Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 958/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2013-08-29 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6180 Wywłaszczenie nieruchomości i odszkodowanie, w tym wywłaszczenie gruntów pod autostradę
Hasła tematyczne: Nieruchomości
Skarżony organ: Minister Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 12  ust. 4
journal: Dz.U. 2008 nr 193 poz 1194
law: Ustawa z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym Przewodniczący Sędzia WSA Marta Kołtun - Kulik po rozpoznaniu w dniu 29 sierpnia 2013 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi Prezydenta [...] na decyzję Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia [...] lutego 2013 r., nr [...] w przedmiocie ustalenia odszkodowania za nieruchomość oddala skargę.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] lutego 2013 r., nr [....] Minister Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej po rozpatrzeniu odwołania Prezydenta [...] od decyzji Wojewody [...] z dnia [...] listopada 2012 r., nr [...], orzekającej o ustaleniu odszkodowania na rzecz Gminy [...] za przejęcie z mocy prawa na rzecz Województwa [...] nieruchomości położonej w [...], obręb [...], oznaczonej jako działka nr [...], a także o zobowiązaniu Prezydenta [...] do wypłaty odszkodowania w terminie 14 dni od dnia, w którym ww. decyzja stanie się ostateczna - utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji.

W uzasadnieniu przedstawiono następujący stan faktyczny i prawny sprawy.

Nieruchomość położona w [...], obręb [...], oznaczona jako działka nr [...] o pow. [....] ha, decyzją Wojewody [...] z dnia [...] września 2010 r., nr [...], została przeznaczona pod rozbudowę skrzyżowania ul. [...] (droga wojewódzka nr [...]) z ul. [...] wraz z budową węzła integracyjnego “[...]" w [...].

Decyzją z dnia [...] sierpnia 2011 r., nr [...] Wojewoda [...] orzekł o ustaleniu odszkodowania w wysokości [...] zł na rzecz Gminy [...] za przejęcie z mocy prawa na rzecz Województwa [...] wyżej opisanej nieruchomości, a także zobowiązał Prezydenta [...] do wypłaty odszkodowania w terminie 14 dni od dnia, w którym ww. decyzja stanie się ostateczna.

Od powyższej decyzji odwołanie złożył Prezydent [...].

Minister Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej po rozpatrzeniu odwołania, decyzją z dnia [...] stycznia 2012 r., nr [...], uchylił decyzję organu pierwszej instancji i przekazł sprawę do ponownego rozpatrzenia. Organ odwoławczy wskazał, że operat szacunkowy stanowiący podstawę ustalenia odszkodowania zawiera nieprawidłowości, które uniemożliwiają dalsze jego wykorzystanie dla celu ustalenia odszkodowania. W szczególności podniesiono, że rzeczoznawcy majątkowi nie wyjaśnili jakie jest przeznaczenie planistyczne nieruchomości przyjętych do porównań.

Po ponownym rozpoznaniu sprawy, Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] listopada 2012 r., nr [...] orzekł ponownie o ustaleniu odszkodowania na rzecz Gminy [...] - w kwocie [...] zł - za przejęcie z mocy prawa na rzecz Województwa [...] ww. nieruchomości, a także o zobowiązaniu Prezydenta [...] do wypłaty odszkodowania w terminie 14 dni od dnia, w którym ww. decyzja stanie się ostateczna.

Od powyższej decyzji odwołanie ponownie złożył Prezydent [....] podnosząc, iż organ wojewódzki nieprawidłowo określił podmiot zobowiązany do wypłaty odszkodowania. W zaskarżonej decyzji określono bowiem ten sam podmiot jako zobowiązany do wypłaty odszkodowania i zarazem uprawniony do jego otrzymania, a więc naruszono istotę stosunku prawnego jako relacji dwustronnej, z istoty rzeczy powstającej między dwoma podmiotami.

Decyzją z dnia [...] lutego 2013 r., nr [...] Minister Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji.

W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ odwoławczy wskazał na przepis art. 12 ust. 4 pkt 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych (Dz. U. z 2008 r., Nr 193, poz. 1194 ze zm.), zgodnie z którym nieruchomości lub ich części, o których mowa w art. 11 ust. 1 pkt 6, stają się z mocy prawa własnością odpowiednich jednostek samorządu terytorialnego w odniesieniu do dróg wojewódzkich, powiatowych i gminnych, z dniem, w którym decyzja o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej stała się ostateczna.Stosownie zaś do art. 18 ust. 1 ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. wysokość odszkodowania, o którym mowa w art. 12 ust. 4. ustala się według stanu nieruchomości w dniu wydania decyzji o ustaleniu lokalizacji drogi przez organ pierwszej instancji oraz według jej wartości z dnia wydania decyzji ustalającej wysokość odszkodowania. Do ustalenia wartości nieruchomości mają zastosowanie odpowiednio przepisy o gospodarce nieruchomościami. Na podstawie art. 154 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2010 r., Nr 102, poz. 651 ze zm.) wyboru właściwego podejścia oraz metody i techniki szacowania nieruchomości dokonuje rzeczoznawca majątkowy, uwzględniając w szczególności cel wyceny, rodzaj i położenie nieruchomości, przeznaczenie w planie miejscowym, stan nieruchomości oraz dostępne dane o cenach, dochodach i cechach nieruchomości podobnych. W niniejszej sprawie podstawę dla ustalenia wysokości odszkodowania za przejęcie z mocy prawa na rzecz Województwa [...], nieruchomości położonej w mieście [...], obręb [...], oznaczonej jako działka nr [...] o pow. [...] ha, stanowi operat szacunkowy sporządzony, w dniu [...] lipca 2011 r., przez rzeczoznawców majątkowych K. W. i A. G. Aktualność powyższego operatu została potwierdzona na dzień [...] października 2012 r. Organ odwoławczy podniósł, iż biegli wskazali, że przedmiotowa działka położona jest w południowej części miasta [...], w bezpośrednim sąsiedztwie ul. [...] i ul. [...]. W sąsiedztwie znajduje się zabudowa mieszkaniowa wielorodzinna, obiekty usługowe i handlowe oraz stacja paliw. Dojazd do nieruchomości jest bardzo dobry. Nieruchomość usytuowana jest ok. [...] km od obwodnicy [...] i ok [...] km od centrum [...]. Uzbrojenie terenu stanowi sieć wodociągowa i kanalizacja sanitarna usytuowna w pasach drogowych sąsiadujących ulic. Na sąsiednich terenach zainwestowanych istnieje też rozbudowana sieć elektroenergetyczna średniego i niskiego napięcia oraz sieć gazowa średniego i niskiego ciśnienia. Biegli ustalili, iż przedmiotowa nieruchomość, w dniu wydania decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej, znajdowała się na terenie objętym dwoma planami zagospodarowania przestrzennego. Fragment działki nr [...], zgodnie z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego zatwierdzonym uchwałą Rady Miasta [...] nr [...] z dnia [...] stycznia 2009 r., położony jest na terenie oznaczonym symbolem [...] teren ulicy głównnej – odcinek ulicy projektowanej tzw. [...] i odcinek ulicy dojazdowej [...]. Natomiast pozostały fragment działki nr [...] zgodnie z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego zatwierdzonym uchwałą Rady Miasta [...] nr [...] z dnia [...] lutego 2003 r. znajduje się na terenie oznaczonym symbolem [...] ulica główna [...]. Rzeczoznawcy majątkowi, wyceniając grunt, zastosowali podejście porównawcze, metodę korygowania ceny średniej. Na potrzeby wyceny biegli zbadali 14 transakcji sprzedaży nieruchomości, które miały miejsce w okresie od października 2009 r. do grudnia 2010 r., położonych w [...] przeznaczonych pod drogi publiczne. Analiza rynku pozwoliła biegłym stwierdzić, że na wartość nieruchomości wpływ mają takie atrybuty jak: lokalizacja, sąsiedztwo, znaczenie nieruchomości w aspekcie jej funkcji, warunki zabudowy oraz powierzchnia. Biegli wyjaśnili, że powierzchnia działek nie jest głównym czynnikiem wpływającym na poziom cen, zatem przedmiot badania obejmował działki o różnej powierzchni. Różnice z tytułu wielkości pomiędzy nieruchomościami przyjętymi do porównań, a obiektem wyceny, odpowiednio skorygowano. Jednocześnie dla potrzeb wyceny przyjęto, że ceny gruntów nie ulegają zmianom. Ostatecznie wartość przedmiotowej nieruchomości gruntowej biegli ustalił na kwotę [...] zł i w takiej też wysokości Wojewoda [...] ustalił odszkodowanie. W piśmie z dnia [...] maja 2012 r. i w uzupełnieniu operatu biegli podnieśli, że przedmiot badania nieruchomości porównawczych określono jako ceny transakcyjne prawa własności do działek gruntu przeznaczonych pod drogi. Jednocześnie wskazano, że przeznaczenie nieruchomości porównawczych zostało ustalone stosownie do art. 154 ustawy o gospodarce nieruchomościami.

Oceniając poprawność sporządzonego operatu szacunkowego Minister stwierdził, że został on sporzadzony prawidłowo, w oparciu o przepisy rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 21 września 2004 r. w sprawie wyceny nieruchomości i sporządzania operatu szacunkowego (Dz. U. z 2004 r., Nr 207, poz. 2109 ze zm.). Organ wskazał na przepis § 36 ust. 1 ww. rozporządzenia, zgodnie z którym wartość rynkową nieruchomości dla potrzeb ustalenia odszkodowania za nieruchomości wywłaszczone lub przejęte z mocy prawa na podstawie przepisów ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych, określa się, przyjmując stan nieruchomości z dnia wydania decyzji, ceny nieruchomości z dnia ustalenia odszkodowania, a przeznaczenie nieruchomości zgodnie z art. 154 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Nie uwzględnia się nakładów poniesionych na nieruchomości po dniu wydania decyzji. Z kolei, w myśl § 36 ust. 2 tego rozporządzenia, w przypadku gdy dane z lokalnego i regionalnego rynku nieruchomości są niewystarczające do określenia wartości rynkowej zgodnie z ust. 1, wartość nieruchomości objętej decyzją określa się w podejściu kosztowym. Stosownie zaś do § 36 ust. 3 w przypadku gdy przeznaczenie nieruchomości, zgodne z celem wywłaszczenia, powoduje zwiększenie jej wartości, wartość rynkową nieruchomości określa się w następujący sposób: 1) wartość działek gruntu wydzielonych pod nowe drogi publiczne albo pod poszerzenie dróg istniejących stanowi iloczyn wartości 1 m2 gruntów, z których wydzielono te działki gruntu, i ich powierzchni; 2) wartość nieruchomości zajętych pod drogi publiczne stanowi iloczyn wartości 1 m2 gruntów o przeznaczeniu przeważającym wśród gruntów przyległych i ich powierzchni - powiększony, na podstawie badania rynku nieruchomości, nie więcej niż o 50%. Natomiast, zgodnie z § 36 ust. 4 w przypadku gdy na realizację inwestycji drogowej została wywłaszczona lub przejęta z mocy prawa nieruchomość, która na dzień wydania decyzji była przeznaczona pod inwestycję drogową, wartość rynkową określa się, przyjmując przeznaczenie nieruchomości przeważające wśród gruntów przyległych, chyba że określenie wartości jest możliwe przy uwzględnieniu cen transakcyjnych nieruchomości drogowych. Przepisy ust. 1-3 stosuje się odpowiednio. Organ odwoławczy podkreślił, że skoro przedmiotowa działka, zgodnie z miejscowymi planami zagospodarowania przestrzennego, była przeznaczona na cele komunikacji biegli prawidłowo przyjęli do porównania transakcje nieruchomościami również przeznaczonymi pod inwestycje drogowe. Tym samym operat szacunkowy wypełnia dyspozycję przepisu § 36 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 2 września 2004 r.

