Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VIII SAB/Wa 200/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2016-03-16 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Hasła tematyczne: Dostęp do informacji publicznej
Skarżony organ: Prokurator
Treść wyniku: Zobowiązano organ do rozpoznania wniosku/odwołania w terminie ...od otrzymania odpisu prawomocnego orzeczenia
Powołane przepisy: article: art. 149 par. 1
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: art. 6 ust. 2 pkt 3 lit. a, d, f
journal: Dz.U. 2015 poz 2058
law: Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Artur Kot, Sędziowie Sędzia WSA Sławomir Fularski, Sędzia WSA Iwona Szymanowicz- Nowak /sprawozdawca/, Protokolant Starszy referent Karolina Kaca, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 marca 2016 r. w Radomiu sprawy ze skargi D. P. na bezczynność Prokuratora Rejonowego [...]w [...] w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej 1) zobowiązuje Prokuratora Rejonowego [...]w [...]do rozpoznania wniosku D. P. z dnia [...]września 2013 r., uzupełnionego pismem z dnia [...]października 2013 r. w zakresie udostępnienia informacji publicznej w postaci kserokopii potwierdzonych za zgodność z oryginałem kart przeglądowych postępowania przygotowawczego prowadzonego przez Prokuraturę Rejonową [...] w [...]o sygnaturze [...]w terminie 14 dni od daty doręczenia prawomocnego wyroku wraz z aktami administracyjnymi; 2) stwierdza, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 3) umarza postępowanie sądowe w pozostałym zakresie.


UZASADNIENIE

Przedmiotem rozpoznania w niniejszej sprawie jest skarga D. P. na bezczynność Prokuratora Rejonowego R. –[...] w R. w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej.

Skarga została złożona w następującym stanie faktycznym sprawy:

W dniu [...] września 2013 r. D. P. (dalej: wnioskodawca, skarżący) skierował do Prokuratora Rejonowego Prokuratury Rejonowej R. - [...]

w R. wniosek o udostępnienie informacji publicznej, której zakres określił jako: "udzielenie mu wglądu do akt sprawy [...]Ds. [...], zastrzegając sobie prawo do wykonania fotokopii interesujących go dokumentów z akt". Wskazał również na możliwość przesłania skanu całości akt sprawy na jego pocztę e-mailową.

W odpowiedzi na powyższy wniosek, Prokurator Rejonowy R.– [...]

w R. (dalej: Prokurator, organ) pismem z dnia [...] września 2013 r. wyjaśnił, iż do rozpoznania wniosku niezbędne jest wskazanie przez skarżącego "jakiej informacji żąda, w szczególności zakresu i rodzaju informacji, czyli jakie dokumenty mają mu zostać udostępnione". Organ wskazał jednocześnie, powołując się na orzecznictwo sądów administracyjnych, że w trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej możliwe jest udostępnienie informacji publicznej, a nie akt zakończonego postępowania karnego.

W kolejnym piśmie skierowanym do Prokuratora z dnia [...] października 2013 r. (data wpływu [...] października 2013 r.) skarżący wyjaśnił, że w poprzednim piśmie należycie umotywował zasadność udzielenia mu informacji publicznej, przy czym domaga się zeznań świadków, podejrzanych w sprawie, uzasadnienia umorzenia śledztwa, wszelkich protokołów, wszelkiego rodzaju notatek urzędowych i dokumentów dotyczących innych czynności przeprowadzonych przez organ, kart przeglądowych całej sprawy z uwzględnieniem przesłania na pocztę skanu zanonimizowanych akt.

Pismem z dnia [...] października 2013 r. Prokurator poinformował skarżącego, że nie jest możliwe rozpoznanie wniosku z uwagi na przesłanie akt do Komendy Miejskiej Policji celem wykonania dodatkowych czynności, a następnie kolejnym pismem z dnia [...] października 2013 r. zawiadomił go, że zgodnie z przyjętym orzecznictwem sądowoadministracyjnym akta zakończonego postępowania karnego nie są informacją publiczną w rozumieniu art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2015 r., poz. 2058 ze zm., zwana dalej: u.d.i.p.).

