Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 2661/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2022-10-07 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6291 Nacjonalizacja przemysłu
Hasła tematyczne: Nieruchomości
Skarżony organ: Minister Rozwoju, Pracy i Technologii
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 153
journal: Dz.U. 2017 poz 1369
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 7,  art. 77  par. 1,  art. 80,  art. 107  par. 3,  art. 156  par. 1  pkt 2
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Elżbieta Lenart Sędziowie sędzia WSA Agnieszka Jędrzejewska-Jaroszewicz asesor WSA Dorota Kozub-Marciniak (spr.) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 7 października 2022 r. sprawy ze skarg [...] sp. z o. o. z siedzibą w [...] i M. K. na decyzję Ministra Rozwoju, Pracy i Technologii z dnia 7 września 2021 r. nr DP-III.025.1.14.2018; DP-III-025-1-18-JW/21 w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności orzeczenia 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję Ministra Rozwoju i Finansów z dnia 7 grudnia 2017 r. nr DOR-V-025.1-53-08-MD/17 Id 482415; 2. zasądza od Ministra Rozwoju i Technologii na rzecz [...] sp. z o. o. z siedzibą w [...] kwotę 680 (sześćset osiemdziesiąt) złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego; 3. zasądza od Ministra Rozwoju i Technologii na rzecz M. K. kwotę 200 (dwieście) złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

K. sp. z o.o. z siedzibą w G. oraz M. K. (dalej, jako: skarżący) wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargi na decyzję Ministra Rozwoju, Pracy i Technologii z dnia 7 września 2021 r. znaki sprawy: DP-III.025.1.14.2018, DP-III-025-1-18-JW./21 w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności orzeczenia.

Stan sprawy przedstawia się następująco.

Decyzją z 7 grudnia 2017 r. Minister Rozwoju i Finansów (poprzednik prawny Ministra Rozwoju, Pracy i Technologii) po rozpatrzeniu wniosku M. G., A. M. i spółki K. sp. z o.o. z siedzibą w G., nie stwierdził nieważności orzeczenia Nr [...] Ministra Przemysłu i Handlu z [...] czerwca 1947 r. o przejściu przedsiębiorstw na własność Państwa, w części dotyczącej przedsiębiorstwa pn. K. (dalej, także jako: orzeczenie z 1947 r.).

W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ, w następstwie oceny całokształtu materiału dowodowego sprawy, stwierdził, że przedsiębiorstwo K. w R. spełniało kryteria nacjonalizacyjne określone w ustawie z 3 stycznia 1946 r. o przejęciu na własność Państwa podstawowych gałęzi gospodarki narodowej (Dz. U. Nr 3, poz. 17 ze zm. - dalej: "ustawa nacjonalizacyjna"), a zatem istniały przesłanki do przejęcia na własność Państwa tego przedsiębiorstwa. Z uwagi na powyższe stwierdzono, że orzeczenie Nr [...] Ministra Przemysłu i Handlu z [...] czerwca 1947 r. o przejściu przedsiębiorstw na własność Państwa, w części dotyczącej przedsiębiorstwa pn. K. nie zostało wydane z rażącym naruszeniem prawa - zostało wydane zgodnie z ówcześnie obowiązującymi przepisami prawa.

Pismem z 23 grudnia 2017 r. M. G., w miejsce której w ramach sukcesji spadkowej wstąpiła M. K. (notarialny akt poświadczenia dziedziczenia z [...] lipca 2020 r., rep. [...]) oraz K. Sp. z o.o. wystąpili z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy.

Zaskarżoną decyzją Minister Rozwoju, Pracy i Technologii utrzymał w mocy rozstrzygnięcie wydane w I instancji.

W uzasadnieniu organ przytoczył treść art. 15, art. 16 § 1, art. 156 § 1 pkt 2 oraz art. 157 K.p.a. i podniósł, że prawidłowe było rozstrzygnięcie o odmowie stwierdzenia nieważności orzeczenia z 1947 r.

Organ wskazał, że w dniu 24 sierpnia 1928 r. S. L. właściciel K., zawiązał z M. L. (żoną) spółkę z ograniczoną odpowiedzialnością pod firmą: K., spółka z ograniczoną odpowiedzialnością, z siedzibą L., ul. [...]. Czas trwania spółki określono jako nieograniczony, natomiast przedmiotem działalności przedsiębiorstwa było m.in. "prowadzenie w R., powiat L., kopalni nafty, wniesionej do spółki tytułem aportu przez Spólnika J.W. P. L. S. (...)". Kapitał zakładowy spółki wynosił 100.000 zł, który stanowił zarazem ich udziały. M. L. wpłaciła 50 tys. gotówką na pokrycie "wkładki zakładowej", natomiast S. L. tej kwoty nie wpłacił, lecz pokrył ją aportem w postaci pół naftowych: [...] od [...] do [...], położonych na parcelach wchodzących w skład dóbr R., powiat L., "względnie prawa własności pól naftowych" obejmujących prawo wydobywania nafty, wosku ziemnego, gazu ziemnego i niezastrzeżonych na rzecz Państwa minerałów żywicznych "wraz z istniejącymi na tych polach naftowych kopalniami, otworami świdrowymi, rurami w otworach, oszacowaniami i przynależnościami tudzież urządzeniami i inwentarze kopalniane nabyte od "[...] (...) "tak jak mu te prawa przysługują" od dnia [...] sierpnia 1928 r.

Jednocześnie na podstawie ww. umowy S. L. zezwolił na intabulację przeniesienia prawa powrotu tychże pól naftowych z dniem [...] sierpnia 1928 r. na rzecz Spółki pod firmą K. sp. z o.o., zezwalając również, aby "z dniem [...] sierpnia 1928 r. prawo własności wyżej wyliczonych pól naftowych, na czas aż do rozwiązania kontraktu Spółki "K. z ograniczoną odpowiedzialnością na rzecz tejże Spółki zostało zaintabulowane na kartach B wykazów liczby [...],[...],[...],[...],[...],[...] i [...] księgi naftowej Sądu Okręgowego w [...]". Zarząd ww. spółki składał się z jednego zawiadowcy, którym został S. L. Otrzymał on również upoważnienie m.in. do wpisania ww. spółki do rejestru handlowego. Umowa regulowała także kwestie podziału majątku w przypadku likwidacji spółki, ze wskazaniem m.in., że "prawa względnie pola naftowe stanowiące aport S. L., przypadną z powrotem na jego wyłączną i nieograniczoną własność, wraz z przynależnościami: szybami, otworami wiertniczymi, rurami w otworach, budynkami naziemnymi, maszynami, narzędziami i innymi przynależnościami". W związku z postanowieniami umowy dotyczącymi likwidacji spółki, w umowie wskazano ponadto, iż "zawiadowca Spółki zezwala, aby na rzecz S.L. zaintabulowane zostało na kartach D. wyżej wyliczonych wykazów księgi naftowej prawo powrotu objętych nimi pól naftowych z dniem rozwiązania spółki".

