Wyrok NSA, sygn. akt I GSK 225/16
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2018-03-06 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6300 Weryfikacja zgłoszeń celnych co do wartości celnej towaru, pochodzenia, klasyfikacji taryfowej; wymiar należności celny
Hasła tematyczne: Celne prawo
Skarżony organ: Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 188, art. 194 par 1
journal: Dz.U. 2005 nr 8 poz 60
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa - tekst jedn.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Hanna Kamińska (spr.) Sędzia NSA Lidia Ciechomska - Florek Sędzia del. WSA Piotr Kraczowski Protokolant asystent sędziego Kacper Tybuszewski po rozpoznaniu w dniu 6 marca 2018 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej [...] od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 9 grudnia 2015 r., sygn. akt I SA/Sz 1088/15 w sprawie ze skargi [...] na decyzję Dyrektora Izby Celnej w S. z dnia 28 lipca 2015 r., nr [...] w przedmiocie retrospektywnego zaksięgowania kwoty długu celnego 1. oddala skargę kasacyjną; 2. zasądza od [...] na rzecz Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w S. 1800 (słownie: tysiąc osiemset) złotych tytułem kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie wyrokiem dniu 9 grudnia 2015 r. sygn. akt I SA/Sz 1088/15 oddalił skargę [...] na decyzję Dyrektora Izby Celnej w S. z dnia [...] lipca 2015 r. nr [...] w przedmiocie retrospektywnego zaksięgowania długu celnego.

Sąd I instancji za podstawę rozstrzygnięcia przyjął następujące ustalenia:

W dniu 2 listopada 2011 r. [...] – dalej: skarżąca lub spółka - zgłosiła do procedury dopuszczenia do wolnego obrotu na podstawie dokumentu SAD z dnia 2 listopada 2011 r. nr [...] siatkę z włókna szklanego (kod Taric 70195900 10), deklarując jako kraj pochodzenia Malezję. Do zgłoszenia celnego przedłożono świadectwo pochodzenia Form A potwierdzające malezyjskie pochodzenie importowanego towaru. Na tej podstawie zastosowano preferencyjne stawki celne.

Dyrektor Izby Celnej w Sz. przekazał organowi I instancji otrzymany z [...], raport [...] z dnia [...] kwietnia 2013 r., dotyczący uchylania się od płatności ceł antydumpingowych nałożonych na chińskie tkaniny z włókien szklanych poprzez ich przywóz z Malezji. Wraz z raportem przekazany został Raport końcowy OLAF z dnia 2 maja 2013 r. oraz zalecenia OLAF na temat działań, które należy podjąć w następstwie tego dochodzenia. W raporcie stwierdzono, że zwykłe i antydumpingowe cła na import tkanin siatkowych z włókien szklanych pochodzących z Chin omijane były poprzez nieprawidłowe deklarowanie produktu w Unii Europejskiej jako posiadający preferencyjne pochodzenie z Malezji. W celu potwierdzenia malezyjskiego pochodzenia importerzy przedkładali nieprawidłowe, albo też podrobione certyfikaty pochodzenia Form A. Mechanizm oszustwa polegał na tym, iż wysyłane z Chin tkaniny siatkowe z włókien szklanych transportowane były do Unii Europejskiej przez Malezję, gdzie następowało przepakowywanie towaru lub po prostu zamienianie kontenerów, a następnie wysyłanie ich do UE ze świadectwem pochodzenia potwierdzającym preferencyjne pochodzenie z Malezji.

Naczelnik Urzędu Celnego w S. decyzją z dnia 29 września 2014 r. zaksięgował skarżącej retrospektywnie kwotę długu celnego w wysokości [...] zł, należnej z tytułu importu tkaniny siatkowej o otwartych oczkach, pochodzącej z Malezji, objętej procedurą dopuszczenia do wolnego obrotu na podstawie zgłoszenia celnego nr [...] z dnia 2 listopada 2011 r.

Orzekając na skutek odwołania spółki Dyrektor Izby Skarbowej w S. decyzją z dnia [...] lipca 2015 r. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.

W uzasadnieniu organ odwoławczy podniósł, że powołując się na ustalenia zawarte w raporcie OLAF (dotyczące wizyt w zakładzie produkcyjnym [...]) w zakresie czynności, którym poddawane były tkaniny siatkowe w zakładzie produkcyjnym, stwierdzono, że powlekanie niepowleczonych tkanin siatkowych nie stanowiło przetwarzania towarów wystarczającego do nadania preferencyjnego pochodzenia z Malezji. Przesyłki tkanin siatkowych z Malezji, które zostały zgłoszone w ramach dochodzenia przez państwa członkowskie, a dla których nie potwierdzono chińskiego pochodzenia zostały wymienione w załączniku 21. Dla firmy [...] stwierdzono [...] takie kontenery, w których znajdowały się również towary objęte zgłoszeniem z 2 listopada 2011 r., a które ze względu na niepotwierdzone pochodzenie z Malezji winny podlegać cłom zwykłym. Tym samym dowiedziono, iż świadectwo pochodzenia Form A nr [...] z 7 października 2011 r. zostało wystawione w oparciu o nieprawdzie dane i tym samym zawiera nieprawidłowe informacje odnośnie preferencyjnego pochodzenia towaru. W związku z tym nie może stanowić podstawy do zastosowania preferencyjnej stawki celnej.

