Wyrok WSA w Szczecinie, sygn. akt I SA/Sz 376/12
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Data orzeczenia: 2012-06-13 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6559
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Zarząd Województwa
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 30c ust. 3 pkt 2
journal: Dz.U. 2009 nr 84 poz 712
law: Ustawa z dnia 6 grudnia 2006 r. o zasadach prowadzenia polityki rozwoju - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Wojciechowska, Sędziowie Sędzia WSA Marzena Kowalewska, Sędzia WSA Kazimierz Maczewski (spr.), Protokolant Anna Kalisiak, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 30 maja 2012 r. sprawy ze skargi B. Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w K. na negatywny wynik procedury odwoławczej dotyczącej oceny projektu zgłoszonego w ramach konkursu Nr RPOWZ/4.1/2011/1, zawartej w informacji Zarządu Województwa z dnia 12 kwietnia 2012 r. nr [...] oddala skargę.


UZASADNIENIE

Z akt administracyjnych sprawy wynika, że Biuro T Sp. z o.o. z siedzibą w K w dniu 29 lipca 2011 r. złożyła wniosek o dofinansowanie projektu pn. "Budowa elektrowni wiatrowej w miejscowości K w gminie B" - w ramach konkursu nr RPOWZ/4.1/2011/1 (Oś priorytetowa IV "Infrastruktura ochrony środowiska", Działanie 4.1 "Energia odnawialna i zarządzanie energią") ogłoszonego w dniu 31 marca 2011 r. przez Zarząd Województwa Zachodniopomorskiego, działający jako Instytucja Zarządzająca Regionalnym Programem Operacyjnym Województwa Zachodniopomorskiego na lata 2007-2013 (RPO WZ).

Pismem z dnia 30 listopada 2011 r. Instytucja Zarządzająca RPO WZ poinformowała Spółkę, że złożony przez nią wniosek przeszedł pomyślnie etap oceny merytorycznej (środowiskowej, ekonomiczno-finansowej, merytoryczno-technicznej) prowadzonej przez Komisję Oceniającą Projekty (KOP). Wyjaśniono przy tym, iż wniosek otrzymał 70 pkt oraz, że zostanie przekazany pod obrady Zarządu Województwa, który - po ewentualnym wcześniejszym przeprowadzeniu oceny strategicznej - podejmie decyzję o dofinansowaniu projektów w ramach konkursu.

Kolejnym pismem z dnia 8 lutego 2012 r. Instytucja Zarządzająca RPO WZ poinformowała Spółkę, że jej wniosek uzyskał dodatkowe punkty w wyniku oceny strategicznej dokonywanej przez Zarząd Województwa (łącznie 78,40 pkt). Jednocześnie Wnioskodawca został poinformowany, że jego wniosek - z uwagi na wcześniej uzyskaną (w wyniku oceny KOP) liczbę punktów, wynik oceny strategicznej i ograniczoną ilość dostępnych środków w konkursie - został decyzją Zarządu Województwa umieszczony na liście rezerwowej, w związku z czym realizacja projektu uzależniona będzie od ewentualnych oszczędności lub pozyskania dodatkowych środków.

W odpowiedzi na powyższą informację otrzymaną z Wydziału Wdrażania RPO Spółka złożyła protest do Wydziału Zarządzania RPO WZ, kwestionując dokonaną przez ekspertów ocenę ekonomiczno-finansową i merytoryczno-techniczną oraz dokonaną przez Zarząd Województwa ocenę strategiczną. W proteście Spółka podniosła zarzuty dotyczące liczby przyznanych punktów oraz wskazała na "błędy w procedurze oceny wniosków polegające na nieokreśleniu metodologii kalkulacji współczynnika B/C" w ramach punktowanego kryterium "Efektywność ekonomiczna projektu" oceny ekonomiczno-finansowej. Spółka zakwestionowała również kryteria oceny merytoryczno-technicznej (liczbę przyznanych jej punktów) oraz podniosła wątpliwości dotyczące przeprowadzonej przez Zarząd Województwa oceny strategicznej.

Instytucja Zarządzająca RPO WZ po analizie protestu złożonego przez Spółkę, dokumentacji aplikacyjnej, dokumentacji konkursowej oraz kart oceny postanowiła protest odrzucić, o czym poinformowano Spółkę pismem z dnia 17 kwietnia 2012 r. nr [...]. W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia IZ RPO WZ szczegółowo odniosła się do zarzutów Spółki podniesionych w proteście, nie znajdując podstaw do ich uwzględnienia. W szczególności organ wyjaśnił, że powołani eksperci dokonali pełnej i wszechstronnej oceny zgłoszonego projektu, a prawidłowości jego oceny końcowej nie podważają podniesione w proteście zarzuty. Nietrafne są też argumenty Wnioskodawcy dotyczące braku jednolitej metodologii obliczania wskaźnika B/C, bowiem w rozdziale 3.1.Wytycznych do Studiów Wykonalności w zakresie energii odnawialnej IZ RPO WZ zaproponowała jednoznaczną metodologię przeprowadzenia analiz finansowo-ekonomicznych mających istotny wpływ na wynik B/C – wskazując m.in., że współczynnik B/C należy obliczyć na podstawie przepływów wyliczonych dla ENPV (ekonomiczna wartość bieżąca netto) jako stosunek korzyści do kosztów ekonomicznych. W Wytycznych wskazano też,

że analiza ekonomiczna projektu musi być dokonana z punktu widzenia lokalnej społeczności, przy czym punktem wyjścia do analizy ekonomicznej powinny być przepływy pieniężne określone w analizie finansowej.

Odnosząc się do zarzutów Wnioskodawcy dotyczących ocen projektu i przyznanych punktów za spełnianie poszczególnych wymagań, organ stwierdził,

że przeprowadzona przez ekspertów Komisji Oceniającej Projekty ocena ekonomiczno-finansowa projektu Wnioskodawcy jest prawidłowa, znajduje ona pełne odzwierciedlenie w dokumentacji aplikacyjnej przedstawionej przez Spółkę i została przeprowadzona zgodnie z zasadami dokonywania wyboru projektów w ramach RPO WZ. Eksperci w ramach kryterium dopuszczającego Zyskowność projektu oceniali też, czy projekty posiadały właściwie obliczony wskaźnik B/C.

Organ wyjaśnił także, iż kryteria oceny merytorycznej zastosowane w konkursie zostały przyjęte Uchwałą nr 19/09 Zachodniopomorskiego Komitetu Monitorującego z dnia 16 grudnia 2009 r., a w pracach niezależnych Komitetów Monitorujących biorą udział przedstawiciele administracji samorządowej, rządowej, organizacji pozarządowych, gospodarki, jak również (w roli obserwatorów) przedstawiciele Komisji Europejskiej oraz instytucji kontrolnych.

W ramach analizy oceny merytoryczno-technicznej organ odniósł się do poszczególnych kryteriów ocen i przyznanych (lub odjętych) przez ekspertów punktów, nie znajdując podstaw do zakwestionowania tych ocen. Organ wyjaśnił przy tym, że przedmiot jego analizy stanowią jedynie kryteria oceny projektu Wnioskodawcy podważane w proteście, dlatego zarzuty dotyczące innych projektów i ocen z nimi związanych uznać należy za bezprzedmiotowe w aspekcie podjętego rozstrzygnięcia dotyczącego projektu Wnioskodawcy. Ponadto organ zwrócił uwagę (odnosząc się do różnic w ocenach ekspertów), że ocena ekspercka charakteryzuje się niezależnością, która ma na celu zachowanie zasad bezstronności i rzetelności, zatem każdy z ekspertów może posiadać odmienny punkt widzenia weryfikowanego wniosku (stąd liczba punktów jest uśredniana) – pod warunkiem odpowiedniego uzasadnienia, co – w ocenie organu – zostało zrealizowane należycie.

Dokonując analizy oceny strategicznej wniosku dokonanej przez Zarząd Województwa organ stwierdził, że Wnioskodawca nie stawia żadnych zarzutów wobec poszczególnych kryteriów oceny, a jedynie ogólny zarzut, że "oceniający w żaden sposób nie uzasadnili dlaczego za cztery z pięciu kryteriów przyznali połowę możliwych do uzyskania punktów" oraz uważa, że dwa "zdecydowanie podobne projekty innych Wnioskodawców" otrzymały o dwa punkty więcej z oceny strategicznej niż projekt Wnioskodawcy. Odnosząc się do tych zarzutów organ podkreślił, że jest to ocena o charakterze strategicznym dla województwa dokonywana przez Zarząd Województwa. Ocena strategiczna ma na celu przede wszystkim wyłonienie projektów, które w największym stopniu będą realizować cele strategii Województwa Zachodniopomorskiego (do roku 2020), a przy jej dokonywaniu musi być uwzględniana także m.in. aktualna sytuacja społeczna i gospodarcza panująca w województwie, tak aby również przy wykorzystaniu tego instrumentu (oceny strategicznej) Instytucja Zarządzająca mogła reagować na bieżąco na zjawiska zachodzące w regionie. Organ podkreślił, że wybór projektów, które mają objęte dofinansowaniem ze środków Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego w ramach RPO WZ Działanie 4.1 Energia odnawialna i zarządzanie energią, następuje w trybie konkursu. Kryteria wyboru z założenia mają więc charakter na tyle ogólny, by umożliwiały porównanie wszystkich zgłoszonych projektów. Kryteria są jednakowe dla wszystkich potencjalnych beneficjentów i wszystkich projektów dotyczących danej kategorii operacji. Przy ich zastosowaniu nastąpić ma wyselekcjonowanie projektów, których realizacja w najwyższym stopniu odpowiadać będzie założeniom programu operacyjnego w ramach określonego priorytetu i działania. Mając to na uwadze Zarząd Województwa przyznał Wnioskodawcy 12 pkt (%), wskazując w uzasadnieniu, że projektowana inwestycja ma ograniczony wpływ na lokalne bezpieczeństwo energetyczne oraz aktywizację rynku pracy.

