Wyrok WSA w Białymstoku, sygn. akt I SA/Bk 1821/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku
Data orzeczenia: 2018-02-21 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6116 Podatek od czynności cywilnoprawnych, opłata skarbowa oraz inne podatki i opłaty
Hasła tematyczne: Odpady
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 6q ust. 1
journal: Dz.U. 2016 poz 250
law: Ustawa z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach - tekst jednolity
article: art. 39 ust. 4
journal: Dz.U. 2016 poz 446
law: Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Paweł Janusz Lewkowicz, Sędziowie sędzia WSA Jacek Pruszyński (spr.), sędzia WSA Dariusz Zalewski, Protokolant referent Mateusz Kownacki, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 21 lutego 2018 r. sprawy ze skargi A. S.- A. w B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...] września 2017 r. nr [...] w przedmiocie opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą jej wydanie decyzję Zarządu P. "L." Sp. z o.o. z dnia [...].03.2017 r., nr [...], 2. umarza postępowanie administracyjne, 3. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. na rzecz strony skarżącej A. S. kwotę 7.126,00 (słownie: siedem tysięcy sto dwadzieścia sześć złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

U podstaw zaskarżonego rozstrzygnięcia legły następujące ustalenia faktyczne:

Zarząd Przedsiębiorstwa Usługowo-Handlowo-Produkcyjnego "L." Sp. z o.o. (dalej w skrócie: "Zarząd PUHP L."), działając na podstawie uchwały Nr [...] Rady Miasta B. z dnia [...] stycznia 2015 r. w sprawie upoważnienia Zarządu Przedsiębiorstwa Usługowo-Handlowo-Produkcyjnego L. Spółka z o.o. w B. do załatwiania indywidualnych spraw z zakresu utrzymania czystości i porządku na terenie miasta B. (Dz. Urz. Woj. Podl. z 2015 r., poz. 304) decyzją z dnia [...] marca 2017 r. nr [...] określił A. S. prowadzącej działalność gospodarczą Przedsiębiorstwo Gastronomiczno - Handlowe "A." (dalej powoływanej także jako "Skarżąca") wysokość opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi dla nieruchomości położonej w B., przy ul. [...] w okresie: od lipca 2013 r. do końca lutego 2014 r. w kwocie 2.036,80 zł miesięcznie; od marca 2014 r. w kwocie 1.628 zł.

Odwołanie od powyższej decyzji złożyła Skarżąca zarzucając jej naruszenie: (1) art. 6q ust. 1 ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (t.j. Dz.U. z 2016 r., poz. 250 ze zm.) poprzez błędną wykładnię polegającą na uznaniu, że Zarząd PUHP L. Sp. z o.o. w B. jest uprawniony do wydania zaskarżonej decyzji, podczas gdy kompetencje takie posiada Prezydent Miasta B.; (2) art. 6 ust. 1, art. 6c ust. 2, art. 6r ust. 2d ww. ustawy, poprzez przyjęcie że Skarżąca jest obowiązana do ponoszenia opłat za gospodarowanie odpadami, w sytuacji gdy z art. 6c ust. 2 ustawy wynika uprawnienie gminy do pojęcia uchwały postanawiającej o odbieraniu odpadów od tzw. nieruchomości niezamieszkałych, a nie jest to obowiązek tych właścicieli do przekazywania odpadów bezpośrednio gminie, oraz w sytuacji gdy odwołująca pozbywa się odpadów na podstawie umowy z innym podmiotem, oraz gdy gmina nie odbiera z terenu tej nieruchomości żadnych odpadów; (3) art. 60 ust. 1 ustawy poprzez określenie stronie opłaty bez wzięcia pod uwagę uzasadnionych szacunków; (4) art. 187 § 1, art. 191 ustawy Ordynacja podatkowa poprzez niewszechstronną, wybiórczą, uznaniową, sprzeczną z zasadami logiki oraz doświadczenia życiowego ocenę zebranego materiału dowodowego (...), (5) art. 120, art. 121 § 1 ustawy Ordynacja podatkowa poprzez arbitralne, uznaniowe oraz nieznajdujące podstawy prawnej, a przede wszystkim oderwane od rzeczywistego stanu faktycznego sprawy ustalenie odpadów komunalnych w wysokości 12 m3 miesięcznie, jak również poprzez przyjęcie, że dla szacunku ilości nagromadzonych odpadów winna być uwzględniona liczba oferowanych miejsc konsumpcyjnych. W oparciu o powyższe zarzuty pełnomocnik Skarżącej wniósł o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji i umorzenie postępowania, ewentualnie o uchylenie w całości decyzji i orzeczenie co do istoty sprawy lub przekazanie do rozpatrzenia właściwemu organowi pierwszej instancji.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. nie podzieliło zarzutów odwołania i decyzją z dnia [...] września 2017 r. nr [...] utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia Kolegium w pierwszej kolejności wyjaśniło podstawę prawną wydanej decyzji, tj. art. 6o ust. 1 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach, zgodnie z którym w razie niezłożenia deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi albo uzasadnionych wątpliwości co do danych zawartych w deklaracji wójt, burmistrz lub prezydent miasta określa, w drodze decyzji, wysokość opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, biorąc pod uwagę dostępne dane właściwe dla wybranej przez radę gminy metody, a w przypadku ich braku - uzasadnione szacunki, w tym w przypadku nieruchomości, na których nie zamieszkują mieszkańcy, średnią ilość odpadów komunalnych powstających na nieruchomościach o podobnym charakterze.