Odnosząc się natomiast do zarzutu Prezydenta [...] dotyczącego nieprawidłowego określenia podmiotu zobowiązanego do wypłaty odszkodowania Minister stwierdził, że stosownie do art. 1 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych w odniesieniu do dróg innych niż zarządzane przez Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad uprawnienia, obowiązki i zadania Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad wynikające z ustawy wykonuje właściwy zarządca drogi. Przepis art. 19 ust. 2 pkt 3 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz. U. z 2007 r., Nr 19, poz. 115 ze zm.) wskazuje, iż zarządcą dróg powiatowych jest zarząd powiatu, jednak zgodnie z art. 19 ust. 5 tej ustawy w granicach miast na prawach powiatu zarządcą wszystkich dróg publicznych, z wyjątkiem autostrad i dróg ekspresowych, jest prezydent miasta. Z kolei, zgodnie z art. 20 pkt 17 ustawy o drogach publicznych do zarzadcy drogi należy nabywanie nieruchomości pod pasy drogowe dróg publicznych i gospodarowanie nimi w ramach posiadanego prawa do tych nieruchomości. Oznacza to, iż zarówno zabezpieczenie, jak i wypłata środków, należy do właściwego zarządcy drogi. Ponadto, zgodnie z treścią art. 22 ust. 1 o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych koszty nabycia nieruchomości pod drogi, w tym odszkodowania, finansowane są na podstawie przepisów o finansowaniu infrastruktury transportu lądowego, przepisów o drogach publicznych oraz przepisów o autostradach płatnych oraz o Krajowym Funduszu Drogowym. Stosownie zaś do art. 3 ust. 3 ustawy z dnia 16 grudnia 2005 r. o finansowaniu infrastruktury transportu lądowego (Dz.U. 2005 r. Nr 267, poz. 2251 ze zm.) w granicach miast na prawach powiatu zadania w zakresie finansowania, budowy, przebudowy, remontu, utrzymania, ochrony i zarządzania drogami publicznymi, z wyjątkiem autostrad i dróg ekspresowych, finansowane są z budżetów tych miast. Zatem, jak wskał organ odwoławczy, w niniejszej sprawie odszkodowanie winno być wypłacone przez Prezydenta [...].

Skargę na powyższą decyzję Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia [...] lutego 2013 r. wniósł Prezydent [...], reprezentowany przez P. S., zarzucając jej:

1) naruszenie prawa materialnego poprzez błędne zastosowanie art. 22 ust. 1 ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji drogowych w zakresie dróg publicznych (t.j. Dz. U. Nr 193, poz. 1194, z 2008 r. z późn. zm.) w zw. z art. 3 ust. 3 ustawy z dnia 16 grudnia 2005 r. o finansowaniu infrastruktury transportu lądowego (Dz. U. Nr 267, poz. 2251 z 2005 r. z późn. zm.), skutkujące błędnym określeniem podmiotu zobowiązanego do wypłaty odszkodowania za przejęcie nieruchomości pod drogi publiczne;

2) naruszenie prawa materialnego poprzez błędne niezastosowanie art. 12 ust. 5 ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji drogowych w zakresie dróg publicznych w zw. z art. 132 ust. 5 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (t.j. Dz. U. Nr 102, poz. 651 z 2010 r. z późn. zm.), skutkujące błędnym określeniem podmiotu zobowiązanego do wypłaty odszkodowania za przejęcie nieruchomości pod drogi publiczne.

