Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VIII SA/Wa 93/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2016-10-28 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6171 Radcowie prawni i aplikanci radcowscy
Hasła tematyczne: Zawody prawnicze
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 36  ust 2, art. 36  ust. 1, art. 36
journal: Dz.U. 2015 poz 507
law: Ustawa z dnia 6 lipca 1982 r. o radcach prawnych - tekst jedn.
article: art. 7, art. 77, art. 80 art. 107 par. 3
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marek Wroczyński, Sędziowie Sędzia WSA Renata Nawrot (sprawozdawca), Sędzia WSA Leszek Kobylski, Protokolant Sekretarz sądowy Dominika Jeromin, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 października 2016 r. w Radomiu sprawy ze skargi A. S. na uchwałę Komisji Egzaminacyjnej II stopnia nr [...] przy Ministrze Sprawiedliwości do rozpoznania odwołań od uchwał o wynikach egzaminu radcowskiego który został przeprowadzony w dniach [...] marca 2015 r. z dnia [...] listopada 2015 r. znak [...] w przedmiocie ustalenia wyniku egzaminu radcowskiego oddala skargę.


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi wniesionej przez A. S.-P. (dalej: zdająca, strona, skarżąca) była uchwała z [...] listopada 2015 r. Komisji Egzaminacyjnej II stopnia Nr [...] przy Ministrze Sprawiedliwości do rozpoznania odwołań od uchwał o wynikach egzaminu radcowskiego, który został przeprowadzony w dniach 11 – 13 marca 2015 r., wydana na podstawie art. 368 ust. 1, 9 i 12 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o radcach prawnych (Dz. U. z 2015 r. poz. 507 ze zm.) – dalej także jako ustawa lub u.r.p.,

w związku z art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., utrzymująca w mocy uchwałę z [...] kwietnia 2015 r. Komisji Egzaminacyjnej Nr [...] do przeprowadzenia egzaminu radcowskiego w 2015 r. z siedzibą w K. stwierdzającą, że A. S.-P. uzyskała wynik negatywny z egzaminu radcowskiego.

Do wydania zaskarżonych uchwał doszło w następującym stanie faktycznym

i prawnym sprawy:

W dniach od 11 do 13 marca 2015 r. zdająca przystąpiła do egzaminu radcowskiego, przed Komisją Egzaminacyjną Nr [...] do przeprowadzenia egzaminu radcowskiego z siedzibą w K..

Po dokonaniu oceny każdego z zadań z zakresu: prawa karnego, prawa cywilnego, gospodarczego, administracyjnego, Komisja Egzaminacyjna ustaliła, że zdająca otrzymała:

z zakresu prawa karnego - ocenę [...],

z zakresu prawa cywilnego - ocenę [...],

z zakresu prawa gospodarczego - ocenę [...],

z zakresu prawa administracyjnego - ocenę [...]

Wskazała, iż zgodnie z treścią art. 366 ust. 1 u.r.p., pozytywny wynik z egzaminu radcowskiego otrzymuje zdający, który z każdej części egzaminu radcowskiego otrzymał ocenę pozytywną. Mając na uwadze uzyskane przez zdającą oceny, Komisja ustaliła, że Pani A. S.-P. uzyskała wynik negatywny z egzaminu radcowskiego.

Stan faktyczny zadania egzaminacyjnego z zakresu prawa administracyjnego przedstawiał się następująco:

Z. K. wnioskiem z [...] stycznia 2015 r. zwrócił się do Burmistrza K. o ustalenie warunków zabudowy niezabudowanej działki położonej

w K. przy ul. P. o numerze ewidencyjnym [...]. Jako proponowany sposób zagospodarowania terenu podał – budynek mieszkalny wolnostojący

z garażem. W celu ustalenia wymagań dla planowanej przez wnioskodawcę zabudowy

i zagospodarowania terenu organ wyznaczył wokół działki - obszar analizowany. Granicę tego obszaru organ określił w odległości [...] m, co stanowi trzykrotność szerokości frontu działki. Ponadto organ ustalił, że na terenie objętym analizą wszystkie działki sąsiednie, dostępne z tej samej drogi publicznej, są niezabudowane. Jednocześnie na jednej z sąsiednich działek o numerze [...] znajduje się zabudowa mieszkaniowa jednorodzinna, jednakże znajduje się ona poza granicami terenu objętego analizą. Z tego względu organ uznał, że nie może określić wymagań dotyczących nowej zabudowy w zakresie kontynuacji funkcji, parametrów, cech

i wskaźników kształtowania zabudowy oraz zagospodarowania terenu, w tym gabarytów i formy architektonicznej obiektów budowalnych, linii zabudowy oraz intensywności wykorzystania terenu. Decyzją z [...] lutego 2015 r., Burmistrz K. na podstawie art. 4 ust. 2 pkt 2, art. 59 ust. 1, art. 60 ust. 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 r.

o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. z 2012 r., poz. 647, z późn. zm.) – dalej u.p.z.p. oraz art. 104 k.p.a., odmówił ustalenia warunków zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie wnioskowanego budynku. W uzasadnieniu organ podał, że planowana inwestycja nie spełnia wymagań określonych w art. 61 ust. 1 pkt 1 u.p.z.p. w zakresie kontynuacji istniejącej zabudowy, a w analizowanym obszarze nie znajduje się żadna zabudowa; zatem realizacja planowanej inwestycji nie będzie kształtowała harmonijnej przestrzeni z uwzględnieniem uwarunkowań i wymagań funkcjonalnych, a także kompozycyjno-estetycznych, zgodnych z założeniami ładu przestrzennego. Umożliwienie zabudowy w obszarze niezabudowanym zakłócałoby istniejący ład przestrzenny. Decyzję organu bez załączników doręczono wnioskodawcy, który po zapoznaniu się z aktami sprawy stwierdził, że w aktach nie znajdują się jakiekolwiek załączniki do decyzji. W złożonym odwołaniu Z. K. zarzucił rażące naruszenie prawa, nie wskazując konkretnych przepisów podał, że

w sąsiedztwie znajduje się zabudowa mieszkaniowa jednorodzinna i nie rozumie, dlaczego organ tego faktu nie uwzględnił. Samorządowe Kolegium Odwoławcze

w K., decyzją z [...] marca 2015 r. po rozpatrzeniu odwołania, utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu wskazało, że organ I instancji wyznaczył teren analizowany i powyższa analiza wykazała, że na obszarze objętym analizą nie występuje żadna zabudowa mieszkaniowa, ani jakakolwiek inna pozwalająca na określenie wymagań dla nowej zabudowy na działce objętej wnioskiem. Zaznaczył, iż na działce sąsiedniej (nr [...]) w stosunku do działki objętej wnioskiem, dostępnej z tej samej drogi publicznej, usytuowana jest zabudowa mieszkaniowa, jednakże zabudowana część tej działki położona jest poza obszarem objętym analizą.

Zdająca sporządziła skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego, zarzucając zaskarżonej decyzji:

1. naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, tj. a) art. 60 ust. 1 w zw. z art. 53 ust. 4 pkt 9 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (dalej; u.p.z.p.), poprzez wydanie decyzji na podstawie nieprawidłowo zgromadzonego materiału dowodowego, w konsekwencji zaś utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji, b) art. 6 u.p.z.p. poprzez wydanie decyzji w przedmiocie odmowy wydania zawnioskowanej decyzji

a w konsekwencji naruszenie uprawnienia obywatela do wykonywania prawa własności, c) § 6 ust. 2 i § 9 ust. 1 i 2 Rozporządzenia Ministra Infrastruktury

z dnia 26 sierpnia 2003 r. w sprawie sposobu ustalania wymagań dotyczących nowej zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego poprzez ich niedostrzeżenie w konsekwencji zaś utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji,

2. przepisów postępowania, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy, tj. a) art. 138 § 1 ust. 1 k.p.a. poprzez utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji, podczas gdy zachodziły przesłanki do zastosowania przez organ II instancji art. 138 § 2 z uwagi na naruszenie art. 60 ust. 1 w zw. z art. 53 ust. 4 pkt 9 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (dalej u.p.z.p.),

w konsekwencji zaistniała przesłanka do wznowienia postępowania, o której mowa w art. 145 § 1 pkt 6 k.p.a., b) art. 138 § 1 ust. 1 k.p.a. poprzez utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji , i niedostrzeżenie szeregu naruszeń organu I instancji polegających na nieuwzględnieniu

w postępowaniu I instancyjnym zasad postępowania administracyjnego

w szczególności art. 7, art. 8, art. 10, art. 64 § 2, art. 77, 84, 86 k.p.a., które to naruszenia nakazywały organowi II instancji zastosowanie art. 138 § 2, c) art. 7 k.p.a. poprzez nierzetelne poprowadzenie postępowania, w konsekwencji naruszenie art. 8 k.p.a. poprzez niezastosowanie zasady pogłębionego zaufania obywateli do organów państwa oraz świadomości i kultury prawnej obywateli, d) art. 15 k.p.a. poprzez dokonanie kontroli instancyjnej przy wykorzystaniu nieprawidłowo zgromadzonym materiale dowodowym,

w konsekwencji zaprzeczenie zasadzie dwuinstancyjności i wydanie decyzji

z naruszeniem prawa.

W związku z powyższym postawiła wniosek o:

1. na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a, b, i c p.p.s.a. o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz na podstawie art. 135 p.p.s.a. o uchylenie decyzji organu

I instancji,

2. na podstawie art. 200 i 205 p.p.s.a. o zasądzenie na rzecz skarżącego od organu kosztów postępowania wraz z kosztami zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

W uzasadnieniu zdająca przedstawiła stan sprawy, stwierdzając, iż decyzja organu II instancji narusza podstawowe zasady postępowania administracyjnego, bowiem utrzymuje w mocy decyzje organu I instancji, która narusza fundamentalne zasady prawa administracyjnego. Zdająca zaznaczyła, że w opinii skarżącego organ II instancji naruszył art. 138 § 1 ust. 1 k.p.a. bowiem na podstawie art. 60 ust. 1 pkt 1 utrzymał w mocy decyzję wydaną z naruszeniem art. 53 ust. 4 pkt 9 u.p.z.p., tj. utrzymał w mocy decyzję, która mogła być wydana wyłącznie po uzyskaniu stosownych uzgodnień, których to organ I instancji przed wydaniem swojej decyzji nie uzyskał.

W konsekwencji wydanie przez SKO decyzji, która jest decyzją ostateczną doprowadziło do sytuacji, w której decyzja SKO narusza wskazane powyżej przepisy prawa materialnego, a tym samym dające podstawy do wznowienia postępowania administracyjnego zgodnie z art. 145 § 1 pkt 6 k.p.a.

Egzaminatorzy, oceniający (niezależnie od siebie) pracę zdającej z zakresu prawa administracyjnego, wystawili oceny cząstkowe: egzaminator A. Ż. oceniła rozwiązanie zadania z prawa administracyjnego na ocenę niedostateczną, zaś egzaminator B. L. na ocenę dostateczną. W konsekwencji ocena niedostateczna pracy z prawa administracyjnego była wynikiem ocen cząstkowych wystawionych prze dwóch egzaminatorów.

Egzaminator sędzia NSA A. Ż. uzasadniając ocenę niedostateczną podała, że przygotowana przez stronę skarga do WSA zachowała wszystkie elementy formalne.

Odnośnie do prawidłowości zastosowanych przepisów prawa i umiejętności ich interpretacji, egzaminator wskazał, że zdający sformułował zarzut naruszenia prawa materialnego, tj. art. 60 ust.1 w zw. z art. 53 ust. 4 pkt. 9 ustawy o planowaniu

i zagospodarowaniu przez "wydanie decyzji na podstawie nieprawidłowo zgromadzonego materiału dowodowego, w konsekwencji zaś utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji". W ocenie egzaminatora treść tego zarzutu wskazuje, że ma on charakter procesowy, ponieważ zarzuca niewyjaśnienie sprawy w sposób umożliwiający jej rozstrzygnięcie. Zdający błędnie go zatem sformułował. Z kolei

w uzasadnieniu tego zarzutu podniósł, że organ I instancji nie uzyskał stosownych uzgodnień, a utrzymanie przez SKO takiej decyzji narusza w/w przepisy prawa materialnego, a tym samym daje podstawę do wznowienia postępowania na podstawie art. 145 §1 pkt 6 k.p.a. Zdający nie uzasadnił szerzej swojego stanowiska, które egzaminator, w okolicznościach tej sprawy, uznał za całkowicie błędne. Egzaminator zaznaczył, że organy odmówiły ustalenia warunków zabudowy dla planowanej przez wnioskodawcę inwestycji, uważając na podstawie dokonanej (błędnej) analizy obszaru wyznaczonego, że nie spełniona została przesłanka z art.61 ust.1 pkt.1 ustawy

o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, czyli zasada dobrego sąsiedztwa. Egzaminator podniósł, że zdający nie zauważył, że skoro organ I instancji doszedł do przekonania, że dla planowanej inwestycji, z uwagi na brak jednej z koniecznych przesłanek, nie jest możliwe ustalenie warunków zabudowy, to bezprzedmiotowe jest prowadzenie jakiegokolwiek postępowania uzgodnieniowego w trybie art. 106 § 1 k.p.a. W tych okolicznościach bezprzedmiotowe było dokonywanie uzgodnienia z zarządcą drogi.

Egzaminator zwrócił uwagę, że organem właściwym do wydania decyzji

o warunkach zabudowy jest wójt, burmistrz albo prezydent miasta, z wyjątkiem decyzji

o warunkach zabudowy na terenach zamkniętych, którą wydaje wojewoda (art. 60 ust. 1 i 3 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym). Z kolei zgodnie z art. 19 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz. U. z 2007 r. Nr 19, poz. 115 ze zm.) zarządcami dróg są organy administracji rządowej lub jednostki samorządu terytorialnego, do których właściwości należą sprawy z zakresu planowania, budowy, przebudowy, remontu, utrzymania dróg.

Ponieważ z art. 60 ust. 1 w zw. z art. 53 ust. 4 pkt 9 ustawy o planowaniu

i zagospodarowaniu przestrzennym wynika obowiązek uzgodnienia decyzji

o warunkach zabudowy w odniesieniu do obszarów przyległych do pasa drogowego

z właściwym zarządcą drogi, to może powstać sytuacja, że prezydent miasta (burmistrz) jest właściwy zarówno do wydania decyzji o warunkach zabudowy, jak i do uzgodnienia tej decyzji. W takiej sytuacji, nie powstaje obowiązek uzgodnienia. Gdyby zatem stan tej sprawy był inny i dokonano ustalenia warunków zabudowy, należałoby wyjaśnić, czy

w sprawie spełniony został warunek art. 53 ust. 4 pkt 9 ustawy o planowaniu

i zagospodarowaniu przestrzennym.

Egzaminator wskazał, że zdający zarzucił naruszenie prawa materialnego, tj. art. 6 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym przez naruszenie uprawnienia obywatela do wykonywania prawa własności. W ocenie egzaminatora, co do zasady zarzut ten jest słuszny. Przepis art. 6, z którego wynika prawo do zabudowy koresponduje bowiem z zasadą dobrego sąsiedztwa uregulowaną w art. 61 ust.1 pkt 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Egzaminator wskazał jednak, że uzasadnienie tego zarzutu wskazuje, że zdający nie rozumie istoty sprawy i nie odnosi w żaden sposób do stanu faktycznego, sprowadzając się do twierdzenia, że jego naruszenie powoduje "naruszenie fundamentalnego prawa przysługującego obywatelowi polskiemu". Postawienie tego zarzutu wymagało powołania konkretnego przepisu prawa materialnego, który został naruszony, skutkując negatywnymi skutkami dla strony. Zdający tego nie uczynił, dlatego pracę i w tym zakresie egzaminator ocenił negatywnie.

Egzaminator wskazał również, że zdający zarzucił naruszenie § 3 ust. 2 i § 9 ust. 1 i 2 rozporządzenia poprzez ich niedostrzeżenie "w konsekwencji zaś utrzymanie

w mocy decyzji organu I instancji". W uzasadnieniu skargi zdający w żaden sposób nie odniósł się do treści tych przepisów, nie wyjaśniając w jaki sposób upatruje ich naruszenia, co zdaniem ;egzaminatora świadczy o nieumiejętności ich zastosowania

w tej sprawie. Odnosząc się do postawionego przez zdającego zarzutu naruszenia przepisów postępowania, które miało wpływ na wynik sprawy, tj. art. 138 §1 k.p.a. przez utrzymanie decyzji organu I instancji w mocy, w ocenie egzaminatora zachodziły przesłanki do zastosowania art. 138 § 2 k.p.a.

Postawienie zarzutów naruszenia przepisów postepowania art. 7, art. 8, art. 10, art. 64 § 2, art. 77, art. 84 i art. 86 k.p.a., w tym art. 64 § 2 k.p.a. w braku zobowiązania inwestora do uzupełnienia braków formalnych wniosku w postaci stosownych załączników opisanych w art. 52 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, co egzaminator uznał za niezrozumiałe, dowodzi nieumiejętności interpretacji przepisów mających zastosowanie w tej sprawie.

Odnośnie innych uwag (język, styl, staranność pracy) egzaminator ocenił, że praca jest staranna pod względem estetycznym. Egzaminator ocenił po dokonaniu analizy pracy, że zdający w ogóle nie rozumie problematyki prawnej objętej zadaniem

z zakresu prawa administracyjnego, dlatego pracę ocenił negatywnie. Zdaniem egzaminatora nie może zmienić tej oceny fakt, że sformułowana skarga spełnia warunki formalne, jak w pkt. 1, a jej wnioski zmierzają do eliminacji obu decyzji z obrotu prawnego.

Według drugiego z egzaminatorów radcy prawnego B. L., praca zdającej skarga – spełnia wymogi formalne, zawiera konieczne elementy: datę sporządzenia, poprawne oznaczenie sądu, stron, organu oraz powołanie się na pełnomocnictwo udzielone przez stronę radcy prawnemu, wskazanie naruszonych przez organ przepisów, wnioski, uzasadnienie, w pracy w sposób prawidłowy zostały wymienione załączniki do skargi; praca została w sposób prawidłowy podpisana przez pełnomocnika.

Odnośnie do prawidłowości zastosowanych przepisów prawa i umiejętności ich interpretacji egzaminator oceniła, że zdający zidentyfikował istotę problemu występującą w zadaniu, tj. naruszenie art. 61 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 53 ust 4 pkt 9 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym poprzez wydanie decyzji na podstawie nieprawidłowo zgromadzonego materiału dowodowego. Zdający wskazał na naruszenie art. 6 w/w ustawy poprzez nieprzestrzeganie przysługującego właścicielowi nieruchomości prawa do zabudowy, ponadto zdający wskazał na obrazę przepisu w § 3 ust. 2 i § 9 ust. 1 i 2 rozporządzenia w sprawie sposobu ustalania wymagań dotyczących nowej zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Zdający wskazał na naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. polegające na utrzymaniu w mocy decyzji organu pierwszej instancji. Jednocześnie zdający wskazał na naruszenie art. 7

i art. 77 k.p.a.

Odnośnie do poprawności zaproponowanego przez zdającego sposobu rozstrzygnięcia problemu z uwzględnieniem interesu strony, którą zgodnie z zadaniem reprezentuje, egzaminator ocenił, że zaproponowany przez zdającego sposób rozstrzygnięcia problemu gwarantuje uwzględnienie interesu strony, którą reprezentuje. Zdający zawarł w skardze wniosek na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a, b i c p.p.s.a

w związku z art. 135 p.p.s.a o uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji.

Odnośnie innych uwag (język, styl, staranność pracy), w ocenie egzaminatora, praca zrozumiała z wykorzystaniem terminologii ustawowej, styl pracy na poziomie zadawalającym.

W wyniku powyższych ustaleń (ocen cząstkowych) uchwałą wydaną [...] kwietnia 2015 r. Komisja Egzaminacyjna Nr [...] do przeprowadzenia egzaminu radcowskiego

w 2015 r. z siedzibą w K. stwierdziła, że A. S.-P. uzyskała wynik negatywny z egzaminu radcowskiego.

Pismem z 27 kwietnia 2015 r. skarżąca złożyła odwołanie od ww. uchwały wnosząc o zmianę oceny cząstkowej z zakresu prawa administracyjnego na ocenę pozytywną, uchylenie uchwały oraz podjęcie uchwały stwierdzającej pozytywny wynik egzaminu.

Uchwale zarzuciła naruszenie:

art. 365 ust. 2 i 3 ustawy o radcach prawnych w zw. z art. 364 ust. 1, 8, 10 ustawy o radcach prawnych w zw. z art. 30 ust. 1 ustawy z dnia 13 czerwca 2013 r. o zmianie ustaw regulujących wykonywanie niektórych zawodów (Dz. U. z 23 lipca 2013 r. poz. 829) poprzez:

zaniechanie dokonania wszechstronnej oceny pracy Zdającej z zakresu prawa administracyjnego (część czwarta egzaminu radcowskiego w 2015 r.) oraz dowolne przyjęcie przez Egzaminującą I, iż uchybienia w pracy przewyższają jej pozytywne elementy oraz nieprawidłowe zastosowanie przez Egzaminującą I kryteriów oceny pracy, o których w art. 365 ust. 2 zd. 1 u.r.p., przez co niesłuszne uznanie, iż praca Zdającej zasługuje na ocenę negatywną,

zaniechanie oceny pracy egzaminacyjnej Zdającej z zastosowaniem pięciostopniowej skali ocen przewidzianej w u.r.p. w zależności od dokonania wszechstronnej oceny wszystkich elementów pracy - zarówno niekorzystnych, jak

i korzystnych - zastosowanych przez Zdającą, w konsekwencji dokonanie przez Egzaminującą I niesprawiedliwej oceny nieodzwierciedlającej koncepcji wyrażonej

w treści pracy egzaminacyjnej Zdającej,

dokonanie przez Egzaminującą I dowolnej oceny przedmiotowej pracy poprzez uznanie, iż sposób sformułowania zarzutów oraz ich krótkie uzasadnienie dowodzą niezrozumienia materii sprawy, podczas gdy treść zastosowanych przez Zdającą przepisów, prawidłowa treść wniosku skargi oraz poprawna forma pracy pozwala na wystawienie oceny pozytywnej,

nieuwzględnienie w ocenie przedmiotowej pracy egzaminacyjnej istotnego, dostrzeżonego i niekwestionowanego przez żadnego z Egzaminujących, elementu poprawności sporządzonej skargi pod względem formalnym, zapewniającego skuteczność sporządzonego środka zaskarżenia, a tym samym niedostrzeżenie wyraźnego działania przez Zdającą na korzyść klienta w sposób zapewniający uwzględnienie sporządzonej przez Zadającą skargi, a w konsekwencji bezpodstawne uznanie przez Egzaminującą I, iż praca egzaminacyjna z prawa administracyjnego nie zasługuje na ocenę pozytywną.

W obszernym uzasadnieniu odwołania zdająca nie zgodziła się z oceną Egzaminującej I. Dokonała analizy swojej pracy egzaminacyjnej, wymieniając elementy pracy, które w jej ocenie zostały sporządzone prawidłowo podkreślając, że sporządzona przez nią skarga zabezpieczała interes klienta. W ocenie strony Egzaminująca I oceniając projekt sporządzonej skargi wbrew zapisom u.r.p. – nie dokonała wszechstronnego zbadania akt sprawy, ale przede wszystkim sporządzonej przez zdającą skargi, co w rezultacie doprowadziło ją do nieuprawnionych wniosków, skutkujących wystawieniem negatywnej oceny pracy egzaminacyjnej. Analiza stanowiska Egzaminującej I prowadzi do wniosków, iż ocena pracy została dokonana

w oderwaniu od wytycznych Ministerstwa Sprawiedliwości. Zdająca zaznaczyła również, iż w skardze omyłkowo wskazała przepis art. 60 ust. 1 zamiast art. 61 ust. 1 u.p.z.p., co było skutkiem istniejących warunków egzaminacyjnych i niefortunnego przeklejenia przepisu, który błędnie został wpisany do treści skargi. Stanowczo nie zgodziła się

z Egzaminującą I w kwestii niezrozumienia istoty problemu w zadaniu egzaminacyjnym. Odniosła się także do oceny przedstawionej przez Egzaminującą II. W podsumowaniu podkreśliła, iż brak jest podstaw do uznania, że popełnione w pracy uchybienia świadczą o tym projekt skargi zawiera błędy przemawiające za uznaniem, iż jako jej autor wykazuje się nieznajomością i nieumiejętnością stosowania prawa, zarówno procesowego, jak i materialnego, w stopniu nie pozwalającym na postawienie oceny dostatecznej. W ocenie zdającej, ale również w ocenie Egzaminującej II, usterki pracy

i ich waga nie dają podstaw do wystawienia oceny negatywnej, zwłaszcza biorąc pod uwagę czynnik sporządzania pracy w warunkach egzaminacyjnych.

W wyniku rozpoznania odwołania, powołaną na wstępie uchwałą z 17 listopada 2015 r., Komisja Egzaminacyjna II stopnia Nr [...] (dalej także jako Komisja Odwoławcza) utrzymała w mocy zaskarżoną uchwałę. Odnosząc się do zarzutów strony przytoczono w uchwale stan faktyczny sprawy, powołując się na treść ocen cząstkowych oraz istotę zadania egzaminacyjnego. Komisja Odwoławcza wyjaśniła, iż mając na uwadze ustawowy podział ocen na ocenę negatywną oraz skalę ocen pozytywnych, minimalna zawartość merytoryczna skargi do wojewódzkiego sądu administracyjnego, opracowanej, jako rozwiązanie zadania egzaminacyjnego, aby mogła uzyskać ocenę pozytywną powinna zawierać, co najmniej zarzut naruszenia przepisów prawa materialnego, czyli wskazany wyżej zarzut naruszenia art. 61 ust. 1 pkt 1 cyt. ustawy. Zarzut powinien być prawidłowo skonstruowany, czyli powinien co najmniej zwięźle wskazywać istotę tego naruszenia prawa materialnego poprzez odmowę wydania warunków zabudowy, mimo tego, że była spełniona pozytywna przesłanka wydania takich warunków, albowiem zgodnie z wymogiem tego przepisu, był spełniony warunek istnienia, co najmniej jednej działki sąsiedniej, dostępnej z tej samej drogi publicznej, zabudowanej w sposób pozwalający na określenie wymagań dotyczących nowej zabudowy, a organ z naruszeniem tego przepisu przyjął, że zabudowa taka winna się mieścić w granicach terenu objętego analizą. Zarzut naruszenia art. 61 ust. 1 pkt 1 cyt. ustawy winien zostać powiązany z naruszeniem § 3 ust. 2 rozporządzenia wykonawczego do ustawy poprzez błędne uznanie, że minimalne granice obszaru analizowanego zostały przyjęte przez organ jako granice maksymalne. Skarga do wojewódzkiego sądu administracyjnego powinna była zawierać wniosek o uchylenie, zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji. Skarga winna spełniać wymogi formalne.

Analizując zarzuty odwołania, treść sporządzonej skargi (pracy egzaminacyjnej)

i treść opinii egzaminatora A. Ż., organ odwoławczy stwierdził, że zdająca nie sprostała zadaniu egzaminacyjnemu z zakresu prawa administracyjnego. Zarówno postawione w skardze zarzuty, jak też uzasadnienie podniesionych zarzutów wskazują, że zasadna jest ocena egzaminatora A. Ż., odnosząca się do prawidłowości zastosowanych przez zdającą przepisów prawa i umiejętności ich interpretacji, która oceniła, że : " (...) zdający nie rozumie istoty sprawy. Zdający nie odniósł się w ogóle do stanu faktycznego sprawy. Jego zarzuty (pomijając wadliwość ich sformułowania)

i uzasadnienie jest na takim stopniu ogólności, że nie dotyka nie tylko istotnych problemów tej sprawy, ale w ogóle tej sprawy i pozwala wyprowadzić wniosek, że zdający nie opanował nawet w stopniu dostatecznym zagadnień z zakresu ustawy

o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym."

Komisja odwoławcza podzieliła ocenę dokonaną przez egzaminatora A. Ż.. Odniosła się do sporządzonego uzasadnienia skargi w kontekście zarzutów odwołania, wyjaśniając, iż uzasadnienie skargi nie zawiera poprawnych wywodów prawniczych, wskazujących z jakim organem winien dokonać uzgodnień organ wydający decyzję

i jak brak tych uzgodnień wpłynął na rozstrzygnięcie organu. Uzasadnienie polega na przytoczeniu przepisu i wskazanie, że organ I instancji nie uzyskał "stosownych" uzgodnień. Samo wskazanie art. 53 ust. 4 pkt. 9 ustawy o planowaniu

i zagospodarowaniu przestrzennym nie czyni zadość prawidłowemu wskazaniu organu. Zdająca założyła, że w przedmiotowym stanie faktycznym są wymagane uzgodnienia

z zarządcą drogi, tymczasem ze stanu faktycznego i stanu prawnego wynikającego

z treści zadania administracyjnego z zakresu prawa administracyjnego nie wynika konieczność dokonania takich uzgodnień. Sformułowanie zadania było jednoznaczne

i nie budziło wątpliwości interpretacyjnych.

Ponadto analiza i wywód prawny dokonany przez zdającą w uzasadnieniu odwołania nie świadczy o okoliczności podniesienia przez zdającą zarzutu art. 61 ust. 1 pkt 1 u.p.z.p., kwestia omyłkowego wpisania przepisu art. 60 ust. 1 pkt 1 nie zasługuje na uwzględnienie. Również organ odwoławczy nie uwzględnił prawidłowego postawienia zarzutu art. 6 u.p.z.p., bowiem zarzut nie został powiązany z przepisem art. 61 ust. 1 pkt 1 tej ustawy. Przepis § 3 ust. 2 rozporządzenia stanowi jedynie

o minimalnych granicach obszaru analizowanego, co oznacza, że nie mogą one być mniejsze, nie ma natomiast przeszkód by były większe. Decydujące znaczenie ma zasada dobrego sąsiedztwa wyrażona w art. 61 ust. 1 pkt 1 u.p.z.p.

Uzasadnienie zarzutu procesowego jest ogólne. W przedstawionym stanie faktycznym organy obu instancji błędnie uznały, że minimalne granice obszaru analizowanego są jednocześnie granicami maksymalnymi i to właśnie stanowiło istotę analizowanego przez zdających problemu prawnego.

Sporządzona przez zdającą praca egzaminacyjna nie spełniała minimalnych wymagań pozwalających na wystawienie oceny pozytywnej. Reasumując komisja odwoławcza stwierdziła, że żaden z merytorycznych argumentów skarżącej zawarty

w odwołaniu nie jest trafny, a tym samym słuszny jest wniosek jednego

z egzaminatorów, że praca zdającej nie może być oceniona pozytywnie. Podkreślono, że na powyższe stanowisko nie może mieć jakiegokolwiek wpływu podnoszona przez skarżącą okoliczność presji czasu i stresu, gdyż dotyczyło to wszystkich osób, które przystąpiły do egzaminu, poza tym jest to zawsze indywidualna kwestia każdego zdającego, nie poddająca się obiektywnej weryfikacji przez egzaminatorów.

W skardze na powyższą uchwałę, wniesioną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, A. S.-P. - wniosła o jej uchylenie oraz poprzedzającej ją uchwały Komisji Egzaminacyjnej Nr [...] z siedzibą w K.

z [...] kwietnia 2015 r. i zasądzenie kosztów postępowania. Zarzuciła organowi:

I naruszenie prawa materialnego poprzez niewłaściwe zastosowanie art. 364 ust. 10 w związku z art. 365 ust. 2 w zw. z art. w z art. 368 ust. 9 i 10 u.r.p. i pominięcie wskazanej w ustawie gradacji ocen cząstkowych uzależnionych od wskazanych

w ustawie płaszczyzn oceny prac egzaminacyjnych oraz niepodwyższenie przez Komisję II stopnia oceny z czwartej części egzaminu radcowskiego do oceny pozytywnej;

II. naruszenie przepisów postępowania, tj.

1) art. 365 ust. 2 i 3 u.r.p. w zw. z art. 364 ust. 1 i 8 u.r.p. poprzez:

(i) zaniechanie dokonania wszechstronnej oceny pracy Skarżącej z zakresu prawa administracyjnego (część czwarta egzaminu radcowskiego w 2015 r.) oraz dowolne przyjęcie przez Komisję II, iż uchybienia w pracy przewyższają jej pozytywne elementy oraz nieprawidłowe zastosowanie przez Komisję II kryteriów oceny pracy,

o których w art. 365 ust. 2 zd. 1 u.r.p., przez co niesłuszne uznanie, iż praca Skarżącej zasługuje na ocenę negatywną,

(ii) zaniechanie oceny pracy egzaminacyjnej Skarżącej z zastosowaniem pięciostopniowej skali ocen przewidzianej w u.r.p. w zależności od dokonania wszechstronnej oceny wszystkich elementów pracy - zarówno niekorzystnych, jak i korzystnych - zastosowanych przez Skarżącą, w konsekwencji dokonanie przez Komisję II w ślad za Egzaminującą I niesprawiedliwej oceny nieodzwierciedlającej koncepcji wyrażonej w treści pracy egzaminacyjnej Skarżącej,

dokonanie przez Komisję II dowolnej oceny przedmiotowej pracy poprzez uznanie, iż sposób sformułowania zarzutów oraz ich krótkie uzasadnienie dowodzą niezrozumienia materii sprawy oraz są sprzeczne z interesem strony podczas gdy treść zastosowanych przez Skarżącą przepisów, prawidłowa treść wniosku skargi oraz poprawna forma pracy pozwala na wystawienie oceny pozytywnej,

nieuwzględnienie w ocenie przedmiotowej pracy egzaminacyjnej istotnego, dostrzeżonego i niekwestionowanego przez Komisję II, elementu poprawności sporządzonej skargi pod względem formalnym, zapewniającego skuteczność sporządzonego środka zaskarżenia, a tym samym niedostrzeżenie wyraźnego działania przez Zdającą na korzyść klienta w sposób zapewniający uwzględnienie sporządzonej przez Zdającą skargi, a w konsekwencji bezpodstawne uznanie przez Komisję II, iż praca egzaminacyjna z prawa administracyjnego nie zasługuje na ocenę pozytywną.

2)naruszenie art. 7, 77 § 1, 80 k.p.a. w zw. z art. 368 ust12 u.r.p. poprzez nieprzeprowadzenie wszechstronnej i należytej oceny materiału dowodowego

i w konsekwencji poczynienie ustaleń w oparciu o uzasadnienie cząstkowej oceny Sędziego NSA – A. Ż.,

3) art. 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 368 ust. 12 u.r.p. poprzez niewłaściwe, wewnętrznie sprzeczne uzasadnienie uchwały w kontekście nienależytego zabezpieczenia interesu strony reprezentowanej przez Skarżącą, co stanowi naruszenie prawa procesowego w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy;

4) art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w z art. 368 ust. 1, 9 i 12 u.r.p. poprzez utrzymanie

w mocy uchwały Komisji I stopnia, pomimo iż była ona obciążona licznymi wadami, co stanowi naruszenie prawa procesowego mające istotny wpływ na wynik sprawy.

W obszernym uzasadnieniu skargi skarżąca, powtórzyła argumentację odwołania, szczegółowo uzasadniła zarzuty prezentowane w petitum skargi.

W odpowiedzi na skargę Komisja Egzaminacyjna II stopnia wnosiła o jej oddalenie, podtrzymując w całości stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej uchwały.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Skarga podlega oddaleniu, gdyż zaskarżona uchwała nie narusza prawa.

Skarżąca nie zgodziła się z ustalonym uchwałą Komisji Egzaminacyjnej negatywnym wynikiem egzaminu radcowskiego, któremu została poddana w dniach 11-13 marca 2015 r., kwestionując ocenę niedostateczną, którą otrzymała z zadania

z zakresu prawa administracyjnego. Zarzuty skarżącej w tym względzie determinowały zatem zakres rozpatrzenia sprawy w instancji odwoławczej, jak i obecnie określają ramy kontroli sądowej w tej sprawie.

Na wstępie wskazać należy, że szczegółowy tryb składania egzaminu radcowskiego został uregulowany w przepisach art. 364 ust. 1 – 368 u.r.p. Zgodnie z art. 366 ust. 1 u.r.p. pozytywny wynik z egzaminu radcowskiego otrzymuje zdający, który

z każdej części egzaminu/zadania otrzymał ocenę pozytywną. Wynik egzaminu radcowskiego ustalany jest w drodze uchwały Komisji Egzaminacyjnej (art. 366 ust. 2 u.r.p.), od której przysługuje zdającemu odwołanie do Komisji Egzaminacyjnej II stopnia (Komisji Odwoławczej). Do postępowania przed Komisją Odwoławczą stosuje się odpowiednio przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego (k.p.a.), co pozwala traktować uchwały tej Komisji jak decyzje administracyjne (por. art. 368 ust. 1 i 12 u.r.p.).

W wyniku rozpoznania sprawy Komisja Odwoławcza podejmuje uchwałę ostateczną biorąc pod uwagę cały materiał dowodowy, w tym oceny egzaminatorów. Jest przy tym uprawniona do samodzielnej oceny pracy pisemnej zdającego w oparciu o ten materiał. Sądowa kontrola rozstrzygnięcia Komisji Odwoławczej ogranicza się

w tej sytuacji do zbadania, czy na bazie materiału dowodowego sprawy organ ten wyczerpująco uzasadnił swoje stanowisko dostatecznie zindywidualizowanymi przesłankami, odzwierciedlając proces dokonywanych ustaleń faktycznych oraz zastosowanych kryteriów oceny pracy egzaminacyjnej i w świetle obowiązujących przepisów miał prawo zadecydować w sprawie tak jak w zakwestionowanej Uchwale.

Rolą Sądu, który bada zaskarżoną uchwałę pod kątem zgodności rozstrzygnięcia z prawem materialnym, dochowania wymaganej prawem procedury oraz respektowania reguł kompetencji, nie jest natomiast zastępowanie tego organu w czynności ostatecznej oceny/ustalenia wyniku egzaminu, co podkreślić należy. Zdaniem Sądu materiał dowodowy sprawy (praca pisemna) skarżącej z części egzaminu radcowskiego obejmującej zadanie z zakresu prawa administracyjnego oceniona stosownie do mających zastosowanie w objętych nią kwestiach faktycznoprawnych przepisów prawa - został prawidłowo uwzględniony i rozpatrzony w ustaleniach organu, zgodnie

z regułami postępowania administracyjnego wyrażonymi w przepisach art. 7, 77 § 1

i 107 § 3 k.p.a., służąc wyjaśnieniu stanu faktycznego w zakresie uzasadniającym zaskarżoną uchwałę.

Należy przy tym odnieść się do sformalizowanego trybu podjęcia tej uchwały. Otóż, zgodnie z przepisami § 5 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 24 września 2009 r. w sprawie Komisji Egzaminacyjnej II stopnia przy Ministrze Sprawiedliwości do spraw odwołań od wyników egzaminu radcowskiego (Dz. U. z 2014 r. poz. 1193 ze zm.), regulującymi zasady funkcjonowania tej komisji (Komisji Odwoławczej), odwołanie od uchwały pierwszoinstancyjnej jest zawsze przedmiotem opinii dotyczącej zasadności zarzutów odwołania, którą sporządza wyznaczony członek komisji, ale jej przyjęcie i ostateczna ocena pracy pisemnej zdającego jest wynikiem głosowania wszystkich członków Komisji, poprzedzonego dyskusją. Tryb ten gwarantuje pełne rozpoznanie zarzutów odwołania i należytą ich ocenę.

Opinię w sprawie odwołania skarżącej od ww. uchwały Komisji Egzaminacyjnej

z [...] kwietnia 2015 r. sporządziła radca prawny A. G.. Powyższa opinia została zaprezentowana na posiedzeniu Komisji Odwoławczej w dniu [...] listopada 2015 r. i była przedmiotem dyskusji członków Komisji, którzy jednogłośnie poparli tę opinię

i opowiedzieli się za niepodwyższeniem oceny uzyskanej przez skarżącą z pracy pisemnej z zakresu prawa administracyjnego. Z opinii radcy prawnego A. G. wynika, że żaden z merytorycznych argumentów skarżącej zawarty w odwołaniu nie jest trafny. Opiniująca stwierdziła, że ocenienie pracy na poziomie niedostatecznym nie narusza wbrew zarzutom odwołania przepisu art. 365 ust. 2 i 3 u.r.p. w zw. z art. 364 ust. 1, 8 i 10 u.r.p. przewidującego pięciostopniową skalę ocen, a tym samym art.

366 ust. 1 ww. ustawy przez ustalenie, że skarżąca uzyskała z egzaminu radcowskiego wynik negatywny. Odnośnie pracy zdającej z zakresu prawa administracyjnego opiniująca zaznaczyła, że prawidłowe dostrzeżenie problemu i właściwe powiązanie go z przepisami prawa materialnego, a to z art. 61 ust. 1 pkt 1 u.p.z.p. w związku z § 3 ust. 2 rozporządzenia winno przynajmniej znaleźć odzwierciedlenie w sporządzonej skardze, aby praca mogła otrzymać ocenę pozytywną. Dodała, iż naruszenie przepisów prawa materialnego implikowało naruszenie przepisów prawa procesowego, które także powinny zostać podniesione w prawidłowo sporządzonej skardze, a to art. 107 § 3 k.p.a. lub art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. Samo wymienienie przepisów bez zrozumienia regulacji prawnej nie może zostać uznane za zrozumienie istoty problemu, który wynikał z zadania egzaminacyjnego.

Ostatecznie jak wynika z protokołu Komisja jednogłośnie podjęła uchwałę

o nieuwzględnieniu odwołania i utrzymaniu w mocy zaskarżonej odwołaniem uchwały Komisji Egzaminacyjnej (por. protokół z posiedzenia Komisji Odwoławczej w aktach administracyjnych).

Z uzasadnienia zaskarżonej uchwały wynika, że Komisja zajęła stanowisko względem wszystkich istotnych dla podjętego rozstrzygnięcia okoliczności faktycznoprawnych sprawy. Argumentacja uchwały, poparta wymienionymi w uchwale przepisami i ich szczegółową analizą - jest przekonująca i nie zachodzi potrzeba jej ponownego powtarzania.

W ocenie Sądu zarzuty skargi i jej uzasadnienie należy w tej sytuacji postrzegać w kategoriach polemiki z tą argumentacją, której zasadności skarżąca w ten sposób nie podważyła. Nie można podzielić argumentacji skarżącej, że organ odwoławczy nie odniósł się w pełni do zarzutów odwołania. Przeczy temu treść uzasadnienia zaskarżonej uchwały. Należy zauważyć, że argumentacja skarżącej zawarta w skardze zmierza do podważenia wskazanych przez Komisję II Stopnia istotnych mankamentów omawianej pracy egzaminacyjnej.

Przede wszystkim należy zwrócić uwagę, że uchwała odwoławcza uwzględniła kryteria, które w myśl u.r.p. muszą być brane pod uwagę przy ustalaniu wyniku egzaminu radcowskiego. Zgodnie z art. 365 ust. 2 u.r.p. przy ocenie rozwiązania zadania/pracy egzaminacyjnej należy brać pod uwagę w szczególności zachowanie wymogów formalnych, zastosowanie właściwych przepisów prawa i umiejętność ich interpretacji, poprawność zaproponowanego przez zdającego sposobu rozstrzygnięcia problemu z uwzględnieniem interesu strony, którą zgodnie z zadaniem reprezentuje. Kryteria te są zatem podstawowym wyznacznikiem oceny egzaminacyjnej.

Wywody zaskarżonej uchwały sprowadzają się do wykazania istotnych mankamentów pracy egzaminacyjnej skarżącej z zakresu prawa administracyjnego - stosownie do kryteriów wynikających z art. 365 ust. 2 u.r.p., uniemożliwiających uznanie pracy skarżącej za sporządzoną na ocenę pozytywną (w skali ocen pozytywnych),

a w konsekwencji ustalenie pozytywnego wyniku egzaminu w całości.

Trafnie wskazuje Komisja Odwoławcza, że aby praca egzaminacyjna mogła zostać oceniona na ocenę pozytywną powinna po pierwsze spełniać wymogi formalne, po drugie zawierać powołanie właściwych przepisów prawa oraz odpowiednie ich powiązanie ze stanem faktycznym, po wtóre zdający powinien wykazać się umiejętnością interpretacji tych właściwych w sprawie przepisów w aspekcie interesów reprezentowanej strony. Kryteria te muszą być spełnione łącznie, gdyż wówczas uprawniona jest ocena, że zdający jest przygotowany do samodzielnego i należytego wykonywania zawodu radcy prawnego.

Za podstawowy i zarazem najistotniejszy mankament/uchybienie pracy skarżącej z zakresu prawa administracyjnego, sporządzonej w wykonaniu zadania egzaminacyjnego skargi do sądu administracyjnego, uznano w zaskarżonej uchwale brak dostrzeżenia istoty zagadnienia problemowego i sformułowanie zarzutów skargi

o wysokim stopniu ogólności. Zdająca nie podniosła adekwatnych w sprawie kazusu egzaminacyjnego - naruszenia art. 61 ust. 1 pkt 1 u.p.z.p. w związku w § 3 ust. 2 rozporządzenia w sprawie sposobu ustalania wymagań dotyczących nowej zabudowy.

Do mankamentów pracy zaliczono też niepoprawne sformułowanie

i uzasadnienie zarzutów naruszenia prawa procesowego. W szczególności podkreślono na tym tle cel zadania z zakresu prawa administracyjnego, którym było sprawdzenie wiedzy zdających z zakresu prawa administracyjnego, sądowoadministracyjnego oraz

z zakresu ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. W rozwiązaniu tego zadania zdający powinien dokonać oceny prawidłowości decyzji podjętych przez organy administracji w sprawie wniosku o ustalenie warunków zabudowy niezabudowanej działki gruntu i zauważyć, że organ I instancji niezasadnie – bo

w minimalnej odległości przewidzianej w § 3 ust. 2 ww. rozporządzenia w sprawie sposobu ustalania wymagań dotyczących nowej zabudowy (...) – wyznaczył wokół tej działki granice obszaru analizowanego, w rezultacie czego w obszarze tym znalazła się (tylko) niezabudowana część działki sąsiedniej. Tymczasem wskazany przepis rozporządzenia stanowi jedynie o minimalnych granicach obszaru analizowanego, co oznacza, że nie mogą one być mniejsze; nie ma natomiast przeszkód by były one większe, zaś decydujące znaczenie ma tu zasada dobrego sąsiedztwa wyrażona w art. 61 ust. 1 pkt 1 u.p.z.p.

Reasumując, uchwała Komisji Odwoławczej, jej uzasadnienie wskazuje, iż wnikliwie zapoznała się ze zgromadzonym materiałem dowodowym, wyważyła zarówno pozytywne i negatywne aspekty pracy skarżącej z zakresu prawa administracyjnego. Komisja wszechstronnie i dokładnie ze szczególną wnikliwością przedstawiła motywy podjętego rozstrzygnięcia, odnosząc się, dlaczego waga elementów negatywnych uniemożliwiła uwzględnienie odwołania.

Powyższe ustalenia zaskarżonej uchwały, determinujące ostateczną - negatywną ocenę pracy skarżącego z zakresu prawa administracyjnego, a w konsekwencji ustalenie negatywnego wyniku egzaminu radcowskiego, wynikają z prawidłowego uwzględnienia przez organ ustawowych kryteriów takiej oceny wynikających z art. 365 ust. 2 u.r.p. Komisja Odwoławcza wskazała w zaskarżonej uchwale rozwiązanie problemu objętego przedmiotowym zadaniem egzaminacyjnym, które w jej ocenie odpowiadałoby stanowi faktycznemu zadania, wskazując przy tym na przepisy prawa, których naruszenie należało podnieść w skardze, żeby móc ocenić ją w skali ocen pozytywnych.

Dostrzeżenie problemu zadania egzaminacyjnego wynikające z zaskarżonej uchwały, a uprzednio z argumentacji ocen cząstkowych egzaminatorów, jest standardem rozwiązania poprawnego, obejmującego wszystkie istotne jego elementy. Zatem dopiero zauważenie w pracy egzaminacyjnej i odpowiednie uzasadnienie tych elementów przez zdającego pozwalałoby ocenić pracę na ocenę pozytywną, zaś

w przeciwnym razie nie jest możliwe. Zauważenie i odpowiednia interpretacja prawna tych problemów jest zasadniczym kryterium oceny egzaminacyjnej. Skarżąca tego kryterium, w wykonaniu omawianego zadania, nie spełniła. Konfrontując sporządzoną przez nią skargę z prawidłowym rozwiązaniem zadania egzaminacyjnego należało dojść do wniosku, że sporządzona przez nią skarga jako praca egzaminacyjna nie mogła być oceniona na ocenę pozytywną.

W świetle przewidzianej w ustawie skali ocen pozytywnych wynikającej

z przepisu należy mieć na uwadze kwestię minimalnej zawartości merytorycznej skargi do wojewódzkiego sądu administracyjnego, opracowanej jako rozwiązanie zadania egzaminacyjnego. Podsumowując w okolicznościach stanu faktycznego zadania egzaminacyjnego skarga taka, aby mogła uzyskać ocenę pozytywną, powinna zawierać co najmniej zarzut naruszenia przepisów prawa materialnego, czyli zarzut naruszenia art. 61 ust. 1 pkt 1 u.p.z.p.

Stanowisko Komisji Odwoławczej co do wadliwości skargi zdającej, sporządzonej w wykonaniu zadania egzaminacyjnego, zostało wyczerpująco uzasadnione przez wykazanie braku podstaw do uwzględnienia odwołania skarżącego od uchwały pierwszoinstancyjnej w sprawie.

Trzeba w tym miejscu podnieść, że zawód radcy prawnego polega na świadczeniu pomocy prawnej, a w szczególności na udzieleniu porad prawnych, sporządzaniu opinii prawnych, opracowywaniu projektów aktów prawnych oraz występowaniu przed sądami i urzędami (art. 6 ust. 1 ustawy o radcach prawnych). Pomocą prawną jest w szczególności udzielenie porad i konsultacji prawnych, opinii prawnych, zastępstwo prawne i procesowe (art. 7). Pomoc prawna świadczona przez radcę prawnego ma na celu ochronę prawną interesów podmiotów, na których rzecz jest wykonywana (art. 2).

Przytoczone przepisy kładą wyraźny akcent na pomoc prawną, która ma być świadczona w celu ochrony interesów mocodawcy. Prowadzenie przez radcę prawnego praktyki zawodowej wymaga posiadania odpowiedniej wiedzy teoretycznej oraz umiejętności praktycznych, dających gwarancję należytego wykonywania zawartych zobowiązań tzn. wykonywania ich zgodnie z określonymi standardami merytorycznymi. Jak już wskazano, egzamin zawodowy stanowi formę weryfikacji umiejętności zawodowych kandydata na radcę prawnego. Radca prawny świadcząc pomoc prawną, która obejmuje także występowanie przed sądami i trybunałami występuje jako pełnomocnik procesowy strony działając w jej imieniu z bezpośrednimi dla niej skutkami. Z powyższych względów za słuszne należy uznać stanowisko Komisji II stopnia, która poszczególne braki i uchybienia w pracy pisemnej skarżącej zakwalifikowała jako istotne w stopniu dyskwalifikującym przedmiotową pracę.

W warunkach egzaminacyjnych osoba aspirująca do zawodu radcy prawnego winna zaprezentować na egzaminie pracę nie tylko kompletną formalnie, ale i poprawną merytorycznie. Inaczej nie jest możliwe zweryfikowanie umiejętności zawodowych zdającego. Ocena pracy egzaminacyjnej musi zatem uwzględniać poziom wiedzy wymaganej od profesjonalnego pełnomocnika. Stąd uzasadnione jest stosowanie wysokich/surowych kryteriów tej oceny. Taka też ocena stała się udziałem Komisji Odwoławczej, która podjęła w tej sprawie zaskarżoną uchwałę. Sąd podziela argumentację tego organu co do istotnych stwierdzeń i wniosków w zakresie dokonanej oceny.

W konkluzji powyższego, Sąd nie dopatrzył się w sprawie naruszenia przez organ przepisów prawa materialnego, ani przepisów postępowania przed organami administracji w sposób, który mógłby zaważyć w ostatecznym rachunku na wyniku tej sprawy; w szczególności nie zostały też naruszone przepisy art. 7, 77 § 1 i 80 k.p.a., gdyż organ odwoławczy prawidłowo zebrał i rozważył cały materiał dowodowy

w sprawie, czemu dał wyraz w uzasadnieniu rozstrzygnięcia, które odpowiada wymogom art. 107 § 3 k.p.a. W tej sytuacji zarzuty skargi należało uznać za chybione.

Reasumując Sąd stwierdził, że w niniejszej sprawie postępowanie zostało przeprowadzone w sposób prawidłowy, a zgromadzony materiał dowodowy dawał podstawę do wydania uchwały ustalającej negatywny wynik z egzaminu radcowskiego. Rozstrzygnięcia organów obu instancji zostały uzasadnione w sposób odpowiadający prawu. Organy te nie dopuściły się naruszenia przepisów prawa procesowego

i materialnego wskazanych w skardze, w stopniu uzasadniającym wyeliminowanie tych uchwał z obrotu prawnego.

Z tych wszystkich powodów Sąd na podstawie art. 151 ustawy Prawo

o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł, jak w sentencji wyroku.