Wyrok NSA, sygn. akt II GSK 3901/16
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2018-11-14 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6460 Znaki towarowe
Hasła tematyczne: Własność przemysłowa
Skarżony organ: Urząd Patentowy RP
Treść wyniku: Uchylono zaskarżony wyrok i przekazano sprawę do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny
Powołane przepisy: article: art. 7, 77 § 1, 80 i 107 § 3
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Krystyna Anna Stec Sędzia NSA Joanna Sieńczyło-Chlabicz (spr.) Sędzia del. WSA Urszula Wilk Protokolant Beata Kołosowska po rozpoznaniu w dniu 14 listopada 2018 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 4 marca 2016 r. sygn. akt VI SA/Wa 2458/15 w sprawie ze skargi [...] na decyzję Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej z dnia [...] czerwca 2015 r. nr [...] w przedmiocie odmowy udzielenia prawa ochronnego na znak towarowy 1. uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie, 2. zasądza od [...] na rzecz Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej 900 (dziewięćset złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 4 marca 2016 r., sygn. akt VI SA/Wa 2458/15, po rozpoznaniu sprawy ze skargi [...] na decyzję Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej z dnia [...] czerwca 2015 r. nr [...] w przedmiocie udzielenia prawa ochronnego na znak towarowy: uchylił zaskarżoną decyzję (pkt 1) oraz zasądził od Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej na rzecz skarżącej 1600 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego (pkt 2).

Sąd I instancji za podstawę rozstrzygnięcia przyjął następujące ustalenia.

I

Decyzję z dnia [...] maja 2014 r. Urząd Patentowy Rzeczypospolitej Polskiej (dalej: UPRP, Urząd Patentowy, organ) odmówił udzielenia prawa ochronnego na słowny znak towarowy - Wielki Konkurs Kupiectwa i Usług "HERMES" zgłoszony dnia 20 stycznia 2013 r. przez [...] (dalej: skarżąca lub zgłaszająca), pod nr [...] przeznaczony do oznaczania usług w klasie 41 w pierwotnym zapisie – "organizowanie konkursów".

Podstawą wydania decyzji z dnia [...] maja 2014 r. o odmowie udzielenia prawa ochronnego na sporny znak towarowy był art. 132 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 czerwca 2000 r. - Prawo własności przemysłowej (t.j. Dz. U. z 2013 r., poz. 1410 ze zm. - dalej: p.w.p).

Podstawą faktyczną odmowy udzielenia prawa ochronnego na zgłoszony znak towarowy było stwierdzenie przez Urząd Patentowy jego podobieństwa do zarejestrowanego na rzecz [...] pod numerem [...] słownego znaku towarowego "HERMÈS" z wcześniejszym pierwszeństwem od 1 grudnia 2009 r. przeznaczonego do oznaczania m.in. usług w kl. 41 "rozrywka, rozrywki kulturalne, organizowanie konkursów (edukacja i rozrywka)".

Stwierdzone w decyzji podobieństwo dotyczyło zarówno samych oznaczeń, jak również usług, do oznaczania których znaki zostały przeznaczone.

We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy zgłaszająca nie podzieliła stanowiska Urzędu Patentowego przedstawionego w decyzji z dnia [...] maja 2014 r. o odmowie udzielenia prawa ochronnego na zgłoszony znak towarowy ani co do podobieństwa usług, ani samych oznaczeń. Jednocześnie zgłaszający ograniczył wykaz usług w klasie 41 z pierwotnego zapisu "organizowanie konkursów" do zapisu: "organizowanie konkursów w zakresie działalności handlowej".

Zgłaszający podniósł, że wcześniejszy znak towarowy jest chroniony w klasie 41 w zakresie organizowania konkursów z wyraźnym zaznaczeniem, iż dotyczy wyłącznie edukacji i rozrywki. Podkreślił, że wskazane w opisie towarów i usług dla tego znaku konkursy nie mają związku z usługami handlowymi – "kupieckimi", gdzie ocenie podlega wyłącznie zachowanie osób dokonujących sprzedaży i ich stosunek do konsumentów, czyli osób dokonujących zakupów, które to oceny przekładają się na wyłonienie zwycięzców tych konkursów.

