Wyrok NSA, sygn. akt I OSK 381/07
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2008-02-27 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6190 Służba Cywilna, pracownicy mianowani, nauczyciele
Hasła tematyczne: Oświata
Skarżony organ: Minister Edukacji Narodowej i Sportu
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 183 § 1, art. 174, art. 184
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Maria Wiśniewska – spr., Sędzia NSA Marek Stojanowski, Sędzia del. WSA Monika Nowicka, Protokolant Kamil Wertyński, po rozpoznaniu w dniu 14 lutego 2008 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Ministra Edukacji Narodowej od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 6 grudnia 2006r. sygn. akt II SA/Wa 1725/06 w sprawie ze skargi M. B. na decyzję Ministra Edukacji Narodowej z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy nadania stopnia nauczyciela dyplomowanego oddala skargę kasacyjną


UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 6 grudnia 2006 r., sygn. akt II SA/Wa 1725/06, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie po rozpoznaniu skargi M. B. na decyzję Ministra Edukacji Narodowej z dnia [...], nr [...] w przedmiocie odmowy nadania stopnia nauczyciela dyplomowanego uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję [...] Kuratora Oświaty z dnia [...], nr [...] oraz stwierdził, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości do czasu uprawomocnienia się wyroku.

W uzasadnieniu powyższego wyroku zawarto następujące ustalenia faktyczne i ocenę prawną.

[...] Kurator Oświaty decyzją z dnia [...] odmówił M. B. nadania stopnia nauczyciela dyplomowanego, wobec niespełnienia przez nią wymagań kwalifikacyjnych określonych w art. 9b ust.1 pkt 1 ustawy z dnia 26 stycznia 1982 r. Karta Nauczyciela (Dz.U. z 2006 r., Nr 97, poz. 674). Skierowane do Ministra Edukacji Narodowej odwołanie M. B. od tej decyzji nie zostało uwzględnione i decyzją tego Ministra z dnia [...] zaskarżona decyzja została utrzymana w mocy.

W uzasadnieniu swej decyzji organ odwoławczy stwierdził, że wnioskodawczyni ma stopień awansu zawodowego nauczyciela mianowanego, nadany decyzją Starosty Powiatu Ś. z dnia [...] października 2000 r., nr [...], legitymuje się dyplomem z 1977 r. ukończenia studiów wyższych magisterskich w zakresie [...], świadectwem z 1978 r. ukończenia kursu przedmiotowo - metodycznego w zakresie sadownictwa, świadectwem z 1987 r. ukończenia studium pedagogicznego oraz świadectwem z 1999 r. ukończenia studiów podyplomowych w zakresie zarządzania agrobiznesem. Z dniem 1 marca 1989 r. została zatrudniona na podstawie mianowania jako nauczyciel praktycznej nauki zawodu w Zespole Szkół Rolniczych w M., obecnie Zespół Szkół Rolnicze Studium Kształcenia Ustawicznego w M.. W roku szkolnym 1988/89 oprócz prowadzenia zajęć z praktycznej nauki zawodu powierzono jej nauczanie przedmiotów zawodowych (sadownictwo) oraz prowadzenie zajęć w ramach godziny wychowawczej. Od roku szkolnego 1993/94 w ramach stosunku pracy nie prowadzi zajęć z praktycznej nauki zawodu, natomiast naucza różnych przedmiotów zawodowych, w tym zawodów ekonomicznych.

Minister stwierdził, że wnioskodawczyni nie spełnia wymagań kwalifikacyjnych warunkujących nadanie stopnia nauczyciela dyplomowanego, ponieważ nie można uznać, iż ukończone przez nią studia magisterskie w zakresie zootechniki są zgodne lub zbliżone z nauczanymi przedmiotami jak: ekonomika przedsiębiorstw, elementy rachunkowości, podstawy ekonomii, rachunkowość i rynek rolny, podstawy przedsiębiorczości. Ponadto wnioskodawczyni nie ukończyła studiów podyplomowych z zakresu tych przedmiotów.

