Wyrok WSA w Gdańsku, sygn. akt III SA/Gd 809/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Data orzeczenia: 2021-11-26 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 17 ust. 1, art. 17 ust. 1a, art. 17 ust. 1b
journal: Dz.U. 2020 poz 111
law: Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych - t.j.
article: art. 151
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Janina Guść Sędziowie: Sędzia WSA Bartłomiej Adamczak Sędzia WSA Jolanta Sudoł (spr.) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 26 listopada 2021 r. sprawy ze skargi A. Ś. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego [...] z dnia 7 lipca 2021 r., nr [...] w przedmiocie świadczenia pielęgnacyjnego oddala skargę.


UZASADNIENIE

Wójt Gminy C., działając na podstawie m.in. art. 17 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (tekst jednolity: Dz. U. z 2020 r., poz. 111 ze zm.; powoływanej dalej w skrócie jako: "u.ś.r."), decyzją z dnia 1 marca 2021 r.

(nr [...]) odmówił przyznania A. Ś. (zwany dalej także jako: "wnioskodawca", "strona" lub "skarżący") prawa do świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z opieką nad bratem - M. Ś.

W uzasadnieniu decyzji organ pierwszej instancji wskazał, że A. Ś. nie spełnia wszystkich przesłanek do przyznania mu świadczenia pielęgnacyjnego. Zdaniem organu okoliczność wykluczająca możliwość przyznania przedmiotowego świadczenia została określona w art. 17 ust. 1a u.ś.r. Wnioskodawca jest bratem osoby niepełnosprawnej, czyli krewnym w linii bocznej. Niemniej jednak, jak wynika z przedstawionego stanu faktycznego, w sytuacji posiadania przez osobę niepełnosprawną rodzica, zgodnie z przywołanym przepisem, na nim spoczywa obowiązek alimentacyjny w stosunku do niepełnosprawnego syna w pierwszej kolejności. Kolejną negatywną przesłanką jest określona w art. 17 ust. 1b u.ś.r. data powstania niepełnosprawności (daty powstania niepełnosprawności M. Ś. nie da się ustalić). Organ pierwszej instancji zaznaczył przy tym, że wydanie przez Trybunał Konstytucyjny wyroku z dnia 21 października 2014 r., sygn. akt K 38/13, odnoszącego się do art. 17 ust. 1b u.ś.r. nie oznacza wykluczenia możliwości stosowania przesłanki określonej w tym przepisie.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze (dalej także jako: "SKO"), po rozpatrzeniu wniesionego przez A. Ś. odwołania, decyzją z dnia 7 lipca

2021 r. (nr [...]), wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz. U. z 2021 r., poz. 735; zwanej dalej jako: "k.p.a.") w związku z art. 17 ust. 1 pkt 4 i ust. 1a pkt 2 u.ś.r., utrzymało w mocy zakwestionowaną decyzję Wójta Gminy C.

SKO w uzasadnieniu swojej decyzji wskazało, że M. Ś. (osoba legitymująca się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności) ma ojca, który pracuje i nie posiada orzeczenia o znacznym stopniu niepełnosprawności. Natomiast uprawnienie do świadczenie pielęgnacyjnego dla innych krewnych takiej osoby, nawet spokrewnionych z nią z w pierwszym stopniu, ma miejsce dopiero wówczas, gdy rodzic osoby wymagającej opieki nie jest w stanie tej opieki sprawować z uwagi na swoją niepełnosprawność. Fakt wykonywania pracy zawodowej nie zwalnia ojca z obowiązku alimentacyjnego względem osoby uprawnionej, tj. syna.

Zatem SKO uznało, że rozpatrywanej sprawie zaistniała negatywna przesłanka do przyznania wnioskodawcy świadczenia pielęgnacyjnego wynikająca z przepisu art. 17 ust. 1a u.ś.r., bowiem M. Ś. ma ojca B. Ś., który nie legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności. Ta okoliczność zadecydowała o braku podstaw do przyznania A. Ś. wnioskowanego świadczenia. Skoro wnioskodawca nie jest osobą w pierwszej kolejności zobowiązaną do spełnienia obowiązku alimentacyjnego na rzecz swojego brata, to nie może on uzyskać prawa do świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu opieki.

Wobec powyższego, w ocenie SKO, pozostałe zarzuty zawarte w odwołaniu nie mają przesądzającego znaczenia. Jednakże nadmieniło, iż podstawą odmowy przyznania świadczenia pielęgnacyjnego nie są przepisy art. 17 ust. 1b i art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. b u.ś.r., ale przepis art. 17 ust. 1a u.ś.r.

A. Ś., działając przez profesjonalnego pełnomocnika, zaskarżył powyższą decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku, wnosząc o jej uchylenie oraz uchylenie poprzedzającej ją decyzji Wójta Gminy C. Wniósł również o zasądzenie na jego rzecz kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, a także rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym.

Zaskarżonej decyzji zarzucono naruszenie:

- prawa materialnego mającego wpływ na wynik sprawy, tj. art. 17 ust. 1 pkt 4 w związku z art. 17 ust. 1a ustawy o świadczeniach rodzinnych w związku z art. 128 i art. 132 ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy (tekst jednolity: Dz. U. z 2020 r., poz. 1359 ze zm.; dalej jako: "k.r.o.") poprzez przyjęcie, że do kręgu osób uprawnionych do uzyskania świadczenia pielęgnacyjnego nie zalicza się skarżącego, faktycznie sprawującej opiekę nad niepełnosprawnym bratem, z uwagi na to, iż opieka ta powinna być sprawowana przez osoby spokrewnione w linii prostej w pierwszym stopniu z osobą niepełnosprawną, podczas, gdy funkcjonalna wykładania ww. przepisów winna skutkować przyznaniem skarżącemu wnioskowanego świadczenia;

- przepisów postępowania mające wpływ na wynik sprawy, tj. art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a. poprzez niewyjaśnienie wszystkich okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy:

a) przez przyjęcie, iż okoliczność, że skarżący jest bratem osoby niepełnosprawnej, skutkuje brakiem jego prawa do świadczenia pielęgnacyjnego i zwalnia organy rozstrzygające w sprawie z podejmowania działań zmierzających do wszechstronnego wyjaśnienia sprawy, pozwalającego na wydanie rozstrzygnięcia z uwzględnieniem słusznego interesu skarżącego,

b) przez brak uwzględnienia przy orzekaniu interesu społecznego i słusznego interesu skarżącego, który wyraża się w szczególności pominięciem celu w jakim ustawodawca przewidział istnienie świadczenia pielęgnacyjnego.

Pełnomocnik skarżącego w uzasadnieniu skargi podniósł, że organ odwoławczy w treści swojej decyzji wskazał, iż, nie została spełniona przesłanka zawarta w art. 17 ust. 1a o świadczeniach rodzinnych. Zgodnie z treścią ww. artykułu osobom, o których mowa w art. 17 ust. 1 pkt 4, innym niż spokrewnione w pierwszym stopniu z osobą wymagającą opieki, przysługuje świadczenie pielęgnacyjne, w przypadku gdy nie ma innych osób spokrewnionych w pierwszym stopniu, są małoletnie lub legitymują się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności. Zawarte w art. 17 ust. 1a ustawy o świadczeniach rodzinnych uregulowanie prawne, iż osobie innej niż spokrewniona w pierwszym stopniu, na której ciąży obowiązek alimentacyjny, przysługuje świadczenie pielęgnacyjne w przypadku, gdy osoba spokrewniona w pierwszym stopniu nie jest w stanie sprawować opieki nad niepełnosprawnym członkiem rodziny, powinno być wykładane przy zastosowaniu przesłanek obiektywnych.

