Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt IV SA/Wr 462/22
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2022-12-29 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6149 Inne o symbolu podstawowym 614
Hasła tematyczne: Oświata
Skarżony organ: Rektor Uniwersytetu/Politechniki/Akademii
Treść wyniku: *Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 93
journal: Dz.U. 2020 poz 85
law: Ustawa z dnia 20 lipca 2018 r. Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce - t.j,

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Katarzyna Radom (sprawozdawca), Sędziowie: Sędzia WSA del. Tomasz Judecki, Sędzia WSA Ewa Kamieniecka, po rozpoznaniu w Wydziale IV na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 29 grudnia 2022 r. ze skargi M.K. na decyzję Rektora Uniwersytetu Wrocławskiego z dnia 28 maja 2021 r. nr DSS.5401.5.2021.BS w przedmiocie odmowy przyznania stypendium socjalnego: uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Rektora Uniwersytetu Wrocławskiego z dnia 16 marca 2021 r. nr WPAE.5401.183.2021.AR.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją Rektor Uniwersytetu Wrocławskiego, w wyniku ponownego rozpoznania sprawy, utrzymał w mocy orzeczenie wydane przez ten sam organ w dniu 16 marca 2021 r. odmawiające przyznania M. K. stypendium socjalnego na semestr letni roku 2020/2021.

Jak wynikało z akt sprawy wnioskiem z dnia 25 lutego 2021 r. Skarżący wystąpił o przyznanie stypendium socjalnego na wskazany okres. Powołaną na wstępie decyzją Rektor Uniwersytetu Wrocławskiego, działając jako organ I instancji, odmówił żądaniu Strony. W uzasadnieniu powołał się na art. 93 ust. 2 pkt 1 w zw. z art. 86 ust. 1 i art. 87 ust. 1 ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce (Dz.U. z 2020r., poz. 85 ze zm., dalej u.p.s.w.n.) oraz § 7 ust. 2 pkt 1 w zw. z § 2 ust. 1 pkt 1 Regulaminu świadczeń dla studentów Uniwersytetu Wrocławskiego stanowiącego Załącznik nr 1 do Zarządzenia Rektora Uniwersytetu Wrocławskiego nr 86/2019 z dnia 11 czerwca 2019 r. w sprawie wprowadzenia regulaminu świadczeń dla studentów Uniwersytetu Wrocławskiego (dalej: Regulamin). Wskazał, że zgodnie z podaną podstawą prawna możliwość ubiegania się o świadczenia w ramach studiów – niezależnie od ich rodzaju i długości trwania, jak też uczelni, na których są odbywane – nie może przekroczyć sześciu lat, tj. łącznie 54 miesięcy, liczonych w okresach od dnia 1 października do dnia 30 czerwca. Okres ten biegnie od momentu rozpoczęcia studiów po raz pierwszy, a w przypadku przerwania studiów i ponownego ich podjęcia, liczenie wskazanego okresu jest kontynuowane. Przerwa w nauce wliczana jest do okresu sześciu lat o ile dana osoba posiadała status studenta. Do okresu, od którego zależą prawa do omawianych świadczeń wlicza się także okresy studiowania przed dniem 1 października 2019 r.

W dalszych wywodach organ wskazał, że Skarżący w treści wniosku podał, że rozpoczął studia pierwszego stopnia na kierunku fizjoterapia w Państwowej Wyższej Szkole Zawodowej w Pile w listopadzie 2011 r., następnie został skreślony z listy studentów w sierpniu 2012 r., co daje osiem miesięcy studiów, liczone od 1 października do 30 czerwca. We wrześniu 2012 r. Skarżący rozpoczął studia pierwszego stopnia na kierunku ekonomia w Państwowej Wyższej Szkole Zawodowej w Pile, a w sierpniu 2013 r. został skreślony z listy studentów na tym kierunku, co daje 9 miesięcy liczone od dnia 1 października do dnia 30 czerwca. W październiku 2013 r. Skarżący rozpoczął studia na kierunku przedsiębiorczość i inwestycje na Uniwersytecie Szczecińskim, a w październiku 2014 r. został skreślony z listy studentów, co daje 10 miesięcy, liczone w okresach od dnia 1 października do dnia 30 czerwca. Następnie w październiku 2016 r. Skarżący rozpoczął jednolite studnia magisterskie na kierunku prawo na Uniwersytecie Wrocławskim i zgodnie z systemem USOS studiuje do dziś, czyli łącznie 42 miesiące, liczone do marca 2021r. Ponieważ od dnia rozpoczęcia studiów po raz pierwszy do dnia 1 marca 2021 r. upłynął już okres sześciu lat organ nie znalazł podstaw do przyznania wnioskowanego świadczenia.

