Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 2374/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2022-01-20 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6076 Sprawy objęte dekretem o gruntach warszawskich
644  Środki zapewniające wykonanie orzeczeń Sądu
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Prezydent Miasta
Treść wyniku: Orzeczono o wymierzeniu grzywny za niewykonanie wyroku-art. 154 PoPPSA
Powołane przepisy: article: art. 154  par. 1,  par. 7 i  par. 2 w zw. z  art. 154  par. 6,  art. 200 i  art. 205  par. 2
journal: Dz.U. 2022 poz 329
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dariusz Pirogowicz Sędziowie: Sędzia WSA Małgorzata Boniecka – Płaczkowska (spr.) Sędzia WSA Przemysław Żmich po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym, w trybie uproszczonym w dniu 20 stycznia 2022 r. sprawy ze skargi G. B. i A. B. na niewykonanie przez Prezydenta Miasta [...] wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 13 listopada 2017 r., sygn. akt I SAB/Wa 588/17 1. wymierza Prezydentowi Miasta [...] grzywnę w wysokości 3.000 (trzy tysiące) złotych; 2. stwierdza, że bezczynność Prezydenta Miasta [...] w wykonaniu wyroku miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 3. przyznaje od Prezydenta Miasta [...] na rzecz G. B. i A. B. sumę pieniężną w kwotach po 1000 (tysiąc) złotych na rzecz każdego ze skarżących; 4. zasądza od Prezydenta Miasta [...] na rzecz G. B. i A. B. solidarnie kwotę 680 (sześćset osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

G.B. i A.B. pismem z [...] sierpnia 2021 r. złożyli skargę na niewykonanie przez Prezydenta [...] wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 13 listopada 2017 r., sygn. akt I SAB/Wa 588/17.

Skarżący wnieśli o wymierzenie organowi grzywny z tytułu niewykonania wyroku oraz o przyznanie na ich rzecz sumy pieniężnej w wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a . Ponadto wnieśli o rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym oraz o zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

W uzasadnieniu skargi wskazali, że wyrokiem z 13 listopada 2017 r., sygn. akt I SAB/Wa 588/17 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uwzględnił skargę na bezczynność Prezydenta [...] w przedmiocie rozpoznania wniosku

o przyznanie odszkodowania za nieruchomość położoną w [...] przy ul. [...], ozn. nr hip. [...] oraz zobowiązał Prezydenta do rozpoznania wniosku o odszkodowanie w terminie trzech miesięcy od dnia zwrotu akt administracyjnych wraz z prawomocnym wyrokiem. Prawomocny wyrok wraz z aktami sprawy został przekazany Prezydentowi [...] lutego 2018 r., w związku z czym termin na rozpatrzenie wniosku upłynął [...] maja 2018 r.

Skarżący podali, że wobec niewykonania wyroku tutejszy Sąd wyrokiem z 29 marca 2019 r., sygn. akt I SA/Wa 1577/18 wymierzył Prezydentowi [...] grzywnę w wysokości 1.500 zł oraz stwierdził, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa.

Skarżący pismem z [...] maja 2021 r. wezwali Prezydenta [...] do wykonania wyroku z 13 listopada 2017 r., sygn. akt I SAB/Wa 588/17.

Skarżący podkreślili, że od upływu terminu zakreślonego prawomocnym wyrokiem z 13 listopada 2017 r. minęło już ponad 3 lata i trzy miesiąca, a organ nie podjął żadnych czynności w celu zakończenia niniejszej sprawy i wydania merytorycznego rozstrzygnięcia. Zaznaczyli, że bezczynność organu ma miejsce z rażącym naruszeniem prawa, gdyż przez cały czas trwania postępowania Prezydent nie podjął praktycznie żadnych czynności zmierzających do wydania decyzji.

