Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt I SA/Gl 12/22
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2022-04-21 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6537 Egzekucja należności pieniężnych, do których  nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 ust. 3  ustawy o f
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 33 par. 2 pkt 1,4,5
journal: Dz.U. 2020 poz 1427
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krzysztof Kandut (spr.), Asesor WSA Monika Krywow, Sędzia WSA Anna Tyszkiewicz-Ziętek, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 21 kwietnia 2022 r. sprawy ze skargi M. M. na postanowienie Poczty Polskiej S.A. Centrum Obsługi Finansowej w Katowicach z dnia [...] nr [...] w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zaskarżonym postanowieniem z [...] r. nr [...] Poczta Polska S.A. Centrum Obsługi Finansowej, po rozpatrzeniu zażalenia M. M. (dalej zwany: strona, zobowiązany lub skarżący), utrzymała w mocy postanowienie Poczty Polskiej S.A. Centrum Obsługi Finansowej Wydział Abonamentu RTV z [...] r. nr [...] w sprawie zarzutów na postępowanie egzekucyjne prowadzone przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w Z. na podstawie tytułu wykonawczego z [...] r. nr [...], tj.: 1) oddalenia zarzutu nieistnienia obowiązku, 2) oddalenia zarzutu wygaśnięcia obowiązku oraz 2) uznania zarzutu braku doręczenia zobowiązanemu upomnienia.

Jako podstawę prawną postanowienia organ II instancji powołał w szczególności przepisy art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 ustawy z 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r. poz. 735 – dalej zwana: k.p.a.), art. 17 § 1a, art. 18, art. 34 § 3 ustawy z 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2020 r. poz. 1427 ze zm. – dalej zwana: u.p.e.a.) w zw. z art. 7 ust. 1 i 3 ustawy z 21 kwietnia 2005 r. o opłatach abonamentowych (Dz.U. z 2020 r. poz. 1689 – dalej zwana: ustawa abonamentowa).

Postanowienia zapadły w następującym stanie faktycznym i prawnym:

W sprawie nie jest sporne między stronami, że wierzyciel, tj. Poczta Polska S.A. Centrum Obsługi Finansowej, [...] r. wystawił tytuł wykonawczy nr [...] obejmujący zaległości skarżącego w opłatach abonamentowych za używanie odbiornika radiofonicznego/ telewizyjnego za okresy od stycznia 2015 r. do czerwca 2020 r., kierując tenże tytuł do organu egzekucyjnego, celem prowadzenia egzekucji administracyjnej. Organ egzekucyjny [...]r. dokonał zajęcia świadczenia z zaopatrzenia emerytalnego, ubezpieczenia społecznego oraz renty socjalnej – należnych zobowiązanemu.

Pismem z 22 stycznia 2021 r., uzupełnianym dalszymi pismami, zobowiązany wniósł zarzuty w sprawie prowadzonego postępowania egzekucyjnego, domagając się umorzenia tego postępowania. Podniósł, że nigdy nie rejestrował odbiorników RTV pod adresem w K. podanym w Tytule wykonawczym, ani nigdy tam nie był zameldowany i nie mieszkał. Nie zostało też zobowiązanemu doręczone upomnienie ani Tytuł wykonawczy, a uwzględniwszy, że z K. wyprowadził się w sierpniu 2014 r., nawet nie mogły mu być doręczone pod w/w adresem. Uważa, że z uwagi na niezarejestrowanie odbiornika oraz zmianę miejsca zamieszkania i w związku z tym wyrejestrowanie odbiornika - obowiązek nie istnieje. Ponadto obowiązek wygasł z uwagi na przedawnienie należności. To oznacza, że egzekucja nie mogła być skutecznie prowadzona.

Jak argumentował zobowiązany, od lipca 2014 r. nie mieszka w K., wyprowadził się z dotychczas zajmowanego mieszkania, mieszkanie sprzedał a odbiorniki RTV wyrejestrował. Stąd uważa, że brak jest podstaw do naliczania opłat abonamentowych za okresy po w/w dacie.

Kwestionując skuteczność doręczenia wszelkich pism na adres w K. podniósł, że z uwagi błędy w adresie zobowiązanego, Tytuł wykonawczy nie spełnia wymogów określonych w art. 27 u.p.e.a.

Wierzyciel postanowieniem z [...] r. uznał zarzut nieistnienia obowiązku za niezasadny i zarzut ten oddalił; również za niezasadny uznał zarzut wygaśnięcia obowiązku i zarzut ten oddalił. Natomiast uznał w całości za zasadny zarzut braku uprzedniego doręczenia upomnienia zobowiązanemu.