Uzasadniając oddalenie skargi spółki na powyższą decyzję WSA w Szczecinie wskazał, że decyzja ta nie narusza przepisów prawa materialnego oraz przepisów postępowania, które mogły istotny wpływ na wynik sprawy. Towary objęte zgłoszeniem celnym z 2 listopada 2011 r. nie zostały wyprodukowane w Malezji. Zarówno wnioski dowodowe skarżącej, które miałyby prowadzić do ustalenia, że towary były wyprodukowane w Malezji przez spółkę [...] , jak i przedłożone przez skarżącą dokumenty (pisma [...] ) oraz sporządzone przez tę malezyjską spółkę (nie mogące być zweryfikowane) nagranie video i zdjęcia, nie mogły skutecznie podważyć ustaleń zawartych w stanowiącym dokument urzędowy raporcie OLAF. W zaskarżonej decyzji, na podstawie prawidłowo ustalonego stanu faktycznego dokonano retrospektywnego zaksięgowania kwoty długu celnego.

Sąd I instancji odnosząc się do zarzutu wydania zaskarżonej decyzji bez upoważnienia podkreślił, że udzielenie upoważnienia zgodnie z art. 143 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (Dz. U z 2012 r., poz. 749 ze zm. dalej: o.p.) jest czynnością wewnętrzną organu celnego, a zatem upoważnienie takie nie musi się znajdować się w aktach postępowania. Brak powołania w decyzji upoważnienia, o ile takie upoważnienie oczywiście zostało udzielone, nie stanowi wady powodującej jej uchylenie. Przyjąć trzeba, że tym bardziej brak w aktach upoważnienia do wydania decyzji (z jednoczesnym powołaniem, że decyzja została wydana z upoważnienia) nie stanowi naruszenia przepisów postępowania powodujących konieczność wykluczenia tego aktu z obrotu prawnego. Brak pisemnego upoważnienia do wydania decyzji w aktach administracyjnych nie stanowi przesłanki do wyeliminowania rozstrzygnięcia z obrotu prawnego. W myśl art. 69 ust. 1 lit. a) ustawy z dnia 19 marca 2004 r. Prawo celne (Dz. U. z 2015 r., poz. 858 ze zm.; dalej: ustawa Prawo celne) w postępowaniu celnym organem właściwym jest naczelnik urzędu celnego jako organ I instancji. Karta zakresu obowiązków i uprawnień funkcjonariusza celnego - [...] została podpisana przez Naczelnika Urzędu Celnego w Szczecinie - [...] . W części V Karty obowiązków i uprawnień [...] - kierownika Referatu wskazano, że został on upoważniony przez Naczelnika Urzędu Celnego w S. do podpisywania decyzji i postanowień z zakresu rzeczowego Referatu z wyłączeniem: decyzji/postanowień uchylających postępowania odwoławczego i nadzwyczajnego, decyzji/postanowień umarzających postępowanie, decyzji w sprawie ułatwień płatniczych, decyzji/postanowień wydanych w wyniku uchyleń bądź stwierdzenia nieważności decyzji pierwotnych przez organ II instancji, decyzji skutkujących zwrotem bądź umorzeniem należności w kwotach powyżej [...] zł. Zakres rzeczowy Referatu Przeznaczeń Celnych i Obsługi Przedsiębiorców został określony w Regulaminie Organizacyjnym Urzędu Celnego w S., w którym w § 26 Regulaminu w punkcie 13 wskazano, że do zadań Referatu należy prowadzenie postępowań po zwolnieniu towaru w ramach uprawnień organu I instancji w zakresie: nadawania towarom przeznaczenia celnego, operacji uprzywilejowanych, zwrotów i umorzeń należności celnych, unieważniania zgłoszeń celnych, opłat w sprawach celnych, elementów służących do naliczania należności celnych przywozowych i wywozowych oraz innych środków przewidzianych w wymianie towarowej. Z uwagi na to, że postępowania, których dotyczy skarga, prowadzone były po zwolnieniu towarów - na podstawie art. 78 rozporządzenia Rady (EWG) nr 2913/92 z dnia 12 października 1992 r. ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny (Dz. Urz. UE L 302 z 19.10.1992 r. ze zm.; dalej: WKC) i dotyczyły ustalenia pochodzenia towaru, które zgodnie z postanowieniami Tytułu II WKC stanowi jeden z elementów służących do naliczania należności celnych przywozowych i należności celnych wywozowych oraz innych środków przewidzianych w wymianie towarowej, to że postępowania te mieszczą się w zakresie rzeczowym jednostki, której kierownikiem jest [...] . Oznacza to również, iż był on uprawniony do podpisywania decyzji w ramach tych postępowań, jak również wydawania w imieniu Naczelnika Urzędu Celnego w S. decyzji w zakresie retrospektywnego zaksięgowania kwoty długu celnego oraz powiadamiania dłużników o takim długu.

W ocenie WSA raport OLAF stanowi dopuszczalny dowód w postępowaniu celnym mającym na celu przeprowadzenie kontroli zgłoszenia celnego. Raporty te mają charakter dokumentu urzędowego - stanowią dowód - zrównany z protokołami kontroli. Sporządzone przez inspektorów OLAF raporty stanowiły dopuszczalny dowód w prowadzonym przez odpowiednie polskie władze krajowe - w pełni autonomicznym - postępowaniu celnym ukierunkowanym na przeprowadzenie sprawdzenia zgłoszenia celnego, na podstawie, którego objęto procedurą dopuszczenia do obrotu siatkę z włókna szklanego. Dowód ten podlegał ocenie organów na zasadach ogólnych.