Rozstrzygając sprawę – na wniosek o ponowne jej rozpoznanie – organ nie znalazł podstaw do zmiany przyjętego stanowiska. Powołując się na dane z systemu POL-on oraz oświadczenie Skarżącego w przedmiocie okresów studiowania organ wskazał, że okres studiowania przez Skarżącego przekroczył sześć lat. Co w świetle dokonanej przez organ wykładni spornych w sprawie przepisów wyklucza przyznanie prawa do stypendium. Na poparcie swych racji organ przywołał stanowisko Ministerstwa Nauki i Szkolnictwa Wyższego (przedstawione na stronach internetowych Ministerstwa), stwierdzające, że dla przyznania świadczeń nie ma znaczenia okres ich pobierania stypendium ale okres studiowania, który nie może przekroczyć sześciu lat posiadania statusu studenta.

W skardze Strona zarzucała naruszenie art. 93 ust. 2 pkt 1 u.p.s.w.n., przez błędną wykładnię polegającą na uznaniu, że wskazany w przepisie termin sześciu lat dotyczy okresu pobierania nauki przez studenta oraz że wynosi on 54 miesiące, podczas gdy prawidłowa jego wykładnia winna prowadzić do wniosku, że wskazany okres sześciu lat odnosi się do czasu pobierania świadczeń w ramach pomocy materialnej oraz że wynosi sześć pełnych lat kalendarzowych, a zatem 72 miesiące. Skarżący zarzucał także naruszenie przepisów prawa materialnego § 7 ust. 2 Regulaminu w zw. z art. 95 ust. 1 pkt 1-4 u.p.s.w.n. poprzez niewłaściwe zastosowanie przepisu Regulaminu sprzecznego z normą ustawową, tj. art. 93 ust. 2 pkt 1 i art. 95 ust. 1 pkt 1-4 u.p.s.w.n. W zakresie naruszenia prawa procesowego Strona wskazała na naruszenie art. 7, art. 77 § 1 w zw. z art. 107 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2021 r., poz. 735 ze zm., dalej k.p.a.), poprzez zaniechanie czynności zmierzających do ustalenia przez jaki okres Skarżący rzeczywiście korzystał z pomocy materialnej.

Wnioskował o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz o zasądzenie na rzecz Strony kosztów postępowania.

W uzasadnieniu Skarżący odwołując się do wykładni językowej art. 93 ust. 2 pkt 1 u.s.w.n. wywodził, że sześcioletni okres, o którym mowa w przepisie winien być odnoszony do okresu pobierania świadczeń, a nie studiowania. Na poparcie swych racji przywołał poglądy judykatury. Pogląd ten jest zgodny z intencją ustawodawcy, co wywodził z uzasadnienia projektu ustawy. Skarżący negował także stanowisko wywodzące, że sześcioletni okres, o którym mowa w przepisie wynosi 54 miesiące, obejmujące miesiące pobierania nauki, okres ten wynosi 72 miesiące, czyli sześć lat kalendarzowych. Zatem nawet jeśli przyjąć pogląd organu, że chodzi o sześć lat studiowana, to okres nauki Skarżącego nie przekroczył 72 miesięcy (wyniósł 69 miesięcy), co uprawnia go do świadczeń. Odnosząc się do podanego w decyzji pisma Ministerstwa Skarżący wskazał, że nie stanowi ono źródła prawa. Dalej wywodził, że zapisów ustawowych nie może modyfikować Regulamin, co także uzasadnił Skarżący odwołaniem się do poglądów orzecznictwa.

