Wyrok NSA, sygn. akt I GSK 1219/09
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2010-06-17 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6300 Weryfikacja zgłoszeń celnych co do wartości celnej towaru, pochodzenia, klasyfikacji taryfowej; wymiar należności celny
6110 Podatek od towarów i usług
Hasła tematyczne: Celne prawo
Skarżony organ: Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 145 § 1 pkt 1 lit. a
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
journal: Dz.U.UE.L 1992 nr 302 poz 1 art. 68, art. 78, art. 220 ust. 1 i 2 lit. b/
law: Rozporządzenie Rady (EWG) NR 2913/92 z dnia 12 października 1992 r. ustanawiające Wspólnotowy Kodeks Celny.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Maria Myślińska (spr.) Sędzia NSA Andrzej Kuba Sędzia NSA Krystyna Anna Stec Protokolant Karolina Mamcarz po rozpoznaniu w dniu 10 czerwca 2010 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej Dyrektora Izby Celnej w W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. z dnia 30 września 2009 r. sygn. akt V SA/Wa 739/09 w sprawie ze skargi "E. Spółki z o.o." w W. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w W. z dnia [...] marca 2009 r. nr [...] w przedmiocie określenia kwoty długu celnego 1. oddala skargę kasacyjną; 2. zasądza od Dyrektora Izby Celnej w W. na rzecz "E. Spółki z o.o." w W. kwotę 1.800 (tysiąc osiemset) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 30 września 2009 r., sygn. akt V SA/Wa 739/09, Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. po rozpoznaniu skargi "E. Sp. z o.o." z siedzibą w W. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w W. z dnia [...] marca 2009 r., nr [...], w przedmiocie określenia należności celnych oraz wezwania do ich zapłaty wraz z odsetkami uchylił zaskarżoną decyzję i utrzymaną nią z mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celnego III "[...]" w W. z dnia [...] czerwca 2008 r., oraz zasądził od Dyrektora Izby Celnej w W. na rzecz spółki zwrot kosztów postępowania sądowego, a nadto stwierdził, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku.

Sąd orzekał w następującym stanie faktycznym. W dniu [...] września 2005 r. został objęty procedurą dopuszczenia do obrotu towar w postaci cywilnego statku powietrznego marki Cessna Turbo Typ 182S o masie własnej nieprzekraczającej 2000 kg, z zastosowaniem kodu TARIC 88022010. Dla określenia kwoty długu celnego przyjęta została, zadeklarowana przez zgłaszającego, zerowa stawka cła przywozowego, wynikająca z zastosowanego kodu TARIC. Powyższe zgłoszenie celne w oparciu o art. 71 ust. 1 rozporządzenia Rady (EWG) nr 2913/92 z dnia 12 października 1992 r. ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny (Dz. U. WE L 302 z dnia 19 października 1992 r. ze zm..; dalej: WKC), zostało przyjęte przez organ celny, przy czym podstawę stosowania przepisów regulujących procedurę celną, którą został objęty przedmiotowy w sprawie towar stanowiły wyniki weryfikacji zgłoszenia polegającej na rewizji zgodności rodzaju i numeru statku powietrznego z dokumentami handlowymi.

Po przeprowadzeniu postępowania w sprawie określenia należności celnych wynikających z długu celnego powstałego w wyniku zastosowania bez wymaganego pisemnego zezwolenia zerowej stawki cła przywozowego, określonej w Taryfie celnej ze względu na końcowe użycie towaru o szczególnym przeznaczeniu, Naczelnik Urzędu w dniu [...] czerwca 2008 r. wydał decyzję, którą określił niezaksięgowane należności celne według stawki celnej 7,7%, orzekł o retrospektywnym zaksięgowaniu kwoty 87.277 zł oraz wezwał do zapłaty należności celnych w powyższej kwocie wraz z odsetkami liczonymi według zasad i w wysokości określonej w przepisach dotyczących pobierania odsetek za zwłokę od zaległości podatkowych.

Po rozpoznaniu odwołania Spółki Dyrektor Izby Celnej w W. decyzją z dnia [...] marca 2009 r. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu stwierdził, że niektóre towary ze względu na ich rodzaj i przeznaczenie mogą korzystać z obniżonych lub zerowych stawek celnych przy przywozie na obszar celny Wspólnoty. Zastosowanie takich stawek jest uzależnione od spełnienia warunków określonych w przepisach prawa Unii Europejskiej.