Zgłaszający wskazał, że usługa organizowania konkursu w zakresie działalności handlowej, w jakim biorą udział różne podmioty prowadzące działalność gospodarczą wymaga od jego uczestników pewnej refleksji. Uczestnicy takiego konkursu muszą sobie zadać pewien trud polegający na wypełnieniu kuponu, na którym określone są dane organizatora - zgłaszającego znak towarowy Wielki Konkurs Kupiectwa i Usług "HERMES" - wpisaniu nazwy konkretnego, wybranego przez owego konsumenta sklepu, następnie wysłaniu kuponu do redakcji gazety, jaka jest współorganizatorem konkursu.

Postanowieniem z dnia [...] stycznia 2015 r. Urząd Patentowy - działając w trybie art. 42 ust. 1 w zw. z art. 148 p.w.p. - poinformował zgłaszającą o konieczności jednoznacznego oraz precyzyjnego określenia zakresu żądanej ochrony. Uściślenia wymagało sformułowanie: "organizowanie konkursów w zakresie działalności handlowej" (klasa 16) – wskazany zapis dotyczy usługi, a został umieszczony w klasie towarowej, należy więc przyporządkować go do właściwej klasy; ponadto wskazany zapis nie jest wystarczająco precyzyjny, dlatego też należy doprecyzować go w taki sposób, aby zapis uzasadniał zaklasyfikowanie usługi w danej klasie usługowej.

Pismem z dnia 28 lutego 2015 r. zgłaszająca przedstawiła doprecyzowaną treść wykazu usług w klasie 41, a mianowicie: "organizowanie konkursów pośród punktów sprzedaży towarów i usług, których klienci dokonują oceny wyłącznie poziomu obsługi klienta, wypełniając drukowane w gazetach lokalnych losy, jakich ilość przekazana przez klientów do redakcji tych gazet decyduje o przyznaniu nagród punktom sprzedaży, na jakie wpłynęła największa liczba losów".

Po ponownym rozpatrzeniu sprawy UPRP decyzją z dnia [...] czerwca 2015 r. utrzymał w mocy własną decyzję z dnia 27 maja 2014 r.

Według organu zgłoszony znak towarowy Wielki Konkurs Kupiectwa i Usług "HERMES" (Z-409407) ma pełnić rolę odróżniającą w taki sposób, aby nie wprowadzał w błąd uczestników obrotu gospodarczego, co do źródła pochodzenia towarów/usług. O niebezpieczeństwie wprowadzenia w błąd, a więc o istnieniu ryzyka konfuzji można mówić wtedy, gdy podobieństwo znaków i towarów/usług sprzyja mylnemu wyobrażeniu odbiorców o ich pochodzeniu. Do stwierdzenia podobieństwa nie jest konieczne rzeczywiste pomylenie znaków przez odbiorców. Wystarczy, że zaistnieje taka możliwość, co wynika wprost z treści art. 132 ust. 2 pkt 2 p.w.p. Oznacza to, że dla odmowy udzielenia prawa ochronnego na oznaczenie nie musi zostać wykazane, by konfuzja faktycznie miała miejsce, wystarczy bowiem samo ryzyko jej zaistnienia.

Urząd Patentowy wskazując na orzecznictwo TSUE wskazał, że prawdopodobieństwo konfuzji w obrocie zachodzi, jeżeli odbiorcy towarów i usług mogliby uznać, że pochodzą one od tego samego przedsiębiorstwa, ewentualnie od przedsiębiorstw powiązanych gospodarczo (wyrok ETS z dnia 24 listopada 2004, sygn. T - 352/02, znak PC WORKS, teza nr 22 oraz z dnia 17 listopada 2004, sygn. T - 359/02, znak STAR TV, teza nr 25). Ryzyko wprowadzenia w błąd w konkretnej sprawie zależy więc od następujących elementów:

* ustalenia relewantnego kręgu odbiorców, względem którego należy dokonywać analiz (wyrok ETS w sprawie PC WORKS, teza nr 24 oraz w sprawie STAR TV, teza nr 27);

* ustalenia podobieństwa towarów/usług, do oznaczania których służą oznaczenia;

* ustalenia podobieństwa samych oznaczeń.

