Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt II SA/Kr 1061/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2014-10-06 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6189 Inne o symbolu podstawowym 618
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: art. 17 i art. 143
journal: Dz.U. 2012 poz 1015
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Waldemar Michaldo WSA Mariusz Kotulski WSA Agnieszka Nawara-Dubiel (spr.) Protokolant: Anna Balicka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 października 2014 r. sprawy ze skargi Z. P. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia 29 kwietnia 2014 r. nr [...] w przedmiocie wezwania do wydania nieruchomości skargę oddala.


UZASADNIENIE

Postanowieniem z dnia 14 marca 2014 r., znak [...] na podstawie art. 141 oraz art. 143 § 1 i 2 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. 2012 póz. 1015 z późn. zm.) Prezydent Miasta, działając jako organ egzekucyjny w postępowaniu egzekucyjnym obowiązków o charakterze niepieniężnym, prowadzonym na podstawie tytułu wykonawczego nr [...] z dnia 12 marca 2014 r. wobec zobowiązanego Z. P. wezwał zobowiązanego do wydania nieruchomości zabudowanej położonej w K., oznaczonej jako działka ewidencyjna nr [...] o pow. 0,0139 ha obręb [...] jednostka ewidencyjna [...], osobie reprezentującej Prezydenta Miasta, pod rygorem zastosowania środka egzekucyjnego w celu odebrania nieruchomości w dniu 7 kwietnia 2014r.ogodz. 8.00.

Uzasadniając to rozstrzygnięcie wskazano, że w dniu 10 maja 2012 r. Prezydent Miasta wydał decyzję Nr [...] znak: [...] o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej pn.: " Rozbudowa [...] oraz ulic: M., S., L., L., S. oraz C. wraz z budową odcinka ul. L. w K. (zadanie 2) o długości 200 m; rozbiórka, przebudowa oraz budowa infrastruktury technicznej, przebudowa oraz budowa ekranów akustycznych; rozbudowa infrastruktury tramwajowej wraz z siecią trakcyjną oraz przystankami dla komunikacji zbiorowej tramwajowej i autobusowej oraz rozbiórka istniejącej zabudowy kolidującej z rozbudowywanym układem drogowym", uchylonej przez Wojewodę [...] w części dotyczącej przebudowy sieci trakcyjnej tramwajowej, na odcinkach nieobjętych zakresem decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, tj. od początku przebudowy sieci trakcyjnej w km 0 + 018,50 al. [...] do granicy terenu objętego decyzją o środowiskowych uwarunkowaniach oraz do granicy terenu objętego zakresem decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach do końca zakresu przebudowy sieci trakcyjnej w km 0 + 478,00 al. [...] i w tym zakresie odmawiającej udzielenia zezwolenia na realizację inwestycji drogowej, a w pozostałym zakresie utrzymanej w mocy decyzją z dnia 08 kwietnia 2013 znak [...] zobowiązującej m.in. do niezwłocznego wydania nieruchomości .

Zgodnie z zapisami pkt 2 decyzji, ww. działka z mocy prawa jest własnością Gminy Miejskiej.

Mając na uwadze powyższe wierzyciel, pismem Nr [...] z dnia 23 stycznia 2014 roku wezwał Z. P. do wydania przedmiotowej nieruchomości do dnia 21 lutego 2014 r.

W związku z bezskutecznym upływem wyznaczonego terminu wydania nieruchomości, w dniu 24 lutego 2014 r. wierzyciel skierował do zobowiązanego Z. P. upomnienie - wezwanie do wydania nieruchomości w terminie 14 dni od dnia doręczenia ww. upomnienia tj. do dnia 11 marca 2014 r. W związku z bezskutecznym upływem wyznaczonego terminu wydania nieruchomości wierzyciel w dniu 12 marca 2014 r. wystawił tytuł wykonawczy Nr [...] i skierował go do Organu Egzekucyjnego w celu prowadzenia egzekucji o charakterze niepieniężnym.

W dalszej części uzasadnienia powołano art. 1a pkt 12b ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (zwanej dalej "ustawą"), zgodnie z którym przez środek egzekucyjny w postępowaniu egzekucyjnym dotyczącym obowiązków o charakterze niepieniężnym rozumie się:

- grzywnę w celu przymuszenia,

- wykonanie zastępcze,

- odebranie rzeczy ruchomej,

- odebranie nieruchomości, opróżnienie lokali i innych pomieszczeń,

- przymus bezpośredni.

Zgodnie z zasadą wyrażoną w art. 7 § 2 ustawy organ egzekucyjny stosuje środki egzekucyjne, które prowadzą bezpośrednio do wykonania obowiązku, a spośród kilku takich środków - środki najmniej uciążliwe dla zobowiązanego.

Przytoczono dalej treść art. 141, art. 142, art. 143 § 1, art.144, art. 145, art. 146 ustawy prawo o postępowaniu egzekucyjnym w administracji i wskazano, że w przypadku, gdy obowiązek określony w tytule wykonawczym nie zostanie wykonany dobrowolnie, wyznaczony przez organ egzekucyjny egzekutor w dniu 7 kwietnia 2014 r. o godz. 8.00 przystąpi do przymusowego wykonania obowiązku poprzez zastosowanie środka egzekucyjnego w celu odebrania nieruchomości. Wskazano, że tytuł wykonawczy doręczany jest Skarżącemu w załączeniu do przedmiotowego postanowienia.

Powyższe postanowienie zaskarżył zażaleniem Z. P., zarzucając mu

1) nieistnienie obowiązku, a na wypadek stwierdzenia jego istnienia - brak jego

wymagalności:

2) brak dołączenia upomnienia.

Na podstawie tych zarzutów wniesiono o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości oraz o wstrzymanie wszelkich dalszych czynności egzekucyjnych, w tym wszczęcia postępowania egzekucyjnego, do czasu rozpatrzenia zażalenia, na zasadzie art. 17 § 2 u.p. e. a.

Wskazując na brak przesłanek wszczęcia i prowadzenia egzekucji autor zażalenia wskazał, że przyjmuje się w orzecznictwie, w uzasadnieniach orzeczeń - wydanych na gruncie stanów faktycznych, gdzie obowiązani kwestionują postanowienie o wezwaniu do opróżnienia lokalu - iż postanowienie o wezwaniu do wykonania obowiązku pod rygorem zastosowania środka egzekucyjnego podlega zaskarżeniu zażaleniem z przyczyn przewidzianych w art. 33 i 34 u. p. e. a. (wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 6 maja 2009 r. II SA/Wa 5/2009, LexPolonica, nr 2330563, wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 6 maja 2009 r. II SA/Wa 6/2009, LexPolonica, nr 2330564).

Skarżący zwrócił uwagę, że w niniejszej sprawie poważne wątpliwości budzi zarówno istnienie obowiązku, jak i jego wymagalność. Skarżący konsekwentnie podtrzymuje stanowisko, iż decyzja o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej dotknięta jest licznymi wadami formalnymi i merytorycznymi, powodującymi jej nieważność z mocy prawa, a ewentualnie kwalifikującymi ją do uchylenia. Legalność decyzji w dalszym ciągu podlega kontroli sądowej i jest jej przedmiotem. W tym kontekście mówienie o istnieniu obowiązku, do wykonania którego organ wezwał skarżącego jest głęboko przedwczesne.

Po drugie, nawet gdyby przyjąć, że obowiązek wydania nieruchomości by istniał, to i tak poważne wątpliwości budzi jego wymagalność. Przede wszystkim, wątpliwości budzi każda z podstaw egzekwowania obowiązku wynikającego z decyzji - tj. zarówno rygor natychmiastowej wykonalności, jak i walor jej ostateczności. Postanowienie w przedmiocie rygoru natychmiastowej wykonalności zostało zaskarżone przez mieszkańców dwutorowo: w drodze środków zaskarżenia w postępowaniu sądowoadministracyjnym oraz wniosku o stwierdzenie nieważności. Tym samym, wzywanie do wykonania obowiązku, którego wymagalność jest kwestionowana i budzi poważne wątpliwości również jest głęboko przedwczesne. Co więcej, skarżący kwestionuje zasadność oraz legalność rygoru natychmiastowej wykonalności, który został nadany decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej. Tym samym, bez prawomocnego rozstrzygnięcia w przedmiocie zarówno samej decyzji, jak i rygoru natychmiastowej wykonalności, nie sposób definitywnie ustalić, czy kwestionowany obowiązek jest wymagalny, czy nie.

Ponadto, skoro dopuszczalne jest wniesienie zażalenia, które można oprzeć na podstawach wymienionych w art. 33 u. p. e. a., to również za brak formalny i merytoryczny należy uznać brak nadesłania skarżącemu upomnienia (art. 33 § 1 p. 7 u. p. e. a.), którego skarżący nie otrzymał w należytej formie oraz o stosownej treści.

Dodać również należy, iż skarżący w dalszym ciągu oczekuje na ustalenie odszkodowania i wypłatę zaliczki, co jest przesłanką wszczęcia i prowadzenia egzekucji. Ponadto w odwołaniu podniesiono, że stosownie do art. 17 § 2 u. p. e. a., wniesienie zażalenia nie wstrzymuje postępowania egzekucyjnego. Organ egzekucyjny lub organ odwoławczy może jednak w uzasadnionych przypadkach wstrzymać postępowanie egzekucyjne do czasu rozpatrzenia zażalenia. W niniejszej sprawie zachodzi uzasadniony przypadek, albowiem mamy do czynienia ze szczególnie dolegliwą formą wywłaszczenia na zasadach określonych w Specustawie.

Nie ulega wątpliwości, iż wywłaszczenie na mocy Specustawy drogowej jest wywłaszczeniem w sensie konstytucyjnym. Powyższe oznacza, że podjęcie jakichkolwiek czynności w zakresie egzekucji - w sytuacji, gdy nie jest definitywnie rozstrzygnięta kwestia wywłaszczenia oraz nie zostało wypłacone odszkodowanie, ani nawet zaliczka na jego poczet godzi w konstytucyjną zasadę słuszności odszkodowania i prawo własności jako prawo człowieka.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] postanowieniem z dnia 29 kwietnia 2014 r., znak [...] działając na podstawie art. 18, art. 143 § 1 i 2 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w oraz art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 k.p.a. utrzymało zaskarżone postanowienie w mocy.

Uzasadniając postanowienie wskazano, że zgodnie z art. 143 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji egzekutor przystępując do czynności egzekucyjnych doręcza zobowiązanemu postanowienie organu egzekucyjnego o wezwaniu do wykonania obowiązku wydania nieruchomości albo opróżnienia lokalu określonego w tytule wykonawczym z zagrożeniem, że w razie niewykonania obowiązku zostanie zastosowany środek egzekucyjny w celu odebrania nieruchomości lub opróżnienia lokalu. Stosownie do § 2 tego artykułu zobowiązanemu służy prawo zgłoszenia Zarzutów i wniesienia zażalenia w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego (art. 33 i 34) oraz prawo wniesienia Zażalenia na postanowienie w sprawie zastosowania środka egzekucyjnego.

W badanej sprawie postanowieniem z dnia 14 marca 2014 r., znak [...] działający z upoważnienia Prezydenta Miasta - Kierownik Oddziału Egzekucji Administracyjnej w Biurze Skarbnika Urzędu Miasta wezwał Zobowiązanego - Pana Z. P. - do wydania nieruchomości zabudowanej położonej w K., oznaczonej jako działka ewidencyjna nr [...] o pow. 0,0139 ha, obręb [...], jednostka ewidencyjna [...], osobie reprezentującej Prezydenta Miasta, pod rygorem zastosowania środka egzekucyjnego w celu odebrania nieruchomości.

Zaskarżone zażaleniem postanowienie wydane zostało w oparciu o art. 143 § 1 pkt 2 powołanej wyżej ustawy. Stosownie do § 2 tego artykułu zobowiązanemu śluzy prawo zgłoszenia zarzutów i wniesienia Zażalenia w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego (art. 33 i 34) oraz prawo wniesienia zażalenia na postanowienie w sprawie zastosowania środka egzekucyjnego.

