Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 1226/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2016-01-12 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6035 Opłaty i kary za przejazd pojazdem nienormatywnym
Hasła tematyczne: Drogi publiczne
Skarżony organ: Inspektor Transportu Drogowego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: par. 3 ust. 1 pkt 8, par. 5 ust. 1 pkt 5 lit. c
journal: Dz.U. 2013 poz 951
law: Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 31 grudnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego  wyposażenia - tekst jedn.
article: art. 7, art. 8, art. 9, art. 11, art. 76 par. 3, art. 77 par. 1, art. 107 par. 1
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 140aa ust. 1, 2, 3 pkt 2,
journal: Dz.U. 2012 poz 1137
law: Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym - tekst jednolity
article: art. 74 ust. 2
journal: Dz.U. 2007 nr 125 poz 874
law: Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Pamela Kuraś-Dębecka Sędziowie Sędzia WSA Urszula Wilk Sędzia WSA Dariusz Zalewski (spr.) Protokolant st. ref. Katarzyna Zielińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 stycznia 2016 r. sprawy ze skargi "B." Sp. z o.o. z siedzibą w W. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] lutego 2015 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za przejazd pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia oddala skargę w całości


UZASADNIENIE

I. Stan sprawy przedstawia się następująco:

1. W dniu [...] października 2014 r. w W. na ul. S. w ciągu DK [...] zatrzymano do kontroli samochód marki [...] o numerze rejestracyjnym [...], którym kierował T. B., wykonując przewóz betonu z W. do B. na rzecz spółki B. Sp. z o.o. z siedzibą w W.. Beton został załadowany przez pracownika przedsiębiorstwa wykonującego przewóz. Kontrolowany przedsiębiorca nie zapewnił kierowcy możliwości zważenia pojazdu przed wyjazdem na drogę publiczną. Ilość załadowanego betonu C35/45 8m3 jednoznacznie wskazywało na przekroczenie dopuszczalnej ładowności pojazdu, co w trakcie kontroli kierowca przyznał.

Ponadto w pojeździe znajdowało się ok. 2 m3 zaschłego betonu, który pozostał po niedokładnym myciu pojazdu. Przedsiębiorca został poinformowany o tym fakcie przez kontrolowanego oraz, że nie udało mu się odkuć tej pozostałości, a mimo to kazano mu ładować nadal 8m3.

W wyniku dokonanego ważenia ustalono, że zmierzona masa pojazdu po korekcie wynosiła 36,55 t i była przekroczona od dopuszczalnej 32 t o 4,55 t. Ponadto po odjęciu 2% zaokrąglonych do 0,1 t w górę z każdego sensora ustalono, że nacisk podwójnej osi napędowej wynosił 22.95 t. Dopuszczalny nacisk tej osi to 18 ton. Wobec powyższego nacisk ten był większy od dopuszczalnego o ponad 20%. Ważenia dokonano na przenośnych wagach do pomiarów statycznych. Wagi umieszczone zostały w dołach fundamentowych dzięki czemu w trakcie ważenia pojazd znajdował się w jednym poziomie. W trakcie ważenia kierowca unieruchamiał pojazd i wyłączał gruszkę by nie obracała się w trakcie pomiaru. Kierowca został poinformowany o prawie do drugiego pomiaru za pomocą ww. wagi z czego nie skorzystał oraz zapoznany z jej dokumentacją. Okazano mu również dokumentację potwierdzającą spełnienie przepisów, zgodnie z którymi miejsce do przeprowadzania takiej kontroli powinno spełniać wymagania m.in. w zakresie pochylenia terenu oraz jakości nawierzchni, potwierdzone aktualnym operatem geodezyjnym.

Stwierdzone przekroczenia parametrów kazały zakwalifikować pojazd jako nienormatywny, na przejazd którego wymagane było uzyskanie zezwolenia kat. VII. W związku z tym, że odbywał się przewóz ładunku innego niż niepodzielny uznano, że strona naruszyła art. 64 ust.2 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. – Prawo o ruchy drogowym (Dz. U. z 2012 r. poz. 1137 ze zm., nazywanej dalej: "P.r.d."). Ustalenia kontroli utrwalono w protokole z dnia [...] października 2014 r. Nr [...].

2. W odpowiedzi na zawiadomienie o wszczęciu postępowania administracyjnego spółka B. Sp. z o.o. z siedzibą w W. (nazywana dalej: "Spółką", "skarżącą") w piśmie z dnia [...] października 2014 r. zakwestionowała ustalenia kontroli, stwierdzając, że kontrolowany pojazd przewoził beton, który utrzymuje się w nim za pomocą specjalnego bębna obrotowego z piórami mieszalnymi. Podczas transportu mieszanka betonowa utrzymywana jest w stanie ciekłym poprzez ruch obrotowy bębna, co jednocześnie powoduje przeniesienie ciężaru w stronę przodu pojazdu. Podczas wyładunku następuje sytuacja odwrotna. W czasie ważenia pojazd został wyłączony, a w tym czasie beton przelał się grawitacyjnie w kierunku tylnej osi.

W związku z tym wskazanie wagi nie odpowiadało stanowi faktycznemu podczas użytkowania pojazdu, a to oznacza, że nie doszło do przekroczenia nacisku na tylne osie o ponad 20%.

