Wyrok WSA w Lublinie, sygn. akt III SA/Lu 725/12
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Data orzeczenia: 2013-02-07 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6300 Weryfikacja zgłoszeń celnych co do wartości celnej towaru, pochodzenia, klasyfikacji taryfowej; wymiar należności celny
Hasła tematyczne: Celne prawo
Celne postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 194
journal: Dz.U. 2012 poz 749
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa - tekst jednolity.
article: art. 51, art. 56
journal: Dz.U. 2004 nr 68 poz 622
law: Ustawa z dnia 19 marca 2004 r. Prawo celne
journal: Dz.U.UE.L 1992 nr 302 poz 1 art. 78, art. 220, art. 221 ust. 3 i 4
law: Rozporządzenie Rady (EWG) NR 2913/92 z dnia 12 października 1992 r. ustanawiające Wspólnotowy Kodeks Celny.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jadwiga Pastusiak (sprawozdawca), Sędziowie Sędzia WSA Jerzy Drwal,, Sędzia SO del. Iwona Tchórzewska, Protokolant Asystent sędziego Małgorzata Olejowska, po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 7 lutego 2013 r. sprawy ze skargi A. L. na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] września 2012 r. nr [...] w przedmiocie określenia kwoty wynikającej z długu celnego oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną do sądu decyzją z dnia [...] września 2012 r., znak: [...], Dyrektor Izby Celnej w B. P., po rozpatrzeniu odwołania A. L., utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celnego w B. P. z dnia [...] czerwca 2012 r., nr [...], określającą niezaksięgowaną kwotę należności wynikających z długu celnego.

Decyzja została wydana w następującym stanie sprawy:

W dniu 23 lipca 2007 r. na podstawie dokumentu SAD nr [...], objęto procedurą dopuszczenia do obrotu sprowadzony ze Szwajcarii samochód osobowy marki Citroen C3, rok produkcji 2003. Do zgłoszenia dołączono m.in. dowód zakupu samochodu, określający jego wartość na kwotę 1.800 CHF, ocenę techniczną sporządzoną przez biegłego rzeczoznawcę na zlecenie zgłaszającego. Przy przyjęciu zgłoszenia celnego dokonano oględzin, z których sporządzono protokół uszkodzenia samochodu. W stosunku do pojazdu zastosowano preferencyjna stawkę celną, ze względu na zamieszczoną na fakturze deklarację eksportera o preferencyjnym pochodzeniu towaru.

Postanowieniem z dnia [...] marca 2012 r. Naczelnik Urzędu Celnego w B. P. wszczął z urzędu postępowanie celne w sprawie ustalenia wartości celnej oraz niezaksięgowanej kwoty należności wynikających z długu celnego od importowanego pojazdu.

Uzasadniając wszczęcie postępowania organ powołał się na pismo Prokuratury Apelacyjnej w L. z dnia 5 października 2010 r., informujące o dokumentach uzyskanych od władz celnych szwajcarskich w ramach procedury pomocy prawnej. W toku postępowania prokuratura przekazała dalsze wyniki weryfikacji. W dokumentach tych szwajcarskie organy celne wyjaśniały, że pomimo wielokrotnych prób nie udało się nawiązać kontaktu ze sprzedawcą pojazdu – A. A., z siedzibą w C. Firma nie figuruje w rejestrze handlowym, nie istnieje. Mając powyższe informacje należy przyjąć, że doszło do całkowitego fałszerstwa dokumentów.

W toku postępowania przeprowadzono dowód z opinii biegłego rzeczoznawcy – M. M. Biegły ustalił w opinii wartość rynkową pojazdu na kwotę 5.300 zł., odpowiada to kwocie 1 525 CHF. W zgłoszeniu celnym [...] skarżący zadeklarował wartość celną tego samochodu na kwotę 1.800 CHF, która zdaniem organu stanowi całkowitą płatność za przedmiotowy samochód.