W odpowiedzi na skargę organ wnosząc o jej oddalenie podtrzymał dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje:

Na wstępie trzeba wskazać, że zakres kontroli sprawowanej przez wojewódzkie sądy administracyjne określa ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. 2022 r. poz. 2492 ze zm.), stanowiąc w art. 1 § 1 i § 2, że sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W ramach tej kontroli sąd stosuje środki przewidziane w art. 145 -150 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2022 poz. 329 ze zm. dalej: p.p.s.a.). Sąd uchyla zaskarżoną decyzję, jeśli stwierdzi, że wydano ją z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy lub z naruszeniem prawa procesowego, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy - art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i lit. c p.p.s.a.

Skarga jest uzasadniona, co nakazywało uchylenie orzeczeń organów obu instancji, gdyż przeprowadzona w nich wykładnia przepisu prawa – art. 93 ust. 2 u.p.s.w.n. - nie jest prawidłowa,

W sprawie nie jest sporne, że na podstawie raportu ze Zintegrowanego Systemu Informacji o Szkolnictwie Wyższym i Nauce POL-on oraz oświadczenia samej Strony wynikało, że okres studiowania przekroczył wskazywany przez organ okres 54 miesięcy łącznego pobierania nauki. Jak wynika z akt sprawy Skarżący rozpoczął studia pierwszego stopnia w listopadzie 2011 r. na kierunku fizjoterapia w Państwowej Wyższej Szkole Zawodowej w Pile w listopadzie 2011 r., z listy studentów został skreślony w sierpniu 2012 r. Zatem na tym kierunku studiował osiem miesięcy, co organ wyliczał od dnia 1 października do dnia 30 czerwca. We wrześniu 2012 r. Skarżący podjął studia pierwszego stopnia na kierunku ekonomia w Państwowej Wyższej Szkole Zawodowej w Pile, z listy studentów został wykreślony w sierpniu 2013 r. (zgodnie z przyjętymi przez organ kryteriami studiował dziewięć miesięcy). W październiku 2013 r. Skarżący rozpoczął studia na kierunku przedsiębiorczość i inwestycje na Uniwersytecie Szczecińskim, a w październiku 2014 r. został skreślony z listy studentów (co daje 10 miesięcy studiowania). Następnie w październiku 2016 r. Skarżący rozpoczął jednolite studnia magisterskie na kierunku prawo na Uniwersytecie Wrocławskim i zgodnie z systemem USOS studiował tam nadal, co do dnia rozpoznawania sprawy, tj. 1 marca 2021 r. dawało 42 miesiące studiowania. Zatem łączny okres studiów na wszystkich kierunkach i uczelniach wyniósł 69 miesięcy.

Okoliczność ta jednak, wbrew zapatrywaniu organów obu instancji, nie wpływa na prawo do Strony do wnioskowanego świadczenia. Sąd nie podziela bowiem wykładni art. 93 ust. 2 pkt 1 u.p.s.w.n., przedstawionej w decyzjach organów obu instancji, a zrównujących okres przyznawania świadczeń z sześcioletnim okresem studiowania. Organy błędnie przyjęły, że pojęcie "przysługiwania świadczenia" jest tożsame z określeniem "posiadania statusu studenta". Tymczasem takie rozumienie tego pojęcia nie wynika z treści cytowanego przepisu. Wobec braku ustawowej definicji pojęcia "świadczenie przysługuje", jakie zostało użyte w art. 93 ust. 2 pkt 1 u.p.s.w.n., należało je odczytywać zgodnie ze znaczeniem jakie nadaje mu języku potoczny ("przysługiwać" to "należeć się komuś z mocy ustawy, prawa, przywileju" - Słownik Języka Polskiego PWN pod red. W. Doroszewskiego) i odnosić do świadczenia, które zostało przyznane studentowi po spełnieniu wszystkich kryteriów.

