Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt V SA/Wa 1823/11
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2012-02-16 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6550
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 7, art. 80
journal: Dz.U. 1960 nr 30 poz 168
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Dorota Mydłowska (spr.), Sędzia WSA - Małgorzata Rysz, Sędzia WSA - Michał Sowiński, Protokolant ref. staż. - Tomasz Godlewski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 lutego 2012 r. sprawy ze skargi K. G. na decyzję Dyrektora ... Oddziału Regionalnego ARIMR w W. z dnia ... lipca 2011 r. nr ... w przedmiocie odmowy przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego oddala skargę


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi z ... lipca 2011 r. wniesionej przez K. G. (zwanego dalej również: skarżącym) jest decyzja Dyrektora M. Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w W. z dnia ... lipca 2011 r. nr ... utrzymująca w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w S. Nr ... z dnia ... kwietnia 2011 r., którą odmówiono przyznania jednolitej płatności obszarowej i nałożono sankcję w wysokości ... zł.

Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym:

W dniu ..05.2010 r. K. G. złożył w Biurze Powiatowym ARiMR w S. o przyznanie płatności bezpośrednich do gruntów rolnych na rok 2010 .

We wniosku producent zadeklarował następujące działki rolne:

- A. o powierzchni ... ha (położona na działce ewidencyjnej nr ...)

- B. o powierzchni ... ha (położona na działce ewidencyjnej nr ...)

- C o powierzchni ... ha (położona na działce ewidencyjnej nr ...)

- D (las) o powierzchni ... ha (położona na działce ewidencyjnej nr ...)

- E (las) o powierzchni ... ha (położona na działce ewidencyjnej nr ...)

- F o powierzchni ... ha (położona na działce ewidencyjnej nr ...)

- G o powierzchni ... ha (położona na działce ewidencyjnej nr ...)

- H o powierzchni ... ha (położona na działce ewidencyjnej nr ...).

- I o powierzchni ... ha (położona na działce ewidencyjnej nr ...)

- J (siedlisko) o powierzchni ... ha (położona na działce ewidencyjnej nr ...)

- K o powierzchni .... ha (położona na działce ewidencyjnej nr ...)

- L (droga) o powierzchni ... ha (położona na działce ewidencyjnej nr ...)

W trakcie kontroli kompletności wniosku stwierdzono nieprawidłowości dot. działki oznaczonej jako K i L. W związku z powyższym w dniu ... czerwca 2010 r. wystosowano do wnioskodawcy wezwanie nr ... do złożenia wyjaśnień.

W dniu ... lipca 2010 r. w odpowiedzi na wezwanie skarżący złożył oświadczenie, kserokopię części wniosku dotyczącego działek rolnych, pismo wyjaśniające oraz wezwanie z dnia ... czerwca 2010 r. z własnymi adnotacjami skarżącego oraz decyzję w sprawie przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego z dnia ... lutego 2010 r.

Kolejnym pismem z dnia ... lipca 2010 r. wystosowano do skarżącego informację, iż na podstawie art. 25 ust. 1 ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz. U z 2008 r., Nr 170, poz. 1051 z późn.zm.), rolnik składa wnioski w sprawach obszarowych na formularzach opracowanych i udostępnionych przez ARiMR wobec czego wszelkie zmiany oraz korekty danych w deklaracjach zawartych w złożonych wnioskach mogą być złożone tylko na formularzach ARiMR. Do pisma dołączono druk wniosku oraz instrukcje jego wypełnienia.

W związku z upływem wskazanego w wezwaniu z dnia ... czerwca 2010 r. terminu do uzupełnienia braków formalnych we wniosku o przyznanie płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego oraz o przyznanie pomocy finansowej z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania, który upłynął ... lipca 2010 r., w dniu ... sierpnia 2010 r. wystosowano do skarżącego pismo nr ... w sprawie pozostawienia wniosku bez rozpatrzenia w części dotyczącej działek rolnych K i L.

W dniu ... marca 2011 r. do Biura Powiatowego w S. wpłynął raport z czynności kontrolnych w zakresie kwalifikowalności powierzchni nr ... oraz raport z czynności kontrolnych w zakresie wzajemnej zgodności nr ... W/w czynności kontrolne zostały przeprowadzone w dniu ... września 2010 r.

Decyzją z dnia ... kwietnia 2011 r., nr ... Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w S. odmówił przyznania skarżącemu jednolitej płatności obszarowej i nałożył sankcję w wysokości ... zł.

