Wyrok WSA w Szczecinie, sygn. akt II SA/Sz 21/08
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Data orzeczenia: 2008-06-05 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Uchylono zaskarżone decyzje I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 145 par 1 pkt 1 lit. a i c, art. 152, art. 10 kpa
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Danuta Strzelecka-Kuligowska (spr.), Sędziowie Sędzia NSA Henryk Dolecki, Sędzia WSA Maria Mysiak, Protokolant Joanna Białas-Gołąb, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 05 czerwca 2008 r. sprawy ze skargi B. M. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki I uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] r. Nr [...], II stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu, III zasądza od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącego B. M. kwotę [...] złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w C. decyzją z dnia 25 października 2005 r. [...] na podstawie art. 48 ust. 1 w związku z art. 48 ust. 4 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz. U. z 2003 r. Nr 207, poz. 2016 z późn. zm.) oraz art. 104 K.p.a., nakazał B. M. rozbiórkę jednorodzinnego budynku mieszkalnego o wymiarach 8,20 x 7,70 m, zlokalizowanego na działce Nr [...] w obrębie R. w gminie D. wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę.

W uzasadnieniu decyzji organ ten wskazał, że pracownicy Inspektoratu w dniu 23 czerwca 2005 r. przeprowadzili oględziny nieruchomości Nr [...] w R. (działka Nr [...] w obrębie R. w gminie D.) w wyniku których ustalili, że na działce tej prowadzona jest budowa jednokondygnacyjnego budynku mieszkalnego z użytkowym poddaszem. Według opisu zawartego w protokole, budynek ten o wymiarach 8,20 m x 7,70 m, całkowicie podpiwniczony, z dachem dwuspadowym o konstrukcji drewnianej, pokryty dachówką ceramiczną znajdował się w stanie surowym zamkniętym. Ściany piwnic zostały wykonane z bloczków betonowych, ściany nadziemia z bloczków siporeksowych. Do zasadniczej bryły budynku, od strony wejścia, dobudowano taras o wymiarach 8,50 m x 1,50 m (płyta betonowa wraz z drewnianą konstrukcją wsporną zadaszenia). Przy ścianach szczytowych budynku wykonano drewniane konstrukcje wsporne zadaszenia, które w dniu oględzin nie były zadaszone. Ponadto w toku oględzin stwierdzono, iż prowadzono prace związane z ociepleniem ścian budynku zewnętrznymi płytami styropianowymi. Ponieważ budynek był zamknięty, nie dokonano oględzin jego wnętrza, natomiast od osób wykonujących roboty budowlane uzyskano informację, iż wewnątrz budynku brak jest podłóg i tynków. W wyniku przeprowadzonych czynności dowodowych, organ pierwszej instancji ustalił, iż przedmiotowe roboty budowlane wykonywano bez uprzedniego uzyskania decyzji o pozwoleniu na budowę, a inwestorem jest B. M.

Jak wynika z dalszej części uzasadnienia decyzji, organ w oparciu o powyższe ustalenia wszczął w dniu 24 czerwca 2005 r. postępowanie administracyjne w sprawie samowolnie prowadzonej budowy budynku mieszkalnego i pouczył strony postępowania (B. i K. M.) o możliwości zapoznania się materiałem dowodowym zgromadzonym w sprawie.

W odpowiedzi na to pismo, B. M. złożył wyjaśnienia wskazując w nich, iż w obiekcie tym prowadzi roboty budowlane związane z ociepleniem budynku letniskowego i że dokonał stosownego zgłoszenia we właściwym organie. Ponadto B. M. przedłożył dokumenty w postaci:

- aktu notarialnego z dnia 19 sierpnia 1998 r. [...] z którego wynika, iż zniesiona została współwłasność działki Nr [...] o powierzchni 1997 m2 zabudowanej 3 domkami letniskowymi o powierzchni 25,63 m2 każdy, przysługującej małżonkom: J. i K. M., J. i Z. O., K. i B. M. w udziałach po 1/3 w ten sposób, iż działka o numerze [...] uległa fizycznemu podziałowi, w wyniku którego K. i B. M. nabyli na wyłączną własność działkę [...] o powierzchni 665 m2 zabudowaną domkiem letniskowym.