W związku z tym dla biegu okresu, o którym mowa w omawianym przepisie, ma znaczenie to czy student występował o świadczenie i czy zostało mu ono przyznane, tj. czy pobierał świadczenie. Zwrócić należy uwagę, że zgodnie z art. 86 ust. 1 u.p.s.w.n. student może jedynie ubiegać się o przyznanie wskazanego w nim świadczenia, ponieważ sam status studenta nie powoduje powstania uprawnienia do uzyskania danego świadczenia. I tak, art. 87 u.p.s.w.n. wskazuje przesłanki ubiegania się o stypendium socjalne, art. 89 u.p.s.w.n. warunki uzyskania stypendium dla osób niepełnosprawnych, art. 90 u.p.s.w.n. warunki przyznania zapomogi, art. 91 u.p.s.w.n. warunki stypendium rektora, a art. 359 u.p.s.w.n. warunki uzyskania stypendium ministra. Oznacza to, że aby świadczenie z katalogu pomocy materialnej dla studentów przysługiwało, wnioskodawca musi mieć status studenta, złożyć stosowny wniosek oraz spełnić dodatkowe warunki przewidziane dla danej kategorii pomocy finansowej.

Zatem sześcioletni okres, o którym mowa w art. 93 ust. 2 pkt 1 u.p.s.w.n. należy odnosić do okresu, w którym student spełnia przesłanki otrzymywania pomocy finansowej określonej w ustawie i jednocześnie jest beneficjentem takiej pomocy.

Mając na uwadze powyższe rozważania nie sposób zrównać znaczenia pojęcia "przysługiwania świadczenia", o którym mowa w ustawie Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce z pojęciem "przysługiwania możliwości ubiegania się o świadczenie" w związku z posiadaniem statusu studenta, jak przyjął to organ w niniejszej sprawie. Analogiczny pogląd zaprezentowany został m.in. w wyrokach: Wojewódzkich Sądów Administracyjnych w Szczecinie z dnia 10 czerwca 2020 r., sygn. akt II SA/Sz 222/20; w Gdańsku z dnia 26 sierpnia 2020 r., sygn. akt III SA/Gd 461/20; w Warszawie z dnia 10 marca 2021 r., sygn. akt II SA/Wa 2166/20, w Krakowie z dnia 15 listopada 2021 r., sygn. akt 688/21 oraz w wyrokach Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 15 czerwca 2021 r. sygn. akt III OSK 4082/21 i z dnia 1 października 2021 r. sygn. akt III OSK 3967/21, wszystkie orzeczenia dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, dalej: CBOSA).

Powyższa wykładnia znajduje nadto odzwierciedlenie w treści uzasadnienia rządowego projektu ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce, w którym wskazano, że "realizując cel wynikający z art. 70 ust. 4 Konstytucji RP, w projekcie ustawy zawarto regulacje pozwalające na pobieranie stypendiów i zapomóg do momentu uzyskania wykształcenia wyższego, ale nie dłużej niż przez 6 lat". Sześcioletni okres, o którym mowa w art. 93 ust. 2 pkt 1 u.p.s.w.n., powiązano zatem bezpośrednio z pobieraniem świadczenia, a nie z posiadaniem statusu studenta przez osobę ubiegającą się o jedną z form pomocy materialnej. Równocześnie w ustawie Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce nie zawarto przepisu ograniczającego lub wyłączającego prawo do świadczeń ze względu na posiadanie statusu studenta przez okres dłuższy niż sześć lat. Sytuacje, w których studentowi nie przysługuje prawo do stypendium lub kiedy wygasa decyzja o przyznaniu świadczenia zostały wyczerpująco unormowane w przepisach art. 93 ust. 2 pkt 2 oraz art. 94 ust. 2 u.p.s.w.n., przy czym żadna z tych regulacji nie wiąże prawa do stypendium z nadmiernie długim okresem studiowania (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 15 czerwca 2021 r., sygn. akt III OSK 4082/21; z dnia 7 lipca 2021 r., sygn. akt III OSK 3596/21; z dnia 8 lipca 2021 r., sygn. akt III OSK 3913/21; z dnia 1 października 2021 r., sygn. akt III OSK 3967/21; z dnia 3 listopada 2021 r., sygn. akt III OSK 4304/21, wszystkie orzeczenia dostępne w CBOSA).

