Wyrok NSA, sygn. akt I OSK 1814/14
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2016-03-09 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6180 Wywłaszczenie nieruchomości i odszkodowanie, w tym wywłaszczenie gruntów pod autostradę
Hasła tematyczne: Nieruchomości
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art.134 § 1, art.151 i art.184
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: art.1 § 1 i 2, art. 3 § 1 i2
journal: Dz.U. 2014 poz 1647
law: Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych - tekst jednolity
article: art.12
journal: Dz.U. 1971 nr 27 poz 250
law: Ustawa z dnia 26 października 1971 r. o uregulowaniu własności gospodarstw rolnych.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Iwona Bogucka Sędziowie: Sędzia NSA Roman Ciąglewicz (spr.) Sędzia del. WSA Mariola Kowalska Protokolant: st. asystent sędziego Małgorzata Ziniewicz po rozpoznaniu w dniu 9 marca 2016 roku na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej B. K., E. K., E. M. i K. W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 25 marca 2014 r. sygn. akt I SA/Wa 2028/13 w sprawie ze skargi B. K., E. K., E. M. i K. W. na postanowienie Wojewody Mazowieckiego z dnia [...] czerwca 2013 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie ustalenia odszkodowania za nieruchomość oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 25 marca 2014 r., sygn. akt I SA/Wa 2028/13, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę B. K., E. K., E. M. i K. W. na postanowienie Wojewody Mazowieckiego z dnia [...] czerwca 2013 r., nr [...], w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie ustalenia odszkodowania.

Wyrok zapadł w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy.

Postanowieniem nr [...], z dnia [...] kwietnia 2013 r., Starosta Otwocki, na podstawie art. 61a K.p.a., odmówił wszczęcia postępowania z wniosku B. K., E. K., E. M. i K. W. w sprawie ustalenia i przyznania odszkodowania za pozbawienie własności 1/2 części nieruchomości położonej w J., oznaczonej jako "[...]", oznaczonej obecnie jako działki ewidencyjne nr 8/1 i 8/2 z obrębu 9 w J. na rzecz B. K., E. K., E. M. i K. W.. Organ ustalił, że aktem notarialnym z dnia 11 listopada 1952 r. B. i R. małżonkowie K. nabyli na własność nieruchomość oznaczoną jako działka nr 275 w N. Następnie, w dniu 9 lutego 1957 r., aktem notarialnym zbyli ½ część nieruchomości na rzecz M. M.. Aktem własności z dnia 22 października 1975 r. M. M. i W. M. stali się z mocy prawa właścicielami nieruchomości stanowiącej działkę nr 275, o pow. 2,2840 ha, położonej w N.i zostali wpisani do Księgi wieczystej Nr [...] jako właściciele nieruchomości. Na podstawie postanowienia Sądu Rejonowego dla Warszawy-Pragi z dnia 22 marca 1993 r., wnioskodawcy zostali spadkobiercami po B. i R. K. Starosta stwierdził, ze nie ma podstaw do wszczęcia postępowania o ustalenie odszkodowania w trybie postępowania administracyjnego.

W zażaleniu skarżący podnieśli, że wywłaszczenie nieruchomości następuje za odszkodowaniem ustalonym na rzecz osoby wywłaszczonej odpowiadającym wartości tych praw. Odszkodowanie to ustala starosta wykonujący zadanie z zakresu administracji rządowej. Rozważając zaś kwestię przyznania odszkodowania organ powinien mieć na uwadze ogólną zasadę słusznego odszkodowania wyrażoną w art. 21 Konstytucji RP. W ocenie skarżących, organ nieprawidłowo przeprowadził postępowanie dowodowe i wyjaśniające i wydał rozstrzygnięcie z naruszeniem art. 7, 77 i 80 K.p.a.