Na tej podstawie decyzją z dnia [...] czerwca 2012 r. Naczelnik Urzędu Celnego w B. P. określił niezaksięgowaną kwotę wynikającą z długu celnego w wysokości 421 zł, w związku z zastosowaniem stawki celnej erga omnes w wysokości 10%. Ponadto organ umorzył jako bezprzedmiotowe postępowanie w części dotyczącej wartości celnej.

Od powyższej decyzji A. L. wniósł odwołanie podnosząc, że kupił samochód od przedsiębiorcy szwajcarskiego, który funkcjonuje od 10 lat, nie miał więc powodów do kwestionowania faktury zakupu. W piśmie uzupełniającym odwołanie podniósł, że nie jest istotne oświadczenie na fakturze dotyczące pochodzenia towaru. Ważny dla sprawy jest fakt, że towar ma pochodzenie "unijne", co można wykazać poprzez przedstawienie dokumentów z polskiego serwisu Citroena.

Po rozpatrzeniu odwołania, decyzją z dnia [...] września 2012 r. Dyrektor Izby Celnej w B. P. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.

W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że postępowanie w zakresie dotyczącym wartości celnej zostało zasadnie umorzone przez organ I instancji, gdyż nie było podstaw do zakwestionowania wartości zadeklarowanej przez zgłaszającego.

W dalszej kolejności Dyrektor Izby Celnej wskazał, że preferencyjne środki taryfowe są określone w umowach zawartych przez Wspólnotę z niektórymi krajami lub grupami państw. Organ wskazał na przepisy Umowy zawartej między Europejską Wspólnotą Gospodarczą i Konfederacją Szwajcarską (Dz. Urz. WE z 1972 r., seria L, nr 300, s. 189). Z treści protokołu 3 do Umowy wynika, że zastosowanie wobec importowanego towaru preferencji celnych wymaga spełnienia trzech przesłanek: określenia preferencyjnych stawek celnych na mocy ww. Umowy pomiędzy EWG a Konfederacją Szwajcarską; bezpośredniego przywozu towarów na obszar celny Wspólnoty oraz udokumentowania pochodzenia towaru świadectwem przewozowym EUR1, świadectwem przewozowym EUR-MED, deklaracją na fakturze lub deklaracją na fakturze EUR-MED.

Dołączona do zgłoszenia celnego faktura z dnia 10 lipca 2007 r. zawiera deklaracje o preferencyjnym pochodzeniu towaru, jednakże weryfikacja tej deklaracji wypadła negatywnie. Z informacji nadesłanych przez szwajcarskie władze celne wynika, że wystawca faktury nie istnieje, a zatem faktura stanowi dokument fałszywy.

W tym stanie rzeczy eksporter nie uwzględnił pochodzenia towaru i z tego względu importowany pojazd należy traktować jako nieokreślonego pochodzenia, a dowód pochodzenia uznać za nieważny. W tej sytuacji nie ma możliwości skorzystania z preferencyjnej stawki celnej, co oznacza konieczność zastosowania stawki erga omnes – 10%.

Wbrew twierdzeniom strony dokumentem potwierdzającym pochodzenie unijne nie może być dokument z polskiego serwisu Citroena, nie jest on bowiem tożsamy z wykazaniem pochodzenia w rozumieniu Protokołu 3 do Umowy. Korzystanie z preferencji celnych jest możliwe tylko w przypadku spełnienia warunków określonych w Protokole. Ponadto również osoba eksportera jest istotna przy dokumentowaniu preferencyjnego pochodzenia towarów.

W ocenie organu celnego wynik weryfikacji rachunku przeprowadzonej przez szwajcarskie władze celne jednoznacznie wskazuje, że eksporter nie wystawił rzeczonego rachunku. Oznacza to, że została zakwestionowana skutecznie prawdziwość całego dokumentu – nie tylko w części dotyczącej ceny sprzedaży, ale również preferencyjnego pochodzenia towaru

Pismo szwajcarskich władz celnych stanowi dokument urzędowy w rozumieniu art. 194 Ordynacji podatkowej, co oznacza, że stanowi dowód tego, co zostało w nim urzędowo zaświadczone, dopóki nie zostanie udowodnione, że dokument ten nie jest prawdziwy albo zawarte w nim oświadczenie organu nie jest zgodne z prawdą. W badanej sprawie nie było podstaw do kwestionowania wiarygodności pisma szwajcarskich władz celnych.