Po wyczerpaniu środków odwoławczych przewidzianych w systemie realizacji RPO WZ Spółka wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie, w której rozstrzygnięciu IZ RPO WZ zarzuciła naruszenie:

1) art. 26 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 6 grudnia 2006 r. o zasadach prowadzenia polityki rozwoju (Dz. U. 2009 r. Nr 84 poz. 712 ze zm.) – dalej: "uzppr" - przez dokonanie oceny merytorycznej wniosku Skarżącej niezgodnie z kryteriami konkursu,

2) art. 26 ust. 2 uzppr przez niezapewnienie przejrzystości reguł stosowanych przy ocenie wniosku oraz zastosowaniu kryteriów ocennych opartych na dowolności i uznaniowości; błędną, nierzetelną i powierzchowną ocenę wniosku w zakresie kryterium oceny ekonomiczno-finansowej "Efektywność ekonomiczna projektu" oraz pięciu kryteriów oceny merytoryczno-technicznej, tj. "Wpływ na jakość udogodnienia i bezpieczeństwo użytkowników", "Komplementarność i spójność z innymi przedsięwzięciami w ramach różnych programów operacyjnych i pomocy zewnętrznej", "Realizacja polityk horyzontalnych UE", "Wykonalność projektu" oraz "Trwałość rezultatów projektu", a także błędną ocenę wniosku w zakresie kryterium oceny strategicznej - przez dokonanie oceny ww. kryteriów w sposób całkowicie dowolny, co doprowadziło do zaniżenia wartości i nieprzyznania Skarżącej odpowiedniej liczby punktów, bądź niesłusznego odjęcia punktów,

3) art. 32 ust. 1 i art. 32 ust. 2 w zw. z art. 8 ust. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, w zw. z art. 26 ust. 2 uzppr - przez zaakceptowanie niemającego podstaw prawnych ograniczenia w dostępie do środków publicznych, dowolnego interpretowania kryteriów oraz przeprowadzenia oceny z naruszeniem zasady równego dostępu do pomocy wszystkich kategorii beneficjentów,

4) art. 30b ust. 4 w zw. z art. 30c ust. 1 i 2 ustawy o zasadach prowadzenia polityki rozwoju przez, brak pouczenia Skarżącej o wysokości, terminie i sposobie uiszczenia opłaty od skargi.

Podnosząc takie zarzuty skarżąca Spółka wniosła o:

1) uwzględnienie skargi w całości, przez stwierdzenie, że ocena projektu została przeprowadzona w sposób naruszający prawo, przekazując jednocześnie sprawę do ponownego rozpatrzenia przez Instytucję Zarządzającą,

2) zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych,

3) przeprowadzenie dowodu z kart oceny merytoryczno-finansowej dotyczących wszystkich uczestników konkursu RPOWZ/4.1.2011/1 i zobowiązanie Instytucji Zarządzającej do ich przedłożenia.

W uzasadnieniu skargi Spółka stwierdziła, że ww. rozstrzygnięcie organu jest niesłuszne i krzywdzące dla niej, a sama ocena projektu Skarżącej została przeprowadzona w sposób naruszający prawo. Odnosząc się do poszczególnych, kwestionowanych w skardze kryteriów ocen zgłoszonego projektu Skarżąca wskazała, że w ramach kryterium 2.2 zatytułowanego "Efektywność ekonomiczna projektu" liczba punktów zależna jest od osiągnięć wszystkich projektów w danym konkursie, przy czym dla wszystkich projektów, które przeszły ocenę formalną i wykonalności finansowej 0/1 wartości wskaźnika B/C powinny być zestawione w jednej tabeli i na ich podstawie powinny zostać wyznaczone mediana i kwartyle, w zależności od których każdemu projektowi miała zostać przyznana odpowiednia ilość punktów. Zdaniem Skarżącej reguły przewidziane w ramach tego kryterium są niejasne i pozornie jednakowe dla wszystkich podmiotów ubiegających się o dofinansowanie, nie wskazano bowiem sposobu obliczania współczynnika B/C. Skarżąca nie zgadza się z twierdzeniem zawartym w uzasadnieniu rozstrzygnięcia,

iż eksperci dokonali pełnej i wszechstronnej oceny zgłoszonego projektu, oraz że jego ocena końcowa jest wynikiem procesu, którego przebieg znajduje swoje pełne odzwierciedlenie w uzasadnieniu wydanego rozstrzygnięcia. W uzasadnieniu tego kryterium oceniający wskazał, że "Wartość współczynnika B/C wynosi 2,473,

co oznacza, iż każda zainwestowana złotówka przyniesie 2,47 zł korzyści, projekt otrzymał w ramach tego kryterium 10 punktów". Zdaniem Skarżącej nie można uznać, że takie uzasadnienie spełnia przewidziany w procedurze konkursowej wymóg szczegółowości. Równocześnie Skarżąca zarzuciła nieprawidłowości dokonywanej oceny ww. kryterium, także w innych projektach, co – jej zdaniem - wymaga dogłębnej analizy wiarygodności wyliczonych parametrów oraz przyznanych za to ocen. Ponadto, bardzo wysoki wskaźnik B/C z inwestycji będącej przedmiotem wniosku Skarżącej, ściśle skorelowany również z kryterium "wartość dofinansowania przypadająca na kluczowe rezultaty", umożliwił uzyskanie jedynie 10 z 20 punktów, co oznacza, że mniej więcej połowa wnioskowanych projektów miała wyższy od i tak bardzo wysokiego wskaźnika B/C. Zdaniem Spółki, mając na uwadze efektywność ekonomiczną inwestycji w budowę farm wiatrowych, można z całą pewnością stwierdzić, że wyższe wartości wskaźnika B/C mogą oznaczać przyjęcie bardzo optymistycznych i nierealnych założeń, które powinny/muszą być już na etapie oceny ekonomicznej zweryfikowane, poprzez zwrócenie się do wnioskodawców o uzasadnienie i udokumentowanie przyjętych założeń - jeżeli tego nie uczyniono, można mówić o poważnym błędzie w systemie oceny wniosków pod względem ekonomicznym, co może też oznaczać dokonanie ocen niezgodnie z kartą oceny ekonomiczno-finansowej.

W tym zakresie Spółka wskazała, że w dokumencie Komisji Europejskiej z 16 czerwca 2008 r., zatytułowanym "Przewodnik do analizy kosztów i korzyści projektów inwestycyjnych; fundusze strukturalne, Fundusz Spójności oraz Instrument Przedakcesyjny", podane zostały przykłady zalecanych sposobów wyliczenia wskaźnika B/C. Z tych przykładów wynika, że standardowo wskaźnik ten waha się w okolicach 1,0, jeżeli jest poniżej tej wartości to inwestycja przynosi mniej korzyści (dla społeczeństwa) niż kosztów (dla społeczeństwa) i nie powinno się jej realizować, jeżeli więcej korzyści niż kosztów, to inwestycję można realizować. Zdaniem Skarżącej, wskaźnik w wysokości znacząco ponad 1,0 dla inwestycji komercyjnych (prywatnych) został prawdopodobnie obliczony na podstawie złych danych wyjściowych, a co w konsekwencji miało bezpośredni wpływ na liczbę punktów uzyskanych przez Spółkę.

Odnosząc się do wyników analizy ekonomicznej Skarżąca stwierdziła,

że Wytyczne do Studiów wykonalności w zakresie energii odnawialnej wskazują,

iż analiza projektu musi być dokonana z punktu widzenia społeczności, przy czym punktem wyjścia do analizy ekonomicznej powinny być przepływy pieniężne określone w analizie finansowej. Wynika z tego, że należy wspierać inwestycje w biednych gminach, a właśnie gmina B jest jedną z najbiedniejszych w województwie zachodniopomorskim.

Skarżąca zwróciła przy tym uwagę na fakt, że prezesi kilku wskazanych firm wystosowali apel do Marszałka Województwa Zachodniopomorskiego o realokację środków pozostałych z ubiegłorocznej edycji konkursu na dofinansowanie projektów w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Woj. Zachodniopomorskiego na lata 2007-2013, Oś priorytetowa 4 Infrastruktura ochrony środowiska, Działanie 4.1 Energia odnawialna i zarządzanie energią (nie wykorzystano wtedy 88 mln zł) - do tegorocznej, co pozwoliłoby zrealizować większość merytorycznie dobrych projektów, które starały się o dofinansowanie. Zdaniem przedstawicieli tych firm konieczna jest więc ponowna weryfikacja ocen konkursu oraz zwiększenie kwoty dofinansowania, dzięki czemu energia ze źródeł odnawialnych będzie pozyskiwana na niespotykaną dotąd skalę.

W odniesieniu do analizy oceny merytoryczno-technicznej i kryterium 4.2. Skarżąca wskazała, że oceniający odjęli 1 pkt za kryterium "Projekty mające na celu zastąpienie istniejącej produkcji energii z surowców kopalnych produkcją ze źródeł odnawialnych. Nie zgadzając się z ocenami ekspertów, iż w projekcie nie występuje bezpośrednio zastąpienie istniejącej elektrowni konwencjonalnej, działającej na danym terenie nową elektrownią wiatrową, a jedynie projekt ma na celu włączenie się do istniejącej sieci jako dodatkowe źródło produkcji energii, Skarżąca stwierdziła, że z całą pewnością żaden z projektów nie przyczyni się w sposób bezpośredni do zastąpienia istniejącej elektrowni konwencjonalnej, a wyprodukowana w ramach projektów powstałych w ramach działania 4.1. RPO WZ energia w każdym przypadku wpłynie jedynie w sposób pośredni na zastąpienie źródeł odnawialnych źródłami konwencjonalnymi. W wyniku realizacji projektu Spółki, w skali roku wyprodukowane zostanie około 5.000 MWh energii elektrycznej ze źródła odnawialnego, umożliwiając tym samym produkcję mniejszej ilości energii elektrycznej z węgla w ogólnym bilansie energetycznym województwa i kraju.

Z uwagi na charakter systemu produkcji energii (zarówno elektrycznej jak i cieplnej), efekt zastąpienia źródeł kopalnych źródłami odnawialnymi można rozpatrywać jedynie w ujęciu globalnym, holistycznym, uwzględniającym wpływ środowiskowy całego systemu. Uwzględniając zatem globalne podejście do systemu energetycznego regionu czy kraju, projekt w sposób bezpośredni przyczyni się do zastąpienia produkcji energii elektrycznej z węgla produkcją z czystego, odnawialnego źródła, i dlatego - zdaniem Skarżącej - oceniane kryterium zostało spełnione, a w związku z tym punkt za ww. kryterium został niesłusznie odjęty.

Na marginesie Skarżąca zauważyła, że ocena ekspertów charakteryzuje się dużą uznaniowością i dowolnością, i w związku z tym nie sposób rozpatrywać oceny jej projektu w oderwaniu od ocen innych projektów.

Odnosząc się do kryterium 4.2. podpunkt 2: "rozwiązania mające na celu wyrównanie kosztu 1 kWh wyprodukowanego z alternatywnych źródeł i kosztu 1 kWh wyprodukowanego z tradycyjnych źródeł surowców kopalnych" Spółka wskazała, że oceniający odjęli 1 punkt, stwierdzając, iż energia produkowana przy zastosowaniu turbin wiatrowych jest stosunkowo droga (w odniesieniu do energetyki konwencjonalnej) i dlatego nie można mówić o wyrównywaniu kosztu wyprodukowania kWh. Skarżąca nie zgodziła się z taką argumentacją, bowiem koszt wyprodukowania 1 kWh z energii wiatrowej, z biogazu czy z dowolnego innego odnawialnego źródła energii, po uwzględnieniu kosztów kapitału, zawsze będzie wyższy od kosztu produkcji energii ze źródeł kopalnych, przy uwzględnieniu jedynie kosztów finansowych. Dopiero uwzględnienie kosztów społecznych

i środowiskowych powoduje, że energia odnawialna jawi się jako rozwiązanie korzystniejsze z globalnego punktu widzenia. Skarżąca wskazała także, iż już na etapie planowania lokalizacji inwestycji podjęła szereg starań zmierzających do minimalizacji kosztów jednostkowych produkcji energii elektrycznych, wybierając lokalizację najdogodniejszą z możliwych, biorąc pod uwagę warunki wietrzne,

a właśnie im lepsza lokalizacja (o lepszych uwarunkowaniach wietrznych) tym niższy jest koszt jednostkowy produkcji energii elektrycznej. Ponadto Skarżąca w swoim projekcie zdecydowała się na dobór elektrowni wiatrowej optymalnej zarówno pod względem wielkości, jak też efektywności energetycznej.

Skarżąca zakwestionowała również odjęcie przez oceniających 0,5 punktu w kryterium 4.2. w podpunkcie "uruchomienie serwisów, za pośrednictwem których użytkownicy będą mogli dokonywać transakcji on line (zawieranie umów, odczyty liczników, pobieranie opłat, stan rozliczeń, uwagi i skargi, zapytania, dostępność dotychczasowych i nowych usług)" podnosząc, iż jak wynika z dokumentacji technicznej, elektrownie wiatrowe są wyposażone w oprogramowanie do rozliczeń wyprodukowanej energii elektrycznej, a ponadto w dzisiejszych czasach nie ma innej możliwości dokonywania transakcji niż on line. W związku z tym twierdzenie,

że Skarżąca nie planuje uruchomienia serwisów do kontaktów i transakcji z uwagi na brak odpowiednich zapisów w dokumentach aplikacyjnych jest chybione.

Konkludując kryterium 4.2: "Wpływ na jakość, udogodnienia i bezpieczeństwo użytkowników" Skarżąca stwierdziła, że ocena w tym kryterium jest krzywdząca i powinna zostać poddana weryfikacji.

Nie zgadzając się z odjęciem 1 punktu przy ocenie kryterium 4.3: "Komplementarność i spójność z innymi przedsięwzięciami w ramach różnych programów operacyjnych i pomocy zewnętrznej" – podpunkt: "Projekty, które powodują, że w pełni są wykorzystywane możliwości istniejącej infrastruktury", z uzasadnieniem, iż "realizacja projektu nie zakłada istniejącej infrastruktury", Skarżąca podniosła, że budowa drogi utwardzonej, przygotowanie placu montażowego oraz wykonanie przyłącza są niezbędnymi elementami każdej inwestycji tego typu. Najważniejszym elementem infrastruktury wykorzystywanej w przypadku budowy elektrowni wiatrowych, jest wykorzystanie w pełni potencjału lokalnej sieci energetycznej. Zgodnie z uzyskanymi warunkami przyłączenia do sieci elektroenergetycznej, możliwa do uzyskania moc przyłączeniowa wynosi 4 MW - moc ta została w pełni wykorzystana przez Skarżącą oraz inną firmę. W związku

z tym należy uznać, że kryterium to również zostało spełnione, a oceniający niesłusznie odjęli punkt za to kryterium.

Odnosząc się do kryterium 4.4: "Realizacja polityk horyzontalnych UE" Skarżąca wskazała, że jeden z oceniających odjął 1 punkt, stwierdzając

iż "Wnioskodawca nie wspomina o szczególnym uwzględnieniu w procesie rekrutacji zatrudnienia kobiet lub osób z marginalizowanych grup społecznych". Nie zgadzając się z taka oceną Skarżąca wskazała, że zamierza realizować projekt w jednej z najbiedniejszych gmin województwa, przewidując zatrudnienie 1 osoby - pracownika obsługi elektrowni. Biorąc pod uwagę bardzo trudną sytuację ekonomiczną gminy B można więc z całą pewnością stwierdzić, że każdy potencjalny pracownik zatrudniony w ramach projektu będzie przynależał

do zmarginalizowanej grupy społecznej, co zaprzecza tezie postawionej przez oceniającego. Skarżąca podkreśliła przy tym, iż drugi z oceniających w tym kryterium przyznał maksymalną ilość punktów - co jest dodatkowym argumentem za tym,

że obniżenie oceny przez jednego z oceniających było decyzją błędną.

W kryterium 4.5: "Wykonalność projektu" - oceniający odjął 1 punkt za kryterium "Zdolność instytucjonalna", z czym nie zgadza się Skarżąca podkreślając, że kryterium to zostało przez nią spełnione, bowiem najbardziej wrażliwym na niepowodzenie etapem realizacji inwestycji w energetykę wiatrową jest etap uzyskania wszelkich niezbędnych decyzji administracyjnych, zakończony uzyskaniem pozwolenia na budowę. Dlatego należy stwierdzić, że prezes zarządu skarżącej Spółki wykazał się ponadprzeciętnymi (w odniesieniu do pozostałych wnioskodawców, których wnioski dotyczą inwestycji na wstępnym etapie planistycznym) zdolnościami organizacyjnymi, uzyskując pozwolenie na budowę. Ostatni etap inwestycji - budowa elektrowni wiatrowej - wymaga głównie środków finansowych i dobrego rozeznania rynkowego, a to zostało przez Skarżącą spełnione bez korzystania z pośredników zwiększających cenę projektu. Niezasadne jest więc stwierdzenie Dyrektora Wydziału Zarządzania RPO, że brak jest we wniosku, studium wykonalności czy pozostałych załącznikach informacji o kadrze jaką dysponuje Skarżący, uprzednio zrealizowanych przedsięwzięciach o podobnym charakterze, czy też zasobach technicznych mających zapewnić, że projekt będzie realizowany zgodnie z przyjętym harmonogramem.

Odnosząc się do kryterium 4.6. Skarżąca stwierdziła, że oceniający odjął 1 punkt w podpunkcie 3 - "Wnioskodawca posiada ponadprzeciętną zdolność organizacyjną i finansową do utrzymania rezultatów projektu", uzasadniając taką ocenę tym, iż "Wnioskodawca samodzielnie zamierza zapewnić trwałość rezultatów projektu". Nie zgadzając się z argumentacją ekspertów Skarżąca podniosła,

iż w przypadku elektrowni wiatrowej, sam fakt uzyskania pozwolenia na budowę oraz decyzji je poprzedzających (decyzja środowiskowa, decyzja lokalizacyjna, warunki przyłączeniowe do sieci elektroenergetycznej) wiąże się z koniecznością posiadania wyjątkowych zdolności organizacyjnych oraz finansowych, ocenionych między innymi przez bank wydający promesę kredytową, stanowiącą załącznik do dokumentacji aplikacyjnej. Uzyskanie warunków przyłączeniowych w praktyce oznacza, że Spółka ma zapewniony zbyt na całą wyprodukowaną energię elektryczną, co jest jednoznaczne z bardzo wysokim prawdopodobieństwem trwałości finansowej, organizacyjnej oraz trwałości rezultatów projektu, łącznie z rezultatem kluczowym.

Zdaniem Skarżącej duże wątpliwości budzą również rozbieżności dotyczące oceny strategicznej poszczególnych projektów odnoszących się do budowy elektrowni wiatrowych. Zwracając uwagę, iż większość projektów znajdujących się na liście rezerwowej otrzymała z oceny strategicznej po 12 punktów, podczas gdy dwa projekty innej wskazanej firmy otrzymały po 14 punktów z tej oceny, Skarżąca wskazała, że oceniający w żaden sposób nie uzasadnili, dlaczego za cztery z pięciu kryteriów przyznali jedynie połowę możliwych do uzyskania punktów. Pomimo zdecydowanego podobieństwa projektu Skarżącej oraz dwóch projektów tej innej firmy, skala punktów przyznawanych w ramach kryteriów oceny strategicznej była odmienna, co sugeruje, że oceniający je eksperci kierowali się dużą dowolnością przy przyznawaniu punktów. Skarżąca ponownie stwierdziła w związku z tym, że nie sposób przedstawiać zarzutów do oceny jej wniosku, nie porównując jej z ocenami innych projektów.

Skarżąca zauważyła też, że z przeprowadzonej oceny wniosków nie wynika również, czy zastosowano "wytyczne dotyczące rocznych pomiarów z masztów". Brak tych pomiarów uniemożliwia ekspertom dokonanie rzetelnej oceny projektów, a tym samym wpływa negatywnie na pozycje na liście rankingowej. Skarżąca wskazała, że skoro inni wnioskodawcy nie posiadali rocznych pomiarów z masztów wiatrowych, to skąd posiadali wiarygodne pomiary.

Podnosząc takie argumenty Skarżąca stwierdziła, że ocena jej projektu została przeprowadzona w sposób naruszający prawo, tj. naruszyła przytoczone na wstępie skargi przepisy prawa, w sposób wyżej wskazany. Ponadto w ocenie Skarżącej wątpliwości budzi zasadność zmiany linii demarkacyjnej oraz to, czy zachowano wszystkie niezbędne procedury. Nadto po ogłoszeniu konkursu kilkukrotnie zmieniano jego regulamin, w związku z czym zasadne - zdaniem Skarżącej - jest zbadanie, co było motywacją do dokonania zmian i czy zrobiono

to prawidłowo.

Zdaniem Skarżącej przedstawione w skardze zarzuty prowadzą do wniosku,

iż przedmiotowy konkurs został przeprowadzony w sposób nieprawidłowy, a eksperci oceniający projekty nie weryfikowali danych w nich zawartych, albo weryfikowali je w sposób dowolny, co spowodowało, że merytorycznie dobre projekty (jak projekt Skarżącej), nie otrzymały dofinansowania. Na marginesie Skarżąca wskazała,

że przeprowadzony konkurs wzbudza kontrowersje i jego analiza może doprowadzić do ujawnienia innych nieprawidłowości, co wynika m.in. z artykułu, który ukazał się na łamach Rzeczypospolitej z dnia 14-15 kwietnia 2012 r., str. A6: "Tak się dzieli miliony z Unii".

Skarżąca wyjaśniła ponadto, że zwracała się do Marszałka Województwa Zachodniopomorskiego o udostępnienie informacji publicznej w zakresie przekazania kart oceny merytoryczno-technicznej i ekonomiczno-finansowej projektów, które uzyskały pozytywny wynik w omawianym konkursie, jednak decyzją z [...] r. Marszałek odmówił udostępnienia takiej informacji. Zdaniem Skarżącej informacje dotyczące przyznanej punktacji za poszczególne kryteria przeprowadzonego konkursu, który jest konkursem publicznym, powinny być ogólnodostępne, a brak ujawnienia ww. informacji uniemożliwia Spółce merytoryczne ustosunkowanie się w pełni do przeprowadzonej oceny wniosków.

W związku z tym Skarżąca uznała, że zasadny jest wniosek o przeprowadzenie dowodu z kart oceny merytoryczno-finansowej dotyczących wszystkich uczestników konkursu RPOWZ/4.1.2011/1 i zobowiązanie Instytucji Zarządzającej do ich przedłożenia.

Ponadto Skarżąca zarzuciła, iż pouczenie o możliwości wniesienia skargi do wojewódzkiego sądu administracyjnego, zawarte w rozstrzygnięciu Dyrektora Wydziału Zarządzania RPO z dnia [...]r. zawiera istotne braki, bowiem musi ono zawierać nie tylko informację, że skarga podlega opłacie, ale też powinno wskazywać jej wysokość, termin i sposób uiszczenia oraz rygor w razie uchybienia temu obowiązkowi – czego nie zawierało pouczenie skierowane do Spółki.

W odpowiedzi na skargę Zarząd Województwa Zachodniopomorskiego wniósł o jej oddalenie i podtrzymał argumentację zawartą w rozstrzygnięciu z dnia [...]r. Organ podkreślił, że ocena wniosku Skarżącej dokonana została w oparciu o kryteria wyboru projektów zatwierdzone przez Zachodniopomorski Komitet Monitorujący. Odnośnie niewydania kart ocen innych wnioskodawców, organ wyjaśnił, że Strona może to kwestionować w innym postępowaniu. Organ wyjaśnił ponadto, że wnioskodawcy, którzy nie uzyskali dofinansowania, mogą czuć się zawiedzeni, lecz wysokość środków przeznaczonych w ramach konkursu nie pozwoliła na dofinansowanie wszystkich pozytywnie ocenionych projektów (wysokość alokacji wynosiła 50 mln zł, zaś wnioskowana łączna kwota dofinansowania wynikająca ze zgłoszonych projektów wynosiła ponad 166 mln zł). Organ wskazał też, że w celu rzetelnej i bezstronnej oceny projektu w jego ocenie wzięli udział eksperci posiadający specjalistyczna wiedzę w zakresie ekonomicznej wykonalności projektu, zaś Skarżąca nie wskazuje żadnych dowodów, które by podważały rzetelność i bezstronność ekspertów. Wbrew zarzutom Skarżącej, eksperci podczas oceny ekonomiczno-finansowej szczegółowo badali poprawność obliczenia wskaźników mających wpływ na efektywność ekonomiczną projektów, a metodologia ich obliczania została szeroko opisana w dokumentacji konkursowej, w szczególności w Wytycznych do Studiów Wykonalności. Organ podkreślił,

że ocenę projektu Skarżącej dokonano w oparciu o procedurę znaną Spółce już w momencie wnioskowania o środki i w oparciu o informacje zawarte w dokumentacji załączonej do wniosku. Do pisma organ dołączył m.in. rejestr zmian dokumentacji konkursowej.

Na rozprawie w dniu 30 maja 2012 r. pełnomocnik Skarżącej złożył do akt kopię decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Szczecinie z [...]r. uchylającej decyzję Marszałka Województwa Zachodniopomorskiego w Szczecinie odmawiającą udostępnienia informacji publicznej wydaną w wyniku odwołania innego uczestnika konkursu nr RPOWZ/4.2/2011/1, Działanie 4.1 "Energia odnawialna i zarządzanie energią".

Pełnomocnik organu przedłożył formularz karty oceny merytoryczno-technicznej dostępny na stronie internetowej - dla wykazania nienaruszenia zasad przejrzystości reguł tego kryterium.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie u z n a ł, co następuje:

Na wstępie wskazać należy, że wyrokiem z dnia 12 grudnia 2011 r. w sprawie o sygn. akt P 1/11 Trybunał Konstytucyjny orzekł, iż art. 5 pkt 11, art. 30b ust. 1 zdanie pierwsze i ust. 2 oraz art. 30c ust. 1 ustawy z dnia 6 grudnia 2006 r. o zasadach prowadzenia polityki rozwoju (Dz. U. z 2009 r., Nr 84, poz. 712 ze zm.) - zwanej dalej w skrócie: "uzppr" - są sprzeczne z art. 87 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, wskazując przy tym, że ww. przepisy tracą moc obowiązującą z upływem osiemnastu miesięcy od dnia ogłoszenia wyroku w Dzienniku Ustaw R.P.

Mając powyższy wyrok na uwadze, Sąd uznał, że w rozpoznawanej sprawie, w sytuacji, gdy Trybunał Konstytucyjny wyraźnie odniósł utratę mocy obowiązującej aktu normatywnego do określonej daty późniejszej od daty ogłoszenia orzeczenia, akt ten obowiązuje do daty wskazanej przez Trybunał (vide: Komentarz do Kodeksu cywilnego pod red. G. Bieniek, Wydawnictwo LexisNexis, Warszawa 2005, str. 313 pkt 4 i str. 315 pkt 6), tym samym istnieją przesłanki do dokonania oceny skargi Strony zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270) - zwanej dalej w skrócie "p.p.s.a.". Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Kontrola ta obejmuje przede wszystkim orzekanie w sprawach skarg na rozstrzygnięcia, akty, czynności i bezczynność, określone w art. 3 § 2 p.p.s.a. Stosownie do art. 3 § 3 p.p.s.a., sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę i stosują środki określone w tych przepisach. Na takiej też podstawie kontroli sądu administracyjnego poddany został tryb dokonywania przez instytucję zarządzającą programami operacyjnymi oceny projektów zgłaszanych przez wnioskodawców ubiegających się o dofinansowanie w ramach systemu realizacji regionalnych programów operacyjnych, zgodnie z przepisami uzppr.

W wyniku przeprowadzonej kontroli zaskarżonego aktu co do zgodności

z prawem Sąd uznał, że skarga nie jest zasadna, akt ten bowiem nie narusza prawa.

Stwierdzić należy, że ze sporządzonej przez organ Procedury odwoławczej dla wniosków o dofinansowanie projektów składanych w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Zachodniopomorskiego na lata 2007-2013 (wersja wg stanu na lipiec 2011 r.), zwanej dalej "Procedurą odwoławczą" wynika,

iż postępowanie odwoławcze obowiązujące w systemie realizacji tego Programu (RPO WZ) uwzględnia przepisy ustawy z dnia 6 grudnia 2006 r. o zasadach prowadzenia polityki rozwoju, Rozporządzenia Rady (WE) nr 1083/2006 z dnia

11 lipca 2006 r. ustanawiającego przepisy ogólne dotyczące Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego oraz Funduszu Spójności i uchylającego rozporządzenie (WE) nr 1260/1999 oraz założenia Wytycznych Ministra Rozwoju Regionalnego z dnia 11 sierpnia 2009 r.

w zakresie wymogów, jakie powinny uwzględniać procedury odwoławcze ustalone dla programów operacyjnych dla konkursów ogłaszanych od dnia 20 grudnia 2008 r.

Ww. Procedura odwoławcza określa zasady odwoływania się od wyników oceny i wyboru projektów składanych w ramach RPO WZ i ma zastosowanie do wszystkich działań/podziałań RPO WZ realizowanych w trybie konkursowym, dla których nabory zostały ogłoszone po 20 grudnia 2008 r. System realizacji RPO WZ przewiduje jeden środek odwoławczy na etapie przedsądowym, tj. protest, przysługujący wnioskodawcy od negatywnych wyników oceny formalnej oraz poszczególnych etapów oceny merytorycznej, czyli oceny środowiskowej, oceny możliwości wystąpienia pomocy publicznej, oceny ekonomiczno–finansowej, oceny merytoryczno–technicznej oraz oceny merytoryczno–finansowej, rozpatrywany przez Wydział Zarządzania RPO WZ (WZRPO). Negatywnym wynikiem oceny jest taka ocena (lub dany jej etap), której wyniki nie pozwalają na skierowanie projektu do dalszego etapu oceny bądź do dofinansowania. W § 3 ww. Procedury odwoławczej wskazano, że zakres przedmiotowy protestu może dotyczyć wyników oceny formalnej (w tym wyników weryfikacji formalno – prawnej) jak i każdego z etapów oceny merytorycznej (w tym oceny strategicznej – jeśli dotyczy). Zakres przedmiotowy protestu może dotyczyć również nieprawidłowości mających miejsce w trakcie przebiegu procesu oceny projektu. Protest jest pisemnym wystąpieniem podmiotu wnioskującego o dofinansowanie projektu w ramach RPO WZ na lata 2007-2013 o ponowne sprawdzenie poprawności przeprowadzonej oceny złożonego wniosku o dofinansowanie, uwzględniającej kryteria wyboru określone dla każdego ogłaszanego przez IZ RPO WZ konkursu. Kryteria wyboru projektów stanowią element dokumentacji konkursowej dla danego poddziałania/działania. Protest powinien zawierać, m.in. wyczerpujące określenie zarzutów odnośnie do przeprowadzonej oceny wniosku o dofinansowanie projektu ze wskazaniem, w jakim zakresie zdaniem wnioskodawcy, ocena zgodności złożonego wniosku z kryteriami o których mowa w art. 29 ust. 2 pkt 6 uzppr, a także innymi dającymi się zdefiniować w sposób obiektywny przyczynami, została przeprowadzona w sposób nieprawidłowy, wraz z wyczerpującym uzasadnieniem podniesionych zarzutów. Wszystkie zarzuty wnioskodawcy powinny zostać ujęte w jednym proteście.

Skoro protest jest wnioskiem o ponowne sprawdzenie poprawności przeprowadzonej oceny i może dotyczyć nieprawidłowości zaistniałych w trakcie przebiegu procesu oceny projektu, to zdaniem Sądu, Skarżąca może podnosić zarzuty dotyczące wyłącznie oceny jej własnego projektu. W rozpoznawanej sprawie, Spółka podniosła zarzuty przeciwko wynikom otrzymanym przez innych wnioskodawców, wskazując, że nie sposób dokonywać oceny jej projektu w oderwaniu od ocen innych projektów, podobnych do projektu Skarżącej, lecz które zostały ocenione wyżej przez otrzymanie większej ilości punktów w ramach danego kryterium, a zatem dokonano oceny merytorycznej wniosku skarżącej Spółki niezgodnie z kryteriami konkursu, co – jej zdaniem - spowodowało naruszenie

art. 26 ust. 1 pkt 4 i ust. 2, art. 32 ust. 1 i 2 w zw. z art. 8 ust. 2 Konstytucji RP w zw. z art. 26 ust. 2 uzppr - w sposób określony w ww. zarzutach skargi.

