Wyrok WSA w Opolu, sygn. akt II SA/Op 504/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu
Data orzeczenia: 2021-12-02 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6192 Funkcjonariusze Policji
Hasła tematyczne: Policja
Skarżony organ: Komendant Policji
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 39 ust.1, art. 124 ust. 1 i ust. 2
journal: Dz.U. 2020 poz 360
law: Ustawa z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji - tj.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Kmiecik Sędziowie Sędzia WSA Krzysztof Bogusz Sędzia WSA Krzysztof Sobieralski (spr.) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 2 grudnia 2021 r. sprawy ze skargi R. G. na rozkaz personalny Komendanta Wojewódzkiego Policji w O. z dnia [...], nr [...] w przedmiocie zawieszenia w czynnościach służbowych oddala skargę.


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu przez R. G (dalej również jako "skarżący") jest rozkaz personalny Komendanta Wojewódzkiego Policji w O. z dnia [...], nr [...], mocą którego organ ten utrzymał w mocy rozkaz personalny Komendanta Powiatowego Policji w [...] z dnia [...], nr [...] w przedmiocie zawieszenia skarżącego w czynnościach służbowych.

Wniesienie skargi poprzedziło postępowanie o następującym przebiegu:

Rozkazem personalnym z dnia [...], nr [...] Komendant Powiatowy Policji w [...], na podstawie art. 37a pkt 1 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji oraz § 19 ust. 1 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 14 maja 2013 r. w sprawie szczegółowych praw i obowiązków oraz przebiegu służby policjantów, przeniósł z dniem 1 kwietnia 2021 r. R. G. – [...] KP [...], KPP w [...] - do dyspozycji Komendanta Powiatowego Policji w [...] na okres nie dłuższy niż 12 miesięcy z zachowaniem składników uposażenia. Jednocześnie wyznaczono miejsce pełnienia służby w Wydziale [...], Komendy Powiatowej Policji w [...]. Podstawę wydania przedmiotowego aktu stanowiła okoliczność wydania wobec ww. funkcjonariusza orzeczenia Rejonowej Komisji Lekarskiej MSW w O. z dnia 28 stycznia 2021 r., Nr [...], o trwałej niezdolności do służby w Policji. Organ podkreślił, że zgodnie z art. 41 ust. 1 pkt 1 ustawy o Policji policjanta zwalnia się ze służby w przypadku orzeczenia trwałej niezdolności do służby przez komisję lekarską. Jednak zgodnie z art. 43 ust. 1 cyt. ustawy zwolnienie policjanta ze służby na podstawie art. 41 ust. 1 pkt 1 ustawy o Policji nie może nastąpić przed upływem 12 miesięcy od dnia zaprzestania służby z powodu choroby, chyba że policjant zgłosi pisemnie wystąpienie ze służby. Mając powyższe na uwadze organ uznał, że właściwym jest przeniesienie ww. policjanta do dyspozycji przełożonego w sprawach osobowych na zasadzie art. 37a pkt 1 ustawy o Policji z zachowaniem prawa do dotychczasowego uposażenia.

Rozkazem personalnym z dnia [...], nr [...] Komendant Powiatowy Policji w [...], działając na podstawie art. 39 ust. 1 w zw. z art. 45 ust. 3 oraz art. 124 ust. 1 i ust. 2 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz. U. z 2020 r. poz. 360, z późn. zm.- zwanej dalej "ustawą"), art. 104 § 1-2 i art. 108 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2021 r. poz. 735, ze zm. - zwanej dalej "k.p.a.") oraz § 12 w zw. z § 18 ust. 1 pkt 5 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 14 maja 2013 r. w sprawie szczegółowych praw i obowiązków oraz przebiegu służby policjantów (Dz.U. z 2020 r. poz. 113 ze zm.), zawiesił funkcjonariusza Policji – R. G. będącego w dyspozycji Komendanta Powiatowego Policji w [...] w czynnościach służbowych na okres od dnia 13 września 2021 r. do dnia 12 grudnia 2021 r. i jednocześnie zawiesił od najbliższego terminu płatności 50% ostatnio należnego uposażenia. Na zasadzie art. 108 § 1 k.p.a. ww. nakazowi nadano rygor natychmiastowej wykonalności. W uzasadnieniu zaskarżonego rozstrzygnięcia organ podał, że w dniu 19 sierpnia 2021 r. do Komendy Powiatowej Policji w [...] wpłynęło pismo Komendy Wojewódzkiej Policji w O. wraz z pismem Prokuratury Rejonowej w Ś. z dnia 13 sierpnia 2021 r. ([...]) informujące, że w dniu [...] wydano postanowienie o przedstawieniu skarżącemu zarzutu popełnienia przestępstwa umyślnego, tj. o czyn z art. 270 § 1 kk. Zgodnie z art. 39 ust. 1 ustawy o Policji, policjanta zawiesza się w czynnościach służbowych w razie wszczęcia przeciwko niemu postępowania karnego w sprawie o przestępstwo lub przestępstwo skarbowe, umyślane, ścigane z oskarżenia publicznego - na czas nie dłuższy niż 3 miesiące. Organ zauważył, że zawieszenie policjanta na podstawie ww. przepisu ma charakter obligatoryjny, wobec policjanta, w stosunku do którego wszczęto postępowanie karne, dlatego zawiesił ww. funkcjonariusza w czynnościach służbowych na okres od dnia 13 września 2021 r. do dnia 12 grudnia 2021 r. Organ wskazał też, że na podstawie art. 124 ust. 1 ustawy, policjantowi zawieszonemu w czynnościach służbowych zawiesza się od najbliższego terminu płatności 50 % ostatnio należnego uposażenia. Podkreślił, że stosownie do art. 124 ust. 2 ustawy, po zakończeniu postępowania karnego, będącego przyczyną zawieszenia w czynnościach służbowych, policjant otrzymuje zawieszoną część uposażenia oraz obligatoryjne podwyżki wprowadzone w okresie zawieszenia, jeżeli nie został skazany prawomocnym wyrokiem sądu lub karą dyscyplinarną wydalenia ze służby. Jednocześnie - jak wyjaśnił - nadanie klauzuli rygoru natychmiastowej wykonalności podyktowane jest interesem społecznym wyrażającym się w szczególnym statusie i zdaniach Policji mających bezpośredni wpływ na bezpieczeństwo i porządek publiczny, realizowany wyłącznie przez osoby spełniające wymagania określone przepisami ustawy o Policji. Z uwagi na pełnienie służby w Policji zachowanie funkcjonariusza Policji podlega ocenie społecznej i ma wpływ na wizerunek organu, który reprezentuje. W przedmiotowej sprawie interes służby góruje nad indywidulanym interesem funkcjonariusza, co uzasadniało zastosowanie art. 108 § 1 k.p.a.

Od powyższego rozkazu personalnego R. G. wniósł odwołanie, do Komendanta Wojewódzkiego Policji w O. domagając się jego uchylenia i orzeczenia co do istoty sprawy. Zaskarżonemu rozstrzygnięciu zarzucił:

1) naruszenie prawa materialnego poprzez nieprawidłową wykładnię przepisu art. 39 ust. 1 ustawy o Policji i uznanie, że funkcjonariusz winien być zawieszony w czynnościach służbowych w sytuacji, gdy od kilku miesięcy czynności służbowych nie wykonuje, z uwagi na orzeczenie przez komisję lekarską trwałej niezdolności do służby;

2) naruszenie zasady prawdy obiektywnej wyrażonej w art. 7 k.p.a. oraz zasady udzielania informacji faktycznej i prawnej stronom wyrażonej w art. 9 k.p.a.;

3) naruszenia przepisów prowadzenia postępowania administracyjnego, a to art. 107 § 1 k.p.a. poprzez brak szczegółowego uzasadnienia faktycznego wydanego rozkazu;

4) naruszenie przepisów prowadzenia postępowania, a to art. 108 § 1 k.p.a. poprzez nieuzasadnione nadanie rozkazowi rygoru natychmiastowej wykonalności.

W wyniku rozpoznania odwołania, rozkazem personalnym z dnia [...], nr [...] Komendant Wojewódzki Policji w O. utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji. Uzasadniając swoje stanowisko organ odwoławczy, wskazał że R. G. jest podejrzany o to, że w dniu 9 listopada 2018 r. w N., w celu użycia za autentyczny, na umowie kupna-sprzedaży od J. B. [...] m-ki [...], nr rej. [...], podrobił podpis J. S., jako osoby kupującej ten [...], w ten sposób, że podpisał się nazwiskiem innej osoby w rubryce "kupujący", tj. o czyn z art. 270 § 1 kk. W związku z powyższym, rozkazem personalnym z dnia [...], nr [...], Komendant Powiatowy Policji w [...] zawiesił R. G. w czynnościach służbowych na okres od dnia 13 września 2021 r. do dnia 12 grudnia 2021 r. Jednocześnie ww. policjantowi zawieszono od najbliższego terminu płatności 50% ostatnio należnego uposażenia. Na zasadzie określonej w art. 108 § 1 k.p.a. rozkazowi nadano rygor natychmiastowej wykonalności. W dalszej kolejności organ podał, że zgodnie z art. 39 ust. 1 ustawy o Policji policjanta zawiesza się w czynnościach służbowych w razie wszczęcia przeciwko niemu postępowania karnego w sprawie o przestępstwo lub przestępstwo skarbowe, umyślne, ścigane z oskarżenia publicznego - na czas nie dłuższy niż 3 miesiące. Użyte w art. 39 ust. 1 ww. ustawy sformułowanie: "policjanta zawiesza się" wskazuje na obligatoryjny obowiązek przełożonego do zawieszenia policjanta w czynnościach służbowych w przypadku wszczęcia przeciwko niemu postępowania karnego o przestępstwo umyślne ścigane z oskarżenia publicznego. W tym przypadku decyzja jest decyzją związaną. Właściwy przełożony służbowy, gdy wystąpi przesłanka obligatoryjnego zawieszenia funkcjonariusza w czynnościach, ma obowiązek wydania rozkazu personalnego o zawieszeniu policjanta. Organ podkreślił, że dopuszczalność zawieszenia policjanta w czynnościach służbowych uzależniona została przez ustawodawcę od samego faktu postawienia zarzutów w postępowaniu karnym, nie zaś od stwierdzenia winy policjanta, co do popełnionych czynów (por. wyrok NSA z dnia 16 listopada 2012 r., sygn. akt. I OSK 89/12). W dalszej kolejności organ zauważył, że WSA w Warszawie w wyroku z dnia 27 października 2015 r., sygn. akt II SA/Wa 358/15, stwierdził, że zawieszenie policjanta w czynnościach służbowych w oparciu o art. 39 ust. 1 ustawy z 1990 r. o Policji jest możliwe w razie wszczęcia przeciwko policjantowi postępowania karnego, czyli tej fazy postępowania, która toczy się przeciwko osobie. Faza ta zaczyna się z chwilą wydania postanowienia o przedstawieniu zarzutów, przy czym "wydanie" postanowienia to nie tylko sporządzenie postanowienia, ale jednoczesne ogłoszenie tego postanowienia danej osobie i przesłuchanie tej osoby jako podejrzanego. Kontynuując organ wskazał, że zgodnie z art. 124 ust. 1 ustawy o Policji policjantowi zawieszonemu w czynnościach służbowych zawiesza się od najbliższego terminu płatności 50% ostatnio należnego uposażenia. Zawieszoną część uposażenia oraz obligatoryjne podwyżki wprowadzone w okresie zawieszenia, jeżeli nie został skazany prawomocnym wyrokiem sądu lub ukarany karą wydalenia ze służby, policjant otrzymuje po zakończeniu postępowania karnego lub dyscyplinarnego, będącego przyczyną zawieszenia w czynnościach służbowych (art. 124 ust. 2 ustawy o Policji). Zgodnie z § 12 Rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych w sprawie szczegółowych praw i obowiązków oraz przebiegu służby policjantów (Dz. U. z 2020 r. poz. 1113) policjant zawieszony w czynnościach służbowych jest obowiązany stawić się w jednostce organizacyjnej Policji na wezwanie przełożonego właściwego w sprawach osobowych, kierownika jednostki organizacyjnej Policji, w której pełni służbę, albo osób przez nich wyznaczonych. Odnosząc się do zarzutów odwołania organ odwoławczy wskazał, że skarżący jest nadal funkcjonariuszem Policji, gdyż rozkazem personalnym z dnia [...], nr [...], został z dniem 1 kwietnia 2021 r. przeniesiony do dyspozycji Komendanta Powiatowego Policji w [...] na okres nie dłuższy niż 12 miesięcy z zachowaniem składników uposażenia. Funkcjonariusz Policji pozostający w dyspozycji nie ma dokładnie określonego katalogu obowiązków i zadań, ale nadal podlega przepisom regulującym status funkcjonariusza Policji. Powtórzył, że przypadku wszczęcia postępowania karnego w sprawie o przestępstwo lub przestępstwo skarbowe, umyślne, ścigane z oskarżenia publicznego, zawieszenie policjanta w czynnościach służbowych jest obligatoryjne. Natomiast właściwy przełożony nie jest uprawniony do badania czy przedstawiony zarzut był zasadny. Przełożony jest zobowiązany do reagowania na każdą wiadomość o złamaniu prawa przez swojego podwładnego. Wydany rozkaz personalny jest decyzją związaną, a podstawą jego wydania było wydanie postanowienia o przedstawieniu zarzutu popełnienia czynu z art. 270 § 1 kk, które to postanowienie zostało ogłoszone skarżącemu w dniu 11 sierpnia 2021 r. Organ podkreślił, że policjant, którego oskarżono o popełnienie przestępstwa ściganego z urzędu, niewątpliwie traci przymiot nieposzlakowanej opinii. Nieposzlakowany to ten, któremu nie można nic zarzucić, przypisać - nieskazitelny. Powyższe pojęcie odnosi się zarówno do sfery życia zawodowego, jak i prywatnego. Utraty przymiotu nieposzlakowanej opinii nie powoduje wyłącznie karalność danej osoby. Taki skutek może wywołać także znalezienie się w kręgu podejrzeń, bądź insynuacji. Zatem podejrzenie popełnienia przestępstwa świadczy o niespełnieniu wymogu nieskazitelnej postawy moralnej, która determinuje możliwość pełnienia służby publicznej. Dodatkowo organ zwrócił uwagę na okoliczność, że R. G. nie poinformował Komendanta Powiatowego Policji w [...] o przedstawieniu zarzutów, co jest jego obowiązkiem wynikającym z § 13 Rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych w sprawie szczegółowych praw i obowiązków oraz przebiegu służby policjantów. W odniesieniu do zarzutu dotyczącego naruszenia art. 108 § 1 k.p.a. organ odwoławczy wskazał za organem pierwszej instancji, że rygor natychmiastowej wykonalności nadano ze względu na ważny interes społeczny tożsamy z interesem służby, konieczność wprowadzenia przedmiotowej decyzji do obrotu prawnego, jak również z uwagi na wymóg realizacji zadań Policji przez osoby o nieposzlakowanej opinii. W przedmiotowej sprawie interes służby góruje nad indywidualnym interesem funkcjonariusza, dlatego zasadnym było jak najszybsze odsunięcie funkcjonariusza, któremu przedstawiono zarzuty popełnienia przestępstwa umyślnego ściganego z oskarżenia publicznego od wykonywania czynności służbowych. W dalszych motywach organ odwoławczy wyjaśnił, że przestępstwo stypizowane w art. 270 § 1 kk stanowi przestępstwo umyślne, ścigane z oskarżenia publicznego. Bezpośrednim przedmiotem ochrony przepisu art. 270 § 1 kk zabraniającego materialnego fałszu dokumentu w celu użycia za autentyczny albo używania tak sfałszowanego dokumentu, jest określony interes publiczny - a więc dobro ogółu, jakim jest powszechne zaufanie do dokumentów jako oryginalnych, a przez to wiarygodnych, co stanowi podstawowy warunek normalnego, niezakłóconego funkcjonowania obrotu prawnego, na straży którego powinien stać funkcjonariusz publiczny jakim jest policjant. Organ odwoławczy podzielił stanowisko organu pierwszej instancji, że sam charakter przedstawionego funkcjonariuszowi zarzutu nie pozwala na dopuszczenie do sytuacji, w której policjant ten mógłby pełnić służbę. Charakter popełnionego przestępstwa z winy umyślnej postrzegany jest jako czyn o wysokim stopniu społecznej szkodliwości. Następnie, odwołując się do treści przepisów art. 1, art. 27 ust. 1 i art. 25 ust. 1 ustawy o Policji, stwierdził, że zawieszenie policjanta w czynnościach służbowych na podstawie art. 39 ustawy o Policji służy głównie zabezpieczeniu interesu Policji. Akcentował, że dopuszczenie policjanta, któremu przedstawiono zarzuty związane bezpośrednio z wykonywaniem przez niego ustawowych obowiązków, stanowiłoby czynnik demoralizujący w stosunku do innych funkcjonariuszy oraz wpływałoby niekorzystnie na wizerunek społeczny całej formacji służącej społeczeństwu i przeznaczonej do ochrony bezpieczeństwa ludzi oraz utrzymania bezpieczeństwa i porządku publicznego. Zauważył też organ, że policjantom przysługuje zwiększona ochrona trwałości stosunku służbowego, to jednak nie ma ona charakteru bezwzględnego, a ustawodawca dostrzega również potrzebę prowadzenia racjonalnej polityki kadrowej w interesie Policji oraz konieczność jej wyposażenia w instrumenty prawne niezbędne do podejmowania działań zmierzających do budowania autorytetu państwa i zaufania obywateli. Brak wiarygodności osób realizujących służbę publiczną szkodzi zaufaniu publicznemu i podważa autorytet państwa. Ponadto policjantów obowiązują szczególnie rygorystyczne wymagania w zakresie przestrzegania prawa. Wprowadzenie takiego wymogu jest uzasadnione specyfiką pracy oraz celami, jakie Policja ma realizować, zwłaszcza gwarantować obywatelom ochronę przed wszelkimi działaniami sprzecznymi z prawem. Dlatego przy podejmowaniu decyzji o zawieszeniu funkcjonariusza w czynnościach służbowych do czasu ukończenia postępowania karnego, interes służby, który - jak podkreślił organ odwoławczy - należy utożsamiać z interesem społecznym, góruje nad interesem funkcjonariusza, jako strony postępowania administracyjnego, co niewątpliwie uzasadnia dalsze zawieszenie funkcjonariusza w czynnościach służbowych. Uwzględniając zatem wagę zarzucanych wymienionemu funkcjonariuszowi czynów organ odwoławczy uznał, że brak jest podstaw do uchylenia zaskarżonego rozkazu personalnego.

Nie godząc się z powyższym rozstrzygnięciem R. G. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu, zarzucając zaskarżonemu rozkazowi personalnemu:

1) naruszenie prawa materialnego poprzez nieprawidłową wykładnię przepisu art. 39 ust. 1 ustawy o Policji i uznanie, iż funkcjonariusz winien być zawieszony w czynnościach służbowych w sytuacji, w której od kilku miesięcy czynności służbowych nie wykonuje, z uwagi na orzeczenie przez komisję lekarską trwałej niezdolności do służby;

2) naruszenie zasady prawdy obiektywnej wyrażonej w art. 7 k.p.a. w zw. z art. art. 107 § 3 k.p.a. poprzez brak szczegółowego uzasadnienia faktycznego wydanego rozkazu, w zakresie wskazania, dlaczego organ pierwszej instancji postanowił zawiesić funkcjonariusza od razu na 3 miesiące oraz dlaczego datą początkową zawieszenia jest dzień 13 września 2021 r., czyli z upływem miesiąca od dnia wydania przedmiotowego rozkazu;

3) naruszenie zasady zaufania uczestników postępowania do organów państwowych wyrażonej w art. 8 k.p.a., poprzez umieszczenie w uzasadnieniu rozkazu informacji nie związanych z osobą skarżącego i nie związanych z okolicznościami sprawy;

4) naruszenie przepisów prowadzenia postępowania, a to art. 108 § 1 k.p.a. poprzez nieuzasadnione nadanie rozkazowi rygoru natychmiastowej wykonalności.

Na podstawie powyższych zarzutów skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego rozkazu w całości oraz uchylenie poprzedzającego go rozkazu Komendanta Powiatowego Policji w [...] z dnia [...], nr [...]. Jednocześnie wniósł o rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym.

