Wyrok WSA w Lublinie, sygn. akt II SA/Lu 948/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Data orzeczenia: 2014-10-23 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 53, art. 106 ust. 5
journal: Dz.U. 2013 poz 182
law: Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej - tekst jednolity
article: art. 7, art. 77 par. 3, art. 107 par. 3, art. 145 par. 1 pkt 5
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Krystyna Sidor, Sędziowie Sędzia NSA Witold Falczyński (sprawozdawca),, Sędzia SO del. Arkadiusz Mrowiec, Protokolant Referent Bartłomiej Maciak, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 9 października 2014 r. sprawy ze skargi M. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] lipca 2013 r., Nr [...] w przedmiocie zmiany decyzji w sprawie przyznania pomocy w formie pobytu w mieszkaniu chronionym I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Kierownika Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w [...] z dnia [...] kwietnia 2013 r., Nr [...]; II. orzeka, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] lipca 2013 r., nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Z. utrzymało w mocy decyzję Kierownika Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w S. z dnia [...] kwietnia 2013 r., nr [...], orzekającą o zmianie decyzji tego organu z dnia [...] października 2006 r., nr [...] w przedmiocie przyznania M.S. pomocy w formie pobytu w mieszkaniu chronionym.

Rozstrzygnięcie powyższe zapadło w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych:

Decyzją z dnia [...] października 2006 r., nr [...] Kierownik Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w S. przyznał M. S. z dniem 1 października 2006 r. pomoc w postaci pobytu w mieszkaniu chronionym. W decyzji tej organ nie zakreślił okresu, na jaki przyznaje stronie przedmiotową pomoc, przez co uznać należy, iż została ona udzielona bezterminowo.

Decyzją z dnia [...] stycznia 2013 r., nr [...] organ I instancji orzekł o zmianie powyższej decyzji poprzez przyznanie M. S. pomocy w formie pobytu w mieszkaniu chronionym terminowo, tj. do dnia 30 kwietnia 2014 r.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Z. decyzją z dnia [...] marca 2013 r., nr [...] uchyliło jednak decyzję organu I instancji i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia przez ten organ. Kolegium uznało, że przewidziany w § 3 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 14 marca 2012 r. w sprawie mieszkań chronionych tryb wydawania decyzji o skierowaniu do takich mieszkań powinien być zastosowany również do zmiany takich decyzji, co oznacza, że również decyzja zmieniająca decyzję o przyznaniu pomocy w formie pobytu w mieszkaniu chronionym winna być poprzedzona uzgodnieniami pomiędzy pracownikiem socjalnym, a osobą korzystającą ze wsparcia.

Po ponownym rozpatrzeniu sprawy Kierownik Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w S. decyzją z dnia [...] kwietnia 2013 r., nr [...] raz jeszcze orzekł o zmianie swojej własnej decyzji z dnia [...] października 2006 r. oraz o przyznaniu M. S. pomocy w formie pobytu w mieszkaniu chronionym terminowo na okres do dnia 30 kwietnia 2014 r.

W uzasadnieniu decyzji organ podkreślił, że w dniu 23 kwietnia 2013 r. dokonał z M. S. uzgodnień, w ramach których jako termin jej pobytu w mieszkaniu chronionym przyjęto właśnie dzień 30 kwietnia 2014 r. Ponadto wyjaśnił, że strona przebywa wraz z synem w mieszkaniu chronionym w S. od listopada 2004 r. Powodem umieszczenia jej w tej placówce była konieczność zapewnienia okresowego schronienia ze względu na trudną sytuację osobistą i rodzinną. Obecnie, zdaniem organu, sytuacja M. S. uległa zmianie. Jej syn O. nie wymaga bowiem stałej opieki w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji, dzięki czemu strona ma możliwość aktywizacji zawodowej i usamodzielnienia.

Kierownik Ośrodka Pomocy Społecznej podniósł, że mieszkanie chronione w S. przeznaczone jest dla osób starszych, niepełnosprawnych i wymagających usług opiekuńczych. Tymczasem M. S. – w ocenie organu – nie należy do żadnej z tych kategorii. Nie sposób jej również przypisać do żadnej z kategorii osób wymienionych w art. 53 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej. Powołując się na brzmienie art. 106 ust. 5 powyższej ustawy oraz § 3 ust. 1 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej w sprawie mieszkań chronionych, organ stwierdził, że mieszkanie chronione nie może stanowić dla M. S. miejsca zamieszkania na czas nieokreślony.