Wojewoda Mazowiecki, postanowieniem z dnia [...] czerwca 2013 r., nr [...], utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. Wojewoda wskazał, że Akt Własności Ziemi wydany został na podstawie ustawy z dnia 27 października 1971 r. o uregulowaniu własności gospodarstw rolnych (Dz. U. z 1971 r. Nr 27, poz. 250). Decyzja ta miała charakter deklaratoryjny. Organ ustalał jedynie nabycie własności nieruchomości. Zaakcentował, że zgodnie z art. 63 ust. 2 i 3 ustawy z dnia 19 stycznia 1991 r. o gospodarowaniu nieruchomościami Skarbu Państwa (Dz. U. z 2007 r. Nr 231, poz. 1700 ze zm.), do ostatecznych decyzji, wydanych na podstawie ustawy z dnia 26 października 1971 r. o uregulowaniu własności gospodarstw rolnych, nie stosuje się przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego dotyczących wznowienia postępowania, stwierdzenia nieważności i uchylenia lub zmiany, a wszczęte w tych sprawach postępowanie podlega umorzeniu. Podsumował, że w sprawie nie można skorzystać z regulacji administracyjnego trybu dochodzenia roszczeń odszkodowawczych.

B. K., E. K., E. M. oraz K. W. wnieśli skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Zarzucili:

- naruszenie art. 16 ust. 3 ustawy z dnia 19 października 1990 r. o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa (Dz. U. z 2004 r. Nr 208, poz. 2128 ze zm.) poprzez jego błędną wykładnię uniemożliwiającą organowi wszczęcie i prowadzenie postępowania w przedmiocie ustalenia na rzecz skarżących stosownego odszkodowania za pozbawienie własności nieruchomości;

- naruszenie przepisu art. 61a K.p.a. poprzez brak wszczęcia postępowania administracyjnego na żądanie uprawnionej w rozumieniu przepisu art. 28 K.p.a. strony postępowania;

- obrazę przepisów postępowania, a mianowicie art. 7, 8 i 77 § 1 i 4 K.p.a. przez niedokładne wyjaśnienie stanu faktycznego oraz błędne przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego okoliczności sprawy, w tym brak wszechstronnego zebrania i oceny materiału dowodowego.

W uzasadnieniu skargi wywodzili, że domagają się przyznania odszkodowania w trybie administracyjnym. Naczelnik Miasta i Gminy Józefów, aby mógł przekazać nieruchomość na rzecz osób fizycznych musiał ją wcześniej przejąć na swoją rzecz. Powtórzyli, że w tej sytuacji należy kierować się normami konstytucyjnymi.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał skargę za nieuzasadnioną. Stwierdził, że skarżący nie chcą wzruszenia aktu własności ziemi lecz przyznania odszkodowania za zawłaszczenie nieruchomości przez Skarb Państwa. Wykazują, że wydając akt własności ziemi Skarb Państwa niejako przejął nieruchomość stanowiącą własność skarżących i przekazał ją na własność innym osobom. Abstrakcyjne zarzucanie zawłaszczenia nieruchomości przez Skarb Państwa, niezależnie od ewentualnej zasadności podniesionej przez skarżących argumentacji, nie może być, w ocenie Sądu, rozstrzygane w trybie postępowania administracyjnego. Nie istnieje żadna norma prawna, która statuowałaby taką sprawę administracyjną. Sąd pierwszej instancji odnotował, że skarżący nie wskazali przepisu, z którego wynikałaby taka norma prawna. Podniesione w skardze naruszenie przepisu art. 16 ust. 3 ustawy o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Sąd uznał za niezrozumiałe, bowiem przepis ten w ogóle nie dotyczy kwestii odszkodowawczych.

Sąd wskazał, że roszczenie odszkodowawcze ze swej istoty posiada charakter cywilnoprawny i może być dochodzone w trybie administracyjnym tylko i wyłącznie, jeżeli istnieje norma dająca organowi administracji publicznej władztwo do rozstrzygnięcia sprawy odszkodowania aktem administracyjnym (przykładowo art. 128 – 135 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2010 r. Nr 102, poz. 651 ze zm.).

Dodatkowo, Sąd zaakceptował stanowisko organu, według którego, art. 63 ust. 2 i 3 ustawy o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa w sposób jednoznaczny wskazuje na niedopuszczalność prowadzenia postępowań administracyjnych dotyczących aktów własności ziemi.

