Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 284/05
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2006-03-27 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6460 Znaki towarowe
Skarżony organ: Urząd Patentowy RP
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Pamela Kuraś - Dębecka Sędziowie Sędzia WSA Dorota Wdowiak Asesor WSA Małgorzata Grzelak (spr.) Protokolant Łukasz Poprawski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 marca 2006 r. sprawy ze skargi B. S.A. z siedzibą we Francji na decyzję Urzędu Patentowego RP z dnia [...] grudnia 2004 r. nr [...] w przedmiocie odmowy udzielenia prawa ochronnego na znak towarowy IR-655316 oddala skargę


UZASADNIENIE

Zaskarżoną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie decyzją z dnia [...] grudnia 2004 Nr [...] Urząd Patentowy RP, działając na podstawie art. 245 ustawy z dnia 30 czerwca 2000 r. Prawo własności przemysłowej (Dz. U. z 2003 r. Nr 119 poz. 1117 oraz Dz. U. z 2004r. Nr 33, poz. 286, powoływanej dalej jako p.w.p.), po rozpoznaniu wniosku B. SA z siedzibą we F. o ponowne rozpatrzenie sprawy z dnia [...] listopada 2003r. dotyczącego decyzji Urzędu Patentowego z dnia [...] września 2003r. o częściowej odmowie uznania ochrony w Polsce, wynikającej z rejestracji międzynarodowej, znaku towarowego STEFANIK nr IR-655316 zgłoszonego przez B. S.A. z siedzibą we Francji, utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

W uzasadnieniu powyższej decyzji organ wskazał, iż podstawą wydania decyzji o ostatecznej częściowej odmowie (w klasie 33) uznania w Polsce skutków rejestracji międzynarodowej znaku towarowego STEFANIK, zgłoszonego pod Nr IR 655316 przez B. S.A. z siedzibą we Francji i przeznaczonego do oznaczania towarów w klasie 21 - bouteilles (butelki) oraz w klasie 33 - boissons alcooliques, liqueurs, eaux-de vie, alcools de fruits (napoje alkoholowe, likiery, wódki, alkohole owocowe) był artykuł 9 ust. l pkt l ustawy z dnia 31 stycznia 1985 r. o znakach towarowych (Dz.U. Nr 5, poz. 17 ze zm.).

Powodem odmowy było stwierdzenie przez Urząd Patentowy RP podobieństwa wymienionego znaku do znaków przestrzennych: R-79913 i R-80064 zgłoszonych z wcześniejszym pierwszeństwem (17 grudnia 1993r.) przez P. W. W. P. S.A. i przeznaczonych do oznaczania napojów alkoholowych.

W uzasadnieniu decyzji z dnia [...] września 2003r. Urząd Patentowy wskazał, iż rozpatrzył zgłoszony znak biorąc pod uwagę zarówno graficzne przedstawienie oznaczenia na druku zawiadomienia o rejestracji międzynarodowej jak również zamieszczony w notyfikacji opis: Opis elementów obrazowych znaku: przedstawienie osoby ukazanej na spodzie butelki przez przezroczystość płynu i opakowania, poprzez owalne okno otoczone elementem dekoracyjnym na stronie przedniej, pozostała część butelki jest satynowana.

Organ uznał, iż przeciwstawione znaki przestrzenne mają postać butelki, która charakteryzuje się swoim zewnętrznym kształtem oraz proporcjami wymiarów korpusu butelki i jej szyjki, które są analogiczne jak znak zgłoszony, co na podstawie oceny wzrokowej, zdaniem Urzędu, nie budzi wątpliwości. Przywołując opisy przeciwstawionych znaków nr R 79913 oraz nr R 80064 Urząd Patentowy stwierdził, że dokonując porównania zasadniczych, istotnych elementów wyróżniających uznać należy, iż sporny znak Nr R 655316 jest podobny w rozumieniu art. 9 ust.1 pkt 1 ustawy o znakach towarowych do zarejestrowanych z wcześniejszym pierwszeństwem znaków zarejestrowanych na rzecz P. W. W. P. S.A., ponieważ oznaczenie przedstawia butelkę, która zawiera te same elementy plastyczne w postaci przezroczystego okienka, o kształcie owalnym i również o dłuższej osi owalu usytuowanej pionowo, umieszczonego na butelce mającej pozostałą powierzchnię matową. Ponieważ zgłoszony znak towarowy z napisem Stefanik jest przeznaczony do oznaczenia towarów w klasie 21 (butelki) i w klasie 33 (napoje alkoholowe, likiery, wódki, alkohole owocowe) a przeciwstawione znaki przeznaczone są do oznaczania napojów alkoholowych, biorąc pod uwagę wskazane podobieństwo oznaczeń, w ocenie organu, niedopuszczalne jest uznanie rejestracji międzynarodowej przedmiotowego znaku towarowego dla towarów tego samego rodzaju – a więc w klasie 33- ze względu na możliwość wprowadzenia w błąd nabywców towarów alkoholowych, co do ich pochodzenia, biorąc pod uwagę zwykłe warunki obrotu gospodarczego. Organ stwierdził, iż przeciętny nabywca alkoholu nie zawsze wnikając w treść napisów i inne elementy zdobnicze, będzie rozpoznawał dane oznaczenie na podstawie ogólnego wrażenia, jakie porównywane oznaczenia wywierają na odbiorcę. W tym przypadku dla nabywcy decydujące znaczenie będą miały zbieżne elementy oznaczeń – matowa (satynowana) butelka tego samego kształtu, zaopatrzona w przezroczyste owalne okienko, o identycznie ukierunkowanym owalu. W ocenie organu, występujące w spornym znaku dodatkowe elementy graficzne: postać osoby, napis i elementy zdobienia są drugorzędne i podporządkowane samej idei oznaczenia, polegającej na uwidocznieniu pewnego elementu umieszczonego na spodzie butelki poprzez przezroczysty płyn i okno z przodu butelki, przy czym w przypadku wykorzystania drugiego przeciwległego okna pozwala ono na pokazanie tego elementu, naniesionego wewnątrz butelki również poprzez przezroczyste szkło tego drugiego okna. Urząd Patentowy zaakcentował, że istota zgłoszonego znaku towarowego polegająca na przedstawieniu osoby ukazanej na spodzie butelki przez przezroczystość płynu i opakowania, poprzez owalne okno, przy zachowaniu pozostałej części butelki satynowej znajduje swoją możliwość realizacji jedynie poprzez wykorzystanie elementów chronionych na rzecz P. W. W. P. S.A. zarówno w znakach towarowych podniesionych do kolizji a także zarejestrowanych na rzecz uprawnionego do znaków kolizyjnych wzorów przemysłowych Rp1 oraz Rp2, których przedmiotem są analogiczne butelki.

We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, pełnomocnik Zgłaszającego zarzucił Urzędowi naruszenie przepisów prawa materialnego poprzez niewłaściwe zastosowanie art. 9 ust. 1 pkt l ustawy o znakach towarowych oraz naruszenie przepisów postępowania, mających istotny wpływ na wynik sprawy, poprzez błędne zastosowanie art. 7 i 77 § l kpa, polegające na pominięciu szeregu istotnych okoliczności sprawy, a także błędne zastosowanie art. 107 § 3 kpa, polegające na braku prawidłowego uzasadnienia faktycznego decyzji.

Utrzymując powyższą decyzję w mocy, Urząd Patentowy wskazał, iż podniesione zarzuty nie zasługują na uwzględnienie. Odpierając zarzut naruszenia prawa materialnego, organ stwierdził, że przeprowadził pełne badanie zdolności odróżniającej zgłoszonego znaku STEFANIK, w wyniku, którego stwierdził jego podobieństwo do zarejestrowanych z wcześniejszym pierwszeństwem znaków przestrzennych R-79913 i R-80064. Urząd zaakcentował, że dokonał oceny biorąc pod uwagę podobieństwo samych oznaczeń jak i towarów do oznaczania, których znaki zostały przeznaczone. Powołując się na wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego wydanego w sprawie sygn. II S.A.4031/2001 organ podniósł, że oceny podobieństwa przeciwstawionych oznaczeń dokonuje się przy uwzględnieniu ogólnego wrażenia, jakie wywierają one na odbiorcy. Bierze się przy tym pod uwagę ich siłę odróżniającą, z uwzględnieniem odróżniających i dominujących elementów. Podstawowym elementem porównywanych znaków jest butelka o takim samym kształcie i matowej powierzchni, której elementem charakterystycznym jest owalne okienko. Elementy te, jako podstawowe, zostały zdaniem organu zawłaszczone przez Zgłaszającego do tworzenia szeregu innych znaków w postaci identycznej butelki z dodatkowymi elementami graficznymi. Urząd zwrócił uwagę, iż niedopuszczalna jest rejestracja znaku dla towarów tego samego rodzaju, jeżeli z uwagi na graficzny zapis może stanowić odmianę znaku towarowego zarejestrowanego na rzecz innego przedsiębiorstwa. Ponadto organ podniósł, że P. W. W. P. S.A. w S. jest znanym i cenionym producentem napojów alkoholowych. Jego towary sprzedawane są z powodzeniem na całym świecie a na sukces marketingowy P. w S., obok wysokiej jakości wyrobów, złożył się rodzaj zastosowanego opakowania - oszronionej butelki z okienkiem. W takich butelkach rozprowadzane są wódki o najwyższej jakości (C., B. - również będące przedmiotem rejestracji w charakterze znaków towarowych przestrzennych). B. S.A. dokonując zgłoszenia przedmiotowego znaku towarowego podejmuje próbę wykorzystania renomy cudzego oznaczenia, bowiem jako przedsiębiorca działający w obrocie alkoholi, ma pełną wiedzę, że wyroby alkoholowe sprzedawane w takich butelkach są kojarzone z wysokiej jakości produktami P. w S..

Odnosząc się do zarzutu naruszenia przepisów procedury administracyjnej Urząd Patentowy RP zaakcentował, że każde zgłoszenie znaku towarowego poddaje indywidualnej ocenie. Wskazał, iż zasada postępowania administracyjnego wyrażona w art. 7 kpa oznacza, że treść i zakres słusznego interesu indywidualnego w działaniach administracji sięgają do granic kolizji z interesem społecznym. Organ administracji państwowej jest obowiązany zgodnie z art. 7 kpa załatwić sprawę w sposób zgodny ze słusznym interesem obywatela, jeżeli nie stoi temu na przeszkodzie interes społeczny, a więc również nabyte prawa uprawnionych w tym zakresie. W trakcie badania Urząd bierze pod uwagę również dobro przeciętnego odbiorcy, które poprzez wprowadzenie odbiorcy w błąd mogłoby zostać narażone na szwank.

Organ nie podzielił również zapatrywania odwołującego się, co do naruszenia art.77 §1 k.p.a. i wskazał, że Urząd Patentowy nie opierał się wyłącznie na materiałach przekazanych przez Zgłaszającego, jest bowiem zobowiązany zebrać i rozpatrzeć cały materiał dowodowy, w tym także uwagi uprawnionego z rejestracji R-79913 i R-80064. Odnośnie zarzutu naruszenia art. 107 § 3 organ stwierdził, że uzasadnienie decyzji było obszerne i prawidłowe. Urząd uwzględnił istotne fakty wskazane przez Zgłaszającego, czego wynikiem było oddalenie zarzutu braku dostatecznych znamion odróżniających dla towarów w klasie 21 i wydanie ostatecznej decyzji o odmowie częściowej na podstawie art. 9 ust. 1 pkt l uzt. jedynie dla towarów w klasie 33. Zdaniem Urzędu, Zgłaszający we wniosku o ponowne rozpatrzenie nie wskazał okoliczności, do których Urząd nie ustosunkował się.

Odnosząc się do pozostałej argumentacji organ stwierdził, że rejestracja znaku w innych krajach nie jest dla Urzędu wiążąca, ponieważ znak rozpatrywany jest wg przepisów polskiego prawa. Natomiast nie wszystkie zagraniczne urzędy patentowe przeprowadzają badania znaków pod kątem względnych przesłanek rejestrowych.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na decyzję Urzędu Patentowego z dnia [...] grudnia 2004r. skarżący, spółka B. SA, zarzuciła zaskarżonej decyzji:

a/ naruszenie prawa materialnego poprzez niewłaściwe zastosowanie przepisu art. 9 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 31 stycznia 1985 roku o znakach towarowych w związku z art. 315 ust. 3 własności przemysłowej pwp

b/naruszenie przepisów postępowania mających istotny wpływ na wynik sprawy poprzez naruszenie art. 7 kpa polegające na naruszeniu zasady prawdy obiektywnej, naruszeniu art. 9 i 10§.1 kpa poprzez uniemożliwienie skarżącemu wypowiedzenia się co do istotnych okoliczności sprawy mających wpływ na jej rozstrzygnięcie, naruszenie art. 77 kpa, polegające na pominięciu szeregu istotnych okoliczności sprawy mających wpływ na rozstrzygnięcie decyzji, naruszenie art. 80 poprzez brak oparcia ustaleń w materiale dowodowym oraz naruszenie art. 107 § 3 kpa polegające na braku prawidłowego uzasadnienia decyzji.

W motywach skargi zarzucono, że wydając zaskarżoną decyzję Urząd Patentowy rozstrzygnął przedmiotową sprawę w oderwaniu do wypracowanych w doktrynie i orzecznictwie zasad dokonywania oceny niebezpieczeństwa konfuzji pomiędzy znakami towarowymi, co przyczyniło się do nieprawidłowej oceny stanu faktycznego i w konsekwencji do niewłaściwego zastosowania art. 9 ust 1 pkt. 1 uzt. Skarżąca akcentuje, iż organ orzekający przyjął nieprawidłową wykładnię w/w przepisu, o czym świadczą jego wyjaśnienia, co do podniesionego przez Zagaszającego we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy zarzutu naruszenia przepisu art. 9 ust 1 pkt uzt. Urząd wskazał w tym miejscu, iż zarzut ten jest bezpodstawny, ponieważ Urząd przeprowadził pełne badanie zdolności odróżniającej zgłoszonego znaku STEFANIK (strona 2 decyzji). Twierdzenie to stoi w całkowitej sprzeczności z meritum przedmiotowej sprawy, której przedmiotem jest ocena wprowadzającego w błąd podobieństwa zgłoszonego znaku do przeciwstawionych przez Urząd znaków R-79913 i nr R-80064, uzasadniającej zastosowanie bądź odmowę zastosowania powołanego przepisu. Ponadto przyjmując jedynie podobieństwo znaku zgłoszonego do znaków przeciwstawionych, organ wadliwie przyjął tylko jedną przesłankę z art. 9 ust.1 pkt1 u.z.t. natomiast pominął, że zgodnie z omawianym przepisem należy brać pod uwagę jedynie taki stopień podobieństwa znaków i towarów, który wprowadzałby w błąd odbiorców co do pochodzenia towarów, a także, iż należy badać potencjalne ryzyko konfuzji w zwykłych warunkach obrotu. Ponadto spółka nie zgadza się z kategorycznym ustaleniem organu, co do określenia elementu podstawowego zgłoszonego znaku. Uzasadniając swoje stanowisko Skarżąca akcentuje, że organ wskazując na wódkę C. w istocie potwierdza fakt, że identyczne butelki z okienkiem bezkolizyjnie współwystępują na rynku, jeżeli posiadają różnicujące je oznaczenia słowne i graficzne. W ocenie skarżącej, powołując się na wódkę C. Urząd przyznał tym samym, że butelki będące przedmiotem rejestracji według przeciwstawionych znaków nie są używane na polskim rynku w takiej postaci jak to wynika z ich formy przedstawieniowej i opisu. Ponadto z powyższego wynika, że Urząd przyznał także, iż elementem istotnym dla identyfikacji tych butelek jest występujący na nich butelkach element słowny - sam bowiem powołał się na butelkę wódki C.. Zgłoszony znak jest znakiem słowno-graficzno-przestrzennym charakteryzującym się licznymi wyróżniającymi elementami takimi jak: charakterystyczna forma plastyczna różniąca się od kształtów butelki będącej przedmiotem rejestracji przeciwstawionych znaków, liczne wyróżniające elementy słowne elementy (m.in. STEFANIK) przedstawione przy użyciu fantazyjnych krojów czcionki, liczne elementy graficzne w postaci wizerunku postaci oraz bogatej ornamentyki.

W tym stanie rzeczy niezrozumiała dla Skarżącej jest konsekwentna odmowa ochrony zgłoszonego znaku uzasadniana wyłącznie podobieństwem elementów przestrzennych.

Powyższe stanowi również, zdaniem skarżącej o naruszeniu art. 107 § 3 kpa, który nakłada na organ obowiązek wskazania przyczyn, z powodu których odmówił on wiarygodności i słuszności podnoszonym przez stronę argumentom. Kwestia powyższa powinna zostać wnikliwie rozpatrzona, jako że w skarżonej decyzji sam Urząd przyznał de facto, iż elementami umożliwiającymi identyfikację przeciwstawionych butelek są widniejące na nich elementy słowne np. C.. Strona ponadto wskazała, że organ w sposób prawidłowy i zgodny z linią funkcjonującą w orzecznictwie i doktrynie zbadał przeciwstawione znaki towarowe posiłkując się metodą in concreto, tzn. wziął pod uwagę okoliczności faktyczne związane z ich obecnością i używaniem w obrocie, a mianowicie ich występowanie wraz ze słownym elementem C.. Skarżąca zwróciła ponadto uwagę, że przeciwstawione znaki są również rejestracjami bazowymi dla rejestracji międzynarodowych i choć rejestracja znaku w innych krajach nie jest dla polskiego Urzędu wiążąca, niemniej jednak fakt ten jest nie do przecenienia, ponieważ warto dążyć do wykreowania jednolitych standardów stosowania prawa jak i rozumienia niebezpieczeństwa konfuzji. Nawet jeżeli ustawodawstwo danego państwa nie przewiduje merytorycznego badania znaków towarowych w toku postępowania rejestracyjnego, to nie oznacza to, iż taka weryfikacja nie ma miejsca. Temu celowi służą bowiem postępowania sprzeciwowe, których funkcją jest wykluczenie rejestracji znaków towarowych, których zarejestrowanie jest niedopuszczalne z uwagi na istnienie wcześniejszych praw do znaków towarowych identycznych lub podobnych. Tak więc, to podmioty uprawnione z tytułu praw wcześniejszych są legitymowane do wszczęcia postępowań, których celem jest weryfikacja znaków towarowych pod kątem względnych przesłanek rejestrowalności. Zdaniem spółki, zaskarżona decyzja została wydana również z naruszeniem przepisu art. 80 kpa, bowiem w uzasadnieniu decyzji organ podniósł, że Podlaska W. W. P. S.A. w S. jest znanym i cenionym producentem napojów alkoholowych, a jego towary są sprzedawane są z powodzeniem na całym świecie. Urząd wskazał również na sukces marketingowy P. w S. oraz na najwyższą jakość rozprowadzanej przez niego wódki C.. Urząd postawił w skarżonej decyzji tezę, iż B. S.A. dokonując zgłoszenia przedmiotowego znaku podejmuje próbę wykorzystania renomy cudzego oznaczenia. Zdaniem skarżącej, organ nie wskazał żadnych dowodów na okoliczność renomy przeciwstawionych znaków towarowych, które musiałyby pochodzić sprzed 1995r.

Ponadto Skarżąca podnosi, iż decyzja została wydana z naruszeniem art. 9 oraz art. 10§1 kpa. Wynika to z faktu, iż w treści uzasadnienia Urząd wskazał, że rozstrzygając w przedmiotowej sprawie opierał się na uwagach złożonych w sprawie przez uprawnionego z wcześniejszych rejestracji. Pismo to nie zostało jednak przekazane Zgłaszającemu, który w myśl art. 235 p.w.p. jest stroną przedmiotowego postępowania.

W odpowiedzi na skargę Urząd Patentowy RP wniósł o jej oddalenie. Podzielił zarazem zarzut skarżącej, co do braku udowodnienia renomy przeciwstawionych znaków i stwierdził, że nie podtrzymuje tego argumentu. Organ zaakcentował, że przy znakach trójwymiarowych jeden z jego elementów może być postrzegany, jako mający szczególną zdolność odróżniającą, która jest charakterystyczna dla znaku jako całości.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z przepisem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz.U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).

W ocenie Sądu analizowana pod tym kątem skarga spółki B. SA z siedzibą we Francji nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżona decyzja Urzędu Patentowego RP z dnia [...] grudnia 2004r. nr [...] oraz utrzymana nią w mocy decyzja tego organu z dnia [...] września 2003r. nr [...] nie naruszają prawa w stopniu uzasadniającym ich uchylenie.