Odnosząc się do argumentu żądania zapłaty kwoty długu celnego wraz z odsetkami po kilku latach od zgłoszenia celnego, Dyrektor Izby Celnej wskazał, że w sprawie zastosowanie miał art. 221 ust. 4 Wspólnotowego Kodeksu Celnego. który pozwala na przedłużenie trzyletniego terminu powiadomienia dłużnika celnego o wysokości długu celnego, ze względu na popełnienie czynu zabronionego. W takim przypadku termin ten wynosi 5 lat (art. 56 ustawy – Prawo celne).

Informacje uzyskane z Prokuratury Krajowej o wszczęciu śledztwa w sprawie importu samochodów osobowych ze Szwajcarii w okresie od stycznia 2004 r. do marca 2008 r. pozwalały na zastosowanie przedłużonego (5-letniego) terminu powiadomienia dłużnika celnego, liczonego od dnia powstania długu, tj. o daty zgłoszenia celnego. Związek pomiędzy powstaniem długu celnego a czynem podlegającym postępowaniu karnemu w rozumieniu art.. 221 ust. 4 WKC polegał na dołączeniu do zgłoszenia celnego sfałszowanej faktury, co skutkowało zaniżeniem należności celnych.

W ocenie organu celnego w badanej sprawie nie ma podstaw do zwolnienia strony z obowiązku zapłaty odsetek. Może to nastąpić w przypadku udowodnienia przez stronę, że podanie nieprawdziwych lub niekompletnych danych spowodowane było okolicznościami nie wynikającymi z zaniedbania lub świadomego działania strony (art. 65 ust. 6 Prawa celnego). W badanej sprawie importer nie wykazał ponad wszelką wątpliwość, że okoliczności zawartej transakcji nie wynikały z jej zaniedbania lub świadomego działania. Argumenty zawarte w odwołaniu nie wskazują na jakiekolwiek podjęte czynności mające na celu uwiarygodnienie rzetelności dokonywanych transakcji i osoby kontrahenta.

W skardze do sądu administracyjnego na decyzję z [...] września 2012 r. A. L. nie zgodził się z interpretacją organów celnych w jego sprawie, jednakże nie uzasadnił swojego stanowiska.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej w B. P. wniósł o jej oddalenie, podtrzymując w całości stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga podlega oddaleniu, gdyż zaskarżona decyzja nie jest dotknięta wadami prawnymi, które uzasadniałyby konieczność jej uchylenia (stwierdzenia nieważności).

Dla uporządkowania dalszego wywodu należy na wstępie przypomnieć podstawowe regulacje prawne mające zastosowanie w sprawie.

Decyzja z dnia [...] września 2012 r. została wydana w następstwie kontroli zgłoszenia celnego w trybie art. 78 WKC i wiązała się z negatywną weryfikacją (autentyczności) deklaracji o preferencyjnym pochodzeniu towaru dokonaną przez szwajcarskie władze celne. Konsekwencją stwierdzenia przez organ niedoboru należności celnych było wydanie na podstawie art. 220 ust. 1 WKC oraz art. 51 Prawa celnego decyzji o retrospektywnym zaksięgowaniu kwoty długu celnego (421 zł). Powołany art. 78 WKC umieszczony został pod nagłówkiem "Kontrola zgłoszeń po zwolnieniu towarów". Jego ustęp 1 przewiduje, że organy celne mogą z urzędu lub na wniosek zgłaszającego poprawić w razie potrzeby zgłoszenie, tzn. je zmienić.

Zdecydowanie najważniejszą regulacją komentowanego przepisu jest jego ust. 2, który określa zakres działań, jakie może podjąć organ celny dla upewnienia się odnośnie do prawidłowości danych zawartych w zgłoszeniu celnym. Do zadań tych ustawodawca wspólnotowy zaliczył przede wszystkim kontrolę dokumentów

|i danych handlowych dotyczących operacji przywozu lub wywozu towarów objętych zgłoszeniem.

