Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt II SA/Wa 1029/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2021-10-25 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6192 Funkcjonariusze Policji
Hasła tematyczne: Służba Bezpieczeństwa
Skarżony organ: Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 8a
journal: Dz.U. 2016 poz 708
law: Ustawa z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu,  Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Biura Ochrony  Rządu, Państwowej Straży Pożarnej, Służby Celno-Skarbowej i Służby Więziennej oraz ich rodzin - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Andrzej Kołodziej, Sędzia WSA Izabela Głowacka – Klimas, Sędzia WSA Andrzej Wieczorek (spr.), po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 25 października 2021 r. sprawy ze skargi A. K. na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] stycznia 2021 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wyłączenia stosowania przepisów ustawy uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję z dnia [...] września 2018 r. nr [...].


UZASADNIENIE

Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji (zwany dalej organem) decyzją

z dnia [,,,]stycznia 2021 r. nr [...] po rozpatrzeniu odwołania Pana A. K. (zwanego dalej skarżącym/wnioskodawcą) od decyzji Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] września 2018 r. nr [...] o odmowie wyłączenia stosowania wobec wnioskodawcy art. 15c, art. 22a i art. 24a ww. ustawy z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Straży Marszałkowskiej, Służby Ochrony Państwa, Państwowej Straży Pożarnej, Służby Celno-Skarbowej i Służby Więziennej oraz ich rodzin (Dz. U. z 2020 r. poz. 723; zwanej dalej ustawą zaopatrzeniową), w przedmiocie odmowy wyłączenia stosowania przepisów, utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

Organ ustalił, że skarżący wnioskiem z dnia [...] października 2017 r. wystąpił do Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji o zastosowanie wobec niego art. 8a ustawy zaopatrzeniowej. Skarżący we wniosku przedstawił argumenty wskazujące na możliwość zastosowania w jego wypadku ww. przepisu ustawy zaopatrzeniowej.

Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji decyzją nr [...] z dnia [...] września 2018 r. odmówił wyłączenia stosowania wobec skarżącego art. 15c, art. 22a i art. 24a ustawy zaopatrzeniowej. Stwierdził, że odmówił zastosowania art. 8a ustawy zaopatrzeniowej wobec skarżącego wskazując, iż służba wnioskującego na rzecz totalitarnego państwa pełniona była przez 10 miesięcy i 14 dni, zaś całkowity okres służby wynosi 37 lat i 4 miesiące. Wskazał, że nie kwestionuje rzetelności wykonywania przez ww. zadań i obowiązków w trakcie pełnienia służby po dniu 12 września 1989 r. Jednocześnie uznał, iż z uwagi na brak jakichkolwiek dowodów, aby służba ta pełniona była z narażeniem zdrowia i życia, zaś sam charakter zadań realizowanych w jednostkach organizacyjnych Służby Więziennej i wynikające z nich prawdopodobieństwo możliwości zaistnienia sytuacji stanowiących zagrożenie życia

i zdrowia nie może być oceniany jako narażenie zdrowia, i życia, o którym mowa

w art. 8a ustawy zaopatrzeniowej. Zdaniem organu z powodów wskazanych

w uzasadnieniu nie było możliwości skorzystanie z uprawnień wynikających

z przepisów ustaw zaopatrzeniowej, skutkujących wyłączeniem stosowania wobec ww. art. 15c, art. 22a i art. 24a wskazanych w art. 8a ust. 1 ustawy zaopatrzeniowej.

