Wyrok WSA w Rzeszowie, sygn. akt II SA/Rz 1362/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Data orzeczenia: 2017-04-05 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6019 Inne, o symbolu podstawowym 601
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art 105
journal: Dz.U. 2016 poz 23
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SWSA Magdalena Józefczyk Sędziowie WSA Elżbieta Mazur - Selwa /spr./ WSA Maciej Kobak Protokolant sekretarz sądowy Filip Róg po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 kwietnia 2017 r. sprawy ze skargi J. B. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] sierpnia 2016 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie legalności budowy linii sieci elektroenergetycznej -skargę oddala-


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego ( dalej: "organ odwoławczy" lub "organ II instancji") uchylił w całości decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego ( dalej: "organ I instancji" lub "PINB w") z dnia [...] maja 2016 r., nr [...] umarzającą postępowanie administracyjne w sprawie legalności wybudowania słupa energetycznego nr 25/1( obecnie 80/506/5) w miejscowości O. na działce nr 696 własności J. B. jako bezprzedmiotowe i jednocześnie umorzył postępowanie w sprawie legalności budowy linii elektroenergetycznej niskiego napięcia w części położonej na działce nr 696 w O., stanowiącej własność J. B. ( dalej: "Skarżącego") w całości.

Jako podstawę prawną rozstrzygnięcia organ wskazał art. 138 § 1 pkt 2 oraz art. 105 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego ( Dz.U. z 2016 r., poz. 23 ze zm.; dalej :K.p.a.")

W przedmiotowej sprawie decyzją z dnia [...] lutego 2002 r., znak: [...]Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy decyzję PINB w z dnia [...] grudnia 2001 r., znak: [...] umarzającą postępowanie w sprawie wybudowania słupa energetycznego nr 25/1 na działce nr 696 położonej w miejscowości O. — jako bezprzedmiotowe.

Wyrokiem z dnia 24 czerwca 2004 r. sygn. akt SA/Rz 535/02 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie po rozpoznaniu skargi J. B. uchylił zaskarżoną decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lutego 2002 r., nr [...] i poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] grudnia 2001 r., znak: [...].

Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 28 kwietnia 2005 r. sygn. akt OSK 1427/04 oddalił skargę kasacyjną wniesioną przez A. S.A., zgadzając się z Sądem I instancji, że przedmiotowa sprawa nie została prawidłowo wyjaśniona.

Wykonując zalecenia Sądu, PINB przeprowadził uzupełniające postępowanie wyjaśniające i wydał decyzję z dnia [...] maja 2016 r. znak: [...].

W uzasadnieniu wyjaśnił, że słup nr 80/506/5 (poprzednio nr 25/1) zlokalizowany na działce nr 696 w miejscowości O. stanowi integralny element linii elektroenergetycznej niskiego napięcia w miejscowości O. i został wybudowany samowolnie w 1975 r., bez wymaganego prawem pozwolenia.

Jednocześnie stwierdził, że w rozpatrywanym przypadku nie występują okoliczności wymienione w art. 37 Prawa budowlanego z 1974r. dające podstawę do wydania nakazu rozbiórki, a w związku z tym, że obiekt użytkowany jest od ponad 40 lat brak jest podstaw do zastosowania art. 40 w/w ustawy.

W odwołaniu od powyższej decyzji Skarżący podaje, że słup położony na jego działce wraz z odciągami powoduje niedopuszczalne pogorszenie warunków użytkowych dla otoczenia, ponieważ utrudnia wjazd na jego posesję i położony jest na terenie nieprzeznaczonym pod tego typu zabudowę.

Powyższych zarzutów nie podzielił organ odwoławczy.

Ustalił, że J.B. jest właścicielem działki nr 696 w O. od 1976 r. (akt własności ziemi z dnia 3 sierpnia 1976), a od roku 1971 był jej użytkownikiem (protokół nr 6 ustalenia potrzeb i uprawnień uwłaszczeniowych spisany w dniu 11 maja 1976 r. – akta administracyjne – k. 40-41).

