Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 2263/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2022-05-30 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6074 Przekształcenie użytkowania wieczystego w prawo własności
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono zaskarżone orzeczenie
Powołane przepisy: article: art 15 par 1 pkt 1
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Monika Sawa (spr.) Sędziowie sędzia WSA Agnieszka Jędrzejewska-Jaroszewicz sędzia WSA Łukasz Trochym po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 30 maja 2022 r. sprawy ze skargi Miasta [...] na orzeczenie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] kwietnia 2020 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie aktualizacji opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego 1. uchyla zaskarżone orzeczenie; 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] na rzecz Miasta [...] kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Orzeczeniem z [...] kwietnia 2020 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Warszawie po rozpatrzeniu wniosku K. J.(1) i K. J.(2) o ustalenie, że podwyższenie opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego gruntu położonego w W. przy ul. [...], stanowiącego własność m. st. W., oznaczonego jako działki ew. nr [...], w obrębie [...], o pow. 4373 m2, przynależnej do lokalu nr [...], udział 6587/260933, jest uzasadnione w innej wysokości umorzyło postępowanie w sprawie aktualizacji opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego ww. części nieruchomości gruntowej, wszczęte wypowiedzeniami z dnia 29 listopada 2018 r., znak: [...] i znak: [...].

Orzeczenie zostało wydane w następującym stanie faktycznym i prawnym:

Zawiadomieniami z dnia 29 listopada 2018 r. (doręczonymi w dniu 12 grudnia 2018 r.) Prezydent m. st. Warszawy wypowiedział użytkownikom wieczystym dotychczasową opłatę roczną z tytułu użytkowania wieczystego gruntu położonego w W. przy ul. [...], stanowiącego własność m. st. W., oznaczonego jako działki ew. nr [...], w obrębie [...], o pow. 4373 m2, przynależnej do lokalu nr [...], udział 6587/260933, i równocześnie zaproponował przyjęcie od dnia 1 stycznia 2019 r. zaktualizowanej wysokości tej opłaty w kwocie 3096,50 zł, rozłożonej zgodnie z art. 77 ust. 2a ustawy o gospodarce nieruchomościami. K. J.(1) i K. J.(2) złożyli w dniu 11 stycznia 2019 r., wniosek o ustalenie, iż podwyższenie opłaty z tytułu użytkowania wieczystego przedmiotowej nieruchomości gruntowej jest uzasadnione w innej wysokości.