- aktu notarialnego z dnia 23 maja 1997 r. [...] jako dowodu zawartej pomiędzy Agencją Własności Rolnej Skarbu Państwa, jako współwłaścicielką nieruchomości położonej w obrębie R. w gminie D. stanowiącej działkę [...], umowy sprzedaży udziału wynoszącego 1/3 część tej nieruchomości małżonkom K. i B. M. Z § 5 tej umowy wynika, iż nabywcy zobowiązali się użytkować domek letniskowy oznaczony numerem 3 o powierzchni 25,63 m2,

- kserokopii projektu decyzji o warunkach zabudowy ustalonych dla budynku mieszkalnego na działce [...] w obrębie R.,

- podkładu geodezyjnego z naniesionymi trzema obiektami na działce [...] oraz podkładu geodezyjnego z naniesionym jednym obiektem na działce [...].

Po przeprowadzonej analizie przedłożonych dokumentów, organ nie podzielił poglądu strony odnośnie prowadzenia w domku letniskowym prac remontowych i uznał, że strona dokonała samowolnie robót budowlanych bez uprzedniego uzyskania wymaganej prawem decyzji o pozwoleniu na budowę. W związku z powyższym na podstawie art. 48 ust. 2 ustawy - Prawo budowlane organ wstrzymał prowadzenie robót budowlanych i zobowiązał B. M. do przedstawienia w terminie do dnia 31 sierpnia 2005 r. dokumentów w postaci:

- zaświadczenia Burmistrza D. o zgodności budowy z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, albo ostatecznej w dniu wszczęcia postępowania decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego,

- projektu budowlanego wraz opiniami, uzgodnieniami, pozwoleniami wymaganymi przepisami szczególnymi wraz z zaświadczeniem o wpisie na listę członków właściwych izb samorządów zawodowych osób sporządzających projekt budowlany,

- oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane,

- geodezyjnej inwentaryzacji usytuowania budynku,

celem doprowadzenia obiektu do stanu zgodnego z prawem.

Analiza przedłożonych przez B. M. wyjaśnień, dokumentów oraz wyniki ponownych oględzin nieruchomości przeprowadzonych przez pracowników organu w dniu 29 września 2005 r. z udziałem strony, doprowadziły organ do przekonania, iż przedmiotowe prace budowlane zostały wykonane w ramach tzw. samowoli budowlanej. Według organu przedłożona przez stronę analiza inwentaryzacji geodezyjnej obiektu oraz dokonane pomiary budynku świadczą o tym, że wybudowany przez B. M. budynek nie jest domkiem letniskowym. O mieszkalnym charakterze tego obiektu, w ocenie organu świadczy dostarczony przez stronę projekt decyzji o warunkach zabudowy, jak również fakt zameldowania się przez stronę na pobyt stały od dnia 28 lipca 2000 r. w tej nieruchomości.

Wobec zaistniałych okoliczności, a także z uwagi na nie wywiązanie się przez stronę z obowiązku przedłożenia dokumentów wskazanych w postanowieniu z dnia 14 lipca 2005 r., organ wydał decyzję o nakazie rozbiórki jednorodzinnego budynku mieszkalnego o wymiarach 8,20 m x 7,70 m zlokalizowanego na działce [...] w obrębie R.

W odwołaniu od powyższej decyzji B. M. zarzucił organowi naruszenie art. 48 ustawy - Prawo budowlane poprzez nakazanie rozbiórki nieistniejącego obiektu budowlanego. W pierwszej kolejności strona wskazała, iż organ dokonał błędnej oceny odnośnie samowoli budowlanej powołując się na zgłoszenie, jakiego dokonała w Starostwie Powiatowym w dniu 23 marca 2004 r. o zamiarze wykonania prac remontowych. Strona stanowczo sprzeciwiła się uznaniu przez organ obiektu za jednorodzinny dom mieszkalny argumentując to tym, iż nie dokonała zmian konstrukcyjnych obiektu, a jedynie niezbędnych napraw i wzmocnień. Ponadto strona zarzuciła organowi naruszenie art. 10 K.p.a. poprzez przeprowadzenie oględzin nieruchomości w dniu 23 czerwca 2005 r. bez uprzedniego jej powiadomienia o terminie, uniemożliwienie stronie zapoznania się z całością materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie na skutek udostępniania niepełnych akt sprawy, w tym złożonych donosów.