Za bezzasadne Sąd uznał zarzuty naruszenia art. 7, 8 i 77 § 1 i 4 K.p.a., skoro organ odmówił wszczęcia postępowania jako niedopuszczalnego. Sąd skonstatował nadto, że można rozważać, czy nie należało zwrócić wniosku na podstawie art. 66 § 3 K.p.a. Uznał jednak, że kwestia ta nie ma wpływu na rozstrzygnięcie sprawy.

Skargę kasacyjną wnieśli B. K., E. K., E. M. i K. W..

Wyrok zaskarżyli w całości, zarzucając:

1) naruszenie przepisów postępowania, które to uchybienie miało wpływ na treść zaskarżonego orzeczenia, a w konsekwencji na wynik sprawy, a mianowicie:

- art. 3 § 1 i 2 w związku z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych w związku z art. 151 P.p.s.a. poprzez nieuzasadnione oddalenie skargi, podczas, gdy obowiązkiem Sądu było dokonanie w oparciu o akta sprawy, kontroli działania organów administracji publicznej orzekających w sprawie tj. oceny pod względem zgodności z prawem i legalności postanowienia wydanego przez Wojewodę Mazowieckiego Nr [...]z dnia [...] czerwca 2013 r., znak: [...], oraz postanowienia Starosty Otwockiego Nr [...] znak: [...] z dnia [...] kwietnia 2013 r., co oznaczać miało przede wszystkim zbadanie czy organ nie naruszył prawa, czy prawidłowo przeprowadził postępowanie administracyjne oraz czy ustalenie faktyczne w toku postępowania były prawidłowe;

- art. 134 § 1 P.p.s.a. poprzez ograniczenie się przez sąd jedynie do rozpoznania podniesionych przez stronę skarżącą zarzutów i wniosków, mimo, iż obowiązkiem sądu było również uwzględnienie z urzędu innych okoliczności ujawnionych w toku prowadzonego postępowania, jeżeli uzasadniałyby one uwzględnienie skargi; aft. 6, 7 i 8 K.p.a. poprzez niedokładne wyjaśnienie stanu faktycznego i przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego okoliczności sprawy, w tym przede wszystkim brak niezbędnej w niniejszej sprawie analizy prawnej dotyczącej możliwości ustalenia na rzecz uprawnionych odszkodowania z tytułu pozbawienia ich własności nieruchomości.

2. naruszenie prawa materialnego, a to:

- art. 129 ust. 5 pkt 3) w zw. z art. 233 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2014 r. poz. 518) poprzez jego niezastosowanie w okolicznościach faktycznych i prawnych niniejszej sprawy, mimo, iż skarżący zostali pozbawieni prawa własności do udziału z części nieruchomości, a do dnia dzisiejszego nie zostało ustalone odszkodowanie przewidziane w cyt. przepisie;

- art. 21 i art. 65 w zw. z aft. 8 ust. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997r. poprzez uznanie, iż w obecnym stanie prawnym brak jest normy prawnej dającej podstawę do rozstrzygnięcia sprawy odszkodowania, w sytuacji, gdy wskazana norma konstytucyjna może stanowić podstawę prawną, bowiem jest skonkretyzowana w stopniu pozwalającym na samoistne jej zastosowanie.

W oparciu o powyższe zarzuty kasacyjne wnieśli o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości oraz postanowienia Wojewody Mazowieckiego z dnia [...] czerwca 2013 r. i utrzymanego nią w mocy postanowienia Starosty Otwockiego z dnia [...] kwietnia 2013 r.; ewentualnie uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie do ponownego rozpoznania.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw. Przepis art. 183 § 1 P.p.s.a. stanowi, że Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak pod rozwagę nieważność postępowania. Nie zachodzą okoliczności skutkujące nieważność postępowania, określone w art. 183 § 2 pkt 1 – 6 P.p.s.a., należy zatem ograniczyć się do zarzutów wyartykułowanych w skardze kasacyjnej.

W pierwszej kolejności odniesienia się wymagają zarzuty procesowe.

