Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt I SA/Łd 419/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2019-08-02 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6119 Inne o symbolu podstawowym 611
Hasła tematyczne: Podatkowe postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 178 par 1 w zw. z art. 123 par 1 i art. 129.
journal: Dz.U. 2018 poz 800
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa - t.j.
article: art. 1 ust. 1.
journal: Dz.U. 2010 nr 182 poz 1228
law: Ustawa z dnia 5 sierpnia 2010 r. o ochronie informacji niejawnych

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział I w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Tomasz Adamczyk Sędziowie: Sędzia NSA Teresa Porczyńska Sędzia WSA Paweł Kowalski (spr.) Protokolant: St. sekretarz sądowy Dominika Borowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 2 sierpnia 2019 r. sprawy ze skargi A Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Ł. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Ł. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy umożliwienia stronie zapoznania się z dokumentami wyłączonymi z akt sprawy, dokonanej ze względu na interes publiczny oddala skargę.


UZASADNIENIE

Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Ł., postanowieniem z [...] utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika Drugiego Urzędu Skarbowego Ł.-G. z [...], którym odmówiono A spółce z o.o. Ł. zapoznania się z dokumentami sprzed anonimizacji, tj. z dokumentami pozyskanymi z Sądu Rejonowego dla Ł.-Ś. w Ł. VI Wydziału Karnego ze sprawy o sygn.. [...], sporządzania z nich notatek, kopii i odpisów ze względu, iż dokumenty te zawierają informacje, które ze względu na interes publiczny oraz brzmiennie art. 156 § 1 kodeksu postepowania karnego winny pozostać niejawne dla strony.

Z akt sprawy wynika, że Naczelnik Drugiego Urzędu Skarbowego Ł.-G. prowadzi kontrolę podatkową wobec A na podstawie upoważnienia do kontroli z 22 lutego 2018 r. w zakresie:

- podatku dochodowego od osób prawnych - wykonywanie obowiązków podatnika,

- VAT - sprawdzenie prawidłowości i terminowości rozliczeń z budżetem państwa,

- sprawdzenie prawidłowości zgłoszonych danych rejestracyjnych - okres objęty kontrolą i stan aktualny,

- sprawdzenie prowadzonej ewidencji środków trwałych i ewidencji wyposażenia, za okres 1 stycznia 2013 r. – 31 grudnia 2013 r.

Postanowieniem z 17 grudnia 2018 r. Naczelnik Drugiego Urzędu Skarbowego Ł.-G. wyłączył z akt kontroli podatkowej, prowadzonej wobec firmy A, ze względu na interes publiczny, jawność informacji zawartych w dokumentach pozyskanych z Sądu Rejonowego dla Ł.-Ś. w Ł. VI Wydział Karny ze sprawy o sygnaturze [...]. Jednocześnie organ ten włączył do akt spraw po ich anonimizacji:

- kopię protokołu przesłuchania podejrzanego z 14 stycznia 2015 r. - w części po anonimizacji danych,

- kopię protokołu z rozprawy głównej z 12 marca 2015 r. - w części po anonimizacji danych.

Pismem z 19 grudnia 2018 r. pełnomocnik spółki wniósł o udostępnienie w całości, w tym bez anonimizacji, dokumentów pozyskanych przez organ z Sądu Rejonowego dla Ł.-Ś. w Ł. VI Wydział Karny ze sprawy o sygnaturze [...] (w tym protokół przesłuchania podejrzanego z dnia 14 stycznia 2015 r., protokół z rozprawy głównej z dnia 12 marca 2015 r.).

Postanowieniem z [...] Naczelnik Drugiego Urzędu Skarbowego Ł.-G. odmówił zapoznania się z wnioskowanymi dokumentami sprzed anonimizacji ze względu, iż ww. dokumenty zawierają informacje, które ze względu na interes publiczny oraz brzmienie przepisu art. 156 § 1 kpk, winny pozostać niejawne wobec strony.