Sąd zaznaczył, że Raport OLAF opisuje w szczegółowy, jasny i przejrzysty sposób mechanizm przywozu z Chin i przeładowania tkanin siatkowych o otwartych oczkach z włókien szklanych na terenie Wolnej Strefy Handlu (FCZ) w [...] , w celu wywiezienia go do Unii Europejskiej jako towaru o pochodzeniu malezyjskim. W raporcie opisano nie tylko obowiązujące w porcie procedury, ale powiązano konkretne partie materiałów wysłane w kontenerach o konkretnych numerach z ich przeładunkiem do innych kontenerów, których numery także wskazano. Dokonano przypisania konkretnych towarów numerom w rejestrze [...] i następnie w rejestrze [...]. Deklaracje te - [...] - zawierają szereg danych, takich jak kraj pochodzenia czy przeznaczenia, nadawca, odbiorca, ilość kontenerów, statek, itp. [...] i Urząd Celny Malezji udostępniły misji unijnej dane z prowadzonych przez nich elektronicznych rejestrów, wyjaśniając procedury mające zastosowanie do towarów wchodzących i wychodzących zarówno z portu morskiego i Wolnej Stefy Handlowej (FCZ) w [...], jak i Głównego Obszaru Celnego Malezji. Zarząd [...] potwierdził, że gdy dana przesyłka jest zarejestrowana w rejestrze [...] a następnie odpowiadającym mu rejestrze [...], oznacza to, że nigdy nie została ona przeniesiona ze strefy FCZ do Głównego Obszaru Celnego Malezji. Z uzyskanych informacji wynikało również, że w Porcie K. zabronione jest prowadzenie jakiejkolwiek działalności produkcyjnej (nie może mieć miejsca jakakolwiek produkcja lub proces nadający towarom pochodzenie). Nieuwzględnienie przez organ celny wniosku Spółki o przeprowadzenie dowodów z zeznań trzech osób z kierownictwa firmy [...] na okoliczność produkcji przez tę spółkę w 2011 r. siatek z włókna szklanego w Malezji, nie może być uznane za naruszenie przepisów postępowania mogące mieć wpływ na wynik sprawy, w sytuacji, gdy fakt nie wyprodukowania towarów w Malezji został udowodniony dowodami zebranymi w postępowaniu prowadzonym przez OLAF. Chodzi tu o dokumenty przedstawionymi przez zarząd wolnego obszaru celnego Port K. W takiej sytuacji zeznania pracowników firmy [...] nie mogły stanowić skutecznego przeciwdowodu wobec ustaleń zawartych w dokumencie urzędowym (raporcie OLAF).

W ocenie WSA, wbrew twierdzeniu skarżącej raport OLAF nie opiera się na sprawozdaniu MITI z marca 2012 r., w sytuacji, gdy produkcja siatek dla spółki odbywała się w 2011 r., lecz na wielu zgromadzonych przez OLAF dowodach. Chodzi tu o zestawienie przesyłek przedłożonych przez Zarząd [...] i malezyjskie władze celne. Sprawozdanie MITI jest tylko dodatkowym dowodem, w sposób pośredni potwierdzającym ustalenia OLAF. W sprawozdaniu MITI wskazano, że: "W oparciu o wizytę na miejscu, [wnioskujemy, iż] spółka ta w rzeczywistości zaangażowana jest w wiele etapów [produkcji] produktu końcowego (tkanin siatkowych)." – cytat z tłumaczenia tłumacza przysięgłego. W raporcie z misji OLAF stwierdzono natomiast, iż "MITI poinformowało zespół realizujący misję, że odwiedziło siedziby [...] w lutym i marcu 2011 r. (patrz Załącznik 11 i Załącznik 12). W trakcie tych wizyt MITI sfotografowało zamontowane tam maszyny. Jednakże fotografie te ukazują jedynie maszyny do powlekania. Na zdjęciach nie widać żadnych urządzeń tkackich." W dalszej części tego raportu OLAF stwierdzono, że: "MITI odwiedziło spółkę [...] w marcu 2012 r. Zdjęcia załączone do sprawozdania MITI z wizyty przedstawiają jedynie maszyny powlekające. W rezultacie tego, jeśli prowadzone było przez [...] jakiekolwiek przetwarzanie, to ograniczone było jedynie do powlekania niepowleczonych tkanin siatkowych z włókien szklanych. Proces taki nie byłby wystarczającym, aby nadawać preferencyjne pochodzenie z Malezji.". W raporcie OLAF wskazano, więc dwa różne lata wizyty MITI w spółce [...] , przy czym z uwagi na ich treść przyjąć można, iż rok 2012 został wpisany omyłkowo, zwłaszcza, że wizyta ta była związana z udzielaniem spółce świadectw preferencyjnego pochodzenia towarów. Kwestia ta nie ma jednak istotnego znaczenia w rozpoznawanych sprawach, bowiem w sprawozdaniu MITI nie potwierdzono faktu produkcji tkanin siatkowych przez firmę [...] a jedynie "zaangażowanie w wiele etapów [produkcji] produktu końcowego (tkanin siatkowych)". Takie etapy jak np. powlekanie tkanin, ich suszenie, nawijanie, etykietowanie itp., nie mogłyby być uznane za produkcję tkanin i dlatego w raporcie OLAF stwierdzono, że nie było wystarczających podstaw, aby nadawać preferencyjne pochodzenie tych towarów z Malezji. Wprawdzie MITI wystawiało dla spółki [...] świadectwa preferencyjnego pochodzenia towaru, jednak zespół OLAF prowadzący dochodzenie przy udziale przedstawicieli MITI i malezyjskich władz celnych przekonująco stwierdził w raporcie, że spółka ta przedstawiała MITI nieprawdziwe informacje i dlatego świadectwa te nie dokumentują rzeczywistego stanu i nie stanowią podstawy dla preferencyjnych stawek celnych. Zatem nawet gdyby przyjąć, że ww. wizyta MITI odbyła się w marcu 2012 r. (a nie 2011), to fakt ten w żaden sposób nie podważyłby wiarygodności innych dowodów i ustaleń dokonanych na ich podstawie przez OLAF. Sytuację w spółce [...] w marcu 2012 r. w sposób szczegółowy obrazuje pismo tej spółki z 23 marca 2012 r. do Dyrekcji Generalnej ds. Handlu Komisji Europejskiej, której pracownicy właśnie w marcu 2012 r. przeprowadzali kontrolę w tej spółce. W związku z powyższym, nie można się też zgodzić ze skarżącą, że pracownicy OLAF nie przeprowadzając wizyty w siedzibie [...]podczas misji w Malezji w dniach 10-18 stycznia 2013 r., "bezkrytycznie oparli się na sprawozdaniu MITI z marca 2012 r., w sytuacji, gdy w innych spółkach, (...), przeprowadzili wizyty i rozmawiali z jej pracownikami, co miało wpływ na bezpośrednie uzyskanie informacji o miejscu produkcji siatek". Jak wynika z raportu, powyższe fakty nie miały wpływu na ustalenie, że tkaniny siatkowe wyprodukowane były w Chinach a nie w Malezji. Również zarzut braku ustalenia, czy świadectwa pochodzenia zostały kiedykolwiek unieważnione w odpowiedniej procedurze administracyjnej prawa malezyjskiego, czy też nadal znajdują się w obrocie prawnym, nie ma znaczenia dla rozstrzygnięcia, wobec jednoznacznych ustaleń, co do chińskiego pochodzenia towarów. Wobec takich ustaleń, tym bardziej nie miał znaczenia zarzut, że organ I instancji uznał, iż maszyny uwidocznione na nagraniu video i zdjęciach przedłożonych przez skarżącą [a sporządzonych przez [...] nie służą do tkania, gdy organ ten nie dysponuje jakimikolwiek wiadomościami specjalnymi, dotyczącymi maszyn do produkcji siatek.

Sąd I instancji odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 122 w zw. z art. 191 w zw. z art. 169 § 1 O.p. w zw. z art. 4 pkt 3 i art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 7 października 1999 r. o języku polskim Dz. U. z 2011 r. Nr 43, poz. 224 ze zm.; dalej: ustawa o języku polskim przez niewezwanie skarżącej do uzupełnienia wniosków dowodowych poprzez przedłożenie tłumaczeń przysięgłych dokumentów, sporządzonych w języku angielskim, wskazał, że nie jest on zasadny. Omawiane dokumenty to: dwa oświadczenia spółki [...] z 15 kwietnia 2014 r. dla Urzędu Celnego w Szczecinie, mające potwierdzać produkcję tkanin siatkowych przez tę firmę, oraz odpowiedź spółki [...] z dnia 23 marca 2012 r. na pismo Dyrekcji Generalnej ds. Handlu Komisji Europejskiej, którym zarzucono tej spółce brak współpracy w trakcie kontroli prowadzonej w dniach od 2 do 6 marca 2012 r. przez pracowników Dyrekcji. Analiza tej odpowiedzi spółki [...] w istocie potwierdza zarzut ww. Dyrekcji o braku współpracy przy kontroli (nieobecność osób mogących złożyć istotne wyjaśnienia, nieprzedłożenie istotnej dokumentacji, uniemożliwienie oględzin zakładu, odmowa wizyty w poprzednim - do października 2011 r. – zakładzie itp.), a w szczególności nie stanowi dowodu przekonującego o produkcji w 2011 r. przez tą spółkę przedmiotowych tkanin siatkowych. Wprawdzie zgodzić się należy ze skarżącą, że organ celny powinien ją wezwać do złożenia tłumaczenia tych dokumentów, sporządzonego przez tłumacza przysięgłego (tak też uznał organ odwoławczy), jednak i to uchybienie nie mogło mieć istotnego wpływu na wynik sprawy. Spółka w odwołaniu podnosiła ten zarzut, wobec czego organ odwoławczy zlecił przetłumaczenie tych dokumentów i tłumaczenia zostały dołączone do akt sprawy. Wydając decyzje ostateczne organ II instancji dysponował, więc tymi tłumaczeniami i dokonał ich oceny stwierdzając, że zawarte w tych dokumentach informacje nie miały wpływu na rozstrzygnięcie podjęte przez organ I instancji. Przy tym organ I instancji w uzasadnieniach decyzji dokonał oceny tych dokumentów.

Skargę kasacyjną od wyroku Sądu I instancji złożyła [...] zaskarżając go w całości. Skarżąca wniosła o uchylenie w całości zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Szczecinie oraz zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego. Skarżąca wniosła o rozpoznanie sprawy na rozprawie.

