Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt II SA/Wa 1833/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2021-06-15 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6197 Służba Celna
Hasła tematyczne: Służba celna
Skarżony organ: Szef Krajowej Administracji Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art 151
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
article: art. 180 ust 1 pkt 8 i 9
journal: Dz.U. 2016 poz 1947
law: Ustawa z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Danuta Kania (spr.), Sędzia WSA Andrzej Kołodziej, Sędzia WSA Iwona Maciejuk, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 15 czerwca 2021 r. sprawy ze skargi T. K. na decyzję Szefa Krajowej Administracji Skarbowej z dnia [...] lipca 2020 r. nr [...] w przedmiocie zwolnienia ze służby oddala skargę.


UZASADNIENIE

Przedmiotem rozpoznania w niniejszej sprawie jest skarga T. K. (dalej: "strona", "skarżący") na decyzję Szefa Krajowej Administracji Skarbowej (dalej: "Szef KAS", "organ odwoławczy") z dnia [...] lipca 2020 r. nr [...] w przedmiocie zwolnienia ze służby.

Powyższa decyzja została wydana w następującym stanie sprawy:

Postanowieniem z dnia [...] stycznia 2020 r. nr [...] Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w R. (dalej: "Dyrektor IAS", "organ I instancji") wszczął z urzędu postępowanie w sprawie zwolnienia ze służby funkcjonariusza Służby Celno-Skarbowej [...] T. K. w związku z upływem 12-miesięcznego okresu zawieszenia w pełnieniu obowiązków służbowych.

Decyzją z dnia [...] kwietnia 2020 r. nr [...] Dyrektor IAS w R., działając na podstawie art. 104 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2020 r., poz. 256), dalej: "k.p.a.", art. 180 ust. 1 pkt 9, art. 145 ust. 1, art. 276 ust. 5 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz. U. z 2020 r. poz. 505), dalej: "ustawa o KAS", zwolnił T. K. ze służby w Izbie Administracji Skarbowej w R., [...] Urzędzie Celno-Skarbowym w P. - Delegatura w P. Jako datę zwolnienia organ wskazał dzień doręczenia decyzji.

W uzasadnieniu organ I instancji podniósł w szczególności, że w niniejszej sprawie spełnione zostały przesłanki określone w 180 ust. 1 pkt 9 ustawy o KAS. Dwunastomiesięczny okres zawieszenia w pełnieniu obowiązków służbowych upłynął bowiem z dniem [...] grudnia 2019 r. a prowadzone przeciwko stronie postępowanie karne, które stanowiło przyczynę zawieszenia, nadal jest w toku.

Powyższa decyzja została doręczona stronie w dniu [...] maja 2020 r.

Pismem z dnia [...] maja 2020 r. T. K. reprezentowany, przez profesjonalnego pełnomocnika, wniósł odwołanie od powyższej decyzji zarzucając organowi I instancji naruszenie:

- art. 178 ust. 4 w związku z art. 180 ust. 1 pkt 9 ustawy o KAS poprzez ich błędne zastosowanie i w konsekwencji zaniechanie przedłużenia niniejszego postępowania do czasu zakończenia postępowania karnego, a zamiast tego wydanie zaskarżonej decyzji w sytuacji, gdy w dacie jej wydania pozostawała w mocy decyzja Dyrektora IAS w R. z dnia [...] marca 2019 r. nr [...], na podstawie której przedłużono okres zawieszenia strony w pełnieniu obowiązków służbowych do czas zakończenia postępowania karnego,

- art. 180 ust. 1 pkt 9 ustawy o KAS poprzez pominięcie faktycznego interesu Służby Celno-Skarbowej oraz interesu strony jako doświadczonego pracownika, w sytuacji gdy ww. przesłanka zwolnienia ze służby ma charakter fakultatywny, a nie obligatoryjny,

- art. 180 ust. 1 pkt 8 ustawy o KAS poprzez błędne uznanie, że zachowanie strony, mimo braku ku temu jakichkolwiek dowodów, nie gwarantuje należytego wykonywania obowiązków służbowych,

- art. 180 ust. 1 pkt 8 w związku z art. 180 ust. 3 ustawy o KAS poprzez zaniechanie uzyskania obligatoryjnej opinii związku zawodowego funkcjonariuszy w przedmiocie zwolnienia strony ze służby,

- art. 8 k.p.a. poprzez pominięcie przesłanki z art. 180 ust. 1 pkt 8 ustawy o KAS i nieuzyskanie obligatoryjnej opinii związku zawodowego funkcjonariuszy,

- art. 7 w związku z art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. poprzez zaniechanie zebrania i wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego koniecznego dla rozstrzygnięcia sprawy oraz dokonanie ustaleń faktycznych z przekroczeniem zasady swobodnej oceny dowodów,

- art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. poprzez brak zawieszenia postępowania do czasu zakończenia postępowania karnego.

W związku z powyższymi zarzutami pełnomocnik wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz umorzenie w całości przedmiotowego postępowania.

Powołaną na wstępie decyzją z dnia [...] lipca 2020 r. nr [...] Szef KAS, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. oraz art. 180 ust. 1 pkt 9 ustawy o KAS, utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

W uzasadnieniu organ wskazał, że w myśl art. 180 ust. 1 pkt 9 ustawy o KAS jedną z przyczyn fakultatywnego zwolnienia ze służby jest upływ 12 miesięcy okresu zawieszenia funkcjonariusza w pełnieniu obowiązków służbowych, jeżeli nie ustąpiły przyczyny będące podstawą zawieszenia.

Organ zaznaczył, że decyzją z dnia [...] listopada 2018 r. nr [...] strona została zawieszona w pełnieniu obowiązków służbowych na okres trzech miesięcy, tj. od dnia [...] grudnia 2018 r. do dnia [...] marca 2019 r. Natomiast decyzją z dnia [...] marca 2019 r. nr [...] okres zawieszenia został przedłużony do czasu zakończenia prowadzonego przeciwko stronie postępowania karnego. Upłynął zatem 12-miesięczny okres zawieszenia strony w czynnościach służbowych.

Dalej organ wskazał, że w świetle informacji przekazanych przez Prokuraturę Krajową, [...] Wydział Zamiejscowy Departamentu do Spraw Przestępczości Zorganizowanej i Korupcji (pismo z dnia [...] listopada 2018 r. nr [...] informujące o wszczęciu postępowania karnego wobec strony, która została zatrzymana w dniu [...] listopada 2018 r. w związku z zarzucanymi przestępstwami z art. 228 § 1 k.k., art. 271 § 3 k.k. i art. 18 § 3 k.k.; pismo z dnia [...] stycznia 2020 r. informujące o prowadzonym postępowaniu przygotowawczym o sygn. akt [...] oraz zastosowaniu wobec strony środków zapobiegawczych w postaci poręczenia majątkowego oraz zawieszenia w czynnościach służbowych) bezspornym jest, że przyczyna zawieszenia strony w pełnieniu obowiązków służbowych nie ustała.

Oznacza to, że obie przesłanki wymienione w art. 180 ust. 1 pkt 9 ustawy o KAS zostały spełnione. Zawieszenie w czynnościach służbowych miało charakter ciągły i związane było z prowadzonym przeciwko stronie postępowaniem karnym oraz nie ustały przyczyny będące podstawą zawieszenia, bowiem postępowanie karne jest w toku.

Zdaniem Szefa KAS, Dyrektor IAS w R. wykazał, że zastosowanie wobec strony art. 180 ust. 1 pkt 9 ustawy o KAS nastąpiło z uwagi na negatywne konsekwencje dla Służby Celno-Skarbowej długotrwałego zawieszenia w pełnieniu obowiązków służbowych. Dalsze pozostawanie w służbie funkcjonariusza, który został zawieszony w czynnościach służbowych oraz czynności tych nie wykonuje przez ustalony przez ustawodawcę maksymalny 12-miesięczny okres ochronny, stanowi realne i istotne zagrożenie dla interesu społecznego, gdyż w sposób oczywisty zakłóca wykonywanie służby i w znacznym stopniu wpływa na możliwość rzetelnego wywiązywania się przez Służbę Celno-Skarbową z powierzonych jej zadań.

