Wyrok WSA w Gorzowie Wlkp., sygn. akt II SA/Go 1047/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp.
Data orzeczenia: 2017-03-29 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6136 Ochrona przyrody
Hasła tematyczne: Nieruchomości
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono postanowienie I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 83 a
journal: Dz.U. 2015 poz 1651
law: Ustawa z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody - tekst jedn.
article: art. 7 , art. 77. art. 152 § 1
journal: Dz.U. 2016 poz 23
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 124 ust. 1 i 1 a
journal: Dz.U. 2015 poz 1774
law: Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp. w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sławomir Pauter Sędziowie Sędzia WSA Aleksandra Wieczorek Sędzia WSA Adam Jutrzenka – Trzebiatowski (spr.) Protokolant st. sekr. sąd. Agata Przybyła po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 marca 2017 r. sprawy ze skargi E spółki z o.o. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie wstrzymania wykonania decyzji uchyla zaskarżone postanowienie i poprzedzające je postanowienie Wójta Gminy z dnia [...] r., nr [...].


UZASADNIENIE

Wójt Gminy postanowieniem z dnia [...] lipca 2016 r. nr [...] – powołując się na art. 83 a ustawy z dnia 16 kwietnia 2004r. o ochronie przyrody ( t.j. Dz. U. z 2015 r. poz.1651 ze zm. – określanej dalej jako u.o.p.) oraz art. 152 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego ( t.j. Dz. U. z 2016 r. poz. 23 – określanej dalej jako k.p.a.) - postanowił wstrzymać z urzędu wykonanie swej decyzji z dnia [...] czerwca 2016 r. nr [...] zezwalajacej Et S. A., działającej w imieniu E spółki z o.o., na usunięcie drzew: 2 szt. dębu szypułkowego o obwodzie pni: 17 cm i 21 cm, 2 szt. czeremchy amerykańskiej o obwodzie pni: 16 cm i 22 cm, 1 szt. głogu jednostkowego o obwodzie pnia 17 cm, 1 szt. brzozy brodawkowatej o obwodzie pnia 16 cm, 1 szt. topoli osiki o obwodzie pnia 75 cm, z nieruchomości położonej w miejscowości [...], oznaczonej numerem działki [...], stanowiącej własność M. i W. małż. M..

W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ wskazał, że przyczyną wstrzymania wykonania decyzji Wójta Gminy z dnia [...] czerwca 2016 r. stanowi uzyskanie od W.M. w dniu 19 lipca 2016 r. informormacji, że wniósł on za pośrednictwem Wojewody skargę do Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim na decyzję organu II instancji, tj. decyzję Wojewody z dnia [...] listopada 2015 r. nr [...] (prawidłowo powinno być z dnia [...] lutego 2016 r. nr [...]) utrzymującą w mocy decyzję Starosty [...] z dnia [...] listopada 2015 r. ograniczającą sposób użytkowania nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...]. Strona postępowania przedłożyła ponadto organowi kserokopię postanowienia Wojewody nr [...] wstrzymującą z urzędu wykonanie wspomnianej powyżej decyzji Wojewody z dnia [...] lutego 2016 r.

Jako podstawę postanowienia organ wskazał art. 152 § 1 k.p.a., zgodnie z którym organ administracji publicznej właściwy w sprawie wznowienia postępowania wstrzyma z urzędu lub na żądanie strony wykonanie decyzji, jeżeli okoliczności sprawy wskazują na prawdopodobieństwo uchylenia decyzji w wyniku jej wznowienia.

Zażalenie na powyższe postanowienie wniósł inwestor E spółka z o.o., domagając się uchylenia zaskarżonego postanowienia i zarzucając mu naruszenie :

- art. 152 § 1 k.p.a. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i przyjęcie, że zachodzi przesłanka wstrzymania wykonalności decyzji Starosty i w konsekwencji uznanie, że okoliczności sprawy wskazują na prawdopodobieństwo uchylenia decyzji w wyniku wznowienia postępowania, w postaci konieczności uprzedniego rozstrzygnięcia (zagadnienia wstępnego) skargi na decyzję Starosty z dnia [...] listopada 2015 r. w przedmiocie ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości, podczas gdy skarżący dysponuje również ostateczną decyzją zezwalającą na niezwłoczne zajęcie nieruchomości, objętej niniejszym postępowaniem z rygorem natychmiastowej wykonalności, przesądzającej o jego prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane i możliwości uzyskania decyzji zezwalającej na wycinkę drzew pojedynczych,