Zgodnie natomiast z art. 78 ust. 3 WKC, jeśli z kontroli zgłoszenia wynika, że przepisy regulujące daną procedurę celną zostały zastosowane w oparciu o nieprawidłowe lub niekompletne dane, organy celne podejmują niezbędne kroki w celu uregulowania sytuacji, biorąc pod uwagę nowe dane, którymi dysponują.

Z kolei określona w art. art. 220 WKC, instytucja retrospektywnego zaksięgowania należności celnych służy doprowadzeniu do zgodności, wynikającej z przepisów prawa celnego, kwoty należności celnych z kwotą zaksięgowaną

i wymaganą do uiszczenia od zobowiązanego; inaczej mówiąc służy określeniu prawidłowej kwoty należności celnych przywozowych lub wywozowych pobieranych przez właściwe organy celne. Decyzja obejmuje różnicę między kwotą zaksięgowaną a kwotą, która powinna zostać zaksięgowana zgodnie z obowiązującymi przepisami, nie zaś całość kwoty wynikającej z długu celnego (por. wyrok NSA z dnia 3 grudnia 2009 r., sygn. akt I GSK 987/08).

Art. 221ust. 3 WKC stanowi, że powiadomienie dłużnika nie może nastąpić po upływie trzech lat, licząc od dnia powstania długu celnego. Bieg tego terminu zostaje zawieszony z chwilą złożenia odwołania w rozumieniu art. 243 na czas trwania procedury odwoławczej. Zgodnie z ust. 4, jeżeli dług celny powstał na skutek czynu podlegającego, w chwili popełnienia, wszczęciu postępowania karnego, dłużnika można powiadomić o kwocie długu celnego na warunkach przewidzianych w obowiązujących przepisach, po upływie terminu trzech lat, określonych w ust. 3. W razie zastosowania przez organy celne art. 221 ust. 4 WKC termin tzw. retrospektywnego zaksięgowania długu celnego określa art. 56 ustawy z dnia 19 marca 2004 r. – Prawo celne (Dz. U. Nr 68, poz. 622, ze zm.), zgodnie z którym w przypadku, o którym mowa w art. 221 ust. 4 Wspólnotowego Kodeksu Celnego, powiadomienie dłużnika o kwocie należności nie może nastąpić po upływie 5 lat, licząc od dnia powstania długu celnego. Art. 221 ust. 3 zdanie drugie Wspólnotowego Kodeksu Celnego stosuje się odpowiednio.

Bezsporne jest, że w przedmiotowej sprawie nie został dochowany podstawowy termin retrospektywnego zaksięgowania długu celnego, określony w art. 221 ust. 3 WKC. Zgłoszenia celnego dokonano w dniu 23 lipca 2007 r., zaś decyzja organu I instancji nosi datę [...] czerwca 2011 r.

Zastosowanie dłuższego, pięcioletniego terminu powiadomienia dłużnika o kwocie należności organy celne uzasadniają spełnieniem przesłanek, o których mowa w art. 221 ust. 4 WKC. Powołując się na orzecznictwo krajowe organy wywodzą, że kwalifikacja czynu jako "czynu podlegającego postępowaniu sądowemu w sprawach karnych" w rozumieniu art. 221 WKC leży w kompetencji organów celnych powołanych do określania dokładnej kwoty należności celnych przywozowych lub wywozowych.

Stanowisko organów celnych odpowiada stanowisku zajętemu przez Europejski Trybunał Sprawiedliwości w wyroku z dnia 18 grudnia 2007 r. (C-62/06, Fazenda Pública - Director Geral das Alfândegas p. ZF Zefeser - Importaçăo e Exportaçăo de Produtos Alimentares Lda, publ. LEX nr 354391, Dz.U.UE.C 2008/51/12). W wyroku tym, wydanym w trybie prejudycjalnym, ETS dokonał interpretacji pojęcia "czynu podlegającego postępowaniu sądowemu w sprawach karnych" zawartego w art. 3 akapit pierwszy nieobowiązującego już rozporządzenia Rady (EWG) nr 1697/79 z dnia 24 lipca 1979 r. w sprawie odzyskiwania po dokonaniu odprawy celnej należności celnych przywozowych lub wywozowych, które nie były wymagane od osoby zobowiązanej do zapłaty za towary zgłoszone do procedury celnej przewidującej obowiązek uiszczenia takich należności (Dz. U. L 197, str. 1).