Rozpoznając odwołanie B. M., Z. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia 20 stycznia 2006 r. utrzymał w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie organu I instancji.

W motywach rozstrzygnięcia organ wskazał, iż w dniu nabycia przez K. i B. M. udziału wynoszącego 1/3 część działki Nr [...] położonej w obrębie R. gmina D. wraz z prawem użytkowania domku letniskowego oznaczonego Nr 3, powierzchnia zabudowy tego domku wynosiła 25,63 m2. W toku oględzin nieruchomości stwierdzono, iż powierzchnia zabudowy obiektu zwiększyła się i wynosi 63,14 m2. Powołując się na podkład geodezyjny oraz inwentaryzację geodezyjną przedłożoną przez B. M. organ stwierdził, że obrys budynku obecnie znajdującego się na działce tylko częściowo pokrywa się z obrysem wcześniej istniejącego w tym miejscu domku letniskowego. Według organu, inwestor wykonał prace budowlane wymagające uzyskania decyzji o pozwoleniu na budowę, której brak uzasadniał wszczęcie postępowania w sprawie samowoli budowlanej.

Nie podzielając zarzutu strony naruszenia przez organ I instancyjny przepisu art. 48 ustawy - Prawo budowlane organ odwoławczy wskazał, iż inwestor nie dopełnił obowiązku przedłożenia stosownych dokumentów celem wszczęcia postępowania legalizacyjnego, co w zaistniałych okolicznościach uzasadniało wydanie zaskarżonej decyzji.

Organ odwoławczy zgodził się ze stanowiskiem organu I instancji, iż fakt zameldowania się przez stronę na tej nieruchomości, potwierdza mieszkalny charakter obiektu budowlanego.

Oddalając zarzut naruszenia przepisów postępowania organ odwoławczy wyjaśnił, iż organ nadzoru budowlanego i osoby działające z upoważnienia organu posiadają prawo wstępu na teren budowy oraz do obiektów budowlanych. Z uwagi na zarzut braku uczestnictwa strony w czynnościach kontrolnych, ponowiono je w dniu 29 września 2005 r. w obecności strony i sporządzono z nich protokół, stąd zarzuty strony w tym zakresie są bezzasadne.

Pismem z dnia 22 lutego 2006 r. B. M. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie skargę żądając uchylenia decyzji obu instancji. Zaskarżonym decyzjom skarżący zarzucił:

- błąd w ustaleniach faktycznych polegający na bezpodstawnym przyjęciu, iż budynek, którego dotyczą obie decyzje stanowi jednorodzinny budynek mieszkalny,

- naruszenie przepisu art. 7 K.p.a. poprzez pominięcie faktu, iż wykonywane prace dotyczyły istniejącego obiektu i miały na celu jedynie modernizację i remont obiektu budowlanego,

- naruszenie art. 77 K.p.a. poprzez nieprzeprowadzenie "szeregu dowodów pozwalających na wszechstronne wyjaśnienie sprawy", a szczególności oparcie rozstrzygnięcia wyłącznie na podstawie załączonych aktów notarialnych i nieaktualnych podkładów geodezyjnych.

W uzasadnieniu skargi skarżący wskazał, iż w dacie nabycia domek faktycznie miał większą powierzchnię zabudowy, a dane wynikające z podkładu geodezyjnego były nieaktualne. Według skarżącego świadczy to o tym, iż nie dokonał on rozbudowy obiektu. Kwestionując ustalenia organu dotyczące opisu wykonanych prac budowlanych, strona skarżąca przedłożyła dokumentację fotograficzną, która w jej ocenie jednoznacznie wskazuje, iż ustalenia faktyczne organu zostały przeprowadzone w sposób nierzetelny. Według strony nieprawdziwe są twierdzenia organu, iż przed obiektem została wylana płyta betonowa, wykonano konstrukcję wsporną pod zadaszenie, oraz że posadzka piwnicy znajduje się co najmniej 30 cm poniżej poziomu terenu. Strona podniosła, iż dom jest otynkowany od zewnątrz od wielu lat i od dłuższego czasu nie był malowany.

