Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 266/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2017-05-23 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6079 Inne o symbolu podstawowym 607
Hasła tematyczne: Nieruchomości
Skarżony organ: Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2016 poz 718
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Skiba Sędziowie WSA Dariusz Pirogowicz WSA Przemysław Żmich (spr.) Protokolant referent stażysta Marcin Sieradzki po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 maja 2017 r. sprawy ze skargi E. B. na decyzję Ministra Skarbu Państwa z dnia [...] grudnia 2016 r. nr [...] w przedmiocie odmowy potwierdzenia prawa do rekompensaty oddala skargę


UZASADNIENIE

Minister Skarbu Państwa po rozpatrzeniu odwołania E. B., decyzją z dnia [...] grudnia 2016 r., nr [...] utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] września 2016 r., nr [...] odmawiającą E. B. potwierdzenia prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia przez M. M. nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej, położonej w [...], gmina [...], powiat [...], województwo [...].

Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie sprawy. Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] kwietnia 2016 r., nr [...], po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego na wniosek E. B. odmówił ww. prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia przez M. M. nieruchomości poza obecnymi granicami państwa polskiego położonej w [...], gmina [...], powiat [...], w byłym województwie [...]. W uzasadnieniu Wojewoda wskazał, że w jego ocenie w niniejszej sprawie nie zostały spełnione przesłanki wynikające z art. 2 ustawy z dnia 8 lipca 2005 r. o realizacji prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. Nr 2014 r. poz. 1090 ze zm.) - zwanej dalej "ustawą", przemawiające za wydaniem decyzji potwierdzającej prawo do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami państwa polskiego, ponieważ nie zostało przez E. B. udowodnione, że M. M. był właścicielem nieruchomości w [...], gmina [...], powiat [...], w byłym województwie [...]. Wojewoda oraz E. B. celem odszukania dokumentów na potwierdzenie, że M. M. był właścicielem nieruchomości położonej na dawnych Kresach Wschodnich wystąpili do odpowiednich instytucji państwowych i zagranicznych. W zasobach archiwów, do których się zwrócili nie odnaleziono dokumentacji na potwierdzenie prawa własności M. M. do nieruchomości położonej w [...]. Wojewoda pismem z dnia [...] marca 2016 r. zwrócił się również do Konsulatu Generalnego RP w [...] rozszerzając zakres i przedmiot poszukiwań. W odpowiedzi na ww. zapytanie wpłynęło zaświadczenie Ambasady Rzeczypospolitej Polskiej w [...] z dnia [...] czerwca 2016 r. wraz z pismami [...] Centralnego Archiwum Państwowego z dnia [...] maja 2016 r., z których wynika, że nie znaleziono dokumentów o nieruchomości M. M. Na podstawie przekazanej dokumentacji należało uznać, że określenie faktu pozostawienia nieruchomości przez M. M. w [...] wraz z określeniem jej powierzchni oraz rodzaju jest niemożliwe. Wojewoda powołał w uzasadnieniu przepis art. 6 ust 5 ustawy, który przewiduje iż w przypadku braku dokumentów, o których mowa w ust. 4 pkt 1 i 2, dowodami, o których mowa w ust. 1 pkt 1, mogą być oświadczenia dwóch świadków złożone, pod rygorem odpowiedzialności karnej za złożenie fałszywego oświadczenia, przed notariuszem, organem prowadzącym postępowanie lub w polskiej placówce konsularnej w kraju zamieszkania świadka, którzy zamieszkiwali w miejscowości, w której znajduje się nieruchomość pozostawiona poza obecnymi granicami RP, lub w miejscowości sąsiedniej oraz nie są osobami bliskimi właścicieli lub spadkobierców ubiegających się o potwierdzenie prawa do rekompensaty, w rozumieniu ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2015 r. poz. 1774 ze zm.) - zwanej dalej "ugn".

Organ podniósł, że w aktach sprawy zgromadzono oświadczenie świadka M. S. z dnia [...] lipca 2008 r. oraz protokół przesłuchania świadka W. S. z dnia [...] lutego 2013 r., sporządzone w Urzędzie Miasta i Gminy [...]. Oświadczenie M. S., jak wynika z akt sprawy, nie spełnia wymogów ustawy z dnia [...] lipca 2005 r., albowiem nie zostało sporządzone pod odpowiedzialnością karną, ponadto M. S. jest osobą bliską w stosunku do M. M. w rozumieniu przepisów ugn. Matka świadka M. S., A. S. z d. M. to siostra M. M. Zdaniem Wojewody, jedynym oświadczeniem świadka, które może uznać za spełniające wymogi art. 6 ust. 5 ustawy jest protokół przesłuchania świadka W. S. sporządzony w dniu [...] lutego 2013 r. w Urzędzie Miasta i Gminy [...]. W. S. została pouczona o odpowiedzialności karnej za składanie fałszywych zeznań, nie była osobą bliską oraz zamieszkiwała przed wojną w miejscowości sąsiedniej tj. w [...]. Wojewoda nadmienił, że oświadczenie jednego świadka nie może być dowodem w sprawie, gdyż ustawa z dnia 8 lipca 2005 r. wymaga zeznań dwóch świadków. Ponadto wskazał, że świadek W. S. nie była w stanie określić powierzchni nieruchomości pozostawionej przez M. M., wskazała jedynie "Nie pamiętam, wszyscy mówili, że to było duże gospodarstwo".

Wojewoda [...] zwrócił się pismem z dnia [...] marca 2016 r. do wszystkich wojewodów na terenie kraju z prośbą o ustalenie, czy w postępowaniach dotyczących potwierdzenia prawa do rekompensaty za tzw. "mienie zabużańskie" prowadzonych przed nimi występują osoby, które zamieszkiwały przed wybuchem II wojny światowej w miejscowości/gminie [...], powiat [...], w byłym województwie [...]. W efekcie zgromadzono oświadczenia trzech świadków tj. R. Ś., W. P. i M. D. Wymienione osoby zeznały, że nie znały M. M. i nic nie wiedzą na temat pozostawionej przez niego nieruchomości w [...]. Wojewoda zwrócił uwagę, że ustawodawca zdecydował jakie dowody należy przedłożyć aby ubiegać się o prawo do rekompensaty za pozostawione mienie. Strona decydująca się na złożenie wniosku o przyznanie prawa do rekompensaty powinna liczyć się z tym, że organ będzie domagał się od wnioskodawcy przedłożenia dokumentów potwierdzających wszystkie ustawowe przesłanki. Dowody złożone przez stronę podlegają ocenie organu, jak każdy inny dowód złożony w postępowaniu administracyjnym. E. B. przedstawiła dwa protokoły zeznań świadków, jednak w ocenie organu nie są one dowodem wystarczającym. E. B. nie przedstawiła jakichkolwiek dokumentów urzędowych lub sądowych potwierdzających własność pozostawionej nieruchomości. W sprawie nie przedłożono przewidzianych przez ustawodawcę dowodów potwierdzających własność pozostawionej nieruchomości. Nie zostały więc spełnione przesłanki, warunkujące uzyskanie przez E. B. prawa do rekompensaty. Tym samym zdaniem organu należało odmówić E. B. prawa do rekompensaty, gdyż jego przyznanie jest możliwe gdy zostaną spełnione kumulatywnie wszystkie przesłanki.

