Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt II SA/Wa 1925/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2019-09-19 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6192 Funkcjonariusze Policji
Skarżony organ: Komendant Policji
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Andrzej Kołodziej, Sędzia WSA Andrzej Góraj, Sędzia WSA Iwona Maciejuk (spr.), po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 19 września 2019 r. sprawy ze skargi Z. M. na rozkaz personalny Komendanta Głównego Policji z dnia [...] sierpnia 2018 r. nr [...] w przedmiocie zwolnienia z zajmowanego stanowiska i przeniesienia do dyspozycji 1. uchyla zaskarżony rozkaz personalny oraz utrzymany nim w mocy rozkaz personalny Komendanta Wojewódzkiego Policji w G. nr [...] z dnia [...] czerwca 2018 r. 2. zasądza od Komendanta Głównego Policji na rzecz skarżącego Z. M. kwotę 480 (słownie: czterysta osiemdziesiąt) złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Komendant Wojewódzki Policji w [...] rozkazem personalnym nr [...] z dnia [...] czerwca 2018 r., na podstawie art. 32 ust. 1 i 2 oraz art. 37a pkt 1 w związku z art. 45 ust. 3 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 roku o Policji (t.j. Dz. U. z 2017 r. poz. 2067 ze zm.) z dniem [...] czerwca 2018 r. zwolnił Z. M. - Naczelnika Wydziału [...] z zajmowanego stanowiska i z dniem [...] czerwca 2018 r. przeniósł do dyspozycji Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] bez zmiany wysokości składników uposażenia. Rozkazowi personalnemu nadał, na podstawie art. 108 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2017 r. poz. 1257 ze zm.) rygor natychmiastowej wykonalności.

W uzasadnieniu wskazał, że w związku z zaistniałą sytuacją mającą miejsce w dniach [...] i [...] czerwca 2018 r. w OSW [...] w [...] na szkoleniu kadry kierowniczej garnizonu [...] oraz towarzyszącym wydźwiękiem medialnym temu zdarzeniu, skutkującym utratą zaufania do [...] Z. M. przez przełożonych, zachodzi konieczność zwolnienia w/wym. Ze stanowiska Naczelnika Wydziału [...] KWP w [...] i przeniesienia go do dyspozycji Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...].

Organ wskazał, że [...] Z. M. pełniąc służbę na stanowisku kierowniczym Naczelnika Wydziału [...] KWP w [...] jako przełożony policjantów powinien powstrzymywać się od zachowań narażających Policję na utratę zaufania publicznego. Z tego względu organ rozstrzygnął, jak podano wyżej. Organ przywołał art. 37a pkt 1 ustawy o Policji, zgodnie z którym policjanta w przypadku zwolnienia z dotychczas zajmowanego stanowiska służbowego można przenieść do dyspozycji przełożonego właściwego w sprawach osobowych, na okres poprzedzający powołanie lub mianowanie na inne stanowisko służbowe albo zwolnienie ze służby, nie dłuższy niż 12 miesięcy.

Wskazał, że rygor natychmiastowej wykonalności nadaje ze względu na interes społeczny tożsamy z interesem służby wynikający z potrzeby zapewnienia właściwego funkcjonowania Policji i wykonywania jej ustawowych zadań mających wpływ na zapewnienie warunków bezpieczeństwa obywateli, polegających na właściwej realizacji zadań Wydziału [...] Komendy Wojewódzkiej Policji w [...].

Komendant Główny Policji, po rozpatrzeniu odwołania, rozkazem personalnym

nr [...] z dnia [...] sierpnia 2018 r., na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2017 r., poz. 1257, z poźn. zm.) utrzymał w mocy wymieniony wyżej rozkaz personalny nr [...] Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...].

W obszernym uzasadnieniu KGP wskazał m.in., że postanowieniem nr [...] z dnia [...] czerwca 2018 r. Komendant Wojewódzki Policji w [...] wszczął postępowanie dyscyplinarne przeciwko [...] Z. M.

o to, że: w dniu [...] czerwca 2018 r. pełniąc służbę na stanowisku Naczelnika Wydziału [...] KWP w [...] popełnił przewinienie dyscyplinarne polegające na naruszeniu dyscypliny służbowej w ten sposób, że w trakcie odprawy służbowej (szkolenia) kierownictwa KWP w [...] i jednostek podległych odbywającej się w Domu Wypoczynkowym "[...]" w [...] nie wykonał polecenia służbowego i nie stawił się do służby w dniu [...] czerwca 2018 r. zgodnie z "Harmonogramem Szkolenia [...] [...]-[...].06.2018 r." zatwierdzonym przez [...] J. J., ówczesnego Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...], tj. o czyn z art. 132 ust. 3 pkt 1 ustawy o Policji .