Interpretacja tego pojęcia zawarta została w następującym fragmencie uzasadnienia wyroku ETS: "Kwalifikacja czynu jako "czynu podlegającego postępowaniu sądowemu w sprawach karnych" w rozumieniu art. 3 akapit pierwszy rozporządzenia nr 1697/79 w sprawie odzyskiwania po dokonaniu odprawy celnej należności celnych przywozowych lub wywozowych, które nie były wymagane od osoby zobowiązanej do zapłaty za towary zgłoszone do procedury celnej przewidującej obowiązek uiszczenia takich należności, leży w kompetencji organów celnych powołanych do określania dokładnej kwoty należności celnych przywozowych lub wywozowych. Z jednej strony z brzmienia tego przepisu wynika wyraźnie, że organami właściwymi do dokonania kwalifikacji czynu jako czynu podlegającego postępowaniu sądowemu w sprawach karnych są te same organy, które ze względu na popełnienie takiego czynu nie uzyskały wymaganych należności celnych i zamierzają w związku z tym dokonać ich retrospektywnego pokrycia. Jak wynika w szczególności z art. 2 ust. 1 rozporządzenia nr 1697/79, bezsporne jest, że określenie kwoty należności celnych i wszczęcie postępowania w przedmiocie ich pokrycia należy do organów celnych państw członkowskich. Z drugiej strony art. 3 akapit pierwszy rozporządzenia nr 1697/79 nie odnosi się ani do wyroku skazującego, ani nawet do wszczęcia jakiegokolwiek postępowania karnego, lecz w sposób wyraźny do popełnienia czynu, który zaledwie podlega postępowaniu sądowemu w sprawach karnych. Przepis ten nie wymaga, aby organy ścigania danego państwa członkowskiego rzeczywiście wszczęły dochodzenie karne, które doprowadziło do skazania sprawców danego czynu, ani tym bardziej, by nie nastąpiło przedawnienie ścigania.

Wniosek ten nie może zostać podważony poprzez argumentację skarżącego ,że organ dopiero po pięciu latach od dnia zgłoszenia celnego żąda od niego zapłaty należności celnych. Uważa że jest to niesłuszne i krzywdzące. Dokonana przez organy celne kwalifikacja danego czynu jako "czynu podlegającego postępowaniu sądowemu w sprawach karnych" nie stanowi bowiem stwierdzenia, że rzeczywiście popełnione zostało przestępstwo, lecz jest dokonywana jedynie w ramach i dla celów postępowania o charakterze administracyjnym, mającego na celu wyłącznie umożliwienie organom celnym skorygowania błędnego lub niewystarczającego poboru należności celnych przywozowych lub wywozowych."

W ocenie sądu powyższa wykładnia ETS może być w pełni zastosowana w badanej sprawie ze względu na daleko idącą zbieżność pomiędzy treścią oraz funkcjami analizowanego przez ETS art. 3 rozporządzenia nr 1697/79 oraz mającego zastosowanie w badanej sprawie art. 221 ust. 4 WKC.

Za takim wnioskiem przemawia również fakt potwierdzenia powyższego stanowiska w kwestii wykładni wskazanych pojęć w późniejszym orzecznictwie Trybunału Sprawiedliwości, zapadłym już na gruncie art. 221 WKC – por. wyrok TS z 16 lipca 2009 r., w połączonych sprawach C-124/08 i C-125/08, Gilbert Snauwaert i in. przeciwko państwu belgijskiemu (Lex nr 505787, dostępne także na stronie www.eur-lex.europa.eu).