Wbrew twierdzeniom strony organ I instancji wyjaśnił okoliczności faktyczne i prawne zwolnienia ze służby. Wskazał, że obniżenie stanów etatowych, do których dochodzi m.in. poprzez zawieszenie w pełnieniu obowiązków służbowych funkcjonariuszy, wpływa na poziom sprawności funkcjonowania IAS w R. Na bieżąco dokonywane są analizy stanu posiadanych zasobów kadrowych oraz obciążenia pracą w poszczególnych komórkach organizacyjnych. Dyrektor IAS w R. oraz Naczelnik [...] Urzędu Celno-Skarbowego w ramach posiadanych kompetencji dokonują przesunięć kadrowych uwzględniając potrzeby zgłaszane przez kierujących komórkami organizacyjnymi, ustalając podział etatów na poszczególne komórki organizacyjne w ramach przyznanego limitu etatów. Istotne jest, iż konsekwencją nieobecności funkcjonariuszy w służbie na przejściach granicznych jest wydłużony czas oczekiwania, wydłużenie czasu odpraw, niedostosowanie obsady do realnego obciążenia ruchem oraz technologii odpraw, niezadowolenie podróżnych bądź interwencje służb współpracujących. Jednostki graniczne funkcjonują w takim stanie kadrowym, który w powiązaniu z absencją chorobową, czy zawieszeniem w pełnieniu obowiązków służbowych, ogranicza możliwość sprawnego działania. W związku z powyższym istnieje rzeczywista i uzasadniona konieczność zatrudniania osób, które faktycznie będą mogły pełnić służbę, zaś etat strony nie jest rzeczywiście wykorzystany i uniemożliwia zatrudnienie w to miejsce innej dyspozycyjnej osoby. To natomiast utrudnia prawidłowe działanie IAS w R. oraz podległych jednostek.

W świetle powyższego, zdaniem organu odwoławczego, zasadne było wydanie decyzji o zwolnieniu funkcjonariusza ze służby na podstawie art. 180 ust. 1 pkt 9 ustawy o KAS. Przy czym przedłużenie okresu zawieszenia w pełnieniu obowiązków służbowych, w sytuacji spełnienia warunków wymienionych w ww. przepisie, nie stanowi negatywnej przesłanki do jego zastosowania.

W ocenie organu odwoławczego w sprawie nie doszło do naruszenia przepisów postępowania administracyjnego, tj. art. 7, art. 77 § 1, art. 80, bowiem organ I instancji nie przekroczył granic uznania administracyjnego, a zaskarżona decyzja nie nosi cech dowolności. Nie został również naruszony art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. bowiem brak było podstaw do zawieszenia przedmiotowego postępowania administracyjnego.

Nie jest również trafny zarzut nieuzyskania w sprawie obligatoryjnej opinii związku zawodowego funkcjonariuszy na temat strony, bowiem do zwolnienia ze służby w trybie art. 180 ust. 1 pkt 9 ustawy o KAS nie jest wymagane zasięgnięcie opinii związku zawodowego. Uzyskanie takiej opinii, jak wynika z art. 180 ust. 3 ww. ustawy, jest obligatoryjne w przypadku zastosowania art. 180 ust. 1 pkt 8 ustawy, co w niniejszej sprawie nie miało miejsca.

Pismem z dnia [...] sierpnia 2020 r. T. K., reprezentowany przez pełnomocnika, wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na powyższą decyzję Szefa KAS z dnia [...] lipca 2020 r. zarzucając naruszenie:

- art. 178 ust. 4 w związku z art. 180 ust. 1 pkt 9 ustawy o KAS poprzez ich błędne zastosowanie i w konsekwencji zaniechanie przedłużenia niniejszego postępowania do czasu zakończenia postępowania karnego, a zamiast tego wydanie zaskarżonej decyzji w sytuacji, gdy w dacie jej wydania pozostawała w mocy decyzja Dyrektora IAS w R. z dnia [...] marca 2019 r. nr [...], w oparciu o którą przedłużono okres zawieszenia strony w pełnieniu obowiązków służbowych do czas zakończenia postępowania karnego,

- art. 180 ust. 1 pkt 9 ustawy o KAS poprzez jego błędne zastosowanie i wydanie zaskarżonej decyzji z pominięciem faktycznego interesu strony jako doświadczonego pracownika Służby Celno-Skarbowej, podczas gdy ww. przepis ma jedynie charakter fakultatywny, nie zaś obligatoryjny,

- art. 180 ust. 1 pkt 8 ustawy o KAS poprzez jego błędne zastosowanie, a w konsekwencji błędne uznanie, że zachowanie skarżącego - mimo braku ku temu jakichkolwiek dowodów - nie gwarantuje należytego wykonywania obowiązków służbowych,

- art. 180 ust. 1 pkt 8 w związku z art. 180 ust 3 ustawy o KAS poprzez ich błędne zastosowanie i nieuzyskanie obligatoryjnej opinii związku zawodowego funkcjonariuszy na temat skarżącego,

- art. 138 § 1 k.p.a. poprzez utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji;