W ocenie Urzędu Patentowego relewantny krąg odbiorców usług z klasy 41 chronionych porównywanymi znakami pozostaje tożsamy i obejmuje ogół społeczeństwa - osoby pełnoletnie bez względu na wiek, płeć, miejsce zamieszkania czy poziom wykształcenia, ponieważ każdy może kupić gazetę, wypełnić los w niej wydrukowany, następnie wyciąć go i wysłać do redakcji gazety. Tak szeroki krąg odbiorców będzie zatem obejmował osoby posługujące się podstawowym i rozszerzonym zasobem słownictwa.

Następnie organ przystąpił do badania usług opatrywanych porównywanymi znakami, dochodząc do przekonania o ich jednorodzajowości w klasie 41.

UPRP przypomniał, że zgłoszony znak towarowy służy do oznaczania organizowanie następujących usług sklasyfikowanych w klasie 41: konkursów spośród punktów sprzedaży towarów i usług, których klienci dokonują oceny wyłącznie poziomu obsługi klienta, wypełniając drukowane w gazetach lokalnych losy, jakich ilość przekazana przez klientów do redakcji tych gazet decyduje o przyznaniu nagród punktom sprzedaży, na jakie wpłynęła największa liczba losów. Natomiast przeciwstawiony znak towarowy HERMES (CTM-008772428) służy do oznaczania m.in. usług sklasyfikowanych w klasie 41: "rozrywka, rozrywki kulturalne organizowanie konkursów (edukacja i rozrywka)".

Zdaniem Urzędu Patentowego, świadczone przez skarżącą usługi organizowania konkursów o opisanym szczegółowo przebiegu są w swojej istocie konkursami organizowanymi w celach rozrywkowych, które są usługami identycznymi z usługami "organizowania konkursów (edukacja i rozrywka)" — czyli organizowania konkursów w celach edukacyjnych i rozrywkowych chronionymi znakiem towarowym z wcześniejszym pierwszeństwem HERMES.

Przechodząc do oceny podobieństwa oznaczeń organ wskazał, że należy jej dokonywać przy uwzględnieniu okoliczności, że przeciętny odbiorca zachowuje w pamięci jedynie niedoskonały obraz zapamiętanych znaków. W tym kontekście podkreślił, że znaki towarowe porównuje się całościowo, ze szczególnym uwzględnieniem elementów o charakterze dominującym. Oceny podobieństwa oznaczeń dokonuje się z uwzględnieniem ich dystynktywnych i dominujących elementów, pomijając drobne lub nieistotne różnice między nimi. Znaki porównuje się w trzech płaszczyznach: wizualnej, fonetycznej i znaczeniowej.

Zgłoszone oznaczenie Wielki Konkurs Kupiectwa i Usług "HERMES" (Z-409407) oraz przeciwstawiony znak towarowy HERMES ([...]to znaki towarowe słowne.

Warstwę znaczeniową przeciwstawionego znaku towarowego tworzy słowo "HERMES" oznaczające z mitologii greckiej boga m.in. podróżnych, kupców, posłańca bogów, które jest fantazyjne wobec sygnowanych nim usług z klasy 41.

Warstwę znaczeniową zgłoszonego znaku towarowego tworzy to samo fantazyjne słowo "HERMES", któremu towarzyszy zwrot "Wielki Konkurs Kupiectwa i Usług" o charakterze ściśle opisowym wobec sygnowanych usług z klasy 41, wskazujący bezpośrednio na rodzaj świadczonej usługi "organizowania konkursów pośród punktów sprzedaży towarów i usług".

Spośród listy przedstawionych przez zgłaszającego 51 synonimów słowa "kupiec" tylko 4 znaczenia wskazują na odwrotne pojmowanie tego słowa jako synonimu konsumenta a nie sprzedającego. Liczby tej (4 znaczeń odmiennych wobec 47 znaczeń tradycyjnych) nie można uznać za przeważającą właściwe tj. tradycyjne pojmowanie znaczenia słowa "kupiec" i pochodzącego od niego słowa "kupiectwo", uprawniającą do przyznania słowu "kupiectwo" znaczenia archaicznego, pełniącego w całości zgłoszonego oznaczenia funkcję najbardziej fantazyjną i przeważającą nad dystynktywną rolą słowa "HERMES" wobec sygnowanych usług z klasy 41. Tym samym jedynym fantazyjnym określeniem w warstwie znaczeniowej zgłoszonego oznaczenia ocenianego jako całość pozostaje określenie "HERMES", tożsame z jedynym elementem znaku wcześniejszego HERMES ([...]) we wszystkich trzech płaszczyznach porównania.

