Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 1035/09
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2009-10-21 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6079 Inne o symbolu podstawowym 607
Hasła tematyczne: Nieruchomości
Skarżony organ: Minister Skarbu Państwa
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 16 par. 1,  art. 155,  art. 154 par. 2
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 212
journal: Dz.U. 2000 nr 46 poz 543
law: Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami - tekst jedn.
article: art. 151
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Iwona Kosińska (spr.) Sędziowie WSA Małgorzata Boniecka-Płaczkowska WSA Elżbieta Sobielarska Protokolant Monika Chorzewska-Korczak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 października 2009 r. sprawy ze skargi K. M. i R. M. na decyzję Ministra Skarbu Państwa z dnia [...] kwietnia 2009 r. nr [...] w przedmiocie odmowy zmiany decyzji administracyjnej oddala skargę.


UZASADNIENIE

Minister Skarbu Państwa decyzją z dnia [...] kwietnia 2009 r. nr [...], po rozpatrzeniu odwołania K. M. i R. M., utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] listopada 2008 r. nr [...] orzekającą o odmowie zmiany ostatecznej decyzji Starosty S. z dnia [...] sierpnia 2003 r. nr [...] potwierdzającej posiadanie przez skarżących uprawnień do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej.

Z uzasadnienia zaskarżonej decyzji wynika, że Wojewoda [...], działając na podstawie art. 104 w związku z art. 155 ustawy Kodeks postępowania administracyjnego, decyzją z dnia [...] listopada 2008 r. odmówił zmiany decyzji Starosty S. z dnia [...] sierpnia 2003 r. potwierdzającej posiadanie przez R. M. oraz K. M. uprawnień do zaliczenia wartości mienia pozostawionego przez E. B. w [...] na pokrycie opłat za użytkowanie wieczyste lub ceny sprzedaży nieruchomości stanowiących własność Skarbu Państwa.

Nie zgadzając się z tym rozstrzygnięciem odwołanie od decyzji Wojewody [...] wnieśli K. M. i R. M. kwestionując rozstrzygnięcie tego organu i podnosząc, że przedmiotowa decyzja jest dla nich krzywdząca.

Minister Skarbu Państwa rozpatrując odwołanie stwierdził, że nie może ono zostać uwzględnione. W uzasadnieniu zajętego stanowiska organ odwoławczy wyjaśnił, że w aktach sprawy znajduje się wniosek R. M. z dnia [...] maja 2008 r. o zmianę decyzji Starosty S. z dnia [...] sierpnia 2003 r. Z analizy akt sprawy wynika, że odwołujący się otrzymali w dniu [...] kwietnia 2008 r. z Banku [...] [...] % rekompensaty przyznanej na podstawie ostatecznej decyzji Starosty S. z dnia [...] sierpnia 2003 r. Decyzja ta została wydana na podstawie art. 212 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (t.j. z 2000 r. Dz. U. Nr 46, poz. 543, ze zm.) i § 5 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 13 stycznia 1998 r. w sprawie sposobu zaliczania wartości nieruchomości pozostawionych za granicą na pokrycie ceny sprzedaży nieruchomości lub opłat za użytkowanie wieczyste oraz sposobu ustalania wartości tych nieruchomości (Dz. U. Nr 9 , poz. 32, ze zm.). Starosta S. stwierdził w tej decyzji, że R. M. oraz K. M. posiadają uprawnienia do zaliczenia wartości nieruchomości pozostawionej poza obecnymi granicami Państwa Polskiego w [...] przy ul. [...] przez ich babkę E. B. w wysokości [...] po [...] części, na pokrycie opłat za użytkowanie wieczyste lub ceny sprzedaży działki budowlanej oraz ceny sprzedaży położonych na niej budynków lub lokali stanowiących własność Skarbu Państwa. Następstwo prawne wnioskodawców oraz prawo własności przedmiotowego mienia zostało potwierdzone odpowiednimi dokumentami znajdującymi się w aktach sprawy. Z operatu szacunkowego nieruchomości pozostawionej poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej położonej w [...] przy ul. [...], sporządzonego przez rzeczoznawcę majątkowego G. W. na dzień [...] czerwca 2003 r. wynika, że wartość pozostawionej nieruchomości wynosi [...] zł.