- art. 8 k.p.a. poprzez pominięcie podstawy materialnej zawartej w art. 180 ust. 1 pkt 8 ustawy o KAS oraz pominięcie faktycznego interesu skarżącego jako doświadczonego pracownika, a w konsekwencji uznanie, że zachowanie skarżącego nie gwarantuje należytego wykonywania obowiązków służbowych,

- art. 7 w związku z art. 77 § 1 k.p.a. oraz art. 80 k.p.a. poprzez zaniechanie zebrania i wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego koniecznego dla rozstrzygnięcia sprawy oraz dokonanie ustaleń faktycznych w sprawie z przekroczeniem zasady swobodnej oceny dowodów,

- art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. poprzez brak zawieszenia postępowania do czasu zakończenia postępowania karnego.

W związku z powyższymi zarzutami skarżący wniósł o:

- uchylenie w całości obu wydanych w sprawie decyzji oraz umorzenie postępowania, ewentualnie o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi II instancji,

- zasądzenie kosztów postępowania.

W motywach skargi pełnomocnik skarżącego rozwinął powyższe zarzuty przedstawiając dodatkową argumentację na ich poparcie. Wskazał w szczególności, że przedmiotowe postępowanie jest nierozerwalnie związane z decyzją Dyrektora IAS w R. z dnia [...] listopada 2018 r. nr [...], mocą której skarżący został zawieszony w czynnościach służbowych na okres trzech miesięcy oraz decyzją tego organu z dnia [...] marca 2019 r. nr [...], mocą której okres zawieszenia w czynnościach służbowych został przedłużony do czasu zakończenia postępowania karnego. Postępowanie w przedmiocie zawieszenia w czynnościach służbowych oparte było słusznie i powinno być oparte w dalszym ciągu na przesłance uregulowanej w art. 178 ust. 4 ustawy o KAS. Przepis ten stanowi, że w szczególnie uzasadnionych przypadkach okres zawieszenia w pełnieniu obowiązków służbowych można przedłużyć do czasu zakończenia postępowania karnego lub postępowania karnego skarbowego.

Pełnomocnik podniósł również, że skarżący - jak sam twierdzi - nie dopuścił się zarzucanych mu czynów przestępnych, zaś swojej niewinności dowiedzie w toku postępowania karnego. Stąd też w przedmiotowej sprawie występuje zagadnienie wstępne w rozumieniu art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a., którego rozpatrzenie jest niezbędne do prawidłowego rozpatrzenia niniejszej sprawy.

Nadto pełnomocnik wskazał, że wydane w sprawie decyzje mają charakter dowolny, bowiem organy pominęły słuszny interes skarżącego jako doświadczonego pracownika, a zwalniając go ze służby nie uwzględniły również interesu Służby Celno-Skarbowej.

W odpowiedzi na skargę Szef KAS wniósł o oddalenie skargi podtrzymując stanowisko jak w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2019 r., poz. 2167), dalej: "p.u.s.a." oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325), dalej: "p.p.s.a.", sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej.

W myśl art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a. Sąd nie może wydać orzeczenia na niekorzyść skarżącego, chyba że stwierdzi naruszenie prawa skutkujące stwierdzeniem nieważności zaskarżonego aktu lub czynności (§ 2).

Skarga analizowana w świetle powyższych kryteriów nie zasługuje na uwzględnienie.

Przedmiotem oceny Sądu jest decyzja Szefa KAS z dnia [...] lipca 2020 r. nr [...] w przedmiocie zwolnienia skarżącego – T. K. ze służby. Podstawę materialnoprawną zaskarżonej decyzji stanowił art. 180 ust. 1 pkt 9 ustawy o KAS, zgodnie z którym funkcjonariusza można zwolnić ze służby w przypadku upływu 12 miesięcy okresu zawieszenia w pełnieniu obowiązków służbowych, jeżeli nie ustąpiły przyczyny będące podstawą zawieszenia.

Zatem zwolnienie funkcjonariusza w oparciu o powyższą normę prawną, warunkuje spełnienie łącznie dwóch przesłanek: 1) funkcjonariusz musi być zawieszony w pełnieniu obowiązków służbowych przez okres przekraczający 12 miesięcy, 2) nadal muszą istnieć podstawy zawieszenia w pełnieniu obowiązków służbowych.

