Wyrok WSA w Szczecinie, sygn. akt II SA/Sz 105/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Data orzeczenia: 2013-07-18 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 1 par 1 i par 2
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1269
law: Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych.
article: art. 3 par 1, art. 134 par 1, art. 133 par 1
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: art. 51 ust. 1 pkt 3, art. 51 ust. 7
journal: Dz.U. 2010 nr 243 poz 1623
law: Ustawa  z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Grzegorz Jankowski, Sędziowie Sędzia WSA Katarzyna Grzegorczyk-Meder (spr.), Sędzia WSA Barbara Gebel, Protokolant Anita Jałoszyńska, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 18 lipca 2013 r. sprawy ze skargi M. T. i J. T. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie nałożenia obowiązku sporządzenia projektu budowlanego zamiennego oddala skargę.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] r. nr [...] wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. nr 98, poz. 1071 ze zm.), oraz art. 51 ust. 1 pkt 3 i art. 83 ust. 2 ustawy Prawo budowlane z dnia 7 lipca 1994r. (Dz. U. z 2010r. Nr 243, poz. 1623 ze zm.), po rozpatrzeniu odwołania wniesionego przez M. i J. T. , od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w (PINB) z dnia [...] r. nr [...] - nakładającej na M. i J. T. obowiązek sporządzenia i przedstawienia 3 egz. projektu budowlanego zamiennego budynku mieszkalnego jednorodzinnego w zabudowie szeregowej przy ul. [...] w sporządzonego zgodnie z art. 34 cytowanej wyżej ustawy (wraz z opiniami, uzgodnieniami i pozwoleniami wymaganymi przepisami szczególnymi, sporządzonego przez osobę z odpowiednimi uprawnieniami budowlanymi, która posiada zaświadczenie o wpisie na listą członków właściwego samorządu zawodowego, aktualne na dzień opracowania projektu), celem doprowadzenia robót budowlanych przy realizacji przedmiotowej inwestycji do stanu zgodnego z prawem, w terminie do dnia [...] r. - Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego ( ZWINB) utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

Organ odwoławczy w uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia wskazał, że budynek mieszkalny jednorodzinny w zabudowie szeregowej przy ul. [...] w został zrealizowany na podstawie projektu budowlanego zatwierdzonego decyzją wydaną na rzecz D. i W. Z. przez Starostę w dniu [...] r., nr UA.KE.[...] . Decyzja dotyczyła budowy pięciu segmentów mieszkalnych z garażami i przyłączami, posadowionych w zabudowie szeregowej na działkach nr [...] i [...] zlokalizowanych przy ul. [..] w[...] . Wprowadzane zmiany związane z realizacją prowadzonego przedsięwzięcia zmuszały inwestorów do trzykrotnego występowania z wnioskiem o zmianę decyzji o pozwoleniu na budowę i decyzję tą zmieniono decyzjami: z dnia [...] r., nr [...] i z dnia [...] r., znak: UA.[...] wydanymi przez Starostę .

Ostatnia zmiana zatwierdzona decyzją z dnia [...] r., nr [...] polegała na przeprojektowaniu ganków od strony południowej obiektu (pomniejszenie wystających elementów obiektu -wykuszów), przez co uzyskano wymaganą przepisami odległość posadowienia obiektu od granicy z działką nr [...] (nie mniej niż 4 m).

Decyzją Starosty wydaną dnia [...] r., nr [...] pozwolenie na budowę budynków mieszkalnych jednorodzinnych w zabudowie szeregowej przy ul. [...] (obecnie [...] ) w (decyzja nr [...] z dnia [..] r.), zmienione decyzjami z dnia [...] r., z dnia [...] r, oraz z dnia [...] r. w części dotyczącej jednego segmentu, zostało przeniesione na rzecz M. ty i J. T. . Dnia [...] r. M. i J. T. złożyli do właściwego organu zawiadomienie o zakończeniu budowy realizowanej na podstawie ww. pozwolenia, dołączając do niego określone dokumenty. Organ ten w ustawowym terminie nie wniósł sprzeciwu w drodze decyzji do złożonego zawiadomienia.