Mając na uwadze powyższe argumenty Sąd orzekający w niniejszej sprawie nie widzi podstaw do przyjęcia odmiennej interpretacji pojęcia "czynu podlegającego postępowaniu w sprawach karnych" w rozumieniu art. 221 ust. 4 WKC, niż wynikająca z wyżej przedstawionych orzeczeń ETS.

W tym stanie rzeczy za prawidłowe należy uznać stanowisko organów celnych, że to one są zobowiązane do stwierdzenia, czy istnieje związek pomiędzy powstaniem długu celnego, a popełnieniem czynu podlegającego postępowaniu karnemu, z zastrzeżeniem, że ustalenia takie są czynione tylko i wyłącznie na użytek postępowania zmierzającego do ustalenia należności celnych i w żaden sposób nie wpływają na ewentualną ocenę prawnokarną czynu, dokonywaną już przez właściwe w tych kwestiach organy ścigania i sądy.

Prawidłowość takiej interpretacji art. 221 ust. 4 WKC została potwierdzona również we wcześniejszym orzecznictwie krajowym – analogiczne poglądy jak przedstawione wyżej zaprezentowano m.in. w wyrokach Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 28 października 2009 r. (sygn. akt: III SA/Lu 233/09 oraz III SA/Lu 252/09), z dnia 27 września 2011 r. (III SA/Lu 289/11) , z dnia 27 października 2011 r. (III SA/Lu 394/11), a także w szeregu wyroków Naczelnego Sądu Administracyjnego – m.in. oddalające skargi kasacyjne od wskazanych wyroków WSA w Lubinie – wyroki z dnia 11 marca 2011 r. (I GSK 101/10 i I GSK 102/10), a także wyroki z 17 marca 2011 r. (I GSK 187/10, I GSK 189/10, I GSK 192/10), z 12 maja 2011 r. (I GSK 188/10; I GSK 190/10 i I GSK 191/10).

Związek pomiędzy powstaniem długu celnego, a czynem podlegającym wszczęciu postępowania karnego w rozumieniu art. 221 ust. 4 WKC w badanej sprawie organy celne opierają na informacjach szwajcarskich władz celnych, które w ocenie organów celnych podważają wiarygodność dołączonego do zgłoszenia celnego rachunku zakupu samochodu. Informacje te stały się również podstawą wszczęcia śledztwa przez Prokuraturę Krajową (Oddział Zamiejscowy w L.) postanowieniem z dnia [...] marca 2008 r., sygn. [...].

W tej sytuacji organy celne prawidłowo zastosowały art. 221 WKC i art. 56 Prawa celnego, przyjmując, że w badanej sprawie związek pomiędzy powstaniem długu celnego a czynem podlegającym postępowaniu karnemu w rozumieniu art. 221 ust. 4 WKC polegał na dołączeniu do zgłoszenia celnego sfałszowanego dowodu zakupu importowanego pojazdu, bowiem eksporter tj. firma A. A. nie figuruje w rejestrze handlowym, nie istnieje ;co skutkowało zaniżeniem należności celnych.

Naczelnik Urzędu Celnego wszczął postępowanie w sprawie, ponieważ istniały uzasadnione podstawy do zakwestionowania wartości celnej zadeklarowanej przez skarżącego w zgłoszeniu celnym z dnia 23 lipca 2007 r. oraz prawdziwości oświadczenia o pochodzeniu samochodu. Prokuratura Apelacyjna w L. przekazała dokumenty uzyskane od Konfederacji Szwajcarii w ramach międzynarodowej pomocy prawnej dotyczącej podmiotów sprzedających samochody na terenie Szwajcarii (pismo z dnia 24 grudnia 2010 r., nr [...] i z dnia 29 grudnia 2010 r. nr [...]). Z pism tych wynikało, że z eksporterem o nazwie A. A. mimo wielokrotnych prób, nawet przez członków rodziny nie udało się nawiązać kontaktu. Firma w rejestrze handlowym nie figuruje, nie istnieje. Jednocześnie Przedstawiciel Dyrekcji Celnej Szwajcarskiej Konfederacji wyraził zgodę na wykorzystanie zgromadzonych dokumentów w postępowaniach celno podatkowych.

Weryfikacja dokumentów została przeprowadzona w oparciu o Protokół dodatkowy z dnia 9 czerwca 1997 r. w sprawie wzajemnej pomocy administracyjnej w sprawach celnych, będący załącznikiem do Porozumienia w formie wymiany listów między Wspólnotą Europejską a Konfederacją Szwajcarską, uzupełniającego Umowę między Europejską Wspólnotą Gospodarczą, a Konfederacją Szwajcarską o Protokole w sprawie wzajemnej pomocy administracyjnej w sprawach celnych (Dz. Urz. WE L 169 z 27.06.1997 str. 77, Dz. Urz. UE Polskie wydanie specjalne rozdz. 2 t. 8, str. 306 ze zm.). Zgodnie z treścią tego porozumienia organ, do którego kierowany jest wniosek, w zgodzie ze swoim ustawodawstwem, podejmuje konieczne kroki w celu dostarczenia wszystkich dokumentów, powiadomienia o wszystkich decyzjach jak również innych odpowiednich dokumentach, które stanowią cześć danej procedury wchodzące w zakres tego Protokołu ze względu na adresata zamieszkującego lub mającego siedzibę na tym terytorium (art. 5 Protokołu).

Organ, do którego kierowany jest wniosek przekazuje informacje o wynikach dochodzeń organowi wnioskującemu, w formie dokumentów, poświadczonych kopii dokumentów, sprawozdań i tym podobnych (art. 8 Protokołu). Pisma Szwajcarskich władz celnych z dnia 24 grudnia 2010 r. oraz z dnia 29 grudnia 2010 r. należy uznać za dokument urzędowy stwierdzający w odniesieniu do firmy A. A., która wystawiła dokument sprzedaży z "deklaracją na fakturze" , że podmiot ten nie istniał w dacie wystawiania tego dokumentu. Zgodnie z treścią art. 194 Ordynacji podatkowej dokument urzędowy to dokument sporządzony w formie określonej przepisami prawa przez powołane do tego organy władzy publicznej lub innej jednostki, jeśli na podstawie odrębnych przepisów uprawnione są do ich wydawania. Ordynacja nie ogranicza pojęcia dokumentów urzędowych do dokumentów krajowych. Dokumentem urzędowym jest także dokument sporządzony przez organy władzy publicznej innego państwa i honorowany przez władze RP na podstawie odrębnych przepisów. Dokumenty urzędowe mają zwiększoną moc dowodową

i stanowią dowód tego co zostało w nich urzędowo stwierdzone. Z dokumentem związane jest domniemanie prawdziwości jego treści. Prawidłowo przeprowadzone przez władze kraju eksportu wyniki weryfikacji dowodów pochodzenia są wiążące dla władz celnych kraju importu i nie podlegają postępowaniu sprawdzającemu w tym sensie, że władze celne kraju importu nie mają prawa ingerować w ich treść ani prawidłowość działania władz kraju eksportu przy ich wystawianiu (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6 grudnia 2006 r., LEX nr 301739).

Z treści dokumentów przekazanych przez Szwajcarskie władze celne jednoznacznie wynika, że z uwagi na nieosiągalność podmiotu szwajcarskiego widniejącego jako sprzedawca na umowie sprzedaży i niemożność przeprowadzenia weryfikacji w odniesieniu do tego dokumentu sprzedaży, pojazd uwidoczniony na tej fakturze jest nieokreślonego pochodzenia, a dowody pochodzenia są nieważne. Tak więc w tym zakresie organy miały prawo uznać za sfałszowaną umowę sprzedaży przedmiotowego samochodu. Oczywistym następstwem powyższego stwierdzenia było zakwestionowanie zawartego w tym dokumencie oświadczenia o pochodzeniu samochodu, uprawniającym do zastosowania preferencyjnej stawki celnej 0%.