Zgodnie z odpisem wykazu ksiąg naftowych gm. kat. [...] pow. [...], prawo nieograniczonej własności pól naftowych było wpisane w 1928 r. na rzecz S.L., natomiast w 1929 r. wpis powyższy wykreślono, ze wskazaniem, że intabuluje się prawo ograniczonej własności ww. pól naftowych na czas - aż do rozwiązania się spółki - na rzecz K." spółki z ograniczoną odpowiedzialnością we L. Jednocześnie zaintabulowano prawo powrotu pól naftowych - na wypadek ziszczenia się warunku rozwiązującego, którym jest rozwiązanie ww. spółki na rzecz S.L. W 1938 r. wpisano w ww. księgach naftowych prawo ograniczonej własności tych pól na rzecz M. M. (15%) i M. M. (15%) oraz 50% udziału w prawie powrotu na rzecz ww. spadkobierców S.L., w przypadku rozwiązania wskazanej spółki - na podstawie dekretu dziedziczenia Sądu Grodzkiego Miejskiego we [...] z [...] czerwca 1937 r. sygn. akt [...]. W księdze naftowej obejmującej ww. pola naftowe ujawniono również prawa M. L. do połowy przysługujących S. L. praw powrotu pól naftowych na podstawie umowy darowizny z [...] stycznia 1936 r. nr Rep. [...].

Organ zauważył, że z wypisu z księgi naftowej wynika, że w dniu 11 lutego 1929 r. wpisane zostało prawo ograniczonej własności pola naftowego na rzecz K. Spółka z o.o. we [...].

Na podstawie ww. dekretu przyznania spadku Sądu Grodzkiego Miejskiego we [...] z [...] czerwca 1937 r. sygn. akt [...], spadek po S. L. zmarłym [...] sierpnia 1936 r. nabyli M. M. i M. M.

W dacie nacjonalizacji ww. kopalni, na obszarze jej działania i w zakresie prawa górniczego, obowiązywały austriacka państwowa ustawa naftowa z 11 maja 1884 r. (dz.u.p. nr 71) i krajowa ustawa naftowa z 17 grudnia 1884 r. (dz.u.p. nr 36 z 1886 r.) zmienione przez austriacką ustawę państwową z 9 stycznia 1907 r. (dz.u.p. nr 7) i krajową ustawę naftową z 22 marca 1908 r. regulującą prawo wydobywania minerałów, które nadają się do użytku z powodu zawartości żywic ziemnych (dz. ust. i rozp. kraj. Nr 61). Z dniem wejścia w życie dekretu z 6 maja 1953 r. Prawo Górnicze (Dz. U. Nr 29, poz. 113 z późn. zm.) utraciły moc "wszelkie przepisy w sprawach unormowanych tym prawem", w szczególności ww. ustawa z 11 maja 1884 r. oraz z 22 marca 1908 r.

W dacie upaństwowienia ww. przedsiębiorstwa prawo wydobywania żywic ziemnych przysługiwało właścicielowi gruntu. Uregulowano odłączenie prawa wydobywania kopalin żywiczych od prawa własności nieruchomości. Prawo to (własność naftowa) posiadało prawny przymiot rzeczy nieruchomej i mogło być przedmiotem rozporządzenia. Właścicielowi pól naftowych przysługiwało również prawo powrotu, które było prawem zbywalnym przed upływem terminu lub spełnieniem warunku rozwiązującego.

Mając na uwadze powyższe regulacje prawne, zapisy umowy zawiązania spółki z 24 sierpnia 1928 r. oraz dokumenty zgromadzone w aktach sprawy odnoszące się do współuczestników prawa wydobywania minerałów żywiczych, organ stwierdził, iż bezspornie w dacie nacjonalizacji, przedmiotowe przedsiębiorstwo było prowadzone w formie spółki z ograniczoną odpowiedzialnością. Tym niemniej uprawnione jest uznanie, iż interes prawny w niniejszej sprawie posiadają również spadkobiercy S.L. z uwagi na szczególne uregulowania prawa górniczego i ujawnione na ich rzecz prawa dotyczące pól naftowych, stanowiące część składową znacjonalizowanej kopalni.