Uzasadniając wniosek o przyznanie sumy pieniężnej skarżący wskazali, że w związku z długotrwałą bezczynnością Prezydenta [...] w rozpoznaniu sprawy ponosili wiele negatywnych konsekwencji, w tym oddziałuje to negatywnie na ich zdrowie. Stres spowodowany długotrwałym postępowaniem źle wpływa na ich kondycję psychiczną i fizyczną. Ponadto zaznaczyli, że są osobami w podeszłym wieku, dlatego istotne jest aby przedmiotowe postępowanie zostało zakończone jeszcze za ich życia. Stwierdzili, że przy takim procedowaniu organu, istnieje uzasadniona obawa, że nie dożyją jego zakończenia. Kwota zasądzona na podstawie art. 154 § 7 p.p.s.a. stanowiłaby swego rodzaju rekompensatę za krzywdę wywołaną skarżącym przez długi okres oczekiwania na zakończenie niniejszego postępowania.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Wskazał, że sprawy dotyczące nieruchomości objętych dekretem z 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy (Dz. U. Nr 50, poz. 279) należą do spraw skomplikowanych ze względu na historyczny charakter i konieczność poszukiwania dokumentów sprzed kilkudziesięciu lat. Podniósł, że w trakcie prowadzonego postępowania podjął czynności zmierzające do określenia daty faktycznego przejęcia nieruchomości. W tym celu pozyskano materiały archiwalne z Biura Organizacji Urzędu Wydziału Archiwum [...] oraz Archiwum Państwowego [...]. Pozyskany materiał dowodowy jest jednak nie wystarczający do wydania rozstrzygnięcia merytorycznego w przedmiotowej sprawie. Z tego względu, organ podjął czynności zmierzające do poszerzenia możliwości pozyskiwania historycznego materiału dowodowego w prowadzonych postępowaniach. W tym celu przy piśmie z [...] czerwca 2020 r., nr [...] [...] Biuro Historyczne przekazało [...] skanów - zdjęć lotniczych [...] z lat 1946-1960 objętych działaniem dekretu. Organ wyjaśnił, że wśród przekazanego materiału fotograficznego znajdowały się również zdjęcia lotnicze, obejmujące przedmiotową nieruchomość. W celu potwierdzenia daty faktycznego pozbawienia dawnego właściciela lub jego następcy prawnego możliwości władania powyższą nieruchomością przekazano właściwej jednostce zlecenie opracowania geodezyjnego polegającego na wkreśleniu ww. nieruchomości w archiwalne zdjęcia historyczne z 1955 roku. Dodatkowo przekazano właściwej jednostce zlecenie opracowania geodezyjnego polegającego na wkreśleniu dawnej nieruchomości hipotecznej w aktualne działki ewidencyjne. Ponadto organ stwierdził, że w celu rozpatrzenia wniosku o odszkodowanie w trybie art. 215 ust. 2 ustawy o gospodarce nieruchomości, niezbędne jest rozpatrzenie wniosków z [...] marca 1992 r. oraz z [...] czerwca 2000 r. o przyznanie prawa użytkowania wieczystego do gruntu przedmiotowej nieruchomości. Organ zaznaczył, że po rozpatrzeniu powyższych wniosków oraz po uzyskaniu materiałów umożliwiających określenie daty faktycznego pozbawienia możliwości władania nieruchomości przez dawnych właścicieli lub innych następców prawnych decyzja w przedmiotowej sprawie zostanie wydana bez zbędnej zwłoki.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Skarga jest zasadna.

Przedmiotowa skarga została wniesiona w trybie art. 154 § 1 p.p.s.a. Przepis ten stanowi, że w razie niewykonania wyroku uwzględniającego skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania strona, po uprzednim pisemnym wezwaniu właściwego organu do wykonania wyroku lub załatwienia sprawy, może wnieść skargę w tym przedmiocie, żądając wymierzenia temu organowi grzywny.

Z powołanego przepisu wynikają zatem dwie przesłanki, które muszą zostać spełnione łącznie, aby sąd administracyjny mógł organowi administracji publicznej wymierzyć grzywnę. Po pierwsze, organ musi pozostawać w bezczynności po wyroku uwzględniającym skargę (wydanym na podstawie art. 149 p.p.s.a.)

i zobowiązującym organ do wydania w określonym terminie stosownego aktu lub dokonania czynności. Po drugie strona przed wniesieniem skargi musi wystąpić do właściwego organu z pisemnym wezwaniem do wykonania wyroku. W rozpoznawanej sprawie obie wskazane wyżej przesłanki zostały spełnione.

Ze zgromadzonego materiału dowodowego wynika, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 13 listopada 2017 r., sygn. akt I SAB/Wa 588/17 zobowiązał Prezydenta [...] do rozpoznania wniosku o przyznanie odszkodowania za nieruchomość położoną w [...] przy ul. [...], ozn. nr hip. [...] w terminie trzech miesięcy od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy. Jednocześnie Sąd stwierdził, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa.

Odpis prawomocnego wyroku wraz z uzasadnieniem oraz aktami administracyjnymi sprawy został doręczony Prezydentowi [...] lutego 2018 r., co wynika z akt sądowych sprawy sygn. akt I SAB/Wa 588/17 (data stempla wpływu akt do organu). Oznacza to, że termin załatwienia sprawy wyznaczony przez Sąd upłynął [...] maja 2018 r.