Motywując swoje stanowisko powołał w szczególności przepisy art. 33 § 2 pkt 1-6 u.p.e.a. oraz art. 2 ust. 2 i 3 ustawy abonamentowej i wyjaśnił, że ustawa abonamentowa nakłada na posiadaczy odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych obowiązek ich rejestrowania oraz uiszczania opłaty abonamentowej począwszy od pierwszego dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym dokonano ich rejestracji. Obowiązek uiszczania opłaty abonamentowej trwa do dnia poprzedzającego dzień ich wyrejestrowania lub do miesiąca, w którym zgłoszono w placówce operatora wyznaczonego uprawnienia do zwolnienia z opłat bądź uzyskano prawo do ustawowego zwolnienia.

W stanie faktycznym tej sprawy, jak argumentował wierzyciel, skarżący 20 września 1983 r. dokonał zgłoszenia rejestracyjnego RTV na swoje imię i nazwisko i otrzymał książeczkę radiofoniczną. Następnie, zgodnie z przepisami rozporządzenia Ministra Transportu z 25 września 2007 r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych (Dz. U. z 2007 r. nr 187, poz. 1342), zobowiązanemu został nadany indywidualny numer identyfikacyjny, który zastąpił książeczkę radiofoniczną wydaną temu zobowiązanemu wcześniej. Zawiadomienie o nadanym indywidualnym numerze identyfikacyjnym zostało do zobowiązanego wysłane pismem z 10 września 2008 r.

Dalej organ wskazał, że oplata za posiadanie odbiorników radiofonicznych/ telewizyjnych nie jest związana z prawem własności do lokalu, a zbycie lub opuszczenie lokalu mieszkalnego nie stanowi o zaprzestaniu użytkowania odbiornika. Obowiązek nie jest związany z rejestracją odbiorników w określonym miejscu, lecz z rejestracją odbiorników przez konkretnego ich użytkownika. W przypadku zmiany miejsca zamieszkania użytkownik odbiorników obowiązany jest niezwłocznie zgłosić ten fakt i po aktualizacji danych adresowych kontynuować opłaty abonamentowe. W tym zakresie organ powołał wyżej wzmiankowane rozporządzenie Ministra Transportu w brzmieniu z 2014 r. podkreślając, że kwestia wyrejestrowania odbiornika została szczegółowo zbadana. Poczta Polska S.A. nie posiada dokumentu potwierdzającego wyrejestrowanie odbiorników przez zobowiązanego w okresie obejmującym przedmiotowy Tytuł wykonawczy. Dowodu takiego nie zaoferował także sam skarżący. To oznacza, że formułowany na podstawie w/w przesłanek zarzut nieistnienia obowiązku jest niezasadny.

W kwestii niedopuszczalności egzekucji z powodu niespełniania przez Tytuł wykonawczy wymogów określonych w art. 27 u.p.e.a., z uwagi na błąd w adresie dłużnika, wierzyciel stwierdził, że organ egzekucyjny z urzędu obowiązany jest zbadać dopuszczalność egzekucji administracyjnej oraz poprawność formalną tytułów wykonawczych. Skoro organ egzekucyjny wszczął postępowanie na podstawie Tytułu wykonawczego wydanego w tej sprawie, to nie ma podstaw do przyjęcia, że nie spełniał on wymogów formalnych; tym samym egzekucja była dopuszczalna. Czyni to zarzut nieistnienia obowiązku z w/w przyczyny chybionym.

W odniesieniu do zarzutu wygaśnięcia obowiązku z uwagi na przedawnienie należności wierzyciel wyjaśnił, że w tej sprawie organ egzekucyjny dokonał skutecznego zajęcia wierzytelności w 2020 r., skutkiem czego roszczenie objęte przedmiotowym Tytułem wykonawczym nie uległo przedawnieniu, a tym samym nie doszło do wygaśnięcia obowiązku.

Natomiast co do braku uprzedniego doręczenia upomnienia wierzyciel stwierdził, że wysłał do dłużnika upomnienie na adres : ul. [...], K., jednak nie zostało ono podjęte w terminie określonym przepisami k.p.a. (doręczyciel zwrócił przesyłkę do nadawcy). Wierzyciel ustalił też, że w/g bazy PESEL zobowiązany nie jest zameldowany pod wyżej wskazanym adresem, a zatem nie doszło do skutecznego doręczenia w/w przesyłki . W tych okolicznościach zarzut dotyczący braku uprzedniego doręczenia upomnienia uznał wierzyciel za zasadny. Dodał w związku z tym, że zaistniały przesłanki do umorzenia postępowania egzekucyjnego na podstawie art. 59 § 1 pkt 7 u.p.e.a., co nie powoduje umorzenia zaległości dłużnika. W efekcie, jak nadmienił wierzyciel, zobowiązanemu przysługuje zwrot kosztów upomnienia.

W zażaleniu skarżący wniósł o uchylenie postanowienia organu I instancji w całości. Zwrócił uwag, że wierzyciel z jednej strony nie uznał zarzutu przedawnienia zobowiązania i jednocześnie uznał zarzut wadliwego doręczenia upomnienia w ramach prowadzonej egzekucji, a z drugiej twierdzi, że kwota abonamentu została wyegzekwowana w sposób prawidłowy, zaś czynności egzekucyjne przeprowadzono zgodnie z prawem i skutecznie, w związku z czym doszło do przerwania biegu terminu przedawnienia zobowiązań. Powyższe jest nielogiczne, gdyż jeśli wierzyciel uznaje, że nie doszło nigdy do doręczenia upomnienia, to jednocześnie wszelkie przeprowadzone czynności egzekucyjne należy uznać za wadliwe, a pobrane przez wierzyciela kwoty podlegają zwrotowi. Nie doszło bowiem do skutecznych czynności egzekucyjnych, a całe zobowiązanie z tytułu abonamentu RTV uległo przedawnieniu.

Poczta Polska S.A. Centrum Obsługi Finansowej, działając jako organ II instancji, zaskarżonym postanowieniem ostatecznym utrzymała w mocy rozstrzygnięcie pierwszoinstancyjne. Uzasadniając swoje stanowisko powtórzyła argumenty podniesione poprzednio w postępowaniu pierwszoinstancyjnym. W szczególności podniosła, że zgodnie z art. 2 ust. 1 ustawy abonamentowej, za używanie odbiorników radiofonicznych oraz telewizyjnych pobiera się opłaty abonamentowe. Fakt używania odbiornika obligował posiadacza do zgłoszenia tego Poczcie Polskiej, tj. rejestracji, a dalej do wnoszenia opłat za korzystanie z odbiornika oraz zgłaszania zmian mających wpływ na dokonaną rejestrację (np. aktualizację danych adresowych, wyrejestrowanie odbiorników, zgłoszenie uprawnień do zwolnienia od opłat abonamentowych). W związku z tym, że skarżący dokonał zgłoszenia rejestracyjnego 20 września 1983 r. i był abonentem (kolejną książeczkę opłat abonamentu na wniosek abonenta Poczta wydała w 1991 r.), wierzyciel zgodnie z rozporządzeniem Ministra Transportu z 25 września 2007 r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych, przyporządkował skarżącemu indywidualny numer identyfikacyjny ([...]), przesyłając abonentowi stosowne zawiadomienie pismem z 10 września 2008 r. Jak zaznaczył wierzyciel, w/w rozporządzenie nie anulowało wcześniej zgłoszonych przez użytkowników wniosków rejestracyjnych, a jedynie zastąpiło dotychczasowe książeczki opłat indywidualnym numerem identyfikacyjnym. Organ dodał, że dla skuteczności nadania indywidualnego numeru identyfikacyjnego wystarczające było wysłanie do abonenta stosownej przesyłki i warunek ten został spełniony.

W kwestii zarzutów strony dot. zmiany miejsca zamieszkania oraz wyrejestrowania odbiornika RTV, organ wyjaśnił, że rejestracja odbiorników radiofonicznych/ telewizyjnych przypisana jest do abonenta, a nie do adresu zamieszkania. W przypadku zmiany miejsca zamieszkania abonent zobowiązany był zgłosić ten fakt w placówce pocztowej i po zaktualizowaniu danych adresowych kontynuować opłaty abonamentowe, zaś jeśli nie posiada odbiorników powinien dopełnić formalności ich wyrejestrowania. To na abonencie spoczywał obowiązek powiadomienia Poczty Polskiej S.A. o wszelkich zmianach mających wpływ na zgłoszoną rejestrację odbiorników. Obowiązki w tym zakresie obecnie reguluje § 11 rozporządzenia Ministra Administracji i Cyfryzacji z 17 grudnia 2013 r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych (Dz. U. z 2013 r., poz. 1676). Jak podkreślił wierzyciel, Poczta Polska nie posiada dokumentu potwierdzającego fakt wyrejestrowania odbiorników przez zobowiązanego w odniesieniu do okresów opisanych na wstępie. Zatem skoro wierzyciel, pomimo przeszukania zasobów archiwalnych, nie dysponuje dokumentem potwierdzającym dopełnienie przez skarżącego formalności przewidzianych prawem związanych z wyrejestrowaniem odbiornika RTV, a przy tym także skarżący nie dysponuje dowodem na tę okoliczność, to brak jest podstaw do przyjęcia, że zaistniały okoliczności znoszące powstały uprzednio obowiązek uiszczenia opłat abonamentowych. W konsekwencji zarzut nieistnienia obowiązku uznał organ II instancji za nieuzasadniony.

Nie podzielił organ także stanowiska strony co do zarzutu wygaśnięcia obowiązku w całości albo w części z powodu przedawnienia. Powołując art. 70 § 1 i 4 ustawy Ordynacja podatkowa organ przypomniał, że zobowiązanie abonamentowe przedawnia się z upływem 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego w którym upłynął termin jego płatności. Bieg terminu przedawnienia zostaje jednak przerwany wskutek zastosowania środka egzekucyjnego, o którym podatnik został zawiadomiony. Po przerwaniu biegu terminu przedawnienia biegnie on na nowo od dnia następującego po dniu, w którym zastosowano środek egzekucyjny. W tej sprawie organ egzekucyjny wszczął postępowanie egzekucyjne i dokonał skutecznego zajęcia wierzytelności w 2020 roku, stąd należność wskazana w przedmiotowym i prawidłowym tytule wykonawczym nie uległa przedawnieniu, co stawiany zarzut czyni niezasadnym.

Za trafne uznał też rozstrzygnięcie organu I instancji w kwestii uwzględnienia zarzutu braku doręczenia zobowiązanemu upomnienia. Organ II instancji wyjaśnił, że egzekucja może zostać skutecznie wszczęta dopiero po tym, jak wierzyciel prześle zobowiązanemu pisemne upomnienie zawierające wezwanie do wykonania obowiązku z zagrożeniem skierowania sprawy na drogę postępowania egzekucyjnego, przy czym postępowanie egzekucyjne może być wszczęte po upływie 7 dni od doręczenia tego upomnienia. W tej sprawie wierzyciel wysłał upomnienie zawierające wezwanie dłużnika do wykonania obowiązku, jednak na niewłaściwy adres, a zatem nie doszło do jego doręczenia, co uzasadniało umorzenie postępowania egzekucyjnego. Organ w tym zakresie dodał, że przesłanie upomnienia na nieaktualny adres wynikało z braku aktualizacji danych, co pozostawało w obowiązku abonenta, który zgłosił rejestrację odbiorników. Tym nie mniej zobowiązanemu przysługuje zwrot kosztów upomnienia, nie przysługuje jednak zwrot należności abonamentowej, która jest wymagalna. Wyjaśnił, że wyegzekwowana przez organ egzekucyjny i przekazana wierzycielowi kwota należności została zaliczona za okres od stycznia 2015 r. do czerwca 2020 r., zaś koszty upomnienia zwrócone przekazem pocztowym.

W skardze, wnosząc o uchylenia zaskarżonego postanowienia w całości oraz poprzedzającego je postanowienia organu I instancji w całości, rozpatrzenie sprawy na rozprawie oraz zasądzenie kosztów postępowania, strona zarzuciła naruszenie:

1. art. 15 § 1 u.p.e.a. poprzez wszczęcie postępowania egzekucyjnego bez uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia;

2. art. 33 § 2 pkt 1 i 5 u.p.e.a. poprzez nieuwzględnienie zarzutów nieistnienia obowiązku oraz wygaśnięcia obowiązku, pomimo przyznania, że upomnienie nie zostało nigdy doręczone zobowiązanemu;

3. art. 70 § 1 i § 4 ustawy Ordynacja podatkowa poprzez uznanie, że w sprawie nie doszło do przedawnienia zobowiązania na skutek przerwania biegu terminu przedawnienia poprzez zastosowanie środków egzekucyjnych w ramach bezprawnie wszczętej egzekucji, tj. z naruszeniem art. 15 § 1 u.p.e.a.

W uzasadnieniu zarzutów strona podniosła, że w sprawie bezsporne jest niedoręczenie zobowiązanemu upomnienia. To zaś powinno implikować przyznanie racji kolejnym zarzutom strony, tj. nieistnienia obowiązku oraz wygaśnięcia obowiązku. Oczywiste jest przy tym, że wszczęcie postępowania egzekucyjnego było bezprawne i naruszało art. 15 § 1 u.p.e.a.

Dalej skarżący argumentował, że zastosowane środki egzekucyjne nie mogą zostać uznane za prawnie skuteczne i wywołać efektu, o którym mowa w art. 70 § 4 Ordynacji podatkowej. To z kolei oznacza, że doszło do przedawnienia zobowiązania.

Motywując zarzut z art. 33 §2 pkt 1 u.p.e.a. skarżący podniósł, że w związku ze sprzedażą mieszkania i przeprowadzką w dniu 24 lipca 2014 r. wymeldował się z dotychczas zajmowanego mieszkania i wyrejestrował zgłoszony tam uprzednio odbiornik telewizyjny, który zresztą już na 2014 roku nie był przez niego dawno użytkowany (odbiornik zarejestrowany w 1983 r. zepsuł się i skarżący musiał go wyrzucić). Skarżący wskazał w tym zakresie na zaświadczenie o wymeldowaniu. W efekcie stwierdził, że obowiązek egzekwowany przez organ nie istniał.

Odnośnie przedstawienia zaświadczenia o wyrejestrowaniu odbiornika dodał, że nie istnieje prawny obowiązek przechowywania tegoż zaświadczenia przez skarżącego poza okres wskazany w art. 70 §1 Ordynacji podatkowej. W związku z tym domaganie się przedstawienia takiego zaświadczenia jest obecnie bezprawne.

