Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt III SA/Wa 3318/05
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2006-02-23 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6539 Inne o symbolu podstawowym 653
Skarżony organ: Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych/ZUS
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krystyna Kleiber, Sędziowie Asesor WSA Hieronim Sęk, Asesor WSA Marta Waksmundzka-Karasińska (spr.), Protokolant Barbara Czyżewska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 lutego 2006 r. sprawy ze skargi C. R. na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] października 2005 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenie zdrowotne i Fundusz Pracy 1) uchyla zaskarżoną decyzję, 2) stwierdza, że uchylona decyzja nie może być wykonana w całości.


UZASADNIENIE

Wnioskiem z dnia 17 maja 2005 r. Skarżący C.R. zwrócił się do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych (dalej: "ZUS") o umorzenie zaległych należności z tytułu składek ubezpieczeniowych. W uzasadnieniu wniosku wskazał, iż znajduje się w bardzo trudnej sytuacji życiowej, oczekuje na przyznanie renty. Jednocześnie zadeklarował, iż jak tylko otrzyma rentę, uzyskane z niej środki przeznaczy na spłatę zaległych składek. Jak wynika z kwestionariusza o stanie majątkowym, złożonym w Oddziale ZUS w O. w dniu 17 maja 2005r. wnioskodawca jest osobą bezrobotną, nie posiada żadnych dochodów, od maja 2005r. przebywa w sanatorium. Żona również jest osobą bezrobotną. Wspólnie posiadają czworo dzieci: syna K., który pozostaje bez pracy, córkę K., która jest matką dwójki małych dzieci, oraz córki : P. i M. - uczennice szkoły zawodowej. Ośmioosobowa rodzina utrzymuje się z zasiłków z opieki społecznej, córka K. otrzymuje dodatkowo zasiłek rodzinny na swoje dzieci, a córki P. oraz M. otrzymują łącznie 170 zł. z tytułu praktyk zawodowych.

Decyzją z dnia [...] września 2005 r. ZUS odmówił Skarżącemu umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne, ubezpieczenie zdrowotne oraz Fundusz Pracy, jak również kosztów upomnienia i odsetek za zwłokę w łącznej wysokości 32.339,33 zł. W uzasadnieniu przedstawiono sytuację rodzinną i materialną zobowiązanego, wskazano iż jest on właścicielem nieruchomości o pow. 791 m. kw, na której znajduje się budynek mieszkalny. W dniu [...] listopada 2004r. ZUS wszczął egzekucję z przedmiotowej nieruchomości. Z uwagi na prowadzone postępowanie egzekucyjne, ZUS uznał, iż w rozpoznawanej sprawie nie zachodzą przesłanki całkowitej nieściągalności o których mowa w art. 28 ust. 3 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych. Nadto w ocenie ZUS pan C.R. nie przedstawił żadnych dokumentów, które uzasadniałyby umorzenie zaległości mimo braku całkowitej nieściągalności ze względu na ważny interes osoby zobowiązanej ( art. 28 ust.3a ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych).

Pismem z dnia 19 września 2005 r., Skarżący zwrócił się do Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych (dalej: "Prezes ZUS"), z wnioskiem uchylenie decyzji z dnia [...] września 2005r. odmawiającej umorzenia należności oraz o ponowne wnikliwe rozpatrzenie sprawy. Wskazał między innymi, iż decyzją z dnia [...] czerwca 2005r. przyznano mu rentę w kwocie 543,94 zł., z której potrącane jest świadczenie alimentacyjne. ZUS prowadzi egzekucję z jedynej nieruchomości skarżącego, na której zamieszkuje cała jego ośmioosobowa rodzina. Skarżący jest schorowanym człowiekiem, a żona, która również pozostaje bez pracy, bez prawa do zasiłku, cierpi na depresję. Z uwagi na tragiczną sytuację materialną i zdrowotną, która nie uległa poprawie, nie ma realnych szans na spłatę należnych składek na ZUS. Powołując się na załączone do wniosku o umorzenie, jak również dosłane pismem z dnia 17 czerwca 2005r. dokumenty, dodatkowo do wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, załączył między innymi : decyzję z dnia [...] czerwca 2005r., nr [...] dotyczącą syna K., z której wynika, iż jest on osobą bezrobotną, bez prawa do zasiłku, zaświadczenie z dnia 15 września 2005r, nr[...], dotyczące żony A.R., potwierdzające, iż jest ona osoba bezrobotną i w okresie od 31 sierpnia 2004r. do 27 lutego 2005r. pobierała zasiłek oraz zaświadczenie z dnia 15 września 2005r. nr[...], na okoliczność, iż córka, K.R., jest osobą bezrobotną i w okresie od 28 września 2004r. do 27 marca 2005r. pobierała zasiłek.

