Wyrok WSA w Gorzowie Wlkp., sygn. akt II SAB/Go 69/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp.
Data orzeczenia: 2021-05-19 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6272 Wizy, zezwolenie na zamieszkanie na czas oznaczony, na osiedlenie się, wydalenie z terytorium Rzeczypospolitej Polskiej
659
Hasła tematyczne: Cudzoziemcy
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Stwierdzono, że przewlekłość organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa
Powołane przepisy: article: art. 35, art. 36 , art. 37, art. 61 § 2, art. 64 § 2
journal: Dz.U. 2020 poz 256
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.
article: arte. 149 , art. 151, art. 161 § 1 pkt 3, art. 200, art. 205
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie: Przewodniczący Sędzia WSA Grażyna Staniszewska (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Michał Ruszyński Asesor WSA Jarosław Piątek po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 19 maja 2021 r. sprawy ze skargi T.K. na bezczynność i przewlekłość postępowania Wojewody w przedmiocie zezwolenia na pobyt czasowy I. umarza postępowanie w zakresie zobowiązania organu do wydania decyzji w określonym terminie, II. stwierdza, że Wojewoda dopuścił się bezczynności i przewlekłego prowadzenia postępowania, które nie miały miejsca z rażącym naruszeniem prawa, III. w pozostałym zakresie skargę oddala, IV. zasądza od Wojewody na rzecz skarżącej T.K. kwotę 580 (pięćset osiemdziesiąt) złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Pismem z dnia [...] lutego 2021 r. T.K., obywatelka Ukrainy, reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. skargę na bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania Wojewody w sprawie o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy, zarzucając organowi naruszenie przepisów prawa procesowego, tj.:

1. art. 35 § 1 i § 3 k.p.a. w zw. z art. 12 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn.: Dz. U. z 2020 r. poz. 256 z późn. zm.; aktualny tekst jedn.: Dz. U. z 2021 r. poz. 735; dalej jako k.p.a.), poprzez:

a) rażące niedochowanie miesięcznego terminu na załatwienie sprawy przewidzianego w wyżej wymienionym przepisie, a w szczególności dokonanie pierwszej czynności po interwencji pełnomocnika w postaci ponaglenia;

b) w zw. z art. 6 k.p.a. w ten sposób, że organ nie podjął nawet próby dochowania ustawowych terminów na rozpatrzenie sprawy o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy, samodzielne wyznaczając sobie termin w oparciu o kryteria nieposiadające racjonalnego ani prawnego uzasadnienia;

c) w zw. z art. 109 ust. 1-3 ustawy z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach (tekst jedn.: Dz. U. z 2020 r. poz. 35 ze zm; dalej jako u.c.), w ten sposób iż organ uznał, że sprawa o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy posiada przymiot szczególnie skomplikowanej z uwagi na fakt ustawowego obowiązku zaczerpnięcia opinii o cudzoziemcu u odpowiednich wskazanych w ustawie służb;

2. art. 36 §1 w zw. art. 9 k.p.a., poprzez:

a) niepoinformowanie strony o niezałatwieniu sprawy w terminie (tzn. terminie jednego miesiąca od dnia skutecznego doręczenia żądania do organu), a tym samym niepodaniu przyczyn zaistniałej zwłoki,

b) wskazanie nowego terminu rozpatrzenia sprawy dopiero w zawiadomieniu o wszczęciu postępowania, którego organ dokonał po ponad dwóch miesiącach od dnia skutecznego doręczenia żądania, wskutek interwencji pełnomocnika strony, a w rezultacie brak pouczenia o możliwości wniesienia ponaglenia;

3. art. 6 w zw. z art.8 k.p.a., statuującego zasadę praworządności przez naruszenie, jak i niezastosowanie szeregu przepisów k.p.a. oraz lekceważące podejście do strony, a w szczególności składanych przez nią w trakcie postępowania wniosków, co nie mogło przyczynić się do pogłębiania zaufania obywateli do władzy publicznej.