SKO wskazało, że zgodnie z dyspozycją art. 77 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 roku o gospodarce nieruchomościami, wysokość opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego nieruchomości gruntowej, z zastrzeżeniem ust. 2 i 2a, podlega aktualizacji nie częściej niż raz na 3 lata, jeżeli wartość tej nieruchomości ulegnie zmianie. Zaktualizowaną opłatę roczną ustala się, przy zastosowaniu dotychczasowej stawki procentowej, od wartości nieruchomości określonej na dzień aktualizacji opłaty. Aktualizacji opłaty rocznej dokonuje się z urzędu albo na wniosek użytkownika wieczystego nieruchomości gruntowej, na podstawie wartości nieruchomości gruntowej określonej przez rzeczoznawcę majątkowego. Stosownie do art. 78 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami, aktualizacji opłaty rocznej dokonuje właściwy organ, wypowiadając w formie pisemnej wysokość dotychczasowej opłaty w terminie do dnia 31 grudnia roku poprzedzającego oraz przesyłając równocześnie ofertę przyjęcia nowej wysokości opłaty rocznej. W wypowiedzeniu należy wskazać sposób obliczenia nowej wysokości opłaty rocznej i pouczyć użytkownika wieczystego o sposobie zakwestionowania wypowiedzenia. Do wypowiedzenia dołącza się informację o wartości nieruchomości, o której mowa w art. 77 ust. 3, oraz o miejscu, w którym można zapoznać się z operatem szacunkowym. Do doręczenia wypowiedzenia stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego. Organ wskazał, że Prezydent m.st. Warszawy doręczył użytkownikowi wieczystemu wypowiedzenie dotychczasowej wysokości opłaty do dnia 31 grudnia 2018 r. W treści wypowiedzenia znajdowały się wszystkie informacje wskazane w przepisie art. 78 ustawy o gospodarce nieruchomościami, niezbędne aby uznać wypowiedzenie za skuteczne. Zgodnie z przepisem art. 78 ust. 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami, użytkownik wieczysty może, w terminie 30 dni od dnia otrzymania wypowiedzenia, złożyć do samorządowego kolegium odwoławczego właściwego ze względu na miejsce położenia nieruchomości, wniosek o ustalenie, że aktualizacja opłaty rocznej jest nieuzasadniona albo jest uzasadniona w innej wysokości. Wniosek składa się za pośrednictwem właściwego organu. Organ podniósł, że wobec złożenia przez użytkownika wieczystego wniosku w terminie przewidzianym ww. przepisami (30 dnia od dnia otrzymania wypowiedzenia), na Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Warszawie przeszedł obowiązek ustalenia opłaty z tytułu użytkowania wieczystego obowiązującej od dnia 1 stycznia 2019 r. Dla rozstrzygnięcia zapadającego w przedmiotowej sprawie przesądzające znaczenie ma, zdaniem organu, przepis art. 4 ust. 2 ustawy z dnia 31 stycznia 2019 r. o zmianie ustawy o gospodarce nieruchomościami oraz ustawy o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego gruntów zabudowanych na cele mieszkaniowe w prawo własności tych gruntów (Dz. U. z 2019 r., poz. 270), który wszedł w życie z dniem 13 lutego 2019 r. Stosownie do ust. 1 ww. przepisu, jeżeli postępowanie w sprawie aktualizacji opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego zostało wszczęte po dniu 5 października 2018r., a wypowiedzenia dotychczasowej wysokości tej opłaty nie zostały skutecznie doręczone wszystkim współużytkownikom wieczystym nieruchomości przed dniem 1 stycznia 2019 n, roczna opłata przekształceniowa jest równa wysokości opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego, która obowiązywała przed aktualizacją. Postępowania, o których mowa w ust 1, niezakończone w dniu wejścia w życie niniejszej ustawy umarza się (ust. 2). Przepis ten oznacza, że z dniem wejścia w życie niniejszej ustawy umarza się postępowania w sprawie aktualizacji opłat, jeśli zostało wszczęte po dniu 5 października 2018 n, a zatem gdy wypowiedzenie zostało doręczone po dniu 5 października 2018 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze wskazał, że ma obowiązek uwzględnić zmiany stanu prawnego na dzień rozpatrywania wniosku. Mając to na względzie umorzyło postępowanie w sprawie wszczętej wypowiedzeniami z dnia 29 listopada 2018 r.

Skargę na powyższe orzeczenie wniosło m.st. W. zaskarżając je w całości.

Zaskarżonemu orzeczeniu zarzuciło:

1. naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 112 k.p.a i art. 9 k.p.a poprzez wskazanie przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Warszawie błędnego pouczenia w orzeczeniu z dn. 20.04.2020 r. - [...] w postaci wskazania środka odwoławczego, tj. sprzeciwu, czego konsekwencją było uniemożliwienie m. st. W. wyczerpania drogi administracyjnej w przedmiotowej sprawie i utraty bez swojej winy prawa do oceny zaskarżonego orzeczenia SKO w Warszawie, co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy;

2. naruszenie art. 4 ust. 2 ustawy z dnia 31 stycznia 2019 r. o zmianie ustawy gospodarce nieruchomościami oraz ustawy o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego gruntów zabudowanych na cele mieszkaniowe w prawo własności tych gruntów (Dz. U. z 2019r., poz. 270). poprzez błędną wykładnię pojęcia "nieruchomość", a w konsekwencji powyższego jego zastosowanie polegające na przyjęciu, że przedmiotowe postępowanie powinno być umorzone,

3. naruszenie art. 7 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a. i art. 80 k.p.a. poprzez zaniechanie dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego w sprawie oraz wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego w istotnej dla rozstrzygnięcia kwestii, tj. nieustalenie czy postępowanie w sprawie aktualizacji wysokości opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego wszczęte po 5 października 2018 r. zostało skutecznie wypowiedziane wszystkim współużytkownikom wieczystym nieruchomości przed dniem 1 stycznia 2019 r., a w konsekwencji błędnej oceny materiału dowodowego zebranego w sprawie, co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Wskazując na powyższe zarzuty skarżące m.st. W. wniosło o przywrócenie terminu do wniesienia środka odwoławczego od orzeczenia Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z dnia 20.04.2020 r., znak : [...] w postaci skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie a następnie o uchylenie w całości tego orzeczenia i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez ten organ oraz o zasądzenie od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie na rzecz skarżącego kosztów postępowania w niniejszej sprawie.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie w całości.

Postanowieniem z 21 stycznia 2022 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie przywrócił skarżącemu termin do złożenia skargi w niniejszej sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

skarga jest zasadna.

Podstawę prawną zaskarżonego orzeczenia stanowił art. 4 ustawy z 31 stycznia 2019 r., zgodnie z którym jeżeli postępowanie w sprawie aktualizacji opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego zostało wszczęte po dniu 5 października 2018 r., a wypowiedzenia dotychczasowej wysokości tej opłaty nie zostały skutecznie doręczone wszystkim współużytkownikom wieczystym nieruchomości przed dniem 1 stycznia 2019 r., roczna opłata przekształceniowa jest równa wysokości opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego, która obowiązywała przed aktualizacją (ust. 1). Postępowania, o których mowa w ust. 1, niezakończone w dniu wejścia w życie niniejszej ustawy umarza się (ust. 2).

Mając na uwadze treść powyższego przepisu, Kolegium zaskarżonym orzeczeniem umorzyło postępowanie w sprawie aktualizacji opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego przedmiotowego gruntu (zainicjowane wnioskiem użytkownika wieczystego o ustalenie, że aktualizacja opłaty z tytułu użytkowania wieczystego gruntu jest nieuzasadniona lub uzasadniona w innej wysokości), wskazując, że wypowiedzenie zostało doręczone użytkownikowi wieczystemu po 5 października 2018 r., a zatem ziściły się przesłanki wskazane w ww. przepisach.

W ocenie Sądu Samorządowe Kolegium Odwoławcze błędnie uznało, że wobec zmiany przepisów prawa materialnego ustawą z 13 czerwca 2019 r. o zmianie ustawy o Krajowym Zasobie Nieruchomości oraz niektórych innych ustaw, wprowadzone regulacje wykluczają drogę postępowania administracyjnego w sprawie ustalania opłaty za użytkowanie wieczyste.

W niniejszej sprawie użytkownikiem wieczystym przedmiotowej nieruchomości gruntowej położonej w W. przy ul. [...], stanowiącej własność m. st. W., oznaczonej jako działki ew. nr [...], w obrębie [...], o pow. 4373 m2, przynależnej do lokalu nr [...] w udziale 6587/260933 są K. J.(1) i K. J(2). Organ określił udział użytkowników w przedmiotowej nieruchomości. Już ta okoliczność wskazuje, że nie są to jedyni użytkownicy wieczyści tej nieruchomości lecz przysługuje im określony ułamkowy udział w prawie użytkowania wieczystego przedmiotowego gruntu. Właściciel gruntu Miasto pismem z 29 listopada 2018 r., wypowiedziało dotychczasowe opłaty roczne z tytułu użytkowania wieczystego. Wypowiedzenia zostały doręczone 12 grudnia 2018 r.

Zgodnie z pouczeniem zawartym w wypowiedzeniu o możliwości złożenia w terminie 30 dni do SKO wniosku o ustalenie, że aktualizacja opłaty rocznej jest nieuzasadniona lub uzasadniona w innej wysokości użytkownik taki wniosek złożył 11 stycznia 2019 r.

Skarżąca po wydaniu przez SKO zaskarżonego orzeczenia i zgodnie z pouczeniem wniosła sprzeciw do Sądu Rejonowego dla Warszawy – Woli, który postanowieniem z 28 lipca 2021 r, odrzucił sprzeciw uznając, że od opisanego orzeczenia SKO nie przysługuje sprzeciw do sądu powszechnego ponieważ nie jest to orzeczenie merytoryczne dotyczące ustalenia opłaty z tytułu użytkowania wieczystego. Postanowieniem z 13 grudnia 2021 r. Sąd Okręgowy w Warszawie XXVII Wydział Cywilny odwoławczy oddalił zażalenie na to postanowienie

Powołaną wcześniej ustawą z 13 czerwca 2019 r. o zmianie ustawy o Krajowym Zasobie Nieruchomości - art. 9 pkt 5 - doszło do zmiany niektórych z przepisów ustawy o gospodarce nieruchomościami. Jako, że ustawa zmieniająca nie zawiera przepisów przejściowych stosuje się ją wprost od daty wejścia jej w życie tj. 15 sierpnia 2019 r. a więc także do spraw nie zakończonych przed jej wejściem w życie.

Zdaniem Sądu art. 4 tej ustawy powołany na wstępie wskazuje dwie przesłanki uzasadniające umorzenie postępowania w sprawie opłaty rocznej, które powinny być spełnione łącznie tj:

- postępowanie winno być wszczęte po 5 października 2018 r. i niezakończone do daty wejścia w życie ustawy tj ; 13 lutego 2019 r.

-wypowiedzenie dotychczasowej wysokości tej opłaty nie zostało skutecznie doręczone wszystkim współużytkownikom wieczystym przed dniem 1 stycznia 2019 r..

Zatem w ocenie Sądu z brzmienia art. 4 ust. 1 i ust. 2 ustawy z 31 stycznia 2019 r. wynika jednoznacznie, że Kolegium ma obowiązek umorzyć te postępowania, które zostały wszczęte po 5 października 2018 r. i nie zostały zakończone do 13 lutego 2019 r. (tj. do dnia wejścia w życie ustawy z 31 stycznia 2019 r. o zmianie ustawy o gospodarce nieruchomościami oraz ustawy o przekształceniu prawa wieczystego użytkowania gruntów zabudowanych na cele mieszkaniowe w prawo własności tych gruntów, która w art. 2 zmieniła ustawę z dnia 20 lipca 2018 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego gruntów zabudowanych na cele mieszkaniowe w prawo własności tych gruntów), w sytuacji gdy wypowiedzenia dotychczasowej opłaty nie zostały doręczone wszystkim współużytkownikom wieczystym nieruchomości przed 1 stycznia 2019 r.

Jeżeli bowiem wypowiedzenia dotychczasowej wysokości opłaty nie zostały doręczone wszystkim współużytkownikom wieczystym przed 1 stycznia 2019 r. to roczna opłata przekształceniowa jest równa wysokości opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego, która obowiązywała przed aktualizacją (opłata dotychczasowa). Natomiast, jeżeli wypowiedzenia dotychczasowej wysokości opłaty zostały doręczone wszystkim współużytkownikom wieczystym przed 1 stycznia 2019 r. to roczna opłata przekształceniowa jest równa wysokości opłaty zaktualizowanej a wypowiedzenie podlega rozpoznaniu na podstawie art. 79- 80 ugn w tym przed sądem powszechnym jeżeli użytkownik wieczysty złoży sprzeciw od orzeczenia SKO.

Z akt sprawy wynika natomiast, jak już wskazano powyżej, że postępowanie w sprawie aktualizacji opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego zostało wszczęte po 5 października 2018 r. Bezsporne jest także, że do dnia wejścia w życie ustawy zmieniającej, tj. do 13 lutego 2019 r. postępowanie to nie zostało zakończone. Została zatem spełniona pierwsza z przesłanek art. 4 powołanej ustawy. Jednak spełnienie tylko tej przesłanki nie uprawniało organu do umorzenia postępowania. Organ bowiem w uzasadnieniu nie odniósł się do drugiej z przesłanek i nie ustalił czy została ona spełniona tj. czy wypowiedzenie zostało doręczone wszystkim współużytkownikom wieczystym nieruchomości. Z treści orzeczenia można wywieść, że przedmiotowa nieruchomość stanowi przedmiot współużytkowania wielu podmiotów lecz na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego nie sposób ustalić w jaki sposób organ ustalił, że wypowiedzenia zostały doręczone wszystkim współużytkownikom przed 1 stycznia 2019 r., a w związku z tym, że obowiązuje opłata dotychczasowa.

Sąd podziela stanowisko wyrażone w orzeczeniach tutejszego Sądu wydanych w sprawach o sygn. I SA/Wa 2255/21 i I SA/Wa 1253/21, I SA/Wa 1770/21, gdzie wskazano, że istotnie w art. 4 ust. 1 i 2 tej ustawy mowa jest o tym, że skutkiem wypowiedzenia dokonanego po 5 października 2018 r. w stosunku nie do wszystkich współużytkowników wieczystych przed 1 stycznia 2019 r. jest pozostawienie dotychczasowej opłaty z tytułu użytkowania wieczystego i w takiej sytuacji postępowanie umarza się. Ustawodawca przesądzając o warunkach uzasadniających umorzenie jasno bowiem skonkretyzował ww. warunki. Nie można zatem przyjąć, że spełnienie tylko jednego z tych warunków jest wystarczające do umorzenia postępowania. W sytuacji bowiem gdy w postępowaniu zostanie wykazane, że wypowiedzenie nie zostało doręczone wszystkim współużytkownikom lub był tylko jeden współużytkownik, któremu skutecznie doręczono wypowiedzenie przed 1 stycznia 2019 r. to organ nie może umorzyć postępowania lecz powinien, co już zasygnalizowano wyżej, wniosek o ustalenie, że podwyższenie opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego gruntu jest nieuzasadnione, na podstawie art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego gruntów zabudowanych na cele mieszkaniowe w prawo własności tych gruntów lub jest uzasadnione w innej wysokości rozpoznać na podstawie art. 79-80 i ewentualnie przekazać do sądu cywilnego jeżeli użytkowni złoży sprzeciw. Postępowanie w sprawie aktualizacji opłaty rocznej przebiega bowiem w dwóch fazach, z których pierwsza prowadzona jest przed samorządowym kolegium odwoławczym, zaś druga, jeśli do niej dojdzie, toczy się przed sądem powszechnym w drodze procesu cywilnego. (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 26 sierpnia 2015 r., sygn kt I OSK 2894/13, LEX nr 1796891). Ma ono więc hybrydowy charakter – przed ewentualnym sporem cywilnym prowadzonym przed sądem powszechnym, prawidłowość wypowiedzenia wysokości dotychczasowej opłaty za użytkowanie wieczyste jest poddawane kontroli administracyjnej. Kontrola administracyjna przedmiotowego wypowiedzenia nie zmienia przy tym charakteru tego oświadczenia i nie czyni go aktem administracyjnym (por. wyrok WSA w Łodzi z 6 listopada 2019 r., sygn akt II SA/Łd 537/19, LEX nr 2745317). Wypowiedzenie wraz z ofertą wysokości nowej opłaty jest jednostronną czynnością prawną zawierającą oświadczenia woli (art. 60 Kodeksu cywilnego) składane przez stronę umowy o oddaniu nieruchomości w użytkowanie wieczyste. Wypowiedzenie takie nie jest z pewnością indywidualnym aktem administracyjnym, w szczególności decyzją administracyjną.

Trzeba również pamiętać, na co zwracał także uwagę Sąd w powołanych orzeczeniach, że użytkowanie wieczyste jest ograniczonym prawem rzeczowym, niepodzielnym. Przysługuje ono do danej nieruchomości jako całości a zasady jego ustanawiania są jednakowe dla każdego z użytkowników wieczystych. Nie może zatem w takiej sytuacji organ przyjmować, że kwestia wysokości opłaty (za poszczególne udziały w nieruchomości wspólnej) może być różnie ukształtowana dla użytkowników wieczystych, nawet jeżeli nie każdy z nich złoży wniosek o ustalenie czy została ta opłata ukształtowana prawidłowo. Różnica w wysokości opłaty za użytkowanie wieczyste każdego współużytkownika może wynikać wyłącznie z różnicy wielkości udziału, gdyż każdy z nich uiszcza opłatę w wysokości zależnej właśnie od przysługującego udziału w tym prawie, jednakże podstawa jej wymiaru musi być zawsze taka sama. W przeciwnym razie doszłoby do naruszenia zasady równości wobec prawa, co w demokratycznym Państwie nie powinno mieć miejsca. Zatem w sytuacji gdy chociażby jednemu ze współużytkowników wieczystych wypowiedzenie zostanie doręczone po 1 stycznia 2019 to opłata za użytkowanie wieczyste pozostaje w dotychczasowej wysokości dla każdego ze współużytkowników. Sąd zwrócił jednocześnie uwagę na postanowienie NSA z 28 marca 2022 r., I OSK 164/22, w którym sąd w sposób jednoznaczny wypowiedział się na temat wykładni art. 4 cyt. ustawy przyjmując, że przesłankami umorzenia postępowania dotyczącego weryfikacji aktualizacji opłaty rocznej są: po pierwsze – wszczęcie postępowania po dniu 5 października 2018 r. oraz po drugie – brak skutecznego doręczenia wypowiedzeń dotychczasowej wysokości opłaty wszystkim współużytkownikom wieczystym nieruchomości przed dniem 1 stycznia 2019 r., tj. dniem przekształcenia z mocy prawa dotychczasowego prawa użytkowania wieczystego w prawo własności. NSA zwrócił uwagę, że "ustawa przekształceniowa łączy skutek przekształcenia prawa z koniecznością uiszczenia opłaty przekształceniowej, jej wysokość jest określana zgodnie z art. 7 tej ustawy, co do zasady w powiązaniu z wysokością opłaty rocznej za użytkowanie wieczyste. Przepis art. 4 ust. 1 ustawy zmieniającej zawiera zatem normę materialną, która w sytuacji określonej w hipotezie tego przepisu, wyznacza wysokość rocznej opłaty przekształceniowej na wysokości opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego, która obowiązywała przed aktualizacją. Przepis art. 4 ust. 2 ustawy przekształceniowej przewiduje umorzenie postępowania w sprawie aktualizacji opłaty rocznej, o jakim mowa w art. 4 ust. 1 tej ustawy (wszczętego po dniu 5 października 2018 r., gdy wypowiedzenie dotychczasowej wysokości opłaty nie zostało skutecznie doręczone wszystkim współużytkownikom wieczystym przed 1 stycznia 2019 r.)". (...) Konieczność umorzenia postępowania dotyczącego sporu co do wysokości opłaty rocznej za użytkowanie wieczyste jest konsekwencją tego, że spór ten, wobec materialnoprawnej regulacji art. 4 ust. 1 ustawy zmieniającej, stał się bezprzedmiotowy: w wyniku przekształcenia użytkowania wieczystego w prawo własności, brak jest podstaw do aktualizacji opłaty rocznej za użytkowanie wieczyste na przyszłość, zaś określenie wysokości opłaty przekształceniowej następuje na podstawie opłaty rocznej za użytkowanie wieczyste obowiązującej przed aktualizacją". Sąd nie podziela również stanowiska, że wysokość ostatniej opłaty za użytkowanie wieczyste może podlegać kontroli na podstawie art. 7 tej ustawy. Kontroli bowiem podlega wyłącznie prawidłowość ustalenia opłaty przekształceniowej a nie opłaty za użytkowanie wieczyste, która stanowi podstawę wyliczenia opłaty przekształceniowej.

Sąd zwraca także uwagę, na treść art. 217 i 218 kpa, który precyzuje zasady wydawania zaświadczeń gdy chodzi o potwierdzenie faktów albo stanu prawnego, wynikających z prowadzonej przez ten organ ewidencji, rejestrów bądź z innych danych znajdujących się w jego posiadaniu. W orzecznictwie utrwalone jest stanowisko, że możliwość przeprowadzenia przed wydaniem zaświadczenia postępowania wyjaśniającego w koniecznym zakresie nie może być rozumiana jako tworzenie na etapie postępowania podstawy do wystawienia zaświadczenia. Niedopuszczalne jest zatem kompletowanie w tym postępowaniu materiału dowodowego mającego służyć wydaniu zaświadczenia określonej treści, gdyż treść zaświadczenia ma się opierać na już posiadanych przez organ ewidencjach, rejestrach czy zbiorach danych.