W wyniku ponownego rozpoznania sprawy, Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych decyzją z dnia [...] października 2005r. utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Uzasadniając rozstrzygnięcie Prezes ZUS stwierdził, że po ponownym rozpatrzeniu sprawy podtrzymuje decyzję o odmowie umorzenia składek z uwagi na posiadany przez Skarżącego majątek - nieruchomość, z której prowadzona jest egzekucja oraz otrzymywane przez wnioskodawcę świadczenie rentowe. W ocenie Prezesa ZUS podjęta decyzja pierwszoinstancyjna jest prawidłowa również w odniesieniu do przesłanek z art. 28 ust. 3a ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, z uwagi na niewykazanie przez dłużnika, iż jego sytuacja majątkowa i rodzinna nie pozwala na opłacenie zadłużenia, gdyż groziłoby to pozbawieniem środków niezbędnych do utrzymania. Nadto nie przedstawił dokumentacji lekarskiej, z której wynika, aby on czy też osoba nad którą sprawuje opiekę miały poważne problemy zdrowotne Wskazano jednocześnie, iż decyzja o umorzeniu składek na ZUS ma charakter uznaniowy, a obecne unormowania nie pozwalają na umorzenie składek w części finansowanej przez ubezpieczonych pracowników - z tego tytułu zaległości w kwocie 426,12 zł nie podlegają umorzeniu, zgodnie z art. 30 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych.

Na powyższą decyzję Skarżący wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. W skardze ponownie przedstawił trudną sytuację materialną swojej rodziny, podnosząc m.in. okoliczności wskazywane wcześniej we wniosku o umorzenie zaległości oraz wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. Nadto oświadczył, że ma orzeczoną rentę do 30 listopada 2005r. Jedyny majątek jaki posiada to dom, w którym mieszka z rodziną, w stosunku do którego prowadzone jest postępowanie egzekucyjne.

W odpowiedzi na skargę Prezes ZUS wniósł o oddalenie skargi.

Pismem z dnia 10 lutego 2006r skarżący ponownie wniósł o wnikliwe rozpoznanie jego sprawy, wyraził nadzieję, iż Sąd przychyli się do jego wniosku i umorzy zaległości w stosunku do ZUS.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Skarga zasługuje na uwzględnienie, aczkolwiek z innych względów niż w niej podniesiono.

Na wstępie należy zauważyć, iż kognicja sądów administracyjnych w odniesieniu do spraw w przedmiocie umorzenia należności z tytułu składek ubezpieczeniowych oraz składek na określone fundusze została ustanowiona ustawą z dnia 10 kwietnia 2004 r. o zmianie ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 121, poz. 1264). Artykuł 10 pkt 26a tej ustawy zmienił - z dniem 1 lipca 2004 r. - brzmienie art. 83 ust. 4 u.s.u.s. w ten sposób, że wyłączył tę kategorię spraw z zakresu właściwości sądów powszechnych - sądów pracy i ubezpieczeń społecznych i przeniósł do właściwości sądów administracyjnych. Jak wynika z uzasadnienia projektu tej ustawy (dostępny na www.sejm.gov.pl) wolą ustawodawcy było wyłączenie możliwości umarzania w/w należności przez sądy powszechne, które były władne zmienić decyzję

organu i umorzyć określoną kwotę należności (por. np. uchwała Sądu Najwyższego z dnia 30 czerwca 2000 r., sygn. akt III ZP 15/00, opublikowana m. in. OSNAPU 2000, nr 23, poz. 864).

