Wyrok NSA, sygn. akt II GSK 1723/18
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2022-04-22 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6461 Wynalazki
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Własność przemysłowa
Skarżony organ: Urząd Patentowy RP
Treść wyniku: Uchylono zaskarżony wyrok i zaskarżone postanowienie
Powołane przepisy: article: art. 6, art. 7, art. 8 par. 1, art. 9, art. 10 par. 1, art. 40 par. 2 , art. 41, art. 44, art. 45, art. 58 par. 1 i 2, art. 59 par. 2, art. 77 par. 1, art. 80
journal: Dz.U. 2017 poz 1257
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 52 ust. 2, art. 252
journal: Dz.U. 2017 poz 776
law: Ustawa z dnia 30 czerwca 2000 r. Prawo własności przemysłowej.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Dorota Dąbek Sędzia NSA Mirosław Trzecki Sędzia del. WSA Henryka Lewandowska-Kuraszkiewicz (spr.) Protokolant Michał Mazur po rozpoznaniu w dniu 22 kwietnia 2022 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej [...] Sp. z o.o. w [...] od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 14 czerwca 2018 r. sygn. akt VI SA/Wa 377/18 w sprawie ze skargi [...] Sp. z o.o. w [...] na postanowienie Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej z dnia [...] grudnia 2017 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy 1. uchyla zaskarżony wyrok; 2. uchyla zaskarżone postanowienie; 3. zasądza od Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej na rzecz [...] Sp. z o.o. w [...] kwotę [...] złotych tytułem kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 14 czerwca 2018r., sygn. akt VI SA/Wa 377/18 oddalił skargę F. sp. z o.o. z siedzibą w O. (dalej: spółka, strona, skarżąca) na postanowienie Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej (dalej: Urząd, UP) z 18 grudnia 2017r. nr DR-IV.P.383112.583.2017.53.Ikwa w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy.

Sąd I instancji orzekał w następującym stanie sprawy:

Decyzją z 28 grudnia 2016 r. Urząd na podstawie art. 52 ust. 2 ustawy z dnia 30 czerwca 2000 r. - Prawo własności przemysłowej (dalej: p.w.p.), stwierdził wygaśnięcie decyzji z 8 czerwca 2016 r. o udzieleniu patentu na wynalazek zgłoszonego za nr P.383112 na rzecz spółki, z powodu nieuiszczenia przez stronę w wyznaczonym terminie opłaty za pierwszy okres ochrony wynalazku. Z akt sprawy wynikało, że przesyłka polecona zawierająca ww. decyzję Urzędu z 28 grudnia 2016r. została wysłana w dniu 2 stycznia 2017 r. na adres wskazany przez stronę na etapie postępowania zgłoszeniowego tj.: F. Spółka z o.o., [...] O., a następnie 25 stycznia 2017 r. została przez Pocztę Polską S.A. zwrócona do organu z uwagi na niepodjęcie przez adresata powtórnie awizowanej przesyłki. Organ przyjął, że decyzja została doręczona spółce w trybie art. 45 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2017 r., poz. 1257; dalej: k.p.a.) w związku z art. 44 § 1 i 4 k.p.a., ze skutkiem doręczenia na dzień 24 stycznia 2017 r. Termin na zaskarżenie tej decyzji upływał 24 marca 2017 r.

W piśmie z 4 maja 2017 r. spółka poinformowała, że w trakcie rozmowy telefonicznej z pracownikiem Urzędu uzyskano informację o nieodebranej korespondencji pocztowej skierowanej przez organ na dotychczasowy adres do doręczeń zgłaszającego, tj. spółki. Wobec powyższego strona wystąpiła do organu o przesłanie tej korespondencji na nowy, wskazany w piśmie z 4 maja 2017 r. adres do doręczeń oraz kierowanie na ten adres wszelkiej korespondencji w przyszłości.

W dniu 8 maja 2017 r. (data wpływu faxu), spółka złożyła wniosek o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją z 28 grudnia 2016 r. oraz wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją z 28 grudnia 2016 r.

Strona uzasadniała wniosek tym, że postępowanie zgłoszeniowe o udzielenie ochrony na wynalazek zgłoszony za nr P.383112 toczyło się od 8 lat, a w tym czasie osoby umocowane do reprezentowania spółki, ze względu na różne koleje losu, wyjechały na stałe z kraju i przebywały poza Polską bez przerwy, co oznaczało nieobecność w okresach, kiedy na adres spółki kierowana była korespondencja z Urzędu. Spółka podkreśliła, że skutkowało to brakiem możliwości odbioru kierowanej do niej korespondencji. Informowała ponadto, że w tym okresie nie prowadziła aktywnie działalności, ale pozostawała wpisana do Krajowego Rejestru Przedsiębiorców. Jednocześnie wyjaśniała, że w momencie powzięcia informacji o skierowanej na jej adres korespondencji, która nie została odebrana przez zgłaszającego (spółkę), osoba umocowana do jej reprezentowania tego samego dnia złożyła do UP pisemny wniosek o zmianę adresu do doręczeń, aby uniknąć w przyszłości powtórzenia się opisanej sytuacji. Poinformowała również organ o wniesieniu na konto UP stosownych opłat od wniosku o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy oraz od wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy.

Po rozpatrzeniu wniosku Urząd postanowieniem z 18 grudnia 2017 r. odmówił przywrócenia terminu do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją z 28 grudnia 2016 r. stwierdzającą wygaśnięcie decyzji z 8 czerwca 2016 r. o udzieleniu patentu na wynalazek zgłoszony za nr P.383112. Organ odwołując się do zasady z art. 252 p.w.p. (Dz. U. z 2017 r. poz. 776) odpowiedniego stosowania do postępowania przed UP przepisów k.p.a. w sprawach nieuregulowanych w p.w.p. i w związku z tym mającymi zastosowanie: art. 59 § 2 k.p.a. oraz art. 58 § 1 i 2 k.p.a. wyjaśnił, że organ administracji publicznej jest obowiązany przywrócić termin, gdy zostaną spełnione łącznie następujące przesłanki: 1) uchybienie terminowi nastąpiło bez winy wnioskodawcy i brak winy został uprawdopodobniony; 2) wnioskodawca złożył wniosek o przywrócenie terminu w ciągu siedmiu dni od ustania przyczyny uchybienia terminu; 3) wnioskodawca dopełnił czynności, dla których określony był termin jednocześnie ze złożeniem wniosku o przywrócenie terminu.

