Wyrok WSA w Szczecinie, sygn. akt I SA/Sz 1277/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Data orzeczenia: 2014-03-18 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6550
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: par. 9 ust. 1
journal: Dz.U. 2004 nr 73 poz 657
law: Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 14 kwietnia 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na wspieranie   działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania objętej planem rozwoju obszarów wiejskich
article: art. 29
journal: Dz.U. 2008 nr 98 poz 634
law: Ustawa z dnia 9 maja 2008 r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Anna Sokołowska, Sędziowie Sędzia WSA Joanna Wojciechowska (spr.), Sędzia WSA Ewa Wojtysiak, Protokolant starszy sekretarz sądowy Lidia Maląg, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 18 marca 2014 r. sprawy ze skargi S. A. na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności ONW za lata 2004 – 2006 1. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa dla Powiatu G. z siedzibą w O. z dnia [....] r.nr [...], 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu, 3. zasądza od Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa na rzecz skarżącego S. A. kwotę [...] ([...]) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Kierownik Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa dla Powiatu G z siedzibą w O wydał w dniu 24 czerwca 2013 r. decyzję o ustaleniu kwot nienależnie pobranych płatności z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW) i ustalił S A kwotę w wysokości łącznej [...] zł do zwrotu.

Organ pierwszej instancji wskazał, że ww. kwota została zwrócona przez rolnika w dniu 7 marca 2013 r. Organ pierwszej instancji podał, że :

1. decyzją z dnia 20 stycznia 2005 r. przyznał rolnikowi płatności ONW za 2004r. dla powierzchni [...]ha w wysokości [...]zł i w dniu 2 lutego 2005 r. przekazał ww. kwotę na rachunek bankowy rolnika;

2. decyzją z dnia 6 marca 2006 r. przyznał rolnikowi płatności ONW za 2005 r. dla powierzchni [...] ha w wysokości [...] i w dniu 18 kwietnia 2006 r. przekazał ww. kwotę na rachunek bankowy rolnika;

3. decyzją z dnia 1 lutego 2007 r. przyznał rolnikowi płatności ONW za 2006 r. dla powierzchni [...]ha w wysokości [...],zł i w dniu 28 lutego 2007 r. przekazał ww. kwotę na rachunek bankowy rolnika.

Organ pierwszej instancji wskazał, że rolnik złożył wniosek o przyznanie mu płatności ONW za 2007 r. dla powierzchni [...]ha. W dniu 24 października 2007r. przeprowadzono kontrolę w gospodarstwie rolnika i stwierdzono prowadzenie przez niego działalności rolnej w 2007 r. na powierzchni [...]ha, a tym samym uznano, że rolnik zaniechał działalności na powierzchni [...]ha. W związku z powyższym organ pierwszej instancji decyzją z dnia 10 listopada 2008 r. odmówił rolnikowi płatności ONW za 2007 r. i nałożył sankcję wysokości [...] zł, która będzie potrącana z płatności, do której rolnik jest uprawniony z tytułu wniosków składanych w ciągu trzech lat kalendarzowych, w którym stwierdzono niezgodności. Dyrektor Zachodniopomorskiego Oddziału Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w decyzji z dnia 29 maja 2012 r. stwierdził nieważność ww. decyzji. Organ pierwszej instancji wydał decyzję w dniu 12 maja 2012 r. decyzję, w której odmówił rolnikowi płatności ONW za 2007 r. i nałożył sankcję w wysokości [...] zł

Zgodnie z art. 28 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków z Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (Dz. U. Nr 64, poz. 427 ze zm.) pomoc

i pomoc techniczna pobrana nienależnie lub w nadmiernej wysokości, podlegają zwrotowi wraz z odsetkami określonymi jak dla zaległości podatkowych, chyba że przepisy, o których mowa w art. 1 pkt 1 lub przepisy ustawy stanowią inaczej (...) a właściwość i tryb ustalania kwot pomocy i pomocy technicznej, pobranych nienależnie lub w nadmiernej wysokości, określają przepisy o utworzeniu Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (ARiMR).