Zaskarżonemu wyrokowi na art. 174 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Dz. U. z 2012 r. poz. 272, z późn. zm.; dalej: p.p.s.a.) zarzucono naruszenie przepisów postępowania, których uchybienie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:

1. art. 3 § 1 p.p.s.a. i art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a. oraz art. 145 § 2 p.p.s.a. w zw. z art. 247 § 1 pkt 1 i pkt 3 o.p. w zw. z art. 143 § 1 o.p. i art. 143 § 2 pkt 3 o.p. i art. 143 § 3 o.p. w zw. z art. 69 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo celne poprzez ich niezastosowanie i nieuwzględnienie skargi, w sytuacji, gdy decyzja organu I instancji została wydana przez osobę, która nie była upoważniona przez organ I instancji do wydawania decyzji w tym zakresie; tym samym decyzja I instancji wydano z naruszeniem przepisów o właściwości i w konsekwencji decyzję II instancyjną wydano z rażącym naruszeniem przepisów prawa;

2. art. 3 § 1 p.p.s.a. i art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z:

1) art. 122 o.p. w zw. z art. 187 § 1 o.p. w zw. z art. 191 o.p. w zw. z art. 235 o.p. poprzez uznanie przez Sąd I instancji, że krajem pochodzenia importowanego towaru (tkanin siatkowych) nie jest Malezja, tylko Chiny, w sytuacji, gdy okoliczność ta nie została wykazana w postępowaniu celnym, co zostało w szczególności podkreślone expressis verbis w uzasadnieniu decyzji organu odwoławczego; w konsekwencji oznacza to, iż Sąd I instancji w sposób wybiórczy zapoznał się z zebranym w sprawie materiałem dowodowym;

2) art. 122 o.p. w zw. z art. 194 § 1 i § 3 o.p. w zw. z art. 188 o.p. w zw. z art. 235 o.p. poprzez uznanie przez Sąd I instancji, że zeznania pracowników [...] - eksportera siatek (zwanego dalej: Eksporterem) nie mogły stanowić skutecznego przeciwdowodu wobec ustaleń zawartych w raporcie OLAF (dokumencie urzędowym), w sytuacji, gdy zeznania te stanowiły - w myśl zasady równej mocy środków dowodowych - dopuszczalny środek dowodowy, który nie powinien zostać a limie niedopuszczony przez zarówno organ I instancji, jak i organ II instancji

3) art. 122 o.p. w zw. z art. 187 § 1 o.p. w zw. z art. 191 o.p. w zw. z art. 235 o.p. poprzez uznanie przez Sąd I instancji, że:

a) MITI przeprowadziło kontrolę u Eksportera w marcu 2011 r., a nie w 2012 r., co kłóci się z treścią raportu OLAF i w konsekwencji spowodowało pominięcie przez Sąd I instancji okoliczności, że kontrolę tą przeprowadzono kilka miesięcy po zakończeniu produkcji siatek, będących przedmiotem zaskarżonych decyzji organów celnych, a w myśl art. 214 ust. 1 WKC kwota należności celnych jest określana w chwili powstania długu celnego, a więc zgłoszenia celnego;

b) zaangażowanie Eksportera: w wiele etapów [produkcji] produktu końcowego nie stanowi wystarczającej okoliczności do stwierdzenia, że siatki były produkowane w Malezji przez Eksportera, w sytuacji, gdy fakt ten uzasadniał przeprowadzenie przez organy celne, co najmniej dowodu z przesłuchania przedstawicieli Eksportera, celem szczegółowego ustalenia tych etapów oraz rozwiania wszelkich wątpliwości w tym przedmiocie;

c) nieprzeprowadzenie przez pracowników OLAF bezpośredniej kontroli w siedzibie Eksportera w dniach 10-18 stycznia 2013 r. nie miało wpływu na ustalenie pochodzenia siatek, w sytuacji, gdy u innych eksporterów przeprowadzono takie kontrole, co oznacza, że były one jednak konieczne do prawidłowego ustalenia pochodzenia siatek, a w zakresie Eksportera dokonano zbyt daleko idących uogólnień i oparto się na niewiarygodnym sprawozdaniu MITI z 2012 r.;

4) art. 122 o.p. w zw. z art. 187 § 1 o.p. w zw. z art. 197 § 1 o.p. w zw. z art. 235 o.p. poprzez uznanie przez Sąd I instancji, że bez znaczenia jest zarzut skarżącej o braku posiadania przez organy celne wiadomości specjalnych w przedmiocie rozpoznawania na materiale video maszyn do produkcji siatek, w sytuacji gdy jest to istotna okoliczność, zignorowana przez Sąd I instancji i organy celne, gdyż maszyny te służyły do produkcji siatek, co wykazałaby stosowna opinia biegłego;

5) art. 122 o.p. w zw. z art. 127 o.p. w zw. z art. 191 o.p. w zw. z art. 169 § 1 o.p. w zw. z art. 4 pkt 3 i art. 5 ust. 1 ustawy o języku polskim poprzez uznanie przez Sąd I instancji, że uchybienie organu I instancji, polegające na niewezwaniu skarżącej do uzupełnienia wniosków dowodowych poprzez przedłożenie tłumaczeń przysięgłych dokumentów, sporządzonych w języku angielskim, nie mogło mieć istotnego wpływu na wynik sprawy, w sytuacji, gdy uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, gdyż:

a) organ I instancji w sposób dowolny przetłumaczył dokumenty, a z treści decyzji nie wynikało, w jakim stopniu osoba tłumacząca je posługuje się językiem angielskim, a w takim przypadku tłumaczenie mogło być zależne od umiejętności posługiwania się przez taką osobę językiem angielskim, co mogło mieć zasadniczy wpływ na finalny odbiór tych dokumentów przez organ I instancji i w konsekwencji na jego rozstrzygnięcie, a oparcie się na tłumaczeniach przysięgłych tychże dokumentów wyłącznie przez organ odwoławczy stanowi naruszenie zasady dwuinstancyjności postępowania podatkowego (celnego);

b) wezwanie skarżącej do uzupełnienia opisywanego braku formalnego wniosku dowodowego (z uwzględnieniem ewentualnego podwójnego awizowania), zlecenie przygotowania tłumaczeń przysięgłych przez skarżącą, a następnie ich wysłanie wraz z pismem przewodnim do organu I instancji spowodowałoby, iż organ I instancji wydałby decyzję po upływie terminu przedawnienia, a w takiej sytuacji organ I instancji byłby zobowiązany wydać decyzję o umorzeniu postępowania celnego, z uwzględnieniem także doręczenia tejże decyzji przy zastosowaniu tzw. podwójnego awizowania.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej skarżąca przedstawiła argumenty na poparcie powyższych zarzutów.

