Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 689/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2020-12-09 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 652  Sprawy ubezpieczeń zdrowotnych
Hasła tematyczne: Ubezpieczenia
Skarżony organ: Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 102 ust. 5 pkt 24, art. 109 ust. 5, art. 66 ust. 1 pkt 1 lit. e
journal: Dz.U. 2019 poz 1373
law: Ustawa z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych - t.j.
article: art. 750, art. 627, art. 734 par. 1, art. 353 par. 1
journal: Dz.U. 2019 poz 1145
law: Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny - tj
article: art. 151
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sławomir Kozik (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Dorota Pawłowska Sędzia WSA Magdalena Maliszewska po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 9 grudnia 2020 r. sprawy ze skargi "(...)" Sp. z o.o. z siedzibą w "(...)" na decyzję Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia "(...)"grudnia 2019 r., nr "(...)" w przedmiocie podlegania obowiązkowemu ubezpieczeniu zdrowotnemu oddala skargę


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z [...] grudnia 2019 r. nr [...] Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia (dalej: "Prezes NFZ"), działając na podstawie art. 102 ust. 5 pkt 24 w związku z art. 109 ust. 5 i art. 66 ust. 1 pkt 1 lit. e ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz. U. z 2019 r., poz. 1373 z późn. zm., dalej: "ustawa o świadczeniach") oraz art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2018 r., poz. 2096 z późn. zm. dalej: "K.p.a."), w związku z art. 16 ustawy z dnia 7 kwietnia 2017 r. o zmianie ustawy Kodeks postępowania administracyjnego oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 935), po rozpatrzeniu odwołania M. Sp. z o.o. z siedzibą w K. (dalej: "Płatnik", "Strona", "Skarżący"), utrzymał w mocy decyzję nr [...] dyrektora [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia w [...] czerwca 2017 r., ustalającej, że M. A. (dalej: "Uczestnik", "Zainteresowana") podlegała obowiązkowemu ubezpieczeniu zdrowotnemu, jako osoba wykonująca umowę o świadczenie usług w rozumieniu art. 750 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz. U. z 2019 r. poz. 1145, z późn. zm., dalej: "K.c."), zawartą z Płatnikiem w okresie od [...] stycznia 2013 r. do [...] marca 2013 r.

W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ wskazał, że Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w [...] wnioskiem z [...] grudnia 2016 r., wystąpił do [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia o rozpatrzenie sprawy dotyczącej objęcia ubezpieczeniem zdrowotnym Zainteresowanej, z tytułu wykonywania pracy na podstawie umowy cywilnoprawnej zawartej z Płatnikiem.

Z ustaleń Zakładu Ubezpieczeń Społecznych wynika, że Zainteresowana zawarła z Płatnikiem umowę na okres od [...] stycznia 2013 r. do [...] marca 2013 r. która została nazwana umową o dzieło. Z treści zawartej umowy wynika, że Zainteresowana wykonywała następujące prace: [...].

Do protokołu kontroli Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Prezes Zarządu Spółki zeznał pod groźbą odpowiedzialności karnej, że:

- głównym przedmiotem działalności Płatnika jest projektowanie, tworzenie oraz sprzedaż odświeżaczy powietrza w kabinach samochodów osobowych oraz pojazdów użytkowych. Spółka w szczególności opracowuje niestandardowe produkty odświeżające, znacząco odróżniające się od produktów konkurencyjnych;

- praca dotycząca czyszczenia i mycia wood mini polegała na zmyciu naklejki z buteleczki wood mini. Wzorcem była buteleczka wyglądająca jak nowa;

- praca dotycząca składania wood mini karteczka i instrukcja polegała na złożeniu w jedną całość uchwytu bukowego ze sznurowadłem, karteczką, instrukcją i kulką. Wzorcem był prawidłowo złożony detal;

- praca dotycząca składania nakrętki [...] polegała na złożeniu uchwytu bukowego ze sznurowadłem i kulką. Wzorcem był prawidłowo złożony detal;