Odwołanie od decyzji Wojewody złożył pełnomocnik skarżącej, zarzucając tej decyzji naruszenie art. 7 Kpa w zw. z art. 8 i 9 Kpa w zw. z art. 6 ust. 5 ustawy poprzez uznanie, że oświadczenie świadka M. S. z dnia [...] lipca 2008 r. nie spełnia wymogów ustawy albowiem nie zostało ono sporządzone pod rygorem odpowiedzialności karnej. Drugim zarzutem jest naruszenie art. 7 Kpa w zw. z art. 77 Kpa w zw. z art. 80 Kpa w zw. z art. 6 ust. 5 pkt 2 ustawy z dnia 8 lipca 2005 r. poprzez uznanie, że oświadczenie świadka M. S. nie spełnia wymogów ustawy z dnia 8 lipca 2005 r., albowiem był on osobą bliską w stosunku do M. M. Ponadto pełnomocnik skarżącej decyzji Wojewody [...] zarzucił naruszenie art. 7 Kpa w zw. z art. 77 Kpa w zw. z art. 80 Kpa poprzez dokonanie wybiórczej oceny materiału dowodowego i w rezultacie przyjęcie, że nie zostało w sprawie udowodnione, iż M. M. był właścicielem nieruchomości w [...]. W odwołaniu pełnomocnik wniósł o ponowne rozpatrzenie sprawy i o przeprowadzenie dowodu z przesłuchania A. S., na okoliczność przebiegu przesłuchania M. S. w dniu [...] lipca 2008 w Urzędzie Miasta i Gminy [...], na okoliczność pouczenia świadka M. S. przez urzędnika odbierającego to przyrzeczenie o odpowiedzialności karnej za złożenie fałszywego oświadczenia, jak również na okoliczność przekonania i świadomości M. S. o grożącej mu odpowiedzialności karnej w przypadku złożenia fałszywego oświadczenia w sprawie. W uzasadnieniu pełnomocnik podniósł, że decyzja Wojewody Pomorskiego została oparta na błędnych założeniach i rozwinął każdy z trzech podnoszonych zarzutów.

Minister Skarbu Państwa decyzją z dnia [...] grudnia 2016 r., nr [...]utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] września 2016 r., nr [...]. W uzasadnieniu Minister również podniósł, że oświadczenia świadków znajdujące się w aktach sprawy, w tym oświadczenie M. S. nie mogą być wzięte pod uwagę jako dowód, iż M. M. był właścicielem nieruchomości położonej na [...]. Zdaniem Ministra, organ pierwszej instancji prawidłowo ustalił, iż strona postępowania nie przedłożyła dowodów potwierdzających, iż jej poprzednik prawny był właścicielem nieruchomości położonej w miejscowości [...]. Minister odnosząc się do zarzutów zawartych w odwołaniu, wskazał, że Wojewoda nie naruszył art. 7 Kpa w związku z art. 77 Kpa oraz art. 80 Kpa, natomiast podniesione zarzuty nie są uzasadnione. Minister w odniesieniu do wniosku o przeprowadzenie dowodu z przesłuchania A. S. na okoliczność przebiegu przesłuchania M. S. w przedmiocie pouczenia świadka o odpowiedzialności karnej w przypadku złożenia fałszywego oświadczenia przez urzędnika odbierającego oświadczenie, uznał wniosek za bezzasadny, wobec faktu, że M. S. okazał się w toku postępowania osobą bliską M. M. w rozumieniu przepisów ugn oraz faktu, że zostało złożone z podpisem poświadczonym notarialnie, a nie przed notariuszem, organem prowadzącym postępowanie lub w polskiej placówce konsularnej. Wobec tego, zdaniem Ministra nie została spełniona przesłanka wynikająca z art. 2 ustawy z dnia 8 lipca 2005 r., tj. E. B. nie udowodniła, że M. M. był właścicielem nieruchomości położonej w miejscowości [...]. Ponadto wnioskująca nie przedłożyła również dowodów wskazujących na rodzaj i powierzchnię nieruchomości położonej na [...]. Minister Skarbu Państwa powołał się na orzecznictwo administracyjne, z którego wynika, iż w postępowaniu administracyjnym obowiązuje zasada, że ciężar dowodu spoczywa na tym, kto z określonego faktu wyprowadza skutki prawne. Zdaniem Ministra oznacza to, że obowiązek poszukiwania dowodów ciąży nie tylko na organie administracji, ale obarcza on także stronę, która w swym dobrze rozumianym interesie powinna wykazywać dbałość o przedstawienie środków dowodowych. Organ wskazał, że w niniejszej sprawie wojewoda uczestniczył w gromadzeniu materiału dowodowego i ustaleniu prawdy obiektywnej, jednakże działania te nie przyczyniły się do ustalenia, kto był właścicielem nieruchomości położonej w [...] i dlatego należało odmówić E. B. prawa do rekompensaty. Minister Skarbu Państwa po dokonaniu analizy materiału dowodowego uznał, że organ pierwszej instancji decyzją z dnia [...] września 2016 r. nr [...], w zgodzie ze stanem faktycznym, odmówił wnioskującej prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia przez M. M. nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej, położonej w [...], powiat [...], województwo [...].

Ze skargą na decyzję Ministra Skarbu Państwa z dnia [...] grudnia 2016 r. nr [...] do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wystąpiła E. B. Zaskarżonej decyzji zarzuciła: a) naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy: 1) art. 75 § 1 Kpa w zw. z art. 78 § 1 Kpa w zw. z art. 10 Kpa polegające na nieuwzględnieniu przez organ drugiej instancji żądania strony dotyczącego przeprowadzenia dowodu z przesłuchania A. S.; 2) art. 7 Kpa w zw. z art. 8 Kpa w zw. z art. 9 Kpa w zw. z art. 6 ust. 5 ustawy poprzez uznanie, że oświadczenie świadka M. S. z dnia [...] lipca 2008 r. nie spełnia wymogów ustawy z dnia 8 lipca 2005 r., albowiem nie zostało sporządzone pod odpowiedzialnością karną; 3) art. 7 Kpa w zw. z art. 8 Kpa w zw. z art. 9 Kpa w zw. z art. 77 Kpa w zw. z art. 80 Kpa w zw. z art. 6 ust. 5 ustawy poprzez uznanie, że oświadczenie świadka M. S. nie spełnia wymogów ustawy albowiem był on osobą bliską w stosunku do M. M.; 4) art. 138 § 1 pkt 1 Kpa w zw. z art. 8 Kpa w zw. z art. 9 Kpa w zw. z art. 75 Kpa w zw. z art. 77 Kpa polegające na utrzymaniu przez organ drugiej instancji zaskarżonej decyzji w mocy pomimo, że wskazane przez organ drugiej instancji uchybienia dowodowe wynikają bezpośrednio z braku wyczerpującego i należytego poinformowania przez organ pierwszej instancji wnioskodawczyni o wątpliwościach mogących się wiązać ze złożonym przez M. S. oświadczeniem, a także braku poinformowania wnioskodawczyni w odpowiednim terminie o konieczności przedstawienia drugiego świadka i w rezultacie o zasadności sformułowania wniosków dowodowych z innych świadków; 5) art. 7 Kpa w zw. z art. 75 Kpa w zw. z art. 6 ust. 4 pkt 3 ustawy z dnia 8 lipca 2005 r. poprzez uznanie, że dokument w postaci uwierzytelnionej kopii pisma otrzymanego z Centralnego Archiwum Państwowego w postaci pisma pana B. inżyniera, mierniczego przysięgłego z dnia [...] marca 1939 r. skierowanego do Sądu Okręgowego w [...] wobec braku jakiegokolwiek dokumentu urzędowego na potwierdzenie zawartych w nim informacji nie może być dowodem na potwierdzenie przysługiwania M. M. prawa własności do nieruchomości; 6) art. 7 Kpa w zw. z art. 77 Kpa w zw. z art. 80 Kpa poprzez dokonanie wybiórczej oceny materiału dowodowego i w rezultacie przyjęcie, że nie zostało w sprawie udowodnione, iż M. M. był właścicielem nieruchomości w [...]. Wobec powyższych zarzutów, skarżąca na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718 ze zm.) - zwanej dalej "Ppsa", art. 135 Ppsa oraz art. 200 Ppsa w zw. z art. 205 § 1 i § 2 Ppsa wniosła o: 1) uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji; 2) zasądzenie na rzecz skarżącej zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego adwokata według norm przepisanych. Argumenty na poparcie zasadności skargi skarżąca przedstawiła w obszernym uzasadnieniu skargi.

W odpowiedzi na skargę Minister Skarbu Państwa wniósł o jej oddalenie. Organ podtrzymał stanowisko zaprezentowane w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

Skarga nie jest uzasadniona.

W niniejszej sprawie spór pomiędzy Ministrem Skarbu Państwa, a E. B. dotyczył tego, czy skarżąca wykazała w sposób zgodny z przepisami art. 6 ust. 1 pkt 1, ust. 4 i ust. 5 ustawy pozostawienie przez jej poprzednika prawnego M. M. nieruchomości poza obecnymi granicami RP, położonej w [...], powiat [...], województwo [...].

Sąd podziela stanowisko Ministra Skarbu Państwa, że przedłożone w sprawie dowody nie pozwalają na wykazanie tytułu prawnego M. M. (tytułu własności) do mienia o pow. ponad, czy też około [...] ha zabudowanego gruntu w miejscowości [...], o którym mowa we wniosku E. B. z dnia [...] grudnia 1992 r, podtrzymanym pismem z dnia [...] sierpnia 2008 r.

Poza sporem jest to, że w toku prowadzonego postępowania skarżąca nie przedłożyła dokumentów urzędowych, w tym sądowych wskazujących tytuł prawny własności M. M. do spornej nieruchomości według stanu na dzień 1 września 1939 r., jak tego wymagał przepis art. 2 w zw. z art. 6 ust. 4 pkt 1-3 ustawy.

Danych na temat mienia posiadanego przez M. M. nie potwierdziły: Ambasada RP w Republice [...] w [...] (pismo z dnia [...] grudnia 2008 r.), Archiwum Akt Nowych (pismo z dnia [...] kwietnia 2013 r.), Ambasada RP [...] w [...] (pismo z dnia [...]października 2013 r.), Archiwum Państwowe w [...] (wydruk z elektronicznego systemu EZD z dnia [...] września 2015 r.), dokumenty dołączone przez pełnomocnika E. B. do pisma z dnia [...] lutego 2016 r.

Jeżeli chodzi o dokumenty przesłane przez Ambasadę RP w [...] przy piśmie z dnia [...] czerwca 2016 r. z lat 1937-1939, to wynika z nich, że kwestia nabycia spadku po A. M., który obejmował zabudowane grunty, położone w folwarku [...] była sporna pomiędzy W. M., a 7 innymi członkami rodziny M., w tym i M. M. W. M. domagał się od pozwanych członków rodziny m. in. 1/3 części spadku. Z pisma mierniczego przysięgłego K. B. z dnia [...] marca 1939 r. wynika, że to rodzina M. (a nie sam M. M.) posiadała w majątku [...][...] ha, które zostały podzielone przez rodzinę M. w toku postępowania scaleniowego, po śmierci A. M., z czego M. i K. M. otrzymali [...] ha. Jednak do majątku m.in. M. M. roszczenia zgłosił W. M. domagając się 1/6 części całego mienia rodziny M., w tym i gruntów z majątku M. M. Mierniczy stwierdził, że bez decyzji Sądu nie sposób dokonać wydzielenia w naturze gruntów zagarniętych W. M. Z dokumentów tych nie wynika zatem jaki majątek, co do powierzchni i rodzaju, był własnością samego M. M. w 1939 r. Poza tym dowody te dotyczą majątku w kolonii [...], a nie majątku w [...]. Dokumenty te ujawniają spór o majątek po A. M. i niemożność wydzielenia przez mierniczego przysięgłego gruntów W. M., co nie pozwala na jednoznaczne określenie jaki majątek pozostawił M. M. i czy do tego majątku ojciec skarżącej miał tytuł własności. Z uwierzytelnionej urzędowo kopii dowodu osobistego M. M. wynika ponadto, że zamieszkiwał on w kolonii [...] w gminie [...], co dodatkowo gmatwa tę sprawę i nie pozwala na ustalenie powierzchni i rodzaju pozostawionego mienia.

Odnosząc się do przedłożonego w sprawie oświadczenia świadka M. S. z dnia [...] lipca 2008 r. trzeba wskazać, że nie spełnia ono wymogów z art. 6 ust. 5 ustawy, tj. nie zostało złożone pod rygorem odpowiedzialności karnej za złożenie fałszywego oświadczenia przed organem prowadzącym postępowanie – Wojewodą [...] (Burmistrz Miasta i Gminy [...] w 2008 r. nie był właściwy do prowadzenia postępowania w sprawie o realizację prawa do rekompensaty). Poza tym oświadczenie to zostało złożone przez osobę bliską M. M., tj. syna jego siostry A. M., później S. (dziecko rodzeństwa, o którym mowa w przepisie art. 4 pkt 13 ugn), co wynika z treści tego oświadczenia, przedłożonego "drzewa genealogicznego rodziny M." do sprawy sądowej o sygn. akt C [...]/37, pisma mierniczego przysięgłego z dnia [...] marca 1939 r., wydruku z bazy danych PESEL z dnia [...] sierpnia 2016 r. M. S. był zatem nie tylko znajomym M. M. (jak oświadczyła E. B.), ale i jego siostrzeńcem. To, czy M. S. był rodzonym synem A. S., czy przysposobionym nie ma dla niniejszej sprawy żadnego znaczenia.

Z kolei oświadczenie W. S. złożone do protokołu w dniu [...] lutego 2013 r. wskazuje jedynie, że M. M. był właścicielem dużego gospodarstwa w [...], zawierającego grunty orne, leśne, pastwiska wraz z zabudowaniami – domem mieszkalnym drewnianym, oborą murowaną, stodołą drewnianą, kurnikiem. Z oświadczenia tego nie wynika jaka była powierzchnia gospodarstwa, a zatem nie można tego dowodu uznać za miarodajny i przydatny dla sprawy.

Jednocześnie oświadczenia świadków R. Ś. (protokół z dnia [...] czerwca 2016 r.), M. D. (protokół z dnia [...] lipca 2016 r.) i W. P. (pismo z dnia [...] czerwca 2016 r.) nic nie wnoszą do sprawy, jeżeli chodzi o wykazanie powierzchni i rodzaju pozostawionego mienia w miejscowości [...].

Brak zatem także oświadczeń dwóch świadków spełniających wszystkie wymogi z art. 6 ust. 5 ustawy, na podstawie których można byłoby wykazać powierzchnię i rodzaj pozostawionej nieruchomości.

Oświadczenia strony uzyskane przez Wojewodę [...] w trybie art. 86 Kpa (protokół z dnia [...] grudnia 2012 r., z dnia [...] stycznia 2016 r.), czy też w składanych licznie pismach nie mogą być podstawowym dowodem na okoliczność pozostawienia w 1939 r. przez M. M., jako właściciela, zabudowanej nieruchomości poza obecnymi granicami RP, tj. w miejscowości [...]. Tego rodzaju dowód może mieć jedynie znaczenie uzupełniające w zakresie uszczegółowienia opisu pozostawionego mienia. T samo dotyczy oświadczeń świadka niespełniającego wymogów z art. 6 ust. 5 ustawy.

Trafnie przyjął zatem Minister Skarbu Państwa, że na podstawie zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego nie sposób uznać, że M. M. (ojciec skarżącej) w dacie 1 września 1939 r., jako właściciel, pozostawił mienie nieruchome poza obecnymi granicami RP w miejscowości [...]. Wobec tego, że w niniejszej sprawie nie została udowodniona przesłanka z art. 2 pkt 1 ustawy Wojewoda [...] zobligowany był do wydania decyzji odmownej na podstawie art. 7 ust. 2 ustawy, a na skutek odwołania E. B., Minister Skarbu Państwa zobligowany był do wydania decyzji utrzymującej w mocy decyzję pierwszoinstancyjną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Kpa.

Odnosząc się do zarzutów z pkt 1-5 skargi Sąd zwraca uwagę, że dla niniejszej sprawy nie byłoby przydatne i istotne przeprowadzenie przesłuchania A. S. na okoliczność pouczenia M. S. o odpowiedzialności karnej za złożenia fałszywego oświadczenia. W sprawie o potwierdzenie prawa do rekompensaty oświadczenie strony utrwalone na piśmie musi zawierać ten wymóg i strona musi osobiście podpisać, że składa tego rodzaju oświadczenie i jest świadoma odpowiedzialności karnej. Kwestia świadomości osoby składającej oświadczenie nie może być dowodzona poprzez przeprowadzenie dowodu z zeznań osoby trzeciej. Poza tym M. S. jako siostrzeniec M. M. (osoba bliska) nie mógł tego oświadczenia skutecznie złożyć. Dodatkowo oświadczenie to nie zostało złożone przed organem prowadzącym postępowanie o potwierdzenie prawa do rekompensaty.

Co się natomiast tyczy podnoszonej w skardze kwestii niepowiadomienia skarżącej przez organ w odpowiednim czasie o wymogach jakie winny zawierać oświadczenia świadków wskazane w art. 6 ust. 5 ustawy, Sąd zwraca uwagę, że E. B. złożyła wniosek o rekompensatę za tzw. mienie zabużańskie już w 1992 r. W dniu [...] października 1993 r. otrzymała od ówczesnego organu pismo z dnia 6 lutego 1993 r. informujące, że powinna przedłożyć organowi dokumenty świadczące o pozostawieniu mienia oraz wskazujące, że jeżeli takich dokumentów nie posiada, to ma prawo do wytoczenia przed sądem powództwa z art. 189 Kpc o ustalenie faktu pozostawienia mienia na terenach nie wchodzących w skład obecnego obszaru Państwa. Z tej możliwości skarżąca nie skorzystała. Z akt sprawy wynika, że skarżąca niewątpliwie dowiedziała się o konieczności złożenia oświadczeń świadków, w sytuacji braku dokumentów dotyczących tytułu prawnego do pozostawionego mienia, skoro do pisma z dnia [...] sierpnia 2008 r. dołączyła oświadczenie M. S.

Sąd zwraca uwagę, że to na osobie wnioskującej o potwierdzenie prawa do rekompensaty spoczywa w sprawie o potwierdzenie prawa do rekompensaty ciężar dowodzenia korzystnych dla siebie faktów i zdarzeń prawnych. Wynika to ze szczególnych, w stosunku do przepisów Kpa, przepisów proceduralnych zawartych w art. 6 i 7 ustawy. To stronie, a nie organowi, zależy na pozytywnym załatwieniu sprawy, a zatem strona winna dowiadywać się jakie wymogi należy spełnić, aby jej wniosek został załatwiony zgodnie z jej żądaniem, a także zadbać, aby uzyskane oświadczenia spełniały wymogi wynikające z przepisów prawa. W obecnych czasach jest możliwość kontaktu z organem prowadzącym postępowanie, w szczególności kontakt osobisty, telefoniczny, listowny. Wojewoda [...] w wezwaniu z dnia [...] lipca 2012 r. odebranym przez skarżącą w dniu [...] sierpnia 2012 r. pouczył ją o wymogach dotyczących świadków. Tymczasem E. B. mogła ustalić osoby mogące złożyć oświadczenia jako świadkowie, jednak podawała osoby świadków np. W. S. dopiero w 2013 r., czy też K. D., N. C., W. H. dopiero w 2015 r. (kiedy – jak podaje - osoby te już nie żyły).

Nie można pominąć tego, że w okresie kilkunastu lat, licząc od daty złożenia wniosku do 2008 r. skarżąca miała dość czasu, aby z własnej inicjatywy dowiedzieć się jakie wymogi należy spełnić, jeżeli chodzi o środki dowodowe, istotne dla niniejszej sprawy. E. B. mogła wnosić zażalenie na niezałatwienie sprawy w terminie, a następnie skargę na bezczynność organu, domagając się wydania rozstrzygnięcia już w latach 90-tych XX w., zwłaszcza, że rozpoznanie i ocena zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego ma miejsce na etapie wydawania decyzji kończącej sprawę, a stanowisko w tym zakresie organ ujawnia w uzasadnieniu wydanego rozstrzygnięcia. Na obecnym etapie sprawy zarzut bezczynności organu skutkujący brakiem możliwości uzyskania oświadczeń świadków nie mógł być skuteczny. Nawet gdyby Sąd uznał ten zarzut za zasadny, to i tak wyeliminowanie wydanych w niniejszej sprawie decyzji nie mogłoby doprowadzić do sanowania przez organ tego typu braków w toku ponownie prowadzonego postępowania, ponieważ braki w oświadczeniach świadków (na skutek śmierci znanych stronie osobowych źródeł dowodowych) są obecnie nieusuwalne.

Biorąc powyższe pod uwagę Sąd, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 20161r. poz. 718 ze zm.) orzekł, jak w sentencji.