Pomimo upływu zakreślonego przez Sąd terminu, jak również dwukrotnego wezwania przez skarżących organu do wykonania prawomocnego wyroku Prezydent [...] nie rozpoznał wniosku o odszkodowanie i nie wydał rozstrzygnięcia w sprawie. Z powodu niewykonania wyroku z 13 listopada 2017 r., sygn. akt: I SAB/Wa 588/17 tutejszy Sąd wyrokiem z 29 marca 2019 r., sygn. akt I SA/Wa 1577/18 wymierzył Prezydentowi [...] grzywnę w wysokości 1.500 zł.

Pomimo powyższych dwóch orzeczeń Sądu Prezydent nadal nie wydał decyzji.

W sprawie zostały zatem spełnione przesłanki uzasadniające zastosowanie art. 154 § 1 p.p.s.a. i wymierzenie organowi grzywny. Stosownie natomiast do art. 154 § 6 p.p.s.a. grzywnę, o której mowa w § 1, wymierza się do wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów.

Biorąc pod uwagę znaczne przekroczenie wyznaczonego wyrokiem z

13 listopada 2017 r. terminu na załatwienie sprawy, a także okoliczność, że skarżący po raz kolejny występują z wnioskiem o wymierzenie organowi grzywny ze względu na niewykonanie wyroku, Sąd uznał, że grzywna w wysokości 3.000 zł jest adekwatną sankcją za niewykonanie wyroku. Kwota ta mieści się w wymiarze grzywny określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a., spełniając funkcję represyjno – dyscyplinującą. Uwzględniono przy tym fakt, że wyrokiem z 29 marca 2019 r., sygn. akt I SA/Wa 1577/18 wymierzono już Prezydentowi grzywnę w wysokości 1.500 zł i grzywna w takiej wysokości nie spełniła swej funkcji. Z tego względu Sąd wymierzył organowi grzywnę dwukrotnie wyższą, niż w poprzednio wydanym wyroku.

Jednocześnie Sąd uznał, że bezczynność organu po wyroku z 13 listopada 2017 r. miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Sprawa o przyznanie odszkodowania - pomimo wyroku zobowiązującego organ do rozpoznania wniosku o ustalenie odszkodowania za przedmiotową nieruchomość oraz wyroku wymierzającego grzywnę nie została przez organ załatwiona, a wyznaczony w wyroku z 13 listopada 2017 r. termin załatwienia sprawy został znacznie przekroczony.

Podnoszona w odpowiedzi na skargę okoliczność wystąpienia do Biura Organizacji Urzędu Wydziału Archiwum [...] oraz Archiwum Państwowego [...] o udzielenie informacji o dacie przejęcia nieruchomości, jak również pozyskanie historycznego materiału dowodowego oraz zlecenie opracowań geodezyjnych nie mogą usprawiedliwiać niewykonania wyroku przez tak długi okres czasu.

Tak długie procedowanie świadczy o lekceważeniu norm prawnych i unikaniu podejmowania rozstrzygnięcia w sprawie, bez obiektywnie weryfikowalnych przyczyn mogących ten stan rzeczy usprawiedliwiać. Nie sposób bowiem za takowe uznać konieczność zgromadzenia dokumentacji w sytuacji, gdy postępowanie administracyjne w sprawie prowadzone jest ponad trzy lata po wydaniu wyroku zobowiązującego do rozpoznania wniosku. Czas ten z całą pewnością pozwalał na zgromadzenie niezbędnego do podjęcia rozstrzygnięcia materiału dowodowego i jego analizę.

Mając na uwadze wyżej wskazane okoliczności Sąd uznał za zasadne przyznanie na rzecz skarżących sumy pieniężnej w wysokości po 1.000 zł. na rzecz każdego ze skarżących. W ocenie Sądu przyznanie przedmiotowych kwot uzasadniają rażący charakter zwłoki w rozpoznaniu sprawy, jak też uzasadniona obawa, że bez ich przyznania wyrok Sądu nadal nie zostanie wykonany. Kwoty te stanowią także swego rodzaju zadośćuczynienie za zaniechania organu w toku prowadzonego postępowania. Przyznana suma pieniężna w powiązaniu z wymierzoną organowi grzywną powinna skłonić organ do zaniechania dalszego naruszania prawa i rozpoznania sprawy.

Z powyższych przyczyn Sąd, na podstawie art. 154 § 1 i § 2 zd. 2 w zw. z art. 154 § 6 p.p.s.a., orzekł jak w pkt 1 i 2 sentencji wyroku. Na podstawie art. 154 § 7 w zw. z art. 154 § 6 p.p.s.a. orzekł jak w pkt 3 sentencji wyroku. W przedmiocie kosztów postępowania orzeczono na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a. (pkt 4 sentencji). Na powyższe koszty składają się wynagrodzenie pełnomocnika skarżących w kwocie 480 zł oraz wpis sądowy od wniesionej skargi w wysokości 200 zł.

Rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym uzasadnione było treścią art. 119 pkt 4 P.p.s.a.