- praca dotycząca przypinania celuzozy polegała na przypięciu celulozy za pomocą zszywki i zszywacza do blisterka w odpowiedniej pozycji. Wzorcem była prawidłowo przypięta celuloza;

- praca dotycząca składania nakrętki wood polegała na złożeniu uchwytu bukowego ze sznurowadłem i kulką w jedną całość. Wzorcem był prawidłowo złożony detal;

- praca dotycząca oklejania insertów polegała na naklejeniu w odpowiedniej pozycji na insert naklejki z innym tłumaczeniem niż to, które jest na blisterku. Wzorcem był prawidłowo oklejony [...];

- praca dotycząca kompletowania tulejki + filtr polegała na złożeniu detalu składającego się z dwóch części: filtra i tulejki. Filtr musiał być włożony do tulejki w odpowiedniej pozycji. Wzorcem był złożony detal;

- praca dotycząca składania kompletu [...] polegała na złożeniu pięciu elementów korpusu supremę w jedną całość. Wzorcem był prawidłowo złożony komplet;

- praca dotycząca składania wood mini karteczka polegała na złożeniu w jedną całość uchwytu bukowego ze sznurowadłem, karteczką i kulką. Wzorcem był prawidłowo złożony detal;

- praca dotycząca składania CD polegała na składaniu korpusu CD z czterech elementów w jedną całość. Wzorcem był prawidłowo złożony detal;

- praca dotycząca przycinania pompek polegała na skróceniu pompek do odpowiedniej długości. Wzorcem była pompka o odpowiedniej długości;

- Płatnika nie interesował sposób, w jaki wykonawcy wykonają dzieło. Decydowało o tym zróżnicowanie zleconych dzieł, różne predyspozycje i wyobraźnia wykonawców. Dzieło można było wykonać w różny sposób;

- materiał do zrealizowania prac nazwanych "dziełem" wykonawcy pobierali z magazynu. Ilość pobieranego materiału kwitowana była na dowodach wydania z magazynu;

- wykonywanie dzieł nie było nadzorowane;

- działania Płatnika ograniczały się jedynie do interwencji u danego wykonawcy w przypadku niedotrzymania terminu wykonania dzieła;

- odbioru ilościowego i jakościowego dokonywał magazynier i pracownik z kontroli jakości. Magazynier wystawiał dowód przyjęcia;

- odpowiedzialność wykonawcy wynikała z postanowień umowy oraz przepisów zawartych w K.c.;

- w przypadku wadliwie wykonanej umowy wykonawca zobowiązany był do usunięcia wad. Płatnik dokonywał płatności tylko za dzieło wykonane zgodnie z wzorcem;

- prace wykonywane w ramach umowy o dzieło nie były produktami finalnymi, a były częścią składową do dalszego wykorzystania w działalności firmy.

[...] Oddział Wojewódzki NFZ pismami z [...] stycznia 2017 r. wezwał Płatnika i Zainteresowaną do wskazania m. in. czy wyjaśnienia złożone przez Prezesa Zarządu Spółki miały zastosowanie do wykonywanej przez Stronę pracy, czy Zainteresowana wykonała zawartą z Płatnikiem umowę (jeśli tak, to w jakim okresie).

Zainteresowana nie skorzystała z prawa do złożenia wyjaśnień.

Płatnik w piśmie z [...] lutego.2017 r. poinformował m.in. że: podtrzymuje zeznania złożone przez Prezesa Płatnika w trakcie przesłuchania Zakładu Ubezpieczeń Społecznych; Spółka podtrzymuje stanowisko z którego wynika, że do zawartej umowy stosuje się przepisy K.c. o umowie o dzieło; Zainteresowana wykonywała umowę w okresie wskazanym w sentencji niniejszej decyzji.