Odnosząc powyższą regulację do stanu faktycznego zaistniałego w sprawie SKO doszło do wniosku, że ilość nagromadzenia odpadów podana przez Skarżącą prowadzącą restaurację "S." przy ul. [...] w B. (0,16 m3 miesięcznie), znacznie odbiega od wynikającej normy prawa miejscowego obowiązującego na terenie Gminy B. Stąd też przy ustalaniu prawidłowości zgłoszonej ilości odpadów od przedmiotowej nieruchomości zastosowanie powinny mieć zapisy zawarte w Regulaminie utrzymania czystości i porządku na terenie gminy B., w którym określono minimalne wskaźniki nagromadzenia odpadów komunalnych, dotyczących lokali gastronomicznych. W myśl zaś § 8 ust. 2 pkt 4 tegoż Regulaminu (w brzmieniu obowiązującym w obu uchwałach) - wybór wielkości pojemnika należy do właściciela nieruchomości, przy uwzględnieniu tygodniowych wskaźników nagromadzenia zmieszanych odpadów komunalnych: lokale gastronomiczne (z ogródkami przylokalowymi) - co najmniej 0,015 m3 miejsce konsumpcyjne/tydzień. Kolegium podzieliło przy tym ustalenia organu I instancji, że ilość miejsc konsumpcyjnych w lokalu Skarżącej wynosi 200. Organ odwoławczy wyjaśnił, że co prawda Regulamin nie zawiera pojęcia "miejsce konsumpcyjne", jednakże potoczne rozumienie tego pojęcia jest zrozumiałe i jasne, a to oznacza, że w regulaminie użyto pojęcia, które w przypadku lokalu gastronomicznego (tu: restauracji) oznacza liczbę miejsc posiadanych (oferowanych, przygotowanych) przez dany lokal do przyjęcia gości. Przy czym kwestia obłożenia tych miejsc i rzeczywista ilość klientów nie ma wpływu na wysokość opłaty.