Z ostrożności procesowej, na wypadek nieuwzględnienia powyższych zarzutów

zarzucono:

3) naruszenie prawa materialnego poprzez niezastosowanie art. 353 § 1 k.c. skutkujące błędnym wskazaniem tego samego podmiotu jako jednocześnie zobowiązanego do wypłaty odszkodowania oraz uprawnionego do otrzymania odszkodowania (tak zwana konfuzja uprawnień wierzycielskich i obowiązków dłużnika);

4) naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, a mianowicie art. 7 w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 156 § 1 pkt 5 k.p.a oraz art. 105 § 1 k.p.a. w zw. z w zw. z art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., polegające na utrzymaniu przez organ drugiej instancji w mocy decyzji organu pierwszej instancji, pomimo tego, że decyzja organu pierwszej instancji jest trwale niewykonalna.

Niezależnie od powyższego, skarżący zarzucił:

5) naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, w postaci art. 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 140 k.p.a., polegające na wadliwym uzasadnieniu zaskarżonej decyzji;

6) naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, a mianowicie: art. 7 k.p.a., art. 8 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 140 k.p.a., polegające na nierozpatrzeniu przez organ drugiej instancji wszystkich zarzutów wobec decyzji organu pierwszej instancji podniesionych przez skarżącego.

W końcowej części skargi skarżący wniósł o - w przypadku uwzględnienia zarzutów numer 1 i 2 - uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz poprzedzającej ją decyzji Wojewody [...] z dnia [...] listopada 2012 r., nr [...].

Ewentualnie, w przypadku uwzględnienia zarzutów numer 3 i 4, Prezydent wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz stwierdzenie nieważności decyzji Wojewody [...] z dnia [...] listopada 2012 r.

Ewentualnie, w przypadku uwzględnienia zarzutów numer 3 i 4, wniósł o stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji w całości oraz stwierdzenie nieważności decyzji Wojewody [...] z dnia [...] listopada 2012 r.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje:

Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone między innymi art. 1 §1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego.

Kontrolując sprawę w tak określonych granicach Sąd uznał, że skarga jest niezasadna. Stan faktyczny w sprawie jest bezsporny, dlatego Sąd akceptując ustalenia faktyczne dokonane przez organ w zaskarżonej decyzji dokonał oceny zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji pod względem zgodności z prawem.

W przedmiotowej sprawie organ pierwszej instancji, tj. Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] listopada 2012 r. orzekł o ustaleniu odszkodowania za nieruchomość, która przeszła na własność Województwa [...], na podstawie decyzji z dnia [...] września 2010 r. Wojewody [...] o zezwoleniu na realizacje inwestycji drogowej rozbudowę skrzyżowania ul. [...] (droga [...] nr [...]) z ul. [...] wraz z budową węzła integracyjnego "[...]" w [...]. Odszkodowanie dotyczy nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...] o pow. [...] ha, położonej w [...], obręb [...], stanowiącej na dzień wydania decyzji przez Wojewodę [...] własność Gminy Miasta [...]. Wartość odszkodowania za przedmiotową nieruchomość została ustalona na podstawie operatu szacunkowego sporządzonego przez rzeczoznawców K. W. i A. G. z dnia [...] lipca 2011 r., którego aktualność została potwierdzona na dzień [...] października 2012 r. W analizowanym operacie szacunkowym rzeczoznawcy zastosowali podejście porównawcze, metodę korygowania ceny średniej, przyjmując do porównania 14 nieruchomości o przeznaczeniu pod drogi publiczne, położonych w [...]. Transakcje nieruchomościami przyjętymi do porównań zawarte zostały w okresie od października 2009 r. do grudnia 2010 r. Rzeczoznawcy majątkowi, po obliczeniu współczynnika korygującego ustalili wartość prawa własności działki nr [...] o pow. [...] ha na kwotę [...] zł. Mając powyższe na uwadze należy uznać, że biegli sporządzili operat szacunkowy zgodnie z przepisami ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2004 r. Nr 261, poz. 2603 ze zm.) oraz rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 21 września 2004 r. w sprawie wyceny nieruchomości i sporządzania operatu szacunkowego (Dz. U. z 2004 r. nr 207, poz. 2109 ze zm.).