Regulacja zawarta w ww. przepisie oznacza, że ustawodawca funkcjonariuszom zawieszonym w czynnościach służbowych zapewnił ochronę przed zwolnieniem ze służby, jednakże określił, że przyznane gwarancje mają charakter czasowy i maksymalnie obejmują okres 12 miesięcy zawieszenia. Po upływie tego okresu organ uzyskuje możliwość zwolnienia zawieszonego funkcjonariusza ze służby, przy czym jest zobowiązany do ustalenia, czy nie ustała przyczyna będąca podstawą zawieszenia. Istnienie w obrocie prawnym decyzji o przedłużeniu funkcjonariuszowi okresu zawieszenia w czynnościach służbowych do czasu zakończenia postępowania karnego nie uniemożliwia wydania decyzji o zwolnieniu go ze służby. Okres zawieszenia w czynnościach służbowych nie jest bowiem okresem gwarancyjnym, w którym funkcjonariusz jest objęty ochroną przed zwolnieniem ze służby aż do czasu prawomocnego zakończenia jego sprawy w postępowaniu karnym.

W świetle o art. 180 ust. 1 pkt 9 ustawy o KAS, decyzja o zwolnieniu funkcjonariusza ze służby ma charakter fakultatywny i jest podejmowana w ramach uznania administracyjnego ("można zwolnić"). Podlega ona kontroli Sądu, jednak zakres tej kontroli jest ograniczony. Sąd bada wyłącznie zgodność z prawem decyzji, a nie celowość jej podjęcia. Kontrola tego rodzaju decyzji przez Sąd polega na ustaleniu, czy wydanie decyzji na podstawie obowiązujących przepisów prawa było dopuszczalne, czy organ przy jej wydaniu nie przekroczył granic uznania administracyjnego oraz czy uzasadnił rozstrzygnięcie dostatecznie zindywidualizowanymi przesłankami, aby nie można mu było zarzucić dowolności. Działanie organu korzystającego z możliwości podjęcia decyzji w ramach uznania administracyjnego musi mieścić się w granicach zakreślonych wynikającym z art. 7 k.p.a. dążeniem do wyjaśnienia prawdy obiektywnej i obowiązkiem załatwienia sprawy z uwzględnieniem interesu społecznego i słusznego interesu obywatela. Przyznany organowi luz decyzyjny może być również częściowo determinowany już w samej treści przepisu upoważniającego organ do działania na zasadzie uznania administracyjnego. Z taką sytuacją mamy do czynienia w rozpoznawanej sprawie, gdyż jak wyżej wskazano, regulacja przewidziana w art. 180 ust. 1 pkt 9 ustawy o KAS przewiduje podjęcie decyzji o zwolnieniu funkcjonariusza ze służby w ramach uznania administracyjnego, a zatem sam wybór rozstrzygnięcia dokonywany przez organ na podstawie kryteriów słuszności i celowości, pozostaje poza granicami kontroli sądowej.

Przenosząc powyższe uwagi na stan przedmiotowej sprawy wskazać należy, że T. K., w związku z prowadzonym przeciwko niemu postępowaniem karnym o popełnienie przestępstw umyślnych z art. 228 § 3, art. 271 § 3 k.k. i art. 18 § 3 k.k. w zw. z art. 286 § 1 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k. w zw. z art. 12 k.k. w zw. z art. 65 § 1 k.k. oraz z art. 18 § 3 k.k. w zw. z art. 20 § 2 k.k.s. w zw. z art. 76 § 2 k.k.s. i art. 56 § 2 k.k.s. w zw. z art. 62 § 2 k.k.s. w zw. z art. 6 § 2 k.k.s. i art. 7 § 1 k.k.s., decyzją Dyrektora IAS w R. z dnia [...] listopada 2018 r. nr [...] został zawieszony w czynnościach służbowych na okres 3 miesięcy. Okres zawieszenia został następnie przedłużony decyzją Dyrektora IAS w R. z dnia [...] marca 2019 r. nr [...] do czasu zakończenia postępowania karnego. Ponadto w piśmie z dnia [...] stycznia 2020 r. Prokuratura Krajowa w R. poinformowała IAS w R., że prowadzone pod sygn. akt [...] postępowanie przygotowawcze wobec T. K. nie zostało zakończone. Wobec ww. nadal stosowane są środki zapobiegawcze w postaci poręczenia majątkowego i zawieszenia w czynnościach służbowych. Wskazała również, że w aktualnej fazie śledztwa nie można określić perspektywy czasowej jego zakończenia. Zostały zatem spełnione przesłanki fakultatywnego zwolnienia funkcjonariusza ze służby, określone w art. 180 ust. 1 pkt 9 ustawy o KAS. Nie ulega bowiem wątpliwości, że w dacie wydania decyzji organu I instancji upłynął 12-miesieczny okres zawieszenia skarżącego w pełnieniu obowiązków służbowych oraz nie ustąpiły przyczyny będące podstawą zawieszenia wobec toczącego się postępowania karnego.

W ocenie Sądu, podejmując decyzję o zwolnieniu skarżącego ze służby organ nie przekroczył granic uznania administracyjnego. Argumentacja przedstawiona w uzasadnieniu decyzji w dostateczny sposób uzasadnia podjęte rozstrzygnięcie. Organ dokładnie wyjaśnił na czym polegał w niniejszej sprawie interes społeczny przemawiający za zwolnieniem skarżącego ze służby i z jakich względów uznał jego wyższość nad interesem skarżącego. Podkreślić należy, że skarżący został zawieszony w czynnościach służbowych od dnia [...] grudnia 2018 r., natomiast zwolnienie go ze służby nastąpiło z dniem doręczenia decyzji o zwolnieniu, tj. w dniu [...] maja 2020 r. Przez cały okres zawieszenia skarżący otrzymywał 50% należnego mu uposażenia, nie wykonując w tym czasie żadnych obowiązków służbowych, zaś jego obowiązki w tym czasie wykonywali inni funkcjonariusze. Etat z uwagi na długotrwałe zawieszenie w czynnościach służbowych nie był faktycznie wykorzystywany i wykluczone było zatrudnienie na to miejsce innej osoby, co niewątpliwie utrudniało prawidłowe działanie IAS w R. oraz podległego jej [...] Urzędu Celno-Skarbowego.

Jak trafnie wskazał organ I instancji służbę w Służbie Celno-Skarbowej mogą pełnić wyłącznie obywatele polscy o nieposzlakowanej opinii (art. 151 pkt 5 ustawy o KAS). "Poszlaka" w języku polskim oznacza podejrzenie, natomiast "nieposzlakowany" to ten, któremu nie można nic zarzucić, przypisać, nieskazitelny. Powyższe pojęcie odnosi się zarówno do sfery życia prywatnego, jak i zawodowego. Zatem utratą przymiotu "nieposzlakowanej opinii" jest nie tylko karalność danej osoby. Może ją bowiem spowodować także - w konkretnych okolicznościach - znalezienie się tej osoby w kręgu podejrzeń bądź insynuacji. Samo więc podejrzenie funkcjonariusza o popełnienie przestępstwa ściganego z urzędu oraz charakter takiego czynu, mogą uzasadniać stanowisko organu o utracie przez funkcjonariusza wskazanego wyżej przymiotu. To z kolei - do czasu ostatecznego oczyszczenia funkcjonariusza ze stawianych zarzutów - dyskwalifikuje go jako osobę zdolną do prawidłowego wykonywania obowiązków służbowych. Każdy kto decyduje się na dobrowolne podjęcie służby w Służbie Celno-Skarbowej musi zdawać sobie z tego sprawę. Składa on bowiem ślubowanie, w którym zobowiązuje się między innymi do godnego zachowania w służbie i poza nią oraz należytej dbałości o dobro formacji, do której przystępuje. Musi mieć on także świadomość tego, że sprawowanie funkcji publicznej łączy się nie tylko z pewnymi przywilejami, ale i ze zwiększonymi obowiązkami oraz pewnymi ograniczeniami nieznanymi innym grupom zawodowym. Funkcjonariuszom tej służby przysługuje zwiększona ochrona trwałości stosunku służbowego, jednak nie ma ona charakteru bezwzględnego i nie sięga ona tak daleko, jak tego oczekuje skarżący.

Zatem dalsze pozostawanie w służbie skarżącego, zawieszonego w czynnościach służbowych, których nie pełni przez okres wykraczający poza ustalony przez ustawodawcę maksymalny 12-miesięczny okres ochronny, stanowi realne i istotne zagrożenie dla interesu społecznego. W oczywisty sposób zakłóca bowiem pracę służb danej formacji i w znacznym stopniu wpływa na możliwość rzetelnego wywiązywania się przez te służby z powierzonych im zadań publicznych (por. wyrok NSA z dnia 22 czerwca 2012 r. sygn. akt I OSK 390/12, publ. CBOSA).

