Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt II SA/Łd 939/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2022-03-10 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 8, art. 107 par. 3
journal: Dz.U. 2021 poz 735
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.
article: art. 17 ust. 1 pkt 4, ust. 1a
journal: Dz.U. 2020 poz 111
law: Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych - t.j.
article: art. 119 pkt 2, art. 120, art. 151
journal: Dz.U. 2022 poz 329
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Agnieszka Grosińska-Grzymkowska Sędziowie Sędzia WSA Sławomir Wojciechowski Asesor WSA Tomasz Porczyński (spr.) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 10 marca 2022 r. sprawy ze skargi J. R. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia pielęgnacyjnego oddala skargę. a.bł.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] r. nr [...] wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn.: Dz.U. z 2021 r. poz. 735) – dalej: k.p.a.; art.17 ust. 1-1b, art. 17b ust. 1 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (tekst jedn.:Dz.U. z 2020 r. poz. 111 ze zm.)-dalej: u.ś.r.; Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. utrzymało w mocy decyzję Wójta Gminy M. z dnia [...] r., nr [...] o odmowie przyznania J. R. świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z opieką nad mężem M. R..

W uzasadnieniu wydanego rozstrzygnięcia Kolegium wskazało na dokonane w sprawie ustalenia faktyczne oraz przywołało treść przepisów u.ś.r. regulujących instytucję świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej. Kolegium podkreśliło, że o ustalenie przedmiotowego świadczenia skarżąca, reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, wystąpiła wnioskiem z dnia 1 czerwca 2021 r. (data wpływu wniosku do organu). W oparciu o przedłożoną do wniosku dokumentację ustalono, że wymagający opieki M. R. legitymuje się orzeczeniem o niepełnosprawności w stopniu znacznym. Ustalony stopień niepełnosprawności datuje się od 13 lutego 2015 r. Zakres wykonywanych przez skarżącą czynności opiekuńczych wobec męża obejmuje: higienę osobistą (codziennie), smarowanie kremami przeciw oparzeniom (w razie potrzeby), przygotowywanie ubrań, ubieranie (codziennie), ćwiczenia fizyczne (codziennie), mierzenie ciśnienia (codziennie), mierzenie ciśnienia (codziennie) podawanie lekarstw (codziennie), przygotowywanie i podawanie posiłków (codziennie), sprzątanie, pranie, prasowanie (codziennie), wizyty lekarskie, opłacanie rachunków, zakupy, realizacja recept, załatwianie spraw urzędowych (w razie potrzeby), wyjścia na spacery (w miarę możliwości), palenie w piecu (codziennie). Z akt sprawy wynika nadto, że z tytułu opieki nad mężem skarżąca pobiera specjalny zasiłek opiekuńczy, z którego zgodnie z oświadczeniem rezygnuje w momencie przyznania jej świadczenia pielęgnacyjnego. Skarżąca nie jest rolnikiem, nie prowadzi gospodarstwa rolnego ani nie wykonuje pracy w gospodarstwie rolnym, podlega ubezpieczeniu w ZUS.

Ponadto z przeprowadzonego w dniu 11 czerwca 2021 r. wywiadu środowiskowego wynika, że skarżąca wraz z rodziną zamieszkuje w domu rodziców, w którym zajmuje całe piętro, na które składają się dwa pokoje, kuchnia, łazienka. Dom wyposażony jest w instalacje centralnego ogrzewania oraz wodno-kanalizacyjną. Rodzina skarżącej utrzymuje się z wypłacanych świadczeń, to jest: renty chorobowej męża, specjalnego zasiłku opiekuńczego pobieranego przez stronę z tytułu opieki nad mężem, zasiłku pielęgnacyjnego męża oraz świadczeń rodzinnych wypłacanych na syna. Mąż wnioskodawczyni jest pod stałą kontrolą lekarzy specjalistów, leczy się z powodu choroby genetycznej Fabryego, cukrzycy oraz nadciśnienia. Był dializowany, dwa lata temu przeszedł przeszczep nerki. W wyniku dializ doszło do zakrzepicy lewej ręki, co groziło jej amputacją. Mąż skarżącej porusza się samodzielnie, nie wymaga korzystania ze sprzętu rehabilitacyjnego. Skarżąca nie pracuje, gdyż jak oświadczyła boi się zostawić męża samego w domu. Obawia się, że podczas jej nieobecności może dojść do zakrzepicy. Sprawowana przez nią opieka zajmuje jej czas od godziny 7 do godziny 22. Po przebudzeniu męża podaje mu lekarstwa, pomaga w ubraniu się, a następnie szykuje śniadanie. Następnie około godz. 13 gotuje obiad, po zjedzeniu którego mąż rehabilituje rękę. Po rehabilitacji strona wychodzi z mężem na dwór, a po powrocie podaje insulinę. Wieczorem po kolacji, którą strona podaje około 18 mąż idzie się umyć, co wymaga pomocy skarżącej. Pomiędzy posiłkami strona podaje mężowi niezbędne dawki lekarstw. Dodatkowo, w nocy skarżąca sprawdza, czy z ręką męża jest wszystko w porządku i czy nie robi się zakrzep. Jak wynika z załączonego do akt sprawy oświadczenia M. R. jest on całkowicie uzależniony od pomocy żony.

Decyzją z dnia [...] r. Wójt Gminy M. powołując się na przepis art. 17 ust. 1 pkt 4 u.ś.r. odmówił skarżącej przyznania wnioskowanego świadczenia pielęgnacyjnego wskazując, na brak bezpośredniego związku pomiędzy rezygnacją z zatrudnienia a koniecznością sprawowania opieki nad mężem. W ocenie organu podejmowane przez stronę czynności opiekuńcze nie wykluczają podjęcia zatrudnienia choćby w niepełnym wymiarze czasu. Dodatkowo w uzasadnieniu wydanego rozstrzygnięcia przywołując przepis art. 17 ust. 1b u.ś.r. organ wskazał na brak spełnienia przesłanki cezury czasowej powstania niepełnosprawności męża skarżącej. W tym zakresie organ wskazał, iż pomimo orzeczenia przez Trybunał Konstytucyjny wyrokiem z dnia 21 października 2014 r. o częściowej niekonstytucyjności powyższego przepisu, przepis ten nadal obowiązuje, a co za tym idzie organy administracji są obowiązane do jego uwzględnienia. Organ przywołał także okoliczność pobierania przez skarżącą z tytułu sprawowanej opieki nad mężem specjalnego zasiłku opiekuńczego, wskazując, iż pomimo złożonego oświadczenia strony o jego rezygnacji, dopóki w obrocie prawnym pozostaje decyzja o jego przyznaniu, stanowi to negatywna przesłankę do przyznania przedmiotowego świadczenia.

W odwołaniu od powyższej decyzji J. R. , reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, wnosząc o uchylenie w całości kwestionowanej decyzji, a nadto o orzeczenie co do istoty sprawy poprzez przyznanie przedmiotowego świadczenia, zarzucała naruszenie:

- art. 17 ust. 1b u.ś.r. poprzez jego zastosowanie bez uwzględnienia okoliczności, że na skutek wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 21 października 2014 r. o sygn. akt K 38/13 doszło do uznania niekonstytucyjności części wskazanej normy prawnej w zakresie, w jakim różnicuje prawo do świadczenia pielęgnacyjnego osób sprawujących opiekę nad osobą niepełnosprawną ze względu na datę powstania niepełnosprawności osoby wymagającej opieki, a przez to naruszenie art. 190 ust. 1 Konstytucji RP;

- art. 17 ust. 5 pkt 2a u.ś.r. poprzez jego błędne zastosowanie w sytuacji, gdy przedmiotem wniosku jest przyznanie świadczenia na rzecz współmałżonka osoby wymagającej opieki;

- art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. b u.ś.r. poprzez uznanie, że pobieranie przez skarżącą specjalnego zasiłku opiekuńczego stanowi negatywną przesłankę przyznania przedmiotowego świadczenia pielęgnacyjnego;

- art. 27 ust. 5 w zw. z art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. b u.ś.r. poprzez jego niezastosowanie i nieuwzględnienie prawa skarżącej do wyboru pobieranego świadczenia.

W uzasadnieniu strona wskazała, że w obecnej sytuacji prawnej nie jest dopuszczalne oparcie decyzji odmawiającej przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego na podstawie tej części przepisu art. 17 ust. 1 b u.ś.r., której niekonstytucyjność stwierdził Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 21 października 2014 r. Zakwestionowała także stanowisko organu, co do negatywnej przesłanki przyznania wnioskowanego świadczenia, to jest pobierania specjalnego zasiłku opiekuńczego, wskazując na przysługujące jej prawo wyboru świadczeń.

Utrzymując w mocy kwestionowane rozstrzygnięcie organu I instancji, Kolegium wskazało, że wyrokiem z dnia 21 października 2014 r., sygn. akt K 38/13 Trybunał Konstytucyjny orzekło niekonstytucyjności art. 17 ust. 1b u.ś.r. w zakresie, w jakim różnicuje prawo do świadczenia pielęgnacyjnego osób sprawujących opiekę nad osobą niepełnosprawną po ukończeniu przez nią wieku określonego w tym przepisie. Powyższe oznacza, że w obecnej sytuacji prawnej nie jest zatem dopuszczalne oparcie decyzji odmawiającej przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego opiekunom osób niepełnosprawnych, których niepełnosprawność powstała po ukończeniu przez nie 25 roku życia. Tym samym zarzut odwołania, co do naruszenia art. 17 ust. 1b u.ś.r. uznać należało za zasadny.

Niemniej jednak w ocenie organu odwoławczego, pomimo błędnej wykładni art. 17 ust. 1b u.ś.r., skarżącej zasadnie odmówiono przyznania prawa do wnioskowanego świadczenia pielęgnacyjnego, gdyż w sprawie nie została spełniona pozytywna przesłanka wynikająca z art. 17 ust. 1 u.ś.r. W ocenie Kolegium strona nie wykazała bowiem istnienia związku przyczynowo skutkowego pomiędzy rezygnacją z zatrudnienia, a koniecznością sprawowania opieki. Kolegium podkreśliło, że rezygnacja z aktywności zawodowej musi być wymuszona przez konieczność sprawowania opieki nad chorym, zaś rozmiar tej opieki musi być na tyle duży, aby uniemożliwiał podjęcie lub wykonywanie pracy zarobkowej. Chodzi zatem o sprawowanie stałej, ciągłej i osobistej opieki wykluczającej podjęcie zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, chociażby w niepełnym wymiarze czasu pracy. Nie zawsze bowiem ustalenie znacznego stopnia niepełnosprawności automatycznie pozwala przyjąć, że rozmiar sprawowanej nad osobą niepełnosprawną opieki uniemożliwia opiekunowi podjęcie aktywności zawodowej nawet w niepełnym wymiarze czasu pracy. W ocenie Kolegium z przywołanych wyżej istotnych dla sprawy ustaleń faktycznych wynika, iż wskazany przez skarżącą zakres sprawowanej opieki nad mężem nie wyklucza możliwości podjęcia zatrudnienia chociażby w niepełnym wymiarze czasu pracy. Wykonywane przez stronę czynności opiekuńcze nad mężem w dużej mierze sprowadzają się do czynności, które nie wymagają stałej i całodobowej opieki, a są wykonywane w każdej rodzinie (gotowanie, sprzątanie, pranie, podawanie posiłków i leków, palenie w piecu, robienie zakupów, "dokumentacja medyczna i urzędowa"). Ponadto organ podkreślił, że M. R. jest osoba samodzielną, nie wymagającą korzystania ze sprzętu rehabilitacyjnego. Tym samym w ocenie organu odwoławczego obiektywnie możliwym jest taka organizacja sprawowanej przez stronę opieki, w tym pomocy współdomowników skarżącej, która nie wymagałaby od strony rezygnacji z aktywności zawodowej.

Odnośnie zarzutu naruszenia art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. b w zw. z art. 27 ust. 5 u.ś.r. organ wskazał, iż z uwagi na brak spełnienia przez stronę pozytywnej przesłanki przyznania przedmiotowego świadczenia nie rozstrzygano sprawy w kontekście zbiegu uprawnień do świadczeń, o jakich mowa w art. 27 ust. 5 u.ś.r. Natomiast, co do zarzutu art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. a u.ś.r. organ wskazał, iż wbrew stanowisku strony skarżącej w sprawie nie jest kwestionowane, iż jako współmałżonka osoby wymagającej opieki jest podmiotem uprawnionym do świadczenia pielęgnacyjnego.

W skardze wywiedzionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi J. R. , reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, zarzuciła naruszenie art. 17 ust. 1 u.ś.r. poprzez jego błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że niepodejmowanie pracy zarobkowej przez skarżącą w celu sprawowania opieki nad osobą niepełnosprawną, nie wypełnia przesłanki niepodejmowania lub rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o niepełnosprawności ze wskazaniami: konieczność stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji. Strona wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji, poprzedzającej ją decyzji organu I instancji oraz orzeczenie co do istoty sprawy poprzez przyznanie wnioskowanego świadczenia, ewentualnie przekazanie sprawy organowi I instancji do ponownego rozpoznania. Ponadto skarżąca wnosiła o zasądzenie na jej rzecz kosztów postępowania, w tym zastępstwa procesowego, według norm przepisanych.

W uzasadnieniu skargi pełnomocnik skarżącej zakwestionował stanowisko Kolegium dotyczące wystąpienia przesłanki uniemożliwiającej przyznanie skarżącej prawa do świadczenia pielęgnacyjnego tj. brak związku pomiędzy rezygnacją z zatrudnienia a sprawowaniem opieki. Pełnomocnik podniósł, że z dyspozycji art. 17 ust. 1 u.ś.r. wynika, iż świadczenie pielęgnacyjne przysługuje osobom w nim wymienionym, jeżeli nie podejmują lub rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniem konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji. Z przywołanej normy prawa wynika, że podstawowym wymogiem uzyskania świadczenia pielęgnacyjnego jest sprawowanie stałej, ciągłej opieki wykluczającej podjęcie zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, która nie musi być opieką całodobową. Pełnomocnik zauważa, iż z zebranego w sprawie materiału wynika, że skarżąca ze względu na sprawowaną opiekę nie jest w stanie podjąć zatrudnienia, nawet w najmniejszym wymiarze czasowym.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. wniosło o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje:

W pierwszej kolejności wskazać należy, że skarga J. R. została rozpoznana w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym stosownie do uprawnienia wynikającego z art. 119 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz.U. z 2022 r. poz. 329) - dalej: p.p.s.a. W myśl powołanego przepisu sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli strona zgłosi wniosek o skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym, a żadna z pozostałych stron w terminie czternastu dni od zawiadomienia o złożeniu wniosku nie zażąda przeprowadzenia rozprawy. W trybie uproszczonym sąd rozpoznaje sprawy na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów (art. 120 p.p.s.a.).

W niniejszej sprawie w treści wniesionej skargi strona skarżącą zawarła wniosek o jej rozpoznanie w trybie uproszczonym, a druga ze stron – Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. w udzielonej odpowiedzi na skargę przystąpiło do powyższego wniosku.

Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn.: Dz. U. z 2021 r. poz. 137) w związku z art. 3 § 1 p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W ramach tej kontroli sąd administracyjny nie przejmuje sprawy administracyjnej do jej końcowego załatwienia, lecz ocenia, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie naruszono reguł postępowania administracyjnego i czy prawidłowo zastosowano prawo materialne.

Uchylenie zaskarżonej decyzji lub postanowienia w całości albo w części następuje w przypadku stwierdzenia przez sąd naruszenia przepisów prawa materialnego, jeżeli miało ono wpływ na wynik sprawy, lub naruszenia przepisów prawa procesowego, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a także w przypadku zaistnienia przesłanek do wznowienia postępowania - art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. W razie nieuwzględnienia skargi, podlega ona oddaleniu odpowiednio w całości albo w części (art. 151 p.p.s.a.). Ponadto, zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a.

Dokonując kontroli sądowoadministracyjnej w powyższym zakresie Sąd stwierdził, że zarówno zaskarżona decyzja, jak i poprzedzająca ją decyzja organu I instancji odpowiadają prawu, co obligowało Sąd do oddalenia skargi.

W niniejszej sprawie, jak już wcześniej wskazano przedmiotem skargi J. R. uczyniła decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia [...] r. utrzymującą w mocy decyzję Wójta Gminy M. z dnia [...] r. o odmowie przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z sprawowaną opieką nad mężem M. R..

Podstawę prawną wydania kwestionowanych decyzji stanowiły przepisy ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn.: Dz.U. 2021 r. poz. 735) – dalej: k.p.a. oraz ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (tekst jedn.: Dz.U. z 2020 r. poz. 111)- dalej: u.ś.r.

Zgodnie z art. 17 ust. 1 u.ś.r. świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej przysługuje: 1) matce albo ojcu, 2) opiekunowi faktycznemu dziecka, 3) osobie będącej rodziną zastępczą spokrewnioną w rozumieniu ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej, 4) innym osobom, na których zgodnie z przepisami ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy ciąży obowiązek alimentacyjny, z wyjątkiem osób o znacznym stopniu niepełnosprawności

- jeżeli nie podejmują lub rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji.

Zgodnie zaś z art. 17 ust. 1a u.ś.r. osobom, o których mowa w ust. 1 pkt 4, innym niż spokrewnione w pierwszym stopniu z osobą wymagającą opieki, przysługuje świadczenie pielęgnacyjne, w przypadku gdy spełnione są łącznie następujące warunki: 1) rodzice osoby wymagającej opieki nie żyją, zostali pozbawieni praw rodzicielskich, są małoletni lub legitymują się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności; 2) nie ma innych osób spokrewnionych w pierwszym stopniu, są małoletnie lub legitymują się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności; 3) nie ma osób, o których mowa w ust. 1 pkt 2 i 3, lub legitymują się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności.

W niniejszej sprawie bezspornym pozostaje, że J. R. jest żoną wymagającego opieki M. R., a co za tym idzie ciąży nad nią swoisty obowiązek alimentacyjny względem współmałżonka wynikający z treści art. 23 i art. 27 ustawy z 25 lutego 1964 r. Kodeks rodzinny i opiekuńczy (tekst jedn.: Dz.U. z 2020 r. poz. 1359) - dalej: k.r.o. Bezspornym pomiędzy stronami jest także to, że M. R. legitymuje się orzeczeniem o niepełnosprawności w stopniu znacznym. Wobec powyższego uznać należy, że skarżąca należy do kategorii podmiotów, o których mowa w art. 17 ust. 1 pkt 4 u.ś.r. uprawnionych do przyznania świadczenia pielęgnacyjnego.

Jednakże z dokonanych w sprawie ustaleń faktycznych wynika, iż w sprawie nie doszło do łącznego spełnienia wszystkich warunków określonych w art. 17 ust. 1 pkt 4 u.ś.r., gdyż jak słusznie stwierdziło Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. wnioskodawczyni nie wykazała bezpośredniego związku pomiędzy rezygnacją z aktywności zawodowej, a koniecznością sprawowania opieki nad mężem.

Wskazać na wstępie wymaga, że powołanego wyżej przepis art. 17 ust. 1 u.ś.r. nie można odczytywać w ten sposób, że samo posiadanie przez osobę niepełnosprawną orzeczenia o niepełnosprawności w stopniu znacznym sprawia, że świadczenie to przysługuje wskazanym w ww. przepisie osobom. Świadczenie pielęgnacyjne nie jest kierowane do wszystkich niezatrudnionych osób opiekujących się niepełnosprawnym członkiem rodziny, lecz do osób, które wywiązują się ze swego obowiązku alimentacyjnego, osobiście zapewniając stałą i długotrwałą opiekę i pomoc niepełnosprawnemu członkowi rodziny i jednocześnie z tego właśnie powodu zaprzestają aktywności zawodowej. Zarówno charakter omawianego świadczenia, jak i jego cel pozwalają na stwierdzenie, iż stanowi ono pewną formę rekompensaty strat finansowych opiekuna wynikających z rezygnacji z aktywności zawodowej, a co za tym idzie nie może stanowić alternatywnego źródła dochodu. Podkreślenia również wymaga, że zakres sprawowania opieki nad osobami niepełnosprawnymi w stopniu znacznym może się różnić w zależności od stopnia samodzielności tych osób oraz ich potrzeb. Sprawowana opieka musi zatem w sposób oczywisty uniemożliwiać wykonywanie zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej osobie ubiegającej się oświadczenie pielęgnacyjne. Innymi słowy o rezygnacji z zatrudnienia czy też świadomym jego niepodejmowaniu można mówić w sytuacji, gdy osoba sprawująca opiekę jest obiektywnie zdolna do podjęcia zatrudnienia, a składające się na nią szczególne czynności zajmują tyle czasu, że podjęcie jakiegokolwiek zatrudnienia jest niemożliwe. Musi więc istnieć związek przyczynowy między rezygnacją z zatrudnienia przez opiekuna (niepodejmowania przez niego pracy) a koniecznością sprawowania opieki nad niepełnosprawnym członkiem rodziny wskazanym w przepisie art. 17 u.ś.r. Co również istotne, stały, długoterminowy i stały charakter opieki nie może być utożsamiany z wykonywaniem czynności opiekuńczych bez przerwy przez 24 godziny na dobę (por. wyroki NSA z 16 grudnia 2021 r., I OSK 716/21; z 2 lutego 2017, I OSK 2201/15; wyrok WSA w Łodzi z 20 czerwca 2020 r., II SA/Łd 218/20; wyrok WSA w Krakowie z 15 grudnia 2021 r., III SA/Kr 634/21; wyroki WSA w Gdańsku z 22 grudnia 2021 r., III SA/Gd 841/21; z 16 września 2021 r., III SA/Gd 563/21; wyroki WSA w Olsztynie z 21 października 2021 r., II SA/Ol 708/21, z 21 października 2021 r., II SA/Ol 776/21; www.orzeczenia.nsa.gov.pl).

W ocenie Sądu, zgromadzony w sprawie materiał dowodowy, w tym przedłożone do akt oświadczenia strony, co do zakresu i charakteru świadczonej opieki oraz przeprowadzony wywiad środowiskowy czynią zasadnym stwierdzenie, co do niewykazania istnienia przesłanki bezpośredniego związku przyczynowo-skutkowego pomiędzy brakiem aktywności zawodowej wnioskodawczyni, a koniecznością sprawowania przez nią opieki nad mężem. Samorządowe Kolegium Odwoławcze słusznie bowiem zauważyło, że sporządzony przez skarżącą wykaz wykonywanych czynności nie stanowi stałej opieki, a co za tym idzie nie wyklucza całkowicie podjęcia przez stronę zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, choćby w niepełnym wymiarze czasu pracy. Pomimo, co nie budzi wątpliwości, codziennego charakteru świadczonej opieki, zakres wykonywanych przez stronę czynności sprowadza się w istocie do prowadzenia gospodarstwa domowego. Czynności typu przygotowywanie i podawanie posiłków, pranie, sprzątanie, czy też robienie zakupów, należą do typowych czynności dnia codziennego, które są także wykonywane przez osoby aktywne zawodowo. Co więcej większość czynności, na które wskazuje skarżąca, nie jest wykonywana codziennie, co potwierdza sama strona. Natomiast wskazane przez skarżącą czynności stricte opiekuńcze nad mężem, to jest podawanie lekarstw, mierzenie ciśnienia, towarzyszenie w trakcie wizyt lekarskich, czy też pomoc w ubraniu z uwagi na niesprawną rękę nie stanowią czynności, które uniemożliwiają podjęcia jakiejkolwiek aktywności zawodowej, nawet w niepełnym wymiarze czasu. Zasadności powyższego stwierdzenia nie przeczą w ocenie Sądu, wskazane przez stronę schorzenia, na które cierpi małżonek skarżącej. Nie bagatelizując stanu zdrowia M. R. podkreślenia jednak wymaga, że z akt sprawy nie wynika, iż w/w jest osobą całkowicie niesamodzielną i niesprawną ruchowo. Wręcz przeciwnie, na co wskazuje sama skarżąca, małżonek jest osoba samodzielną nie wymagającą pomocy w spożywaniu posiłków, poruszaniu się, nie korzystającą z pomocy urządzeń rehabilitacyjnych. Natomiast podnoszona przez skarżącą konieczność sprawowania stałej opieki, co podkreśla sama skarżąca wynika z obawy, iż podczas jej nieobecności w domu dojdzie do pogorszenia stanu zdrowia męża. Tym samym strona sprawuje swoisty dozór nad mężem, który jak słusznie podnosi Kolegium, przy właściwej organizacji mógłby być wykonywany przy pomocy współdomowników, w tym choćby przez zamieszkujących w tym samym budynku rodziców skarżącej, niezależnie od wskazywanych przez tych ostatnich problemów zdrowotnych, czy też faktu prowadzenia odrębnego gospodarstwa domowego.

Reasumując Sąd stwierdza, iż pomimo faktu, że skarżąca należy do podmiotów, o których mowa w art. 17 ust. 1 pkt 4 u.ś.r. uprawnionych do otrzymania wnioskowanego świadczenia, to jednak z uwagi na brak wykazania istnienia, wynikającej z powyższego przepisu przesłanki związku pomiędzy brakiem jej aktywności zawodowej, a koniecznością sprawowania opieki nad mężem, za prawidłowe uznać należy negatywne rozpatrzenie zgłoszonego przez nią żądania. Tym samym zarzut skargi, co do naruszenia art. 17 ust. 1 u.ś.r. uznać należało za niezasadny.

Ponadto nie będąc związanym zarzutami skargi Sąd stwierdza, iż dokonane w sprawie ustalenia faktyczne, jak i przeprowadzoną ocenę zgromadzonego materiału dowodowego uznać należy za wystarczające do załatwienia sprawy, a uzasadnienia wydanych rozstrzygnięć odpowiadają wymogom określonym w art. 107 § 3 k.p.a. Prowadząc postępowanie organy działały na podstawie i w granicach obowiązującego prawa, w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej, kierując się wyrażonymi w art. 8 k.p.a. zasadami proporcjonalności, bezstronności i równego traktowania.

Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. skargę oddalił.

m. d.