Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt I SA/Kr 1050/08
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2009-09-30 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6550
Hasła tematyczne: Środki unijne
Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 44
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 3 ust. 1 i 3
journal: Dz.U. 2007 nr 35 poz 217
law: Ustawa z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach do gruntów rolnych i płatności cukrowej - Tytuł zmieniony przez art. 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 lutego 2008 r. (Dz.U.08.44.262) na: "o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego"

SENTENCJA

Sygn. akt I SA/Kr 1050/08 | | W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 30 września 2009r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, w składzie następującym:, Przewodniczący Sędzia: WSA Jarosław Wiśniewski, Sędziowie: WSA Ewa Michna (spr), WSA Maria Zawadzka, Protokolant: Iwona Sadowska - Białka, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 września 2009r., sprawy ze skargi K. B., na decyzję Dyrektora Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, z dnia 27 maja 2008r. Nr [...], w przedmiocie przyznania płatności bezpośrednich do gruntów rolnych na 2007r., I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji, II. zasądza od Dyrektora Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa na rzecz skarżącej koszty postępowania w kwocie 100 zł ( sto złotych).


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia 21 lutego 2008 roku nr [...] Kierownik Biura Agencji Restrukturyzacji Modernizacji Rolnictwa (ARiMR) przyznał K. B. (zwanej dalej "skarżącą") jednolitą płatność obszarową do gruntów rolnych (JPO) za 2007 rok w pomniejszonej wysokości oraz odmówił przyznania uzupełniającej płatności obszarowej do powierzchni grupy upraw podstawowych (UPO). W uzasadnieniu organ podał, że w trakcie przeprowadzonej kontroli administracyjnej wniosku o przyznanie ww. płatności stwierdzono nieścisłości głownie co do deklarowanych powierzchni gruntów rolnych oraz sposobu ich użytkowania. W związku z czym skarżąca wezwana została pismem z dnia 25 sierpnia 2007 roku do złożenia stosownych wyjaśnień oraz dokonania korekty. Pomimo dwukrotnego awizowania przedmiotowego pisma, skarżąca go nie odebrała. Dlatego też, organ, dysponując wyłącznie danymi zawartymi w aktach oraz ewidencji gruntów i budynków, na podstawie: art. 7 ust. 1 i 2, art. 19 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 26 stycznia 2007 roku - o płatnościach do gruntów rolnych i płatności cukrowej (Dz.U. Nr 35, poz. 217 ze zm.), art. 51 ust. 1 wspomnianej ustawy w zw. z § 8 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2007 roku - w sprawie rodzaju roślin objętych płatnością uzupełniającą oraz szczegółowych warunków i trybu przyznawania tej płatności (Dz.U. Nr 46, poz. 309 ze zm), art. 71 a rozporządzenia Komisji (WE) Nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004 roku ustanawiającego szczegółowe zasady wdrażania wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu administracji i kontroli przewidzianych w rozporządzeniu Rady (WE) Nr 1782/2003 z dnia 21 kwietnia 2004 roku - ustanawiającym wspólne zasady dla systemów pomocy bezpośredniej w zakresie wspólnej polityki rolnej oraz określonych systemów wsparcia dla rolników (DZ.Urz. WE Nr L 141 z 30 kwietnia 2004 roku, s. 18 ze zm.) oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. Nr 30, poz. 168 ze zm.) rozstrzygnął jak na wstępie.

W odwołaniu z dnia 17 marca 2008 roku skarżąca domagała się uchylenia powyższej decyzji, wskazując m.in., że nie dostała jakiegokolwiek wezwania do złożenia wyjaśnień. Wobec czego nie mogła ich też dokonać. Oprócz tego zakwestionowała poprawność wyliczeń organu, które spowodowały zastosowanie wobec niej sankcji w postaci przyznania zmniejszonej wysokości płatności JPO oraz odmowy przyznania płatności UPO.

Decyzją z dnia 27 maja 2008 roku nr [...]Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR utrzymał w mocy zaskarżone rozstrzygniecie, podzielając stanowisko organu pierwszej instancji. Dodał także, że wbrew twierdzeniom wnioskodawczyni wezwanie do złożenia wyjaśnień zostało skutecznie doręczone. Poza tym nie zgodził się również z zarzutami, dotyczącymi poprawności wyliczeń skutkujących nałożeniem wspomnianych sankcji, uznając, że są one zgodne z powołanymi w zaskarżonej decyzji przepisami.

W skardze z dnia 30 czerwca 2008 roku skarżąca wniosła o uchylenie decyzji obu organów, podtrzymując dotychczasowe zarzuty i ich argumentację. Zaznaczyła również, że dane na których oparły się organy (z ewidencji gruntów i budynków i ortofotomapy) są odmienne od aktualnego stanu faktycznego, przedstawionego przez skarżącą we wniosku o przyznanie płatności za 2007 rok oraz oświadczeniu złożonym w odwołaniu od decyzji organu pierwszej instancji. Podjęte decyzje zatem zostały na podstawie nieprawdziwych oraz niezweryfikowanych informacjach.

W odpowiedzi na skargę z dnia 24 lipca 2008 roku Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR zażądał oddalenia skargi, powielając wcześniejsze swoje wywody. Podkreślił nadto, że na etapie postępowania administracyjnego skarżąca nie przedstawiła żadnych dowodów, potwierdzających jej stanowisko odnośnie powierzchni oraz sposobu użytkowania gruntów rolnych. Na niej zaś zgodnie z art. 3 ust. 3 cyt. ustawy o płatnościach do gruntów rolnych i płatności cukrowej spoczywał ciężar udowodnienia wskazanych okoliczności.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył co następuje:

Skarga zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 3 ust. 1 cyt. ustawy o płatnościach do gruntów rolnych i płatności cukrowej (zwanej dalej ustawą o płatnościach) do postępowań w sprawach indywidualnych, prowadzonych na gruncie wspomnianego aktu prawnego, rozstrzyganych decyzją stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, chyba że przepisy ustawy stanowią inaczej.

Przedmiotowa ustawa nie zawiera żadnych uregulowań, dotyczących sposobu doręczenia pism w trakcie prowadzonego na jej podstawie postępowania. Tym samym zgodnie z wspomnianym art. 3 ust. 1 tego aktu zastosowanie znajdą uregulowania Kodeksu postępowania administracyjnego (dalej kpa). Tak więc zgodnie z art. 44 § 1 pkt 1, § 2, § 3, § 4 w razie niemożności doręczenia pisma adresatowi: w mieszkaniu, miejscu pracy, dorosłemu domownikowi, sąsiadowi lub dozorcy domu w przypadku doręczenia pisma przez pocztę przechowuje ona pismo przez okres czternastu dni w swojej placówce pocztowej. Zawiadomienie o pozostawieniu pisma wraz z informacją o możliwości jego odbioru w terminie siedmiu dni, licząc od dnia pozostawienia zawiadomienia w w/w miejscu, umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej lub, gdy nie jest to możliwe, na drzwiach mieszkania adresata, jego biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe, bądź w widocznym miejscu przy wejściu na posesję adresata. W przypadku niepodjęcia przesyłki we wspomnianym terminie (siedmiodniowym) pozostawia się powtórne zawiadomienie o możliwości odbioru przesyłki w terminie nie dłuższym niż czternaście dni od daty pierwszego zawiadomienia.. Doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia okresu, o którym mowa w § 1 (czternastodniowego), a pismo pozostawia się w aktach sprawy.

Z przytoczonych przepisów wynika więc jednoznacznie, że warunkiem skutecznego doręczenia na mocy art. 44 kpa nie jest tylko dwukrotne awizowanie danej przesyłki, ale jednocześnie pozostawienie informacji przez doręczyciela (listonosza) o sposobie oraz terminie jej odbioru w oddawczej skrzynce pocztowej adresata lub innym w ustawie wskazanym miejscu (drzwiach mieszkania adresata, jego biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe, bądź w widocznym miejscu przy wejściu na posesję adresata).Tylko wtedy można uznać istnienie domniemania skutecznego doręczenia na podstawie art. 44 kpa. Adresat zostaje bowiem zawiadomiony, iż ma możliwość odbioru skierowanej do niego przesyłki w określonym miejscu oraz terminie i od tego momentu wyłącznie od niego zależy, czy z tej możliwości skorzysta, czy też nie. Dowodem na spełnienie powyższego warunku jest zaznaczenie przez listonosza na tzw. "zwrotce" (zwrotnym potwierdzeniu odbioru) kiedy oraz w jaki sposób dokonał zawiadomienia adresata o nadejściu danej przesyłce. Innymi słowy winien określić, m.in. gdzie dokładnie zostawił omawiane zawiadomienie. Jeśli wspomnianej informacji brak w aktach sprawy nie można przyjąć, że zostały spełnione wszystkie przesłanki z art. 44 kpa. W związku z czym również takie doręczenie staje się nieskuteczne (tak też jednolite w tym względzie orzecznictwo, w tym vide: WSA w Gdańsku w wyroku z dnia 12 lutego 2009 roku, III SA/Gd 246/08, LEX nr 484853, WSA W Opolu w wyroku z dnia 6 lutego 2008 roku, I SA/Op 314/07, LEX nr 437617, wyrok NSA OZ w Gdańsku z 14 sierpnia 1998 r., I SA/Gd 1457/96 - LexPolonica nr 341544).