Rozpatrując złożone odwołanie Minister Skarbu Państwa stwierdził, że Wojewoda [..] odmawiając zmiany decyzji Starosty S. uznał, że ostateczna decyzja z dnia [...] sierpnia 2003 r. nie jest dotknięta wadą prawną, zaś za jej wzruszeniem nie przemawia ani słuszny interes strony, ani interes społeczny. Dokonanie zmiany decyzji ostatecznej naruszałoby zasadę równego traktowania podmiotów znajdujących się w takiej samej lub zbliżonej sytuacji faktycznej (art. 32 Konstytucji RP), które uzyskały decyzje potwierdzającą prawo do rekompensaty i zrealizowały swoje uprawnienia. Równocześnie organ I instancji stanął na stanowisku, że wnioskodawcy są uprawnieni do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej przez E. B.

Organ odwoławczy w uzasadnieniu wydanej decyzji przywołał na poparcie swojego rozstrzygnięcia treść art. 154 i 155 kpa oraz art. 32 Konstytucji RP. Zwrócił także uwagę na tezy licznych wyroków sądów administracyjnych zapadłych w sprawach rozpatrywanych w oparciu o treść art. 155 kpa (m.in. wyroków Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 marca 2003 r. sygn. akt III SA 1621/01, z dnia 23 stycznia 2003 r. sygn. akt III SA 1195/01, z dnia 23 marca 2001 r. sygn. akt IV SA 1515/96, z dnia 27 września 2002 r. sygn. akt III SA 330/01 oraz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 22 maja 2007 r. sygn. akt I SA/Wa 328/07 i z dnia 24 kwietnia 2007 r. sygn. akt IV SA/Wa 914/06). Ostatecznie organ odwoławczy stanął na stanowisku, że brak jest podstaw prawnych oraz przesłanek z art. 155 kpa do zmiany ostatecznej decyzji z dnia [...] sierpnia 2003 r. a dokonanie takiej zmiany ostatecznej decyzji z dnia [...] sierpnia 2003 r. wydanej na rzecz skarżących przez Starostę S., w trybie 155 kpa, w przypadku gdy decyzja ta pozbawiona jest wad prawnych naruszałaby zasadę równego traktowania podmiotów znajdujących się w takiej samej lub podobnej sytuacji - faktycznej lub prawnej, a więc posiadających decyzje lub zaświadczenia potwierdzające ich prawo do rekompensaty, a wydane na podstawie odrębnych przepisów (art. 32 Konstytucji RP). Zdaniem Ministra słuszny interes społeczny w tym wypadku przemawia za pozostawieniem spornej decyzji i skorzystaniem przez skarżącego z waloryzacji świadczenia na dzień jego wypłaty, zgodnie z art. 17 ust. 5 ustawy z dnia 8 lipca 2005 r. o realizacji prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej. Minister uznał również, że za wzruszeniem przedmiotowej decyzji Starosty S. nie przemawia także słuszny interes strony. Skarżący uważają bowiem, że w imię swojego interesu mogą naruszyć interes społeczny i dążą do wykorzystania zmiany przepisów w celu uzyskania. Równocześnie organ odwoławczy uznał, że w sprawie brak jest nowych przesłanek, które pozwalałyby na ponowne rozpatrzenie wniosku i weryfikację ustaleń dokonanych w toku postępowania prowadzonego wcześniej przez inny organ administracji publicznej. W szczególności nową przesłanką nie jest inny wskaźnik do wyceny nieruchomości pozostawionych poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej, zawarty w ustawie z dnia 8 lipca 2005 r. o realizacji prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej.

Mając powyższe na uwadze, organ II instancji utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję podzielając zawartą w niej argumentacje prawną. Podkreślił również, że brak jest podstaw do wzruszenia decyzji ostatecznej wydanej w przedmiotowej sprawie, bowiem przedmiotowa decyzja została wydana i stała się ostateczna zgodnie z obowiązującymi w czasie jej wydawania porządkiem prawnym, którego podstawową zasada jest także trwałość decyzji ostatecznej, a tym samym ochrona porządku prawnego.

