Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt II SA/Łd 721/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2021-05-21 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6322 Usługi opiekuńcze, w tym skierowanie do domu pomocy społecznej
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 7, art. 77 par. 1, art. 80, art. 107 par. 3
journal: Dz.U. 2020 poz 256
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.
article: art. 8 ust. 11 pkt 1, art. 60 ust. 1, ust. 2 pkt 1 i ust. 4, art. 61 ust. 1 pkt 1, pkt 2 i pkt 3, ust. 2 pkt 1, art. 62 ust. 1 pkt 1
journal: Dz.U. 2019 poz 1507
law: Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej - teskt jedn.
article: art. 151
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Dnia 21 maja 2021 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Robert Adamczewski Sędziowie Sędzia WSA Agnieszka Grosińska – Grzymkowska (spr.) Asesor WSA Anna Dębowska po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 21 maja 2021 roku sprawy ze skargi T. D. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] roku nr [...] w przedmiocie ustalenia opłaty za pobyt w domu pomocy społecznej oddala skargę. dc


UZASADNIENIE

Decyzją z [...]., nr [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł., na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2020 r., poz. 256 ze zm.) – w skrócie: "k.p.a." – art. 8 ust. 3 i 4, art. 17 ust. 1 pkt 16, art. 59 ust. 1, art. 60, art. 61 ust. 2d, art. 62, art. 63, art. 106 ust. 1, 4 i 6, art. 107, art. 109 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (t.j. Dz. U. z 2019, poz. 1507 ze zm.) – powoływanej jako: "u.p.s." – utrzymało w mocy decyzję nr [...] z [...]r., wydaną z upoważnienia Prezydenta Miasta Ł. przez Z-cę Dyrektora Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w Ł., mocą której zmieniono decyzję z [...]2012 r., nr [...], o ustaleniu opłaty T. D. za pobyt w Domu Pomocy Społecznej w Ł. przy ul. A 10, zmienioną decyzjami z [...]2014 r. nr [...]; z [...]2015 r. nr [...]; z [...]2015 r. nr [...]oraz z [...]2019 r. nr [...], w ten sposób że ustalono opłatę T. D. za pobyt w Domu Pomocy Społecznej w Ł. przy ul. A 10 w wysokości 3918 zł miesięcznie od 1 września 2019 r. do 31 marca 2020 r. w wysokości 4501 zł miesięcznie od 1 kwietnia 2020 r.

Kolegium wyjaśniło, że Sad Okręgowy w Łodzi I Wydział Cywilny po rozpoznaniu 11 lutego 2010 r. w Łodzi na rozprawie przy udziale Prokuratury Okręgowej w Łodzi sprawy z wniosku K. M. z udziałem T. D. o ubezwłasnowolnienie, postanowił ubezwłasnowolnić całkowicie z powodu zaburzeń psychicznych T. D..

Następnie postanowieniem z 19 kwietnia 2010r. sygn. akt VIII RNs 132/10, Sąd Rejonowy dla Łodzi-Śródmieścia w Łodzi VIII Wydział Rodzinny i Nieletnich po rozpoznaniu na posiedzeniu jawnym 19 kwietnia 2010 r. w Łodzi sprawy z urzędu o ustanowienie opieki prawnej dla całkowicie ubezwłasnowolnionej T. D. postanowił:

1. ustanowić opiekę prawna dla całkowicie ubezwłasnowolnionej T. D.;

2. obowiązki opiekuna prawnego powierzyć K. M.;

3. zobowiązać opiekuna prawnego do składania półrocznych sprawozdań

dotyczących opieki nad osoba ubezwłasnowolnioną i zarządu jej majątkiem, poczynając od 1 października 2010 r.

Następnie organ II instancji wskazał, że w odwołaniu od decyzji organu I instancji K. M. - opiekun prawny T. D. podniosła m.in., że kwota za pobyt jej mamy jest niezgodna ze stanem faktycznym, począwszy od 1 września 2019 r. do 31 marca 2020 r. i dalej. ZUS przelewa na konto DPS kwotę 1037 zł, co w ogóle pominięto, MOPS opłacał mamie różnicę tj. 2827,81 zł z pisma MOPS z 19 grudnia 2019r. WPS.4137.6117.2019. Pominięto koszt ponoszenia przez jej mamę odpłatności za pobyt jej w placówce od miesiąca września 2019 r. w wysokości 70% z jej emerytury które comiesięcznie przelewa ZUS na konto DPS.

K. M. dodała, że decyzja organu I instancji jest krzywdząca ponieważ kwota w wysokości 3918 zł za miesiąc, która jest podana do rozliczenia jest nieadekwatna do rzeczywistości, gdyż z tej kwoty należy odjąć matki udział w opłacie w wysokości 70% jej emerytury.

Kolegium przedstawiło następnie stan faktyczny sprawy i podniosło, że na podstawie kopii postanowienia Sądu Rejonowego dla Łodzi-Śródmieścia w Łodzi I Wydział Cywilny z 8 lutego 2019 r., sygn. akt I Ns 1379/13, którą przekazała opiekun prawny – K. M., za pośrednictwem I Wydziału Pracy Środowiskowej MOPS w Ł. w dniach 28 kwietnia 2020 r. i 30 kwietnia 2020 r. ustalono, że T. D. otrzymała kwotę 58587,00 zł tytułem spłaty po podziale majątku wspólnego byłych małżonków T. D. i H. D.. Kwota ta nie ulega pomniejszeniu o kwotę podatku dochodowego z uwagi na fakt, że przychody z tytułu podziału wspólnego majątku małżonków nie są opodatkowane. Zgodnie z oświadczeniem opiekuna prawnego T. D. – K. M., zawartym w wiadomości mailowej z 26 maja 2020r. dołączonej do telefonicznego wywiadu środowiskowego z 28 maja 2020 r., przekazanym za pośrednictwem I Wydziału Pracy Środowiskowej MOPS w Ł. 2 czerwca 2020 r., powyższą kwotę strona otrzymała w 20 września 2019 r.

Organ odwoławczy przytoczył następnie przepis art. 8 ust. 11 u.p.s. i podkreślił, że kwota, o której wyżej mowa, przekracza pięciokrotność kwoty kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej. W związku z tym dochód z września 2019 r. w wysokości 58587,00 zł rozliczony w równych częściach na 12 kolejnych miesięcy wynosi 4882,25 zł. i podlega uwzględnieniu w dochodzie strony w okresie od 1 września 2019 r. do 31 sierpnia 2020 r.

Jednocześnie Kolegium wskazało, że zgodnie z zaświadczeniem z ZUS z 28 listopada 2019 r., znak: [...], dołączonym do aktualizacji wywiadu środowiskowego z 14 lutego 2020 r., a także z zaświadczeniem z ZUS z 9 czerwca 2020 r., znak: [...], T. D. otrzymuje świadczenie emerytalne wraz z dodatkiem pielęgnacyjnym, co stanowi dochód w łącznej kwocie 1570,42 zł miesięcznie od 1 października 2019 r., a od 1 marca 2020 r. -1636,01 zł miesięcznie. Tym samym od 1 września 2019 r. dochód T. D. stanowi świadczenie emerytalne z ZUS wraz z dodatkiem pielęgnacyjnym w łącznej kwocie 1557,42 zł oraz 1/12 dochodu jednorazowego z tytułu spłaty po podziale majątku wspólnego byłych małżonków w kwocie 4882,25 zł, łącznie dochód w wysokości 6439,67 zł; natomiast 70% dochodu wynosi 4507,77 zł.

Dalej organ odwoławczy, w oparciu o treść art. 60 ust. 1 i ust. 2 u.p.s. wyjaśnił, że

zgodnie z Zarządzeniem Nr [...] Prezydenta Miasta Ł.z 27 marca 2019 r. w sprawie ustalenia średniego miesięcznego kosztu utrzymania mieszkańca w domach pomocy społecznej prowadzonych przez Miasto Ł. (Dz. Urz. Woj. [...] z [...]2019 r., poz. [...]) średni miesięczny koszt utrzymania mieszkańca w Domu Pomocy Społecznej w Ł. przy ul. A 10 wynosi 3918,00 zł w okresie od 1 kwietnia 2019 r. do 31 marca 2020 r. Natomiast na podstawie Zarządzenia Nr [...]Prezydenta Miasta Ł. z 19 marca 2020 r. w sprawie ustalenia średniego miesięcznego kosztu utrzymania mieszkańca w domach pomocy społecznej prowadzonych przez Miasto Ł. (Dz. Urz. Woj. [...] z [...]2019 r., poz. [...]) średni miesięczny koszt utrzymania mieszkańca w Domu Pomocy Społecznej w Ł. przy ul. A 10 wynosi 4501,00 zł od 1 kwietnia 2020 r.

Kolegium podkreśliło, że w związku z tym, że opłata w wysokości 70% dochodu strony, tj. w wysokości 4507,77 zł, przekraczałaby średni miesięczny koszt utrzymania mieszkańca w Domu Pomocy Społecznej w Ł. przy ul. A 10 w wysokości 3918,00 zł miesięcznie w okresie od 1 kwietnia 2019 r. do 31 marca 2020 r., opłatę strony ustała się w wysokości średniego miesięcznego kosztu utrzymania w ww. placówce. Tym samym strona jest obowiązana do wnoszenia opłaty za pobyt w domu pomocy społecznej w wysokości 3918,00 zł miesięcznie od 1 września 2019 r. do 31 marca 2020 r. Od 1 października 2019 r. dochód strony wynosi łącznie 6452,67 zł, na który składają się świadczenie emerytalne z ZUS wraz z dodatkiem pielęgnacyjnym w łącznej kwocie 1570,42 zł oraz 1/12 dochodu jednorazowego z tytułu spłaty po podziale majątku wspólnego byłych małżonków w kwocie 4882,25 zł. Z uwagi na fakt, iż kwota zmiany dochodu wynosi 13,00 zł i jest niższa niż 10% kryterium dochodowego dla osoby samotnie gospodarującej (tj. 70,10 zł), wysokość opłaty strony od 1 października 2019 r. nie ulega zmianie.

Ponadto od 1 marca 2020 r. dochód strony wynosi łącznie 6518,26 zł, na który składają się świadczenie emerytalne z ZUS wraz z dodatkiem pielęgnacyjnym w łącznej kwocie 1636,01 zł oraz 1/12 dochodu jednorazowego z tytułu spłaty po podziale majątku wspólnego byłych małżonków w kwocie 4882,25 zł. Wobec tego, że kwota zmiany dochodu wynosi 78,59 zł i przekracza 10% kryterium dochodowego dla osoby samotnie gospodarującej, podstawą naliczenia opłaty winien być dochód w wysokości 6518,26 zł. Natomiast 70% dochodu wynosi 4562,78 zł.

Dalej organ odwoławczy zaznaczył, że z uwagi na fakt, że opłata w wysokości 70% dochodu strony, tj. w wysokości 4562,78 zł, przekraczałaby średni miesięczny koszt utrzymania mieszkańca w Domu Pomocy Społecznej w Ł. przy ul. A 10 w wysokości 3918,00 zł miesięcznie do 31 marca 2020 r., opłatę strony od 1 marca 2020 r. do 31 marca 2020 r. ustalono w wysokości średniego miesięcznego kosztu utrzymania w ww. placówce. Natomiast ze względu na zmianę wysokości średniego miesięcznego kosztu utrzymania mieszkańca w placówce od 1 kwietnia 2020 r. nastąpiła konieczność weryfikacji wysokości opłaty strony. Tym samym podstawą naliczenia opłaty strony od 1 kwietnia 2020 r. jest dochód w łącznej wysokości 6518,26 zł, na który składają się świadczenie emerytalne z ZUS wraz z dodatkiem pielęgnacyjnym w łącznej kwocie 1636,01 zł oraz 1/12 dochodu jednorazowego z tytułu spłaty po podziale majątku wspólnego byłych małżonków w kwocie 4882,25 zł, natomiast 70% dochodu wynosi 4562,78 zł. Jednak z uwagi na fakt, że opłata w wysokości 70% dochodu strony, tj. w wysokości 4562,78 zł, przekraczałaby średni miesięczny koszt utrzymania mieszkańca w Domu Pomocy Społecznej w Ł. przy ul. A 10 w wysokości 4501,00 zł, miesięcznie do 1 kwietnia 2020 r., opłatę strony od 1 kwietnia 2020 r. ustalono w wysokości średniego miesięcznego kosztu utrzymania w ww. placówce. Tym samym strona obowiązana jest do wnoszenia opłaty za pobyt w domu pomocy społecznej w wysokości 4501,00 zł, miesięcznie od 1 kwietnia 2020 r.

Jednocześnie Kolegium zaznaczyło, że art. 64 u.p.s. dopuszcza możliwość częściowego lub całkowitego zwolnienia osoby wnoszącej opłatę za pobyt w domu pomocy społecznej na jej wniosek, w przypadku gdy występują uzasadnione okoliczności. Wniosek o zwolnienie częściowe lub całkowite z opłaty za pobyt w domu pomocy społecznej podlega rozpoznaniu w odrębnym postępowaniu, prowadzonym po ostatecznym zakończeniu postępowania w przedmiocie ustalenia opłaty za pobyt osoby bliskiej w domu pomocy społecznej. Zwolnienie z opłaty może bowiem dotyczyć tylko sytuacji, w której określona opłata została ustalona w sposób przewidziany przepisami prawa.

Na ostateczną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi złożyła w imieniu T. D. jej opiekun prawny K. M., zarzucając naruszenie prawa materialnego przez błędną wykładnię jak i niewłaściwe zastosowanie oraz naruszenie prawa ustrojowego i międzynarodowego, a także prawa procesowego.

W uzasadnieniu skargi K. M. przedstawiła okoliczności umieszczenia T. D. w Domu Pomocy Społecznej nr [...] w Ł. oraz przebieg jej pobytu w tej placówce.

Dalej opiekun prawny skarżącej podniosła, że kwota 3918 zł stanowi pełną odpłatność za miesiąc wrzesień 2019 r. Natomiast skoro ZUS przelewał w tym czasie 70 % emerytury matki na konto DPS nr [...] w Ł., to dlaczego jej matka ma ponosić opłatę w podwójnej wysokości za swój pobyt. Jej zdaniem matka zapłaciła we wrześniu za swój pobyt kwotę 1037 zł i płaci do tej pory, a teraz Samorządowe Kolegium Odwoławcze domaga się, aby zapłaciła kwotę 3918 zł nie uwzględniając jej wkładu w ogóle wcześniej. Natomiast zgodnie z obowiązującymi przepisami MOPS ma prawo żądać zwrotu, ale tylko do różnicy kwoty, którą sam zainwestował, a tej różnicy nie można w żaden sposób ustalić.

W ocenie opiekuna prawnego skarżącej kwota 3918 zł powinna być pomniejszona o matki emeryturę i różnica powinna być do zwrotu, co daje kwotę ok. 2881 zł, co uwzględnił Dyrektor MOPS w piśmie z 9 grudnia 2019 r.

Mając powyższe na uwadze K. M. stwierdziła, że wyliczenia organu II instancji są niezgodne z obowiązującymi przepisami, a decyzja służy chęci bezpodstawnego wzbogacenia się dla miasta kosztem jej matki.

Nadto według opiekuna prawnego skarżącej w sprawie znajdują zastosowanie przepisy art. 117 § 21 118 § 1 k.c. o trzyletnim terminie przedawnienia wymaganych roszczeń względem zwrotu środków dla gminy.

K. M. podniosła następnie, że sytuacja dochodowa jej matki zmieniła się radykalnie od 20 września 2019 r., dlatego niezrozumiałym jest dla niej, dlaczego uwzględniono cały wrzesień 2019 r., skoro 1 września jej matka nie dysponowała jeszcze żadnymi środkami finansowymi. Tym samym skarżąca winna być rozliczona za 10 dni września tj. od 20 do 30 września 2019 r. Opiekun prawny skarżącej stwierdziła, że skoro dniówka wynosi 130,60 zł, to mnożąc przez 10 dni daje 1306 zł i odejmując 70 % jej emerytury w wysokości 1037 zł, za wrzesień skarżąca winna zapłacić kwotę 269 zł, a nie 3918 zł.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. podtrzymało stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji i w związku z tym wniosło o oddalenie skargi.

W piśmie procesowym z 21 grudnia 2021 r. opiekun prawny skarżącej zakwestionowała ustalenie opłaty za miesiąc wrzesień 2019 r., natomiast co do pozostałych miesięcy, tj. od października 2019 r. do sierpnia 2020 r. nie ponowiła zastrzeżeń. Domaga się jednak uwzględnienia kolejnych miesięcy, tj. wrzesień, październik i do 24 listopada 2020 r., z uwagi na okoliczność, że T. D. opuściła DPS nr [...] w Ł. 25 listopada 2020 r. Ponadto do ww. pisma skarżąca załączyła m.in. decyzję Prezydenta Miasta Ł. z [...]r., nr [...], którą ustalono wysokość należności podlegającej zwrotowi z tytułu opłaty T. D. za pobyt w Domu Pomocy Społecznej przy ul. A 10 w Ł. w wysokości 36397,29 zł za okres od 1 września 2019 r. do 31 sierpnia 2020 r.

Natomiast w zażaleniu z 17 stycznia 2021 r. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z 13 stycznia 2021 r. o odmowie wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji K. M. podniosła, że w piśmie Dyrektora DPS nr [...] w Ł. z 3 sierpnia 2020 r. wskazano termin zapłaty za pobyt jej matki do 31 sierpnia 2021 r. oraz numer konta. Jednak w ocenie opiekuna prawnego skarżącej takie działanie było bezprawne, bowiem w myśl ustawy o pomocy społecznej to nie dom pomocy społecznej ponosi zastępczo odpłatność za pobyt osoby w DPS, lecz powinna to robić gmina, a więc MOPS powinien wskazać gminny rachunek bankowy.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje:

Skarga jest bezzasadna.

W pierwszej kolejności wskazać należy, że zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 2167 ze zm.) w związku z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.) - dalej przywoływanej jako: "p.p.s.a." - sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Uchylenie zaskarżonej decyzji w całości albo w części następuje w przypadku stwierdzenia przez sąd naruszenia przepisów prawa materialnego, jeżeli miało ono wpływ na wynik sprawy, lub naruszenia przepisów prawa procesowego, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a także dając podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a.). Natomiast w razie nieuwzględnienia skargi, sąd skargę oddala (art. 151 p.p.s.a.). Jednocześnie należy wskazać, że zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Ponadto, w ramach sprawowanej kontroli sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 135 p.p.s.a.).

Dokonując kontroli legalności zaskarżonej decyzji oraz analizując dokumenty zawarte w aktach administracyjnych, Sąd nie dopatrzył się tego rodzaju uchybień, które musiałyby skutkować wyeliminowaniem z obrotu prawnego kwestionowanych rozstrzygnięć.

W ocenie Sądu, organy prowadzące kontrolowane postępowanie wypełniły zawarty w art. 7 k.p.a. nakaz dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, oraz określony w przepisie art. 77 § 1 k.p.a. obowiązek zebrania i rozpatrzenia w sposób wyczerpujący materiału dowodowego. Ponadto obowiązki wynikające z art. 80 k.p.a. Stwierdzić także należy, że uzasadnienie decyzji odpowiada wymogom art. 107 § 3 k.p.a. Organy w sposób wystarczający wskazały fakty, które uznały za udowodnione, dowody na których się oparły oraz przyczyny, z powodu których nie uwzględniły stanowiska strony skarżącej. Jednocześnie w sposób wystarczający wyjaśniły podstawę prawną decyzji oraz przytoczyły przepisy prawa, mające zastosowanie w okolicznościach sprawy. Fakt, że strona skarżąca odmienne ocenia dowody zgromadzone w sprawie i w konsekwencji wyciąga z nich odmienne wnioski nie oznacza, że wydane w sprawie rozstrzygnięcie jest wadliwe. Wręcz przeciwnie organy podjęły niezbędne czynności do dokładnego wyjaśnienia sprawy i wydały trafne rozstrzygnięcie, prawidłowo dokonując subsumpcji stanu faktycznego do norm prawa materialnego, mających zastosowanie w sprawie.

Przedmiotem kontroli sądowoadministracyjnej jest decyzja ustalająca opłatę za pobyt T. D. w Domu Pomocy Społecznej przy ul. A 10 w Ł., w którym na dzień wydania zaskarżonej decyzji skarżąca przebywała nieprzerwanie od 2011 roku. Z akt sprawy wynika, że jest to kolejna decyzja w przedmiocie ustalenia opłaty za pobyt skarżącej w domu pomocy społecznej.

Zgodnie z art. 60 ust. 1 u.p.s. pobyt w domu pomocy społecznej jest odpłatny do wysokości średniego miesięcznego kosztu utrzymania mieszkańca, z zastrzeżeniem ust. 3. Średni miesięczny koszt utrzymania mieszkańca w domu pomocy społecznej o zasięgu gminnym - ustala wójt (burmistrz, prezydent miasta) i ogłasza w wojewódzkim dzienniku urzędowym, nie później niż do dnia 31 marca każdego roku (art. 60 ust. 2 pkt 1 u.p.s.). Ogłoszenie, o którym mowa w ust. 2, stanowi podstawę do ustalenia odpłatności za pobyt w domu pomocy społecznej od następnego miesiąca przypadającego po miesiącu, w którym zostało opublikowane. Do tego czasu odpłatność za pobyt w domu pomocy społecznej ustala się na podstawie ogłoszenia z roku poprzedniego (art. 60 ust. 4 u.p.s.).

Nie ulega zatem wątpliwości, że skarżąca powinna ponosić opłatę za swój pobyt w DPS. Kwestią sporną jest natomiast ustalenie tej opłaty przez organ administracji.

Stosownie do art. 61 ust. 1 pkt 1 i ust. 2 pkt 1 u.p.s. obowiązanym do wnoszenia opłaty za pobyt w domu pomocy społecznej jest w pierwszej kolejności mieszkaniec domu w wysokości nieprzekraczającej jednak 70% swojego dochodu. W dalszej kolejności opłatę ponoszą małżonek, zstępni przed wstępnymi mieszkańca DPS (art. 61 ust. 1 pkt 2 u.p.s.), a w ostatniej kolejności, w myśl art. 61 ust. 1 pkt 3 u.p.s. opłatę za pobyt osoby w DPS pokrywa gmina, z której osoba została skierowana do domu pomocy społecznej - w wysokości różnicy między średnim kosztem utrzymania w domu pomocy społecznej a opłatami wnoszonymi przez osoby, o których mowa w art. 61 ust. 1 pkt 1 i 2 u.p.s.

Jak wynika z akt sprawy podstawowym dochodem skarżącej jest świadczenie emerytalne wraz z dodatkiem pielęgnacyjnym. Z tego tytułu skarżąca miesięcznie otrzymywała w okresie od 1 marca do 30 września 2019 r. kwotę 1557,42 zł, w okresie od 1 października 2019 r. do 29 lutego 2020 r. kwotę 1570,42 zł, a od 1 marca 2020 r. kwotę 1636,01 zł. Ponadto do 31 sierpnia 2019 r. skarżąca była obowiązana do ponoszenia opłaty za DPS w wysokości 1090,19 zł (decyzja Prezydenta Miasta Ł. z [...]r., nr [...]).

Wskazane wyżej okoliczności są bezsporne i wynikają z materiału dowodowego. Bezspornym jest również to, że z tytułu podziału majątku wspólnego byłych małżonków we wrześniu 2019 r. skarżąca uzyskała jednorazowy dochód w wysokości 58587 zł, czyli przekraczający pięciokrotnie kwotę 701 zł, tj. kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej. W związku z tym organ był obowiązany do ponownego ustalenia opłaty skarżącej za pobyt w DPS i uwzględnia kwoty uzyskanego wyżej dochodu jednorazowego, który należało rozliczyć się w równych częściach na 12 kolejnych miesięcy, poczynając od miesiąca, w którym dochód został wypłacony (art. 8 ust. 11 pkt 1 u.p.s.). Organ słusznie zatem uwzględnił kwotę jednorazowego dochodu od 1 września 2019 r. do 31 sierpnia 2020 r., bowiem jak wynika wprost z powyższego przepisu tego rodzaju dochód należy uwzględnić od początku miesiąca, w którym został wypłacony. Nie ma zatem żadnego znaczenia argument, że środki pieniężne, o których mowa wpłynęły na rachunek bankowy opiekuna prawnego skarżącej dopiero 20 września 2019 r. Nie ma związku z tym racji opiekun prawny skarżącej, że ww. kwota 58587 zł powinna być rozliczona tylko za ostatnie 10 dni września 2019 r.

Oceniając natomiast prawidłowość obliczenia opłaty za pobyt skarżącej w DPS przy ulicy A 10 w Ł. od 1 września 2019 r. do 31 marca 2020 r. wskazać należy, że zgodnie z § 1 pkt 9 zarządzenia Nr [...] Prezydenta Miasta Ł. z 27 marca 2019 r. w sprawie ustalenia średniego miesięcznego kosztu utrzymania mieszkańca w domach pomocy społecznej prowadzonych przez Miasto Ł. (Dziennik Urzędowy Województwa [...] z [...]2019 r., poz. [...]) średni miesięczny koszt utrzymania mieszkańca w Domu Pomocy Społecznej w Ł. nr [...] przy ul. A 10 ustalono na kwotę 3918 zł. Natomiast dochód skarżącej w okresie od 1 września 2019 r. do 31 marca 2020 r. wynosił łącznie 6439,67 zł [1557,42 zł (emerytura + zasiłek pielęgnacyjny) oraz 1/12 dochodu jednorazowego z tytułu spłaty po podziale majątku wspólnego byłych małżonków w kwocie 4882,25 zł (58587 zł : 12 miesięcy)], natomiast 70% tego dochodu wynosiło 4507,77 zł. Skoro zatem wysokość miesięcznego dochodu przekraczała średni miesięczny koszt utrzymania skarżącej za pobyt w DPS to zasadnie organ ustalił tę opłatę w pełnej wysokości określonej w § 1 pkt 9 ww. zarządzenia Nr [...] Prezydenta Miasta Ł. z 27 marca 2019 r., tj. w kwocie 3918 zł.

Z kolei w okresie od 1 kwietnia 2020 r. obowiązywało zarządzenie Nr [...] Prezydenta Miasta Ł. z 19 marca 2020 r. w sprawie ustalenia średniego miesięcznego kosztu utrzymania mieszkańca w domach pomocy społecznej prowadzonych przez Miasto Ł. (Dziennik Urzędowy Województwa [...] z [...]2020 r., poz. [...]), stosownie do którego średni miesięczny koszt utrzymania mieszkańca w Domu Pomocy Społecznej w Ł. nr [...] przy ul. A 10 ustalono na kwotę 4501 zł (§ 1 pkt 8). W związku z tym zachodziła konieczność ponownego ustalenia opłaty za pobyt skarżącej w ww. placówce za podany okres.

Dochód skarżącej w okresie od 1 kwietnia 2020 r. wynosił łącznie 6518,26 zł [1636,01 zł (emerytura + zasiłek pielęgnacyjny) oraz 1/12 dochodu jednorazowego z tytułu spłaty po podziale majątku wspólnego byłych małżonków w kwocie 4882,25 zł (58587 zł : 12 miesięcy)] natomiast 70% tego dochodu wynosiło 4562,78 zł. Zatem również po 1 kwietnia 2020 r. miesięczny dochód skarżącej przekraczał średni miesięczny koszt utrzymania skarżącej za pobyt w DPS, a więc i w tym okresie należało ustalić opłatę w pełnej wysokości określonej w § 1 pkt 8 zarządzenia Nr [...] Prezydenta Miasta Ł. z 19 marca 2020 r., tj. w kwocie 4501 zł.

W związku z powyższym zarzuty opiekuna prawnego skarżącej, co do nieprawidłowego wyliczenia opłaty za pobyt jej matki w DPS w okresie od 1 września 2019 r. do 31 marca 2020 r. i od 1 kwietnia 2020 r. należy uznać za bezzasadne.

Zdaje się jednak, że powodem wniesienia skargi na opisaną na wstępie decyzję była również obawa, że oprócz przelewanej na konto domu pomocy społecznej przez ZUS kwoty w wysokości 70 % emerytury skarżąca będzie miała obowiązek dodatkowo uiścić opłatę ustaloną w decyzji organu I instancji z [...]r. Obawy te wynikają jednak z niezrozumienia decyzji ustalającej opłatę za pobyt skarżącej w DPS. Otóż decyzja określa wyłącznie, jaka jest wysokość miesięcznej opłaty we wskazanym okresie. Czym innym jest natomiast, z jakiego źródła ta opłata będzie zaspokojona. Zgodnie bowiem z art. 62 ust. 1 pkt 1 u.p.s. mieszkaniec domu wnosi opłatę do kasy domu lub na jego rachunek bankowy. Za jego zgodą opłata może być potrącana z emerytury lub renty mieszkańca domu - przez właściwy organ emerytalno-rentowy, zgodnie z odrębnymi przepisami. Zatem bezpodstawne są zarzuty opiekuna prawnego skarżącej, że opłaty z tytułu winny być wnoszone na rachunek gminy, a nie na rachunek właściwego DPS-u.

Z powyższego wynika również to, że ZUS, jak dotychczas, potrącał z emerytury skarżącej kwotę odpowiadającą 70 % jej wysokości, a następnie przelewał tę kwotę na rachunek domu pomocy społecznej. Natomiast to do opiekuna prawnego skarżącej należało wpłacenie pozostałej kwoty w celu pokrycia całości ustalonej decyzją opłaty za dany okres. Jak wynika z dokumentów nadesłanych w toku postępowania przez opiekuna prawnego skarżącej informację o wysokości należnej do uiszczenia kwoty za pobyt skarżącej K. M. otrzymała w piśmie Dyrektora [...] Domu Pomocy Społecznej przy ulicy A 10 w Ł. z 3 sierpnia 2020 r. (k. 40 akt sądowych). Natomiast wobec niewywiązania się opiekuna prawnego z wyżej wskazanego obowiązku decyzją z [...]r., nr [...], Prezydent Miasta Ł. ustalił wysokość należności podlegającej zwrotowi z tytułu nieuiszczenia opłaty za pobyt skarżącej Domu Pomocy Społecznej przy ulicy A 10 w Ł. w wysokości 36937,29 zł za okres od 1 września 2019 r. do 31 sierpnia 2020 r. (k. 158 akt sądowych). W decyzji tej szczegółowo przedstawione są obliczenia, jakie kwoty zostały wpłacone przez ZUS na poczet opłaty za pobyt skarżącej w domu pomocy społecznej we wskazanym wyżej okresie, a jakie kwoty podlegają uzupełnieniu do pełnej wysokości opłaty. Sąd nie jest jednak uprawniony do oceny prawidłowości tych obliczeń, ponieważ wynikają one z decyzji wydanej w odrębnym postępowaniu. Podobnie sąd nie może ustosunkować się do zarzutów skarżącej odnoszących się do opłaty skarżącej za pobyt T. D. w Domu Pomocy Społecznej przy ulicy A 10 w Ł. po 31 sierpnia 2020 r., bowiem wykracza to poza zakres niniejszej sprawy.

Za nieuzasadniony należy również uznać zarzut naruszenia przepisów kodeksu cywilnego odnoszące się do terminu przedawnienia wymaganych roszczeń względem zwrotu środków dla gminy, bowiem przepisy te nie mają w niniejszej sprawie zastosowania.

W tym stanie rzeczy sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak sentencji.

B.A.