Na podstawie tak sformułowanych zarzutów skarżąca wniosła o zobowiązanie organu do niezwłocznego wydania decyzji w przedmiocie udzielenia zezwolenia na pobyt czasowy ze względu na podjęcie pracy, jednak nie później niż w terminie 14 dni od daty doręczenia do organu I instancji orzeczenia; stwierdzenie, że organ dopuścił się bezczynności i przewlekłego prowadzenia postępowania oraz iż ta bezczynność i przewlekłość miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; wymierzenie organowi grzywny w wysokości 1000 złotych; przyznanie od organu na rzecz skarżącego sumy pieniężnej w wysokości 2500 złotych; zwrot kosztów postępowania według norm przepisanych, a także rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym.

W uzasadnieniu skargi skarżąca wskazała, że pismem z dnia [...] września 2020 r. Wojewoda przekazał zgodnie z właściwością miejscową Wojewodzie wniosek skarżącej o udzielenie zgody na pobyt czasowy ze względu na podjęcie pracy. Zawiadomienie wraz z aktami sprawy wpłynęło do Wojewody w dniu 10 września 2020 r. Pomimo skutecznego doręczenia zawiadomienia w sprawie od początku zapanowała kilkumiesięczna bezczynność. Dopiero pismem z dnia [...] października 2020 r. organ wezwał stronę do uzupełnienia wniosku, osobistego stawiennictwa oraz poprawnie wypełnionego załącznika. Wyznaczył przy tym stronie 60 - dniowy termin na usunięcie braku, licząc od dnia przywrócenia bezpośredniej obsługi klienta. W wyznaczonym terminie strona uzupełniła braki wniosku. W dniu 15 stycznia 2021 r. strona złożyła ponaglenie, skutecznie doręczone w dniu 18 stycznia 2021. Dopiero wskutek ponaglenia pismem z dnia [...] stycznia Wojewoda przekazał ponaglenie do organu wyższej instancji oraz wyznaczył termin załatwienia sprawy na dzień [...] sierpnia 2021 r., argumentując tę datę dużą ilością składanych wniosków oraz koniecznością realizacji dyspozycji zawartej w art. 109 ust. 1 u.c. Stan bezczynności trwa do dnia wniesienia. W ocenie skarżącej po wpłynięciu wniosku do organu, powinien on niezwłocznie dokonać jego oceny formalnej i procesowej, wezwać stronę do uzupełnienia oczywistych braków formalnych, zawiadomić o wszczęciu postępowania, podjąć niezbędne kroki celem wydania decyzji w sprawie. Podkreśliła przy tym, że postępowanie w sprawie nie jest szczególnie skomplikowane, nie wymaga powołania biegłego, czy też przeprowadzenia szczególnie długiego procesu

dowodowego. Sprawę można było pierwotnie rozpatrzyć merytorycznie na podstawie dostarczonych przez stronę dokumentów.

W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie. Organ wskazał, że w dniu 10 września 2020 r. do Urzędu Wojewódzkiego wpłynął przekazany przez Wojewodę wniosek o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy i pracę dla T.K. Podanie skarżącej obarczone było brakami, ponieważ nie został spełniony warunek osobistego stawiennictwa strony w celu złożenia linii papilarnych. Pismem z dnia [...] października strona została wezwana do osobistego stawiennictwa w Oddziale Cudzoziemców oraz do uiszczenia opłaty skarbowej za złożony wniosek. W dniu [...] listopada 2020 r. skarżąca stawiła się Oddziale Cudzoziemców Urzędu Wojewódzkiego. W tym samym dniu cudzoziemka została zawiadomiona o wszczęciu postępowania administracyjnego oraz planowanym terminie zakończenia postępowania w sprawie. W dniu 11 grudnia 2020 r. organ wystąpił do odpowiednich służb (Agencja Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Straż Graniczna oraz Policja) o wydanie opinii w sprawie ewentualnego zagrożenia dla obronności lub bezpieczeństwa, albo ochrony bezpieczeństwa i porządku publicznego. W dniu 18 stycznia 2021 r. storna wniosła ponaglenie na działanie Wojewody, które przekazane zostało do organu II instancji w dniu 29 stycznia 2021 r.