- art. 7 i 77 k.p.a. poprzez niewyjaśnienie w sposób dokładny stanu faktycznego i prawnego sprawy oraz przyjęcie, że pomimo prawnie wiążącej (stanowiącej prawo do dysponowania gruntem na cele budowlane na potrzeby inwestycji) ostatecznej decyzji zezwalającej na niezwłoczne zajęcie nieruchomości z rygorem natychmiastowej wykonalności, skarżący w praktyce nie posiadał prawa do dysponowania gruntem na cele budowlane, co w ocenie organu prowadzi do konieczności wstrzymania wykonania decyzji dotyczącej zezwolenia na wycięcie drzew

Spółka wskazała, że nie podziela stanowiska organu, że sądowa kontrola decyzji wydanej w trybie art. 124 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami ( t.j. Dz. U z 2015 r., poz. 1774 ze zm. – określanej dalej jako u.g.n.) może przesądzać o konieczności wstrzymania wykonania przedmiotowej decyzji w trybie art. 152 § 1 k.p.a. Podkreśliła, że pomimo wniesienia skargi jako inwestor nadal posiada tytuł prawny do gruntu w postaci ostatecznej decyzji (niezaskarżonej do sądu administracyjnego) wydanej w trybie art. 124 ust. 1a u.g.n. zezwalającej na niezwłoczne zajęcie nieruchomości. Podkreśliła, że legitymowanie się przez inwestora tytułem prawnym do dysponowania nieruchomością na cele budowlane (objęcie nieruchomości w posiadanie) stanowi niezbędną przesłankę do wydania takiej decyzji. Ponadto zdaniem skarżącej organ I instancji prowadząc postępowanie nie wyjaśnił w sposób dokładny stanu faktycznego i prawnego sprawy naruszając art. 7 i 77 k.p.a. Pominął bowiem fakt istnienia w obrocie prawnym wspomnianej decyzji zezwalającej na niezwłoczne zajęcie nieruchomości z rygorem natychmiastowej wykonalności. Jednocześnie organ zastosował tryb wstrzymania wykonania decyzji poza ewentualną procedurą wznowienia postępowania, która nie została wszczęta ani na wniosek, ani z urzędu.

Postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2016 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze – działając na podstawie art. 138§ 1 pkt 1 k.p.a. - utrzymało w mocy zaskarżone postanowienie.

W uzasadnieniu Kolegium - powołując się na treść art. 152 § 1 k.p.a. oraz na stanowisko doktryny oraz orzecznictwa - wyjaśniło, że zarzut wnoszącego zażalenie, iż organ I instancji zastosował tryb wstrzymania wykonania decyzji poza ewentualną procedurą wznowienia postępowania, jest niezasadny, bowiem przepis art. 152 § 1 k.p.a. nie uzależnia możliwości wstrzymania wykonania decyzji od jednoczesnego wydania postanowienia o wznowieniu postępowania. Jak wskazuje doktryna, postanowienie o wstrzymaniu wykonania decyzji można wydać zarówno przed wydaniem postanowienia o wznowieniu postępowania, w fazie wszczęcia postępowania wznowieniowego, łącznie z postanowieniem o wznowieniu, jak i w fazie postępowania rozpoznawczego.

Ponadto organ odwoławczy przywołując treść art. 124 ust. 1 a u.g.n. oraz art. 108 k.p.a. wskazał, że decyzja zezwalająca na niezwłoczne zajęcie nieruchomości jest rozstrzygnięciem zależnym od decyzji ograniczającej sposób korzystania z tej nieruchomości. Taki charakter decyzji, o której mowa w art. 124 ust. 1a u.g.n. (stanowiącej przykład decyzji związanej) skutkuje tym, że traci ona swoją podstawę w następstwie wyeliminowania z obrotu prawnego decyzji podjętej w oparciu o art. 124 ust. 1 u.g.n. Podjęcie decyzji na podstawie art. 124 ust. 1a u.g.n. poprzedzone musi być stwierdzeniem, że w obrocie prawnym istnieje wydana wcześniej decyzja zobowiązująca właściciela (lub użytkownika wieczystego bądź osobę, które sługują inne prawa rzeczowe do nieruchomości) do udostępnienia nieruchomości. Obie decyzje są wydane w graniach tej samej sprawy. Wstrzymanie wykonania tylko decyzji ograniczającej sposób korzystania z nieruchomości bez wstrzymania wykonania decyzji o niezwłocznym zajęciu nieruchomości niweczy sens tej instytucji.