Wydając zatem zaświadczenie w trybie powołanej ustawy organ ma obowiązek wskazać w nim dane na podstawie stanu faktycznego i prawnego istniejącego w dacie jego wydania. Oznacza to że podstawę danych zawartych w zaświadczeniu o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności stanowią wyłącznie dane ujawnione w księdze wieczystej, ewidencji gruntów i budynków oraz dane wskazujące na obowiązującą w dacie przekształcenia wysokość opłaty za użytkowanie wieczyste. Organ nie prowadzi postępowania w zakresie ustalenia jaka opłata za użytkowanie wieczyste w tej dacie jest wiążąca. W sytuacji jeżeli organ umarza postępowanie w sprawie aktualizacji opłaty rocznej na podstawie powołanego na wstępie przepisu art. 4 ustawy, to niewątpliwe jest, że podstawą ustalenia opłaty przekształceniowej będzie opłata za użytkowanie wieczyste obowiązująca przed wypowiedzeniem (opłata dotychczasowa), ponieważ umorzenie jest dopuszczalne tylko wówczas (przy spełnieniu warunku z punktu 1 wskazanego wyżej) jeżeli wypowiedzenia dotychczasowej opłaty nie zostaną doręczone wszystkim współużytkownikom przed 1 stycznia 2019 r. Stąd tak istotne jest zbadanie przez organ drugiej z przesłanek tego artykułu.

Tym samym nie ustalenie czy wypowiedzenie dotychczasowej opłaty nastąpiło wobec wszystkich współużytkowników wieczystych przed 1 stycznia 2019 r. powoduje uznanie, że organ przedwcześnie umorzył postępowanie administracyjne, a ustalenie, że wypowiedzenie zostało doręczone wszystkim współużytkownikom przed tą datą spowoduje, że organ postępowania nie będzie mógł umorzyć. Organ naruszył nadto art. 107 § 1 kpa poprzez wadliwe pouczenie o środku zaskarżenia (sprzeciw do sądu powszechnego) w sytuacji w której od decyzji o umorzeniu postępowania jako rozstrzygnięcia o charakterze wyłącznie formalnym, nie przysługiwał tego rodzaju środek zaskarżenia, co zostało prawomocnie przesądzone powołanym wyżej rozstrzygnięciem sądu powszechnego.

Przy ponownym rozpoznaniu sprawy właściwy organ, mając na względzie dokonaną przez Sąd wykładnię prawa, dokona ustaleń faktycznych we wskazanym zakresie i w zależności od ich wyniku wyda orzeczenie odpowiadające prawu mając na względzie, że umorzenie postępowania jest możliwe tylko wtedy gdy wypowiedzenie nie zostało doręczone przed 1 stycznia 2019 wszystkim użytkownikom wieczystym. Przy czym m.st. W. powinno brać czynny udział w tym postępowaniu i złożyć do akt zwrotne potwierdzenia odbioru wypowiedzeń dotyczące wszystkich współużytkowników wieczystych tej nieruchomości.

Z podanych wyżej przyczyn zarzuty skargi są uzasadnione gdyż organ nie zgromadził i rzetelnie materiału dowodowego (art. 7 i art. 77 § 1 K.p.a.). W konsekwencji błędnie uznał, że w niniejszej sprawie zaistniały przesłanki do umorzenia na podstawie art. 4 ust. 1 i ust. 2 ustawy z 31 stycznia 2019 r. postępowania w sprawie aktualizacji opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego przedmiotowego gruntu. Mając to na uwadze Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ppsa orzekł jak w wyroku.

O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 ppsa zasądzając od organu na rzecz skarżącej 200 zł tytułem uiszczonego wpisu od skargi.