W piśmie procesowym z dnia 27 października 2016 r. Dyrektor Izby Celnej w S. wniósł o oddalenie skargi kasacyjnej spółki.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podsatw.

Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, uwzględniając z urzędu jedynie nieważność postępowania, której przesłanki zostały określone w § 2 tego artykułu. Sąd kasacyjny orzekający w tej sprawie stwierdził, że zaskarżony wyrok nie został wydany w warunkach nieważności, stąd do rozpoznania pozostały przedstawione w skardze kasacyjnej zarzuty.

Rozpoznawany środek zasakrżenia został oparty wyłącznie na podstawie wymienionej w art. 174 pkt 2 p.p.s.a. Przy czym już w tym miejscu należy wskazać, że w sytuacji oparcia skargi kasacyjnej na takiej podsawie nięzbednym elementem redakcyjnym zarówno zarzutu jak i uzasadanienia jest wskazanie potencjalnego istotnego wpływu wytkniętego naruszenia przepisów postępowania na wynik sprawy.

W orzecznictwie i pismiennictwie zgodnie przyjmuje się, że wystarczy, iż skarżący uprawdobpodobni istnienie potencjalnego związku przyczynowego między uchybieniem proceduralnym, a wynikiem sprawy. Zatem skuteczne podniesienie zarzutu naruszenia prawa procesowego wymaga wykaznia przez stronę skarżącą istnienia związku przyczynowego między zarzucanym naruszeniem a treścią rozstrzygnięcia, jak rownież wykazania, że gdyby do zarzucanego naruszenia przepisów postępowania nie doszło, to wynik sprawy byłby inny, a więc że stwierdzone uchybienia byłyby na tyle istotne, że kształtowały lub współkształtowały treść kwestionowanego rozstrzygnięcia.

Przenosząc te uwagi na rozpoznawaną skargę kasacyjną Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że zarzuty postawione w oparciu o art. 174 pkt 2 p.p.s.a. okazały się nieusprawiedliwione lub też, w odniesieniu do niektorych z nich, zregagowane z pominięciem wykaznia przesłanki “istotnego wplywu na wynik sprawy".

Za nieusprawiedliwiony Naczelny Sąd Administracyjny uznał zarzut obejmujący naruszenie przepisów wymienionych w pkt 1 osnowy skargi kasacyjnej.

Jak zasadnie wskazał Sąd I instancji, udzielenie upoważnienia, o którym mowa w art. 143 § 1 o.p. jest czynnością wewnętrzną organu podatkowego. Upoważnienia takiego nie doręcza się stronie w związku z wszczęciem postępowania. Nie ma również powodów, ażeby znajdowało się w aktach sprawy. Niemniej jednak, o ile zażąda tego strona, należy udostępnić jej wgląd do dokumentów, z których wynika upoważnienie danej osoby do wydawania określonych aktów prawnych. Natomiast upoważnienie określonego pracownika do działania w imieniu organu powinno znależć swoje odbicie w treści deczyji. Wynika to z art. 210 § 1 pkt 8 o.p., który stanowi, że decyzja obligatoryjnie zawiera podpis osoby upoważnionej, z podaniem imienia i nazwiska oraz stanowiska służbowego. Wobec tego, że strona podjęła wątpliwosci, czy podpisujący decyzję [...] – został upoważniony przez organ I instancji do wydawania deczyji w przedmiocie retrospektywnego zaksięgownia kwoty dlugu celnego oraz powiadamiania dłużnkiów o niej – Sąd I instancji zbadał tę kwestię. Skarżąca spółka podnosiła bowiem, że z § 26 Regulaminu Organizacyjnego Urzędu Celnego w Szczecinie nie wynika wyraźnie takie upoważnienie.

Naczelny Sąd Adminsistracyjny podziela stanowisko zajęte w tej kwestii przez Sąd I instancji, iż w § 26 pkt 13 Regulaminu wskazano, że do zadań Referatu Przeznaczeń Celnych i Obsługi Przedsiębiorców należy prowadzenie postępowań po zwolnieniu towaru w ramach uprawnień organu I inatancji w zakresie: nadawania towarom przeznaczenia celnego, operacji uprzywilejowanych, zwrotów i umorzeń należności celnych, unieważniania zgłoszeń celnych, opłat w sprawach celnych, elementów służących do naliczania należności celnych przywozowych i wywozowych oraz innych środków przewidzianych w wymianie towarowej. Z uwagi na to, że postępowania, których dotyczy skarga, prowadzone były po zwolnieniu towarów - na podstawie art. 78 WKC i dotyczyły ustalenia pochodzenia towaru, które zgodnie z postanowieniami Tytułu II WKC stanowi jeden z elementów służących do naliczania należności celnych przywozowych i należności celnych wywozowych oraz innych środków przewidzianych w wymianie towarowej, to postępowania te mieszczą się w zakresie rzeczowym jednostki, której kierownikiem jest [...] . Legitymował się on, zatem upoważnieniem do podpisywania decyzji w ramach tych postępowań, jak również wydawania w imieniu Naczelnika Urzędu Celnego w S. decyzji w zakresie retrospektywnego zaksięgowania kwoty długu celnego oraz powiadamiania dłużników o takim długu.