Organ wyjaśnił, że postanowienia wstępne Wspólnej Taryfy Celnej przewidują możliwość zastosowania zwolnienia od cła m.in. w stosunku do samolotów cywilnych o kodzie CN 88022010, jednakże zgłoszenie towaru pod tą pozycją podlega warunkom określonym w odpowiednich postanowieniach Wspólnoty (art. 291 do art. 300 rozporządzenia Komisji (EWG) nr 2454/93 z dnia 2 lipca 1993 r. ustanawiającego przepisy w celu wykonania rozporządzenia Rady (EWG) nr 2913/92 ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny (Dz.Urz. WE L 253 z dnia 11 października 1993 r. ze zm.; dalej: RWKC). Spełnienie określonego w powyższych przepisach warunku pozwala na objęcie towaru daną podpozycją Wspólnej Taryfy Celnej, która może korzystać z uprzywilejowanego traktowania taryfowego. W przeciwnym razie ten sam towar zostaje objęty inną podpozycją, dla której ustawodawca nie przewidział preferencji celnych. Organ powołał się przy tym na treść art. 21 ust. 1 WKC, zgodnie z którym uprzywilejowane traktowanie taryfowe, z którego mogą korzystać niektóre towary ze względu na ich rodzaj lub przeznaczenie, uzależnione jest od spełnienia warunków określonych zgodnie z procedurą Komitetu. W przypadku wymogu posiadania pozwolenia stosuje się art. 86 i 87. Organ wskazał też na art. 292 ust. 1 RWKC, w myśl którego przyznanie uprzywilejowanego traktowania taryfowego zgodnie z art. 21 Kodeksu, w sytuacji gdy towary podlegają dozorowi celnemu ze względu na ich przeznaczenie, uzależnione jest od wydania zezwolenia na piśmie.

Organ wskazał, że strona aby móc korzystać z uprzywilejowanego traktowania taryfowego towarów już w momencie obejmowania towaru procedurą powinna posiadać stosowne pozwolenie. Tymczasem Spółka nie wnioskowała o wydanie pozwolenia na zastosowanie procedury celnej dopuszczenia do wolnego obrotu z ostatecznym przeznaczeniem dla cywilnego statku powietrznego przed dokonaniem zgłoszenia celnego z dnia [...] września 2005 r., nie skorzystała również z możliwości, aby wskazane zgłoszenie celne stanowiło wniosek o udzielenie takiego pozwolenia (art. 292 ust. 3 RWKC). Jednocześnie organ zauważył, że w zakresie wydawania pozwolenia, o którym mowa w art. 292 ust. 1 RWKC, organ celny nie działa z własnej inicjatywy, lecz na wniosek osoby zainteresowanej.

Organ wskazał, że należało zmienić zastosowany w zgłoszeniu celnym dla przedmiotowego towaru kod Taryfy celnej 88022010 na właściwy kod, tj. 88022090 - z uwagi na brak stosownego zezwolenia na zastosowanie procedury celnej dopuszczenia do wolnego obrotu z ostatecznym przeznaczeniem dla samolotu cywilnego jednosilnikowego o masie własnej nieprzekraczającej 2000 kg. Organ odwoławczy wyjaśnił też, że dla kodu Taryfy 88022090 zastosowanego w konsekwencji do przedmiotowego towaru ustalić należało stawkę celną w wysokości 7,7%.