Dyrektor Izby Administracji Skarbowej, utrzymując w mocy ww. postanowienie wyjaśnił, że w toku wszczętej wobec A kontroli podatkowej, Naczelnik Drugiego Urzędu Skarbowego Ł.-G., jako gospodarz tego postępowania, podjął czynności mające na celu sprawdzenie czy strona wywiązuje się z obowiązków wynikających z przepisów prawa podatkowego. Zakresy tych czynności zostały wyznaczone w upoważnieniu do przeprowadzenia kontroli podatkowej. Zatem przedmiotowa kontrola zmierza do wyjaśnienia prawidłowości wykonywania obowiązków wynikających z ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych, prawidłowości i terminowości rozliczenia z budżetem w podatku od towarów i usług VAT, prawidłowości zgłoszenia danych rejestracyjnych oraz prowadzenia ewidencji środków trwałych i ewidencji wyposażenia za okres od 1 stycznia do 31 grudnia 2013 r.. Organ pozyskał materiał z postępowania karnego prowadzonego wobec K.K.-J., właściciela firmy "B K.K.-J." będącej kontrahentem A. Równocześnie postanowieniem z 17 grudnia 2018 r. wyłączył ten materiał, a także tym samym postanowieniem włączył po anonimizacji wybrane dokumenty, jakimi są: kopia protokołu z przesłuchania podejrzanego z 14 stycznia 2015 r. oraz kopia protokołu z rozprawy głównej z 12 marca 2015 r..

Organ odwoławczy podkreślił, że w rozpatrywanej sprawie konieczne jest podejmowanie działań i analizowanie dokumentów wykraczających poza fakty i dowody znane urzędowi, a zwrócenie się do sądu w celu pozyskania materiałów z postępowania karnego prowadzonego wobec K.K.-J. właściciela firmy B ma na celu potwierdzenie wiarygodności i rzetelności transakcji zawartych z A. Organ pierwszej instancji uzasadnił wyłączenie dokumentów tym, że zawierają one dane osobowe, w tym dane kontaktowe, osób niezwiązanych bezpośrednio z kontrolowanym oraz informacje o działalności tych podmiotów. Organ wskazał również, że powodem odmowy udostępnienia dokumentów jest uregulowanie zawarte w art. 156 kpk. Dokumentami wyłączonymi z akt sprawy są następujące kopie: pisma organów podatkowych i prokuratury oraz pisma i notatki urzędowe sądu, dotyczące proceduralnej strony postępowania karnego, pozostające bez związku z zakresem kontroli podatkowej prowadzonej wobec A, pisma Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego Ł.-G., Naczelnika Drugiego Urzędu Skarbowego Ł.-G. i Naczelnika Urzędu Skarbowego w Z. do Sądu Rejonowego dla Ł.-Ś. z prośbą o umożliwienie wglądu w akta sprawy, sporządzenie kopii i użycie ich w prowadzonej kontroli podatkowej; pismo Prokuratury Rejonowej Ł.-P. do Urzędu Skarbowego Ł.-P. z prośbą o informacje dotyczące K.K.-J.; notatki urzędowe z zapoznania się prokuratora z aktami sprawy; pisma Prokuratury do Sądu Rejonowego dla Ł.-Ś. dotyczące pełnomocnika dla K.K.-J. wraz z odpowiedzią; zawiadomienia o terminie czynności procesowej; wezwania K.K.-J. na przesłuchanie i czynności procesowe; postanowienia Prokuratury o przedłużeniu terminu postępowania; postanowienie o wszczęciu śledztwa w sprawie; postanowienie o zamknięciu śledztwa w sprawie wraz z zawiadomieniem obrońcy i K.K.-J.; zarządzenia sądu o powołaniu i odwołaniu pełnomocnika; zarządzenia o wyznaczeniu rozprawy; zawiadomień pełnomocnika i K.K.-J., inne zarządzenia i dokumenty sądu o charakterze technicznym i procesowym; pisma kierowane przez Prokuraturę oraz Sąd Rejonowy do instytucji zajmujących się zdrowiem publicznym i K.K.-J. wraz z odpowiedziami; zestawienia zaległości wraz z odsetkami K.K.-J. oraz wyjaśnienie dotyczące korekt deklaracji; postanowienia Urzędu Skarbowego Ł.-P. o wszczęciu dochodzenia i przedstawieniu zarzutów wraz z aktami sprawy; pismo Naczelnika Urzędu Skarbowego Ł.-P. do Prokuratury dotyczące kontroli prowadzonych wobec K.K.-J.; pisma skierowane do sądu przez pełnomocnika K.K.-J. wraz z odpowiedziami. Organ wskazał, że powyższe dokumenty nie zawierają treści, które mogłyby wpłynąć na opodatkowanie transakcji dotyczących firmy A oraz nie dotyczą tej spółki.