3. [...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego decyzją z dnia [...] grudnia 2014 r. Nr [...], na podstawie art. 64 oraz art. 140aa ust. 1-3 P.r.d. i art. 104 § 1 K.p.a. nałożył na Spółkę karę pieniężną w wysokości 15.000 złotych za brak zezwolenia kategorii VII w pozostałych przypadkach.

4. Pismem z dnia [...] grudnia 2014 r. Spółka wniosła odwołanie od decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] grudnia 2014 r., wnosząc o jej uchylenie.

Zaskarżonej decyzji Spółka zarzuciła naruszenie:

- art. 7 w zw. art. 77 ust 1 K.p.a. poprzez nie dokonanie wszelkich czynności mających na celu dokładne wyjaśnienie stanu faktycznego w tym m.in. drugiego badania masy samochodu oraz nacisku na poszczególne osie przy włączonym bębnie mieszającym, mając świadomość, że znajdująca się w nim mieszanka betonowa może zmieniać swoje położenie;

- art. 77 ust 4 K.p.a. poprzez jego nieprawidłową interpretację i nieuzasadnione zastosowanie, a przez to uznanie braku rozbieżności między naciskiem na oś w chwili gdy bęben betonowozu jest w ruchu i gdy się nie porusza;

- art. 8 K.p.a. w zw. z art. 107 § 3 K.p.a. poprzez nienależyte uzasadnienie decyzji z uwagi na zawarcie niej zbyt ogólnych twierdzeń co w konsekwencji uniemożliwiał realizację zasady pogłębienia zaufania obywateli do organów państwa.

W uzasadnieniu odwołania Spółka zauważyła, że pomiaru nacisków osi i dmc pojazdu dokonano przy wyłączonym bębnie mieszającym z pominięciem badania przy włączonym bębnie. Wartości nacisków osi i dmc pojazdu różniły się, gdyż podczas wykonywania przejazdu bęben jest włączony, w którym znajdują się pióra mieszalne. Skarżąca zwrócił uwagę, że w przypadku wyłączonego bębna, beton opada w kierunku tylnej osi pojazdu. Zdaniem skarżącej to sposób rozmieszczenia betonu w bębnie miał kluczowe znaczenie dla określenia rzeczywistego nacisku na oś napędową pojazdu, a w konsekwencji decydował o wysokości kary pieniężnej, która w przypadku przekroczenia nie większego niż 20 % wynosiłaby 2000 złotych. Spółka wskazała, że organ pierwszej instancji bez przeprowadzenia dowodów przyjął, że dokonanie pomiarów, przy wyłączonym bębnie mieszającym nie ma większego znaczenia dla wyników ważenia.

5. Główny Inspektor Transportu Drogowego (nazywany dalej: "GITD") decyzją z dnia [...] lutego 2015 r. Nr [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a., art. 2 ust. 35a, art. 64 ust. 1, 2, art. 64 c, art. 140 aa ust. 1, 3 pkt 1, 4, art. 140 ab ust. 1 pkt 3 lit. c), ust. 2 P.r.d., art. 41 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz. U. z 2013 r. poz. 260, nazywanej dalej: "u.d.p."), § 3 ust. 1 pkt 8, § 5 ust 1 pkt 5 lit. c) rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 31 grudnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia (Dz. U. z 2013 r. poz. 951), po rozpatrzeniu odwołania Spółki utrzymał w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] grudnia 2014 r.

GITD, po rozpatrzeniu materiału dowodowego sprawy, jak również po rozważeniu zarzutów odwołania uznał, że w sprawie organ pierwszej instancji wypełnił obowiązek wynikający z art. 7, 8 i 77 K.p.a., gdyż prawidłowo zgromadzony materiał dowodowy pozwolił na stwierdzenie, że w sprawie doszło do naruszenia obowiązku w zakresie posiadania zezwolenia kategorii VII na przejazd pojazdem nienormatywnym w rozumieniu art. 2 ust. 35a P.r.d.

W sprawie prawidłowo ustalono stronę postępowania, wskazując na skarżącą jako podmiot wykonujący przejazd, na który zgodnie z art. 140aa ust. 3 pkt 1 P.r.d. nałożono karę.

Skarżąca nie dostarczyła takich dowodów, z których wynikałoby wyłączenie jej odpowiedzialności za brak zezwolenia, w oparciu o regulację art. 140aa ust. 4 P.r.d.

Nadto w trakcie kontroli skarżąca przewoziła ładunek płynny, który nie stanowił materiału sypkiego ani drewna w rozumieniu P.r.d., co wykluczało zastosowanie w sprawie art. 140aa ust. 4 pkt 2 P.r.d.

GITD podkreślił, że stosownie do treści art. 140ab ust. 2 P.r.d. w przypadku naruszeń zakazu, o którym mowa w art. 64 ust. 2 (zabrania się przewozu pojazdem nienormatywnym ładunków innych niż ładunek niepodzielny, z wyłączeniem pojazdów nienormatywnych uprawnionych do poruszania się na podstawie zezwoleń kategorii I lub kategorii II), za przejazd pojazdem nienormatywnym nakłada się karę jak za przejazd bez zezwolenia.

Podczas kontroli stwierdzono, że kontrolowany samochód ciężarowy, poruszając się po drodze krajowej nr [...] w W. przekroczył dopuszczalny nacisk na podwójnej osi napędowej pojazdu oraz przekraczał dopuszczalną masę całkowitą. Kontrola drogowa nie wykazała przekroczenia innych parametrów.