Środkiem egzekucyjnym w postępowaniu egzekucyjnym dotyczącym obowiązków o charakterze niepieniężnym (a z takim mamy do czynienia w niniejszej sprawie) jest rn.in. odebranie nieruchomości, opróżnienie lokali i innych pomieszczeń (art. la pkt 12 lit. b tiret czwarte u.p.e.a.). Środek ten realizowany jest natomiast w drodze czynności egzekucyjnych, a więc czynności faktycznych o charakterze wykonawczym, które z kolei mogą być kwestionowane przez zobowiązanego w drodze skargi na czynności egzekucyjne przewidzianej w art. 54 § 1 u.p.e.a. Istotne jest przy tym to, że samo odebranie nieruchomości nie wymaga wydania w tym przedmiocie odrębnego postanowienia i nie jest potwierdzane, czy też zatwierdzane ex, post takim aktem. Po upływie terminu wyznaczonego w postanowieniu wzywającym do wykonania obowiązku egzekutor, jak wynika z art. 144 i 145 powołanej ustawy, przystępuje bowiem już do czynności egzekucyjnych zmierzających do odebrania nieruchomości.

Skoro zatem po wydaniu postanowienia wzywającego do dobrowolnego wydania nieruchomości pod rygorem zastosowania środka egzekucyjnego, czynności organu egzekucyjnego lub egzekutora zmierzające do zastosowania tego środka (czynności egzekucyjne) ani sama jego realizacja nie wymagają formy postanowienia, to nie budzi wątpliwości, że postanowieniem, o którym mowa w art. 143 § 2 u.p.e.a., a więc postanowieniem "w sprawie zastosowania środka egzekucyjnego", od którego przysługuje zażalenie, jest ww. postanowienie wzywające do wydania nieruchomości. Jak bowiem przyjmuje się w orzecznictwie, gdyby przyjąć odmienną interpretacją tego przepisu, byłby on przepisem martwym z powodu braku takiego postanowienia w toku całego postępowania egzekucyjnego (por. wyrok NSA z dnia 28 czerwca 2012 r., sygn. akt I OSK 215/12)

W tym miejscu należy podkreślić, iż w postępowaniu egzekucyjnym w administracji przyjęta jest zasada subsydiarności środków zaskarżenia czynności organu egzekucyjnego. Oznacza to, że środki zaskarżenia mogą być rozpatrywane przy konkretnych, wskazanych w ustawie czynnościach egzekucyjnych (np. zarzuty, wyłączenie spod egzekucji, skarga na czynności egzekucyjne, czy zażalenie na postanowienie wzywające do wykonania obowiązku). Niedopuszczalne jest zatem rozpatrywanie w postępowaniu zażaleniowym na postanowienie wzywające do wykonania obowiązku, zarzutów w sprawie prowadzenia egzekucji - a zatem nie można zgodzić się z twierdzeniem pełnomocnika Zobowiązanego, jakoby kwestionowane postanowienie organu podlegało zaskarżeniu zażaleniem z przyczyn przewidzianych w art. 33 i 34 u.p.e.a. (albowiem stanowią one podstawą zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym - złożonych przez Zobowiązanego i rozpatrywanych w odrębnym postępowaniu przez organ egzekucyjny).

Z art. 143 § 1 u.p.e.a. wynika, iż warunkiem koniecznym do wydania przez organ egzekucyjny postanowienia wzywającego do wykonania obowiązku wydania nieruchomości jest doręczenie zobowiązanemu odpisu tytułu wykonawczego. Postanowienie wzywające do wykonania obowiązku wydania nieruchomości, prócz elementów wymienionych w art. 124 k.p.a., musi zawierać:

1) wezwanie do wykonania obowiązku wydania nieruchomości;

2) zagrożenie, że w razie niewykonania obowiązku zostanie zastosowany środek egzekucyjny w celu odebrania nieruchomości lub opróżnienia lokalu (pomieszczenia).

W przedmiotowej sprawie powyższe wymogi zostały spełnione.

