Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt IV SA/Wa 1656/07
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2007-11-30 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6132 Kary pieniężne za naruszenie wymagań ochrony środowiska
Hasła tematyczne: Ochrona środowiska
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 47 a ust. 1,2, art. 47
journal: Dz.U. 1991 nr 114 poz 492
law: Ustawa z dnia 16 października 1991 r. o ochronie przyrody.
article: art. 7, art. 8,
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 151
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Małaszewska-Litwiniec, Sędziowie Asesor WSA Agnieszka Łąpieś-Rosińska, Asesor WSA Aneta Opyrchał (spr.), Protokolant Marcin Lesner, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 listopada 2007 r. sprawy ze skargi W. Spółka Jawna w W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia (...) czerwca 2007 r. nr (...) w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej za usunięcie drzew bez wymaganego zezwolenia - oddala skargę -


UZASADNIENIE

Prezydent m. W. - na podstawie art. 47e ust. 2, art. 47k, art. 47i ustawy z dnia 16 października 1991r. o ochronie przyrody (Dz.U. z 2001r., nr 99, poz. 1079, ze zm.) i rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 6 maja 2003r. w sprawie jednostkowych stawek kar za usuwanie drzew (Dz.U. nr 99, poz. 907) -decyzją z (...) maja 2004r. ustalił dla W. Sp. jawnej z siedzibą w W. karę pieniężną w kwocie 276 115 zł za usunięcie bez wymaganego zezwolenia 2 sztuk drzew (dębów) z działki o nr ew. (...) przy ulicy (...) (róg ul. (...)) w W.

W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ wskazał, iż w dniu (...) grudnia 2003r. - na skutek oględzin przeprowadzonych na wyżej opisanej działce, będącej własnością spółki jawnej W., w wyniku których stwierdzono wycięcie dwóch dębów, w tym jednego dwupniowego - wszczęto postępowanie administracyjne mające na celu ustalenie osób odpowiedzialnych za ów czyn. W trakcie postępowania spółka jawna W. wyjaśniła, iż drzewa wycięła na podstawie decyzji Burmistrza Miasta W. nr (...) z dnia (...) grudnia 2000r. Decyzja ta zezwalała na usunięcie ze spornej posesji, a będącej wówczas własnością Miasta W., 3 drzew: klonu czteropniowego o obw. 72, 71, 68, 65 cm i dwóch dębów o obw. 105 i 127 cm. Niemniej jednak organ ustalił, iż dęby które zostały usunięte przez spółkę jawną W. nie były drzewami, których dotyczyła decyzja nr (...), albowiem dęby opisane w wymienionej decyzji były jednopniowe i rosły przy uczęszczanej przez tamtejszych mieszkańców ścieżce biegnącej przez środek działki nr (...), zaś usunięte dęby rosły obok posesji nr (...) przy ul. (...) i jeden z nich był zdrowy, posiadał formę dwupniową oraz koronę o prawidłowym pokroju bez posuszu.

Nadto organ podał, iż na spółkę jawną W. w decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu nr (...) z dnia (...) listopada 2001 r. w pkt 4.2 nałożony został obowiązek uzyskania zezwolenia na wycinkę drzew pod planowaną inwestycję w postaci domu jednorodzinnego w zabudowie szeregowej.

W świetle przedstawionych okoliczności sprawy organ uznał, iż spółka jawna

W. usunęła sporne drzewa bez zezwolenia i ustalił karę administracyjną za ten czyn w wysokości 276 115 zł. Wyliczając wysokość kary obliczono obwód drzew na wysokości 130 cm, który wyniósł w przypadku drzewa nr 1 -110 cm, a drzewo nr 2 -135 cm. Przy tym zauważono, iż na skutek potwierdzenia przez biegłego, że drzewo nr 2 posiadało dwa pnie, obwód tego drzewa na wysokości 130 cm wyliczono jak dla drzewa jednopniowego, wobec braku możliwości wyliczenia osobnych dwóch obwodów na podstawie pomiarów wykonanych w dniu wycięcia drzew.

Od powyższej decyzji W. Sp. jawna złożyła odwołanie. Wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz dopuszczenie dowodu z zeznań świadka w osobie byłego Wiceburmistrza Miasta W. na okoliczności związane z wydaniem decyzji dotyczącej wycinki drzew, ustaleń w postępowaniu przetargowym dotyczących konieczności usunięcia drzew i dowodu z opinii biegłego z zakresu leśnictwa i ochrony przyrody w celu stwierdzenia czy na przedmiotowej działce rosną lub rosły inne dęby, których dotyczyła decyzja nr (...) oraz weryfikacji nieprawidłowych - zdaniem skarżącej - wyliczeń dotyczących obwodów usuniętych drzew, co doprowadziło do zawyżenia kwoty nałożonej kary pieniężnej.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. - po rozpoznaniu środka zaskarżenia - decyzją z (...) czerwca 2007r. utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia wskazało, iż postępowanie administracyjne toczyło się na podstawie ustawy z dnia 16 października 1991r. o ochronie przyrody z racji regulacji zawartej w art. 158 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004r. (Dz.U. nr 92, poz. 880, ze zm.), a przewidującej, iż do spraw wszczętych przed dniem wejścia w życie ustawy, a niezakończonych decyzją ostateczną stosuje się przepisy dotychczasowe.

Organ odwoławczy wskazał, iż zgodnie z art. 47e ust. 2 ustawy o ochronie przyrody z 1991r., usunięcie drzew z terenu nieruchomości może nastąpić za zezwoleniem właściwego organu administracji państwowej wydanym na wniosek pomiotu władającego. Z powyższej regulacji wynika konieczność uzyskania zezwolenia na wycięcie drzew przez podmiot władający nieruchomością Oznacza to, iż nie ma znaczenia okoliczności wydania decyzji Nr (...) ponieważ decyzja ta zezwalała na usunięcie drzew innemu podmiotowi niż podmiot odwołujący się. Okolicznością istotną dla sprawy był fakt wycięcia przez odwołującą się drzew bez wymaganego zezwolenia, a ilość decyzji zezwalających na wycięcie drzew z tego samego terenu wydanych na rzecz innych podmiotów jest bez znaczenia dla

sprawy.

Jednocześnie organ odwoławczy podkreślił, iż nie widzi potrzeby powoływania biegłego na okoliczność ustalenia ile i jakie drzewa rosły na spornej działce oraz dla weryfikacji dokonanych wyliczeń, a dotyczących obwodów pni drzew. W aktach sprawy bowiem znajduje się już ekspertyza Nr (...) sporządzona przez zespół pod kierownictwem mgr inż. Z. C. - biegłego Wojewody M.. Zaś ciężar dowodu w sytuacji podważania ustaleń ekspertyzy dotyczących obwodów pni drzew spoczywa na wnioskodawcy, który z tego faktu wyprowadza skutki prawne.

W. Spółka jawna w skardze na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z (...) czerwca 2007r. wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji. Zarzuciła naruszenie prawa, tj. art. 47e ust. 2 i art. 47k ustawy o ochronie przyrody z 1991r. oraz art. 7, art. 8, art. 9 Kodeksu postępowania administracyjnego.

Skarżąca wskazała, iż działkę z której wycięto drzewa nabyła (...) grudnia 2000r. w wyniku przetargu ogłoszonego przez Zarząd Miasta W.. Działka ta, zgodnie z przeznaczeniem określonym w materiałach przetargowych oraz w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego, przeznaczona była pod zabudowę mieszkaniową, a możliwość realizacji zabudowy mieszkaniowej uwarunkowana była koniecznością wycinki części znajdujących się na niej drzew. Na powyższą okoliczność skarżąca wielokrotnie zwracała uwagę w trakcie postępowania przetargowego, uzależniając decyzję o złożeniu oferty na zakup tejże działki od formalnego załatwienia kwestii związanych z konieczną wycinką rosnących tam drzew. "Urząd Miasta W.", poprzedni właściciel przedmiotowej działki, miał pełną świadomość konieczności dokonania wycinki drzew, czego wyrazem było wydanie przez Burmistrza Miasta W. decyzji nr (...) z (...) grudnia 2000r. zezwalającej na wycinkę trzech rosnących na niej drzew. Pomimo wydania w/w decyzji i zapewnień ze strony "Urzędu Miasta W.", że objęte decyzją drzewa zostaną wycięte do czasu sprzedaży skarżącej działki, do usunięcia drzew przez podmiot sprzedający, a zarazem ten, na który została wydana decyzja nr (...), nie doszło. Nabywając działkę nr (...) skarżąca żywiła uzasadnione przekonanie, iż drzewa objęte decyzją nr (...) zostały usunięte. Po stwierdzeniu, iż do wycinki nie doszło, strona zwróciła się do Urzędu Miasta z prośbą o wyjaśnienia. Wtedy uzyskała zapewnienie, iż w oparciu o w/w

decyzję może samodzielnie usunąć drzewa w niej wymienione. W tej sytuacji skarżąca, działając w dobrej wierze i w zaufaniu do organu administracji, który decyzję wydał oraz zapewnień przedstawicieli Urzędu o braku przeszkód prawnych do wykonania wycinki, usunęła dwa sporne drzewa z terenu zakupionej działki.