Sąd nie podzielił tych zarzutów, nie znajdując w szczególności podstaw do stwierdzenia, że w procedurze konkursowej niezapewniono przejrzystości reguł stosowanych przy ocenie wniosków oraz zastosowano kryteria ocenne oparte na dowolności i uznaniowości; dokonano błędnej, nierzetelnej i powierzchownej oceny wniosku Skarżącej oraz zaakceptowano nie mające podstaw prawnych ograniczenia w dostępie do środków publicznych, przeprowadzając oceny z naruszeniem zasady równego dostępu do pomocy wszystkich kategorii beneficjentów.

Z tego też względu Sąd nie mógł stwierdzić w rozpoznawanej sprawie,

że ocena projektu skarżącej Spółki została przeprowadzona w sposób naruszający prawo i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia przez właściwą instytucję zarządzającą. Wyjaśnić przy tym należy, że postępowanie sądowe w sprawach z zakresu polityki rozwoju wywołane jest wnioskiem zainteresowanego wnioskodawcy uczestniczącego w danym konkursie i toczy się w sprawie kontroli oceny konkretnego wniosku skarżącego. Tym samym Sąd nie jest uprawniony w niniejszej sprawie do badania innych wniosków konkursowych składanych przez inne podmioty.

Ustawodawca uregulował skargę z uzppr (art. 30c ust. 2) w taki sposób, że to skarżący ma obowiązek przedstawić wszystkie dokumenty w sprawie i to one podlegają ocenie sądowej w ramach prowadzonego postępowania, tym samym brak jest podstaw do dopuszczenia innych dowodów, np. – wnioskowanych przez Spółkę - kart oceny merytoryczno-finansowej dotyczących wszystkich uczestników Konkursu RPOWZ/4.1.2011/1 i zobowiązania organu do ich przedstawienia. Skarżąca wskazywała też, że zbliżone projekty otrzymały większą ilość punktów niż jej projekt, co było możliwe wobec braku wskazania sposobu obliczenia współczynnika B/C.

Ten wskaźnik bowiem – zdaniem Spółki – został wyliczony na podstawie złych danych. Skarżąca powołała się na ww. dokument Komisji Europejskiej z 16.06.2008 r. - Przewodnik do analizy kosztów i korzyści projektów inwestycyjnych, w którym wskazano przykłady analizy projektów inwestycyjnych, w których liczony był wskaźnik B/C. Rację ma zatem organ wskazując, że są to tylko czysto teoretyczne przykłady inwestycji o różnych wskaźnikach B/C, wskazujące na zróżnicowanie sposobu obliczania niektórych danych liczbowych, nie stanowią one jednak dowodu na okoliczność dowolnego lub błędnego wyboru przez innych wnioskodawców parametrów do obliczania wskaźnika B/C.

Zgodzić się należy z organem, że różne czynniki w zależności od wewnętrznej charakterystyki projektów (wskazania innych danych w dokumentacji aplikacyjnej zamieszczonej we wniosku o dofinansowanie danego projektu) mogą różnie kształtować ostateczny wynik ekonomiczno-finansowy danego projektu, skutkiem tego może być, iż projekty o pozornie podobnym zakresie mogą mieć odmienne oddziaływanie. Jak wynika ze wskazań organu, założenia przyjęte do przeprowadzenia analiz w Studium Wykonalności oparte zostały na opracowaniu Komisji Europejskiej "European Comission, The New Programming Period 2007-2013: Guidance On The Methodology For Carrying Out Cost-Benefit Analysis, Working Dokument No.4, 08/2006.

Zarówno Skarżąca jak i organ powołały się na ten sam dokument (kilkakrotnie modyfikowany), który zawiera wskazówki dla osób przygotowujących dokumentację projektów inwestycyjnych, dla osób przygotowujących dany konkurs ze strony jednostki zarządzającej, jak i dla oceniających projekty. Dla Sądu dokument ten nie jest aktem prawa o mocy wiążącej. Karty oceny dla danego konkursu sporządzane są bowiem na podstawie kryteriów zatwierdzanych przez Zachodniopomorski Komitet Monitorujący, tym samym to Komitet ponosi odpowiedzialność wobec Komisji Europejskiej w zakresie ewentualnego niedostosowania kryteriów do prawa europejskiego, czy zaleceń wynikających ze wskazań Komisji.

Zauważyć należy, że organ przygotował konkurs, jak i opracował dokumenty na jego potrzeby (wszystkie dostępne: www.rpo.wzp.pl), w tym Przewodnik po wskaźnikach, stanowiący Załącznik nr 2 do Wytycznych dla Wnioskodawców.

Oś priorytetowa 4. Infrastruktura ochrony środowiska. Działanie 4.1. Energia odnawialna i zarządzanie energią. Tryb konkursowy (Szczecin, marzec 2011 r.),

w którym wskazano, że wartości wszystkich wskaźników powinny być oszacowane na poziomie możliwym do osiągnięcia przez wnioskodawcę – będą one stanowiły jedno z podstawowych źródeł informacji dla oceniających projekt. Z Przewodnika wprost wynika, że jeżeli wnioskodawca przedstawi wskaźniki przeszacowane bądź niedoszacowane, może to być przyczyną odrzucenia wniosku. Liczba wskaźników produktu jest dowolna. Każdy wydatek kwalifikowany powinien mieć swoje odzwierciedlenie we wskaźniku produktu. O tym, jaki jest typ projektu decyduje wielkość wydatków kwalifikowanych. Wskaźniki powinny być SMART: Specific, Measurable, Achievable and Agreed, Relevant, Timerelated (szczegółowe, mierzalne, osiągalne i uzgodnione, istotne dla programu, ograniczone w czasie). Wskaźnik jest szczegółowy, gdy jest konkretny, jednoznacznie określony i opisuje to, co ma się zdarzyć. Wskaźnik jest mierzalny, gdy jest możliwy do sprawdzenia i pozwala na stwierdzenie, czy założony cel został faktycznie osiągnięty. Wskaźnik jest osiągalny i uzgodniony, gdy opisuje to, co ma zostać zrealizowane i jest przyjęty jako warty zrealizowania. Wskaźnik jest istotny dla programu, gdy opisuje główne typy projektów i odpowiada na ważne cele zawarte w programie. Wskaźnik jest ograniczony w czasie, gdy opisuje konkretne zdarzenia, które miały miejsce w określonym czasie. Instytucja Zarządzająca RPO WZ wskazała zamknięty katalog wskaźników. Wskaźniki produktów opracowano na podstawie wytycznych Ministra Rozwoju Regionalnego w zakresie warunków gromadzenia i przekazywania danych w formie elektronicznej z 9 lutego 2010 r.

Powyższe wskazuje, zdaniem Sądu, na obowiązek podania przez wnioskodawcę danych zgodnych z rzeczywistością, możliwych do osiągnięcia i tak też uczyniła Skarżąca. Ponadto, w złożonym wniosku Spółka oświadczyła,

iż informacje zawarte we wniosku oraz załącznikach do wniosku są prawdziwe oraz, że jest świadoma odpowiedzialności karnej z Kodeksu karnego.

Organ opracował również Wytyczne do studiów wykonalności w zakresie energii odnawialnej: Działanie:4.1. Energia odnawialna i zarządzania energią, w celu ujednolicenia zasad przygotowywania i pisania studiów wykonalności,

w szczególności przyjmowania założeń, parametrów, a także metodologii prowadzenia obliczeń. W opracowaniu wskazano, że osoby piszące studium wykonalności winny korzystać z gotowych formularzy (dołączonych w oddzielnych plikach), które bazują na tabelach i opisach tych wytycznych. W punkcie 3.9. wskazano sposób obliczenia wskaźników do analizy kosztów-korzyści – analizy ekonomicznej projektu, w punkcie 3.9.1. – do wskaźników ENPV i ERR, zaś

w punkcie 3.9.2 – do wskaźnika B/C. Odrębne opracowanie dotyczyło metodologii nakładów na rezultaty.

Sąd zgodził się z organem, że ww. Wytyczne do studium wykonalności zawierały metodologię wyliczenia określonych wskaźników, a Skarżąca dokonała wyliczenia tych wskaźników prawidłowo, co przełożyło się na ilość punktów jej przyznanych. Zauważyć należy, że skarżąca Spółka nie miała problemów z dokonaniem obliczeń w oparciu o ww. wytyczne. Wytyczne zawierają wzory matematyczne wraz z oznaczeniem danych w celu obliczenia konkretnych wskaźników. Analiza kosztów-korzyści – analiza finansowa projektu przeprowadzana jest jako analiza rentowności projektu i jest weryfikacją dobrze oszacowanej wielkości dotacji (która nie może przynosić nadmiernych korzyści projektodawcy). Jest to zatem weryfikacja – na podstawie wskaźników FRR/C i FNPV/C oraz FRR/K i FNPV/K – czy dotacja nie jest przeszacowana. Analiza kosztów-korzyści – analiza ekonomiczna projektu jako ekonomiczna wartość bieżąca netto ENPV (economic net present value) informuje o realnych korzyściach ekonomicznych (oszacowanych w pieniądzu), jakie przyniesie realizacja projektu. Metoda ta bierze pod uwagę nie tylko zmianę wartości pieniądza w czasie, inflację i amortyzację, ale również rentowność kapitału inwestycyjnego, dotyczy obliczenia wskaźników ENPV i ERR oraz B/C. Zatem z dość dużym przybliżeniem odzwierciedla ona sytuację rzeczywistą (k. 65-72 wytycznych do studium wykonalności).

Organ opracował także Podręcznik realizacji RPO WZ na lata 2007-2013, który zawiera słownik pojęć, gdzie m.in. Studium wykonalności (SW), określono jako element dokumentacji aplikacyjnej, będący studium przeprowadzanym w fazie przygotowania projektu. SW weryfikuje, czy dany projekt ma dobre podstawy do realizacji i czy odpowiada potrzebom przewidywanych wnioskodawców. SW powinno stanowić plan projektu, powinny zostać w nim określone i krytycznie przeanalizowane wszystkie szczegóły operacyjne jego wdrażania, a mianowicie uwarunkowania handlowe, techniczne, finansowe, ekonomiczne, instytucjonalne, społeczno-kulturowe oraz związane ze środowiskiem naturalnym. Dokument ten umożliwia ponadto weryfikację rentowności finansowej i ekonomicznej. Wskazano tam - odnośnie Komisji Oceniającej Projekty - że w ramach KOP pracują 4 zespoły: Zespół ds. oceny środowiskowej (jeśli dotyczy), Zespół ds. oceny możliwości wystąpienia pomocy publicznej (jeśli dotyczy), Zespół ds. oceny ekonomiczno-finansowej (jeśli dotyczy) oraz Zespół ds. oceny merytoryczno-technicznej. W skład KOP wchodzą eksperci wyłonieni w drodze otwartego naboru. Zadaniem KOP jest dokonanie ocen zgłoszonych projektów w ramach RPO WZ na lata 2007–2013,

a mianowicie, oceny środowiskowej, oceny co do możliwości wystąpienia pomocy publicznej, oceny ekonomiczno-finansowej oraz oceny merytoryczno-technicznej (merytoryczno- finansowa w przypadku Poddziałania 1.3.2), zgodnie z kryteriami określonymi w Uszczegółowieniu RPO WZ oraz w Dokumentacji konkursowej. Karty oceny sporządzane są na podstawie kryteriów zatwierdzanych przez Zachodniopomorski Komitet Monitorujący (ZKM), który został powołany na mocy uchwały Zarządu Województwa Zachodniopomorskiego nr 1223/07 z dnia

30 listopada 2007 r. Komitet zapewnia jakość realizacji RPO WZ oraz upewnia się co do skuteczności jego realizacji, zgodnie z przepisami art. 65 Rozporządzenia Rady nr 1083/2006.

RPO WZ 2007-2013 jest współfinansowany z Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego (EFRR). Szczegółowy opis działań i poddziałań realizowanych w ramach RPO WZ oraz zasady korzystania z pomocy EFRR są integralną częścią "Uszczegółowienia Regionalnego Programu Operacyjnego dla Województwa Zachodniopomorskiego na lata 2007-2013". Za skuteczność i prawidłowość zarządzania oraz wdrażania RPO WZ jest odpowiedzialna Instytucja Zarządzająca, której funkcję pełni Zarząd Województwa Zachodniopomorskiego. Zadania IZ RPO WZ, związane z procesem naboru, oceny, wyboru oraz monitoringu, kontroli, w tym weryfikacji wniosków o płatność i audytu, są realizowane przez Wydział Wdrażania RPO oraz Wydział Zarządzania RPO Urzędu Marszałkowskiego Województwa Zachodniopomorskiego.

Odnośnie konkursów ogłoszonych po 20 marca 2009 r., w punkcie 1.2.5 wskazano przyczyny rozwiązania umowy o dofinansowanie projektu konkursowego w przypadku wystąpienia przesłanek do rozwiązania umowy o dofinansowanie obejmujących działania lub zaniechania ze strony beneficjenta dotyczące (ppkt 7) złożenia lub przedstawienia przez beneficjenta nieprawdziwych, sfałszowanych, podrobionych, przerobionych lub poświadczających nieprawdę albo niepełnych dokumentów i informacji w celu uzyskania (wyłudzenia) dofinansowania, co zostało potwierdzone przez właściwy organ ścigania. Jeżeli w związku z rozwiązaniem umowy o dofinansowanie projektu zachodzi dodatkowo podejrzenie wystąpienia nieprawidłowości, zastosowanie mają procedury opisane w rozdziale 8 Podręcznika realizacji.

Monitoring programu służy zagwarantowaniu realizacji celów strategicznych

i cząstkowych określonych w programie (monitoring rzeczowy) oraz pełnej absorpcji alokowanych środków (monitoring finansowy). Dzięki monitorowaniu realizacji programu możliwe jest bieżące śledzenie postępu finansowego programu oraz wczesne reagowanie na występujące trudności i nieprawidłowości, co w konsekwencji przyczynia się do zapewnienia odpowiedniej jakości wdrażania programu. Monitoring realizacji RPO WZ wykonywany jest przez Instytucję Zarządzającą RPO i Zachodniopomorski Komitet Monitorujący.

Monitoring rzeczowy dostarcza danych obrazujących postęp we wdrażaniu programu oraz umożliwiających ocenę jego wykonania w odniesieniu do ustalonych celów RPO WZ. Dane obrazujące postęp we wdrażaniu programu zostały podzielone na trzy kategorie: wskaźniki produktu, rezultatu i oddziaływania. Beneficjent wybiera wskaźniki dla projektu podczas pisania wniosku o dofinansowanie projektu, z listy wskaźników zamieszczonej w elektronicznej wersji wniosku. Przy wyborze wskaźników beneficjent powinien pamiętać, że każdy wybrany przez niego wskaźnik będzie musiał być przez niego monitorowany. Beneficjent musi wybrać z listy co najmniej jeden wskaźnik produktu oraz jeden wskaźnik rezultatu. W przypadku wskaźników rezultatu wnioskodawca może wybrać maksymalnie 5 wskaźników, w tym maksymalnie 2 wskaźniki odnoszące się do wpływu na środowisko. Wskaźnik produktu odnosi się do rzeczowych efektów działalności. Są to efekty, które osiągane są bezpośrednio na skutek wydatkowania środków. Liczone są w jednostkach materialnych, np. długość nowo budowanych dróg, liczba budynków poddanych renowacji, liczba firm, które otrzymały pomoc, liczba zorganizowanych szkoleń, itp. Wskaźniki produktu są związane wyłącznie z okresem realizacji projektu. Jeżeli wnioskodawca nie osiągnie deklarowanych stanów wskaźników produktu, mogą być wyciągnięte wobec niego konsekwencje finansowe w postaci braku refundacji poniesionych wydatków lub zażądania zwrotu części lub całości dofinansowania. Wskaźniki rezultatu odpowiadają bezpośrednim i natychmiastowym efektom wynikającym z wdrożenia programu/projektu. Są logicznie powiązane ze wskaźnikami produktu. Wskaźniki rezultatu mogą przybierać formę wskaźników materialnych (np. skrócenie czasu podróży) lub finansowych (np. zmniejszenie nakładów na bieżące remonty nawierzchni). Rezultat obrazuje zakres zmian, jakie wystąpiły u wnioskodawcy bezpośrednio w wyniku zakończonego projektu. Wskaźniki rezultatu mierzone są corocznie i/lub po zakończeniu realizacji projektu. Wskaźniki te mogą być przedstawione za okres nie wcześniejszy niż wskaźnik produktu, bowiem zawsze są ich wynikiem. Rezultaty projektu nie powinny pojawić się później niż 24 miesiące od zakończenia realizacji projektu; wnioskodawca jest zobowiązany utrzymać projekt i jego rezultaty, co najmniej przez okres trwałości projektu, który wynosi 3 lub 5 lat (w zależności od rodzaju beneficjenta) od momentu zakończenia realizacji projektu. Jej monitorowanie odbywa się w oparciu o informacje merytoryczne, dotyczące efektów realizacji projektu po jego zakończeniu.

W tym opracowaniu w pkt 7.3 - Kontrole realizowane przez IZ RPO WZ - wskazano, że przewiduje się kontrole doraźne, które są przeprowadzane w szczególności po uzyskaniu informacji o nieprawidłowości lub powstaniu podejrzenia wystąpienia nieprawidłowości w realizacji projektu. Kontrola doraźna może zostać przeprowadzona na każdym etapie realizacji projektu. Kontrole skarbowe realizowane są przez Urzędy Kontroli Skarbowej na podstawie upoważnienia wynikającego z ustawy o kontroli skarbowej z dnia 28 września 1991 r. (Dz. U. 1991 Nr 100, poz. 442 ze. zm.). Kontrolę wdrażania RPO WZ sprawują też inne instytucje krajowe, w szczególności: Najwyższa Izba Kontroli i regionalne izby obrachunkowe. Stosownie do zobowiązań Polski wynikających z prawa Wspólnoty, odpowiednie kontrole zewnętrzne dotyczące środków RPO WZ sprawowane są również przez instytucje Wspólnoty. W szczególności są to: Europejski Trybunał Obrachunkowy, do którego kompetencji należy m.in. wykonywanie audytu systemu oraz audytu finansowego i który jest uprawniony do prowadzenia kontroli w państwach członkowskich, a także Komisja Europejska i Europejskie Biuro

ds. Przeciwdziałania Oszustwom (OLAF). W przypadku stwierdzenia w trakcie czynności kontrolnych podejrzenia popełnienia przestępstwa (w tym przestępstwa skarbowego) Dyrektorzy WWRPO i WZRPO niezwłocznie powiadamiają o tym organy ścigania.

Zgodnie z art. 2 pkt 7 ww. Rozporządzenia Rady (WE) nr 1083/2006 z 11 lipca 2006 r., za nieprawidłowość należy uznać jakiekolwiek naruszenie przepisu prawa wspólnotowego wynikające z działania lub zaniechania podmiotu gospodarczego, które powoduje lub mogłoby spowodować szkodę w budżecie ogólnym Unii Europejskiej w drodze finansowania nieuzasadnionego wydatku z budżetu ogólnego. Wszystkie instytucje zaangażowane we wdrażanie RPO WZ na lata 2007–2013 zobowiązane są do wykrywania, usuwania oraz informowania

o nieprawidłowościach. Instytucja Zarządzająca RPO WZ odpowiedzialna jest

w ramach RPO WZ za wykrywanie, usuwanie oraz przekazywanie informacji

o nieprawidłowościach do Ministerstwa Finansów (odpowiedniej jednostki organizacyjnej właściwej w zakresie informowania Komisji Europejskiej (KE)

o nieprawidłowościach w wykorzystaniu funduszy strukturalnych i Funduszu Spójności). Źródłem informacji o nieprawidłowościach mogą być dla IZ RPO WZ:

- informacje o nieprawidłowościach wykryte przez pracowników IZ RPO WZ w trakcie wykonywania czynności służbowych,

- informacje o nieprawidłowościach lub podejrzeniu ich wystąpienia pozyskane

od beneficjentów,

- informacje o nieprawidłowościach uzyskane przez IZ RPO WZ w postaci donosów, informacji prasowych, anonimowych lub innych informacji niepotwierdzonych,

- informacje o nieprawidłowościach uzyskane przez IZ RPO WZ od innych instytucji uczestniczących we wdrażaniu funduszy strukturalnych i Funduszu Spójności w Polsce, takich jak: Instytucja Certyfikująca, Instytucja Pośrednicząca w Certyfikacji, Instytucja Koordynująca NSRO, Instytucja Koordynująca Regionalny Program Operacyjny, Instytucja Audytowa,

- wyniki postępowań prowadzonych przez inne podmioty, m.in. przez Generalnego Inspektora Kontroli Skarbowej, Urząd Kontroli Skarbowej, Najwyższą Izbę Kontroli, Regionalne Izby Obrachunkowe i organy ścigania.