GITD powołał się na wyniki pomiarów kontrolowanego samochodu ciężarowego, z których wynikało, że dopuszczono się naruszenia dopuszczalnych norm:

nacisk na podwójnej osi napędowej 22,95 t (po odjęciu 2 % zaokrąglonych do 0,1 t w górę), tj. przekroczenie o 4,95 t (przekroczenie dopuszczalnej wartości o 27,5 %),

rzeczywista masa całkowita samochodu ciężarowego 36,55 t (po odjęciu 2 % zaokrąglonych do 0,1 t w górę) - przekroczenie o 4,55 t (przekroczenie dopuszczalnej wartości o 14,21 %),

podmiot wykonujący przejazd nie posiadał zezwolenia na przejazd pojazdem nienormatywnym.

Organ I instancji stosownie do art. 140ab ust. 1 pkt 3 lit. c P.r.d. nałożył karę pieniężną, o której mowa w art. 140aa ust. 1, w wysokości 15.000 złotych, za naruszenie w postaci wykonywania przejazdu po drogach publicznych pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia kategorii VII w pozostałych przypadkach.

Ustalając kategorię wymaganego zezwolenia organ kieruje się określonymi kryteriami: rodzajem drogi, na której stwierdzono nie normatywność pojazdu, rodzajem parametrów normatywnych pojazdów, rodzajem parametrów nienormatywnych pojazdów.

Droga krajowa nr [...] na odcinkach WĘZEŁ Z. /DROGA [...]/ - B. – K. /DROGA [...]/, P. /DROGA [...]/ - W. – B. – O. – S. – T. – P. – B. – B. – S. – D. –O. – K. /DROGA [...] WĘZEŁ "R."/, K. /DROGA [...] WĘZEŁ "W."/ - T. /DROGA [...]/ została zaliczona do kategorii dróg po których mogą poruszać się pojazdy o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi napędowej do 10 t.

GITD nie zgodził się ze Spółką, że podczas kontroli nie przeprowadzono w sposób prawidłowy pomiaru kontrolowanego samochodu ciężarowego. Kontroli dokonano przy zastosowaniu przenośnych wag do pomiarów statycznych typu SAW 10C/II o nr fabrycznych [...] i [...], które legitymowały się w dniu kontroli ważnymi świadectwami legalizacji ponownej. Kierowcę pouczono o zasadach kontroli nacisków osi i dmc pojazdu. Z opisu stwierdzonego naruszenia zawartego w protokole kontroli jednoznacznie wynikało, że kierowca został poinformowany o prawie do drugiego ważenia pojazdu z czego jednak nie skorzystał, nie złożył wniosku o powtórne ważenia pojazdu. Podstawą do stwierdzenia normatywności, czy nie nienormatywności pojazdu są już wyniki pierwszego ważenia, natomiast drugie ważenia przeprowadza się jedynie na wniosek kierowcy zgodnie z zarządzeniem nr 28/2014 Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia 17 września 2014 r. w sprawie zasad planowania, prowadzenia oraz dokumentowania kontroli przewozów drogowych przez inspektorów Inspekcji Transportu Drogowego.

W celu odczytania wyników pomiarów kierowca unieruchamiał pojazd i wyłączał bęben by nie podlegał obrotowi, a tym samym by uzyskać rzeczywiste wyniki nacisków osi wywierane na drogę. Ładunek cały czas znajdował się na pojeździe i wywierał rzeczywisty nacisk na konkretną oś pojazdu. To nie chwilowo złe rozmieszczenie ładunku było przyczyną stwierdzonych naruszeń, a przekroczenie ładowności i dopuszczalnej masy całkowitej pojazdu. Ładunek się nie przemieszczał, pozostając cały czas w ładowni (bębnie) i nawet ewentualna, czy chwilowa zmiana położenia nie oznaczała, że nacisk ujawniony na osi napędowej pojazdu, na której spoczywał bęben (zbiornik) z ładunkiem byłby inny.

6. W skardze z dnia 30 marca 2015 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na decyzję GITD z dnia [...] lutego 2015 r. skarżąca wniosła o jej uchylenie wraz z decyzją ją poprzedzającą.

Zaskarżonej decyzji Spółka zarzuciła naruszenie przepisów postępowania, mające istotny wpływ na wynik sprawy: art. 7 w zw. 77 k.p.a. poprzez niedopełnienie przez organ pierwszej instancji obowiązków wynikających z tych regulacji- zaniechanie wyjaśnienia stanu faktycznego i oparcia rozstrzygnięcia wyłącznie na ustaleniach organu pierwszej instancji, art. 9 oraz 11 K.p.a. poprzez niedopełnienie przez organ pierwszej instancji obowiązków wynikających z tych regulacji – niedostateczne wyjaśnienie podstaw i przesłanek utrzymania w mocy decyzji organu pierwszej instancji.

W opinii skarżącej czynności podjęte przez GITD mające na celu wydanie decyzji w sprawie miały zaś charakter tylko i wyłącznie weryfikacyjny z pominięciem ponownego wszechstronnego rozpatrzenia materiału dowodowego przy uwzględnieniu zarzutów podniesionych przez stronę.

Świadczy o tym choćby fakt, że organ drugiej instancji pomimo dość licznych zastrzeżeń i wątpliwości dotyczących prawidłowości stanowiska wyrażanego przez organ pierwszej instancji w zakresie podobieństwa wyników pomiaru nacisku na poszczególne osie zarówno w przypadku poruszającego się jak i nieporuszającego się bębna mieszającego, nie podjął żadnych działań, ani też nie przedstawił żadnych argumentów, które uprawdopodabniałby stanowisko wyrażone przez organ pierwszej instancji.

GITD nie przedstawił sytuacji (wykonanej kontroli), z której wynikałoby rzeczywiście, że między pomiarem nacisku na osie z włączonym oraz wyłączonym bębnem mieszającym nie istnieją żadne różnice lub różnice są na tyle znikome, że nie mają one wpływu na rozstrzygnięcie w sprawie.

Zdaniem Spółki, dodatkową przesłanką dowodzącą nieprawidłowości postępowania GITD, w zakresie wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, jest treść § 29 ust 6 zarządzenia nr 28/2014 Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia 17 września 2014, zgodnie z którym "Pomiary przeprowadza się na biegu jałowym, z zaciągniętym hamulcem postojowym, a w przypadku, gdy wynika to z instrukcji wagi, przy wyłączonym silniku, załączonym biegu oraz zwolnionych hamulcach". Z treści tego zapisu wynika jednoznacznie, że zasadą jest wykonywanie badań przy włączonym silniku pojazdu. Badania wykonywane przy silniku wyłączonym stanowią zaś wyjątek, który powinien znaleźć swoje odzwierciedlenie w instrukcji użytkowania wagi. Jeśli zatem z treści zarządzenia wynika, iż pomiar powinien być dokonywany przy włączonym silniku, to oznacza to, że okoliczność włączonego oraz wyłączonego silnika ma wpływ na wyniki pomiarów. A zatem jeżeli już sama praca silnika może mieć wpływ na wyniki pomiarów, to tym bardziej taki wpływ może mieć 18,4 t, przemieszczającego się w bębnie mieszającym, betonu. Organy obu instancji nie powoływały się na żadne zapisy, które świadczyłyby o tym, iż w przypadku wag użytych do przeprowadzenia pomiarów niezbędne było unieruchomienie zarówno silnika pojazdu jak i bębna mieszającego.

Brak pomiaru nacisku na oś w chwili gdy bęben mieszający jest w ruchu nie wyklucza stwierdzenia, że badanie przeprowadzone w takich okolicznościach wykazałoby, że nacisk na oś został przekroczony o nie więcej niż 20%. Okolicznością, która dodatkowo potwierdza zasadność takiego twierdzenia jest fakt, że stwierdzone przez organ pierwszej Instancji przekroczenie wyniosło 27,5 % czyli jedynie nieznanie przekroczyło granicę 20%. Brak zaś precyzyjnego ustalenia wyników pomiarów wiąże się dla Skarżącego ze znaczącą i nie w pełni uzasadnioną dolegliwości. W przypadku bowiem przeprowadzenia badań w warunkach odzwierciedlających rzeczywistą sytuację na drodze - przy włączonym bębnie mieszającym - mogłoby się okazać, że przekroczenia nacisku na oś nie przekracza 20%. Wówczas odpowiedzialność skarżącej opierałaby się na art. 140ab ust 1 pkt b P.r.d. i wynosiła 2.000 zł, a nie jak zostało to ustalone przez organ I i II instancji art. 140ab ust 1 pkt c P.r.d. i wynosiła aż 15.000 zł.

Uzasadniając zarzut naruszenia przez organ drugiej instancji art. 9 i art. 11 K.p.a. skarżąca podała, że organ odwoławczy choć sporządził dość obszerne uzasadnienie swojej decyzji, to jednak przeważająca jego część obejmuje treść przepisów prawa oraz ewentualną ich interpretację. Odniesienie zaś zacytowanych przez organ drugiej instancji regulacji do rozpatrywanej sprawy było znikome w sytuacji gdy powinno stanowić ono absolutny priorytet. Skutkiem tego rzeczywista wartość merytoryczna uzasadnienia była bardzo niska i nie przekonała jednoznacznie skarżącego do argumentów przedstawionych przez organ.

Strona za niewystarczającą uznała odpowiedź organu na zarzuty podniesione w odwołaniu od decyzji z dnia [...] grudnia 2014 r. dotyczące zaniechania dokonania przez organ pierwszej instancji pomiaru nacisku na oś w przypadku gdy bęben mieszający byłby w ruchu, to ustosunkowanie się do niego przez organ pierwszej instancji należało uznać za co najmniej niewystarczające. Organ drugiej instancji wskazał bowiem tylko na fakt, że wszelkie obowiązuje podczas ważenia pojazdu procedury zostały dopełnione, a kierowca został poinformowany o możliwości dokonania drugiego pomiaru wagi.

Skarżąca zarzuciła organowi drugiej instancji przenoszenie odpowiedzialności za niedokonanie powtórnego ważenia na kierującego pojazdem, sugerując, że jego udział w dokonywanych pomiarach był niewystarczająco aktywny. Takie wyjaśnienie nie mogło być traktowane jako ustosunkowanie się do zarzutów skarżącej. To bowiem organ pierwszej instancji jako posiadający profesjonalną wiedzę i doświadczenie powinien był dokonać pomiarów w taki sposób aby ich wynik obiektywnie odzwierciadlał stan rzeczywisty. GITD nie ustosunkował się w żaden sposób do wywodów Spółki, które obrazują sposób zachowania się betonu w zależności od tego, czy bęben mieszający jest włączony czy też nie oraz ewentualnych tego skutki.