Ustawa z dnia 30 czerwca 2000 r. – Prawo własności przemysłowej (p.w.p.) w art. 315 ust. 3 stanowi, że ustawowe warunki wymagane do uzyskania prawa ochronnego na znak towarowy ocenia się według przepisów obowiązujących w dniu zgłoszenia znaku towarowego w Urzędzie Patentowym. W rozpatrywanej sprawie znak został zgłoszony do rejestracji pod rządami ustawy z dnia 31 stycznia 1985 r. o znakach towarowych (u.z.t.). Mając na uwadze powyższe uznać należy, że organ zasadnie przyjął, iż przepisami, stanowiącymi podstawę do oceny zdolności rejestracyjnej znaku towarowego, będącego przedmiotem niniejszego postępowania, są przepisy ustawy z dnia 31 stycznia 1985 r. o znakach towarowych. Zgodnie z art. 9 ust.1 pkt 1 uzt mającym zastosowanie w rozpatrywanej sprawie, niedopuszczalna jest rejestracja znaku dla towarów tego samego rodzaju, jeżeli jest podobny w takim stopniu do znaku towarowego zarejestrowanego na rzecz innego przedsiębiorstwa, że w zwykłych warunkach obrotu gospodarczego mógłby wprowadzać w błąd odbiorców, co do pochodzenia towarów. Znak towarowy jest znakiem odróżniającym wówczas, gdy stanowi związek towaru i przedsiębiorstwa z oznaczeniem, które utkwiło w świadomości przeciętnego odbiorcy jako wskazanie, że towar oznaczony tym znakiem pochodzi zawsze od tego samego producenta i obejmuje ogół wyobrażeń odbiorców o towarze pochodzącym z imiennie wskazanego źródła. Niebezpieczeństwo wprowadzenia błąd odbiorców, co do pochodzenia towarów polega na możliwości błędnego, nie odpowiadającego rzeczywistości przypisania przez przeciętnego odbiorcę uprawnionemu z rejestracji danego towaru ze względu na nałożony na niego znak. Użycie znaku towarowego może wywoływać niebezpieczeństwo powstania pomyłek, co do tożsamości przedsiębiorstw lub niebezpieczeństwo pomyłki, co do związków łączących uprawnionego z rejestracji z osobą używającą danego znaku. W pierwszym przypadku chodzi o pomyłki przeciętnego konsumenta, który nie może odróżnić znaków osoby uprawnionej z rejestracji od znaków naruszyciela umieszczonych na takich samych towarach i tym, samym przypuszcza, że wszystkie towary z takimi znakami pochodzą od uprawnionego z rejestracji, bądź odróżnia znaki osoby uprawnionej od znaków naruszyciela, lecz ze względu na stopień podobieństwa oznaczeń i towarów uważa, że wszystkie towary z tymi znakami pochodzą od uprawnionego z rejestracji. Natomiast w drugim przypadku przeciętny odbiorca odróżnia znaki towarowe, jako oznaczenia produktów pochodzących z różnych przedsiębiorstw, lecz ze względu na podobieństwo oznaczeń i towarów może przypuszczać, że przedsiębiorstwo używające podobnego znaku pozostaje z osobą uprawnioną z rejestracji w związkach organizacyjnych, gospodarczych lub prawnych.

Problem podobieństwa towarów stanowi kwestię wstępną rozstrzyganą przed badaniem podobieństwa oznaczeń i w tym zakresie należy przyjąć prawidłowość ustaleń organu. W rozpatrywanej sprawie organ prawidłowo uznał jednorodzajowość towarów oznaczonych spornymi znakami oraz podniesionymi do kolizji znakami nr R 79913 i nr 80064, bowiem wymienione znaki towarowe są przeznaczone do oznaczania napojów alkoholowych (klasa 33).

Odnosząc się do zarzutów skargi, w pierwszej kolejności należy rozważyć czy zasadny jest zarzut naruszenia przez organ prawa materialnego tj art. 9 ust.1 pkt.1 u.z.t przez to, że Urząd Patentowy wskazał, iż przeprowadził pełne badanie zdolności odróżniającej znaku, która jest istotą art. 7 u.z.t.(zarzut I skargi ) Ponadto, skarżąca podnosi, że organ wziął pod uwagę tylko jedną przesłankę z art. 9 ust.1 pkt 1 u.z.t. a mianowicie, że powodem zastosowania tego przepisu było stwierdzenie podobieństwa zgłoszonego znaku do znaków przeciwstawionych natomiast organ nie badał potencjalnego ryzyka konfuzji w zwykłych warunkach obrotu (zarzut II).

Choć należy przyznać rację skarżącej, że decyzja z dnia [...] grudnia 2004r. zawiera mankamenty. Jednakże, zdaniem Sądu, są one tego rodzaju, że nie mogą stanowić podstawy do uchylenia zaskarżonej decyzji, bowiem nie mają wpływu na wynik sprawy. Odnosząc się do drugiego z przedstawionych wyżej zarzutów należy wskazać, że Urząd Patentowy RP działając jako organ odwoławczy, utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję z dnia [...] września 2003 r., a więc w istocie podzielił stanowisko w niej wyrażone. Tymczasem jak wynika z uzasadnienia decyzji z dnia [...] września 2003r. Urząd Patentowy RP stwierdził podobieństwo zgłoszonego znaku do znaków przeciwstawionych i badał potencjalne ryzyko konfuzji w zwykłych warunkach obrotu (str. 2 i 3 decyzji). Faktycznie, w motywach decyzji z dnia [...] grudnia 2004r. organ nie wskazał expressis verbis, że istnieje ryzyko konfuzji w zwykłych warunkach obrotu a poprzestał jedynie na stwierdzeniu dotyczącym podobieństwa samych oznaczeń jak i towarów do których oznaczania zostały przeznaczone. Jednakże, w ocenie Sądu, uwzględniając powyższe rozważania należy uznać, że zaskarżona decyzja, choć obarczona omówioną wyżej wadą odpowiada prawu, a stwierdzone uchybienie nie miało wpływu na wynik sprawy. Natomiast, co się tyczy pierwszego zarzutu skargi tj. stwierdzenia zawartego w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, że "Urząd przeprowadził pełne badanie zdolności odróżniającej" zgłoszonego znaku, uznać należy to sformułowanie za pewien skrót myślowy. Uproszczenie, jakim posłużył się organ, jest niewątpliwie stwierdzeniem niefortunnym, ale uchybienie to nie może skutkować uchyleniem zaskarżonej decyzji, bowiem nie miało, zdaniem Sądu, wpływu na wynik sprawy. Oceny omówionego wyżej sformułowania należy dokonać w kontekście pozostałych argumentów, które legły u podstaw wydanego rozstrzygnięcia. Mając na uwadze treść uzasadnienia decyzji z dnia [...] września 2003r. nie ulega wątpliwości, że Urząd Patentowy RP w toku postępowania dokonał oceny wprowadzającego w błąd podobieństwa znaku zgłoszonego do oznaczeń przeciwstawionych w rozumieniu art. 9 ust.1 pkt.1 u.z.t. Trzeba zwrócić uwagę, że organ odwoławczy użył omówionego wyżej uproszczenia w następującym kontekście: "ustosunkowując się do zarzutu naruszenia prawa materialnego, podniesionego przez zgłaszającego w tym, że Urząd naruszył dyspozycję art. 9 ust.1 pkt.1 uzt należy stwierdzić, że Urząd przeprowadził pełne badanie zdolności odróżniającej zgłoszonego znaku Stefanik. W wyniku badania stwierdził jego podobieństwo do zarejestrowanych z wcześniejszym pierwszeństwem znaków przestrzennych R 79913 i R 80064 (....)". Jak z powyższego wynika, formułując sporne twierdzenie, organ odwoławczy odniósł je do postępowania zakończonego wydaniem decyzji datowanej na 22 września 2003r. Skoro , jak wskazano wyżej, decyzja organu z dnia 22 września 2003r. jest prawidłowa, wynika z niej także, iż organ dokonał oceny wprowadzającego w błąd podobieństwa znaku zgłoszonego do oznaczeń przeciwstawionych, nie jest również możliwe, zdaniem Sądu uwzględnienie pierwszego z przedstawionych zarzutów skargi.