Zarzut naruszenia art. 3 § 1 i 2 w związku z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.- obecnie: Dz. U. z 2014 r. poz. 1647) w związku z art. 151 P.p.s.a. poprzez nieuzasadnione oddalenie skargi nie zasługuje na uwzględnienie. W pierwszej kolejności skonstatować należy, że niezrozumiałe jest, zarówno w świetle przepisów art. 3 § 1 i 2 P.u.s.a. jak i dotychczasowego przebiegu postępowania sądowego, wskazanie w omawianej podstawie kasacji przepisów art. 3 § 1 i 2 P.u.s.a. Jest oczywiste, że nie doszło do naruszenia właściwości rzeczowej, o której mowa w tych przepisach. Powołane przez skarżących w procesowej podstawie kasacji przepisy art. 1 § 1 i 2 P.u.s.a. nie są przepisami procesowymi lecz ustrojowymi, określającymi podstawowe kryterium sprawowania kontroli administracji publicznej przez sądy administracyjne (por. wyrok NSA z dnia 13 stycznia 2012 r., sygn. akt I OSK 1421/11, niepublikowany, treść [w:] CBOSA, http://orzeczenia.nsa.gov.pl/). Bezpośrednie naruszenie tych przepisów miałoby miejsce tylko wówczas, gdyby sąd administracyjny odmówił kontroli administracji publicznej, czyli rozpoznania skargi na postanowienie (art. 1 § 1 P.u.s.a. w związku z art. 3 § 2 pkt 2 P.p.s.a.) lub przeprowadził tę kontrolę z uwzględnieniem kryterium innego, niż legalność zaskarżonej decyzji (art. 1 § 2 P.u.s.a.). Takie uchybienia w niniejszej sprawie nie wystąpiły. Powiązany z przepisami art. 1 § 1 i 2 P.u.s.a. zarzut przeprowadzenia kontroli w sposób nieprawidłowy nie ma zaś charakteru samodzielnego. Jest zasadny tylko wówczas, gdy inne naruszenia procesowe lub materialne skutkują uwzględnieniem skargi. Podobnie niesamodzielny charakter ma zarzut naruszenia art. 151 P.p.s.a. poprzez oddalenie skargi (por. wyrok NSA z dnia 27 marca 2008 r., sygn. akt I OSK 471/07, niepublikowany, treść [w:] CBOSA, http://orzeczenia.nsa.gov.pl/). Zasadność zarzutu naruszenia art. 151 P.p.s.a. zależy od trafności pozostałych zarzutów materialnych i procesowych.

Zarzut naruszenia art. 6, art. 7 i art. 8 K.p.a. poprzez niedokładne wyjaśnienie stanu faktycznego dotyczącego możliwości ustalenia na rzecz skarżących odszkodowania, abstrahując od nieprzystawania opisu naruszenia do norm art. 6 i art. 8 K.p.a., byłby uzasadniony w przypadku niewyjaśnienia okoliczności istotnych z punktu widzenia prawa materialnego. Jak będzie wynikało z odniesienia się do zarzutów materialnych, istotne okoliczności zostały ustalone. Podnoszony zaś w tym zarzucie brak analizy prawnej nie ma związku z powołanymi przepisami.

Nie jest zasadny zarzut naruszenia art. 134 § 1 P.p.s.a. poprzez ograniczenie się do rozpoznania podniesionych przez stronę skarżącą zarzutów i wniosków. Zarzut ten nie odpowiada rzeczywistej treści wyjaśnienia podstawy prawnej orzeczenia, zawarty w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skarżący zarzucili:

- naruszenie przepisu art. 16 ust. 3 ustawy o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa,

- naruszenie przepisu art. 61a K.p.a. poprzez brak wszczęcia postępowania administracyjnego;

- naruszenie art. 7, 8 i 77 § 1 i 4 K.p.a.