Odnosząc się z kolei do zarzutów odwołania, Kolegium wyjaśniło, że rzeczywiście kwestia umocowania innych organów do wydawania decyzji w sprawie opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi była przedmiotem uchwały NSA z dnia 19 grudnia 2016 r. sygn. akt II FPS 3/16, w której przyjęto, że w sprawach opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi przepis art. 6q ust. 1 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach wyłącza stosowanie przepisu art. 39 ust. 4 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2016 r. poz. 446 ze zm., dalej: u.s.g.). Jednakże, jak podkreślił organ II Instancji, w końcowej części uzasadnienia NSA wskazał, że z uwagi na rozbieżności w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego, oraz zaufanie do organów władzy publicznej, w tym sądów, a także zasadę demokratycznego państwa prawnego wyrażoną w art. 2 Konstytucji RP -oddziaływanie wykładni na przyszłość rodzi po stronie rad gmin obowiązek zmiany w rozsądnym terminie podjętych uchwał w celu uwzględnienia w nich stanowiska zajętego przez Naczelny Sąd Administracyjny. Samo zatem podjęcie uchwały przez NSA nie oznacza – zdaniem SKO - automatycznie podważenia podjętych dotychczas decyzji, czego potwierdzeniem jest chociażby wyrok WSA w Białymstoku z dnia 10 sierpnia 2017 r. o sygn. akt II SA/Bk 267/17 oddalający skargę na stwierdzenie nieważności uchwały Rady Miasta B. z dnia [...] stycznia 2015 r. Nr [...].

Za niezasadny Kolegium uznało także zarzut braku obowiązku ponoszenia opłaty na rzecz gminy, wskazując, że podjęcie przez radę gminy uchwały o odbieraniu odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości, na których nie zamieszkują mieszkańcy, a powstają na nich odpady komunalne oznacza przejęcie tego obowiązku na terenie gminy. Gmina po podjęciu uchwały obejmuje systemem odbierania odpadów wszystkich właścicieli nieruchomości z danego terenu i od tego momentu właściciele mają zatem obowiązek dostosowania się do takiej uchwały i ponoszenia stosownych opłat.

Odnosząc się zaś do zarzutu błędu w ustaleniu przez organ I instancji liczby oferowanych miejsc w restauracji Skarżącej, Kolegium wyjaśniło, że na potrzeby obliczania wysokości opłaty za odpady, nie jest badana okoliczność związana z faktyczną ilością obsłużonych klientów restauracji. Nie jest też możliwe uwzględnienie realnego obłożenia ani w tygodniu, ani w soboty i niedzielę.

Na uwzględnienie, zdaniem SKO, nie zasługuje też argumentacja Skarżącej jakoby na terenie jej nieruchomości nie powstawały inne odpady niż te objęte umową komercyjną, stąd też nie miała obowiązku ponoszenia na rzecz gminy opłat za gospodarowanie komunalnymi. W tym zakresie organ wskazał, że w lokalach gastronomicznych powstają różnego rodzaju odpady komunalne i to w wielkościach oszacowanych i przyjętych w regulaminie, a w drukach deklaracji zawarte zostały pouczenia i objaśnienia o konieczności rozwiązania w 2013 roku umów z podmiotami komercyjnymi.

Skargę na powyższą decyzję wywiodła Skarżąca zarzucając jej naruszenie:

art. 6q ust. 1 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach poprzez błędną wykładnię polegającą na uznaniu, że Zarząd PUHP "L." Sp. z o.o. w B. jest uprawniony do wydania zaskarżonej decyzji, podczas gdy kompetencje takie posiada Prezydent Miasta B.;

art. 6 ust. 1, art. 6c ust. 2, art. 6r ust. 2d ustawy, poprzez przyjęcie że odwołująca jest obowiązana do ponoszenia opłat za gospodarowanie odpadami, w sytuacji gdy: (a) z art. 6c ust. 2 ustawy wynika uprawnienie gminy do pojęcia uchwały postanawiającej o odbieraniu odpadów od tzw. nieruchomości niezamieszkałych, a nie jest to obowiązek tych właścicieli do przekazywania odpadów bezpośrednio gminie, oraz w sytuacji gdy Skarżąca pozbywa się odpadów na podstawie umowy z innym podmiotem, oraz gdy gmina nie odbiera z terenu tej nieruchomości żadnych odpadów;

(b) na terenie nieruchomości powstają odpady komunalne wytwarzane przez pracowników oraz odpady poprodukcyjne (gastronomiczne), których pozbywanie się regulowane jest odrębnymi ustawami tj. ustawą z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach, ustawą z dnia 25 sierpnia 2006 r. o bezpieczeństwie i higienie żywności, Rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1069/2009 z dnia 21 października 2009 r. określające przepisy sanitarne dotyczące produktów ubocznych pochodzenia zwierzęcego, nieprzeznaczonych do spożycia przez ludzi, i uchylające rozporządzenie (WE) nr 1774/200);