Kierując się powyższymi wytycznymi Urząd stwierdził, że w rozpatrywanej sprawie spółka złożyła wniosek o przywrócenie terminu w ciągu siedmiu dni od ustania przyczyny uchybienia terminu oraz dopełniła czynności, dla której wyznaczony był termin, składając jednocześnie z wnioskiem o przywrócenie terminu wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, zakończonej decyzją z 28 grudnia 2016 r. W ocenie UP nie została jednak spełniona pierwsza z ww. przesłanek wymaganych dla przywrócenia wnioskodawcy terminu. Z przedstawionych przez stronę okoliczności wynikało, że przeszkodą dla złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją z 28 grudnia 2016 r. był brak możliwości odbioru przez stronę adresowanej do niej korespondencji organu, w szczególności w zawierającej tę decyzję, spowodowany wieloletnią procedurą udzielenia patentu na wynalazek i długotrwałą, nieprzerwaną nieobecnością w kraju osób umocowanych do reprezentowania spółki, które w tym czasie, z uwagi na różne koleje losu, wyjechały na stałe za granicę.

Urząd, powołując się na orzecznictwo sądowoadministracyjne podał, że o braku winy zainteresowanego podmiotu w zachowaniu terminu można mówić jedynie wówczas, gdy podmiot ten działał z najwyższą starannością, a dopełnienie czynności w terminie stało się niemożliwe z powodu trudnej do przezwyciężenia przeszkody, niezależnej od tego podmiotu W ocenie Urzędu długotrwała, nieobecność osób uprawnionych do reprezentacji spółki oraz trwająca wiele lat procedura udzielenia patentu na wynalazek zgłoszony za nr P.383112 nie stanowią okoliczności uprawdopodabniających brak winy strony w uchybieniu terminu do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją UP z 28 grudnia 2016 r. Według organu, spółka, mając świadomość toczącego się postępowania w sprawie udzielenia patentu na wynalazek oraz potencjalnej, długookresowej nieobecności osób upoważnionych do jej reprezentacji powinna, w celu należytej ochrony swoich interesów, zabezpieczyć możliwość odbioru korespondencji do niej adresowanej oraz sposób przekazywania informacji odnośnie korespondencji do niej adresowanej i wpływającej na adres jej siedziby. Należyta organizacja obsługi biurowo - administracyjnej przedsiębiorstwa spółki należy bowiem do obowiązków zarządu spółki, który za sposób jej funkcjonowania ponosi odpowiedzialność.

Urząd podkreślił, że zgodnie z art. 41 k.p.a. w toku postępowania strony oraz ich przedstawiciele i pełnomocnicy mają obowiązek zawiadomić organ administracji publicznej o każdej zmianie swego adresu, a zaniedbanie tego obowiązku sprawia, że doręczenie pisma pod dotychczasowy adres ma skutek prawny.

W konkluzji Urząd uznał, że sam pobyt za granicą osób upoważnionych do reprezentacji zgłaszającej spółki w dacie doręczenia decyzji i przebywanie ich tam w czasie biegu terminu do wniesienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy oraz długotrwałe prowadzenie przez organ postępowania w sprawie udzielenia patentu na wynalazek nie są same w sobie wystarczające do przyjęcia, że uchybienie terminu nastąpiło bez winy strony. Spółka była świadoma, że toczy się zainicjowane przez nią postępowanie w sprawie udzielenia patentu na wynalazek i powinna zabezpieczyć się na wypadek otrzymania w okresie nieobecności osób upoważnionych do jej reprezentowania korespondencji, na którą trzeba będzie odpowiedzieć w zakreślonym terminie, pod rygorem ujemnych skutków prawnych.

W tych okolicznościach UP stwierdził, że nie zostały spełnione łącznie ustawowe warunki konieczne do przywrócenia terminu do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej ww. decyzją z 28 grudnia 2016 r.

Powyższe postanowienie zostało zaskarżone przez Spółkę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie (dalej: WSA).

Sąd ten zaskarżonym wyrokiem stwierdził, że kwestionowane postanowienie nie narusza prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik rozstrzygnięcia i na mocy art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. dalej: p.p.s.a.) oddalił skargę.

Sąd podkreślił, że sprawa dotyczyła wyłącznie kwestii możliwości przywrócenia spółce terminu do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją z 28 grudnia 2016 r. i w tym właśnie zakresie badał sprawę.

Sąd I instancji podkreślił, że o braku winy zainteresowanego podmiotu w zachowaniu terminu procesowego można mówić tylko wówczas, gdy mimo że podmiot ten działał z najwyższą starannością, to dopełnienie czynności w terminie stało się niemożliwe z powodu trudnej do przezwyciężenia przeszkody, niezależnej od tego podmiotu.

Zdaniem WSA długotrwała, nieobecność osób uprawnionych do reprezentacji spółki oraz wieloletnia procedura udzielenia patentu na wynalazek zgłoszony przez skarżącą nie stanowiły okoliczności uprawdopodabniających braku jej winy w uchybieniu terminu do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją organu z 28 grudnia 2016 r.

Sąd w pełni podzielił stanowisko UP, że spółka, mając świadomość toczącego się postępowania w sprawie udzielenia patentu na wynalazek oraz potencjalnej, długookresowej nieobecności osób upoważnionych do jej reprezentacji, powinna w celu należytej ochrony swoich interesów zabezpieczyć możliwość odbioru korespondencji do niej adresowanej oraz sposób przekazywania informacji odnośnie korespondencji do niej adresowanej i wpływającej na adres jej siedziby. Należyta organizacja obsługi biurowo - administracyjnej przedsiębiorstwa spółki należy bowiem do obowiązków zarządu spółki, który za sposób jej funkcjonowania ponosi odpowiedzialność.

Sąd zgodził się z Urzędem, że zgodnie z art. 41 k.p.a. w toku postępowania strony oraz ich przedstawiciele i pełnomocnicy mają obowiązek zawiadomić organ administracji publicznej o każdej zmianie swego adresu, a zaniedbanie tego obowiązku sprawia, że doręczenie pisma pod dotychczasowym adresem ma skutek prawny. Zatem należało uznać, że sam pobyt za granicą osób upoważnionych do reprezentacji spółki w dacie doręczenia decyzji i w czasie biegu terminu do wniesienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy oraz długotrwałe prowadzenie przez organ postępowania w sprawie udzielenia patentu na wynalazek, nie mogły być uznane za wystarczające do przyjęcia, że uchybienie terminu nastąpiło bez winy skarżącej.

Występując z wnioskiem do UP strona była świadoma, że toczy się zainicjowane przez nią postępowanie w sprawie udzielenia patentu na wynalazek i powinna zabezpieczyć się na wypadek otrzymania w okresie nieobecności osób upoważnionych do reprezentacji korespondencji, na którą trzeba będzie odpowiedzieć w zakreślonym terminie, pod rygorem ujemnych skutków prawnych.

W tej sytuacji Sąd uznał za prawidłowe stanowisko Urzędu, że nie zostały spełnione łącznie ustawowe warunki konieczne do przywrócenia terminu do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją z 28 grudnia 2016 r.

W konsekwencji WSA nie dopatrzył się naruszenia zaskarżonym postanowieniem przepisów prawa. Uznał, że rozstrzygnięcie zawiera wszystkie elementy wymagane przez art. 107 § 1 k.p.a., w szczególności zawiera uzasadnienie faktyczne i prawne – stosownie do wymogów art. 107 § 3 k.p.a. Stan faktyczny sprawy opisany w orzeczeniu nie wymagał dodatkowych ustaleń, jest wyczerpujący, natomiast uzasadnienie prawne wyjaśnia podstawy prawne rozstrzygnięcia. Natomiast to, że skarżąca nie zgadza się ze stanowiskiem organu orzekającego, nie mogło przesądzać, iż w sprawie doszło do naruszenia obowiązujących przepisów. Ustalona we wskazany sposób sytuacja faktyczna i jej implikacje prawne uzasadniały wydanie postanowienia o odmowie przywrócenia terminu.

Z powyższym wyrokiem nie zgodziła się spółka i wystąpiła ze skargą kasacyjną do Naczelnego Sądu Administracyjnego (dalej: NSA), stosownie do

art. 173 § 1-2 i art. 176 § 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz. 1302 z późn. zm.; dalej: p.p.s.a.). Zaskarżyła wyrok w całości. Orzeczeniu zarzuciła:

I. stosownie do art. 174 pkt 2 p.p.s.a. naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy:

a) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. art. 80, art. 77 § 1 i art. 107 § 1 i 3, art. 124 § 1 i 2 k.p.a. oraz w zw. z art. 58 § 1 k.p.a. i z art. 6, art. 7, art. 7a, art. 40 § 1 i 2, art. 41 § 1 i 2, art. 44 § 1 pkt 1 i § 4, art. 45, art. 75 § 1 k.p.a. oraz art. 76 § 1 k.p.a. poprzez jego zastosowanie i oddalenie skargi spółki, gdy organ przy wydaniu zaskarżonego nią postanowienia dopuścił się błędu w ustaleniach faktycznych w sprawie, i wraził w nim błędną ocenę, nie dokonaną w oparciu o całokształt materiału dowodowych dostępnych w sprawie, w tym z akt postępowania nr P.383112, toczącego się przez UP w przedmiocie decyzji z 28 grudnia 2016 r., jak i decyzji z 8 czerwca 2016 r., co do wykazania przez stronę okoliczności co do braku jej winy w uchybieniu terminu do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, zakończonej decyzją z 28 grudnia 2016 r., stwierdzającą wygaśnięcie decyzji z 8 czerwca 2016 r. o udzielenie patentu na wynalazek zgłoszony za numerem P.383112., uzasadniających jej wniosek o przywrócenie terminu, gdy w opisywanych wyżej okolicznościach, w oparciu o te materiały (dowody) należało dojść do przeciwnego wniosku, tj. że spółka należycie, podczas długotrwałej nieobecności reprezentujących ją osób, zabezpieczyła swoje interesy w postępowaniu przed organem, w którym były wydawane ww. decyzje z 8 czerwca 2016 r. i 28 grudnia 2016 r., w tym poprzez skuteczne wskazanie adresu do doręczeń i wyznaczeniu osoby upoważnionej do odbioru korespondencji (tzw. "pełnomocnika do doręczeń") w świetle art. 41 § 1 k.p.a.

W związku z tym kierowana przez Urząd na jej adres "rejestrowy" tj. siedziby, korespondencja nie musiała być przez nią odbierana (i nie wywoływała prawnego skutku o którym mowa w art. 44 § 4 w zw. z art. 45 k.p.a.), gdyż była kierowana pod zły adres, i nie można jej skutecznie czynić zarzutu (przypisywać winy) z tego powodu, w tym niedbalstwa względem obowiązku z art. 41 § 1 k.p.a. ze sutkiem wynikającym z § 2 tegoż artykułu, oraz w zakresie uchybienia terminowi.

Do opisanego wyżej naruszenia doszło poprzez akceptację przez Sąd I instancji dowolnej a nie swobodnej oceny w tym zakresie i przy ustaleniu okoliczności mających istotne znaczenie z punktu widzenia (pozytywnego) rozstrzygnięcia wniosku o przywrócenie terminu w oparciu o całokształt zgromadzonych w niej materiałów (dowodów), a więc z naruszeniem zasad przewidzianych w szczególności w art. 7, art. 77 § 1, art. 80 k.p.a.

Lekceważąc te fakty, które wynikały z powołanych w uzasadnieniu dowodów, organ nie dział praworządnie i w celu ustalenia prawdy materialnej, a Sąd to bezrefleksyjnie przyjął, nie dopatrując się w tym zakresie żadnych nieprawidłowości, w tym naruszenia art. 107 § 1 i 3 k.p.a., stwierdzając niezasadnie, że: "stan faktyczny, opisany w orzeczeniu, nie wymaga dodatkowych ustaleń, jest wyczerpujący [...]".

Przy czym, skarżąca zwróciła uwagę, że do postanowień stosuje się art. 124 § 1 i 2 k.p.a., a nie art. 107 § 1 i 3 k.p.a., których treść nie jest tożsama (inna jest ich zawartość normatywna), co jest również naruszeniem tych przepisów, a czego nie wychwycił Sąd I instancji.

A więc, że z tych przyczyny należało postanowienie uchylić w całości, zaś tego nie czyniąc, Sąd dopuścił się wskazanego wyżej naruszenia, mającego wpływ na wynik tej sprawy.;

b) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 58 § 1 i art. 40 § 1 i 2, art. 41 § 1 i 2, art. 44 § 1 pkt 1 i § 4, art. 45 k.p.a. w zw. z art. 46 § 1, 2 i 6 k.p.a. [i posiłkowo także § 10 i 11 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 12 października 2010 r. w sprawie szczegółowego trybu i sposobu doręczania pism sądowych w postępowaniu cywilnym (Dz. U, z 2015 r. poz. 1222 z późn. zm.; dalej: "rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 12 października 2010 r.")], oraz w zw. z art. 7a, art. 8 § 1 i 2, art. 9, art. 10 § 1, art. 81a § 1 k.p.a. i w zw. z art. 252 p.w.p., poprzez jego niezastosowanie i akceptację przez WSA (niestwierdzenie) naruszenia przez organ, powołanych wyżej przepisów k.p.a. (w tym na zasadzie odpowiedniego stosowania na podstawie art. 252 p.w.p.), do którego z kolei doszło poprzez nieuznanie, że w złożonym przez skarżącą w tej sprawie, wniosku o przywrócenie terminu została przez nią wykazana (co najmniej w stopniu uprawdopodobnienia), przesłanka o jakiej mowa w art. 58 § 1 k.p.a., tj. brak winy w uchybieniu terminu do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją z 28 grudnia 2016 r., podczas gdy uprawniony był wniosek odmienny, tzn. że w okolicznościach tej sprawy, w której z rożnych wskazywanych wyżej przyczyn nie doszło do prawidłowego i skutecznego doręczenia spółce decyzji z 28 grudnia 2018 r.: czy to przez skierowanie przesyłki ją zawierającej na błędny, inny niż podany przez spółkę, adres; czy to przez przyjęcie skutku i domniemania doręczenia przesyłki ją zawierającej na zasadzie art. 44 § 4 w zw. z art. 45 k.p.a., nie mając ku temu żadnych podstaw, ze względu na naruszenia samym zasad związanych z dokumentowaniem doręczania przesyłek, uregulowanych lakonicznie w przepisach k.p.a., a uregulowanych wprost w przepisach cyt. rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 12 października 2010 r. - m. in. w § 10 i 11 tego aktu, pozwalających dopiero przyjąć ww. domniemanie w oparciu o prawidłowo sporządzone z tej czynności dokumenty urzędowe, wystawione przez operatora pocztowego i doręczyciela, a których w tej sprawie również zabrakło.

Konsekwencją powyższego naruszenia przez Sąd I instancji w zaskarżonym wyroku było niezasadne nieuwzględnienie skargi spółki na postanowienie z 18 grudnia 2017 r. i jej oddalenie na mocy art. 151 p.p.s.a.

c) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 58 § 1 k.p.a. w zw. z art. 6, art. 7, art. 8 § 1 i 2, art. 9, art. 10 § 1, art. 77 § 4 k.p.a., oraz w zw. z art. 41 § 1 i 2, art. 44 § 1 pkt 1 i § 4, art. 61 § 1 i § 4 k.p.a., art. 52 ust. 2 p.w.p. oraz w zw. z art. 252 p.w.p., poprzez jego zastosowanie i oddalenie przez Sąd I instancji skargi spółki na postanowienie Urzędu z 18 grudnia 2017 r., mimo że organ przy wydaniu zaskarżonego postanowienia dopuścił się również naruszenia art. 58 § 1 k.p.a. odmawiając jego zastosowania i przywrócenia stronie terminu do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją z 28 grudnia 2016 r., gdy w ramach przyczyn wskazywanych przez nią we wniosku, organ powinien uwzględnić, że postępowanie zakończone decyzją z 28 grudnia 2016 r. o wygaśnięciu decyzji z 8 czerwca 2016 r. stanowiło odrębne, od tego zakończonego tą drugą decyzją w przedmiocie udzielenia warunkowego (wniesienie opłaty z I okres) patentu na wynalazek nr P.383112, postępowanie w rozumieniu odpowiednio stosowanych: art. 61 § 1 k.p.a. w zw. z art. 52 ust. 2 p.w.p., to uwzględniając odpowiednie stosowanie do spraw patentowych Kodeksu postępowania administracyjnego, zgodnie z art. 252 p.w.p., powinien uwzględnić, że nie doszło formalnie do jego skutecznego wszczęcia z urzędu (prowadzone było przez organ jako kontynuacja sprawy wszczętej na wniosek/żądanie - zgłoszenie patentowe strony w 2007 r., ze wszelkimi wynikającymi z tego konsekwencjami) i jak wymagał tego § 4 art. 61 § 4 k.p.a. zawiadomić o postępowaniu stronę na właściwy adres, a gdy w aktach znajdował się inny adres do korespondencji, o którym organ miał wiadomość (okoliczność brana pod uwagę z urzędu - art. 77 § 4 k.p.a.; tym bardziej wobec długotrwałego postępowania i wydania choćby pierwszej decyzji po upływie stosunkowo długiego czasu po wysłaniu do strony poprzedniej korespondencji), że spółka pod tym właśnie adresem za każdym razem odbiera korespondencję, to choćby do próby ustalenia właściwego adresu, poprzez wezwanie strony do sprecyzowania tej okoliczności (w związku z treścią zasad z art. 6, 7, 8, czy 9 oraz art. 10 § 1 k.p.a.). Skoro zaś tego nie uczynił, to jego winą było nie tylko, że wadliwie doręczył spółce decyzje kończące sprawę, ale także wadliwie wszczął i prowadził, to postępowanie (w samym początkowym jego stadium).

Organ - prowadząc postępowanie, kiedy nie nastąpiło formalne jego wszczęcie - nie może zarzucać, że Strona nie zabezpieczyła w nim należycie swoich praw poprzez zawiadomienie zgodnie z art. 41 § 1 k.p.a., skoro nie mogła w nim brać czynnego udziału nie ze swojej winy, w tym dokonać stosownych zgłoszeń zmiany adresu do korespondencji, czy też ustanowienia pełnomocnika procesowego, a przede wszystkim zarzutu, że doręczenie decyzji kończącej postępowanie na przyjęty na wstępie adres nie zweryfikowany mogło być skuteczne, jeśli nastąpiło w rozumieniu art. 44 § 4 k.p.a., oraz, że następnie uchybienie strony w terminie do zaskarżenie tej decyzji (w tym wypadku, do złożenia wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy przez organ) nastąpiło z jej winy.

d) art. 141 § 4 p.p.s.a. w zw. z art. 58 § 1, art. 41 § 1 i 2, art. 44 § 1 pkt 1 i § 4, art. 42, art. 45, art. 61 § 1 i 4 k.p.a., oraz art. 52 ust. 2 p.w.p. i art. 162 § 1 pkt 2 w zw. z art. 162 § 1 pkt 2 k.p.a., poprzez niewłaściwe jego zastosowanie, które polegało sporządzeniu uzasadnienia rozstrzygnięcia w sprawie, które nie odpowiadało wymogom tego przepisu, co do należytego i prawidłowego wyjaśnienia podstawy faktycznej oraz prawnej rozstrzygnięcia, gdyż Sąd w uzasadnieniu za UP pominął wspomniane okoliczności, wynikające z przytoczonych poniżej w uzasadnieniu skargi kasacyjnej dowodów z dokumentów, w zakresie oceny spełnienia jednej z przesłanek (spornej) z art. 58 § 1 k.p.a. tj. braku winy strony w uchybieniu terminu, i podnoszonej przez nią okoliczności o długotrwałym wyjeździe osób reprezentujących spółkę, a w jaj ramach wskazania na to, że podawała organowi obok "rejestrowego" we wniosku inny adres do korespondencji, zgodnie z art. 41 § 1 k.p.a., dodatkowo wskazując upoważnioną do odbioru pisma osobę (tzw. "pełnomocnika do doręczeń") i w ten sposób zabezpieczyła w tym postępowaniu (jeśli nawet przyjąć pogląd, że mamy do czynienia z jednym postępowaniem; przy czym zaakceptowanie prima facie tego błędnego poglądu organu przez Sąd I instancji, także narusza ten przepis w zw. z art. 61 § 1 i 4 k.p.a., art. 52 ust. 2 p.w.p. w zw. z art. 162 § 1 pkt 2 k.p.a. i w zw. z art. 252 p.w.p.) swój interes, przed konsekwencjami z art. 41 § 2 k.p.a. i art. 44 § 4 k.p.a., w razie - tak jak w tej sprawie - kierowania korespondencji przez organ na poprzedni adres, w tym siedziby spółki zgodnie z art. 45 k.p.a., a nie w sposób zgodny z art. 42 k.p.a., jak do osoby fizycznej, czyli wskazanego "pełnomocnika do doręczeń".

e) art. 1 p.p.s.a, art. 3 § 1 p.p.s.a., art. 3 § 2 pkt 2) p.p.s.a., art. 134 § 1 p.p.s.a. poprzez przeprowadzenie przez Sąd I instancji niezgodnej z wynikającymi z tych przepisów standardów kontroli pod kątem zgodności z prawem, w tym przede wszystkim z przepisami postępowania wskazanymi w postawionych wcześniej zarzutach tj. m. in. art. 58 § 1 k.p.a., w zw. z art. art. 6, art. 7, art. 7a, art. 8, art. 9, art. 10 § 1, art. 40 § 1 i 2, art. 41 § 1 i 2, art. 42, art. 44 § 1 pkt 1 i § 4, art. 45, art. 61 § 1 i 4, art. 80, art. 81a § 1 i art. 75 § 1 k.p.a. oraz art. 76 § 1 k.p.a., art, 52 ust. 2 p.w.p. i art. 162 § 1 pkt 2 k.p.a. oraz w zw. z art. 252 p.w.p, (i a contrario art. 253 p.w.p.), zaskarżonego skargą postanowienia Urzędu z 18 grudnia 2018 r.

W oparciu o powyższe zarzuty strona wnosiła: na mocy art. 188 p.p.s.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 1) lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 3 § 2 pkt 2 p.p.s.a. w zw. art. 135 p.p.s.a. w zw. z art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. o uwzględnienie skargi kasacyjnej w całości, uchylenie zaskarżonego orzeczenia Sądu I instancji w całości i uwzględnienie skargi strony w całości, tj. poprzez uchylenie w całości zaskarżonego nią postanowienia Urzędu z 18 grudnia 2017 r. i uwzględnienie wniosku spółki o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją z 28 grudnia 2016 r., gdyż istota sprawy jest dostatecznie wyjaśniona, ewentualnie stosownie do art. 185 § 1 p.p.s.a. o uwzględnienie skargi kasacyjnej w całości i uchylenie zaskarżonego nią wyroku WSA w całości, oraz przekazanie sprawy temu Sądowi do ponownego rozpoznania. Wnosiła także na mocy art. 176 § 2 p.p.s.a. o rozpoznanie sprawy na rozprawie, jak i o zasądzenie od organu na rzecz skarżącej, kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego świadczonego w tej sprawie przez radcę prawnego, wg norm prawem przepisanych.

Spółka wystąpiła także z wnioskiem dowodowym i stosownie do art. 106 § 3 p.p.s.a. w zw. 193 p.p.s.a. wnosiła o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodów z dokumentów: pisma z 23.01.2017 r. w sprawie znak: BA-III.P.420258.7.iskow i pisma z 24.01.2017 r. w sprawie znak: BA-III.P.420258.7.iskow - na okoliczności uzasadniające postawione w skardze kasacyjnej zarzuty, w szczególności, że pomimo wadliwości w postępowaniu UP w związku z doręczaniem stronie rożnych pism, także przejawiające się w innym niż w tej sprawie postępowaniach, Sąd ich nie uwzględnił, pomimo, że w aktach sprawy znajdowały się na to dowody, i bezzasadnie uznał, że nie doszło w sprawie do opisywanych zarzutów, gdy z tych akt, w tym ww. dokumentów, wynika, że te zarzuty pod adresem zaskarżonej decyzji są trafne.

Organ nie zajął stanowiska co do skargi kasacyjnej.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Należy na wstępie wyjaśnić, że Naczelny Sąd Administracyjny jest związany podstawami skargi kasacyjnej. Stosownie bowiem do treści art. 183 § 1 p.p.s.a., rozpoznając sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze z urzędu pod uwagę jedynie nieważność postępowania, której przesłanki enumeratywnie wymieniono w art. 183 § 2 p.p.s.a. Z kolei podstawy, na których można oprzeć skargę kasacyjną wymieniono w art. 174 p.p.s.a., tj.: naruszenie prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie (pkt 1), naruszenie przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (pkt 2). Dodać należy, że w przypadku oparcia skargi kasacyjnej na naruszeniu prawa procesowego (art. 174 pkt 2 p.p.s.a.) wnoszący skargę kasacyjną musi mieć na uwadze, że dla ewentualnego uwzględnienia skargi kasacyjnej niezbędne jest wykazanie wpływu naruszenia na wynik sprawy.

Ze wskazanych przepisów wynika, że wywołane skargą kasacyjną postępowanie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym podlega zasadzie dyspozycyjności i nie polega na ponownym rozpoznaniu sprawy w jej całokształcie, lecz ogranicza się do rozpatrzenia poszczególnych zarzutów przedstawionych w skardze kasacyjnej w ramach wskazanych podstaw kasacyjnych. Istotą tego postępowania jest bowiem weryfikacja zgodności z prawem orzeczenia wojewódzkiego sądu administracyjnego oraz postępowania, które doprowadziło do jego wydania.

Wychodząc z tego założenia, wobec niestwierdzenia z urzędu nieważności postępowania, w ocenie NSA skarga kasacyjna jest uzasadniona, choć nie w odniesieniu do wszystkich zarzutów. Istota sporu prawnego rozpatrywanej sprawy, a także sposób sformułowania zarzutów oraz ich wzajemne powiązanie powodują konieczność łącznego ich rozpatrzenia.

W niniejszej sprawie sporne było, czy Urząd prawidłowo odmówił przywrócenia terminu do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie zakończonej decyzją z 28 grudnia 2016 r. stwierdzającą wygaśnięcie decyzji z 8 czerwca 2016 r. o udzieleniu patentu na wynalazek zgłoszony za nr P.383112, a WSA zaakceptował to stanowisko. Sąd I instancji za organem przyjął, że długotrwała, nieobecność osób uprawnionych do reprezentacji spółki w sytuacji wieloletniej procedury udzielania patentu na wynalazek zgłoszony przez skarżącą, nie stanowiły okoliczności uprawdopodabniających brak jej winy w uchybieniu terminu do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją organu z 28 grudnia 2016 r. Natomiast autor skargi kasacyjnej uważał, że nie przekroczył terminu do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, gdyż spółce nie doręczono skutecznie decyzji UP z 28 grudnia 2016 r., jak i decyzji z 8 czerwca 2016 r.

Swoje opinie WSA i Urząd oparli na podstawie z art. 58 § 1 i 2 k.p.a., mających, ich zdaniem, odpowiednie zastosowanie w postępowaniu o wygaśnięcie patentu na podstawie art. 252 p.w.p.

W przepisie art. 58 § 1 i 2 k.p.a. zostały ustanowione warunki przywrócenia terminu do wniesienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. Stanowi on, że w razie uchybienia terminowi należy przywrócić termin na prośbę zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy (§ 1). Prośbę o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminowi. Jednocześnie z wniesieniem prośby należy dopełnić czynności, dla której określony był termin (§ 2). Z powołanej regulacji wynika, że muszą wystąpić łącznie następujące przesłanki przywrócenia terminu w postępowaniu administracyjnym: brak winy zainteresowanego w uchybieniu terminu; wniesienie przez zainteresowanego wniosku (prośby) o przywrócenie terminu; dochowanie terminu (nieprzywracalnego) do wniesienia wniosku o przywrócenie terminu oraz dopełnienie czynności, dla której ustanowiono przywracalny termin.

Przy czym, przesłanką, która musi obligatoryjnie zaistnieć, aby w ogóle możliwe było badanie okoliczności podniesionych we wniosku i ewentualne przywrócenie uchybionego terminu, jest złożenie żądania (prośby) w terminie siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu (art. 58 § 2 k.p.a.).

W niniejszej sprawie dochowanie przez spółkę terminu siedmiu dni w złożeniu wniosku o przywrócenie terminu od ustania przyczyny uchybienia terminowi nie było sporne, wystąpiła z wnioskiem o przywrócenie terminu przed upływem siedmiu dni od uzyskania wiadomości od pracownika UP, że uchybiła terminowi do wystąpienia z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy od decyzji z 28 grudnia 2016 r.

W ocenie NSA nie można podzielić stanowiska Urzędu i akceptującej je opinii WSA, że doszło do uchybienia przez stronę terminowi do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy od decyzji z 28 grudnia 2016 r., jak i zakończenia postępowania zgłoszeniowego ostateczną decyzją z 8 czerwca 2016 r. o udzieleniu patentu na wynalazek zgłoszonego za nr P.383112.

Aby mówić o uchybieniu terminu do wniesienia odwołania/wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy musi być najpierw ustalone, że rzeczywiście upłynął termin do dokonania tej czynności, a tym samym – data, od której ten termin zaczął biec.

W postępowaniu związanym z udzieleniem patentu, na mocy art. 52 ust. 1 p.w.p. (Dz. U. z 2013 r. poz. 1410 z późn. zm.) Urząd wydaje decyzję o udzieleniu patentu, jeżeli zostały spełnione ustawowe warunki do jego uzyskania. Na mocy ust. 2 art. 52 p.w.p. udzielenie patentu następuje pod warunkiem uiszczenia opłaty za pierwszy okres ochrony. W razie nieuiszczenia opłaty w wyznaczonym terminie, Urząd Patentowy stwierdza wygaśnięcie decyzji o udzieleniu patentu.

Należy wyjaśnić, że decyzja UP z 28 grudnia 2016 r. stwierdzająca wygaśnięcie decyzji z 8 czerwca 2016 r. o udzieleniu patentu na wynalazek o nr P.383112 na rzecz spółki została wydana właśnie na podstawie art. 52 ust. 2 p.w.p.

Z przepisu art. 244 ust. 4 p.w.p. (Termin do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją wynosi 2 miesiące, a zakończonej postanowieniem - 1 miesiąc od dnia doręczenia stronie decyzji lub postanowienia.) wynika, że decyzje są doręczane stronom, a termin do złożenia środków odwoławczych jest dłuższy od wyznaczonych przez k.p.a. Przepisy p.w.p. nie regulują kwestii doręczania stronie decyzji/innych pism.

Dlatego na mocy art. 252 p.w.p. należy odpowiednio stosować przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, gdyż przepis ten mówi, że w sprawach nieuregulowanych w ustawie do postępowania przed Urzędem Patentowym stosuje się, z zastrzeżeniem art. 253, odpowiednio przepisy k.p.a. Przy czym w przypadku postępowania o ponowne rozpatrzenie sprawy od decyzji UP (od decyzji UP służy wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy na mocy art. 244 ust. 1 p.w.p.), zgodnie z art. 244 ust. 11 p.w.p. stosuje się odpowiednio, z zastrzeżeniem ust. 12-14, przepisy k.p.a. dotyczące rozpatrywania odwołania od decyzji.

Wymaga podkreślenia, że decyzja administracyjna zaczyna funkcjonować w obrocie prawnym od momentu jej skutecznego doręczenia. Przesądza o tym art. 110 k.p.a., zgodnie z którym organ administracji publicznej jest związany decyzją od chwili jej doręczenia lub ogłoszenia. Moment skutecznego doręczenia decyzji stronie ma zatem dwojakie znaczenie dla dalszego przebiegu postępowania administracyjnego, gdyż z tą chwilą decyzja zaczyna wiązać organ, który ją wydał i jednocześnie dopiero od tego momentu może zostać zaskarżona we właściwy sposób. Tym samym decyzja administracyjna, chociaż podpisana przez organ, który ją wydał, nie wchodzi do obrotu prawnego i nie wywołuje żadnych skutków prawnych przed jej doręczeniem lub ogłoszeniem stronie. Decyzja, dopóki nie zostanie zakomunikowana stronie, dopóty jest aktem niewywierającym żadnych dla strony skutków. Uzewnętrznienie decyzji w stosunku do strony stwarza nową sytuację procesową (np. możliwość wniesienia odwołania/wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy). Decyzja administracyjna rozpoczyna swój byt prawny z momentem doręczenia jej stronie postępowania, gdy chodzi o decyzje UP i z tym momentem wiąże organ, który ją wydał. Oznacza to, że wzruszenie takiej decyzji po jej wydaniu jest dopuszczalne wyłącznie w granicach wyznaczonych stosownymi przepisami p.w.p. i w kwestiach nieuregulowanych przez ten akt - przepisami k.p.a. (por. wyrok NSA z 12 kwietnia 2013 r. sygn. akt II GSK 10/12; Lex nr 1337068).

Wobec tego, należało ustalić, czy i kiedy stronie doręczono decyzję wydaną 28 grudnia 2016 r., bo tego rozstrzygnięcia dotyczyły wnioski złożone przez spółkę.

Jak wynika z podania o udzielenie patentu, wniesionego do UP w dniu

9 sierpnia 2007r., wskazano w nim jako zgłaszającego spółkę: F. Spółka z o.o., [...] O., ale też wskazano osobę upoważnioną do odbioru korespondencji: M. T., ul. [...] L. Należy zauważyć, że w trakcie postępowania w przedmiocie zgłoszenia patentu, Urząd korespondencję wysyłał na adres osoby upoważnionej. Natomiast decyzję z 8 czerwca 2016 r. o udzieleniu patentu organ wysłał - i to dwukrotnie - na adres spółki, z pominięciem M. T. Podobnie postąpił z decyzją z 28 grudnia 2016 r. stwierdzającą wygaśnięcie ww. decyzji z 8 czerwca 2016 r., przy czym przesyłka została jeden raz wysłana, wyłącznie na adres spółki. Wszystkie przesyłki operator zwrócił, jako nie podjęte w terminie, po dwukrotnym awizowaniu każdej z nich.

Należy jednocześnie zauważyć, że M. T. został w ww. podaniu o udzielenie patentu na wynalazek wskazany jako współtwórca wynalazku.

Mając na uwadze oświadczenie spółki, zawarte w podaniu z 9 sierpnia 2007 r. o zgłoszeniu w sprawie uzyskania patentu na wynalazek, nie zmieniane przez cały okres trwania postępowania zgłoszeniowego i postępowania w sprawie wygaśnięcia decyzji udzielającej patentu na wynalazek - do 4 maja 2017 r. (w piśmie, które wpłynęło do UP najpierw faksem z dnia 4 maja 2017 r. spółka wskazała nowy adres do doręczeń korespondencji: W. T.,), adresem do wysyłania korespondencji przez Urząd był adres M. T.

Zatem decyzje z 8 czerwca 2016 r. i 28 grudnia 2016 r. należało doręczyć w trybie przewidzianym przez art. 40 § 2 zd. pierwsze k.p.a. w zw. z art. 252 p.w.p., gdyż strona ustanowiła pełnomocnika – osobę upoważnioną do doręczeń czyli M. T.

Okoliczność, że decyzja z 28 grudnia 2016 r. została wydana bez uprzedniego wszczynania odrębnego postępowania, co wskazywałoby, że Urząd uznawał postępowanie zakończone tą decyzją jako dalszą część postępowania zgłoszeniowego, to doręczeń do spółki organ tym bardziej powinien był dokonywać na adres M. T., a nie na adres spółki, przynajmniej do 4 maja 2017 r. jak już zaznaczono, tego dnia bowiem wpłynęło faksem oświadczenie uprawnionego członka zarządu spółki, wskazujące jako osobę upoważnioną do odbioru korespondencji W. T., ul [...] L., by w następnym oświadczeniu z 20 czerwca 2018r. strona ponownie wskazała M. T. jako osobę upoważnioną do odbioru korespondencji. Doszło w ten sposób do naruszenia przez organ art. 61 § 1 i 4 k.p.a., ale nie miało to istotnego wpływu na wynik sprawy.

W opisanej sytuacji brak było podstaw do doręczania przez Urząd korespondencji w trybie art. 45 k.p.a. (Jednostkom organizacyjnym i organizacjom społecznym doręcza się pisma w lokalu ich siedziby do rąk osób uprawnionych do odbioru pism. Przepis art. 44 stosuje się odpowiednio.) czyli bezpośrednio na adres spółki. Skoro nie miał zastosowania do doręczeń przez UP decyzji art. 45 k.p.a., to i nie mógł Urząd zastosować art. 44 k.p.a. regulującego doręczenie zastępcze, a który to tryb organ błędnie zastosował w przypadku doręczenia decyzji z 28 grudnia 2016r., którą wysłał na adres spółki.

Wobec wskazania przez spółkę osoby upoważnionej do odbioru korespondencji, nie miało znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy nieinformowanie przez spółkę Urzędu o zmianach miejsca pobytu osób uprawnionych do jej reprezentacji, czyli niewykonywanie obowiązku nałożonego przez art. 41 k.p.a., a o którym stronę Urząd poinformował w piśmie – potwierdzeniu z 10 sierpnia 2007 r. Ustanowiona bowiem była przez spółkę osoba upoważniona do odbioru korespondencji – M. T. Przepis art. 41 k.p.a. stanowi, że w toku postępowania strony oraz ich przedstawiciele i pełnomocnicy mają obowiązek zawiadomić organ administracji publicznej o każdej zmianie swojego adresu (§ 1), a w razie zaniedbania obowiązku określonego w § 1 doręczenie pisma pod dotychczasowym adresem ma skutek prawny (§ 2).

Organ, jak i WSA przyjęli, że wystąpiła fikcja skutecznego doręczenia (w dniu 24 stycznia 2017 r.) Spółce decyzji Urzędu z 28 grudnia 2016 r. (w trybie art. 44 k.p.a.) i w dniu 24 marca 2017 r. upłynął termin do wystąpienia z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej ww. decyzją, i w konsekwencji doszło do uchybienia przez stronę terminowi do złożenia tego wniosku.

Jednakże, jak wyżej podniesiono, wysłanie decyzji z 28 grudnia 2016 r. na adres spółki i zwrot przesyłki jako nieodebranej w terminie po dwukrotnym awizowaniu, nie rodziło skutku doręczenia tejże decyzji w trybie art. 44 § 4 k.p.a. (doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia okresu, o którym mowa w § 1, tj. 14 dni przechowywania w placówce pocztowej w razie niemożności doręczenia pisma pod wskazany adres, a pismo pozostawia się w aktach sprawy). Ponadto powstały wątpliwości czy spółce, do daty wydania zaskarżonego postanowienia, została w ogóle skutecznie doręczona decyzja z 28 grudnia 2016 r. i czy zaczął płynąć bądź upłynął termin na złożenie środka odwoławczego, co w tej ostatniej sytuacji oznaczałoby, że dopuszczalny był wniosek o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. W świetle powyższych okoliczności, co najmniej przedwczesne było zastosowanie przez organ instytucji z art. 58 § 1 i 2 k.p.a. i do tego w sposób, w jaki to uczynił. Sąd I instancji zaś niezasadnie zaakceptował to stanowisko.