W jej uzasadnieniu Kierownik Biura Powiatowego po przytoczeniu przepisów prawa stanowiących podstawę wydanego w sprawie rozstrzygnięcia wyjaśnił, że jednolita płatność może zostać przyznana do gruntów, które na dzień ... czerwca 2003 r. były utrzymywane w dobrej kulturze rolnej oraz są utrzymywane zgodnie z normami w roku złożenia wniosku. We wniosku o przyznanie płatności obszarowych powinny bowiem być podawane działki ewidencyjne/rolne, które są faktycznie użytkowane przez wnioskodawcę oraz były utrzymywane w dobrej kulturze rolnej w dniu ... czerwca 2003 r. Ponadto w dniu ... marca 2010 r. stwierdzono błąd kontroli krzyżowej dotyczącej działek ewidencyjnych nr ... i ..., z której wynika, iż więcej niż jeden producent zadeklarował działki rolne na działce ewidencyjnej nr ... oraz .... Przeprowadzone jednak w tym zakresie postępowanie dowodowe wykazało, iż właścicielem powyższych działek jest od 1995 r. J. B., która zadeklarowała powyższe działki do przyznania płatności na 2009 r.

Tym samym, w ocenie Kierownika Biura Powiatowego w S., jednoznacznie w sprawie wynika, iż skarżący nie był posiadaczem działki nr ... oraz ... w związku z czym działki te wykluczono z wniosku skarżącego i na tych działkach rolnych F o pow. 1,60 ha oraz I o pow. 1,00 ha zapisano powierzchnię użytkowaną rolniczo wynoszącą 0,00 ha.

Ponadto, na podstawie art. 7 ust. 1 pkt 2 ustawy o jednolitej płatności obszarowej wykluczono z wniosku skarżącego o przyznanie płatności działki D, E, J jako niespełniających definicji działki rolnej oraz działkę oznaczoną L jako nieprawidłowo zadeklarowaną. Z uwagi na procentową różnicę między powierzchnią działek rolnych zadeklarowanych we wniosku do jednolitej płatności obszarowej, a powierzchnią stwierdzoną w czasie kontroli administracyjnej wynoszącą więcej niż 50 % nałożono sankcję w wysokości przypadającej na różnicę między powierzchnią zadeklarowaną we wniosku a powierzchnią stwierdzoną. Powyższe, jak wyjaśnił Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w S., wynika z art. 58 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1122/2009 z dnia 30 listopada 2009 r., ustanawiającego szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 odnośnie do zasady wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli w ramach systemów wsparcia bezpośredniego przewidzianych w wymienionym rozporządzeniu oraz wdrażania rozporządzenia Rady (WE) nr 1234/2007 w odniesieniu do zasady wzajemnej zgodności w ramach systemu wsparcia ustanowionego dla sektora wina (Dz. Urz. UE L 316 z 02.12.2009 r.).

Rozpoznając złożone w sprawie odwołanie decyzją z dnia ... lipca 2011 r. nr ... Dyrektor M. Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w W. utrzymał w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w S. Nr ... z dnia ... kwietnia 2011 r. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ podtrzymał stanowisko zawarte w uzasadnieniu decyzji organu I instancji. Przytaczając natomiast wyrok Sądu Rejonowego w S. z dnia ... maja 2009 r., sygn. akt I C 268/08 zwrócił uwagę, iż na skutek przekształceń własnościowych w księdze wieczystej nr ... ujęto działki ewidencyjne nr [...] o łącznej powierzchni ... ha, co do których jako właściciel figuruje K. G., natomiast z KW ... wydzielono działki ewidencyjne nr [...] (zapisane w wydzielonej księdze wieczystej nr ...), których właścicielem jest J. B. Wobec tego działki rolne F i I położone na spornych działkach ewidencyjnych zasadnie, w ocenie organu odwoławczego, zostały wykluczone z wniosku skarżącego o przyznanie płatności.

Odnosząc się natomiast do pozostałych działek rolnych użytkowanych przez skarżącego, Dyrektor M. Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa stwierdził, iż Kierownik Biura Powiatowego uwzględniając raport z czynności kontrolnych w zakresie kwalifikowalności powierzchni prawidłowo pomniejszył powierzchnie działek rolnych.

Jak dalej wyjaśniono różnica procentowa pomiędzy deklarowaną powierzchnią do przyznania jednolitej płatności obszarowej a powierzchnią stwierdzoną wynosi ... %, co zgodnie z art. 58 akapit trzeci rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009 skutkuje odmową przyznania wnioskowanej pomocy i nałożeniem sankcji.