(c) odwołująca pozbywa się zebranych na terenie nieruchomości odpadów na podstawie umowy zawartej z podmiotem odbierającym odpady komunalne (...);

(d) gmina nie odbiera z terenu nieruchomości skarżącej żadnych odpadów;

art. 6o ust. 1 w zw. z art. 6r ust. 2d ustawy poprzez wadliwe zastosowanie i przyjęcie, że zaistniały uzasadnione wątpliwości co do danych zawartych w deklaracji skarżącej w sytuacji gdy: (a) gmina od lipca 2013 r. nie odbierała od skarżącej odpadów komunalnych pomimo złożenia przez Skarżącą deklaracji, co oznacza, że gmina nie odbierała większej ilości odpadów niż wynika z deklaracji; (b) na terenie nieruchomości nie powstaje przyjęta przez organ ilość odpadów komunalnych, tj. 12m3 (vide faktury), (c) odpady odbierane od Skarżącej na podstawie umowy komercyjnej nie trafiały do ZUOK H. i ZUOK B., (d) Skarżąca skorygowała swoją pierwszą deklarację (na skutek sugestii pracownika organu zawarcia umowy komercyjnej na odbiór odpadów) wskazując 1 pojemnik o pojemności 0,08m3 opróżniany 2 razy w tygodniu w miejsce zadeklarowanego w pierwszej deklaracji 1 pojemnika o pojemności do 1,10m3 opróżnianego 4 razy w tygodniu (vide deklaracje), (e) gmina od początku okresu objętego niniejszym postępowaniem tj. od lipca 2013 r. zawiadamiała Skarżącą o nowej wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi (ostatnio pismem z dnia [...].01.2015 r. w wysokości 16 zł miesięcznie), którą Skarżąca uiszczała w przewidzianych Ustawą terminach, a co zdaniem skarżącej świadczyło o braku wątpliwości organu co do danych zawartych w deklaracji Skarżącej;

art. 6o ust. 1 ustawy poprzez określenie stronie opłaty bez wzięcia pod uwagę uzasadnionych szacunków (...);

art. 187 § 1, art. 191 ustawy Ordynacja podatkowa poprzez niewszechstronną, wybiórczą, uznaniową, sprzeczną z zasadami logiki oraz doświadczenia życiowego ocenę zebranego materiału dowodowego, a w szczególności (1) dowodu z zeznań świadków, (2) pisemnych i ustnych wyjaśnień strony, (3) umów zawartych z M. sp. z o.o. i faktur VAT, (4) pism M. sp. z o.o. z dnia [...].01.2017 r., i [...].02.2017 r., (5) notatek służbowych A. U. - inspektora ds. Kontroli Biura Zarządzania Systemem Gospodarki Odpadami z dnia [...].08.2016 r. i [...].08.2016 r.;

art. 120, art. 121 § 1 ustawy Ordynacja podatkowa poprzez arbitralne i uznaniowe ustalenie, że na nieruchomości powstają odpady komunalne, których odbiór i zagospodarowanie podlega ustawie z dnia 13.09.1996 r., ustalenie szacunku ilości nagromadzonych odpadów komunalnych w wysokości 12m3 miesięcznie, jak również poprzez przyjęcie, że dla szacunku ilości nagromadzonych odpadów winna być uwzględniona liczba oferowanych miejsc konsumpcyjnych;

§ 8 ust. 1 pkt 2 Regulaminu utrzymania czystości i porządku na terenie gminy B. (załącznik do uchwały Nr [...] z dnia [...] lutego 2013 r. oraz Nr [...] z [...] listopada 2015 r.) w zw. z art. 4 ust. 1 i 2 ustawy poprzez ich niezastosowanie w sytuacji gdy w deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi skarżąca wskazała minimalną pojemność pojemnika przeznaczonego do zbierania odpadów komunalnych na terenie nieruchomości niezamieszkałych przewidzianą w regulaminie tj. 0,08m3.

Wskazując na powyższe naruszenia, pełnomocnik Skarżącej wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej jej decyzji organu I instancji.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. w odpowiedzi na skargę wniosło o jej oddalenie podtrzymując w całości argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje:

Skarga jest zasadna.

Przedmiotem zaskarżenia jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. utrzymująca w mocy decyzję wydaną przez Zarząd Przedsiębiorstwa Usługowo-Handlowo-Produkcyjnego "L." Sp. z o.o. określającą wysokość opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi. Zarząd PUHP L. działał w tej sprawie jako organ I instancji na podstawie uchwały Nr [...] Rady Miasta B. z dnia [...] stycznia 2015 r. w sprawie upoważnienia Zarządu Przedsiębiorstwa Usługowo-Handlowo-Produkcyjnego L. Spółka z o.o. w B. do załatwiania indywidualnych spraw z zakresu utrzymania czystości i porządku na terenie miasta B. (Dz. Urz. Woj. Podl. z 2015 r., poz. 304).

W tym zakresie należy wskazać, że z ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach wynika, iż kompetencja do wykonywania czynności związanych z gospodarką odpadami została generalnie udzielona organowi wykonawczemu gminy (wójtowi, burmistrzowi, prezydentowi miasta) a uzupełniająco radzie miasta (gminy). Ustawa ta stanowi bowiem, że wójt, burmistrz lub prezydent miasta zostali zobowiązani do sprawowania nadzoru nad realizacją przez właścicieli nieruchomości obowiązków w zakresie zapewnienia czystości i porządku na terenie ich własnej nieruchomości (art. 5 ust. 6) oraz do wydawania decyzji administracyjnych nakazujących wykonanie obowiązku (art. 5 ust. 7 ustawy). Wójt, burmistrz lub prezydent miasta wydają decyzje w sprawie określenia wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, jeśli właściciel nieruchomości nie złoży deklaracji w tym zakresie (art. 6o ustawy). W sprawach dotyczących opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi stosuje się przepisy Ordynacji podatkowej, zaś uprawnienia organów podatkowych przysługują wójtowi, burmistrzowi lub prezydentowi miasta (art. 6q ustawy). Wójt, burmistrz, prezydent miasta są także organami egzekucyjnymi w egzekucji administracyjnej należności pieniężnych z tytułu opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi (art. 6qa ustawy).

Stosownie zaś do treści art. 39 ust. 1 u.s.g., decyzje w indywidualnych sprawach z zakresu administracji publicznej wydaje wójt, o ile przepisy szczególne nie stanowią inaczej. Wójt może upoważnić swoich zastępców lub innych pracowników urzędu gminy do wydawania decyzji administracyjnych, o których mowa w ust. 1, w imieniu wójta (ust. 2). Zgodnie z ust. 4 art. 39, do załatwiania indywidualnych spraw z zakresu administracji publicznej rada gminy może upoważnić również organ wykonawczy jednostki pomocniczej oraz organy jednostek i podmiotów, o których mowa w art. 9 ust. 1. Zgodnie z art. 9 ust. 1 u.s.g. w celu wykonywania zadań gmina może tworzyć jednostki organizacyjne, a także zawierać umowy z innymi podmiotami, w tym organizacjami pozarządowymi.

Wskazana na wstępie uchwała Nr [...] Rady Miasta B. z dnia [...] stycznia 2015 r. została wydana m.in. na podstawie art. 39 ust. 4 u.s.g. i zawiera upoważnienie Zarząd PUHP L. do załatwiania indywidualnych spraw z zakresu administracji publicznej dotyczących określania opłat z tytułu gospodarowania odpadami, a więc upoważnienie do dokonywania czynności, które – według regulacji art. 6q ustawy – prawodawca powierzył expressis verbis organowi wykonawczemu gminy.

Przedmiotowe upoważnienie wynikające z art. 39 ust. 4 u.s.g. zostało zanegowane w uchwale Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 grudnia 2016 r., II FPS 3/16.