W ocenie Sądu, w rozpatrywanej sprawie organ prawidłowo wskazał i zastosował art. 9 ust.1 pkt 1 u.z.t. jako podstawę odmowy w klasie 33, uznania w Polsce skutków rejestracji międzynarodowej znaku towarowego IR 655316.

Zgłoszony znak towarowy jest znakiem przestrzennym, zaopatrzonym w dodatkowe elementy dekoracyjne. Z zamieszczonego w notyfikacji opisu elementów obrazowych wynika, że jest to: przedstawienie osoby ukazanej na spodzie butelki przez przezroczystość płynu i opakowania poprzez owalne okno, otoczone elementem dekoracyjnym na stronie przedniej, pozostała część butelki jest satynowana.

Przeciwstawione znaki przestrzenne nr 79913 oraz nr 80064 mają postać butelki. Są zarejestrowane na rzecz P. W. W. "P." w S., podmiotu nie powiązanego ze zgłaszającym. Przeciwstawione znaki zostały zgłoszone i zarejestrowane przed datą zgłoszenia znaku spornego a więc mogą stanowić przeszkodę do jego zarejestrowania. Należy podzielić stanowisko Urzędu, że dokonując porównania zewnętrznego kształtu oraz proporcji wymiarów korpusu butelki i szyjki w zgłoszonym znaku oraz znakach przeciwstawionych należy uznać, na podstawie zwykłej oceny wzrokowej, że są analogiczne. Przeciwstawione znaki oprócz przedstawienia rysunkowego oznaczenia zawierają następujące opisy: znak nr 79913 "znak towarowy przestrzenny przedstawiający butelkę o matowej półprzejrzystej powierzchni, przy czym dwa fragmenty powierzchni na ścianach bocznych usytuowane naprzeciwko siebie są gładkie oraz przezroczyste i mają kształty zbliżone do owali o dłuższych osiach ukierunkowanych pionowo". Natomiast w opisie znaku nr 80064 stwierdzono: "znak towarowy przestrzenny przedstawiający butelkę o matowej półprzejrzystej powierzchni, przy czym fragment powierzchni ścianki bocznej jest gładki oraz przezroczysty i ma kształt zbliżony do owali o dłuższej osi usytuowanej pionowo." Istotą rejestracji znaków towarowych przestrzennych oraz znaków mieszanych (zawierających połączenie znaków różnego rodzaju), do jakich zaliczają się omawiane znaki, jest dążenie do ochrony efektu, jaki wywiera ogół elementów składających się na jego kompozycję. W przypadku rejestracji znaków mieszanych należy mieć na względzie, że ochronie podlega nie tyle samo słowo, co przede wszystkim całość opakowania obejmująca kształt, kolorystykę i grafikę. Należy przy tym mieć na uwadze czy i które elementy wchodzące w skład takiego znaku mają decydujące znaczenie dla oceny podobieństwa takich oznaczeń. Rozstrzygnięcie tej kwestii zależeć będzie od oceny siły oddziaływania poszczególnych elementów a zwłaszcza od ich mocy odróżniającej. Może być tak, że jeden składnik znaku kombinowanego jest w stanie samoistnie zdominować wyobrażenie o danym znaku, jakie właściwy krąg odbiorców zachowuje w pamięci, w ten sposób, iż inne składniki tego znaku zostają pominięte w całościowym wrażeniu, jakie ten znak wywiera (por. wyrok Sądu Pierwszej Instancji z dnia 11 maja 2005r. w sprawie T-31/03 Grupo Sada przeciwko OHIM, zamieszczony na stronie internetowej curia.eu.int.). W ocenie Sądu, istnienie nawet dużej liczby odmiennych szczegółów, przy zachowaniu identyczności lub podobieństwa elementu odróżniającego nie uzasadnia uznania braku podobieństwa. Innymi słowy, należy ustalić, który z elementów ma znaczenie istotnie odróżniające. Nawet duża liczba odmiennych szczegółów nie wyłącza ryzyka pomyłki. Natomiast odmienność tego elementu, który pełni funkcję istotnie odróżniającą pozwoli przyjąć, że nastąpiła zmiana formy prezentacji znaku. W konsekwencji znak zawierający zmieniony element istotnie odróżniający, nawet przy podobieństwie innych szczegółów, nie będzie znakiem podobnym. W przypadku, gdy żaden element znaku nie może być uznany za charakterystyczny, należy brać pod uwagę formę prezentacji jako całość. Podobieństwo będzie więc wynikiem przeważającej sumy elementów podobnych. Co prawda nie można wykluczyć przypadków zdominowania przez znak słowny pozostałych elementów składających się na całość obrazu znaku kombinowanego. Jednakże w przypadku omawianych znaków uproszczenia w zakresie oceny podobieństwa, takie jak postawiona przez skarżącego teza, iż to słowa w tych znakach mają charakter decydujący, uznać należy za zdecydowanie nieuprawnione. Przeczą temu stanowisku zasady formułowane w tym zakresie w literaturze przedmiotu, które nakazują każdy przypadek analizy podobieństwa znaków kombinowanych traktować niezależnie i rozpatrywać indywidualnie (por. np. Urszula Promińska /w:/Naruszenie prawa z rejestracji znaku towarowego, Polska Izba Rzeczników Patentowych 2001). Pogląd zaprezentowany przez skarżącego, jest co do zasady przyjmowany przy ocenie znaków słowno-graficznych i znajduje odzwierciedlenie w orzecznictwie polskim i wspólnotowym (v. np. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 1 lutego 20001 r w sprawie CKN 1128/98 "miss" opubl. OSNC 2001/9/13, wyrok z dnia 22 września 2005r. Sądu Okręgowego w Warszawie w sprawie XXII WSP ZT 11/04 niepubl., wyrok Sądu z 23 października 2002r. w sprawie T-6/01, Matratzen Concorde przeciwko OHIM –Hukla Germany (Matratzen), a więc na gruncie rozpatrywanego przypadku, z powodów wyżej podanych, nie mógł uzyskać akceptacji Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego.