Odnosząc powyższe uwagi do stanu faktycznego badanej sprawy Kolegium wskazało, że decyzja Wójta Gminy z dnia [...] czerwca 2016 r. zezwalająca na usunięcie drzew wydana została związku z decyzją Starosty z dnia [...] listopada 2015 r. nr [...], ograniczającą sposób korzystania z nieruchomości gruntowej — działki nr [...], w ten sposób, że zezwoliła E sp. z o.o. na przeprowadzenie przez tę nieruchomość napowietrznej linii energetycznej i związany z tym wstęp na nieruchomość w celu wykonania w obszarze pasa technologicznego prac budowlanych i montażowych. Do prac związanych z przygotowaniem trenu pod budowę Wójt Gminy zaliczył usunięcie drzew i krzewów kolidujących z projektowaną inwestycją. Decyzja Starosty, stanowiąca podstawę udzielenia zezwolenia na usunięcie drzew została utrzymana w mocy decyzją Wojewody z dnia [...] lutego 2016 r. nr [...]. Jednak w związku z wniesieniem przez W.M. do WSA w Gorzowie Wlkp. skargi na tę decyzję, Wojewoda, na podstawie art. 9 u.g.n., wstrzymał z urzędu wykonanie swojej decyzji. Z kolei nieprawomocnym wyrokiem z 29 czerwca 2016 r., II SA/G 344/16, WSA w Gorzowie Wielkopolskim uchylił decyzję Wojewody z dnia [...] lutego 2016 r. oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty z dnia [...] listopada 2015 r. Skoro więc stanowiąca podstawę wydania zezwolenia na usunięcie drzew decyzja wyeliminowana została z obrotu prawnego - mimo, iż wyżej wskazany wyrok WSA nie jest prawomocny - to zasadnym było wstrzymanie przez Wójta Gminy wykonania swojej decyzji zezwalającej na usunięcie drzew z terenu nieruchomości oznaczonej nr działki [...]. Okoliczności sprawy wskazują bowiem na prawdopodobieństwo uchylenia decyzji w wyniku wznowienia postępowania na podstawie wskazanej w art. 145 § 1 pkt 8 k.p.a.

Kolegium wyjaśniło jednocześnie, że nie podziela poglądu skarżącego, iż w obrocie prawnym pozostaje decyzja zezwalająca na niezwłoczne zajęcie nieruchomości z rygorem natychmiastowej wykonalności, tj. decyzja Starosty z dnia [...] listopada 2015 r., utrzymana w mocy decyzją Wojewody z dnia [...] lutego 2016 r. Decyzja ta wydana została na podstawie art. 124 ust. 1a u.g.n., jest tzw. decyzją związaną i traci swoją podstawę w następstwie wyeliminowania z obrotu prawnego decyzji podjętej oparciu o art. 124 ust. 1 u.g.n. W rozpatrywanej sprawie decyzja wydana na podstawie art. 124 ust. 1 u.g.n. została wyeliminowana z obrotu prawnego. W konsekwencji organ nie uwzględnił zarzutu naruszenia art 7 i 77 k.p.a.

E spółka z o.o., reprezentowana przez pełnomocnika, wniosła do WSA w Gorzowie Wlkp. skargę na powyższe postanowienie z dnia [...] sierpnia 2016 r. Samorządowego Kolegium Odwoławczego (błędnie jedynie przywołując przedmiot rozstrzygnięcia, pochodzący z innej skargi tego podmiotu) na inne postanowienie, będące również przedmiotem kontroli przez sąd, domagając się jego uchylenia, a także uchylenia poprzedzającego go postanowienia Wójta Gminy z dnia [...] lipca 2016 r. nr [...].

Powołując się na art. 145 § 1 pkt lit a i c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm. – określanej dalej jako p.p.s.a.) skarżąca zarzuciła powyższemu postanowieniu naruszenie :

- art. 152 § 1 k.p.a., poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i przyjęcie, że zachodzi przesłanka wstrzymania wykonalności decyzji o zezwoleniu na wycinkę drzew z powodu innego niezakończonego prawomocnie postępowania sądowoadministracyjnego.

- art. 7 i 77 k.p.a., poprzez niewyjaśnienie w sposób dokładny stanu faktycznego i prawnego sprawy oraz przyjęcie, że pomimo prawnie wiążącej (stanowiącej prawo do dysponowania gruntem na potrzeby inwestycji) ostatecznej decyzji zezwalającej na niezwłoczne zajęcie nieruchomości z rygorem natychmiastowej wykonalności, inwestor nie posiada prawa dysponowania nieruchomością na cele wykonania wycinki drzew i krzewów, co w ocenie organu prowadzi do konieczności wstrzymania wykonania decyzji o wycince drzew i krzewów z nieruchomości;

- art. 124 ust 1 i 1a u.g.n. oraz art. 83 ust 1 pkt 1 u.o.p. poprzez błędną wykładnię i w związku z tym przyjęcie, że ostateczna decyzja wydana na podstawie art. 124 ust. 1 a u.g.n. nie stanowi samodzielnej podstawy prawnej dysponowania nieruchomością na cele budowlane oraz że spełnia kryterium posiadania i zastępuje zgodę właściciela nieruchomości, a tym samym jest samodzielną podstawą prawną dysponowania nieruchomością uzasadniającą uprawnienie do wystąpienia o uzyskanie zgody na wycinkę drzew i krzewów z nieruchomości, poprzedzającą wykonywanie prac budowlano - montażowych linii na podstawie art. 83 ust 1 w zw. z art. 83b ust 1 u.o.p.

Spółka wyjaśniła, że Wojewoda wprawdzie wstrzymał wykonanie decyzji z dnia [...] lutego 2016r. Nr [...], a WSA w Gorzowie Wielkopolskim wyrokiem z dnia 29 czerwca 2016 r., sygn. akt II SA/Go 344/16) uchylił decyzję Wojewody z dnia [...] lutego 2016 r. oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty z dnia [...] listopada 2015 r. wydane w przedmiocie ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości, jednakże postępowanie sądowoadministracyjne nie zostało wobec przedmiotowej decyzji prawomocnie zakończone, bowiem w dniu 17 sierpnia 2016 r. wniesiono na powyższy wyrok skargę kasacyjną do NSA. Tymczasem organy administracji obu instancji na podstawie błędnego twierdzenia, że wobec związania decyzji z art. 124 ust 1a u.g.n. z decyzją z art. 124 ust 1 u.g.n. i uchylenia tej ostatniej, decyzja o niezwłocznym zajęciu nie ma zastosowania. Istnienie prawdopodobieństwa prawomocnego wyeliminowania w odrębnym postępowaniu sądowoadministracyjnym decyzji z art. 124 ust 1 u.g.n. z obrotu prawnego uzasadnia zdaniem organów wstrzymanie wykonania decyzji w sprawie zezwolenia na usunięcie drzew i krzewów pojedynczych na podstawie art. 152 1 § k.p.a.

Ponadto skarżąca podkreśliła, iż postępowanie w sprawie zezwolenia na wycinkę drzew i krzewów nie zostało zakończone ostateczną decyzją, a procedura wznowienia postępowania, w tym zastosowania art. 152 § 1 k.p.a. dotyczy decyzji ostatecznych. W tej sytuacji zastosowanie wstrzymania wykonania rażąco narusza art. 152 § 1 k.p.a.

Błędna ocena prawna zawarta w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia Kolegium – zdaniem skarżącej - wynika również z niewłaściwej wykładni i oceny tego, że nie dysponuje ona uprawnieniami do nieruchomości w związku z zaskarżeniem i uchyleniem decyzji o ograniczeniu korzystania z nieruchomości z art. 124 ust 1 u.g.n . Skarżący posiada uprawnienie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, tj. ostateczną, prawomocną decyzję zezwalającą na niezwłoczne zajęcie nieruchomości wydaną na podstawie art. 124 ust 1a u.g.n .przesądzającą o jego prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane i o możliwości uzyskania decyzji zezwalającej na wycinkę drzew pojedynczych. W świetle powyższego nie zaistniały podstawy do wstrzymania wykonania decyzji organu I instancji o zezwoleniu na wycinkę drzew i krzewów. Związanie decyzji z art. 124 ust 1 i art. 124 ust 1a u.g.n. dotyczy związania tych decyzji przy wydaniu, wydanie tej pierwszej implikuje wydanie zezwolenia na niezwłoczne zajęcie, a po wydaniu decyzje te podlegają niezależnemu zaskarżaniu, wstrzymaniu wykonania, a niezależny byt decyzji z art. 124 ust. 1a u.g.n. utrzymuje się do czasu prawomocnego wyeliminowania decyzji o ograniczeniu sposobu korzystania z nieruchomości, co dopiero umożliwia jej wzruszenie na podstawie art. 145 § 1 pkt 8 k.p.a. w trybie wznowienia postępowania.