W dniu 31 października 2013 r. skarżący wniósł do sądu administracyjnego skargę na bezczynność Prokuratora w sprawie udostępnienia informacji publicznej, zarzucając organowi nieudostępnienie w ustawowym terminie informacji publicznej

w postaci kart przeglądowych sprawy [...] Ds. [...]. Poza tym skarżący podniósł m.in. że domagał się wglądu do akt z możliwością kopiowania interesujących go dokumentów oraz potwierdził fakt żądania przesłania mu skanów dokumentów na jego pocztę elektroniczną.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Wskazał, że akta postępowania przygotowawczego same w sobie nie stanowią informacji publicznej

w rozumieniu ustawy o dostępie do informacji publicznej. W ocenie prokuratora, skarżący żądał dostępu do całości akt zakończonego postępowania karnego [...] Ds. [...], które nie mogą zostać udostępnione w trybie wspomnianej ustawy. Organ dodał, że skarżący nie wyjaśnił, do jakich dokumentów domaga się dostępu i nie określił, jaką informację chciałby uzyskać.

Wyrokiem z 2 kwietnia 2014 r., sygn. akt VIII SAB/Wa 69/13 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie (Sąd) oddalił skargę wnioskodawcy na bezczynność Prokuratora w sprawie udostępnienia informacji publicznej uznając, że w sytuacji,

w której organ będący adresatem wniosku uznaje, że żądana informacja nie jest informacją publiczną, zawiadamia o tym wnioskodawcę stosownym pismem. Środkiem umożliwiającym zweryfikowanie poglądu adresata wniosku co do charakteru informacji jest zaś skarga na bezczynność organu. Zadaniem sądu administracyjnego przy rozpoznaniu tego rodzaju skargi jest zatem rozstrzygnięcie, czy żądana informacja ma charakter informacji publicznej, czy też nie.

W ocenie Sądu I instancji, taka sytuacja miała miejsce w rozpatrywanej sprawie, bowiem organ w pismach z dnia [...] września 2013 r. i [...] października 2013 r., znak [...]P [...] stwierdził, że zawarte we wniosku żądanie nie stanowi informacji publicznej. Stanowisko to Prokurator podtrzymał również w odpowiedzi na skargę stwierdzając, że żądane informacje w zakresie "dostępu do wszystkich dokumentów" nie stanowią informacji publicznej, do której udostępnienia zobligowany był organ. Sąd zwrócił uwagę, że zgodnie z art. 2 ust. 1 u.d.i.p., prawo do uzyskania informacji publicznej przysługuje każdemu. Jednak uprawnienie, którego realizacji domaga się wnioskodawca, musi zostać we wniosku skonkretyzowane. Każdy wniosek, niezależnie od tego, jaki rodzaj postępowania ma wszczynać, musi zawierać co najmniej takie dane i być na tyle precyzyjny, aby możliwe było jego załatwienie zgodnie z prawem. Nie można uznać, że prawidłowy jest wniosek o udostępnienie informacji publicznej, jeżeli wnioskodawca nie wskazuje konkretnie określonej informacji, lecz czyni to bardzo ogólnie. Akta spraw, w tym akta postępowania przygotowawczego, jako całość są zbiorem różnorodnych materiałów usystematyzowanym przez organ, który nadał temu zbiorowi określony kształt i który się nim posługuje w prowadzonym postępowaniu. Akta takie podlegają przy tym przepisom szczególnym dotyczącym zarówno ich tworzenia, rejestrowania, przechowywania, jak i udostępniania. Zatem żądanie udostępnienia akt sprawy jako całości, także akt zakończonego postępowania przygotowawczego, nie jest wnioskiem o udostępnienie informacji publicznej, ale żądaniem udostępnienia określonego zbioru materiałów. Tak sformułowany wniosek nie wskazuje na informacje publiczne, których udostępnienia domaga się wnioskodawca. Należy przy tym mieć na uwadze, że prawo do informacji dotyczy informacji o sprawie publicznej, a więc informacji o czymś, a nie udostępnienia zbioru materiałów jako takich. Wniosek taki nie zawiera zatem jednego z elementów niezbędnych do jego rozpoznania i nie może być załatwiony na podstawie przepisów ustawy o dostępie do informacji publicznej.