Protokół Nr 3 do umowy między Europejską Wspólnotą Gospodarcza a Konfederacją Szwajcarską zawiera definicję pojęcia "produkty pochodzące" (Dz. U. WE L 45 z 15 lutego 2006 r.). W myśl postanowień art. 16 Protokołu Nr 3 produkty pochodzące ze Wspólnoty przy przywozie do Szwajcarii oraz produkty pochodzące ze Szwajcarii przy przywozie do Wspólnoty korzystają z preferencyjnego traktowania przewidzianego w umowie pod warunkiem przedstawienia dowodu pochodzenia. Dowodem pochodzenia w myśl omawianego postanowienia protokołu mogą być jedynie świadectwa przewozowe EUR albo EUR-MED., bądź tzw. "deklaracja na fakturze", albo "deklaracja EURMED na fakturze", sporządzone według wzorów zamieszczonych w załącznikach do Protokołu. Z treści cytowanych wyżej uregulowań wywieść należy - jak zasadnie uczynił to organ w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji - że jedynym prawnie skutecznym dowodem pochodzenia może być świadectwo EUR.1 bądź stosowna deklaracja eksportera. Oznacza to, że dowodów tych nie mogą zastąpić ani też uzupełnić żadne inne dowody. Pojęcie "produkty pochodzące" w rozumieniu Protokołu nr 3 do Umowy zawartej pomiędzy Europejską Wspólnotą Gospodarczą a Konfederacją Szwajcarską nie jest równoznaczne z pojęciem używanym w języku potocznym. Pogląd ten jest ugruntowany w orzecznictwie sądów administracyjnych (wyroki: Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 lipca 2012 r. sygn. akt I GSK 1381/06; Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 27 kwietnia 2010 r., sygn. akt. VIII SA/Wa 841/09; Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 13 marca 2008 r., syg. akt. III SA/Wr 344/07) oraz akceptowany przez skład orzekający w sprawie niniejszej.

Wbrew twierdzeniom skarżącego organy celne nie były uprawnione do żądania od polskiego przedstawiciela Citroena dokumentu potwierdzającego unijne pochodzenie sprowadzonego przez A. L. samochodu. Fakt, że uprawnionymi do weryfikacji dowodów są jedynie władze kraju eksportu i mogą w tym zakresie żądać dowodów, jakie uznają za właściwe, przemawia za przyjęciem, że władze kraju importu nie są władne prowadzić w tym zakresie odrębnego postępowania dowodowego. Oznacza to, że organy celne kraju importu nie tylko korzystają z wyników postępowania weryfikacyjnego, ale są nimi związane.

W tym stanie rzeczy, zgodnie z prawem organy celne przyjęły, że "deklaracja na fakturze" nie mogła być uznana za wiarygodną w aspekcie potwierdzenia wymaganego Umową pochodzenia towaru, skutkującego przyznaniem preferencji przewidzianych tą Umową. W konsekwencji prawidłowo zakwestionowano zastosowanie przez skarżącego preferencyjnej stawki celnej, co spowodowało zastosowanie stawki celnej w wysokości 10% zgodnie z obowiązującą w dniu przyjęcia zgłoszenia celnego Taryfą celną (rozporządzenie Komisji (WE) Nr 1789/2003 z dnia 11 września 2003 r., zmieniającego załącznik l do rozporządzenia Rady (EWG) nr 2658/87 w sprawie nomenklatury taryfowej i statystycznej oraz w sprawie Wspólnej Taryfy Celnej (Dz. Urz. WE L Nr 281, z 30 października 2003 r.; Dz. Urz. UE Polskie wydanie specjalne, rozdz. 2, t. 14, str. 3).

Badając sprawę w pozostałym zakresie, Sąd nie dopatrzył się uchybień, mogących stanowić podstawę uchylenia decyzji jako niezgodnej z prawem. Organ odstąpił od ustalenia wartości celnej importowanego samochodu skoro w deklaracji celnej skarżący wskazał cenę faktycznie zapłaconą.

W tych warunkach pozbawiona usprawiedliwionych podstaw skarga podlegała oddaleniu przez Sąd – na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270, ze zm.).