KGP wskazał m.in., że jednym z podstawowych warunków wykonywania zadań nałożonych na Policję, o których mowa w art. 1 ust. 1 ustawy o Policji, jest dyspozycyjność i zdyscyplinowanie jej funkcjonariuszy. Obowiązek policjanta podporządkowania się szczególnej dyscyplinie służbowej wynika wprost z art. 25 ust. 1 ustawy o Policji. Przejawem natomiast podległości służbowej są wynikające z art. 32 ust. 1 i art. 37a pkt 1 ustawy o Policji uprawnienia właściwego przełożonego do zwolnienia policjanta z zajmowanego stanowiska i przeniesienia do dyspozycji przełożonego właściwego w sprawach osobowych, na okres poprzedzający powołanie lub mianowanie na inne stanowisko służbowe albo zwolnienie ze służby, nie dłuższy niż 12 miesięcy. Organ przywołał art. 32 ust. 1 ustawy o Policji. Powołując wyroki sądów administracyjnych KGP stwierdził, że przełożony właściwy w sprawach osobowych uprawniony jest do jednostronnego ustalenia treści stosunku służbowego, w tym zwolnienia funkcjonariusza z zajmowanego stanowiska służbowego i przeniesienia do jego dyspozycji bez jego zgody (z urzędu) i jest to decyzja uznaniowa (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6 kwietnia 2011 r., sygn. akt I OSK 1781/10). Zastrzegł jednak, że ramy tego uznania wyznacza proceduralna norma art. 7 k.p.a.

KGP wskazał, że ustawodawca nie uzależnił możliwości zwolnienia funkcjonariusza z zajmowanego stanowiska służbowego i przeniesienia do dyspozycji przełożonego właściwego w sprawach osobowych od subiektywnego przekonania policjanta co do przydatności na dotychczas zajmowanym stanowisku. Przywołał § 1 pkt 6 zarządzenia nr 30 Komendanta Głównego Policji z dnia 16 grudnia 2013 r. w sprawie funkcjonowania organizacji hierarchicznej w Policji (Dz. Urz. KGP, poz. 99, z poźn. zm.), wskazując, że Policja jest organizacją posiadającą strukturę zhierarchizowaną. KGP wskazał, że dynamicznie zmieniające się okoliczności skutkują tym, iż większość z rozkazów i poleceń służbowych wydawana jest ustnie. Stąd tak istotne zaufanie przełożonego do swojego podwładnego. Wyeliminowanie tego czynnika jakim jest zaufanie, jako niezbędnego elementu umożliwiającego funkcjonowanie niezakłóconego kanału komunikacyjnego pomiędzy przełożonym i podwładnym, implikowałoby konieczność formalnego dokumentowania każdego działania przełożonego, tj. określenia podmiotu zobowiązanego, zakresu polecenia, terminu wykonania, skutków jego niewykonania, etc., a także sprawozdawczego udokumentowania prawidłowego wykonania tego polecenia przez podwładnego. To z kolei uniemożliwiałoby szybką i skuteczną reakcję na określone zjawiska lub zdarzenia, a tym samym utrudniałoby albo wręcz uniemożliwiałoby realizację ustawowych zadań Policji.

Zatem utrata zaufania jest tym czynnikiem, który może determinować przełożonego właściwego w sprawach osobowych do podjęcia decyzji o zwolnieniu policjanta z zajmowanego stanowiska służbowego i przeniesieniu do jego dyspozycji. Istota zagadnienia zasadza się wyłącznie na ustaleniu przyczyny, która skutkowała jej utratą. Bezpośrednia przyczyna utraty zaufania przez Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] do skarżącego, jak wskazał w uzasadnieniu rozkazu personalnego nr [...] z dnia [...] czerwca 2018 r., miała związek z sytuacją mającą miejsce w dniach [...] i [...] czerwca 2018 r. w OS W [...] w [...] na szkoleniu kadry kierowniczej garnizonu [...] oraz towarzyszącym temu zdarzeniu wydźwiękiem medialnym. KGP wskazał, że zdaniem Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] pełnienie służby na stanowisku kierowniczym powinno zobowiązywać do powstrzymania się od zachowań narażających Policję na utratę zaufania publicznego.

KGP podniósł, że okoliczności tego zdarzenia, jak również ocena zachowania skarżącego znalazła swoje odzwierciedlenie w postępowaniu dyscyplinarnym wszczętym przeciwko odwołującemu się w dniu [...] czerwca 2018 r., w którym zarzucono mu popełnienie przewinienia dyscyplinarnego polegającego na naruszeniu dyscypliny służbowej.

Stąd też, już sam udział policjanta w zdarzeniu uzasadniający wszczęcie postępowania dyscyplinarnego przeciwko funkcjonariuszowi stanowi wystarczającą podstawę do podjęcia decyzji o zwolnieniu z zajmowanego stanowiska i przeniesieniu do dyspozycji przełożonego właściwego w sprawach osobowych. Zgodnie bowiem z art. 134i ust. 1 ustawy o Policji przełożony dyscyplinarny wszczyna postępowanie dyscyplinarne, jeżeli zachodzi uzasadnione przypuszczenie popełnienia przez policjanta przewinienia dyscyplinarnego.

KGP wskazał przy tym, że w sprawie niniejszej kluczowy jest sam fakt uczestnictwa w zdarzeniu policjanta znajdującego się pod wpływem alkoholu, a także niejasne relacje skarżącego co do okoliczności istotnych z punktu widzenia postępowania dyscyplinarnego i ustalenia osoby mającej ponieść odpowiedzialność dyscyplinarną. Wersja odwołującego się budzi wątpliwości organu administracyjnego. Zdaniem KGP w pełni zasadne jest twierdzenie, że może ona stanowić przykład podejmowanych przez skarżącego "podstępnych" zabiegów, mających na celu utrudnienie lub uniemożliwienie prawidłowej oceny całokształtu zdarzenia, w kontekście ustalenia prawdy materialnej, na potrzeby prowadzonego postępowania dyscyplinarnego.

KGP zaznaczył, że w sprawach osobowych organ administracyjny, w przeciwieństwie do postępowania dyscyplinarnego, nie dąży do ustalenia czy w istocie przewinienie dyscyplinarne miało miejsce, nie dokonuje oceny prawno-karnej dowodów stanowiących podstawę do wydania orzeczenia o uniewinnieniu, odstąpieniu od ukarania, ukaraniu, albo o umorzeniu postępowania, winy lub odpowiedzialności za popełniony czyn.

Organ wskazał, że dobro służby stanowi granicę, w rozumieniu art. 7 k.p.a., decyzji uznaniowych. Ustalenie prawdy materialnej w postępowaniu prowadzonym na podstawie art. 37a ustawy o Policji zmierza wyłącznie do zwolnienia policjanta z zajmowanego stanowiska i przeniesienia do dyspozycji przełożonego właściwego w sprawach osobowych.

Organ zaznaczył, że nie może być mowy o automatycznym mianowaniu na inne stanowisko służbowe, w sytuacji zwolnienia z poprzednio zajmowanego stanowiska służbowego. Zauważył, że skarżący piastował stanowisko kierownicze, a źródłem zwolnienia go z tego stanowiska był udział w zdarzeniu uzasadniający wszczęcie postępowania dyscyplinarnego przeciwko niemu i związana z tym utrata zaufania do niego przez przełożonego. Zatem mianowanie na nowe stanowisko, w szczególności jeśli miałoby ono być stanowiskiem równorzędnym lub wyższym, byłoby równoznaczne z mianowaniem albo powołaniem na stanowisko kierownicze lub samodzielne. To z kolei przeczyłoby zasadności zwolnienia go z dotychczas zajmowanego stanowiska służbowego.

W ocenie KGP zarzuty odwołania zmierzają w istocie do kwestionowania polityki kadrowej przełożonego. Słuszny interes skarżącego nie stoi w zasadniczej sprzeczności z podjętym rozstrzygnięciem, zaś argumentacja funkcjonariusza, kwestionująca przedmiotowy rozkaz personalny, nie góruje nad interesem służby (interesem społecznym). Podał, że nie można uwzględnić wniosku dowodowego skarżącego zawartego w odwołaniu, bowiem nie ma on znaczenia dla przedmiotu niniejszego postępowania.

Organ odwoławczy wskazał, że przed wydaniem rozkazu personalnego organ I instancji w sposób wyczerpujący zebrał i rozpatrzył cały materiał dowodowy oraz dokonał oceny dowodów z zachowaniem reguł określonych w k.p.a. Nie jest zatem wymagane przeprowadzenie dodatkowego postępowania wyjaśniającego, w celu uzupełnienia dowodów w sprawie. KGP podniósł, że sformułowanie "zebrał materiał dowodowy" musi zostać odniesione wyłącznie do materiału niezbędnego do podjęcia decyzji końcowej, a nie całokształtu okoliczności zaistniałych w rzeczywistości. Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 10 k.p.a. organ wskazał, że strona skarżąca ani w chwili doręczenia jej rozkazu personalnego o zwolnieniu z zajmowanego stanowiska i przeniesieniu do dyspozycji przełożonego właściwego w sprawach osobowych, w postępowaniu odwoławczym nie skorzystała z uprawnienia do zapoznania się ze zgromadzonym materiałem dowodowym. Organ dostrzegł uchybienie proceduralne związane z naruszeniem art. 61 § 4 k.p.a. wskazał jednakże, że nie miało ono żadnego wpływu na wynik sprawy. Zdarzenie w którym uczestniczył skarżący skutkowało utratą zaufania do niego przez przełożonego. Organ zobowiązany był do natychmiastowej i skutecznej reakcji na zaistniałe zdarzenie, w celu ochrony dobra jakim jest interes służby. Nieuzasadnione wykonywanie czynności w toku prowadzonego postępowania administracyjnego, jak chciałby tego skarżący, prowadziłoby do sytuacji niemożliwej do zaakceptowania z punktu widzenia interesu służby. Zobowiązywałoby to organ do pozostawienia funkcjonariusza na stanowisku kierowniczym do czasu wykonania wszystkich (nawet niezasadnych) czynności zawnioskowanych przez stronę, wskutek czego niemożliwe byłoby wydanie rozstrzygnięcia, pomimo braku zaufania do niego przez przełożonego. Uniemożliwiłoby to szybką i skuteczną reakcję na ujawnione zdarzenie z udziałem funkcjonariusza, której podjęcia wymaga nie tylko dobro formacji, ale również społeczeństwo, które oczekuje podjęcia przez organy Policji działań adekwatnych do skali zaistniałego zjawiska (zdarzenia). KGP wskazał, że organ I instancji nadając zaskarżonemu rozstrzygnięciu rygor natychmiastowej wykonalności miał na uwadze ważny interes społeczny przejawiający się szczególnym statusem i zadaniami Policji, będącej formacją służącą społeczeństwu i przeznaczoną do ochrony bezpieczeństwa ludzi oraz utrzymania bezpieczeństwa i porządku publicznego.

Rozkaz personalny Komendanta Głównego Policji nr [...] z dnia [...] sierpnia 2018 r. stał się przedmiotem skargi Z. M. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Skarżący zwracając się o rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym wniósł o uchylenie zaskarżonego rozkazu personalnego oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania, zarzucił naruszenie przepisów prawa procesowego, które miało istotny wpływ na wynik sprawy:

- art. 61 § 4 k.p.a., poprzez niezawiadomienie o wszczęciu postępowania administracyjnego;

- art. 77 § 1-3 k.p.a. w zw. z art. 140 k.p.a., poprzez wydanie decyzji przed zebraniem w sprawie dowodów;

- art. 80 k.p.a. w zw. z art. 140 k.p.a., poprzez uznanie, iż udowodnione zostało,

że zachodzą podstawy do zwolnienia ze stanowiska, pomimo, iż nie został zebrany materiał dowodowy;

- art. 81 k.p.a. w zw. z art. 140 k.p.a., poprzez uznanie okoliczności za udowodnione pomimo, że nie mógł wypowiedzieć się w zakresie rzekomo przeprowadzonych dowodów;

- art. 10 § l k.p.a. w zw. z art. 140 k.p.a. przez nie zapewnienie czynnego udział w postępowaniu, oraz uniemożliwienie wypowiedzenia się, co do materiałów postępowania oraz złożenia wniosków dowodowych;

- art. 78 § l i 2 k.p.a. w zw. z art. 140 k.p.a. poprzez nieuwzględnienie wskazanych wniosków dowodowych, mimo iż wnioski o przesłuchanie w charakterze świadków uczestników, dotyczyły okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy tj. brak obowiązku stawienia się w dniu [...] czerwca 2018 r. o godzinie 9.00 na szkoleniu, a okoliczność ta nie wynikała z innych dowodów;

- art. 107 § 1 k.p.a. w zw. z art. 140 kp a. poprzez nienależyte uzasadnienie zaskarżonego rozkazu personalnego co do zwolnienia z zajmowanego stanowiska, w szczególności lakoniczne przedstawienie uzasadnienia faktycznego, nie odniesienie zarówno przez organ I, jak i n instancji do faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej;

- prawa procesowego tj. art. 107 § 1 k.p.a. w zw. z art. 140 k.p.a. poprzez nienależyte uzasadnienie zaskarżonego rozkazu personalnego co do przeniesienia do dyspozycji Komendanta Wojewódzkiego Policji, w szczególności lakoniczne przedstawienie uzasadnienia faktycznego, nie odniesienie się zarówno przez organ I jak iII instancji, co do faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej;

- art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. poprzez niezasadne zastosowanie przez organ II instancji tego przepisu i utrzymanie w mocy wadliwej decyzji organu I instancji, podczas gdy prawidłowe rozstrzygnięcie organu n instancji powinno połgać na zastosowaniu przepisu art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a., tj. na uchyleniu w całości rozkazu personalnego oraz decyzji o nadaniu rygoru natychmiastowej wykonalności i orzeczeniu co do istoty sprawy o przywróceniu na zajmowane stanowisko, ewentualnie na zastosowaniu przepisu art. 138 § 2 k.p.a tj. na uchyleniu w całości rozkazu personalnego oraz decyzji o nadaniu rygoru natychmiastowej wykonalności i przekazaniu organowi I instancji sprawy do ponownego rozpatrzenia.

Zarzucił także naruszenie art. 32 ust. 1 ustawy o Policji w zw. z art. 7 k.p.a. w zw. z art. 140 kp.a. poprzez przekroczenie granic uznaniowości przy wydawaniu zaskarżonego rozkazu personalnego co do zwolnienia z zajmowanego stanowiska w szczególności niedokonanie oceny zebranego w sprawie materii dowodowego w świetle wszystkich okoliczności mogących mieć w sprawie zastosowanie, nie rozważenie interesu służby i słusznego interesu odwołującego.

Skarżący postawił też zarzut naruszenia art. 37a pkt ust. 1 ustawy o Policji w zw. z art. 7 k,p.a. poprzez przekroczenie granic uznaniowości przy wydawaniu zaskarżonego rozkazu personalnego co do przeniesienia do dyspozycji Komendanta Wojewódzkiego Policji, w szczególności niedokonanie oceny zebranego w sprawie materiału dowodowego w świetle wszystkich okoliczności mogących mieć w sprawie zastosowanie, nie rozważenie interesu służby i słusznego interesu odwołującego.

W obszernym uzasadnieniu skarżący rozszerzył argumentację postawionych zarzutów. Podniósł m.in., że postępowanie dyscyplinarne zostało wszczęte [...] czerwca 2018 r., a więc po wydaniu rozkazu personalnego przez KWP, zatem organ nie mógł bazować na zgromadzonym w toku tego postępowania materiale dowodowym, a tym bardziej na wiedzy co do okoliczności jego prowadzenia. Zarzucił, że w niniejszej sprawie postępowanie wyjaśniające w rzeczywistości nie zostało przeprowadzone. Stronie uniemożliwiono czynny udział w postępowaniu i przedstawienie dowodów świadczących o braku podstaw do zwolnienia z zajmowanego stanowiska

i przeniesienia do dyspozycji KWP. W sprawie nie zostały zgromadzone jakiekolwiek dowody będące wystarczającymi do poczynienia ustaleń faktycznych niezbędnych do zastosowania art. 32 ust. I w zw. z art. 37a pkt 1 ustawy o Policji. Podniósł, że z przedmiotowych rozkazów nie wynika jaki był wydźwięk medialny, w jakim stopniu dotyczył jego osoby, zaznaczył, że publicznie nie zostało wymienione jego nazwisko ani stanowisko służbowe. Wskazał, iż podejrzewa, że przyczyną pozostaje śmierć funkcjonariusza policji – niemniej jednak, jak podał, jego udział w szkoleniu nie przyczynił się do tego tragicznego zdarzenia. Wskazał, że jest to również przedmiotem prowadzonego przez prokuraturę śledztwa. Podniósł, że wobec nieprzedstawienia materiału dowodowego i nieprecyzyjności uzasadnienia rozkazu, nie ma możliwości precyzyjnego wskazania dowodów świadczących o braku podstaw do wydania przedmiotowego rozkazu, bowiem nie wie jakie czyny były przyczyną utraty zaufania (czy był to sam udział w szkoleniu). Wskazał, że na podstawie zeznań świadków jest w stanie wykazać, że nie podejmował na szkoleniu działań, które mogły przyczynić się do utraty zaufania przez przełożonych, a udział w wydarzeniach towarzyszących szkoleniu odbywał się pod kontrolą i za zgodą oraz wiedzą przełożonych. Podał, że organ II instancji pominął również jego dotychczasowy wzorcowy przebieg służby, co winno znaleźć odzwierciedlenie przy rozważaniu słusznego interesu społecznego, służby i obywatela. Skarżący wskazał, że rozkaz nie zawiera uzasadnienia faktycznego, w szczególności nie odnosi się do faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których Innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej.

Zarzucił, że nie wyjaśniono od jakich zachowań skarżący powinien się powstrzymać. Podkreślił, że okoliczności tych nie wyjaśnił KGP w zaskarżonym rozkazie personalnym. Organ II instancji poza twierdzeniami teoretycznymi co do możliwości swobodnego kształtowania sytuacji kadrowej w Policji, nie odniósł się do stanu faktycznego sprawy. Nie zostało wyjaśnione z czego wynikała utrata zaufania konkretnie do jego osoby oraz z jakimi jego zachowaniami należy ją powiązać. Podał, że organ II instancji nie uwzględnił jego wniosków dowodowych, zmierzających do wykazania, iż z uwagi na wypadek mający miejsce w nocy z dnia [...] czerwca na [...] czerwca 2018 r., około godziny 3.00 w nocy "KWP" odwołał szkolenie. Zatem od tego momentu szkolenie nie odbywało się zgodnie z przyjętym harmonogramem, a organ I

i II instancji uznał, iż są to okoliczności nieistotne dla sprawy. Konsekwencją tego był zdaniem skarżącego brak obowiązku stawiennictwa o godzinie 9.00 na szkoleniu w dniu [...] czerwca 2018 r., a organ I instancji zwraca uwagę na obowiązek dyspozycyjności, w kontekście przyczyny zwolnienia.

Komendant Główny Policji, reprezentowany przez radcę prawnego, w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymując ustalenia dokonane w zaskarżonym rozkazie personalnym. Pełnomocnik wskazał, że poza sporem pozostaje okoliczność, iż w związku z wydarzeniami mającymi miejsce w dniach [...] i [...] czerwca 2018 r. w [...] Komendant Wojewódzki Policji w [...] mógł uznać, że utracił zaufanie do Z. M. Przedmiotowe wydarzenia zostały także rozpowszechnione nie tylko w lokalnych mediach ale także i ogólnokrajowych oraz naraziły Policję na utratę zaufania.

Reprezentujący skarżącego adwokat w piśmie procesowym z dnia 26 marca 2019 r. podtrzymał skargę. Wniósł o wydanie orzeczenia w trybie uproszczonym

i zwrócił się o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania sądowego według norm przepisanych. Pełnomocnik podzielił twierdzenia skargi, co do tego, że rozkaz personalny wydany został z naruszeniem przepisów postępowania m.in. poprzez niezawiadomienie skarżącego o wszczęciu postępowania, wydanie decyzji przed zebraniem w sprawie dowodów, pozbawienie skarżącego prawa do wypowiedzenia się co do rzekomo zebranego materiału dowodowego, a więc pozbawienie go prawa do czynnego udziału w postępowaniu administracyjnym, lakoniczne uzasadnienie faktyczne oraz nadanie rozkazowi personalnemu rygoru natychmiastowej wykonalności bez wskazania przyczyny, uzasadniającej wystąpienie interesu społecznego, który powodowałby konieczność nadania takiego rygoru. Podniósł m.in., że skarżący wziął udział w szkoleniu pod kontrolą i za zgodą przełożonych i nie miał wpływu na bieg wydarzeń mu towarzyszących. Organ wydający rozkaz personalny w żadnym stopniu nie uzasadnił zwolnienia, brak w nim również indywidualnego podejścia do osoby skarżącego.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

Skarga podlegała uwzględnieniu.

Zaskarżony rozkaz personalny oraz rozkaz personalny organu I instancji podjęte zostały z naruszeniem przepisów postępowania administracyjnego, tj. art. 7 k.p.a., art. 8 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a., art. 75 k.p.a., art. 80 k.p.a. i art. 107 § 3 k.p.a., które to uchybienia mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Materialnoprawną podstawę zaskarżonego rozkazu personalnego i rozkazu personalnego Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] stanowi art. 32 ust. 1 i 2 oraz art. 37a pkt 1 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji. Zgodnie

z pierwszym z powołanych przepisów, do mianowania policjanta na stanowiska służbowe, przenoszenia oraz zwalniania z tych stanowisk właściwi są przełożeni: Komendant Główny Policji, Komendant CBŚP, Komendant BSWP, komendanci wojewódzcy i powiatowi (miejscy) Policji oraz komendanci szkół policyjnych. Stosownie do art. 32 ust. 2 tej ustawy, od decyzji, o których mowa w ust. 1, policjantowi służy odwołanie do wyższego przełożonego. Zgodnie zaś z art. 37a pkt 1 ustawy o Policji, policjanta w przypadku zwolnienia z dotychczas zajmowanego stanowiska służbowego można przenieść do dyspozycji przełożonego właściwego w sprawach osobowych, na okres poprzedzający powołanie lub mianowanie na inne stanowisko służbowe albo zwolnienie ze służby, nie dłuższy niż 12 miesięcy.

W orzecznictwie sadowoadministracyjnym prezentowany jest pogląd,

że instytucja określona w art. 37a pkt 1 ustawy o Policji służy rozwiązaniu sytuacji, w której brak jest podstaw, by policjanta przenieść na niższe stanowisko służbowe, brak jest stanowisk równorzędnych, a dobro służby wymaga zwolnienia policjanta z dotychczas zajmowanego stanowiska. Gwarancją ochrony interesu policjanta jest w tej sytuacji ograniczony do 12 miesięcy czas przeniesienia na podstawie art. 37a ustawy oraz zachowanie dotychczasowych warunków uposażenia (v. wyrok NSA z dnia 14 lutego 2017 r. sygn. akt I OSK 1952/15, Lex nr 2296501).

Przyjmuje się, że sama możliwość takiego działania przez przełożonych ma służyć należytemu zarządzaniu jednostką zmilitaryzowaną, wymagającą sprawnego mechanizmu dowodzenia, zapewniającego możliwość natychmiastowego reagowania na zaistniałe potrzeby. Zastosowanie przez organ art. 37a ustawy o Policji opiera się na konstrukcji uznania administracyjnego, albowiem przesłanki do zastosowania tego przepisu nie zostały skonkretyzowane.

W sprawie niniejszej Sąd stwierdził, że choć funkcjonariusz Policji pozostaje w pełnej dyspozycji organu, to zwolnienie z zajmowanego stanowiska i przeniesienie do dyspozycji na okres nie dłuższy niż 12 miesięcy (przed powołaniem lub mianowaniem na inne stanowisko albo przed zwolnieniem ze służby, co też ustawodawca wyraźnie wskazał), nie może być działaniem dowolnym. Możliwość kształtowania polityki kadrowej mająca na celu sprawne zarządzanie, dowodzenie nie jest równoznaczna z działaniami dowolnymi.

Zgodnie z art. 7 k.p.a., w toku postępowania organy stoją na straży praworządności, z urzędu lub na wniosek stron podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny oraz słuszny interes obywateli. Są też obowiązane w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy (art. 77 § 1 k.p.a.) i na jego podstawie ocenić czy dana okoliczność została udowodniona (art. 80 k.p.a.). Przepis art. 8 k.p.a. nakazuje organom prowadzenie postępowania w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej, kierując się zasadami proporcjonalności, bezstronności i równego traktowania.

Zdaniem Sądu, rozkaz personalny organu I instancji wydany został z naruszeniem wszystkich powołanych wyżej przepisów, a w konsekwencji z przekroczeniem granic uznania administracyjnego.

Przede wszystkim wskazać należy, że rozkaz personalny z dnia [...] czerwca 2018 r. nie zawiera żadnych ustaleń stanu faktycznego (art. 7 k.p.a.) i nie wskazuje w konsekwencji, na czym opiera powołaną w tym rozkazie utratę zaufania do Z. M. – Naczelnika Wydziału [...]. Organ wskazał jedynie na "zaistniałą sytuację mającą miejsce w dniach [...] i [...] czerwca 2018 r." oraz towarzyszący "temu zdarzeniu" wydźwięk medialny. Rozkaz nie powołuje żadnych okoliczności faktycznych. Przełożony nie wskazuje, jaka to sytuacja, o której mówi, miała miejsce w dniu [...] czerwca 2018 r. i w dniu [...] czerwca 2018 r., a także, czy przywołany wydźwięk medialny spowodowany był zachowaniem bądź postawą skarżącego. Przełożony nie wskazuje od jakich zachowań, które przełożony uważa za narażające Policję na utratę zaufania publicznego, co wprost wskazuje w rozkazie, Z. M. powinien się powstrzymywać. W rozkazie o zwolnieniu

z zajmowanego stanowiska i przeniesieniu do dyspozycji nie przywołano ani jednej konkretnej okoliczności, zachowania policjanta, czy zdarzenia mogącego powodować

u przełożonego utratę zaufania. Tylko zaś wówczas, gdy wystąpią rzeczywiste

i konkretne zdarzenia przemawiające przeciwko pozostawieniu funkcjonariusza na dotychczasowym stanowisku, decyzji o zwolnieniu z tegoż stanowiska i przeniesieniu do dyspozycji, nie można przypisać cech dowolności. W sprawie niniejszej taka sytuacja nie występuje. W sprawie tej nie tylko z rozkazu personalnego z dnia [...] czerwca 2018 r. nie wynika, jakiego zachowania dopuścił się skarżący [...] czerwca

2018 r. i [...] czerwca 2018 r., które doprowadziło przełożonego do stwierdzenia,

że policjant naraził Policję na utratę zaufania publicznego, ale powyższe nie wynika także z materiału dowodowego, który znajduje się w aktach administracyjnych (notatki urzędowe z [...].06.2018 r., raport historii działania z 2018/06/[...]). Materiał dowodowy

i rozkaz personalny nie pozwalają ustalić o jakie zachowanie policjanta w dniu [...] czerwca 2018 r. i w dniu [...] czerwca 2018 r. może chodzić przełożonemu. Z uwagi na treść uzasadnienia rozkazu personalnego z [...] czerwca 2018 r. warto zauważyć,

że przesłanka ważnego interesu służby jest jedną z podstaw zwolnienia policjanta ze służby na podstawie art. 41 ust. 2 ustawy o Policji. Tym bardziej, w sytuacji, gdy rozkaz o zwolnieniu z zajmowanego stanowiska i przeniesieniu do dyspozycji powołuje się na kwestię zachowania narażającego Policję na utratę zaufania publicznego, brak przywołania okoliczności faktycznych, stanowi bezsprzecznie o dowolności tegoż rozkazu personalnego. Nadto, z akt osobowych skarżącego wynika, że rozkazem personalnym p.o. Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] z dnia [...] czerwca 2018 r. skarżącemu z tym dniem powierzono pełnienie obowiązków

w Wydziale [...] KWP w [...] w celu zapewnienia właściwej realizacji zadań w tym Wydziale.

Uchybień wskazanych wyżej w ocenie Sądu nie sanuje, na gruncie art. 37a ustawy o Policji, uzasadnienie rozkazu personalnego Komendanta Głównego Policji utrzymującego w mocy rozkaz personalny Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...]. Organ odwoławczy powołał się przede wszystkim na to,

że okoliczności zdarzenia i ocena zachowania skarżącego znalazła swoje odzwierciedlenie w postępowaniu dyscyplinarnym wszczętym przeciwko skarżącemu w dniu [...] czerwca 2018 r. o to, że dniu [...] czerwca 2018 r. pełniąc służbę na stanowisku Naczelnika Wydziału [...] KWP w [...] popełnił przewinienie dyscyplinarne polegające na naruszeniu dyscypliny służbowej w ten sposób, że w trakcie odprawy służbowej (szkolenia) kierownictwa KWP w [...] i jednostek podległych odbywającej się w Domu Wypoczynkowym "[...]" w [...] nie wykonał polecenia służbowego i nie stawił się do służby w dniu [...] czerwca 2018 r. zgodnie z "Harmonogramem Szkolenia [...]

[...]-[...].06.2018 r." zatwierdzonym przez [...] J. J., ówczesnego Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...], tj. o czyn z art. 132 ust. 3 pkt 1 ustawy o Policji.

Zauważyć należy, że skarżący w skardze do Sądu kwestionuje obowiązek stawiennictwa o godz. 9.00 na szkoleniu w dniu [...] czerwca 2018 r. Okoliczność ta odnosząca się do postępowania dyscyplinarnego nie może być przedmiotem niniejszej sprawy. Niezależnie jednak od powyższego wskazania wymaga, że jeśli organ odwoławczy podtrzymuje stanowisko organu I instancji co do tego, że skarżący powinien powstrzymywać się od zachowań narażających Policję na utratę zaufania publicznego, to także on powinien wskazać konkretne zdarzenie, okoliczność, zachowanie skarżącego, które naraziło Policję na ewentualną utratę zaufania publicznego, o którym mowa w rozkazie I instancji i jak należy wnioskować spowodowało utratę zaufania przełożonego. Powyższego zabrakło w zaskarżonym rozkazie personalnym. Przywołana przez organ odwoławczy treść zarzutu w postępowaniu dyscyplinarnym nie pozwala choćby na przybliżenie ewentualnego zachowania skarżącego w dniu [...] czerwca 2018 r. i w dniu [...] czerwca 2018 r., które organ kwalifikuje w rozkazie personalnym z [...] czerwca 2018 r. jako narażające Policję na utratę zaufania publicznego.

Organy w ogóle nie odniosły się do sytuacji jaka miała miejsce w dniach [...]-[...] czerwca 2018 r. w OSW [...] w [...] (co się tam wydarzyło), jaki udział miał w niej skarżący oraz jak jego zachowanie lub postawa przyczyniły się do utraty zaufania przełożonego i naraziły Policję na utratę zaufania publicznego. Tym bardziej jako mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy należało ocenić również uchybienie polegające na nie uwzględnieniu wniosków dowodowych strony w postępowaniu administracyjnym. Brak było w tej sytuacji podstaw do nadania rygoru natychmiastowej wykonalności (art. 108 k.p.a.). Organ nie wykazał podstaw do jego zastosowania w tym przypadku.

Organy winny brać pod uwagę, że pomimo, iż w ich wyłącznej gestii pozostaje ocena przydatności danego funkcjonariusza do służby na określonym stanowisku

i jeżeli zdaniem przełożonego dobro służby wymaga zwolnienia policjanta

z konkretnego stanowiska w celu zapewnienia realizacji zadań przypisanych do tego stanowiska, organ może skorzystać z uprawnienia o jakim mowa w art. 37a pkt 1 ustawy o Policji (por. wyrok NSA z dnia 14 lutego 2017 r., sygn. akt I OSK 1952/15), to jednak wskazane przyczyny zwolnienia muszą mieć przymiot obiektywnie istniejących

i muszą być prawidłowo uzasadnione.

Chociaż decyzja o zwolnieniu ze stanowiska ma charakter uznaniowy, to nie może być dowolna, a w szczególności nie może być podejmowana, jak w sprawie niniejszej, w oderwaniu od konkretnych okoliczności, zdarzeń, czy zachowań policjanta. Skutki bowiem zastosowania art. 37a pkt 1 są daleko idące w sferze stosunku służbowego policjanta. W tego rodzaju sprawach konieczne jest przestrzeganie przedstawionych wyżej wymogów rzetelnego postępowania. Utrata zaufania przełożonego i wskazany obowiązek powstrzymania się przez policjanta od zachowań narażających Policję na utratę zaufania publicznego, o których mowa w rozkazie personalnym organu I instancji muszą znajdować odzwierciedlenie w konkretnych zdarzeniach, czy zachowaniach skarżącego, które winny być przywołane.

Z tych względów, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 119 pkt 2 i art. 120 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.), orzekł jak w punkcie 1 wyroku. O zwrocie kosztów postępowania, jak w punkcie

2 wyroku Sąd orzekł na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 powołanej ustawy.

Do kosztów tych Sąd zaliczył wynagrodzenie reprezentującego skarżącego adwokata w wysokości 480 zł.