Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt III SA/Wa 3217/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2015-05-20 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6116 Podatek od czynności cywilnoprawnych, opłata skarbowa oraz inne podatki i opłaty
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Marek Krawczak (sprawozdawca), Sędziowie sędzia WSA Piotr Przybysz, sędzia WSA Ewa Radziszewska-Krupa, Protokolant referent stażysta Magdalena Gajewska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 maja 2015 r. sprawy ze skargi A. S.A. z siedzibą w K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] sierpnia 2014 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nadpłaty w opłacie skarbowej oddala skargę


UZASADNIENIE

Pismem z 16 czerwca 2005 r. A. S.A. z siedzibą w K. (zwana dalej "Spółką", "Skarżącą" lub "Podatnikiem") wystąpiła z wnioskiem o zwrot kwoty 284.432 zł, wniesionej jako opłata skarbowa od koncesji na sprzedaż alkoholu, jako uiszczonej nienależnie.

W dniu 28 marca 2006 r. Prezydent m. W. wydał decyzję o umorzeniu jako bezprzedmiotowego postępowania dotyczącego zwrotu nadpłaty w opłacie skarbowej w kwocie 46.950 zł od zezwolenia z [...] listopada 1999 r. nr [...] na prowadzenie w kraju obrotu hurtowego wyrobami spirytusowymi o zawartości powyżej 18 % alkoholu oraz winami importowanymi o zawartości powyżej 22 % alkoholu, oraz o rozpatrzeniu osobną decyzją administracyjną sprawy zwrotu łącznej kwoty 237.482 zł opłaty skarbowej od zezwolenia z dnia [...] marca 2001 r nr [...] na obrót hurtowy wyrobami spirytusowymi.

Prezydent W. decyzją z [...] marca 2006 r. orzekł o odmowie stwierdzenia nadpłaty w opłacie skarbowej w kwocie 237.482 zł od zezwolenia z [...] marca 2001 r nr [...] na obrót hurtowy wyrobami spirytusowymi.

Skarżąca wniosła odwołanie od powyższej decyzji.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. decyzją z dnia [...] listopada 2007 r., nr [...] utrzymało w mocy decyzję Prezydenta W. z dnia [...] marca 2006 r., o odmowie stwierdzenia nadpłaty w opłacie skarbowej w kwocie 237.482 zł od zezwolenia z dnia [...] marca 2001 r., nr [...] na obrót hurtowy wyrobami spirytusowymi.

Wojewódzki Są Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 2 grudnia 2008 r., sygn. akt III SA/Wa 175/08 stwierdził nieważność zaskarżonej decyzji.

W uzasadnieniu wskazał, że z akt nadesłanych przez organ jednoznacznie wynika, że z wnioskiem z dnia 16 czerwca 2005 r. o zwrot nadpłaty w opłacie skarbowej od zezwolenia z dnia [...] marca 2001 r., nr [...] wystąpiła A. Spółka Akcyjna z siedzibą w K.. Zezwolenie to zostało wydane dla A. S.A., która z tego tytułu uiściła opłatę skarbową. Stroną postępowania prowadzonego przez Prezydenta W. niewątpliwie była A. S.A., która wniosła również odwołanie od decyzji z [...] marca 2006 r., o odmowie stwierdzenia nadpłaty w opłacie skarbowej w kwocie 237.482 zł. W toku postępowania odwoławczego o możliwości zapoznania się z zebranym materiałem dowodowym i wypowiedzenia się w sprawie tego materiału dowodowego Samorządowe Kolegium Odwoławcze pismem z dnia 16 marca 2007 r., nr [...] powiadomiło także A. S.A.

Tymczasem decyzję z [...] listopada 2007 r., nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. skierowało do A. Sp. j. L. G. Zarówno w sentencji jak i w uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wskazał bowiem jako stronę A. Sp. j. L. G. Wskazując pod uzasadnieniem podmioty, które winny otrzymać decyzję również wskazał A. Sp. j. L. G. W aktach sprawy brak natomiast jakichkolwiek dokumentów, z których wynikałoby, że A. Sp. j. L. G. jest następcą prawnym A. S.A. Sąd stwierdził zatem, że decyzja organu odwoławczego skierowana została do podmiotu nie będącego stroną tego postępowania.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. decyzją z [...] sierpnia 2014 r. po ponownym rozpoznaniu odwołania A. S.A., utrzymało w mocy decyzję Prezydenta W. z dnia [...] marca 2006 r., o odmowie stwierdzenia nadpłaty w opłacie skarbowej w kwocie 237.482 zł od zezwolenia z dnia [...] marca 2001 r. na obrót hurtowy wyrobami spirytusowymi.

W uzasadnieniu powołało się na art. 2 § 1 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2012 r., poz. 749, ze zm.) zwanej dalej "O.p.", art. 111 ustawy z dnia 26 października 1982 r. o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi (Dz. U. z 2012 r., poz. 1356 ze zm.), zwanej dalej "u.o.w.t.", art. 1 ustawy z dnia 16 listopada 2006 r. o opłacie skarbowej (Dz. U. z 2012 r" poz. 1282 ze zm.), zwanej dalej "u.o.s." i wskazało, że opłaty pobierane na podstawie art. 111 ust. 1 u.o.w.t. są opłatami de facto za wydanie zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych, ponieważ istotą każdego zezwolenia jest przyznanie przedsiębiorcy przez organ administracji publicznej uprawnień do podejmowania i prowadzenia określonej działalności gospodarczej, co musi być utożsamiane z korzystaniem z zezwolenia. Są to opłaty o charakterze publicznoprawnym, o których mowa w art. 3 u.o.s. Okoliczność ta ma istotne znaczenie, ponieważ tylko taka opłata, niebędąca jednocześnie opłatą skarbową, skutecznie wyłącza obowiązek poniesienia opłaty skarbowej od podań, załączników do podań, czynności urzędowych, zaświadczeń oraz zezwoleń.

Organ powołał się na uwagi Trybunału Konstytucyjnego, który w wyroku z dnia 10 grudnia 2002 r. sygn. akt P. 6/02 (OTK 2002, nr 7, poz. 91) wskazał: (...) "W klasycznej postaci opłaty odznaczają się pełną ekwiwalentnością, co oznacza, że wartość świadczenia administracyjnego odpowiada wysokości pobranej opłaty (...). Oprócz tego (...) są także - jak podatki - świadczeniami pieniężnymi, powszechnymi, bezzwrotnymi, ustalanymi jednostronnie przez państwo. (...) Opłaty publiczne pobierane są zawsze w związku z określonym, konkretnym działaniem organów państwa (samorządu terytorialnego)".

Skoro opłata pobierana na podstawie art. 111 ust. 1 ust u.o.w.t. jest opłatą za wydanie zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych, czyli opłatą za podejmowanie działań przez organ administracji samorządowej, to oczywiste jest, iż zastępuje opłatę skarbową od wydanego zezwolenia. Zgodnie zatem z art. 3 u.o.s. zezwolenie obciążone inną opłatą o charakterze publicznoprawnym nie podlega już opłacie skarbowej. Opłata skarbowa nie stanowi (i nie stanowiła) zatem niepodatkowej należności budżetowej. W tej sytuacji należy uznać, że decyzja organu pierwszej instancji jest zasadna i prawidłowa.

Odnosząc się do pozostałych argumentów i zarzutów strony, zawartych w odwołaniu, Organ odwoławczy stwierdził, że zgodnie z art. 2 § 1 pkt 1 i 3 O.p. przepisy ustawy stosuje się do podatków, opłat oraz niepodatkowych należności budżetu państwa oraz budżetów jednostek samorządu terytorialnego, do których ustalania lub określania uprawnione są organy podatkowe, jak również do opłaty skarbowej oraz opłat, o których mowa w przepisach o podatkach i opłatach lokalnych. Z kolei przepis art. 31 ust. 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (Dz. U. Nr 123, poz. 776 ze zm.) zwanej dalej "u.r.z.o.n." na który powołuje się strona, stanowił (wg stanu prawnego na dzień 1 stycznia 1999 r.), iż "prowadzący zakład pracy chronionej lub zakład aktywności zawodowej jest zwolniony w stosunku do tego zakładu, z podatków, z wpłat do urzędu skarbowego należności z tytułu podatku od towarów i usług (...) oraz z niepodatkowych należności budżetowych". Zwolnienie to nie dotyczyło zatem (i nadal nie dotyczy) opłat skarbowych.

W skardze Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i zasądzenie kosztów postępowania. Zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie przepisu art 31 ust 1 u.r.z.o.n. przez jego błędną wykładnię.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. wniosło o oddalenie skargi, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Sądy administracyjne, zgodnie z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Kontrola wojewódzkiego sądu administracyjnego obejmuje kwestie związane z procesem stosowania prawa w postępowaniu podatkowym, a więc to, czy organ dokonał prawidłowych ustaleń co do obowiązywania zaskarżonej normy prawnej, czy normę tę właściwe interpretował i czy nie naruszył zasad ustalenia określonych faktów za udowodnione.

Konsekwencją takiego unormowania jest konstatacja, iż uchylenie decyzji może nastąpić jedynie w sytuacji, gdy wydanie zaskarżonej decyzji nastąpiło w wyniku naruszenia prawa materialnego lub procesowego, które to naruszenie miało lub mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, co wynika jednoznacznie z brzmienia art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012r. poz. 270 ze zm. dalej - "p.p.s.a.")

W zakresie tak określonej kognicji Sąd stwierdza, iż zaskarżone decyzje Organu I i II instancji nie naruszają prawa a skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Sąd za niezasadny uznaje zarzut naruszenia przepisów prawa materialnego, tj. art. 31 ust. 1 u.r.z.o.n. przez dokonanie ich błędnej wykładni. Z treści regulacji art. 31 ust. 1 u.r.z.o.n., na który powołuje się strona, jednoznacznie wynika (wg. stanu prawnego na dzień 1 stycznia 1999 r.), iż prowadzący zakład pracy chronionej lub zakład aktywności zawodowej jest zwolniony w stosunku do tego zakładu: (1) z podatków; (2) z wpłat do urzędu skarbowego należności z tytułu podatku od towarów i usług (...) oraz (3) z niepodatkowych należności budżetowych. Mając na uwadze powyższe unormowania zasadnie przyjął organ odwoławczy, że przedmiotowa opłata skarbowa nie mieści się w pojęciu wymienionej "niepodatkowej należności budżetowych" podlegającej zwolnieniu na podstawie art. 31 ust. 1 pkt 3 u.r.z.o.n.

Naczelny Sąd Administracyjny rozstrzygając sprawę o zbliżonych okolicznościach faktycznych jak w sprawie niniejszej stwierdził, że opłata skarbowa jest nie wątpliwie "należnością budżetową", nie stanowi jednak "niepodatkowej należności budżetowej". Zgodnie z przepisem art. 3 pkt 2 lit. a) omawianej ustawy z dnia 26 listopada 1998 r. o dochodach jednostek samorządu terytorialnego w latach 1999-2003, wpływy z opłaty skarbowej są dochodem gminy. Natomiast stosownie do treści art. 2 pkt 9 tejże ustawy o dochodach jednostek samorządu terytorialnego w latach 1999-2003 - ilekroć w ustawie jest mowa o podstawowych dochodach podatkowych gminy - rozumie się przez to dochody, o których mowa w art. 3 pkt 1 lit. a)-e) i h), pkt 2 lit. a) i b) oraz pkt 3 i art. 24 tej ustawy. Podstawowymi dochodami podatkowymi gminy są więc między innymi: - wpływy z opłat: skarbowej i eksploatacyjnej. Opłata skarbowa musi zatem świetle powyższych wywodów, zostać zaliczona do podstawowych dochodów podatkowych gminy, stanowiąc tym samym podatkową należność budżetową gminy (zob. wyrok NSA z dnia 8 lipca 2010 r., sygn. akt II FSK 487/09).

Należy podkreślić, że opłata skarbowa nie stanowi niepodatkowej należności budżetowej, także w świetle przepisów O.p. W myśl bowiem art. 2 § 1 O.p. – w brzmieniu obowiązującym w 2000 r. - przepisy ustawy stosowało się do: (1) podatków, opłat oraz innych niepodatkowych należności budżetu państwa oraz budżetów jednostek samorządu terytorialnego, do których ustalania lub określania uprawnione są organy podatkowe (pkt 1); (2) opłaty skarbowej oraz opłat, o których mowa w przepisach o podatkach i opłatach lokalnych (pkt 3); (3) spraw z zakresu prawa podatkowego innych niż wymienione w pkt 1 i 2, należących do właściwości organów podatkowych (pkt 4). Jednoznacznie zatem omawiana ustawa, również nie zalicza opłaty skarbowej do niepodatkowych należności budżetowych. Opłata skarbowa jest bowiem wymieniona jako odrębną od niepodatkowych należności budżetowych należność, do której zastosowanie mają przepisy O.p. Co więcej, w pkt 3 art. 2 § 1 O.p. ustawodawca posługuje się de facto alternatywą rozłączną stwierdzając, że przepisy ustawy stosuje się do "opłaty skarbowej" oraz "opłat, o których mowa w przepisach o podatkach i opłatach lokalnych".

Sąd stwierdził również, że powołany w skardze przez Skarżącą wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 18 lipca 2013 r., sygn. akt SK 18/09, nie ma zastosowania do stanu prawnego obowiązującego w sprawie.

W niniejszej sprawie Sąd powołał się na orzeczenie WSA w Warszawie z dnia 2 grudnia 2008 r., sygn. akt III SA/Wa 174/08 wydane w analogicznej sprawie oraz wyżej wskazane orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego.

Z powyższych względów, w oparciu o art. 151 p.p.s.a., Sąd oddalił skargę.