Przed wydaniem decyzji [...] Oddziału Wojewódzkiego Strona jak i Płatnik pismami z [...] marca 2017 r. zostali powiadomieni o zakończeniu postępowania dowodowego oraz wezwani do wypowiedzenia się zgodnie z dyspozycją art. 10 K.p.a.

Dyrektor [...] Oddziału Wojewódzkiego NFZ, decyzją nr [...] z [...] czerwca 2017 r., wydaną na podstawie art. 65 pkt. 1, art. 66 ust. 1 pkt. 1 lit e), art. 69 ust. 1, oraz art. 107 ust. 5 pkt 16 w zw. z art. 109 ustawy o świadczeniach w związku z art. 627 oraz art. 734 i art. 750 K.c. oraz art. 13 pkt 2 ustawy z dnia 13 października 1998r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz.U. Nr 2016 r. poz. 963 ze zm.), stwierdził, że Zainteresowana podlegała obowiązkowemu ubezpieczeniu zdrowotnemu, jako osoba wykonująca w okresie od [...] stycznia 2013 r. do [...] marca 2013 r. umowę o świadczenie usług w rozumieniu art. 750 K.c. zawartą z Płatnikiem.

Zainteresowana nie wniosła odwołania. Płatnik wniósł w terminie odwołanie [...] lipca 2017 r.

Rozpatrując odwołanie Prezes NFZ po przytoczeniu obowiązujących przepisów prawa stwierdził, że z treści przedmiotowej umowy oraz zebranego materiału dowodowego nie wynika, aby wykonawca miał w efekcie stworzyć trwałe i posiadające cechy oryginalności dzieło oraz aby efekt, związany z jego działaniami miał być niepowtarzalny. Wykonywane czynności nie mogą być potraktowane jako przejaw działalności twórczej o indywidualnym charakterze. Rezultat twórczego działania winien być: stworzony samodzielnie, niepowtarzalny, swoisty, posiadać cechę oryginalności, nowości - odróżniać się od innych rezultatów takiego samego działania. W wykonywanych przez Zainteresowanego czynnościach wykluczona jest również kreatywność wykonawcy dzieła.

Zdaniem organu czynności, które objęte były umową wiązały się

z podejmowaniem przez wykonawcę szeregu jednorodzajowych, powtarzających się działań, wymagających starannego działania z wykorzystaniem własnych umiejętności, wiedzy i doświadczenia. Od wykonawcy wymagano starannego wykonania powtarzalnych czynności, co oznacza, że w spornej umowie jej efekt nie mógł być uznany za dzieło stanowiące konkretny, indywidualnie oznaczony rezultat, który zamawiający chce osiągnąć.

Prezes NFZ podkreślił, że to płatnik składek ponosi odpowiedzialność za ewentualne błędy (wady) a nie Zainteresowana. Wobec czego brak jest odpowiedzialności essentialia negotii umowy o dzieło.

Prezesa NFZ, wskazał, że stosownie do treści art. 627 K.c., przez umowę

o dzieło przyjmujący zamówienie zobowiązuje się do wykonania oznaczonego dzieła, a zamawiający do zapłaty wynagrodzenia. Przedmiotem umowy jest zatem zobowiązanie do wykonania określonego dzieła poprzez stworzenie czegoś lub przetworzenie do postaci w jakiej dotychczas nie istniało. Dzieło może mieć charakter materialny jak i niematerialny, zaś sama umowa o dzieło jest umową rezultatu. Dzieło powinno mieć byt samoistny niezależny od działania wykonawcy i możliwość uzyskania samodzielnej wartości w obrocie. Dzieło musi również istnieć w postaci postrzegalnej, pozwalającej nie tylko odróżnić je od innych przedmiotów, ale

i uchwycić istotę osiągniętego rezultatu. Z kolei wykonywanie określonej czynności, czy też szeregu powtarzających się czynności bez względu na to jaki rezultat czynność ta przyniesie jest właściwe dla umów, co do których mają zastosowanie przepisy K.c. o umowie zlecenia.

Zgodnie natomiast z treścią art. 734 § 1 K.c. przez umowę zlecenia przyjmujący zlecenie zobowiązuje się do dokonania określonej czynności prawnej dla dającego zlecenie, przy czym do umowy o świadczenie usług stosuje się odpowiednio przepisy o zleceniu. Przedmiotem tych umów jest dokonanie określonej czynności faktycznej bądź zespołu czynności faktycznych, które nie muszą prowadzić do osiągnięcia indywidualnie oznaczonego rezultatu. Umowa

o świadczenie usług jak i zlecenia jest przykładem umowy starannego działania, podczas gdy umowa o dzieło jest umową rezultatu. Stąd też odpowiedzialność osoby wykonującej umowę o dzieło jest oparta na zasadzie ryzyka, a umowę o świadczenie usług/zlecenia na zasadzie winy (wykonywanie przez Zainteresowaną umowy było ciągiem określonych czynności starannego działania, zmierzającego do osiągnięcia skutku naczyń - innymi słowy zawarta umowa była umową o świadczenie usług).

Zdaniem Prezesa NFZ wykonywane przez Zainteresowaną czynności stanowiły fragment procesu produkcyjnego, powtarzalnego. Ponadto nie można wskazać indywidualnego charakteru takiego rzekomego dzieła. W świetle dokonanej analizy, organ stwierdził, że przedmiotowa umowa jest typową umową o świadczenie usług (art. 750 K.c.).

W ocenie Prezesa NFZ rzeczywistą wolą stron było zawarcie umowy

o świadczenie usług, bowiem zamawiający wiązał oczekiwany rezultat z wykonaniem czynności faktycznych w czasie oznaczonym w celu uzyskania określonego efektu.

Organ wskazał, że w przedmiotowej sprawie nie było konieczności przeprowadzenia dowodu z przesłuchania zarówno Zainteresowanej jak i Płatnika składek bowiem dowód z przesłuchania stron może być przeprowadzony posiłkowo jedynie wówczas, gdy po wyczerpaniu środków dowodowych lub z powodu ich braku pozostały niewyjaśnione fakty istotne dla rozstrzygnięcia sprawy. Skoro zatem nie przeprowadzono dowodu z przesłuchania stron oznacza to, iż w niniejszej sprawie organ posiadał wystarczające środki dowodowe dla uznania, iż przedmiotową umowę należy uznać za umowę zlecenia.

W ocenie Prezesa NFZ zostały podjęte odpowiednie czynności zmierzające do zebrania pełnego materiału dowodowego. Rozstrzygnięcie w przedmiotowej sprawie zostało wydane na podstawie zebranego w sprawie materiału dowodowego, ze szczególnym uwzględnieniem protokołu kontroli ZUS, zastrzeżeń do protokołu kontroli wniesionych przez Płatnika, informacji ZUS o rozpatrzeniu zastrzeżeń do protokołu kontroli, zawartej przez strony umowy oraz analizy czynności wykonywanych przez Zainteresowaną, w oparciu o mające w sprawie zastosowanie przepisy prawa materialnego i procesowego.

Organ zauważył, że Płatnik dokonał [...] kwietnia 2019 r. zgłoszenia Zainteresowanej do ubezpieczenia zdrowotnego w okresie na który została zawarta umowa z Zainteresowaną. Powyższe ustalono na podstawie danych zgromadzonych w Centralnym Wykazie Ubezpieczonych.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Skarżący, reprezentowany przez radcę prawnego, zaskarżając decyzję Prezesa NFZ z [...] grudnia 2019 r., w całości, wniósł o jej uchylenie w całości oraz o zasądzenie na rzecz Skarżącego kosztów postępowania według norm prawem przepisanych. Zaskarżonej decyzji Skarżący zarzucił naruszenie:

1) art. 750 K.c., poprzez zastosowanie tego przepisu w stanie faktycznym sprawy i uznanie, że Spółkę oraz Uczestnika łączyła umowa o świadczenie usług mimo, że zgodnie z treścią zawartej umowy znajdującej się w aktach sprawy oraz zgromadzonym materiałem dowodowym, podmioty te zawarły umowę o dzieło na podstawie art. 627 K.c.,

2) art. 65 ust. 1 i ust. 2 K.c., poprzez błędna wykładnię oświadczenia woli Spółki oraz Uczestnika zawartego w umowie, polegającą na pominięciu zgodnego zamiaru stron i jej celu,

3) art. 65. art. 66 ust. 1 pkt 1 lit, e. art. 69 ust 1. art. 107 ust. 5 pkt 16 w zw. z art. 109 ustawy o świadczeniach, poprzez ich zastosowanie na skutek bezpodstawnego uznania przez NFZ, że Uczestnik zawarł z Płatnikiem w/w okresie umowę o świadczenie usług w rozumieniu art 750 K.c., a nie umowę o dzieło w rozumieniu art 627 K.c., a w konsekwencji uznanie, iż Uczestnik podlegał obowiązkowemu ubezpieczeniu zdrowotnemu z tytułu umowy o świadczenie usług, podczas gdy w rzeczywistości podmioty te zawarły umowę o dzieło oraz ich zastosowanie polegające na wydaniu zaskarżonej decyzji, podczas gdy brak jest przesłanek do jej wydania,

4) art. 7 oraz art. 77 § 1 K.p.a., poprzez zaniechanie obowiązku podjęcia wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia okoliczności sprawy, zaniechanie obowiązku dokładnego ustalenia stanu faktycznego, zebrania i rozpatrzenia własnego materiału dowodowego mającego na celu dokonanie wnikliwej analizy umów oraz rodzaju wszelkich czynności podejmowanych przez Uczestnika, w celu wykonania umowy o dzieło,

5) art. 80 K.p.a., polegające na podjęciu rozstrzygnięcia w oparciu o błędnie ustalony stan faktyczny w sprawie, po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego w niepełnym zakresie, z pominięciem równie istotnych okoliczności, których uwzględnienie musiałoby prowadzić do odmiennego, niż przyjęte przez dyrektora [...]OW NFZ ustalenia, zaakceptowane przez Prezesa NFZ oraz uznanie, że sporządzony przez ZUS protokół pokontrolny jest wystarczający do podjęcia decyzji, iż zawiązane przez Skarżącego z Uczestnikiem umowy o dzieło stanowią w rzeczywistości umowy zlecenia oraz ustalenie, iż taki materiał dowodowy jest wystarczający do wydania decyzji o objęciu ubezpieczeniem zdrowotnym,

6) art. 107 § 3 K.p.a., poprzez nienależyte uzasadnienie zaskarżonej decyzji z uwagi na zawarcie w niej wywodów, które nie uzasadniają racji i zasadności utrzymanej w mocy przez Prezesa NFZ decyzji dyrektora [...]OW NFZ, gdyż znaczna część decyzji stanowi argumentację dotyczącą cech charakterystycznych dla umowy zlecenia oraz umowy o dzieło, natomiast brak w niej uzasadnienia podstaw faktycznych prowadzących do podjęcia takich, a nie innych ustaleń, które opierałyby się na analizie nie tylko treści umów, ale przede wszystkim charakterze wykonywanych przez Uczestnika czynności, prowadzących do wykonania dzieła/spełnienia umówionego rezultatu.

