Wyrok WSA w Szczecinie, sygn. akt I SA/Sz 498/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Data orzeczenia: 2019-10-24 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6550
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: par. 2 ust. 1 pkt 3
journal: Dz.U. 2015 poz 187
law: Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 27 stycznia 2015 r. w sprawie szczegółowego zakresu i sposobów realizacji niektórych zadań Agencji  Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Kazimierz Maczewski Sędziowie Sędzia WSA Joanna Wojciechowska, Sędzia WSA Ewa Wojtysiak (spr.) Protokolant starszy inspektor sądowy Edyta Wójtowicz po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 24 października 2019 r. sprawy ze skargi D. Z. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] marca 2019 r. nr [...] w przedmiocie pomocy finansowej w związku z powstaniem szkód w uprawach rolnych w 2018 r. oddala skargę.


UZASADNIENIE

Sygn. akt I SA/Sz [...]

U Z A S A D N I E N I E

Zaskarżoną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego [...] decyzją z dnia [...] r., nr [...], Dyrektor utrzymał w mocy decyzję Kierownika [...] z siedzibą w [...] z dnia [...] r., nr [...], którą przyznano pomoc finansową D. Z., w którego gospodarstwie rolnym powstały szkody w uprawach rolnych spowodowane wystąpieniem w [...] suszy lub powodzi.

Decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym sprawy.

W dniu [...] r. do Biura Powiatowego ARiMR w [...] wpłynął wniosek D. Z. (dalej "Producent rolny", "Strona", lub "Skarżący") o udzielenie pomocy finansowej producentowi rolnemu, w którego gospodarstwie rolnym powstały szkody w uprawach rolnych spowodowane wystąpieniem w [...] r. suszy lub powodzi.

We wniosku Strona wystąpiła o udzielenie pomocy finansowej do upraw, na których wystąpiły szkody co najmniej 30 % i mniej niż 70 % danej uprawy na powierzchni [...] ha i co najmniej 70 % danej uprawy na powierzchni [...] ha. Strona oświadczyła, że w roku [...] posiadała ubezpieczenie do co najmniej 50 % powierzchni upraw w gospodarstwie rolnym, z wyłączeniem łąk i pastwisk, od co najmniej jednego ryzyka (suszy, gradu, deszczu nawalnego, ujemnych skutków przezimowania, przymrozków wiosennych, powodzi, huraganu, pioruna, obsunięcia się ziemi, lawiny). Do wniosku Strona dołączyła: protokół z oszacowania zakresu i wysokości szkód w gospodarstwie rolnym lub dziale specjalnym produkcji rolnej spowodowanych wystąpieniem niekorzystnego zjawiska atmosferycznego oraz wykaz działek ewidencyjnych i powierzchnię upraw, na których wystąpiły szkody, polisę ubezpieczenia uprawy [...] (nr [...]) oraz potwierdzenia zapłaty.

W dniu [...] r. do Biura Powiatowego ARiMR w [...] Strona złożyła pismo stanowiące uzupełnienie wniosku o udzielenie pomocy finansowej producentowi rolnemu, w którego gospodarstwie rolnym powstały szkody w uprawach rolnych spowodowane wystąpieniem w [...] suszy lub powodzi.

W dniu [...] r. do Biura Powiatowego ARiMR w [...] Strona złożyła pismo wraz z zaświadczeniem z banku [...], że działka nr [...], położona [...], gmina [...] o pow. [...] ha, została objęta ubezpieczeniem upraw z dopłatami do budżetu państwa w ramach polisy [...].

W dniu [...] r. w Biurze Powiatowym ARiMR w [...] zostały złożone dokumenty (umowa dzierżawy, porozumienie, umowa ubezpieczenia upraw o nr [...] wraz z dowodem zapłaty) jako uzupełnienie do wcześniej złożonego wniosku o udzielenie pomocy finansowej producentowi rolnemu, w którego gospodarstwie rolnym powstały szkody w uprawach rolnych spowodowane wystąpieniem w [...] r. suszy lub powodzi.