Wskazując na liczne naruszenia przepisów postępowania dotyczące gromadzenia materiału dowodowego strona podniosła, iż postępowanie prowadzone było z pominięciem drugiej strony tj. jego małżonki K. M.

Jednocześnie polemizując ze stanowiskiem organu I i II instancji skarżący wskazał, iż zameldował się na tej nieruchomości wyłącznie po to, by uniknąć konieczności dokonywania meldunku na pobyt czasowy. Ponieważ centrum życiowe skarżącego znajduje się w Niemczech, dom ten nie zaspakaja jego potrzeb mieszkalnych. Argumentacja organu związana z charakterem mieszkalnym obiektu i faktem zameldowania się jest zatem błędna.

Powołując się na orzecznictwo sądowe strona skarżąca podkreśliła również, iż organ bezpodstawnie orzekł o dokonaniu rozbiórki całego obiektu, w sytuacji, gdy przepis dopuszcza możliwość rozbiórki części obiektu.

W odpowiedzi na skargę Z. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie, podtrzymując w całości argumentację i wywody prawne zawarte w kwestionowanej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie z w a ż y ł, co następuje:

Skarga okazała się zasadna.

Przedmiotem kontroli Sądu jest decyzja o nakazie rozbiórki obiektu budowlanego w postaci jednorodzinnego domu mieszkalnego posadowionego na działce Nr [...] w obrębie R. w gminie D. z tego powodu, iż inwestor samowolnie dokonał robót budowlanych i nie spełnił w wyznaczonym terminie obowiązków, o których mowa w art. 48 ust. 3 ustawy Prawa budowlanego.

Zaskarżona decyzja została wydana w oparciu o przepis art. 48 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz. U. z 2003 r. Nr 207, poz. 2016 z późn. zm.), w myśl którego właściwy organ nakazuje, z zastrzeżeniem ust. 2, w drodze decyzji rozbiórkę obiektu budowlanego, lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę. Od zasady tej ustawodawca dopuścił jednak wyjątek (ust. 2), umożliwiając legalizację obiektu budowlanego wykonanego w warunkach samowoli budowlanej, pod warunkiem, że budowa :

1) jest zgodna z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a w szczególności:

a) ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo

b) ustaleniami ostatecznej, w dniu wszczęcia postępowania, decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w przypadku braku obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego,

2) nie narusza przepisów, w tym techniczno-budowlanych, w zakresie uniemożliwiającym doprowadzenie obiektu budowlanego lub jego części do stanu zgodnego z prawem.

W sytuacji, gdy zachodzą wyżej wymienione okoliczności, organ nadzoru budowlanego powinien w drodze postanowienia wstrzymać wykonanie robót budowlanych i nałożyć na inwestora, właściciela, lub zarządcę obiektu obowiązek przedstawienia w oznaczonym terminie zaświadczenia wójta, burmistrza albo prezydenta miasta o zgodności budowy z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo ostatecznej w dniu wszczęcia postępowania decyzji o warunkach zagospodarowania terenu, w przypadku braku obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego oraz dokumentów, o których mowa w art. 33 ust. 2 pkt 1,2 i 4 oraz ust. 3, w tym m.in. czterech egzemplarzy projektu budowlanego wraz z opiniami, uzgodnieniami, pozwoleniami i innymi dokumentami wymaganymi przepisami szczególnymi oraz zaświadczeniem właściwej izby samorządu zawodowego, potwierdzającymi prawo projektanta do wykonywania samodzielnych funkcji technicznych w budownictwie oraz oświadczenie inwestora o prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane.