Zdaniem Ministra, dokonane w dniu [...] czerwca 2000 r. uznanie przez dyrektora Zespołu Szkół - Rolnicze Centrum Kształcenia Ustawicznego w M. ukończonych przez wnioskodawczynię studiów magisterskich i podyplomowych za zbliżone do nauczanych przedmiotów nastąpiło z naruszeniem przepisu § 2 ust. 1 pkt 1 -3 i ust. 2 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z dnia 10 września 2002 r. sprawie szczegółowych kwalifikacji wymaganych od nauczycieli oraz określenia szkół i wypadków, w których można zatrudnić nauczycieli niemających wyższego wykształcenia lub ukończonego zakładu kształcenia nauczycieli (Dz.U. Nr 155, poz. 1288 ze zm.; zwane dalej jako rozporządzenie z 2002 r.), albowiem studia te nie dawały wystarczającej wiedzy merytorycznej z zakresu nauczanych przedmiotów, a ponadto uznanie danego kierunku za zbliżony do nauczanych przedmiotów może mieć miejsce tylko w odniesieniu do studiów magisterskich i zawodowych, a nie studiów podyplomowych.

Organ drugiej instancji wskazał, że przepis § 20 rozporządzenia z 2002 r. stanowiący, że nauczyciele – zatrudnieni w dniu wejścia w życie rozporządzenia, tj. 8 października 2002 r., na podstawie mianowania, którzy spełniali wymagania kwalifikacyjne na podstawie dotychczasowych przepisów, zachowują nabyte kwalifikacje do zajmowania stanowiska nauczyciela, nie ma zastosowania co do osoby wnioskodawczyni, ponieważ od 1987 r. jest zatrudniona niezgodnie z kwalifikacjami.

Od powyższej decyzji wnioskodawczyni M. B. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie.

Minister Edukacji Narodowej w odpowiedzi na tę skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Wymienionym wyrokiem Wojewódzki Sąd Administracyjny

w Warszawie uznał, że zaskarżona decyzja i utrzymana nią w mocy decyzja organu pierwszej instancji zapadły z naruszeniem przepisów prawa materialnego i dlatego na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270, ze zm., zwanej dalej P.p.s.a.) obie te decyzje uchylił.

Sąd wskazał, że istota sporu sprowadzała się do rozstrzygnięcia, czy skarżąca spełnia wymagania kwalifikacyjne do nadania jej stopnia nauczyciela dyplomowanego w sytuacji, w której mając ukończone: studia w zakresie zootechniki, kurs przedmiotowo - metodyczny z sadownictwa, studium pedagogiczne oraz studia podyplomowe w zakresie zarządzania agrobiznesem, od roku szkolnego 2000/01 r. uczy w Zespole Szkół Rolniczych w M. przede wszystkim przedmiotów ekonomicznych. Zgodnie zaś z przepisem § 1 pkt 4 powołanego rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z dnia 10 września 2002 r., ilekroć w rozporządzeniu jest mowa o kierunku (specjalności) studiów zbliżonym do nauczanego przedmiotu lub rodzaju prowadzonych zajęć - należy przez to rozumieć kierunek (specjalność) dający dostateczną wiedzę merytoryczną z zakresu nauczanego przedmiotu lub rodzaju prowadzonych zajęć. Ustalenia, czy dany kierunek (specjalność) studiów jest zbliżony z nauczanym przedmiotem lub rodzajem prowadzonych zajęć dokonuje kurator oświaty.

Sąd pierwszej instancji podkreślił, że w dacie rozpatrywania wniosku skarżącej o nadanie jej stopnia nauczyciela dyplomowanego znane było stanowisko Trybunału Konstytucyjnego, który wyrokiem z dnia 12 maja 2004 r., sygn. akt U. 1/2004, uznał, że przepis § 1 pkt 4 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z dnia 10 września 2002 r. w zakresie, w jakim powierza kuratorowi oświaty ustalenie, czy dany kierunek (specjalność) studiów jest zbliżony do nauczanego przedmiotu lub rodzaju prowadzonych zajęć, jest niezgodny z art. 9 ust 2 ustawy Karta Nauczyciela oraz z art. 92 ust. 1 Konstytucji RP. W uzasadnieniu tego wyroku Trybunał Konstytucyjny stwierdził m.in., że ustawodawca w żadnym z przepisów ustawy systemowej, ani Karty Nauczyciela nie upoważnił ministra właściwego do spraw oświaty do poszerzenia zakresu kompetencji kuratora oświaty o dokonywanie ustaleń w zakresie zbieżności ukończonego przez nauczyciela kierunku studiów z przedmiotem nauczanym. W szczególności zaś upoważnienia takiego nie zawiera art. 9 ust. 2 Karty. Brak wyraźnego upoważnienia ustawowego równoznaczny jest z nieudzieleniem kompetencji normodawczej. Tym samym, w ocenie Sądu, w istniejącym stanie prawnym Minister Edukacji Narodowej i Sportu nie mógł w sposób niewadliwy przyznać kuratorom oświaty uprawnień niewyszczególnionych w ustawie. Przyznane kuratorom oświaty prawo do wiążącego i de facto bezapelacyjnego rozstrzygania o prawie poszczególnych nauczycieli do wykonywania ich zawodu, nie mieściło się w kompetencji normodawczej ministra, udzielonej mu przez ustawodawcę. Nie budzi zatem wątpliwości sprzeczność rozporządzenia w zaskarżonym zakresie z upoważnieniem ustawowym. Sprzeczność ta pociąga za sobą również niezgodność tego rozporządzenia z konstytucyjnymi zasadami wydawania aktów wykonawczych, określonymi w art. 92 ust. 1 Konstytucji.