W odpowiedzi na skargę organ, podtrzymując swoje stanowisko wyrażone w zaskarżonym postanowieniu, wniósł o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje :

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2016 r., poz. 1066) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zakres tej kontroli wyznacza art. 134 § 1 p.p.s.a. stanowiący, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Zgodnie natomiast z art. 145 § 1 p.p.s.a., uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie decyzji następuje, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania, inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy. Przedmiotem kontroli w niniejszej sprawie jest postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] sierpnia 2016r. utrzymujące w mocy postanowienie Wójta Gminy z dnia [...] lipca 2016 r. o wstrzymaniu wykonania decyzji z dnia [...] czerwca 2016 r. nr [...] zezwalającej E sp. z o.o. na usunięcie drzew z nieruchomości położonej w miejscowości [...], oznaczonej geodezyjnie jako działka nr [...], stanowiącej własność M. i W. małż. M..

Mając na uwadze powyższy zakres kognicji Sąd uznał, iż zaskarżone postanowienie oraz postanowienie organu I instancji dotknięte są wadami prawnymi w stopniu uzasadniającym ich wyeliminowanie z obrotu prawnego. Podstawą wydania postanowienia o wstrzymaniu wykonania decyzji stanowił art. 152 § 1 k.p.a., zgodnie z którym organ administracji publicznej właściwy w sprawie wznowienia postępowania wstrzyma z urzędu lub na żądanie strony wykonanie decyzji, jeżeli okoliczności sprawy wskazują na prawdopodobieństwo uchylenia decyzji w wyniku wznowienia postępowania. Sąd podziela stanowisko organu, iż istotnie z art. 152 § 1 k.p.a. nie wynika uzależnienie dopuszczalności wstrzymania wykonania decyzji od wszczęcia postępowania w sprawie. Organ zatem może wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania decyzji przed wydaniem postanowienia o wszczęciu postępowania, o którym mowa w art. 149 §1 k.p.a. Postanowienie to może być zatem wydane w fazie wszczęcia postępowania, równocześnie z postanowieniem o wszczęciu postępowania, jak i w fazie postępowania rozpoznawczego (por. B. Adamiak /w/ B. Adamiak, J. Borkowski, K.p.a. Komentarz, C.H.Beck 2016, t. 2 do art. 152, M. Jaśkowska /w/ M. Jaśkowska, A. Wróbel, Komentarz aktualizowany do k.p.a., LEX 2016, t. 1 do art.152 , T. Kiełkowski, H. Knysiak-Molczyk /red./,K.p.a. Komentarz, WK 2015, t. 3 do art. 152, wyrok WSA w Łodzi z dnia 5 sierpnia 2011 r., sygn. akt II SA/Łd 619/11, LEX nr 864347, wyrok WSA w Rzeszowie z dnia 19 marca 2013 r., II SA/Rz 1103/12, LEX nr 1329199, wyrok WSA w Warszawie z dnia 1 października 2012 r., sygn. akt IV SA/Wa 873/12). Nie zmienia to jednak, iż organy administracji wstrzymując wykonanie decyzji winny mieć na uwadze, że jest to instytucja przewidziana w rozdziale 12 działu II k.p.a., regulującego wznowienie postępowania. Konstatacja ta ma doniosłe konsekwencje w niniejszej sprawie, które nie zostały dostatecznie rozważone przez organy obu instancji. Zważyć bowiem należy, iż wznowienie postępowania może dotyczyć jedynie ostatecznej decyzji, co wynika wprost z art. 145 § 1 k.p.a. W związku z tym nie można wydać postanowienia o wstrzymaniu wykonania decyzji w sytuacji, gdy decyzja nie ma jeszcze przymiotu ostateczności. W niniejszej sprawie niewątpliwie na dzień wydania postanowienia o wstrzymaniu przez Wójta Gminy, decyzja, której dotyczyło to wstrzymanie nie była jeszcze ostateczna. Ze zwrotnych poświadczeń odbioru decyzji z dnia [...] czerwca 2016 r. nr [...] znajdujących się w aktach administracyjnych wynika, iż została ona doręczona M. i W. małżonkom M. w dniu 5 sierpnia 2016 r.