Przedstawioną wyżej wykładnię art. 93 ust. 2 pkt 1 u.p.s.w.n. potwierdza wynik wykładni art. 93 ust. 4 u.p.s.w.n. Ustawodawca w art. 93 ust. 4 u.p.s.w.n. wyraźnie stanowi, że student "może otrzymać świadczenie przez 6 lat" a nie, że będzie mógł ubiegać się oświadczenie przez okres 6 lat. Ustawodawca jednoznacznie przyjął w tym przepisie, że chodzi nie tyle o prawo do ubiegania się o stypendium dla osób niepełnosprawnych, ale o możliwość jego "otrzymania", nie dłużej niż przez okres sześciu lat, oczywiście tylko na jednym kolejnym kierunku studiów. Ponadto nie można wiązać początku tego okresu sześcioletniego z momentem rozpoczęcia studiów przez niepełnosprawnego studenta ubiegającego się o przyznanie pomocy, bowiem z samym statusem studenta ustawa nie wiąże przysługiwania, to jest otrzymywania świadczeń stypendialnych. Zatem nie sposób uznać, że to z momentem rozpoczęcia studiów zaczyna biec okres sześciu lat ograniczający czas przysługiwania stypendium stosownie do art. 93 ust. 4 u.p.s.w.n. (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 1 października 2021 r., sygn. akt III OSK 3967/21, dostępne w CBOSA).

Nie można zatem, jak błędnie przyjął w niniejszej sprawie organ administracji, wiązać początku tego okresu sześcioletniego z momentem rozpoczęcia studiów przez studenta ubiegającą się o przyznanie pomocy. Skoro bowiem z samym statusem studenta ustawa nie wiąże przysługiwania, to jest otrzymywania świadczeń stypendialnych, to nie sposób uznać, że to z momentem rozpoczęcia studiów zaczyna biec okres sześciu lat ograniczający czas przysługiwania stypendium stosownie do art. 93 ust. 2 pkt 1 u.p.s.w.n. Sąd podziela prezentowany w orzecznictwie pogląd, że "przysługiwanie świadczenia" to pobieranie świadczenia, które rzeczywiście studentowi przysługiwało. Okres sześciu lat z art. 93 ust. 2 pkt 1 u.p.s.w.n. należy liczyć od momentu uzyskania świadczenia w postaci stypendium, a skoro jest to świadczenie okresowe, wypłacane co miesiąc, to okres sześciu lat upłynie po 72 miesiącach otrzymywania stypendium. Taki sposób liczenia tego okresu wynika z tego, że zgodnie z art. 92 ust. 1 u.p.s.w.n. stypendia są przyznawane na semestr albo na rok akademicki i wypłacane przez okres do 10 miesięcy w roku. Rok akademicki trwa pięć szóstych roku kalendarzowego, student nie ma prawa do otrzymania żadnych świadczeń przez jedną szóstą roku. W konsekwencji nie można uznać, że prawo do świadczeń przysługuje mu przez cały rok kalendarzowy. Istotne jest też to, że ustawodawca w art. 93 ust. 2 pkt 1 u.p.s.w.n. nie posłużył się pojęciem roku akademickiego (jak np. w przepisie art. 92 ust. 1 i 2 u.p.s.w.n.), tylko kalendarzowego. Zatem zabieg ustawodawcy należy uznać za świadomy. Irrelewantne zatem jest, przez jaki okres wnioskowane stypendium student mógł otrzymywać, bowiem istotne jest to w jakim okresie to stypendium mu przysługiwało i je przyznano oraz, że rzeczywiście je pobrał. Dotyczy to takiego świadczenia uzyskanego także na innych kierunkach studiów i innych uczelniach oraz na podstawie przepisów poprzednio obowiązującej ustawy z 27 lipca 2005 r. Prawo o szkolnictwie wyższym (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 15 czerwca 2021 r., sygn. akt III OSK 4082/21; z dnia 7 lipca 2021 r., sygn. akt III OSK 3596/21; z dnia 8 lipca 2021 r., sygn. akt III OSK 3913/21; z dnia 1 października 2021 r., sygn. akt III OSK 3967/21; z dnia 3 listopada 2021 r., sygn. akt III OSK 4304/21, wszystkie dostępne w CBOSA).

Sąd podziela także zarzut skargi, że postanowienia Regulaminu nie mogą uchylać, czy modyfikować zapisów ustawy w zakresie okresu przyznawania świadczeń.

Niezależnie od powyższego, wskazać należy, że wbrew stanowisku organu brak jest podstaw do uwzględniania jakichkolwiek innych okresów sprzed daty wejścia w życie art. 86 – 95 p.u.s.w.n., tj. sprzed 1 października 2019 r., przy wyliczaniu sześcioletniego okresu przysługiwania przedmiotowego świadczenia (co organy błędnie odnosiły do okresu studiowania). Zgodnie bowiem z art. 1 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 3 lipca 2018 r. Przepisy wprowadzające ustawę Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce (Dz. U. z 2018 r., poz. 1669 ze zm.), powołane przepisy p.u.s.w.n. obowiązują od dnia 1 października 2019 r. w przypadku stypendium socjalnego, stypendium dla osób niepełnosprawnych, zapomogi i stypendium rektora.

Brak jest jednocześnie przepisów przejściowych, z których wynikałaby wola ustawodawcy zaliczania do ww. sześcioletniego okresu świadczeń, o których mowa w ustawie z dnia 27 lipca 2005 r. Prawo o szkolnictwie wyższym (Dz.U. z 2017 r., poz. 2183 ze zm.), czy też ewentualnych innych świadczeń. Gdyby taka była intencja ustawodawcy, to zostałoby to uregulowane wprost w ustawie.

Przepisy rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 20 czerwca 2002 r. w sprawie "Zasad techniki prawodawczej" (Dz. U. z 2016 r., poz. 283) w § 30 ust. 1 i ust. 2 pkt 3 i 4 nakazują uregulowanie stosunku nowych przepisów do praw, obowiązków bądź czynności powstałych na podstawie uprzednio obowiązujących regulacji. Taki przepis nie został zamieszczony w p.u.s.w.n., co należy poczytywać jako brak prawnego znaczenia nabycia praw przewidzianych w ustawie z dnia 27 lipca 2005 r. dla uprawnień określonych w ustawie z dnia 30 lipca 2018 r. W konsekwencji za jedyną prawidłową wykładnię art. 93 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. należy uznać rozpoczęcie liczenia okresu przysługiwania świadczeń od dnia wejścia w życie przepisów o pomocy materialnej w tej ustawie (v. K. Lewecki, Wykładnia nowego ograniczenia w przyznawaniu stypendiów dla studentów, [w:] Doradztwo podatkowe. Biuletyn Instytutu Studiów Podatkowych, nr 1/2020, Warszawa 2020, ISSN 1427-2008).

W świetle powyższego nie można zaaprobować poglądu, wedle którego zastosowanie art. 93 ust. 2 pkt 1 p.u.s.w.n. może być rozszerzone i objąć swym zakresem okres sprzed wejścia w życie tego zapisu, co mogłoby się wiązać z wliczeniem do okresu sześcioletniego stypendiów przysługujących na podstawie poprzednio obowiązującej ustawy. Odwołując się bowiem do wypracowanych przez doktrynę i orzecznictwo reguł intertemporalnych należy zaznaczyć, że zasadą jest działanie ustawy nowej na przyszłość, gdyż przy braku odmiennej regulacji (a z taką sytuacją mamy do czynienia w analizowanym przypadku) przepisy nowe nie mogą mieć wstecznego oddziaływania (lex retro non agit). Odstępstwo od zasady niedziałania prawa wstecz stanowiącej jeden z istotnych elementów państwa prawnego, jakkolwiek dopuszczalne (wyroki Trybunału Konstytucyjnego: z dnia 7 lutego 2001r. sygn. akt K 27/00, z dnia 3 października 2001 r. sygn. akt K 27/01) nie może być domniemywane, lecz musi każdorazowo wynikać z konkretnej wypowiedzi ustawodawcy.

