Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt III SA/Wa 729/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2014-11-28 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6116 Podatek od czynności cywilnoprawnych, opłata skarbowa oraz inne podatki i opłaty
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Marek Krawczak (sprawozdawca), Sędziowie sędzia WSA Barbara Kołodziejczak-Osetek, sędzia WSA Waldemar Śledzik, Protokolant specjalista Urszula Nowak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 listopada 2014 r. sprawy ze skargi B. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] grudnia 2013 r. nr [...] w przedmiocie określenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku od środków transportowych na 2009 r. 1) uchyla zaskarżoną decyzję, 2) stwierdza, że uchylona decyzja nie może być wykonana w całości.


UZASADNIENIE

Prezydent W. decyzją z [...] listopada 2013 r. określił B. S. (zwanemu dalej "Skarżącym" lub "Stroną") wysokość zobowiązania podatkowego za rok 2009 w podatku od środków transportowych na kwotę 625 zł. Decyzję doręczono 5 grudnia 2012 r.

W odwołaniu od powyższej decyzji Skarżący wniósł o jej uchylenie. Wskazał, iż nie jest w posiadaniu samochodu o nr rej. [...], [...], z którym związany był wymiar podatku. Sprzedał go w roku 1996 r. Wskazał, iż powodu choroby nie mógł złożyć deklaracji podatkowej, zaś w latach 1997 - 2006 r. przebywał na rencie inwalidzkiej. Podniósł też, iż od sprzedaży samochodu upłynęło 16 lat, wobec czego nie posiada dokumentacji dotyczącej samochodu.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. (zwane dalej także "SKO") decyzją z [...] grudnia 2013 r. utrzymało w mocy decyzję Organu pierwszej instancji.

W uzasadnieniu SKO powołało się na art. 8, art. 9 ust. 1 i ust. 2, ust. 5, ust. 6, ust. 7 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 roku o podatkach i opłatach lokalnych (Dz. U. z 2010 r. Nr 95, poz. 613 z póżn. zm., zwaną dalej też "ustawą" lub "upol") i wskazało, że z akt podatkowych wynika, iż zgodnie z ewidencją pojazdów prowadzoną przez Prezydenta W. samochód ciężarowy marki [...] o nr rejestracyjnym [...] jest zarejestrowany na Skarżącego od 29 sierpnia 1984 r. Organ, mając na uwadze zarówno orzecznictwo sądów, jak i piśmiennictwo, stwierdził, że obowiązek podatkowy w podatku od środków i transportowych związany jest bezpośrednio z faktem posiadania środka transportowego zarejestrowanego na terytorium Rzeczpospolitej. Dlatego, zdaniem Organu podatkowego, fakt zarejestrowania pojazdu na Skarżącego jest w świetle przepisów ustawy o podatkach i opłatach lokalnych potwierdzeniem, że Skarżący jest podatnikiem podatku od środków transportowych. Natomiast okoliczności, które powołuje w swoim odwołaniu Skarżący, można podnosić ewentualnie w ramach postępowania zmierzającego do wyrejestrowania owego środka transportu. Na poparcie swojego stanowiska SKO powołało się na orzecznictwo sądowe.

W skardze na powyższą decyzję, nie zgadzając się z powyższym rozstrzygnięciem, Skarżący podkreślił ponownie, że od 1996 r. nie jest właścicielem pojazdu i w zaistniałej sytuacji, ponieważ "nie widzi furtki wyjścia" wniósł, aby "Sąd pochylił się nad jego problemem".

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Ocenie sądu podlega zgodność aktów, w tym decyzji administracyjnych, zarówno z przepisami prawa materialnego, jak i procesowego. Zgodnie natomiast z art. 134 ustawy -Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270, zwanej dalej "P.p.s.a."), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Badana według powyższych kryteriów skarga, zasługiwała na uwzględnienie.

Z analizy uzasadnień zakwestionowanych decyzji wynika, iż Organy obydwu instancji przyjęły w niniejszej sprawie założenie, że obowiązek podatkowy w podatku od środków transportowych - gdy chodzi o pojazd zarejestrowany w Polsce – wygasa jedynie z chwilą wyrejestrowania tego pojazdu. Stanowisko takie uznać należy jednak za błędne, gdyż już literalna wykładnia art. 9 ust. 1 "upol" stanowi, że obowiązek podatkowy spoczywa na właścicielu. Utrata statusu właściciela automatycznie skutkuje utratą statusu podatnika, z tym jedynie ograniczeniem, że poprzedni właściciel ma status podatnika jeszcze do końca miesiąca, w którym zbył pojazd (art. 9 ust. 3 upol).

Przeciwko przyjętemu przez Organy poglądowi świadczy również nauka prawa. Jak podkreśla się w komentarzu do ustawy o Podatkach i opłatach lokalnych "(...) Ustawodawca wygaśnięcie obowiązku podatkowego w odniesieniu do zarejestrowanego środka transportowego powiązał z chwilą zbycia pojazdu, a nie powiadomienia o powyższym starosty czy też organu podatkowego. Niewywiązanie się przez nowego właściciela pojazdu z obowiązku zawiadomienia starosty o jego nabyciu oraz o zmianie stanu faktycznego wymagającego zmiany danych w dowodzie rejestracyjnym (art. 78 ust. 1 i 2 prawo o ruchu drogowym) nie ma żadnego znaczenia w sferze prawa podatkowego. W odniesieniu do zarejestrowanego pojazdu obowiązek podatkowy wygasa wskutek jego zbycia, którego nie należy wiązać z jego wyrejestrowaniem z właściwej ewidencji pojazdów prowadzonej przez starostę." (por.: G. Dudar, uwagi do art. 9 (w:) G. Dudar, L. Etel, S. Presnarowicz, Podatki i opłaty lokalne. Podatek rolny. Podatek leśny. Komentarz, ABC 2008).

Analogiczne stanowisko prezentuje także istniejące orzecznictwo sądowe (por. dal przykładu: wyrok NSA, sygn. akt II FSK 1672/11 czy też WSA w Krakowie, sygn. akt I SA/Kr 342/13 – dostępne na stronie htp: orzeczenia.nsa.gov.pl).

Co więcej – również staranna analiza wyroków przywołanych przez SKO w zaskarżonej decyzji, tj. wyroków o sygn. III SA/Po 395/11 oraz II FSK 1161/10, prowadzi także do wniosku, iż nawet w razie zbycia pojazdu, poprzedni właściciel pozostaje podatnikiem aż do dnia wyrejestrowania pojazdu. Zauważyć należy, że dwa wymienione wyżej wyroki wydano na tle stanu faktycznego, w którym pojazd nadal był własnością podatnika, a w takiej sytuacji tylko wyrejestrowanie pojazdu – jako jedna z przyczyn utraty statusu podatnika, niezależna od utraty własności – znosi obowiązek podatkowy.

W niniejszej sprawie we wniesionym odwołaniu Skarżący jednoznacznie podał, że swój samochód zbył już w 1996 r., choć nie dysponuje na tę okoliczność pisemnymi dowodami. W tej sytuacji, w świetle art. 180 § 1 Ordynacji podatkowej, uznać należy, że Organy nie wyjaśniły tej istotnej dla sprawy kwestii i dlatego przy ponownym postępowaniu konieczne będzie ustalenie tej podstawowej dla sprawy okoliczności faktycznej, tj. czy Skarżący nadal jest właścicielem spornego pojazdu. Sąd wskazuje przy tym, że poza dowodami pisemnymi, w tym np. pisemnej umowy sprzedaży, Ordynacja przewiduje też dowody osobowe (z przesłuchania świadków i stron).

Inaczej mówiąc, dopiero ustalenie, że do zbycia pojazdu nie doszło oraz, że Skarżący nadal jest podmiotem prawa własności przedmiotu opodatkowania, możliwe będzie przypisanie mu statusu podatnika i wynikającego stąd obowiązku podatkowego. Jednakże na obecnym etapie, wobec nieprzeprowadzenia przez Organy wystarczającego postępowania dowodowego w tej kwestii, wydane decyzje uznać należy za przedwczesne.

Mając powyższe na uwadze, z uwagi na wskazane naruszenie norm procesowych, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, Sąd uchylił zaskarżoną decyzję na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. "c" P.p.s.a.

O zwrocie kosztów postępowania orzeczono na podstawie art. 205 P.p.s.a., zaś wstrzymaniu wykonania decyzji na podstawie art. 152 powyższej ustawy procesowej.