Odnośnie zarzutu, że w niniejszej sprawie zachodzą okoliczności, o których mowa w art. 220 ust. 2 lit. b WKC, powodujące konieczność odstąpienia od retrospektywnego zaksięgowania należności celnych z uwagi na błąd organu celnego Dyrektor Izby Celnej wyjaśnił, że za błąd organu w rozumieniu wskazanego przepisu uważa się nieprawidłowe zaksięgowanie kwoty należności prawnie należnych w wyniku działania organu celnego. W praktyce błąd nie wystąpi w sytuacji, gdy dane zawarte w zgłoszeniu celnym jedynie zostały przyjęte, tzn. zostały bez kwestionowania wzięte za podstawę dla określenia należności celnych. Organ wskazał, że zgodnie z obowiązującymi przepisami, to zgłaszający oblicza i wykazuje w zgłoszeniu celnym kwotę należności przywozowych lub należności wywozowych. Złożenie w urzędzie celnym zgłoszenia podpisanego przez zgłaszającego lub jego przedstawiciela czyni go odpowiedzialnym za prawdziwość informacji podanych w zgłoszeniu, autentyczność załączonych dokumentów oraz przestrzeganie wszelkich obowiązków odnoszących się do objęcia danych towarów odpowiednią procedurą. Organ celny nie jest natomiast zobowiązany do szczegółowej weryfikacji każdego zgłoszenia celnego przed zwolnieniem towarów.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. uwzględniając skargę stwierdził, że kluczowym w sprawie jest ustalenie, czy zaistniałym stanie faktycznym należało zastosować wobec Spółki instytucję odstąpienia od zaksięgowania należności przywozowych uregulowaną w art. 220 ust. 2 lit. b WKC. Uzyskanie pozwolenia było niezbędne do zastosowania zerowej stawki celnej dla importowanego samolotu cywilnego, skarżąca takiego pozwolenia nie uzyskała i nie załączyła do zgłoszenia celnego, a także nie wnioskowała w sposób uproszczony o wydanie takiego pozwolenia.

Sąd stwierdził, że instytucja retrospektywnego zaksięgowania należności celnych służy doprowadzeniu do zgodności kwoty należności celnych wynikającej z przepisów prawa celnego z kwotą zaksięgowaną i wymaganą od zobowiązanego, przy czym, zaksięgowania retrospektywnego nie dokonuje się, gdy kwota opłat celnych należnych zgodnie z przepisami prawa nie została wykazana w rachunkach w następstwie błędu samych organów celnych, który to błąd nie mógł zostać w racjonalny sposób wykryty przez osobę zobowiązaną do uiszczenia opłat celnych działającą w dobrej wierze i przestrzegającą przepisów obowiązujących w zakresie zgłoszenia celnego (art. 220 ust. 2 lit. b WKC). Na etapie postępowania odwoławczego skarżąca podnosiła bowiem, że to w wyniku błędu organu celnego doszło do przyjęcia spornego zgłoszenia celnego SAD z zastosowaniem zerowej stawki celnej dla importowanego statku powietrznego i wskazywała wyraźnie na to, że przedmiotowe zgłoszenie celne zostało poddane weryfikacji w trybie art. 68 WKC. Kontrola celna przeprowadzona w tym trybie obejmowała pola 20, 22, 24, 33, 34, 37, 38, 42 i 44 oraz 47 SAD i polegała na weryfikacji zgłoszenia celnego pod kątem prawidłowości jego wypełnienia.

W ocenie Sądu należało rozważyć, czy organy celne istotnie popełniły błąd polegający na przyjęciu nieprawidłowego zgłoszenia celnego, który doprowadził do niezaksięgowania należności celnych przywozowych oraz czy w takiej sytuacji należało odstąpić od retrospektywnego zaksięgowania należności celnych w oparciu o ww. przepis.

Sąd wskazał, że sporne zgłoszenie celne poddane zostało weryfikacji (po raz pierwszy) w trybie art. 68 WKC. Pomimo kontroli w tym trybie organ celny nie zakwestionował prawidłowości zastosowania zerowej stawki celnej z uwagi na ostateczne przeznaczenie zaimportowanego towaru. Omawiana weryfikacja obejmowała nie tylko rewizję zgodności rodzaju i numeru statku powietrznego z dokumentami handlowymi, ale także badanie dokumentów oraz sposób wypełnienia pól – m.in. 33 i 44 SAD, o czym świadczy opis znajdujący się w polu J zgłoszenia celnego. Tym samym organ celny mógł stwierdzić – porównując zapisy w dokumencie SAD i załączniki do niego z przepisami prawa – że skarżąca nie dopełniła warunku umożliwiającego zastosowanie zerowej stawki celnej. Takie działanie, w ocenie Sądu, należy ocenić jako błąd organu, o którym mowa w art. 220 ust. 2 lit. b WKC, uznając go za błąd aktywny, wobec poddania zgłoszenia celnego kontroli i braku żądania od zgłaszającego przedstawienia innych dokumentów.

Sąd podzielił stanowisko skarżącej, że błąd ten był trudny do wykrycia przez zgłaszającego, bowiem zgłoszenie celne zostało poddane przez organ celny weryfikacji w dacie jego przyjęcia, a organ ten nie zakwestionował żadnej pozycji tego zgłoszenia celnego, w tym zadeklarowanej zerowej stawki celnej. Trudno więc – w ocenie Sądu – w takiej sytuacji oczekiwać od importera, że sam – po dokonaniu takiej kontroli – stwierdzi popełnione przez siebie uchybienia mające wpływ na należności celne.

Sąd wskazał za skarżącą, że w systemie TARIC w 2005 roku znajdowała się tylko informacja o konieczności przedłożenia świadectwa zdatności do lotu jako jedynego warunku dla zastosowania kodu CN 8802201000. Sąd podniósł, że system TARIC jest dokumentem syntetyzującym wiedzę o podstawowych regulacjach prawno-celnych Unii Europejskiej i ma charakter pomocniczy m.in. dla importerów, jednakże w świetle treści w nim zawartych w dniu [...] września 2005 r. oraz stosowanej wówczas przez organy celne praktyki w tym zakresie, nie można zarzucić skarżącej, iż działała w złej wierze (świadomie nie zwracając się do organu celnego o wymagane w tym przypadku pozwolenie) oraz, że nie przestrzegała obowiązujących przepisów prawa celnego.

W konsekwencji Sąd stwierdził, że w sprawie doszło do naruszenia art. 220 ust. 2 lit. b WKC poprzez jego niezastosowanie wobec kumulatywnego zaistnienia przesłanek w nim wymienionych.

Sąd podkreślił również, że weryfikacja przeprowadzona w sprawie w trybie art. 68 WKC (a zbagatelizowana przez organ odwoławczy) oraz jej wynik nie może pozostać bez wpływu na ocenę okoliczności sprawy - w świetle treści art. 220 ust. 2 lit. b. Inna byłaby sytuacja, gdyby zgłoszenie celne, po jego przyjęciu, a przed zwolnieniem towaru, nie było poddane weryfikacji m.in. w zakresie prawidłowości zadeklarowanego kodu CN.

Z wymienionych powodów, a przede wszystkim z uwagi na wynik weryfikacji z dnia [...] września 2005 r., Sąd podzielił zarzut skargi dotyczący niewłaściwej oceny przesłanek retrospektywnego zaksięgowania kwoty wynikającej z długu celnego i niezastosowania instytucji odstąpienia od zaksięgowania kwoty należności przywozowych w oparciu art. 220 ust. 2 lit. b WKC.

Od powyższego wyroku Dyrektor Izby Celnej w W. wniósł skargę kasacyjną, zaskarżając orzeczenie w całości oraz wnosząc o jego uchylenie w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji, ewentualnie o uchylenie wyroku i oddalenie skargi, a także o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.

Wyrokowi zarzucono naruszenie przepisów prawa materialnego (art. 174 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej: p.p.s.a.), tj.:

1. art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. w związku z art. 220 ust. 1 WKC w związku z art. 220 ust. 2 lit. b) WKC poprzez błędną wykładnię prowadzącą do uznania o kumulatywnym wystąpieniu w sprawie przesłanek do odstąpienia od retrospektywnego zaksięgowania kwoty wynikającej z długu celnego,

2. art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. w związku z art. 68 WKC w związku z art. 78 WKC i art. 220 ust. 2 lit. b) WKC poprzez błędną wykładnię i uznanie, że wadliwa weryfikacja przez organ celny zgłoszenia celnego przed zwolnieniem towarów nie może być następnie skorygowana w trybie art. 78 WKC i stanowi samoistną przesłankę do odstąpienia od retrospektywnego zaksięgowania kwoty wynikającej z długu celnego.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej organ wskazał, że w dniu 30 października 2004 r. opublikowane były w języku polskim, w polskich specjalnych wydaniach Dziennika Urzędowego Unii Europejskiej, wszystkie przepisy mające zastosowanie w niniejszej sprawie, regulujące przywóz w 2005 roku cywilnych statków powietrznych, które uzależniały zastosowanie preferencji taryfowych, polegających na zwolnieniu od cła samolotów cywilnych od posiadania pozwolenia organu celnego na procedurę przeznaczenia końcowego.

Dyrektor Izby Celnej wskazał, że system TARIC, stanowiący zintegrowaną Taryfę celną Wspólnot Europejskich, oparty na Nomenklaturze Scalonej, stanowi rozszerzoną tzw. użytkową wersję WTC. TARIC to użytkowa, zintegrowana wersja WTC, obejmująca maksymalną ilość informacji o towarach znajdujących się w obrocie towarowym Unii Europejskiej z krajami trzecimi, ich kodach cyfrowych, opisie słownym oraz uzupełniającymi jednostkami miar i notami wyjaśniającymi do poszczególnych części wynikających ze Scalonej Nomenklatury Towarowej (CN), a także o stawkach taryfowych odnoszących się do poszczególnych pozycji, o kontyngentach, plafonach i innych rodzajach ograniczeń czy opłat. TARIC jest dokumentem pomocniczym, nie stanowi źródła prawa, reguluje kwestie taryfikacji celnej w przeciwieństwie do WTC.

Organ podkreślił, że nie dokonano pełnej weryfikacji zgłoszenia celnego ale nawet pełna weryfikacja dokumentu SAD w trybie art. 68 WKC nie wyklucza możliwości przeprowadzenia ponownej kontroli zgłoszenia celnego w trybie art. 78 WKC i naprawienia ewentualnego błędu organu poprzez dokonanie retrospektywnego zaksięgowania długu celnego na podstawie właściwych przepisów prawa. Dla zastosowania instytucji odstąpienia od retrospektywnego zaksięgowania kwoty długu celnego jest konieczne wykazanie, że błąd ten nie mógł być w sposób racjonalny wykryty przez dłużnika.

Ponadto ani prawodawca unijny, ani też krajowy nie nałożyli na organy celne obowiązku dokonywania kompleksowej kontroli zgłoszenia celnego w chwili jego przyjmowania. Jest to zabieg świadomy i zamierzony. Wprowadzenie tego rodzaju obowiązków po stronie organów celnych powodowałoby znaczne spowolnienie odpraw i wzrost formalności celnych, co zaś byłoby zaprzeczeniem powszechnego dążenia do upraszczania i odformalizowania obrotu towarowego z zagranicą.

Weryfikacja zgłoszeń celnych pod względem ich poprawności merytorycznej jest uprawnieniem organu celnego, a nie jego obowiązkiem. Ponadto jest to uprawnienie, które może być wykonywane nie tylko w momencie przyjmowania zgłoszenia celnego, lecz również po tym fakcie. Stosownie bowiem do treści art. 78 ust. 1 WKC, po zwolnieniu towarów organy celne mogą z urzędu lub na wniosek zgłaszającego dokonać kontroli zgłoszenia. Natomiast ust. 2 powyższego artykułu stanowi, że po dokonaniu zwolnienia towarów organy celne mogą, w celu upewnienia się o prawidłowości danych zawartych w zgłoszeniu celnym, przystąpić do kontroli dokumentów j danych handlowych dotyczących operacji przywozu lub wywozu towarów objętych zgłoszeniem (...). Organy te mogą również przeprowadzić rewizję towarów, o ile istnieje jeszcze możliwość ich okazania. Zgodnie zaś z art. 78 ust. 3 WKC, jeżeli z kontroli zgłoszenia lub kontroli po zwolnieniu towarów wynika, że przepisy regulujące właściwą procedurę celną zostały zastosowane w oparciu o nieprawidłowe lub niekompletne dane, organy celne podejmują – zgodnie z przepisami – niezbędne działania w celu uregulowania sytuacji, biorąc pod uwagę nowe dane, którymi dysponują.

Ustalenie zatem w niniejszej sprawie, że objęty zgłoszeniem celnym towar należy zakwalifikować do kodu CN 88022090 zamiast do kodu CN 88022010 oznaczało, że kwota należności wynikających z długu celnego nie została zaksięgowana w prawidłowej wysokości. Zgodnie z art. 220 ust. 1 WKC, jeżeli kwota należności wynikających z długu celnego nie została zaksięgowana zgodnie z art. 218 i art. 219 lub została zaksięgowana kwota niższa od prawnie należnej, to zaksięgowania kwoty należności do pokrycia lub pozostającej do pokrycia należy dokonać w terminie dwóch dni, licząc od dnia, w którym organy celne dowiedziały się o tej sytuacji i miały możliwość obliczyć kwotę prawnie należną, jak również określić dłużnika (zaksięgowanie retrospektywne).

W odpowiedzi na skargę kasacyjną "E. Sp. z o.o." w W. wniosła o jej oddalenie i zasądzenie na rzecz strony kosztów postępowania kasacyjnego.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna oparta została wyłącznie na podstawie przewidzianej w art. 174 pkt 1 p.p.s.a., tj. naruszenie prawa materialnego poprzez błędną wykładnię art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. w zw. z art. 220 ust. 1 i art. 220 ust. 2 lit. b rozporządzenia Rady (EWG) nr 2913/92 z dnia 12 października 1992 r. ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny (Dz. U. L 302 z dnia 19 października 1992 r. ze zm.) – zwanego dalej WKC oraz art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. w zw. z art. 68 i art. 78 WKC, a także art. 220 ust. 2 lit. b WKC.

Naruszenie prawa materialnego może polegać na błędnej jego wykładni lub niewłaściwym zastosowaniu przy ustalonym stanie faktycznym (błąd w subsumpcji). Stosownie do treści art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny związany jest granicami skargi kasacyjnej poza nieważnością postępowania, którą bierze pod rozwagę z urzędu, a która w niniejszej sprawie nie ma miejsca. Oznacza to, że strona wyznacza zakres kontroli wyroku Sądu I instancji, a tym samym uniemożliwia Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu korygowanie czy konkretyzowanie zarzutów skargi kasacyjnej.

Art. 220 ust. 2 lit. b WKC stanowi, że nie dokonuje się zaksięgowania retrospektywnego kwoty należności celnych wynikających z długu celnego, gdy kwota tych należności nie została zaksięgowana w następstwie błędu samych organów celnych, który to błąd nie mógł zostać w racjonalny sposób wykryty przez płatnika działającego w dobrej wierze i przestrzegającego przepisów obowiązujących w zakresie zgłoszenia celnego. W ocenie Sądu I instancji wymienione w tym przepisie przesłanki zostały spełnione i wobec tego naruszenie prawa polega na niezastosowaniu art. 220 ust. 2 lit. b WKC. Tymczasem autor skargi kasacyjnej zarzucił Sądowi I instancji błędną wykładnię ww. przepisu, czyli mylne rozumienie jego treści bez wskazania, jak wobec tego należy treść przepisu rozumieć. Spełnienie bądź nie przesłanek, o których mowa w cytowanym przepisie – od czego zależy zaksięgowanie retrospektywne – to kwestia ustaleń faktycznych, a tych autor skargi kasacyjnej nie podważa, o czym świadczy brak przywołania podstawy kasacyjnej z art. 174 pkt 2 p.p.s.a.

Zaznaczyć przy tym należy, że w uzasadnieniu skargi kasacyjnej podkreślono wyłącznie, iż nie została spełniona “przesłanka braku racjonalnej możliwości wykrycia błędu organu przez dłużnika, z uwagi na fakt publikacji w języku polskim przepisów celnych UE" ([...] września 2005 r.). Sąd I instancji uzasadnił wystąpienie wszystkich przesłanek, o których mowa w art. 220 ust. 2 lit. b WKC, a odnośnie przesłanki braku racjonalnej możliwości wykrycia błędu przez stronę wskazał, że importer nie miał możliwości wykrycia błędu w sytuacji, gdy w dacie przyjęcia zgłoszenia celnego przeprowadzono jego weryfikację w trybie art. 68 WKC nie żądając żadnych dodatkowych dokumentów uzasadniających zastosowanie zadeklarowanego kodu CN, a w konsekwencji preferencyjnej stawki celnej. Uzasadniając spełnienie m.in. tej przesłanki Sąd I instancji zgodził się ze stanowiskiem organów orzekających, że system TARIC ma charakter pomocniczy przy dokonywaniu zgłoszeń celnych, jednak ocenę ich spełnienia powiązał z materialną (pełną) weryfikacją zgłoszenia celnego, które w jej wyniku zaakceptowane zostało przez organy administracji celnej jako zgodne z obowiązującym wówczas prawem. Zauważyć wypada, że w odpowiedzi na skargę złożoną do WSA Dyrektor Izby Celnej (str. 6) przyznał, że weryfikacja zgłoszenia celnego polegała na kontroli dokumentów i zapisów w poszczególnych polach dokumentu SAD, co potwierdzono w uzasadnieniu skargi kasacyjnej. Niezrozumiałe jest jednak zastrzeżenie, że organ celny nie dokonał “pełnej weryfikacji" zgłoszenia celnego wobec zapisu w polu J dokumentu SAD “Kontrola przez urząd celny przeznaczenia", który brzmi "Weryfikacja i badanie dokumentów. Kontrola wypełniania pól SAD 20, 22, 24, 33, 34, 37, 34, 42, 44, 47. W wyniku rewizji stwierdzono samolot nr ser T18208411. Nr s-ka ustalono na podstawie dokumentów i książki serwisowej. Komora s-ka zaplombowana plombą serwisową".

Prawidłowo zatem Sąd I instancji podniósł, że weryfikacja zgłoszenia celnego miała znaczenie dla zastosowania art. 220 ust. 2 lit. b WKC, a zwłaszcza przesłanki braku możliwości wykrycia błędu przez importera, której poświęcona jest skarga kasacyjna i to w szczególności, gdy organy celne przez okres dwóch i pół roku przyjmowały zgłoszenia celne o objęcie cywilnych statków powietrznych z zastosowaniem zerowej stawki celnej, przy braku pozwolenia poświadczającego ostatecznie ich przeznaczenie z zastosowaniem kodu CN 8802 20 10 00.

Błędny jest pogląd autora skargi kasacyjnej jakoby nie została spełniona przesłanka braku racjonalnej możliwości wykrycia błędu organu przez importera z uwagi na to, że przepisy celne UE opublikowane zostały w języku polskim. Wprawdzie okoliczności dotyczące tej kwestii mieszczą się w sferze ustaleń faktycznych, co do których brak jest wskazania podstawy kasacyjnej z art. 174 pkt 2 p.p.s.a., to jednak podkreślić należy, że przede wszystkim organ celny dokonując weryfikacji zgłoszenia celnego w trybie art. 68 WKC powinien ten błąd wykryć. Skoro wyspecjalizowany organ przez ponad dwa lata nie był w tym stanie zmienić stosowanej – jak w niniejszej sprawie – praktyki, to nie można zarzucić importerowi, iż miał możliwość przy działaniu w dobrej wierze zauważyć błąd organu.

Odnosząc się do zarzutu naruszenia prawa materialnego określonego w pkt. 2 skargi kasacyjnej podkreślić należy, że podobnie jak podniesiono we wcześniejszej fazie uzasadnienia, zarzut ten – przy uwzględnieniu jego uzasadnienia – faktycznie dotyczy błędnej wykładni art. 68 i 78 WKC.

W ramach tegoż zarzutu autor skargi kasacyjnej prezentuje pogląd, iż Sąd I instancji bezpodstawnie uznał, że wadliwe przeprowadzenie weryfikacji zgłoszenia celnego w trybie art. 68 WKC nie może być skorygowane w trybie art. 78 WKC i stanowi samoistną przesłankę do odstąpienia od zaksięgowania retrospektywnego kwoty długu celnego. Otóż Sąd I instancji nie kwestionował takiej możliwości, tj. przeprowadzenia kontroli postępowania w trybie art. 78 WKC, która może stanowić podstawę do zastosowania art. 229 ust. 1 WKC i dokonania retrospektywnego zarejestrowania kwoty wynikającej z długu celnego. Natomiast art. 220 ust. 2 lit. b nie przewiduje "wadliwie przeprowadzonej weryfikacji" zgłoszenia celnego jako przesłanki uzasadniającej jego zastosowanie, a ponadto stanowi wyjątek od wyrażonej w art. 220 ust. 1 WKC zasady zaksięgowania retrospektywnego niezależnie od kontroli postimportowej przeprowadzonej w trybie art. 78 WKC.

Stwierdzenie kumulatywnego istnienia przesłanek, o których mowa w art. 220 ust. 2 lit. b WKC uzasadnia ochronę importera, czemu dał wyraz Sąd I instancji działając zgodnie z prawem wbrew nieusprawiedliwionej podstawie kasacyjnej.

Dlatego też na podstawie art. 184 p.p.s.a orzeczono jak w sentencji wyroku. Rozstrzygnięcie o kosztach postępowania uzasadnia art. 204 pkt 2 p.p.s.a.