Literalna interpretacja art. 17 ust. 1 pkt 4 i ust 1a jest niewystarczającą albowiem celem wprowadzenia ww. przepisów przez ustawodawcę było realne wsparcie opiekunów osób niepełnosprawnych z kręgu rodziny. W tej sytuacji literalna wykładnia przepisów jest sprzeczna z wynikami wykładni celowościowej, która ma umocowanie w przepisach Konstytucji RP (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12 maja 2017 r., sygn. akt I OSK 328/16).

W ten właśnie sposób należy interpretować przepisy dotyczące przyznania świadczenia pielęgnacyjnego w sytuacji, która ma miejsce w przedmiotowej sprawie. Brat niepełnosprawnego - A. Ś., opiekuję się niepełnosprawnym bratem, który choruje na schizofrenię paranoidalną i nie może pozostawać bez opieki osoby trzeciej. Ojciec niepełnosprawnego jest aktywny zawodowo ponieważ od śmierci matki A. i M. Ś. jest jedynym żywicielem rodziny i chcąc zapewnić utrzymanie niepełnosprawnemu musi pracować. W związku z powyższym należy uznać, iż brak jest obiektywnej możliwości sprawowania opieki przez ojca niepełnosprawnego. Natomiast skarżący ma obiektywne możliwości i faktycznie sprawuje opiekę nad niepełnosprawnym bratem, zapewniając mu bezpieczeństwo, co przy rodzaju schorzeń niepełnosprawnego ma olbrzymie znaczenie.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:

W myśl art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jednolity: Dz. U. z 2021 r., poz. 137) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

Na mocy art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.; dalej powoływanej jako: "p.p.s.a.") uwzględnienie skargi następuje w przypadku: naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy (pkt 1), a także w przypadku stwierdzenia przyczyn powodujących nieważność kontrolowanego aktu (pkt 2) lub wydania tego aktu z naruszeniem prawa (pkt 3).

W przypadku uznania, że skarga nie ma uzasadnionych podstaw podlega ona oddaleniu, na podstawie art. 151 p.p.s.a. Stosownie natomiast do art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd wydaje rozstrzygnięcie w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Kontrolując zaskarżoną decyzję zgodnie ze wskazanymi wyżej kryteriami, należało uznać, że rozstrzygnięcie to odpowiada prawu, a wniesiona skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Przedmiotem skargi skarżący uczynił decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 7 lipca 2021 r. (nr [...]) utrzymującą w mocy decyzję Wójta Gminy C. z dnia 1 marca 2021 r. (nr [...]), którą odmówiono mu przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad niepełnosprawnym bratem - M. Ś.

Materialnoprawną podstawę rozstrzygnięć organów obu instancji stanowiły przepisy ustawy o świadczeniach rodzinnych.

Zgodnie z art. 17 ust. 1 u.ś.r. świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej przysługuje:

1) matce albo ojcu,

2) opiekunowi faktycznemu dziecka,

3) osobie będącej rodziną zastępczą spokrewnioną w rozumieniu ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej,

4) innym osobom, na których zgodnie z przepisami ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy ciąży obowiązek alimentacyjny, z wyjątkiem osób o znacznym stopniu niepełnosprawności

- jeżeli nie podejmują lub rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji.

Zgodnie z art. 17 ust. 1a u.ś.r. świadczenie pielęgnacyjne przysługuje osobom, o których mowa w ust. 1 pkt 4, innym niż spokrewnione w pierwszym stopniu z osobą wymagającą opieki, w przypadku gdy spełnione są łącznie następujące warunki:

1) rodzice osoby wymagającej opieki nie żyją, zostali pozbawieni praw rodzicielskich, są małoletni lub legitymują się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności;

2) nie ma innych osób spokrewnionych w pierwszym stopniu, są małoletnie lub legitymują się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności;

3) nie ma osób, o których mowa w ust. 1 pkt 2 i 3, lub legitymują się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności.

Stosownie zaś do art. 17 ust. 1b u.ś.r. świadczenie pielęgnacyjne przysługuje, jeżeli niepełnosprawność osoby wymagającej opieki powstała: 1) nie później niż do ukończenia 18 roku życia lub 2) w trakcie nauki w szkole lub w szkole wyższej, jednak nie później niż do ukończenia 25 roku życia.