Zdaniem Sądu, prawidłowe jest stanowisko organu, który przyjął, że dominującym elementem znaków są butelki zawierające elementy plastyczne w postaci przezroczystego okienka o kształcie owalnym, o dłuższej osi owalu usytuowanej pionowo, umieszczonego na butelce mającej pozostałą powierzchnię matową /satynowaną. Jest to element wspólny znaków a zatem ma znaczenie podstawowe. Owo okienko jest elementem dominującym w omawianych znakach. Zdaniem Sądu, ocena dokonana przez organ uwzględnia zasadę, że podobieństwo elementów dominujących samo przez się nie stanowi o podobieństwie znaków, nawet przy zastosowaniu reguły współzależności, wedle której mniejsze podobieństwo oznaczeń kompensowane jest dużym podobieństwem towarów lub usług (por. wyrok Sądu I Instancji Wspólnot Europejskich z dnia 5 października 2005r. w sprawie T-423/04). Należy przy tym podkreślić, że przedmiotem oceny na podstawie art. 9 ust.1 pkt 1 u.z.t jest określony znak jako integralna całość a nie jego poszczególne elementy. Badając podobieństwo porównywanych oznaczeń należy, bowiem uwzględniać ogólne wrażenie, jakie oznaczenia te wywierają na przeciętnym odbiorcy. Należy zaakcentować, że w wielu orzeczeniach Europejski Trybunał Sprawiedliwości (ETS) i Sąd Pierwszej Instancji Wspólnot Europejskich dawały pierwszeństwo ocenie ogólnego wrażenia wywieranego przez znak towarowy na przeciętnym odbiorcy towarów lub usług nim oznaczonych, wręcz krytykując niejednokrotnie ocenę szczegółów (por. np. orzeczenie T 423/04 w "Rzeczpospolitej" z 27 grudnia 2005 r. "Trzy litery to nie to samo co sześć"). Jednakże ETS w wyroku z 15 września 2005 r. w sprawie C-37/03, nie odchodząc wprawdzie od zasady oceny ogólnego wrażenia wywieranego przez znak towarowy wskazał, że badając zdolność rejestracyjną znaku towarowego, można wyjść od oceny poszczególnych elementów znaku towarowego. Trybunał uznał, że owszem - w przypadku charakteru odróżniającego znaku złożonego z kilku elementów należy rozpatrywać znak jako całość, ale nie stoi to na przeszkodzie badaniu po kolei poszczególnych jego elementów.