Decyzją z dnia [...] r., nr [...], Kierownik [...] przyznał pomoc finansową Stronie, u której w gospodarstwie rolnym powstały szkody w uprawach rolnych spowodowane wystąpieniem w [...] r. suszy lub powodzi - szkody na powierzchni uprawy w wysokości co najmniej 30 % i nie mniej niż 70 % oraz co najmniej 70 % danej uprawy na powierzchni uprawy.

Stronie została przyznana płatność w kwocie [...]zł. W uzasadnieniu decyzji, organ I Instancji wskazał, że pomoc została pomniejszona o 50 % stawki, z uwagi na fakt, iż w dniu wystąpienia szkód w uprawach co najmniej 50% powierzchni w gospodarstwie rolnym, z wyłączeniem łąk i pastwisk, nie było ubezpieczonych od co najmniej jednego z ryzyk, zgodnie z § 13 r ust. 12 rozporządzania Rady Ministrów z dnia 27 stycznia 2015 r. w sprawie szczegółowego zakresu i sposobu realizacji niektórych zadań Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (Dz. U z 2015 poz. 187 z późn. zm.- dalej w skrócie "rozporządzenie RM").

Organ I instancji wskazał, że w trakcie przeprowadzonej kontroli administracyjnej wniosku oraz po analizie polis ubezpieczeniowych upraw o nr [...] i protokołu z szacowania szkód dołączonych do wniosku, stwierdzono, iż powierzchnia upraw rolnych (z wyłączeniem łąk i pastwisk) w gospodarstwie rolnym wynosi [...] ha, z czego 50% powierzchni upraw wynosi [...] ha. Natomiast powierzchnia ubezpieczonych upraw rolnych wynosiła [...] ha.

Od powyższej decyzji organu I instancji, Strona w dniu [...] r. wniosła do Biura Powiatowego ARiMR [...] odwołanie wskazując, że przyznana w decyzji wysokość pomocy finansowej, według niej jest niesłusznie pomniejszona o 50 %. Strona zarzuciła organowi I instancji, że źle zinterpretował umowę ubezpieczenia i tym samym naruszył przepisy prawa.

Dyrektor [...], w wyniku rozpatrzenia zebranego w sprawie materiału dowodowego oraz zarzutów odwołania utrzymał w mocy decyzję organu I instancji z dnia [...] r.

Organ odwoławczy wskazał, iż z dokonanych ustaleń wynika, że Stronie została przyznana pomoc finansowa w wysokości [...] zł, gdyż wnioskodawca nie posiadał ubezpieczenia do co najmniej 50 % powierzchni upraw w gospodarstwie rolnym. Zdaniem organu odwoławczego, Kierownik Biura Powiatowego [...] rozpatrzył wniosek prawidłowo, a zmniejszenia dokonał na podstawie § 13r ust. 12 ww. rozporządzania RM, którego treść powołał.

Powierzchnia gruntów w gospodarstwie rolnym zgłoszona przez Stronę we wniosku o udzielenie pomocy finansowej producentowi rolnemu, w którego gospodarstwie powstały szkody w uprawach rolnych spowodowane wystąpieniem w [...] suszy lub powodzi, wynosiła [...] ha (z wyłączeniem łąk i pastwisk). Organ odwoławczy zaznaczył przy tym, że 50 % powierzchni upraw rolnych w gospodarstwie rolnym Strony wynosiło [...] ha ([...] ha x 50 %).

Strona przedstawiła dwie polisy ubezpieczeniowe [...] [...] tj. o nr [...]