Ponadto zanonimizowano: 3 karty protokołu przesłuchania przez Prokuraturę podejrzanego w osobie K.K.-J. z 14 stycznia 2015 r., poprzez ukrycie: informacji o: numerze dowodu osobistego, rysopisie, adresach, wykształceniu, stanie cywilnym, stanie zdrowia, karalności, zatrudnieniu i sytuacji rodzinnej, szczegółów okoliczności powstania firmy B i miejscu przechowywania dokumentacji, informacji o kontrahencie niezwiązanym bezpośrednio z A,

sytuacji prawno-podatkowej firmy B i ustaleniach w Urzędzie Skarbowym, nazwiska pełnomocników; 2 karty protokołu rozprawy głównej z 12 marca 2015 r. poprzez ukrycie: informacji o: adresach, wykształceniu, stanie cywilnym, stanie zdrowia, karalności, zatrudnieniu i sytuacji rodzinnej, podstawy prawnej oskarżenia i wysokości kary, informacji o dokumentach zaliczonych w poczet materiału dowodowego.

Jednym z powodów wyłączenia dokumentów w całości oraz zanonimizowania dwóch protokołów jest ochrona interesu publicznego, rozumianego jako ochrona danych i interesów osób trzecich. W przedmiotowej sprawie, zdaniem organu przesłanka interesu publicznego, jako podstawy wyłączenia informacji z akt sprawy, ma ratio legis z uwagi na to, że w interesie publicznym leży konieczność ochrony informacji odnoszących się do K.K.-J., które nie dotyczą prowadzonej kontroli podatkowej oraz danych osób niezwiązanych z prowadzoną przez stronę działalnością gospodarczą. Do grupy osób, których dane podlegają ochronie należy zaliczyć także pracowników organów ścigania, administracji sądowej i podatkowej, podejmujących czynności w trakcie przewodu sądowego. W konsekwencji organ odwoławczy podzielił stanowisko Naczelnika Drugiego Urzędu Skarbowego Ł.-G. o wyłączeniu pozyskanych z sądu akt, z uwagi na ochronę danych i interesów osób trzecich. Wyłączone w całości dokumenty, choć stanowią znaczny materiał, po dokładnej analizie zarówno bezpośredniego związku z zakresem prowadzonej kontroli, jak i przepisów prawa chroniących informacje w nich zawarte, nie mogą zostać okazane stronie w całości, ani po anonimizacji.

Nie zgadzając ze stanowiskiem organu odwoławczego spółka wniosła skargę na powyższe rozstrzygnięcie, zarzucając naruszenie:

1. art. 178 § 1 w zw. z art. 123 § 1 w zw. z art. 129 o.p., poprzez bezzasadne odmówienie stronie wglądu w pełne akta sprawy, z możliwością sporządzenia z nich notatek, kopii, odpisów, fotokopii, i w konsekwencji odmowę udzielenia stronie możliwości uzyskania pełnego obrazu sprawy, jak i oglądu na całość posiadanego przez organ podatkowy materiału dowodowego,

2. art. 179 § 1 i 2 w zw. z art. 123 § 1 w zw. z art. 129 o.p. poprzez uznanie, iż dokumenty, których anonimizacji dokonał organ, zawierają informacje niejawne dla strony oraz, iż interes publiczny przemawia za dokonaniem anonimizacji dokumentów i utajnieniem określonych informacji, oraz włączeniem do akt postępowania dokumentów, o treści niepełnej i ograniczonej w swojej treści względem strony,

3. art. 217 § 2, w zw. z art. 179 § 2 i art. 121 § 1 o.p., poprzez nie zawarcie oceny zebranego materiały dowodowego, którego jawność organ wyłączył.

W odpowiedzi na skargę, organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując swoje stanowisko w sprawie oraz argumentację zawartą w zaskarżonym postanowieniu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem organy działały zgodnie z prawem stwierdzając, że wniosek pełnomocnika skarżącej o udostępnienie dokumentów objętych tajemnicą skarbową, wyłączonych z akt sprawy, nie zasługuje na uwzględnienie. Organ pierwszej instancji odmawiając stronie skarżącej zapoznania się z dokumentami wyłączonymi z akt postępowania kontrolnego wskazał, że dokumenty te zawierają informacje, których ujawnienie mogłoby narazić na szkodę interes publiczny.

W ocenie sądu, organ odwoławczy prawidłowo uznał, że mając na względzie interes publiczny, udostępnienie Spółce informacji o danych wykraczających poza wspólne transakcje czy inne czynności, stanowiłoby w tym przypadku naruszenie obowiązku zachowania tajemnicy skarbowej przez organ, do czego jest zobowiązany na podstawie przepisów art. 239 i 294 o.p.

Sąd nie zgadza się z argumentacją strony skarżącej, jakoby pozostawienie w aktach wyciągów z uwierzytelnionych kserokopii wyłączonych decyzji z trwale usuniętymi informacjami pozwalającymi zidentyfikować podatników niezwiązanych ze sprawą w jakikolwiek sposób mogło pozbawić spółkę możliwości obrony czy też składania właściwych wniosków dowodowych. Wyłączone materiały zawierały dane dotyczące stron innych postępowań, a zatem nie miały znaczenia w sprawie skarżącej.

Rozpoznając przedmiotową sprawę, sąd nie dopatrzył się również naruszenia zasady legalności działania organów podatkowych.

Sedno sporu w niniejszej sprawie sprowadza się do tego, czy organ podatkowy prawidłowo zastosował w sprawie art. 179 o.p. i zawarte w nim ograniczenie dotyczące uregulowanego w art. 178 o.p. prawa wglądu w akta sprawy, sporządzania z nich notatek, odpisów oraz sporządzania kopii przy wykorzystaniu własnych przenośnych urządzeń.

Strona zarzuca organom podatkowym naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 178 § 1 i art. 179 o.p., ze względu na nierespektowanie jej prawa wglądu w akta sprawy z powodu wystąpienia "interesu publicznego", a w konsekwencji pozbawienie jej czynnego udziału w postępowaniu kontrolnym.

Zgodnie z dyspozycją zawartą w art. 178 § 1 o.p. strona ma prawo wglądu w akta sprawy, sporządzania z nich notatek, kopii lub odpisów. Prawo to przysługuje również po zakończeniu postępowania. Zgodnie z art. 179 § 1 p.p.s.a. przepisów art. 178 nie stosuje się do znajdujących się w aktach sprawy dokumentów zawierających informacje niejawne, a także do innych dokumentów, które organ podatkowy wyłączy z akt sprawy ze względu na interes publiczny. Wyrażone w art. 178 § 1 o.p. prawo wglądu w akta sprawy, sporządzania z nich notatek, kopii lub odpisów stanowi jeden z aspektów zasady jawności postępowania podatkowego (art. 129 o.p.) i zasady czynnego udziału strony w tym postępowaniu (art. 123 § 1 o.p.). Przepis ten nie ma jednak charakteru absolutnego i doznaje określonych ograniczeń, o których mowa w art. 179 § 1 o.p. Przewidziane w art. 179 § 1 o.p. dwa wyjątki zostały ustanowione z uwagi na potrzebę ochrony określonych wartości - informacji niejawnych bądź interesu publicznego.

"Interes publiczny", do którego ustawodawca odwołuje się w art. 179 § 1 o.p. dotyczy informacji, które nie są informacjami niejawnymi w rozumieniu art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 5 sierpnia 2010 r. o ochronie informacji niejawnych (tekst jedn.: Dz. U. z 2010 r. nr 182, poz. 1228 ze zm. – dalej jako: "u.o.i.n."). W odniesieniu do tych ostatnich art. 179 § 1 o.p. wykluczył expressis verbis dostęp stronie postępowania podatkowego.

Tajemnica skarbowa stanowi informację niejawną w rozumieniu art. 1 ust. 1 u.o.i.n. Na podstawie art. 179 § 1 o.p. do dokumentów zawierających informacje objęte tajemnicą skarbową nie ma zatem zastosowania określone art. 178 o.p. prawo wglądu strony do akt sprawy (zob. w komentarzu do art. 179 ordynacji podatkowej P. Pietrasz, w: C. Kosikowski, L. Etel, J. Brolik, R Dowgier, P. Pietrasz, M. Popławski, S. Presnarowicz. W. Stachurski, Ordynacja podatkowa. Komentarz, Lex/el. 2013). Pojęcie interesu publicznego jest terminem nieostrym i wymagającym doprecyzowania na tle konkretnych okoliczności faktycznych. Chodzi tu wyłącznie, jak w rozpatrywanej sprawie wykazały organy, o ograniczenie stronie postępowania podatkowego wglądu do dokumentów zawierających informacje chronione tajemnicą skarbową, o innym podmiocie niż strona. Czynny udział strony w postępowaniu podatkowym nie może umożliwiać dostępu do informacji o innym podatniku. W sytuacji gdy organ podatkowy prowadzi postępowanie dotyczące kilku stron, powinien im udostępniać materiały dotyczące wspólnej dla nich sytuacji procesowej w granicach określonych przedmiotem orzekania oraz bez ograniczeń materiały dotyczące strony występującej z żądaniem ich udostępnienia. Jeżeli natomiast zakres materiałów uzyskanych od różnych stron lub organów przekracza ramy wspólnego dla nich stanu faktycznego, to organ podatkowy ma obowiązek zachowania w tajemnicy danych, które nie są dla stron wspólne.

Wniosek spółki o udostępnienie dokumentów objętych tajemnicą skarbową, wyłączonych z akt sprawy, nie zasługuje na uwzględnienie. Organ odmawiając stronie zapoznania się z dokumentami wyłączonymi z akt postępowania kontrolnego wskazał, że dokumenty te zawierają informacje, których ujawnienie mogłoby narazić na szkodę interes publiczny. Wyjaśnił również, co należy rozumieć w omawianej sprawie pod pojęciem "interes publiczny". Podał, że wskazany materiał wyłączony został z uwagi na to, że zawierał dane dotyczące stron innych postępowań, tj. między innymi dane o osiągniętych obrotach, rozliczeniach podatkowych oraz innych zdarzeniach dotyczących kontrahentów strony, a także informacje z toczącego się postępowania karnego, w szczególności informacje o czynnościach procesowych podejmowanych przez organy ścigania i sąd. Należy uznać, że nie miały one wpływu na ocenę stanu faktycznego w postępowaniach prowadzonych wobec skarżącej. Zatem organ w sposób uprawniony uznał, że mając na względzie interes publiczny, organy prowadząc postępowanie podatkowe (kontrolne) wobec strony skarżącej nie ujawniały danych innych podmiotów, które zostały uzyskane w trakcie czynności służbowych, ponieważ są to dane prawnie chronione. Interesem publicznym jest w tym przypadku dobro osób trzecich, których dotyczyłyby wyłączone z akt sprawy dokumenty, a które nie miały wpływu na ustalenia poczynione w sprawie skarżącej. Udostępnienie jej informacji o danych wykraczających poza wspólne transakcje czy inne czynności, stanowiłoby w tym przypadku naruszenie obowiązku zachowania tajemnicy skarbowej przez organ, do czego jest zobowiązany na podstawie przepisów art. 239 i art. 294 o.p.

Skorzystanie przez organy z możliwości zawartej w art. 179 § 1 o.p. zawsze wiąże się z ograniczeniem zasady czynnego udziału strony. Jednak skoro ustawodawca takie ograniczenie dopuścił, to sprzeczne z zasadą racjonalnego ustawodawcy byłoby twierdzenie, że samo skorzystanie przez organ z rozwiązania przewidzianego w art. 179 § 1 o.p. narusza prawo (zob. wyrok NSA z 3 listopada 2015 r., II FSK 2297/13). Organ zasadnie włączył w poczet materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie wymienione wyciągi (konkretne dokumenty po zanonimizowaniu), z którymi spółka i jej pełnomocnik mieli się prawo zapoznać się. W wyroku z dnia 3 sierpnia 2016 r. (II FSK 1835/14), Naczelny Sąd Administracyjny w sposób jasny i nie budzący żadnych wątpliwości wskazał, iż czynny udział strony w postępowaniu podatkowym nie może umożliwiać dostępu do informacji o innym podatniku; w sytuacji gdy organ podatkowy prowadzi postępowanie dotyczące kilku stron, powinien im udostępniać w myśl art. 178 § 1 o.p. materiały dotyczące wspólnej dla nich sytuacji procesowej w granicach określonych przedmiotem orzekania oraz bez ograniczeń materiały dotyczące strony występującej z żądaniem ich udostępnienia; jeżeli zakres materiałów uzyskanych od różnych stron lub organów przekracza ramy wspólnego dla nich stanu faktycznego, to organ podatkowy ma obowiązek stosownie do art. 179 § 1 o.p. zachowania w tajemnicy danych, które nie są dla stron wspólne.