Przedmiotowa linia sieci elektroenergetycznej niskiego napięcia położona w części na działce nr ewid. 696 w O. (w północno-zachodnim narożniku w/w działki), została wybudowana w drugiej połowie lat 50-tych ubiegłego wieku. W skład przedmiotowej linii niskiego napięcia wchodził drewniany słup położony na w/w działce. W 1975 r., Zakład Energetyczny w miejscowości O. przeprowadził częściową wymianę drewnianych słupów na żelbetowe. Wymiana obejmowała m.in. słup nr 25/1 położony na działce nr 696 w O.. Słup nr 25/1 (obecnie nr 80/506/5) został postawiony w odległości 0,36 m (mierząc w osiach) od drewnianego słupa, po którym pozostał odziomek. Zastosowano słup żelbetowy typu ŻN-10 - stosowane przy budowie i eksploatacji energetycznych i telekomunikacyjnych linii napowietrznych. Słup posiada odciąg, na którym podwieszone są cztery przewody przesyłowe. Od 1975 r., do dnia dzisiejszego stan faktyczny nie uległ zmianie. Powyższe ustalenia zgodnie potwierdzili zarówno przedstawiciele B. S.A. (poprzednio A. S.A) jak i J.B..

Organ odwoławczy stwierdził także, że właściciel przedmiotowej linii niskiego napięcia położonej w części na działce nr ewid. 696 w O. tj. B. S.A. (poprzednio A. S.A) nie posiada dokumentów dotyczących jego legalności, ani dokumentów dotyczących jego realizacji.

Zmiana przebiegu części linii energetycznej doprowadziła zdaniem organu do zmiany stanu pierwotnego, a nie jego odtworzenia. Z akt sprawy wynikało, że nowy słup nr 80/506/5 nie został posadowiony w miejscu pierwotnego, lecz w niewielkiej odległości od pierwotnego, drewnianego słupa.

Słusznie w ocenie organu odwoławczego organ I instancji uznał, że doszło do budowy linii sieci elektroenergetycznej niskiego napięcia położonej w części na działce nr ewid. 696 w O. (budowy słupa nr 25/1) na co wymagane było uzyskanie pozwolenia na budowę.

Dokonując analizy oceny legalności budowy przedmiotowego obiektu budowlanego organ odwoławczy przytoczył przepisy prawa według porządku chronologicznego:

- Ustawa z dnia 28 czerwca 1950 roku o powszechnej elektryfikacji wsi i osiedli (która obowiązywała od 6 lipca 1950 r. do 5 grudnia 1957 r.) nakazywała przeprowadzenie powszechnej elektryfikacji obejmującej doprowadzenie przewodów elektrycznych do budynków mieszkalnych i gospodarczych oraz założenie w tych budynkach wewnętrznego urządzenia odbiorczego (art. 1 ust. 1 ustawy). Ustawa określała, komu będzie przysługiwało prawo własności urządzeń odbiorczych i pionów elektrycznych (art. 2 ust. 1 ustawy), podmioty konserwujące urządzenia (art. 2 ust. 2 ustawy), koszty elektryfikacji (art. 3 ustawy). Nadto, ustawa nakazywała umożliwienie wstępu na posesję i do budynków w celu dokonania oględzin, pomiarów i robót budowlanych (art. 4 ustawy) oraz określała obowiązki mieszkańców wsi i osiedli, którzy mogli zostać pociągani do świadczeń osobistych i rzeczowych na cele elektryfikacji (art. 5 ustawy).

Na podstawie art. 6 ustawy Prezydia wojewódzkich i powiatowych rad narodowych powołują komisje elektryfikacji dla sprawowania społecznej kontroli nad powszechną elektryfikacją oraz dla opiniowania projektów miejscowych planów elektryfikacji wsi i osiedli, opracowanych przez, właściwe przedsiębiorstwo elektryfikacji rolnictwa w porozumieniu z właściwym terytorialnie zarządem energetycznym. Obowiązkowe zatem było powołanie komisji elektryfikacji i przygotowanie projektów miejscowych planów elektryfikacji. Zapisy w.w ustawy nie przesądzały w ocenie organu odwoławczego o tym, że inwestor miał być zwolniony z obowiązku uzyskania zezwoleń, czy uzgodnień wynikających z prawa budowlanego.

