Wyrok NSA, sygn. akt I OSK 1163/05
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2006-09-12 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6035 Opłaty i kary za przejazd pojazdem nienormatywnym
Hasła tematyczne: Drogi publiczne
Skarżony organ: Generalny Dyrektor Dróg Krajowych i Autostrad
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 184
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Barbara Adamiak (spr.) Sędziowie Wojciech Chróścielewski NSA Marek Stojanowski Protokolant Iwona Sadownik po rozpoznaniu w dniu 12 września 2006 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej M. B., K. B. i W. B. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 15 czerwca 2005 r. sygn. akt VI SA/Wa 2186/04 w sprawie ze skargi M. B., K. B. i W. B. na decyzję Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad z dnia [...] nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za przejazd pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia oddala skargę kasacyjną


UZASADNIENIE

M. B., K. B. i W. B. wnieśli skargę na decyzję Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad z dnia [...] nr [...] utrzymującą w mocy wcześniejszą decyzję z dnia [...] nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej w wysokości 14.280 zł za przejazd pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia.

Generalny Dyrektor Dróg Krajowych i Autostrad w odpowiedzi na skargę wnosił o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 15 czerwca 2005 r. sygn. akt VI SA/Wa 2186/04, po rozpoznaniu sprawy ze skargi M. B., K. B. i W. B. na decyzję Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad z [...] nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za przejazd pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia, oddalił skargę. W uzasadnieniu Sąd wywodził, że nie stwierdził, aby decyzja Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad z [...] oraz poprzedzająca ją decyzja z [...] zostały wydane z naruszeniem prawa. Art. 13 ust. 2a i 2b ustawy z dnia 21 mara 1985 r. o drogach publicznych (Dz.U. z 2000 r. Nr 71, poz. 838 ze zm.) stanowi, iż za przejazd po drogach publicznych bez zezwolenia pojazdów o masie, naciskach osi lub wymiarach przekraczających wielkości określone w odrębnych przepisach pobiera się kary pieniężne w wysokości określonej w załączniku do ustawy.

W momencie dokonywania kontroli, tj. w dniu 28 listopada 2002 r., dopuszczalne naciski na osie pojazdu określało rozporządzenie Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 1 kwietnia 1999 r. w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia (Dz.U. Nr 44, poz. 432 ze zm.).

W trakcie kontroli przeprowadzonej w dniu 28 listopada 2002 r. na drodze krajowej nr 5 w miejscowości [...] pojazdu stanowiącego własność skarżących, stwierdzono przekroczenie dopuszczalnego nacisku na drugiej osi pojazdu o 34,38 kN.

Z wyjaśnień Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad wynika, że na stanowisku ważenia w miejscowości [...], gdzie dokonano kontroli, znajdują się specjalnie wyprofilowane rynny, w których bezpośrednio przed kontrolą umieszcza się wagi przenośne. W ten sposób wszystkie koła pojazdu znajdują się na jednym poziomie i pozwala to zrezygnować z podkładek pod koła. Tak urządzone miejsce ważenia istnieje już do 2001 r.

Do akt administracyjnych załączone zostały świadectwa legalizacji wag, którymi dokonano pomiaru oraz protokół z pomiaru pochylenia terenu na stanowisku ważenia pojazdów w miejscowości [...] na drodze krajowej nr 5 wraz ze szkicem pomiaru pochylenia terenu.

W ocenie Sadu, w świetle zebranego w sprawie materiału dowodowego, nie ma podstaw do kwestionowania prawidłowości dokonanego pomiaru.

Zarzut podniesiony w skardze przez pełnomocnika skarżących, że w momencie dokonywania kontroli i orzekania przez organ administracji brakowało przepisów wykonawczych określających szczegółowe warunki jakim powinny odpowiadać wagi samochodowe, a istniejące Zarządzenie Prezesa Głównego Urzędu Miar, wydane bez podstawy prawnej, utraciło moc 30 czerwca 2002 r., należy uznać za nietrafny.

Wagi, którymi dokonano pomiaru posiadały świadectwa legalizacji na podstawie przepisów metrologicznych w prowadzonych zarządzeniem nr 40 Prezesa Głównego Urzędu Miar z dnia 23 grudnia 1994 r.

Przepisy metrologiczne zostały wydane przez Prezesa Głównego Urzędu Miar na podstawie delegacji ustawowej zawartej w art. 8 ustawy z dnia 3 kwietnia 1993 r. – Prawo o miarach (Dz.U. Nr 55, poz. 248).

W celu dostosowania do zasad określonych w Konstytucji RP odnośnie źródeł powszechnie obowiązującego prawa, art. 8 ustawy z dnia 3 kwietnia 1993 r. – Prawo o miarach został zmieniony przez art. 47 pkt 3 ustawy z dnia 22 grudnia 2000 r. o zmianie niektórych upoważnień ustawowych do wydawania aktów normatywnych oraz o zmianie niektórych ustaw (Dz.U. Nr 120, poz. 1268) w ten sposób, że upoważnienie do wydania przepisów wykonawczych w formie rozporządzenia odnośnie przyrządów pomiarowych podlegających kontroli metrologicznej przyznane zostało Radzie Ministrów. Jednocześnie jednak w art. 78 tej ustawy zawarty został zapis, że akty wydane na podstawie upoważnień ustawowych zmienionych tą ustawą zachowują moc do czasu ich zastąpienia przez akty wydane na podstawie niniejszej ustawy.

Oznacza to, że mocą tej ustawy wprowadzone zostało prawo stosowania przepisów dotychczasowych, w tym także zarządzeń, do czasu wydania nowych aktów wykonawczych.

Następnie art. 8 ustawy z dnia 3 kwietnia 1993 r. – Prawo o miarach został zmieniony przez art. 11 ustawy z dnia 21 grudnia 2001 r. o zmianie ustawy o organizacji i trybie pracy Rady Ministrów oraz o zakresie działania ministrów, ustawy o działach administracji rządowej oraz o zmianie niektórych ustaw (Dz.U. Nr 154, poz. 1800), który przyznał upoważnienie do wydania przepisów wykonawczych w drodze rozporządzenia odnośnie przyrządów pomiarowych podlegających kontroli metrologicznej ministrowi właściwemu do spraw gospodarki. Art. 51 tej ustawy zawierał unormowanie, że do czasu wydania przepisów wykonawczych na podstawie upoważnień zmienianych niniejszą ustawą, nie dłużej jednak niż do dnia 30 czerwca 2002 r., zachowują moc przepisy dotychczasowe, jeżeli nie są sprzeczne z tą ustawą.

Zarówno Rada Ministrów jak i minister właściwy do spraw gospodarki nie wydali stosownych rozporządzeń wykonawczych odnośnie przyrządów pomiarowych podlegających kontroli metrologicznej na podstawie delegacji ustawowej zawartej w art. 8 ustawy z dnia 3 kwietnia 1993 r. – Prawo o miarach.

Wagi, których użyto w czasie kontroli przeprowadzonej w dniu 28 listopada 2002 r., posiadały jednak świadectwa legalizacji wystawione w dniu 28 listopada 2001 r. z datą ważności do dnia 31 grudnia 2003 r.

W momencie orzekania przez organ administracji w sprawie obowiązywała już ustawa z dnia 11 maja 2001 r. – Prawo o miarach (Dz.U. Nr 63, poz. 636 ze zm.), która w art. 29 zawiera uregulowanie, że do czasu wejścia w życie przepisów wykonawczych prawna kontrola metrologiczna odbywa się na podstawie przepisów dotychczasowych, nie dłużej jednak niż przez 1 rok od dnia wejścia w życie ustawy.

Biorąc pod uwagę powyższe uregulowania, w ocenie Sądu, brak podstaw do kwestionowania podstawy prawnej legalizacji wag, którymi dokonano pomiaru.

Art. 61 ust. 2 i ust. 3 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. – Prawo o ruchu drogowym (Dz.U. z 2003 r. Nr 58, poz. 515 ze zm.) nakłada obowiązek takiego umieszczenia ładunku na pojeździe, aby nie powodował przekroczenia dopuszczalnych nacisków osi pojazdu na drogę oraz był zabezpieczony przed zmianami położenia.

Okoliczność, że przy nieprzekroczonej dopuszczalnej masie całkowitej pojazdu stwierdzono przekroczenie dopuszczalnych nacisków osi pojazdu wskazuje na złe rozmieszczenie ładunku na pojeździe, ewentualnie jego przemieszczenie się w czasie transportu.

Kara pieniężna za przekroczenie dopuszczalnego nacisku osi pojazdu została wymierzona skarżącym na podstawie Załącznika Nr 1 do ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych, w wysokości zgodnej z tym Załącznikiem.

M. B., K. B., W. B. wnieśli od wyroku skargę kasacyjną zaskarżając wyrok w całości. Skargę kasacyjną oparli na zarzucie rażącego naruszenia prawa materialnego przez:

1) błędną wykładnię art. 29 ustawy z 11 maja 2001 r. – Prawo o miarach (Dz.U. Nr 63, poz. 636 ze zm.),

2) niewłaściwe zastosowanie prawa materialnego, tj. przepisów ustawy z 11 maja 2001 r. – Prawo o miarach (Dz.U. Nr 63, poz. 636 ze zm.) oraz na jej podstawie nieobowiązującego zarządzenia Prezesa Głównego Urzędu Miar nr 40 z 23 grudnia 1994 r. (Dz. Urz. Miar i Probiernictwa Nr 10, poz. 26) lub zarządzenia nr 39 Głównego Urzędu Miar z 22 grudnia 2000 r. jako jednej z podstaw materialnoprawnych zaskarżonego orzeczenia.

Na tych podstawach wnosili o:

1) uchylenie zaskarżonego wyroku oraz poprzedzających go decyzji Głównego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad i umorzenie postępowania,

2) zasądzenie od Głównego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad na rzecz skarżących kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych za obie instancje.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 183 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. W sprawie nie występują, enumeratywnie wyliczone w art. 183 § 2 powołanej ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, przesłanki nieważności postępowania sądowoadministracyjnego. Z tego względu, przy rozpoznaniu sprawy Naczelny Sąd Administracyjny związany był granicami skargi kasacyjnej.

Skarga kasacyjna nie została oparta na usprawiedliwionych podstawach. Zaskarżona do sądu administracyjnego decyzja nie była wydana na podstawie art. 29 ustawy z 11 maja 2001 r. – Prawo o miarach (Dz.U. Nr 63, poz. 636 ze zm.), jak i również innych przepisach tej ustawy. Podstawą materialnoprawną zaskarżonej do sądu administracyjnego decyzji nie były też przepisy zarządzenia Prezesa Głównego Urzędu Miar nr 40 z 23 grudnia 1994 r., jak i zarządzenia nr 39 Prezesa Głównego Urzędu Miar z 22 grudnia 2000 r. Podstawą materialnoprawną decyzji był art. 13 ust. 2a i 2b ustawy z 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (tekst jedn. Dz.U. z 2000 r. Nr 71, poz. 838 ze zm.). Na tej podstawie oparł kontrolę legalności decyzji w zaskarżonym wyroku sąd administracyjny.

W tym stanie rzeczy, skoro skarga kasacyjna nie została oparta na usprawiedliwionych podstawach, na mocy art. 184 powołanej ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji.