Wyrok WSA w Rzeszowie, sygn. akt I SA/Rz 126/11
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Data orzeczenia: 2011-04-18 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6551
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: § 6 ust 1 pkt 1oraz § 19 ust 3 pkt 2
journal: Dz.U. 2007 nr 109 poz 750
law: Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozowju Wsi  z dnia 19 czerwca 2007 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy  finansowej w ramach działania "Renty strukturalne" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. z dnia 21  czerwca 2007 r.)
article: art.29 ust 1 pkt 1
journal: Dz.U. 2007 nr 64 poz 427
law: Ustawa z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju  Obszarów Wiejskich
journal: Dz.U. 1997 nr 78 poz 483
law: Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. uchwalona przez Zgromadzenie  Narodowe w dniu 2 kwietnia 1997 r., przyjęta przez Naród w referendum konstytucyjnym w dniu  25 maja 1997 r., podpisana przez Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej w dniu 16 lipca 1997 r.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący S. Grzegorz Panek Sędziowie WSA Barbara Stukan-Pytlowany WSA Kazimierz Włoch /spr./ Protokolant st.sek.sąd. Beata Janczewska po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 5 kwietnia 2011r. sprawy ze skargi K. K. na decyzję Dyrektora Podkarpackiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] grudnia 2010r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania renty strukturalnej 1) uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...]października 2010r. nr [...], 2) określa, że decyzje wymienione w pkt. 1) nie mogą być wykonane do chwili uprawomocnienia się wyroku, 3) zasądza od Dyrektora Podkarpackiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa na rzecz skarżącego K. K. kwotę 457 (słownie: czterysta pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

I SA/Rz 126/11

Uzasadnienie

Decyzją z dnia [...] grudnia 2010r. nr [...] Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w R. utrzymał w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w L. z dnia [...] października 2010r. nr [...].

W uzasadnieniu decyzji podniesiono, że w dniu [...] września 2010 r. K.K. złożył w Biurze Powiatowym Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w L. wniosek o przyznanie renty strukturalnej wraz z załącznikami, w zamian za przekazanie gospodarstwa rolnego na powiększenie innego gospodarstwa. W przedmiotowym wniosku K.K. zadeklarował do przekazania działki rolne położone w gminie O. we wsi O. o łącznej powierzchni użytków rolnych 3,0516 ha. Do wniosku dołączone zostały załączniki, m.in.: akt notarialny z dnia 23 sierpnia 2010 r. (Repertorium A ...), akt notarialny z dnia 1 września 2010 r. (Repertorium A ...), wypis z rejestru gruntów z dnia 26 sierpnia 2010 r., wypis z rejestru gruntów z dnia 2 września 2010 r. oraz odpis z ksiąg wieczystych z dnia 3 września 2010 r., z których to dokumentów wynika, że wnioskodawca jest właścicielem działek ewidencyjnych o numerach: [...] oraz współwłaścicielem w 1/4 części działki ewidencyjnej numer [...].

W dniu [...] października 2010 r. Kierownik Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w L. decyzją [...] odmówił K. K. przyznania renty strukturalnej z uwagi na to, że nie jest on właścicielem gospodarstwa rolnego o minimalnej powierzchni 3 ha.

Od powyższej decyzji organy I instancji skarżący złożył odwołanie w którym uznał, iż nie otrzymał żadnego wezwania wzywającego go do zniesienia współwłasności działki nr 1332 w wymaganym przez rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 19 czerwca 2007r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Renty strukturalnej objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007 - 2013 (Dz.U. z 2007r. nr 109 poz. 750 ze zm.) czterdziestodniowym terminie, a także iż decyzję tegoż organu otrzymał w dniu 3 listopada 2010r., w związku z czym nie miał możliwości na spełnienie warunku określonego w Rozporządzeniu, wobec czego domagał się ponownego rozpatrzenia sprawy. Ponadto dołączył akt notarialny z dnia 17 listopada 2010r. Rep. A nr [...] wraz z mapą dla wykazania, iż została zniesiona współwłasność działki nr [...].

Organ odwoławczy stwierdził, że w przedmiotowej sprawie zastosowanie mają przepisy rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 19 czerwca 2007 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Renty strukturalne" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. 2007 nr 109 poz.750 z późn. zm.). Zgodnie z § 4 pkt 5 cytowanego wyżej rozporządzenia, rentę strukturalną przyznaje się producentowi rolnemu będącemu osobą fizyczną prowadzącą na własny rachunek działalność rolniczą w gospodarstwie rolnym położonym na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, jeżeli m.in. przekazał gospodarstwo rolne o łącznej powierzchni użytków rolnych wynoszącej co najmniej 6 ha, a w przypadku gospodarstw rolnych położonych w województwie małopolskim, podkarpackim, śląskim lub świętokrzyskim -co najmniej 3 ha. Producent rolny wnioskujący o przyznanie renty strukturalnej, w myśl § 17 ust. 5 pkt 1 lit. a) oraz w związku z § 18 ust. 2 wyżej wymienionego rozporządzenia, dołącza do wniosku dokumenty, które potwierdzają łączną powierzchnię, położenie oraz stan prawny gospodarstwa i są to w szczególności: akt notarialny, prawomocne orzeczenie sądu, wypis z księgi wieczystej, wypis z ewidencji gruntów i budynków, zaświadczenie właściwego wójta (burmistrza lub prezydenta miasta) oraz inne dokumenty, w tym oświadczenia. Powierzchnia ta jest weryfikowana przez kierownika biura powiatowego w terminie 40 dni od dnia złożenia przez producenta rolnego wniosku o przyznanie renty strukturalnej, zgodnie z § 19 ust. 2 wyżej wymienionego rozporządzenia. Jeśli wnioskodawca spełnia warunki określone w § 4 pkt 1-4 i § 11 oraz jest właścicielem gospodarstwa rolnego o powierzchni użytków rolnych określonej w § 4 pkt 5, współwłaścicielem takiego gospodarstwa wraz z małżonkiem albo właścicielem takiego gospodarstwa jest małżonek rolnika, kierownik biura powiatowego Agencji, zgodnie z § 19 ust. 5 rozporządzenia, nalicza punkty rankingowe. Jeżeli przyznane punkty zagwarantują, że wniosek zostanie zakwalifikowany do przyznania renty strukturalnej, wówczas kierownik biura powiatowego wydaje postanowienie o spełnieniu tych warunków w terminie 20 dni od dnia podania przez Prezesa do publicznej wiadomości informacji o kolejności wnioskodawców, którym będzie przysługiwała renta strukturalna (§ 19 b ust. 1). Jeżeli zaś wnioskodawca nie spełnia wyżej wymienionych warunków, to w myśl § 19 ust. 4 cytowanego wyżej rozporządzenia kierownik biura powiatowego odmawia przyznania renty strukturalnej.

Składając wniosek o przyznanie renty strukturalnej skarżący dołączył: akt notarialny z dnia 23 sierpnia 2010r. Rep. A [...], wypis z rejestru gruntów z dnia 26 sierpnia 2010r. oraz odpis z ksiąg wieczystych z dnia 3 września 2010r., z których to dokumentów wynikało, iż jest właścicielem działek gruntowych o numerach: [...] o łącznej powierzchni 2,482 ha. Ponadto skarżący dołączył akt notarialny z dnia 1 września 2010r. Rep. A [...], z których do dokumentów wynikało, że jest współwłaścicielem ¼ części działki nr [...]. W oparciu o powyższe dokumenty zarówno organ I instancji jak i organ odwoławczy uznały, że skarżący zarówno w dacie złożenia wniosku jak i wydania decyzji nie był właścicielem gospodarstwa rolnego o powierzchni co najmniej 3 ha, wobec czego nie spełnił warunku określonego w § 4 pkt 5 o którym stanowił § 19 ust. 4 pkt 2 wyżej cyt. Rozporządzenia z 19 czerwca 2007r., zgodnie z którym jeżeli w wyniku weryfikacji wniosku o przyznanie renty strukturalnej zostanie ustalone, że wnioskodawca nie jest właścicielem gospodarstwa rolnego o powierzchni użytków rolnych określonych w § 4 pkt 5, współwłaścicielem tego gospodarstwa wraz z małżonkiem ani właścicielem takiego gospodarstwa nie jest małżonek rolnika, kierownik biura powiatowego Agencji w drodze decyzji administracyjnej omawia przyznania renty strukturalnej. Z powyższego wynika, że kierownik biura powiatowego najpóźniej w 40 dniu od dnia złożenia wniosku weryfikuje ten wniosek pod kątem spełnienia warunków określonych w § 19 ust. 4 rozporządzenia. W przedmiotowej sprawie Pan K.K. do dnia wydania przez organ I instancji decyzji nie przedstawił żadnych nowych dowodów potwierdzających, że jest właścicielem gospodarstwa rolnego o powierzchni użytków rolnych określonej w § 4 pkt 5 rozporządzenia w sprawie rent strukturalnych. Dowód taki w postaci aktu notarialnego z dnia 17 listopada 2010 r. (Repertorium A nr [...]) dołączył dopiero w dniu 17 listopada 2010 r., a więc już po wydaniu decyzji przez organ I instancji.

Wobec powyższego organ I instancji odmawiając skarżącemu przyznania renty strukturalnej postąpił zgodnie z § 19 ust. 4 pkt 2 wyżej cyt. Rozporządzenia z 19 czerwca 2007r. Organ odwoławczy podniósł, że złożony wniosek o przyznanie renty strukturalnej był zgodny z formalnymi wymaganiami określonymi w rozporządzeniu, jak również przedłożone dokumenty nie budziły wątpliwości , wobec czego organ I instancji nie miał obowiązku wezwać skarżącego do zniesienia współwłasności działki o nr [...], gdyż nie był to formalny wymóg wniosku. Okres 40 dni na weryfikacje wniosku jest maksymalnym terminem określonym dla organu administracyjnego na załatwienia sprawy i nie jest to termin dla strony do dokonania czynności procesowej. Na powyższą decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w R. K.K. działający przez pełnomocnika wniósł do tut. Sądu skargę w której domagał się uchylenia zaskarżonej decyzji w całości i przekazania sprawy temuż organowi do ponownego rozpoznania.

W przedmiotowej skardze Skarżący zarzuca naruszenie prawa materialnego:

- poprzez przyjęcie błędnych ustaleń, iż na dzień złożenia wniosku nie posiadał na własność gospodarstwa rolnego wynoszącego co najmniej 3 ha użytków rolnych, a jedynie 2,482 ha, podczas gdy był on właścicielem gospodarstwa o powierzchni większej niż 3 ha użytków rolnych, w tym w części jako współwłaściciel;

- poprzez błędną wykładnię § 4 pkt 5 w związku z § 6 i § 7 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 19 czerwca 2007 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Renty strukturalne" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. 2007 nr 109 poz.750 z późn. zm.) polegającą na przyjęciu, iż należy odmówić przyznania renty strukturalnej w przypadku stwierdzenia, że wnioskodawca jest posiadaczem gospodarstwa rolnego, w skład którego wchodzą nieruchomości rolne, będące jego współwłasnością z innymi osobami spoza kręgu małżeńskiego;

- poprzez błędną wykładnię art. 553 Kodeksu cywilnego polegającą na przyjęciu, że w skład gospodarstwa rolnego wchodzą tylko grunty rolne stanowiące wyłączną własność właściciela takiego gospodarstwa rolnego lub jego małżonka, a tym samym błędne przyjęcie, iż do takiego gospodarstwa rolnego nie mogą wchodzić grunty rolne, będące we współwłasności z innymi osobami.

W złożonej skardze Skarżący zarzuca również naruszenie prawa procesowego:

- poprzez błędną wykładnię i niezastosowanie art. 21 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich - Dz. U. z 2007 r. Nr 64, poz. 427 z późn. zm.) polegającą na przyjęciu, iż organ nie ma obowiązku informowania strony o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogłyby mieć wpływ na ustalenie jej prawa do renty strukturalnej;

- poprzez niezastosowanie art. 9, art. 10 i art. 11 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz.U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071, z późn. zm.) polegające na braku informowania strony o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogłyby mieć wpływ na ustalenie jej prawa do renty strukturalnej oraz braku zawiadomieniu strony o zakończeniu postępowania, a tym samym uniemożliwieniu jej wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań przed wydaniem decyzji;

- poprzez błędną wykładnię § 19 ust. 2 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 19 czerwca 2007 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Renty strukturalne" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. 2007 nr 109 poz.750 z późn. zm.) polegającą na przyjęciu, że wskazany w nim 40-dniowy termin do weryfikacji wniosku jest maksymalnym terminem określonym dla organu administracji do załatwienia sprawy,

- a także naruszenie przez § 6 ust. 1 pkt 1 w zw. z § 19 ust. 3 pkt 2 wyżej cyt. Rozporządzenia z 19 czerwca 2007r. art. 21 i 64 Konstytucji RP.

W odpowiedzi na skargę Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w R. wnosił o oddalenie skargi i podtrzymał dotychczas zajmowane stanowisko.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje:

Zgodnie z zasadami wyrażonymi w art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2001 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269) i art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), określanej dalej jako ustawa p.p.s.a., Sąd bada zaskarżone orzeczenie pod kątem jego zgodności z obowiązującym prawem i nie jest przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Skarga jest w przeważającej części uzasadniona.

W przedmiotowej sprawie zaskarżona decyzja organu II instancji oraz utrzymana nią w mocy decyzja organu l instancji w sprawie odmowy przyznania renty strukturalnej zostały wydane na podstawie przepisów rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 19 czerwca 2007 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Renty Strukturalne" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. nr 109, poz. 750 ze zm.) wydanego w oparciu o delegację z art. 29 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 7 marca 2007r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (Dz. U. nr 54, poz. 427 ze zm., powoływanej dalej jako "ustawa o rozwoju obszarów wiejskich").

Zgodnie zatem z § 4 wspomnianego rozporządzenia wykonawczego, rentę strukturalną przyznaje się producentowi rolnemu będącemu osobą fizyczną prowadzącą na własny rachunek działalność rolniczą w gospodarstwie rolnym położonym na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, zwanemu dalej "rolnikiem", jeżeli łącznie spełnia on następujące warunki:

1) ukończył 55 lat, lecz nie osiągnął wieku emerytalnego i nie ma ustalonego prawa do emerytury lub renty;

2) prowadził nieprzerwanie działalność rolniczą w gospodarstwie rolnym w okresie co najmniej 10 lat bezpośrednio poprzedzających złożenie wniosku o rentę strukturalną i w okresie ostatnich 10 lat podlegał przez okres co najmniej 5 lat ubezpieczeniu emerytalno-rentowemu, określonemu w przepisach o ubezpieczeniu społecznym rolników, zwanemu dalej "ubezpieczeniem emerytalno-rentowym";

3) w dniu złożenia wniosku o rentę strukturalną:

a) podlegał ubezpieczeniu emerytalno-rentowemu,

b) nie posiadał zaległości w opłacaniu należności z tytułu ubezpieczenia społecznego rolników;

4) został wpisany do ewidencji producentów, stanowiącej część krajowego systemu ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności;

5) przekazał gospodarstwo rolne o łącznej powierzchni użytków rolnych wynoszącej co najmniej 3 ha, a w przypadku gospodarstw rolnych położonych w województwie małopolskim, podkarpackim, śląskim lub świętokrzyskim – co najmniej 1 ha, z zastrzeżeniem § 6 ust. 1 pkt 2 lit. a; w przypadku gospodarstw rolnych położonych na obszarze więcej niż jednego województwa, za województwo, w którym jest położone gospodarstwo rolne, uznaje się to województwo, w którym jest położona największa część użytków rolnych wchodzących w skład tego gospodarstwa;

6) zaprzestał prowadzenia działalności rolniczej.

Warunki dotyczące sposobu przekazania gospodarstwa rolnego oraz osoby, na rzecz której takie gospodarstwo może zostać przekazane zostały szczegółowo określone w § 6 i 7 rozporządzenia, natomiast pojęcie "zaprzestania działalności rolniczej" sprecyzowane w § 9 powołanego aktu prawnego.

Zgodnie z § 6 ust 1 pkt 1 rozporządzenia "warunek przekazania gospodarstwa rolnego uważa się za spełniony jeżeli zostały przekazane wszystkie użytki rolne wchodzące w skład tego gospodarstwa, będące zarówno przedmiotem odrębnej własności rolnika i jego małżonka, jak również przedmiotem ich współwłasności. Przepis ten pozostaje w związku z § 19 ust. 3 rozporządzenia, który nakazuje wydanie decyzji o odmowie przyznania prawa do renty w sytuacji gdy w wyniku weryfikacji wniosku o rentę zostanie ustalone, że wnioskodawca "nie jest właścicielem gospodarstwa rolnego o powierzchni użytków rolnych określonej w § 4 pkt. 5 lub § 6 ust 1 pkt. 2 lit a, współwłaścicielem tego gospodarstwa wraz z małżonkiem ani właścicielem takiego gospodarstwa nie jest małżonek rolnika"

W powszechnie przyjmowanej wykładni /językowej czy nawet celowościowej/ powołanych w poprzednim akapicie pojęć występujących w treści innych jeszcze rozporządzeń wykonawczych związanych z przyznawaniem pomocy finansowej dla wsi /np. przedstawionej w uzasadnieniu postanowienia Trybunału Konstytucyjnego z dnia 24 marca 2009r. sygn. akt U 6/07/ przyjmuje się, że takie sformułowanie przepisów wyłącza z kręgu beneficjentów pomocy finansowej osoby będące współwłaścicielami gruntów rolnych z innymi osobami niż małżonek. Jednak taka wykładnia nie oznacza jednak akceptacji tego rodzaju regulacji prawnych.

Z uwagi na fakt, że ograniczenia kręgu osób uprawnionych do otrzymania pomocy finansowej na wspieranie gospodarstw niskotowarowych dokonane zostało w rozporządzeniu Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi, konieczne jest zbadanie, czy organ ten wprowadzając powyższe ograniczenia nie naruszył delegacji ustawowej bądź też innych norm określonych w aktach wyższego rzędu.

W przywołanym wyżej przepisie art. 29 ust. 1 pkt 1 wyżej cyt. ustawy o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich delegacja ustawowa została ujęta w następujący sposób: Minister właściwy do spraw rozwoju wsi określa, w drodze rozporządzenia szczegółowe warunki i tryb przyznawania, wypłaty lub zwracania pomocy w ramach poszczególnych działań objętych programem, a także przestrzenny zasięg wdrażania tych działań, w szczególności (...) - mając na względzie zapewnienie prawidłowej realizacji programu oraz specyfikę poszczególnych działań (...).

Wskazany przepis art. 29 ust. 1 pkt 1 stanowił delegację ustawową w oparciu o którą wydano szereg rozporządzeń dotyczących pomocy finansowej w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 w tym Rozporządzenie z 19 czerwca 2007r. Uznać należy, iż przepis zawarty w art. 29 ust. 1 pkt 1 ustawy o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich nie może stanowić podstawy prawnej, która uzasadniałaby różnicowanie w rozporządzeniach kręgu podmiotów uprawnionych do korzystania z poszczególnych form pomocy finansowej. Nasuwa się zatem pytanie o podstawę prawną w oparciu o którą krąg beneficjentów w poszczególnych formach pomocy jest różnie określony.

Trudno odnaleźć ją w ustawie o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich, która w przepisie art. 10 ust. 1 stanowi tylko, że pomoc jest przyznawana:

1) na wniosek osoby fizycznej, osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej;

2) jeżeli wnioskodawca spełnia warunki przyznania pomocy określone w przepisach, o których mowa w art. 1 pkt 1, oraz w przepisach wydanych na podstawie art. 29 ust. 1 pkt 1.

Należy mieć na względzie pierwotną podstawę działań mających na celu wsparcie rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich, którą stanowi rozporządzenie Rady (WE) nr 1698/2005 z dnia 20 września 2005 r. w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) (Dz. Urz. UE L 277 z 21.10.2005, powoływane dalej jako "rozporządzeniem nr 1698/2005").

W świetle powyższego rozporządzenia nie ma podstaw prawnych, które pozwalałyby na przyjęcie, że pomoc finansowa winna być udzielana tylko rolnikom będącym osobami fizycznymi, którzy legitymują się szczególnym tytułem prawnym do posiadania gospodarstwa rolnego. A zatem z przepisów tych nie wynika, że z pomocy finansowej dla gospodarstw niskotowarowych mogą korzystać tylko osoby fizyczne posiadające gospodarstwa rolne będące przedmiotem ich odrębnej własności, lub własności małżonka, albo stanowiące przedmiot ich współwłasności z małżonkiem. Brak jest również przepisów, które pozwalałyby nowym Państwom Członkowskim na odmienne uregulowanie zakresu podmiotowego tej formy pomocy finansowej.

Istotny jest fakt, że jednym z podstawowych założeń wszelkich działań podejmowanych przez Unię Europejską w stosunku do gospodarstw jest wspieranie ich rozwoju, które realizuje się w szczególności poprzez racjonalizowanie produkcji rolniczej. Niewątpliwie najbardziej pożądaną sytuacją jest stan, gdy środki przeznaczone do prowadzenia gospodarstwa rolnego pozostają przedmiotem wyłącznego prawa tylko jednego podmiotu. Niepodzielność uprawnień oznacza bowiem z zasady znaczne skrócenie procesu decyzyjnego i jednocześnie wyklucza możliwość zaprzestania produkcji wskutek konfliktu współuprawnionych. Nie mniej jednak współwłasność nie jest niczym innym, jak własnością przysługującą innym osobom /por. szerokie rozważania zawarte w publikacji A. Karnickiej-Kawczyńskiej i J. Kawczyńskiego" Współwłasność jako szczególna forma własności. Problematyka i wzory pism". Warszawa 2004).

Zdaniem Sądu, przepisy § 6 ust 1 pkt 1w zw. z § 19 ust 3 pkt 2 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 19 czerwca 2007r. naruszają też podstawowe zasady i wartości konstytucyjne tj. art. 21 i 64 Konstytucji RP.

Według Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997r. /Dz.U. Nr 78, poz. 483/ ochrona własności i prawa dziedziczenia stanowi jedną z podstawowych zasad ustroju gospodarczego Rzeczypospolitej. Własność w art.21 Konstytucji została ujęta szeroko, bez różnicowania komu przysługuje prawo własności. Przepis art.64 Konstytucji również ujmuje własność szeroko, zapewniając jej ochronę prawną, która oparta jest na równości, w ust. 2 wskazuje, że własność, inne prawa majątkowe oraz prawo dziedziczenia podlegają równej dla wszystkich ochronie prawnej.

Zgodnie z art. 184 Konstytucji RP kontrolę stosowania i stanowienia prawa sądy administracyjne są uprawnione a nawet zobowiązane do każdorazowej kontroli konstytucyjności przepisów rangi podustawowej a w razie stwierdzenia, iż dany przepis prawa narusza normy ustawowe lub konstytucyjne sąd administracyjny może w konkretnej sprawie odmówić jego zastosowania. Jest to kontrola indywidualna, która "eliminuje" dany przepis podustawowy od zastosowania jedynie w danej sprawie i nie eliminuje go – w przeciwieństwie do abstrakcyjnych orzeczeń Trybunału Konstytucyjnego - w ogóle z obrotu prawnego. Nie może też ujść uwadze organów stan faktyczny sprawy, w którym rolnik będący samoistnym posiadaczem spornej działki nr 1332 i zarazem jego współwłaścicielem wraz z bratem doprowadził do zawarcia aktu notarialnego mocą którego zarówno on, jak i brat darowali swe udziały w gospodarstwie wyznaczonemu przez skarżącego następcy, synowi skarżącego. Następca ten stał się więc wyłącznym właścicielem przekazanego gospodarstwa w całości, a nie w jego ułamkowej części.

W rozpoznawanej sprawie Sąd ocenił, że przepisy § 6 ust 1 pkt 1oraz § 19 ust 3 pkt 2 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 19 czerwca 2007r. wydane zostały z naruszeniem delegacji ustawowej zawartej w art.29 ust 1 pkt 1 ustawy o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich, a w konsekwencji są sprzeczne zarówno z ustawą jak i Konstytucją.

Nie można różnicować kręgu podmiotów uprawnionych do pomocy finansowej oraz ich indywidualnej sytuacji w aktach podustawowych bez wyraźnego przyzwolenia ustawodawcy w tym zakresie. Działanie takie jest wadliwe, bowiem kwestie tak ważkie, jak określenie adresatów uprawnionych do danego rodzaju wsparcia, czy też zasadniczych warunków, po spełnieniu których możliwe jest uzyskanie wsparcia, powinny być zamieszczone wprost w ustawie.

Rozstrzygając w niniejszej sprawie Sąd w pełni podzielił poglądy wyrażone przez Sąd WSA w Krakowie w wyroku z dnia 21 lutego 2007r. sygn. akt III SA/Kr 276/06 oraz przez NSA w wyroku z dnia 22 lipca 2009r. sygn. akt II GSK 326/09 a także przez WSA w Krakowie w wyroku z dnia 20 stycznia 2010r. sygn. akt I SA/Kr 1619/09 oraz stanowisko zajęte przez Trybunał Konstytucyjny w postanowieniu z dnia 24 marca 2009r. sygn. akt U 6/07.

Nieuzasadniony natomiast okazał się zarzut naruszenia przepisu prawa procesowego tj. art. 9, 10, 11 K.p.a. oraz 21 ust. 1 i 2 powołanej wyżej ustawy o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz rozwoju obszarów wiejskich dotyczący niedopełnienia przez organ I instancji obowiązku należytego i wyczerpującego informowania strony o okolicznościach faktycznych i prawnych, gdyż zgodnie z art. 21 ust. 2 i 4 tejże ustawy w postępowaniu w sprawie dotyczącej przyznania pomocy, organ przed którym toczy się postępowanie udziela stronom na ich żądanie niezbędnych pouczeń co do okoliczności faktycznych i prawnych, a skarżący takiego żądania nie zgłosił.

Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie z uwagi na powyższe działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit a p.p.s.a. uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji.

Na podstawie art. 152 p.p.s.a. określono, że uchylone decyzje nie podlegają wykonaniu do chwili uprawomocnienia się wyroku.

Na podstawie art. 200 p.p.s.a. zasądzono od Dyrektora Podkarpackiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Rzeszowie na rzecz skarżącego kwotę 457zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego uiszczony dotychczas wpis w kwocie 200zł. Kwota 240zł z tytułu kosztów zastępstwa procesowego oraz 17zł opłata pełnomocnictwa.