Jednocześnie Sąd przytoczył stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego, wyrażone w uchwale z dnia 9 grudnia 2013 r., sygn. akt I OPS 7/13, zgodnie z którym żądanie udostępnienia przez prokuratora akt sprawy jako zbioru materiałów zakończonego postępowania przygotowawczego nie jest wnioskiem o udostępnienie informacji publicznej, o którym mowa w art. 10 ust. 1 u.d.i.p.

W konkluzji uzasadnienia zaskarżonego wyroku Sąd stwierdził, że wnioskodawca, żądając dostępu do akt sprawy, które jako całość tworzą zbiór materiałów, nie domaga się w istocie udostępnienia informacji publicznej, lecz dostępu do tego zbioru. Postępowanie takie odbywa się natomiast na podstawie przepisów ustawy Kodeks postępowania karnego.

Wyrokiem z 28 sierpnia 2015 r. Naczelny Sąd Administracyjny (NSA), po rozpoznaniu skargi kasacyjnej skarżącego, uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania. Podstawę powyższego stanowiło ustalenie przez NSA, że skarżący, zarówno w toku postępowania administracyjnego -

w piśmie z [...] października 2013 r. (na odwrocie k. 4 akt administracyjnych), jak

i w skardze do Sądu z 30 października 2013 r. (k. 3 akt sądowych), podnosił kwestię udostępnienia kart przeglądowych sprawy oznaczonej sygn. akt [...] Ds. [...]. W ocenie NSA, wywód zawarty w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku nie odnosi się do tej zasadniczej – z punktu widzenia merytorycznej oceny sprawy – kwestii. Sąd rozpatrzył sprawę jako dotyczącą wniosku skarżącego odnoszącego się do całości akt prokuratorskiego postępowania przygotowawczego. Kwestia ta była już wielokrotnie rozpatrywana w orzecznictwie sądów administracyjnych, w szczególności w uchwale NSA z 9 grudnia 2013 r., sygn. akt I OPS 7/13, w której wskazano, że żądanie udostępnienia przez prokuratora akt sprawy jako zbioru materiałów zakończonego postępowania przygotowawczego nie jest wnioskiem o udostępnienie informacji publicznej, o którym mowa w art. 10 ust. 1 u.d.i.p. (publ. www.orzeczenia.nsa.gov.pl).

NSA ocenił, iż w skardze kasacyjnej trafnie jednak wskazano, że zarówno wniosek skarżącego z [...] października 2013 r. (k. 4 verte akt administracyjnych), jak

i skarga do Sądu I instancji z [...] października 2013 r. (k. 3 akt sądowych) dotyczyły dostępu do kart przeglądowych prokuratorskiego postępowania przygotowawczego

o sygn. akt [...] Ds. [...]. Zgodnie zaś z § 50 ust. 1 i 2 zarządzenia nr 5/10 Prokuratora Generalnego z dnia 31 marca 2010 r. w sprawie organizacji i zakresu działania sekretariatów oraz innych działów administracji w powszechnych jednostkach organizacyjnych prokuratury, dla spraw zarejestrowanych w repertorium "Ds" zakłada się akta główne i akta podręczne. W aktach głównych spraw zarejestrowanych

w repertorium "Ds" zakłada się kartę przeglądową zawierającą spis zawartych w nich dokumentów. Jeżeli akta zawierają więcej tomów, kartę przeglądową zakłada się dla każdego z nich. Pozwala to przyjąć, że w aktach przygotowawczego postępowania prokuratorskiego znajdują się - objęte żądaniem skarżącego - karty przeglądowe akt, zaś Sąd w ogóle nie odniósł się do kwestii nieudostępnienia przez organ wspomnianych dokumentów.

Zdaniem NSA, obowiązkiem Sądu I instancji jest dokonanie kompleksowej

i precyzyjnej analizy całości sprawy, umożliwiającej rzeczywistą i efektywną kontrolę zaskarżonego orzeczenia w ramach nadzoru judykacyjnego sprawowanego przez NSA w trybie postępowania kasacyjnego. Takiej oceny Sąd I instancji nie dokonał. NSA dostrzegł, że w pewnym stopniu wpływ na pominięcie kwestii charakteru prawnego kart przeglądowych prokuratorskiego postępowania przygotowawczego mogła mieć treść wniosków skarżącego kierowanych do organu w toku postępowania administracyjnego, jak też treść jego skargi z [...] października 2013 r. (k. 3-4 akt sądowych). W pismach tych skarżący domagał się bowiem jednocześnie udostępnienia kart przeglądowych prokuratorskiego postępowania przygotowawczego, jak też dostępu do całości akt sprawy i kopiowania interesujących go dokumentów. Uznał jednak, że jeżeli organ lub Sąd miały wątpliwości wynikające z niewystarczająco precyzyjnego sformułowania wniosku, mogły skorzystać z możliwości wezwania skarżącego do jego sprecyzowania.

Ostatecznie stwierdził, że uzasadnienie orzeczenia Sądu I instancji pozbawione jest koniecznej z punktu widzenia standardów postępowania sądowoadministracyjnego analizy merytorycznej i prawnej charakteru prawnego kart przeglądowych postępowania prokuratorskiego przygotowawczego prowadzonego przez Prokuratora pod sygn. [...] Ds. [...] w kontekście obowiązywania reżimu prawnego wynikającego z u.d.i.p.

Na rozprawie w dniu 16 marca 2016 r. skarżący ograniczył skargę do żądania stwierdzenia bezczynności co do udzielenia informacji publicznej w postaci udostępnienia potwierdzonej za zgodność z oryginałem kopii lub odpisu kart przeglądowych akt postępowania karnego. Poza tym wniósł o stwierdzenie przez Sąd przewlekłości postępowania na podstawie art. 45 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej (RP) oraz art. 13 u.d.i.p. (k. 172 akt sądowych).

Ponownie rozpoznając sprawę Wojewódzki Sąd Administracyjny

w Warszawie zważył, co następuje:

Stosownie do art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo

o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., zwana dalej: p.p.s.a.) w brzmieniu obowiązującym do dnia 15 sierpnia 2015 r., mającym zastosowanie w niniejszej sprawie na podstawie art. 1 pkt 1b oraz art. 2 ustawy z dnia

9 kwietnia 2015 r. o zmianie ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2015 r. poz. 658), sprawowana przez sądy administracyjne kontrola administracji publicznej obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4a.

W pierwszej kolejności wskazać należy, że niniejsza sprawa była przedmiotem wyrokowania Naczelnego Sądu Administracyjnego, który w wyniku złożonej przez skarżącego skargi kasacyjnej wyrokiem z 28 sierpnia 2015 r., sygn. akt I OSK 1644/14, uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie.