Na decyzję Ministra Skarbu Państwa skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożyli K. M. oraz R. M. W uzasadnieniu skarżący wnieśli o stwierdzenie nieważności decyzji Wojewody [...] z dnia [...] listopada 2008 r. w zakresie, w jakim przyjmuje ona za podstawę wypłaty rekompensaty szacunek nieruchomości [...] z dnia [...] czerwca 2003 r. Skarżący stanęli na stanowisku, że w zakresie interesu społecznego mieści się przestrzeganie konstytucyjnej zasady równości wobec prawa. Nie zgodzili się z argumentacją Ministra zawartą w wydanej decyzji, ponieważ w przekonaniu skarżących właśnie zasada równości wobec prawa wymaga poprawienia ich sytuacji. Gorsze traktowanie osób, które wcześniej wystąpiły o rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej i przez to oparcie rekompensat im przyznanych na mniej korzystnych operatach szacunkowych, prowadzi zdaniem skarżących do pokrzywdzenia takich osób jak oni w porównaniu do sytuacji osób korzystających z nowych współczynników. Zależnie od tego, kiedy dana osoba złożyła wniosek, jej sytuacja może być determinowana różnymi współczynnikami przeliczeniowymi. Skarżący uznali, że art. 8 ustawy o realizacji prawa do rekompensaty za mienie [...] daje możliwość sprawiedliwego potraktowania osób pokrzywdzonych, gdyż w razie uchylenia poprzednio obowiązującej decyzji możliwe będzie dokonanie waloryzacji wartości nieruchomości w oparciu o nowe współczynniki. Dlatego też wnieśli o umożliwienie im we wnioskowanym trybie skorzystania z przywilejów ustawy z dnia 8 lipca 2005 r. o realizacji prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej i sporządzenie nowego operatu szacunkowego majątku pozostawionego w [...] w celu przedłożenia go jako podstawy do wypłaty [...]% rekompensaty za to mienie w należnym im wymiarze.

W odpowiedzi na skargę organ II instancji wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd bada, czy organ administracji orzekając w sprawie nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy.

Analiza zebranego w niniejszej sprawie materiału dowodowego wskazuje na niezasadność skargi.