W rozpatrywanej sprawie istniały faktycznie dwa istotne powody dla których należało chronić interes publiczny, a przez to ograniczyć stronie dostęp do zanonimizowanych informacji oraz dokumentów wyłączonych. Kwestią uzasadniającą takie działanie organu jest bowiem istnienie przesłanki interesu publicznego rozumianego jako dobro prowadzonej przez organ podatkowy kontroli podatkowej oraz ochronę interesu fiskalnego Skarbu Państwa traktowanego jako dążenie do realizacji norm prawa podatkowego.

Jak wskazano w zaskarżonym postanowieniu, zanonimizowane informacje to dane osobowe i dane podmiotów gospodarczych niezwiązanych bezpośrednio z kontrolowany, dane dotyczące działalności podmiotów niezwiązanych bezpośrednio z kontrolowanym oraz informacje o czynnościach podejmowanych przez sąd i organy ścigania w toku postępowania karnego. Zatem takie zachowanie organu leży w interesie publicznym i nie narusza prawa strony do czynnego udziału w postępowaniu, a co za tym idzie zasady określonej w art. 178 o.p. Organ, odmawiając zapoznania spółki z dokumentami i informacjami, kierował się dobrem prowadzonej kontroli i uznał, że interes publiczny ma większą wagę niż indywidualne uprawnienie strony wynikające z generalnych zasad postępowania podatkowego. Jednocześnie przejęto, iż skoro ustawodawca takie ograniczenie dopuścił, to sprzeczne z zasadą racjonalnego ustawodawcy byłoby twierdzenie, że samo skorzystanie przez organ z rozwiązania przewidzianego w art. 179 § 1 o.p. narusza prawo.

Ograniczenie dostępu strony do niektórych informacji oraz wyłączonych dokumentów nastąpiło z uwagi na ochronę interesu publicznego rozumianego jako dobro prowadzonej kontroli podatkowej oraz ochrona interesów osób trzecich. Artykuł 179 § 2 o.p. daje podstawę do wyłączenia z akt sprawy części dokumentu, ale odnosi się to do sytuacji, gdy tylko dana część dokumentu zawiera w swej treści przesłankę wyłączenia, a tak było w niniejszej sprawie odnośnie kopii protokołów.

Organy przytoczyły oraz wyjaśniły podstawy prawne, na których oparły swoje twierdzenia, precyzyjnie wskazując jakie dane i dlaczego zostały utajnione, co w szczególności znajduje odzwierciedlenie w treści zaskarżonego postanowienia.

Zapewnienie stronie czynnego udziału w postępowaniu przejawia się głównie w możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań. Reguła ta została przez ustawodawcę potwierdzona i rozwinięta w przepisach art. 192 i art. 200 § 1 o.p. Strona na każdym etapie postępowania może żądać wglądu do akt sprawy, z kolei organ podatkowy ma obowiązek ocenić na każdym etapie postępowania, czy zachodzą przesłanki, o których mowa w art. 179 § 1 o.p., uzasadniające odmowę zapoznania się strony z zebranymi dowodami.

W toku wszczętych wobec A kontroli podatkowych, Naczelnik Drugiego Urzędu Skarbowego Ł.-G. jako gospodarz tych postępowań podjął czynności mające na celu sprawdzenie czy strona wywiązuje się z obowiązków wynikających z przepisów prawa podatkowego. Zakresy tych czynności zostały wyznaczone w upoważnieniach do przeprowadzenia kontroli podatkowej, które zmierzają do wyjaśnienia prawidłowości wykonywania obowiązków wynikających z ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych, prawidłowości i terminowości rozliczenia z budżetem w podatku od towarów i usług VAT, prawidłowości zgłoszenia danych rejestracyjnych oraz prowadzenia ewidencji środków trwałych i ewidencji wyposażenia za okres od 1 stycznia do 31 grudnia 2013 r.