Z treści skargi wynika, że skarżący nie kwestionuje rozstrzygnięcia organu administracji w przedmiocie ustalenia odszkodowania, lecz podważa stanowisko Ministra (podzielające stanowisko organu pierwszej instancji) w zakresie dotyczącym wskazania, że to Prezydent [...] zobowiązany jest do wypłaty odszkodowania. Zdaniem strony skarżącej, podmiotem zobowiązanym do wypłacenia odszkodowania powinien być bowiem Marszałek Województwa [...], gdyż na rzecz Województwa [...] nastąpiło przejęcie objętej zaskarżoną decyzją nieruchomości, uprawnionym zaś jest Gmina Miasta [...].

W ocenie Sądu rozpoznającego niniejszą sprawę, podstawowe znaczenie dla kwestii nabycia działek przeznaczonych pod drogę z mocy prawa na rzecz podmiotów publicznoprawnych ma treść art. 12 ust. 4 ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych (Dz. U. z 2008 r. Nr 193, poz. 1194 ze zm.) - dalej specustawa. Przepis ten stanowi, że nieruchomości lub ich części, o których mowa w art. 11 f ust. 1 pkt 6 specustawy drogowej stają się z mocy prawa: własnością Skarbu Państwa w odniesieniu do dróg krajowych, własnością odpowiednich jednostek samorządu terytorialnego w odniesieniu do dróg wojewódzkich, powiatowych i gminnych - z dniem, w którym decyzja o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej stała się ostateczna. Z treści tego zapisu wynika więc, że z mocy prawa na własność zarządcy drogi przechodzą te działki, które zostały wykazane przez wnioskodawcę (w tym przypadku Prezydenta [...], reprezentowanego przez Prezesa Zarządu [...] Inwestycji [...] [...] Sp. z o.o. w [...]) jako niezbędne do przejęcia. W konsekwencji, wskazanie przedmiotowej działki jako koniecznej do przejęcia z mocy prawa, musi doprowadzić do wydania decyzji odszkodowawczej. Wprawdzie w niniejszej sprawie, doszło do sytuacji, że w istocie ten sam podmiot jest zobowiązanym i uprawnionym do odszkodowania, jednakże nie może być to uznane za rażące naruszenie przepisów prawa materialnego przywoływanych w skardze. Wręcz przeciwnie - nie wydanie decyzji odszkodowawczej - oznaczałoby nie wypełnienie przez organy administracji obowiązku wynikającego z art. 12 ust. 5 specustawy drogowej.

Za prawidłowe zatem należy uznać wywody prawne przedstawione uzasadnieniu zaskarżonej decyzji dotyczące podmiotu uprawnionego do odszkodowania. Stosownie do treści art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r., ustawa ta określa zasady i warunki przygotowania inwestycji w zakresie dróg publicznych w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz. U. z 2007 r., Nr 19 poz. 115 ze zm.), a także organy właściwe w tych sprawach. W odniesieniu do dróg innych niż zarządzane przez Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad uprawnienia, obowiązki i zadania Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad wynikające z niniejszej ustawy wykonuje właściwy zarządca drogi (art. 1 ust. 2). Zgodnie z art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych, drogi publiczne dzielą się na drogi krajowe, wojewódzkie, powiatowe, gminne. Z przepisu art. 19 ust. 1 tej ustawy wynika zaś, że zarządcą drogi jest organ administracji rządowej lub jednostki samorządu terytorialnego, do którego właściwości należą sprawy z zakresu planowania, budowy, przebudowy, remontu, utrzymania i ochrony drogi. Przy czym w myśl art. 19 ust. 5 powołanej ustawy o drogach publicznych, w granicach miast na prawach powiatu, zarządcą wszystkich dróg publicznych, z wyjątkiem autostrad i dróg ekspresowych, jest prezydent miasta. Zgodnie natomiast z art. 20 pkt 3 i 17 tej ustawy, do obowiązków zarządcy drogi należy m.in. pełnienie funkcji inwestora oraz nabywanie nieruchomości pod pasy drogowe dróg publicznych i gospodarowanie nimi w ramach posiadanego prawa do tych nieruchomości.