W ocenie Sądu organy należycie wyważyły interes społeczny i słuszny interes skarżącego oraz w sposób przekonujący umotywowały podjęte rozstrzygnięcia podnosząc, że niepełnienie obowiązków służbowych przez funkcjonariusza przez tak długi okres ujemnie wpływa na wypełnianie przez jego jednostkę organizacyjną ustawowych zadań należących do Służby Celno-Skarbowej. Ponadto wskazały, że przy wydaniu decyzji kierowały się dobrem służby i przez ten pryzmat musiał być oceniany słuszny interes skarżącego. Wyjaśniły również, że przeszkodą do uwzględnienia słusznego interesu funkcjonariusza był interes społeczny, pojmowany jako troska o dobro służby, które wymaga zapewnienia prawidłowej realizacji zadań nałożonych na Krajową Administrację Skarbową (art. 1 ust. 1 ustawy o KAS). Brak jest zatem podstaw do uznania, że w sprawie został naruszony art. 7 k.p.a.

Odnosząc się natomiast do zarzutu skarżącego dotyczącego naruszenia art. 178 ust. 4 w związku z art. 180 ust. 1 pkt 9 ustawy o KAS, poprzez wydanie decyzji o zwolnieniu ze służby w sytuacji, gdy wciąż w mocy pozostawała decyzja Dyrektora IAS w R. z dnia [...] marca 2019 r. nr [...], na mocy której przedłużono skarżącemu okres zawieszenia w pełnieniu obowiązków służbowych do czasu zakończenia postępowania karnego, należy stwierdzić, że nie może on odnieść zamierzonego skutku. Okres zawieszenia w pełnieniu obowiązków służbowych nie jest bowiem okresem gwarancyjnym, w którym funkcjonariusz objęty jest ochroną przed zwolnieniem ze służby, aż do czasu ostatecznego rozstrzygnięcia jego sprawy. Przepisy ustawy o KAS pozwalają właściwym organom zwolnić funkcjonariusza nawet wówczas, gdy nie zostało zakończone postępowanie karne, będące podstawą zawieszenia w pełnieniu obowiązków służbowych. Istotny bowiem jest upływ okresu 12 miesięcy zawieszenia w pełnieniu obowiązków służbowych, a także nieustąpienie przyczyn, które stanowiły podstawę zawieszenia funkcjonariusza w pełnieniu obowiązków służbowych. Obie ww. przesłanki określone w art. 180 ust. 1 pkt 9 ustawy o KAS w rozpatrywanej sprawie wystąpiły, albowiem skarżący pozostawał w zawieszeniu w pełnieniu obowiązków służbowych od dnia [...] grudnia 2018 r., zaś postanowienie o wszczęciu z urzędu postępowania w sprawie zwolnienia go ze służby zostało wydane w dniu [...] stycznia 2020 r. Nadto, postępowanie karne będące podstawą zawieszenia w pełnieniu obowiązków służbowych nie zostało zakończone w dacie podejmowania decyzji przez organ I instancji.

Podkreślić należy, że ustawodawca, wprowadzając możliwość podjęcia decyzji o zwolnieniu funkcjonariusza ze służby, wobec którego postępowanie karne, pomimo upływu 12 miesięcy, wciąż się toczy, wskazał na ewentualność rozwiązania takiej sytuacji, pozostawiając w tym względzie swobodę organom administracji. Ustawodawca dostrzegł więc w tego rodzaju sytuacjach potrzebę ochrony interesu służby (interesu społecznego), jako interesu nadrzędnego, dając jednocześnie właściwym organom możliwość oceny każdego indywidualnego przypadku. Jednak fakultatywność zwolnienia ze służby nie może automatycznie stanowić zakazu zwolnienia funkcjonariusza ze służby przed upływem okresu zawieszenia w pełnieniu obowiązków służbowych. Ewentualność takiej decyzji organu jest bowiem wyrazem woli samego ustawodawcy, który mocą art. 180 ust. 1 pkt 9 ustawy o KAS daje do zrozumienia, że zawieszenie w pełnieniu obowiązków służbowych nie powinno być nieograniczone, biorąc pod uwagę czasochłonność czynności podejmowanych przez organy ścigania i charakter zarzutów.

Zgodzić się należy z organem, że w przedmiotowej sprawie nie naruszono art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a., ponieważ nie występuje tu zagadnienie wstępne, a zatem, nie zachodzi podstawa do zawieszenia postępowania objętego zaskarżoną decyzją do czasu zakończenia postępowania karnego. Zgodnie z ww. przepisem, organ administracji publicznej zawiesza postępowanie, gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd. Analizując problem zagadnienia wstępnego w konkretnej sprawie, należy mieć na względzie przepisy materialnego prawa administracyjnego, stanowiące podstawę prowadzonego postępowania. To ich brzmienie pozwala ustalić, czy istnieje zależność między uprzednim rozstrzygnięciem zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd, a rozpatrzeniem sprawy i wydaniem decyzji. Z zagadnieniem wstępnym mamy bowiem do czynienia wówczas, gdy bez rozstrzygnięcia innego organu lub sądu, nie jest możliwe podjęcie decyzji administracyjnej w konkretnym przedmiocie. W niniejszej sprawie taka sytuacja nie zachodzi.

Wskazać również należy, że postępowanie w przedmiocie zwolnienia funkcjonariusza ze służby w Służbie Celno-Skarbowej w związku z upływem 12-miesięcznego okresu zawieszenia w pełnieniu obowiązków służbowych, zostało wszczęte z urzędu w trybie art. 180 ust. 1 pkt 9 ustawy o KAS. Chociaż decyzja wydawana w tym trybie ma charakter uznaniowy, to jednak wynikająca z tej normy prawnej możliwość zwolnienia funkcjonariusza ze służby wcale nie uprawnia do twierdzenia, że rozstrzygnięcie podejmowane w postępowaniu karnym, będącym podstawą zawieszenia funkcjonariusza w pełnieniu obowiązków służbowych, jest zagadnieniem wstępnym w sprawie zwolnienia ze służby. Skoro bowiem trwająca przyczyna zawieszenia funkcjonariusza w pełnieniu obowiązków służbowych, którą w niniejszej sprawie jest niezakończone postępowanie karne, stanowi przesłankę ustawową do podjęcia decyzji w przedmiocie zwolnienia ze służby, gdy upłynął 12-miesięczny okres pozostawania funkcjonariusza w zawieszeniu w pełnieniu obowiązków służbowych, to nie ma zależności między rozstrzygnięciem organu ścigania, czy sądu karnego, a możliwością wydania decyzji administracyjnej na podstawie art. 180 ust. 1 pkt 9 ustawy o KAS. Oznacza to, że w rozpoznawanej sprawie nie było podstaw do zawieszenia postępowania administracyjnego w trybie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a.

Wbrew stanowisku skarżącego nie doszło również do naruszenia art. 180 ust. 1 pkt 8 ustawy o KAS, bowiem przepis ten nie miał zastosowania w niniejszej sprawie. Decyzja organu I instancji w przedmiocie zwolnienia T. K. ze służby została wydana na podstawie art. 180 ust. 1 pkt 9 ustawy o KAS, a nie na podstawie art. 180 ust. 1 pkt 8 ww. ustawy. W związku z powyższym organ I instancji przed zwolnieniem skarżącego ze służby nie miał obowiązku uzyskania opinii związku zawodowego funkcjonariuszy, który dotyczy wyłącznie sytuacji, kiedy funkcjonariusz zwalniany jest ze służby w trybie art. 180 ust. 1 pkt 8 ustawy o KAS (art. 180 ust. 3 ustawy), co w niniejszej sprawie nie miało miejsca.

Za nieuzasadniony należy uznać także zarzut naruszenia art. 8, art. 77 § 1 oraz art. 80 K.p.a. Z akt postępowania administracyjnego wynika, że organy w sposób wyczerpujący zebrały i rozpatrzyły cały materiał dowodowy oraz podjęły czynności niezbędne do wyjaśnienia sprawy. Uzasadnienia wydanych w sprawie decyzji spełniają wymogi określone w art. 107 § 3 k.p.a.

Konkludując stwierdzić należy, że zaskarżona decyzja oraz decyzja organu I instancji z dnia [...] kwietnia 2020 r. nie naruszają prawa, zaś zarzuty i wnioski skargi nie zasługują na uwzględnienie.

W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji. Sąd nie uwzględnił wniosku o zasądzenie kosztów postępowania, ponieważ zwrot kosztów niezbędnych do celowego dochodzenia praw przysługuje skarżącemu od organu w wypadku uwzględnienia skargi, co w niniejszej sprawie nie miało miejsca. Niezależnie od powyższego wskazać należy, że zgodnie z art. 239 § 1 pkt 1 lit. d ww. ustawy, skarżący jest zwolniony z obowiązku uiszczenia kosztów sądowych.