Wobec powyższego Kolegium uznało, że w sprawie brak jest podstaw do kwestionowania podjętego postanowienia, wzywającego do wykonania obowiązku wydania nieruchomości.

Odnosząc się do wniosku o wstrzymanie czynności egzekucyjnych na zasadzie art. 17 § 2 u.p.e.a. należy wskazać, że ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji nie zna instytucji "wstrzymania czynności egzekucyjnych" w nim podejmowanych na wniosek zobowiązanego. Wprawdzie w myśl art. 17 § 2 in fine u.p.e.a. organ odwoławczy może w uzasadnionych przypadkach wstrzymać to postępowanie do czasu rozpatrzenia zażalenia, jednakże jest to jedynie uprawnienie organu, które może być realizowane - w ramach uznania administracyjnego - przed rozpoznaniem zażalenia i tylko do czasu jego rozpoznania, a nie przy podejmowaniu samego rozstrzygnięcia w sprawie zażalenia.

Postanowienie to zaskarżył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie Z. P., zarzucając mu

1) Naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 17 § 1 w zw. z art. 143 §2 u. p. e. a. poprzez błędne przyjęcie, iż przy rozpoznawaniu zażalenia na postanowienie w przedmiocie wezwania dłużnika do wykonania obowiązku nie dopuszczalne badanie zaskarżonego postanowienia przez pryzmat przyczyn i przesłanek określonych w art. 33 i 34 u. p. e. a.

2) Naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 7,77 i 80 k. p. a., które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy poprzez brak zbadania wszystkich okoliczności sprawy oraz brak dokonania należytej kontroli kwestionowanego postanowienia, jak również brak odniesienia się o wszystkich zarzutów stawianych zaskarżonemu postanowieniu.

Na podstawie tych zarzutów skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości oraz zwrot kosztów postępowania wg norm przepisanych.

W uzasadnieniu skargi wskazano, że jakkolwiek Samorządowe Kolegium Odwoławcze słusznie przyjęło, że kwestionowane postanowienie o wezwaniu do wykonania obowiązku jest zaskarżalne, powołując przy tym najbardziej aktualne orzecznictwo, to nie sposób zgodzić się z tezą, że nie można w zażaleniu podnosić okoliczności określonych w art. 33 i 34 u. p. e. a. Stanowisko takie stoi w oczywistej sprzeczności z literalnym brzmieniem art. 143 § 2 u. p. e. a., zgodnie z którym obowiązanemu przysługują zarzuty i zażalenie (art. 33 i 34 u. p. e. a.) na postanowienie w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego.

Wyrażony przez organ odwoławczy pogląd sprzeczny jest również z orzecznictwem. Zważyć również należy, iż orzecznictwo przewiduje dopuszczalność wniesienia zażalenia na postanowienie o wezwaniu do wykonania obowiązku (Wyrok NSA z dnia 13 kwietnia 2012 r., I OSK 174/12, LEX nr 1264500 z glosą aprobującą D. Mróz - Krysty, LEX/el. 2013 nr 183117, wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 6 maja 2009 r. II SA/Wa 5/2009, LexPolonica, nr 2330563, wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 6 maja 2009 r. H SA/Wa 6/2009, LexPołonica, nr 2330564). W uzasadnieniach wskazanych orzeczeń WSA — wydanych na gruncie stanów faktycznych, gdzie obowiązani kwestionują postanowienie o wezwaniu do opróżnienia lokalu - Wojewódzki Sąd Administracyjny akcentuje, iż postanowienie o wezwaniu do wykonania obowiązku od rygorem zastosowania środka egzekucyjnego podlega zaskarżeniu zażaleniem z przyczyn przewidzianych w art. 33 i 34 u. p. e. a.

Ze stanowiska organu odwoławczego -sprzecznego z powołanym orzecznictwem -wynikają dalsze konsekwencje. W szczególności, jest to zaniechanie gruntownego zbadania treści i legalności zaskarżonego postanowienia i braku jego oceny przez pryzmat przesłanek określonych w art. 33 i 34 u. p. e. a.

W tym kontekście, brak zbadania treści zaskarżonego postanowienia w kontekście tych przesłanek stanowi niedopuszczalne zaniechanie, które kłóci się z istotą kontroli dokonywanej przez organ odwoławczy.

Z powyższego wynika, że zaskarżone postanowienie narusza prawo i jako takie ostać się nie może.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] wniosło o jej oddalenie, w całości podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje.

Przepis art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269) stanowi, iż sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

W świetle powołanego przepisu ustawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną lub postanowienie z punktu widzenia ich zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tej decyzji. Zgodnie z treścią art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.) - dalej określanej jako "p.p.s.a." - sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie, nie będąc przy tym związanym granicami skargi (art. 134 p.p.s.a.).

Dokonawszy w niniejszej sprawie kontroli zaskarżonego postanowienia pod kątem tak określonych kryteriów, Wojewódzki Sąd Administracyjny doszedł do wniosku, że postanowienie to odpowiada prawu, a zarzuty skargi nie mogą odnieść skutku. Zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie organu I Instancji są prawidłowe i nie naruszają przepisów prawa. Sąd podziela wszystkie poglądy wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia, a ich powtarzanie uznaje za zbędne.

W szczególności wskazać należy, ze tytuł wykonawczy został sporządzony na podstawie istniejącej i ostatecznej decyzji, a obowiązek w niej orzeczony nie został uchylony, nie przedawnił się i nie wygasł. Dodać należy, że w dniu 4 marca 2014r. Wojewódzki Sad Administracyjny w Krakowie w sprawie o sygn. II SA/Kr 739/13 oddalił skargę Z. P. na decyzje Wojewody [...] z dnia 8 kwietnia 2013r. w przedmiocie zezwolenia na realizacje inwestycji drogowej.

Szczegółowego odniesienia się wymaga natomiast zarzut skargi, w którym wyrażony został pogląd, że przy rozpoznawaniu zażalenia na postanowienie w przedmiocie wezwania dłużnika do wykonania obowiązku dopuszczalne jest badanie zaskarżonego postanowienia przez pryzmat przyczyn i przesłanek określonych w art. 33 i 34 u. p. e. a. Pogląd ten doprowadził Skarżącego do sformułowania zarzutów dotyczących zarówno naruszenia przepisów proceduralnych jak i przepisów prawa materialnego.

Stanowiska tego Sąd nie podziela.

Zgodnie z art. 143 § 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. 2012 póz. 1015 z późn. zm.) – dalej: u.p.e.a., egzekutor przystępując do czynności egzekucyjnych doręcza zobowiązanemu: odpis tytułu wykonawczego zgodnie z art. 32 oraz postanowienie organu egzekucyjnego o wezwaniu do wykonania obowiązku wydania nieruchomości albo opróżnienia lokalu (pomieszczenia) określonego w tytule wykonawczym, z zagrożeniem, że w razie niewykonania obowiązku zostanie zastosowany środek egzekucyjny w celu odebrania nieruchomości lub opróżnienia lokalu (pomieszczenia). Zgodnie z § 2 tego przepisu zobowiązanemu służy prawo zgłoszenia zarzutów i wniesienia zażalenia w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego (art. 33 i 34) oraz prawo wniesienia zażalenia na postanowienie w sprawie zastosowania środka egzekucyjnego. Tym samym zgodnie z art. 143 § 2 u.p.e.a. zobowiązanemu służy prawo zgłoszenia zarzutów i wniesienia zażalenia w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego (art. 33 i 34) oraz prawo wniesienia zażalenia na postanowienie w sprawie zastosowania środka egzekucyjnego. Dodać też należy, że art. 17 § 1 u.p.e.a. stanowi, że o ile przepisy niniejszej ustawy nie stanowią inaczej, rozstrzygnięcie i zajmowane przez organ egzekucyjny lub wierzyciela stanowisko w sprawach dotyczących postępowania egzekucyjnego następuje w formie postanowienia. Na postanowienie to służy zażalenie, jeżeli niniejsza ustawa lub Kodeks postępowania administracyjnego tak stanowi.