Zgodnie z dokumentem "Procedura informowania Komisji Europejskiej o nieprawidłowościach w wykorzystaniu funduszy strukturalnych i Funduszu Spójności w latach 2007-2013" (PION) informowanie do KE oraz innych organów odbywa się poprzez wypełnianie i przesłanie do odpowiednich instytucji standardowych raportów lub zestawień nieprawidłowości. Moment wykrycia nieprawidłowości (przed lub po płatności) nie decyduje o tym czy nieprawidłowość podlega czy też nie podlega raportowaniu do KE. Kluczowe znaczenie ma wysokość udziału środków Wspólnoty w nieprawidłowo poniesionym wydatku. Szczegółowe zasady postępowania w przypadku wystąpienia różnego rodzaju nieprawidłowości określa ww. PION.

IZ RPO WZ podejmuje działania zmierzające do usunięcia nieprawidłowości niezależnie od procesu informowania o nieprawidłowościach. W przypadku, gdy dana nieprawidłowość została wykryta przed płatnością, IZ RPO WZ kieruje do beneficjenta żądanie usunięcia nieprawidłowości. Natomiast w przypadku, gdy wykryta nieprawidłowość ma/mogłaby mieć faktyczny skutek finansowy, beneficjent może się spodziewać:

- zawieszenia części lub całości płatności poprzez wstrzymanie wniosku o refundację lub potrącenie z niego kwoty odpowiadającej powstałym nieprawidłowościom, po uprzednim poinformowaniu,

- żądania zwrotu środków,

- wszczęcia postępowania administracyjnego/cywilnoprawnego,

- w przypadku podejrzenia popełnienia przestępstwa – powiadomienia o tym fakcie organów ścigania,

- innych działań uznanych przez IZ RPO WZ za istotne z punktu widzenia usunięcia nieprawidłowości.

Beneficjent jest zobowiązany do prawidłowej realizacji projektu, zgodnie z umową i wnioskiem o dofinansowanie.

Zdaniem Sądu, wyżej przedstawione procedury co do prawidłowego przygotowania dokumentacji aplikacyjnej (wniosek z wymaganymi załącznikami) składanej przez wnioskodawców ubiegających się o dofinansowanie zgłoszonych projektów w ramach działania 4.1. Energia odnawialna i zarządzanie energią, w trybie konkursowym, obrazują system kontroli złożonych projektów na wszystkich jego etapach i wprowadzają rozwiązania w zakresie wykrycia nieprawidłowości, jak i odpowiedzialności osób i jednostek, które je spowodowały. Tym samym Sąd uznał, że ewentualne nieprawidłowości, na które powołuje się Skarżąca, mogą być stwierdzone i usunięte w ramach wyżej opisanej procedury przez wskazane organy.

Odnosząc się do zarzucanej przez Skarżącą nieprawidłowej oceny jej projektu (przyznanych punktów) stwierdzić należy, że w celu zapewnienia rzetelnej i bezstronnej oceny wniosków w procesie wyboru projektów do dofinansowania mogą uczestniczyć eksperci posiadający specjalistyczną wiedzę lub umiejętności z poszczególnych dziedzin objętych programem operacyjnym (art. 31 ust. 1 uzppr). Sposób wyboru ekspertów mających dokonywać weryfikacji projektów został określony w Trybie wyłaniania ekspertów do Komisji Oceniających Projekty, przyjętym uchwałą nr 625/10 Zarządu Województwa Zachodniopomorskiego z dnia 22 kwietnia 2010 r. Osoba wyselekcjonowana w drodze rekrutacji zobowiązuje się do dokonania oceny projektów i wypełnienia kart oceny projektów ubiegających się o uzyskanie dofinansowania ze środków Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego w ramach RPO WZ 2007-2013, zgodnie z zawartą umową. Eksperci dokonują oceny w ramach poszczególnych Komisji Oceniających Projekty (KOP). Komisje Oceniające Projekty stanowią niezależne ogniwo w systemie oceny projektów. Podstawą działania KOP jest Regulamin Komisji Oceniających Projekty przyjęty uchwałą nr 75/11 Zarządu Województwa Zachodniopomorskiego

z dnia 26 stycznia 2011 r. (Zadania KOP opisano poniżej). Dla każdej dziedziny w ramach których przeprowadzany był nabór na ekspertów do KOP powoływane są odrębne Komisje. W skład poszczególnych Komisji wchodzą eksperci, przewodniczący KOP oraz - w uzasadnionych przypadkach - sekretarz KOP.

Instytucja Zarządzająca RPO WZ od września 2010 r. prowadzi monitoring pracy ekspertów. Działanie to nakierowane jest na zapewnienie wysokiej jakości oceny projektów, w szczególności zaś na zmobilizowanie osób oceniających projekty do należytego wykonywania nałożonego na nich zadania. Zebrane w rezultacie powyższego procesu dane są przetwarzane i analizowane, służąc między innymi identyfikacji znaczących różnic w pracy poszczególnych ekspertów. W ramach monitoringu pracy Ekspertów analizie będą podlegały w szczególności poniższe parametry:

- czas oceny wniosku wyraźnie krótszy od średniego czasu oceny wniosków, dokonywanej przez pozostałych ekspertów w ramach danej KOP,

- liczba przypadków gdy w wyniku przeprowadzonej przez eksperta oceny zaszła konieczność powołania trzeciego eksperta,

- liczba przypadków, kiedy różnica punktowa wynikająca z oceny poszczególnych projektów, pomiędzy oceną przeprowadzoną przez danego eksperta a oceną drugiego eksperta i trzeciego eksperta wyniosła więcej niż 30% punktów liczonych od maksymalnej możliwej do uzyskania w danej ocenie liczby punktów,

- liczba pozytywnie rozpatrzonych protestów/zasadnych skarg skierowanych do WSA/NSA, których przedmiotem była ocena dokonana przez danego eksperta,

- liczba zweryfikowanych przez eksperta wniosków,

- liczba odrzuconych przez eksperta wniosków.

W sytuacji, gdy w rezultacie monitorowania pracy eksperta zostanie stwierdzona wadliwa lub niestaranna ocena wniosku o dofinansowanie projektu ze środków Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego w ramach RPO WZ 2007-2013, Instytucja Zarządzająca ma prawo:

1) odmówić zapłaty za każdy wadliwie lub niestarannie oceniony projekt,

2) żądać ponownego wykonania działania,

3) obciążyć eksperta karą umowną w wysokości równej trzykrotnej wartości wynagrodzenia jakie przysługiwałoby za ocenę jednego projektu.

W przypadku natomiast, gdy wysokość szkody za niewykonanie lub nienależyte wykonanie jest wyższa od zastrzeżonej w umowie kary umownej, Instytucja Zarządzająca może dochodzić odszkodowania nawet w wysokości przenoszącej wysokość ustalonej wcześniej kary umownej.

Z ww. Regulaminu Komisji Oceniających Projekty wynika, że KOP stanowi niezależne ogniwo w systemie oceny projektów, a zadaniem Komisji jest ocena: środowiskowa, dotycząca możliwości wystąpienia pomocy publicznej, ekonomiczno-finansowa oraz merytoryczno-techniczna (merytoryczno-finansowa w przypadku Poddziałania 1.3.2) projektów zgłoszonych w ramach RPO WZ na lata 2007 – 2013 zgodnie z kryteriami określonymi w Uszczegółowieniu RPO WZ oraz w Dokumentacji konkursowej. Karty oceny sporządzane są na podstawie kryteriów zatwierdzanych przez Zachodniopomorski Komitet Monitorujący.

W ramach KOP (tryb konkursowy zamknięty, tryb systemowy oraz tryb dotyczący projektów indywidualnych) pracują 4 zespoły:

1) Zespół ds. oceny środowiskowej (jeśli dotyczy),

2) Zespół ds. oceny możliwości wystąpienia pomocy publicznej (jeśli dotyczy),

3) Zespół ds. oceny ekonomiczno-finansowej,

4) Zespół ds. oceny merytoryczno-technicznej,

- których koordynacją i obsługą techniczną prac zajmuje się Zespół ds. KOP.

W skład Zespołu ds. oceny ekonomiczno-finansowej wchodzą eksperci z zakresu analizy ekonomiczno-finansowej oraz bankowości. Liczba ekspertów wchodzących w skład poszczególnych Zespołów uzależniona jest od liczby wniosków, które podlegają poszczególnym ocenom z uwzględnieniem zachowania terminów oceny, jednakże nie jest mniejsza niż 3 ekspertów. Zespoły powoływane są zarządzeniem Marszałka Województwa Zachodniopomorskiego z Bazy ekspertów zatwierdzonej uchwałą Zarządu Województwa Zachodniopomorskiego. Zarządzenie Marszałka powołujące zespoły obradujące w ramach KOP, zawiera również informację o liście rezerwowej ekspertów, którzy mogą być powołani do prac KOP w przypadku dużej liczby złożonych wniosków lub w celu przyspieszenia prac. Członkowie Komisji nie mogą być związani z projektodawcami stosunkiem osobistym lub służbowym, tego rodzaju, że mogłoby to wywołać wątpliwości, co do bezstronności przeprowadzonych czynności.

Wszystkie osoby biorące udział w posiedzeniu Komisji podpisują deklarację poufności i bezstronności, której wzór stanowi załącznik do Regulaminu KOP. Każdy członek Komisji, przed przystąpieniem do oceny wniosku, jest zobowiązany podpisać dodatkowo deklarację bezstronności, w odniesieniu do ocenianego przez siebie wniosku. Odmowa podpisania deklaracji bezstronności pozbawia członka Komisji możliwości oceny danego wniosku. W sytuacji, kiedy po zakończeniu prac Komisji zaistnieją przesłanki naruszenia zasady poufności i bezstronności, projekt zostaje skierowany do ponownej oceny. Posiedzenia Komisji mają charakter poufny. Prawo do ujawniania wyników oceny ma wyłącznie Instytucja Zarządzająca na podstawie protokołu z posiedzenia Komisji. Za składanie fałszywych zeznań grozi odpowiedzialność karna stosownie do treści art. 233 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. Kodeks karny.

Eksperci KOP są odpowiedzialni za jakość podejmowanych decyzji, tj. za obiektywną i rzetelną ocenę udokumentowaną w kartach oceny projektów, w szczególności za jasność i przejrzystość wyników oceny, wypełnienie wszystkich pól w kartach oceny projektów oraz szczegółowe uzasadnienie oceny każdego kryterium. Jakość pracy eksperta podlega weryfikacji, która jest dokonywana w oparciu o dane, agregowane w ramach monitoringu pracy ekspertów podczas poszczególnych KOP. Monitoring obejmuje takie elementy pracy eksperta jak: ilość ocenionych wniosków, średni czas oceny dokumentacji aplikacyjnej w danym konkursie, ilość ocen które okazały się rozbieżne podczas oceny 0/1 i lub punktowanej, ilość rozbieżnych ocen które spowodowały konieczność powołania trzeciego eksperta, ilość odrzuconych wniosków podczas oceny 0/1 i lub punktowanej, średnia liczba punktów przyznawanych przez eksperta w ramach jednego konkursu, ilość wyjaśnień/uzupełnień o które poprosił ekspert, ilość błędów eksperta wykrytych przez przewodniczącego/sekretarza KOP, ilość złożonych protestów do oceny eksperta.

W przypadku podejrzenia o brak obiektywności i/lub rzetelności eksperta podczas prac Komisji przez Przewodniczącego KOP, przekazuje on taką informację w formie pisemnej Dyrektorowi WWRPO oraz do wiadomości Dyrektora WZRPO. W przypadku stwierdzenia przez Dyrektora WWRPO możliwości wystąpienia braku obiektywności i/lub rzetelności eksperta, przekazuje on informację do WZRPO II, o konieczności szczegółowej weryfikacji pracy danego eksperta. Przejawem braku obiektywności i/lub rzetelności oceny może być w szczególności: znacząco krótszy czas oceny dokumentacji aplikacyjnej w stosunku do średniego czasu oceny pozostałych ekspertów, znacząco większa liczba powoływanych "trzecich ekspertów" do weryfikacji wniosków ocenianych przez danego eksperta, znacząco zaniżona lub zawyżona średnia ocena punktowana eksperta (min. 30%) w stosunku do średniej oceny pozostałych ekspertów, nieodrzucenie żadnego wniosku przez eksperta lub odrzucenie wszystkich ocenianych wniosków, brak zgłoszonych potrzeb w zakresie uzupełnienia/wyjaśnienia dokumentacji aplikacyjnej, znacząco większa liczba pozytywnie rozpatrzonych protestów w stosunku do liczby ocenionych wniosków przez danego eksperta oraz do liczby pozytywnie rozpatrzonych protestów składanych wobec oceny pozostałych ekspertów.

Szczegółowa weryfikacja odbywa się poprzez analizę pracy danego eksperta w ramach wszystkich KOP, w których dany ekspert oceniał projekty oraz sporządzonych notatek Przewodniczącego/Sekretarza KOP. Analiza dokonywana jest przez WZRPO II. Szczegółowa weryfikacja pracy eksperta zlecona przez Dyrektora WWRPO ma na celu wyjaśnienie indywidualnych uwarunkowań wskazujących na podejrzenie braku obiektywności i rzetelności oceny. Brak obiektywności i/lub nierzetelność eksperta stwierdza WZRPO II na podstawie analizy przesłanych Rejestrów oceny projektów oraz notatek przewodniczących/sekretarzy KOP, przesłanych przez WWRPO I/WWRPO II, oraz przekazuje do zatwierdzenia Dyrektorowi WZRPO.

W przypadku stwierdzenia nierzetelności i/lub braku obiektywności oceny w sytuacji gdy jest to możliwe (tj. do czasu przyjęcia przez Zarząd Uchwały zatwierdzającej dofinansowanie dla danego projektu) ocena taka może być anulowana. Postępowanie eksperta Komisji niezgodne z Regulaminem, w tym: nierzetelna lub nieobiektywna ocena lub nieprzestrzeganie zasady poufności i bezstronności może spowodować jego skreślenie z Bazy ekspertów RPO WZ 2007-2013. W przypadku stwierdzenia braku rzetelności i/lub obiektywności Dyrektor WZRPO kieruje wniosek do Zarządu Województwa o skreślenie danego eksperta KOP z ww. Bazy ekspertów. Eksperci weryfikujący poszczególne projekty są wybierani losowo przez przewodniczącego. Każdy wniosek jest weryfikowany przez dwóch ekspertów z każdego zespołu na podstawie karty oceny, przy czym pracują oni samodzielnie. W uzasadnionych przypadkach ekspert może skonsultować daną część wniosku z drugim sprawdzającym, po wcześniejszym uzyskaniu zgody od przewodniczącego KOP. W postanowieniach regulaminu KOP określono także sytuacje, gdy w razie istotnych różnic w ocenach ekspertów istnieje obowiązek powołania trzeciego eksperta, wyłonionego przez przewodniczącego KOP losowo.

Odnośnie zespołu ds. oceny ekonomiczno-finansowej, punkty za kryteria punktowane w ramach osi 2-7 przyznawane są na podstawie tablic sporządzonych przez WZRPO, przekazanych ekspertom przez przewodniczącego/sekretarza KOP. WZRPO sporządza tablice w ciągu 2 dni roboczych od dnia wpływu do sekretariatu WZRPO listy projektów ocenionych pozytywnie pod względem spełniania kryteriów dopuszczających zawierających wartości wskaźnika B/C, przekazanych przez WWRPO. W przypadku konkursów, w ramach których eksperci samodzielnie przyznają punkty za kryterium "Efektywność ekonomiczna projektu" pozostała część punktów przyznawana jest na podstawie tablic sporządzonych przez WZRPO, w ww. sposób. Ekspert samodzielnie przyznaje określoną liczbę punktów na podstawie Karty Oceny oraz przekazanych tablic, z zastrzeżeniem, iż punkty wyliczone za nakłady na rezultaty zgodnie z przyjętą przez Instytucję Zarządzającą metodologią pozostają bez zmian. Dokonanie oceny na Karcie Oceny ekonomiczno-finansowej ekspert potwierdza własnoręcznym podpisem.

W przypadku zidentyfikowania przez eksperta wydatków, które uzna za niekwalifikowane, nieistotne dla realizacji projektu lub uzna oszacowanie niektórych wydatków, jako zawyżone w odniesieniu do stawek rynkowych, ma prawo zasugerować Zespołowi ds. oceny merytoryczno-technicznej obniżenie wydatku lub przeniesienie go do wydatków niekwalifikowalnych. W takim przypadku:

a) członkowie Zespołu, którzy oceniali dany wniosek, wypracowują wspólne stanowisko odnośnie obniżenia wysokości proponowanej kwoty dofinansowania i umieszczają zapis w Karcie oceny ekonomiczno–finansowej, że kryterium zostało spełnione i jednocześnie rekomenduje obniżenie kwoty dofinansowania

z podaniem wydatku rekomendowanego do wyłączenia,

b) jeżeli nie dojdzie do uzgodnienia jednolitego stanowiska, ostateczną decyzje podejmują eksperci z Zespołu ds. oceny merytoryczno-technicznej,

c) ekspert/eksperci sporządza/ją notatkę dla Zespołu ds. oceny merytoryczno-technicznej, informującą o rekomendacji obniżenia/przeniesienia do wydatków niekwalifikowanych danego wydatku oraz informacji czy eksperci wypracowali wspólne stanowisko, czy tylko jeden z ekspertów sugeruje obniżenie wydatków. Notatka załączana jest do projektu i przekazywana do dalszej oceny łącznie z projektem.

Przedstawiona szczegółowa procedura dokonywania ocen przez ekspertów, zdaniem Sądu, zapewnia bezstronność osób oceniających projekty, wprowadza regulacje w przypadkach wykrycia nieprawidłowości postępowania eksperta i jego odpowiedzialności z tytułu wykonywanej pracy. Tym samym również i w tym zakresie zarzuty skarżącej Spółki, iż ocena merytoryczna jej projektu została dokonana niezgodnie z kryteriami konkursu a ocena wniosku była błędna, nierzetelna i powierzchowna nie znajdują oparcia w okolicznościach faktycznych występujących w rozpoznawanej sprawie (zasadnie organ uznał, że ocenom ekspertów i ocenie strategicznej nie można zarzucić nieracjonalności, nie istniała też potrzeba powołania "trzeciego" eksperta) jak i opisanych regulacjach prawnych. Takie zarzuty podnoszone przez Skarżącą - zdaniem Sądu - mogą jedynie być weryfikowane przez wdrożenie ww. procedur, które nie podlegają ocenie Sądu w ramach niniejszego postępowania.

Wszystkie powyżej opisane procedury w ocenie Sądu świadczą, że Instytucja Zarządzająca uwzględniła w niniejszej sprawie zasadę równego dostępu beneficjentów do pomocy i zapewniła przejrzystość reguł stosowanych przy ocenie projektu. Wybór projektów dokonywany był w trybie konkursowym, a kryteria wyboru były jednakowe dla wszystkich potencjalnych beneficjentów projektów zgłoszonych w ramach danego konkursu. Natomiast kontrola sądowoadministracyjna sprowadza się w tym przypadku do zbadania, czy dokonana ocena projektu nie narusza powyższych reguł. To oznacza, że sąd nie jest uprawniony do merytorycznej weryfikacji oceny projektu dokonanej przez ekspertów z danej dziedziny, lecz wyłącznie do kontroli oceny projektu dokonanej przez organ w kontekście realizacji zasady równego dostępu oraz przejrzystości reguł przewidzianej art. 26 ust. 2 uzppr, w tym jasności kryteriów. Podnoszona przez Skarżącą kwestia wielokrotnej zmiany Regulaminu konkursu również nie podważyła zasady równego dostępu oraz przejrzystości reguł konkursu.

W związku z tym, że w ocenie Sądu reguły te zostały zachowane, dlatego Sąd nie podzielił zarzutów skarżącej Spółki, iż ocena jej projektu była nieprawidłowa, niezgodna z kryteriami konkursu i naruszała prawo. Również z tego powodu Sąd uznał, że złożona na rozprawie w dniu 30 maja 2012 r. przez pełnomocnika Skarżącej kopia decyzji SKO z [...]r. uchylającej decyzję Marszałka Województwa Zachodniopomorskiego w Szczecinie odmawiającą udostępnienia informacji publicznej wydaną w wyniku odwołania innego uczestnika konkursu nie miała znaczenia dla merytorycznego rozstrzygnięcia niniejszej sprawy.

Odpowiadając natomiast na zarzut Skarżącej dotyczący braku pouczenia strony o wysokości, terminie i sposobie uiszczenia opłaty sądowej od skargi, wskazać należy, że - jak wynika z końcowej części zaskarżonego aktu - pouczenie zostało zawarte na str. 18, ze wskazaniem art. 30c uzppr normującego tryb wnoszenia opłaty sądowej od skargi, a zatem nie doszło do naruszenia wskazanych w skardze przepisów procesowych. Stwierdzić jednak należy, że nawet w przypadku braku takiego pouczenia, doszłoby wprawdzie do naruszenia wskazanych w skardze przepisów, jednakże naruszenie to w konsekwencji nie mogłoby mieć wpływu na wynik niniejszego postępowania, gdyż strona skarżąca dochowała warunków ustawowych wymaganych w tym zakresie.

Mając na uwadze powyższe, Sąd na podstawie art. 30c ust. 3 pkt 2 uzppr skargę oddalił.