Z powyższych przepisów wynika, iż ustawodawca wprowadzając regulację zawartą w ustępie 2 i 3 art. 48 wskazanej ustawy, ustanowił priorytet procedury legalizacyjnej nad nakazem rozbiórki i dopuścił możliwość wydania takiego orzeczenia, dopiero w przypadku niespełnienia przez inwestora w wyznaczonym terminie obowiązków, o których mowa w ust. 3.

W rozpoznawanej sprawie spór pomiędzy organem a stroną postępowania w pierwszym rzędzie dotyczy wykonania przez inwestora robót budowlanych w ramach samowoli budowlanej.

Strona skarżącą stoi na stanowisku, iż w dniu 23 lutego 2004 r. dokonała zgłoszenia wykonania ocieplenia budynku i wobec braku sprzeciwu organu podjęła stosowne prace, natomiast organ nadzoru budowlanego twierdzi, iż zakres wykonanych robót budowlanych świadczy o tym, iż w miejsce uprzednio istniejącego domku letniskowego wzniesiono jednorodzinny domek mieszkalny, którego wybudowanie stosownie do zapisu art. 28 ustawy – Prawo budowlane wymagało uzyskania pozwolenia na budowę. Według organu, stanowisko to potwierdza przedłożony przez stronę w toku postępowania projekt decyzji o warunkach zabudowy dla domu mieszkalnego.

W celu zdefiniowania pojęcia samowoli budowlanej niezbędne jest sięgnięcie do dwóch definicji zawartych w art. 28 i art. 3 powołanej ustawy.

Przepis art. 28 ust.1 ustawy stanowi, iż roboty budowlane można rozpocząć, jedynie na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę, z zastrzeżeniem art. 29-31 ustawy. Zgodnie z definicją legalną zawartą w art. 3 pkt 12 ustawy przez pozwolenie na budowę należy rozumieć decyzję administracyjną zezwalającą na rozpoczęcie i prowadzenie budowy lub wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu budowlanego. Natomiast przez roboty budowlane należy rozumieć budowę, a także prace polegające na przebudowie, montażu, remoncie lub rozbiórce obiektu budowlanego (art. 3 pkt 7 ustawy). W orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, iż pozwolenia na budowę wymaga również rozbudowa obiektu lub jego nadbudowa (por. wyrok NSA z dnia 16 czerwca 2005 r. sygn. akt OSK 1699/04 oraz z dnia 2 lutego 2006 r. sygn. akt II OSK 56/05, niepublikowane).