Zauważyć także trzeba, że stosownie do treści art. 22 ust. 1 ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych, koszty nabycia nieruchomości pod drogi, w tym odszkodowania, finansowane są na podstawie przepisów o finansowaniu infrastruktury transportu lądowego, przepisów o drogach publicznych oraz przepisów o autostradach płatnych oraz o Krajowym Funduszu Drogowym. Powołany przepis art. 22 ust. 1 ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. nie określa zatem podmiotu zobowiązanego do poniesienia kosztów nabycia nieruchomości pod drogi, w tym kosztów odszkodowania, odsyłając w tym zakresie m.in. do przepisów ustawy o finansowaniu infrastruktury transportu lądowego. Przepis art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 16 grudnia 2005 r. o finansowaniu infrastruktury transportu lądowego (Dz. U. Nr 267, poz. 2251 ze zm.) stanowi zaś, że zadania w zakresie budowy, przebudowy, remontu, utrzymania i ochrony dróg oraz zarządzania nimi , finansowane są - w odniesieniu do dróg krajowych - przez ministra właściwego do spraw transportu za pośrednictwem Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad albo drogowych spółek specjalnego przeznaczenia, w odniesieniu do dróg wojewódzkich - przez samorząd województwa, w odniesieniu do dróg powiatowych - przez samorząd powiatowy. W myśl natomiast art. 3 ust. 3 tej ustawy, w granicach miast na prawach powiatu zadania w zakresie finansowania, budowy, przebudowy, remontu, utrzymania, ochrony i zarządzania drogami publicznymi, z wyjątkiem autostrad i dróg ekspresowych, finansowane są z budżetów tych miast. Powołane wyżej przepisy ustawy z dnia 16 grudnia 2005 r. jednoznacznie określają zatem podmioty zobowiązane do finansowania zadań związanych z budową, przebudową, remontem, utrzymaniem, ochroną oraz zarządzeniem określoną kategorią dróg. Przy czym podkreślić trzeba, że reguły wynikające z powyższych przepisów stosuje się także – zgodnie z art. 22 ust. 1 ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. – do finansowania kosztów nabycia nieruchomości pod drogi.

Ze zgromadzonego w rozpoznawanej sprawie materiału dowodowego wynika, że objęta zaskarżoną decyzją nieruchomość, przeznaczona decyzją Wojewody [...] z dnia [...] września 2010 r. o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej, pod budowę drogi wojewódzkiej, położona jest w granicach Gminy Miasta [...], które – co nie ulega wątpliwości – jest miastem na prawach powiatu. Oczywiste zatem jest, że stosownie do treści powołanych wyżej przepisów, tj. art. 3 ust. 3 ustawy z dnia 16 grudnia 2005 r. i art. 22 ust. 1 ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r., odszkodowanie za przedmiotową nieruchomość, przejętą pod rozbudowę drogi wojewódzkiej, powinno być wypłacone przez Prezydenta [...].

W świetle powyższego należy stwierdzić, że stanowisko organów, co do podmiotu zobowiązanego do wypłacenia odszkodowania jest zgodne z prawem. Niezasadnie zatem skarga zarzuca naruszenie wskazanych w niej przepisów prawa, a zatem brak jest podstaw do jej uwzględnienia. Jednocześnie Sąd zauważa, że kwestia związana z konfuzją wierzytelności może mieć znaczenie dopiero na etapie wykonania zobowiązania, a nie jego powstania na podstawie norm publicznoprawnych.

Z powyższych względów Sąd na zasadzie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przez sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji wyroku.

-----------------------

1