7. W odpowiedzi na skargę GITD wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.

II. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

1. Na wstępie wyjaśnić należy, iż zgodnie z przepisem art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269, ze zm.), kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów, wymienionych w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) - dalej: "p.p.s.a.", sprawowana jest przez sądy administracyjne w oparciu o kryterium zgodności z prawem. W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracji publicznej konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania, lub ewentualnie ustalenie, że decyzja lub postanowienie organu dotknięte jest wadą nieważności (art. 145 § 1 lit. a-c p.p.s.a.).

2. Zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Wykładnia powołanego przepisu wskazuje, że Sąd ma nie tylko prawo, ale i obowiązek dokonania oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego, nawet wówczas, gdy dany zarzut nie został w skardze podniesiony. Z drugiej jednak strony, granicą praw i obowiązków Sądu, wyznaczoną w art. 134 § 1 p.p.s.a. jest zakaz wkraczania w sprawę nową. Granice te zaś wyznaczone są dwoma aspektami, mianowicie: legalnością działań organu oraz całokształtem aspektów prawnych tego stosunku prawnego, który był objęty treścią zaskarżonego rozstrzygnięcia.

3. Rozpoznając skargę w świetle powołanych wyżej kryteriów należy uznać, że nie zasługuje ona na uwzględnienie.

4. Analizując przepisy, które były podstawą do wydania skarżonej decyzji należy stwierdzić, że zgodnie z § 5 ust 1 pkt 5 lit c) rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 31 grudnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia (Dz. U. z 2015 r. poz. 305), nacisk osi nie może przekraczać w przypadku podwójnej osi napędowej, przy odległości (d) między osiami składowymi pomiędzy 1,3 m a 1,8 m (1,3 ? d < 1,8) - 18 t albo 19 t, jeżeli oś napędowa jest wyposażona w opony bliźniacze i zawieszenie pneumatyczne lub równoważne, o którym mowa w § 5c, albo jeżeli każda z osi napędowych jest wyposażona w opony bliźniacze, a maksymalny nacisk każdej z tych osi nie przekracza 9,5 t.

Zgodnie z § 3 ust. 1 pkt 8 ww. rozporządzenia, dopuszczalna masa całkowita pojazdu, z zastrzeżeniem ust. 2-13, nie może przekraczać w przypadku czteroosiowego pojazdu samochodowego z dwoma osiami kierowanymi - 32 tony, jeżeli oś napędowa jest wyposażona w opony bliźniacze i zawieszenie pneumatyczne lub równoważne, o którym mowa w § 5c, albo jeżeli każda z osi napędowych jest wyposażona w opony bliźniacze, a maksymalny nacisk każdej z tych osi nie przekracza 9,5 tony.

Norma dotycząca nacisków osi podwójnych jest identyczna na wszystkich kategoriach dróg, zatem ich przekroczenie powoduje zakwalifikowanie naruszenia do przejazdu pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia kategorii VII, gdyż tylko ono dopuszcza ich przekroczenie.

5. Odnosząc się do zarzutów skargi, skarżąca zarzuciła, iż organ podczas prowadzenia postępowania naruszył art. 7, 9 , 11, 77 k.p.a.

W ocenie Sądu zebrany w sprawie materiał dowodowy był kompletny i uwzględniał wszystkie istotne okoliczności sprawy. Podstawowym dowodem w sprawie, jest sporządzony przez organ kontrolny przy współudziale kontrolowanego kierowcy, protokół kontroli, z zapewnieniem możliwości przedstawienia przez kontrolowanego własnej wersji zdarzeń. Przepis art. 74 ust. 2 ustawy o transporcie drogowym przewiduje również możliwość odmowy podpisania protokołu przez kontrolowanego, z czego skontrolowany w niniejszej sprawie kierowca nie skorzystał. Nie wniósł też on żadnych uwag i zastrzeżeń do treści zawartych w protokole.

W niniejszej sprawie należało zatem wyjaśnić czy postępowanie poprzedzające nałożenie kary pieniężnej zostało przeprowadzone w sposób prawidłowy oraz czy organ prawidłowo zastosował przesłanki odpowiedzialności skarżącego. Okoliczności i dowody muszą być jednoznaczne, a więc niewątpliwe. Tak więc podstawowe znaczenie mają ustalenia dotyczące stanu faktycznego, stwierdzone w toku kontroli, w protokole kontroli z dnia 16.10.2014 r. Zasadniczo bowiem jedynie na tym etapie postępowania strona ma możliwość wpływu na ocenę, czy nastąpiło określone naruszenie przepisów powołanej wyżej ustawy oraz na kwalifikację tego przekroczenia.

Sporządzenie protokołu z kontroli znajduje umocowanie w art. 74 ustawy o transporcie drogowym. W myśl powołanego przepisu z przeprowadzonych czynności kontrolnych inspektor sporządza protokół, a jego kopię doręcza się kontrolowanemu (ust. 1). Protokół podpisują inspektor i kontrolowany. Do protokołu kontroli, kontrolowany może wnieść zastrzeżenia (ust. 2). Odmowę podpisania protokołu przez kontrolowanego odnotowuje się w protokole (ust. 3).