W rozpoznawanej sprawie bezspornym jest, iż w dniu wszczęcia postępowania inwestor nie posiadał decyzji o pozwoleniu na budowę, a zakres wykonanych przez niego prac budowlanych znacznie odbiegał od treści złożonego w organie w dniu 23 lutego 2004 r. zgłoszenia zamiaru "wykonania ocieplenia budynku bez zmian konstrukcyjnych". Jak wynika z protokołu oględzin przeprowadzonych w dniu 23 czerwca 2005 r. stwierdzono, iż w miejscu nabytego przez skarżącego domku letniskowego, znajduje się jednokondygnacyjny budynek z użytkowym poddaszem, o wymiarach 8,20 m x 7,70 m, a więc o powierzchni większej niż z daty nabycia obiektu, o czym świadczą zapisy z aktu notarialnego sporządzonego w dniu 23 maja 1997 r. W dniu oględzin znajdujący się na posesji obiekt został opisany jako budynek jednorodzinny mieszkalny, całkowicie podpiwniczony, z dachem dwuspadowym o konstrukcji drewnianej, pokryty dachówką ceramiczną. Według kontrolujących ściany piwnic zostały wykonane z bloczków betonowych, ściany nadziemia z bloczków siporeksowych, a do zasadniczej bryły budynku, od strony wejścia, dobudowano taras o wymiarach 8,50 m x 1,50 m (płyta betonowa wraz z drewnianą konstrukcją wsporną zadaszenia). Przy ścianach szczytowych budynku wykonano drewniane konstrukcje wsporne zadaszenia, które w dniu oględzin nie były zadaszone. Ponadto w toku oględzin stwierdzono, iż prowadzono prace związane z ociepleniem ścian budynku zewnętrznymi płytami styropianowymi. W wyniku ponownych oględzin przeprowadzonych w dniu 29 września 2005 r. stwierdzono ponadto, iż wewnątrz obiektu na pierwszym poziomie, pomieszczenia są wykończone posadzką z płyt ceramicznych, ściany otynkowane i pomalowane, w łazience znajduje się glazura i terakota oraz zamontowana została kabina prysznicowa, kompakt wraz z umywalką. W pomieszczeniach założona została instalacja elektryczna. Na drugim poziomie znajdują się z kolei trzy pomieszczenia w tym łazienka z wyposażeniem podobnym, jak na poziomie pierwszym. Wykonano posadzki betonowe, ściany zostały otynkowane i pomalowane. Na trzecim poziomie stwierdzono, iż ściany kolankowe zostały otynkowane i pomalowane, natomiast w przestrzeni strychowej wydzielone jest niewielkie pomieszczenie, gdzie wylany jest podkład betonowy i wykonano instalację elektryczną. W toku oględzin stwierdzono również, iż na drugim poziomie zamontowany został kominek na paliwo stałe i wykonano plastikową stolarkę okienną wraz z drzwiami zewnętrznymi. Nadto organy na podstawie przedłożonych przez stronę podkładów geodezyjnych stwierdziły, iż nabyty przez B. i K. M. domek letniskowy znajdował się w innym miejscu działki, niż objęty postępowaniem obiekt. Porównując dwa pozostałe domki letniskowe znajdujące się pierwotnie na działce Nr [...], które są podpiwniczone, mają drewniane konstrukcje ścian nadziemia, dachy dwuspadowe pokryte papą i nie mają poddaszy użytkowych, organ stwierdził zatem, iż obecny opisany powyżej stan obiektu znacznie odbiega od opisu sąsiednich, istniejących domków letniskowych.

W ocenie Sądu organ nadzoru budowlanego słusznie zatem uznał, iż inwestor dopuścił się samowoli budowlanej wykonując roboty budowlane, które wymagały uprzednio uzyskania decyzji o pozwoleniu na budowę. Mimo, iż skarżący w dniu 23 lutego 2004 r. dokonał formalnego zgłoszenia docieplenia budynku, a organ do tego zgłoszenia nie wniósł sprzeciwu, to jednak z uwagi na zakres wykonanych prac budowlanych, fakt iż zmieniona została powierzchnia obiektu z 25,63m2 na 63,14 m2, budynek ten znajduje się w innym miejscu niż dotychczasowy domek letniskowy, jak również - co wynika z załączonych do akt sprawy fotografii porównawczych – odmienna jest konstrukcja obiektu od domku letniskowego, należało przyjąć, iż roboty te zostały wykonane bez wymaganego prawem pozwolenia na budowę.

Wobec zaistniałych okoliczności organ uprawniony był do wszczęcia postępowania w zakresie samowoli budowlanej i ewentualnego postępowania legalizacyjnego.

Wątpliwości Sądu wzbudziła jednak dokonana przez organ I instancji ocena charakteru istniejącego obiektu, którego to zdaniem obiekt ten jest jednorodzinnym budynkiem mieszkalnym. Organ administracyjny uznał, iż fakt zameldowania się przez skarżącego w tej nieruchomości przesądza o mieszkalnym charakterze tego obiektu. Strona skarżąca w toku postępowania konsekwentnie zaś stała na stanowisku, iż prowadzone roboty budowlane dotyczą nabytego uprzednio domku letniskowego.

W ocenie Sądu zgodzić się należy ze stanowiskiem strony skarżącej, iż o mieszkalnym charakterze obiektu nie decyduje fakt, iż strona dokonała meldunku na danej nieruchomości. Skoro skarżący oświadczył, iż przebywa poza granicami kraju i tam znajduje się jego centrum życiowe, to sama okoliczność zameldowania się w danej nieruchomości nie może stanowić o fakcie realizacji przez niego w tym obiekcie budowlanym własnych potrzeb mieszkaniowych, a co za tym idzie nie przesądza o mieszkalnym jego charakterze (por. wyrok WSA w Poznaniu z dnia 26 października 2007 r. sygn. akt I SA/Po 948/07 niepubl., oraz wyrok NSA sygn. akt II OSK 608/07 niepubl.).

W kontekście poczynionych uwag, Sąd uznał za stosowne poddać ponownej ocenie oraz rozwadze organu I instancji zasadność wszczęcia postępowania w sprawie samowoli budowlanej w zakresie wybudowania jednorodzinnego budynku mieszkalnego. Z akt administracyjnych wynika bowiem, iż postanowieniem z dnia 14 lipca 2005 r. organ wstrzymał prowadzenie robót budowlanych oraz wszczął postępowanie w sprawie samowoli budowlanej jednorodzinnego budynku mieszkalnego. Ustalenie czy przedmiotowy obiekt ma charakter mieszkalny, czy też letniskowy jest bowiem o tyle istotne, że determinuje późniejsze postępowanie legalizacyjne.

Stanowisko to wydaje się zasadne, gdyż na podstawie przeprowadzonej analizy akt administracyjnych Sąd stwierdził, że organ I instancji prowadząc postępowanie w trybie art. 48 ust. 3 ustawy, zupełnie pominął w swej ocenie przedłożoną przez stronę postępowania w dniu 31 sierpnia 2005 r., a więc jeszcze przed wydaniem przez organ I instancji decyzji o nakazie rozbiórki, ostateczną decyzję ustalającą warunki zabudowy wydaną w dniu 11 lipca 2005 r. Decyzja ta dotyczy inwestycji obejmującej budowę budynku letniskowego całorocznego, na działce Nr [...] w obrębie R. w gminie D. i posiada adnotację organu, iż stała się ostateczna w dniu 27 lipca 2005 r. W toku postępowania strona przedłożyła ponadto dwa akty notarialne, z których wynika jej prawo do dysponowania nieruchomością. Oznacza to, iż częściowo wypełniła zobowiązanie wynikające z postanowienia z dnia 14 lipca 2005 r.

Analiza rozstrzygnięcia obu instancji prowadzi natomiast do wniosku, iż organy nadzoru budowlanego w rozstrzygnięciu swym w ogóle nie uwzględniły powyższej decyzji i wydały zaskarżone decyzje powołując się wyłącznie na projekt decyzji ustalającej warunki zabudowy dla jednorodzinnego domu mieszkalnego, który z oczywistych względów nie posiada mocy dowodowej.

W ocenie Sądu przedstawione okoliczności faktyczne będące podstawą zastosowania przepisów nakazujących tak daleko idącą ingerencję organu administracji publicznej, jaką jest rozbiórka określonego obiektu budowlanego nie były dostatecznie analizowane i oceniane przez organ, przy zachowaniu bezwzględnie obowiązujących reguł proceduralnych. Stwierdzone uchybienia w postaci pominięcia w ocenie wszystkich elementów materiału dowodowego zwłaszcza w postaci ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy, z pewnością miało wpływ na ostateczne rozstrzygnięcie organu.

Należy podkreślić, iż rozstrzygając w postępowaniu administracyjnym organ administracji publicznej zobligowany jest mieć na uwadze słuszny interes obywateli oraz uwzględniać interes społeczny, w szczególności zaś powinien zmierzać do realizacji zasady prawdy obiektywnej. Dlatego też trafność rozstrzygnięcia w każdym indywidualnym przypadku wymaga szczegółowego zbadania i rozważenia wszelkich argumentów, które stanowiłyby podstawę do przyjęcia określonego stanowiska. Wydając decyzję, organ zobowiązany jest do przestrzegania przepisów K.p.a., a przede wszystkim do podejmowania wszelkich kroków niezbędnych w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego. Zobowiązany jest również do wyczerpującego zebrania, rozpatrzenia i oceny całego materiału dowodowego zgodnie z treścią art. 77 § 1 i art. 80 kpa oraz do uzasadnienia decyzji według wymogów określonych w art. 107 § 3 kpa.

Ponownie rozpoznając sprawę organ powinien zatem uwzględnić ustalenia wynikające z tej decyzji i ponownie wezwać stronę do przedłożenia brakujących dokumentów wymienionych w art. 48 ust. 3 pkt 2 ustawy.

Z podanych przyczyn zarzut strony skarżącej naruszenia przez organ nadzoru budowlanego przepisu art. 77 K.p.a. należało uznać za uzasadniony.

Sąd podziela również stanowisko strony skarżącej dotyczące pominięcia w postępowaniu K. M. jako współwłaścicielki nieruchomości. Faktem jest, iż na etapie wszczęcia postępowania organ, korzystając z dostępnego mu adresu wysłał korespondencję K. M. na adres ul. W. J. [...] P., która jak wynika ze zwrotnego odbioru, została podjęta przez sąsiada w dniu 28 czerwca 2005 r. Analiza późniejszej korespondencji tj. postanowienia z dnia 14 lipca 2005 r. wydanego w trybie art. 48 ust. 3 ustawy, zawiadomienia o przeprowadzeniu w dniu 29 września 2005 r. oględzin nieruchomości oraz decyzja organu I instancji, nie wskazuje na to, by fakt doręczenia tych pism miał miejsce w sprawie. W aktach administracyjnych znajdują się wyłącznie dowody doręczenia korespondencji B. M. Natomiast koperta zawierająca decyzję organu II instancji, co prawda zawiera adnotację o podwójnym awizowaniu, jednakże doręczenie to było wadliwe, wbrew zapisom art. 44 K.p.a. W myśl art. 44 § 2 K.p.a. zawiadomienie o pozostawieniu pisma wraz z informacją o możliwości jego odbioru w terminie siedmiu dni, licząc od dnia pozostawienia zawiadomienia w miejscu określonym w § 1, umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej lub, gdy nie jest to możliwe, na drzwiach mieszkania adresata, jego biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe, bądź w widocznym miejscu przy wejściu na posesję adresata. Doręczenie przewidziane w tym przepisie określone jest jako doręczenie zastępcze stwarzające domniemanie doręczenia i ma na celu usunięcie przeszkody w dalszym prowadzeniu postępowania administracyjnego. Adresat musi być zatem zawiadomiony w sposób niebudzący wątpliwości zarówno o pozostawieniu pisma, miejscu, gdzie może je odebrać, jak i terminie odbioru. Brak takiego zawiadomienia lub wątpliwość czy zostało ono dokonane, czyni doręczenie zastępcze bezskutecznym (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 19 grudnia 2006 r. sygn. akt VII SA/Wa 1871/06).

Wobec tego, że w aktach administracyjnych brak jest druku dowodu doręczenia, nie sposób ustalić przyczyny nieoddania przesyłki adresatowi, która uzasadniałaby złożenie przesyłki w oddawczej skrzynce pocztowej. W tej sytuacji doręczenia pism K. M. nie można uznać za dokonane, a organ nie miał uzasadnionych podstaw do uznania, że zapewnił stronie czynny udział w postępowaniu (art. 10 K.p.a.).

W odniesieniu do zarzutu pominięcia strony w postępowaniu, należy przypomnieć też, iż adresatem decyzji o nakazie rozbiórki jest inwestor, właściciel lub zarządca obiektu. Skoro z analizowanych przez organy aktów notarialnych wynika, iż K. i B. M. nabyli nieruchomość na zasadach wspólności ustawowej małżeńskiej, to tym samym organ powinien rozważyć, czy adresatem decyzji nie powinna być również jego małżonka – K. M.

Wskazane przez Sąd uchybienia spowodowały konieczność uchylenia decyzji pierwszej i drugiej instancji jako wydanych z naruszeniem innych przepisów postępowania, w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Biorąc powyższe pod uwagę Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w pkt. I sentencji wyroku. Zawarte w pkt II orzeczenie o niewykonywaniu zaskarżonego aktu wydano na podstawie art. 152 tej ustawy. Podstawę dla orzeczenia o kosztach stanowił zaś art. 200 przywołanego aktu.