- Ustawa z dnia 31 stycznia 1961r. Prawo budowlane (Dz. U. Nr 7, poz. 46 z późń. zm.), która obowiązywała od 13 sierpnia 1961r. do 28 lutego 1975r. regulowała m. in. sprawy projektowania, budowy, rozbiórki i utrzymania obiektów budowlanych, do których zaliczano zarówno stałe jak i tymczasowe budynki, urządzenia budowlane związane z budynkami, obiekty inżynierskie, urządzenia techniczne, instalacje przemysłowe, pomniki, posągi, wodotryski itp. obiekty architektury ogrodowej oraz kapliczki i inne podobne obiekty kultu religijnego (art. 1 ust. 1 oraz art. 1 ust. 4 pkt 1 ustawy z roku 1961). Zgodnie z art. 1 ust 4 pkt 5 w/w ustawy pod pojęciem obiekty inżynierskie należało rozumieć m. in. sieci użytku publicznego: elektroenergetyczne, telekomunikacyjne, cieplne, gazowe, wodociągowe i kanalizacyjne.

Zgodnie z art. 36 ust. 1 ustawy z dnia 31 stycznia 1961r. Prawo budowlane przed przystąpieniem do wykonania obiektu budowlanego niezbędne było uzyskanie przez inwestora pozwolenia na budowę. W oparciu o art. 36 ust. 3 tej ustawy Przewodniczący Komitetu Budownictwa w zakresie budownictwa powszechnego miał określić obiekty budowane, których budowa nie wymaga uzyskania pozwolenia, lecz tylko zgłoszenia, albo też których budowa nie wymaga uzyskania ani pozwolenia, ani zgłoszenia. Na podstawie tej delegacji wydane zostało rozporządzenie Ministra Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 20 stycznia 1973r., w sprawie ustalenia miejsca inwestycji budowlanych oraz państwowego nadzoru budowlanego nad budownictwem powszechnym (Dz. U. 1973r., nr 4 poz. 29), w którym w § 41 ust. 1 pkt 1 wskazano, że uzyskanie pozwolenia na budowę przez inwestorów nie będących osobami fizycznymi (jak w rozpatrywanym przypadku) wymaga: wykonanie i rozbudowa stałych i tymczasowych budynków i obiektów inżynierskich.

-Od 1 marca 1975r., do 1 stycznia 1995 r. obowiązywała ustawa z dnia 24 października 1974r. Prawo budowlane (Dz. U. Nr 38, poz. 229 z późn. zm.), która regulowała m. in. projektowanie i budowę oraz utrzymanie i rozbiórkę obiektów budowlanych, do których zaliczano zarówno budynki oraz sieci energetyczne i telekomunikacyjne (art. 1 ust. 1 oraz art. 2 ust. 1 ustawy z roku 1974). Zgodnie z art. 28 ustawy z dnia 24 października 1974r. Prawo budowlane, roboty budowlane, z wyjątkiem rozbiórek, można było rozpocząć po uzyskaniu pozwolenia na budowę. Art. 28 § 4 tej ustawy przewidywał, że właściwy Minister określi w drodze rozporządzenia zakres, warunki i tryb uzyskania pozwolenia na budowę, rodzaje robót zwolnionych z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę oraz rodzaje robót zwolnione od obowiązku zgłoszenia.

Na podstawie tej delegacji wydano rozporządzenie Ministra Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 20 lutego 1975r. w sprawie nadzoru urbanistycznego (Dz. U. Nr 8, poz. 48 z póżń. zm.). Zgodnie z § 8 ust. 1 tego rozporządzenia, inwestor obowiązany był uzyskać od właściwego organu decyzję o ustaleniu miejsca i warunków realizacji inwestycji budowlanej. Uzyskanie takiej decyzji wymaga wykonanie stałych sieci lub linii uzbrojenia terenu: wodociągowych, kanalizacyjnych, cieplnych, gazowych, elektroenergetycznych, telekomunikacyjnych i na paliwa płynne z wyjątkiem sieci i linii uzbrojenia terenu poszczególnych nieruchomości, pasów drogowych, obszarów kolejowych i lotnisk. Kolejno zgodnie z § 19 ust. 1 pkt 1 w/w ustawy uzyskanie pozwolenia na budowę obowiązuje w razie: inwestycji dla których zgodnie z przepisami w § 9 jest wymagane uzyskanie przez właściwy organ miejsca i warunków realizacji inwestycji.