W odwołaniu od powyższej decyzji M. S. wniosła o jej uchylenie i przyznanie jej prawa pobytu w mieszkaniu chronionym na czas nieokreślony, ewentualnie uchylenie decyzji organu I instancji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez ten organ. Strona nie zgodziła się z terminowym ograniczeniem jej pobytu w mieszkaniu chronionym do dnia 30 kwietnia 2014 r. Podniosła, że termin ten został jej narzucony przez pracownika socjalnego, który wymusił od niej podpis pod dokonanymi uzgodnieniami. Odwołująca stwierdziła, że Gminny Ośrodek Pomocy Społecznej w S. błędnie ocenił jej sytuację osobistą i rodzinną. Podkreśliła, że jest osobą bezdomną oraz bezrobotną, przy czym nie posiada żadnych możliwości, by bez pomocy Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej podjąć zatrudnienie i wyjść z bezdomności. Strona wskazała również, że jej sytuacja osobista, materialna i rodzinna nie zmieniła się na korzyść i w dalszym ciągu ma na utrzymaniu niepełnoletniego i niepełnosprawnego syna, który potrzebuje wsparcia w funkcjonowaniu w codziennym życiu, a to właśnie ta sytuacja była powodem umieszczenia jej w mieszkaniu chronionym. Zdaniem M. S., działanie organu I instancji jest nieuzasadnione oraz sprzeczne z ideą i celami pomocy społecznej.

Po rozpatrzeniu powyższego odwołania Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Z. wspomnianą na wstępnie decyzją z dnia [...] lipca 2013 r., nr [...] – zaskarżoną w niniejszej sprawie – utrzymało w mocy decyzję organu I instancji.

W uzasadnieniu Kolegium podniosło, że zasady udzielania pomocy w formie pobytu w mieszkaniu chronionym (w tym również zasady zmiany decyzji w tym przedmiocie), regulują przepisy ustawy o pomocy społecznej, w szczególności art. 53 ust. 1 i 2 tej ustawy, a ponadto przepisy wydanego na podstawie upoważnienia ustawowego rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 14 marca 2012 r. w sprawie mieszkań chronionych. Rozporządzenie to, obowiązujące od dnia 22 kwietnia 2012 r., potwierdziło niedookreślony na gruncie ustawy o pomocy społecznej, tymczasowy i okresowy charakter przedmiotowego świadczenia. Jednocześnie przepisy tego rozporządzenia mieszczą się w dyspozycji art. 106 ust. 5 ustawy o pomocy społecznej i uprawniają do zmiany decyzji wydanych przed jego wejściem w życie, poprzez ustalenie okresu, na jaki przyznano wsparcie w postaci pobytu w mieszkaniu chronionym.

Organ odwoławczy podkreślił, że w myśl § 3 ust. 1 i 2 powołanego rozporządzenia, decyzję o skierowaniu do korzystania ze wsparcia w mieszkaniu chronionym wydaje się osobom pełnoletnim na czas określony, zaś jedynie osobom niezdolnym do pracy z tytułu wieku, osobom niepełnosprawnym, osobom z zaburzeniami psychicznymi (w rozumieniu art. 3 pkt 1 ustawy z dnia 19 sierpnia 1994 r. o ochronie zdrowia psychicznego) oraz osobom chorym, w uzasadnionych przypadkach, może być wydana decyzja o skierowaniu do korzystania ze wsparcia w mieszkaniu chronionym na czas nieokreślony. Z przedstawionych akt sprawy – w ocenie Kolegium - nie wynika jednak, że skarżąca należy do wymienionych wyżej kategorii osób, dla których możliwe jest wydanie decyzji na czas nieokreślony.