W związku z przeprowadzoną kontrolą systemową odnośnie wniosku o udzielenie pomocy finansowej, organ I instancji do wyliczeń wziął zarówno działki i uprawy które były deklarowane wraz z wnioskiem o udzielenie pomocy finansowej producentowi rolnemu, w którego gospodarstwie rolnym powstały szkody w uprawach rolnych spowodowane wystąpieniem w [...] r. suszy lub powodzi oraz występujące w załączniku i protokole z oszacowania zakresu i wysokości szkód w gospodarstwie rolnym lub dziale specjalnym produkcji rolnej spowodowanych wystąpieniem niekorzystnego zjawiska atmosferycznego. Według polisy o nr [...], osobą ubezpieczoną był S. S., czyli nie Skarżący, i z tego powodu organ I instancji nie mógł wziąć pod uwagą ww. polisy do wyliczenia wielkości ubezpieczonych upraw. Kontrola systemowa również wykazała, że powierzchnia działek ([...] ha) z polisy ubezpieczeniowej o nr [...] różni się od powierzchni działek podanych, zarówno we wniosku o dopłaty bezpośrednie, we wniosku o udzielenie pomocy finansowej producentowi rolnemu, w którego gospodarstwie rolnym powstały szkody w uprawach rolnych spowodowane wystąpieniem w [...] r. suszy lub powodzi oraz w protokole z zakresu oszacowania szkód ( [...]). Ze względu na te rozbieżności, organ I instancji nie uwzględnił upraw z ww. działek w wyliczeniu powierzchni upraw objętych ubezpieczeniem i przyjął, że Skarżący nie posiadał ubezpieczenia zadeklarowanej uprawy pszenicy jarej na powierzchni [...] ha.

W związku z powyższym, organ odwoławczy podzielił stanowisko organu I instancji, że Strona nie ubezpieczyła co najmniej 50 % upraw rolnych od co najmniej jednego z ryzyk, wskazanych w § 2 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia RM, w konsekwencji więc nie spełniła jednego z warunków koniecznych do otrzymania płatności w pełnej wysokości. W związku z tym, pomoc finansowa została przyznana w wysokości:

- dla powierzchni, gdzie wystąpiły szkody co najmniej 30 % i mniej niż 70 % danej uprawy w kwocie [...]zł;

- dla powierzchni, gdzie wystąpiły szkody co najmniej 70 % danej uprawy w kwocie [...]zł.

Łącznie pomoc finansowa została przyznana w kwocie [...]zł.

Odnosząc się do kwestii poruszonej przez Stronę w odwołaniu, że "nie istnieje wymóg posiadania 50 % powierzchni objętej ubezpieczeniem przez podmiot ubiegający się o wsparcie" oraz nie ma przepisu, który wskazywałby na konieczność, "aby ubezpieczona powierzchnia była objęta ubezpieczeniem, którego beneficjentem jest konkretny producent rolny", organ odwoławczy zasadnie wskazał, że przy rozpatrywaniu wniosku o przyznanie pomocy nie wzięto pod uwagę przedstawionej polisy ubezpieczeniowej nr [...], w której ubezpieczeniu podlegała działka nr [...] przedstawiona we wniosku obszarowym Strony, bowiem polisa ta była wystawiona na S. S. jako osobę ubezpieczającą i ubezpieczoną, natomiast wniosek odnośnie otrzymania pomocy złożyła Strona. Organ odwoławczy wskazał, że w tym przypadku kwestią sporną jest osoba ubezpieczona, w związku z tym należy organ odwoławczy odniósł się do art. 25 ust. 9 rozporządzenia Komisji (UE) nr 702/2014 z dnia 25 czerwca 2014 r. uznającego niektóre kategorie pomocy w sektorach rolnym i leśnym oraz na obszarach wiejskich za zgodne z rynkiem wewnętrznym w zastosowaniu art. 107 i 108 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej. Pomoc przyznaną na mocy niniejszego artykułu zmniejsza się o 50 %, chyba że przyznawana jest ona beneficjentom, którzy wykupili polisę ubezpieczeniową na co najmniej 50 % średniej rocznej produkcji lub dochodu związanego z produkcją i obejmującą zagrożenia związane z niekorzystnymi zjawiskami klimatycznymi statystycznie najczęściej występującymi w danym państwie członkowskim lub regionie, które są objęte zakresem ubezpieczeń.

Organ odwoławczy wskazał, że z dokumentów dostarczonych przez Stronę wynika, że ubezpieczającym i ubezpieczonym jest S. S.. Polisa ubezpieczeniowa nr [...], dołączona w trakcie postępowania, jest dokumentem urzędowym w rozumieniu art. 76 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2018 r., poz. 2096 ze zm. – dalej w skrócie "K.p.a.") i organ uznał ten dokument za obowiązkowy w sprawie, ponieważ na jego podstawie weryfikuje się ubezpieczenie upraw. W związku z tym, organ I instancji nie mógł przyznać płatności do nie istniejącej już uprawy i był zmuszony obniżyć o połowę pełną stawkę pomocy.

Mając powyższe na uwadze, organ odwoławczy stwierdził, że organ I instancji nie naruszył przepisów materialnych i proceduralnych.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego [...] na powyższą decyzję organu odwoławczego z dnia [...] r. Strona wniosła o jej uchylenie w całości oraz o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania sądowego, zarzucając zaskarżonej decyzji:

1. obrazę przepisu art. 25 ust. 9 Rozporządzenia Komisji (UE) Nr 702/2014 z dnia 25 czerwca 2014 r. uznające niektóre kategorie pomocy w sektorach rolnym i leśnym oraz na obszarach wiejskich za zgodne z rynkiem wewnętrznym w zastosowaniu art. 107 i 108 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej, zwanego dalej Rozporządzeniem nr 702/2014, polegającym na jego niewłaściwym zastosowaniu prowadzącym do zastosowania tego przepisu do sytuacji w której pominięty został przez organ II instancji fakt, iż Skarżący nie spełnił wymogu określonego tym przepisem, gdy w rzeczywistości zostały spełnione wszystkie przesłanki określone hipotezą normy prawnej,

2. obrazę przepisu art. 7, 77 i 80 K.p.a. polegające na ich naruszeniu przejawiające się na naruszeniu obowiązku wyczerpującego zebrania i oceny zgromadzonego materiału dowodowego oraz naruszeniu zasady swobodnej oceny dowodów polegającej na całkowitym pominięciu w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji informacji, iż Skarżący posiadał również ubezpieczenie gruntów rolnych na podstawie polisy której był stroną, a także informacji komisji suszowej z której wynika, iż skarżący spełnił wszystkie przesłanki, które pozwalały zastosować w stosunku do skarżącego art. 25 ust. 9 Rozporządzenia Komisji (UE) Nr 702/2014,

3. obrazę przepisu art. 107 § 3 K.p.a. polegające na jego niezastosowaniu, a przejawiające się w braku uzasadnienia będących w posiadaniu organu informacji o posiadaniu przez skarżącego ubezpieczenia (którego skarżący jest stroną) obejmujące polisę ubezpieczeniową na co najmniej 50 % średniej rocznej produkcji lub dochodu związanego z produkcją i obejmującą zagrożenia związane z niekorzystnymi zjawiskami klimatycznymi statystycznie najczęściej występującymi w danym państwie członkowskim lub regionie, które są objęte zakresem ubezpieczeń.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor wniósł o jej oddalenie w całości, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.

Pismem procesowym z dnia [...] r. Skarżący uzupełnił argumentację skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w [...] z w a ż y ł, co następuje.

Skarga jest niezasadna, sąd bowiem dokonując kontroli zaskarżonej decyzji pod względem zgodności z prawem nie stwierdził naruszenia przepisów prawa w sposób, który miał lub mógł mieć wpływ na wynik sprawy, co stanowiłoby podstawę jej uchylenia.