W niniejszej sprawie organ przeprowadzając kontrolę wniosku skarżącej o przyznanie płatności na 2007 rok powziął istotne wątpliwości co do wielkości powierzchni i sposobu użytkowania posiadanych gruntów rolnych. Chcąc jej usunąć, zwrócił się w trybie art. 50 § 1 kpa do skarżącej o stosowne wyjaśnienia i przedłożenie odpowiednich dokumentów, potwierdzających dane zawarte we wniosku. Wobec braku odpowiedzi z jej strony (z uwagi na nieodebranie pisma), powołując się na art. 3 ust. 3 ustawy o płatnościach, organ rozstrzygnął na niekorzyść skarżącej, opierając się wyłącznie na zebranych przez siebie danych (ewidencji gruntów i budynków oraz ortofotomapach). Tyle że, w aktach sprawy brak zarówno na zwrotce jak i na kopercie wezwania o złożenie wyjaśnień właśnie wyżej wymienionej adnotacji listonosza o sposobie powiadomienia skarżącej o nadesłanej do niej przesyłce od organu. Nie wiadomo więc, tak naprawdę czy i jak wnioskodawczyni została zawiadomiona o możliwości odbioru omawianego pisma. Jak już wspomniano sam dopisek "awizo" (umieszczony na kopercie lub druku zwrotnego potwierdzenia odbioru) dla przyjęcia rozważanego domniemania nie wystarczy. Dlatego organ nie mógł uznać skuteczności takiego doręczenia, zwłaszcza że skarżąca już w odwołaniu zaznaczyła, iż żadnego wezwania nie dostała. Tą też okoliczność podała jako przyczynę braku złożenia żądanych wyjaśnień. Wobec czego organ nie mógł również z tego powodu wyciągnąć wobec skarżącej negatywnych skutków prawnych w postaci dokonania niekorzystnych dla skarżącej ustaleń faktycznych i w konsekwencji nałożenia na nią kwestionowanych później sankcji. To po jego stronie bowiem ciążył obowiązek wykazania, że skarżąca została prawidłowo zawiadomiona o konieczności złożenia wyjaśnień oraz przedstawienia dowodów na poparcie swoich tez. Organ natomiast nie dysponując takim dowodem., wywiódł jednak z niego określone prawem następstwa, które przyczyniły się w efekcie do wydania zaskarżonych obecnie rozstrzygnięć.

Na marginesie sprawy należałoby zauważyć, że powstałe błędy związane są najprawdopodobniej z posługiwaniem się przez organy drukiem zwrotnego potwierdzenia odbioru (druk ppup PP nr 24 koloru żółtego), w którym nie umieszczono odrębnych rubryk przeznaczonych na relację doręczyciela ze sposobu umieszczenia awiza (stąd sądy i organy administracyjne stosują z reguły inne typy druków zwrotnego potwierdzenia odbioru).

Skoro zatem naruszone zostały przepisy art. 44 kpa, skutkujące brakiem uznania za prawidłowe wezwania skarżącej do złożenia wyjaśnień, nie można przyjąć, aby organy wypełniły obowiązek z art. 3 ust. 2 ustawy o płatnościach , dotyczący praworządności, wyczerpującego rozpatrzenia materiału dowodowego, a także zapewnienia stronie odpowiednich pouczeń (nie zostały one jej doręczone) i możliwości czynnego udziału w postępowaniu. Sąd uznał wiec, że stan faktyczny w rozważanej sprawie (okoliczności prawidłowego doręczenia - awizowania pism) nie został do końca wyjaśniony. Nie można zaś tutaj zastosować dyspozycji art. 3 ust. 3 ustawy o płatnościach, gdyż skarżącej nie zapewniono w sposób należyty możliwości złożenia odpowiednich wyjaśnień. Dlatego przy ponownym rozpatrzeniu tego przypadku organy winny zadośćuczynić przedmiotowemu obowiązku i w sposób skuteczny zawiadomić ją o konieczności złożenia wyjaśnień i przedstawienia dowodów, potwierdzających jej stanowisko. Dopiero wtedy, po spełnieniu wszystkich wymogów proceduralnych. możliwym będzie podjęcie przez organy decyzji merytorycznej.

Z tego również względu zbędne jest rozważenie dalszych zarzutów skargi w zakresie prawidłowości dokonanych przez organy obliczeń.

Mając na uwadze powyższe, Sąd na zasadzie art. 145 § 1 pkt 1 lit c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) uchylił zaskarżoną decyzję oraz decyzję organu pierwszej instancji ją poprzedzającą.