Zdaniem Sądu, od daty ogłoszenia wyroku Trybunału Konstytucyjnego, do oceny kwalifikacji nauczyciela na podstawie wskazanych przepisów rozporządzenia z 2002 r., uprawniony jest wyłącznie zatrudniający go dyrektor szkoły. Również w przypadku kwalifikacji do nauczania przedmiotu lub prowadzenia zajęć niemających swego ścisłego odpowiednika w kierunku lub specjalności studiów, oceny takiej przy zatrudnianiu dokonuje dyrektor szkoły. Stanowisko dyrektora jest w tej kwestii wiążące.

W sprawie bezsporne jest natomiast, że skarżąca od kilkunastu lat (od roku szkolnego 1993/94), pomimo tego, iż nie ma ukończonych wyższych studiów magisterskich z zakresu ekonomii, uczy przedmiotów ekonomicznych. Okoliczność ta wynika ze znajdujących się w aktach administracyjnych dokumentów: karty przebiegu zatrudnienia skarżącej z dnia 5 maja 2005 r. oraz pisma z dnia [...] czerwca 2000 r., nr [...], którym dyrektor Zespołu Szkół Rolnicze Centrum Kształcenia Ustawicznego w M. uznał studia skarżącej na Akademii Rolniczej we W. i studia podyplomowe z zarządzania agrobiznesem jako zbliżone z nauczanymi przedmiotami, m.in. takimi jak: podstawy ekonomii, ekonomika agrobiznesu, ekonomika przedsiębiorstw, marketing, zarządzanie firmą, przedsiębiorczość, elementy rachunkowości.

Wskazane dokumenty stanowiły podstawę do wydania przez Starostę Powiatowego w Świdnicy decyzji z dnia [...] października 2000 r., nr [...], mocą której, skarżąca uzyskała stopień awansu zawodowego nauczyciela mianowanego. Decyzja o nadaniu stopnia awansu zawodowego, jako decyzja ostateczna, jest objęta wyrażoną w art. 16 § 1 K.p.a. zasadą trwałości ostatecznych decyzji administracyjnych. Oznacza to, że decyzja ta obowiązuje tak długo, dopóki nie zostanie uchylona lub zmieniona przez nową decyzję opartą na odpowiednim przepisie prawnym. Wydanie nowej decyzji jest więc jedynym sposobem całkowitego lub częściowego pozbawienia decyzji ostatecznej mocy obowiązującej. Zdaniem Sądu, decyzja o nadaniu skarżącej stopnia nauczyciela mianowanego była również wiążąca dla organów orzekających w sprawie, a więc zarówno dla [...] Kuratora Oświaty, jak i Ministra Edukacji Narodowej.

[...] Kurator Oświaty decyzją z dnia [...], utrzymaną w mocy decyzją Ministra Edukacji Narodowej z dnia [...], dokonał nieuprawnionego ustalenia, że kierunek specjalności studiów skarżącej nie jest zbliżony z nauczanymi przez nią przedmiotami. Uznania, czy nauczyciel ma odpowiednie kwalifikacje do nauczania przedmiotu lub prowadzenia zajęć niemających swego ścisłego odpowiednika w kierunku lub specjalności ukończonych studiów dokonuje obecnie dyrektor szkoły i jego ocena w tym zakresie jest miarodajna. Skarżąca taką pozytywną ocenę dyrektora szkoły uzyskała, o czym świadczy pismo dyrektora Zespołu Szkół Rolniczych w M. z dnia [...] czerwca 2000 r., nr [...], sporządzone na podstawie obowiązującego wówczas przepisu § 1 pkt 3 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 10 października 1991 r. w sprawie szczegółowych kwalifikacji wymaganych od nauczycieli oraz określenia szkół i wypadków, w których można zatrudnić nauczycieli nie mających wyższego wykształcenia (Dz.U. Nr 98, poz. 433 ze zm.), który to przepis uznanie, czy ukończony kierunek studiów zbliżony jest do nauczanego przedmiotu także powierzał dyrektorowi szkoły.

Sąd pierwszej instancji za błędne uznał stanowisko organu odwoławczego, że w odniesieniu do osoby skarżącej nie ma zastosowania przepis § 20 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z dnia 10 września 2002 r. oraz art. 91 b ustawy - Karty Nauczyciela, ponieważ już od 1987 r. jest ona zatrudniona niezgodnie z wymaganiami kwalifikacyjnymi i prowadzi zajęcia z przedmiotów, do nauczania których nie ma wymaganych kwalifikacji. Takie stwierdzenie Ministra Edukacji Narodowej mogłoby być uprawnione, gdyby zostało poczynione w postępowaniu w przedmiocie legalności zatrudnienia nauczyciela z wymaganymi kwalifikacjami, prowadzonym w ramach nadzoru pedagogicznego i na podstawie ustawy o systemie oświaty. Natomiast w sytuacji, w której skarżąca ma decyzję ostateczną o nadaniu jej stopnia awansu zawodowego nauczyciela mianowanego, uzyskaną po kilku latach nauczania przedmiotów ekonomicznych, a w sprawie brak jest jednocześnie jakichkolwiek dokumentów i okoliczności świadczących, że jej kwalifikacje były kiedykolwiek w ramach nadzoru pedagogicznego kwestionowane, należało przyjąć, że skarżąca ma odpowiednie kwalifikacje do zajmowanego stanowiska.

W konsekwencji Sąd zajął stanowisko, że odmawianie skarżącej nadania kolejnego stopnia awansu zawodowego z powodu uznania, iż nie spełnia wymagań kwalifikacyjnych, o jakich mowa w art. 9b ust. 1 ustawy - Karta Nauczyciela, a także w rozporządzeniu z 2002 r., nie było trafne. Orzekające organy administracji publicznej dokonały błędnej interpretacji wymienionych przepisów, bowiem nie przyznawały one ani Kuratorowi Oświaty, ani Ministrowi edukacji Narodowej prawa do dokonywania oceny w zakresie, czy kierunek studiów ukończonych nauczyciela jest zbliżony do nauczanego przedmiotu lub rodzaju prowadzonych zajęć.

Od powyższego wyroku skargę kasacyjną do Naczelnego Sądu Administracyjnego wniósł Minister Edukacji Narodowej, zaskarżając go w całości. Organ zaskarżonemu wyrokowi zarzucił naruszenie art. 9b ust. 1 ustawy z dnia 26 stycznia 1982 r. - Karta Nauczyciela (Dz.U. z 2003 r. Nr 118, poz. 1112 ze zm.) w zw. z przepisem § 1 ust. 4 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z dnia 10 września 2002 r. w sprawie szczegółowych kwalifikacji wymaganych od nauczycieli oraz określenia szkół i wypadków, w których można zatrudnić nauczycieli niemających wyższego wykształcenia lub skończonego zakładu kształcenia nauczycieli (Dz.U. Nr 155, poz. 1288) przez błędną ich wykładnię i przyjęcie, że ocena dyrektora szkoły, w zakresie, czy kierunek studiów nauczyciela jest zbliżony z nauczanym przedmiotem lub rodzajem prowadzonych zajęć jest wiążąca dla organu wydającego decyzję w przedmiocie nadania stopnia awansu zawodowego nauczyciela, przez co ma charakter decyzyjny i wywołuje skutki prawne w sferze awansu zawodowego nauczyciela, oraz przyjęcie, że przepisy prawa nie przyznają kuratorowi oświaty oraz Ministrowi Edukacji Narodowej prawa do oceny w zakresie, czy kierunek studiów ukończonych przez nauczyciela jest zbliżony do nauczanego przedmiotu lub prowadzonych zajęć w toku postępowania o nadanie stopnia awansu zawodowego.

Natomiast w uzasadnieniu skargi kasacyjnej Minister Edukacji Narodowej wskazał, że Sąd dokonał błędnej wykładni art. 9 ust. 1 pkt 1 ustawy - Karta Nauczyciela oraz § 1 pkt 4 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z dnia 10 września 2002 r. (poprzednio § 1 pkt 3 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 10 października 1991 r.). Z przepisów tych nie można bowiem wyprowadzić wniosku, że ocena dyrektora szkoły, czy kierunek studiów nauczyciela jest zbliżony z nauczanym przedmiotem lub rodzajem prowadzonych zajęć, jest wiążąca dla organu wydającego decyzję w postępowaniu o nadanie stopnia awansu zawodowego nauczyciela. O kwalifikacjach nauczyciela wymaganych do nauczania konkretnego przedmiotu lub prowadzenia określonych zajęć świadczą posiadane dyplomy ukończenia studiów wyższych lub zakładu kształcenia nauczycieli oraz świadectwa ukończenia studiów podyplomowych lub kursów kwalifikacyjnych. Akt uznania przez dyrektora szkoły ukończonego przez nauczyciela kierunku studiów za zbliżony do nauczanego przedmiotu nie ma charakteru decyzyjnego i nie wywołuje skutków prawnych w sferze awansu zawodowego nauczyciela, gdyż dyrektor szkoły nie jest uprawniony do wyrażania w tej kwestii wiążących opinii (wyrok WSA z dnia 13 grudnia 2004 r. sygn. akt II SA/Wa 389/04). Minister podniósł, że ocena kwalifikacji nauczyciela dokonana przez dyrektora, w tym uznanie zbliżonego charakteru ukończonego kierunku studiów z nauczanym przedmiotem, podlega nadzorowi pedagogicznemu ze strony kuratora oświaty. Zgodnie bowiem z art. 31 pkt 1 ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty, kurator oświaty sprawuje nadzór pedagogiczny nad publicznymi i niepublicznymi szkołami i placówkami na obszarze województwa. Stosownie zaś do art. 34 ust. 2 pkt 1 ustawy, nadzorowi pedagogicznemu podlega w szczególności zgodność zatrudniania nauczycieli z wymaganymi kwalifikacjami. Kurator oświaty jako organ nadzoru jest zatem zobligowany dokonać w toku postępowania o nadanie stopnia awansu zawodowego oceny merytorycznej ustaleń poczynionych przez dyrektora szkoły i nie wymaga to oddzielnego postępowania.

W konkluzji skargi kasacyjnej Minister wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie do ponownego rozpoznania oraz zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Przede wszystkim podkreślić trzeba, że Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej (art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.; dalej jako P.p.s.a), z urzędu zaś bierze pod rozwagę jedynie nieważność postępowania, co oznacza związanie przytoczonymi w skardze kasacyjnej jej podstawami, ogólnie określonymi w art. 174 P.p.s.a. Podstawy te determinują kierunek postępowania Naczelnego Sądu Administracyjnego.

Wychodząc z tego założenia, należy na wstępie podkreślić, że wobec niestwierdzenia z urzędu nieważności postępowania, Naczelny Sąd Administracyjny ogranicza swoje rozważania do oceny zagadnienia prawidłowości dokonanej przez Sąd pierwszej instancji wykładni wskazanych w skardze kasacyjnej przepisów prawa.

Co się natomiast tyczy konkretnie zgłoszonych w skardze kasacyjnej zarzutów, to przede wszystkim podkreślić trzeba, że skarżący organ nie wskazał, na której z podstaw przewidzianych w art. 174 P.p.s.a. opiera swoją skargę kasacyjną. Powołał się jedynie ogólnie na naruszenie art. 9b ust. 1 ustawy - Karta Nauczyciela w zw. z § 1 ust. 4 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z dnia 10 września 2002 r. w sprawie szczegółowych kwalifikacji wymaganych od nauczycieli oraz określenia szkół i wypadków, w których można zatrudnić nauczycieli niemających wyższego wykształcenia lub skończonego zakładu kształcenia nauczycieli polegające na błędnej ich wykładni. W związku z tym podkreślić należy, że naruszenie prawa materialnego będące następstwem błędnej jego wykładni można określić jako nadanie innego znaczenia treści zastosowanego przepisu, czyli polega na mylnym zrozumieniu poszczególnego zwrotu lub treści i tym samym znaczenia przepisu lub też tylko pojęcia występującego w jego treści. Z kontekstu podniesionych zarzutów należy przyjąć, że organowi chodzi właśnie o naruszenie prawa materialnego, które przejawia się w błędnej wykładni wskazanych przepisów.

Wychodząc z powyższego założenia należy zwrócić uwagę, że art. 9 b ustawy – Karta Nauczyciela zawiera warunki, jakie musi spełnić nauczyciel, aby został mu nadany kolejny stopień awansu zawodowego. W części wstępnej ustępu 1 tego artykułu wymienione są warunki wspólne dla wszystkich stopni awansu zawodowego, natomiast w punktach od 1 do 3 - dodatkowe dla poszczególnych stopni. Uzyskanie kolejnego stopnia awansu zawodowego jest uzależnione od spełnienia przez nauczyciela trzech warunków: posiadania wymaganych kwalifikacji, odbycia stażu (oprócz nauczycieli wymienionych w art. 9e ust. 1-3, dla których równoznaczny z okresem stażu jest okres zatrudnienia) zakończonego pozytywną oceną dorobku zawodowego, a także uzyskania pozytywnego wyniku w postępowaniu przed komisja kwalifikacyjną lub egzaminacyjną.

Stopień awansu zawodowego nauczyciela dyplomowanego zależy od stopnia spełnienia przez niego ogólnych warunków, które dotyczą każdego nauczyciela, bez względu na to jaki stopień awansu zawodowego zajmuje, a także od uzyskania akceptacji Komisji kwalifikacyjnej.

Z okoliczności rozpatrywanej sprawy wynika, że skarżąca M. B. ubiega się o kolejny stopień awansu nauczyciela, mając już akt nadania stopnia nauczyciela mianowanego, uprawniający ją do zatrudnienia w szkołach gimnazjalnych, ponadgimnazjalnych, zawodowych. Stanowi o tym ostateczna decyzja Starosty Powiatu w Ś. z dnia [...] października 2000 r., nr [...]. W decyzji tej stwierdzono, że akt nadania z mocy prawa nauczyciela mianowanego wydano na podstawie dyplomu ukończenia w 1977 r. Akademii Rolniczej w W. na Wydziale [...], świadectwa ukończenia studium pedagogicznego ODN w W. w 1987 r., świadectwa ukończenia w 1999 r. studiów podyplomowych "Zarządzania agrobiznesem", aktu mianowania - z dniem [...] marca 1989 r. - dokonanego na podstawie art. 11 i art. 14. ustawy – Karta Nauczyciela, oraz zatrudnienia w dniu wejścia w życie ustawy w pełnym wymiarze zgodnie z kwalifikacjami.

Wyjaśnienia wymaga, że stopień awansu zawodowego nauczyciela jest rodzajem "certyfikatu" zawodowego, wydanego w trybie decyzji administracyjnej, potwierdzającego pewne uprawnienia w tym zakresie, pochodzące od władzy publicznej, skutkujące wobec wszystkich pracodawców. Nie jest to wobec tego akt pracodawcy, wydany w ramach łączącego go z nauczycielem stosunku pracy. Ten "certyfikat" daje generalne uprawnienie do zatrudnienia w rodzajach i typach szkół w nim określonych (zob. uchwała siedmiu sędziów NSA z dnia 19 grudnia 2001 r., OPS 12/01 – ONSA 2002/2/101). Oznacza to, że nie jest dopuszczalne kwestionowanie tego uprawnienia bez wcześniejszego wzruszenia ostatecznej decyzji nadającej stopień awansu zawodowego. Decyzje ostateczne mogą być weryfikowane tylko w przypadkach wyraźnie przewidzianych przez Kodeks postępowania administracyjnego lub w ustawach szczególnych (art. 16 § 1 K.p.a.). W postępowaniu o nadanie stopnia nauczyciela mianowanego uznano, że skarżąca spełnia warunek posiadania odpowiednich kwalifikacji wymaganych od nauczyciela przy nadawaniu wszystkich stopni awansu zawodowego. W związku z tym na etapie postępowania o nadanie kolejnego stopnia awansu zawodowego nauczyciela dyplomowanego bez usunięcia z obrotu prawnego decyzji awansowej wywierającej określone skutki prawne, miedzy innymi w zakresie stwierdzenia posiadania przez skarżącą kwalifikacji wymaganych od nauczyciela, o których mowa w art. 9 ust. 1 pkt 1 ustawy Karta Nauczyciela, organ nie może przyjąć, że nauczyciel nie ma właściwych kwalifikacji do nadania kolejnego stopnia awansu. Dodać trzeba, że w niniejszej sprawie nie chodzi o spełnienie innych kwalifikacji niż były wymagane na poziomie nadania skarżącej stopnia nauczyciela mianowanego.