(k. 50 i 51 akt administracyjnych). Brak w aktach natomiast dowodu doręczenia tej decyzji podmiotowi działającemu w imieniu wnioskodawcy. Załączone do akt zwrotne poświadczenie odbioru przez ten podmiot (k. 52 akt administracyjnych) nie dotyczy decyzji o wskazanym powyżej numerze. Ponadto brak jest jakichkolwiek ustaleń co do tego, czy którakolwiek ze stron złożyła odwołanie od powyższej decyzji. W związku z tym nie sposób również ustalić, czy na dzień wydawania postanowienia przez organ odwoławczy ([...] sierpnia 2016 r. ) decyzja z dnia [...] czerwca 2016 r. miała przymiot ostateczności. Stąd też należało uznać, iż organy obu instancji nie dokonując ustaleń w tym zakresie nie podjęły wszystkich niezbędnych czynności do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy, naruszając tym samym art. 7 i 77 § 1 k.p.a. Przy czym trzeba podkreślić, iż sąd administracyjny bada legalność zaskarżonego aktu według stanu faktycznego i prawnego na dzień jego wydania oraz na podstawie materiału dowodowego zebranego w toku postępowania administracyjnego ( por. wyrok NSA z dnia 21 stycznia 2015 r., sygn. akt I GSK 900/13, wyrok NSA z dnia 12 lutego 2013 r., sygn. akt II OSK 1908/11 ), a tym samym nie jest uprawniony do uwzględnienia okoliczności, iż po wydaniu zaskarżonego postanowienia, wspomniana decyzja ewentualnie stała się ostateczna. Ponadto należy zauważyć, iż określenie prawdopodobieństwa uchylenia decyzji, o którym mowa w art. 152 § 1 k.p.a. powinno polegać na podaniu przesłanki wznowieniowej, która w ocenie organu może mieć zastosowanie w sprawie, a następnie jej uzasadnienia, oczywiście po przeanalizowaniu całego dotychczas zebranego materiału dowodowego (por. wyrok NSA z dnia 15 września 2016 r., sygn. akt II OSK 3060/14, wyrok WSA w Krakowie z dnia 28 maja 2014 r., sygn. akt II SA/Kr 559/14). W niniejszej sprawie organ I instancji zaniechał całkowicie rozważań w tym zakresie, natomiast organ odwoławczy odwołał się do podstawy wznowienia postępowania wskazanej w art. 145 § 1 pkt 8 k.p.a. Przepis ten stanowi, iż w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli decyzja została wydana w oparciu o inną decyzję lub orzeczenie sądu, które następnie zostało uchylone lub zmienione. Tą inną decyzją - zdaniem organu odwoławczego - jest decyzją Wojewody z dnia [...] lutego 2016r. Nr [...] utrzymująca w mocy decyzję Starosty z [...] listopada 2015 r. nr [...], wydaną na podstawie art. 124 ust. 1 u.g.n., ograniczającą sposób korzystania z nieruchomości gruntowej — działki nr [...], która została uchylona wraz z decyzją organu I instancji wyrokiem WSA w Gorzowie Wlkp. z dnia 29 czerwca 2016 r. , sygn. akt II SA/Go 344/16. Wyrok ten jest jednak nieprawomocny, a w konskwencji nie wywiera on jeszcze skutku wyeliminowania z obrotu prawnego zaskarżonego aktu prawnego (por. J.P. Tarno, P.p.s.a. Komentarz, LexisNexis 2011, pkt 1 do art. 152). W przypadku uchylenia decyzji wyrokiem sądu administracyjnego, przesłanka z art. 145 § 1 pkt 8 k.p.a wchodzi w grę po uprawomocnieniu się tego wyroku. Orzeczenie o niewykonywaniu decyzji nie oznacza usunięcia jej z obrotu prawnego. Jest rozstrzygnięciem z dziedziny wykonalności decyzji, która pozostaje w obrocie prawnym ( por. wyrok NSA z dnia z dnia 10 marca 2016 r., sygn. akt I OSK 1760/14). Podkreślić należy, iż przepis art. 152 § 1 p.p.s.a. powoduje jedynie zawieszenie skutków uchylonego aktu do czasu uprawomocnienia się wyroku.

W kontekście powyższych rozważań nie jest zatem możliwe wstrzymanie wykonania decyzji, jeśli podstawa wznowienia postępowania jeszcze się nie zaktualizowała, a jest jedynie przejawem antycypacji stanu prawnego, który może, ale nie musi zaistnieć.