Zmiana, o której mowa wyżej, ma charakter fundamentalny w odniesieniu do tego typu spraw. Pamiętać bowiem należy, że o ile sądy powszechne przejmowały wcześniej załatwioną przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych sprawę do dalszego załatwienia, o tyle sąd administracyjny na skutek zaskarżenia działania (zaniechania) organu nie przyjmuje sprawy administracyjnej jako takiej do końcowego załatwienia, lecz ma jedynie skontrolować (ocenić) działalność tego organu pod względem zgodności z prawem. Z tego względu sąd administracyjny, co do zasady, nie może zastępować organu administracji publicznej i wydawać końcowego rozstrzygnięcia sprawy (w przedmiocie umorzenia wnioskowanych należności). Orzeczenia sądu administracyjnego w razie uwzględnienia skargi, rozstrzygają o uchyleniu lub stwierdzeniu nieważności zaskarżonego aktu oraz zobowiązują organ administracji publicznej do określonego zachowania się w toku dalszego załatwiania sprawy. Przejęcie przez sądy administracyjne kompetencji organu administracji publicznej do końcowego załatwienia sprawy stanowiłoby wyjście poza konstytucyjnie określone granice kontroli działalności administracji publicznej (R. Hauser, [w:] Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, praca zbiorowa, Warszawa 2003, str. 6 i 7).

W związku z powyższym wniosek skarżącego o umorzenie jego zadłużenia z tytułu niezapłaconych składek nie może być - z uwagi na przedstawione wyżej uwarunkowania konstytucyjne i ustawowe - przez Sąd uwzględniony. Przypomnieć także należy, iż celem ustawodawcy było, aby - poprzez zmianę właściwości sądów - wykluczyć możliwość umarzania należności na etapie postępowania sądowego, co ma się przyczynić do realizacji przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych obowiązku dbałości o stan finansów ubezpieczeń społecznych (uzasadnienie projektu ustawy z dnia 10 kwietnia 2004 r. o zmianie ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych oraz niektórych innych ustaw dostępne na www.sejm.gov.pl).

Przedmiotem sporu w sprawie niniejszej jest decyzja Prezesa ZUS

w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu zaległych składek ubezpieczeniowych. Przystępując do rozważań Sąd wskazał, że powyższa materia unormowana została w art. 28 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. Nr 137, poz. 887, ze zm.) - dalej: "u.s.u.s." oraz

§ 3 Rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne (Dz. U. Nr 144, poz. 1365) - zwanego dalej: "Rozporządzeniem ". Zgodnie z art. 28 ust. 1 i 2 u.s.u.s. należności z tytułu składek mogą być umarzane w całości lub w części przez ZUS, z uwzględnieniem ust. 2 - 4, stanowiących, że należności te mogą być umarzane, z zastrzeżeniem ust. 3a, tylko w przypadku ich całkowitej nieściągalności, tj. gdy:

1) dłużnik zmarł nie pozostawiając żadnego majątku lub pozostawił ruchomości nie podlegające egzekucji na podstawie odrębnych przepisów albo pozostawił przedmioty codziennego użytku domowego, których łączna wartość nie przekracza kwoty stanowiącej trzykrotność przeciętnego wynagrodzenia i jednocześnie brak jest następców prawnych oraz nie ma możliwości przeniesienia odpowiedzialności na osoby trzecie,

2) sąd oddalił wniosek o ogłoszenie upadłości dłużnika lub umorzył postępowanie upadłościowe z przyczyn, o których mowa w art. 13 i art. 361 pkt 1 ustawy z dnia 28 lutego 2003 r. - Prawo upadłościowe i naprawcze,

3) nastąpiło zaprzestanie prowadzenia działalności przy jednoczesnym braku majątku, z którego można egzekwować należności małżonka, następców prawnych, możliwości przeniesienia odpowiedzialności na osoby trzecie w rozumieniu przepisów Ordynacji podatkowej,

4) nie nastąpiło zaspokojenie należności w zakończonym postępowaniu likwidacyjnym,

4a) wysokość nieopłaconej składki nie przekracza kwoty kosztów upomnienia w postępowaniu egzekucyjnym,

5) naczelnik urzędu skarbowego lub komornik sądowy stwierdził brak majątku, z którego można prowadzić egzekucję,

6) jest oczywiste, że w postępowaniu egzekucyjnym nie uzyska się kwot przekraczających wydatki egzekucyjne.

W myśl natomiast ust 3a cytowanego przepisu, należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne ubezpieczonych będących równocześnie płatnikami składek mogą być w uzasadnionych przypadkach umarzane pomimo braku ich całkowitej nieściągalności. Na mocy ustawowej delegacji (Art. 28 ust. 3b u.s.u.s.) Minister Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej określił szczegółowe zasady umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne rozporządzeniem z dnia

31 lipca 2003 r. Zgodnie z § 3 ust. 1 rozporządzenia, Zakład może umorzyć należności z tytułu składek, jeżeli zobowiązany wykaże, że ze względu na stan majątkowy i sytuację rodzinną nie jest w stanie opłacić tych należności, ponieważ pociągnęłoby to zbyt ciężkie skutki dla zobowiązanego i jego rodziny,

w szczególności zaś w przykładowo wymienionych przypadkach.

Analizując brzmienie powyższych przepisów, Sąd podkreślił, że prawodawca, stanowiąc o możliwości umorzenia należności z tytułu składek, posłużył się zwrotem "może umorzyć" ("mogą być umorzone"), oznaczającym, że w każdym wypadku decyzja będzie wydana w ramach uznania organu. Uznanie administracyjne jest konstrukcją prawną, pozwalającą organowi administracji publicznej na wybór konsekwencji prawnych powstałej sytuacji, do której odnosi się hipoteza normy prawnej. Inaczej mówiąc, dysponując prawem do umorzenia należności na zasadzie uznania administracyjnego, organ może, ale nie musi, umorzyć należność z tytułu składek lub odsetki za zwłokę, mimo zajścia określonych przesłanek. Uznanie to jest ograniczone kierunkowymi dyrektywami wyboru wskazanymi w wyżej przywołanych przepisach.

Tak duży zakres swobody decyzyjnej oznacza jednocześnie, że na organie spoczywa szczególny obowiązek jak najpełniejszego uzasadnienia wydanego rozstrzygnięcia, celem wykazania, że zbadał on sprawę w zakresie ustawowych dyrektyw, jak również zebrał i rozważył cały materiał dowodowy. W przypadku decyzji podejmowanych w ramach uznania administracyjnego uzasadnienie spełnia bowiem szczególnie istotną rolę, gdyż pozwala na dokonanie oceny, czy decyzja nie została wydana z takim naruszeniem przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a w szczególności, czy organ nie pozostawił poza swoimi rozważaniami argumentów podnoszonych przez stronę, czy nie pominął istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy materiałów dowodowych lub czy nie dokonał oceny tych materiałów wbrew zasadom logiki lub doświadczenia życiowego. Powyższe stanowisko znalazło wielokrotnie wyraz w ugruntowanym orzecznictwie, m.in. w wyroku NSA Naczelnego Sądu Administracyjnego - Ośrodek Zamiejscowy

w Gdańsku z dnia 28 lutego 1996 r., sygn. akt SA/Gd 320/95, w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego - Ośrodek Zamiejscowy we Wrocławiu z dnia 30 września 1996 r. sygn. akt SA/Wr 3095/95, w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego - Ośrodek Zamiejscowy w Gdańsku z dnia 26 października 1995 r., sygn. akt SA/Gd 2096/95, czy też w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego - Ośrodek Zamiejscowy w Białymstoku z dnia 21 lutego 1997 r., sygn. akt SA/Bk 1120/95.

Wydanie przez ZUS decyzji w przedmiocie umorzenia należności poprzedza postępowanie, które prowadzone jest w oparciu o przepisy kodeksu postępowania administracyjnego - dalej "k.p.a.", o czym stanowi jego art. 180 § 1. W myśl natomiast art. 83 ust. 4 u.s.u.s., do rozpatrzenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, przysługującego stronie niezadowolonej z wydanego w pierwszej instancji rozstrzygnięcia, zastosowanie mają zawarte w k.p.a. przepisy dotyczące postępowania odwoławczego.

Oznacza to, że wydając decyzję w wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy Prezes ZUS związany jest ogólnymi zasadami postępowania administracyjnego, określonymi w Rozdziale 2 Działu I k.p.a., w tym m.in. zasadą praworządności, wyrażoną w art. 6 k.p.a., a zatem ma obowiązek prawidłowego zastosowania przepisów nie tylko prawa materialnego, ale i procesowego.

Przechodząc na grunt sprawy niniejszej Sąd stwierdził, że zaskarżona decyzja Prezesa ZUS wydana została z naruszeniem przepisów postępowania w stopniu, który mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a zatem, że wypełniona została przesłanka uchylenia tej decyzji, określona w art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a.

Jak wynika z uzasadnienia zaskarżonej decyzji organ drugiej instancji dokonując analizy zgromadzonego w sprawie materiału, nie dopatrzył się przesłanek umorzenia zaległości. Wniosek ten organ wyprowadził dokonując analizy przepisu art. 28 ust. 3 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, wskazując, iż prowadzone w stosunku do dłużnika postępowanie egzekucyjne z nieruchomości, wyklucza zaistnienie przesłanki całkowitej nieściągalności. W odniesieniu do przesłanek zawartych w art. 28 ust. 3a, organ stwierdził, iż dłużnik nie wykazał, iż jego sytuacja majątkowa i rodzinna nie pozwala na opłacenie zadłużenia, gdyż grozi to pozbawieniem środków niezbędnych do utrzymania. Swojego stanowiska w tej mierze nie uzasadnił jednakże w sposób należyty. W ocenie Sądu uzasadnienie zaskarżonej decyzji nie spełnia bowiem wymogów określonych w art. 107 § 1 i 3 k.p.a., które stanowią, że decyzja powinna zawierać uzasadnienie faktyczne w szczególności wskazujące fakty, które organ uznał za udowodnione, dowody, na których się oparł, oraz przyczyny, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, oraz uzasadnienie prawne, obejmujące wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa.

Sąd stwierdził, że uzasadniając wydane rozstrzygnięcie organ nie odniósł się

w stopniu wystarczającym do ustalonych w toku postępowania okoliczności faktycznych sprawy, w szczególności jeśli chodzi o analizę przesłanek o których mowa w art. 28 ust. 3a ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych. Co więcej, mając na uwadze zebrany w sprawie materiał dowodowy, w szczególności dane wynikające z kwestionariusza o stanie majątkowym z dnia 8 maja 2005r., kwestionariusza o możliwościach płatniczych płatnika składek z dnia 13 lipca 2005r., dane wynikające ze sprawozdania z czynności podjętych w dniu 14 czerwca 2005r. w celu ustalenia możliwości spłaty zadłużenia przez dłużnika C.R., jak również załączone przez stronę w toku postępowania dokumenty, Sąd doszedł do przekonania, iż zawarty w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji wniosek, iż dłużnik nie przedstawił żadnych dokumentów, które uzasadniałyby umorzenie zaległości pomimo braku całkowitej nieściągalności jest wnioskiem dowolnym, dokonanym wbrew zasadom logiki i doświadczenia życiowego, naruszającym wyrażoną w art. 80 k.p.a. zasadę swobodnej oceny dowodów. Powoływany przepis art. 80 k.p.a. zawiera in implicite zasadę swobodnej oceny dowodów, stanowiąc, iż organ ocenia na podstawie całokształtu zebranego materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona. Swobodna ocena dowodów, nie oznacza jednak dowolnej oceny dowodów, nie mającej oparcia w zebranym materiale dowodowym. Zakres swobody uznania jest bowiem zawsze określony przez prawo. Granice te tworzą zarówno przepisy kompetencyjne, jak przepisy o postępowaniu administracyjnym, wreszcie przepisy tzw. materialnego prawa administracyjnego. To zaś tworzy nawet wobec decyzji podjętych w ramach swobodnego uznania administracyjnego możliwości prawnej kontroli w zakresie dochowania granic i prawnych warunków rozstrzygania sprawy ( tak w : Kodeks Postępowania Administracyjnego, Komentarz, Zbigniew Janowicz, Wydawnictwo naukowe PWN, Warszawa - Poznań 1995r., komentarz do art. 107. ) .

