Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt I SA/Kr 946/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2020-12-09 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6537 Egzekucja należności pieniężnych, do których  nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 ust. 3  ustawy o f
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 33 par. 1 pkt 1,6,7,8,9
journal: Dz.U. 2019 poz 1438
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia: WSA Piotr Głowacki Sędziowie: WSA Inga Gołowska WSA Jarosław Wiśniewski (spr.) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 9 grudnia 2020 r. sprawy ze skargi Q. Sp. z o.o. w S. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w K. z dnia [...] lipca 2020 r. nr [...] w przedmiocie zarzutów na postępowanie egzekucyjne skargę oddala


UZASADNIENIE

Dyrektor Oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w K. (organ egzekucyjny, Dyrektor O/ZUS) prowadził postępowanie egzekucyjne do majątku Q. sp. z o. o (zobowiązany) na podstawie własnych tytułów wykonawczych z dnia 20.02.2020r. od nr [...] do nr [...] oraz od nr [...] do nr [...] obejmujących należności składkowe w kwocie należności głównej 172.466,30 zł.

Ww. tytuły wykonawcze zostały doręczone zobowiązanemu w dniu 03.03.2020r. wraz z zawiadomieniami z dnia 21.02.2020r. o zajęciu wierzytelności z rachunku bankowego.

Zobowiązany pismem z dnia 09.03.2020r. wniósł do organu egzekucyjnego pismo zatytułowane "zarzuty w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej". W uzasadnieniu powołał się na naruszenie:

-art. 33 § 1 pkt 1 upea, poprzez przyjęcie że prowadzenie egzekucji administracyjnej jest dopuszczalne pomimo wykonania lub umorzenia w całości albo w części obowiązku, przedawnienia, wygaśnięcia albo nieistnienia obowiązku,

-art. 33 § 1 pkt 6 upea, poprzez przyjęcie że prowadzenie egzekucji administracyjnej wobec zobowiązanego jest dopuszczalne,

-art. 33 § 1 pkt 7 upea, poprzez przyjęcie że upomnienie zostało zobowiązanemu doręczone,

-art. 33 § 1 pkt 8 upea, poprzez zastosowanie zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego,

-art. 33 § 1 pkt 9 upea, poprzez prowadzenie egzekucji przez niewłaściwy organ egzekucyjny.

Organ egzekucyjny postanowieniem z dnia [...].03.2020 r. nr [...] odmówił uwzględnienia zarzutów na postępowanie egzekucyjne. Postanowienie zostało doręczone zobowiązanemu w dniu 10.05.2020r.

Zobowiązany na ww. postanowienie pismem z dnia 01.06.2020r. złożył zażalenie w ustawowym terminie. W zażaleniu podniósł ponownie naruszenie ww. zarzutów oraz zarzucił, że "Dyrektor nie rozpoznał istoty zastrzeżeń podniesionych w skardze przez Spółkę. Spółka podniosła w swoim piśmie konkretne zarzuty. Dyrektor praktycznie nie odniósł się merytorycznie do ich treści".

Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w K. postanowieniem z dnia [...] lipca 2020 r. nr [...] utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie.

W uzasadnieniu rozstrzygnięcia podniesiono, że podstawy zarzutu w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej zawiera art. 33 upea, enumeratywnie je wymieniając. Zgodnie z art. 34 § 1 upea zarzuty zgłoszone na podstawie art. 33 § 1 pkt 1-7, 9 i 10 upea, organ egzekucyjny rozpatruje po uzyskaniu stanowiska wierzyciela w zakresie zgłoszonych zarzutów, z tym że w zakresie zarzutów, o których mowa w art. 33 § 1 pkt 1-5 upea wypowiedź wierzyciela jest dla organu egzekucyjnego wiążąca.

W niniejszej sprawie mając na uwadze okoliczność, iż Dyrektor O/ZUS jest organem egzekucyjnym w ramach Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w K. (ZUS) będącego wierzycielem, toteż wydanie odrębnego postanowienia w sprawie stanowiska wierzyciela nie było konieczne. Zgodnie bowiem z uchwałą Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 25.06.2007r. sygn. akt I FPS 4/06, postanowienia o stanowisku wierzyciela w sprawie wniesionych zarzutów są bezprzedmiotowe w sytuacji, gdy wierzyciel i organ egzekucyjny to ta sama jednostka organizacyjna, ten sam podmiot.

Zgodnie z art. 29 § 1 upea, organ egzekucyjny bada z urzędu dopuszczalność egzekucji administracyjnej, organ ten nie jest natomiast uprawniony do badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym. Nadzór organu odwoławczego nad wierzycielem jest ustawowo ograniczony, na mocy art. 23 § 4 pkt 2 upea, do kontroli przestrzegania przepisów upea. Właściwy w sprawie organ odwoławczy nie jest uprawniony do ingerowania w treść stanowiska wyrażonego przez wierzyciela na podstawie art. 34 § 1 upea.

W toku postępowania zażaleniowego organ II instancji dokonuje sprawdzenia czy organ egzekucyjny rozpatrzył wszystkie podnoszone przez zobowiązanego zarzuty i czy w sposób wystarczający uzasadnił swoje stanowisko. Ponadto dokonuje sprawdzenia czy postanowienie organu I instancji było poprawne pod względem formalnym i czy spełnia wymogi art. 124 kpa.

Odnosząc się do zgłoszonego zarzutu z art. 33 § 1 pkt 1 upea tj. wykonania lub umorzenia w całości albo w części obowiązku, przedawnienia, wygaśnięcia albo nieistnienia obowiązku, co do którego wypowiada się wierzyciel stwierdzono, że Zakład Ubezpieczeń Społecznych Inspektorat-[...] w dniu 15.11.2019r. wydał decyzję nr [...] Decyzja została doręczona adresatowi w dniu 26.11.2019r. Odwołania nie wniesiono i decyzja stała się prawomocna. Na podstawie prawomocnej decyzji wystawiono ww. tytuły wykonawcze, a więc zarzut ten jest niezasadny.

Odnosząc się do zgłoszonego zarzutu z art. 33 § 1 pkt 6 upea tj. niedopuszczalności egzekucji administracyjnej, co do którego wypowiada się wierzyciel zauważono, iż egzekucja jest niedopuszczalna, gdy jej przedmiotem jest świadczenie niepodlegające egzekucji administracyjnej i gdy tytuł został wystawiony przez podmiot nieuprawniony. W omawianej sprawie dochodzenie nieuiszczonej składki na ubezpieczenie społeczne, zdrowotne oraz FP i FGSP następuje w trybie art. 2 upea. Ww. tytuły wykonawcze zostały wystawione przez właściwy organ - a należność w nich wskazana podlega egzekucji administracyjnej na mocy art. 2 § 1 upea, przez właściwy organ egzekucyjny wskazany w art. 19 § 4 upea. Zarzut ten jest również niezasadny.

Odpowiadając na zarzut z art. 33 § 1 pkt 7 upea tj. braku uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia o którym mowa w art. 15 § 1, co do którego wypowiada się wierzyciel, należy stwierdzić że organ egzekucyjny wyjaśnił, iż ustawodawca wprowadził wyjątki, które zawarte są w rozporządzeniu Ministra Finansów z 30 października 2014 r. w sprawie określenia należności pieniężnych, których egzekucja administracyjna może być wszczęta bez uprzedniego doręczenia upomnienia (Dz. U. Z 2017 r. poz. 131). Na podstawie § 2 pkt 2 ww. rozporządzenia egzekucja administracyjna może być wszczęta bez uprzedniego doręczenia upomnienia gdy dotyczy należności pieniężnych, których wysokość została określona w ostatecznym orzeczeniu, taką sytuację mamy w omawianej sprawie. Tytuły wykonawcze wystawione były na podstawie prawomocnej decyzji. Wierzyciel zatem nie miał obowiązku sporządzenia upomnienia i jego doręczenia. Zarzut ten jest niezasadny.

Zobowiązany zarzucił naruszenie z art. 33 § 1 pkt 8 upea tj. zastosowanie zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego. Dochodzone należności podlegają na podstawie art. 2 § 1 upea, egzekucji administracyjnej. Do środków egzekucyjnych w postępowaniu, którego przedmiotem są należności pieniężne, przewidzianych przepisami upea należy m.in. egzekucja z rachunku bankowego (art. 80 do 86 upea). Zgodnie z prawem taki środek zastosowano w odniesieniu do dochodzonych należności. Zastosowany środek egzekucyjny ma bowiem bezpośrednio prowadzić do wykonania wskazanego w tytule wykonawczym obowiązku (art. 7 § 2 upea). Organ egzekucyjny wyjaśnił, że spółka nie poinformowała o innym środku egzekucyjnym z którego można prowadzić skuteczną egzekucję, a zarazem mniej uciążliwą dla zobowiązanego. Zarzut ten jest więc niezasadny.

Odpowiadając na zarzut z art. 33 § 1 pkt 9 upea tj. prowadzenie egzekucji przez niewłaściwy organ egzekucyjny, co do którego wypowiada się wierzyciel, podkreślono, iż w przypadku ZUS brak jest aktu wykonawczego określającego szczegółowy zarzut terytorialny właściwości miejscowej poszczególnych jednostek terenowych. W związku z powyższym organem egzekucyjnym należności z tytułu składek jest Dyrektor O/ZUS kierujący jednostką terenową ZUS, w której rozliczane jest konto płatnika składek na ubezpieczenie społeczne, zdrowotne i Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych. Płatnik składek staje się zobowiązanym, a organem egzekucyjnym w takim przypadku jest Dyrektor O/ZUS odpowiedzialny ze względu na jednostkę terenową ZUS, w której rozliczane jest konto płatnika. Ze względu na fakt, iż konto płatnika Q. sp z o. o. jest rozliczane w ZUS Oddział w K. Inspektorat Kraków-[...] to organem egzekucyjnym prowadzącym postępowanie jest Dyrektor O/ZUS w K.. Zarzut ten jest niezasadny.

Z rozstrzygnięciem tym nie zgodziła się skarżąca Spółka składając skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, w której zarzuciła naruszenie :

-art. 33 § 1 pkt 1 upea, poprzez przyjęcie że prowadzenie egzekucji administracyjnej jest dopuszczalne pomimo wykonania lub umorzenia w całości albo w części obowiązku, przedawnienia, wygaśnięcia albo nieistnienia obowiązku,

-art. 33 § 1 pkt 6 upea, poprzez przyjęcie że prowadzenie egzekucji administracyjnej wobec zobowiązanego jest dopuszczalne,

-art. 33 § 1 pkt 7 upea, poprzez przyjęcie że upomnienie zostało zobowiązanemu doręczone,

-art. 33 § 1 pkt 8 upea, poprzez zastosowanie zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego,

-art. 33 § 1 pkt 9 upea, poprzez prowadzenie egzekucji przez niewłaściwy organ egzekucyjny.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w K. podtrzymał swoje stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji .

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył co następuje:

Stosownie do art. 3§1 ustawy z 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U z 2019r. poz. 2325 ze zm. dalej-p.p.s.a.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Przepis art. 3§2 pkt 3 p.p.s.a. stanowi, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, z wyłączeniem postanowień wierzyciela o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu oraz postanowień, przedmiotem których jest stanowisko wierzyciela w sprawie zgłoszonego zarzutu.

W ramach swej kognicji sąd bada, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia prawa materialnego i przepisów postępowania. Zgodnie z art. 134§1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Zobowiązany jest natomiast do wzięcia z urzędu pod uwagę wszelkich naruszeń prawa, w tym także tych nie podnoszonych w skardze, które są związane z materią zaskarżonych aktów administracyjnych. Orzekanie odbywa się z uwzględnieniem wówczas obowiązujących przepisów prawa. Na podstawie art. 135 p.p.s.a. Sąd, podejmuje środki w celu usunięcia naruszenia prawa, w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego załatwienia sprawy.

Uwzględnienie skargi następuje w przypadkach naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (art. 145§1 pkt. 1 lit. a p.p.s.a.), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (art. 145§1 pkt. 1 lit. b p.p.s.a.), oraz innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145§1 pkt. 1 lit. c p.p.s.a.). W przypadkach, gdy zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach sąd stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia (art. 145§1 pkt. 2 p.p.s.a.).

Sąd wydał wyrok na podstawie akt sprawy na posiedzeniu niejawnym w postępowaniu uproszczonym (art. 133 § 1 w zw. z art. 119 pkt 3 i art. 120 p.p.s.a). Zgodnie z art. 119 pkt 3 oraz art. 120 p.p.s.a., jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. Sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów.

Sąd był uprawniony do oceny działań organu w toku postępowania administracyjnego do dnia wniesienia skargi, ale z uwzględnieniem stanu sprawy na dzień orzekania. W przypadku tego rodzaju skarg, skierowanie ich do rozpoznania w powyższym trybie nie jest uzależnione od wniosku strony.

Skarga analizowana według powyższych kryteriów okazała się nieuzasadniona.

W wyniku przeprowadzonej kontroli zaskarżonego postanowienia stwierdzić należało, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Sąd nie znalazł podstaw do stwierdzenia, że zostało ono wydane z naruszeniem przepisów prawa materialnego lub z naruszeniem przepisów postępowania. Wobec braku naruszeń prawa o takim ciężarze gatunkowym nie było podstaw do uchylenia zaskarżonego postanowienia.

Przedmiotem kontroli Sądu w niniejszej sprawie jest postanowienie w sprawie uznania zarzutów wniesionych na postępowanie egzekucyjne za nieuzasadnione.

W tych ramach wskazać przyjdzie, że instytucja zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym służy ochronie zobowiązanego, a ta wyraża się w tym, że właściwy organ bada, czy egzekucja zasadnie jest prowadzona, zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa (zob. wyrok NSA z dnia 10 stycznia 2019 r. sygn. akt II FSK 22/17, Lex nr 2624698).

Przepis art. 33 § 1 u.p.e.a. stanowi, iż podstawą zarzutu w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej może być:

1) wykonanie lub umorzenie w całości albo w części obowiązku, przedawnienie, wygaśnięcie albo nieistnienie obowiązku;

2) odroczenie terminu wykonania obowiązku albo brak wymagalności obowiązku z innego powodu, rozłożenie na raty spłaty należności pieniężnej;

3) określenie egzekwowanego obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z orzeczenia, o którym mowa w art. 3 i 4;

4) błąd co do osoby zobowiązanego;

5) niewykonalność obowiązku o charakterze niepieniężnym;

6) niedopuszczalność egzekucji administracyjnej lub zastosowanego środka egzekucyjnego;

7) brak uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia, o którym mowa w art. 15 § 1 u.p.e.a.;

8) zastosowanie zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego;

9) prowadzenie egzekucji przez niewłaściwy organ egzekucyjny;

10) niespełnienie w tytule wykonawczym wymogów określonych w art. 27 u.p.e.a., a w zagranicznym tytule wykonawczym - wymogów określonych w art. 102 ustawy o wzajemnej pomocy.

Z unormowania tego wynika, że zarzuty w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego są sformalizowanym środkiem prawnym. Oznacza to m.in., że ich podstawą mogą tylko i wyłącznie okoliczności wymienione we wspomnianym art. 33 § 1 u.p.e.a. (zob. wyrok NSA z dnia 2 lutego 2012 r. sygn. akt II FSK 1469/10, Lex nr 1113607). Natomiast kontrola Sądu odnosi się do oceny wystąpienia okoliczności wymienionych w tym przepisie.

Z powyższego przepisu wynika, że podstawą zarzutu w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej nie mogą być dowolne okoliczności, ale okoliczności wymienione w art. 33 u.p.e.a, czyli katalog możliwych zarzutów jest zamknięty.

Zarzuty na postępowanie egzekucyjne, zgłoszone na podstawie art. 33 § 1 pkt 1-7, 9 i 10 u.p.e.a. organ egzekucyjny rozpatruje po uzyskaniu stanowiska wierzyciela w zakresie zgłoszonych zarzutów, z tym, że w zakresie zarzutów, o których mowa w art. 33 § 1 pkt 1-5 i 7 u.p.e.a., wypowiedź wierzyciela jest dla organu egzekucyjnego wiążąca.

W postępowaniu w sprawie zarzutów organ egzekucyjny zobligowany jest do stosowania procedury określonej w art. 34 u.p.e.a., z tym jednak wyjątkiem, że w sytuacji, gdy kompetencje wierzyciela i organu egzekucyjnego skupione zostają w jednym podmiocie, to bezprzedmiotowe jest wydawanie przez wierzyciela wszelkich postanowień w zakresie zgłoszonych zarzutów. Pogląd taki znajduje oparcie w uchwale siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 25 czerwca 2007 r. (sygn. akt I FPS 4/06, wszystkie powołane w uzasadnieniu orzeczenia sądów administracyjnych są opublikowane w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych – http://orzeczenia.nsa.gov.pl).

W rozpatrywanej sprawie organ I instancji był jednocześnie wierzycielem i organem egzekucyjnym, dlatego bezprzedmiotowym było zajęcie odrębnego stanowiska w sprawie zarzutów. Jednocześnie wyjaśnić należy, że pomimo braku odrębnego postanowienia wierzyciela, wydanego na podstawie art. 34 § 1 u.p.e.a., wypowiedź tego organu, w sytuacji, gdy ten skupia w sobie jednocześnie kompetencje wierzyciela i organu egzekucyjnego, jest wiążąca dla DIAS, w zakresie zarzutów, o których mowa w art. 33 § 1 pkt 1-5 i 7 u.p.e.a. Przesłanka wiążącej mocy stanowiska wierzyciela nie ogranicza jednak uprawnień organu nadzoru w zakresie weryfikacji zajętego przez organ egzekucyjny stanowiska pod kątem procesowym. Natomiast w aktualnym stanie prawnym ocena legalności stanowiska wierzyciela przez sąd administracyjny następuje w toku postępowania ze skargi na postanowienie DIAS wydane w postępowaniu egzekucyjnym.

Z tego też powodu, Sąd w pierwszej kolejności musi ocenić postanowienie wierzyciela (ZUS) w zakresie jego stanowiska, gdyż to jego treść miała wpływ na rozstrzygnięcie organów obu instancji.

W ocenie WSA nieuwzględnienie przez wierzyciela zarzutów było prawidłowe .

Na wstępie podnieść należy , że Skarżąca formułując zarzuty nie uzasadnia na czym one polegają skupiając się na powołaniu treści przepisu będącego podstawą zarzutu. Skarżąca postępuje tak począwszy od pisma, w którym te zarzuty zostały sformułowane poprzez zażalenie i na skardze do WSA kończąc . Jednocześnie nie podejmuje żadnej polemiki w wydawanymi po drodze rozstrzygnięciami , nie ustosunkowując się do ich treści i obszernego uzasadnienia w szczególności stanowiska wierzyciela odnośnie każdego z zarzutów.

Wierzyciel odpowiadając na zarzut naruszenia art. 33 § 1 pkt. 1 u.p.e.a. - "wykonanie lub umorzenie w całości albo w części obowiązku, przedawnienie, wygaśnięcie albo nieistnienie obowiązku wyjaśnił, że prowadzone postępowanie egzekucyjne przeciwko Spółce zostało wszczęte na podstawie że Zakład Ubezpieczeń Społecznych Inspektorat-[...] w dniu 15.11.2019r. wydał decyzję nr [...] Decyzja została doręczona adresatowi w dniu 26.11.2019r. Odwołania nie wniesiono i decyzja stała się prawomocna. Na podstawie prawomocnej decyzji wystawiono ww. tytuły wykonawcze. Nie zaistniała żadna przesłanka wymieniona w art. 33 § 1 pkt. 1 u.p.e.a. Należności pozostają wymagalne. Skarżąca poza ogólnikowo sformułowanym zarzutem nie zakwestionowała tej okoliczności.

Zdaniem Sądu również nie zasługiwał na uwzględnienie zgłoszony przez stronę zarzut w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej, którego podstawą jest niedopuszczalność egzekucji administracyjnej ( art. 33 § 1 pkt 6 u.p.e.a.). wierzyciel w uzasadnieniu prawidłowo wydanego postanowienia bardzo wnikliwie wyjaśnił podmiotowe i przedmiotowe przesłanki niedopuszczalności egzekucji administracyjnej. Sąd uznał za słuszne stanowisko przyjęte przez wierzyciela, iż w razie uchylania się zobowiązanego od wykonania obowiązku wierzyciel powinien podjąć czynności zmierzające do zastosowania środków egzekucyjnych oraz przed podjęciem czynności zmierzających do zastosowania środków egzekucyjnych może podejmować działania informacyjne wobec zobowiązanego zmierzające do dobrowolnego wykonania przez niego obowiązku." Z uwagi na brak pokrycia zaległości przez Spółkę, wierzyciel wystawił tytuły wykonawcze. Po nadaniu klauzuli wykonalności zaskarżone tytuły stały się podstawa do zajęcia rachunku bankowego w BNP Paribas Bank Polska S.A. na podstawie zawiadomień z 21.03.2020 r. o nr od [...] do nr [...]

Skarżąca była natomiast zobowiązana do terminowego opłacania składek na ubezpieczenie zdrowotne, społeczne, Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych. W przypadku powstania zaległości w regulowaniu składek ZUS uprawniony był wszcząć i prowadzić postępowanie w celu ich egzekucji. Niedopuszczalność egzekucji musi wynikać z przepisów prawa wyłączających w ogóle możliwość przymusowej realizacji obowiązków w drodze egzekucji. Dotyczy to przede wszystkim względów formalnych, np. gdy obowiązek podlega egzekucji sądowej, a nie administracyjnej lub gdy egzekucja dotyczy osoby korzystającej z immunitetu. Zobowiązana w trakcie postępowania przed organami administracji, a także postępowania sądowoadministracyjnego powyższych argumentów natury formalnej nie przedstawiła.

Bezskuteczny jest także zarzut braku uprzedniego doręczenia upomnienia albowiem nie było takiego obowiązku.

Na podstawie delegacji zawartej w art. 15 § 5 upea wydane zostało rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 30.10.2014r. w sprawie określenia należności pieniężnych, których egzekucja administracyjna może być wszczęta bez uprzedniego doręczenia upomnienia (Dz. U. z 2017r. poz. 1310). Na podstawie § 2 pkt 2 ww. rozporządzenia egzekucja administracyjna może być wszczęta bez uprzedniego doręczenia upomnienia, gdy dotyczy należności pieniężnych, których obowiązek uiszczenia powstaje z mocy prawa, a wysokość tych należności została określona w ostatecznym orzeczeniu. Ponieważ Zakład Ubezpieczeń Społecznych Inspektorat-[...] w dniu 15.11.2019r. wydał decyzję nr [...] zobowiązująca skarżącą do zapłaty nieopłaconych składek, stanowiące podstawę do wystawienia ww. tytułów wykonawczych, wierzyciel nie miał obowiązku sporządzenia upomnienia i jego doręczenia zobowiązanej.

Ustosunkowując się natomiast do zarzutu opartego na przesłance wymienionej w art. 33 § 1 pkt 8 u.p.e.a., tj. zastosowania przez organ egzekucyjny zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego poprzez zajęcie rachunku bankowego, wyjaśnić należy, że głównym celem postępowania egzekucyjnego jest doprowadzenie do wykonania, w sposób przymusowy, obowiązków ciążących na zobowiązanym. Postępowanie egzekucyjne musi być zatem przede wszystkim skuteczne. Zgodnie z art. 7 § 1 u.p.e.a. dążenie do zrealizowania tego celu nie może jednak polegać na stosowaniu dowolnych środków, a jedynie takich, które zostały przewidziane w ustawie. Stosownie do art. 7 § 2 u.p.e.a., organ egzekucyjny stosuje środki egzekucyjne, które prowadzą bezpośrednio do wykonania obowiązku, a spośród kilku takich środków - środki najmniej uciążliwe dla zobowiązanego. Stosowanie środka najmniej uciążliwego dla zobowiązanego jest jedną z zasad w postępowaniu egzekucyjnym w administracji.

W orzecznictwie prezentowany jest pogląd, że "uciążliwość" w świetle art. 33 § 1 pkt 8 u.p.e.a. to dokuczliwość zastosowania środka egzekucyjnego dla codziennego życia czy prowadzonej działalności, powodująca niemożność czy utrudnianie w codziennym funkcjonowaniu dłużnika (por. wyrok WSA w Gdańsku z 8 kwietnia 2008 r. sygn. akt I SA/Gd 26/08, z 15 listopada 2017 r. sygn. akt I SA/Gd 1286/17, wyrok WSA w Warszawie z 22 marca 2017 r. sygn. akt III SA/Wa 2296/16 - dostępne na stronie w internetowej www.orzeczenia.nsa.gov.pl).

Specyfika postępowania egzekucyjnego sprawia, że zastosowanie jakiegokolwiek środka egzekucyjnego jest dla zobowiązanego dokuczliwe. Same przepisy u.p.e.a. nie określają natomiast, które ze środków są mniej lub bardziej uciążliwe. W doktrynie prawniczej istnieje opinia, że kolejność, w jakiej ustawa wylicza środki egzekucji, ma znaczenie w przypadku egzekucji należności pieniężnych. Są one bowiem uszeregowane od najłagodniejszego do najbardziej dolegliwego (por. W. Cisowska-Sakrajda, Komentarz do art. 1 (a) ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji LEX 2010). Tym samym powinny być stosowane w takiej kolejności, zgodnie z zasadą stosowania najłagodniejszego środka prowadzącego bezpośrednio do wykonania obowiązku.

Głos decydujący w tej kwestii ma jednak organ egzekucyjny, ponieważ jego uznaniu ustawodawca pozostawił, który środek jest w danym przypadku mniej dokuczliwy. W toku danego postępowania egzekucyjnego organ prowadzący postępowanie winien w konkretnym przypadku ocenić, który z przewidzianych w ustawie środków egzekucyjnych zapewni skuteczne wykonanie ciążącego na zobowiązanym obowiązku, jednocześnie będąc środkiem dla zobowiązanego najmniej dolegliwym (por. wyrok WSA w Gdańsku z dnia 15 kwietnia 2015 r., sygn. akt I SA/Gd 1674/14).

Na gruncie badanej sprawy prawidłowo organy stwierdziły, że zajęcie wierzytelności z rachunków bankowych zobowiązanego w świetle przepisów ustawy o postępowania egzekucyjnym w administracji stanowi jeden z mniej uciążliwych środków egzekucyjnych.

W przypadku prowadzenia takiej egzekucji zobowiązany zostaje ograniczony w prawie udzielania zleceń, rozliczeń pieniężnych i to jedynie do wysokości należności, która podlega egzekucji. Rachunek pozostaje więc otwarty, a zobowiązany może dysponować swobodnie nadwyżką ponad zajętą kwotą. Ponadto z mocy art. 81 § 4 i 5 u.p.e.a. zobowiązanemu przysługuje prawo wypłat z rachunku bankowego bez zgody organu egzekucyjnego na bieżące wynagrodzenia za pracę, które mogą być dokonane po złożeniu bankowi odpisu listy płac lub innego wiarygodnego dowodu, a także na podatek dochodowy od osób fizycznych oraz składek na ubezpieczenie społeczne należne od wypłat dokonywanych na bieżące wynagrodzenia.

Nadmienić należy, że spółka nie poinformowała o środku egzekucyjnym, z którego można prowadzić skuteczną egzekucję i w skutkach mniej uciążliwą dla podmiotu. Z danych posiadanych przez organ i dostarczonych za pośrednictwem systemu Ognivo wynika, że spółka posiada rachunek bankowy w banku Santander Bank Polska SA, jednak dotychczasowa egzekucja z tego rachunku okazała się nieskuteczna.

W skardze zawarto zarzut prowadzenia egzekucji przez niewłaściwy organ egzekucyjny albowiem w sprawie powinien znaleźć zastosowanie art. 22 § 2 upea

Sąd administracyjny ustosunkowując się do tego zarzutu nie stwierdził jednak uchybień ani nieprawidłowości, w pełni podziela zatem ocenę organu co do bezzasadności zgłoszonego zarzutu.

Zgodzić się należy, że właściwość rzeczowa i miejscowa dyrektora oddziału ZUS jako organu egzekucyjnego wynika z przepisu art. 19 § 4 i art. 22 § 2 ustawy egzekucyjnej, zaś zasięg terytorialny działania tej sferze, tak określonego organu, wynika z przepisów regulujących funkcjonowanie ZUS, jako osoby prawnej i jego struktury organizacyjnej, tak w randze ustawy czy rozporządzenia podlegających ogłoszeniu w odpowiednim Dzienniku Urzędowym, jak i regulaminów czy aktów wewnętrznych, nie podlegających stosownej publikacji.

Również w orzecznictwie sądowoadministracyjnym podkreśla się, że przepis art. 19 § 4 ustawy egzekucyjnej wyznacza nie tylko właściwość rzeczową organu egzekucyjnego tam wymienionego, lecz również jego właściwość miejscową skoro do egzekucji należności pieniężnych uprawniony jest dyrektor tego oddziału ZUS, jako jednostki organizacyjnej Zakładu, który dokonuje wypłat danych świadczeń, a więc i poboru składek. Oczywistym jest, że wierzycielem wymienionych w art. 19 § 4 ustawy egzekucyjnej należności pieniężnych jest Zakład Ubezpieczeń Społecznych jako państwowa jednostka organizacyjna posiadająca osobowość prawną, której w oznaczonym zakresie, przysługują środki prawne właściwe organom administracji państwowej (art. 66 ust. 1 i 4 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych). Organem egzekucyjnym jest zaś dyrektor oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, którego kompetencje, zakres i sposób działania wyznaczają przepisy ustawy egzekucyjnej. Dyrektor oddziału ZUS działa jako organ egzekucyjny z mocy samego prawa (art. 19 § 4 ustawy egzekucyjnej). Jego usytuowanie w strukturach organizacyjnych Zakładu w powiązaniu z wypełnieniem obowiązków organu egzekucyjnego powoduje, że jest on podmiotem personifikującym ZUS. Sąd rozpoznając niniejszą sprawę podziela argumentację zaprezentowaną w uzasadnieniach wyroków: Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 17 marca 2010 r. sygn. akt II GSK 485/09, z dnia 3 lipca 2014 r. sygn. akt II GSK 855/13 oraz Wojewódzkich Sądów Administracyjnych: w Gliwicach z dnia 12 sierpnia 2014 r. sygn. akt I SA/Gl 129/14, we W.z dnia 22 listopada 2012 r. sygn. akt III SA/Wr 350/12 i w G. z dnia 16 stycznia 2013 r. sygn. akt I SA/Gd 1257/12, w których rozstrzygnięto kwestię analogiczną jak w niniejszej sprawie uznając, że egzekucja administracyjna prowadzona przez dyrektorów oddziałów ZUS w wyżej opisany sposób jest zgodna z prawem.

Zgodzić się jednak należy z organami, że płatnik składek staje się zobowiązanym w rozumieniu art. 1a pkt 2 upea. Zgodnie z tym przepisem zobowiązanym - rozumie się przez to osobę prawną albo jednostkę organizacyjną nieposiadającą osobowości prawnej albo osobę fizyczną, która nie wykonała w terminie obowiązku o charakterze pieniężnym lub obowiązku o charakterze niepieniężnym, a w postępowaniu zabezpieczającym - również osobę lub jednostkę, której zobowiązanie nie jest wymagalne albo jej obowiązek nie został ustalony lub określony, ale zachodzi obawa, że brak zabezpieczenia mógłby utrudnić lub udaremnić skuteczne przeprowadzenie egzekucji, a odrębne przepisy na to zezwalają. Z kolei w uregulowań art. 46 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych przez zobowiązanego - rozumie się przez to osobę prawną albo jednostkę organizacyjną nieposiadającą osobowości prawnej albo osobę fizyczną, która nie wykonała w terminie obowiązku o charakterze pieniężnym lub obowiązku o charakterze niepieniężnym, a w postępowaniu zabezpieczającym - również osobę lub jednostkę, której zobowiązanie nie jest wymagalne albo jej obowiązek nie został ustalony lub określony, ale zachodzi obawa, że brak zabezpieczenia mógłby utrudnić lub udaremnić skuteczne przeprowadzenie egzekucji, a odrębne przepisy na to zezwalają.

Zauważyć ponadto należy, że postępowanie w sprawie wymiaru składek na ubezpieczenie społeczne, zdrowotne oraz Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych było prowadzone w stosunku do Q. mającą swoją siedzibę w K. ul. [...]/1. Jest to jednocześnie adres siedziby oddziału firmy. Również decyzja wymiarowa z dnia 15.11.2019r. nr [...] zobowiązująca skarżącą do zapłaty nieopłaconych składek, stanowiąca podstawę o wystawienia tytułów wykonawczych w tamtej sprawie, była kierowana na adres w K., który nie był przez skarżącą kwestionowany. Decyzja ta nie była zaskarżona.

W związku z powyższym wskazać należy, iż organem egzekucyjnym należności z tytułu składek jest Dyrektor Oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych kierujący jednostką terenową ZUS, w której rozliczane jest konto płatnika składek na ubezpieczenia społeczne, zdrowotne oraz Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych. Płatnik składek stał się zobowiązanym, a organem egzekucyjnym w takim przypadku jest Dyrektor Oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych odpowiedni ze względu na jednostkę terenową Zakładu, w której rozliczane jest konto płatnika.

Biorąc pod uwagę powyższe okoliczności Sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a., skargę oddalił.