Zdaniem skarżącej dokonane w postępowaniu administracyjnym ustalenia, iż decyzja (...) dotyczyła innych drzew niż zostały usunięte, są nieprawidłowe. Na przedmiotowej działce nie było bowiem innych drzew poza tymi, które zostały usunięte i które odpowiadałyby opisowi zawartemu w w/w decyzji. Bez wątpienia wycięto drzewa przeznaczone do wycinki na mocy decyzji nr (...).

Strona skarżąca podkreśliła, iż nie bez znaczenia jest fakt, że "Urząd Miasta W." występujący w umowie sprzedaży jako podmiot stosunku cywilnoprawnego oraz jako "organ administracji" wydający decyzję nr (...) zezwalającą na wycinkę drzew, jak i zapewniający skarżącą o możliwości i braku przeszkód prawnych do przeprowadzenia dokonanej wycinki - stosownie do zasad działania organów administracji określonych m. in. w art. 8 i 9 K.p.a. - powinien kierować się obowiązkiem pogłębiania zaufania obywateli do organów administracji oraz udzielania pełnej informacji faktycznej i prawnej. Na organie tym spoczywał obowiązek szczegółowego poinformowania nabywców nieruchomości, iż w związku z przejściem własności gruntu na skarżącą wydana przez "Urząd Miasta W." decyzja zezwalająca na wycinkę drzew nie przechodzi na nabywcę, co rodzi konieczność uzyskania decyzji przez nowego właściciela. Nie informując spółki o w/w obowiązku, jednocześnie wprowadzając stronę w błąd przez poinformowanie, iż istniejąca decyzja może być podstawą do usunięcia wymienionych w niej drzew, organ w sposób rażący naruszył obowiązki jakie wynikają z art. 8 i 9 K.p.a. W tym stanie rzeczy skarżąca nie powinna ponosić negatywnych skutków prawnych działania podjętego w zaufaniu do organu administracji i w uzasadnionym przekonaniu co do jego legalności. Na poparcie stawianych twierdzeń strona powołała się m. in. na wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 9 listopada 1987r. (ONSA 1987/2 poz. 79), w którym stwierdzono iż uchybienia organu administracji państwowej nie mogą powodować ujemnych następstw dla obywatela, który działa w dobrej wierze i w zaufaniu do treści otrzymanej decyzji administracyjnej. Odstępstwa od tej elementarnej zasady, znajdującej wyraz w art. 8 i 9 K.p.a., mogą mieć miejsce

wyjątkowo i jedynie w sytuacjach wyraźnie przez prawo przewidzianych. Strona dysponując wcześniejszą decyzją organu i dokonaną w niej interpretacją obowiązujących przepisów prawa, mogła działać w zaufaniu do tej decyzji.

Skarżąca podkreśliła, iż obecnie ma świadomość, że uprawnienia wynikające z decyzji administracyjnej zezwalającej na wycięcie drzew nie przechodzą na nowego właściciela gruntu, jednak w momencie zakupu działki kwestia ta nie była jednoznaczna, co spowodowało, że strona postąpiła zgodnie z sugestią przedstawiciela organu, który wydał decyzję o wycince, będąc jednocześnie stroną umowy sprzedaży nieruchomości, na której rosły wycięte drzewa. Nadto, chociaż działanie skarżącej można uznać za formalnie niezgodne z przepisami ustawy o ochronie środowiska, to w szczególnych okolicznościach niniejszej sprawy brak jest podstaw do nakładania na stronę dotkliwej kary, a działanie takie uznać należy nie tylko za nieuzasadnione ale oczywiście niesprawiedliwe i naruszające zasady współżycia społecznego oraz podstawowe zasady postępowania administracyjnego, zwłaszcza w sytuacji, gdy sporne drzewa i tak zostały przeznaczone do wycinki stosowną decyzją administracyjną.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. - w odpowiedzi na skargę - wniosło o oddalenie skargi, podtrzymując stanowisko przedstawione w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m. in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. nr 153, poz. 1269) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - zwanej dalej: P.p.s.a. (Dz.U. nr 153, poz. 1270, ze zm.) sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego.

Sąd, badając legalność zaskarżonej decyzji w oparciu o wyżej powołane przepisy i w granicach sprawy, nie będąc jednak związany - stosownie do art. 134 P.p.s.a. - zarzutami i wnioskami skargi, uznał iż decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z (...) czerwca 2007r. nie narusza prawa w stopniu uzasadniającym wyeliminowanie jej z obrotu prawnego. Oznacza to, iż Sąd kontrolując zaskarżony akt administracyjny nie dopatrzył się naruszenia

prawa, które byłby zobowiązany wziąć pod uwagę z urzędu, jak również naruszenia wskazywanych w skardze przepisów prawa materialnego mającego wpływ na wynik sprawy i przepisów postępowania mogącego mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Kontrolowane postępowanie administracyjne toczyło się na podstawie ustawy z dnia 16 października 1991r. o ochronie przyrody ((Dz.U. z 2001r., nr 99, poz. 1079, ze zm.) -zwanej dalej: ustawą z 1991 r.) z racji regulacji zawartej w art. 158 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004r. (Dz.U. nr 92, poz. 880, ze zm.). Stosownie więc do art. 47e ust. 1 ustawy z 1991r. władający nieruchomością obowiązani są do utrzymywania we właściwym stanie drzew oraz krzewów rosnących na nieruchomościach będących w ich władaniu. Usunięcie drzew lub krzewów z terenu nieruchomości - zgodnie z art. 47e ust. 2 ustawy z 1991 r. - może nastąpić za zezwoleniem wójta, burmistrza albo prezydenta miasta wydanym na wniosek władającego [...]. Za usuwanie drzew lub krzewów bez wymaganego zezwolenia właściwy organ (wójta, burmistrza albo prezydenta miasta) wymierza administracyjną karę pieniężną (art. 47k ustawy z 1991r.). Przepisu ustępu 2 nie stosuje się do drzew i krzewów owocowych, z wyłączeniem nieruchomości wpisanych do rejestru zabytków, drzew i krzewów sadzonych na plantacjach, drzew i krzewów, których wiek nie przekracza 5 lat i drzew i krzewów stanowiących przeszkody lotnicze.

Okolicznościami bezspornymi jak wynika z przedstawionego stanu sprawy są:

* wydanie przez Burmistrza Miasta W. decyzji z (...) grudnia 2000r., nr (...), zezwalającej ówczesnemu właścicielowi działki o numerze ewidencyjnym (...) przy ul. (...) róg ulicy (...) w W., tj. Miastu W. na usunięcie trzech drzew zagrażających bezpieczeństwu ludzi: czteropniowego klonu oraz dwóch dębów o obwodzie 105 i 127 cm,

* nabycie przez skarżącą opisanej wyżej nieruchomość w dniu (...) grudnia 2000r. i usunięcie z niej w 2003r. dwóch dębów.

Powyższe dowodzi, iż decyzja nr (...) zezwalająca na wycięcie m. in. dwóch dębów została wydana na rzecz władającego do (...) grudnia 2000r. działką nr (...), czyli Miasto W.. Natomiast skarżąca w 2003r. - jako władająca ową działką od dnia nabycia ((...) grudnia 2000r.) - dopuściła się usunięcia z niej dwóch dębów bez wymaganego zezwolenia właściwego organu. Słusznie bowiem organ

pierwszej instancji zauważył w uzasadnieniu podjętego rozstrzygnięcia, iż uprawnienia wynikające z decyzji nr (...) nie przechodzą na inny podmiot, w tym i skarżącą. W konsekwencji - na podstawie art. 47k ustawy z 1991r. - doszło do wymierzenia wobec skarżącej administracyjnej kary pieniężnej za usunięcie drzew bez zezwolenia. W podjętych przez organy aktach administracyjnych Sąd nie stwierdził zarzucanego przez skarżącą naruszenia art. 47e ust. 2 i 47k ustawy z 1991r.

W ocenie Sądu nie doszło również do naruszenia zasad ogólnych postępowania administracyjnego, mianowicie art. 7, art. 8 i art. 9 K.p.a. w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, gdyż tylko takie naruszenie mogłoby spowodować uchylenie zaskarżonej decyzji. Postępowanie administracyjne w sprawie zostało przeprowadzone zgodnie z zasadami ogólnymi, jak i dowodowymi postępowania administracyjnego. Podjęte rozstrzygnięcie jest wynikiem dogłębnego rozważenia istotnych okoliczności faktycznych i utrwalenia poczynionych ustaleń w postaci materiału dowodowego sprawy, w konsekwencji uzasadnienia zajętego stanowiska zgodnie z wymogom art. 107 § 3 K.p.a.

Jak słusznie zauważyła skarżąca w skardze organ administracji publicznej w postępowaniu administracyjnym powinien kierować się m. in. obowiązkiem pogłębiania zaufania obywateli do organów administracji. Niemniej jednak uwagi tej skarżąca nie skierowała pod adresem organu rozpoznającego kontrolowaną w postępowaniu sądowoadministracyjnym sprawę, ale odniosła ją do działania przedstawicieli Urzędu Miasta W. oraz organu administracji poprzedzającego przedmiotowe postępowanie administracyjne. Nie może też skarżąca powoływać się na działanie w zaufaniu do decyzji administracyjnej, której nie była adresatem. Zdaniem Sądu w tym postępowaniu organ nie tylko nie naruszył art. 8 K.p.a., ale i nie dopuścił się innych uchybień, które mogłyby spowodować dla strony skarżącej ujemne następstwa, jako podmiotu działającego w dobrej wierze i w zaufaniu do treści otrzymanej decyzji. Skarżąca w przedmiotowym postępowaniu nie może skutecznie powoływać się na okoliczności, które być może miały miejsce, ale przed wszczęciem kontrolowanego przez Sąd postępowania administracyjnego. W tym także i na ówczesne postępowanie urzędników działających w imieniu Urzędu Miasta W., jak i organu administracji państwowej, który wydał w dniu (...) grudnia 2000r. decyzję nr (...).

W sprawie - w ocenie Sądu - bez znaczenia jest fakt podnoszony przez skarżącą, jakoby organ pierwszej instancji nieprawidłowo ustalił, że decyzja (...) dotyczyła innych drzew niż zostały usunięte. Podkreślenia wymaga, iż istotną dla sprawy jest okoliczność usunięcia dwóch drzew (dębów) z nieruchomości nr (...) będącej własnością skarżącej i że czynu tego dopuściła się skarżąca. Natomiast to, czy wycięła dęby objęte zezwoleniem wydanym na rzecz poprzedniego właściciela nieruchomości, czyli przeznaczone do usunięcia, czy inne dęby na niej rosnące, nie mogło mieć wpływu na ostateczny wynika sprawy, jako że na usunięcie żadnego z drzew rosnących na nieruchomości będącej we władaniu skarżącej w momencie wycinania drzew nie miała zezwolenia. Zatem nawet gdyby ustalenia organu pierwszej instancji w tej kwestii były błędne to i tak okoliczność ta nie miała znaczenia dla treści rozstrzygnięcia.

Wątpliwym jest również fakt, choć także nie mający znaczenia dla sprawy, iż skarżąca dopiero w chwili obecnej ma świadomość, że uprawnienia wynikające z decyzji administracyjnej zezwalającej na wycięcie drzew danemu władającemu nieruchomością nie przechodzą na nowego władającego (właściciela) tej nieruchomości. Okoliczność ta jest niewiarygodna po pierwsze z racji tego, że skarżąca jest przedsiębiorcą, którego przedmiotem działalności najogólniej mówiąc jest wykonywanie wszelkiego rodzaju prac budowlanych, zarówno na gruncie, jak i wewnątrz obiektów budowlanych oraz zarządzanie nieruchomościami mieszkalnymi i niemieszkalnymi. Zatem kwestie formalnoprawne związane z przygotowaniem potencjalnego placu budowy do realizacji inwestycji winny jej być znane. Po wtóre z decyzji organu pierwszej instancji wynika, iż o obowiązku uzyskania na swoją rzecz zezwolenia na usunięcie drzew z przedmiotowej nieruchomości wiadomość powzięła z decyzji o warunkach zabudowy wydanej w 2001 r.

W świetle powyższego - wbrew twierdzeniom skarżącej - istniały wszelkie podstawy do wymierzenia stronie administracyjnej kary pieniężnej za usunięcie drzew bez zezwolenia. Kara została ustalona zgodnie z przepisami ustawy o ochronie przyrody z 1991r. Zatem jej wymierzenie nie było bezzasadne i niesprawiedliwe oraz nie mogło naruszać zasad współżycia społecznego, bowiem przepisy o nich stanowiące dotyczą oceny stosunków cywilnoprawnych, zaś zasady wymierzania administracyjnych kar pieniężnych uregulowane są w przepisach prawa administracyjnego, do których normy prawa cywilnego nie mają zastosowania.

Dochodzenia zaś ewentualnych roszczeń formułowanych pod adresem Miasta W., poprzedniego władającego nieruchomością, winna ewentualnie przedsięwziąć na drodze cywilnoprawnej.

W tym stanie rzeczy - na mocy art. 151 P.p.s.a. - orzeczono jak w sentencji.