W ocenie Sądu - w świetle powyższych uwag co do skutków nieprawomocnego wyroku wydanego w sprawie o sygn. akt I SA/Go 344/16 - nietrafne są również wnioski organu odwoławczego wskazujące na utratę bytu prawnego decyzji zezwalającej skarżącej spółce na niezwłoczne zajęcie nieruchomości, położonej w miejscowości [...], oznaczonej geodezyjnej jako działka nr [...], wydanej na podstawie art. 124 ust. 1 a u.g.n. ( decyzja Starosty z dnia z dnia [...] listopada 2015 r., nr [...] utrzymana w mocy decyzją Wojewody z dnia [...] lutego 2016 r., nr [...]), a to w związku z uchyleniem wspomnianej decyzji Wojewody z dnia [...] lutego 2016 r., nr [...] utrzymującej w mocy decyzję Starosty z dnia [...] listopada 2015 r. [...] ograniczającą sposób korzystania z opisanej powyżej nieruchomości.

Rację ma organ, iż decyzja wydana w oparciu o art. 124 ust. 1a u.g.n. jest decyzją ściśle związaną z decyzją, o której mowa w art. 124 ust. 1 u.g.n., tj. decyzją ograniczającą sposób korzystania z nieruchomości. Z brzmienia powołanych przepisów wynika bowiem, że zezwolenie na niezwłoczne zajęcie nieruchomości może zostać udzielone tylko po uprzednim wydaniu decyzji ograniczającej sposób korzystania z nieruchomości. Tak więc podjęcie decyzji w trybie art. 124 ust. 1a u.g.n. poprzedzone musi być stwierdzeniem, że w obrocie prawnym istnieje wydana wcześniej decyzja zobowiązująca właściciela (lub użytkownika wieczystego bądź osobę, której przysługują inne prawa rzeczowe do nieruchomości) do udostępnienia nieruchomości. Oznacza to, że decyzja umożliwiająca zajęcie nieruchomości jest rozstrzygnięciem zależnym od decyzji zobowiązującej do jej udostępnienia, tj. ograniczającej sposób korzystania z nieruchomości. Innymi słowy decyzja o niezwłocznym zajęciu nieruchomości wydawana w trybie art. 124 ust. 1a u.g.n. ma charakter subsydiarny w stosunku do decyzji o zezwoleniu na ograniczenie prawa własności unormowanej w art.124 ust.1 u.g.n. Taki charakter decyzji, o której mowa w art. 124 ust. 1a u.g.n. skutkuje tym, że traci ona podstawę swego bytu prawnego w następstwie skutecznego wyeliminowania z obrotu prawnego decyzji podjętej w oparciu o art. 124 ust. 1 u.g.n. (por. postanowienie NSA z dnia 3 lutego 2015 r. o sygn. I OZ 8/15, publ. LEX nr 1628672; postanowienie WSA w Białymstoku z dnia 12 czerwca 2014r. o sygn. II SA/Bk 526/14, publ. LEX nr 1491176; wyrok WSA w Olsztynie z dnia 5 czerwca 2014r. o sygn. II SA/Ol 247/14, publ. LEX nr 1479364; wyrok WSA w Szczecinie z dnia 8 maja 2014 r., sygn. II SA/Sz 1489/13, publ. LEX nr 1467940 ). Jakkolwiek warunkiem wydania decyzji na podstawie art. 124 ust. 1a u.g.n. jest uprzednie ograniczenie sposobu korzystania z nieruchomości na podstawie art. 124 ust. 1 u.g.n., jednakże wbrew twierdzeniom organu obie decyzje wydawane są w oparciu o odrębne przesłanki, w odrębnych postępowaniach i podlegają odrębnemu zaskarżeniu (por. wyrok NSA z dnia 7 września 2016 r., sygn.. akt I OSK 1853/15).

W niniejszej sprawie jednak nie doszło do skutecznego wyeliminowania z obrotu prawnego decyzji Starosty [...] z dnia [...] listopada 2015 r. ograniczającej sposób użytkowania nieruchomości. Nie powoduje tego – z przyczyn wyżej wskazanych - nieprawomocny wyrok WSA w Gorzowie Wlkp. z dnia 29 czerwca 2016 r., sygn. akt II SA/Go 344/16. Z tych samych powodów nie powoduje również takiego skutku postanowienie Wojewody z dnia [...] czerwca 2016 r. [...] wydane na podstawie art. 9 u.g.n., wstrzymujace wykonanie decyzji z dnia [...] lutego 2016 r., nr [...].

