Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt V SA/Wa 1717/05
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2006-02-02 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6271 Ochrona cudzoziemca, w tym nadawanie statusu uchodźcy, azyl, zezwolenie na pobyt tolerowany i ochrona czasowa
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Barbara Mleczko-Jabłońska (spr.), Sędzia WSA - Małgorzata Rysz, Asesor WSA - Joanna Gierak, Protokolant - Rafał Dul, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 2 lutego 2006 r. sprawy ze skargi M. J. na decyzję Rady do Spraw Uchodźców z dnia [...] lutego 2005 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy nadania statusu uchodźcy i zgody na pobyt tolerowany oddala skargę


UZASADNIENIE

M. J., obywatelka T., deklarująca narodowość t. złożyła dnia [...] czerwca 2004r. w Komendzie Głównej Straży Granicznej wniosek o nadanie statusu uchodźcy w RP. Motywując swój wniosek M. J. podała, iż wyjechała z ojczyzny z powodu prześladowań religijnych – cudzoziemka jest świadkiem J. Wnioskodawczyni stwierdziła, że była dwukrotnie zatrzymana przez Milicję. Cudzoziemka oświadczył, że w trakcie spotkań, również towarzyskich, Milicja urządzała naloty, i następnie po przewiezieniu na posterunek dokonywała przesłuchań. W dniu [...] listopada 2004 r. zostało przeprowadzone przesłuchanie skarżącej, w którym m.in. zeznała, iż w 2001 r. w domu u skarżącej odbyło się spotkanie świadków J., na które przyjechała policja, która spisała wszystkich uczestników w tym również cudzoziemkę. Potem wzywano uczestników spotkania do merostwa w celu podpisania oświadczenia o rezygnacji z wyznawanej religii. Skarżąca takiego oświadczenia nie podpisała i w związku z tym została nałożona kara w wysokości 200.000 (30 USD). Wskazała, iż nie była poddana przemocy fizycznej tylko emocjonalnej.

Decyzją z dnia [...] .12.2004r. nr [...] Prezes Urzędu do Spraw Repatriacji i Cudzoziemców odmówił nadania wnioskodawczyni statusu uchodźców i nakazał opuszczenie terytorium RP w terminie do 15 stycznia 2005r. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, iż przedmiotem rozstrzygnięcia nie jest ocena sytuacji wewnętrznej w kraju pochodzenia cudzoziemki. Podstawowym zadaniem organu jest ustalenie czy, w przypadku wnioskodawczyni, zachodzą przesłanki wynikające z art. l ust. A pkt. 2 Konwencji Genewskiej z 1951 r., a konkretnie ocena czy w chwili wydania decyzji istnieją obiektywne powody, dla których zainteresowana może obawiać się prześladowań w T. z powodu przynależności swojej do wspólnoty Świadków J. Prezes zwrócił jednak uwagę na fakt, iż T. nie jest krajem wyznaniowym, nie ma tam znaczącej dyskryminacji społecznej lub przemocy, której podłożem byłaby religia, chociaż przeważająca większość obywateli identyfikuje się jako "muzułmanie", a t. tożsamość etniczna jest związana z islamem. Od wiosny 2004 r. zaszło jednak wiele pozytywnych zmian w traktowaniu mniejszości religijnych. Wszystkie mniejszości wyznaniowe stwierdziły, że w drugiej połowie 2004 r. nastąpiło znacznie złagodzenie postępowania władz w stosunku do mniejszości religijnych, warunki były o wiele lepsze niż w roku 2003. W maju 2004r. zostały zniesione kary za udział w niezarejestrowanych organizacjach. W okresie przed marcem 2004 r. władze przerywały spotkania niezarejestrowanych grup religijnych, nawet jeśli odbywały się one w prywatnych domach. Wg Departamentu Stanu USA nie było potwierdzonych doniesień o nalotach na spotkania Świadków J. po marcu 2004.

Rozpatrując wniosek cudzoziemki pod kątem indywidualnych prześladowań, organ I instancji zauważył, że zdarzenia, które przywołała ona w swoich zeznaniach dla uzasadnienia wniosku o nadanie statusu uchodźcy, miały zasadniczo miejsce w latach 1998-2003. Cudzoziemka nie wspomniała o tym, iż od kwietnia 2004 do wyjazdu z kraju tj. czerwca 2004 r. była niepokojona.

W ocenie Prezesa istotne w całej sprawie jest to, że cudzoziemka nie udowodniła, że jej obawa prześladowań ze strony władz T. nie jest teoretyczną możliwością, ale zagraża jej realnie. Wskazał, iż problemy cudzoziemki związane z wyznaniem zaczęły się w 1998 r., zaś z kraju wyjechała 6 lat później. W tym okresie skarżąca wyjechała na 10 dni do T., gdzie nie złożyła wniosku o nadanie statusu uchodźcy, lecz powróciła do T. Wg raportu Departamentu Stanu USA: "Turkmenistan – Country Reports on Human Rights Practices – 2003" z 25 lutego 2004 r. mimo zniesienia obowiązku uzyskiwania wizy wyjazdowej w styczniu 2004 r. rząd nadal prowadzi specjalne "czarne listy" osób, w tym działaczy religijnych i ogranicza swobodę ich poruszania. Osoby te nie mogą otrzymać pozwolenia na wyjazd z kraju. Władze t. natomiast nie zatrzymały cudzoziemki podczas legalnego przekraczania przezeń granicy t. tak w październiku 2002 r. jak i ostatni raz w czerwcu 2004 r., kiedy to wyjeżdżał przez U. do P. Oznacza to, że przeciwko skarżącej nie były wymierzone żadne działania ze strony państwa mające na celu jej prześladowanie, ponieważ w przeciwnym razie władze nie wyraziłyby zgody na opuszczenie przez nią terytorium T.

Prezes Urzędu do Spraw Repatriacji i Cudzoziemców nie znalazł także podstaw do przyznania cudzoziemcom zgody na pobyt tolerowany na terenie RP.

Rada do Spraw Uchodźców po rozpoznaniu odwołania M. J. decyzją z dnia [...] lutego 2005r. utrzymała w mocy zaskarżoną decyzję i nakazała cudzoziemcom opuszczenie terytorium Rzeczypospolitej Polskiej w terminie 14 dni od daty otrzymania decyzji. Rada w całości potwierdziła stanowisko organu I instancji. Organ II instancji nie kwestionując faktu, iż w T. dochodzi do naruszeń prawa do wolności religijnej podzielił pogląd organu I instancji, iż wnioskodawczyni nie wykazała aby w jej indywidualnym przypadku zachodziła obawa prześladowania. Organ odwoławczy stwierdził, iż z godnie z zasadami Konwencji genewskiej jeśli możliwe jest uzyskanie ochrony kraju pochodzenia i nie ma podstaw opartych na uzasadnionej obawie do jej odrzucenia, dana osoba nie potrzebuje międzynarodowej ochrony i nie jest uchodźcą. W konsekwencji stwierdził, iż w przedmiotowej sprawie brak było przesłanek do nadania skarżącej statusu uchodźcy, ponieważ nie spełnione zostały warunki o których mowa w art. 1 Konwencji Genewskiej, natomiast zaistniały okoliczności opisane w art. 15 ust pkt 1 u stawy o udzieleniu cudzoziemcom ochrony na terytorium RP. Ponadto Rada do Spraw Uchodźców stwierdziła również brak przesłanek do udzielenia cudzoziemce zgody na pobyt tolerowany.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie cudzoziemka wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji zarzucając jej naruszenie :

1.art. 1 A Konwencji Genewskiej przez błędne zastosowanie postanowień ww. przepisu;

2. art. 7, art. 10 oraz art. 77 kodeksu postępowania administracyjnego w ten sposób, że organ rozpatrujący sprawę w II instancji nie przeprowadził wyczerpującego postępowania w sprawie, ograniczając się jedynie do powtórzenia stwierdzeń zawartych w decyzji organu I instancji, a nadto nie zebrał oraz nie zbadał wyczerpująco materiału dowodowego w sprawie, przez co dokonał błędnych ustaleń co do stanu faktycznego.

W uzasadnieniu skargi zwróciła uwagę, że wbrew twierdzeniom Rady w T. wcale nie sporadycznie dochodzi do prześladowań mniejszości religijnych. Ponadto, zdaniem skarżącej, działania podejmowane prze władze T. wobec Światków J., którzy pragnę korzystać z wolności religijnej stanowią prześladowania w rozumieniu art. 1 A Konwencji Genewskiej. Stanowisko, które Rada do Spraw Uchodźców zajęła w sprawie cudzoziemki narusza zatem postanowienia Konwencji Genewskiej. Skarżąca wskazała także, iż Rada nie ustosunkowała się do zebranego przez nią i zacytowanych w odwołaniu informacji dot. naruszenia praw świadków J. w kraju pochodzenia.

Rada do Spraw Uchodźców w odpowiedzi na skargę wniosła o jej oddalenie, podtrzymując argumenty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Na wstępie wskazać należy, że sądy administracyjne w tym sąd wojewódzki, sprawują wymiar sprawiedliwości między innymi poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, która jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej – patrz art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269). Uzupełnieniem tego zapisu jest treść art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270), w którym wskazano, iż owe sądy stosują środki określone w ustawie (akt ten cyt. jest dalej p.p.s.a.).

Powyższe regulacje określają podstawową funkcję sądownictwa i toczącego się przed nim postępowania. Jest nią – bez wątpienia – sprawowanie wymiaru sprawiedliwości poprzez działalność kontrolną nad wykonywaniem administracji publicznej. W tym zakresie mieści się ocena, czy zaskarżona decyzja odpowiada prawu i czy postępowanie prowadzące do jej wydania nie jest obciążone wadami uzasadniającymi uchylenie rozstrzygnięcia. Rozważając w tym kontekście zarzuty skargi stwierdzić należy, że jest ona nieuzasadniona .

Zgodnie z art. 13 ustawy z dnia 13 czerwca 2003r. o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej (Dz.U. Nr 128 , poz. 1176)- mającej zastosowanie w sprawie niniejszej status uchodźcy w Rzeczypospolitej Polskiej nadaje się cudzoziemcowi, który spełnia warunki do uznania za uchodźcę określone w Konwencji Genewskiej i Protokole Nowojorskim.

Zgodnie z art. 1 lit. A pkt 2 Konwencji Genewskiej, uchodźcą jest osoba, która na skutek uzasadnionej obawy przed prześladowaniem z powodu swojej rasy, religii, narodowości, przynależności do określonej grupy społecznej lub z powodu przekonań politycznych, przebywa poza granicami państwa, którego jest obywatelem i nie może lub nie chce z powodu tych obaw korzystać z ochrony tego państwa.

Określenie statusu uchodźcy jest procesem w toku którego koniecznym jest ustalenie istotnych w każdym przypadku faktów, a następnie do tak ustalonych faktów należy zastosować definicję Konwencji z 1951r. i Protokołu z 1967r. Od osoby odpowiedzialnej za ustalenie jej statusu zależy określenie ważności wszelkich dowodów i wiarygodności jej oświadczeń.

Skarżąca podkreśla, iż organ odwoławczy nie poczynił żadnych własnych ustaleń, ograniczając się do powtórzenia stwierdzeń zawartych w uzasadnieniu decyzji organu I instancji. Sąd nie podziela tego poglądu. Nie ma konieczności czynienia własnych ustaleń przez organ odwoławczy, jeśli te poczynione przez I instancje uznaje się za prawidłowe. Taka sytuacja miała miejsce w sprawie niniejszej, w uzasadnieniu Rada podzieliła poglądy, które legły u podstaw odmowy przyznania statusu uchodźców przez Prezesa Urzędu ds. Repatriacji i Cudzoziemców.

Zdaniem Sądu Rada do Spraw Uchodźców w uzasadnieniu decyzji ustosunkowała się także do zarzutów zawartych w odwołaniu. Sąd stwierdza, iż w przedmiotowej sprawie odwołanie od decyzji Prezesa Urzędu do Spraw Repatriacji i Cudzoziemców nie przytacza nowych okoliczności czy też faktów dotyczących wnioskodawczyni, a ogranicza się jedynie do przytoczenia informacji dotyczących ogólnej sytuacji w kraju pochodzenia i trwających tam prześladowań mniejszości religijnych. Za trafną należy także uznać wyrażoną w decyzji organu I instancji ocenę podanej w odwołaniu przyczyny, dla której w trakcie poprzedniego pobytów za granicą cudzoziemka nie ubiegała się o status uchodźców. Należy dodatkowo wskazać, że pobyt ten odbywał się w większej bliskości czasowej z wydarzeniami opisywanymi w wywiadzie statusowym jako prześladowania z przyczyn religijnych.

Należy także jeszcze raz podkreślić, iż powoływanie się skarżącej na panujący w T. brak wolności religijnej, jak słusznie przyjął organ administracyjny, nie może stanowić podstawy ubiegania się o status uchodźcy, gdyż nie warunki życia, ani stan przestrzegania praw człowieka w kraju pochodzenia uzasadniają przyznanie statusu uchodźcy, a jedynie uzasadnione obawy prześladowania osoby ubiegającej się o ten status. A faktów, które w sposób wiarygodny uzasadniałyby taką obawę skarżąca nie przytoczyła (por. wyrok NSA z dnia 6 maja 1998r. sygn. akt V SA 1765/97).

Podzielić też należy pogląd Rady do Spraw Uchodźców co do braku podstaw do udzielenia cudzoziemce zgody na pobyt tolerowany na terytorium R.P. na podstawie art. 97 pkt 1 ustawy z dnia 13 czerwca 2003r. o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej (Dz.u. Nr 128 poz. 1176)

W myśl powołanego wyżej przepisu cudzoziemcowi udziela się zgody na pobyt tolerowany na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, jeżeli jego wydalenie mogłoby nastąpić jedynie do kraju, w którym zagrożone byłoby jego prawo do życia, wolności i bezpieczeństwa osobistego, w którym mógłby zostać poddany torturom albo nieludzkiemu lub poniżającemu traktowaniu albo karaniu lub być zmuszony do pracy lub pozbawiony prawa do rzetelnego procesu sądowego albo być ukarany bez podstawy prawnej w rozumieniu Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności, sporządzonej w Rzymie dnia 4 listopada 1950r. Postępowanie administracyjne nie wykazało, by życie, zdrowie i wolność skarżącej, w razie jej powrotu do kraju pochodzenia zostały narażone w sposób o którym mowa w powyższym przepisie. Organ rozstrzygający sprawę w postępowaniu administracyjnym uzasadnił swoje stanowisko w tym względzie i pogląd ten należy podzielić.

Podsumowując powyższe uznać należy, że decyzje w niniejszej sprawie wydane zostały na podstawie prawidłowo zebranego materiału dowodowego, który uzasadnia oceny i rozstrzygnięcia orzekających w sprawie organów administracyjnych i nietrafne są zarzuty skargi naruszenia dokładnego ustalenia stanu faktycznego, zasad prawdy obiektywnej i dokonania dowolnej oceny zebranego w sprawie materiału dowodowego. W ocenie Sądu wnioski organu odwoławczego wyprowadzone z zebranego w sprawie materiału dowodowego nie wykraczają poza swobodną ocenę dowodów, a więc nie stanowią naruszenia prawa.

Z tych względów, na podstawie art. 151 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, należało oddalić skargę jako niezasadną.