Jako dokument urzędowy w rozumieniu art. 76 K.p.a., sporządzony w przepisanej formie przez powołane do tego organy państwowe, w ich zakresie działania, stanowi dowód tego, co zostało w nich urzędowo stwierdzone. Protokół korzysta z wiarygodności zawartych w nim ustaleń z tego jeszcze względu, że sporządzany jest z udziałem przedstawiciela podmiotu kontrolowanego, który ma prawo wnieść do niego zastrzeżenia. Protokół obrazuje stan faktyczny, który później może być trudny do odtworzenia. Orzecznictwo sądowe przywiązuje istotne znaczenie do funkcji dowodowej protokołu z kontroli drogowej (m.in. wyrok WSA w Warszawie z 8 września 2005 r., VI SA/Wa 1224/04 LEX nr 205475, wyrok WSA w Warszawie z 13 maja 2004 r. sygn. akt II SA 4151/02, LEX nr 148941).

6. W spornej sprawie z ustaleń organu I instancji zawartych w protokole z dnia [...] października 2014 r. Nr [...] wynika, że w dniu [...] października 2014 r. w W. na ul. S. w ciągu DK [...] zatrzymano do kontroli samochód marki [...] o numerze rejestracyjnym [...], którym kierował T. B., wykonując przewóz betonu z W. do B. na rzecz spółki B. Sp. z o.o. z siedzibą w W.. Beton został załadowany przez pracownika przedsiębiorstwa wykonującego przewóz. Kontrolowany przedsiębiorca nie zapewnił kierowcy możliwości zważenia pojazdu przed wyjazdem na drogę publiczną. W wyniku dokonanego ważenia ustalono, że zmierzona masa pojazdu po korekcie wynosiła 36,55 t i była przekroczona od dopuszczalnej 32 t o 4,55 t. Ponadto po odjęciu 2% zaokrąglonych do 0,1 t w górę z każdego sensora ustalono, że nacisk podwójnej osi napędowej wynosił 22.95 t. Dopuszczalny nacisk tej osi to 18 ton. Wobec powyższego nacisk ten był większy od dopuszczalnego o ponad 20%.

Ważenia dokonano na przenośnych wagach do pomiarów statycznych. Wagi umieszczone zostały w dołach fundamentowych dzięki czemu w trakcie ważenia pojazd znajdował się w jednym poziomie. W trakcie ważenia kierowca unieruchamiał pojazd i wyłączał gruszkę by nie obracała się w trakcie pomiaru. Kierowca został poinformowany o prawie do drugiego pomiaru za pomocą ww. wagi z czego nie skorzystał oraz zapoznany z jej dokumentacją.

Podczas kontroli stwierdzono przekroczenie dopuszczalnego nacisku na podwójnej osi napędowej o wartości większe niż 20 %, dlatego wymierzono karę pieniężną w wysokości 15.000 złotych, poza stwierdzeniem przekroczenia dopuszczalnej masy całkowitej.

W tej sprawie kierowca nie wniósł do protokołu kontroli zastrzeżeń odnoszących się do procedury kontrolnej. Oświadczył, że został on poinformowany o prawie drugiego zważenia pojazdu oraz zapoznany ze świadectwem legalizacji przyrządów pomiarowych.

Strona skarżąca nie przedstawiła też żadnych dowodów, które mogłyby obalić stan faktyczny stwierdzony w sprawie na podstawie protokołu kontroli, protokołu przesłuchania kierowcy oraz dokumentów przewozowych.

W niniejszej sprawie, co jest bezsporne, kierowca nie miał, a skarżąca nie uzyskała żadnego z zezwoleń kategorii I – VII, mimo że doszło do przekroczenia dopuszczalnych nacisków na oś pojazdu. Skoro takiego zezwolenia skarżąca nie posiadała, to konsekwencją braku zezwolenia była kara pieniężna, którą po stwierdzeniu naruszenia podczas kontroli organ dokonujący kontroli ma obowiązek nałożyć. Zgodnie bowiem z art. 140aa ust. 1 i 2 P.r.d. za przejazd po drogach publicznych pojazdów nienormatywnych bez zezwolenia, o którym mowa w art. 64 ust. 1 pkt 1, lub niezgodnie z warunkami określonymi dla tego zezwolenia nakłada się karę pieniężną, w drodze decyzji administracyjnej, którą wydaje organ właściwy ze względu na miejsce przeprowadzenia kontroli.

7. Karę tę, zgodnie z art. 140aa ust. 3 P.r.d. można nałożyć na wszystkie wymienione w tym przepisie podmioty:

1) podmiot wykonujący przejazd;

2) podmiot wykonujący inne czynności związane z przewozem drogowym, a w szczególności na organizatora transportu, nadawcę, odbiorcę, załadowcę lub spedytora, jeżeli okoliczności lub dowody wskazują, że podmiot ten miał wpływ lub godził się na powstanie naruszenia określonego w ust. 1.

W orzecznictwie nie budzi wątpliwości, że w świetle powołanych przepisów kara może być zawsze nałożona na podmiot wykonujący przewóz (zob. wyrok NSA z dnia 9 maja 2012 r., sygn. akt II GSK 491/11, publ. www.orzeczenia.nsa.gov.pl), a więc w rozpoznawanej sprawie na przedsiębiorcę, który w ramach prowadzonej działalności realizował przewóz. Dodatkowo taka sama kara, niezależnie od odpowiedzialności przewoźnika, może zostać nałożona na podmiot wykonujący inne czynności związane z przewozem drogowym, w tym załadowcę, w sytuacjach opisanych w pkt 2 ust. 3 art. 140 aa, tj. jeżeli okoliczności lub dowody wskazują, że podmiot ten miał wpływ lub godził się na powstanie naruszenia określonego w ust. 1.