W uzasadnieniu stawianych zarzutów wskazał, że - w jego ocenie - istotą sprawy winno być ustalenie, czy może być odsunięty od wykonywania czynności służbowych, poprzez zastosowanie instytucji zawieszenia w sytuacji, gdy od kilku miesięcy, nie wykonuje żadnych czynności służbowych, z uwagi na orzeczenie przez komisję lekarską trwałej niezdolności do służby. Powyższa kwestia - jak zauważył - nie była przez organ odwoławczy rozważana. Zdaniem skarżącego, wydanie rozkazu o przeniesieniu do dyspozycji jest skutkiem wydanego orzeczenia o trwałej niezdolności do pełnienia służby w Policji oraz niemożności zwolnienia skarżącego przed upływem 12 miesięcy. Ponadto jest "zabiegiem" stosowanym przez organ w celu zwolnienia ze stanowiska służbowego zajmowanego przez policjanta. Funkcjonariusz zostaje całkowicie odsunięty od wykonywania jakichkolwiek obowiązków służbowych, gdyż z racji otrzymanego orzeczenia komisji lekarskiej, nie jest już zdolny do ich wykonywania. Co prawda - jak podkreślił - nadal pozostaje funkcjonariuszem Policji, ale tylko z formalnego punktu widzenia, gdyż organ nie może go zwolnić przed upływem wskazanego powyżej okresu czasu. Dlatego nie zgodził się ze stanowiskiem organu, który zupełnie pominął fakt niewykonywania przez skarżącego już od kilku miesięcy zadań służbowych. Podniósł też, że funkcjonariusz Policji pozostający w dyspozycji nie ma dokładnie określonego katalogu obowiązków i zadań, ale nadal podlega przepisom regulującym status funkcjonariusza Policji. Przytoczony przez organ art. 37a ustawy o Policji, określa sytuacje, w których policjanta przenosi się do dyspozycji przełożonego właściwego w sprawach osobowych. Sytuacje wymienione w ww. przepisie, poza jedną - odnoszącą się do funkcjonariuszy z orzeczeniem niezdolności do służby - wiążą się z wykonywaniem przez funkcjonariuszy oddanych do dyspozycji bliżej nieokreślonych zadań służbowych. Natomiast - na co zwrócił uwagę skarżący- wobec orzeczenia trwałej niezdolności do służby od dnia 28 stycznia 2021 r., zaprzestał i nie może wykonywać żadnych zadań/czynności służbowych, zatem nie można go odsunąć od wykonywania czynności służbowych, ponieważ od ich wykonywania został trwale odsunięty na podstawie orzeczenia o niezdolności do pełnienia służby. Konsekwencją powyższego jest również brak możliwości zawieszenia go w wykonywaniu czynności służbowych, których nie wykonuje od kilku miesięcy z racji orzeczenia komisji lekarskiej. W odniesieniu do dalszych zarzutów stwierdził, iż uzasadnienie decyzji nie odpowiada wymogom określonym w art. 107 § 3 k.p.a., albowiem w uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ pierwszej instancji ograniczył się tylko do przytoczenia przepisów prawa oraz wskazania na pismo Prokuratury Rejonowej w Ś. o przedstawieniu zarzutów, bez wskazania przesłanek, jakimi kierował się organ zawieszając go na maksymalny okres 3 miesięcy. Ponadto, w kwestii zarzutu dotyczącego braku wyjaśnienia przyczyn podjęcia decyzji o zawieszeniu funkcjonariusza dopiero od dnia 13 września 2021 r., czyli niemal miesiąc później od wydania decyzji, organ odniósł się w jednym zdaniu. Tłumaczenie organu, że zawieszenie strony od tej daty podyktowane było koniecznością skutecznego doręczenia rozkazu - zdaniem skarżącego - nie jest przekonywujące i nie zmienia faktu, że takiego wyjaśnienia nie ma w uzasadnieniu decyzji organu pierwszej instancji, a tym samym doszło do naruszenia przepisu art. 107 § 3 k.p.a. Zdaniem skarżącego, organ nie dokonał wszechstronnej analizy stanu faktycznego sprawy, zlekceważył zarzuty stawiane przez skarżącego i wykazał się niedbałością stosując metodę "kopiuj - wklej", przenosząc treść z uzasadnień bądź innych decyzji w sprawach związanych z zawieszeniem funkcjonariuszy, jednakże w zupełnie odmiennym stanie faktycznym. Tym samym organ naruszył zasadę wyrażoną w art. 8 k.p.a., gdyż przeprowadził postępowanie w sposób nie budzący zaufania jego uczestników do władzy publicznej. W dalszej kolejności skarżący wskazał, że rozkazowi personalnemu z dnia [...] został nadany rygor natychmiastowej wykonalności ze względu na ważny interes społeczny tożsamy z interesem służby, konieczność wprowadzenia przedmiotowej decyzji do obrotu prawnego, jak również z uwagi na wymóg realizacji zadań Policji przez osoby o nieposzlakowanej opinii. Odwołując się do pojęcia "niezbędności", tj. niezwłocznego działania, stwierdził, że ustawodawca uznaje, że może to nastąpić w takim przypadku, w którym nie można się obejść w danym czasie i w istniejącej sytuacji bez wykonania praw lub obowiązków, o których rozstrzyga się w decyzji, ponieważ zwłoka w ich wykonaniu zagraża dobrom chronionym, określonym w art. 108 § 1 k.p.a. Organ administracji działa wobec tego w sytuacji, która ma znamiona stanu nagłej konieczności administracyjnej (J. Borkowski (w:) B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, 8. Wydanie. Wydawnictw C.H. Beck, str. 524). A contrario, gdy w sprawie nie występuje takie realne zagrożenie dla wskazanych wartości, brak jest podstaw do nadania decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności. Zdaniem skarżącego, organ nie wykazał, aby zaistniały przesłanki do nadania rozkazowi rygoru natychmiastowej wykonalności. Natomiast interes społeczny związany z wyeliminowaniem z czynnej służby funkcjonariusza Policji, któremu postawiono zarzuty jest zabezpieczony, gdyż skarżący nie wykonuje czynności służbowych od dnia 28 stycznia 2021 r. Zauważył również skarżący, że konieczność niezwłocznego zabezpieczenia interesu społecznego stoi w sprzeczności z decyzją organu o zawieszeniu funkcjonariusza, która została mu doręczona miesiąc później od wydania decyzji.

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy, podtrzymując argumentację przestawioną w uzasadnieniu zaskarżonego rozstrzygnięcia, wniósł o jej oddalenie oraz o rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021 r. poz. 137 ze zm.), sądy administracyjne kontrolują działalność administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że w postępowaniu sądowym nie mogą być brane pod uwagę argumenty natury słusznościowej czy celowościowej. Badana jest wyłącznie legalność działania organu administracji publicznej, czyli prawidłowość zastosowania przepisów prawa do zaistniałego stanu faktycznego, jak również trafność wykładni tych przepisów oraz prawidłowość zastosowania przyjętej procedury.

Stosownie do art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm. - zwanej dalej p.p.s.a.), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz wskazaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a, który w sprawie nie miał zastosowania.

Na zasadzie art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a., uwzględnienie skargi na decyzję administracyjną następuje w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (lit. a), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (lit. b) lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (lit. c). W przypadku braku wskazanych uchybień, jak również braku przyczyn uzasadniających stwierdzenie nieważności aktu bądź stwierdzenia wydania go z naruszeniem prawa (art. 145 § 1 pkt 2 i pkt 3 p.p.s.a.), skarga podlega natomiast oddaleniu, na podstawie art. 151 p.p.s.a.

Dodać jeszcze należy, iż zgodnie z art. 119 pkt 2 p.p.s.a. sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli strona zgłosi wniosek o skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym, a żadna z pozostałych stron w terminie czternastu dni od zawiadomienia o złożeniu wniosku nie zażąda przeprowadzenia rozprawy. W niniejszej sprawie uwzględniając stanowisko organu i strony w zakresie rozpoznania sprawy w trybie uproszczonym, Sąd rozpoznał sprawę w trybie uproszczonym. W trybie uproszczonym sąd rozpoznaje sprawy na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów (art. 120 p.p.s.a.).

W toku przeprowadzonej sądowej kontroli zaskarżonego orzeczenia, na podstawie kryterium jego zgodności z prawem Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Stan faktyczny w sprawie jest bezsporny, sporna pozostaje kwestia czy przy tak ustalonym stanie faktycznym organy pierwszej oraz drugiej instancji dokonały prawidłowej subsumcji i wykładni zastosowanych w sprawie przepisów prawa, orzekając o zawieszeniu skarżącego w czynnościach służbowych na okres od dnia 13 września 2021 r. do dnia 12 grudnia 2021 r. oraz zawieszeniu od najbliższego terminu płatności 50 % ostatnio należnego uposażenia.

Podstawę materialnoprawną zaskarżonego rozstrzygnięcia stanowił art. 39 ust. 1 cyt. powyżej ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji - zwanej nadal "ustawą". Stosownie do tego przepisu, policjanta zawiesza się w czynnościach służbowych w razie wszczęcia przeciwko niemu postępowania karnego w sprawie o przestępstwo lub przestępstwo skarbowe, umyślne, ścigane z oskarżenia publicznego - na czas nie dłuższy niż 3 miesiące. Kategoryczne użycie przez ustawodawcę zwrotu "policjanta zawiesza się", oznacza obowiązek organu zawieszenia funkcjonariusza w pełnieniu czynności służbowych w razie wszczęcia przeciwko policjantowi postępowania karnego w sprawie o przestępstwo lub przestępstwo skarbowe, umyślne, ścigane z oskarżenia publicznego - na czas nie dłuższy niż 3 miesiące. Oznacza to, że dopuszczalność zawieszenia policjanta w wykonywaniu przez niego czynności służbowych uzależniona została przez ustawodawcę od samego faktu postawienia zarzutów w postępowaniu karnym, nie zaś od stwierdzenia winy policjantów, co do popełnionych czynów. Tym samym zaistnienie przesłanki w postaci wszczęcia przeciwko policjantowi postępowania karnego w sprawie o przestępstwo lub przestępstwo skarbowe, umyślne, ścigane z oskarżenia publicznego, bezwzględnie zobowiązuje organ do wydania decyzji określonej w powołanym przepisie.

W myśl art. 124 ust. 1 ustawy policjantowi zawieszonemu w czynnościach służbowych zawiesza się od najbliższego terminu płatności 50 % ostatnio należnego uposażenia. Stosownie natomiast do art. 124 ust. 2 ustawy, po zakończeniu postępowania karnego lub dyscyplinarnego, będącego przyczyną zawieszenia w czynnościach służbowych, policjant otrzymuje zawieszoną część uposażenia, jeżeli nie został skazany prawomocnym wyrokiem sądu lub ukarany karą wydalenia ze służby.

W sprawie jest niesporne, że Prokuratura Rejonowa w Ś. postanowieniem z dnia [...], w ramach śledztwa prowadzonego w sprawie pod sygn. akt [...], przedstawiła R. G. - funkcjonariuszowi Policji zatrudnionemu w Komisariacie Policji w [...] zarzut popełnienia czynu z art. 270 § 1 kk. W toku postępowania ustalono bowiem, że skarżący w dniu 9 listopada 2018 r. w N., w celu użycia za autentyczny, na umowie kupna sprzedaży od J. B. [...] marki [...], nr rej. [...] podrobił podpis J. S. osoby kupującej ten [...], w ten sposób, że podpisał jej nazwiskiem "S." w rubryce "kupujący". Nie ulega też wątpliwości, że zarzucony skarżącemu czyn określony w art. 270 § 1 kk stanowi przestępstwo umyślne, ścigane z oskarżenia publicznego. Sporne w niniejszej sprawie jest, czy zaistniała przesłanka wszczęcia przeciwko skarżącemu postępowania karnego, o jakiej mowa w art. 39 ust. 1 ustawy o Policji, warunkująca obligatoryjne zawieszenia policjanta w czynnościach służbowych. W przedmiotowej sprawie skarżący stał bowiem na stanowisku, że skoro rozkazem personalnym z dnia [...], nr [...], Komendant Powiatowy Policji w [...] przeniósł go do swej dyspozycji na okres nie dłuższy niż 12 miesięcy z zachowaniem składników uposażenia z powodu orzeczenia Rejonowej Komisji Lekarskiej MSW w O. z dnia 28 stycznia 2021 r o trwałej niezdolności skarżącego do służby w Policji - to od dnia 28 stycznia 2021 r. zaprzestał on wykonywać czynności służbowe, a zatem przepis art. 39 ust. 1 o Policji nie znajduje w sprawie zastosowania.

W rozpoznawanej sprawie doszło do kumulacji dwóch stanów faktycznych. W dniu 28 stycznia 2021 r. Rejonowa Komisja Lekarska MSW w O. orzekła, że skarżący jest trwale niezdolny do służby w Policji, co w myśl art. 41 ust. 1 pkt 1 ustawy stanowi podstawę do zwolnienia policjanta ze służby. Jednak zgodnie z art. 43 ust. 1 ustawy zwolnienie policjanta ze służby na podstawie powołanego wyżej art. 41 ust. 1 pkt 1 ustawy nie może nastąpić przed upływem 12 miesięcy od dnia zaprzestania służby z powodu choroby, chyba że policjant zgłosi pisemnie wystąpienie ze służby. W tej sytuacji Komendant Powiatowy Policji w [...] przeniósł skarżącego do dyspozycji przełożonego w sprawach osobowych z zachowaniem dotychczasowego uposażenia, jednocześnie wyznaczono mu miejsce pełnienia służby w Wydziale [...] Komendy Powiatowej Policji w [...]. W tej sytuacji skarżący nadal pozostawał w służbie w Policji, podobnie jak ma to miejsce w okresie zwolnienia lekarskiego, czy też w okresie urlopu, nie zachodzi zatem ujemna przesłanka zawieszenia w wykonywaniu czynności służbowych.

W związku z powyższym stwierdzić należy, iż orzeczenie Rejonowej Komisji Lekarskiej MSW w O. wydane wobec skarżącego stwierdzające trwałą niezdolność do pracy nie stanowi okoliczności wyłączającej możliwość zawieszenia skarżącego w czynnościach służbowych, o ile on nadal formalnie pozostaje funkcjonariuszem Policji.

Zauważyć również należy, iż zarzucony skarżącemu w postępowaniu karnym czyn stanowi przestępstwo umyślne ścigane z oskarżenia publicznego, w związku z tym wydanie rozkazu personalnego o zawieszeniu w czynnościach służbowych wobec toczącego się postępowania karnego było obowiązkowe. Rozstrzygnięcie wydawane na podstawie art. 39 ust. 1 ustawy o Policji ma bowiem charakter związany, a organowi nie został pozostawiony żaden margines swobody, co do jego treści (por. wyrok NSA z dnia 14 kwietnia 2021 r., sygn. akt III OSK 142/21). W doktrynie i orzecznictwie sądowoadministracyjnym akcentuje się, że przełożony służbowy funkcjonariusza, wobec którego wydano postanowienie o przedstawieniu zarzutów, jest związany tym postanowieniem i zawiesza policjanta. Podkreśla się też, że zawieszenie policjanta w czynnościach służbowych jest możliwe w razie wszczęcia przeciwko policjantowi postępowania karnego, czyli tej fazy postępowania, która toczy się przeciwko osobie. Faza ta - na co zwrócił również uwagę organ odwoławczy - zaczyna się z chwilą wydania postanowienia o przedstawieniu zarzutów, przy czym wydanie postanowienia to nie tylko sporządzenie postanowienia ale jednocześnie ogłoszenie tego postanowienia danej osobie i przesłuchanie tej osoby jako podejrzanego. Ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego wynika, że w postępowaniu przygotowawczym wobec skarżącego wydano postanowienie o przedstawieniu zarzutów z art. 270 § 1 kk, które zostało ogłoszone skarżącemu w dniu [...]. W związku z powyższym organ zobligowany był do wydania rozstrzygnięcia na podstawie art. 39 ust. 1 ustawy o Policji. Zauważyć również należy, iż ratio legis instytucji zawieszenia w czynnościach służbowych polega na tym, aby pełniącego służbę niezwłocznie odsunąć od wykonywania swoich obowiązków (wyrok NSA z dnia 14 lipca 2005 r., sygn. akt OSK 1958/04). Celem zawieszenia w czynnościach służbowych jest zatem konieczność natychmiastowego odsunięcia funkcjonariusza od codziennych zajęć służbowych z uwagi na dobro postępowania prowadzonego przeciwko niemu (karnego lub dyscyplinarnego) lub dobro służby. Chodzi przy tym o zawieszenie w czynnościach służbowych natychmiastowe, tj. niecierpiące zwłoki odsunięcie policjanta od czynności służbowych z uwagi na to, że dalsze wykonywanie czynności służbowych przez policjanta byłoby nie do pogodzenia z charakterem postawionych mu zarzutów lub dobrem postępowania. Osoba, która jest podejrzana o popełnienie czynu karalnego, nie tylko pogarsza obraz służby publicznej, ale też naraża tę służbę na kolejne szkody, jakie wynikają z faktu rażącego naruszenia wysokich wymogów stawianych funkcjonariuszom publicznym. Takim następstwom powinien przeciwdziałać przełożony służbowy właściwy w sprawie zawieszenia policjanta w czynnościach służbowych.

Prawidłowo również organy, stosownie do art. 124 ust. 1 ustawy, zawiesiły skarżącemu od najbliższego terminu płatności 50 % ostatnio należnego uposażenia. Z treści ww. przepisu wynika, że policjantowi zawieszonemu w czynnościach służbowych zawiesza się od najbliższego terminu płatności 50% ostatnio należnego uposażenia. Użyte przez ustawodawcę sformułowanie "zawiesza się" oznacza, że organ jest zobligowany do zawieszenia 50% ostatnio naliczanego uposażenia. Organ w tym zakresie nie ma też żadnej swobody decyzyjnej, ani możliwości miarkowania wysokości uposażenia podlegającego zawieszeniu.

Odnosząc się do natomiast kwestii nadania rozkazowi personalnemu rygoru natychmiastowej wykonalności, zdaniem Sądu, zasadność jego nadania została przez organ należycie uzasadniona. Przepis art. 108 § 1 k.p.a. stanowi, że decyzji, od której służy odwołanie, może być nadany rygor natychmiastowej wykonalności, gdy jest to niezbędne ze względu na ochronę zdrowia lub życia ludzkiego albo dla zabezpieczenia gospodarstwa narodowego przed ciężkimi stratami bądź też ze względu na inny interes społeczny lub wyjątkowo ważny interes strony. W świetle przedstawionego wyżej stanu faktycznego sprawy, oczywiste jest, że w sprawie tej wystąpiła przesłanka "niezbędności" określona w powołanym przepisie. Trzeba bowiem mieć na względzie, że podejrzenie popełnienia przez policjanta przewinień dyscyplinarnych zaprzecza obowiązkom wynikającym z roty złożonego ślubowania oraz godzi w prestiż i dobre imię Policji. Dalsze podejmowanie obowiązków zawodowych przez skarżącego w tej sytuacji byłoby sprzeczne z ważnym interesem społecznym, rozumianym jako konieczność wyłączenia możliwości pełnienia służby w Policji przez jej funkcjonariusza, co do którego istnieje podejrzenie popełnienia wspomnianych czynów - do czasu usunięcia wszelkich wątpliwości w tym zakresie. Ważny interes społeczny wymaga, aby zadania nałożone na Policję były realizowane wyłącznie przez osoby dające rękojmię przestrzegania obowiązującego porządku prawnego. To z kolei uzasadnia odsunięcie od czasowego pełnienia służby osoby, na której ciążą zarzuty dotyczące zachowania mającego wpływ na wizerunek Policji w oczach społeczeństwa. Dlatego też organy, uznając, że skarżący nie daje czasowej rękojmi należytego wykonywania zawodu policjanta, zasadnie orzekły o nadaniu rygoru natychmiastowej wykonalności rozkazowi personalnemu o zawieszeniu skarżącego w czynnościach służbowych. Każdy policjant, aby mógł skutecznie wykonywać obowiązki służbowe musi pozostawać poza wszelkimi podejrzeniami, o jakiekolwiek zachowania sprzeczne z prawem. Już bowiem samo wszczęcie przeciwko policjantowi postępowania karnego w sprawie o przestępstwo umyślne może nasuwać uzasadnione wątpliwości co do zachowania przymiotu osoby o nieposzlakowanej opinii, a zatem co do spełnienia jednego z obligatoryjnych warunków, jakimi musi wykazać się każdy policjant zainteresowany dalszym pozostaniem w służbie. Policja jest instytucją zaufania publicznego, a zatem wykonywanie obowiązków służbowych przez policjanta, wobec którego toczy się postępowanie karne o przestępstwo w sprawie podrobienia dokumentu, pozostaje w sprzeczności z interesem społecznym oraz dobrym imieniem Policji. Okres zawieszenia uzasadniony jest natomiast samym charakterem przedstawionego skarżącemu zarzutu.

Za nieuzasadniony Sąd uznał zarzut skarżącego dotyczący naruszenia art. 7 k.p.a., ponieważ zgromadzony materiał dowodowy został prawidłowo oceniony i był wystarczający do wydania rozstrzygnięcia o zawieszeniu w kontekście przesłanek materialnoprawnych. W ocenie Sądu, oczekiwanego przez skarżącego skutku w postaci uchylenia kontrolowanych orzeczeń nie mógł odnieść również zarzut naruszenia art. 107 § 3 k.p.a. Wprawdzie rozkaz personalny organu pierwszej instancji zawiera wyjątkowo lakoniczne uzasadnienie, co oczywiście stanowi wadę w świetle wymogów ustanowionych w art. 107 § 3 k.p.a., jednak uchybienie to nie miało wpływu na treść zapadłego rozstrzygnięcia. W orzeczeniu tym wskazano prawidłowe podstawy prawne, które uprawniały organ do wydania rozkazu personalnego w rozpatrywanym zakresie oraz w sposób skrótowy opisano stan faktyczny sprawy. Natomiast braki uzasadnienia orzeczenia organu pierwszej instancji zostały konwalidowane - w ramach zasady dwuinstancyjności postępowania - przez organ odwoławczy, który w zaskarżonym rozkazie personalnym przedstawił szczegółowe i wyczerpujące uzasadnienie faktyczne i prawne oraz odniósł się do zarzutów odwołania, prezentując w tym zakresie prawidłowe stanowisko.

Reasumując, Sąd stwierdza, że organy dokonały prawidłowej subsumcji powołanych przepisów do poczynionych ustaleń stanu faktycznego sprawy, co uprawniało je do wydania rozkazu personalnego o zawieszeniu skarżącego w czynnościach służbowych. Sąd nie dopatrzył się również z urzędu wad postępowania, które mogłyby mieć istotny wpływ na treść zapadłego w sprawie rozstrzygnięcia.

W tym stanie rzeczy, wobec niezasadności zarzutów skargi oraz braku stwierdzenia naruszeń norm prawa procesowego lub materialnego, Sąd skargę oddalił na mocy art. 151 p.p.s.a.