Wyrok NSA, sygn. akt I OSK 806/22
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2023-02-28 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Zabezpieczenie społeczne
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3
journal: Dz.U. 2021 poz 735
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.
article: art. 16a ust. 1
journal: Dz.U. 2020 poz 111
law: Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych - t.j.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Mariola Kowalska Sędziowie sędzia NSA Maciej Dybowski sędzia del. WSA Agnieszka Miernik (spr.) po rozpoznaniu w dniu 28 lutego 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej A. A. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 18 listopada 2021 r. sygn. akt II SA/Ol 824/21 w sprawie ze skargi A. A. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Olsztynie z dnia 17 sierpnia 2021 r. nr SKO.82.1064.2021 w przedmiocie specjalnego zasiłku opiekuńczego oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie wyrokiem z 18 listopada 2021 r. sygn. akt II SA/Ol 824/21 oddalił skargę A. A. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Olsztynie z 17 sierpnia 2021 r. nr SKO.82.1064.2021 w przedmiocie specjalnego zasiłku opiekuńczego.

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniosła A. A. zaskarżając wyrok w całości i zarzucając Sądowi I instancji:

1. na podstawie art. 174 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.), powoływanej dalej jako "P.p.s.a.", przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, to jest:

1. art. 151 P.p.s.a. w związku z art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r. poz. 735), powoływanej dalej jako "K.p.a.", przez oddalenie skargi na decyzję, która została wydana z pominięciem wskazanych przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego i w wyniku błędnej oceny materiału dowodowego, skutkującej nieprawidłowym uznaniem, że skarżąca nie sprawowała stałej opieki nad swoim niepełnosprawnym w stopniu znacznym dziadkiem, a więc nie przysługuje jej prawo do specjalnego zasiłku opiekuńczego;

2. art. 151 P.p.s.a. w związku z art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 K.p.a. przez nieprawidłowe przyjęcie przez Sąd I instancji, że w sprawienie ma znaczenia fakt, że skarżąca miała przyznane prawo do specjalnego zasiłku opiekuńczego za poprzednie okresy, podczas gdy ta okoliczność świadczy o tym, że opieka sprawowana przez skarżącą nad dziadkiem miała charakter stały, regularny i długotrwały, co uzasadniało przyznanie jej prawa do specjalnego zasiłku opiekuńczego

2. na podstawie art. 174 pkt 1 P.p.s.a. naruszenie prawa materialnego, to jest art. 16a ust. 1 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2020 r. poz. 111 ze zm.), powoływanej dalej jako "u.ś.r.", przez jego błędną wykładnię i nieprawidłowe przyjęcie, że przepis ten wymaga stałego przebywania z podopiecznym (w szczególności zamieszkiwania z nim), a przez sprawowanie stałej opieki należy rozumieć także gotowość do udzielania pomocy oraz utrzymywanie pełnej dyspozycyjności wobec potrzeb podopiecznego.

Z uwagi na powyższe wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania. Wniesiono również o przyznanie na rzecz pełnomocnika wynagrodzenia za pomoc prawną udzieloną z urzędu. Ponadto, złożono oświadczenie o zrzeczeniu się rozprawy.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podkreślono, że istota sporu sprowadza się do oceny, czy skarżąca sprawowała stałą opiekę nad dziadkiem w rozumieniu art. 16a ust. 1 u.ś.r. W sprawie, podstawą odmowy było uznanie, że sprawowana przez skarżącą opieka nad dziadkiem miała charakter doraźny, a wymiar tej opieki pozwalał na podjęcie przez skarżącą zatrudnienia.

Sąd I instancji błędnie przyjął, że skarżąca sprawowała opiekę nad dziadkiem jedynie przez dwie godziny dziennie: rano od 6:30 do 8:00 oraz wieczorem od 19:00 do 20:00 i uznał w rezultacie, że w jej sytuacji nie występował rzeczywisty i obiektywny brak możliwości podjęcia zatrudnienia z uwagi na konieczność sprawowania opieki nad dziadkiem. Zdaniem wnoszącej skargę kasacyjną, do przyznania specjalnego zasiłku opiekuńczego nie jest konieczne, żeby skarżąca sprawowała opiekę wobec dziadka "równą z pracą zarobkową". W jej ocenie, pod pojęciem opieki stałej należy także rozumieć stałą pieczę nad osobą wymagającą opieki, stałą gotowość i możliwość udzielenia pomocy wtedy, kiedy taka potrzeba zaistnieje. Opieka stała lub długoterminowa, to nie tylko opieka rozumiana jako wykonywanie czynności opiekuńczych bez przerwy przez 24 godziny na dobę, co znalazło potwierdzenie w orzecznictwie. Wnosząca skargę kasacyjną powołała przepisy Kodeksu pracy, w których czas pracy definiuje się jako czas, w którym pracownik pozostaje do dyspozycji pracodawcy nie tylko w zakładzie pracy, ale także w innym miejscu wyznaczonym do wykonywania pracy. Ponadto, czas pracy obejmuje również okresy nieświadczenia pracy, w których pracownik "pozostaje do dyspozycji" pracodawcy. Przepis art. 16a ust. 1 u.ś.r. także nie wymaga stałego, co najmniej ośmiogodzinnego, przebywania z podopiecznym.

Jak wyjaśniła wnosząca skargę kasacyjną, poza przebywaniem w domu dziadka o stałych porach w ciągu dnia rano i wieczorem, przyjeżdżała do dziadka w ciągu dnia w zależności od zgłaszanych potrzeb (jak karmienie w przypadku odmowy jedzenia, czy zmiana pieluch). Mieszkająca z dziadkiem matka skarżącej nie była w stanie wykonywać czynności opiekuńczych, gdyż sama posiada znaczny stopień niepełnosprawności, ale informowała skarżącą o sytuacjach wymagających jej obecności. Poza tym, skarżąca wykonywała inne czynności związane z opieką – u siebie w domu przygotowywała posiłki i robiła pranie, a ponadto umawiała i zawoziła dziadka do lekarzy, kupowała żywność, czy leki. W takiej sytuacji nie miała możliwości podjęcia zatrudnienia, nawet na część etatu, które pozwoliłoby utrzymać pełną dyspozycyjność wobec potrzeb dziadka. Poza skarżącą koniecznych czynności opiekuńczych nie wykonywał nikt inny, a Sąd I instancji nie kwestionował, że dziadek skarżącej wymagał stałej opieki.

Ponadto, wnosząca skargę kasacyjną dotąd otrzymywała specjalny zasiłek opiekuńczy, a w tym czasie stan zdrowia dziadka ulegał stopniowemu pogorszeniu. Wbrew stanowisku Sądu I instancji, okoliczność przyznania prawa do specjalnego zasiłku opiekuńczego za poprzednie okresy świadczy o tym, że opieka sprawowana przez skarżącą nad dziadkiem miała charakter stały, regularny i długotrwały, co uzasadnia przyznanie jej tego prawa w dalszym ciągu.

Znaczny stopień zaangażowania przez wnoszącą skargę kasacyjną w pomoc osobie najbliższej (wykonywanie różnego rodzaju czynności za i przy osobie wymagającej opieki, gotowość do opieki zarówno w dzień, jak i w nocy), uniemożliwiała jej, jako opiekunowi, podjęcie pracy zarobkowej.

Jak podkreśliła wnosząca skargę kasacyjną, z przepisu art. 16a ust. 1 u.ś.r. nie wynika konieczność zamieszkiwania z osobą wymagającą opieki, czy stałego przebywania z nią. Wymóg stałej lub długotrwałej opieki nad osobą nie jest związany też z określoną liczbą godzin. Wystarczające jest, że skarżąca pozostawała gotowa do świadczenia opieki w każdym momencie i niezależnie od miejsca zamieszkania i rezygnowała z (powstrzymywała się od) pracy zarobkowej z uwagi na sprawowaną opiekę.

Dlatego też, Sąd I instancji dokonał błędnej wykładni art. 16a ust. 1 u.ś.r. uznając, że przepis ten wymaga stałego przebywania z podopiecznym oraz, że przez sprawowanie opieki stałej należy rozumieć jedynie czynności wykonywane bezpośrednio przy podopiecznym. Tymczasem, przepis ten nie wymaga stałego przebywania z podopiecznym (w szczególności zamieszkiwania z nim), a przez sprawowanie stałej opieki należy rozumieć również gotowość do udzielania pomocy oraz utrzymywanie pełnej dyspozycyjności wobec potrzeb podopiecznego. Tym samym, Sąd I instancji nietrafnie ocenił zgromadzony materiał dowodowy i uznał, że skarżąca nie sprawowała stałej opieki nad swoim dziadkiem i w konsekwencji oddalił skargę na decyzję odmawiającą jej prawa do specjalnego zasiłku opiekuńczego.

Nie wniesiono odpowiedzi na skargę kasacyjną.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Na wstępie należy podać, że sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym na podstawie art. 182 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 259), powoływanej dalej jako "P.p.s.a.", ponieważ skarżąca kasacyjnie zrzekła się rozprawy, a druga strona, w terminie czternastu dni od dnia doręczenia skargi kasacyjnej, nie zażądała przeprowadzenia rozprawy.

Zgodnie z art. 183 § 1 P.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. W niniejszej sprawie nie występują przesłanki nieważności postępowania sądowoadministracyjnego enumeratywnie wyliczone w art. 183 § 2 P.p.s.a. Z tego względu Naczelny Sąd Administracyjny przy rozpoznaniu sprawy związany był granicami skargi kasacyjnej. Granice te są wyznaczone wskazanymi w niej podstawami, którymi może być naruszenie prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie (art. 174 pkt 1 P.p.s.a.), a także naruszenie przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 174 pkt 2 P.p.s.a.).

Jak wynikało z bezspornych ustaleń zawartych w zaskarżonym wyroku, Wójt Gminy Jedwabno decyzją z 21 czerwca 2021 r. odmówił A. A. przyznania świadczenia w formie specjalnego zasiłku opiekuńczego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, wnioskowanego na dziadka – B. B. Organ ustalił, że dziadek skarżącej był osobą niepełnosprawną w stopniu znacznym (niepełnosprawność została orzeczona na stałe) i z uwagi na stan zdrowia wymagał pomocy innych osób w czynnościach życia codziennego, a skarżąca mu takiej pomocy udzielała. Ponadto, skarżąca należy do kręgu osób, które po spełnieniu ustawowych przesłanek, uprawnione są do otrzymania specjalnego zasiłku opiekuńczego. Jednak z ustaleń wynika, że istnieją osoby, których obowiązek alimentacyjny wyprzedza obowiązek strony względem dziadka.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Olsztynie decyzją z 17 sierpnia 2021 r. nr SKO.82.1064.2021 utrzymało w mocy zaskarżoną przez A. A. decyzję organu pierwszej instancji. Organ wskazał, że B. B. ma córkę, ale nie udało się z nią skontaktować celem ustalenia, czy może sprawować opiekę nad niepełnosprawnym ojcem. Zdaniem organu, nie stanowi to jednak przeszkody w merytorycznym rozpoznaniu sprawy i ocenie prawa strony do wnioskowanego świadczenia. Organ wskazał, że w sprawie nie została spełniona podstawowa przesłanka warunkująca przyznanie prawa do specjalnego zasiłku opiekuńczego, tj. nie stwierdzono bezpośredniego związku pomiędzy sprawowaniem opieki a obiektywną niemożliwością podjęcia zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej przez wnioskodawczynię.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie A. A. wskazała między innymi, że B. B. zmarł 24 sierpnia 2021 r.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie oddalił skargę uznając, że zaskarżona decyzja odpowiada prawu. Sąd I instancji uznał przy tym, że chociaż skarżąca, jako wnuczka, jest obciążona obowiązkiem alimentacyjnym wspierania dziadka w drugiej kolejności, jednak z uwagi na to, że miejsce pobytu jego żyjącej córki jest nieznane, to – w tych konkretnych okolicznościach faktycznych – były podstawy do przyjęcia, że skarżąca należy do kręgu osób uprawnionych podmiotowo do wnioskowanego świadczenia. Tym niemniej Sąd uznał za prawidłową ocenę organu odwoławczego, że zakres sprawowanej przez skarżącą opieki nad dziadkiem nie stanowi stałej opieki i nie wyklucza całkowicie podjęcia przez nią zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej.

Biorąc pod uwagę zakres kontroli instancyjnej sprawowanej przez Naczelny Sąd Administracyjny, stwierdzić należy, że skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw.

Skarga kasacyjna została oparta na obydwu podstawach określonych w art. 174 pkt 1 i pkt 2 P.p.s.a. W takiej sytuacji, co do zasady w pierwszej kolejności rozważeniu podlegały zarzuty naruszenia przepisów postępowania, to jednak w niniejszej sprawie, z uwagi na powiązanie naruszeń przepisów postępowania z naruszeniami określonych przepisów prawa materialnego, najpierw należało odnieść się do zarzutu naruszenia prawa materialnego przez Sąd I instancji, w kontekście zarzucanej błędnej wykładni art. 16a ust. 1 u.ś.r.

Zgodnie z art. 16a ust. 1 u.ś.r. specjalny zasiłek opiekuńczy przysługuje osobom, na których zgodnie z przepisami ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy (Dz. U. z 2020 r. poz. 1359 oraz z 2022 r. poz. 2140) ciąży obowiązek alimentacyjny, a także małżonkom, jeżeli:

1) nie podejmują zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej lub

2) rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej

- w celu sprawowania stałej opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji.

Skarżąca kasacyjnie zarzucając naruszenie tej normy prawnej wskazała, że Sąd I instancji błędnie przyjął, że przepis wymaga stałego przebywania z podopiecznym (w szczególności zamieszkiwania z nim), gdy tymczasem przez sprawowanie stałej opieki należy rozumieć także gotowość do udzielania pomocy oraz utrzymywanie pełnej dyspozycyjności wobec potrzeb podopiecznego.

Analiza uzasadnienia zaskarżonego wyroku (s. 5) wskazuje, że zarzut skargi kasacyjnej nie znajduje potwierdzenia. Sąd I instancji wskazał bowiem – odwołując się do ugruntowanego stanowiska w orzecznictwie - że specjalny zasiłek opiekuńczy jest środkiem wsparcia rodziny przez Państwo, tym niemniej świadczenie to nie jest kierowane do wszystkich opiekunów osób niepełnosprawnych, ale tylko do tych, którzy - sprawując opiekę nad niepełnosprawnym członkiem rodziny - czynią to w tak dużym zakresie i rozmiarze, że opieka nie pozwala im na podjęcie im innej pracy. Sąd I instancji wskazał, że za rezygnację z podjęcia zatrudnienia – w znaczeniu art. 16a ust.1 u.ś.r. – należy rozumieć faktyczny brak możliwości podjęcia zatrudnienia z powodu konieczności sprawowania tej opieki lub rezygnację z zatrudnienia w celu jej sprawowania. Świadczenie rodzinne w formie specjalnego zasiłku opiekuńczego ma być bowiem rekompensatą za rezygnację z pracy z uwagi na konieczność opieki nad osobą bliską, która jej wymaga. Przyznanie takiego prawa jest formą wynagrodzenia przez Państwo osoby, na której ciąży obowiązek alimentacyjny względem osoby niepełnosprawnej, w zamian za rezygnację albo niepodejmowanie zatrudnienia w związku z koniecznością opieki nad tą osobą niepełnosprawną. Sąd I instancji podkreślił dalej, że przepisy u.ś.r. nie zawierają definicji sprawowania opieki, jednak, jak wynika z art. 16a ust. 1, podobnie jak i z treści art. 17 ust. 1 u.ś.r., aby można było mówić o opiece w rozumieniu przepisów ustawy, musi ona być stała i długoterminowa. Opieka taka musi w sposób oczywisty stanowić przeszkodę do wykonywania pracy zawodowej, a zatem związek między rezygnacją z zatrudnienia albo jego niepodejmowaniem a sprawowaną opieką musi być bezpośredni i ścisły.

Z powyższego wynika, że Sąd I instancji przyjął, że prawidłowo interpretowany art. 16a ust. 1 u.ś.r. wymaga wyłącznie spełnienia przesłanki w postaci związku przyczynowego pomiędzy nieaktywnością zawodową opiekuna a sprawowaną przez tę osobę opieką nad niepełnosprawnym. Sąd I instancji wyraźnie wskazał na s. 6 uzasadnienia, że dla przyjęcia istnienia opieki uzasadniającej przyznanie świadczenia istotny jest rozmiar jej sprawowania, który nie pozwala na podjęcie zatrudnienia. Nie można więc Sądowi I instancji przypisać takiej wykładni art. 16a ust. 1 u.ś.r., która zakłada konieczność stałego przebywania z podopiecznym, w szczególności zamieszkiwania z nim. Zawarte zaś w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku stwierdzenie Sądu I instancji, że "Skarżąca nie mieszkała z dziadkiem, w celu wykonywania czynności opiekuńczych, dojeżdżała do dziadka", wynika z ustalonych okoliczności sprawy, które prawidłowo były badane w kontekście spełnienia przesłanki niepodejmowania zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej albo konieczności rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej.

Z tak dokonaną przez Sąd I instancji wykładnią należy zgodzić się. Wskazać jeszcze trzeba, że aby można było mówić o opiece lub pomocy, o których mowa w art. 16a ust. 1 u.ś.r., muszą one być "stałe" lub "długotrwałe". Określenia te wskazują, że nie może to być opieka lub pomoc świadczona niecodziennie, a nawet jeżeli codziennie, to tylko przez część doby, zatem sporadycznie. Przepis art. 16a ust. 1 ww. ustawy należy zatem stosować wyłącznie do takich stanów faktycznych, w których zakres opieki wyklucza możliwość podjęcia jakiejkolwiek pracy zarobkowej (zob. np. wyrok NSA z 23 października 2020 r., sygn. akt I OSK 1148/20 i wyrok NSA z 5 czerwca 2012 r., sygn. akt I OSK 2454/11, jeżeli nie zaznaczono inaczej, wszystkie orzeczenia sądów administracyjnych cytowane w tym wyroku są dostępne w internetowej Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych - http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Tak jak podkreślił to Sąd I instancji, świadczenie pielęgnacyjne ma być bowiem rekompensatą za rezygnację z pracy z uwagi na konieczność opieki nad osobą bliską, która jej wymaga (zob. wyrok NSA z 2 lutego 2017 r., sygn. akt I OSK 2729/16). Dlatego musi istnieć bezpośredni związek między rezygnacją z zatrudnienia (albo jego niepodejmowaniem) a sprawowaną opieką. Natomiast w sytuacji, gdy opieka nad daną osobą nie nosi cech opieki stałej lub długotrwałej, taki związek przyczynowo-skutkowy nie istnieje. Zatem organ administracji ma obowiązek, rozpoznając wniosek o przyznanie specjalnego zasiłku opiekuńczego, ustalić czy istnieje związek między niepodejmowaniem pracy (rezygnacją z zatrudnienia) a sprawowaniem opieki nad osobą niepełnosprawną. Tym samym musi ustalić rozmiar faktycznie sprawowanej opieki w kontekście braku możliwości podjęcia pracy.

Poczynione tym celu przez organy administracyjne ustalenia, zaaprobowane przez Sąd I instancji, trafnie zostały ocenione jako sprawowanie przez skarżącą opieki o charakterze doraźnym. W sprawie nie było bowiem sporne, że dziadek skarżącej był osobą niepełnosprawną w stopniu znacznym (niepełnosprawność została orzeczona na stałe) i z uwagi na stan zdrowia wymagał pomocy innych osób w czynnościach życia codziennego, a opiekę nad dziadkiem sprawowała skarżąca. Jak wynika z oświadczenia samej skarżącej, czynności opiekuńcze wykonywane były przez nią przeważnie przez około dwie godziny dziennie (rano od 6.30 do 8.00 i wieczorem od 19.00 do 20.00) i w tym celu dojeżdżała do dziadka. Dodatkowo skarżąca wykonywała czynności związane z opieką nad dziadkiem poza jego domem i pozostawała w dyspozycji wobec potrzeb dziadka. Ponadto, jak wynika z akt sprawy, w opiece nad B. B. współuczestniczyła jego synowa - matka skarżącej. W ocenie organów i Sądu I instancji powyższe niesporne okoliczności, nie pozwalały na przyjęcie, że zakres sprawowanej przez skarżącą opieki nad dziadkiem stanowił opiekę lub pomoc o charakterze stałym i wykluczał całkowicie podjęcie przez nią zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej.

Ze stanowiskiem organów administracyjnych, zaaprobowanym przez Sąd I instancji, należy zgodzić się, a zarzut naruszenia przepisów postępowania, tj. art. 151 P.p.s.a. w związku z art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 K.p.a., nie znajduje potwierdzenia. Przede wszystkim skarga kasacyjna zarzucając naruszenie art. 7 i art. 77 § 1 K.p.a. nie wskazuje, na czym polegało niedokładne wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy (art. 7 K.p.a.), jakich okoliczności nie uwzględniono i na czym polegało uchybienie obowiązkowi wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego (art. 77 § 1 K.p.a.), a także na czym polegało uchybienie obowiązkowi prawidłowego sporządzenia uzasadnienia decyzji (art. 107 § 3 K.p.a.). W uzasadnieniu skargi kasacyjnej ograniczono się do wymienienia czynności, które skarżąca wykonywała w związku z opieką nad dziadkiem, bez wykazania, które z tych czynności nie zostały uwzględnione przez organy administracyjne i Sąd I instancji. Natomiast z uzasadnienia zaskarżonego wyroku jasno wynika, że czynności wymienione przez skarżącą kasacyjnie podlegały uwzględnieniu przez Sąd I instancji, tyle że spotkały się z odmienną oceną od oceny skarżącej. Sąd I instancji zgodził się bowiem z organami, że znaczna część tych czynności opiekuńczych (np. towarzyszenie dziadkowi podczas posiłków, podawanie leków, wykupowanie recept, pranie, opłacanie rachunków, robienie zakupów, sprzątanie mieszkania, załatwianie spraw urzędowych) nie wykraczała poza obowiązki domowe, które wykonywane są w każdym gospodarstwie domowym i to z reguły przez osoby pracujące w pełnym wymiarze czasu pracy. Ocena ta nie narusza zasady swobodnej oceny dowodów wyrażonej w art. 80 K.p.a. i nie została podważona przez skarżącą ani w toku postępowania administracyjnego, ani w zarzutach skargi kasacyjnej. Argumentacja skargi kasacyjnej w tym zakresie sprowadza się w istocie do polemiki z oceną Sądu I instancji w zakresie poczynionych niespornych ustaleń stanu faktycznego. Chybiona zupełnie natomiast pozostaje argumentacja skargi kasacyjnej odwołująca się do zdefiniowanego w Kodeksie pracy określenia "czasu pracy", który obejmuje nie tylko pozostawanie w dyspozycji pracodawcy w zakładzie pracy, ale także w innym miejscu wyznaczonym do wykonywania pracy (art. 128 § 1 Kodeksu pracy), i wykazywania, że art. 16a ust. 1 u.ś.r. w podobny sposób nie wymaga stałego, co najmniej 8-godzinnego przebywania z podopiecznym. Pomija ona istotę sprawowania stałej lub długotrwałej opieki nad osobą niepełnosprawną.

Tym samym prawidłowo Sąd I instancji przyjął, że opieka sprawowana przez skarżącą nie była wykonywana stale i we wszystkich sferach funkcjonowania osoby niepełnosprawnej, a w konsekwencji, że pozostawanie bez zatrudnienia przez stronę nie było związane ze sprawowaną opieką.

Oceny tej nie podważa okoliczność, że skarżącej przyznawano wcześniej prawo do specjalnego zasiłku opiekuńczego. Zasadnie Sąd I instancji uznał, że nie ma ona wpływu na decyzję w niniejszej sprawie, ponieważ kontroli Sądu podlegała decyzja wydana w sprawie zainicjowanej wnioskiem z 29 października 2020 r., a poprzednie orzeczenia, pomimo tego, że zapadły w takim samym stanie prawnym, to nie można wykluczyć, że jednak zapadły w innym stanie faktycznym.

Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny uznał skargę kasacyjną za niemającą usprawiedliwionych podstaw i na podstawie art. 184 w związku z art. 182 § 2 i 3 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji. Uzasadnienie wyroku zostało sporządzone zgodnie z art. 193 in fine P.p.s.a.