W świetle art. 29 ust. 1 ustawy z dnia 9 maja 2008 r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (Dz. U. Nr 98, poz. 634 ze zm.), dalej "ustawa o Agencji", kierownik biura powiatowego ARiMR ustala, w drodze decyzji administracyjnej, kwoty nienależnie lub nadmiernie pobranych środków publicznych:

1. pochodzących z funduszy Unii Europejskiej;

2. krajowych, przeznaczonych na :

a) współfinansowanie wydatków realizowanych z funduszy Unii Europejskiej,

b) finansowanie przez Agencję pomocy przyznawanej w drodze decyzji administracyjnej.

Zgodnie z § 2 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 14 kwietnia 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na wspieranie działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania objętej planem rozwoju obszarów wiejskich ( Dz. U. Nr 73, poz. 657 ze zm.), płatność ONW udziela się producentowi rolnemu:

1) który zobowiąże się do przestrzegania wymagań, o których mowa w art. 14 ust. 2 i 3 rozporządzenia 1257/1999/WE z dnia 17 maja 1999 r. w sprawie wsparcia rozwoju wsi przez Europejski Fundusz Orientacji i Gwarancji Rolnej (EFOiGR), nowelizującego i uchylającego niektóre rozporządzenia (Dz. Urz. WE L 160, z 26.06.1999, ze zm.), oraz

2) jeżeli łączna powierzchnia działek rolnych położonych na obszarach niekorzystnych warunkach gospodarowania, zwanych dalej "obszarami ONW", na których jest prowadzona działalność rolnicza, wynosi co najmniej hektar.

Wymagania, o których mowa w art. 14 ust. 2 i 3 rozporządzenia 1257/1999/WE polegają na:

1. prowadzeniu działalności rolniczą na minimalnym areale, tj. co najmniej 1 ha;

2. prowadzeniu działalność rolniczej na obszarze o niekorzystnych warunkach gospodarowania, przez przynajmniej pięć lat od pierwszej wypłaty dodatku wyrównawczego;

3. stosowaniu zwykłej dobrej praktyki rolniczej, zgodnie z potrzebą ochrony środowiska naturalnego i utrzymania terenów wiejskich, w szczególności poprzez zrównoważoną gospodarkę rolną.

Na podstawie § 9 ust.1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 11 marca 2009 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Wspieranie gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW)" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. Nr 40, poz.329 ze zm.), jeżeli rolnik zaniechał prowadzenia działalności rolniczej na działkach rolnych lub ich częściach położonych na obszarach ONW w okresie objętym zobowiązaniem, o którym mowa w § 2 pkt 1 albo w § 6 ust. 3 pkt 1 lit. a, albo w § 7 ust. 1 pkt 2 lit.a (...), to zwraca część płatności ONW, która została przyznana do powierzchni tych działek rolnych lub ich części położonych na obszarach ONW, na których zaniechał prowadzenia tej działalności, za cały okres jej pobierania, gdy łączna powierzchnia działek rolnych lub ich części położonych na obszarach ONW, na których nadal jest prowadzona działalność rolnicza, wynosi co najmniej 1 ha.

Organ pierwszej instancji wskazał, że zawiadomił rolnika o wszczęciu postępowania w sprawie ustalenia nienależnie pobranych środków finansowych przyznawanych rolnikowi z tytułu płatności ONW za lata 2004-2006, pismem z dnia 23 października 2012 r. Organ pierwszej instancji podał, że z uwagi na fakt, iż w przedmiotowej sprawie nastąpiło zaniechanie prowadzenia działalności rolniczej przez rolnika na części działek rolnych objętej płatnością ONW o powierzchni [...]ha, została przez niego nienależnie pobrana kwota w wysokości [...] zł. Organ pierwszej instancji przedstawił sposób wyliczenia ww. kwoty.

S A złożył odwołanie od powyższej decyzji. Wskazał, że składając wnioski o przyznanie płatności ONW za lata 2004-2006 działał w dobrej wierze.

Dyrektor Zachodniopomorskiego Oddziału Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa wydał w dniu 10 września 2013 r. decyzję, w której utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu pierwszej instancji.