W odpowiedzi na skargę organ II instancji wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:

Na wstępie wyjaśnić trzeba, że sprawa została rozpoznana w postępowaniu uproszczonym (na zarządzenie z 25 lutego 2022 r.) na podstawie art. 119 pkt 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r. poz. 329 ze zm. – dalej zwana: p.p.s.a.).

Skarga jest niezasadna.

Określając ramy prawne sprawy wskazać trzeba na art. 33 § 2 pkt 1, 4 i 5 u.p.e.a., w brzmieniu obowiązującym od 30 lipca 2020 r., podstawą zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej jest:

- nieistnienie obowiązku,

- brak uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia, jeżeli jest wymagane,

- wygaśnięcie obowiązku w całości albo w części.

W myśl art. 33 § 4 w/w ustawy, zarzut w sprawie egzekucji administracyjnej określa istotę i zakres żądania oraz dowody uzasadniające to żądanie.

Stosownie do art. 34 § 1 i 2 u.p.e.a., organ egzekucyjny niezwłocznie przekazuje wierzycielowi zarzut w sprawie egzekucji administracyjnej. Wierzyciel wydaje postanowienie, w którym: 1) oddala zarzut w sprawie egzekucji administracyjnej; 2) uznaje zarzut w sprawie egzekucji administracyjnej (...); 3) stwierdza niedopuszczalność zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej (...).

W realiach rozpoznawanej sprawy, w części w której doszło do oddalenia zarzutu w kwestii nieistnienia obowiązku, spór między stronami sprowadza się do rozstrzygnięcia, czy na skarżącym spoczywa objęty w/w tytułem wykonawczym obowiązek ponoszenia opłaty abonamentowej. Skarżący bowiem jako jeden z zarzutów podniósł zarzut nieistnienia obowiązku zapłaty opłat abonamentowych, tj. zarzut z art. 33 § 2 pkt 1 u.p.e.a. Argumentował, że w okresach, które wskazuje opisany na wstępie tytuł wykonawczy, nie posiadał odbiornika radiofonicznego/ telewizyjnego, nie zamieszkiwał pod adresem pod który zgłosił odbiornik w 1983 r. i za te okresy obowiązek na nim nie ciąży, zaś wierzyciel nie wykazał, aby stan faktyczny był przeciwny, niż wskazuje skarżący. Organ natomiast twierdzi, że zarzuty strony zbadał i ustalił, że brak jest dowodu na wyrejestrowanie odbiornika RTV uprzednio zarejestrowanego i na skarżącym ciąży obowiązek uiszczenia należności z tytułu opłat abonamentowych objętych tym tytułem wykonawczym.

Do 15 czerwca 2005 r. problematykę opłat abonamentowych oraz obowiązku rejestracji odbiorników regulowały przepisy ustawy z 29 grudnia 1992 r. o radiofonii i telewizji (Dz. U. z 2004 r. nr 253, poz. 2531 ze zm.). Ustawodawca połączył w tej ustawie (art. 48 i art. 49) obowiązek ponoszenia opłat abonamentowych z faktem posiadania odbiornika, w stosunku do którego ciążył na posiadaczu obowiązek jego rejestracji. Z dniem 16 czerwca 2005 r. weszła w życie ustawa z 21 kwietnia 2005 r. o opłatach abonamentowych (Dz. U. z 2005 r. nr 157, poz. 1314 ze zm.), a wobec braku uregulowań intertemporalnych i mając na uwadze zasadę bezpośredniego działania prawa, uznać należy, że ustawodawca ustanowił w tym akcie prawnym obowiązek ponoszenia opłat w stosunku do osób, które dokonały rejestracji odbiorników RTV w okresie od wejścia w życie ustawy oraz osób, które w dniu wejścia w życie tej ustawy spełniały wymogi objęcia obowiązkiem abonamentowym. Zgodnie bowiem z art. 2 ust. 2 tej ustawy domniemywa się, że osoba, która posiada odbiornik radiofoniczny lub telewizyjny w stanie umożliwiającym natychmiastowy odbiór programu, używa tego odbiornika.

Do 1 stycznia 2014 r. kwestię rejestracji odbiorników regulowały przepisy rozporządzenia Ministra Transportu z 25 września 2007 r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych (Dz. U. z 2007 r. Nr 187 poz. 1342). Zgodnie z § 5 ust. 2 tego rozporządzenia, operator publiczny w terminie dwunastu miesięcy od dnia jego wejścia w życie z urzędu nadaje posiadaczom imiennych książeczek indywidualny numer identyfikacyjny. O nadaniu numeru operator publiczny powiadamia użytkownika, przesyłając stosowne zawiadomienie.