Jak wynika z niekwestionowanych ustaleń, które Sąd pierwszej instancji przyjął za podstawę rozstrzygnięcia, skarżąca z dniem [...] marca 1989 r. została zatrudniona na podstawie mianowania jako nauczyciel praktycznej nauki zawodu w Zespole Szkół Rolniczych w M., obecnie Zespół Szkół - Rolnicze Studium Kształcenia Ustawicznego w M.. W roku szkolnym 1988/89, oprócz prowadzenia zajęć z praktycznej nauki zawodu, powierzono jej nauczanie przedmiotów zawodowych (sadownictwo) oraz prowadzenie zajęć w ramach godziny wychowawczej. Od roku szkolnego 1993/94 w ramach stosunku pracy skarżąca nie prowadzi zajęć z praktycznej nauki zawodu, natomiast uczy różnych przedmiotów zawodowych, w tym przedmiotów ekonomicznych. W tym stanie faktycznym Starosta Powiatu Ś. w dniu [...] października 2000 r. - przez nadanie skarżącej stopnia nauczyciela mianowanego - potwierdził osiągnięcie określonego poziomu kwalifikacji. Od tej daty w zakresie pracy zawodowej skarżącej nie doszło do żadnej zmiany.

Odnosząc się do zarzutu naruszenia § 1 ust. 4 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z dnia 10 września 2002 r. w sprawie szczegółowych kwalifikacji wymaganych od nauczycieli oraz określenia szkół i wypadków, w których można zatrudnić nauczycieli niemających wyższego wykształcenia lub skończonego zakładu kształcenia nauczycieli, to należy stwierdzić, że Sąd pierwszej instancji prawidłowo przyjął, iż od 31 maja 2004 r. przepis ten nie obowiązuje w zakresie, w jakim przewidywał powierzenie kuratorowi oświaty ustalenie, czy dany kierunek (specjalność) studiów jest zbliżony z nauczanym przedmiotem lub rodzajem prowadzonych zajęć. Do utraty mocy tego przepisu doszło w następstwie wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 12 maja 2004 r., sygn. akt U1/04.

Zauważyć również należy, że poczynione w skardze kasacyjnej rozważania nie mają istotnego znaczenia z punktu widzenia uprawnień kuratora oświaty jako organu sprawującego nadzór pedagogiczny nad publicznymi i niepublicznymi szkołami i placówkami na obszarze województwa. Niewątpliwie w ramach nadzoru pedagogicznego zewnętrznego, wynikającego z art. 33 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 7 września 1991 r. (tekst jedn. Dz.U. z 2004 Nr 256, poz. 2572 ze zm.) ma on prawo oceniać zgodność zatrudniania nauczycieli z wymaganymi kwalifikacjami. Jednak w odniesieniu do szkoły, w której zatrudniona jest skarżąca, takich działań Kurator Oświaty nie podjął. W sprawie o nadanie skarżącej stopnia nauczyciela dyplomowanego nie występował wszak jako organ nadzoru pedagogicznego, lecz jako organ pierwszej instancji, który - na podstawie art. 9b ust. 4 pkt 3 ustawy - Karta Nauczyciela w zw. z art. 31 pkt 1 ustawy o systemie oświaty - został uprawniony do nadania nauczycielowi mianowanemu stopnia nauczyciela dyplomowanego. Natomiast dyrektor szkoły, który stwierdził uprawnienia skarżącej do nauczania danego przedmiotu działał w rozpoznawanej sprawie jako pracodawca, a nie jako organ nadający nauczycielowi stopień awansu zawodowego.

Mając na względzie przedstawioną argumentację Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw i stosownie do art. 184 P.p.s.a. orzekł, jak w sentencji.