Dokonując analizy powołanych przepisów organ odwoławczy doszedł do przekonania, że w dacie budowy linii sieci elektroenergetycznej niskiego napięcia położonej w części na działce nr ewid. 696 w O. - Inwestor zobowiązany był do uzyskania pozwolenia na budowę, a jego brak kwalifikował się jako samowola budowlana.

Zaznaczył, że nie ma przy tym znaczenia czy było to przed 28 lutego 1975r, czy po, gdyż obie w/w ustawy nakazywały uzyskanie pozwolenia na budowę sieci elektroenergetycznej niskiego napięcia.

Do obiektów wybudowanych bez wymaganego pozwolenia na budowę, a których budowę zakończono przed dniem 1 stycznia 1995 r., na mocy art. 103 ust. 2 Prawa budowlanego z 1994 r. zastosowanie mają wyłącznie przepisy art. 37 i 40 ustawy Prawo budowlane z 1974 r. (Dz. U. Nr 38 poz. 229 z 1974r. z późn. zm.). Oznacza to, że w zależności od wyników przeprowadzonego postępowania wyjaśniającego, właściwy organ nadzoru budowlanego może nakazać wykonanie określonych czynności, niezbędnych do doprowadzenia obiektu do stanu zgodnego z przepisami (art. 40 ustawy - Prawo budowlane z 1974 r.) lub wydać decyzję o rozbiórce danego obiektu w oparciu o art. 37 ustawy - Prawo budowlane z 1974 r.

Zatem prawidłowo organ I instancji rozpatrywał sprawę legalności budowy obiektu w oparciu o przepisy ustawy z dnia 24 października 1974r. Prawo budowlane.

Przepis art. 37 ust. 1 ww. ustawy dopuszcza orzeczenie rozbiórki obiektu budowlanego lub ich części wybudowanego niezgodnie z przepisami obowiązującymi w okresie ich budowy wówczas, gdy zachodzi jedna z wymienionych w nim przesłanek: 1) znajduje się on na terenie, który zgodnie z przepisami o planowaniu przestrzennym nie jest przeznaczony pod zabudowę albo przeznaczony jest pod innego rodzaju zabudowę, lub 2) powoduje bądź w razie wybudowania spowodowałby niebezpieczeństwo dla ludzi lub mienia albo niedopuszczalne pogorszenie warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia.

Powołując się na uchwałę Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 grudnia 2013r. sygn. akt II OSP 2/13, wskazał, że przepisami o planowaniu przestrzennym, o których mowa w art. 37 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane w związku z art. 103 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane są przepisy obowiązujące w dacie orzekania przez organy administracji, z tym że w postępowaniu w przedmiocie nakazania przymusowej rozbiórki, należy uwzględnić także przeznaczenie terenu, na którym powstał obiekt budowlany, od daty jego budowy.

Stwierdził następnie, że dla działki nr 696 w O., nie ma obecnie obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, niemniej jednak w/w działka w ogólnym planie zagospodarowania przestrzennego Gminy Z. zatwierdzonego uchwałą Rady Gminy Nr [...] z dnia 14.04.1993 r., - ogłoszonego w Dzienniku Urzędowym Województwa [...] Nr [...] z dnia [...].06.1993 r. pod poz. [...] - była przeznaczona pod tego typu zabudowę.

Z wypisu i wyrysu w/w planu wynika, że działka nr 696 w O. przez którą przebiega przedmiotowa linia sieci elektroenergetycznej niskiego napięcia w części składająca się ze słupa energetycznego nr 25/1 położonego na działce nr 696 w O., leży w kompleksie terenów oznaczonych symbolem "MRJ"(ok 10%) i "R" (ok 90%). Pod symbolem "R" oznaczono teren strefy rolno-osadniczej. Na terenie strefy rolno-osadniczej mogą być budowane linie urządzenia technicznej obsługi terenu np. linie energetyczne, gazociągi, wodociągi, ropociągi i kanalizacja. Po zakończeniu budowy takich inwestycji teren powinien być zrekultywowany.

Brak jest zatem podstaw do przyjęcia, że zachodzą warunki nakazania przymusowej rozbiórki na podstawie art. 37 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo budowlane z 1974r.

Nie zachodzi również, w ocenie organu odwoławczego okoliczność z art. 37 ust. 1 pkt 2 ww. ustawy, gdyż przedmiotowy obiekt nie powoduje niebezpieczeństwa dla ludzi ani mienia, ani też pogorszenia warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia. ( protokół oceny stanu technicznego, karty oględzin linii, protokół rozprawy administracyjnej podczas, której stwierdzono, że przedmiotowy obiekt nie powoduje niebezpieczeństwo dla ludzi i mienia, czy też pogorszenia warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia).

W tym stanie rzeczy organ II instancji zgodził się z organem I instancji, że postępowanie jest bezprzedmiotowe, modyfikując jedynie treść sentencji decyzji. W miejsce oznaczenia przedmiotu sprawy: "legalność wybudowania słupa energetycznego nr 25/1 ( obecnie nr 80/506/5) w miejscowości O. na działce nr 696 własności J.B." wpisał: "legalność budowy linii sieci elektroenergetycznej niskiego napięcia w części położonej na działce nr 696 w O., stanowiącej własność J.B.".

W skardze na powyższą decyzję Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji ją poprzedzającej i nakazanie przymusowej rozbiórki słupa elektroenergetycznego. Wskazał, że z akt sprawy wynika, że dla działki 696 nie uchwalono miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. W ogólnym planie zagospodarowania przestrzennego Gminy Z. uchwalonego ( nie zatwierdzonego ) uchwałą Rady Gminy [...] nr [...] z dnia 14 kwietnia 1993 r. ogłoszonego w Dzienniku Urzędowym Województwa [...] z dnia [...] czerwca 1993 r. działka 696 nie występuje. Z wypisu i wyrysu tego planu wynika, że działka nr 696, przez którą przebiega linia sieci elektroenergetycznej niskiego napięcia nie występuje. Oznaczenie "MRJ"( około 10%) i "R" ( około 90 %)" to "urojenie paranoiczne urzędniczki".

Wskazał, że z akt sprawy, jak również z uzasadnienia decyzji wynika, że przedmiotowy obiekt budowlanych został wzniesiony bez wymaganych prawem dokumentów, a w związku z tym istnieją pełne podstawy do orzeczenia rozbiórki na podstawie art. 37 Prawa budowlanego z 974 r. Podkreślił, że przedmiotowy obiekt powoduje pogorszenie warunków korzystania z nieruchomości.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumenty jak w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje:

Sąd administracyjny sprawuje w zakresie swej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej, co wynika z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2016 r., poz. 1066 ze zm.). Zakres tej kontroli wyznacza art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2016 r., poz. 718, ze zm.; dalej: "P.p.s.a."). Stosownie do tego przepisu Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

W ramach kontroli legalności Sąd stosuje przewidziane prawem środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 135 P.p.s.a.).

Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji w wyżej zakreślonych granicach Sąd nie znalazł podstaw do jej uchylenia.

Przedmiotem sprawy, prawidłowo zreformowanym przez organ odwoławczy jest budowa linii elektroenergetycznej niskiego napięcia w części położonej na działce stanowiącej własność Skarżącego.

W sprawie bezsporne jest, że w 1975 r. Zakład Energetyczny przeprowadził wymianę drewnianych słupów linii niskiego napięcia na żelbetowe. Wymiana obejmowała między innymi słup nr 25/1 położony na działce nr 696 w O. stanowiącej własność Skarżącego. Słup został postawiony w odległości 0,36 m od drewnianego słupa. Zastosowano słup żelbetowy typu ŻN-10 stosowane przy budowie i eksploatacji energetycznych i telekomunikacyjnych linii napowietrznych, na którym powieszone są cztery przewody przesyłowe. Stan ten trwa nieprzerwanie od 1975 r.

Umarzając postępowanie w sprawie legalności wybudowania linii elektroenergetycznej niskiego napięcia w części przebiegającej przez działkę Skarżącego organy stwierdziły, że jej lokalizacja jest zgodna z przeznaczeniem terenu oraz z przepisami technicznymi, nie powoduje niebezpieczeństwa dla ludzi i mienia, czy też pogorszenia warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia, podczas gdy Skarżący domaga się usunięcia słupa nr 25/1 wskazując, że powoduje on niedopuszczalne pogorszenie warunków użytkowych dla otoczenia, utrudnia wjazd na posesję, jak również położony jest na terenie nie przeznaczonym pod tego typu zabudowę.

W sporze tym rację należy przyznać organom.

Nakaz rozbiórki obiektu budowlanego, jako obowiązek nałożony na inwestora, właściciela lub zarządcę obiektu w drodze decyzji przez organ nadzoru budowlanego za działanie niezgodne z prawem, jest najdalej idącą sankcją administracyjną wynikającą z prawa budowlanego. Jednocześnie budowa obiektu budowlanego bez wymaganego pozwolenia na budowę jest najpoważniejszym naruszenie przepisów prawa budowlanego i stąd też najdotkliwiej sankcjonowanym. Jest klasycznym przykładem samowoli budowlanej.

Orzeczenie rozbiórki rodzi jednocześnie nieodwracalne bądź trudne do odwrócenia skutki, dlatego też Naczelny Sąd Administracyjny w jednym ze swoich wyroków z dnia 17 kwietnia 2000 r., sygn. akt IV SA 394/98 ( wszystkie powołane orzeczenia dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń i Informacji o Sprawach cbois.nsa.gov.pl) wskazał, że zasada legalizmu nie powinna być rozumiana w oderwaniu od zasady sprawiedliwości społecznej wyrażonej w art. 2 Konstytucji RP, gdyż zarówno w interesie społeczny, jak i w słusznym interesie obywatela – inwestora leży, aby te dwie zasady były jednocześnie i łącznie uwzględniane przy dokonywaniu wykładni przepisów prawa budowlanego.

Co za tym idzie nakaz rozbiórki obiektu budowlanego może być orzeczony dopiero wtedy, gdy okaże się, że nie ma prawnych możliwości jego legalizacji. ( wyrok NSA z dnia 20 stycznia 2009 r., sygn. akt II OSK 1879/07, wyrok WSA w Gdańsku z dnia 19 stycznia 2011 r., sygn. akt II SA/Gd 503/10).

Zatem zawsze, gdy wolą inwestora jest legalizacja obiektu budowlanego i przepisy prawa nie stoją temu na przeszkodzie organy powinny zmierzać swoim działanie do legalizacji obiektu budowlanego. Ratio legis przemawia za tym, aby legalizacja budowy miała zawsze pierwszeństwo przed nakazaniem rozbiórki obiektu w całości jak i w części, o ile jest to możliwe ( wyrok NSA z dnia 24 sierpnia 2012 r., sygn. akt II OSK 881/11, wyrok NSA z dnia 24 maja 2013 r., sygn. akt II OSK 252/11)

W niniejszej sprawie organy prawidłowo przeprowadziły postępowanie oraz doszły do właściwych wniosków o braku podstaw do orzeczenia rozbiórki linii elektroenergetycznej niskiego napięcia w części przebiegającej przez działkę Skarżącego.

Poza sporem było to, że budowa linii elektroenergetycznej niskiego napięcia wymagała pozwolenia na budowę zarówno pod rządami ustawy Prawo budowlane z 1961 r. jak również z 24 października 1974 r.

Jak wynika z akt, a których ustaleń Skarżący nie kwestionował przedmiotowa linia sieci elektroenergetycznej niskiego napięcia została wybudowana w drugiej połowie lat 50 -tych. W skład tej linii wchodzi między innymi drewniany słup położony na działce należącej do Skarżącego. W 1975 r. Zakład Energetyczny przeprowadził częściową wymianę drewnianych słupów na żelbetowe, wymieniając miedzy innymi słup nr 25/1 położony na działce Skarżącego. W jego miejsce został posadowiony słup żelbetowy w odległości 0,36 m od drewnianego słupa, z którego pozostał jedynie odziomek, co słusznie oraz zgodnie z oczekiwaniami Skarżącego zostało zakwalifikowane jako budowa sieci elektroenergetycznej niskiego napięcia.

Prawidłowo przeprowadzona przez organy analiza przepisów obowiązujących na przestrzeni lat wykazała, że do budowy sieci elektronenergetycznej, które pod rządami ustawy z 1961 r. określane były jako obiekty inżynierskie, pod rządami ustawy z 1974 r. w zw. z rozporządzeniem Ministra Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 20 lutego 1975 r. ( Dz.U. NR 8, poz. 48 ze zm.) wprost stanowiło o liniach i sieciach elektroenergetycznych, wymagane było pozwolenie na budowę.

Mając na uwadze zastany stan, tj. istnienie od 1975 r. obiektu budowlanego wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę, organy prawidłowo zastosowały art. 103 ust. 2 Prawa budowlanego z 1994 r. zgodnie, z którym do obiektów wybudowanych bez wymaganego powalenia na budowę, a których budowę zakończono przed 1 stycznia 1995 r. zastosowanie znajduje art. 37 i 40 Prawa budowlanego z 1974 r.

Zgodnie z art. 37 ust. 1 Prawa budowlanego z 1974 r.: " Obiekty budowlane lub ich części, będące w budowie lub wybudowane niezgodnie z przepisami obowiązującymi w okresie ich budowy, podlegają przymusowej rozbiórce albo przejęciu na własność Państwa bez odszkodowania i w stanie wolnym od obciążeń, gdy terenowy organ administracji państwowej stopnia powiatowego stwierdzi, że obiekt budowlany lub jego część:

1) znajduje się na terenie, który zgodnie z przepisami o planowaniu przestrzennym nie jest przeznaczony pod zabudowę albo przeznaczony jest pod innego rodzaju zabudowę, lub

2) powoduje bądź w razie wybudowania spowodowałby niebezpieczeństwo dla ludzi lub mienia albo niedopuszczalne pogorszenie warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia.

Na podstawie art. 40 : "w wypadku wybudowania obiektu budowlanego niezgodnie z przepisami, jeżeli nie zachodzą okoliczności określone w art. 37, właściwy terenowy organ administracji państwowej wyda inwestorowi, właścicielowi lub zarządcy decyzję nakazującą wykonanie w oznaczonym terminie zmian lub przeróbek, niezbędnych do doprowadzenia obiektu budowlanego, terenu nieruchomości lub strefy ochronnej do stanu zgodnego z przepisami".

Zgodnie z utrwaloną linią orzeczniczą: "Przepisami o planowaniu przestrzennym, o których mowa w art. 37 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane (Dz. U. Nr 38, poz. 229 ze zm.) w związku z art. 103 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2010 r. Nr 243 poz. 1623 ze zm.) są przepisy obowiązujące w dacie orzekania przez organy administracji, z tym że w postępowaniu w przedmiocie nakazania przymusowej rozbiórki, należy uwzględnić także przeznaczenie terenu, na którym powstał obiekt budowlany, od daty jego budowy ( uchwała NSA z dnia 16 grudnia 2013 r., sygn. akt II OPS 2/13).

Jak wynika z prawidłowych ustaleń organów, dla działki nr 696 w O. nie ma obecnie obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego.

Ze znajdującego się w aktach wyrysu z ogólnego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Gminy [...] zatwierdzonego uchwałą Rady Gminy [...] Nr [...] z dnia [...] kwietnia 1982 r., aktualizowanego uchwałą Rady Gminy Nr [...] z dnia[...]1 sierpnia 1987 r. wynika, że działka znajdowała się na terenie oznaczonym "41 MRj" i "02 R".

Z kolei z wypisu do tego planu, zatwierdzonego uchwałą Rady Gminy Nr [....] z dnia [...] kwietnia 1982 r. aktualizowanego uchwałą Rady Gminy Nr [...] z dnia [...] sierpnia 1987 r. wynika, że tereny 41MRj obejmują 10 % działki 696 i są to tereny zabudowane, budownictwo zagrodowe i mieszkaniowe, dopuszczone budownictwo zagrodowe i mieszkaniowe w istniejących plombach, na działkach niezabudowanych jako dogęszczenie istniejącej zabudowy, pozostałe 90 % to tereny 02R: adaptacja istniejących gruntów oranych bez prawa zabudowy.

Na podstawie wyrysu z miejscowego planu ogólnego zagospodarowania przestrzennego gminy [...] zatwierdzonego uchwałą Rady gminy w [...] z dnia [...] marca 1997 r., nr I/11/97 działka 696 znajduje się w obszarze terenów oznaczonych "MRj" – 10% i "R"-90 %. Zgodnie zaś z wypisem z tego planu, na obszarze MRj projektuje się zabudowę zagrodową lub budowę dwu lub kilku pokoleniowych, obszar R nie został wyznaczony do zabudowy, ale dopuszczono możliwość istnienia lub uzupełniania dobrze prosperujących gospodarstw, możliwość budowy liniowych urządzeń technicznej obsługi terenu np. linii energetycznych, gazociągów, wodociągów, ropociągów i kanalizacji.

Dokumenty te stanowią dokument urzędowy. Potwierdzają informacje w nich zawarte a sporządzone przez właściwy organ i w ramach przysługujących kompetencji. Zarzut Skarżącego, że działka 696 nie występuje w ogólnym planie zagospodarowania przestrzennego gminy [...], jak również, że przyjęte oznaczenie MRj i R są "urojeniem paranoicznym", w świetle powyższych dokumentów, jest nieprawdziwy i obraźliwy.

W świetle powyższego prawidłowe jest stwierdzenie organów, że obowiązujący ogólny miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego Gminy [...] dopuszczał istnienie na spornym terenie zabudowy linii elektroenergetycznej niskiego napięcia. Niczym niepoparte zarzuty Skarżącego o sprzeczności obiektu budowlanego z przeznaczeniem terenu nie mogły przynieść oczekiwanego rezultatu.

Prawidłowo przeprowadzone postępowanie nie wykazało również by istnienie tego obiektu powodowało niebezpieczeństwo dla ludzi bądź mienia czy też pogorszenie warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia. Powyższe ustalono na podstawie karty oględzin linii, protokołu oceny stanu technicznego z 2012 r., z których wynikało, że stan linii nadaje się do eksploatacji, jak również na podstawie oględzin przeprowadzonych podczas rozprawy administracyjnej w dniu 24 lipca 2014 r.

Wyniki postępowania dowiodły, że nie ziściła się żadna z negatywnych przesłanek legalizacji sieci elektroenergetycznej niskiego napięcia w części przebiegającej przez działkę Skarżącego.

Brak podstaw do orzekania in merito ( wydanie decyzji nakazującej właścicielowi – B. S.A. wykonania w oznaczonym terminie zmian lub przeróbek niezbędnych do doprowadzenia obiektu budowlanego do stanu zgodnego z przepisami – art. 40 Prawa budowlanego z 1974 r.) spowodował, że prowadzone postępowanie stało się bezprzedmiotowe, co prowadziło do konieczności jego umorzenia na podstawie art. 105 § 1 K.p.a.

Skoro w odniesieniu do obiektu budowlanego będącego przedmiotem postępowania nie zachodziły przesłanki do nakazania jego rozbiórki w oparciu o art. 37 ust. 1 ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane, zasadnie w niniejszej sprawie orzeczono o umorzeniu postępowania w sprawie samowoli budowlanej. Jeżeli (...) obiekt wybudowano bez pozwolenia na budowę, ale zgodnie z przepisami zarówno z zakresu planowania przestrzennego, jak i innymi, to organ nie miał podstaw do prowadzenia postępowania w trybie art. 37 Prawa budowlanego z 1974 r. ( por. wyrok NSA z dnia 25 października 2015 r., sygn. akt II OSK 646/14).

Mając powyższe na uwadze Sąd orzekł jak w sentencji wyroku na podstawie art. 151 P.p.s.a.