W uzasadnieniu skargi Skarżący podniósł, że w dniu zawarcia umowy żaden z zestawów zapachowych jeszcze nie istniał, a miał powstać dopiero w przyszłości. Dzieło natomiast nie musi być czymś nowatorskim i niewystępującym jeszcze na rynku, jednak powinno posiadać charakterystyczne, wynikające z umowy cechy, umożliwiające zbadanie, czy dzieło zostało wykonane prawidłowo i zgodnie z indywidualnymi wymaganiami bądź upodobaniami zamawiającego. Na skutek zleconego do wykonania przez Skarżącego dzieła powstały z góry określone samoistne, odrębne, indywidualne zestawy zapachowe, o zróżnicowanym wyglądzie zewnętrznym, charakterystycznym i niepowtarzalnym dla danego modelu, na podstawie wytycznych przekazanych wykonawcy - Uczestnikowi przez Skarżącego, niezależne od dalszego działania Uczestnika. Zamawiający kładł główny nacisk na jakościowe, a nie ilościowe wykonanie dzieła, tak aby spełnić oczekiwania klienta docelowego. Tym samym została zrealizowana w pełni istota umowy o dzieło jaką jest osiągnięcie zindywidualizowanego rezultatu.

Skarżący stwierdził, że brak jest podstawy prowadzącej do uznania, iż pewna ilościowa powtarzalność w wykonaniu dzieła z góry przesądza o zakwalifikowaniu analizowanej umowy do umów z zakresu świadczenia usług. Umowa o dzieło nie traci swojego charakteru przez to, że przedmiotem zobowiązania jest zamiast jednego, większa ilość działań tego samego rodzaju, bowiem pomimo zmiany ilościowej, treść zobowiązania nie ulega zmianie. Skoro Uczestnik wykonywał zindywidualizowane, oznaczone co do tożsamości rzeczy (tj. dzieła), stanowiące samoistne, odrębne i indywidualne zestawy zapachowe o zróżnicowanym wyglądzie zewnętrznym na potrzeby szczegółowych i indywidualnych zamówień, to niezależnie od ich ilości, wykonywa on dzieło, a nie zlecenia czy usługi, bowiem przy ocenie charakteru wykonywanych działań nie ma znaczenia powtarzalność dokonywanych czynności.

Skarżący dodał, że dyrektor [...]OW NFZ pominął także zupełnie przesłankę braku stosunku zależności lub podporządkowania pomiędzy Skarżącym a Uczestnikiem, na co Prezes NFZ wydając zaskarżoną decyzję nie zwrócił uwagi. Ponadto, o charakterze stosunku prawnego łączącego Skarżącego i Uczestnika nie może decydować także sama, krótka i maksymalnie odformalizowana forma umowy. Zgodnie bowiem z powszechnie obowiązującymi przepisami, w tym zasadą swobody umów, strony nie są zobowiązane do obszernego i szczegółowego regulowania swoich stosunków w formie pisemnej.

Zdaniem Skarżącego, organ nie przeprowadził własnego postępowania, nie dokonał własnej analizy treści zawartych przez Skarżącego umów, a tym bardziej wykonanych przez Uczestnika czynności prowadzących do stworzenia dzieła, a jedynie powielił stanowisko ZUS.

Prezes NFZ w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżona decyzja, jak również decyzja I instancji nie naruszają przepisy prawa w sposób uzasadniający ich uchylenie.

W działaniu organów obu instancji, Sąd nie dopatrzył się nieprawidłowości, zarówno, gdy idzie o ustalenie stanu faktycznego sprawy, jak

i o zastosowanie do jego oceny przepisów prawa. Poczynione przez organy ustalenia faktyczne znajdują uzasadnienie w zebranym materiale dowodowym. Materiał dowodowy został w toku postępowania przed organami zgromadzony, rozpatrzony i oceniony w sposób wyczerpujący.

Kwestią sporną w niniejszej sprawie jest charakter prawny umowy zawartej przez Skarżącego z Zainteresowaną w okresie od [...] stycznia 2013 r. do [...] marca 2013 r., która to umowa - w ocenie Skarżącego, stanowi umowę o dzieło (taka była wola stron ją zawierających), a w ocenie organów - umowę o świadczenie usług.

Zgodnie z art. 66 ust. 1 pkt 1 lit. e ustawy o świadczeniach obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego podlegają osoby spełniające warunki do objęcia ubezpieczeniami społecznymi lub ubezpieczeniem społecznym rolników, które są osobami wykonującymi pracę na podstawie umowy agencyjnej lub umowy zlecenia albo innej umowy o świadczenie usług, do której stosuje się przepisy Kodeksu cywilnego dotyczące zlecenia lub osoby z nimi współpracujące.

Uznanie, że sporna umowa nie stanowiła umowy o dzieło uregulowanej

w art. 627 i nast. k.c., lecz umowę o świadczenie usług, do której stosuje się przepisy o zleceniu (art. 750 k.c.) oznacza, że Skarżący, jako płatnik składek - na podstawie art. 85 ust. 4 ustawy o świadczeniach, był obowiązany do obliczenia i pobrania składki z dochodu Zainteresowanej jako ubezpieczonej.

Sąd w niniejszej sprawie nie podziela stanowiska Skarżącego, że sporna umowa stanowi umowę o dzieło. Istotą umowy o dzieło jest osiągnięcie określonego rezultatu, co odróżnia umowę o dzieło, od umowy zlecenia (art. 734 i następne K.c.) oraz od umowy o świadczenie usług (art. 750 K.c.). Z kolei, umowa o świadczenie usług jest umową starannego działania, a zatem jej celem jest wykonywanie określonych czynności, które nie muszą zmierzać do osiągnięcia rezultatu.

Przedmiot umowy o dzieło może być określony w różny sposób i różny może być stopień dokładności tego określenia, pod warunkiem, że nie budzi wątpliwości,

o jakie dzieło chodzi. Nie można jednak uznać za dzieło czegoś, co nie odróżnia się

w żaden sposób od innych, występujących na danym rynku rezultatów pracy – materialnych, bądź niematerialnych, gdyż wówczas zatraciłby się indywidualny charakter dzieła. Dzieło nie musi wprawdzie być czymś nowatorskim

i niewystępującym jeszcze na rynku, jednak powinno posiadać charakterystyczne, wynikające z umowy cechy, umożliwiające zbadanie, czy dzieło zostało wykonane prawidłowo i zgodnie z indywidualnymi wymaganiami, bądź upodobaniami zamawiającego. Dzieło jest wytworem, który w momencie zawierania umowy nie istnieje, jednak jest w niej z góry przewidziany i określony w sposób wskazujący na jego indywidualne cechy (por. wyroki SN z 5 marca 2004 r., I CK 329/03 i z 14 listopada 2013 r., II UK 115/13).

Istotnym jest, że kryterium odróżnienia umowy o dzieło od umowy

o świadczenie usług stanowi także możliwość poddania umówionego rezultatu (dzieła) sprawdzianowi na istnienie wad fizycznych (por. wyroki SN z 3 listopada 2000 r., IV CKN 152/00, OSNC 2001, Nr 4, poz. 63 i z 14 listopada 2013 r., II UK 115/13).

Zgodnie z art. 627 K.c. warunkiem uznania danego świadczenia za dzieło jest osiągnięcie indywidualnie oznaczonego rezultatu, a nie tylko wskazanie czynności faktycznych do wykonania przez daną osobę jako przyjmującego zamówienie. Stosownie do art. 353 § 1 K.c. zobowiązanie polega na tym, że wierzyciel może żądać od dłużnika świadczenia, a dłużnik powinien świadczenie spełnić. Niewątpliwie przedmiot badanej umowy obejmował obowiązek wykonywania przez Zainteresowaną na rzecz Skarżącego określonych czynności faktycznych opisanych w umowie. W myśl wyroku Sądu Najwyższego z 2 czerwca 2017 r. sygn. III UK 147/16 nawet ułomna konstrukcja przedmiotu umowy nie rodzi domniemania (ani faktycznego, ani prawnego), że chodzi o uzyskanie konkretnego rezultatu.