Odnosząc się do zarzutu M. S., jakoby termin jej pobytu w mieszkaniu chronionym, przyjęty w uzgodnieniach z dnia 23 kwietnia 2013 r., został jej narzucony, organ odwoławczy podniósł, iż twierdzeniu temu przeczą wyjaśnienia Kierownika Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w S., przedstawione w piśmie z dnia 7 czerwcu 2013 r., zaś brak jest podstaw, by wyjaśnieniom tym odmówić wiarygodności.

Końcowo organ odwoławczy zwrócił uwagę, że z akt sprawy, a w szczególności z protokołu wywiadu środowiskowego, wynika, iż M. S. od chwili umieszczenia w mieszkaniu chronionym i urodzenia dziecka, to jest od 2004 r., utrzymuje się ze środków publicznych. Beneficjentka jest jednak osobą młodą, a akta sprawy nie wskazują, by istniały w jej przypadku przeszkody zdrowotne uniemożliwiające podjęcie zatrudnienia. Jej syn nie wymaga bowiem stałej lub długotrwałej opieki oraz pomocy innej osoby. Jednocześnie uczęszcza on do szkoły, w której przebywa kilka godzin dziennie. Akta sprawy nie wskazują także, by M. S. podejmowała działania mające na celu życiowe usamodzielnienie. Pomoc społeczna nie może natomiast w żadnym razie zastępować osobistych starań skarżącej w zakresie zabezpieczenia potrzeb rodziny i działań prowadzących do życiowego usamodzielnienia..

Podsumowując organ odwoławczy stwierdził, że przyznając skarżącej pomoc w formie pobytu w mieszkaniu chronionym terminowo na okres do dnia 30 kwietnia 2014r. organ I instancji zrealizował obowiązującą w tym zakresie dyspozycję przepisów prawa.

M. S. w ustawowym terminie wniosła na powyższą decyzję ostateczną skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie. Zaskarżonemu orzeczeniu skarżąca zarzuciła "błędne ustalenie stanu faktycznego mające wpływ na wydanie zaskarżonej decyzji poprzez przyjęcie, że obecnie sytuacja skarżącej M. S. uległa zmianie, gdyż syn O. nie wymaga stałej opieki i ma ona możliwość aktywizacji zawodowej i usamodzielnienia się, podczas gdy w rzeczywistości jej sytuacja uległa znacznemu pogorszeniu i nie było podstaw prawnych aby zmieniać decyzję z dnia [...] października 2006 r., znak: [...] w sprawie przyznania skarżącej pomocy w formie pobytu w mieszkaniu chronionym i ostatecznie przyznać tę pomoc terminowo, zmieniając na niekorzyść skarżącej termin do dnia 30 kwietnia 2014 r."

W oparciu o tak sformułowane zarzuty skarżąca wniosła o zmianę zaskarżonej decyzji i przyznanie jej pomocy w formie pobytu w mieszkaniu chronionym zgodnie z decyzją z dnia [...] października 2006 r., ewentualnie o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania.

W uzasadnieniu skargi strona ponownie zakwestionowała prawidłowość dokonanych z nią uzgodnień, podnosząc, że "były to wyłącznie ustalenia i terminy wskazane przez Ośrodek (...)" Podkreśliła, że organ pomocy społecznej nie opracował w jej sprawie żadnego programu wyjścia z bezdomności. Skarżąca istotnie zaś korzysta ze świadczeń pomocowych, jednak – w jej ocenie – jest to pomoc niewystarczająca, a możliwości zatrudnienia nie posiada. Strona zakwestionowała przy tym twierdzenie, jakoby nie podejmowała działań zmierzających do usamodzielnienia się. Podkreśliła, że uczestniczyła w kursach i szkoleniach, jednak spodziewanego efektu w postaci zatrudnienia nie uzyskała. Ponadto wskazała, że złożyła podanie o przydział lokalu socjalnego, jednak nie zostało ono uwzględnione. W tej sytuacji, zdaniem M. S., przyznanie jej pomocy w formie pobytu w mieszkaniu chronionym "zgodnie z terminem określonym w decyzji z dnia [...] października 2006 r." jest dla niej niezbędne.

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Na rozprawie przed Sądem w dniu 9 października 2014 r. stawiła się skarżąca M. S., która popierając skargę, złożyła szereg dokumentów, w tym kserokopie dwóch zaświadczeń lekarskich, orzeczeń o niepełnosprawności własnej i syna oraz dwóch zaświadczeń o ukończeniu szkoleń.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje:

Na wstępie podkreślić należy, że zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej jako "p.p.s.a."), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Skarga M. S. zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżoną decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Z. oraz utrzymana nią w mocy decyzja Kierownika Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w S. z dnia [...] kwietnia 2013 r., zostały wydane z naruszeniem prawa.

Powołaną decyzją z dnia [...] kwietnia 2013 r. organ I instancji, w trybie art. 106 ust. 5 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (t.j. Dz. U. z 2013 r., poz. 182 ze zm., dalej jako "u.p.s.", zmienił swoją własną decyzję z dnia [...] października 2006 r., przyznającą M. S. z dniem 1 października 2006 r. pomoc w postaci pobytu w mieszkaniu chronionym. Dokonana zmiana polegała na terminowym ograniczeniu (do dnia 30 kwietnia 2014 r.) pierwotnie przyznanej skarżącej bezterminowo pomocy.

Zgodnie z art. 106 ust. 5 u.p.s., decyzję administracyjną zmienia się lub uchyla na niekorzyść strony bez jej zgody w przypadku zmiany przepisów prawa, zmiany sytuacji dochodowej lub osobistej strony, pobrania nienależnego świadczenia, a także można zmienić lub uchylić decyzję, jeżeli wystąpiły przesłanki, o których mowa w art. 11, 12 i 107 ust. 5. Zmiana decyzji administracyjnej na korzyść strony nie wymaga jej zgody.

Jak wynika z treści powyższego unormowania, jedną z przesłanek weryfikacji na niekorzyść strony decyzji przyznającej wsparcie z pomocy społecznej jest zmiana przepisów prawa. W literaturze wskazuje się, że chodzi tu o zmianę, uchylenie dotychczasowych lub uchwalenie nowych przepisów powszechnie obowiązujących, które wywierają skutki wobec wydanych wcześniej aktów administracyjnych. Przepisy te, by stać się podstawą konkretnych działań organów administracji, muszą być należycie ogłoszone oraz muszą wejść w życie (zob. I. Sierpowska: Ustawa o pomocy społecznej. Komentarz, 2. wydanie, str. 418).

W niniejszej sprawie organy obu instancji zasadnie uznały, iż doszło do zmiany stanu prawnego w zakresie umożliwiającym zmianę decyzji o przyznaniu skarżącej pomocy w formie pobytu w mieszkaniu chronionym, poprzez nadanie jej terminowego charakteru. Należy bowiem wskazać, że materialnoprawną podstawę przedmiotowej decyzji z dnia [...] października 2006 r. stanowił przepis art. 53 u.p.s., który w czasie wydania tego rozstrzygnięcia stanowił, że osobie, która ze względu na trudną sytuację życiową, wiek, niepełnosprawność lub chorobę potrzebuje wsparcia w funkcjonowaniu w codziennym życiu, ale nie wymaga usług w zakresie świadczonym przez jednostkę całodobowej opieki, w szczególności osobie z zaburzeniami psychicznymi, osobie opuszczającej rodzinę zastępczą, placówkę opiekuńczo-wychowawczą, młodzieżowy ośrodek wychowawczy, zakład dla nieletnich, uchodźcy, może być przyznany pobyt w mieszkaniu chronionym (ust. 1).

Mieszkanie chronione jest formą pomocy społecznej przygotowującą osoby tam przebywające, pod opieką specjalistów, do prowadzenia samodzielnego życia lub zastępującą pobyt w placówce zapewniającej całodobową opiekę. Mieszkanie chronione zapewnia warunki samodzielnego funkcjonowania w środowisku, w integracji ze społecznością lokalną (ust. 2).

Mieszkanie chronione może być prowadzone przez każdą jednostkę organizacyjną pomocy społecznej. (ust. 3).

W dniu 3 maja 2011 r. weszła w życie ustawa z dnia 18 marca 2011 r. o zmianie ustawy o pomocy społecznej oraz ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz. U. Nr 81, poz. 440), która na mocy art. 1 pkt 11 uzupełniła powyższy przepis o ust. 4, w myśl którego Minister właściwy do spraw zabezpieczenia społecznego określi, w drodze rozporządzenia, rodzaj i zakres wsparcia świadczonego w mieszkaniach chronionych, warunki kierowania i pobytu w mieszkaniach chronionych, kierując się potrzebą zapewnienia właściwego wsparcia osobom kierowanym do mieszkania chronionego.

Na mocy powyższej delegacji ustawowej Minister Pracy i Polityki Społecznej wydał w dniu 14 marca 2012 r. rozporządzenie w sprawie mieszkań chronionych (Dz. U. z 2012 r., poz. 305, dalej jako "rozporządzenie"), które sprecyzowało zasady i tryb udzielania wsparcia w formie przewidzianej w art. 53 u.p.s.

Zgodnie z § 3 tego rozporządzenia, decyzję o skierowaniu do korzystania ze wsparcia w mieszkaniu chronionym wydaje się osobom pełnoletnim na czas określony (ust. 1). Osobom niezdolnym do pracy z tytułu wieku, osobom niepełnosprawnym, osobom z zaburzeniami psychicznymi w rozumieniu art. 3 pkt 1 ustawy z dnia 19 sierpnia 1994 r. o ochronie zdrowia psychicznego (Dz. U. z 2011 r. Nr 231, poz. 1375) oraz osobom chorym, w uzasadnionych przypadkach, może być wydana decyzja o skierowaniu do korzystania ze wsparcia w mieszkaniu chronionym na czas nieokreślony (ust. 2).

Decyzja o skierowaniu osoby do korzystania ze wsparcia w mieszkaniu chronionym wydawana jest po dokonaniu uzgodnień pomiędzy pracownikiem socjalnym jednostki organizacyjnej pomocy społecznej prowadzącej mieszkanie chronione a osobą ubiegającą się o skierowanie do korzystania ze wsparcia w mieszkaniu chronionym lub jej przedstawicielem ustawowym (ust. 3).

Uzgodnienia, o których mowa w ust. 3, mają formę pisemną i dotyczą:

1) celu pobytu;

2) okresu pobytu;

3) rodzaju i zakresu świadczonego wsparcia;

4) odpłatności osoby korzystającej ze wsparcia;

5) sposobu usprawiedliwiania nieobecności w mieszkaniu chronionym;

6) zasad i sposobu realizacji programu usamodzielniania osoby lub programu wspierania osoby (ust. 4).

Z kolei trzy pierwsze ustępy art. 53 u.p.s. w czasie wydania decyzji obu instancji, posiadały następujące brzmienie (obowiązujące do dnia 30 sierpnia 2014 r.):

Osobie, która ze względu na trudną sytuację życiową, wiek, niepełnosprawność lub chorobę potrzebuje wsparcia w funkcjonowaniu w codziennym życiu, ale nie wymaga usług w zakresie świadczonym przez jednostkę całodobowej opieki, w szczególności osobie z zaburzeniami psychicznymi, osobie opuszczającej pieczę zastępczą w rozumieniu przepisów o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej, młodzieżowy ośrodek wychowawczy, zakład dla nieletnich, a także cudzoziemcowi, który uzyskał w Rzeczypospolitej Polskiej status uchodźcy lub ochronę uzupełniającą, może być przyznany pobyt w mieszkaniu chronionym (ust. 1).

Mieszkanie chronione jest formą pomocy społecznej przygotowującą osoby tam przebywające, pod opieką specjalistów, do prowadzenia samodzielnego życia lub zastępującą pobyt w placówce zapewniającej całodobową opiekę. Mieszkanie chronione zapewnia warunki samodzielnego funkcjonowania w środowisku, w integracji ze społecznością lokalną (ust. 2).

Mieszkanie chronione może być prowadzone przez każdą jednostkę organizacyjną pomocy społecznej lub organizację pożytku publicznego (ust. 3).

Opisane wyżej zmiany stanu prawnego upoważniały organ I instancji do zmiany własnej decyzji przyznającej skarżącej bezterminową pomoc w formie pobytu w mieszkaniu chronionym poprzez zakreślenie terminu korzystania z tej pomocy, w sytuacji zakwalifikowania jej do którejkolwiek z kategorii osób wymienionych w § 3 ust. 2 rozporządzenia. W tym przypadku organ działałby jednak na zasadzie uznania administracyjnego, a zatem zasadność takiej zmiany winien w uzasadnieniu decyzji poprzeć szczegółową analizą sytuacji życiowej skarżącej. W razie zaś wykluczenia skarżącej z grona tych osób – stosownie do ust. 1 tego przepisu – zmiana taka byłaby natomiast konieczna. Prowadząc postępowanie w przedmiocie weryfikacji decyzji z dnia [...] października 2006 r. zasadniczą kwestią było zatem dokonanie rzetelnej analizy sytuacji życiowej skarżącej pod kątem tych kryteriów.

W ocenie Sądu postępowanie wyjaśniające przeprowadzone przez organy obu instancji w tym zakresie okazało się niewystarczające, co doprowadziło do wydania decyzji obu instancji z naruszeniem norm art. 7, art. 77 § 1, a także art. 107 § 3 k.p.a., w stopniu, który mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Wątpliwości budzić może przede wszystkim stanowisko organów co do poprawy sytuacji bytowej skarżącej, a w konsekwencji również ocena tej sytuacji pod kątem możliwości uznania jej za "uzasadniony przypadek" w rozumieniu § 3 ust. 2 rozporządzenia i pozostawienia przyznanej skarżącej pomocy w niezmienionej, bezterminowej formie. W szczególności niezrozumiały w tym kontekście jest argument organów, iż obecnie syn skarżącej O. S. nie wymaga stałej opieki. Z załączonego do akt sądowych orzeczenia Powiatowego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w Z. z dnia [...] sierpnia 2012 r., nr [...] (k. 38) nie wynika bowiem, że stan zdrowia małoletniego O. S. zmienił się od czasu wydania decyzji z dnia [...] października 2006 r. przyznającej skarżącej pobyt w mieszkaniu chronionym bezterminowo. Jest on bowiem niepełnosprawny od dnia [...] stycznia 2001 r., przy czym, choć w orzeczeniu tym wskazano, że nie wymaga on stałej lub długotrwałej opieki, to już stałe współdziałanie na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji uznano za konieczne. W aktach sprawy brak jest natomiast informacji, czy przed wydaniem tego orzeczenia powyższe wskazania różniły się.

Również kwestia możliwości aktywizacji zawodowej skarżącej nie została należycie wyjaśniona. Nie sposób bowiem wykluczyć tego, że trwająca nadal bezrobotność skarżącej nie wynika z braku chęci bądź należytych starań po jej stronie, lecz jedynie z trudnej sytuacji na rynku pracy (tym bardziej, że na podejmowanie takich starań skarżąca powoływała się w skardze). W aktach sprawy brak jest natomiast chociażby informacji, czy skarżąca jest zarejestrowana jako bezrobotna we właściwym urzędzie pracy i czy przedstawiane jej były jakiekolwiek propozycje zatrudnienia.

W ocenie Sadu, nawet gdyby uznać za zasadne dokonanie zmiany poprzez zakreślenie terminu korzystania przez skarżącą z mieszkania chronionego, również wyznaczenie tego terminu na dzień 30 kwietnia 2014 r. nie zostało należycie uzasadnione. Przyjęcie owego terminu poparte zostało bowiem jedynie tym, że kwestia ta była przedmiotem dokonanych ze skarżącą uzgodnień. Okoliczności tej nie sposób wprawdzie zaprzeczać, bowiem w aktach sprawy znajduje się kopia pisemnych, podpisanych przez skarżącą uzgodnień z dnia 23 kwietnia 2013 r., które zawierają wszystkie niezbędne elementy wskazane w § 3 ust. 4 rozporządzenia, w tym wyznaczony właśnie do dnia 30 kwietnia 2013 r. okres pobytu, należy jednak wskazać, że skarżąca już w odwołaniu od decyzji pierwszoinstancyjnej kwestionowała skuteczność tych uzgodnień podnosząc, że przedmiotowy termin został jej narzucony, a jej podpis pod uzgodnieniami wymuszony przez pracownika socjalnego. Z tego względu uzasadnienie rozstrzygnięcia co do terminu korzystania przez stronę ze wsparcia wymagało dodatkowo uprawdopodobnienia, że obrany termin jest wystarczający dla osiągnięcia ustawowych celów przyznanej pomocy. Nie można bowiem zapominać, że zasadniczym celem umieszczenia danej osoby w mieszkaniu chronionym jest – w myśl art. 53 ust. 2 u.p.s.s – przygotowanie jej do samodzielnego życia, a zatem określając termin korzystania z tej formy wsparcia, organ winien uwzględnić realną możliwość osiągnięcia tego celu w tym terminie. Uzasadnienie rozstrzygnięcia w tym zakresie tylko i wyłącznie faktem podpisania przez stronę uzgodnień (zwłaszcza w razie zastrzeżeń strony co do prawidłowości ich przebiegu), należy natomiast uznać za niezadowalające.

Niezależnie od opisanych wyżej braków w przeprowadzonym w niniejszej sprawie postępowaniu wyjaśniającym, przyjęcie przez organy obu instancji, iż skarżąca nie spełnia określonych w § 3 ust. 2 kryteriów umożliwiających jej dalsze, bezterminowe korzystanie ze wsparcia w formie pobytu w mieszkaniu chronionym, okazało się przedwczesne również z innego względu. Należy bowiem zauważyć, że zgodnie z tym przepisem, jedną z kategorii osób, którym przedmiotowa pomoc w obecnym stanie prawnym nadal może być przyznana bezterminowo, są osoby niepełnosprawne, przy czym literalne brzmienie tego przepisu wskazuje, że chodzi o wszystkie osoby niepełnosprawne, niezależnie od stopnia ich niepełnosprawności. Z akt sprawy nie wynika wprawdzie, by skarżąca w czasie orzekania przez organy obu instancji legitymowała się orzeczeniem zaliczającym ją do grona osób niepełnosprawnych, jednak orzeczenie takie bezspornie uzyskała w dniu 3 marca 2014 r. i przedłożyła na rozprawie (orzeczenie Powiatowego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w Z. nr [...], zaliczające skarżącą do grona osób niepełnosprawnych w stopniu lekkim – k. 39). Z orzeczenia tego wynika natomiast, że niepełnosprawność skarżącej powstała w dniu [...] maja 2011 r., a więc istniała w chwili podjęcia zaskarżonych decyzji. Dodatkowo orzeczenie to wskazuje, że skarżąca ma "istotnie obniżoną zdolność do wykonywania pracy" co niewątpliwie może rzutować na ocenę jej możliwości aktywizacji zawodowej. W tej sytuacji uznać należy, że w toku postępowania sądowego wyszła na jaw istotna dla sprawy okoliczność w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., a tym samym decyzje obu instancji, poza uchybieniem przepisom postępowania, zostały podjęte z naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego.

Końcowo, odnosząc się do zawartego w skardze wniosku skarżącej o "zmianę zaskarżonej decyzji i przyznanie jej pomocy w formie pobytu w mieszkaniu chronionym zgodnie z decyzją z dnia [...] października 2006 r.", należy wyjaśnić, że w myśl przepisu art. 145 § 1 p.p.s.a. uprawnienia wojewódzkiego sądu administracyjnego są ograniczone do orzekania o charakterze kasacyjnym. Zatem pomimo istnienia podstaw do uwzględnienia skargi, Sąd nie jest uprawniony do wydania orzeczenia zgodnego z wnioskiem strony. Sąd administracyjny nie może bowiem wkraczać w kompetencje organu administracji publicznej zastępując go w rozstrzyganiu sprawy administracyjnej.

Z tych wszystkich względów Sąd, działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. "b" i "c" w zw. z art. 135 p.p.s.a. orzekł, jak w pkt I sentencji wyroku.

Jednocześnie, na mocy art. 152 p.p.s.a., w pkt II sentencji Sąd orzekł o niewykonywaniu zaskarżonej decyzji do czasu uprawomocnienia się wyroku.

Rozpatrując ponownie sprawę organ I instancji weźmie pod uwagę wszystkie powyższe uwagi i przed podjęciem stosownej decyzji przeprowadzi rzetelne postępowanie wyjaśniające, eliminując dotychczasowe braki w tym zakresie.