Organ odwoławczy przytoczył stan faktyczny. Organ odwoławczy przywołał art. 29 ust. 1 ustawy o Agencji, § 2 ust. 1 pkt 1 i § 9 ust. 1, ust. 2 pkt 2, ust. 3 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 14 kwietnia 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na wspieranie działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania objętej planem rozwoju obszarów wiejskich (Dz. U. Nr 73, poz. 657 -dla wniosków o przyznanie płatności ONW za lata 2004-2006), § 2 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 11 kwietnia 2007 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Wspieranie działalności rolniczej na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW) objętej Planem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. Nr 68, poz. 448 ze zm.), art. 2 lit.a rozporządzenia Rady (WE) nr 1782/2003 z dnia 29 września 2003 r. ustanawiającego wspólne zasady dla systemów wsparcia bezpośredniego w ramach współustanawiającego wspólne zasady dla systemów wsparcia bezpośredniego w ramach wspólnej polityki rolnej i ustanawiającego określone systemy wsparcia dla rolników oraz zmieniającego rozporządzenia (EWG) nr 2019/93, (WE) nr 1452/2001, (WE), nr 1453/2001, (WE) nr 1454/2001, (WE) nr 1868/94, (WE) nr 1251/1999, (WE) nr 1254/1999, (WE) nr 1673/2000, (WE) nr 2358/71, (WE) nr 2529/2001 (Dz. Urz. UE L 270 z 21.10.2003 r.), art. 47 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1974/2006 z dnia 15 grudnia 2006 r. ustanawiającego szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (Dz. Urz. UE L 368 z 23.12.2006 r.), art. 49 ust. 5 rozporządzenia Komisji (WE) nr 2419/2001 z dnia 11 grudnia 2001 r. ustanawiającego szczegółowe zasady stosowania zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli niektórych wspólnotowych systemów pomocy ustanowionych rozporządzeniem Rady (EWG) nr 3508/92 (Dz. Urz. WE L 327 z 12.12.2001 r.), art. 73 ust. 5 rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wdrażania zasady współzależności, modulacji oraz zintegrowanego systemu administracji i kontroli przewidzianych w rozporządzeniach Rady (WE) nr 1782/2003 i (WE) nr 73/2009 oraz wdrażania zasady współzależności przewidzianej w rozporządzeniu Rady (WE) nr 479/2008 (Dz. Urz. UE L 141 z 30 kwietnia 2004 r.)

Organ odwoławczy podał, że rolnik, składając wniosek o płatności ONW za rok 2004 podpisał oświadczenie w tabeli X (pkt 3 i 4 ), że zobowiązuje się do przestrzegania na obszarze całego gospodarstwa rolnego zwykłej dobrej praktyki rolniczej, zgodnie z przepisami dotyczącymi wspierania działalności rolniczej na obszarach ONW oraz do prowadzenia działalności rolniczej na wszystkich działkach rolnych będących w jego posiadaniu i położonych na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania przez okres 5 lat od dnia otrzymania pierwszej płatności z tytułu wspierania działalności rolniczej na tych terenach. Zdaniem organu odwoławczego, rolnik podpisując ww. zobowiązanie wiedział, że gdy go nie dotrzyma będzie musiał zwrócić pobrane należności. Ponadto, organ odwoławczy wskazał, że rolnik składając wnioski o płatności w latach następnych, potwierdził, iż znane mu są warunki i obowiązki jaki ciążyły na nim w 5-letnim okresie zobowiązania ONW. Rolnik zobowiązał się do niezwłocznego poinformowania ARiMR o każdym fakcie, który może mieć wpływ na nienależne lub nadmierne przyznanie płatności, jak również o każdej zmianie dotyczącej sposobu wykorzystywania gruntów rolnych, wielkości upraw, przeniesienia gospodarstwa rolnego, która nastąpi w okresie od dnia złożenia wniosku do dnia przyznania płatności. Organ odwoławczy podał, że rolnik nie poinformował kierownika biura powiatowego ARiMR w ustawowym terminie o wystąpieniu nadmiernych opadów i podtopieniu łąk w 2007 r. oraz nie dostarczył żadnych dokumentów na potwierdzenie ich wystąpienia i uznania ich za siłę wyższą, a tym samym na zwolnienie rolnika z obowiązku zwrotu pobranych płatności. Kontrola przeprowadzona w 2007 r. ujawniła, że rolnik nie wykosił łąk na części działek, czyli nie prowadził na nich działalności rolniczej. Organ odwoławczy podał, że dla wniosku o płatności za 2004 r. muszą być spełnione łączne dwie przesłanki z art. 49 ust. 4 i ust. 5 rozporządzenia Komisji (WE) nr 2419/2001, zaś dla wniosków złożonych w latach 2005-2007- dwie przesłanki łącznie z art. 73 ust. 4 i ust. 5 rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004. Organ odwoławczy uznał, że rolnik nie działał w dobrej wierze, gdyż jak ustalono w toku kontroli w 2007 r. nie prowadził działalności rolniczej, tj. nie wykosił części łąk w wyniku podtopień. Tym samym nie dochował podjętego zobowiązania ONW. Organ odwoławczy podał, że niniejsze postępowanie poprzedził zawiadomieniem o jego wszczęciu wraz z informacją o możliwości wypowiedzenia się i złożenia wniosków przez stronę oraz poinformował rolnika o możliwości dokonaniu zwrotu nienależnie pobranych płatności.