Dalej organ podniósł, że celem przejęcia przedsiębiorstw na podstawie ustawy nacjonalizacyjnej nie było odebranie majątku, ale przede wszystkim to, aby przejęte przedsiębiorstwa dalej funkcjonowały, z tym że w zarządzie Państwa albo samorządu terytorialnego lub spółdzielni, ponieważ przedsiębiorstwa przejęte na zasadzie art. 2 lub art. 3 ustawy nacjonalizacyjnej, przechodziły na rzecz Państwa lub polskich osób prawnych prawa publicznego - w celu ich dalszego prowadzenia. Przejęcie na własność Państwa przedsiębiorstwa nie jest określeniem jednoznacznym, gdyż zależy to od tego, jak rozumie się termin "przedsiębiorstwo" i co wchodzi w skład tego pojęcia. Ustawa nacjonalizacyjna nie zawierała własnej definicji przedsiębiorstwa, chociaż w art. 6 ust. 1 zawierała przepis mówiący o tym, co przechodzi "na rzecz Państwa lub polskich osób prawnych prawa publicznego" w ramach nacjonalizowanego przedsiębiorstwa. W myśl tego przepisu przedsiębiorstwa przejęte na zasadzie przepisu art. 2 lub art. 3 przechodzą na rzecz Państwa lub polskich osób prawnych prawa publicznego w całości wraz z nieruchomym i ruchomym majątkiem i wszelkimi prawami, wolne jednak od obciążeń i zobowiązań z wyjątkiem zobowiązań o charakterze publiczno-prawnym, zobowiązań na rzecz polskich osób prawnych prawa publicznego, zobowiązań na rzecz osób prawnych, stanowiących własność polskich osób prawnych prawa publicznego, służebności gruntowych oraz zobowiązań, mających swe źródło w stosunku najmu pracy lub odpowiedzialności za czyny niedozwolone. Jak podał Minister, w orzecznictwie sądów administracyjnych ugruntował się pogląd, że przepis ten został zredagowany na podstawie art. 40 Kodeksu handlowego (rozporządzenie Prezydenta Rzeczypospolitej z 27 czerwca 1934 r., Dz. U. RP Nr 57, poz. 502), który określał, jakie składniki przedsiębiorstwa, kiedy i w jakim zakresie przechodzą na nabywcę w przypadku zbycia przedsiębiorstwa. Przy czym unormowania dotyczące zbycia przedsiębiorstwa wskazują, że zbycie przedsiębiorstwa obejmuje wszystko, co wchodzi w skład przedsiębiorstwa jako zorganizowanej całości, a w szczególności: 1) firma, znaki towarowe i inne oznaczenia indywidualizujące przedsiębiorstwo, 2) księgi handlowe, 3) nieruchomości i ruchomości należące do przedsiębiorstwa, nie wyłączając towarów, 4) patenty, wzory użytkowe i zdobnicze, 5) wierzytelności powstałe przy prowadzeniu przedsiębiorstwa, 6) prawa wynikające z najmu i dzierżawy lokali zajmowanych przez przedsiębiorstwo (art. 40 § 1 Kodeksu handlowego). Z treści art. 40 § 1 Kodeksu handlowego wynika zatem, że w skład przedsiębiorstwa wchodzą różne, stanowiące określoną, wymierną wartość, składniki takie jak firma, znaki towarowe, nieruchomości i ruchomości należące do przedsiębiorstwa, towary, ale także wierzytelności i prawa wynikające z umów (najmu, dzierżawy). Nie ulega wątpliwości, że na własność Państwa przechodzą w myśl art. 6 ust. 1 ustawy nacjonalizacyjnej te składniki, które wymienia się w art. 40 § 1 Kodeksu handlowego od pkt 1 do 5, a w tym patenty, wzory użytkowe i zdobnicze należące do kupca (przedsiębiorcy).

Oznacza to, że przejście przedsiębiorstwa na własność innego podmiotu powoduje nabycie ogółu praw i obowiązków związanych z prowadzeniem przedsiębiorstwa, a więc nabywca przedsiębiorstwa, także w drodze nacjonalizacji, uzyskuje wszystkie prawa, które wchodzą w skład przedsiębiorstwa.

Z tego względu, zdaniem organu, nie zasługiwał na uwzględnienie zarzut skarżących, że "prawo własności pól naftowych nie było elementem składowym przedsiębiorstwa kopalni (...). Takim elementem było jedynie prawo eksploatacji pól naftowych. Brak literalnego odesłania w ustawie nacjonalizacyjnej do "własności naftowej" nie powoduje - jak dowodzą skarżący, że prawo własności pól naftowych nie wchodziło w skład przedsiębiorstwa i nie mogło być w świetle przepisów art. 6 ustawy nacjonalizacyjnej w zw. z art. 40 k.h., przejęte na własność Państwa.

Oceniając interes prawny wnioskodawców, poprzez ustalenie prawa własności do K., na dzień wydania ocenianego orzeczenia nacjonalizacyjnego, organ wskazał, że składnikiem majątkowym przedsiębiorstwa są m.in. rzeczy i prawa wniesione aportem do spółki, zawiązanej celem prowadzenia przedsiębiorstwa. Aportem określa się przy tym wkład niepieniężny wniesiony do spółki handlowej na pokrycie kapitału zakładowego, w postaci wartości niematerialnych (praw) lub rzeczy. Jego wniesienie oznacza przeniesienie na spółkę wszelkich praw do przedmiotu wkładu. Aportem mogą być m.in. rzeczy ruchome (ruchomości), nieruchomości, wierzytelności, patenty, a nawet przedsiębiorstwo jako całość. S. L. wniósł do spółki K. spółka z ograniczoną odpowiedzialnością we [...] jako aport "K.", ograniczając również przysługujące mu prawa naftowe i prawa powrotu tych pól na rzecz ww. spółki "aż do jej rozwiązania". Okoliczność, że kopalnia naftowa w [...] "należała" do spółki potwierdza uchwała spadkowa po S. L. z 23 kwietnia 1937 r. sygn. akt [...]. Jednakże po likwidacji spółki mienie i prawa wchodzące w skład przedsiębiorstwa miały przysługiwać S. L. (jego spadkobiercom).

Dalej organ podniósł, że mocą zarządzenia Ministra Przemysłu z 30 sierpnia 1946 r., przedsiębiorstwo pn. K., zostało umieszczone w drugim wykazie przedsiębiorstw przejmowanych na własność Państwa. Zarządzenie to, wraz z ww. wykazem zostało ogłoszone w Monitorze Polskim Nr [...] z [...] września 1946 r. poz. [...], Lp. wykazu [...]. W odniesieniu do ww. przedsiębiorstwa, w terminie określonym w § 28 i 32 rozporządzenia Rady Ministrów z 30 stycznia 1947 r. w sprawie trybu postępowania przy przejmowaniu przedsiębiorstw na własność Państwa (Dz. U. R.P. Nr 16, poz. 62) nie zostały zgłoszone zarzuty.

Orzeczeniem Nr [...] z dnia [...] czerwca 1947 r. Minister Przemysłu i Handlu, działając na podstawie art. 3 ust. 1 i 5 oraz art. 6 ust. 1 ustawy nacjonalizacyjnej oraz § 65 ust. 1 pkt b) i § 71 rozporządzenia Rady Ministrów z 30 stycznia 1947 r. w sprawie trybu postępowania przy przejmowaniu przedsiębiorstw na własność Państwa, stwierdził przejście przedsiębiorstw na własność Państwa, w tym przedsiębiorstwa pn. K. W orzeczeniu tym wskazano, że do przedsiębiorstw ogłoszonych w ww. 2 wykazie nie zostały zgłoszone prawa lub zarzuty w terminie określonym w § 28 i 32 ww. rozporządzenia z 30 stycznia 1947 r.

Protokołem zdawczo-odbiorczym z 30 czerwca 1949 r. objęto poszczególne składniki majątkowe przedsiębiorstwa. W protokole stwierdzono, że "ogłoszenie o terminie sporządzenia niniejszego protokołu dokonane zgodnie z przepisem § 73 rozporządzenia Rady Ministrów z 30 stycznia 1947 r. opublikowane zostało w [...] Dzienniku Wojewódzkim z [...] maja 1949 r. nr [...], poz. [...]". Protokół ten został zatwierdzony orzeczeniem Ministra Górnictwa z [...] stycznia 1952 r.

W protokole wskazano, że K. wraz z wszystkimi jej urządzeniami i zabudowaniami położona jest na polu naftowym [...] w niwie "[...]", "[...]" i " [...]" w gminie katastralnej [...]. "Pole to objęte jest Lwh 26 księgi naftowej dla większej posiadłości, obecnie przy Sądzie Grodzkim w [...] prowadzonej i obejmuje parcele w księdze tej wyszczególnione, na których uprawnienia naftowe trwają na czas aż do rozwiązania się spółki. Wszystkie parcele wchodzące w skład pola naftowego "[...]" objęte są lwh 156 księgi gruntowej majętności "[...]". Przejmowane przedsiębiorstwo za tym znajduje się w całości na gruntach własności państwowej". Zgodnie z tym protokołem w skład przedsiębiorstwa weszły pola naftowe, ujęte w karcie 8 protokołu, a więc ww. pola [...] do [...]. Wskazano ponadto, jako właścicieli: spółkę "[...]" sp. z o.o. z siedzibą we [...] (70%) oraz M. M. (15 %) i M. M. (15%), z określeniem terminu upływu praw naftowych dla pól naftowych [...] - "aż do rozwiązania spółki". Jako właściciela "prawa powrotu" ujawniono Skarb Państwa. W protokole zdawczo-odbiorczym w załącznikach ujawniono ponadto, że nieruchomości, na których zorganizowana była kopalnia również stanowią własność Skarbu Państwa. Nieruchomość objęta Lwh 156 Majętność "[...]", na której funkcjonowała ww. kopalnia przeszła bowiem na własność Skarbu Państwa na podstawie dekretu z 6 września 1944 r. o przeprowadzeniu reformy rolnej (Dz. U. z 1945 r. Nr 3, poz. 13) - dowód: zaświadczenie Sądu Rejonowego w [...] V Wydział Ksiąg Wieczystych z 19 czerwca 2009 r. [...].

Odnosząc się do zarzutów dotyczących protokołu zdawczo-odbiorczego, w tym objęcia nim składników majątkowych niemających związku z prowadzeniem przedsiębiorstwa kopalni i ich powiązania z działalnością kopalni, praw majątkowych należących do osób trzecich oraz budynków mieszkalnych, posterunku policji i budynku poczty, organ wskazał, że zgodnie z art. 2 ust. 7 w związku z art. 3 ust. 5 ustawy nacjonalizacyjnej, o przejściu przedsiębiorstwa na własność Państwa lub polskich osób prawnych prawa publicznego orzekał właściwy ze względu na rodzaj przedsiębiorstwa minister, którego orzeczenie było ostateczne i nie podlegało zaskarżeniu do Najwyższego Trybunału Administracyjnego. Procedurę orzekania w powyższych sprawach określało ww. rozporządzenie z dnia 30 stycznia 1947 r. Zgodnie z jego przepisami w sprawie nacjonalizacji przedsiębiorstw były wydawane dwa orzeczenia - pierwsze o przejęciu przedsiębiorstwa na własność Państwa, drugie - zatwierdzające protokół zdawczo-odbiorczy przedsiębiorstwa (§ 65 ust. 1 i § 75a ust. 2). Orzeczenie wydawane na podstawie art. 2 lub 3 ustawy nacjonalizacyjnej nie konkretyzowało składników majątkowych przedsiębiorstwa, wywołując jednocześnie skutek rzeczowy, w postaci jego przejęcia na własność Państwa (§ 71 ww. rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 stycznia 1947 r.). Zgodnie z § 66 ww. rozporządzenia orzeczenie ministra o przejęciu lub przejściu przedsiębiorstwa na własność Państwa zawierało: a) nazwę i przedmiot przedsiębiorstwa; b) miejsce jego położenia; c) wskazanie przepisu ustawy, na zasadzie którego orzeczenie zostaje wydane z tym, że w przypadku przewidzianym w § 46 umieszcza się wzmiankę, że przepis ustawy, na którego zasadzie orzeczenie zostaje wydane powołuje się tymczasowo aż do rozstrzygnięcia sporu o własność przedsiębiorstwa; d) wskazanie na czyją rzecz następuje przejście lub przejęcie przedsiębiorstwa. Jednostki wyznaczone do objęcia przedsiębiorstwa w terminie późniejszym sporządzały protokół zdawczo-odbiorczy, który podlegał, po rozpatrzeniu zarzutów i uwag, zatwierdzeniu przez właściwego ministra (§ 72 - 75a ww. rozporządzenia). Przepis § 75a rozporządzenia stanowił, że osoba lub organizacja gospodarcza wyznaczona do sporządzenia protokołu zdawczo-odbiorczego winna przedstawić właściwemu ministrowi do zatwierdzenia protokół zdawczo-odbiorczy wraz ze zgłoszonymi uwagami i zarzutami; zatwierdzając protokół zdawczo-odbiorczy, właściwy minister rozpatrzy zgłoszone uwagi i zarzuty i ustali w porozumieniu z Przewodniczącym Państwowej Komisji Planowania Gospodarczego, które składniki majątkowe objęte protokółem zdawczo-odbiorczym stanowią część składową przedsiębiorstwa i przechodzą lub zostają przejęte wraz z nim na własność Państwa albo osób prawnych prawa publicznego; zatwierdzony protokół zdawczo-odbiorczy jest integralną częścią orzeczenia właściwego ministra o przejściu lub przejęciu przedsiębiorstwa na własność Państwa albo osób prawnych prawa publicznego.

Z powyższego wynika, że orzeczenie zatwierdzające protokół zdawczo-odbiorczy stanowiło prawnie określoną formę oceny prawidłowości sporządzenia tego protokołu i zarazem ocenę zasadności zgłoszonych wobec tego protokołu uwag i zarzutów. W niniejszej sprawie w procesie nacjonalizacji Kopalni [...] zostało wydane orzeczenie Ministra Górnictwa z 9 stycznia 1952 r. w sprawie zatwierdzenia protokołu zdawczo- odbiorczego tego przedsiębiorstwa, które może być przedmiotem odrębnej oceny przed właściwym organem.

W odniesieniu do podnoszonych przez skarżących zarzutów naruszenia przepisów proceduralnych, w tym niepodania informacji o miejscu podpisania protokołu zdawczo-odbiorczego, czy też uniemożliwienie Spółce wzięcia udziału w trakcie sporządzania przedmiotowego protokołu, organ podtrzymał stanowisko wyrażone w decyzji z dnia 7 grudnia 2017 r., iż w przypadku wad uzasadniających stwierdzenie wydania decyzji z rażącym naruszeniem prawa, muszą to być wady o charakterze materialno-prawnym, tkwiące w samej decyzji administracyjnej. Nie mogą to być wady o charakterze proceduralnym, gdyż usuwanie takich wad dokonywane jest na podstawie przepisów o wznowieniu postępowania. Z tej racji, że wady są w samej decyzji, postępowanie, w którym została ona wydana, może być prawidłowe pod względem prawnym, może ono natomiast być źródłem wadliwości decyzji ze względu na merytoryczne treści ustalone w stadium wstępnym lub stadium rozpoznawczym postępowania. Z punktu widzenia bytu prawnego decyzji wadliwej nie ma to jednak znaczenia, gdyż ocenie podlega sama decyzja i jej skutki prawne, a nie poprzedzające ją postępowanie. W konsekwencji okoliczności związane ze sporządzeniem późniejszego protokołu zdawczo-odbiorczego nie mogą wpłynąć na ocenę, dokonywaną w trybie art. 156 § 1 K.p.a. zaskarżonego orzeczenia nacjonalizacyjnego.

Dalej organ wskazał że w ramach postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności orzeczenia z 1947 r. niezbędne jest ustalenie zaistnienia kryteriów upaństwowienia, wskazanych w przepisach ustawy nacjonalizacyjnej. Jako podstawę prawną orzeczenia z 1947 r. powołano art. 3 ust. 1 i 5 oraz art. 6 ust. 1 ustawy nacjonalizacyjnej. Organ przywołał treść art. 3 ust. 1 lit. a, b i c ww. ustawy oraz art. 3 ust. 5 w zw. z art. 2 ust. 7 tej ustawy i podał, że ustawa nacjonalizacyjna weszła w życie w dniu 5 lutego 1946 r. (art. 11 ustawy), a zatem okoliczności prawne i faktyczne z tej daty należy brać pod uwagę przy ocenianiu, czy w odniesieniu do danego przedsiębiorstwa zostały spełnione ustawowe przesłanki do jego przejścia lub przejęcia na własność Państwa.

Organ podniósł także, że ocenę orzeczenia nacjonalizacyjnego pod kątem zaistnienia przesłanki z art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a., należy przeprowadzać, biorąc pod uwagę również cele uzasadniające nacjonalizację, w szczególności działania zmierzające do zapewnienia Państwu suwerenności gospodarczej, rozumiane w literaturze przedmiotu jako "chęć uniezależnienia się od innych krajów w zakresie wpływających na bezpieczeństwo Państwa". Cel ten, w przeciwieństwie do pozostałych, uważany jest w doktrynie za faktycznie uzasadniający wywłaszczenie niektórych branż. Organ orzekający wskazał, że istotą wywłaszczenia było objęcie kontrolą Państwa przede wszystkim przedsiębiorstw funkcjonujących w strategicznych branżach gospodarki, gwarantujących suwerenność gospodarczą, do których należy zaliczyć górnictwo.

Zatem przedmiotem ocenianego indywidualnego aktu administracyjnego we wskazanym zakresie było przedsiębiorstwo pn. Kopalnia [...] jako całokształt zorganizowanych składników majątkowych (materialnych i niematerialnych) o ustalonym dominującym profilu działalności gospodarczej, wypełniającym przesłanki nacjonalizacji z art. 3 ust. 1 lit. A pkt 1 i 2 ustawy nacjonalizacyjnej.

Mając na uwadze materialnoprawną podstawę nacjonalizacji przedmiotowego przedsiębiorstwa, organ obowiązany był do ustalenia charakteru prowadzonej działalności gospodarczej przez ww. Kopalnię. W zarządzeniu z 30 sierpnia 1946 r. wskazano na przedmiot działania znacjonalizowanej kopalni [...]: "wydobywanie ropy naftowej i gazów ziemnych". Taki profil produkcji potwierdza wykaz przedsiębiorstwa naftowego, ulegającego przejęciu na własność Państwa za odszkodowaniem, sporządzony przez Zjednoczenie Przemysłu Naftowego i Gazu Ziemnego w [...] (bez daty). W protokole zdawczo-odbiorczym z 30 czerwca 1949 r. wskazano, że "przejmowane przedsiębiorstwo jest czynną kopalnią nafty, składającą się obecnie z 90-ciu produkcyjnych otworów szybowych". W świetle powyższego oraz mając na uwadze zgromadzony w sprawie materiał dowodowy, Minister stwierdził, że w dniu 5 lutego 1946 r., tj. dacie wejścia w życie ustawy nacjonalizacyjnej, przedsiębiorstwo pn. K. [...] spełniało ustawowe przesłanki, określone w powołanych wyżej przepisach, które stanowiły podstawę dla objęcia jej procesem upaństwowienia, a zatem Minister Przemysłu i Handlu właściwie uznał, że przedsiębiorstwo to podlega upaństwowieniu.

Z tym rozstrzygnięciem nie zgodzili się: K. sp. z o.o. z siedzibą w G. oraz M. K. i wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargi na ww. decyzję.

W jednobrzmiących skargach zarzucono naruszenie:

1. art. 9 i art. 10 K.p.a. poprzez nieinformowanie strony o okolicznościach faktycznych i prawnych sprawy, a także poprzez niezapewnienie stronie prawa czynnego udziału w postępowaniu i możliwości wypowiedzenia się, co do zebranych dowodów i materiałów;

2. art. 7, art. 8, art. 77 i art. 80 K.p.a. w związku z art. 6 ust. 1, art. 3 ust. 1 lit. A. pkt 2 ustawy nacjonalizacyjnej poprzez:

a. niewyjaśnienie wszystkich okoliczności sprawy i naruszenie słusznego interesu strony m.in. poprzez niewyjaśnienie, czy wszystkie przejęte nieruchomości były niezbędne do prowadzenia przedsiębiorstwa Kopalni nafty;

b. niewyjaśnienie wszystkich okoliczności sprawy i naruszenie słusznego interesu strony poprzez przekazanie kwestii oceny zgodności z prawem orzeczenia Ministerstwa Górnictwa z dnia 9 stycznia 1952 r. w sprawie zatwierdzenia protokołu zdawczo-odbiorczego przedsiębiorstwa firmy "[...]" spółka z ograniczoną odpowiedzialnością[...], w październiku 2017 r. Ministerstwu Energii;

c. błędy w decyzji odnoszące się do argumentów strony dotyczące:

interpretacji art. 6 ust. 1, art. 3 ust. 1 lit. A. pkt 2 ustawy nacjonalizacyjnej odnośnie do objęcia nacjonalizacją składników majątkowych niewymienionych w przepisie art. 3 ust. 1 lit. A pkt 2,

interpretacji art. 3 ust. 1 lit. A. pkt 2 ustawy nacjonalizacyjnej poprzez objęcie nacjonalizacją składników majątkowych budynków mieszkalnych niemających związku z prowadzeniem przedsiębiorstwa kopalni,

interpretacji art. 6 ust. 1, art. 3 ust. 1 lit. A, pkt 2 ustawy nacjonalizacyjnej w związku z art. 40 rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 27 czerwca 1934 r. Kodeks handlowy, poprzez objęcie nacjonalizacją własności praw naftowych przez jego błędną wykładnię i przyjęcie, że nacjonalizacja obejmowała również majątek nienależący do przejmowanego przedsiębiorstwa, a należący do osób trzecich,

3. art. 156 § 1 K.p.a. w związku z naruszeniem § 65 ust. 1 i § 75a ust. 2 rozporządzenia z dnia 30 stycznia 1947 r. poprzez uznanie, że nie doszło do rażącego naruszenia prawa w toku nacjonalizacji przedsiębiorstwa K. w [...], mimo faktu, że:

a. niewskazano w ogłoszeniu opublikowanym w [...] Dzienniku Urzędowym: miejsca położenia przedsiębiorstwa oraz miejscowości, w której miało dojść do spisania protokołu zdawczo-odbiorczego, co miało wpływ na wynik postępowania, co narusza rażąco § 73 ust. 2 pkt b) i d) rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie trybu postępowania przy przejmowaniu przedsiębiorstw na własność państwa z dnia 30 stycznia 1947 r.;

b. objęto nacjonalizacją składniki majątkowe niewymienione w przepisie art. 3 ust. 1 lit. A pkt 2 ustawy nacjonalizacyjnej,

c. objęto nacjonalizacją budynki mieszkalne niemające związku z prowadzeniem przedsiębiorstwa kopalni,

d. objęto nacjonalizacją prawa własności praw naftowych tj. majątek nienależący do przejmowanego przedsiębiorstwa a należący do osób trzecich,

- co miało wpływ na wynik postępowania.

Dodatkowo skarżący wskazali, iż skargi nie dotyczą zakresu decyzji, w którym stwierdza legitymację spadkobierców S.L. do udziału w postępowaniu.

Mając powyższe na względzie skarżący wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji, za wyjątkiem rozstrzygnięcia odnośnie legitymacji spadkobierców S.L. i stwierdzenie, że wydanie decyzji nastąpiło z rażącym naruszeniem prawa.

W uzasadnieniu skarg przedstawiono stosowną argumentację na poparcie stawianych zarzutów.

W odpowiedzi na skargi organ wniósł o ich oddalenie i podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko.

Postanowieniem z dnia 18 lutego 2022 r. sygn. akt I SA/Wa 2661/21 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zarządził połączenie sprawy o sygn. akt I SA/Wa 2661/21 ze skargi K. sp. z o.o. w G. i o sygn. akt I SA/Wa 2662/21 ze skargi M.K. w celu ich łącznego rozpoznania i rozstrzygnięcia oraz prowadzić je pod sygn. akt I SA/Wa 2661/21.

W piśmie procesowym z dnia 16 maja 2022 r. skarżąca M. K. odniosła się do kwestii doręczenia jej przez organ zawiadomienia z 1 lipca 2021 r., dokonanego w trybie art. 10 § 1 K.p.a., wskazując, iż zawiadomienia takiego nigdy nie otrzymała.

Z kolei w piśmie procesowym z dnia 4 września 2022 r. skarżąca, działająca w imieniu własnych oraz jako pełnomocnik K. sp. z.o.o. z G., podtrzymała wnioski i zarzuty skarg oraz podniosła, że postępowanie administracyjne w tej sprawie prowadzone było niezgodnie ze standardami K.p.a. Rozpoczęte zostało w 2007 r. i od tego czasu organ robił wszystko, aby go nie zakończyć, a zbieranie materiału dowodowego miało charakter pozorny. W trakcie postępowania zmarła M. G., ostatnia osoba pamietająca funkcjonowanie majątku [...]. Mimo, że strony zwracały się wielokrotnie o przesłuchanie ww. osoby to organ ignorował te wnioski.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Przedmiotem postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej jest przeprowadzenie kontroli prawidłowości decyzji wydanej w postępowaniu zwykłym. Przesłanki stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej zostały określone w art. 156 § 1 pkt 1-7 K.p.a., przy czym stwierdzenie takie jest wyjątkiem od ogólnej zasady trwałości decyzji wynikającej z art. 16 K.p.a. i może mieć miejsce jedynie w przypadku, gdy decyzja dotknięta jest w sposób niewątpliwy przynajmniej jedną z wad wynikających ze wskazanego wyżej art. 156 § 1 K.p.a., który w pkt 2 nakłada na organ administracji publicznej obowiązek stwierdzenia nieważności decyzji wydanej bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa.

Ostatnia ze wskazanych przesłanek zachodzi wówczas, gdy treść decyzji pozostaje w wyraźnej sprzeczności z treścią przepisu prawa oraz gdy charakter tego naruszenia powoduje, że owa decyzja nie może być akceptowana jako akt wydany przez organ praworządnego państwa. Wada będąca przesłanką stwierdzenia nieważności decyzji powinna przy tym tkwić w samej decyzji. Stwierdzenie nieważności decyzji na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a. musi być poprzedzone niewątpliwym ustaleniem, że narusza ona rażąco prawo w stopniu uzasadniającym stwierdzenie jej nieważności, a ustalenia te oparte są na zebranym materiale dowodowym, który potwierdza to w sposób oczywisty. W tym postępowaniu organ nie poddaje analizie całego postępowania zwykłego, lecz jedynie kontroluje, czy wydanie decyzji może się wiązać z zaistnieniem którejkolwiek z przesłanek określonych w tym przepisie.

W orzecznictwie sądowoadministracyjnym przyjmuje się, że o rażącym naruszeniu prawa w rozumieniu powołanego wyżej przepisu decydują trzy przesłanki: oczywistość naruszenia prawa, charakter przepisu, który został naruszony oraz racje ekonomiczne lub gospodarcze - skutki, które wywołuje decyzja, a których wystąpienie powoduje, że nie jest możliwe zaakceptowanie decyzji jako aktu wydanego przez organy praworządnego państwa. Oczywistość naruszenia prawa polega na niebudzącej wątpliwości sprzeczności między treścią rozstrzygnięcia, a przepisem prawa stanowiącym jego podstawę prawną. Z kolei skutki, które wywołuje decyzja uznana za rażąco naruszającą prawo, to skutki niemożliwe do zaakceptowania z punktu widzenia wymagań praworządności - gospodarcze lub społeczne skutki naruszenia, których wystąpienie powoduje, że nie jest możliwe zaakceptowanie decyzji jako aktu wydanego przez organy praworządnego państwa (por. np. wyrok NSA z 7 października 2011 r., II OSK 1521/10). Jeżeli zaś chodzi o charakter przepisu, który został naruszony, konieczne jest w konkretnej sprawie dokonanie oceny funkcji, jaką pełni dany przepis w relacji do całej regulacji dotyczącej tego rodzaju sprawy i czy naruszenie tego przepisu miało rzeczywiście wpływ na treść kwestionowanej decyzji administracyjnej (por. uchwała składu siedmiu sędziów NSA z dnia 21 kwietnia 2008 r., I OPS 2/08).

W postępowaniu prowadzonym na wniosek o stwierdzenie nieważności, co do zasady badaniu podlega prawidłowość orzeczenia z punktu widzenia zaistnienia wad kwalifikowanych (podstaw stwierdzenia nieważności), przewidzianych w art. 156 § 1 K.p.a., przy czym w toku tego badania uwzględnia się stan prawny i faktyczny istniejący w dacie wydania decyzji. Oznacza to, że w rozpatrywanej sprawie przy ocenie ww. orzeczenia Ministra Przemysłu i Handlu, objętego wnioskiem o stwierdzenie nieważności, uwzględnić należałoby datę wydania tego orzeczenia, tj. dzień 17 czerwca 1947 r.

Nie można w tej sprawie pominąć, że w niniejszej sprawie wypowiadały się już sądy administracyjne (wyrok WSA w Warszawie z dnia 12 lipca 2010 r., sygn. akt IV SA/Wa 727/10, wyrok NSA z dnia 9 listopada 2011 r. sygn. akt I OSK 1984/10, wyrok WSA w Warszawie z dnia 26 lutego 2015 r. sygn. akt I SA/Wa 2011/14, wyrok WSA w Warszawie z dnia 13 stycznia 2017 r. sygn. akt I SA/Wa 1540/16, wyrok NSA z dnia 9 marca 2019 r. sygn. akt I OSK 1367/17), które w swych orzeczeniach zawarły wytyczne dla organu dotyczące przeprowadzenia dodatkowego postępowania wyjaśniającego zmierzającego do bezspornych ustaleń w zakresie własności przedsiębiorstwa K. [...] Sp. z o.o. oraz legitymacji A. M. i M. G. do wystąpienia z wnioskiem o stwierdzenie nieważności orzeczenia z dnia 17 czerwca 1947 r. Interes prawny w przedmiotowej sprawie posiada bowiem właściciel (lub jego następca prawny) przedsiębiorstwa, które zostało znacjonalizowane. W przypadku zaś spółki z ograniczoną odpowiedzialnością niewykreślonej z rejestru handlowego interes prawny posiadają organy tej spółki, uprawnione do jej reprezentacji (np. zarząd) nie zaś sami udziałowcy lub ich spadkobiercy. Dopiero ustanie bytu prawnego spółki poprzez jej wykreślenie z rejestru umożliwia wykazanie interesu prawnego po stronie spadkobierców. Ustalenie zatem stron ale i merytoryczne rozpoznanie sprawy nie było możliwe bez uprzedniego wyjaśnienia losów prawnych spółki, tj. K. [...] sp. z o.o. Przy czym to nie organ administracji był władny do badania, czy w dacie nacjonalizacji istniała przedmiotowa spółka, czy też utraciła byt prawny, kognicja w tym zakresie należy bowiem do sądu powszechnego w postępowaniu rejestrowym.

Podkreślić także należy, iż zgodnie z treścią art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu administracyjnym, ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organ, którego działanie lub bezczynność były przedmiotem zaskarżenia. Przepis ten formułuje zasadę związania wyrokiem, w zakresie związania nim samego sądu administracyjnego, oznacza, że nie może on formułować nowych ocen prawnych, które byłyby sprzeczne z wyrażonym wcześniej poglądem, lecz zobowiązany jest do podporządkowania się mu. Zarówno organ administracji, jak i sąd administracyjny, rozpatrując sprawę ponownie, obowiązane są zastosować się do oceny prawnej zawartej w uzasadnieniu wyroku. Przepis art. 153 kształtuje rozstrzygnięcie sądu w postępowaniu wszczętym na skutek powtórnego zaskarżenia danego aktu lub czynności organu administracji publicznej. Mówiąc innymi słowy, sąd administracyjny nie może przyjąć innego znaczenia mającego zastosowanie w sprawie przepisu, niż ustalone w ocenie prawnej zawartej w uzasadnieniu prawomocnego wyroku (por. J. P. Tarno, Związanie oceną prawną zawartą w wyroku sądu administracyjnego, "Administracja. Teoria-Dydaktyka-Praktyka" 2011, Nr 4 (24), s. 193). Zwrócić należy uwagę, że art. 153 P.p.s.a. ma charakter bezwzględnie obowiązujący co oznacza, że ani organ administracji publicznej, ani Sąd, orzekając ponownie w tej samej sprawie, nie mogą nie uwzględnić oceny prawnej i wskazań wyrażonych wcześniej w orzeczeniu Sądu, gdyż są nimi związane. Nieprzestrzeganie tego przepisu w istocie podważałoby, obowiązującą w demokratycznym państwie prawnym, zasadę sądowej kontroli nad aktami i czynnościami organów administracji i prowadziło do niespójności działania systemu władzy publicznej. Związanie oceną prawną wyrażoną w uzasadnieniu orzeczenia oraz wynikającymi z niej wskazaniami co do dalszego postępowania oznacza, że organ nie może formułować nowych ocen prawnych sprzecznych z wyrażonym wcześniej poglądem, lecz obowiązany jest do podporządkowania się jemu w pełnym zakresie oraz konsekwentnego reagowania w razie stwierdzenia braku zastosowania się do wskazań w zakresie dalszego postępowania przed organem administracji publicznej (por.: wyrok NSA z dnia 30 lipca 2009 r., sygn. akt II FSK 451/08, Lex nr 526493; z dnia 23 września 2009 r., sygn. akt I FSK 494/09, Lex nr 594010; z dnia 13 lipca 2010 r., sygn. akt I GSK 940/09, Lex nr 594756; wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 14 stycznia 2010 r., sygn. akt I SA/Wr 1591/09, Lex nr 559604).

W ocenie Sądu, w tej sprawie decyzje obu instancji wydane zostały z naruszeniem powołanego art. 153 P.p.s.a. oraz art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 K.p.a. albowiem nie wykazano – zgodnie z ww. wskazaniami Sądów – czy w dacie nacjonalizacji istniała Spółka pn. K. [...] spółka z ograniczoną odpowiedzialnością, czy też utraciła byt prawny. Nie ustalono zatem należycie stanu własnościowego przedsiębiorstwa w dacie nacjonalizacji. Jak już bowiem wskazywały Sądy, zgromadzone akta uzasadniają wnioski organu co do stanu prawnego przedsiębiorstwa i spółki chociażby na lata 1928-1929, jednak decydujące znaczenia ma stan prawny przedsiębiorstwa w dacie jego nacjonalizacji. Organy zobowiązane był ustalić kto w dacie nacjonalizacji był właścicielem K."[...]" – [...], albowiem interes prawny w przedmiotowej sprawie posiada właściciel (lub jego następca prawny).

Tymczasem organ wskazał, że mając na uwadze regulacje prawne (poza przywołaniem obowiązujących ówcześnie aktów prawnych nie wskazano jakie konkretnie przepisy organ uznał za istotne w tej sprawie), zapisy umowy zawiązania spółki z 24 sierpnia 1928 r. (stan prawny na rok 1928) oraz dokumenty zgromadzone w aktach sprawy odnoszące się do współuczestników prawa wydobywania minerałów żywiczych (gdy w sprawie należało ustalić kto w dacie nacjonalizacji był właścicielem K. "[...]" – [...]), należy uznać, iż w dacie nacjonalizacji, przedmiotowe przedsiębiorstwo było prowadzone w formie spółki z ograniczoną odpowiedzialnością. Jednocześnie organ wskazał, że uprawnione jest przyznanie interesu prawnego w niniejszej sprawie również spadkobiercom S.L. z uwagi na szczególne uregulowania prawa górniczego i ujawnione na ich rzecz prawa dotyczące pól naftowych, stanowiące część składową znacjonalizowanej kopalni. Dalej organ wywiódł, że składnikiem majątkowym przedsiębiorstwa są m.in. rzeczy i prawa wniesione aportem do spółki, zawiązanej celem prowadzenia przedsiębiorstwa. Aportem określa się przy tym wkład niepieniężny wniesiony do spółki handlowej na pokrycie kapitału zakładowego, w postaci wartości niematerialnych (praw) lub rzeczy. Jego wniesienie oznacza przeniesienie na spółkę wszelkich praw do przedmiotu wkładu. Aportem mogą być m.in. rzeczy ruchome (ruchomości), nieruchomości, wierzytelności, patenty, a nawet przedsiębiorstwo jako całość. Minister uznał, że S. L. wniósł do spółki K. "[...]" spółka z ograniczoną odpowiedzialnością we [...] jako aport "K. [...]", ograniczając również przysługujące mu prawa naftowe i prawa powrotu tych pól na rzecz ww. spółki "aż do jej rozwiązania". Okoliczność, że kopalnia naftowa w [...] "należała" do spółki potwierdza, zdaniem organu, uchwała spadkowa po S. L. z [...] kwietnia 1937 r. sygn. akt [...].

Przedstawione wyżej ustalenia organu w omawianym zakresie są wewnętrznie sprzeczne i nie wynika z nich w istocie jednoznacznie kto, w ocenie organu, w dacie nacjonalizacji był właścicielem K. "[...]" – [...]. Organ w jednej części decyzji wywodzi, że właścicielem K. "[...]" była Spółka, jednocześnie w innej części uzasadnienia przyznaje prawa strony następcom prawnym S.L.. Takie rozumowanie organu – z uwagi na brak właściwego uzasadnienia (także w zakresie "szczególnego uregulowania prawa górniczego") – jest niezrozumiane.

Z tych względów Sąd uznał, iż zaskarżona decyzja i utrzymaną nią w mocy decyzja z dnia 7 grudnia 2007 r. nie mogą ostać się w obrocie prawnym.

Ponownie rozpoznając sprawę organ uwzględni ocenę prawną oraz wskazania co do dalszego postępowania zawarte w uzasadnieniu niniejszego wyroku i dokona ustaleń istotny dla rozstrzygnięcia sprawy, w szczególności w zakresie praw właścicielskich K. "[...]". Organ winien uwzględnić także aktualną treść art. 158 § 3 K.p.a.

Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, działając w oparciu o art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r. poz. 329 ze zm.) orzekł, jak w pkt 1 w sentencji wyroku. O kosztach (pkt 2 i 3 wyroku) orzeczono w myśl art. 200 w zw. z art. 205 § 1 i 2 powołanej ustawy.

Sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym na podstawie art. 15zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2020 r., poz. 1842 ze zm.), o czym zawiadomiono strony umożliwiając im przedstawienie dodatkowego stanowiska w sprawie. Poza brakiem udziału stron w samym posiedzeniu, na którym zapada wyrok, sądowa kontrola w tym trybie nie różni się od kontroli sprawowanej przy rozpoznawaniu spraw na rozprawie. Ponadto, jak wskazano w uchwale składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 30 listopada 2020 r., sygn. akt II OPS 6/19, przepis art. art. 15zzs4 ust. 3 powołanej ustawy należy traktować jako "szczególny" w rozumieniu art. 10 i art. 90 § 1 P.p.s.a. Prawo do publicznej rozprawy nie ma charakteru absolutnego i może podlegać ograniczeniu, w tym także ze względu na treść art. 31 ust. 3 Konstytucji RP, w którym jest mowa o ograniczeniach w zakresie korzystania z konstytucyjnych wolności i praw, gdy jest to unormowane w ustawie oraz tylko wtedy, gdy jest to konieczne w demokratycznym państwie m.in. dla ochrony zdrowia.