Organ podkreślił, iż przeciwstawione oznaczenia są znakami towarowymi słownymi, pozbawionymi elementów graficznych, przy czym słowo "HERMES", występujące w każdym z nich, przykuwa uwagę potencjalnych odbiorów. Warstwa wizualna porównywanych znaków towarowych wykazuje silne podobieństwo. Jest ono jedynym dystynktywnym słowem porównywanych oznaczeń, identycznych w warstwie wizualnej jak i w wymowie. Zdaniem organu, ze względu na ściśle opisowy charakter elementu "Wielki Konkurs Kupiectwa i Usług", zwrot ten nie przeważy w całościowym odbiorze zgłoszonego znaku istotnego podobieństwa do znaku wcześniejszego w warstwie fonetycznej i wizualnej, a przeciwnie: niewątpliwie zwróci uwagę potencjalnych odbiorców na rynku i wzbudzi wątpliwości co do źródła komercyjnego pochodzenia usług oznaczonych porównywanymi znakami, podczas gdy podstawową funkcją znaku towarowego jest pełnienie funkcji odróżniającej.

W ocenie UPRP wykazane powyżej podobieństwo porównywanych oznaczeń w każdej z badanych warstw (tj. fonetycznej, wizualnej i znaczeniowej) powoduje, że znaki towarowe nie różnią się w sposób dostateczny, aby wyeliminować ryzyko wprowadzenia odbiorców w błąd, o którym mowa w art. 132 ust. 2 pkt 2 p.w.p.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 4 marca 2016 r. uwzględnił skargę zgłaszającego i uchylił zaskarżoną decyzję.

Według Sądu I instancji skarga jest częściowo uzasadniona, zaś zaskarżona decyzja została wydana w oparciu o nieprawidłową ocenę materiału dowodowego w zakresie porównywanych grup towarów/usług, co znalazło odzwierciedlenie w braku pełnego i logicznego wywodu w powyższej kwestii w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji Urzędu Patentowego. Decyzja ta – zdaniem Sądu I instancji - jest obarczona wadliwością procesową, gdyż przy jej wydawaniu organ naruszył przepisy określone w art. 7, 77 § 1, 80 oraz 107 § 3 k.p.a.

WSA przypomniał, że Urząd Patentowy stwierdził, iż porównywane grupy towarowe są w istocie jednorodne, podkreślając przede wszystkim rozrywkowy charakter obydwu usług, których wspólnym elementem jest organizowanie konkursów. Jak wynika jednak z akt, zgłoszoną przez skarżącą usługę w klasie 41 (po modyfikacji w trakcie postępowania administracyjnego – pismem z dnia 28 lutego 2015 r.) określono w sposób następujący: organizowanie konkursów pośród punktów sprzedaży towarów i usług, których klienci dokonują oceny wyłącznie poziomu obsługi klienta, wypełniając drukowane w gazetach lokalnych losy, jakich ilość przekazana przez klientów do redakcji tych gazet decyduje o przyznaniu nagród punktom sprzedaży, na jakie wpłynęła największa liczba losów, natomiast oznaczaną przeciwstawionym znakiem wcześniejszym "HERMES" ([...]) określono jako "usługi organizowania konkursów (edukacja i rozrywka)".

Organ podkreślił, że wskazana przez skarżącą definicja rozrywki o charakterze aktywnym, w postaci udziału przykładowo w grach towarzyskich, wymaga zapoznania się z regulaminem danej gry i przestrzegania go, aby udział w tej formie rozrywki miał sens.

Następnie Sąd I instancji wskazał, że UPRP dokonał oceny charakteru konkursu faktycznie organizowanego przez zgłaszającego. W tym zakresie organ stwierdził, że ocenie w przedmiotowym konkursie podlegają pozytywne, wyróżniające cechy, przymioty, jakimi są zachowania handlowców i usługodawców, zasady przeprowadzanego konkursu określa regulamin, udział w konkursie jest dobrowolny i stanowi rodzaj aktywnej rozrywki.