Skarżący złożył wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją nr [...] z dnia [...] września 2018 r. i wskazał, że z uzasadnienia zaskarżonej decyzji w sposób jednoznaczny wynika, iż organ ją wydający ustalił, że pełniona przez skarżącego służba na rzecz totalitarnego państwa, o której mowa w art. 13b ustawy zaopatrzeniowej przed dniem 31 lipca 1990r. była krótkotrwała (strona 7 uzasadnienia decyzji) i charakteryzowała się rzetelnym wykonywaniem zadań

i obowiązków po dniu 12 września 1989r. (strona 9 uzasadnienia decyzji). Wskazał, że pomimo wskazanych ustaleń, organ przyjął, iż w odniesieniu do osoby skarżącego nie zachodzi szczególnie uzasadniony przypadek, który uzasadniałby zastosowanie dobrodziejstwa art. 8a ust. 1 ustawy zaopatrzeniowej. Wskazał, że organy odmówił zakwalifikowania przypadku skarżącego jako szczególny z uwagi na brak pełnienia służby z narażeniem zdrowia i życia. W jego ocenie okoliczności sprawy przemawiają jednoznacznie za uznaniem przypadku skarżącego za szczególny i zastosowaniem art. 8a ustawy zaopatrzeniowej. Wskazywał, że charakter wykonywanej pracy nie zakładał nawet potencjalnego pełnienia służby z narażeniem życia i zdrowia (służba wykonywana była w warunkach biurowych, a w trakcie jej pełnienia miał kontakt wyłącznie z współpracownikami, tj. podwładnymi oraz dokumentami). Podniósł, że do jego zadań i obowiązków należało m.in. wdrażanie systemu informatycznego dotyczącego rejestru skazanych, prowadzenie tegoż rejestru, kierowanie zespołem 120 osób odpowiedzialnych za prawidłowe ewidencjonowanie skazań a także usuwanie danych z rejestru na mocy orzeczeń sądów oraz w terminach ustawowych, udzielanie informacji o karalności dla sądów, prokuratur, policji i innych organów.

W tym stanie rzeczy uznał, że decyzja nie jest prawidłowa.

Organ, rozpatrując ponownie sprawę, decyzją z dnia [...] stycznia 2021 r. utrzymał w mocy decyzję z dnia[...] września 2018 r.

Organ stwierdził, że na podstawie art. 8a ustawy zaopatrzeniowej minister właściwy do spraw wewnętrznych, w drodze decyzji, w szczególnie uzasadnionych przypadkach, może wyłączyć stosowanie art. 15c, art. 22a i art. 24a w stosunku do osób pełniących służbę, o której mowa w art. 13b, ze względu na: 1) krótkotrwałą służbę przed dniem 31 lipca 1990 r. oraz 2) rzetelne wykonywanie zadań

i obowiązków po dniu 12 września 1989 r., w szczególności z narażeniem zdrowia

i życia.

Podniósł, że wskazane w ww. artykule przesłanki muszą być spełnione łącznie. Podkreślił, że przy rozstrzyganiu spraw z zakresu art. 8a ustawy zaopatrzeniowej, znaczenie fundamentalne ma fakt, że zawiera on dwie przesłanki formalne, których spełnienie otwiera możliwość zastosowania go względem konkretnej osoby, jednakże nakłada także na organ obowiązek weryfikacji, czy rozpatrywana sprawa stanowi szczególnie uzasadniony przypadek.

Wskazał, że skarżący pełnił służbę w okresie od dnia [...] lutego 1954 r. do dnia [...] maja 1991 r., tj. przez 37 lat i 4 miesiące, z czego na rzecz totalitarnego państwa, o której mowa w art. 13b ustawy zaopatrzeniowej - od dnia [...] lutego 1954 r. do dnia [...] grudnia 1954 r., tj. przez 10 miesięcy i 14 dni. Podniósł, że z kopii akt osobowych o sygn. IPN [...] przekazanych przez Instytut Pamięci Narodowej - Komisję Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu za pismem z dnia [...] lutego 2020 r. (znak: [...]) znajduje się "Podanie" z dnia [...] listopada 1953 r., w którym ww. zwrócił się z prośbą "o przyjęcie (...) do pracy w resorcie Ministerstwa Bezpieczeństwa Publicznego" motywując je faktem, iż kończy naukę w Szkole Głównej Planowania i Statystyki i chciałby być zatrudniony w ww. Ministerstwie. Ponadto w "Życiorysie" załączonym do ww. podania wskazał: "Obecnie jestem absolwentem S. G. P. i S, odbywam praktykę zawodową w M.S.W. i piszę pracę dyplomową." Podniósł, iż służba skarżącego była służbą podjętą nie przypadkowo, lecz w pełni świadomie, zgodnie z zainteresowaniami i odbywaną praktyką zawodową.

Zdaniem organu analiza akt sprawy, dowiodła również, iż zakończenie wskazanego okresu pełnienia przez ww. służby na rzecz państwa totalitarnego nie wynikało z jego woli, ale z likwidacji i transformacji struktur formacji (likwidacja Ministerstwa Publicznego na mocy dekretu Rady Państwa z dnia 7 grudnia 1954 r.).

Organ uznał, że w przedmiotowej sprawie została spełniona przesłanka stypizowana w art. 8a ust. 1 pkt 1 ustawy zaopatrzeniowej. Odnosząc się do przesłanki określonej w art. 8a ust. 1 pkt 2 ustawy zaopatrzeniowej stwierdził, iż jej ocena winna każdorazowo być opracowana na podstawie charakteru zadań wykonywanych przez funkcjonariusza oraz sposobu ich realizacji i stopnia zaangażowania. Zdaniem organu służba skarżącego była pełniona rzetelnie, została spełniona przesłanka wskazana w art. 8a ust. 1 pkt 2 ustawy zaopatrzeniowej.

W ocenie organu uprawnienie z art. 8a ma charakter wyjątkowy i dotyczy wyłącznie osób, w przypadku których "krótkotrwałość" jest niezaprzeczalna,

a "rzetelność" służby oczywista, bezdyskusyjna i poparta nadzwyczajnymi osiągnięciami - w szczególności pełniona z narażeniem zdrowia i życia, bowiem tylko wówczas można uznać, że w sprawie zachodzi "szczególnie uzasadniony przypadek".

Organ wskazał, że nie neguje faktu otrzymania przez skarżącego nakazu pracy w resorcie Ministerstwa [...] Publicznego, jednak zaznaczył, iż nakaz ten został wydany w dniu [...] lutego 1954 r., a zatem już po złożeniu przez skarżącego podania o przyjęcie go do pracy w Ministerstwie [...] Publicznego. Zdaniem organu skarżący był w pełni świadomym charakteru pracy jaką miałby wykonywać oraz zdawał sobie sprawę do jakiej instytucji aplikuje.

Skargę na powyższą decyzję wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skarżący, zarzucając naruszenie przepisów postępowania, które miało wpływ na treść orzeczenia, tj.: art. 7 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a., art. 80 k.p.a. oraz art. 107 § 3 k.p.a., a w konsekwencji także art. 8a ust. 1 ustawy zaopatrzeniowej poprzez nieuprawnione uznanie, iż w przedmiotowej sprawie pomimo spełnienia wskazanych w ustawie kryteriów "krótkotrwałej służby" oraz "rzetelnego wykonywania zadań" nie wystąpił "szczególnie uzasadniony przypadek", stanowiący podstawę do zastosowania wobec wnioskodawcy dobrodziejstwa art. 8a ust. 1 ustawy zaopatrzeniowej.

W związku z powyższym wnosił o uchylenie powyższej decyzji.

W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał stanowisko.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Skarga zasługuje na uwzględnienie. Zaskarżoną decyzję wydano

z naruszeniem przepisu prawa materialnego – art. 8a ust. 1 ustawy zaopatrzeniowej - przez błędne uznanie, jakoby – wobec ustalonego stanu faktycznego - nie zachodziły wskazane tam przesłanki wyłączenia wobec Wnioskodawcy stosowania reguł ogólnych art. 15c, 22a oraz 24a danego aktu. Słuszne są w danym zakresie zarzuty skargi.

Przedmiotem skargi jest decyzja organu z dnia [...] stycznia 2021 r.

nr [...] utrzymująca w mocy decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych

i Administracji z dnia [...] września 2018 r. nr [...] o odmowie wyłączenia stosowania wobec wnioskodawcy art. 15c, art. 22a i art. 24a ww. ustawy zaopatrzeniowej.

Dokonując kontroli legalności zaskarżonej decyzji, w świetle kryteriów opisanych w ustawie z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.; dalej p.p.s.a.), Sąd dopatrzył się w działaniu organów rozstrzygających w niniejszej sprawie nieprawidłowości, gdy idzie o ustalenie, do oceny stanu faktycznego sprawy przepisów prawa. W ocenie Sądu błędne są motywy podjętego rozstrzygnięcia,

a przytoczona na ten temat argumentacja nie jest zasadna.

Przepis art. 8a ustawy zaopatrzeniowej, będący podstawą materialnoprawną zaskarżonej decyzji, stanowi, że minister właściwy do spraw wewnętrznych, w drodze decyzji, w szczególnie uzasadnionych przypadkach, może wyłączyć stosowanie art. 15c, art. 22a, art. 24a w stosunku do osób pełniących służbę na rzecz totalitarnego państwa w rozumieniu art. 13b tej ustawy (tj. służbę od 22 lipca 1944 r. do 31 lipca 1990 r. w cywilnych i wojskowych instytucjach i formacjach wymienionych enumeratywnie w tym przepisie), ze względu na: 1) krótkotrwałą służbę przed 31 lipca 1990 r. oraz 2) rzetelne wykonywanie zadań i obowiązków po 12 września 1989 r., w szczególności z narażeniem zdrowia i życia.

W świetle art. 8a ust. 1 ustawy, decyzja o wyłączeniu zastosowania ograniczeń przewidzianych w art. 15c, 22a i 24a ustawy ma charakter uznaniowy.

Podkreślić należy, że uznanie administracyjne nie pozwala na dowolne działanie organu administracji publicznej, czy rozstrzyganie na podstawie przesłanek niemających obiektywnego uzasadnienia. Orzekający w sprawie organ jest zobowiązany do rzetelnej i wnikliwej analizy wszelkich okoliczności sprawy. Sąd kontrolując decyzję uznaniową, jest natomiast obowiązany zbadać, czy zaskarżona decyzja nie nosi cech dowolności. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 23 stycznia 2009 r., sygn. akt II OSK 1488/08 (pub.www.orzeczenia.nsa.gov.pl) stwierdził, że zakres badania decyzji posiadającej cechy uznania administracyjnego sprowadza się do oceny, czy wydanie decyzji zostało poprzedzone prawidłowo przeprowadzonym postępowaniem, z odpowiednim zachowaniem procedury administracyjnej. Natomiast wybór rozstrzygnięcia w ramach uznania administracyjnego, dokonywany na podstawie kryteriów słuszności i celowości pozostaje poza kontrolą sądowoadministracyjną. Kontrola zaskarżonej decyzji przez sąd administracyjny sprowadza się zatem do oceny, czy zaskarżona decyzja nie nosi cech dowolności, czy organ wybrał prawnie dopuszczalny sposób rozstrzygnięcia i czy wyboru tego rozstrzygnięcia dokonał po ustaleniu i rozważeniu wszystkich istotnych dla sprawy okoliczności. W zaskarżonej decyzji Minister zawarł argumenty na uzasadnienie odmowy wyłączenia stosowania w stosunku do skarżącego art. 15c, art. 22a i art. 24a ustawy zaopatrzeniowej i doszedł do wniosku, że uprawnienie z art. 8a ma charakter wyjątkowy i dotyczy wyłącznie osób, w przypadku których "krótkotrwałość" jest niezaprzeczalna, a "rzetelność" służby oczywista, bezdyskusyjna i poparta nadzwyczajnymi osiągnięciami - w szczególności pełniona z narażeniem zdrowia i życia, bowiem tylko wówczas można uznać, że w sprawie zachodzi "szczególnie uzasadniony przypadek".

W ocenie organu służba skarżącego była krótkotrwała i rzetelna natomiast nie została spełniona przesłanka dotycząca "szczególnie uzasadnionego przypadku".

W tym miejscu konieczne jest odwołanie się do uzasadnienia wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 grudnia 2019 r. sygn. akt I OSK 1895/19 wskazującego, że ustawodawca w art. 8a ust. 1 ustawy zaopatrzeniowej wskazał jedną przesłankę "szczególnie uzasadnionych przypadków", którą należy rozważać z uwzględnieniem kryteriów krótkotrwałej służby przed dniem 31 lipca 1990r. oraz rzetelnego wykonywania zadań i obowiązków po dniu 12 września

1989 r. w szczególności z narażeniem zdrowia i życia. NSA w tymże wyroku wskazał nadto, że: - "jednoczesne (ustawodawca użył w art. 8a ust. 1 ustawy zaopatrzeniowej spójnika "oraz" między punktami 1 i 2 w art. 8a ust. 1) spełnienie kryteriów "krótkotrwałej służby przed dniem 31 lipca 1990 r." oraz "rzetelnego wykonywania zadań i obowiązków po dniu 12 września 1989 r., w szczególności z narażeniem zdrowia i życia" jest istotnym argumentem służącym obaleniu domniemania służby charakteryzującej się zindywidualizowanym zaangażowaniem w działalność bezpośrednio ukierunkowaną na realizowanie ustrojowo zdeterminowanych zadań i funkcji właściwych państwu totalitarnemu, i tym samym może uprawniać do przyjęcia, że spełniona została przesłanka "szczególnie uzasadnionych przypadków", chyba że w realiach konkretnej sprawy zostanie wykazane, że mimo spełnienia powyższych kryteriów, funkcjonariusz był zaangażowany w działalność bezpośrednio ukierunkowaną na realizowanie ustrojowo zdeterminowanych zadań i funkcji właściwych państwu totalitarnemu, a zatem brak podstaw, aby przy przyjęciu "szczególnie uzasadnionych przypadków" wyłączać w stosunku do niego unormowania ustawowe odbierające mu prawo niesłusznie nabyte, - brak spełnienia któregoś z kryteriów wskazanych w punktach 1 i 2 art. 8a ust. 1 ustawy nie wyłącza automatycznie spełnienia przesłanki "szczególnie uzasadnionych przypadków", lecz wymaga zbadania, czy służba określonej osoby, mimo że nie była "krótkotrwałą służbą przed dniem 31 lipca 1990 r." bądź nie charakteryzowała się "rzetelnym wykonywaniem zadań i obowiązków po dniu 12 września 1989 r., w szczególności z narażeniem zdrowia i życia", była służbą charakteryzującą się bezpośrednim zaangażowaniem w realizację zadań i funkcji państwa totalitarnego, czy też nie miała takiego charakteru, tj. była np. działalnością ograniczającą się do zwykłych, standardowych działań podejmowanych w służbie publicznej, tj. służbie na rzecz państwa jako takiego, a tym samym nie ma - z punktu widzenia aksjologicznych podstaw demokratycznego państwa prawnego - konotacji pejoratywnych. W tym drugim przypadku dopuszczalne jest przyjęcie, że wystąpiły w sprawie "szczególnie uzasadnione przypadki" obalające domniemanie służby charakteryzującej się zindywidualizowanym zaangażowaniem w działalność bezpośrednio ukierunkowaną na realizowanie ustrojowo zdeterminowanych zadań i funkcji właściwych państwu totalitarnemu".

Analogiczny pogląd co do wykładni przesłanki "szczególnie uzasadnionych przypadków NSA wyraził w wyrokach: z dnia 5 listopada 2019 r. sygn. akt: I OSK 636/20, I OSK 532/20; z dnia 13 grudnia 2019 r. sygn. akt:

I OSK 1411/19, I OSK 1569/19, I OSK 1464/19; z dnia 12 grudnia 2019 r. sygn. akt

I OSK 1711/19 (publ. CBOSA).

W świetle powyższej wykładni przesłanki "szczególnie uzasadnionych przypadków" pierwszoplanowe jest zatem ustalenie i dokonanie przez organ oceny, w świetle wskazanych powyżej okoliczności faktycznych, czy służba skarżącego przed dniem 31 lipca 1990 r. miała charakter krótkotrwały, czy też takiego charakteru nie miała. Następnie (zważywszy na fakt, że organ nie kwestionuje "krótkotrwałości" i "rzetelnego wykonywania zadań i obowiązków przez skarżącego po dniu 12 września 1989 r.,) oceny organu wymagała kwestia czy służba skarżącego w okresie przed dniem 31 lipca 1990 r. była służbą charakteryzującą się bezpośrednim zaangażowaniem w realizację zadań i funkcji państwa totalitarnego, czy też nie miała takiego charakteru, tj. była działalnością ograniczającą się do zwykłych, standardowych działań podejmowanych w służbie publicznej. Takiej analizy i oceny organ w niniejszej sprawie dokonał wskazując w sposób ogólnikowy, że skarżący dobrowolnie złożył podanie

o zatrudnienie w M[...]P i pracował w tym organie do jego zniesienia w 1954 r. oraz był aktywnym członkiem PZPR.

W ocenie organu świadome uczestnictwo w strukturach totalitarnego państwa nie kwalifikuje sprawy jako szczególnie uzasadnionego przypadku i jednocześnie niweluje przesłankę krótkotrwałości i rzetelności. Argumentacja ta, zdaniem Sądu, nie jest adekwatna dla uznania, że nie istnieją podstawy do zastosowania uprawnienia z art. 8a ust. 1 omawianej ustawy.

W świetle ww. wykładni Naczelnego Sądu Administracyjnego nie zasługuje na aprobatę stanowisko organu, że w przypadku zaistnienia przesłanki krótkotrwałej

i rzetelnej służby konieczne jest zaistnienie "szczególnie uzasadnionego przypadek", który zachodzi wówczas, gdy strona legitymuje się wybitnymi osiągnięciami

w służbie szczególnie wyróżniającymi go na tle pozostałych funkcjonariuszy.

W niniejszej sprawie "krótkotrwałość" służby jest niezaprzeczalna, a "rzetelność" służby bezdyskusyjna i nie musi być poparta nadzwyczajnymi osiągnięciami. Jakkolwiek stanowią one przesłankę "szczególnie uzasadnionego przypadku", który należy odnieść od całego okresu pełnienia służby przez skarżącego, a więc także do okresu po dniu 12 września 1989 r., to jednak jej zaistnienie nie jest uwarunkowane "ponadprzeciętnym zaangażowaniem w realizację powierzonych obowiązków, wykraczającym poza normalne warunki pełnienia służby".

Organ – oceniając okres pełnienia przez Wnioskodawcę służby przed 31 lipca 1990 r. – wskazał, że z zachowanych materiałów nie wynika, aby zachodziły szczególne okoliczności uzasadniające wyłączenie stosowanie reguł ogólnych. Odnotowano mianowicie, że funkcjonariusz był pozytywnie oceniany przez przełożonych – doskonalił się zawodowo, zaś służbę pełnił bez zastrzeżeń. Zdaniem organu, nie ujawniono dokumentów źródłowych, z których wynikałoby, że warunki pełnienia służby czy postawa Wnioskodawcy w danym okresie mogłaby być kwalifikowana jako szczególnie uzasadniony przypadek, w rozumieniu art. 8a ust. 1 ustawy zaopatrzeniowej. Jednocześnie jednak nie sposób uznać aby jedynie wystąpienie kumulatywnie szeregu szczególnych przesłanek mogło stanowić

o zastosowaniu danego wyjątku. Nie wynika to także z samego brzmienia – mającego w sprawie zastosowanie – przepisu. Podstawą dla takiego jego wyłożenia nie może być też zastosowanie wykładni celowościowej i bądź systemowej,

w kontekście przyjęcia kompleksu regulacji ustawą z dnia 16 grudnia 2016 r.

o zmianie ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Więziennej oraz ich rodzin (Dz.U. z 2016 r., poz. 2270, zwanej dalej "Nowelą z 2016 roku").

W tym miejscu należy przytoczyć pogląd Naczelnego Sądu Administracyjnego zawarty w uzasadnieniu wyroku z 21 maja 2020 r., sygn. akt I OSK 1669/19 (publik. www.orzeczenia.nsa.gov.pl.), w którym stwierdzono, że "(...) brak spełnienia któregoś z kryteriów wskazanych w punktach 1 i 2 art. 8a ust. 1 ustawy nie wyłącza automatycznie możliwości spełnienia przesłanki "szczególnie uzasadnionych przypadków", lecz wymaga zbadania, czy służba określonej osoby, mimo że nie była "krótkotrwałą służbą przed dniem 31 lipca 1990 r.", bądź nie charakteryzowała się "rzetelnym wykonywaniem zadań i obowiązków po dniu 12 września 1989 r., w szczególności z narażeniem zdrowia i życia", była służbą charakteryzującą się bezpośrednim zaangażowaniem w realizację zadań i funkcji państwa totalitarnego, czy też nie miała takiego charakteru, tj. była np. działalnością ograniczającą się do zwykłych, standardowych działań, czynności podejmowanych i wykonywanych w każdej służbie publicznej, tj. służbie na rzecz państwa jako takiego, a tym samym nie ma – z punktu widzenia aksjologicznych podstaw demokratycznego państwa prawnego – żadnych konotacji negatywnych. W tym drugim przypadku dopuszczalne jest przyjęcie, że wystąpiły w sprawie "szczególnie uzasadnione przypadki" obalające domniemanie służby charakteryzującej się zindywidualizowanym zaangażowaniem w działalność bezpośrednio ukierunkowaną na realizowanie ustrojowo zdeterminowanych zadań i funkcji właściwych państwu totalitarnemu. Aby ustalić, czy zachodzą szczególnie uzasadnione przypadki, pomocniczą rolę mogą spełniać kryteria wskazane w pkt 1 i pkt 2 art. 8a ustawy, wykładnia których sprawia spore trudności interpretacyjne. Niemniej jednak kryteria te powinny być oceniane przez pryzmat przesłanki "szczególnie uzasadnionych przypadków" ułatwiając obalenie domniemania służby charakteryzującej się zaangażowaniem w działalność bezpośrednio ukierunkowaną na realizację zadań i funkcji właściwych państwu totalitarnemu".

Wobec powyższych uwarunkowań – pomimo, że decyzja o włączeniu reguł ogólnych ma charakter uznaniowy – obowiązkiem organu było wydanie orzeczenia pozytywnego dla Wnioskodawcy, w związku z treścią art. 7 K.p.a. in fine. Orzeczenie w tej sprawie nie może być rozumiane jako dowolne. W sprawie wystąpiły zaś opisane przepisem przesłanki zastosowania wyjątku, a nie ujawniono okoliczności, które by mogły przeciw temu przemawiać. W szczególności nie mogą być nimi postawa ideologiczna czy zaangażowana służba Wnioskodawcy w okresie przed 31 lipca 1990 r. Mogłoby być natomiast taką przesłankę wykazanie jego zaangażowania w konkretne działania, które - z perspektywy powszechnie akceptowanego systemu norm etycznych - było rażąco naganne.

Należy uznać, iż stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji, organ nie uzasadnił w sposób wymagany przez normę prawa określoną w przepisie art. 107 § 3 k.p.a.

Z tych przyczyn Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 145 § 1 pkt.1 lit. a i c p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji wyroku.