S A złożył skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie i wniósł o jej uchylenie.

Zarzucił organowi naruszenie:

- art. 49 ust. 5 rozporządzenia Komisji (WE) nr 2419/2001 z dnia 11 grudnia 2001r. oraz art. 73 ust. 5 rozporządzenia Komisji nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004 r. w zw. z art. 8 i art. 9 Kpa z uwagi na upływ czteroletniego okresu na zwrot ww. należności w stosunku do beneficjenta działającego w dobrej wierze;

- art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 Kpa przez dokonanie błędnych ustaleń faktycznych.

Skarżący wskazał, że działał w dobrej wierze składając wnioski o przyznanie płatności ONW w latach 2004-2006. Nieprawidłowości na gruncie skarżącego zostały stwierdzone przez organ w 2007 r. i polegały na podtopieniu łąk z powodu obfitych opadów deszczu. Skarżący podał, że odnośnie płatności ONW za 2007 r. organ wydał decyzję, w której odmówił mu płatności i nałożył sankcję, która została potrącona przez organ z przypadających mu płatności za 2008 r. Skarżący wskazał, że zgodnie z art. 73 ust. 5 rozporządzenia Komisji nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004 r. obowiązek zwrotu otrzymanych płatności, jeśli beneficjent działał w dobrej wierze, ograniczony jest do 4 lat, liczonych od daty płatności do daty pierwszego zawiadomienia rolnika o nieuzasadnionym charakterze danej płatności.

Dyrektor Zachodniopomorskiego Oddziału Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, w odpowiedzi na skargę, wniósł o jej oddalenie.

Sąd wskazał, co następuje:

Skarga jest zasadna.

Spór w sprawie dotyczy zasadności zwrotu pobranych przez rolnika płatności dla obszarów o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW) za lata 2004-2006.

Na podstawie § 9 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 14 kwietnia 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na wspieranie działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania objętej planem rozwoju obszarów wiejskich (Dz. U. Nr 73, poz. 657). Zmniejszenie albo wstrzymanie płatności ONW następuje na podstawie decyzji administracyjnej kierownika biura powiatowego Agencji, z tym że zmniejszenie, o którym mowa w § 6a, następuje w decyzji administracyjnej o przyznaniu płatności ONW.

W przypadku zaniechania działalności rolniczej na działkach rolnych położonych na obszarze ONW w okresie objętym zobowiązaniem, o którym mowa w § 2 ust. 1 pkt 1 albo w § 7 ust. 1 pkt 2 lit. a, producent rolny zwraca:

1) całość płatności ONW, za cały okres jej pobierania, jeżeli zaniechanie to nastąpiło:

a) na wszystkich działkach rolnych położonych na obszarze ONW,

b) na części działek rolnych położonych na obszarze ONW, a łączna powierzchnia działek rolnych, na których nadal jest prowadzona działalność rolnicza, wynosi mniej niż hektar;

2) część płatności ONW, która została przyznana do powierzchni tych działek rolnych, na których nastąpiło to zaniechanie, za cały okres jej pobierania, jeżeli łączna powierzchnia działek rolnych, na których nadal jest prowadzona działalność rolnicza, wynosi co najmniej hektar (§ 9 ust.2).