Zdaniem Sądu I instancji powyższe wywody organu nie mają znaczenia dla rozstrzygnięcia i zaciemniają jedynie obraz sprawy. Ocenie w kontrolowanym postępowaniu podlegają bowiem wyłącznie zakresy opisów towarów/usług zawarte w zgłoszeniach, a ewentualne prawdopodobieństwo konfuzji ocenia się w świetle hipotetycznego, a nie realnego błędu w ocenie potencjalnego odbiorcy. Ponadto Sądu I instancji nie przekonały wywody organu, że wymiar rozrywkowy konkursu opatrywanego znakiem zgłoszonym przez zgłaszającego, wynika z treści zapisu usługi zgłoszonej do ochrony w klasie 41 oraz z samej jego istoty, gdyż w przeciwnej sytuacji, niż dobrowolnie, z pozytywnym nastawieniem, kojarzonym z walorem odprężającym, rozrywkowym konkursu, dla którego warto poświęcić swoją uwagę, czas i środki przeznaczone na zakup gazety zawierającej los oraz przekazanie losu do redakcji gazety, przeciętny odbiorca tak pojmowanej usługi nie zechciałby z niej skorzystać.

W ocenie Sądu I instancji, tego rodzaju dywagacje Urzędu Patentowego nie przesądzają o jednorodnym charakterze porównywanych grup towarowych. Skoro znak przeciwstawiony przeznaczony jest do ograniczonej zakresowo grupy usług określonej w opisie jako "usługi organizowania konkursów (edukacja i rozrywka)", to znaczy, że uprawniony podmiot wyłączył z ochrony wszelkie konkursy pozbawione waloru edukacyjnego lub rozrywkowego.

Według Sądu I instancji, skoro wspólnotowy znak HERMES przeznaczony był wyłącznie do oznaczania konkursów o charakterze edukacyjnym bądź rozrywkowym, to zadaniem organu było dokonanie analizy zakresu znaczeniowego znaku zgłoszonego pod kątem "rozrywkowego" aspektu konkursów mających być oznaczonych przy pomocy zgłoszonego oznaczenia. W szczególności należało zbadać, czy "konkurs" stanowiący usługę z klasy 41 znaku spornego jest rzeczywiście konkursem z dziedziny edukacji i rozrywki, czy też jego istotą jest w głównej mierze promowanie prawidłowych postaw w ramach działalności kupieckiej.

II

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniósł Urząd Patentowy zaskarżając ten wyrok w całości i żądając jego uchylenia w całości i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oraz zasądzenia kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono:

I. Na podstawie art. 174 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. - dalej: p.p.s.a.) naruszenie przepisów postępowania, mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:

1) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 77 § 1, art. 80 oraz art. 107 § 3 k.p.a. poprzez uchylenie zaskarżonej decyzji z uwagi na błędną i niedostatecznie wnikliwą w przekonaniu Sądu, ocenę materiału dowodowego dokonaną przez Urząd w zakresie oceny podobieństwa porównywanych grup towarów/usług przeciwstawionych znaków, polegającą na uznaniu rozrywkowego charakteru zgłoszonych w tej sprawie usług i przez to zakwalifikowaniu ich jako podobnych do usług przeciwstawionych, w sytuacji, w której ocena podobieństwa usług była w tej sprawie rzetelna i przekonywująca, a podobieństwo (co najmniej) przeciwstawionych usług jest w tej sprawie niewątpliwe;

2) art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez błędne przedstawienie stanu sprawy polegające na przytoczeniu fragmentów argumentacji Urzędu dotyczącej rozrywkowego charakteru zgłoszonych usług, a następnie ocenę tej argumentacji jako zaciemniającej obraz sprawy, w sytuacji, w której argumentacja ta (niezależnie od jej słuszności) nie była częścią decyzji, bo padła dopiero w odpowiedzi na skargę i nie powinna mieć wpływu na ocenę logiki wywodu zawartego w decyzji, co doprowadziło do uchylenia decyzji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 77 § 1, art. 80 oraz art. 107 § 3 k.p.a.;

3) art.141 § 4 p.p.s.a. poprzez sporządzenie uzasadnienia, które nie wskazuje na czym dokładnie polegał błąd Urzędu w rozumowaniu dotyczącym podobieństwa przeciwstawionych usług, a ponadto zawarcie w wyroku wskazań co do dalszego postępowania polegających na zaleceniu dokonania "analizy zakresu znaczeniowego zgłoszonego znaku pod kątem "rozrywkowego" aspektu konkursów mających być oznaczonych", w sytuacji w której Urząd dokonał takiej analizy, a Sąd nie wskazał na żadne błędy logiczne lub merytoryczne wywodu Urzędu, co pozostawia niepewność co do zakresu związania wyrokiem na podstawie art. 153 p.p.s.a.