W orzecznictwie trafnie się podkreśla, iż wstrzymanie wykonania decyzji wydanej na podstawie art. 124 ust. 1 u.g.n. nie stoi na przeszkodzie wydania decyzji, określonej w art. 124 ust. 1 a u.g.n. Wstrzymanie wykonania decyzji o ograniczeniu prawa własności nie ma jakiegokolwiek wpływu na wykonanie decyzji o niezwłocznym zajęciu nieruchomości. Nie ma też jakiegokolwiek związku z ostatecznością - czy też jej brakiem - decyzji o ograniczeniu. Celem tego unormowania jest umożliwienie wydania decyzji o niezwłocznym zajęciu w sytuacji, kiedy pierwotna decyzja o ograniczeniu nie jest jeszcze wykonalna ( por. wyrok NSA z dnia 16 marca 2016 r., sygn. akt I OSK 1990/15).

W konskewncji powyższego należało uznać, iż pozostaje nadal w obrocie jako ostateczna decyzja Starosty z dnia z dnia [...] listopada 2015 r., nr [...] wydana na podstawie art. 124 ust. 1 a u.g.n., utrzymana w mocy decyzją Wojewody z dnia [...] lutego 2016 r., nr [...]. Ta ostatnia decyzja nie została zaskarżona do sądu administracyjnego. Ewentualne wyeliminowanie z obrotu prawego decyzji o ograniczeniu sposobu korzystania z nieruchomości będzie prowadziło do uchylenia decyzji o zajęciu nieruchomości, to jednak – jak już wspomniano - stanowi sferę skutków prawnych przyszłych i niepewnych, i nie może powodować paraliżu procesu inwestycyjnego. Podkreślić bowiem należy, iż ratio legis przepisu art. 124 ust. 1a u.g.n., było przyśpieszenie rozpoczęcia i realizacji inwestycji liniowych, istotnych z punktu widzenia interesu społecznego, umożliwiając niezwłoczne zajęcie nieruchomości w granicach wyznaczonych decyzją ograniczającej sposób korzystania z nieruchomości, bez potrzeby oczekiwania na wynik kontroli instancyjnej lub sądowej decyzji wydanej na podstawie art.124 ust. 1 a u.g.n.( por. postanowienie NSA z dnia 14 października 2016 r., sygn. akt I OZ 1019/16, wyrok WSA w Szczecinie z dnia 5 września 2012 r., sygn. akt II SA/Sz 607/12). Decyzja wydana na podstawie art. 124 ust. 1 a u.g.n. stanowi samodzielną podstawę do rozpoczęcia procedury mającej na celu przeprowadzenie prac inwestycyjnych, ale oczywiście w zakresie rozstrzygniętym w decyzji o ograniczeniu sposobu korzystania z nieruchomości (por. postanowienie NSA z dnia 3 lutego 2015 r., sygn. akt I OZ 8/15).

Organy administracji dokonując wykładni art. 124 ust. 1 i 1 a. u.g.n. błędnie zatem oceniły relacje zachodzące między tymi przepisami oraz decyzjami wydanymi na ich podstawie, w kontekście sytuacji procesowej wynikłej z zaskarżenia do sadu administracyjnego jedynie decyzji wydanej na podstawie art. 124 ust. 1 u.g.n.

W świetle powyższych rozważań pozbawione podstaw było wstrzymanie decyzji na podstawie art. 152 § 1 k.p.a. w związku z podstawą wznowieniową określoną w art. 145 § 1 pkt 8 k.p.a.

Poza kognicją sądu w niniejszej sprawie pozostawała natomiast merytoryczna zgodność z prawem decyzji stanowiącej przedmiot postępowania wznowieniowego. Należy to bowiem do rozstrzygnięcia kończącego wznowione postępowanie (por. wyrok NSA z dnia 23 lutego 2012 r., sygn. akt II OSK 2353/10)

Mając na uwadze powyższe naruszenia przepisów postępowania, tj. art. 7, 77 § 1, art. 152 § 1 k.p.a., które mogły mieć istotny wpływ na wynik postępowania oraz naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 124 ust. 1 i 1 a u.g.n., które miały wpływ na wynik postępowania, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a. i art. 135 p.p.s.a. uchylił zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie Wójta Gminy.

Ponownie rozpoznając sprawę organy administracji uwzględnią przedstawioną powyżej ocenę prawną, którą są związane zgodnie z art. 153 p.p.s.a.