Po przeanalizowaniu treści umowy, zdaniem Sądu za prawidłowe uznać należy stanowisko organów, że od Zainteresowanej wymagano wykonania szeregu powtarzalnych czynności, potrzebnych w procesie produkcyjnym. Czynnością tym nie można przypisać konstytutywnych cech umowy o dzieło. Oczywiście dzieło nie musi mieć cech indywidualności w takiej mierze jak utwór, nie zawsze musi być tworem niepowtarzalnym, chronionym prawem autorskim i wymagającym od jego autora posiadania specjalnych umiejętności. Tym niemniej, zawsze musi być jednorazowym efektem, zindywidualizowanym już na etapie zawierania umowy i możliwym do jednoznacznego zweryfikowania po wykonaniu. Nie można za dzieło uznać czegoś, co nie odróżnia się w żaden sposób od innych występujących na danym rynku rezultatów pracy, gdyż wówczas zatraciłby się indywidualny charakter dzieła. (por. wyrok Sądu Najwyższego z 26 marca 2013 r., II UK 201/12, Lex nr 1341964).

Zdaniem Sądu zgromadzony w sprawie materiał dowodowy nie wykazał, aby umowa zmierzała do osiągnięcia indywidualnego rezultatu. Już samo określenie przedmiotu umowy eksponuje wyraźnie, że znaczenie miało samo staranne wykonanie określonych elementów, według udostępnionego wzorca. Zauważyć należy, że w stosunku do każdej z wyodrębnionych w umowie czynności, ich ilość sięgała od tysiąca do dwóch tysięcy. W ocenie Sądu strony umówiły się zatem na wykonanie szeregu powtarzających się czynności, zaś takie czynności nie posiadały cech oryginalności. Dlatego też wykonywanie takich czynności powtarzalnych nie może być rozumiane jako jednostkowy rezultat charakterystyczny dla stworzenia dzieła.

Nie są zasadne zarzuty skargi, w których Skarżący stara się wykazać, że na podstawie zapisów umowy Zainteresowana była odpowiedzialna za wady wykonanego przez nią dzieła. Nie sposób z treści badanej umowy wywieść ciążącej na niej odpowiedzialności z tytułu rękojmi za wady działa. Postanowienia umowy nie odpowiadają uregulowaniu dotyczącemu odpowiedzialności z tytułu rękojmi na podstawie art. 638 w zw. z art. 5561 K.c. Nie jest wiadomym, jakie parametry winny charakteryzować efekt pracy Zainteresowanej tak, aby zarówno Skarżący jako zamawiający, jak i Zainteresowana jako wykonawca, mogli określić właściwości, które dzieło tego rodzaju powinno mieć.

W ocenie Sądu, w niniejszej sprawie organy obu instancji organy wyczerpująco zbadały wszystkie istotne okoliczności faktyczne związane z niniejszą sprawą oraz przeprowadziły dowody służące ustaleniu stanu faktycznego, zgodnie z zasadami prawdy obiektywnej (art. 7 i art. 77 § 1 K.p.a.), zaś podjęte w tym zakresie rozstrzygnięcie zostało w sposób należyty uzasadnione. Sąd nie podzielił sformułowanych w skardze zastrzeżeń dotyczących sposobu prowadzenia postępowania dowodowego oraz jego wyników. Fakt zaś, że materiał dowodowy zebrany w sprawie został oceniony przez organy odmiennie niż to czyni Skarżący, nie świadczy o naruszeniu zasad postępowania zawartych w K.p.a.

W konsekwencji w sprawie nie doszło do naruszenia wskazanych w skardze przepisów prawa cywilnego, odnoszących się do umowy o dzieło, zlecenia, ani też przepisów regulujących umowę o świadczenie usług, czy przepisów o oświadczeniach woli a także przepisów ustawy o świadczeniach. Jednocześnie Sąd nie dopatrzył się także żadnych innych, istotnych dla wyniku postępowania naruszeń prawa materialnego.

W tym stanie rzeczy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 z późn. zm.), orzekł jak w sentencji.