Mając na uwadze treść wskazanego powyżej art. 17 ust. 1b u.ś.r. oraz fakt, że brat skarżącego (ur. [...] 1990 r.) orzeczeniem Powiatowego Zespołu ds. Orzekania o Niepełnosprawności w W. z dnia 16 października 2018 r. został zaliczony do osób o znacznym stopniu niepełnosprawności na stałe, ze wskazaniem, iż nie da się ustalić daty powstania niepełnosprawności, zaś ustalony stopień niepełnosprawności datuje się od 18 marca 2013 r., wskazać należy, że Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 21 października 2014 r., sygn. akt K 38/13, (Dz. U. z 2014 r. poz. 1443) orzekł, iż art. 17 ust. 1b ustawy o świadczeniach rodzinnych w zakresie, w jakim różnicuje prawo do świadczenia pielęgnacyjnego osób sprawujących opiekę nad osobą niepełnosprawną po ukończeniu przez nią wieku określonego w tym przepisie ze względu na moment powstania niepełnosprawności jest niezgodny z art. 32 ust. 1 Konstytucji. Sąd w składzie rozpoznającym sprawę podziela stanowisko wyrażone w jednolitym obecnie orzecznictwem sądów administracyjnych, według którego wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 21 października 2014 r. o sygn. akt K 38/13, przesądza o tym, że organy rozpoznając wniosek o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego złożony przez opiekuna dorosłej osoby niepełnosprawnej mają obowiązek zbadać, czy wnioskodawca spełnia warunki do przyznania tego świadczenia określone w art. 17 ustawy, tj. z wyłączeniem tej części tego przepisu, która z dniem 23 października 2014 r. została przez Trybunał Konstytucyjny ostatecznie uznana za niekonstytucyjną. Zatem przedmiotowe świadczenie nie było zależne od daty powstania niepełnosprawności u wymagającej opieki brata skarżącego.

Pomimo powyższego wskazać należy, że prawo do świadczenia pielęgnacyjnego przysługuje jedynie osobie, która spełnia łącznie przesłanki określone w art. 17 ustawy o świadczeniach rodzinnych.

Z cytowanych powyżej uregulowań ustawy o świadczeniach rodzinnych wynika, że okoliczność sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności oraz rezygnacja z tego powodu z zatrudnienia to warunki konieczne do przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego, ale nie jedyne. Prawo to, bowiem może przysługiwać tylko osobie, na której ciąży względem osoby wymagającej opieki obowiązek alimentacyjny.

Stosownie do treści art. 128 ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. Kodeks rodzinny i opiekuńczy (tekst jednolity: Dz.U. z 2020 r., poz. 1359 ze zm., dalej w skrócie również jako - "k.r.o."), obowiązek dostarczania środków utrzymania, a w miarę potrzeby także środków wychowania (obowiązek alimentacyjny) obciąża krewnych w linii prostej oraz rodzeństwo.

Kodeks rodzinny i opiekuńczy ustala przy tym kolejność zobowiązanych. W związku z tym, obowiązek alimentacyjny zobowiązanego w dalszej kolejności powstaje dopiero, gdy nie ma osoby zobowiązanej w bliższej kolejności, albo gdy osoba ta nie jest w stanie uczynić zadość swemu obowiązkowi, lub gdy uzyskanie od niej na czas potrzebnych uprawnionemu środków utrzymania jest niemożliwe lub połączone z nadmiernymi trudnościami (art. 132 k.r.o.). Trzeba też pamiętać, że obowiązek alimentacyjny obciąża wstępnych przed rodzeństwem (art.129 k.r.o.).

Przyczyną odmowy przyznania świadczenia skarżącemu było stwierdzenie przez organy orzekające, że w rozpoznawanej sprawie nie została spełniona jedna z podstawowych przesłanek do przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego wnioskowanego w związku z opieką nad M. Ś., gdyż na skarżącym, będącym bratem w stosunku do osoby wymagającej opieki, nie ciąży w pierwszej kolejności obowiązek alimentacyjny w rozumieniu k.r.o. Obowiązek ten obciąża natomiast w pierwszej kolejności ojca niepełnosprawnego - B. Ś.

Zatem istota rozstrzygnięcia analizowanej sprawy leży w ocenie, czy skarżącemu można przyznać świadczenie pielęgnacyjne, w sytuacji gdy obowiązek alimentacyjny rodzica - B. Ś. wyprzedza jego obowiązek alimentacyjny, który dopiero w dalszej kolejności spoczywa na rodzeństwie.

Oceniając ten aspekt sprawy przypomnieć należy, że skarżący wystąpił o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego w związku z opieką, jaką sprawuje nad niepełnosprawnym bratem, który legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności. Jak wynika z akt sprawy skarżący i jego brat mieszkają w miejscowości O. W tym samym domu, zgodnie z ustaleniami pracownika socjalnego, mieszka również ojciec obu braci - B. Ś. W toku postępowania, jak również na etapie skargi, skarżący podkreślał, że jest jedyną bliską osobą, która faktycznie może zajmować się niepełnosprawnym bratem. Ojciec nie może opiekować się niepełnosprawnym bratem z uwagi na to, że pracuje zawodowo, a po śmierci żony stał się jedynym żywicielem rodziny.

Zgodnie z literalnym brzmieniem art 17 ust. 1 pkt 4 w związku z art. 17 ust. 1a pkt 1 u.ś.r. bratu, jako osobie niespokrewnionej w pierwszym stopniu z osobą wymagającą opieki, świadczenie pielęgnacyjne przysługuje w przypadku, gdy spełnione są następujące warunki: rodzice osoby wymagającej opieki nie żyją, zostali pozbawieni praw rodzicielskich, są małoletni lub legitymują się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności.

Niesporna jest między stronami okoliczność, że B. Ś. nie legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności. Ponadto, nie można mówić o spełnieniu się pozostałych warunków z art. 17 ust. 1a pkt 1 u.ś.r.

Należy w tym miejscu podkreślić, że z woli ustawodawcy, uprawnienie innych osób, na których ciąży obowiązek alimentacyjny wobec osoby wymagającej opieki, do uzyskania świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zawodowej, aktualizuje się dopiero wówczas, gdy zapewnienie takiej opieki nie jest możliwe z przyczyn obiektywnych przez rodzica.

Za taką przyczynę skarżący uznaje w istocie - jak wskazano wyżej - pozostawanie B. Ś. w zatrudnieniu. Podnosząc przedmiotową okoliczność skarżący konsekwentnie wskazywał, że pozostawanie w zatrudnieniu uniemożliwia tej osobie sprawowanie opieki nad niepełnosprawnym synem. Z kolei organy orzekające wskazywały, że okoliczność ta nie wyłącza w żaden sposób zastosowania art. 17 ust. 1 pkt 4 w związku z art. 17 ust. 1a pkt 1 u.ś.r.

Sąd orzekający podziela prezentowany w orzecznictwie sądowym pogląd o konieczności zastosowania wykładni celowościowej art. 17 ust. 1 pkt 4 w związku z art. 17 ust. 1a pkt 1 u.ś.r., która umożliwia uzyskanie świadczenia pielęgnacyjnego osobie zobowiązanej do alimentacji niepełnosprawnego w związku ze sprawowaniem nad nim opieki, nawet jeśli niepełnosprawny posiada żyjących rodziców, którzy nie legitymują się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności, ale - co warte podkreślenia - tylko wówczas, gdy rodzic faktycznie, z przyczyn od siebie niezależnych i nie wynikających z jego woli, nie jest zdolny do sprawowania opieki nad niepełnosprawnym dzieckiem, np. z uwagi na podeszły wiek, zły stan zdrowia, pobyt za granicą (por. wyrok NSA z 13 listopada 2015 r., sygn. akt I OSK 1230/14; wyrok NSA z 21 czerwca 2017 r., sygn. akt I OSK 829/16).

Taka przyczyna nie występuje jednakże w kontrolowanej sprawie.

Jak ustalono w toku postępowania, jedyną wskazywaną przez skarżącego przeszkodą w sprawowaniu opieki nad bratem przez B. Ś. (ojca osoby niepełnosprawnej) jest jego aktywność zawodowa.

Podkreślenia wymaga, że B. Ś. zamieszkuje wraz ze skarżącym i swoim niepełnosprawnym synem. Nie legitymuje się przy tym jakimkolwiek orzeczeniem o niepełnosprawności. W tych okolicznościach nie sposób uznać, aby aktywność zawodowa ojca skarżącej, była tego rodzaju przeszkodą, która uniemożliwiałaby mu sprawowanie opieki nad bratem skarżącego skarżącej.

Fakt, że rodzic osoby wymagającej opieki nie deklaruje chęci opieki całodobowej, bo pracuje, a ponadto ze względów materialnych nie może zrezygnować z zatrudnienia, nie może zostać uwzględniony, gdyż pozostaje bez wpływu na wystąpienie przesłanek z art. 17 ust. 1a u.ś.r. (por. wyrok WSA w Kielcach z 16 stycznia 2020 r., sygn. akt II SA/Ke 1099/19).

Skarżący nie przestawił w przedmiotowej sprawie okoliczności, które można byłoby uznać za trwałe i z przyczyn niezależnych od B. Ś. i jego woli wyłączające możliwość sprawowania przez niego opieki nad niepełnosprawnym synem. Nawet dokonanie wykładni celowościowej art. 17 ust. 1 pkt 4 w związku z art. 17 ust. 1a pkt 1 u.ś.r. nie może bowiem skutkować przyznaniem świadczenia pielęgnacyjnego innemu członkowi rodziny, w sytuacjach, w których rodzic osoby wymagającej opieki ma obiektywną możliwość jej sprawowania (pozwala mu na to wiek i stan zdrowia) lecz odmawia jej sprawowania. Nie ma przy tym znaczenia, jakie są subiektywne przyczyny tej odmowy, a więc np. to, że zdrowy rodzic nie chce zrezygnować z pracy zawodowej w celu sprawowania opieki, a wolę takiej rezygnacji wyraża inny członek rodziny.

Reasumując, w ocenie Sądu organy prawidłowo uznały, że w kontrolowanej sprawie nie wystąpiła przesłanka do uzyskania przez skarżącego świadczenia pielęgnacyjnego w związku z opieką nad niepełnosprawnym bratem wymieniona w art. 17 ust. 1 pkt 4 w związku z art. 17 ust. 1a pkt 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych. W ocenie Sądu wyraźnego podkreślania przy tym wymaga, że organy nie poprzestały w przedmiotowej sprawie na literalnym brzmieniu wskazanego przepisu, lecz dokonały także jego wykładni celowościowej, która jednak wbrew oczekiwaniu skarżącego - z uwagi na ustalone w sprawie okoliczności faktyczne - nie mogła skutkować przyznaniem mu wnioskowanego świadczenia. Wykonywanie pracy zawodowej nie może być zaś uznawane (nie byłoby to bowiem zgodne z celem omawianej ustawy) za przesłankę niezależnej od woli niemożności świadczenia opieki nad osobą niepełnosprawną, szczególnie, że to właśnie rezygnacja z pracy (lub niepodejmowanie pracy) jest warunkiem otrzymania świadczenia pielęgnacyjnego.

Biorąc pod uwagę powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku działając na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił wniesioną skargę.

Sąd orzekł w niniejszej sprawie na posiedzeniu niejawnym w postępowaniu uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 2 p.p.s.a., zgodnie z którym sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli strona zgłosi wniosek o skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym, a żadna z pozostałych stron w terminie ustawowym nie zażąda przeprowadzenia rozprawy.

Orzeczenia sądów administracyjnych powoływane w niniejszym uzasadnieniu dostępne są w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych (pod adresem internetowym http://orzeczenia.nsa.gov.pl).