W ocenie Sądu okoliczność posiadania przez stronę majątku w postaci nieruchomości, w stosunku do której prowadzone jest postępowanie egzekucyjne, sama w sobie nie może stanowić przesłanki utrzymania decyzji pierwszoinstancyjnej w mocy, gdyż nie zwalnia ona organu odwoławczego z obowiązku ponownego rozpatrzenia całości sprawy i oceny prawidłowości decyzji organu pierwszej instancji, wydanej w konkretnym stanie faktycznym, który powinien zostać gruntownie przeanalizowany. Organ odwoławczy musi zatem ocenić, czy w tym stanie faktycznym organ I instancji podjął właściwe rozstrzygnięcie. Może przy tym prowadzić uzupełniające postępowanie dowodowe, jeżeli uzna to za konieczne.

Prawidłowość uzasadnienia decyzji należy oceniać również w kontekście zawartej w art. 11 k.p.a. zasady przekonywania, zgodnie z którą organy administracji publicznej powinny wyjaśniać stronom zasadność przesłanek, którymi kierują się przy załatwieniu sprawy, aby w ten sposób w miarę możności doprowadzić do wykonania przez strony decyzji bez potrzeby stosowania środków przymusu.

W ponownie przeprowadzonym postępowaniu organ winien odnieść się wyczerpująco do argumentacji, zawartej we wniosku Skarżącego o ponowne rozpatrzenie sprawy, w tym do twierdzeń dotyczących braku źródeł utrzymania rodziny, struktury i wysokości uzyskiwanych dochodów oraz ponoszonych wydatków, ogólnej sytuacji rodzinnej i zdrowotnej. Dopiero gruntowna analiza powyższych argumentów, a także zgromadzonego z w sprawie materiału dowodowego, może być przesłanką do wydania rozstrzygnięcia w sposób prawidłowy. Przed wydaniem decyzji organ winien umożliwić stronie zapoznanie się z zebranym w sprawie materiałem dowodowym, wypełniając dyspozycję art. 10 § 1 k.p.a. Wymóg ten ciąży na organach - tak pierwszej, jak i drugiej instancji - na podstawie art. 10 § 1 k.p.a., a z akt sprawy nie wynika, aby rzeczony przepis został zastosowany przez Prezesa ZUS przed wydaniem zaskarżonej do Sądu decyzji. Zgodnie z § 2 powyższego przepisu organ może odstąpić od zasady czynnego udziału strony wyłącznie w przypadkach, gdy załatwienie sprawy nie cierpi zwłoki ze względu na niebezpieczeństwo dla życia lub zdrowia ludzkiego, albo ze względu na grożącą niepowetowaną szkodę materialną, zaś przyczyny tego odstąpienia organ powinien utrwalić w aktach sprawy. W sprawie niniejszej Sąd nie stwierdził, aby którakolwiek z przesłanek odstąpienia od zasady miała miejsce. Żadna taka okoliczność nie została również udokumentowana przez organ.

Mając na uwadze całość powyższej argumentacji i działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 7, art. 8, art. 10, art. 11 , art. 80 i art. 107 § 1 i 3 k.p.a., a także na podstawie 135 p.p.s.a. oraz art. 152 p.p.s.a., Sąd orzekł jak w sentencji.