W ramach inicjatywy dowodowej organ podatkowy ma prawo zbierać materiał ze wszystkich dostępnych mu źródeł, w tym zwrócić się do innego organu o informacje zgromadzone w wyniku podjętych przez niego działań lub do innego podmiotu prowadzącego działalność gospodarczą. Takie działanie jest wypełnieniem zasady prawdy obiektywnej, wyrażonej w art. 122 o.p., zgodnie z którą to na organie podatkowym spoczywa ciężar udowodnienia wszystkich faktów istotnych dla sprawy. Zatem działanie organu zmierza do ustalenia prawidłowego stanu faktycznego i uzyskania prawdy materialnej. Naczelnik Drugiego Urzędu Skarbowego Ł.-G. pozyskał materiał dowodowy i postanowieniem z 17 grudnia 2018 r. wyłączył ten materiał, aby ponownie włączyć po zanonimizowaniu z uwagi na ochronę interesu publicznego, rozumianego jako ochrona interesów osób trzecich. Pod pojęciem tym należy rozumieć korzyść służącą ogółowi, dyrektywę postępowania nakazującą respektowanie takich wartości wspólnych dla całego społeczeństwa jak: sprawiedliwość, bezpieczeństwo, zaufanie obywateli do organów władzy publicznej.

W przedmiotowej sprawie przesłanka interesu publicznego jako podstawa wyłączenia informacji z akt sprawy ma ratio legis z uwagi na to, że w interesie publicznym leży konieczność ochrony danych identyfikujących inne osoby czy podmioty. Organ pierwszej instancji wyraźnie wskazał, które informacje i dlaczego nie powinny być jawne. W przedmiotowej sprawie doszło zatem do utajnienia nie tylko danych osób, ale także informacji dotyczących kwot zobowiązań podatkowych, w tym informacji zawartych w deklaracjach podatkowych, których ochrona jest bezwzględnym obowiązkiem pracowników administracji skarbowej oraz informacji o przeprowadzonych czynnościach w toku postępowania karnego i osobach, które tych czynności dokonały. W zakresie tych ostatnich ( czynności dokonywanych przez organy ścigania i sąd karny ) w ogóle pozostawały one poza zakresem wyznaczonym kontrolą podatkową, jaka toczy się w stosunku do strony.

Zatem wyłączenie wyżej wskazanych informacji z opisanych dokumentów, a potem odmowa zapoznania się z nimi, nastąpiło w oparciu o istniejącą przesłankę interesu publicznego, którego istotę i znaczenie wyjaśniono w postanowieniu.

Biorąc powyższe pod uwagę, za niezasadny należy uznać zarzut sformułowany w rozpatrywanej skardze a dotyczący naruszenia art. 178 § 1 w zw. z art. 123 § 1 w zw. z art. 129 o.p. poprzez bezzasadne odmówienie stronie wglądu w akta sprawy i odmowę uzyskania przez nią pełnego obrazu sprawy, jak i posiadanych przez organ podatkowych dowodów.

Organ podatkowy włączając zanonimizowane dokumenty postąpił zgodnie z zasadą jawności postępowania. W konsekwencji nie naruszono zasady prowadzenia kontroli podatkowej w sposób budzący zaufanie oraz zasady czynnego udziału strony w postępowaniu poprzez uniemożliwienie Spółce prawa do ustosunkowania się do przedmiotowego materiału dowodowego.

Istotnym w omawianej sprawie jest, iż zaskarżone postanowienie zawiera szczegółowe wskazanie, co składa się na wyłączone informacje. Mając powyższe na uwadze, sąd doszedł do przekonania, iż organ zasadnie uznał, że zanonimizowane informacje nie powinny zostać ujawnione stronie. Brak wiedzy w tym zakresie nie uniemożliwia spółce złożenie wniosków dowodowych lub wskazanie dodatkowych okoliczności w sprawie.

Zasada czynnego udziału znajduje rozwinięcie w każdym stadium postępowania. Między innymi poprzez możliwość wniesienia zastrzeżeń lub wyjaśnień do zawartych ustaleń w protokole kontroli, wskazując jednocześnie stosowne wnioski dowodowe, które umożliwią organowi podatkowemu prawidłowe określenie podstawy opodatkowania, w trybie art. 291 § 1 o.p., tj. w terminie 14 dni od dnia doręczenia protokołu. Spółka może składać wnioski dowodowe w czasie całej kontroli podatkowej.

Mając na uwadze powyżej przytoczone argumenty, w ocenie sądu, ustalenia faktyczne i prawne poczynione przez organy w przedmiotowym postępowaniu są prawidłowe i w pełni zasadne. Dlatego też, sąd doszedł do przekonania, iż brak jest podstaw prawnych do nakazania organom udostępnienia wyłączonych z akt dokumentów lub przekazania dokumentów przed anonimizacją i na podstawie art. 151 p.p.s.a., sąd oddalił rozpatrywaną skargę jako bezzasadną.

k.ż.