W rozpatrywanej sprawie przedmiot postępowania sądowoadministracyjnego stanowiły decyzja administracyjna Ministra Skarbu Państwa z dnia [...] kwietnia 2009 r. oraz decyzja Wojewody [...] z dnia [...] listopada 2008 r. wydana na podstawie art. 155 kpa. Przepis ten stanowi, że decyzja ostateczna, na mocy której strona nabyła prawo, może być w każdym czasie za zgodą strony uchylona lub zmieniona przez organ administracji publicznej, który ją wydał, lub przez organ wyższego stopnia, jeżeli przepisy szczególne nie sprzeciwiają się uchyleniu lub zmianie takiej decyzji i przemawia za tym interes społeczny lub słuszny interes strony; przepis art. 154 § 2 stosuje się odpowiednio. Definicję decyzji ostatecznej zawiera natomiast art. 16 kpa. Zgodnie z treścią art. 16 §1 kpa decyzje, od których nie służy odwołanie w administracyjnym toku instancji, są ostateczne. Uchylenie lub zmiana takich decyzji, stwierdzenie ich nieważności oraz wznowienie postępowania może nastąpić tylko w przypadkach przewidzianych w kodeksie lub w ustawach szczególnych. Powołana wyżej regulacja zawiera w zdaniu pierwszym definicję decyzji ostatecznych, zaś w zdaniu drugim ustanawia zasadę ogólną trwałości takich decyzji. Zatem decyzje ostateczne to w rozumieniu Kodeksu postępowania administracyjnego decyzje, od których stronie nie służy odwołanie, a zatem te decyzje, które nie mogą być weryfikowane w administracyjnym toku instancji. Postępowanie prowadzone na podstawie art. 155 kpa stanowi jeden z elementów systemu nadzwyczajnych trybów postępowania administracyjnego, obejmujących przypadki weryfikacji decyzji dotkniętych wadami kwalifikowanymi lub niekwalifikowanymi oraz decyzji prawidłowych. Artykuł 155 kpa zawiera przesłanki, które łącznie muszą zostać spełnione, by właściwy w sprawie organ mógł rozważyć możliwość uchylenia lub zmiany ostatecznej decyzji administracyjnej. Przede wszystkim przepis art. 155 kpa dotyczy decyzji ostatecznych prawidłowych oraz niedotkniętych wadami kwalifikowanymi (wyrok Sądu Najwyższego z dnia 6 stycznia 1999 r. sygn. akt III RN 101/98, publ. OSNAPiUS 1999, nr 20, poz. 637). Dla zmiany lub uchylenia decyzji, na mocy której strona nabyła prawo, niezbędne jest zatem spełnienie czterech przesłanek: istnienie decyzji ostatecznej, za jej uchyleniem lub zmianą przemawia interes społeczny lub słuszny interes strony, zgoda strony na zmianę lub uchylenie decyzji oraz brak przeciwwskazań w przepisach ustaw szczególnych. Z redakcji tego przepisu wynika także, że decyzja wydawana w tym trybie ma charakter uznaniowy, zatem uchylenie lub zmiana ostatecznej decyzji pozostawione jest uznaniu organu administracyjnego. Jak jednak podkreśla NSA, wzruszenie decyzji w tym trybie "musi być podyktowane względami celowości mieszczącymi się w założeniach interesu strony" (wyrok NSA z dnia 28 listopada 1994 r. sygn. akt III SA 739/94, publ. Fiskus 1995, nr 9, s. 15). Przepis ten nie tworzy zatem dla stron prawa do trzeciej instancji odwoławczej. Charakter prawny decyzji podejmowanej w trybie art. 155 w związku z art. 154 § 2 kpa określony został w uchwale pełnego składu Izby Cywilnej i Administracyjnej Sądu Najwyższego z dnia 15 grudnia 1984 r. sygn. akt III AZP 8/83, publ. OSNCP 1985, nr 10, poz. 143), w której Sąd ten stanął na stanowisku, że zawarta w tych przepisach instytucja prawna przewiduje możliwość uchylenia lub zmiany decyzji poza postępowaniem odwoławczym, w trybie odrębnym, a decyzja podjęta między innymi na podstawie art. 155 kpa jest decyzją nową, wydaną w nowej sprawie - w pierwszej instancji, stąd przysługuje od niej odwołanie, tak jak od każdej innej decyzji. Dlatego też przedmiotem postępowania prowadzonego na podstawie art. 155 kpa, w przeciwieństwie do postępowania głównego (rozpoznawczego), nie jest merytoryczne rozstrzygnięcie sprawy, lecz przeprowadzenie weryfikacji wydanej już decyzji ostatecznej z jednego tylko punktu widzenia, a mianowicie, czy za zmianą (uchyleniem) przemawia interes społeczny lub słuszny interes strony. To nadzwyczajne postępowanie administracyjne stanowi zatem nową, odrębną sprawę administracyjną, nie zaś ponowne (trzecie z kolei) merytoryczne rozpatrzenie sprawy. Zarówno w doktrynie, jak i orzecznictwie przyjmuje się, że trybowi z art. 155 kpa podlegają nie tylko decyzje uprawniające, lecz także decyzje zobowiązujące, które prowadzą do powstania swoistych materialnoprawnych uprawnień odnośnie wykonania ciążącego na stronie obowiązku w rozmiarach określonych przez to orzeczenie, nie zaś według normy wyższej, jak również, że "nowa" decyzja wydawana w tym trybie ma charakter decyzji uznaniowej, na co wskazuje użyte w komentowanym przepisie wyrażenie "może" (komentarz do art. 155 kpa - M. Jaśkowska, A. Wróbel Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz. Zakamycze, 2005, wyd. II. oraz powołana tam literatura i orzecznictwo). Zdaniem Sądu orzekającego prezentowana wyżej dotychczasowa wykładnia art. 155 kpa uwzględnia istnienie tego nadzwyczajnego trybu postępowania w systemie obowiązujących przepisów jako systemie spójnym i ma na uwadze przedmiot oraz z nim związaną specyfikę postępowań prowadzonych przez organy administracji publicznej. Nie narusza zasady trwałości decyzji ostatecznych, które korzystają z domniemania ich zgodności z prawem, a także wymogu zapewnienia stronom prawa do sądu, nie pozbawiając ich nadto możliwości poszukiwania w szczególnych sytuacjach ochrony na drodze postępowania administracyjnego.

Odnosząc przedstawione wyżej rozważania do stanu rozpatrywanej sprawy Sąd orzekający uznał, że zawarte w złożonej skardze zarzuty są bezzasadne. Jak wynika z akt sprawy skarżący uzyskał bowiem prawo do zaliczenia wartości mienia pozostawionego przez jego poprzednika prawnego na terenach niewchodzących w skład obecnego obszaru Rzeczypospolitej Polskiej na podstawie art. 212 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (t.j. Dz. U. z 2000 r. Nr 46, poz. 543, z późn. zm.) oraz § 5 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 13 stycznia 1998 r. w sprawie sposobu zaliczania wartości nieruchomości pozostawionych za granicą na pokrycie ceny sprzedaży nieruchomości lub opłat za użytkowanie wieczyste oraz sposobu ustalania wartości tych nieruchomości (Dz. U. Nr 9, poz. 32, z późn. zm.). W decyzji tej zgodnie ze stanem prawnym wynikającym z powyższej ustawy i wydanych na jej podstawie aktów wykonawczych określono wartość nieruchomości pozostawionej poza obecnymi granicami Państwa Polskiego w [...] przy ul. [...] przez babkę skarżących E. B., która została wyliczona na kwotę [...] zł. Z akt sprawy nie wynika, aby przedmiotowa decyzja czy też operat szacunkowy były przez skarżących kwestionowane. Podkreślić przy tym należy, że przepisy obowiązujące w dacie wydania decyzji Starosty S. nie przewidywały rekompensaty w formie świadczenia pieniężnego wypłacanego ze środków Funduszu Rekompensacyjnego.

Jak wynika z akt sprawy wniosek skarżących z dnia [...] maja 2008 r. o zmianę w trybie art. 155 kpa wysokości przyznanej rekompensaty został złożony przez skarżących już po całkowitym zrealizowaniu przez Państwo w stosunku do uprawnionych zobowiązań wynikających z ostatecznej decyzji Starosty S. Jak bowiem wynika z decyzji Wojewody [...] z dnia [...] listopada 2008 r. w dniu [...] kwietnia 2008 r. Bank [...] dokonał wypłaty na rzecz skarżących całości przysługującej im rekompensaty. Fakt ten został również potwierdzony przez skarżącego R. M. na rozprawie, która odbyła się w dniu [...] października 2009 r. W tej sytuacji, zdaniem Sądu orzekającego, brak jest podstaw prawnych do uznania zasadności żądania zmiany we wnioskowanym przez skarżących zakresie ostatecznej decyzji administracyjnej Starosty S., która prawidłowo i w całości została zrealizowana jeszcze przed dniem złożenia przedmiotowego wniosku.

Wyjaśnić należy, że zgodnie z treścią art. 20 ustawy z dnia 8 lipca 2005 r. o realizacji prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. Nr 169, poz. 1416, ze zm.), w brzmieniu obowiązującym w dniu wydawania zaskarżonej decyzji, do postępowań zakończonych wydaniem decyzji lub zaświadczeń potwierdzających prawo do rekompensaty stosuje się art. 145, art. 145a, art. 146 § 2, art. 147-152, art. 154 § 2, art. 155-159 oraz art. 161-163 Kodeksu postępowania administracyjnego, z tym że w przypadku zaświadczeń przepisy te stosuje się odpowiednio. Z treści tej ustawy zdaniem Sądu wynika, że wolą ustawodawcy było zachowanie co do zasady mocy prawnej decyzji i zaświadczeń wydanych w poprzednio obowiązujących stanach prawnych. Dowodzi tego choćby przywołany wyżej przepis art. 20 lub fakt braku w ustawie jakiejkolwiek regulacji prawnej, która wskazywałaby na istnienie odrębnego trybu postępowania, który prowadziłby do ponownej weryfikacji posiadanych już decyzji bądź zaświadczeń (w tym także w zakresie wysokości przyznanej rekompensaty), jak również treść art. 8 ust. 1 pkt 2 i art. 12 ustawy z dnia 8 lipca 2005 r., czyli przepisów zawierających procedury postępowania organów administracji publicznej w sytuacji, kiedy postępowanie toczy się z wniosku podmiotu określonego w art. 6 ust. 3 tej ustawy, czyli osoby, która na podstawie odrębnych przepisów, w ramach realizacji prawa do rekompensaty, nabyła na własność albo w użytkowanie wieczyste nieruchomości Skarbu Państwa, lub nieruchomości takie nabyli jej poprzednicy prawni. Na potwierdzenie tego stanowiska przywołać należy jeszcze art. 7 ust. 3 i 4 oraz art. 26 obowiązującej ustawy z 8 lipca 2005 r. o realizacji prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej, z treści których wprost wynika, że osoby które posiadają zaświadczenia lub decyzje potwierdzające prawo do rekompensaty wydane na podstawie odrębnych przepisów i nie zrealizowały prawa do rekompensaty, występują do wojewody, który wydał decyzję, lub do wojewody właściwego ze względu na siedzibę starosty, który wydał zaświadczenie lub decyzję, z wnioskiem u ujawnienie w rejestrze, o którym mowa w art. 19 ust. 1, wybranej formy realizacji prawa do rekompensaty zgodnie z art. 13 ust. 1. Na decyzji lub zaświadczeniu wojewoda zamieszcza adnotację o wybranej formie realizacji prawa do rekompensaty oraz o jej wysokości zgodnie z art. 13. W przypadku wyboru świadczenia pieniężnego realizowanego w formie przelewu osoba uprawniona wskazuje numer rachunku bankowego. Na decyzji lub zaświadczeniu, o których mowa w ust. 3 art. 7, wojewoda zamieszcza adnotację o wybranej formie realizacji prawa do rekompensaty oraz o wysokości rekompensaty, określonej zgodnie z art. 13 (czyli w wysokości [...] % wartości pozostawionych nieruchomości). Ilekroć natomiast w odrębnych przepisach jest mowa o prawie do zaliczania wartości nieruchomości poza obecnymi granicami państwa polskiego w związku z wojną rozpoczętą w 1939 r., należy przez to rozumieć prawo do rekompensaty, o którym mowa w ustawie z 8 lipca 2005 r.

Podkreślić również należy, że zgodnie z bezpośrednią treścią art. 27 ustawy z 8 lipca 2005 r. na podstawie przepisów tej ustawy właściwy organ może prowadzi jedynie postępowania w sprawach potwierdzenia prawa do rekompensaty wszczęte i niezakończone przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy (czyli przed dniem 7 października 2005 r.). Mimo, że zasada nieretroakcji nie jest zasadą konstytucyjną, konstytucja nie zawiera bowiem przepisu zakazującego wstecznego działania prawa i ustawodawca może wprowadzić wsteczne działanie ustawy, to jednak odstępstwo od zasady nieretroakcji może mieć miejsce, zdaniem Sądu, jedynie wtedy, gdy przemawiają za tym ważne względy (np. wzgląd na zaufanie obywateli do państwa, bezpieczeństwo i pewność obrotu, stabilność stosunków regulowanych przez prawo, praw nabytych itd.) i gdy wynika to wyraźnie z brzmienia konkretnej ustawy. W rozpatrywanej natomiast sprawie żaden z przepisów ustawy z dnia 8 lipca 2005 r. o realizacji prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej nie daje podstaw do uznania, że korzystniejsze zdaniem skarżących przepisy nowej ustawy mogą mieć zastosowanie do spraw rozstrzygniętych i zakończonych pod rządami poprzedniej regulacji prawnej, czyli że może tutaj mieć zastosowanie zasada działania prawa wstecz.

Niezależnie od powyższego, zdaniem Sądu, za zmianą przedmiotowej decyzji nie przemawiał również ani interes społeczny ani słuszny interes strony. Jak trafnie podkreślono to w zaskarżonej decyzji jedną z podstawowych zasad procedury administracyjnej jest zasada trwałości decyzji uregulowana w art. 16 kpa. Zasada ta gwarantuje nie tylko bezpieczeństwo obrotu, ale i swego rodzaju pewność prawną. W przedmiotowej zaś sprawie w szczególności nie zostały wykazane żadne fakty, które nakazywałyby wzruszyć ową stabilność, a z drugiej strony brak było uzasadnionych podstaw, aby w sposób wyróżniający potraktować sytuację prawną skarżących w stosunku do pozostałych osób, które uzyskały pod rządami poprzednich regulacji prawnych decyzje lub zaświadczenia potwierdzające ich prawa do rekompensaty za mienie pozostawione poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej. Jak słusznie stwierdziły to organy orzekające w sprawie, to dopiero potencjalne uwzględnienie wniosku skarżących spowodowałoby nieuzasadnione zróżnicowanie sytuacji osób, które pod rządami dawnych ustaw uzyskały potwierdzenie prawa do rekompensaty. Okoliczność ta stoi na przeszkodzie uznaniu interesu skarżących za słuszny, czyli podlegający prawnej ochronie. W orzecznictwie sądowym wskazuje się, że słuszny interes strony (rozumiany aż do kolizji z interesem społecznym) nie może być sprzeczny z jasno brzmiącym przepisem ustawy, ani też go zastępować, bowiem zasada praworządności, wyrażona w art. 6 kpa, zobowiązuje organy administracji do działania na podstawie przepisów prawa (wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 4 października 2005 r. sygn. akt V SA/Wa 1658/05, niepubl.). Samo zatem subiektywne poczucie krzywdy żywione przez stronę, rozczarowanie i żal wobec stanowiska organu administracji lub ustawodawcy, który w poczuciu skarżących zmienił istniejący stan prawny na bardziej pod względem finansowym korzystny dla osób uprawnionych, nie może być traktowane jako słuszny interes strony w rozumieniu przepisu art. 155 kpa, a tym samym nie stanowi przesłanki wzruszenia ostatecznej decyzji administracyjnej.

Podsumowując Sąd orzekający stanął na stanowisku, że w rozpatrywanej sprawie postępowanie administracyjne w sprawie potwierdzenia prawa skarżących do rekompensaty zostało wszczęte na podstawie art. 212 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami oraz § 5 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 13 stycznia 1998 r. w sprawie sposobu zaliczania wartości nieruchomości pozostawionych za granicą na pokrycie ceny sprzedaży nieruchomości lub opłat za użytkowanie wieczyste oraz sposobu ustalania wartości tych nieruchomości i zostało to postępowanie zakończone ostateczną decyzją administracyjną pod rządami tychże przepisów przed dniem wejścia w życie ustawy z dnia 8 lipca 2005 r. o realizacji prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej, czyli przed dniem 7 października 2005 r. Ponadto przed dniem złożenia wniosku o zmianę decyzji skarżący zrealizowali swoje prawo do rekompensaty w wybranej przez siebie formie pieniężnej. Oznacza to, że Państwo skutecznie wykonało ciążący na nim obowiązek wynikający z obowiązujących przepisów prawa. W takiej sytuacji żaden z przepisów prawa nie daje obecnie skarżącym prawa do dochodzenia dodatkowych roszczeń wynikających z faktu zmiany przepisów prawa, których mogliby dochodzić w nieograniczonym w przyszłości czasie, na drodze wszczynania dodatkowych postępowań administracyjnych. Sąd orzekający stanął również na stanowisku, że w takim stanie faktycznym i prawnym brak jest podstaw do uznania, że za wnioskowaną zmianą decyzji Starosty Suskiego (w trybie art. 155 kpa) przemawia interes społeczny lub słuszny (a nie subiektywny) interes strony.

W niniejszej sprawie skarga nie może zatem być uwzględniona. Kontrola zaskarżonego postępowania administracyjnego nie wykazała bowiem naruszenia przez organy orzekające przy wydawaniu zakwestionowanych decyzji przepisów prawa materialnego ani przepisów postępowania, które uzasadniałoby jej uwzględnienie.

Biorąc powyższe pod uwagę Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.) orzekł jak w sentencji.