Zgodnie zatem z ogólną zasadą prawa intertemporalnego, w razie wątpliwości czy należy stosować ustawę dawną czy nową, pierwszeństwo ma ustawa nowa. Zasada ta tłumaczona jest domniemaniem, że ustawa nowa powinna być lepszym odbiciem aktualnych stosunków normatywnych, bardziej dostosowanym do aktualnego stanu prawnego. Jest ona wyrazem woli ustawodawcy powziętej później niż wola ustawodawcy, której wyrazem był wcześniejszy akt normatywny (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 15 września 2010 r., sygn. akt II FSK 1100/10, dostępne w CBOSA). Wskazany sposób rozwiązywania sporów intertemporalnych zgodny jest z orzecznictwem Trybunału Konstytucyjnego (por. orzeczenie z dnia 11 kwietnia 1994 r. sygn. akt K 10/93, publ. OTK 1994/1/7), według którego zakres obowiązywania przepisu należy analizować funkcjonalnie, w ścisłym związku z jego stosowaniem w czasie. Ujęcie to ma szczególne znaczenie wówczas, gdy brak jest oddzielnych (wyodrębnionych jako jednostki redakcyjne tekstu ustawy zmieniającej) przepisów intertemporalnych. W takim bowiem przypadku - wbrew potocznym intuicjom - nie zachodzi brak regulacji kwestii intertemporalnych (luka co do przepisów intertemporalnych). Sytuacja taka przesądza natomiast o bezpośrednim skutku ustawy nowej. Tak więc i wobec braku regulacji intertemporalnej kwestia międzyczasowa jest rozstrzygnięta, tyle że na korzyść zasady bezpośredniego stosowania ustawy zmieniającej (wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 1 lipca 2003 r., sygn. akt P 31/02, publ. OTK ZU-A 2003/6/58).

Niezależnie od powyższych rozważań, zwrócić należy uwagę na to, że stypendia przewidziane w ustawie Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce stanowią inne świadczenia od tych, przyznawanych na podstawie ustawy z dnia 27 lipca 2005r. Zmianie uległo nie tylko nazewnictwo świadczeń, ale także kompetencje do ich przyznawania oraz sposób finansowania. Przemawia to dodatkowo przeciwko stanowisku organu co do domniemanego retroaktywnego działania art. 93 ust. 2 pkt 1 u.s.w.n.

Konkludując stwierdzić należy, że zaskarżona decyzja i poprzedzające ją orzeczenie organu pierwszej instancji wydane zostały z naruszeniem przepisów prawa materialnego, tj. art. 93 ust. 2 pkt 1 p.u.s.w.n. Wadliwości w zakresie prawa procesowego, tj. brak właściwych ustaleń faktycznych, są konsekwencją odmiennej wykładni spornych w sprawie norm prawa materialnego.

Rozpatrując sprawę ponownie organ uwzględni ocenę prawną zawartą w rozważaniach Sądu, skupiając się na zbadaniu, czy Skarżący jest uprawniony do otrzymania wnioskowanego świadczenia z uwagi na okres pobieranych dotychczas świadczeń.

W tym stanie rzeczy, Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu, działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a w związku z art. 135 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku. Orzeczenie o kosztach pomocy prawnej udzielonej z urzędu, stosownie do art. 258 § 2 pkt 8 p.p.s.a., należy do kompetencji referendarza sądowego i zostanie podjęte niezwłocznie w odrębnym rozstrzygnięciu.