W związku z powstałą zabudową na działce nr [...] , władający działką sąsiednią oznaczoną nr [...] - J. H., w korespondencji kierowanej do PINB w podniósł problem nie respektowania postanowień określonych decyzją Starosty z dnia [...] r., dotyczących zachowania wymaganej odległości od granicy działki. Zobligowany przepisami prawa budowlanego organ I instancji w dniu [...] r. przeprowadził wizję lokalną na przedmiotowej posesji, w wyniku której stwierdził, że ganek od strony południowej w segmencie mieszkalnym posadowionym w zabudowie szeregowej przy ul. [...] w [...] , posiada otwory okienne i otwór drzwiowy.

PINB po otrzymaniu z Powiatowego Ośrodka Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej w szkicu posadowienia budynku przy ul. [...] w , sporządzonego w dniu [...] r. przez geodetę A. P. , w oparciu o obliczenia dokonane ze współrzędnych granic i naroży budynków, stwierdził, że odległość ściany z otworem drzwiowym w ganku (wykuszu) od strony południowej wybudowanego segmentu przy ul. [...] posadowionego na działce nr [...] w stosunku do granicy z działką sąsiednią nr [...] , wynosi odpowiednio [...] m.

Następnie w oparciu o zebrany materiał dowodowy PINB ostateczną decyzją Nr [...] z dnia [...] r., wydaną na podstawie art. 66 ust. 1 pkt 3 ustawy Prawo budowlane nakazał M. i J. T. doprowadzenie budynku mieszkalnego jednorodzinnego w zabudowie szeregowej, usytuowanego na działce nr ew. [...] w obrębie [...] miasta [...] , przy ul. [...] do stanu zgodnego z prawem.

Zobowiązani, wnioskiem z dnia [...] r., wystąpili do ZWINB o stwierdzenie nieważności ww. decyzji organu I instancji, lecz organ wyższego stopnia, po rozpatrzeniu sprawy w postępowaniu nadzwyczajnym, decyzją z dnia [...] r., nr [...] odmówił stwierdzenia jej nieważności.

Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego (GINB) rozpatrując odwołanie małż. T. , decyzją z dnia [...] r., utrzymał w mocy decyzję ZWINB z dnia [...] r.

Kwestionując decyzję z dnia [...] r., M. i J. T. złożyli na nią skargę do sądu administracyjnego.

Wyrokiem z dnia [...] r. sygn. akt VII SA/Wa 2373/10 Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję GINB z dnia [...] r. oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji wskazując, że bez "uzupełnienia o pierwotny projekt budowlany oraz dokumentację zamienną nie można było zatem jednoznacznie stwierdzić, tak jak to uczyniły organy w postępowaniu nadzwyczajnym, że "nieodpowiedni stan techniczny" w postaci lokalizacji ściany z otworem drzwiowym w odległości [...] (protokół z dnia [...] r.) nie był przewidziany w decyzji o pozwoleniu na budowę. Brak wyjaśnienia, czy przy realizacji inwestycji doszło do istotnego odstąpienia od zatwierdzonego projektu budowlanego - z przedstawionych na wstępie przyczyn - stanowił przeszkodę w wydaniu decyzji nakładającej na skarżących wymienione obowiązki, nawet przy założeniu, że art. 66 Prawa budowlanego mógł stanowić podstawę prawną decyzji wydanej w postępowaniu zwyczajnym. W przypadku ustalenia, że skarżący istotnie odstąpili od warunków decyzji o pozwoleniu na budowę organy winny również przedstawić, czy zastosowanie art. 66 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego zamiast art. 51 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego stanowi wadę kwalifikowaną w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. "

Po wyroku WSA w Warszawie, ZWINB decyzją z dnia [...] r. stwierdził nieważność decyzji PINB w z dnia [...] r. wskazując, że sprawa winna zostać- tak jak to wskazał sąd- rozpatrzona na podstawie art.51 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego.

Konsekwencją wydania ww. decyzji było zainicjowanie przez PINB postępowania legalizacyjnego na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego i wydanie decyzji z dnia 14 września 2012 r. nakładającej na M. i J. T. obowiązek sporządzenia i przedłożenia projektu zamiennego.

Od opisanej wyżej decyzji organu I instancji odwołanie złożyli M. i J. T. zarzucając organowi, że nie przeprowadził prawidłowo postępowania przewidzianego w art. 51 ust. 1 pkt 3, w tym dowodu na okoliczność zgodności realizacji przedmiotowego budynku z projektem budowlanym zatwierdzonym decyzją z dnia [...] r., zmienioną decyzjami z dnia [...] r, z dnia [...] r. oraz z dnia [...] r. Zdaniem odwołujących się z uzasadnienia zaskarżonej decyzji jednoznacznie wynika, że w aktach sprawy brak jest projektu budowlanego na podstawie którego wydano ww. decyzje o pozwoleniu na budowę, bowiem w ich ocenie tylko na podstawie projektu budowlanego można w sposób nie budzący wątpliwości ustalić zakres wprowadzonych zmian w projekcie a następnie porównać ustalenia projektu i zmian w projekcie ze stanem faktycznym obiektu. Ustalenie powyższych okoliczności nie jest możliwe na podstawie dokumentów, zaświadczeń, ekspertyz znajdujących się w aktach sprawy, gdyż nie są i nigdy nie były elementem projektu budowlanego, na podstawie którego wydano ww. decyzję pozwolenia na budowę. Dodatkowo odwołujący się wskazując na przepis art. 51 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego zarzucili organowi I instancji, że w zaskarżonej decyzji nie określił, jakie istotne odstąpienie od projektu budowlanego ustalonego przez organ nadzoru ma obejmować projekt zamienny. Powyższe działanie stanowi, zdaniem odwołujących, o naruszeniu przez organ I instancji art. 7 i 77 K.p.a., co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy i wnoszą o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i umorzenie postępowania w I instancji, bądź uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia temu organowi.

Organ odwoławczy uzasadniając decyzję z dnia [...] r. stwierdził, że w decyzji Starosty z dnia [...] r. dokonano zmiany pozwolenia na budowę w zakresie częściowej zmiany dokumentacji budowlanej zgodnie z przedłożoną dokumentacją zamienną zwaną aneksem. W dokumentacji przeprojektowano ganki od strony południowej obiektu z uwagi na odległość od granicy działki sąsiedniej. Starosta stwierdził bowiem, że w trakcie budowy nastąpiła zmiana usytuowania budynku poprzez zbliżenie do granicy działki sąsiedniej na odległość mniejszą niż wymagane 4m (warunki techniczne dla budynków i ich usytuowania). Inwestor przedłożył zamienną dokumentację budowlaną, w której pomniejszono wystające elementy budynku - ganki od strony południowej przez co uzyskano wymaganą przepisami odległość obiektu od granicy działki nr [...] .

ZWINB rozpatrując sprawę stwierdził, że z ww.dokumentacji opisowej złożonego projektu zamiennego (aneksu) wynika, że w segmentach 2-5 zmniejszono ganek z wyjściem do części ogrodowej, obecnie ganek wystaje 0,60m poza lico budynku (zapis ten dotyczy także segmentu wnoszącej). W pierwszym segmencie ganek pozostał bez zmian i wystaje poza lico budynku 1, 1 metra. Wskazał również, że M. i J. T. składając dnia [...] r. do właściwego organu zawiadomienie o zakończeniu budowy dołączyli do niego nie inwentaryzację powykonawczą całej inwestycji lecz inwentaryzację powykonawczą przyłączy: wody i kanalizacji, do segmentów jednorodzinnych wybudowanych na dz. nr [...] w Stargardzie Szczecińskim, sporządzoną w dniu [...] r. przez uprawnionego geodetę.

Organ zwrócił uwagę, że powyższa inwentaryzacja sporządzona była przed wprowadzeniem zmian zatwierdzonych decyzją Starosty z dnia [...] r.

W dalszej części uzasadnienia organ odwoławczy podał, że szkic posadowienia budynku przy ul. [...] [...] w [...] , sporządzony przez geodetę A. P. w dniu [...] r. potwierdził, iż odległość ściany z otworem drzwiowym w ganku (wykuszu) od strony południowej wybudowanego segmentu przy ul. A. K., posadowionego na działce nr [...] w stosunku do granicy działki sąsiedniej [...] , wynosi odpowiednio 3,78 m i 3,80 m, powyższe zaś oznacza, że ww. segment został wybudowany z istotnymi odstępstwami od zatwierdzonego decyzją z dnia [...] r., projektu budowlanego (projekt określał zachowanie odległości 4 m).

W dalszej części uzasadnienia organ II instancji przytoczył treść art. 51 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego i stwierdził, że konkretyzację istotnych odstępstw od zatwierdzonego projektu budowlanego lub innych warunków pozwolenia na budowę reguluje art. 36a ust. 5 ww. ustawy, w którym to został przedstawiony zamknięty katalog zmian możliwych do wykonania jedynie po uzyskaniu decyzji o zmianie pozwolenia na budowę.

Zmiana zakresu objętego projektem zagospodarowania działki lub terenu, zmiana charakterystycznych parametrów obiektu budowlanego: kubatury, powierzchni zabudowy, wysokości, długości, szerokości i liczby kondygnacji, są jednymi z punktów ww. katalogu, które obligują inwestora, w przypadku chęci wykonania robót budowlanych w sposób odmienny niż w pozwoleniu na budowę, do wystąpienia z wnioskiem do właściwego organu architektoniczno-budowlanego o zmianę decyzji o pozwoleniu na budowę ( art. 36a ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane ).

W oparciu o akta sprawy organ odwoławczy ustalił również, że inwestor nie posiadał pozwolenia właściwego w sprawie organu administracji architektoniczno-budowlanej na wybudowanie ganku z otworem drzwiowym, w segmencie nr 16 w budynku przy ul. [...] , w odległości mniejszej niż 4 m od granicy z działką nr [...] , w związku z tym organ powiatowy zobligowany przepisami prawa przyjął tryb postępowania zmierzający do doprowadzenia wykonanych robót do stanu zgodnego z prawem, bo wykonanie drzwi lub okien w ścianie budynku usytuowanego w odległości odpowiednio [...] od granicy z sąsiednią działką budowlaną nr [...] jest niezgodne z § 12 ust. 4 pkt 1 rozporządzenia Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 14 grudnia 1994 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (obowiązującego w dacie wydania decyzji o pozwoleniu na budowę). Wymagana bowiem przepisami rozporządzenia odległość wynosi 4m.

Odnosząc się do zarzutów przedstawionych w odwołaniu organ odwoławczy stwierdził, że nie znajdują one potwierdzenia w materiale dowodowym, poza tym w uzasadnieniu decyzji organu I instancji (strona 6 - od wiersza 37) zostały wskazane istotne odstąpienia od zatwierdzonego projektu budowlanego. Wykonanie projektu budowlanego zamiennego jest niezbędnym elementem trybu określonego w art. 51 ust. 1 pkt 3 prawa budowlanego, którego celem jest doprowadzenie obiektu budowlanego do stanu zgodnego z prawem dlatego projekt budowlany zamienny powinien uwzględniać zmiany wynikające z dotychczas wykonanych robót budowlanych, odnosić się do zgodności dokonanego odstąpienia z obowiązującymi przepisami, i zawierać jednoznaczne rozwiązania pozwalające doprowadzić wykonane już roboty do stanu zgodnego z prawem.

Kwestionując decyzję ZWINB z dnia [...] r. M. T. oraz J. T. złożyli na nią skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wnosząc o jej uchylenie w całości oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji.

Skarżący zarzucili zaskarżonej decyzji naruszenie art. 7, art. 8 oraz art. 77 Kodeksu postępowania administracyjnego poprzez niewyczerpujące zebranie materiału dowodowego oraz błędną jego ocenę, co w konsekwencji doprowadziło do uznania, że decyzja organu I instancji nie została wydana z naruszeniem art. 51 ust. 1 pkt 3 ustawy Prawo budowlane.

Dodatkowo skarżący zarzucili organowi naruszenie powołanego art. 51 ust. 1 pkt 3 poprzez błędne przyjęcie, że ustalenie przez organ istotnych odstępstw od projektu budowlanego daje podstawę do nakazania inwestorowi sporządzenia zamiennego projektu budowlanego zgodnie z art. 34 ustawy prawo budowlane wraz z uzgodnieniami i pozwoleniami wymaganymi przepisami szczególnymi, także w zakresie, w którym inwestor nie dokonał istotnych odstępstw od projektu budowlanego.

W uzasadnieniu skarżący podnieśli, że w ich ocenie, organ nie przeprowadził właściwie postępowania stosownie do art. 51 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego, bowiem nie przeprowadził prawidłowo dowodu na okoliczność zgodności realizacji przedmiotowego budynku z projektem budowlanym zatwierdzonym decyzją z dnia [...] r. zmienioną decyzjami z dnia [...] r. oraz z dnia [...] r.

Zdaniem skarżących, z uzasadnień zaskarżonych decyzji w sposób jednoznaczny wynika, że w aktach sprawy brak jest projektu budowlanego na podstawie którego wydano ww. decyzje pozwolenia na budowę i wybudowano przedmiotowy obiekt.

M. i J. T. stwierdzili, że tylko na podstawie projektu budowlanego zatwierdzonego decyzją Starosty z dnia [...] r., zmienioną decyzjami z dnia [...] r. oraz [...] r. można w sposób niebudzący wątpliwości ustalić zakres wprowadzonych zmian w projekcie, a następnie porównać ustalenia projektu i zmian w projekcie ze stanem faktycznym przedmiotowego budynku. Dopiero zaś w następstwie tych czynności możliwe jest ustalenie, czy doszło do istotnych odstępstw od projektu, czy też takie odstępstwa nie mają miejsca. Zdaniem skarżących, ustalenie powyższych okoliczności jedynie na podstawie projektu zabudowy i zagospodarowania terenu – architektura i konstrukcja budynków mieszkalnych w zabudowie szeregowej na działkach o nr [...] i [...] przy obecnej ul. [...] , załączonej do decyzji Starosty z dnia [...] r. nie jest wystarczające.

Uznanie, że organ, prowadząc postępowanie na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego, nie naruszył prawa stanowi sprzeczność z zasadą pogłębiania zaufania obywateli do organów Państwa wynikającą z art. 8 K.p.a.

Jednocześnie skarżący zwrócili uwagę, że organ nakładając w decyzji I instancji obowiązek sporządzenia projektu budowlanego zamiennego nie wskazał jakie konkretne istotne odstąpienie od projektu budowlanego ustalone przez organ nadzoru ma obejmować projekt zamienny.

Decyzja wydana na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 3 ustawy może obejmować przedłożenie projektu zamiennego wyłącznie w zakresie, w jakim inwestor odstąpił od projektu pierwotnego, a nie nakazywać sporządzenie "od nowa" całego projektu. Skoro zaś ustalone przez organ odstępstwa od projektu pierwotnego dotyczyły jedynie projektu zabudowy i zagospodarowania terenu, zatem zdaniem skarżących, nie jest konieczne sporządzenie projektu zawierającego wszystkie elementy przewidziane w art. 34 ustawy.

Ponadto skarżący, powołując się na pogląd wyrażony w doktrynie wskazali, że organ przy wydaniu decyzji nie wziął pod uwagę, że dopuszczalne jest w niektórych przypadkach naniesienie odpowiednich zmian na "starym projekcie".

W odpowiedzi na skargę Zachodniopomorski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie oraz podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Na rozprawie, która miała miejsce w dniu 18 lipca 2013 r. pełnomocnik skarżących oświadczył, że sprawa powinna być rozstrzygana ponownie w oparciu o projekt budowlany, który był podstawą wydania decyzji o pozwolenie na budowę wraz z wszystkimi uzgodnieniami i pozwoleniami wymaganymi przepisami szczególnymi. Skarżący J. T. oświadczył natomiast do protokołu, że gotów jest wykonać projekt zamienny, ale kwestionuje zakres obowiązków określonych w zaskarżonej decyzji i wychodzących poza projekt budowlany zamienny.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 126 ze zm.) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej zwanej "P.p.s.a."), uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem. W tym zakresie mieści się ocena, czy zaskarżona decyzja odpowiada prawu oraz, czy postępowanie prowadzące do jej wydania nie jest obciążone wadami uzasadniającymi wyeliminowanie decyzji z obrotu prawnego. Wskazać również należy, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 P.p.s.a.).

Podkreślenia wymaga, zgodnie z art. 133 § 1 P.p.s.a., że podstawą wyrokowania są akta sprawy, przy czym wskazany zakres właściwości sądu administracyjnego, nie daje możliwości zastępowania organów administracji publicznej w procesie administrowania. Sąd dokonując kontroli zgodności z prawem zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającego jej wydanie postępowania może oddalić skargę, bądź w razie jej uwzględnienia - uchylić zaskarżoną decyzję.

W rozpoznawanej sprawie skarga nie okazała się zasadna.

Przedmiotem oceny Sądu jest, wydana w warunkach postępowania legalizacyjnego, na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz.U. z 2010 r. Nr 243, poz. 1623 ze zm.), decyzja nakładająca na skarżących M. i J. T. obowiązek sporządzenia i przedstawienia 3 egz. projektu budowlanego zamiennego budynku mieszkalnego jednorodzinnego w zabudowie szeregowej przy ul. [...] w [...] , sporządzonego zgodnie z art. 34 Prawa budowlanego, wraz z opiniami uzgodnieniami i pozwoleniami wymaganymi przepisami szczególnymi, sporządzonego przez osobę z odpowiednimi uprawnieniami budowlanymi, która posiada zaświadczenie o wpisie na listę członków samorządu zawodowego, aktualne na dzień opracowania projektu, celem doprowadzenie robót do stanu zgodnego z prawem, w terminie do [...] r.

Zgodnie z art. 51 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego, w przypadku istotnego odstąpienia od zatwierdzonego projektu budowlanego lub innych warunków pozwolenia na budowę, organ w drodze decyzji, nakłada, określając termin wykonania,

- obowiązek sporządzenia i przedstawienia projektu budowlanego zamiennego, uwzględniającego zmiany wynikające z dotychczas wykonanych robót budowlanych oraz - w razie potrzeby

- wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem.

Z przepisu tego wynika, że przed wydaniem decyzji na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego, organ musi podjąć następujące czynności:

1) szczegółowo ustalić czy i jakich odstępstw od zatwierdzonego projektu budowlanego lub warunków pozwolenia na budowę inwestor się dopuścił,

2) ocenić czy i które z tych odstępstw mają charakter istotny w rozumieniu przepisów Prawa budowlanego,

3) dokonać oceny, czy istotne odstępstwa od projektu budowlanego mogą podlegać legalizacji wyłącznie w drodze sporządzenia projektu budowlanego zastępczego i jego późniejszego zatwierdzenia przez organ, czy też czy w celu doprowadzenia wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem i zaakceptowania inwestycji zrealizowanej istnieje konieczność wykonania przez inwestora określonych czynności lub robót budowlanych.

Należy zwrócić uwagę na to, że projekt zamienny nie pełni funkcji inwentaryzacji wykonanych robót budowlanych. Jest on sporządzany w konkretnym celu przewidzianym w art. 51 ust. 4 Prawa budowlanego. Przepis ten stanowi, że po upływie terminu lub na wniosek inwestora, właściwy organ sprawdza wykonanie obowiązku, o którym mowa w ust. 1 pkt 3, i wydaje decyzję w sprawie zatwierdzenia projektu budowlanego i pozwolenia na wznowienie robót budowlanych albo - jeżeli budowa została zakończona - decyzję o zatwierdzeniu projektu budowlanego zamiennego. Decyzja ta kończy postępowanie legalizacyjne i oznacza zaakceptowanie inwestycji. Wydana decyzja zatwierdzająca projekt budowlany odpowiada decyzji o zmianie pozwolenia na budowę, która zgodnie z art. 36a ust. 1 powinna być wydana przed realizacją robót. Oczywistym jest, iż organ może wydać decyzję zatwierdzającą projekt budowlany jedynie w sytuacji zgodności tego projektu z przepisami prawa.

W rozpoznawanej sprawie skarżący, jako następcy prawni D. i W. Z., byli obowiązania do zrealizowania projektu budowlanego zgodnie ze wszystkimi dokonanymi w nim zmianami w tym, zgodnie z decyzją Starosty z dnia [...] r. wydaną w związku ze zmianą usytuowania budynku poprzez zbliżenie do granicy działki sąsiedniej na odległość mniejszą niż wymagane 4m. Jak wynika z uzasadnienia tej decyzji ówczesny inwestor ( W. Z.) przedłożył zamienną dokumentację budowlaną, w której pomniejszono wystające elementy budynku – ganki od strony południowej, przez co uzyskano wymaganą przepisami odległość obiektu od granicy działki nr [...] z działką [...] .

W dniu [...] r. M. i J. T. złożyli zawiadomienie o zakończeniu budowy, z tym że do zawiadomienia nie załączyli inwentaryzacji powykonawczej całej inwestycji, lecz inwentaryzację powykonawczą przyłączy sporządzoną przez geodetę A. K.. Inwentaryzacja ta była sporządzona w dniu [...] r., a zatem przed wprowadzeniem koniecznych zmian w projekcie budowlanym, zatwierdzonych decyzją z dnia [...] r., dotyczących niewłaściwej odległości wystających elementów budynku od granicy działki sąsiedniej. Dopiero pomiary geodezyjne przeprowadzone przez geodetę A. P. w dniu [...] r. wykazały, że odległość ściany budynku skarżących z otworem okiennym od granicy działki wynosi 3[...] m.

ZWINB uznał, że skoro wydanie decyzji z dnia [...] r. przez organ architektoniczno-budowlany miało na celu dostosowanie parametrów budynku do wymogów § 12 ust.4 pkt 1 rozporządzenia Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 14 grudnia 1994 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, a z projektu zabudowy i zagospodarowania terenu ( plansza wymiarowa i podstawowa ) jako jednego z elementów projektu zamiennego wynikało, że zmiana w projekcie uwzględnia 4 m odległość od granicy działki sąsiedniej, to z zestawienie treści decyzji z pomiarami geodezyjnymi przeprowadzonymi przez geodetę A. P. świadczy o tym, że ganek segmentu nr [...] został wybudowany z odstępstwem od zatwierdzonego tą decyzją projektu budowlanego.

W ocenie Sądu, rozumowanie organu nadzoru budowlanego jest prawidłowe. Organ właściwie wywiódł również, że w niniejszej sprawie odstępstwa od zatwierdzonego projektu budowlanego są istotne, bowiem ich skutkiem jest zmiana charakterystycznych parametrów obiektu budowlanego w rozumieniu art. 36a ust. 5 Prawa budowlanego.

Niewątpliwie, zrealizowanie ganku (wykuszu) od strony zaplecza, w odległości mniejszej niż 4 m od granicy działki (współrzędne granic i naroży budynku ustalone przez geodetę), świadczy o tym, że nastąpiła zmiana parametrów dla całego budynku, w tym odnoszących się do kubatury, czy szerokości powierzchni zabudowy i te odstępstwa należało zakwalifikować jako istotne.

Przepis art. 36a ust. 5 ustawy Prawo budowlane wskazuje kiedy dochodzi do nieistotnego odstępstwa od zatwierdzonego projektu budowlanego lub innych warunków pozwolenia na budowę, które nie wymagają uzyskania decyzji o zmianie pozwolenia na budowę i jest dopuszczalne, mianowicie wówczas, o ile nie dotyczy m.in. charakterystycznych parametrów obiektu budowlanego i kubatury, powierzchni zabudowy, wysokości, odległości, szerokości i liczby kondygnacji.

W związku z realizacją obiektu budowlanego w oparciu o pozwolenie na budowę, jednakże z istotnymi odstępstwami od tego pozwolenia właściwe było zainicjowanie postępowania przewidziane w art. 51 ust.1 pkt 3 w związku z art. 51 ust.7 Prawa budowlanego.

Postępowanie w tym zakresie zostało przeprowadzone przez organy nadzoru budowlanego w przewidzianym trybie i nałożenie obowiązku na skarżących w decyzji organu I instancji wyczerpuje dyspozycję wyżej przepisu art. 51 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego.

Podkreślić należy, że organ może wydać decyzję na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego tylko jeden raz. Po jej wydaniu organ nie ma już możliwości ponowienia zobowiązania przewidzianego w tym przepisie, ani wydania jakiejkolwiek innej decyzji umożliwiającej doprowadzenie obiektu do stanu zgodnego z przepisami. (vide: wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6 czerwca 2005 r., sygn. akt OSK 1554/04, dostępne w Internecie - http://orzeczenia.nsa.gov.pl).

Odnosząc się do zarzutów skargi Sąd uznał je za niezasadne. Do stwierdzenia, że budynek został wybudowany z naruszeniem wymaganych odległości od granicy sąsiedniej działki ( inne dla ściany z otworami okiennymi oraz ściany bez otworów okiennych), nie jest konieczna analiza projektu budowlanego oraz wszystkich poczynionych przez inwestora i zaakceptowanych przez organ architektoniczno-budowlany zmian. Projekt zabudowy i zagospodarowania terenu, jako część projektu budowlanego, jednoznacznie wskazuje warunki ( parametry) posadowienia budynku na działce, a stwierdzone odstępstwa od ustalonych warunków, w konfrontacji z wynikami inwentaryzacji geodezyjnej powykonawczej, stanowią uzasadnione podstawy do ingerencji organów nadzoru budowlanego, tym bardziej w sytuacji stwierdzenia naruszenia określonych przepisami prawa odległości ścian budynku z otworami okiennymi lub drzwiowymi od granicy z nieruchomością sąsiednią. Niezależnie od tego organ- jak to wynika uzasadnienia z decyzji- dokonał analizy dokumentacji projektowej wypożyczonej ze Starostwa Powiatowego.

W ocenie Sądu organy wykazały, że doszło do istotnego odstępstwa od zatwierdzonego projektu budowlanego, wskazując na ich zakres w treści uzasadnienia ( ganek –wykusz, ze ścianą z otworem drzwiowym, przybliżony do działki na odległość mniejszą niż 4m, przesunięcie ściany ganku w kierunku działki [...] ) i z tego powodu wydanie decyzji w warunkach postępowania legalizacyjnego okazało się uzasadnione.

Wskazać również należy, że elementy jakie powinien zawierać projekt budowlany określa art. 34 ustawy Prawo budowlane. Przy sporządzaniu zamiennego projektu budowlanego, który powinien uwzględniać zmiany wynikające z wykonanych już robót budowlanych, nie ma przeszkód, by możliwe było wykorzystanie wcześniejszej dokumentacji technicznej w zakresie, w jakim w dalszym ciągu jest ona aktualna.

Biorąc pod uwagę powyższe rozważania, Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 151 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oddalił skargę, jako niezasadną