NSA stwierdził, ze w sprawach opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi przepis art. 6q ust. 1 ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (Dz.U. z 2016 r. poz. 250 ze zm.) wyłącza stosowanie przepisu art. 39 ust. 4 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz.U. z 2016 r. poz. 446 ze zm.).

W uzasadnieniu uchwały wskazano, że art. 39 ust. 4 u.s.g. dopuścił ogólnie udzielanie przez rady gmin upoważnień do załatwiania spraw indywidualnych z zakresu administracji publicznej, bez kategoryzacji ich przedmiotu. W sprawach opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi stosuje się - z mocy odesłania zamieszczonego w art. 6q ust. 1 ab initio ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach - przepisy ustawy Ordynacja podatkowa. Regułę tę uzupełniono zastrzeżeniem, że "uprawnienia organów podatkowych przysługują wójtowi, burmistrzowi lub prezydentowi miasta, a w przypadku przejęcia przez związek międzygminny zadań gminy, o których mowa w art. 3 ust. 2, w zakresie gospodarowania odpadami komunalnymi, w zakresie opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi, które stanowią dochód związku międzygminnego - zarządowi związku międzygminnego". Okoliczność posłużenia się przez ustawodawcę kwalifikatorem pozwalającym wyodrębnić rodzaj spraw podlegających - z racji zastosowanego odesłania - załatwieniu w myśl przepisów Ordynacji podatkowej, nakazuje uznać ustawę o utrzymaniu czystości i porządku w gminach za lex specialis w stosunku do art. 39 ust. 4 u.s.g. Wyraźne zakreślenie w pierwszym z uregulowań kręgu podmiotów dysponujących uprawnieniami organów podatkowych musi być wobec tego traktowane jako ograniczenie zakresu swobody decyzyjnej rad gmin, wyznaczonego przez przepis art. 39 ust. 4 u.s.g. Kierując się założeniami racjonalnego ustawodawcy, przyjęto, że w art. 6q ust. 1 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach nieprzypadkowo użyto skorelowanego z brzmieniem m.in. art. 2 § 3 i art. 13a ustawy Ordynacja podatkowa zwrotu "z tym, że uprawnienia organów podatkowych przysługują". Wynika z niego, że wójt, burmistrz lub prezydent posiadają atrybut wyłączności działania jako organ podatkowy. Podmioty te są zatem umocowane do realizowania jego kompetencji, jednakże bez prawa delegowania ich w ramach dekoncentracji zewnętrznej. Przepisom ustawy Ordynacja podatkowa, operującej w art. 13 pojęciem organu podatkowego, nie jest bowiem znana taka konstrukcja, zaś w świetle art. 143 § 1 ustawy Ordynacja podatkowa, dopuszczalne jest jedynie upoważnienie funkcjonariusza celnego lub pracownika kierowanej jednostki organizacyjnej do załatwiania spraw w imieniu organu i w ustalonym zakresie, w szczególności do wydawania decyzji, postanowień i zaświadczeń (dekoncentracja wewnętrzna). Zdaniem NSA opowiedzenie się za odmiennym poglądem prowadziłoby do rozszerzenia, z naruszeniem granic zakreślonych przez ustawodawcę, listy podmiotów traktowanych jako organy podatkowe w sprawach opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi.

Z uchwały zatem jednoznacznie wynika, że rada gminy nie może przekazać kompetencji przysługującej z mocy ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach wójtowi, burmistrzowi, prezydentowi miasta do załatwiania indywidualnych spraw z zakresu gospodarowania odpadami komunalnymi innym podmiotom, w oparciu o art. 39 ust. 4 u.s.g.

Powyższym poglądem niniejszy Sąd jest związany na podstawie art. 269 § 1 w zw. z art. 187 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm., dalej: p.p.s.a.) (por. wyrok NSA z dnia 5 listopada 2010 r., II FSK 1149/09, LEX nr 745515).

W świetle uchwały NSA brak było podstaw do scedowania przez Radę Miasta B. na Zarząd PUHP L. kompetencji organu podatkowego (Prezydenta Miasta B.) do załatwiania indywidualnych spraw z zakresu administracji publicznej dotyczących opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi w sposób, w jaki nastąpiło to w treści § 2 ust. 1 pkt 1 zaskarżonej uchwały oraz odpowiadającej tej regulacji treści § 2 ust. 2 tej uchwały. Skoro bowiem art. 6q ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach jednoznacznie wskazuje jaki organ podatkowy posiada kompetencję do załatwiania indywidualnych spraw dotyczących opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi i jest to wyłącznie wójt, burmistrz lub prezydent miasta, to przepis ten stanowi lex specialis wobec regulacji art. 39 ust. 4 u.s.g. i kompetencja wskazanych w nim organów nie może być przeniesiona na inny podmiot. To zaś nastąpiło z naruszeniem prawa w zaskarżonej uchwale z dnia [...] stycznia 2015 r.

W punkcie 2 uchwały NSA stwierdził, że wykładnia dokonana w uchwale wiąże od dnia jej podjęcia. Jak wyjaśniono w uzasadnieniu uchwały opowiedzenie się w tym przypadku za retrospektywnym oddziaływaniem wykładni w odniesieniu do budzących wątpliwości interpretacyjne przepisów prawa, w sytuacji zarysowania się rozbieżności w orzecznictwie NSA, mogłoby podważyć zaufanie do organów władzy publicznej, w tym sądów. Oddziaływanie wykładni na przyszłość rodzi po stronie rad gmin obowiązek zmiany w rozsądnym terminie podjętych uchwał w celu uwzględnienia w nich stanowiska zajętego przez NSA.

Skarżona decyzja Zarządu PUHP L. została wydana w dniu [...] marca 2017 r., a zatem w sytuacji, gdy od kilku miesięcy obowiązywała wykładnia przedstawiona w uchwale NSA z dnia 19 grudnia 2016 r.

Zdaniem Sądu fakt, że w dniu wydania ww. decyzji uchwała Rady Miasta B. z dnia [...] stycznia 2015 r. w dalszym ciągu pozostawała w obrocie prawnym nie stanowi przeszkody do stwierdzenia, że decyzje zostały wydane z naruszeniem przepisów kompetencyjnych przez Zarząd PUHP L., który był organem niewłaściwym do załatwienia sprawy.

W tym zakresie należy wskazać, że przepisami § 4 i § 6 uchwały Rady Miasta B. z dnia [...] czerwca 2017 r. nr [...] postanowiono, iż z dniem [...] października 2017 r. traci moc uchwała Nr [...] Rady Miasta B. z dnia [...] stycznia 2015 r. w sprawie upoważnienia Zarządu Przedsiębiorstwa Usługowo – Handlowo – Produkcyjnego "L." Spółka z o.o. w B. do załatwiania indywidualnych spraw z zakresu utrzymania czystości i porządku na terenie miasta B.

Jednakże WSA w Białymstoku wyrokiem z dnia 10 sierpnia 2017 r. sygn. akt II SA/Bk 267/17 stwierdził, że uchwała Rady Miasta B. z dnia [...] stycznia 2015 r. nr [...] w przedmiocie upoważnienia Zarządu Przedsiębiorstwa Usługowo-Handlowo-Produkcyjnego "L." Sp. z o.o. w B. do załatwiania indywidualnych spraw z zakresu utrzymania czystości i porządku na terenie miasta B. została wydana z naruszeniem prawa w części obejmującej § 2 ust. 1 pkt 1, 2, 3 oraz odpowiadającej tej regulacji części § 2 ust. 2 dotyczącej umocowania do prowadzenia czynności i postępowań na podstawie przepisów ustawy Ordynacja podatkowa. Tut. Sąd we wskazanym orzeczeniu doszedł do wniosku, że wykluczenie przez NSA retrospektywnego oddziaływania dokonanej w uchwale z dnia 19 grudnia 2016 r., II FPS 3/16 wykładni przepisów art. 39 ust. 4 u.s.g. oraz art. 6q ust. 1 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminie powoduje, że naruszenie prawa podjętą przed dniem [...] grudnia 2016 r. uchwałą rady miasta przenoszącą kompetencje prezydenta miasta na zarząd spółki komunalnej w zakresie indywidualnych spraw administracyjnych dotyczących opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi - nie może prowadzić do stwierdzenia nieważności takiej uchwały, a czyni zasadnym stwierdzenie jej wydania z naruszeniem prawa na podstawie art. 147 § 1 p.p.s.a. Rozstrzygnięcie to nie wyeliminowało zaskarżonej uchwały z obrotu prawnego ze skutkiem ex tunc, ale wyłącznie na przyszłość.

W kontrolowanej sprawie naruszenie prawa związane z zastosowaniem uchwały Rady Miasta B. z dnia [...] stycznia 2015 r. miało miejsce po dniu [...] grudnia 2016 r. Stąd wskazane ograniczenia nie znajdują zastosowania. Rada Miasta B., z powodu błędnej wykładni przepisów art. 39 ust. 4 u.s.g. w związku z art. 6o, art. 6p i art. 6q ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach – co zostało potwierdzone uchwałą NSA z dnia 19 grudnia 2016 r. – w sposób nieuprawniony dokonała zewnętrznej delegacji kompetencji Prezydenta Miasta do załatwiania konkretnego rodzaju indywidualnych spraw z zakresu administracji publicznej. Brak możliwości udzielenia takiego upoważnienia (czy delegacji kompetencji) musi prowadzić do wniosku, że Zarząd PUHP L.był organem niewłaściwym do wydania decyzji określającej wysokość opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi. W konsekwencji wskazane przepisy uchwały Rady Miasta B. z dnia [...] stycznia 2015 r., tj. § 2 ust. 1 pkt 1 oraz odpowiadającej tej regulacji część § 2 ust. 2, nie mogły znajdować zastosowania w sprawie.

Należy wskazać, że zgodnie z art. 178 ust. 1 Konstytucji RP sędziowie są niezawiśli i podlegają wyłącznie Konstytucji oraz ustawom. Niezawisłość sędziowska uprawnia zatem sędziów do odmowy zastosowania w konkretnej sprawie przepisu rozporządzenia (aktu podstawowego), który jest niezgodny z Konstytucją lub ustawą (por. wyrok NSA z dnia 9 grudnia 2009 r., I OSK 773/09, wyrok NSA z dnia 11 kwietnia 2017 r., I OSK 1904/15). Sąd ma zatem obowiązek prowadzenia badania zgodności z Konstytucją RP i ustawami aktów niższego rzędu (rozporządzeń, aktów prawa miejscowego) i - zgodnie zasadą podległości sędziów Konstytucji RP i ustawom - może odmówić zastosowania przepisu niższego rzędu, jeżeli stwierdzi jego niezgodność z ustawą bądź Konstytucją RP. Rozstrzygnięcie takie nie deroguje normy erga omnesi z systemu prawnego, lecz odmawia jej zastosowania w sprawie będącej przedmiotem osądu.

W konsekwencji Sąd uznał, że należy uchylić decyzje obu instancji jako wydane z naruszeniem dopuszczalnych zasad kompetencyjnych. Ponadto stosując art. 145 § 3 p.p.s.a. Sąd umorzył postępowanie administracyjne, które również zostało wszczęte przez Zarząd PUHP L., czyli organ niewłaściwy do załatwienia niniejszej sprawy. Trzeba podkreślić, że umorzenie postępowania administracyjnego nie wyklucza wszczęcia postępowania i wydania wobec Skarżącej, decyzji określającej wysokość opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi przez właściwy organ za wskazany wyżej okres.

Uwzględnienie skargi ze wskazanych powodów czyni bezprzedmiotowym odnoszenie się do pozostałych zarzutów skargi.

Przy ponownym rozpoznaniu sprawy należy uwzględnić stanowisko zawarte w niniejszym wyroku.

W związku z powyższym Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c), art. 145 § 3, art. 134 § 1 w zw. z art. 135 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.

O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a. oraz § 2 pkt 6 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2015 r., poz. 1804 ze zm.). Na zasądzone koszty składa się wynagrodzenie pełnomocnika w wysokości 5.400 zł, uiszczony wpis w kwocie 1.709 zł oraz opłata od pełnomocnictwa w wysokości 17 zł.