Płatność ONW nie podlega zwrotowi, jeżeli:

1) zaniechanie, o którym mowa w ust. 2, nastąpiło na skutek zaistnienia chociażby jednej z następujących okoliczności:

a) długotrwała niezdolność do pracy producenta rolnego,

b) wystąpienie klęski żywiołowej,

c) zniszczenie budynków inwentarskich w gospodarstwie rolnym producenta rolnego na skutek ognia lub innych zdarzeń losowych w rozumieniu przepisów o ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnych,

d) wystąpienie choroby zakaźnej zwierząt w gospodarstwie rolnym producenta rolnego,

e) wywłaszczenie nieruchomości, na której są położone działki rolne objęte wnioskiem,

f) rozwiązanie przez wydzierżawiającego umowy dzierżawy gruntów rolnych, na których są położone działki rolne objęte wnioskiem, z powodu zaistnienia okoliczności, za które dzierżawca nie ponosi odpowiedzialności, oraz

2) producent rolny zawiadomił kierownika biura powiatowego Agencji, zgodnie z art. 39 ust. 2 rozporządzenia 817/2004/WE z dnia 29 kwietnia 2004 r. ustanawiającego szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia Rady (WE) nr 1257/1999 w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich z Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej (EFOGR) (Dz. Urz. UE L 153 z 30 kwietnia 2004 r.), o zaistnieniu chociażby jednej z okoliczności wymienionych w pkt 1, na skutek której nastąpiło zaniechanie działalności rolniczej (§ 9 ust.3).

Zwrot nienależnie lub nadmiernie pobranych środków z tytułu płatności ONW następuje w trybie i na zasadach określonych w przepisach o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (§ 9 ust.4).

Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 11 kwietnia 2007 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Wspieranie działalności rolniczej na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW) objętej Planem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. Nr 68, poz. 448 ze zm.), powołane w zaskarżonej decyzji, nie miało zastosowania w niniejszej sprawie, gdyż weszło w życie w dniu 17 kwietnia 2007 r. i utraciło moc w dniu 13 marca 2009 r.

Ustawa z dnia 9 maja 2008 r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (Dz. U. Nr 98, poz. 634) weszła w życie w dniu 24 czerwca 2008 r. Na podstawie art. 47 ww. ustawy, utraciła moc ustawa z dnia 29 grudnia 1993 r. o utworzeniu Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (Dz. U. z 2005 r. Nr 31, poz. 264 ze zm.) Powyższa ustawa nie przewidziała przepisów przejściowych dla kwestii zwrotu nienależnie pobranych środków publicznych przyznanych przed data wejścia w życie ww. ustawy. Ustawa z dnia 27 stycznia 2012 r. o zmianie ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2012 r. poz. 243) z dniem 1 sierpnia 2012 r. wprowadziła na podstawie art. 5, zmianę brzmienia art. 29 ustawy z dnia 9 maja 2008 r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa. Powyższa ustawa nie przewidziała przepisów przejściowych dla kwestii zwrotu nienależnie pobranych środków publicznych przyznanych przed data wejścia w życie ww. ustawy.

Wobec powyższego, w sprawie miał zastosowanie art. 29 ustawy z dnia 9 maja 2008 r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w brzmieniu wprowadzonym ww. ustawa z dnia 27 stycznia 2012 r.

Zgodnie z art. 29 ust. 1 i 2 ustawy o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, kierownik biura powiatowego ARiMR ustala, w drodze decyzji administracyjnej, kwoty nienależnie lub nadmiernie pobranych środków publicznych:

1. pochodzących z funduszy Unii Europejskiej;

2. krajowych, przeznaczonych na :

a) współfinansowanie wydatków realizowanych z funduszy Unii Europejskiej,

b) finansowanie przez Agencję pomocy przyznawanej w drodze decyzji administracyjnej.

Organ odwoławczy podał, że rolnik, składając wniosek o płatności ONW za rok 2004 podpisał oświadczenie, że zobowiązuje się do przestrzegania na obszarze całego gospodarstwa rolnego zwykłej dobrej praktyki rolniczej, zgodnie z przepisami dotyczącymi wspierania działalności rolniczej na obszarach ONW oraz do prowadzenia działalności rolniczej na wszystkich działkach rolnych będących w jego posiadaniu i położonych na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania przez okres 5 lat od dnia otrzymania pierwszej płatności z tytułu wspierania działalności rolniczej na tych terenach. Według organu odwoławczego, rolnik nie dotrzymał tego zobowiązania, gdyż kontrola przeprowadzona w 2007 r. ujawniła, że rolnik nie wykosił na części działek, czyli nie prowadził na nich działalności rolniczej. Ponadto nie poinformował kierownika biura powiatowego ARiMR w ustawowym terminie o wystąpieniu nadmiernych opadów i podtopieniu łąk w 2007 r. oraz nie dostarczył żadnych dokumentów na potwierdzenie ich wystąpienia i uznania ich za siłę wyższą. Tym samym rolnik zobowiązany był do zwrotu pobranych płatności za lata 2004-2006, gdyż nie zaistniały przesłanki zwalniające go z tej odpowiedzialności. Organ odwoławczy wskazał, że nie sposób uznać, że rolnik znajdował się w dobrej wierze.

Sąd nie podzielił ww. stanowiska organu odwoławczego.

Zgodzić należy się z tym, że rolnik zobowiązywał się do zachowania zasad zwykłej dobrej praktyki rolniczej na działkach zgłoszonych do płatności ONW przez okres 5 lat od otrzymania pierwszej płatności.

Wskazać należy jednak, że kontrola w gospodarstwie rolnika w 2007 r. wykryła nieprawidłowość, która dotyczyła wyłącznie 2007 r., tj. niewykoszenia części łąk z powodu nadmiernych opadów. Z uwagi na ww. nieprawidłowości organ w zakresie płatności za 2007 r. odmówił jej przyznania rolnikowi i zastosował sankcję, o którą zostały pomniejszone rolnikowi należne mu płatności za rok 2008. Organ zastosował sankcję administracyjną w stosunku do rolnika zgodną z przepisami wspólnotowymi co do wykrytych nieprawidłowości.

Zgodnie z § 2 ust. 1 ww. rozporządzenia, płatność ONW udziela się producentowi rolnemu:

1) który zobowiąże się do przestrzegania wymagań, o których mowa w art. 14 ust. 2 i 3 rozporządzenia 1257/1999/WE z dnia 17 maja 1999 r. w sprawie wsparcia rozwoju wsi przez Europejski Fundusz Orientacji i Gwarancji Rolnej (EFOiGR), nowelizującego i uchylającego niektóre rozporządzenia (Dz. Urz. WE L 160, z 26.06.1999, ze zm.), oraz

2) jeżeli łączna powierzchnia działek rolnych położonych na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania, zwanych dalej "obszarami ONW", na których jest prowadzona działalność rolnicza, wynosi co najmniej hektar.

Na podstawie art. 14 ust. 1 rozporządzenia nr 1257/1999, rolnicy na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania mogą uzyskać wsparcie w postaci dodatków wyrównawczych. Zgodnie z ust. 2, dodatki wyrównawcze są przyznawane na każdy hektar gruntów użytkowanych rolniczo przez rolników, którzy:

– prowadzą działalność rolniczą na minimalnym areale, który zostanie określony,

– podejmują się prowadzić działalność rolniczą na obszarze o niekorzystnych warunkach gospodarowania, przez przynajmniej pięć lat od pierwszej wypłaty dodatku wyrównawczego, oraz

– stosują zwykłą dobrą praktykę rolniczą, zgodną z potrzebą ochrony środowiska naturalnego i utrzymania terenów wiejskich, w szczególności poprzez zrównoważoną gospodarkę rolną.

Powyższe, zdaniem Sądu, świadczy jedynie o tym, że ww. trzy warunki powinny być przez rolnika spełnione w ramach ubiegania się o płatność za konkretny rok gospodarczy. Zobowiązanie dotyczące 5 letniego okresu prowadzenia działalności rolniczej oznacza jedynie konieczność prowadzenia przez rolnika tej działalności przez wskazany okres. Niezachowanie przez rolnika zasad dobrej praktyki rolniczej w tym czasie związane jest z możliwością pomniejszenia lub odmowy przyznania mu przez organ płatności za konkretny rok wraz z ewentualnym zastosowaniem sankcji administracyjnej.

Zdaniem Sądu, błędny jest pogląd organu, że wykrycie ww. nieprawidłowości w 2007 r. było jednoznaczne z zaniechaniem działalności rolniczej przez skarżącego w rozumieniu § 9 ust. 2 ww. rozporządzenia i skutkowało obowiązkiem zwrotu pobranych płatności ONW za lata 2004-2006.

Zdaniem Sądu, ww. przepis dotyczy sytuacji, gdy zostało ujawnione zaniechanie prowadzenia działalności rolniczej co do działek, na które w określonych latach przyznano rolnikowi płatności, lecz zaniechanie to musi wystąpić w tychże latach. Inaczej mówiąc, wykryte nieprawidłowości w 2007 r. musiałby dotyczyć lat ubiegłych. Z zawartej w aktach decyzji odmawiającej płatności za 2007 r. nie wynika, żeby wykryte nieprawidłowości – niewykoszenie łąk istniało w latach poprzedzających złożenie wniosku o przyznanie płatności za 2007 r. Zastosowanie sankcji administracyjnej z uwagi na wykryte nieprawidłowości wyklucza, zdaniem Sądu, zastosowanie zwrotu pobranych wcześniej płatności zwłaszcza w sytuacji, gdy ww. nieprawidłowości nie dotyczyły lat, za które płatności zostały pobrane.

Według Sądu, kwestia dobrej wiary wynikająca z art. 49 ust. 4 i ust. 5 rozporządzenia Komisji (WE) nr 2419/2001 dla wniosku o płatności za 2004 r., zaś dla wniosków złożonych w latach 2005-2007 z art. 73 ust. 4 i ust. 5 rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004 nie miała w sprawie zastosowania.

Z wyżej wymienionych przepisów wynikało, że zwrot płatności nie występuje, gdy przyznanie płatności nastąpiło na skutek błędu organu i gdy rolnik nie mógł tego błędu wykryć. Taka sytuacja nie wystąpiła w niniejszej sprawie. W związku z tym nie ma do skarżącego zastosowania przepis dotyczący przedawnienia prawa do żądania zwrotu nienależnie pobranych płatności przez organ. Przepis ten przewidywał brak możliwości dokonaniu zwrotu, gdy okres między datą płatności a datą pierwszego powiadomienia beneficjenta przez właściwe władze o nieuzasadnionym charakterze danej płatności jest dłuższy niż 10 lat. Jednakże jeśli beneficjent działał w dobrej wierze, okres wskazany wyżej jest ograniczony do 4 lat. Ww. przepis miałby zastosowanie, jak wyżej wskazano, gdyby wykryte w 2007 r. nieprawidłowości dotyczyły lat poprzednich. Wówczas należało by rozważyć kwestię dobrej wiary.

Wyżej wskazane uchybienia miały wpływ na wynik sprawy z powodu naruszenia przez organ administracji § 9 ust. 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 14 kwietnia 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na wspieranie działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania objętej planem rozwoju obszarów wiejskich.

Przy ponownym rozpoznaniu sprawy, organ administracyjny zobowiązany jest do uwzględnienia wskazań Sądu zaprezentowanych powyżej i umorzenia postępowania administracyjnego oraz zwrotu uiszczonych przez rolnika środków pieniężnych na podstawie decyzji organ pierwszej instancji z dnia 24 czerwca 2013 r. wraz z odsetkami.

Zgodnie z art. 29 ust. 7 i 8 ustawy o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, do należności, o których mowa w ust. 1, stosuje się odpowiednio przepisy działu III ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60, ze zm.), dalej "op", z wyjątkiem przepisów dotyczących umarzania należności, odraczania płatności, rozkładania płatności na raty oraz zaokrąglania należności. Uprawnienia organu podatkowego określone w ustawie, o której mowa w ust. 7, przysługują organowi, o którym mowa w ust. 2, tj. kierownikowi biura powiatowego ARiMR.

Powyższe oznacza, że wpłata dokonana w dniu 7 marca 2013 r. przez rolnika na podstawie ww. decyzji organu pierwszej instancji winna być uznana za nadpłatę zgodnie ze stosowanym odpowiednio art. 72 § 1 pkt 1 op. Zwrot tak rozumianej nadpłaty winien nastąpić na podstawie 77 § 4 op. Zgodnie z art. 78 § 1 i § 3 pkt 1 op nadpłata podlega oprocentowaniu w wysokości równej wysokości odsetek za zwłokę pobieranych od zaległości podatkowych od dnia powstania nadpłaty, tj. od dnia 7 marca 2013 r.

Wobec powyższego, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit.a i art. 135 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji. Orzeczenie o zakresie wykonywania zaskarżonej decyzji oparto o art. 152 P.p.s.a. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 P.p.s.a., zasądzając na rzecz skarżącego kwotę [...] zł tytułem uiszczonego wpisu sądowego.