Argumentację na poparcie powyższych zarzutów organ przedstawił w uzasadnieniu skargi kasacyjnej.

W odpowiedzi na skargę kasacyjną z dnia 26 lipca 2016 r. zgłaszający wniósł o jej oddalenie. Następnie pismem procesowym z dnia 5 września 2016 r. (data wpływu do Sądu: 19 września 2016 r.) zgłaszający ponownie wniósł o oddalenie skargi kasacyjnej.

III

Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje:

Skarga kasacyjna zasługuje na uwzględnienie.

W postępowaniu kasacyjnym obowiązuje wynikająca z art. 183 § 1 p.p.s.a. zasada związania Naczelnego Sądu Administracyjnego podstawami i granicami zaskarżenia, wskazanymi w skardze kasacyjnej. Przytoczone w tym środku prawnym przyczyny wadliwości kwestionowanego orzeczenia determinują zakres jego kontroli przez Sąd drugiej instancji. Do podjęcia działań z urzędu Naczelny Sąd Administracyjny zobowiązany jest jedynie w sytuacjach określonych w art. 183 § 2 p.p.s.a., które w sprawie nie występują.

W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego orzekającego w rozpoznawanej sprawie za usprawiedliwiony należało uznać zarzut naruszenia przepisów postępowania, sformułowany w pkt 1) petitum skargi kasacyjnej, tj. zarzut naruszenia przez Sąd I instancji art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 7, 77 § 1, 80 i 107 § 3 k.p.a. poprzez uchylenie zaskarżonej decyzji przez Sąd I instancji z uwagi na błędną i niedostatecznie wnikliwą ocenę materiału dowodowego dokonaną przez Urząd w zakresie oceny podobieństwa porównywanych grup towarów/usług przeciwstawionych znaków, polegającą na uznaniu rozrywkowego charakteru zgłoszonych w tej sprawie usług i przez to zakwalifikowaniu ich jako podobnych do usług przeciwstawionych w sytuacji, w której ocena podobieństwa usług była w tej sprawie rzetelna i przekonywująca, a podobieństwo przeciwstawionych usług jest w tej sprawie niewątpliwe. Ponadto - jak wynika z uzasadnienia skargi kasacyjnej - kasator zarzuca Sądowi I instancji, że stosując jako podstawę uchylenia zaskarżonej decyzji art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. powinien był wskazać, czy ewentualne naruszenie przepisów postępowania mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Odnosząc się do zarzutu sformułowanego w pkt 1) petitum skargi kasacyjnej należy stwierdzić, że - jak wynika z uzasadnienia skargi kasacyjnej - kasator zarzucił, że Sąd I instancji uchylając zaskarżoną decyzję Urzędu Patentowego na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. nie wyjaśnił, na czym polegało naruszenie wskazanych przepisów prawa procesowego, tj. art. 7, 77 § 1, 80 i 107 § 3 k.p.a., jak również nie wykazał, że ewentualne uchybienia w zakresie przepisów postępowania mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Podkreślenia wymaga, że zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie, uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Jak wynika expressis verbis z treści tego przepisu warunkiem uwzględnienia skargi jest ustalenie, że stwierdzone naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Przez możliwość istotnego wpływania na wynik sprawy należy rozumieć prawdopodobieństwo oddziaływania naruszeń prawa procesowego na treść decyzji lub postanowienia, a więc ukształtowanie w nich stosunku administracyjnego, materialnego lub procesowego. Sąd uchylając z tych powodów decyzję lub postanowienie musi wykazać, że gdyby nie było stwierdzonego w postępowaniu sądowym naruszenia przepisów postępowania, to rozstrzygnięcie sprawy najprawdopodobniej mogłoby być inne (por. J. P. Tarno, op. cit. s. 211 oraz T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, H. Romańska, Postępowanie sądowoadministracyjne, Warszawa 2004, s. 305).

Zatem przepis art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. pozwala Sądowi I instancji na uchylenie decyzji, o ile zostaną spełnione łącznie następujące przesłanki: wystąpi naruszenie przepisów postępowania administracyjnego (inne, aniżeli dające podstawę do wznowienia postępowania), a naruszenie to mogło mieć wpływ na wynik sprawy, a wpływ ten musiał być istotny. Nie każde zatem naruszenie przepisów postępowania może skutkować uchyleniem decyzji, ale naruszenie charakteryzujące się istotnością wpływu na wynik sprawy. O naruszeniu takim można mówić wówczas, że gdyby ono nie zaistniało mogłoby zapaść inne rozstrzygnięcie w sprawie (por. wyroki NSA: z 8 grudnia 2015 r., I OSK 680/14; z 28 sierpnia 2014 r., I OSK 160/13, CBOSA). Ocena prawna prowadząca sąd do stwierdzenia istnienia podstawy do uchylenia zaskarżonego aktu administracyjnego z powodów podanych w omówionym przepisie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. powinna stanowić element uzasadnienia wyroku.

Przenosząc te rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego ma rację autor skargi kasacyjnej, że Sąd I instancji w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku nie wyjaśnił, na czym polegało naruszenie przez organ art. 7, 77 § 1, 80 i 107 § 3 k.p.a. oraz nie wykazał, że stwierdzone uchybienie przepisom prawa procesowego przez Urząd Patentowy było tak istotne, że przy poprawnym ich zastosowaniu brzmienie osnowy decyzji mogłoby być inne.

Sąd I instancji stwierdził bardzo lakonicznie w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku, że zaskarżona decyzja została wydana w oparciu o nieprawidłową ocenę materiału dowodowego w zakresie porównywanych grup towarów/usług, co znalazło odzwierciedlenie w braku pełnego i logicznego wywodu w powyższej kwestii w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji Urzędu Patentowego. Jednocześnie jednak Sąd I instancji nie wyjaśnił, na czym polegał błąd organu w zakresie dokonanej oceny usług opatrzonych przeciwstawionymi znakami towarowymi, a ponadto nie wykazał, czy ewentualna nieprawidłowość oceny dokonanej przez organ w zakresie podobieństwa przeciwstawionych usług mogła mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Jak można wywnioskować z uzasadnienia zaskarżonego wyroku Sąd I instancji nie zgodził się w istocie z oceną dokonaną przez organ co do jednorodnego charakteru (jednorodzajowości) usług z klasy 41 klasyfikacji nicejskiej opatrzonych spornym słownym znakiem towarowym Wielki Konkurs Kupiectwa i Usług "Hermes" zgłoszonym do rejestracji oraz usług z klasy 41 oznaczonych przeciwstawionym słownym znakiem wspólnotowym "Hermes".

Przypomnieć należy, że zgłoszony znak towarowy Wielki Konkurs Kupiectwa i Usług "HERMES" służy do oznaczania następujących usług sklasyfikowanych w klasie 41: organizowanie konkursów pośród punktów sprzedaży towarów i usług, których klienci dokonują oceny wyłącznie poziomu obsługi klienta, wypełniając drukowane w gazetach lokalnych losy, jakich ilość przekazana przez klientów do redakcji tych gazet decyduje o przyznaniu nagród punktom sprzedaży, na jakie wpłynęła największa liczba losów. Natomiast przeciwstawiony wspólnotowy znak towarowy "HERMES" służy do oznaczania między innymi następujących usług sklasyfikowanych w klasie 41: "rozrywka, rozrywki kulturalne, organizowanie konkursów (edukacja i rozrywka)".

Nie ma racji Sąd I instancji zarzucając Urzędowi Patentowemu, że nieprawidłowo i ogólnikowo ocenił oraz uzasadnił, że w rozpoznawanej sprawie mamy do czynienia z jednorodzajowością i podobieństwem usług z klasy 41 klasyfikacji nicejskiej. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego organ prawidłowo stwierdził, że świadczone przez skarżącą usługi organizowania konkursów o opisanym szczegółowo przebiegu są w swojej istocie konkursami organizowanymi w celach rozrywkowych, a w konsekwencji są usługami w zasadzie identycznymi z usługami organizowania konkursów w celach edukacyjnych i rozrywkowych, chronionymi znakiem towarowym z wcześniejszym pierwszeństwem "HERMES" ([...]) - czemu organ - wbrew stanowisku Sądu I instancji - dał wyraz we właściwie sporządzonym uzasadnieniu zaskarżonej decyzji (s. 5-6).