Przedmiotem skargi, a więc i kontroli Sądu, jest decyzja Dyrektora [...]., utrzymująca w mocy decyzję Kierownika [...] r., którą przyznano Skarżącemu jako producentowi rolnemu, w którego gospodarstwie rolnym powstały szkody w uprawach rolnych spowodowane wystąpieniem w [...] suszy - pomoc finansową w wysokości zmniejszonej o 50 %.

Podstawę zaskarżonego rozstrzygnięcia stanowiło stwierdzenie, że Skarżący jako producent rolny nie posiadał ubezpieczenia co najmniej 50 % powierzchni upraw w gospodarstwie rolnym, z wyłączeniem łąk i pastwisk, co najmniej od jednego z ryzyk, o których mowa w § 2 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 27 stycznia 2015 r. w sprawie szczegółowego zakresu i sposobów realizacji niektórych zadań Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (Dz. U. z 2015 r., poz. 187, ze zm. – zwanej w skrócie "rozporządzenie RM"), w konsekwencji czego należna pomoc finansowa podlega zmniejszeniu o 50 %.

W sprawie nie było sporne, że z powodu szkody w uprawach spowodowanych suszą Skarżącemu przysługiwała pomoc finansowa. Kwestię sporną stanowiła zaś wysokość tej pomocy, tj. zastosowanie zmniejszenia kwoty pomocy o 50 % dla rolników nieposiadających polisy ubezpieczenia co najmniej 50 % powierzchni upraw rolnych, z wyłączeniem łąk i pastwisk, w gospodarstwie rolnym lub dziale specjalnym produkcji rolnej.

Zdaniem Skarżącego, wymóg określony w art. 25 ust. 9 rozporządzenia nr 702/2014 z dnia 25 czerwca 2014 r., tj.: wymóg objęcia ubezpieczeniem 50 % średniej rocznej produkcji lub dochodu związanego z produkcją, został przez niego zachowany. Nie można bowiem stwierdzić, że wymogiem tego przepisu jest posiadanie przez podmiot ubiegający się o wsparcie, polisy na jego rzecz obejmującej 50 % średniej rocznej produkcji lub dochodu związanego z produkcją. Nadto, § 13 r ust. 12 rozporządzenia RM nakłada konieczność objęcia ubezpieczeniem 50 % powierzchni upraw w gospodarstwie rolnym, z wyłączeniem łąk i pastwisk, bez ograniczenia tego faktu, że na wielkość zachowanej powierzchni ma wpływ jedynie ta powierzchnia ubezpieczona, która jest ubezpieczona przez tego rolnika bezpośrednio.

W ocenie organu, Skarżący nie posiadał ubezpieczenia co najmniej 50 % powierzchni upraw w gospodarstwie rolnym, wobec czego pomoc finansowa została przyznana w pomniejszonej wysokości na podstawie § 13r ust. 12 rozporządzenia RM, przy czym przy rozpatrywaniu wniosku o przyznanie pomocy nie wzięto pod uwagę przedstawionej polisy ubezpieczeniowej nr [...], w której ubezpieczeniu podlegała działka nr [...] przedstawiona we wniosku obszarowym Skarżącego, bowiem polisa ta była wystawiona na S. S. jako osobę ubezpieczającą i ubezpieczoną.

W tak zakreślonym sporze Sąd, w wyniku analizy materiału dowodowego zgromadzonego w badanej sprawie, stwierdził, że nie doszło ze strony organów do naruszenia przepisów prawa w sposób, który wymagałby wyeliminowania zaskarżonej decyzji z obrotu prawnego.

Wskazać należy, że tryb postępowania i zakres ustaleń faktycznych istotnych dla merytorycznego rozstrzygnięcia niniejszej sprawy został zakreślony znajdującymi zastosowanie w sprawie przepisami prawa materialnego, tj. § 13r rozporządzenia RM.