Wojewoda wskazał, że aby skutecznie wszcząć postępowanie podanie nie może być obarczone brakami formalnymi, które uniemożliwiają procedowanie. W przedmiotowej sprawie podanie przekazane do Urzędu Wojewódzkiego obarczone było brakami wynikającymi z przepisów szczególnych Stosownie do art. 105 ust. 1 i ust. 2 i u.c., cudzoziemiec składa wniosek o udzielenie mu zezwolenia na pobyt czasowy osobiście, nie później niż w ostatnim dniu jego legalnego pobytu na terytorium RP. Jeżeli wniosek ten nie został złożony przez cudzoziemca osobiście, wojewoda wzywa go do osobistego stawiennictwa w terminie nie krótszym niż 7 dni pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpoznania. Wojewoda w pierwszym możliwym terminie wezwał cudzoziemkę do osobistego stawiennictwa Oddziale Cudzoziemców Urzędu Wojewódzkiego. Jednocześnie organ wskazał wszystkie okoliczności, które mogłyby stanowić przeszkodę we wszczęciu postępowania. Wojewoda podkreślił, że termin na uzupełnienie braków formalnych został wyznaczony przy uwzględnieniu obecnej sytuacji epidemiologicznej oraz olbrzymiej ilości wniosków napływających do Wojewody. Wyznaczenie krótszego terminu byłoby szkodliwe dla cudzoziemców. W niniejszej sprawie braki zostały uzupełnione w dniu 17 listopada 2020 r., w tym też dniu cudzoziemka otrzymała informację o wszczęciu

postępowania, w którym wskazano planowany termin zakończenia postępowania na dzień [...] sierpnia 2021 r. Wojewoda podkreślił przy tym, że wskazany termin jest terminem planowanym, co oznacza, że może on ulec skróceniu lub wydłużeniu w zależności od sytuacji cudzoziemca.

Wojewoda podtrzymał stanowisko o skomplikowanym charakterze sprawy, wskazując, że w trakcie postępowania ustalanych jest szereg okoliczności, które mają wpływ na podejmowane rozstrzygnięcie. Przede wszystkim weryfikowane jest czy cudzoziemiec spełnia wymagania dla udzielenia mu wnioskowanego zezwolenia, w tym przypadku czy posiada pracodawcę oraz środki niezbędne do pokrycia kosztów utrzymania siebie oraz członków rodziny pozostających na jego utrzymaniu. Ponadto weryfikowane jest czy cudzoziemiec nie stanowi zagrożenia dla obronności lub bezpieczeństwa państwa albo ochrony bezpieczeństwa i porządku publicznego, co czynione jest poprzez opiniowanie przez odpowiednie służby.. Wreszcie konieczność ustalenia ewentualnych zaległości podatkowych, jak również liczby osób pozostających na utrzymaniu cudzoziemca. Te wszystkie okoliczności - według Wojewody - wpływają na uznanie, iż sprawa dotycząca udzielenia zezwolenia na pobyt czasowy wypełnia warunki uznania jej za szczególnie skomplikowaną.

Organ zauważył przy tym, że cudzoziemiec, którego postępowanie jest prawidłowo wszczęte uzyskuje do paszportu stempel potwierdzający złożenie wniosku, uprawniający do legalnego pobytu na terenie RP w trakcie trwania postępowania.

Wojewoda wyjaśnił też, że w 2020 r. wpłynęło do niego ponad 12 tysięcy wniosków cudzoziemców. Z uwagi na tę liczbę i zasadę równego traktowania wszystkich klientów, przyjęto zasadę rozpatrywania wniosków zgodnie z kolejnością wpływów. Odległy planowany termin zakończenia postępowania ustalany jest na bazie doświadczenia z dotychczas trwających postępowań. Podkreślił przy tym, iż jest to planowany termin zakończenia sprawy, przez co cudzoziemiec ma wiedzę ile postępowanie może trwać, a tym samym ma możliwość zaplanowania swoich działań.

Z akt administracyjnych sprawy wynika następujący tok postępowania:

1. Wnioskiem z dnia [...] sierpnia 2019 r. T.K. wystąpiła do Wojewody o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy.

2. Pismem z dnia [...] marca 2020 r. pełnomocnik wnioskodawczyni, w związku ze zmianą jej miejsca zamieszkania, wystąpił do Wojewody o przekazanie akt sprawy zgodnie z właściwością miejscową Wojewodzie.

3. Zawiadomieniem z dnia [...] września 2020 r. Wojewoda przekazał wniosek T.K. o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy Wojewodzie. Wpływ wniosku do Urzędu Wojewódzkiego nastąpił w dniu 10 września 2020 r.

4. Pismem z dnia [...] października 2020 r. Wojewoda, działając na podstawie art. 105 ust. 2 u.c., wezwał T.K. w terminie 60 dni od dnia wznowienia bezpośredniej obsługi klientów, do osobistego stawiennictwa w Oddziale Cudzoziemców Urzędu Wojewódzkiego oraz do uzupełnienia braków formalnych wniosku.

5. w dniu [...] listopada 2020 r. skarżąca stawiła się w Oddziale Cudzoziemców oraz uzupełniła braki formalne wniosku.

6. Pismem z dnia [...] listopada 2020 r. organ zawiadomił o wszczęciu postępowania w sprawie udzielenia zezwolenia na pobyt czasowy oraz o planowanym na dzień [...] sierpnia 2021 r. terminie zakończenia postępowania.

7. Pismem z dnia [...] grudnia 2020 r., na podstawie art. 109 ust. 1 u.c., Wojewoda zwrócił się do Szefa ABW o udzielenie informacji: czy wjazd i pobyt cudzoziemca na terytorium RP stanowią zagrożenie dla obronności lub bezpieczeństwa państwa albo ochrony bezpieczeństwa i porządku publicznego.

8. Pismem z dnia [...] stycznia 2012 r. (data wpływy do organu - 19 stycznia 2021 r.) na podstawie art. 37 § 1 pkt 1 i 2 kpa pełnomocnik skarżącej za pośrednictwem Wojewody wniósł do Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców ponaglenie w sprawie udzielenia T.K. zezwolenia na pobyt czasowy i pracę.

9. Pismem z dnia [...] lutego 2021 r. (data wpływu do Wojewody – 18 luty 2021 r.) pełnomocnik skarżącej wniósł skargę na bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania.

10. decyzją z dnia [...] maja 2021 r. nr [...] Wojewoda udzielił T.K. zezwolenia na pobyt czasowy i pracę w Polce na okres od dnia [...] maja 2021 r. do dnia [...] marca 2024 r.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Stosownie do treści art. 3 § 2 pkt 8 i 9 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2021 r. poz. 137.), dalej jako: "p.p.s.a." sądy administracyjne są uprawnione do rozstrzygania skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 ww. art. 3 i w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1 - 3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa.

Zgodnie z art. 119 pkt 4 p.p.s.a., sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania. Taka sytuacja zaistniała w rozpatrywanej sprawie.

Zgodnie z art. 149 § 1 p.p.s.a. sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 albo na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 4a:

1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności;

2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa;

3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania.

Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (art. 149§ 1a p.p.s.a.). Sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154§ 6 p.p.s.a. lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 §6 (art. 149§ 2 p.p.s.a.).

Skarga strony została poprzedzona ponagleniem w trybie art. 37 k.p.a. zawartym piśmie z dnia [...] stycznia 2021 r. Został zatem spełniony wymóg wyczerpania środków zaskarżenia wynikający z art. 52 § 1 i § 2 oraz art. 53 § 2b p.p.s.a., wobec czego skarga podlegała merytorycznemu rozpatrzeniu.

W aktualnym stanie prawnym bezczynność zdefiniowana została jako niezałatwienie sprawy w terminie określonym w art. 35 lub przepisach szczególnych

ani w terminie wskazanym zgodnie z art. 36 § 1 k.p.a. (art. 37 § 1 pkt 1 k.p.a.), a przewlekłość jako prowadzenie postępowania dłużej niż jest to niezbędne do załatwienia sprawy (art. 37§ 1 pkt 2 k.p.a.). Zgodnie z art. 35 k.p.a. organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki (§ 1). Niezwłocznie powinny być załatwiane sprawy, które mogą być rozpatrzone w oparciu o dowody przedstawione przez stronę łącznie z żądaniem wszczęcia postępowania lub w oparciu o fakty i dowody powszechnie znane albo znane z urzędu organowi, przed którym toczy się postępowanie, bądź możliwe do ustalenia na podstawie danych, którymi rozporządza ten organ (§ 2). Załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania, zaś w postępowaniu odwoławczym - w ciągu miesiąca od dnia otrzymania odwołania (§ 3). O każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie organ administracji publicznej jest obowiązany zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki, wskazując nowy termin załatwienia sprawy (art. 36 § 1 k.p.a.).

Zgodnie z art. 61 § 3 k.p.a. datą wszczęcia postępowania na żądanie strony jest dzień doręczenia żądania organowi administracji publicznej (art. 61 § 3k.p.a.) lub dzień wprowadzenia żądania do systemu teleinformatycznego organu administracji publicznej (art. 61 § 3a k.p.a.) Nie ma zatem istotnego znaczenia dla rozważanej kwestii stwierdzenie przez organ administracji, że żądanie strony nie spełniało warunków formalnych. Organ administracji powinien wezwać stronę do uzupełnienia braków podania w trybie określonym w art. 64 § 2 k.p.a., niemniej jednak dniem wszczęcia postępowania będzie dzień doręczenia organowi pierwszego pisma w sprawie, a nie dzień uzupełnienia braków formalnych tego pisma, nawet jeżeli to podanie nie czyni zadość wymaganiom ustalonym w przepisach prawa. Ten sam moment należy traktować jako początek biegu terminu do załatwienia sprawy przez organ, zgodnie z art. 35 § 3 k.p.a. (por. uzasadnienie uchwały NSA z 3 września 2013 r., I OPS 2/13, wyrok NSA z 13 listopada 1998 r., IV SAB 124/98, wyrok NSA z 30 czerwca 1999 r.,I SA/KA 2422/97, "Serwis Podatkowy" 2001, nr 7, s. 63, wyrok NSA z dnia 12 grudnia 2001 r., SA/Rz 1438/01, wyrok NSA z 10 kwietnia 2015 r., II OSK 2518/14, wyrok WSA w Olsztynie z 24 września 2008 r., II SAB/Ol 24/08, wyrok WSA w Gorzowie Wlkp. z 29 kwietnia 2015 r., II SAB/Go 5/15, P. Przybysz, k.p.a. Komentarz, Lex, 2021, t. 6 do art. 61, M. Karpiuk, P. Krzykowski, A. Skóra (red.), k.p.a. Komentarz do art. 61-126. Tom II, Wyd. UW-M 2020, t. 4 do art. 61, H. Knysiak-Sudyka (red.), k.p.a. Komentarz, WKP 2019, t. 16 i 20 do art. 61).

W związku z powyższym należało uznać, iż w kontrolowanej sprawie wszczęcie postępowania przez Wojewodę nastąpiło w dniu w dniu [...] września 2020 r., tj. w dacie wpływu do organu wniosku skarżącej, przekazanego przez Wojewodę [...] Wojewodzie [...], zgodnie z właściwością miejscową. Zdaniem Sądu trafnie organ uznał, iż sprawę o udzielenie cudzoziemcowi pozwolenia na pobyt czasowy i pracę należy zakwalifikować do szczególnie skomplikowanych, w sytuacji gdy należało podjąć szereg czynności wyjaśniających, mających na celu stwierdzenie spełnienia licznych warunków aby uzyskać powyższe zezwolenie zgodnie z art. 114 u.c. Ponadto weryfikowane jest w tym postępowaniu, czy cudzoziemiec nie stanowi zagrożenia dla obronności lub bezpieczeństwa państwa albo ochrony bezpieczeństwa i porządku publicznego, co związane jest z koniecznością uzyskania informacji od komendanta oddziału Straży Granicznej, komendanta wojewódzkiego Policji oraz Szefa ABW (art. 109 u.c.), na co organy te mają termin 30 dniowy na udzielenie odpowiedzi, z możliwością jego przedłużenia do 60 dni. Powoduje to, iż niewątpliwie załatwienie sprawy o zezwolenie na pobyt cudzoziemca nie jest możliwe niezwłocznie czy też w terminie jednego miesiąca. Podkreślić należy, że zakwalifikowanie sprawy jako wymagającej dłuższego postępowania wyjaśniającego należy uznać za dyskrecjonalne uprawnie organu, a ponadto nie jest wymagane dokonanie jakiejkolwiek czynności formalnej związanej z przedłużeniem podstawowego miesięcznego terminu (por. R. Hauser, M. Wierzbowski (red), k.p.a. C.H. Beck 2014, t. 7 do art. 35). Mając na uwadze powyższe należało uznać, że sprawa powinna co do zasady być rozpoznana w terminie dwóch miesięcy (art. 35 § 3 k.p.a.). Trzeba jednak pamiętać, iż niewątpliwie wniosek skarżącej dotknięty był brakami formalnymi (m.in. nie został złożony osobiście - wymóg z art. 105 ust. 1 u.c.) oraz nie została uiszczona opłata skarbowa w wysokości 440 zł (wymóg z art. 6 ust. 1 pkt 3 u.o.s. w zw. pkt III. 2b załącznika do u.o.s). Organ w związku z tym w dniu 9 października 2020 r. skierował wezwanie do skarżącej - zgodnie z art. 261 § 2 kpa k.p.a. - do uiszczenia tej opłaty. Skarżąca w dniu [...] listopada 2020 r. usunęła braki formalne wniosku oraz uiściła żądaną opłatę. W tym samym dniu organ zawiadomił o wszczęciu postępowania oraz wyznaczył termin jego zakończenia na dzień [...] sierpnia 2021 r. Wskazać należy, iż obowiązek sygnalizacji, przewidziany w art. 36 § 1 k.p.a. nie powstaje, jeżeli termin załatwienia sprawy został "przedłużony" ze względu na wystąpienie okoliczności wymienionych w art. 35 § 5 k.p.a. (por. H. Knysiak-Sudyka, op.cit., t.1 do art. 36). Natomiast termin wyznaczony na dzień [...] sierpnia 2021 r. jeszcze nie nadszedł. Mając na uwadze definicję bezczynności określoną w art. 37 § 1 pkt 1 k.p.a., tj.

niezałatwienie sprawy w terminie określonym w art. 35 lub przepisach szczególnych ani w terminie wskazanym zgodnie z art. 36 §1 k.p.a., nie można zatem Wojewodzie zarzucić skutecznie, że w tym okresie, tj. od dnia [...] września 2020 r. do dnia [...] grudnia 2020 r., pozostawał bezczynny. Nie oznacza to jednak, iż organowi nie można przypisać przewlekłego prowadzenia postępowania. Jak bowiem wskazuje się w piśmiennictwie i orzecznictwie jeżeli organ wskazał stronie nowy termin załatwienia sprawy (art.36 k.p.a.) i nie przekroczył tego terminu, to organ nie pozostaje bezczynny. Jednakże bezzasadne przedłużanie terminu załatwienia sprawy należy kwalifikować jako przejaw przewlekłości postępowania (por. P. Przybysz, op. cit., t. 3 do art. 37, W. Chróścielewski, Z. Kmieciak (red.), k.p.a. Komentarz WKP 2019, t. 2 do art. 37, P. Kornacki, Skarga na przewlekłość postępowania administracyjnego, LEX 2014, wyroki NSA: z 12 marca 2020 r., I OSK 79/19, z 15 września 2020 r., I OSK 978/20, z 13 listopada 2020 r., I OSK 260/20, z 18 stycznia 2021 r., I OSK 2256/20).

W kontrolowanej sprawie niewątpliwie przedłużenie terminu do 16 sierpnia 2021 r. nie miało żadnego racjonalnego uzasadnienia. Przede wszystkim należy zauważyć, iż nie usprawiedliwiają wyznaczania tak odległych terminów kłopoty kadrowe organu administracji oraz znaczny wzrost wniosków cudzoziemców o udzielenie zgody na pobyt czasowy i pracę (12 tys. w 2020 r.). Nie negując tych okoliczności - w ocenie Sądu - nie mogą one uzasadniać prowadzenie przewlekle postępowania, w sposób nieefektywny, bez skoncentrowania postępowania dowodowego w jak najkrótszym czasie niezbędnym do wyjaśnienia sprawy. Nie stanowią też one "przyczyn niezależnych od organu" w rozumieniu art. 35 § 5 k.p.a. W orzecznictwie sądów administracyjnych w sposób jednolity przyjmuje się, że takiego rodzaju przyczyny obciążają jedynie organ administracji, który zobowiązany jest dochować należytej staranności w zabezpieczeniu dostatecznej obsady kadrowej tak aby zapewnić terminowe załatwianie spraw administracyjnych i takiego zorganizowania postępowania administracyjnego, aby wydanie rozstrzygnięcia nastąpiło w rozsądnym terminie. W konsekwencji podkreśla się, że nie jest przyczyną niezależną od organu duży wpływ spraw do organu rozstrzygającego (por. wyroki NSA: z 14 grudnia 2017 r., II OSK 529/17, z 17 lipca 2018 r., I OSK 2542/16, z 25 lipca 2019 r., II OSK 1233/19).

W ocenie Sądu przy sprawnym działaniu organu okres 2 miesięcy był wystarczający do załatwienia sprawy, przy uwzględnieniu, iż wliczeniu do tego terminu nie podlegałby termin na usunięcie braków formalnych. Jednakże czynności

organu były od początku podejmowane niesprawnie, opieszale i nie były skoncentrowane na działaniach zmierzających do rozpoznania sprawy, naruszały tym samym zasadę szybkości postępowania wyrażoną w art. 12 k.p.a. Przede wszystkim należy zauważyć, iż pierwszą czynność organ podjął dopiero w dniu 9 października 2020 r., czyli po upływie miesiąca od otrzymania wniosku, natomiast kolejna czynność organu datowana jest na dzień 17 listopada 2020 r. Świadczy to o braku koncentracji działań Wojewody już na wstępnym etapie postępowania. Analiza postępowania po [...] listopada 2020 r., tj. po usunięciu braków przez skarżącą o wskazuje, iż organ nie prowadził go również efektywnie, gdyż czynności podejmował w dużych odstępach czasu. Następną czynność organ podjął dopiero dnia 11 grudnia 2020 r. zwracając się do Szefa ABW o udzielenie informacji wyżej wymienionych w trybie art. 109 ust. 1 u.c., przy czym czynność tę można było podjąć tuż po usunięciu braków formalnych wniosku. Nie budzi wątpliwości brak terminowości kolejnej czynności opisanej w części wstępnej uzasadnienia. Decyzją z dnia [...] maja 2021 r., a zatem już po wniesieniu skargi na bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania, a przed jej rozpoznaniem przez Sąd, Wojewoda udzielił skarżącej zezwolenia na pobyt czasowy i pracę na terenie Polski. Powyższe oznacza, że w okresie od dnia [...] grudnia 2020 r. ( przy uwzględnieniu 30 - dniowego terminu na udzielenie informacji w trybie art. 109 ust. 1 uc.) do [...] maja 2021 r. organ nie przeprowadził żadnej czynności procesowej, co uzasadnia stwierdzenie bezczynności w tym okresie. Wydanie decyzji w dniu [...] maja 2021 r. powoduje, że tym samym brak było podstaw do zobowiązania organu do wydania w określonym terminie decyzji i dlatego w tej części Sąd na podstawie art. 161 §1 pkt 3 p.p.s.a. umorzył postępowanie (pkt I wyroku).

Wszystkie wskazane powyżej okoliczności świadczą o tym, iż organ dopuścił się bezczynności oraz przewlekłego prowadzania postępowania, co Sąd stwierdził w pkt II wyroku na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 p.p.s.a. Jednocześnie Sąd, stosownie do art. 149 §1a p.p.s.a., stwierdził, iż bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania nie miały miejsca z rażącym naruszeniem prawa. Rażącym naruszeniem prawa w rozumieniu powyższego przepisu pozostaje bowiem stan, w którym bez żadnej wątpliwości i wahań można powiedzieć, bez potrzeby odwoływania się do szczegółowej oceny okoliczności sprawy, że naruszono prawo w sposób oczywisty (por. wyrok NSA z 21 czerwca 2012 r., I OSK 675/12). Oceniając, czy naruszenie prawa jest rażące, należy uwzględnić nie tylko proste zestawienie terminów rozpoczęcia postępowania i jego zakończenia, względnie braku

zakończenia , lecz także warunkowane okolicznościami materialnoprawnymi sprawy czynności, jakie powinien podjąć organ dążąc do merytorycznego rozstrzygnięcia konkretnej sprawy. Rażącym naruszeniem prawa jest naruszenie ciężkie, które nosi cechy oczywistej i wyraźnej sprzeczności z obowiązującym prawem, niezasługujące na zaakceptowanie w demokratycznym państwie prawa i wywołujące dotkliwe skutki społeczne lub indywidualne (por. B. Adamiak i J. Borkowski, Komentarz do k.p.a., Warszawa 1998 r., s. 808-812). Kwalifikacja naruszenia jako rażące musi posiadać pewne dodatkowe cechy w stosunku do stanu określanego jako zwykłe naruszenie. Dla uznania rażącego naruszenia prawa nie jest wystarczające samo przekroczenie przez organ ustawowych terminów załatwienia sprawy. Rażące opóźnienie w podejmowanych przez organ czynnościach ma być oczywiście pozbawione jakiegokolwiek racjonalnego uzasadnienia (por. postanowienie NSA z dnia 27 marca 2013 r., I OSK 468/13, wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 10 kwietnia 2014 r., II SAB/Wr 14/14). W niniejszej sprawie taka sytuacja nie zaistniała, skoro organ podjął szereg czynności tyle tylko, iż nie w sposób skoncentrowany, przy czym przerwy między tymi czynnościami nie były znaczące. Trudno więc uznać w kontekście powyższych okoliczności, iż działania organu miały charakter celowy, noszący cechy lekceważącego traktowania obowiązków nałożonych na organy administracji. Ponadto zdaniem Sądu wprawdzie trudności kadrowe organu, sytuacja epidemiologiczna w kraju związana z COVID-19 oraz znacząca liczba wpływających wniosków nie stanowią okoliczności usprawiedliwiającej zaistniałej w rozpoznawanej sprawie przewlekłości i bezczynności, niemniej jednak są one obiektywną trudnością, która powinna wpływać ocenę, iż w kontrolowanej sprawie nie doszło do kwalifikowanego naruszenia prawa. Zwłaszcza, że w przypadku wniosków cudzoziemców o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy ustawodawca przewidział wymóg osobistego złożenia wniosku, a ograniczenie ilości petentów w siedzibie organu związku z wymogiem przestrzegania zasad bezpieczeństwa epidemiologicznego stanowią poważną przeszkodę w takiej organizacji pracy, aby rozpoznawanie spraw należących do kompetencji organu odbywało się dostatecznie sprawnie.

Powyższe okoliczności zdecydowały również, iż Sąd nie znalazł podstaw do wymierzenia organowi grzywny, jak i przyznania skarżącej sumy pieniężnej na podstawie art. 149 § 2 p.p.s.a. Ponadto Sąd uwzględnił całokształt sprawy, zwłaszcza stopień zawinienia w nieterminowym załatwieniu sprawy, które wskazują na brak potrzeby oddziaływania na organ prewencyjno-dyscyplinująco

wspomnianymi środkami, które zresztą mają charakter fakultatywny i ich stosowanie pozostawiono uznaniu sądu. Skarżąca nie przedstawiła również żadnych okoliczności uzasadniających przyznanie żądanej sumy pieniężnej z uwzględnieniem jej funkcji kompensacyjnej. Nie podała mianowicie żadnych konkretnych okoliczności wskazujących na fakt poniesienia przez nią szkody, która wymagałaby zrekompensowania, nie wykazała żadnych konkretnych i wymiernych strat, które są wynikiem bezczynności organu. Przyznanie sumy pieniężnej pełni wobec strony postępowania funkcję kompensacyjną, ma na celu wyrównanie uszczerbku (krzywdy, straty) jakich doznał skarżący na skutek przewlekłości organu administracji, które to okoliczności powinny zostać wyraźnie wskazane i uzasadnione przez skarżącego w treści wnoszonej skargi (por. wyroki NSA: z 19 grudnia 2017 r., I OSK 1685/17 oraz z 3 lipca 2018 r., II OSK 2954/17). Wniosek o przyznanie sumy pieniężnej winien zawierać uzasadnienie, w którym strona skarżąca, domagająca się przyznania sumy pieniężnej powinna wskazać na zakres uszczerbku, straty lub krzywdy wywołanej bezczynnością. Aktywność sądu jest w takim przypadku uwarunkowana przede wszystkim wskazaną przez skarżącego argumentacją (por. wyrok NSA z 29 kwietnia 2020 r. I OSK 3094/19).

W tym stanie rzeczy Sąd - na podstawie art. 151 p.p.s.a. - oddalił skargę w pozostałym zakresie.

Jako, że skarga została uwzględniona Sąd - na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a. - zasądził od organu na rzecz skarżącej poniesione przez nią koszty postępowania, które sprowadzają się do: - wpisu od skargi uiszczonego w wysokości 100 zł, wynikającej z § 2 ust. 1 pkt 6 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnym (Dz. U. Nr 221, poz. 2193 z późn. zm.); wynagrodzenia pełnomocnika w kwocie 480 zł ustalonego zgodnie § 14 ust.1 pkt 1 lit.c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (tj. Dz. U. z 2018 r. poz. 265).