Pismem z dnia ... lipca 2011 r. K. G. złożył skargę na decyzję Dyrektora M. Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w W. z dnia ... lipca 2011 r. kwestionując w niej m.in. prawo własności J. B. do spornych działek.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Oddziału ARiMR wniósł o jej oddalenie w pełni podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji z dnia ... lipca 2011 r.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Zgodnie z art. 1 § 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz.U. nr 153, poz. 1269 ) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), dalej – p.p.s.a., Wojewódzki Sąd Administracyjny rozpoznając skargę sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem i to na dzień wydania decyzji. Powyższe regulacje określają podstawową funkcję sądownictwa i toczącego się przed nim postępowania. Jest nią sprawowanie wymiaru sprawiedliwości poprzez działalność kontrolną nad wykonywaniem administracji publicznej.

W tym zakresie mieści się ocena, czy zaskarżona decyzja odpowiada prawu i czy postępowanie prowadzące do jej wydania nie jest obciążone wadami uzasadniającymi uchylenie rozstrzygnięcia.

W pierwszej kolejności należy wskazać, że stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Oznacza to, że dokonując oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji, Sąd ma prawo i obowiązek uwzględnić również te okoliczności, które wprawdzie nie zostały wskazane w skardze jako zarzut, ale które miały wpływ na tę ocenę.

Kierując się powyższymi przesłankami i badając zaskarżoną decyzję w granicach określonych przepisami powołanych wyżej ustaw, Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Na wstępie należy wyjaśnić, iż płatności bezpośrednie (w tym jednolita płatność obszarowa) przyznawana jest na zasadach i w trybie określonym w ustawie z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz.U. z 2008 r. nr 170 poz. 1051 ze zm.). W myśl art. 7 ust. 4 w/w ustawy wysokość płatności obszarowych w danym roku kalendarzowym ustala się jako iloczyn powierzchni kwalifikującej się do tych płatności i stawek płatności obszarowych na 1 ha tej powierzchni, po uwzględnieniu zmniejszeń lub wykluczeń wynikających ze stwierdzonych nieprawidłowości oraz niezgodności. W myśl natomiast art. 143b ust. 5 akapit pierwszy rozporządzenia Rady (WE) Nr 1782/2003 (Dz. Urz. UE L 270 z 21.10.2003 r. str. 1, z późn. zm.) do przyznania pomocy w ramach systemów jednolitych płatności obszarowych kwalifikują się działki rolne, które były utrzymywane w dobrej kulturze rolnej w dniu 30 czerwca 2003 r. oraz były utrzymywane zgodnie z normami w roku złożenia wniosku, jak również były użytkowane przez skarżącego w dniu 31 maja roku, w którym został złożony wniosek.

Na podstawie art. 61 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm. - powoływanej dalej jako "k.p.a.") postępowanie administracyjne wszczyna się na żądanie strony lub z urzędu. W sytuacji wszczęcia postępowania na wniosek strony, a taka sytuacja ma miejsce w rozpoznawanej sprawie, tylko i wyłącznie strona określa zakres skierowanego do organu żądania. Organ związany jest zakresem żądania strony zakreślonym we wniosku, jednocześnie jednak zobowiązany jest do ustalenia, czy strona spełnia przesłanki otrzymania płatności obszarowej. W przypadku braków we wniosku, organ administracji zobowiązany jest wezwać stronę do ich usunięcia, wyznaczając stronie na dokonanie tejże czynności określony termin. Zobowiązany jest również do wskazania skutków niedokonania czynności.

Jak wynika z akt administracyjnych rozpoznawanej sprawy wniosek złożony przez K. G. zawierał braki formalne, które pomimo prawidłowego wezwania (pismo ARiMR z dnia ...06.2010 r., k-... akt adm.) nie zostały przez wnioskodawcę usunięte.

W przedmiotowej sprawie w odniesieniu do deklaracji wszystkich działek ewidencyjnych i położonych na nich działek rolnych stwierdzono, po przeprowadzonych kontrolach administracyjnych, mających podstawę prawną w art. 30 ust. 1 pkt 1 ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego oraz w art. 26 ust. 1 i art. 32 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009 nieprawidłowości, które skutkowały wykluczeniem części działek z objęcia ich wnioskowaną płatnością.

W pierwszej kolejności zauważyć należy, iż działki oznaczone jako D (las), E (las), J (siedlisko) o łącznym areale ... ha nie spełniają definicji działki rolnej, którą jak zasadnie wyjaśnił organ I i II instancji jest zwarty obszar gruntu, na którym jeden rolnik prowadzi jedną grupę upraw, o powierzchni nie mniejszej niż 0,1 ha, co zasadnie skutkowało ich wykluczeniem z objęcia płatnościami bezpośrednimi. Z kolei działki rolne oznaczone jako F oraz I położone odpowiednio na działce ewidencyjnej nr ... i ... nie były przez wnioskodawcę użytkowane w roku 2010 r., co stanowi niezbędny warunek przyznania wnioskowanej płatności. O powyższym fakcie świadczy m.in. oświadczenie J. B. z dnia ... marca 2011 r. (k-... akt adm.), w którym przyznała, iż jest właścicielem i użytkownikiem działek o nr ... i ... oraz wyrok Sądu Rejonowego w S. z dnia 27 maja 2009 r., sygn. akt I C 268/08 potwierdzający wyłączną własność działek ... i ... J. B. Również sam skarżący pośrednio przyznaje się do nieużytkowania wskazanych działek, o czym świadczy jego deklaracja (zawarta na karcie ... verte akt sądowych) o zamiarze użytkowania tych działek w przyszłości.

Tym samym zadeklarowanie tych powierzchni we wniosku o przyznanie płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2010 jest naruszeniem art. 7 ust. 1 ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, co zasadnie podniósł organ odwoławczy w odpowiedzi na skargę.

Z kolei pozostawienie przez Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w S. pismem z dnia ... sierpnia 2010 r. (k-... akt adm.) bez rozpoznania wniosku skarżącego w części dotyczącej działek rolnych K i L spowodowane było nie usunięciem przez skarżącego braków formalnych, jakie zawierał wniosek o przyznanie płatności na rok 2010, a o które wzywany był m.in. wezwaniem z dnia ... czerwca 2010 r. (k-... akt adm.).

Odnosząc się do powyższego nie można, w ocenie Sądu, czynić zarzutu organom administracji naruszenia zasad przyznawania płatności bezpośrednich bowiem mając na względzie przepis art. 7 k.p.a. organy obu instancji prawidłowo ustaliły stan faktyczny sprawy i w oparciu o prawidłowo zebrany materiał dowodowy sprawy orzekły o odmowie przyznania wnioskowanych płatności bezpośrednich.

Podkreślić przy tym należy, iż wnioskodawcy znane były zasady pomocy finansowej w sprawach przyznania płatności bezpośrednich, o czym stanowi oświadczenie zawarte w sekcji IX ("oświadczenia i zobowiązania") wniosku, złożone przez samego wnioskodawcę.

Słusznie zatem organ dokonał wykluczenia z wniosku działek, w odniesieniu do których nie uzyskał wyjaśnień wnioskodawcy. Powierzchnia działek rolnych zadeklarowana do przyznania jednolitej płatności obszarowej na rok 2010 przez K. G. wynosiła ... ha. W wyniku przedmiotowego postępowania organ ustalił powierzchnię stwierdzoną na ... ha. Procentowa różnica pomiędzy obiema wskazanymi powierzchniami, liczona w odniesieniu do powierzchni stwierdzonej, wyniosła ... %.

W związku z powyższym, na podstawie art. 58 akapit trzeci rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1122/2009 z dnia 30 listopada 2009 r. odmówiono skarżącemu przyznania jednolitej płatności obszarowej na rok 2010, nakładając dodatkowo sankcje pieniężne trzyletnie. Wskazane przepisy stanowią o odmowie przyznania płatności i dodatkowo o zastosowaniu sankcji w wysokości przypadającej na różnicę między powierzchnią zadeklarowaną we wniosku a powierzchnią stwierdzoną. W przedmiotowej sprawie różnica procentowa, o której mowa wyżej wyniosła ... % zaś różnica pomiędzy obszarem zadeklarowanym stwierdzonym – ... ha. Jako, iż stawka płatności JPO na rok 2010 wynosi ... zł na 1 ha uprawy (na podstawie Rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 5 listopada 2010 r. w sprawie stawki jednolitej płatności obszarowej za 2010 r. (Dz. U. Nr 213, poz. 1402) kwota sankcji wyniosła ... złotych (iloczyn stawki i różnicy pomiędzy powierzchniami).

Reasumując - w ocenie Sądu - zaskarżona decyzja wydana została na podstawie przepisów prawa i zawiera - zgodnie z dyspozycją art.107 § 3 k.p.a. wyczerpujące uzasadnienie faktyczne i prawne, oparte na podstawie prawidłowo zebranego materiału dowodowego, który uzasadnia oceny i rozstrzygnięcia orzekającego w sprawie organu, zgodnie z zasadą swobodnej oceny dowodów wyrażoną w art. 80 k.p.a. Organy obu instancji zapewniły również stronie czynny udział w postępowaniu, a przed wydaniem decyzji umożliwiły wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań (art. 10 k.p.a.).

Z powyższych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, że zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem i na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.