W myśl § 13r ust. 4 rozporządzenia RM, pomoc, o której mowa w ust. 1, jest przyznawana, w drodze decyzji kierownika biura powiatowego Agencji właściwego ze względu na miejsce zamieszkania albo siedzibę producenta rolnego, na wniosek tego producenta rolnego, złożony na formularzu opracowanym i udostępnionym przez Agencję na jej stronie internetowej. Przywołany przepis zawiera również w ust. 6 wyliczenie załączników, jakie należy złożyć wraz z wnioskiem.

Zgodnie natomiast z § 13r ust. 12 rozporządzenia RM, pomoc, o której mowa w ust. 1, pomniejsza się o 50%, jeżeli w dniu wystąpienia szkód w uprawach rolnych co najmniej 50% powierzchni upraw w gospodarstwie rolnym, z wyłączeniem łąk i pastwisk, nie było ubezpieczonych co najmniej od jednego z ryzyk, o których mowa w § 2 ust. 1 pkt 3.

Powołany przepis § 2 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia RM również odwołuje się do przepisów ustawy o ubezpieczeniach upraw rolnych. Stosownie do tej regulacji, Agencja udziela pomocy finansowej z przeznaczeniem na wznowienie produkcji w gospodarstwach rolnych i działach specjalnych produkcji rolnej, w których wystąpiły szkody spowodowane przez suszę, grad, deszcz nawalny, ujemne skutki przezimowania, przymrozki wiosenne, powódź, huragan, piorun, obsunięcie się ziemi lub lawinę, w rozumieniu przepisów o ubezpieczeniach upraw rolnych i zwierząt gospodarskich.

Niezależnie od powyższego wskazać należy, że w myśl § 13r. ust. 2 pkt 1 rozporządzenia RM, pomoc udzielana jest zgodnie z przepisami rozporządzenia nr 702/2014.

Przepis zaś art. 25 ust. 9 rozporządzenia nr 702/2014 stanowi, że pomoc przyznaną na wyrównanie szkód spowodowanych przez niekorzystne zjawisko klimatyczne porównywalne do klęski żywiołowej zmniejsza się o 50 %, chyba że przyznawana jest ona beneficjentom, którzy wykupili polisę ubezpieczeniową na co najmniej 50 % średniej rocznej produkcji lub dochodu związanego z produkcją i obejmującą zagrożenia związane z niekorzystnymi zjawiskami klimatycznymi statystycznie najczęściej występującymi w danym państwie członkowskim lub regionie, które są objęte zakresem ubezpieczeń.

Jak wynika z akt badanej sprawy, powierzchnia gruntów w gospodarstwie zgłoszona przez Skarżącego we wniosku o udzielenie pomocy finansowej producentowi rolnemu, w którego gospodarstwie powstały szkody w uprawach rolnych spowodowane wystąpieniem w [...] r. suszy lub powodzi wynosiła [...] ha (z wyłączeniem łąk i pastwisk). Zatem, 50 % powierzchni upraw rolnych w gospodarstwie rolnym Skarżącego, jak zasadnie organ wyliczył, wynosi [...] ha. Tymczasem, w badanej sprawie ubezpieczona powierzchnia po weryfikacji wynosiła [...] ha, a więc poniżej wymaganych 50 % powierzchni upraw, tutaj poniżej [...] ha.

Jak wynika z akt sprawy, Skarżący przedstawił dwie polisy ubezpieczeniowe [...] tj. o nr [...] oraz o nr [...]. W związku z przeprowadzoną kontrolą systemową odnośnie wniosku o udzielenie pomocy finansowej, organ do wyliczeń zastosował zarówno działki i uprawy, które były deklarowane wraz z wnioskiem o udzielenie pomocy finansowej producentowi rolnemu, w którego gospodarstwie rolnym powstały szkody w uprawach rolnych spowodowane wystąpieniem w [...] r. suszy lub powodzi oraz występujące w załączniku, jak i w protokole z oszacowania zakresu i wysokości szkód w gospodarstwie rolnym lub dziale specjalnym produkcji rolnej spowodowanych wystąpieniem niekorzystnego zjawiska atmosferycznego. Przy rozpatrywaniu wniosku o przyznanie pomocy, organ nie wziął pod uwagę przedstawionej polisy ubezpieczeniowej nr [...], w której ubezpieczeniu podlegała działka nr [...] przedstawiona we wniosku obszarowym Skarżącego, polisa ta bowiem była wystawiona na S. S. jako osobę ubezpieczającą i ubezpieczoną.

Zdaniem Sądu, rację ma Skarżący, że wprawdzie z literalnego brzmienia § 13r ust. 12 rozporządzenia RM nie wynika obowiązek ubezpieczenia upraw osobiście przez producenta rolnego, ale racjonalne jest przyjęcie, że strona była do tego uprawniona i powinna z tego uprawnienia skorzystać. Istotą powołanych przepisów jest, by grunty, na których powstały szkody spowodowane przez niekorzystne zjawiska klimatyczne, były ubezpieczone w taki sposób, aby beneficjent mógł skorzystać z ubezpieczenia, niezależnie od tego, kto zawarł polisę ubezpieczeniową. W związku z tym beneficjent nie musi być ubezpieczającym, jednakże musi być osobą uprawnioną do skorzystania z praw wynikających z polisy, tak by zminimalizować negatywne skutki spowodowane przez niekorzystne zjawiska klimatyczne w prowadzonej działalności rolnej (por. wyrok WSA w Olsztynie z dnia 29.08.2019 r., I SA/Ol 330/19). Natomiast z treści polisy nr [...], wystawionej na rzecz S. S. jako ubezpieczającego i ubezpieczonego, nie wynika zastrzeżenie cesji praw z tej polisy na rzecz Skarżącego w odniesieniu do wydzierżawionej części działki [...] obręb [...].

Poza tym, dokonując wykładni celowościowej przepisu § 13r ust. 12 rozporządzenia RM wskazać należy, że rolą tego unormowania jest zmotywowanie producentów rolnych do ubezpieczania upraw rolnych poprzez regulację zawierającą zagrożenie obniżenia im pomocy.

Powyższy wynik wykładni norm prawa krajowego potwierdza literalne brzmienie przepisu prawa unijnego, tj. art. 25 ust. 9 rozporządzenia nr 702/2014, który wprost stanowi, że to beneficjent pomocy powinien wykupić polisę ubezpieczeniową. Dodatkowo wskazania wymaga, że w pkt 54 preambuły do rozporządzenia nr 702/2014 ustawodawca unijny, powołując cele, jakim powinien ten akt prawny służyć, podniósł, że pomoc państwa na wyrównanie szkód spowodowanych przez niekorzystne zjawiska klimatyczne porównywalne do klęsk żywiołowych, na zwalczanie chorób zwierząt i szkodników roślin oraz pomoc z tytułu składek ubezpieczeniowych powinna ograniczać się do pomocy beneficjentom, którzy borykają się ze szczególnymi trudnościami, mimo że podjęli racjonalne wysiłki w celu zminimalizowania danego ryzyka. Pomoc państwa nie powinna zachęcać beneficjentów do podejmowania zbędnego ryzyka.

Natomiast pkt 58 preambuły do rozporządzenia nr 702/2014 wskazuje, że warunki wyłączenia pomocy na wyrównanie szkód spowodowanych przez klęski żywiołowe są zgodne z ustalonymi praktykami oraz wiążą się z formalnym uznaniem przez organy państw członkowskich danego zdarzenia za klęskę żywiołową i istnieniem bezpośredniego związku przyczynowego między klęską żywiołową a szkodami poniesionymi przez beneficjenta. Powinny one również gwarantować zapobieganie nadmiernej kompensacji. W szczególności państwa członkowskie powinny unikać nadmiernej kompensacji spowodowanej połączeniem pomocy tego rodzaju z innymi odszkodowaniami, które beneficjenci otrzymali, w tym wypłatami w ramach systemów ubezpieczeń.