Zgodnie z przyjętymi regułami znaki porównuje się w trzech płaszczyznach wizualnej, znaczeniowej i fonetycznej a do przyjęcia podobieństwa w rozumieniu art. 9 ust.1 pkt 1 uzt wystarczy zasadniczo zbieżność w jednej z tych płaszczyzn. Największe znaczenie ma ogólne wrażenie przeciętnego odbiorcy (konsumenta). Przepis art. 9 ust.1 pkt 1 u.z.t zakłada odniesienie oceny podobieństwa do punktu widzenia przeciętnego odbiorcy. Model przeciętnego odbiorcy został związany z dość dobrze zorientowanym, uważnym i rozsądnym odbiorcą danych towarów. Model ten uwzględnia jednak również zasadę, iż w przypadku towarów powszechnego użytku, jakimi są w szczególności produkty konsumpcyjne (m.in. wódka), stopień spostrzegawczości przeciętnego odbiorcy jest dużo niższy, poprzez co odbiorca może być łatwiej wprowadzony w błąd. Ponadto w rozpatrywanym przypadku krąg odbiorców jest praktycznie nieograniczony. Dla omówionego modelu odbiorcy ewentualne różnice między porównywanymi znakami są jeszcze mniej widoczne, a kieruje się on przy zakupie towaru wyłącznie ogólnym obrazem znaku, głównie jego charakterystycznymi elementami Powyższe reguły są powszechnie akceptowane nie tylko w praktyce polskiej (por. decyzje KO z 13 lipca 1992r. Odw.1175/92, Lex nr 77601 oraz z 22 kwietnia 1996r. Odw.1056/96 LEX 57258). W tym stanie rzeczy za prawidłowe uznać należy przyjęcie przez Urząd Patentowy modelu przeciętnego odbiorcy – nabywcy alkoholu, który nie zawsze wnika w treść napisów i innych elementy zdobniczych, będzie rozpoznawał dane oznaczenie na podstawie ogólnego wrażenia, jakie porównywane oznaczenia wywierają na niego. W rozpatrywanej sprawie oznacza to, że decydujące znaczenie dla przeciętnego odbiorcy będą miały zbieżne elementy oznaczeń tj matowa (satynowana) butelka tego samego kształtu zaopatrzona w przezroczyste owale okienko o identycznie ukierunkowanym owalu. O ile przeciętny konsument zwykle postrzega znak towarowy jako całość i nie oddaje się analizowaniu jego rozmaitych szczegółów o tyle, co do zasady cechy dominujące i odróżniające oznaczenia są zapamiętywane najłatwiej. W ocenie Sądu, organ dokonał prawidłowej całościowej analizy znaku, we wszystkich płaszczyznach oraz prawidłowo wskazał na element dominujący, zapadający w pamięć odbiorcy. Istotą bowiem zgłoszonego znaku jest, jak wskazuje opis zamieszczony w notyfikacji oraz stanowisko zgłaszającego, butelka z mrożonego szkła (in.satynowana), gdzie w centralnej części znajduje się wybranie (owalna przezroczysta powierzchnia butelki) a całość takiego rozwiązania plastycznego daje trójwymiarowy efekt tzw"okienka". Elementy graficzne spornego znaku w postaci portretu osoby oraz bogatej ornamentyki niewątpliwie przyciągają uwagę z racji swego rozmiaru. Niemniej jednak ich wygląd jest trudny do zapamiętania, w odróżnieniu od wspólnego dla omawianych znaków elementu dominującego, jakim jest butelka satynowana z charakterystycznym "okienkiem". W ocenie Sądu, organ prawidłowo uznał, że istnieje ryzyko pomyłki, gdyż przeciwstawione znaki towarowe posiadają wyraźne znamię odróżniające w postaci omówionego wyżej elementu plastycznego i ten element jest dokładnie powtórzony w spornym znaku. Opisany wyżej element główny znaku przyciąga uwagę odbiorcy, jest przez niego zapamiętywany i nim właśnie odbiorca kieruje się przy wyborze towaru. W tym stanie rzeczy należy podzielić stanowisko organu, że przeciętny odbiorca indywidualizuje poszukiwaną przez siebie wódkę według butelki satynowanej z charakterystycznym okienkiem. Oznaczenie słowne wobec dominującego opisanego wyżej elementu plastycznego nie eliminuje, zdaniem Sądu, ryzyka konfuzji w rozumieniu art. 9 ust.1 pkt.1 u.z.t.

Za nieprawidłowe uznać natomiast należy stanowisko Urzędu formułujące zarzuty wobec zgłaszającego, co do wykorzystania przez niego renomy cudzego oznaczenia. Należy w tym zakresie podzielić stanowisko skarżącej, że w rozpatrywanej sprawie brak jest dowodów na przyjęcie postawionej przez organ tezy. Jednakże stwierdzona nieprawidłowość nie ma, zdaniem Sądu, wpływu na wynik sprawy, bowiem powyższa okoliczność w istocie nie była podstawą do odmowy udzielenia prawa ochronnego. Prawdą jest również, że organ nie przesłał stronie w toku postępowania administracyjnego odpisu pisma z dnia 14 stycznia 2003r. zawierającego uwagi uprawnionego. Powyższe, nie ma istotnego wpływu na wynik sprawy, bowiem z pisma skarżącego z dnia 18 września 1997r. wynika, że znane mu były przeciwstawione rejestracje znaków przestrzennych nr 79913 oraz 80064, stanowiące podstawę odmowy udzielenia prawa ochronnego. Pozostałe argumenty zawarte w skardze, w tym odnoszące się do bezkolizyjnego współwystępowania omawianych znaków w szeregu państwach takich jak Austria, Hiszpania, państwa Benelux i Włochy również nie mogą być podstawą do uwzględnienia skargi. Ochrona znaków towarowych w poszczególnych państwach i gwarancja, iż ochrona ta jest skuteczna nie ma charakteru absolutnego. Każde z państw posiada swój własny system prawny w obszarze znaków oraz swój własny urząd administracyjny, dokonujący rejestracji znaków. Rozwiązanie, proponowane w Porozumieniu madryckim, polega na tym, że znak towarowy zostanie objęty ochroną w większej liczbie państw członkowskich dzięki ujednoliceniu rejestracji. Przy czym należy wziąć pod uwagę fakt, iż międzynarodowa rejestracja nie oznacza, że znak jest chroniony w każdym z państw członkowskich. Podstawowym jej skutkiem jest to, iż moment jej dokonania traktowany jest jak dokonanie zgłoszeń w każdym z wyznaczonych państw. Mają one prawo poddać konkretne podanie kontroli formalnej i materialnej oraz, jeśli zajdzie taka potrzeba, odmówić rejestracji znaku zgodnie ze swoim systemem prawodawczym. Po przeprowadzeniu kontroli formalnej i materialnej urząd krajowy rejestruje znak zgodnie ze swoim prawodawstwem, a właściciel nabywa prawo do jego używania na terytorium tego państwa. Może również, jak w rozpatrywanym przypadku, odmówić jego rejestracji, tu w jednej ze zgłoszonych klas tj klasie 33.

W tym stanie rzeczy, mając na uwadze powyższe, należało skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalić.