Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VII SA/Wa 295/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2015-11-04 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6209 Inne o symbolu podstawowym 620
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Minister Zdrowia
Treść wyniku: Uchylono zaskarżone postanowienie
Powołane przepisy: article: art. 44
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Mirosława Kowalska (spr.), Sędziowie sędzia WSA Bogusław Cieśla, sędzia WSA Joanna Gierak-Podsiadły, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 4 listopada 2015 r. sprawy ze skargi K. K. na postanowienie Ministra Zdrowia z dnia [...]grudnia 2014 r. znak [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania I. uchyla zaskarżone postanowienie; II. zasądza od Ministra Zdrowia na rzecz skarżącego K. K. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Minister Zdrowia postanowieniem z dnia [...] grudnia 2014 r. znak: [...] działając na podstawie art. 134 w zw. z art. 144 k.p.a. - ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r., poz. 267 ze zm.) oraz art. 18 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2012 r. poz. 1015, ze zm.), w związku z zażaleniem z dnia 6 października 2014 r. wniesionego przez [...]na postanowienie [...] Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w [...] Nr [...]z dnia [...] sierpnia 2014 r. pismo znak: [...] o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia - stwierdził uchybienie terminu do wniesienia zażalenia.

W uzasadnieniu decyzji Minister stwierdził, że [...] Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w [...] postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2014 r. Nr [...]pismo znak: [...], działający w imieniu Wojewody [...], nałożył na [...]grzywnę w celu przymuszenia do wykonania obowiązków w zakresie obowiązkowych szczepień ochronnych dziecka w wysokości 500 zł. z powodu uchylania się od poddania syna [...]obowiązkowym szczepieniom ochronnym zgodnie z tytułem wykonawczym z dnia [...] czerwca 2014 r., znak: [...], wystawionym przez Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w [...] i wezwał do jej uiszczenia z chwilą otrzymania postanowienia. Powołane na wstępie postanowienie, zaskarżone w niniejszej sprawie, zapadło w związku z rozpoznaniem zażalenia.

Minister wskazał, że zgodnie z art. 119 § 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji grzywnę w celu przymuszenia nakłada się, gdy egzekucja dotyczy spełnienia przez zobowiązanego obowiązku znoszenia lub zaniechania albo obowiązku wykonania czynności, a w szczególności czynności, której z powodu jej charakteru nie może spełnić inna osoba za zobowiązanego. Zgodnie z art. 122 § 3 ww. ustawy zobowiązanemu służy prawo wniesienia zażalenia na postanowienie o nałożeniu grzywny. Natomiast zgodnie z art. 134 k.p.a. organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia niedopuszczalność odwołania oraz uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Postanowienie w tej sprawie jest ostateczne. Przepis art. 134 k.p.a. na mocy art. 18 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji i art. 144 k.p.a. znajduje zastosowanie także do zażalenia na postanowienie organu egzekucyjnego.

Organ stwierdził, że Postanowienie [...] Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w [...] z dnia [...] sierpnia 2014 r. wraz tytułem wykonawczym o nałożeniu grzywny z dnia [...] czerwca 2014 r. zostało wysłane stronie 18 sierpnia 2014 r. Zgodnie z informacją z elektronicznego śledzenia przesyłek Poczty Polskiej nie zostało odebrane przez stronę, przesyłkę awizowano dwukrotnie (pierwsze zawiadomienie o możliwości odbioru przesyłki – 20 sierpnia 2014 r.), zwrot nastąpił 4 września 2014 roku do Wojewódzkiej Stacji Sanitarno- Epidemiologicznej w [...].

Minister przywołał przepis zgodnie z art. 44 § 3 i § 4 k.p.a. ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. k.p.a. w związku z art. 18 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, wskazał, że w przypadku nie podjęcia przesyłki w terminie pozostawia się powtórne zawiadomienie o możliwości odbioru przesyłki w terminie nie dłuższym niż czternaście dni od daty pierwszego zawiadomienia. Doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia okresu, tj. 14 dni, a pismo pozostawia się w aktach sprawy. Zatem w przedmiotowej sprawie skutek doręczenia nastąpił w dniu 3 września 2014 r. Zgodnie z art. 17. § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, o ile przepisy niniejszej ustawy nie stanowią inaczej, rozstrzygnięcie i zajmowane przez organ egzekucyjny lub wierzyciela stanowisko w sprawach dotyczących postępowania egzekucyjnego następuje w formie postanowienia. Na postanowienie to służy zażalenie, jeżeli niniejsza ustawa lub Kodeks postępowania administracyjnego tak stanowi. Zażalenie wnosi się do organu odwoławczego za pośrednictwem organu egzekucyjnego w terminie 7 dni od dnia doręczenia lub ogłoszenia postanowienia. W przedmiotowej sprawie termin do wniesienia zażalenia upłynął w dniu 10 września 2014 r. Zażalenie od powyższego postanowienia zostało wniesione przez stronę w dniu 7 października 2014 r. (data stempla pocztowego na kopercie). Oznacza to, że okres 7 dni na wniesienie zażalenia na ww. postanowienie został przez stronę przekroczony.

Dodatkowo organ zauważył, że skarżący nie wskazał przyczyn, dla których uchybił terminowi do wniesienia zażalenia, nie złożył wniosku o przywrócenie terminu .

Skargę do Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego w Warszawie, na powyższe postanowienie Ministra Zdrowia wniósł [...], dochodząc jego uchylenia. Wskazał, że uchybienie terminu powstało z przyczyn od niego niezależnych. Nie otrzymał żadnej informacji z poczty o tym, że jakiekolwiek pisma zostały wysłane do niego. Podniósł, że został wprowadzony w błąd przez urzędników Wojewódzkiej Stacji Sanitarno-Epidemiologicznej. Otrzymał upomnienie z dnia 9 września 2014 dotyczące należności pieniężnych w kwocie łącznej 562,60 zł. W dniu 2 października 2014 r. udał się osobiście do siedziby Wojewódzkiej Stacji tam doręczono mu postanowienie oraz tytuł wykonawczy, których odbiór pokwitował. Urzędniczki zapewniły go, że nie musi składać żadnego pisma o przywrócenie terminu, gdyż termin będzie się liczył od dnia osobistego odbioru postanowienia. Ich słowa potwierdził też prawnik urzędujący w innym pokoju, do którego został zaprowadzony. W tych warunkach w terminie 7 dni od osobistego odebrania pism, złożył zażalenie na postanowienie oraz zarzuty do tytułu wykonawczego. W kolejnych pismach jednak otrzymał informację, że jego zażalenie i zarzuty nie będą rozpatrzone, ze względu na uchybienie terminu. Wskazał, że później złożył prośbę o przywrócenie terminu, w której opisał zaistniałą sytuację, jednak nie otrzymał na to pismo żadnej odpowiedzi. Ponadto, skarżący przedstawił własną ocenę nałożonego na niego obowiązku.

W odpowiedzi na skargę Minister Zdrowia organ drugiej instancji wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sad Administracyjny w Warszawie zważył ,co następuje.

Rzeczą Sądu, w niniejszym postępowaniu, było stosownie do dyspozycji art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269), dokonanie kontroli zaskarżonego i poprzedzającego go aktu pod względem zgodności z prawem - prawidłowości zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafności ich wykładni. Zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. - ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (D. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie zaskarżonego orzeczenia (decyzji bądź postanowienia) następuje wówczas, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, albo inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy.

Skarga zasługuje na uwzględnienie, gdyż zaskarżone postanowienie nie odpowiada przepisom prawa.

Przedmiotem sądowej kontroli było postanowienie stwierdzające uchybienie terminu do wniesienia zażalenia. Słusznie organ przed rozpoznaniem założonego zażalenia przystąpił do oceny, tego czy zostało ono złożone w ustawowym terminie. Sąd podziela argumentacje organu co do tego, że zgodnie z art. 134 k.p.a. organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia niedopuszczalność odwołania oraz uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Postanowienie w tej sprawie jest ostateczne. Ponadto, przepis art. 134 k.p.a. na mocy art. 18 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji i art. 144 k.p.a. znajduje zastosowanie także do zażalenia na postanowienie organu egzekucyjnego.

Sąd stwierdza jednak, że w świetle analizy akt sprawy Minister Zdrowia nie miał dokumentów, które pozwoliły by na prawidłową ocenę tego czy doszło do skutecznego doręczenia skarżącemu rozstrzygnięcia organu pierwszej instancji, doręczenia w trybie dopuszczonym przepisami prawa.

Minister oparł się na danych zawartych na internetowej stronie Poczty Polskiej, umożliwiającej elektroniczne śledzenie przesyłek Poczty. W aktach sprawy brak jest koperty przesyłki, zawierającej rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji, zwróconej przez Pocztę Polską. Tym samym brak jest dowodu pozwalającego na jednoznaczną ocenę, na podstawie stosownych adnotacji, prawidłowości czynności Poczty związanych z doręczaniem przesyłki.

Wskazać należy, że tryb postępowania z przesyłką w przypadku niedoręczenia bezpośredniego reguluje art. 44 k.p.a. - określa, kiedy możliwe jest przyjęcie fikcji doręczenia. Przesłanką zastosowania przepisu jest niemożność doręczenia pisma w sposób wskazany w art. 42 i 43 k. p. a., zgodnie z którymi pisma doręcza się osobom fizycznym w ich mieszkaniu lub miejscu pracy. Pisma mogą być doręczone również w lokalu organu administracji publicznej, jeżeli przepisy szczególne nie stanowią inaczej. W razie niemożności doręczenia pisma, a także w razie koniecznej potrzeby, pisma doręcza się w każdym miejscu, gdzie się adresata zastanie. W przypadku nieobecności adresata, pismo doręcza się, za pokwitowaniem, dorosłemu domownikowi, sąsiadowi lub dozorcy domu, jeżeli osoby te podjęły się oddania pisma adresatowi. O doręczeniu pisma sąsiadowi lub dozorcy zawiadamia się adresata, umieszczając zawiadomienie w oddawczej skrzynce pocztowej lub, gdy to nie jest możliwe, w drzwiach mieszkania adresata, jego biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe, bądź w widocznym miejscu przy wejściu na posesję adresata.

Zgodnie z przepisem art. 44 k.p.a. w razie niemożności doręczenia pisma w sposób wskazany w art. 42 i 43 operator pocztowy przechowuje pismo przez okres 14 dni w swojej placówce pocztowej – w przypadku doręczania pisma przez operatora pocztowego; ew. pismo składa się na okres czternastu dni w urzędzie właściwej gminy (miasta) – w przypadku doręczania pisma przez pracownika urzędu gminy (miasta) lub upoważnioną osobę lub organ (§ 1). Zawiadomienie o pozostawieniu pisma wraz z informacją o możliwości jego odbioru w terminie siedmiu dni, licząc od dnia pozostawienia zawiadomienia w miejscu określonym w § 1, umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej lub, gdy nie jest to możliwe, na drzwiach mieszkania adresata, jego biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe, bądź w widocznym miejscu przy wejściu na posesję adresata (§ 2). W przypadku niepodjęcia przesyłki w terminie, o którym mowa w § 2, pozostawia się powtórne zawiadomienie o możliwości odbioru przesyłki w terminie nie dłuższym niż czternaście dni od daty pierwszego zawiadomienia (§ 3). Doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia okresu, o którym mowa w § 1, a pismo pozostawia się w aktach sprawy (§ 4).

W świetle ww. przepisów, dla przyjęcia, że doszło do doręczenia przesyłki mimo braku jej faktycznego doręczenia adresatowi konieczne jest spełnienie określonych czynności, które mogą zostać zweryfikowane li tylko w oparciu o adnotacje na kopercie przesyłki dokonane przez listonosza., w szczególności chodzi nie tylko o daty kolejnych zawiadomień o pozostawieniu przesyłki w określonym urzędzie ale też wskazanie miejsce pozostawienia zawiadomień, przyczynę braku doręczenia przesyłki adresatowi. Tych danych nie mógł ustalić organ dysponując tylko informacjami zawartymi na stronie internetowej Poczty Polskiej, umożliwiającej śledzenie przesyłek.

Podkreślmy jeszcze raz aby uznać, że przesyłka została skutecznie doręczona należy dysponować dowodem doręczenia tj. zwrotnym poświadczeniem odbioru z podpisem adresata i datą doręczenia, a w przypadku zastosowania tzw. fikcji doręczenia przez awizo - kopertą z naklejonym zwrotnym poświadczeniem odbioru, na której będą pieczątki i podpisy pracownika poczty przy pierwszym i drugim awizowaniu oraz datę zwrotu pisma – podobnie – z podpisem pracownika usiłującego doręczyć przesyłkę i datą zwrotu. Dodatkowo musi znajdować się adnotacja pracownika poczty ze wskazaniem gdzie zostało umieszczone awizo i gdzie złożona została przesyłka.

Reasumując Sąd stwierdza, że w świetle opisanej powyżej argumentacji - dołączenie do akt wydruku elektronicznego śledzenia przesyłek Poczty Polskiej, nie może stanowić podstawy do oceny prawidłowości doręczenia, zwłaszcza przy konsekwentnej postawie skarżącego, który wskazuje, że nie było awizowania przedmiotowej przesyłki.

W ocenie Sądu zaskarżone postanowienie wydano z naruszeniem przepisów postępowania administracyjnego w szczególności art. 7, 77, 80 w zw. z art. 44 kpa, które to naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik postępowania.

Badając ponownie dopuszczalność złożonego zażalenia, organ będzie miał na uwadze wskazania Sądu. Rozważy też wpływ wyniku rozpoznania, powoływanego w skardze, wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia.

Kierując się powyższą argumentacją Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji w trybie art. 145 § 1 pkt 1 lit c , art. 200 p.p.s.a. - ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (D. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.).

Dodatkowo Sad wskazuje, że sprawa została rozpoznana w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 4 p.p.s.a.