Przepisy prawa unijnego wskazują zatem wprost na konieczność wykupienie polisy ubezpieczeniowej przez beneficjenta pomocy, co znajduje prakseologiczne uzasadnienie we wskazanych w preambule do rozporządzenia nr 702/2014 celach sprowadzających się do konieczności unikania zbędnego ryzyka oraz zapobiegania nadmiernej kompensacji poniesionych strat.

Przenosząc powyższe unormowania na grunt stanu faktycznego niniejszej sprawy należy wskazać, że na przedłożonej wraz z wnioskiem polisie ubezpieczeniowej nr [...], na dzień wystąpienia szkody w gospodarstwie rolnym, nie widniała strona skarżąca ani jako ubezpieczający (płatnik składek), ani jako ubezpieczony (osoba uprawniona do otrzymania odszkodowania), a także nie zawierała zastrzeżenia cesji uprawnień z polisy na rzecz Skarżącego, co oznacza, że Skarżący nie był osobą uprawnioną do żądania ewentualnego odszkodowania w zakresie szkody w uprawach rolnych. Wynikające z tej umowy ubezpieczenia ewentualne roszczenia, przysługiwały wyłącznie S. S.. Dlatego też wbrew twierdzeniom Skarżącego, nie sposób przyznać mu racji, że spełnił on warunek wynikający z przepisu § 13r ust. 12 rozporządzenia RM co do ubezpieczenia co najmniej 50 % powierzchni upraw rolnych. Skarżący nie złożył do akt sprawy jakiegokolwiek dowodu potwierdzającego jego uprawnienie do skorzystania ze wskazanej polisy na dzień wystąpienia szkody. Ustanowiony ustawą z dnia 7 lipca 2005 r. (Dz. U. z 2017 r., poz. 2047 ze zm.) system korzystających z dopłat z budżetu Państwa ubezpieczeń upraw rolnych nie przewiduje preferencji dla jakichkolwiek podmiotów pod warunkiem ubezpieczenia przez nich upraw rolnych, jak i posiadania statusu producenta rolnego w odniesieniu do objętych ubezpieczeniem upraw przez podmiot zawierający umowę ubezpieczenia.

Nadto, kontrola systemowa wniosku wykazała, że powierzchnia działek

([...] ha) z polisy ubezpieczeniowej o nr [...] różni się od powierzchni działek podanych zarówno we wniosku o dopłaty bezpośrednie, we wniosku o udzielenie pomocy finansowej producentowi rolnemu, w którego gospodarstwie rolnym powstały szkody w uprawach rolnych spowodowane wystąpieniem w [...] r. suszy lub powodzi oraz w protokole z zakresu oszacowania szkód i wynosi [...] ha.

W tej sytuacji, w okolicznościach faktycznych i prawnych występujących w badanej sprawie Organ był zobowiązany obniżyć pomoc o 50 %, stosownie do wymogów przewidzianych w § 13r ust.12 rozporządzenia RM.

Zdaniem Sądu, organy rozstrzygając merytorycznie niniejszą sprawę wszechstronnie zbadały występujące okoliczności faktyczne, które znajdują oparcie w zgromadzonym materiale dowodowym sprawy, i dokonały ich oceny prawnej w kontekście znajdujących w sprawie zastosowanie przepisów prawa materialnego, a tym samym w sposób uprawniony dokonały rozstrzygnięcia niniejszej sprawy. Wobec tego zarzuty skargi co do naruszenia wskazanych w skardze przepisów prawa materialnego i postępowania Sąd uznał za bezpodstawny.

W tym stanie sprawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w [...], działając na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018, poz. 1302 z późn. zm.), orzekł o oddaleniu skargi jako nieuzasadnionej.

Wyroki powołane w uzasadnieniu dostępne są w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych na internetowej stronie pod adresem: www.nsa.gov.pl