Jeżeli więc w dniu wejścia w życie powyższego rozporządzenia (a więc w grudniu 2007 r.) skarżący był zarejestrowanym abonentem RTV, to w nieprzekraczalnym terminie następnych 12 miesięcy operator publiczny musiał nadać indywidualny numer identyfikacyjny i następnie przesłać do niego zawiadomienie w tej sprawie. Z upływem tego terminu dotychczasowe dowody zarejestrowania odbiorników w formie imiennej książeczki opłaty abonamentowej przestawały stanowić dowód zarejestrowania odbiornika (§ 5 ust. 1 rozporządzenia). W § 3 w/w rozporządzenia Ministra Transportu z 2007 r. wskazano, że dowodem zarejestrowania odbiorników (z zastrzeżeniem § 5 przytoczonego powyżej) jest: 1) wniosek o rejestrację odbiorników radiofonicznych lub telewizyjnych, o którym mowa w § 2 ust. 2 lub 2) zawiadomienie o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego użytkownikowi odbiorników RTV, o którym mowa w § 2 ust. 4.

Z akt sprawy przedstawionych Sądowi wynika, że skarżący dokonał rejestracji odbiorników RTV w 1983 r., tj. przed 2008 r. Potwierdza to sam skarżący, któremu została wydana imienna książeczka opłat abonamentowych, w późniejszym terminie (w 1991 r.) odnawiana. Następnie, 10 września 2008 r., nadany został indywidualny numer identyfikacyjny użytkownika odbiorników RTV.

W powyższym zakresie wskazać trzeba, że według stanowiska wierzyciela, Poczty Polskiej S.A., w zasobach rejestrowych tej jednostki nie został odnotowany fakt wyrejestrowania odbiornika przez zobowiązanego. Także skarżący nie zaoferował dowodu na wyrejestrowanie odbiornika, choć twierdzi, że dokonał tego w 2014 r. Skarżący twierdzi, że powodem nieistnienia obowiązku w okresie od stycznia 2015 r. do czerwca 2020 r. jest nieposiadanie odbiornika zgłoszonego w 1983 r. , a więc jego nieużytkowanie (oczywiście także wyrejestrowanie w 2014 r. w związku ze zbyciem lokalu mieszkalnego).

W tej sytuacji podnieść trzeba, że obowiązek uiszczania opłaty abonamentowej powstaje z pierwszym dniem miesiąca następującego po miesiącu, w którym dokonano rejestracji odbiornika i trwa do czasu jego wyrejestrowania. Dodać trzeba, że w sytuacji, gdy dokonanie rejestracji odbiornika RTV nie jest w sprawie sporne, to abonent podnoszący nieistnienie obowiązku uiszczania opłat powinien wykazać wyrejestrowanie odbiornika (zob.: wyroki tut. Sądu w sprawach o sygn. akt I SA/Gl 650/14, I SA/Gl 518/14, I SA/Gl 376/13). Innymi słowy, zobowiązany, podnosząc zarzut nieistnienia obowiązku (art. 33 § 2 pkt 1 u.p.e.a.), powinien przedstawić dowody potwierdzające, że ten obowiązek nie istnieje (zob. także wyrok NSA z 20 marca 2019 r., sygn. akt I GSK 928/18). Na zobowiązanym ciąży bowiem obowiązek zaoferowania dowodu wyrejestrowania odbiornika, a więc dowodu ustania obowiązku ponoszenia opłat abonamentowych (zob. wyrok NSA z 8 marca 2019 r. sygn. akt I GSK 837/18). Regulacja dotycząca opłat abonamentowych, która obowiązek ich wnoszenia wiąże wyłącznie z zarejestrowaniem odbiornika, nakazuje przechowywać dokument jego wyrejestrowania przez okres, w jakim wierzyciel ma prawo dochodzić zaległych opłat (zob. wyrok WSA w Gliwicach z 7 października 2015 r. sygn. akt I SA/Gl 481/15).

W tej sprawie skarżący twierdzi, że w okresach objętych tytułem wykonawczym nie posiadał i nie używał odbiornika RTV. Skoro jednak wcześniej dokonał rejestracji odbiornika i następie zaprzestał jego użytkowania (wyzbył się), to winien dokonać jego wyrejestrowania. Obligowały do tego przepisy § 11 rozporządzenia Ministra Administracji i Cyfryzacji z 17 grudnia 2013 r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych (Dz. U. z 2013 r. poz. 1376), wydanego na podstawie art. 6 ust. 4 ustawy abonamentowej, wcześniej § 4 rozporządzenia Ministra Transportu z 25 września 2007 r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych, a jeszcze wcześniej § 3 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 22 lipca 2005 r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych (Dz. U. z 2005 r. nr 141, poz. 1190), czy wreszcie § 4 rozporządzenia Ministra Łączności z 16 lipca 1993 r. w sprawie rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych (Dz. U. Nr 70, poz. 338).

Jak to już Sąd zaznaczył, obowiązek uiszczania opłat abonamentowych przypisany jest do osoby, która dokonała rejestracji odbiorników RTV, a nie do adresu rejestracji. Powyższe powoduje, że argumenty skarżącego o zmianie miejsca zamieszkania nie mogły zostać uwzględnione, zważywszy, że o zmianie tej skarżący nie powiadomił wierzyciela mając taki obowiązek.

Dalej wskazać trzeba - uwzględniając przedstawione wyżej regulacje prawne – że Poczta Polska Wydział Abonamentu RTV wydała zawiadomienie z 10 września 2008 r. o nadaniu skarżącemu indywidualnego numeru identyfikacyjnego, przesyłając je jednocześnie na adres skarżącego. Wystawiła również skarżącemu imienne blankiety umożliwiające dokonanie zapłaty za użytkowanie odbiorników, co potwierdzają włączone do akt duplikaty. Poczta Polska nie odnotowała zwrotu przesyłki listowej zawierającej w/w zawiadomienie, co pozwoliło na przyjęcie, że zostało ono skutecznie przesłane skarżącemu. W kwestii skuteczności zawiadomienia o nadaniu indywidulanego numeru identyfikacyjnego użytkownikowi odbiorników radiofonicznych/ telewizyjnych, Sąd podziela w zakresie skutków przesłania w/w zawiadomienia ugruntowane już stanowisko wyrażane m.in. w wyrokach: tut. Sądu z 15 października 2014 r. sygn. akt I SA/GI 518/14, 11 lutego 2021 r. sygn. I SA/Gl 1588/20, jak również Naczelnego Sądu Administracyjnego z 1 czerwca 2016 r. sygn. akt II GSK 913/15, czy też 20 listopada 2020 r. II FSK 1877/18. Zdaniem Sądu, w stanie prawnym mającym zastosowanie do tej sprawy, dla skuteczności nadania numeru identyfikacyjnego nie jest konieczne legitymowanie się przez operatora pocztowego zwrotnym potwierdzeniem odbioru takiego powiadomienia, skoro w/w rozporządzenie Ministra Transportu z 25 września 2007 r. (§ 5 ust. 2) stanowi o obowiązku przesłania zawiadomienia o nadaniu numeru, a nie jego doręczenia. Z kolei przesłanie tego zawiadomienia na adres wcześniej zgłoszony (podczas rejestracji odbiornika) nie może być skutecznie podważone z tego względu, że abonent zmienił miejsce zamieszkania, skoro o zmianie tej nie powiadomił wierzyciela mimo istnienia takiego obowiązku.

Podsumowując, ponieważ skarżący zarejestrował odbiornik RTV, zaś akta sprawy nie zawierają dowodu potwierdzającego, że powiadomił Pocztę Polską o jego wyrejestrowaniu w odniesieniu do okresu objętego przedmiotowym w sprawie tytułem wykonawczym, należało przyjąć, że ciąży na nim z mocy prawa obowiązek uiszczania opłat abonamentowych przez cały okres, od czasu rejestracji odbiorników – w zakresie objętym tytułem wykonawczym wskazanym na wstępie. Obowiązek ten trwa bowiem od zarejestrowania odbiornika RTV do czasu jego wyrejestrowania lub dopełnienia w placówce Poczty Polskiej S.A. formalności związanych ze zwolnieniem od opłat abonamentowych. Przez cały ten czas istnieje domniemanie, że osoba, która posiada odbiornik radiofoniczny lub telewizyjny w stanie umożliwiającym natychmiastowy odbiór programu, używa tego odbiornika (art. 2 ust. 2 ustawy abonamentowej).

Wszystko to powoduje, że bezzasadny okazał się zarzut nieistnienia obowiązku z uwagi na wyrejestrowanie oraz nieposiadanie odbiornika RTV (art. 33 § 2 pkt 1 u.p.e.a.).

Co do wygaśnięcia zobowiązania wskutek przedawnienia należy wskazać, że opłata z tytułu rejestracji odbiornika RTV stanowi opłatę, o której mowa w art. 2 § 2 Ordynacji podatkowej, a to oznacza, że ma do niej zastosowanie art. 70 § 1 tej ustawy. Opłata ta przedawnia się po upływie pięciu lat, licząc od końca roku, w którym upłynął termin jej płatności. Tytuł wykonawczy obejmujący zobowiązanie za okres od stycznia 2015r. do czerwca 2020 r. został wystawiony [...] r., tj. przed upływem terminu przedawnienia. Ponadto zgodnie z art. 70 § 4 w/w ustawy, bieg terminu przedawnienia zostaje przerwany wskutek zastosowania środka egzekucyjnego, o którym podatnik został zawiadomiony. Organ egzekucyjny wszczął wobec skarżącego postępowanie egzekucyjne na postawie wystawionego przez wierzyciela w/w tytułu wykonawczego i zastosował środek egzekucyjny, o czym zawiadomił zobowiązanego 18 grudnia 2020 r. i co skarżący przyznał. W efekcie zastosowanego środka egzekucyjnego wyegzekwował dochodzone należności przed upływem terminu przedawnienia. Tym samym brak było podstaw do uznania zarzutu naruszenia art. 33 § 2 pkt 5 u.p.e.a.

Sąd podzielił także stanowisko organu w kwestii uwzględnienia zarzutu braku doręczenia zobowiązanemu upomnienia. Przypomnieć trzeba, że stosownie do art. 33 § 2 pkt 4 u.p.e.a., podstawą zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej jest brak uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia, jeżeli jest wymagane. Z powyższej regulacji wynika, że co do zasady postępowanie egzekucyjne nie może być wszczęte bez wcześniejszego doręczenia upomnienia; stanowi ono obligatoryjny element postępowania egzekucyjnego, bez którego egzekucja administracyjna nie może być skutecznie wszczęta i prowadzona (zob. art. 15 ust. 1 u.p.e.a.). Skoro więc w tej sprawie zobowiązanemu nie zostało przesłane na właściwy adres pisemne upomnienie zawierające wezwanie do wykonania obowiązku z zagrożeniem skierowania sprawy na drogę postępowania egzekucyjnego, to tym samym nie doszło do jego skutecznego doręczenia, co uzasadniało zarzut z art. 33 § 2 pkt 4 u.p.e.a. Konsekwencją tego było umorzenie postępowania egzekucyjnego, o czym orzekł organ na podstawie art. 59 § 1 pkt 7 u.p.e.a. Wystąpiła bowiem przeszkoda formalna wykluczająca możliwość prowadzenia egzekucji.

Zgodnie z art. 59 § 6 u.p.e.a., w przypadku umorzenia postępowania egzekucyjnego z przyczyny określonej m.in. w § 1 pkt 7 art. 59 pozostają w mocy skutki związane z zastosowaniem środka egzekucyjnego. Zatem umorzenie postępowania egzekucyjnego nie spowodowało uchylenia skutków zastosowanego środka z art. 1a pkt 12 u.p.e.a., w tym m.in. w związku z egzekucją ze świadczeń z zaopatrzenia emerytalnego oraz ubezpieczenia społecznego.

W tych okolicznościach organ trafnie wyjaśnił, że wniosek o zwrot należności objętych tytułem wykonawczym nie może być rozpatrzony pozytywnie. Sąd podzielił stanowisko, że na podstawie art. 59 § 6 w zw. z § 1 pkt 7 u.p.e.a., pozostają w mocy skutki związane z zastosowaniem środka egzekucyjnego.

Końcowo, odnosząc się do argumentów strony, według których zastosowane środki egzekucyjne nie mogą zostać uznane za prawnie skuteczne i wywołać efektu, o którym mowa w art. 70 § 4 Ordynacji podatkowej, skoro wierzyciel nie doręczył zobowiązanemu upomnienia – wyjaśnić trzeba, że u.p.e.a., co do zasady, rozdziela w zakresie działań i ich skutków - wierzyciela od organu egzekucyjnego. Organ egzekucyjny sam, z urzędu, bada dopuszczalność egzekucji, co obejmuje przede wszystkim ustalenie, czy dopuszczalna jest egzekucja oznaczonego obowiązku, a ponadto czy tytuł wykonawczy jest prawidłowo wystawiony (art. 29 u.p.e.a.). Kwestia przedawnienia nie mieści się w granicach badania dopuszczalności egzekucji na podstawie art. 29 § 1 u.p.e.a. Stwierdzając dopuszczalność egzekucji organ egzekucyjny stosuje środki egzekucyjne celem doprowadzenia do wykonania obowiązku. Zasadą wynikającą z w/w ustawy jest to, że pozostają w mocy skutki związane z zastosowaniem środka egzekucyjnego, nawet, jeżeli postępowanie egzekucyjne zostanie umorzone (art. 59 § 6 u.p.e.a.), w tym m.in. skutek w postaci przerwania biegu terminu przedawnienia. Oczywiście, ustawa przewiduje uchylenie czynności egzekucyjnych, jednak ta kwestia nie była przedmiotem zaskarżonego aktu. Powyższe powoduje, że uwagi skargi w w/w zakresie pozostają bez wpływu na wynik sprawy.

Mając powyższe na względzie Sąd uznał, że rozstrzygnięcie wierzyciela jest prawidłowe co do nie uznania zarzutu nieistnienia obowiązku i wygaśnięcia obowiązku oraz uznania zarzutu niedoręczenia zobowiązanemu upomnienia, stąd mając to na względzie - na podstawie art. 151 p.p.s.a. - skargę oddalił.