepisom postępowania, w szczególności poprzez naruszenie art. 7, art. 77 § 1 i 107 § 3 Kpa. Wskazał, że stan faktyczny sprawy został ustalony w oparciu o wyczerpująco zebrany materiał dowodowy, a uzasadnienie zaskarżonej decyzji zawiera ocenę przedłożonej przez wnioskodawcę opinii rzeczoznawcy, zaś fakt, iż organ uznał nieprzydatność tej opinii wobec jednoznacznego określenia rodzaju pojazdu wynikającego z dokumentów, które winne być dołączone do wniosku o rejestrację, tj. dowodu rejestracyjnego i karty pojazdu, nie oznacza, że przedłożona opinia została zignorowana.

Powyższy wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi zaskarżył w całości Z. K. zastępowany przez adwokata. W skardze kasacyjnej opartej o podstawy z art. 174 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej Ppsa, podniesiono zarzuty:

1) naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, w postaci:

a) art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) w związku z art. 3 § 1 Ppsa poprzez nieprawidłowe przeprowadzenie kontroli legalności działalności administracji publicznej w niniejszej sprawie uchylając się od wykonania pełnej kontroli legalności zaskarżonej decyzji;

b) art. 151 oraz art. 145 § 1 pkt 1 lit. c Ppsa w związku z art. 7, art. 77§ 1, art. 80 w związku z art. 107 § 3 Kpa przez niezasadne oddalenie skargi w miejsce jej uwzględnienia w oparciu o uchybienia procesowe mające wpływ na zaskarżone rozstrzygnięcie poprzez:

- niewyjaśnienie należycie stanu faktycznego sprawy oraz niedostateczne uzasadnienie tej decyzji;

- naruszenie zasady praworządności wskutek braku wszechstronnego wyjaśnienia stanu faktycznego, braku wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego wobec nierozważenia kwestii cech istotnych spornego pojazdu, jak również pełnych okoliczności sprawy i braku legitymacji skarżącego we wzruszeniu decyzji Starosty K. o rejestracji pojazdu;

- wydanie decyzji w oparciu o niepełny materiał dowodowy wobec nierozważenia całokształtu materiału dowodowego pomijając cechy pojazdu, objętego wnioskiem oraz istoty tego wniosku;

- niewyjaśnienie w motywach decyzji przyczyn, dla których wezwano wnioskodawcę do złożenia dokumentów potwierdzających dokonanie zmian konstrukcyjnych w pojeździe pomimo, że wnioskodawca takowych zmian nie wprowadził;

c) art. 151 oraz art. 145 § 1 pkt 1 lit c Ppsa w związku z art. 28 Kpa i art. 147 zdanie pierwsze Kpa wadliwie przyjmując, że skarżący posiada przymiot strony w postępowaniu wznowieniowym w odniesieniu do decyzji Starosty K. o rejestracji pojazdu;

d) art. 151 oraz art. 145 § 1 pkt 1 lit c Ppsa w związku z art. 6, art. 7 i art. 8 Kpa uznając, że wszelkie ryzyko wadliwej rejestracji pojazdu dokonanej przez organ administracji obciąża skarżącego;

e) art. 13 § 2 Ppsa w związku z art. 135 Ppsa przyjmując brak uprawnienia do kontroli decyzji Starosty K. wobec braku właściwości miejscowej Sądu pierwszej instancji w odniesieniu do tego aktu;

f) art. 141 § 4 Ppsa poprzez:

- niewyjaśnienie w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku z jakich przyczyn Sąd uznał, że zaskarżona decyzja nie narusza art. 7, art. 77 § 1, art. 80 oraz

art. 107 § 3 Kpa;

- wskazanie skarżącemu, że zasadnym jest, aby wbrew rzeczywistemu stanowi rzeczy, złożył fałszywe oświadczenie o zakresie wprowadzonych zmian konstrukcyjnych do pojazdu;

- wyjaśnienie, że Sąd pierwszej instancji nie jest uprawniony do dokonania kontroli legalności decyzji Starosty K. o rejestracji pojazdu.

2) naruszenia prawa materialnego, które miało istotny wpływ na wynik sprawy poprzez:

a) niewłaściwe zastosowanie i błędną wykładnię art. 2 pkt 33 i 45 ustawy Prawo o ruchu drogowym przez przyjęcie, że pojazd wielośladowy należy do kategorii motocykli;

b) naruszenie art. 92 ust. 1 i 2 Konstytucji RP oraz błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie art. 76 ust.1 pkt 3 ustawy Prawo o ruchu drogowym w związku z Lp.2, Tabeli nr 1, załącznika nr 4 "Klasyfikacja pojazdów" do rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie szczegółowych czynności organów w sprawach związanych z dopuszczeniem pojazdu do ruchu oraz wzorów dokumentów w tych sprawach, wadliwie opierając definicję motocykla o przepis rozporządzenia wydanego z przekroczeniem delegacji ustawowej;

c) naruszenie art. 92 ust. 1 i 2 Konstytucji RP oraz błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie art. 88 ust. 2 pkt 4 i art. 68 ust. 19 pkt 1 ustawy Prawo o ruchu drogowym w związku z pkt 1 ppkkt 3) Załącznika nr 1

do rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie homologacji typu pojazdów samochodowych mających dwa lub trzy koła, niektórych pojazdów mających cztery koła oraz motorowerów poprzez uznanie, że pojazd trójkołowy utożsamiać należy z motocyklem w oparciu o przepis rozporządzenia wydanego z przekroczeniem delegacji ustawowej i wbrew brzmieniu przepisu ustawy.

Podnosząc te zarzuty wnoszący skargę kasacyjną wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi pierwszej instancji oraz o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania sądowego.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej jej autor podkreślił, że w stosunku do spornego pojazdu nie dokonano żadnych zmian konstrukcyjnych, a intencją skarżącego jest jego rejestracja w pierwotnym kształcie, lecz zgodnie z przepisami prawa. Nie ulega bowiem wątpliwości, że sporny pojazd jest pojazdem wielośladowym, trójkołowym i z tego powodu nie może być kwalifikowany jako motocykl, co potwierdza opinia biegłego rzeczoznawcy. Odmienne stanowisko w tym zakresie jest dowolne i pozbawione podstaw, w szczególności w odniesieniu do przepisów rozporządzenia wydanego niezgodnie z delegacją ustawową. Według wnoszącego skargę kasacyjną organy władzy wykonawczej nie zostały bowiem upoważnione do wprowadzenia do tekstu rozporządzenia definicji zwrotów, które zamieszczono w ustawie. Powołanie się zatem przez Sąd pierwszej instancji na definicję pojęcia "motocykl", sprzeczną z treścią art. 2 pkt 45 ustawy Prawo o ruchu drogowym, a zamieszczoną w przepisie rozporządzenia, nie znajduje należytego uzasadnienia.

Zdaniem autora skargi kasacyjnej na gruncie przepisów ustawy Prawo o ruchu drogowym jedyną możliwą kategorią pojazdów, do których można zaliczyć pojazd trójkołowy, jest szeroki zbiór pojazdów samochodowych, który wyodrębniono w art. 2 pkt 33 tej ustawy. Natomiast inne przepisy słowniczka ustawowego (zwłaszcza pkt 45) odnoszą się do pojazdów, które z jakiś przyczyn wyodrębniono spośród zbioru pojazdów samochodowych, a w grupie tej znajdują się motocykle. Z tego powodu nie można motocykla utożsamiać z innymi pojazdami samochodowymi, które nie posiadają cech wymienionych w art. 2 pkt 45 ustawy Prawo o ruchu drogowym. Nie są zatem motocyklami pojazdy wielośladowe, skoro powyższy art. 2 pkt 45 wyraźnie przewiduje, że należą do tego zbioru wyłącznie jednoślady. Nadto zwrócił uwagę, że posiadając prawo jazdy kat. B można prowadzić zarówno pojazd samochodowy czterokołowy, jak też trójkołowy, zaś kat. B1 uprawnia do poruszania się jedynie pojazdami trójkołowymi. Prawa jazdy B czy B1 nie uprawniają do poruszania się motocyklami, dają natomiast uprawnienie do prowadzenia pojazdów samochodowych. W jego ocenie sporny pojazd nie jest zatem motocyklem, skoro ustawodawca wyraźnie wyróżnił pojazdy trójkołowe, jako nienależące do zbioru motocykli, lecz stanowiące pojazdy samochodowe.

Odnosząc się do zarzutu naruszenia przepisów postępowania autor skargi kasacyjnej odwołał się do podnoszonych przez skarżącego uchybień w ustaleniach stanu faktycznego sprawy, dokonanych z pominięciem cech charakterystycznych pojazdu oraz oceny rzeczoznawcy. W konsekwencji nie wyjaśniono, dlaczego sporny pojazd został potraktowany jako motocykl. Niedostrzeżenie przez Sąd pierwszej instancji tych uchybień stanowi naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit c Ppsa. Wskazując na wadliwość ostatecznej decyzji Starosty K. o rejestracji pojazdu zwrócił uwagę, że akt ten rzutuje bezpośrednio na prawa i obowiązki skarżącego, zaś organy rejestracyjne powołują się w niniejszym postępowaniu na treść tego rozstrzygnięcia, co winno skutkować uznaniem, że decyzja ta pozostaje w granicach sprawy w rozumieniu art.135 Ppsa.

Jednocześnie zdaniem wnoszącego skargę kasacyjną treść art. 135 Ppsa nie warunkuje skorzystania z możliwości przeprowadzenia wskazanej w tym przepisie kontroli od przestrzegania właściwości miejscowej. Powołując się na regulację art. 14 Ppsa podniósł, że właściwość miejscowa sądu administracyjnego utrwala się, choćby sąd ten po wszczęciu postępowania przestał być właściwy miejscowo. Odmienne stanowisko w tym zakresie oznaczałoby iluzoryczność uprawnień sądu wypływających z regulacji art. 135 Ppsa.

Podzielając zawarty w zaskarżonym wyroku pogląd odnoszący się do kwestii tożsamości sprawy administracyjnej podkreślił jednakże, że sąd administracyjny jest kompetentny do sięgania w "głąb" sprawy i wyeliminowania z obrotu prawnego wszystkich rozstrzygnięć, które oceni za niezgodne z prawem. Autor skargi kasacyjnej zaakcentował brak legitymacji wnioskodawcy we wzruszeniu decyzji Starosty Krotoszyńskiego, albowiem w dniu pierwotnej rejestracji nie przysługiwał mu do spornego pojazdu żaden tytuł prawny. Podkreślił także, że odmawiając przymiotu tożsamości spraw rejestracji tego samego pojazdu i ze skutkami dla tego samego podmiotu, Sąd niezasadnie pozbawił skarżącego możliwości obrony swych praw przed władczym i nieprawidłowym działaniem organów administracji.

Uzasadniając zarzut naruszenia art. 141 § 4 Ppsa autor skargi kasacyjnej wskazał na brak wyjaśnienia przez Sąd pierwszej instancji, z jakich przyczyn uznano, że zaskarżona decyzja jest wolna od uchybień procesowych (naruszenia art. 7, art. 77 § 1, art. 80 oraz art. 107 § 3 Kpa) oraz dlaczego wbrew rzeczywistemu stanowi rzeczy zasadnym jest, aby wnioskodawca złożył oświadczenie o zakresie wprowadzonych zmian konstrukcyjnych do pojazdu.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod rozwagę jedynie nieważność postępowania. Wobec niestwierdzenia przyczyn nieważności sprawę niniejszą należało rozpoznać w granicach przytoczonych w skardze kasacyjnej podstaw.

Nie jest usprawiedliwiony zarzut naruszenia przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit. c Ppsa przez to, że Sąd pierwszej instancji nie znalazł podstaw do uchylenia kontrolowanych decyzji administracyjnych jako wydanych z naruszeniem wskazanych w skardze przepisów art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 Kpa. Analiza pisemnych motywów zaskarżonego wyroku nie stwarza jednak przesłanek do skutecznego podnoszenia zarzutu, by Sąd błędnie przyjął, że w postępowaniu przed organami administracji nie zostały wyjaśnione wszystkie istotne dla rozstrzygnięcia okoliczności, zebrany materiał dowodowy został niewłaściwie rozpatrzony, a motywy rozstrzygnięcia nie odpowiadały konstrukcji prawidłowego uzasadnienia decyzji.

Istota zagadnienia sprowadza się do ustalenia zakresu postępowania prowadzonego na podstawie ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. – Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2005 r. Nr 108, poz. 908 ze zm.), zmierzającego do rejestracji pojazdu już uprzednio zarejestrowanego na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. W tym kontekście trafnie zwrócił uwagę Sąd pierwszej instancji, że zgodnie z art. 72 ust. 1 Prawa o ruchu drogowym rejestracji pojazdu dokonuje się – z zastrzeżeniem ust. 2 pkt 1 – na podstawie dokumentów wymienionych w powołanym przepisie, w tym wydanego przy poprzedniej rejestracji dowodu rejestracyjnego i karty pojazdu, jeżeli była wydana. Karta rejestracyjne pojazdu jest dokumentem wydawanym w następstwie decyzji o rejestracji pojazdu i zawiera m. in. określenie rodzaju pojazdu. Zgodzić się przyjdzie z poglądem autora skargi kasacyjnej, że zapisy dokonane w dowodzie rejestracyjnym nie przesądzają o faktycznym rodzaju pojazdu, jednakże zmiana treści dowodu rejestracyjnego, a tym samym również decyzji o rejestracji, wymaga wzruszenia poprzedniej decyzji o rejestracji, korzystającej z domniemania mocy obowiązującej (art. 16 § 1 Kpa). Przeprowadzenie dowodu zmierzającego do wykazania, że przy poprzedniej rejestracji organ administracyjny w sposób błędny określił rodzaj pojazdu nie jest więc możliwe w trakcie postępowania dotyczącego ponownej rejestracji pojazdu.

Słusznie również stwierdził Sąd pierwszej instancji, że zmiana rodzaju pojazdu bez potrzeby przeprowadzenia postępowania w przedmiocie zmiany decyzji o poprzedniej rejestracji możliwa jest w sytuacji, gdy doszło do zmian konstrukcyjnych zmieniających rodzaj pojazdu, a zmiany te dokonał przedsiębiorca prowadzący działalność gospodarczą w tym zakresie (art. 66 ust. 4 pkt 6 lit. b Prawa o ruchu drogowym).

W rozpoznawanej sprawie w sposób niewadliwy ustalono, że pojazd o rejestrację którego wystąpił skarżący, został już uprzednio zarejestrowany na podstawie decyzji Starosty K. z dnia [...] lipca 2006 r. jako motocykl trzykołowy osobowy. Wobec tego, że w pojeździe tym nie dokonano, po rejestracji, zmian konstrukcyjnych zmieniających rodzaj tego pojazdu, bez wzruszenia ostatecznej decyzji o rejestracji nie było prawnie możliwe zarejestrowanie tego pojazdu jako pojazdu samochodowego innego. Okoliczność, na którą powołał się wnoszący skargę kasacyjną, że z oceny rzeczoznawcy W. Ś. wynika, że w trakcie poprzedniej rejestracji błędnie określono rodzaj pojazdu, dla wyniku sprawy poddanej ocenie Sądu pierwszej instancji nie miało to żadnego znaczenia.

Nie znajduje usprawiedliwienia zarzut naruszenia przepisów art. 141 § 4 Ppsa, skoro Sąd pierwszej instancji w sposób zwięzły wskazał w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku, z jakich powodów uznał, że w postępowaniu administracyjnym wyjaśnione zostały wszystkie istotne dla rozstrzygnięcia okoliczności i nie zachodziła potrzeba przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w szerszym zakresie. Wbrew poglądowi wnoszącego skargę kasacyjną Sąd pierwszej instancji w jakimkolwiek fragmencie uzasadnienia wyroku nie zawarł stwierdzenia, że zasadnym jest, aby skarżący złożył fałszywe oświadczenie o dokonanych zmianach konstrukcyjnych pojazdu. Sąd jedynie zaakceptował trafne skądinąd spostrzeżenia organów administracji, że dokonanie takich zmian przez przedsiębiorcę prowadzącego działalność gospodarczą w tym zakresie umożliwiałoby rejestrację pojazdu w zakresie oczekiwanym przez skarżącego. Chybiony jest również pogląd, by Wojewódzki Sąd Administracyjny nie wyjaśnił w sposób przekonywujący, z jakich powodów nie jest uprawniony do poddania kontroli zgodności z prawem decyzji Starosty K. o rejestracji pojazdu. Przeciwnie, w uzasadnieniu wyroku w sposób rzeczowy, odwołując się do regulacji zawartej w art. 135 Ppsa, umotywował swoje stanowisko, a wyprowadzonym wnioskom nie można odmówić słuszności.

Wojewódzki sąd administracyjny w trakcie kontroli legalności zaskarżonego aktu administracyjnego nie jest związany granicami skargi (zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną), jednakże zawsze jest związany granicami sprawy, której dotyczy skarga. Zatem możliwość stosowania instytucji procesowej, o której mowa w art. 135 Ppsa, tj. zastosowania przewidzianych ustawą środków w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do innych aktów lub czynności, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego załatwienia sprawy, uzależnione jest od ustalenia, że te inne akty lub czynności zostały wydane lub podjęte w postępowaniach w granicach sprawy, której dotyczy skarga. Sąd pierwszej instancji, odwołując się do ukształtowanego już stanowiska odnośnie rozumienia omawianej instytucji, trafnie wskazał, że postępowanie administracyjne w rozpoznawanej sprawie zostało wszczęte na skutek wniosku skarżącego o rejestrację pojazdu i to postępowanie wyznacza granice sprawy, której dotyczy skarga. Sprawa związana z rejestracją pojazdu, zainicjowana wnioskiem o rejestrację pojazdu w postępowaniu przed Starostą K., już chociażby z uwagi na brak tożsamości podmiotowej, jest sprawą przekraczającą granice rozpoznawanej sprawy. Stąd zarzut naruszenia przepisu art. 135 i art. 13 § 2 Ppsa należy uznać za niezasadny.

Również pozbawiony usprawiedliwionych podstaw okazał się zarzut naruszenia przez Sąd pierwszej instancji przepisów art. 145 § 1 pkt 1 lit. c i art. 151 Ppsa w powiązaniu z art. 28 i art. 147 Kpa. Zarzut ten został sformułowany przy przyjęciu założenia, że skarżący nie posiada interesu prawnego w postępowaniu dotyczącym wzruszenia ostatecznej decyzji o poprzedniej rejestracji pojazdu. Poglądu tego nie sposób zaakceptować. Przede wszystkim, zgodnie z tym co już zasygnalizowano, podstawę kolejnej rejestracji pojazdu stanowi m. in. przedstawienie dowodu rejestracyjnego pojazdu wydanego na podstawie decyzji o rejestracji na rzecz poprzedniego właściciela pojazdu. Niewątpliwie zatem wzruszenie decyzji o rejestracji pojazdu oddziaływuje na sytuację prawną osoby, która obecnie jest właścicielem pojazdu i występuje o jego rejestrację. Zatem kolejny właściciel pojazdu posiada własny, indywidualny interes prawny w rozumieniu art. 28 Kpa do występowania jako strona w postępowaniu zmierzającym do wzruszenia ostatecznej decyzji o rejestracji pojazdu na rzecz poprzedniego właściciela (por. wyroki NSA z dnia 10 listopada 2004 r., sygn. akt OSK 802/04 – ONSAiWSA

2005 r. Nr 3, poz. 53 i WSA w Łodzi z dnia 4 lutego 2010 r., sygn. akt III SA/Łd 559/09 – http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Oznacza to, że w toku właściwego postępowania w trybie nadzwyczajnym (nie tylko w wyniku wznowienia postępowania, co sugeruje autor skargi kasacyjnej) istnieje możliwość przeprowadzenia dowodu wykazującego, że rodzaj pojazdu jest inny niż określony w dotychczasowej decyzji o rejestracji pojazdu. Tym samym nie sposób skutecznie twierdzić, że skarżący zmuszony jest ponosić skutki wadliwej rejestracji, co więcej, że tych skutków nie można odwrócić, tyle tylko że może to nastąpić we właściwym postępowaniu w trybie nadzwyczajnym. Zatem także postawiony zarzut obrazy proceduralnych norm art. 6, art. 7 i art. 8 Kpa w powiązaniu z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c i art. 151 Ppsa nie jest zasadny.

Odnosząc się z kolei do grupy zarzutów realizowanych w granicach podstawy naruszenia prawa materialnego należy stwierdzić, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w trakcie orzekania nie stosował przepisów art. 2 pkt 33 i 45 Prawa o ruchu drogowym, stąd nie mógł dopuścić się ich naruszenia ani przez błędną wykładnię, ani przez niewłaściwe zastosowanie. Przepisy te, zawarte w tzw. słowniczku wyrażeń ustawowych, zawierają legalną definicję odpowiednio "pojazdu samochodowego" i "motocykla", a Sąd odwołując się do ich treści wskazał jedynie, że także organy administracji nie stosowały tych przepisów, co było konsekwencją trafnego przyjęcia, że w postępowaniu o rejestrację pojazdu organ związany jest poprzednią decyzją o rejestracji m. in. w zakresie określonego w decyzji rodzaju pojazdu. Te same uwagi należy odnieść do postawionego zarzutu naruszenia art. 88 ust. 2 pkt 4 Prawa o ruchu drogowym regulującego zagadnienie właściwego dokumentu stwierdzającego uprawnienie do kierowania pojazdem silnikowym (w tym wypadku kategorii B1). Sąd pierwszej instancji wyraźnie wskazał, że powyższy przepis nie ma żadnego związku ze sprawą rejestracji spornego pojazdu, gdyż kwestia rejestracji uregulowana została w art. 72 Prawa o ruchu drogowym, który to przepis został zastosowany przez organy.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w końcowym fragmencie uzasadnienia wyroku (str. 10, 11) "na marginesie.... rozważań" podjął zupełnie zbędną dla wyniku sądowej kontroli próbę odnalezienia w obowiązujących przepisach "dodatkowego argumentu potwierdzającego prawidłowość stanowiska organów". Spowodowało to postawienie przez wnoszącego skargę kasacyjną zarzutów naruszenia art. 76 ust. 1 pkt 3 i art. 68 ust. 19 pkt 1 Prawa o ruchu drogowym w związku ze wskazanymi jednostkami redakcyjnymi w załącznikach do rozporządzeń Ministra Infrastruktury, wydanych na podstawie delegacji zawartej w powołanych przepisach i w konsekwencji także naruszenia art. 92 ust. 1 i 2 Konstytucji RP. Należy stwierdzić, że nie jest dopuszczalne czynienie przez sąd administracyjny w uzasadnieniu orzeczenia spostrzeżeń "na marginesie", rzeczą sądu jest precyzyjnie i jednoznacznie wskazać na podstawę prawną swego rozstrzygnięcia, a następnie je wyjaśnić. W rozpoznawanej sprawie, w następstwie przeprowadzonej kontroli sądowej, Sąd pierwszej instancji wskazał tę podstawę prawną i właściwie ją umotywował, a zbędne rozważania prawidłowości tej kontroli nie mogą podważyć. Mając to na uwadze, w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, nie zachodzi potrzeba merytorycznego ustosunkowania się do wymienionych zarzutów wnoszącego skargę kasacyjną, jako postawionych do rozważań Sądu pierwszej instancji poza podstawą prawną rozstrzygnięcia.

Pomijając niedoskonałość uzasadnienia orzeczenia w omówionym zakresie, Sąd pierwszej instancji dokonał właściwej kontroli zgodności z prawem zaskarżonej decyzji, stąd ostatni z zarzutów naruszenia art. 1 § 1 ustawy Prawo o ustroju sądów administracyjnych w związku z art. 3 § 1 Ppsa okazał się nieusprawiedliwiony.

Z tych wszystkich powodów Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oddalił skargę kasacyjną.