Zarzut wymieniony pkt 2.1. osnowy skargi kasacyjnej dotyczy błędnego ustalenia pochodzenia towaru w postaci tkanin siatkowych. Autor skargi kasacyjnej podnosił, że Sąd I instancji w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku wielokrotnie podkreślał, iż towar objęty niniejszym postępowaniem pochodzi z Chin, a nie z Malezji, co świadczy o tym, że nie przeanalizował sprawy pod kątem ewentualnego niespełnienia przez eksportera przepisów prawnych, dotyczących otrzymania preferencyjnego statusu tkanin siatkowych, wyprodukowanych w Malezji. Tym samym Sąd nie rozpoznał istoty sprawy tj. ustalenia czy tkaniny siatkowe były produkowane w Malezji w procesach produkcyjnych, które uprawniałby do nadania tym tkaninom statusu preferencyjnego.

W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego zarzut ten nie mógł odnieść oczekiwanego przez skarżącą skutku. WSA w Szczecinie istotnie w kilku miejscach uzasadnienia zaskarżonego wyroku przytoczył stwierdzenia, co do pochodzenia towaru z Chin, które nie korespondowały ze stanem faktycznym sprawy, który przyjął jako podstawę rozstrzygnięcia. Stwierdził, bowiem, że towar posiada chińskie pochodzenie oraz zanegował fakt produkcji bądź przerobu towaru w Malezji.

Odnosząc się do tak sformułowanego zarzutu należy przede wszystkim stwierdzić, że Sąd I instancji nie zakwestionował ustaleń faktycznych poczynionych przez organy celne. Dokonując, bowiem oceny zaskarżonej decyzji w zakresie zgodności z przepisami procesowymi stwierdził jednoznacznie, że w toku postępowania organy celne nie dopuściły się naruszenia przepisów postępowania, które mogły mieć wpływ na wynik sprawy i powodowałyby konieczność wyeliminowania decyzji z obrotu prawnego.

W rozpoznawanej sprawie występuje spór między stroną skarżąca a organami celnymi, co do prawidłowości zadeklarowania preferencyjnego pochodzenia towaru i zastosowania preferencyjnej stawki celnej. Organy nie uznały, że towar ma chińskie pochodzenie, jednocześnie jednak zakwestionowały jego preferencyjny status i zastosowanie obniżonej stawki celnej na podstawie dowodu pochodzenia potwierdzającego malezyjskie preferencyjne pochodzenie. W tej kluczowej dla sprawy kwestii organy oparły się na raporcie Biura OLAF, z którego jednoznacznie wynikało, że w przypadku towaru objętego przedmiotowym zgłoszeniem celnym z dnia 2 listopada 2011 r. nie zostało potwierdzone jego chińskiego pochodzenie, a jednocześnie świadectwo Form A nie mogło stanowić podstawy do przyjęcia preferencyjnego malezyjskiego pochodzenia towaru i zastosowania preferencyjnej stawki celnej. W wyniku dochodzenia prowadzonego przez Biuro OLAF ustalono, że firma [...], ubiegając się o certyfikaty pochodzenia w ramach systemu [...], przedstawiła fałszywe informacje i z tego względu wystawione dla niej świadectwa pochodzenia Form A zawierają nieprawidłowe informacje co do preferencyjnego pochodzenia towaru. Nadto w załączniku nr 21 do raportu wymienione zostały przesyłki z tkanin siatkowych, które zostały zgłoszone przez państwa członkowskie jako pochodzące z Malezji, a dla których w ramach dochodzenia nie potwierdzono, że pochodzą z Chin (w tym przedmiotowa przesyłka). Jednocześnie ustalono, że preferencyjne pochodzenie tych przesyłek nie może zostać potwierdzone w świetle rodzaju produkcji prowadzonej w ww. firmie. Raport OLAFF wykazał, że działalność prowadzona w zakładzie produkcyjnym firmy [...] ograniczona była do powlekania niepowleczonych tkanin siatkowych z włókien szklanych. Na terenie zakładu produkcyjnego nie stwierdzono maszyn tkackich. Z raportu wynikało także, że firma ta nie przedstawiła żadnych dowodów potwierdzających, iż warunki preferencyjnego pochodzenia dla tkanin siatkowych o otwartych oczkach z włókien szklanych zostały spełnione.

Przestawiony wyżej stan faktyczny ustalony przez organy celne nie został zakwestionowany przez Sąd I instancji, wobec tego postawiony w skardze kasacyjnej zarzut, że w zaskarżonym wyroku uznano, że krajem pochodzenia importowanego towaru nie jest Malezja, lecz Chiny nie miał istotnego wpływu na wynik sprawy.

Również uchybienia wymienione w pkt 2 osnowy skargi kasacyjnej dotyczące niewłaściwego ustalenia stanu faktycznego, należy ocenić jako niemogące mieć istotnego wpływu na wynik sprawy. Zarzuty te odnoszą się do następujących kwestii:

- nieprzeprowadzenia dowodu z zeznań świadków - pracowników eksportera firmy [...] - na okoliczność przebiegu wizyty MITI w marcu 2012 r. oraz produkcji siatek w Malezji w odpowiednich procesach technologicznych;

- pominięcia faktu przeprowadzenia kontroli MITI u eksportera w marcu 2012 r., tj. kilka miesięcy po wyprodukowaniu tkanin siatkowych dla skarżącej spółki;

- braku ustalenia etapów produkcji siatek w firmie eksportera,

- pominięcia faktu nieprzeprowadzenia kontroli przez pracowników OLAF w siedzibie eksportera;

- braku posiadania przez organy celne wiadomości specjalnych umożliwiających rozpoznanie na materiale video maszyn do produkcji siatek.