Przedmiotem pewnych kontrowersji orzeczniczych była kwestia, czy na postanowienie w przedmiocie wezwania do wykonania obowiązku wydania nieruchomości albo opróżnienia lokalu (pomieszczenia) przysługuje zażalenie, w tym znaczeniu, że rozważano czy postanowienie to jest postanowieniem "w sprawie zastosowania środka egzekucyjnego", a tym samym czy jest to postanowienie zaskarżalne. Kwestia ta w chwili obecnej wydaje się być już definitywnie przesądzona w ten sposób, że zażalenie na postanowienie to przysługuje, gdyż w przypadku egzekucji zmierzającej do wydania nieruchomości oraz opróżnienia lokali i pomieszczeń procedura egzekucyjna nie przewiduje już żadnych dalszych postanowień "w sprawie zastosowania środka egzekucyjnego" a tylko podjęcie czynności egzekucyjnych- czynności faktycznych. Niniejsza sprawa jest dowodem, że stanowisko to jest ugruntowane, gdyż zażalenie zostało merytorycznie rozpoznane przez organ II Instancji.

Naczelny Sąd Administracyjny wypowiedział się również (w wyroku z dnia 28 czerwca 2012 r. sygn. I OSK 215/12), że nie istnieją żadne przeszkody do uznania dopuszczalności zarówno zgłoszenia zarzutów w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego, jak i wniesienia zażalenia na postanowienie o zastosowaniu środka egzekucyjnego, w jednym piśmie, złożonym organowi egzekucyjnemu przez zobowiązanego po otrzymaniu przez niego postanowienia.

Jednakże podkreślić należy, że zgłoszenie zarzutów oraz wniesienie zażalenia na postanowienie w sprawie zastosowania środka egzekucyjnego, to dwa odrębne środki prawne przysługujące zobowiązanemu i tym samym brak jest podstaw prawnych do przyjęcia stanowiska skarżącego.

W niniejszej sprawie – jak wynika z akt administracyjnych - w dniu 25 marca 2014r. skarżący złożył pismo zatytułowane "zarzuty obowiązanego w postępowaniu egzekucyjnym w administracji", gdzie kwestionował zarówno brak wymagalności obowiązku stwierdzonego tytułem wykonawczym jak i wady tytułu wykonawczego polegające między innymi na braku doręczenia upomnienia. (k. 31-35 akt administracyjnych). W dniu 4 kwietnia 2014r. Prezydent Miasta wydał postanowienie o uznaniu wniesionego zarzutu za nieuzasadniony (k. 54 akt adm.). Postanowienie to podlega osobnemu zażaleniu do SKO, a na postanowienie organu II Instancji służy skarga do sądu administracyjnego. Niezależnie zatem od rozważań teoretycznych co do możliwości czy też konieczności badania zaskarżonego postanowienia w kontekście zarzutów egzekucyjnych z art. 33 i 34 u.p.e.a., to w niniejszej sprawie kwestie te zostały już rozstrzygnięte w postanowieniu organu I Instancji z dnia 4 kwietnia 2014r. Dalsze ewentualne korzystanie ze środków zaskarżenia przez Skarżącego nie wynika już z akt administracyjnych, dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy nie ma to jednak znaczenia.

Na marginesie tylko można wskazać, że gdyby przyjąć koncepcję skarżącego, że w ramach kontroli instancyjnej, jak i w konsekwencji sądowoadministracyjnej, postanowienia "w sprawie zastosowania środka egzekucyjnego" tj. wezwanie do wydania nieruchomości konieczne jest badanie kwestii, które związane są z rozpatrywaniem zarzutów egzekucyjnych – to należałoby się zgodzić na to, że zarzuty przeciwegzekucyjne zostaną potencjalnie rozpatrzone dwa razy: zarówno przez organ II instancji jak i przez sąd administracyjny. Byłaby to sytuacja niedopuszczalna z punktu widzenia zakazu orzekania dwa razy w tej samej sprawie.

Ostatecznie stwierdzić należy, że skarga nie zawiera uzasadnionych podstaw, a w sprawie brak jest uchybień mogących powodować uchylenie zaskarżonego aktu z innych powodów.

Dlatego na podstawie art. 151 ppsa skargę należało oddalić.