W związku z powyższym Sąd orzekający, w myśl art. 190 zdanie pierwsze p.p.s.a., związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. Powołany wyżej przepis w sposób jednoznaczny wyznacza kierunek postępowania Sądu I instancji, który nie posiada już, na tym etapie postępowania sądowoadministracyjnego, swobody w zakresie wykładni prawa, jak również nie może odstąpić od wskazań co do dalszego postępowania. W judykaturze i doktrynie zwraca się również uwagę, że wojewódzki sąd administracyjny może odstąpić od zawartej

w orzeczeniu NSA wykładni prawa jedynie w wyjątkowych sytuacjach, w szczególności, jeżeli stan faktyczny sprawy ustalony w wyniku ponownego jej rozpoznania uległ tak zasadniczej zmianie, że do nowo ustalonego stanu faktycznego należy stosować przepisy prawa odmienne od wyjaśnionych przez NSA (wyrok SN z dnia 9 lipca 1998 r., sygn. akt I PKN 226/98, OSNAP 1999, nr 15, poz. 486), jak również w przypadku, gdy przy niezmienionym stanie faktycznym sprawy, po wydaniu orzeczenia przez Naczelny Sąd Administracyjny, zmienił się stan prawny (tak: H. Knysiak-Molczyk (w:) H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska, T. Woś, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Wydawnictwo Prawnicze LexisNexis 2005).

Analizując przedmiotową sprawę w kontekście przytoczonych wyżej wytycznych wyroku NSA oraz wobec zmodyfikowania zarzutów skargi przez skarżącego, Sąd stwierdza, iż skarga jest zasadna w części dotyczącej udostępnienia karty przeglądowej akt prokuratorskiego postępowania przygotowawczego oznaczonego sygnaturą akt

[...]Ds. [...].

Wskazać należy, iż zgodnie z treścią art. 61 ust. 1 Konstytucji RP, obywatel ma prawo do uzyskiwania informacji o działalności organów władzy publicznej oraz osób pełniących funkcje publiczne. Prawo to obejmuje również uzyskiwanie informacji

o działalności organów samorządu gospodarczego i zawodowego, a także innych osób oraz jednostek organizacyjnych w zakresie, w jakim wykonują one zadania władzy publicznej i gospodarują mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa. Prawo do uzyskiwania informacji obejmuje dostęp do dokumentów oraz wstęp na posiedzenia kolegialnych organów władzy publicznej pochodzących z powszechnych wyborów,

z możliwością rejestracji dźwięku lub obrazu (ust. 2). Ograniczenie prawa, o którym mowa w ust. 1 i 2, może nastąpić wyłącznie ze względu na określone w ustawach ochronę wolności i praw innych osób i podmiotów gospodarczych oraz ochronę porządku publicznego, bezpieczeństwa lub ważnego interesu gospodarczego państwa (ust. 3).

Ustawa o dostępie do informacji publicznej, będąca rozwinięciem konstytucyjnego prawa do informacji publicznej, reguluje zasady i tryb dostępu do informacji, mających walor informacji publicznych, wskazuje, w jakich przypadkach dostęp do informacji publicznej podlega ograniczeniu i kiedy żądane przez wnioskodawcę informacje nie mogą zostać udostępnione. Art. 4 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. stanowi, że obowiązane do udostępniania informacji publicznej są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, w szczególności organy władzy publicznej.

W niniejszej sprawie nie budzi wątpliwości fakt, że Prokurator jest podmiotem zobowiązanym na gruncie u.d.i.p. do udostępnienia informacji, mającej walor informacji publicznej, będącej w jego posiadaniu. Zadaniem prokuratury jest bowiem strzeżenie praworządności oraz czuwanie nad ściganiem przestępstw (art. 2 ustawy z dnia 20 czerwca 1985 r. o prokuraturze (Dz. U. z 2008 r. Nr 7, poz. 39 ze zm.).

Sporną natomiast jest kwestia, czy wnioskowane przez skarżącego do udostępnienia karty przeglądowe akt prokuratorskiego postępowania przygotowawczego, oznaczonego sygn. akt [...] Ds. [...], stanowią informację publiczną.

W tym zakresie wyjaśnić należy, że pojęcie informacji publicznej w polskim porządku prawnym ma szeroki charakter. Po pierwsze, w orzecznictwie sądowym przyjmuje się, że informacją publiczną będzie każda wiadomość wytworzona przez szeroko rozumiane władze publiczne oraz osoby pełniące funkcje publiczne,

a także inne podmioty, które tę władzę realizują, bądź gospodarują mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa, w zakresie tych kompetencji. Informację publiczną stanowi więc treść dokumentów urzędowych, czy wystąpień i ocen dokonywanych przez organy władzy publicznej, niezależnie do jakiego podmiotu są one kierowane i jakiej sprawy dotyczą (por. wyroki NSA z dnia: 30 października 2002 r., sygn. akt II SA 181/02 i II SA 1956/02 oraz z 1 grudnia 2011 r. sygn. akt I OSK 1561/11, publ. cbosa). Jednocześnie w orzecznictwie podkreśla się, że pojęcie "informacji publicznej" jest pojęciem szerszym od pojęcia "dokument urzędowy", które zawiera się w pojęciu "informacji publicznej".

W ocenie Sądu, karta przeglądowa akt mieści się w zakresie przedmiotowym informacji publicznej. Zgodnie bowiem z treścią § 46 ust. 2 i § 49 ust. 2 zarządzenia Prokuratora Generalnego z dnia 15 grudnia 2010 r. w sprawie organizacji i zakresu działania sekretariatów oraz innych działów administracji w wojskowych jednostkach organizacyjnych prokuratury (M.P. z 2011 r. Nr 24, poz. 259), w aktach głównych zakłada się kartę przeglądową zawierającą informacje o wszystkich zawartych w tomie akt dokumentach, w kolejności zgodnej z numeracją kart. Zarządzenie to weszło

w życie 31 marca 2011 r., a uchylone zostało z dniem 4 marca 2016 r., a więc obowiązywało w czasie prowadzenia postępowania karnego, którego dotyczy wniosek skarżącego. Był to akt powszechnie obowiązujący wszystkie prokuratury, tak więc karta przeglądowa umieszczona w każdym tomie akt postępowania przygotowawczego nie miała charakteru jedynie wewnętrznej notatki, sporządzanej na użytek danego postępowania. Potrzeba jej sporządzania wynikała wprost z przepisu prawa

i niewątpliwie wypełniała przesłanki z art. 6 ust. 1 pkt 3 lit. a, d i f u.d.i.p. Informacją publiczną nie są bowiem wyłącznie dokumenty urzędowe, ale wszystkie dokumenty zawierające informację publiczną (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 30 kwietnia 2015 r., II SAB/Wa 255/15, publ. cbosa).

Zgodnie z ww. przepisami, udostępnieniu podlega informacja publiczna

o zasadach funkcjonowania podmiotów obowiązanych do jej udostępnienia,

w szczególności o trybie działania władz publicznych i ich jednostek organizacyjnych, sposobach przyjmowania i załatwiania spraw, prowadzonych rejestrach, ewidencjach

i archiwach oraz o sposobach i zasadach udostępniania danych w nich zawartych.

Z bezczynnością organu mamy do czynienia wówczas, gdy organ zobowiązany do podjęcia czynności, nie podejmuje jej w terminie określonym w przepisach prawa. Oznacza to, że zarzut bezczynności powinien pojawić się wówczas, gdy organ, będąc właściwym w sprawie i zobowiązanym do podjęcia czynności, pozostaje w zwłoce.

Z treści art. 13 ust. 1 u.d.i.p wynika, że udostępnianie informacji publicznej na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki, nie później niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku. Jeżeli zaś informacja publiczna nie może być udostępniona w ww. terminie podmiot zobowiązany do jej udostępnienia powiadamia w tym terminie o powodach opóźnienia oraz o terminie, w jakim udostępni informację, nie dłuższym jednak niż

2 miesiące od dnia złożenia wniosku (art. 13 ust. 2 u.d.i.p.).

Przepis art. 149 § 1 p.p.s.a. daje stronie możliwość zaskarżenia do sądu administracyjnego przewlekłego prowadzenia przez organ postępowania, jak również jego bezczynność. Uprawnienie to sprowadza się do żądania wydania w określonym terminie aktu lub interpretacji lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisu prawa. Na sąd nakłada natomiast, obok oceny czy mamy do czynienia z przewlekłością lub bezczynnością, obowiązek ustalenia, czy miały one miejsce z rażącym naruszeniem prawa.

Skarżący w skardze wniósł o uznanie bezczynności organu, natomiast na rozprawie w dniu 16 marca 2016 r. dodatkowo o uznanie przewlekłości na podstawie art. 45 Konstytucji RP w związku z art. 13 u.d.i.p.

W okolicznościach przedmiotowej sprawy zarzut bezczynności organu

w odniesieniu do żądania udostępnienia kart przeglądowych akt postępowania prokuratorskiego o sygnaturze [...] Ds. [...] należało uznać za uzasadniony. Wnioskodawcy nie udzielono informacji publicznej, zgodnie z żądaniem wniosku, ani też nie odmówiono jej udostępnienia w formie decyzji administracyjnej w terminach określonych w art. 13 ust. 1 i ust. 2 u.d.i.p.

Mając na uwadze powołane okoliczności Sąd, działając na podstawie art. 149 § 1 p.p.s.a., orzekł o zobowiązaniu organu do rozpoznania wniosku skarżącego w zakresie udostępnienia informacji publicznej w postaci kserokopii potwierdzonych za zgodność

z oryginałem kart przeglądowych postępowania prokuratorskiego prowadzonego pod sygnaturą [...] Ds. [...] w terminie 14 dni od doręczenia prawomocnego wyroku (punkt 1 wyroku). Całokształt okoliczności sprawy świadczy natomiast o uznaniu, że bezczynność organu w powyższym zakresie nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa (punkt 2 wyroku). Dokonując oceny w tym zakresie należy stwierdzić, że rażącym naruszeniem prawa będzie stan, w którym ewidentnie naruszono treść obowiązku wynikającego z przepisu prawa. Kwalifikacja naruszenia jako rażące musi posiadać pewne dodatkowe cechy w stosunku do stanu określanego jako zwykłe naruszenie. Do uznania jako rażące nie jest wystarczające samo przekroczenie przez organ ustawowych obowiązków, a także terminów załatwienia sprawy.

W przedmiotowej sprawie niezrealizowanie wniosku w zakresie udostępnienia kart przeglądowych ww. postępowania przygotowawczego wynikało z faktu, że skarżący w swoich pismach do organu domagał się jednocześnie udostępnienia tych kart, jak również dostępu do całości akt sprawy i kopiowania interesujących go dokumentów, natomiast organ ustosunkował się do złożonego wniosku bez wezwania piszącego do jego sprecyzowania. Takiego działania Sąd nie uznał jako rażące (ewidentne) naruszenie prawa.

Jednocześnie Sąd, działając na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a., umorzył postępowanie jako bezprzedmiotowe w pozostałym zakresie (punkt 3 wyroku), tj. co do części, w jakiej skarżący ograniczył skargę oraz co do żądania zgłoszonego na rozprawie uznania przewlekłości organu na podstawie art. 45 Konstytucji RP (prawo do rozpatrzenia sprawy bez uzasadnionej zwłoki) i art. 13 u.d.i.p. Sąd w przedmiotowej sprawie stwierdził bezczynność organu na podstawie art. 149 § 1 p.p.s.a (który jest również podstawą do ewentualnego stwierdzenia przewlekłości, jeśli taka zaistnieje

w sprawie), dlatego zbędne było już stwierdzanie przewlekłości organu w tym samym zakresie na podstawie przepisów wskazanych przez skarżącego na rozprawie.