Zgodnie z art. 188 o.p. żądanie strony dotyczące przeprowadzenia dowodu należy uwzględnić, jeżeli przedmiotem dowodu są okoliczności mające znaczenie dla sprawy, chyba że okoliczności te są stwierdzone wystarczająco innym dowodem. Wykładnia komentowanego przepisu prowadzi do wniosku, że odmowa przeprowadzenia dowodu będzie dopuszczalna tylko wówczas, gdy brak jest jakiejkolwiek możliwości przyczynienia się danej czynności dowodowej do wyjaśnienia sprawy, albo też dana okoliczność w sposób niebudzacy wątpliwości została już udowodniona. Odmowa przeprowadzenia określonej czynności dowodowej musi zatem wiązać się z pewnością, iż czynność ta jest całkowicie zbędna (por. wyrok WSA w Białymstoku z 24.10.2007 r., sygn. akt I SA/Bk 388/07, LEX nr 313199).

Jak wynika z zaskarżonego wyroku organy celne prawidłowo wyjaśniły wszystkie istotne w sprawie okoliczności faktyczne, opierając się raporcie OLAF. Z tego raportu wynika, że na podstawie wizyt przeprowadzonych w firmie [...] w lutym i marcu 2011 r., a także podczas kolejnej wizyty w marcu 2012 r., jednoznacznie ustalono, że działalność prowadzona w zakładzie produkcyjnym ograniczona była do powlekania niepowleczonych tkanin siatkowych z włókien szklanych. W czasie wizyt sfotografowano zamontowane tam maszyny. Fotografie ukazują jedynie maszyny do powlekania tkanin siatkowych. Przetwarzanie takie nie było wystarczające do nadania preferencyjnego pochodzenia z Malezji. Tkaniny siatkowe z włókien szklanych uzyskują preferencyjne pochodzenie z Malezji, jeżeli wytwarzane są z niebarwionej taśmy, niedoprzędów, przędzy lub nici szklanych ciętych lub waty szklanej. Taki proces wymaga maszyn tkackich, których na terenie zakładu nie stwierdzono. W wyniku dochodzenia ustalono, że firma [...] , ubiegając się o certyfikaty pochodzenia w ramach systemu [...] – świadectwa pochodzenia Form A – przedstawiła MITI fałszywe informacje. Należy również podkreślić, że firma ta w toku postępowania prowadzonego przez OLAF nie przedstawiła dokumentów wskazujących na posiadanie surowca do produkcji siatek. Tym samym uprawniony jest wniosek, że towar objęty przedmiotowym zgłoszeniem celnym nie posiadał statusu preferencyjnego pochodzenia z Malezji.

Raport OLAF ma charakter dokumentu urzędowego, o którym mowa w art. 194 § 1 o.p., został sporządzony zgodnie z obowiązującymi przepisami, przez powołane i uprawnione do tego organy władzy publicznej, a zatem stanowi on niewątpliwie zagraniczny dokument urzędowy. Organy celne, jak i Sąd nie miały podstaw do kwestionowania wyników ustaleń zawartych w tym raporcie. Natomiast wnioski dowodowe zgłoszone przez stronę skarżącą, jak zasadnie wskazał Sąd I instancji, nie mogły stanowić skutecznego przeciwdowodu wobec ustaleń zawartych w raporcie OLAF.

Zarzuty dotyczące rozbieżności w datach przeprowadzenia kontroli w firmie [...] oraz nie przeprowadzenia kontroli w tej firmie przez pracowników OLAF zostały również zredagowane z pominięciem przesłanki "istotnego wpływu na wynik sprawy", gdyż nie zmierzają one do wykazania, że siatki z włókna szklanego objęte przedmiotowym zgłoszeniem celnym zostały ze względu na regułę pochodzenia wyprodukowane w Malezji.

Chybionym okazał się zarzut sformułowany w pkt 5 osnowy skargi kasacyjnej polegający na nie wezwaniu skarżącej do uzupełnienia wniosków dowodowych poprzez przedłożenie tłumaczeń dokumentów. Zauważyć należy, że nieprzetlumaczone dokumenty dotyczyły oświadczeń firmy [...] mających potwierdzić produkcję tkanin siatkowych przez tę firmę oraz odpowiedzi na pismo Dyrekcji Generalnej ds. Handlu Komisji Europejskiej, w którym zarzucono tej firmie brak współpracy w trakcie kontroli przeprowadzonej w marcu 2012 r. Analiza treści tych dokumentów wskazuje, że nie stanowią one dowodu wskazującego na fakt produkcji tkanin siatkowych w firmie [...] w 2011 r. Nadto zarzut ten był podnoszony przez skarżącą w odwołaniu, toteż organ II instancji powołał z urzędu biegłego - tłumacza przysięgłego języka angielskiego w celu przetłumaczenia na język polski pism firmy [...]. Tak więc wydając decyzję Dyrektor Izby Celnej dysponował tłumaczeniami dokumentów, prawidłowo oceniając, iż nie mają one wpływu na wynik sprawy.

Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny działając na podstawie art. 184 p.p.s.a, orzekł jak w sentencji.

O kosztach postępowania postanowiono stosownie do art. 204 pkt 1 p.p.s.a. w związku § 14 ust. 2 pkt 2 lit. c) w związku z § 2 pkt 4 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2015 r., poz.1804).