Organ bowiem stwierdził w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, że klienci wypełniając losy, w których oddają głosy na życzliwych i profesjonalnych sprzedawców, dokonują świadomego wyboru swoich ulubionych sklepów czy innego rodzaju punktów handlowych i usługowych, na które głosują. Nie zmienia to jednak faktu, że ten właśnie docelowy krąg odbiorców korzysta w powyższy sposób ze świadczonej przez zgłaszającego usługi organizowania konkursów, która jest dla niego usługą służącą odprężeniu, czyli konkursem organizowanym w celach rozrywkowych. W przeciwnej bowiem sytuacji niż dobrowolnie, z pozytywnym nastawieniem, kojarzonym z walorem odprężającym, rozrywkowym konkursu, dla którego warto poświęcić swoją uwagę, czas i środki przeznaczone na zakup gazety zawierającej los oraz przesłanie czy w inny sposób przekazanie losu do redakcji gazety - przeciętny odbiorca tak pojmowanej usługi nie zechce z niej skorzystać.

W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego - wbrew stanowisku sądu I instancji - Urząd Patentowy słusznie stwierdził, że mamy do czynienia z jednorodzajowością i podobieństwem przeciwstawionych usług z klasy 41 polegających na organizowaniu konkursów. Klasą 41 klasyfikacji nicejskiej o numerze bazowym 410010 oraz numerze seryjnym O0079 jest usługa o nazwie: "organizowanie konkursów", natomiast jedynie w nawiasie jako mające znaczenie drugorzędne podano: "edukacja lub rozrywka" jako jedynie przykładowy charakter organizowanych konkursów.

Należy podzielić stanowisko skarżącego kasacyjnie organu, że nie ulega wątpliwości, że organizacja konkursów (edukacja, rozrywka) opatrzonych przeciwstawionym wspólnotowym znakiem towarowym będzie co najmniej usługą bardzo podobną do organizacji konkursów w celu promowania prawidłowych postaw w ramach działalności handlowej (kupieckiej) do których sygnowania służy zgłoszony znak towarowy.

Ponadto, co istotne ewentualne prawdopodobieństwo konfuzji zostało przez organ ocenione prawidłowo w odniesieniu do relewantnego kręgu odbiorców usług z klasy 41, chronionych porównywanymi znakami, który pozostaje tożsamy. Mianowicie relewantny krąg odbiorców obejmuje w istocie ogół społeczeństwa, tzn. osoby pełnoletnie bez względu na wiek, płeć, miejsce zamieszkania czy poziom wykształcenia, ponieważ każdy może kupić gazetę, wypełnić los w niej wydrukowany, następnie wyciąć go i wysłać do redakcji gazety.

Należy również podzielić stanowisko organu, który słusznie stwierdził, że nawet zachowanie należytej uwagi przez przeciętnego konsumenta, nie eliminuje ryzyka pomyłki (wprowadzenia odbiorców w błąd) przy dokonywaniu wyboru usług oznaczanych znakiem zgłoszonym i przeciwstawionym, w sytuacji wysokiego stopnia podobieństwa oznaczeń, gdzie zgłoszony znak towarowy - Wielki Konkurs Kupiectwa i Usług "HERMES" inkorporuje w całości dystynktywny i jedyny element przeciwstawionego znaku towarowego chronionego z wcześniejszym pierwszeństwem - "HERMES" oraz usług nimi sygnowanych.

Ponownie rozpoznając sprawę, WSA w Warszawie weźmie pod uwagę wywody poczynione przez Naczelny Sąd Administracyjny, a następnie dokona kontroli zaskarżonej decyzji UPRP co do zasadności odmowy udzielenia prawa ochronnego na sporny znak towarowy na podstawie art. 132 ust. 2 pkt 2 p.w.p.

Mając na uwadze powyższe Naczelny Sąd Administracyjny uznał zarzuty skargi kasacyjnej za uzasadnione i działając na podstawie art. 185 § 1 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.

O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 203 pkt 2 p.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 1 pkt 2 lit. b) w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. b) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2015 r., poz. 1804).