Wobec istotnych rozbieżności między ustaleniami i oceną materiału dowodowego przeprowadzonymi przez UP, a wynikającymi z materiału dowodowego zgromadzonego przez organ w aktach, słusznie skarżąca podniosła także naruszenie przepisów art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a., gwarantujących rzetelne prowadzenie postępowania wyjaśniającego w celu prawidłowego jej załatwienia.

Wskutek opisanych uchybień organ naruszył zasadę z art. 6 k.p.a. - działania na podstawie przepisów prawa, z art. 8 § 1 k.p.a. -prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej, art. 9 i art. 10 § 1 k.p.a. poprzez przeprowadzenie postępowania w sprawie przywrócenia terminu do wystąpienia z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy od decyzji z 28 grudnia 2016 r., nie wyjaśniając stronie zmiany stanowiska co do doręczenia spółce decyzji.

Słuszny był zarzut strony o zaakceptowaniu przez WSA, że postanowienie spełniało wymogi z art. 107 § 1 k.p.a., gdyż na mocy art. 124 w zw. z art. 126 k.p.a. przepis ten nie ma zastosowania do postanowień. Jednakże to uchybienie nie miało istotnego wpływu na wynik sprawy.

Natomiast niezasadny był zarzut spółki, że został także naruszony art. 107 § 3 k.p.a, jako nie mający zastosowania do postanowień. Przepis art. 126 k.p.a. jednoznacznie reguluje, że do postanowień stosuje się odpowiednio m.in. art. 107 § 2 – 5 k.p.a.

Organ co do wniosku o przywrócenie terminu i reguł mających zastosowanie przy doręczaniu decyzji w niniejszej sprawie zajął słuszne stanowisko dopiero w odpowiedzi na skargę do WSA, co jednak nie miało znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy, tym bardziej, że za opinią z odpowiedzi na skargę wydaje się, że nie poszły odpowiednie czynności organu, które potwierdzałyby uznanie stanowiska skarżącej.

Sąd akceptując opisane stanowisko Urzędu, wydane z naruszeniem szeregu wyszczególnionych powyżej przepisów regulujących zasady doręczeń decyzji, co miało wpływ na ocenę czy w ogóle doszło do uchybienia przez spółkę terminu do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenia sprawy zakończonej decyzją UP z 28 grudnia 2016 r., naruszył art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. i to w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy. Nie naruszył WSA natomiast art. 134 § 1 p.p.s.a. w powiązaniu z powołanymi art. 1, art. 3 § 1 i § 2 pkt 2 p.p.s.a., gdyż ocenił zaskarżone postanowienia, a czym innym jest odmienna ocena ustaleń dokonanych przez organ.

W związku z zawartym w skardze kasacyjnej spółki wnioskiem o przeprowadzenie dowodu z dokumentów, mających wykazać, że w innych postępowaniach organ uwzględniał ustanowienie M. T. jako osoby upoważnionej do odbioru korespondencji, wyjaśnienia wymaga, że wnioski te dotyczyły innych postępowań, a nie omawianego, a ponadto w postępowaniu przed Naczelnym Sądem Administracyjnym, co do zasady, wyłączone jest stosowanie

art. 106 § 3 p.p.s.a. Zgodnie z powołanym przepisem, sąd może z urzędu lub na wniosek stron przeprowadzić dowody uzupełniające z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania. Wprawdzie w postępowaniu kasacyjnym, jeżeli nie ma szczególnych przepisów postępowania przed Naczelnym Sądem Administracyjnym, na podstawie art. 193 p.p.s.a. stosuje się odpowiednio przepisy postępowania przed wojewódzkim sądem administracyjnym, jednak nie znaczy to, że do tego postępowania stosuje się art. 106 3 p.p.s.a. "Odpowiednie" stosowanie przepisów może wszak polegać na zastosowaniu przepisu (lub jego części) wprost, z modyfikacją lub nawet na odmowie zastosowania (por. wyrok NSA z 13 grudnia 2021r., sygn. akt II GSK 1385/21). Stąd też wniosek skarżącej kasacyjnie nie mógł zostać uwzględniony.

Z wyżej wskazanych przyczyn, skoro większość podniesionych w skardze kasacyjnej zarzutów okazała się zasadna, Naczelny Sąd Administracyjny uchylił kontrolowany wyrok Sądu I instancji z powodu jego niezgodności z prawem

(pkt 1 sentencji). Równocześnie, wobec dostatecznego wyjaśnienia istoty sprawy i stwierdzenia, że zaskarżony wyrok powiela uchybienia Urzędu, korzystając z kompetencji do rozpoznania skargi strony na kwestionowane postanowienie, odmawiające przywrócenia terminu do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją tego organu z 28 grudnia 2016 r., Sąd kasacyjny uznał, że skarga ta jest zasadna i w pkt 2 sentencji wyroku uchylił zaskarżone postanowienie, na podstawie art. 188 w związku z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a.

Przy ponownym rozpoznaniu sprawy Urząd uwzględni powyższe wskazania NSA co do warunków prawidłowego i skutecznego doręczenia swojej decyzji z 28 grudnia 2016 r.,i następnie zajmie stanowisko co do wniosków spółki: o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, jak i samego wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, dotyczących wspomnianej decyzji.

O kosztach postępowania orzeczono w pkt 3 sentencji na podstawie art. 200, art. 203 pkt 1 i art. 205 § 1 i 2 p.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 1 pkt 2 lit. a w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. b rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2018 r., poz. 265). Zasądzona kwota 1517 zł stanowi zwrot wpisu od skargi w wysokości 100 zł oraz wpisu od skargi kasacyjnej w wysokości 100 zł, zwrot opłaty za uzasadnienie wyroku WSA w wysokości 100 zł, zwrot wynagrodzenia profesjonalnego pełnomocnika skarżącego, który nie występował przed WSA, ale sporządził, wniósł skargę kasacyjną i brał udział w rozprawie przed NSA w wysokości 1200 zł za drugą instancję oraz zwrot opłaty skarbowej od pełnomocnictwa w wysokości 17 zł.