Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt III SA/Wa 3346/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2017-09-19 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 59 par 2, art. 64 par 1 pkt 4 i par 6,
journal: Dz.U. 2016 poz 599
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - tekst jednolity
article: art. 151
journal: Dz.U. 2017 poz 1369
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca sędzia WSA Agnieszka Olesińska (sprawozdawca), Sędziowie sędzia WSA Artur Kuś, sędzia WSA Aneta Trochim-Tuchorska, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 19 września 2017 r. sprawy ze skargi R. Sp. z o.o. z siedzibą w W. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] sierpnia 2016 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania egzekucyjnego oddala skargę


UZASADNIENIE

Naczelnik [...] [...] Urzędu Skarbowego w [...] prowadził postępowanie egzekucyjne wobec majątku R. Sp. z o.o. z siedzibą w W. (dalej jako Skarżąca, Spółka) na podstawie własnych tytułów wykonawczych z dnia [...]03.2016 r. od nr [...] do nr [...], obejmujących należności z tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych za okres od września do listopada 2015 r. w łącznej kwocie należności głównej 644.00 zł. plus należne odsetki za zwłokę. Odpisy ww. tytułów wykonawczych doręczono Spółce w dniu 29.03.2016r.

Celem realizacji należności dochodzonych na podstawie ww. tytułów wykonawczych, Naczelnik [...] [...] Urzędu Skarbowego w [...] działając jako organ egzekucyjny na podstawie art. 80 § 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j. Dz. U. z 2016 r. poz. 599), wystosował zawiadomienia o zajęciu wierzytelności z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego:

• z dnia [...]03.2016 r. nr [...] skierowane do centrali A. B. S.A., doręczone dłużnikowi w dniu 23.03.2016 r., natomiast Spółce w dniu 29.03.2016 r. Bank pismem z dnia 01.04.2016 r. poinformował, że na rachunku brak jest wystarczających środków do przekazania zajętej kwoty,

• z dnia [...]03.2016 r. nr [....] skierowane do B. [...] S.A.. doręczone dłużnikowi w dniu 25.03.2016 r. zaś Spółce w dniu 29.03.2016 r. Bank pismem z dnia 29.03.2016 r. poinformował o braku środków pieniężnych na rachunku Spółki.

Postanowieniem z dnia [...].06.2016 r. Naczelnik [...] [...] Urzędu Skarbowego w [...] umorzył postępowanie egzekucyjne prowadzone wobec majątku Skarżącej na podstawie tytułów wykonawczych z dnia [...]03.2016 r. od nr [...] do nr [...]. W uzasadnieniu postanowienia organ egzekucyjny powołując się na działania podejmowane w toku prowadzonego na podstawie powyższych tytułów wykonawczych postępowania egzekucyjnego oraz działania podejmowane w trybie art. 36 ustawy egzekucyjnej w toku postępowań egzekucyjnych prowadzonych na podstawie innych tytułów wykonawczych, stwierdził, że nie przyniosły one wymiernych efektów. Wskazał, że po przeprowadzeniu analizy wskazanych w toku postępowań egzekucyjnych prowadzonych na podstawie innych tytułów wykonawczych wierzytelności spółki należnych od dwóch dłużników: E. H. Sp. z o.o. oraz J. T. LTD, stwierdzono, iż są to wierzytelności trudne bądź niemożliwe do odzyskania. Wskazał także przesłanki uzasadniające brak celowości dalszego prowadzenia postępowania egzekucyjnego z uwagi na to, iż w jego toku nie uda się efektywnie zastosować żadnego środka wymienionego przez ustawodawcę w art. 1a pkt 12 u.p.e.a. i tym samym nie uzyska się kwoty przewyższającej wydatki egzekucyjne.

Pismem z dnia 12.07.2016 r. pełnomocnik Skarżącej złożył zażalenie na powyższe postanowienie Naczelnika [...] [...] Urzędu Skarbowego w [...] z dnia [...].06.2016 r. wnosząc o jego uchylenie w całości z uwagi na istnienie majątku po stronie Spółki, który znacznie przewyższa wydatki egzekucyjne, zarzucając zaskarżonemu postanowieniu:

• naruszenie przepisu art. 59 § 2 w zw. z art. 64b ustawy o egzekucji poprzez umorzenie postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułów wykonawczych, w sytuacji gdy w ramach prowadzonego postępowania egzekucyjnego nie zachodzi okoliczność wskazana w art. 59 § 2 ustawy o egzekucji, tj. spółka posiada majątek w postaci wierzytelności pieniężnej względem spółki J. T. LTD z siedzibą w Wielkiej Brytanii, która znacznie przekracza wydatki egzekucyjne, w konsekwencji nie można przyjąć, że R. B. nie posiada majątku, który przewyższa wydatki egzekucyjne;

• naruszenie przepisu art. 18 ustawy o egzekucji w zw. z art. 7, 77 oraz 80 KPA poprzez arbitralne stwierdzenie, że w przedmiotowej sprawie zachodzi okoliczność wskazana w art. 59 § 2 ustawy o egzekucji, tj. majątek Spółki nie wystarcza na pokrycie wydatków egzekucyjnych podczas, gdy w związku z wydaniem Postanowienia Naczelnik nie zebrał w sposób wyczerpujący materiału dowodowego w sprawie, bez przeprowadzenia jakichkolwiek czynności egzekucyjnych. Naczelnik uznał, że wierzytelność przysługująca Spółce względem spółki J. T. LTD z siedzibą w Wielkiej Brytanii nie zostanie wyegzekwowana; ponadto Naczelnik nie przeprowadził jakiejkolwiek symulacji wydatków egzekucyjnych względem posiadanego przez Spółkę składnika majątkowego w postaci wierzytelności względem J. T. LTD;

• naruszenie art. 6, art. 7 § 2, art. 26 w zw. z art. 89 ustawy o egzekucji poprzez przyjęcie, że w ramach postępowania egzekucyjnego Naczelnik nie jest uprawniony do prowadzenia egzekucji administracyjnej w sytuacji, gdy Spółka nie podejmuje czynności sądowych mających za zadanie wyegzekwowania wierzytelności pieniężnej względem kontrahenta, podczas gdy przepisy ustawy o egzekucji wprost wskazują jako środek egzekucyjny, w przypadku należności pieniężnych, egzekucję z innych wierzytelności przysługujących Spółce.

Dyrektor Izby Skarbowej w [...] postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2016 r. utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu wskazał na fakultatywny charakter przepisu art. 59 § 2 ustawy. egzekucyjnej. Zaznaczył, iż umorzenie postępowania egzekucyjnego dotyczące należności pieniężnej w sytuacji, gdy postępowanie to nie doprowadzi do uzyskania kwoty przewyższającej koszty jego prowadzenia, następuje wedle uznania organów egzekucyjnych, które winny kierować się względami celowościowymi. Organ egzekucyjny ma zatem prawo umorzenia postępowania gdy zaistnieje opisana wyżej przesłanka, nie ciąży na nim jednak w tym zakresie żaden obowiązek. Powołał się na wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 10.06.2014 r. sygn. akt I SA/GI 1187/13.

Organ zauważył, iż w przedmiotowej sprawie Naczelnik [...] [...] Urzędu Skarbowego w [...] wydał w dniu [...]06.2016 r. postanowienie nr [...], którym na podstawie art. 59 § 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji umorzył postępowanie egzekucyjne prowadzone wobec majątku Skarżącej, wskazując w uzasadnieniu. że w toku prowadzonego postępowania egzekucyjnego na podstawie ww. tytułów wykonawczych, nie uda się efektywnie zastosować żadnego środka wymienionego przez ustawodawcę w art. 1a pkt 12 u.p.e.a., natomiast w związku z udowodnieniem tego faktu oczywistym jest, że uzyskanie w tym postępowaniu jakichkolwiek środków pieniężnych pozwalających zaspokoić kolejne wydatki egzekucyjne związane chociażby z wystawieniem korespondencji nie jest możliwe.

Dyrektor Izby Skarbowej w [...] stwierdził, że w postępowaniu prowadzonym na podstawie ww. tytułów wykonawczych, nie uzyska się kwoty przewyższającej wydatki egzekucyjne. Organ egzekucyjny w prowadzonym postępowaniu egzekucyjnym podjął kompleksowe działania mające na celu ustalenie powyższego faktu. W trakcie prowadzonego postępowania egzekucyjnego na podstawie ww. tytułów wykonawczych doszło do skutecznego zajęcia rachunków bankowych w B. [...] S.A. oraz A. B. S.A. (banki poinformowały o braku środków na pokrycie zajęć). W celu ustalenia majątku Zobowiązanej Spółki, organ egzekucyjny dokonał analizy informacji uzyskanych w trybie art. 36 ustawy egzekucyjnej w toku postępowań egzekucyjnych prowadzonych na podstawie innych tytułów wykonawczych, w wyniku skierowania zapytań do Ministerstwa Spraw Wewnętrznych Departament Ewidencji Państwowych, Ministerstwa Sprawiedliwości Departament Informatyzacji i Rejestrów Sądowych Centralna Informacja o Zastawach Rejestrowych. Krajowego Rejestru Sądowego oraz Ksiąg Wieczystych. Powyższa analiza nie przyniosła żadnych wymiernych efektów. Organ odwoławczy wskazał, iż ponadto na skutek wystąpienia do Skarżącej oraz do E. P. (prokurenta Spółki) o wyjawienie majątku Zobowiązanej Spółki, uzyskano informacje, że Spółka nie posiada środków trwałych i wartości niematerialnych i prawnych składników majątku, jak również nieruchomości i hipotek. Posiada rachunki w B. [...] S.A., które na dzień 29.02.2016 r. wykazują saldo debetowe w wysokości 1.918,43 zł. W kasie Spółki na koniec lutego 2016 r. znajdowało się 6,95 zł. Spółka nie posiada zapasów, natomiast w zobowiązaniach wykazuje pożyczkę w wysokości 20.000.00 zł. Wykazuje także nierozliczone należności i zobowiązania publicznoprawne z Urzędem Skarbowym i ZUS. Ponadto posiada dwóch dłużników: J. T. i E. H. - w 2015 r. sporządzono odpis aktualizacyjny na kwotę 297.250.00 zł z tytułu not obciążeniowych wystawionych na ww. dłużników. Spółka oświadczyła także, że posiada utworzoną rezerwę na decyzję Urzędu Skarbowego w wysokości 10.724.907,02 zł. Na skutek wystąpienia do Pani E. P. (prokurenta Spółki) o udzielenie informacji, czy Skarżąca posiada jakiekolwiek ruchomości, papiery wartościowe bądź gotówkę oraz wyjaśnienie oświadczenia Spółki o rezerwie na decyzję Urzędu Skarbowego w wysokości 10.724.907,02 zł., uzyskano informacje, z których wynika, że Spółka nie posiada ruchomości ani papierów wartościowych,. Organ zauważył, iż w kontekście wyjaśnienia rezerwy utworzonej na decyzje Spółka załączyła kopie polecenia księgowania dwóch decyzji Izby Skarbowej wraz z kopiami pism wskazujących kwoty zaległości oraz oświadczyła, iż na koniec lutego 2016 r. wykazuje kapitał ujemny w kwocie minus 10.769.737,18 zł., tak więc nie posiada składników majątku pokrywających tę kwotę. W ocenie Organu analiza ww. informacji również nie przyniosła żadnych wymiernych efektów. W przypadku wskazanych wierzytelności należnych Spółce organ egzekucyjny stwierdził, że wobec jednego ze wskazanych dłużników, tj. E. H. Sp. z o.o. prowadzone było postępowanie egzekucyjne, które zastało zakończone postanowieniem o umorzeniu egzekucji z dnia [...].11.2014 r. nr [...] z uwagi na jej bezskuteczność. W toku ww. postępowania stwierdzono, że ww. Spółkę wykreślono z rejestru podatników VAT oraz. że nie ma jej pod adresem wskazanym jako siedziba, z uwagi na to przeprowadzenie egzekucji z wierzytelności ww. Spółki nie jest możliwe. Organ egzekucyjny stwierdził ponadto, że drugi ze wskazanych dłużników, tj. J. T. LTD jest podmiotem zagranicznym z siedzibą w Wielkiej Brytanii.

Odnosząc się do kwestii podniesionej w zażaleniu, dotyczącej niezasadnego uznania przez organ egzekucyjny, że wierzytelność należna Spółce od dłużnika J. T. LTD, nie zostanie wyegzekwowana, Dyrektor Izby Skarbowej w [...] zauważył, że z kopii dokumentów załączonych do pisma z dnia 01.04.2016 r. Pani E. P. (prokurenta Skarżącej) wynika, że prokurent Spółki w dniu 30.10.2015 r. dokonała analizy not obciążeniowych wystawionych na J. T. i E. H. i w obu przypadkach noty wróciły pocztą jako nieodebrane. Wynika także, że próby odnalezienia czy też ustalenia faktycznej siedziby J. T. LTD nie powiodły się oraz, że podmiot o nazwie J. T. Limited jest nieaktywny w VAT UE i figuruje w angielskim rejestrze przedsiębiorców jako spółka rozwiązana w 2012 r., z uwagi na co wierzytelności zostały odpisane w całości poleceniem księgowania nr PK/R/15/10/4. Dyrektor Izby Skarbowej podkreślił, że zgodnie z art. 89 § 1 ustawy egzekucyjnej zajęcie innej wierzytelności pieniężnej dokonywane jest poprzez doręczenie do dłużnika zawiadomienia o zajęciu wierzytelności pieniężnej. W przypadku dłużnika, którego adresu siedziby nie udało się ustalić prokurentowi Spółki oraz istnienia uzasadnionego przypuszczenia, że dłużnik ten figuruje w angielskim rejestrze przedsiębiorców jako spółka rozwiązana od 2012 r. uznać należy, że doręczenie takie nie jest możliwe. W ocenie Organu niecelowym i niezasadnie generującym wydatki egzekucyjne działaniem organu egzekucyjnego byłoby podjęcie czynności egzekucyjnych mających na celu zastosowanie środka egzekucyjnego polegającego na egzekucji z ww. wierzytelności pieniężnej. Niezasadna jest także podniesiona w zażaleniu kwestia dotycząca faktu uznania przez organ egzekucyjny, że nie jest uprawniony do prowadzenia egzekucji administracyjnej z wierzytelności pieniężnej dłużnika J. T. LTD w sytuacji, gdy Spółka nie podejmuje czynności sądowych mających za zadanie jej wyegzekwowanie od kontrahenta. Dokonując analizy uzasadnienia zaskarżonego postanowienia stwierdził, że organ egzekucyjny uznał wyłącznie, że jeżeli zarząd Spółki nie dochodził należności od swoich partnerów biznesowych to znaczy, że wskazana w toku postępowania egzekucyjnego ww. wierzytelność jest trudna bądź niemożliwa do odzyskania i prowadzenie egzekucji z ww. wierzytelności w sposób nieuzasadniony prowadziłoby do przedłużenia postępowania egzekucyjnego bez pozytywnego efektu. Dyrektor Izby Skarbowej w [...] zauważył, że w związku z wcześniej przytoczonymi argumentami, stwierdzenie organu egzekucyjnego jest słuszne. Podkreślił, że stosownie do art. 6 § 1 ustawy egzekucyjnej, wierzyciel powinien podjąć czynności zmierzające do zastosowania środków egzekucyjnych w razie uchylania się zobowiązanego od wykonania obowiązku. Natomiast zasadą wynikającą z art. 7 § 2 ustawy egzekucyjnej jest stosowanie przez organ egzekucyjny środków egzekucyjnych prowadzących bezpośrednio do wykonania obowiązku. Wskazał, że niecelowym jest podejmowanie w toku postępowania egzekucyjnego czynności egzekucyjnych mających na celu egzekucję z wierzytelności, gdy z zebranego materiału dowodowego wynika, że na skutek ich podjęcia organ egzekucyjny nie zastosuje skutecznie środka egzekucyjnego.

Odnosząc się do zawartego w zażaleniu zarzutu, że organ egzekucyjny nie przeprowadził symulacji wydatków egzekucyjnych dotyczących egzekucji z ww. wierzytelności, Dyrektor Izby Skarbowej w [...] stwierdził, iż zasadność sporządzania kalkulacji istnieje gdy organ egzekucyjny musi dokonać oceny, czy egzekucja ze znanego majątku zobowiązanego może doprowadzić do pokrycia wydatków egzekucyjnych. Natomiast w sytuacji gdy organ egzekucyjny nie posiada wiedzy o majątku zobowiązanego, wobec którego może efektywnie zastosować środek egzekucyjny wymieniony przez ustawodawcę w art. 1a pkt 12 ustawy egzekucyjnej, to tym samym należy przyjąć, że w postępowaniu egzekucyjnym dotyczącym należności pieniężnej nie uzyska się kwoty przewyższającej wydatki egzekucyjne. Wyjaśnił, że w niniejszej sprawie zbadał, że nie uda się efektywnie zastosować żadnego środka egzekucyjnego wymienionego przez ustawodawcę w art. 1a pkt 12 ustawy egzekucyjnej.

Reasumując Dyrektor Izby Skarbowej stwierdził, że organ egzekucyjny wbrew zarzutom podniesionym w zażaleniu, zasadnie wskazał, że pomimo poszukiwań nie ujawniono majątku Zobowiązanej Spółki, z którego można by prowadzić skutecznie egzekucję, co oznacza, że nie uzyska się kwoty przewyższającej wydatki egzekucyjne. Dalsze prowadzenie egzekucji prowadziłoby do generowania kosztów postępowania, których Zobowiązana Spółka nie byłaby w stanie pokryć.

Podkreślił, że bezskuteczność egzekucji ustalona na podstawie dostępnych organowi egzekucyjnemu danych i dokonanej przez ten organ analizy stanu sprawy, po przeprowadzeniu właściwego postępowania wyjaśniającego, wykluczającego celowość prowadzenia postępowania egzekucyjnego, stanowi wypełnienie dyspozycji art. 59 § 2 ustawy egzekucyjnej (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 16.12.2014 r. sygn. akt I SA/GI 564/14). Powyższe stanowisko znajduje potwierdzenie w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 18.03.2015 r. sygn. akt I SA/Po 772/14.

Organ podkreślił, że ustawodawca w art. 64c § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji ustalił naczelną zasadę, iż opłaty, o których mowa w art. 64 § 1 i 6 oraz w art. 64a, wraz z wydatkami poniesionymi przez organ egzekucyjny stanowią koszty egzekucyjne. Koszty egzekucyjne, z zastrzeżeniem § 2-4, obciążają zobowiązanego. W § 4 ww. art. 64 c wskazano, iż wierzyciel pokrywa koszty egzekucyjne, jeżeli nie mogą być one ściągnięte od zobowiązanego, z zastrzeżeniem § 4b oraz art. 64e § 4a.

Wskazał, iż w rozpatrywanej sprawie łączna należność główna dochodzona na podstawie tytułów wykonawczych z dnia [...]03.2016 r. od nr [...] do nr [...] wynosi 644.00 zł. W związku z dokonaniem przez organ egzekucyjny skutecznego zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego w B. [...] S.A. oraz A. B. S.A., z chwilą doręczenia dłużnikowi zajętej wierzytelności zawiadomień o zajęciu, powstał obowiązek uiszczenia opłaty w wysokości 5 % egzekwowanej należności (art. 64 § 1 pkt 4 i § 9 pkt 2 ustawy egzekucyjnej). Ponadto, w związku z doręczeniem Zobowiązanej Spółce ww. tytułów wykonawczych, powstała opłata manipulacyjna z tytułu zwrotu wydatków za wszystkie czynności manipulacyjne związane ze stosowaniem środków egzekucyjnych, wynosząca 1% kwoty egzekwowanych należności objętych każdym tytułem wykonawczym (art. 64 § 6 ustawy egzekucyjnej). Przy czym wskazał, że jeżeli wysokość opłaty egzekucyjnej jest określona stosunkowo do egzekwowanej lub pobranej należności pieniężnej, w podstawie obliczenia opłaty uwzględnia się również odsetki z tytułu niezapłacenia należności w terminie, przypadające w dniu powstania obowiązku uiszczenia opłaty (art. 64 § 7 ustawy egzekucyjnej). Organ odwoławczy zwrócił uwagę, iż w rozpatrywanej sprawie organ egzekucyjny wskazał w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia pozostające do wyegzekwowania koszty egzekucyjne z podziałem na poszczególne tytuły wykonawcze, tj. tytuł wykonawczy nr [...] - 12,00 zł., nr [...] - 13,90 zł., nr [...] - 13,80 zł., które łącznie wyniosły 39,70 zł. Powyższe w ocenie Dyrektora Izby Skarbowej potwierdza brak zasadności stosowania dalszych czynności egzekucyjnych. Zobowiązana Spółka nie posiada majątku ruchomego, czy też nieruchomego, z którego możliwe jest realne przeprowadzenie egzekucji obecnie, tak jak i w dającej się przewidzieć przyszłości, co przy uwzględnieniu wysokości regulowanych w pierwszej kolejności kosztów egzekucyjnych, wyczerpuje przesłanki umorzenia postępowania egzekucyjnego na podstawie art. 59 § 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.

W związku z powyższym Dyrektor Izby Skarbowej w [...] stwierdził, że Naczelnik [...] [...] Urzędu Skarbowego w [...] podejmując jako organ egzekucyjny rozstrzygnięcie o umorzeniu postępowania egzekucyjnego w trybie art. 59 § 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, dokonał prawidłowej oceny dotyczącej niecelowości dalszego prowadzenia postępowania egzekucyjnego, powołując się na niemożność ustalenia majątku, co do których można byłoby skierować skuteczną egzekucję. W ocenie Dyrektora Izby Skarbowej w [...], dalsze prowadzenie egzekucji prowadziłoby do generowania kosztów postępowania egzekucyjnego. Celem prowadzenia postępowania egzekucyjnego jest bowiem doprowadzenie do zaspokojenia należności wierzyciela. W prowadzonym postępowaniu egzekucyjnym obowiązuje zasada adekwatności podejmowanych czynności w celu uzyskania wymiernych efektów, zaś wierzyciel i organ egzekucyjny nie mają interesu prawnego w ponoszeniu wydatków egzekucyjnych, bez realnych szans na skuteczność postępowania.

Końcowo Organ zauważył, iż nawet ostateczne postanowienie o umorzeniu postępowania egzekucyjnego nie oznacza zwolnienia dłużnika od ciążącego na nim obowiązku. Postępowanie egzekucyjne umorzone z przyczyn określonych w art. 59 § 2 ustawy egzekucyjnej można ponownie wszcząć, gdy zostanie ujawniony majątek lub źródła dochodów Zobowiązanej Spółki, przewyższające wydatki egzekucyjne. W związku z powyższym Dyrektor Izby Skarbowej stwierdził brak podstaw do uchylenia zaskarżonego postanowienia.

W skardze na powyższe postanowienie Skarżąca wniosła o jego uchylenie oraz zasądzenie na rzecz Skarżącej zwrotu kosztów postępowania sądowego, w tym kosztów zastępstwa procesowego, zgodnie z właściwymi przepisami.

Zaskarżonemu postanowieniu Dyrektora Izby Skarbowej w [...] oraz poprzedzającemu je postanowieniu Naczelnika[...] [...] Urzędu Skarbowego w [...] zarzuciła:

• naruszenie przepisu art, 59 § 2 w zw. z art. 64b ustawy o egzekucji poprzez umorzenie postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułów wykonawczych, w sytuacji, gdy w ramach prowadzonego postępowania egzekucyjnego nie zachodzi okoliczność wskazana w art. 59 § 2 ustawy o egzekucji, tj. spółka posiada majątek w postaci wierzytelności pieniężnej względem spółki J. T. LTD z siedzibą w Wielkiej Brytanii, która znacznie przekracza wydatki egzekucyjne, w konsekwencji nie można przyjąć, że Skarżąca nie posiada majątku, który przewyższa wydatki egzekucyjne.

• naruszenie przepisu art. 59 § 2 w zw. z art. 64 § 1 pkt 4 i § 6 ustawy o egzekucji poprzez przyjęcie, że przesłanką umorzenia postępowania egzekucyjnego jest brak majątku pozwalającego na zaspokojenie opłat, podczas gdy przesłanką umorzenia postępowania egzekucyjnego na gruncie powołanego przepisu jest niemożność zaspokojenia faktycznie poniesionych wydatków z majątku egzekwowanego, co zostało pominięte na gruncie zaskarżonego rozstrzygnięcia, ponieważ Dyrektor i Naczelnik odnieśli się wyłącznie do powstałych w ramach postępowania egzekucyjnego opłat, która to okoliczność nie ma znaczenia na gruncie art. 59 § 2 ustawy o egzekucji,

• naruszenie art. 7 § 2 w zw. z art. 59 § 2 ustawy o egzekucji poprzez niepodjęcie w ramach prowadzonej egzekucji możliwych do zastosowania środków egzekucyjnych, ponieważ w ocenie organu egzekucyjnego uzyskane w ramach innych postępowań prowadzonych w latach ubiegłych informacje nadal są aktualne, w konsekwencji w ramach prowadzonego postępowania egzekucyjnego organ egzekucyjny dokonał umorzenia postępowania bez wysłania nawet zawiadomień o zajęciu wierzytelności, naruszenie przepisu art. 18 ustawy o egzekucji w zw. z art. 7, 77 oraz 80 KPA poprzez arbitralne stwierdzenie, że w przedmiotowej sprawie zachodzi okoliczność wskazana w art. 59 § 2 ustawy o egzekucji, tj. majątek Spółki nie wystarcza na pokrycie wydatków egzekucyjnych, podczas gdy organ egzekucyjny nie zebrał w sposób wyczerpujący materiału dowodowego w sprawie: bez próby przeprowadzenia czynności egzekucyjnych uznał, że wierzytelność przysługująca Spółce względem spółki J. T. LTD z siedzibą w Wielkiej Brytanii nie zostanie wyegzekwowana; ponadto nie przeprowadził jakiejkolwiek symulacji względem posiadanego przez Spółkę składnika majątkowego w postaci wierzytelności względem spółki J. T. LTD.

• naruszenie art. 6. art. 7 § 2, art. 26 w zw. z art. 89 ustawy o egzekucji poprzez przyjęcie, że w ramach postępowania egzekucyjnego Naczelnik nie jest uprawniony do prowadzenia egzekucji administracyjnej w sytuacji, gdy Spółka nie podejmuje czynności sądowych mających za zadanie wyegzekwowania wierzytelności pieniężnej względem kontrahenta, podczas gdy przepisy ustawy o egzekucji wprost wskazują jako środek egzekucyjny, w przypadku należności pieniężnych, egzekucję z innych wierzytelności przysługujących Spółce.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej w [...] wniósł o oddalenie skargi podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonym postanowieniu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Skarga nie jest zasadna.

1. Skarżąca nie zgadza się ze stanowiskiem Organu, że w niniejszej sprawie były podstawy do umorzenia prowadzonego wobec niej postępowania egzekucyjnego na podstawie art. 59 § 2 u.p.e.a.

Stanowisko Organu jest zdaniem Skarżącej błędne dlatego, że spółka posiada wierzytelność wobec J. T. LTD z siedzibą w Wielkiej Brytanii, a organ bezzasadnie zaniechał dokonania czynności egzekucyjnych w stosunku do tej wierzytelności. Zdaniem Skarżącej Organ nie miał podstaw aby przyjąć, że wierzytelność od J. T. LTD nie zostanie wyegzekwowana, a jeśli był zdania, że podejmując czynności egzekucyjne dotyczące tej wierzytelności "nie uzyska się kwoty przewyższającej wydatki egzekucyjne" (art. 59 § 2 u.p.e.a.) – to jednak nie przeprowadził kalkulacji kosztów dochodzenia wierzytelności od J. T. LTD, która uzasadniałaby takie stwierdzenie.

2. W ocenie Sądu stanowisko Skarżącej nie jest uzasadnione.

Rację zaś należało przyznać Dyrektorowi Izby Skarbowej w [...], który stwierdził, że w postępowaniu prowadzonym na podstawie wymienionych w postanowieniu tytułów wykonawczych nie uzyska się kwoty przewyższającej wydatki egzekucyjne.

3. Organ egzekucyjny w prowadzonym postępowaniu egzekucyjnym podjął wszelkie działania, których rezultat zdaniem Sądu uprawnia do stwierdzenia, że mimo ewentualnego podjęcia dalszych czynności egzekucyjnych nie uzyska się kwoty przewyższającej wydatki egzekucyjne.

Zajęte były rachunki bankowe Skarżącej w B. [...] S.A. oraz A. B. S.A. (banki poinformowały o braku środków na pokrycie zajęć). W celu ustalenia majątku Spółki, organ egzekucyjny dokonał analizy informacji uzyskanych w trybie art. 36 ustawy egzekucyjnej w toku postępowań egzekucyjnych prowadzonych na podstawie innych tytułów wykonawczych, w wyniku skierowania zapytań do Ministerstwa Spraw Wewnętrznych Departament Ewidencji Państwowych, Ministerstwa Sprawiedliwości Departament Informatyzacji i Rejestrów Sądowych Centralna Informacja o Zastawach Rejestrowych, Krajowego Rejestru Sądowego oraz Ksiąg Wieczystych. Nie uzyskano w wyniku tych działań wiedzy o tym, aby Spółka miała majątek, z którego można prowadzić egzekucję.

Ponadto na skutek wy stąpienia do R. Sp. z o.o. oraz do Pani E. P. (prokurenta Spółki) o wyjawienie majątku Zobowiązanej Spółki, uzyskano informacje, że Spółka nie posiada środków trwałych i wartości niematerialnych i prawnych, składników majątku, jak również nieruchomości i hipotek. Posiada rachunki w B. [...] S.A., które na dzień 29.02.2016 r. wykazują saldo debetowe w wysokości 1.918,43 zł. W kasie Spółki na koniec lutego 2016 r. znajdowało się 6,95 zł. Spółka nie posiada zapasów, natomiast w zobowiązaniach wykazuje pożyczkę w wysokości 20.000.00 zł. Wykazuje także nierozliczone należności i zobowiązania publicznoprawne z Urzędem Skarbowym i ZUS. Ponadto posiada dwóch dłużników: J. T. i E. H. - w 2015 r. sporządzono odpis aktualizacyjny na kwotę 297.250.00 zł z tytułu not obciążeniowych wystawionych na ww. dłużników.

Spółka oświadczyła także, że posiada utworzoną rezerwę na decyzję Urzędu Skarbowego w wysokości 10.724.907,02 zł. Na skutek wystąpienia do Pani E. P. (prokurenta Spółki) o udzielenie informacji, czy R. Sp. z o.o. posiada jakiekolwiek ruchomości, papiery wartościowe bądź gotówkę oraz wyjaśnienie oświadczenia Spółki o rezerwie na decyzję Urzędu Skarbowego w wysokości 10.724.907,02 zł., uzyskano informacje, z których wynika, że Spółka nie posiada ruchomości ani papierów wartościowych, natomiast w kontekście wyjaśnienia rezerwy utworzonej na decyzje, Spółka załączyła kopie polecenia księgowania dwóch decyzji Izby Skarbowej wraz z kopiami pism wskazujących kwoty zaległości oraz oświadczyła, iż na koniec lutego 2016 r. wykazuje kapitał ujemny w kwocie minus 10.769.737,18 zł. Zdaniem Sądu prawidłowa jest zatem konstatacja Organu, że Spółka nie posiada składników majątku pokrywających kwotę dochodzoną w postępowaniu egzekucyjnym.

4. Co do wskazywanych przez Spółkę wierzytelności od dwóch podmiotów organ egzekucyjny stwierdził, że wobec jednego ze wskazanych dłużników, tj. E. H. Sp. z o.o., prowadzone było postępowanie egzekucyjne, które zostało zakończone postanowieniem o umorzeniu egzekucji z dnia [...].11.2014 r. nr [...] z uwagi na jej bezskuteczność. W toku tego postępowania stwierdzono, że Spółkę E. H. wykreślono z rejestru podatników VAT oraz że nie ma jej pod adresem wskazanym jako siedziba. Słuszne jest zatem stanowisko organów, że przeprowadzenie egzekucji z wierzytelności Skarżącej wobec wymienionej Spółki E. H. nie jest możliwe.

Co do drugiego z podmiotów wskazywanych przez Spółkę jako jej dłużnik, tj. J. T. LTD, że jest to podmiot zagraniczny z siedzibą w Wielkiej Brytanii.

5. Odnosząc się do kwestii dotyczącej niezasadnego uznania przez organ egzekucyjny, że wierzytelność należna Spółce od dłużnika J. T. LTD nie zostanie wyegzekwowana, to z kopii dokumentów załączonych do pisma z dnia 01.04.2016 r. Pani E. P. (prokurenta R. Sp. z o.o.). wynika, że prokurent Spółki w dniu 30.10.2015 r. dokonała analizy not obciążeniowych wystawionych na J. T. i E. H. i w obu przypadkach noty wróciły pocztą jako nieodebrane. Wynika także, że próby odnalezienia czy też ustalenia faktycznej siedziby J. T. LTD nie powiodły się oraz że podmiot o nazwie J. T. LTD jest nieaktywny w VAT UE i figuruje w angielskim rejestrze przedsiębiorców jako spółka rozwiązana w 2012 r., z uwagi na co wierzytelności zostały odpisane w całości poleceniem księgowania nr PK/R/15/10/4. Zdaniem Sądu w tej sytuacji stanowisko Organu o niecelowości podejmowania działań egzekucyjnych wobec tego podmiotu jest prawidłowe.

6. Organ słusznie stwierdził, że zgodnie z art. 89 § 1 ustawy egzekucyjnej zajęcie innej wierzytelności pieniężnej dokonywane jest poprzez doręczenie do dłużnika zawiadomienia o zajęciu wierzytelności pieniężnej. W przypadku dłużnika, którego adresu siedziby nie udało się ustalić prokurentowi Spółki oraz istnienia uzasadnionego przypuszczenia, że dłużnik ten figuruje w angielskim rejestrze przedsiębiorców jako spółka rozwiązana od 2012 r., organ prawidłowo w ocenie Sądu uznał, że doręczenie takie nie jest możliwe. Tak więc niecelowym i niezasadnie generującym wydatki egzekucyjne działaniem organu egzekucyjnego byłoby podjęcie czynności egzekucyjnych mających na celu zastosowanie środka egzekucyjnego polegającego na egzekucji z wierzytelności pieniężnej.

7. Organ nie stwierdził bynajmniej, że nie jest uprawniony do prowadzenia egzekucji administracyjnej z wierzytelności pieniężnej dłużnika J. T. LTD w sytuacji, gdy Spółka nie podejmuje czynności sądowych mających za zadanie jej wyegzekwowanie od kontrahenta. Organ egzekucyjny uznał wyłącznie, że jeżeli zarząd Spółki nie dochodził należności od swoich partnerów biznesowych, to znaczy, że wskazana w toku postępowania egzekucyjnego wierzytelność jest trudna bądź niemożliwa do odzyskania i prowadzenie egzekucji z tej wierzytelności w sposób nieuzasadniony prowadziłoby do przedłużenia postępowania egzekucyjnego bez pozytywnego efektu.

8. Prawidłowe jest stanowisko Dyrektora Izby Skarbowej w [...], że w świetle powyższych okoliczności należało umorzyć postępowanie egzekucyjne prowadzone wobec Skarżącej.

Organ słusznie wskazał, że w realiach tej sprawy niecelowe było podejmowanie czynności egzekucyjnych mających na celu egzekucję z wierzytelności Skarżącej wobec J. T. LTD, gdy z zebranego materiału dowodowego wynika, że na skutek ich podjęcia organ egzekucyjny nie zastosuje skutecznie środka egzekucyjnego. Skarżącej Spółce nie udało się z tym podmiotem skontaktować, a z posiadanych informacji wynika, że podmiot ten przestał istnieć.

9. Odnosząc się do zarzutu, że organ egzekucyjny nie przeprowadził symulacji wydatków egzekucyjnych dotyczących egzekucji z wierzytelności Skarżącej wobec J. T. LTD, Sąd za słuszne uważa stanowisko Dyrektora Izby Skarbowej w [...], że sporządzenie kalkulacji jest zasadne, gdy organ egzekucyjny ma dokonać oceny, czy egzekucja ze znanego majątku zobowiązanego może doprowadzić do pokrycia wydatków egzekucyjnych. Natomiast w sytuacji takiej jak w niniejszej sprawie, gdy organ egzekucyjny nie ma wiedzy o majątku zobowiązanego, wobec którego może efektywnie zastosować środek egzekucyjny wymieniony przez ustawodawcę w art. 1a pkt 12 ustawy egzekucyjnej, to tym samym należy przyjąć, że w postępowaniu egzekucyjnym dotyczącym należności pieniężnej nie uzyska się kwoty przewyższającej wydatki egzekucyjne. Wierzytelność wskazywana przez Skarżącą nie jest w niniejszej sprawie składnikiem majątku zobowiązanego, wobec którego efektywnie można byłoby prowadzić egzekucję.

Wydatkami egzekucyjnymi są kwoty, jakie organ egzekucyjny wydatkuje z własnych środków w związku z podejmowanymi czynnościami egzekucyjnymi, tj. koszty wysyłania korespondencji, a w przypadku gdy Zobowiązany posiada mienie ruchome, papiery wartościowe, znaki towarowe, nieruchomości lub inne składniki majątkowe, do których egzekucja może być prowadzona, są to także koszty wyceny i sprzedaży tego mienia. W niniejszej sprawie jednak materiał dowodowy wskazuje na to, że nie uda się efektywnie zastosować żadnego środka egzekucyjnego wymienionego przez ustawodawcę w art. 1a pkt 12 ustawy egzekucyjnej.

Tym samym uznać należało, że Organ słusznie przyjął, że pomimo poszukiwań nie ujawniono majątku Zobowiązanej Spółki, z którego można by prowadzić skutecznie egzekucję, co oznacza, że nie uzyska się kwoty przewyższającej wydatki egzekucyjne.

Dalsze prowadzenie egzekucji prowadziłoby do generowania kosztów postępowania, których Zobowiązana Spółka nie byłaby w stanie pokryć.

Zgodnie z art. 64c § 1 u.p.e.a. opłaty, o których mowa w art. 64 § 1 i 6 oraz w art. 64a, wraz z wydatkami poniesionymi przez organ egzekucyjny stanowią koszty egzekucyjne. Koszty egzekucyjne, z zastrzeżeniem § 2-4, obciążają zobowiązanego. W § 4 ww. art. 64 c wskazano, iż wierzyciel pokrywa koszty egzekucyjne, jeżeli nie mogą być one ściągnięte od zobowiązanego, z zastrzeżeniem § 4b oraz art. 64e § 4a.

10. Sąd zgadza się z wypowiadanymi w orzecznictwie poglądami, że analiza celowości umorzenia postępowania egzekucyjnego musi także uwzględniać okoliczność, że w przypadku gdy koszty egzekucyjne nie mogą być ściągnięte od zobowiązanego pokrywa je wierzyciel (art. 64c § 4 u.p.e.a.); tak m.in. WSA we Wrocławiu w wyroku z dnia 8 stycznia 2015 r., sygn. akt 2188/14.

11. W niniejszej sprawie wszystko wskazuje na to, że próby dokonania czynności egzekucyjnej wobec brytyjskiego podmiotu wskazywanego przez Skarżącą jako jej wierzyciel mogłyby co najwyżej doprowadzić do zwiększenia wydatków, które będzie zobowiązany pokryć wierzyciel dochodzonej należności. Pamiętać zarazem należy, że łączna należność główna dochodzona na podstawie tytułów wykonawczych z dnia [...]03.2016 r. od nr [...] do nr [...] wynosi 644,00 zł.

12. Wszystkie występujące w tej sprawie okoliczności ocenione łącznie w ocenie Sądu potwierdzają brak zasadności stosowania dalszych czynności egzekucyjnych. Zobowiązana Spółka nie posiada majątku ruchomego, czy też nieruchomego, z którego możliwe jest realne przeprowadzenie egzekucji obecnie, tak jak i w dającej się przewidzieć przyszłości, co wyczerpuje przesłanki umorzenia postępowania egzekucyjnego na podstawie art. 59 § 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Stanowisko Organu co do istnienia przewidzianych w art. 59 § 2 u.p.e.a. przesłanek umorzenia postępowania egzekucyjnego jest prawidłowe.

Nie wystąpiło zatem zarzucane w skardze naruszenie przepisu art. 59 § 2 w zw. z art. 64b ustawy o egzekucji, ani też naruszenie przepisu art. 59 § 2 w zw. z art. 64 § 1 pkt 4 i § 6 ustawy o egzekucji, ani też wreszcie naruszenie art. 7 § 2 w zw. z art. 59 § 2 ustawy o egzekucji.

Organ w sposób wyczerpujący zebrał i rozpatrzył cały materiał dowodowy oraz wyjaśnił zasadność przesłanek, którymi kierował się podejmując zaskarżone rozstrzygnięcie. Nie ma podstaw do stwierdzenia, że organ egzekucyjny naruszyły art. 7, art. 77 i art. 80 Kodeksu postępowania administracyjnego w zw. z art. 18 ustawy egzekucyjnej.

13. Uznać należało, że zaskarżone postanowienie nie narusza prawa z powodów, na które wskazywano w skardze, a zarazem Sąd nie dopatrzył się innych niż wskazywane w skardze uchybień, które stanowiłyby podstawę do jego uchylenia lub stwierdzenia nieważności. Dlatego skarga, jako bezzasadna, została przez Sąd oddalona na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.