Sąd pierwszej instancji nie tylko odniósł się do tych zarzutów. Nadto, zbadał znaczenie, w sprawie z wniosku skarżących o odszkodowanie, przepisów art. 128-135 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2010 r. Nr 102, poz. 651 ze zm.). Wskazał na konsekwencje unormowania art. 63 ust. 2 i 3 ustawy z dnia 19 stycznia 1991 r. o o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa (Dz. U. z 2007 r. Nr 231, poz. 1700 ze zm.). Nie wykluczył zasadności zastosowania w niniejszej sprawie przepisu art. 66 § 3 K.p.a., ale zastrzegł, że kwestia ta nie ma wpływu na rozstrzygnięcie sprawy. Jest oczywiste, że Sąd nie uznał, że jest związany wnioskami skargi, skoro oddalił skargę, a nie uchylił zaskarżonego postanowienia oraz utrzymanego nim w mocy postanowienia Starosty Otwockiego z dnia [...] kwietnia 2013 r.

W myśl art. 134 § 1 P.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. W dalszych rozważaniach znaczenie ma dyspozycja rozstrzygania przez sąd w granicach sprawy. Granice te określają wydane w sprawie akty i wyznaczają zakres sądowej kontroli administracji (por. uzasadnienie uchwały NSA z dnia 3 lutego 1997 r., sygn. akt OPS 12/96, ONSA 1997/3/104; wyrok NSA z dnia 24 kwietnia 2006 r., sygn. akt I OSK 1019/05, niepublikowany, treść [w:] Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych, http://orzeczenia.nsa.gov.pl/).

W postępowaniu z wniosku zakres sprawy będącej przedmiotem czynności organu administracyjnego jest zdeterminowany żądaniem wnioskodawcy. Żądanie to inicjuje między wnioskodawcą a organem stosunek prawny, w którym wnioskodawca domaga się od organu określonego zachowania, a uprawnienie to wywodzi z norm prawa materialnego. W rozważanym przypadku wnioskodawcy zwrócili się do organu pierwszej instancji o przyznanie im od Skarbu Państwa odszkodowania z tytułu pozbawienia udziału w prawie własności nieruchomości. Z wniosku oraz dalszych pism wnioskodawców wynika, że obowiązek odszkodowawczy Skarbu Państwa upatrują w przejściu na Skarb Państwa, na podstawie aktu własności, nieruchomości, która dopiero w drugiej fazie tej czynności doprowadziła do przejścia własności na osoby uwłaszczone aktem z dnia 22 października 1975 r. Określając pozbawienie ich własności jako wywłaszczenie, domagali się odszkodowania, które powinno być przyznane chociażby na podstawie Konstytucji. Żądanie to było przedmiotem postępowania organów administracyjnych oraz przedmiotem kontroli sadowej. Również zatem ta część dyspozycji normy sformułowanej w art. 134 § 1 P.p.s.a. nie została zaskarżonym wyrokiem naruszona.

Przechodząc do materialnej podstawy kasacji stwierdzić należy, że tak sprecyzowane żądanie nie znajduje oparcia w przepisach prawa materialnego. Wywłaszczenie, zarówno w stanie prawnym obowiązującym w dacie wydania aktu własności ziemi, tj. pod rządami ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości (Dz. U. Nr 17, poz. 70 ze zm. - ostatni tekst jednolity: Dz. U. z 1974 r. Nr 10, poz. 64 ze zm.), jak i obecnie, w świetle przepisów ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami, polega na pozbawieniu właściciela prawa własności nieruchomości (możliwe jest jeszcze ograniczenie prawa własności, ale w niniejszej sprawie ta forma wywłaszczenia nie wchodzi w grę) i przejściu prawa własności na rzecz Skarbu Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego. Czym innym, niż wywłaszczenie, była natomiast instytucja uwłaszczenia posiadaczy samoistnych przewidziana przepisami ustawy z dnia 26 października 1971 r. o uregulowaniu własności gospodarstw rolnych (Dz. U. Nr 27, poz. 250 ze zm.). Stwierdzenie nabycia nieruchomości przez posiadacza samoistnego, zgodnie z art. 12 tej ustawy, następowało w drodze decyzji właściwego organu. Nabycie to, jak wynika z art. 1 ust. 1 lub art. 1 ust. 2, miało charakter nabycia pierwotnego. Akt własności ziemi nie miał charakteru konstytutywnego, a jedynie deklaratywny. Nabycie własności następowało z mocy prawa, a decyzja administracyjna stwierdzała jedynie spełnienie ustawowych przesłanek i wystąpienie tego skutku. (por. m.in. uchwała SN z dnia 16 listopada 1987 r., III CZP 64/87, OSNCP 1989/4/62; uchwała SN z dnia 9 listopada 2000 r., sygn. akt II CKN 327/00; wyrok SN z dnia 9 września 1999 r., sygn. akt II CKN 458/98). Teza o dwufazowym przejściu prawa własności nieruchomości na samoistnego posiadacza i istnieniu, w trakcie postępowania o uwłaszczenia etapu, na którym Skarb Państwa, po pozbawieniu dotychczasowego właściciela prawa własności, dysponuje tytułem prawnym do nieruchomości, jest w świetle art. 1 ust. 1 i 2 omawianej ustawy, nieuprawniona.

Utrata własności przez dotychczasowego właściciela nieruchomości rolnej nie była więc skutkiem wywłaszczenia w rozumieniu norm konstytucyjnych oraz ustaw dopuszczających wywłaszczenie nieruchomości, obowiązujących kolejno od daty wydania aktu uwłaszczeniowego: powołanej już wyżej ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości (Dz. U. Nr 17, poz. 70 ze zm. - ostatni tekst jednolity: Dz. U. z 1974 r. Nr 10, poz. 64 ze zm.), ustawy z dnia 29 kwietnia 1995 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości (Dz. U. z 1991 r. Nr 30, poz. 127 ze zm.), jak i obecnie, w świetle przepisów ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2010 r. Nr 102, poz. 651 ze zm.).

W przepisach powołanych ustaw regulujących wywłaszczenie nieruchomości, a także w ustawie o uregulowaniu własności gospodarstw rolnych nie ma zatem materialnej podstawy do zawiązania stosunku prawnego z którego wynikałoby roszczenie dotychczasowego właściciela wobec Skarbu Państwa o odszkodowanie z tytułu utraty własności na skutek uwłaszczenia samoistnego posiadacza. Podstawy tej nie stanowi powołany w skardze kasacyjnej przepis art. 129 ust. 5 pkt 3 w związku z art. 233 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Nadto, niezależnie od braku precyzji w powołaniu norm konstytucyjnych odnoszących się do odszkodowania w przypadku wywłaszczenia nieruchomości, powtórzyć można, że w niniejszej sprawie nie doszło do wywłaszczenia, a więc zarzut naruszenia art. 21 w związku z art. 8 ust. 2 Konstytucji RP jest bezzasadny. W konsekwencji, nie ma podstaw do wydania decyzji administracyjnej załatwiającej co do istoty sprawę administracyjną. Brak przedmiotu postępowania administracyjnego, w obecnym stanie prawnym pozwala na formalną odmowę wszczęcia postępowania administracyjnego, na podstawie art. 61a § 1 K.p.a. Regulacja ta, wprowadzona ustawą z dnia 3 grudnia 2010 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego oraz ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2011 r. Nr 6, poz. 18), usunęła wątpliwości wokół możliwości stosowania w takiej sytuacji, a więc gdy z góry wiadomo, że ewentualne postępowanie będzie bezprzedmiotowe, instytucji umorzenia postępowania administracyjnego na podstawie art. 105 § 1 K.p.a. Sformułowana przez skarżących podstawa faktyczna i prawna wniosku nie pozwalają na przyjęcie, że chodzi o sprawę cywilną w rozumieniu art. 1 Kodeksu postępowania cywilnego (sprawę ze stosunków z zakresu prawa cywilnego), podlegającą rozpoznaniu przez sądy powszechne (art. 2 § 1 K.p.c.). Nie było zatem podstaw do zwrócenia podania na podstawie art. 66 § 3 K.p.a.

Żadnego związku ze sprawą nie ma powołany w podstawie kasacji przepis art. 65 Konstytucji RP, regulujący w przepisach art. 65 ust. 1-5 wolności i prawa pracownicze.

W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 P.p.s.a., oddalił skargę kasacyjną.

-----------------------

9