Stwierdzony w tej sprawie fakt, iż w bębnie betoniarki znajdowało się już przed załadunkiem 3m3 zaschniętego betonu, którego nie udało się usunąć, nie ma znaczenia dla sprawy i kwestii odpowiedzialność za przekroczenie norm nacisku na osie i dmc stwierdzone protokołem w niniejszej sprawie, z uwagi na fakt że za przewóz jak i załadunek był odpowiedzialny ten sam podmiot – B. Sp. z o.o. – skarżąca i załadowca w przedmiotowej sprawie (wynika to z protokołu kontroli, znajdującego się w aktach sprawy).

8. W ocenie Sądu nietrafne są także argumenty strony dotyczące przeprowadzenia procedury ważenia.

Kontroli dokonano przy zastosowaniu przenośnych wag do pomiarów statycznych typu SAW 10C/II o nr fabrycznych [...] i [...], które legitymowały się w dniu kontroli ważnymi świadectwami legalizacji ponownej. Kierowcę pouczono o zasadach kontroli nacisków osi i dmc pojazdu. Z opisu stwierdzonego naruszenia zawartego w protokole kontroli jednoznacznie wynika, że kierowca został poinformowany o prawdę do drugiego ważenia pojazdu z czego jednak nie skorzystał, nie złożył wniosku o powtórne ważenia pojazdu.

W celu odczytania wyników pomiarów kierowca unieruchamiał pojazd i wyłączał bęben by nie podlegał obrotowi, a tym samym by uzyskać rzeczywiste wyniki nacisków osi wywierane na drogę. Warto zauważyć, że ładunek cały czas znajdował się na pojeździe i wywierał rzeczywisty nacisk na konkretną oś pojazdu. W ocenie Sądu pomiary masy pojazdu i nacisków na osie był przeprowadzony prawidłowo, zgodnie z obowiązującymi zasadami. Przyczyną stwierdzonych naruszeń, a przekroczenie ładowności i dopuszczalnej masy całkowitej pojazdu, był ładunek (beton), który nie przemieszczał, on cały czas był w ładowni (bębnie) i nawet ewentualna, czy chwilowa zmiana położenia nie mogła oznaczać, że nacisk ujawniony na osi napędowej pojazdu, na której spoczywał bęben (zbiornik) z ładunkiem byłby inny.

W ocenie Sądu, powyższe wnioski organów w tej sprawie były zasadne. Wynika to ewidentnie z doświadczenia życiowego i samej specyfiki pojazdu poddanego kontroli, jako czteroosiowego. W wyniku obrotu bębna betoniarki nacisk pojazdu na osie nie ulega zwiększeniu, gdyż wywierany jest na osie tylną. Poza tym z instrukcji obsługi wag SAW II wynika, że pojazd powinien być ważony, gdy pojazd którego pomiaru wagi się dokonuje, ustabilizuje się na wadze, po zwolnieniu hamulców (pkt 3.4 Instrukcji Obsługi Wag SAW II, dokument znany sądowi z urzędu). Wynika z powyższego, że ważenie pojazdu przy włączonym bębnie betoniarki, która wprawia pojazd w drgania, nie jest wskazane. Wobec powyższego zarzuty strony odnośnie procedury ważenia w tym powoływanie się treść § 29 ust 6 zarządzenia nr 28/2014 Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia 17 września 2014, zgodnie z którym "Pomiary przeprowadza się na biegu jałowym, z zaciągniętym hamulcem postojowym, a w przypadku, gdy wynika to z instrukcji wagi, przy wyłączonym silniku, załączonym biegu oraz zwolnionych hamulcach, nie są zasadne.

9. Sąd zgadza się ze stanowiskiem organu II instancji iż wiarygodny materiał dowodowy w tak uproszczonym postępowaniu, jakim jest kontrola drogowa pojazdu, można zgromadzić jedynie "na gorąco" w trakcie wykonywanych czynności kontrolnych ze względu na ich niepowtarzalność. To nakłada dużą odpowiedzialność na prowadzących postępowanie inspektorów transportu drogowego, by w trakcie dość krótkotrwałego, z reguły kilkudziesięciominutowego postępowania, ustalono wszelkie niezbędne okoliczności, mając na uwadze niepowtarzalność takich czynności. Jednakowo duża odpowiedzialność ciąży również na kontrolowanym kierowcy, by w sposób czynny uczestniczył w czynnościach kontrolnych i na bieżąco zgłaszał zastrzeżenia i uwagi, które następnie winny być wpisane do protokołu. Tylko w ten sposób można bowiem ustalić wiarygodny stan faktyczny, znajdujący odzwierciedlenie w protokole, a w przypadku stwierdzenia naruszeń przepisów, będący podstawą do sporządzenia decyzji administracyjnej. Obecny przy kontroli kierowca nie wskazywał, jakoby w trakcie kontroli doszło do nieprawidłowości. Protokół kontroli to dokument sporządzony w przepisanej formie przez powołane do tego organy państwowe w ich zakresie działania stanowi dowód tego, co zostało w nim urzędowo stwierdzone. Oczywiście nie oznacza to, że takiego dowodu nie można podważyć, czy obalić - w art. 76 § 3 K.p.a. przewidziano możliwość przeprowadzenia dowodu przeciwko treści dokumentów wymienionych w tych przepisach. Wszelako obalenie ustaleń protokołu kontroli wymaga przedstawienia przeciwdowodów. Takich w sprawie nie było. Strona skarżąca zgłosiła pewne wątpliwości, ale nie zgłosiła żadnych dowodów popierających swoje stwierdzenia. Takim dowodem mógł być z pewnością protokół drugiego ważenia, ale do niego nie doszło z powodu rezygnacji kierowcy strony skarżącej.

Powyższe stanowisko można uznać za utrwalone w orzecznictwie sądów administracyjnych albowiem znajduje w znacznym zakresie oparcie w ocenach prawnych zawartych - między innymi - w wyroku NSA z dnia 4 lipca 2001 r. (I SA 301/00) "Obowiązek zebrania całego materiału dowodowego w postępowaniu administracyjnym oznacza, że organ administracji publicznej winien z własnej inicjatywy gromadzić w aktach dowody, które jego zdaniem będą konieczne do prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy oraz winien gromadzić w aktach sprawy także dowody wskazane lub dostarczone przez strony, jeżeli mają one znaczenie dla sprawy".

10. W ocenie Sądu niezasadny jest zarzut skargi w zakresie naruszenia przepisu art. 7, art. 8 i art. 77 K.p.a. w sposób mogący mieć wpływ na wynik sprawy. Naczelną zasadą postępowania administracyjnego jest zasada prawdy obiektywnej, wyrażona w art. 7 K.p.a. Z zasady tej wynika obowiązek organu administracji publicznej wyczerpującego zbadania wszystkich okoliczności faktycznych dla prawidłowego ustalenia stanu faktycznego sprawy, co jest niezbędnym elementem właściwego zastosowania normy prawa materialnego. Tak więc organy administracji mają obowiązek dokonać wszechstronnej oceny okoliczności konkretnej sprawy na podstawie analizy całego materiału dowodowego i swoje stanowisko wyrazić w uzasadnieniu podjętej decyzji (p. wyrok NSA z 17 października 2001 r., sygn. I SA 1110/01, Lex nr 75516). Realizację tej zasady zapewniają przede wszystkim przepisy regulujące postępowanie dowodowe. Zgodnie z art. 77 § 1 K.p.a. organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać materiał dowodowy, a więc podjąć ciąg czynności procesowych mających na celu zebranie całego materiału dowodowego i następnie go rozpatrzyć. Dokładne ustalenie stanu faktycznego możliwe jest tylko na podstawie wszystkich istotnych dowodów i poprzez wyjaśnienie wszystkich nasuwających się w sprawie wątpliwości. Ponadto w ocenie Sądu spełnienie normy wynikającej z przepisu art. 8 K.p.a. wymaga prowadzenia postępowania administracyjnego w taki sposób, aby w szczególności w uzasadnieniu decyzji przekonać stronę, że jej stanowisko zostało poważnie wzięte pod uwagę, a jeżeli zapadło inne rozstrzygnięcie, to przyczyną tego są istotne powody.

Również możliwość dokonania oceny legalności decyzji warunkowana jest spełnieniem wymogów formalnych określonych w art. 107 § 1 K.p.a. Uzasadnienie decyzji ma bowiem na celu wykazanie procesu myślowego, który doprowadził do ustalenia treści rozstrzygnięcia. Pamiętać przy tym należy, że uzasadnienie (faktyczne i prawne) stanowi integralną część decyzji. A zatem, w ocenie Sądu, nie podlega jedynie jej osnowa, ale decyzja jako całość, łącznie z uzasadnieniem. W konsekwencji uzasadnienie, którego treść nie pozwala na poznanie motywów, którymi organ kierował się przy załatwianiu sprawy skutkuje wadliwością uzasadniającą uchylenie decyzji z tego powodu, że nie poddaje się kontroli i ocena jej legalności nie jest możliwa (por. wyrok NSA z 28 października 1998 r., sygn. akt I SA/Gd 1651/96; wyrok NSA z 14 grudnia 1998 r., sygn. akt II SA 1756/99). Takich wadliwych elementów w skarżonej decyzji sąd nie dostrzegł.

W ocenie Sądu zaskarżona decyzja organu II instancji zawiera niezbędne elementy określone w art. 107 K.p.a. Zaskarżona decyzja zawiera oznaczenie organu administracji publicznej, datę wydania, oznaczenie strony lub stron, powołanie podstawy prawnej, rozstrzygnięcie, uzasadnienie faktyczne i prawne, pouczenie, czy i w jakim trybie służy od niej odwołanie, podpis z podaniem imienia i nazwiska oraz stanowiska służbowego osoby upoważnionej do wydania decyzji.

10. Reasumując powyższe stwierdzić należy, iż zaskarżona decyzja organów nie narusza unormowań kodeksu postępowania administracyjnego, w tym w szczególności zarzucanych w skardze przepisów K.p.a. w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Ustalony we wskazany sposób stan faktyczny i dokonana przez organ jego kwalifikacja prawna uzasadniały nałożenie na skarżącą kary. Również wysokość kary została ustalona w sposób prawidłowy, na podstawie właściwego przepisu załącznika do ustawy o drogach publicznych.

11. Wobec powyższego brak jest podstaw do uznania zarzutów strony za uzasadnione. Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku.