Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 292/12
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2012-06-25 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 652  Sprawy ubezpieczeń zdrowotnych
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję
Powołane przepisy: article: art. 13 pkt 4
journal: Dz.U. 2009 nr 205 poz 1585
law: Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych - tekst jednolity.
article: art. art. 7, 8, 77 par. 1, 80
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Izabela Głowacka-Klimas Sędziowie Sędzia WSA Ewa Frąckiewicz Sędzia WSA Andrzej Wieczorek (spr.) Protokolant st. ref. Eliza Mroczek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 czerwca 2012 r. sprawy ze skargi T.Z. na decyzję Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia [...] grudnia 2011 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia podlegania obowiązkowemu ubezpieczeniu zdrowotnemu z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję z dnia [...] listopada 2011 r.; 2. stwierdza, że uchylone decyzje nie podlegają wykonaniu; 3. zasądza od Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia na rzecz skarżącego T. Z. kwotę 457 (czterysta pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

T. Z. (zwany też skarżącym, stroną) wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na decyzję z [...] grudnia

2011 r. Nr [...] Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia (dalej: Prezes NFZ), który po rozpatrzeniu odwołania T. Z., utrzymał w mocy decyzję Dyrektora [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia [...] listopada 2011 r. stwierdzającą objęcie T. Z. obowiązkowym ubezpieczeniem zdrowotnym z tytułu prowadzenia działalności pozarolniczej w okresie od 1 stycznia 1999 r. do 1 lipca 2011 r.

Jako podstawę rozstrzygnięcia organ wskazał art. 102 ust. 5 pkt 24

w związku z art. 109 ust. 5 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz. U. z 2008 r. Nr 164,

poz. 1027 ze zm.,) zwanej dalej "ustawą o świadczeniach" oraz art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U.

z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.), zwanej dalej "Kpa.".

Do wydania powyższych rozstrzygnięć doszło w następującym stanie faktycznym i prawnym.

Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w P. pismem z 27 lipca

2011 r. zwrócił się do [...] Oddziału Wojewódzkiego NFZ z wnioskiem

o rozstrzygnięcie w zakresie obowiązku ubezpieczenia zdrowotnego T. Z. z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej - na podstawie ustawy o świadczeniach.

[...] Oddział Wojewódzki NFZ pismem z 28 lipca 2011 r. poinformował stronę o wszczętym postępowaniu oraz wskazał, że ma prawo wypowiedzieć się co do zebranych materiałów i dowodów.

Dyrektor [...] Oddziału Wojewódzkiego NFZ decyzją

z [...] listopada 2011 r., nr [...] stwierdził objęcie strony obowiązkowym ubezpieczeniem zdrowotnym z tytułu prowadzenia działalności pozarolniczej

w okresie od 1 stycznia 1999 r. do 1 lipca 2011 r.

Od tej decyzji T. Z. wniósł 21 listopada 2011 r. odwołanie,

w którym wskazał między innymi, że działalność prowadzona od 1999 r. do lipca 2011 r. miała charakter incydentalny, ograniczający się do kilku miesięcy w roku. Przedstawił zestawienia rozliczeniowe za lata 1999, 2000, 2001, 2002 i 2011 oraz rachunki i zaświadczenia o stanie zdrowia.

Rozpatrując odwołanie Prezes NFZ na podstawie art. 102 ust. 5 pkt 24

i art. 109 ust. 5 ustawy o świadczeniach oraz w związku z art. 138 § 1 pkt 1 Kpa. wydał w dniu [...] grudnia 2011 r. decyzję Nr [...] utrzymującą w mocy decyzję organu I instancji.

Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia w uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia wskazał, że w okresie objętym decyzją organu I instancji miały zastosowanie przepisy trzech kolejnych ustaw, tj. art. 8 pkt 1 lit. c) i art. 11 ust. 1 ustawy z dnia 6 lutego 1997 r. o powszechnym ubezpieczeniu zdrowotnym, obowiązującej do dnia 31 marca 2003 r. (Dz. U. Nr 28, poz. 153 ze zm.), zwanej dalej "ustawą o ubezpieczeniu zdrowotnym", art. 9 ust. 1 pkt 1 lit. c) i art. 12 ust. 1 ustawy z dnia 23 stycznia 2003 r. o powszechnym ubezpieczeniu w Narodowym Funduszu Zdrowia, obowiązującej do dnia 30 września 2004 r. (Dz. U. Nr 45, poz. 391 ze zm.), zwanej dalej "ustawą o ubezpieczeniu w NFZ", zgodnie z którymi obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego podlegają osoby spełniające warunki do objęcia ubezpieczeniami społecznymi lub ubezpieczeniem społecznym rolników, które są osobami prowadzącymi działalność pozarolniczą lub osobami z nimi współpracującymi oraz art. 66 ust. 1 pkt 1 lit. c) ustawy o świadczeniach w brzmieniu obowiązującym do dnia 20 września 2008 r., zgodnie z którym "obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego podlegają osoby spełniające warunki do objęcia ubezpieczeniami społecznymi lub ubezpieczeniem społecznym rolników, które są osobami prowadzącymi działalność pozarolniczą lub osobami z nimi współpracującymi", a także art. 66 ust. 1 pkt 1 lit. c) ustawy o świadczeniach,

w brzmieniu obowiązującym od dnia 20 września 2008 r., zgodnie z którym "obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego podlegają osoby spełniające warunki do objęcia ubezpieczeniami społecznymi lub ubezpieczeniem społecznym rolników, które są osobami prowadzącymi działalność pozarolniczą lub osobami z nimi współpracującymi, z wyłączeniem osób, które zawiesiły wykonywanie działalności gospodarczej na podstawie przepisów o swobodzie działalności gospodarczej". Organ uznał zatem, że czas objęcia obowiązkiem ubezpieczenia społecznego tych osób, a więc także ubezpieczeniem zdrowotnym, jest tożsamy

z czasem prowadzenia działalności gospodarczej w oparciu o przepisy o działalności gospodarczej lub inne przepisy szczególne.

Stosownie do art. 7 ust. 2 ustawy z dnia 19 listopada 1999 r. – Prawo działalności gospodarczej, przedsiębiorca będący osobą fizyczną mógł podjąć działalność gospodarczą po uzyskaniu wpisu do ewidencji działalności gospodarczej. Przedsiębiorca był obowiązany zgłosić organowi ewidencyjnemu zmiany stanu faktycznego i prawnego odnoszące się do przedsiębiorcy i wykonywanej przez niego działalności gospodarczej, w zakresie danych zawartych w zgłoszeniu do ewidencji, powstałe po dniu dokonania wpisu do ewidencji działalności gospodarczej, w terminie 14 dni od dnia powstania tych zmian, a także informacji o zaprzestaniu wykonywania działalności gospodarczej.

Organ odwoławczy wskazał, że z dniem 20 września 2008 r. przepis art. 1 ustawy z dnia 10 lipca 2008 r. o zmianie ustawy o swobodzie działalności gospodarczej oraz zmianie niektórych ustaw (Dz. U. z 2008 r., Nr 141, poz. 888) wprowadził do ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej możliwość zawieszenia działalności gospodarczej. Zgodnie z art. 14a ust. 1 ustawy

o swobodzie działalności przedsiębiorca nie zatrudniający pracowników może zawiesić wykonywanie działalności gospodarczej na okres od 1 miesiąca do 24 miesięcy.

Jak podał organ, w ustawie o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U.

z 2009 r. Nr 205, poz. 1585 ze zm.) znalazł się wówczas przepis art. 36 a ust. 2 obowiązujący od dnia 7 marca 2009 r., który stanowił, iż zawieszenie wykonywania działalności gospodarczej powoduje ustanie obowiązku ubezpieczeń społecznych od dnia, w którym rozpoczyna się zawieszenie wykonywania działalności gospodarczej, do dnia poprzedzającego dzień wznowienia wykonywania działalności gospodarczej. Organ podkreślił jednak, iż w stanie prawnym przed 20 września 2008 r., kiedy nie istniała formalna możliwość zgłoszenia zawieszenia działalności gospodarczej Sąd Najwyższy w uzasadnieniu wyroku z dnia 19 marca 2007 r. (sygn. akt: III UK 133/06) stwierdził, że "Skoro ani Prawo działalności gospodarczej ani przepisy ustawy

o systemie ubezpieczeń społecznych nie przewidują instytucji zawieszenia bądź przerwy w prowadzeniu działalności gospodarczej, przeto zgłoszenie takiej przerwy w organie ewidencyjnym, a w szczególności tylko w organie rentowym, nie korzysta

z domniemania prawnego, z którego wynikałoby czasowe zaprzestanie prowadzenia działalności gospodarczej. W rezultacie ciężar dowodu wystąpienia przesłanek uzasadniających ustanie obowiązku ubezpieczenia społecznego (rzeczywistego zaistnienia przerwy w prowadzeniu działalności) obciąża tę stronę, która z faktu tego wywodzi skutki prawne w zakresie ustania obowiązku ubezpieczenia".

Wobec wprowadzenia od dnia 20 września 2008 r. możliwości zawieszenia działalności gospodarczej przedsiębiorca ma do wyboru w przypadku faktycznego nieprowadzenia działalności gospodarczej możliwość wykreślenia wpisu, dotyczącego zarejestrowanej działalności z ewidencji działalności gospodarczej lub możliwość zawieszenia przedmiotowej działalności.

W związku z powyższym organ odwoławczy wskazał, że po dniu

20 września 2008 r. o podleganiu ubezpieczeniu zdrowotnemu z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej decyduje fakt posiadania wpisu do ewidencji działalności gospodarczej, a nie okoliczność, czy faktycznie prowadzona jest działalność wpisana do takiej ewidencji. Zatem w celu określenia okresu podlegania obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego znaczenie prawne należy przyznać wpisowi do ewidencji działalności gospodarczej oraz wykreśleniu z tej ewidencji działalności z wyłączeniem okresu, w którym działalność pozarolniczą została zawieszona. Organ podkreślił, iż w przedmiotowej sprawie z uwagi na wprowadzenie systemu powszechnego ubezpieczenia zdrowotnego od dnia 1 stycznia 1999 r., prawidłowo przyjęto jako datę początkową objęcia obowiązkowym ubezpieczeniem zdrowotnym dzień 1 stycznia 1999 r.

W skardze złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego

w Warszawie, T. Z., cytowany dalej jako "skarżący", wskazał, że przedstawił Narodowemu Funduszowi Zdrowia pełną dokumentację dotyczącą osiąganych przychodów z tytułu prowadzonej działalności usług turystycznych. Podkreślił, że świadczył usługi pilota wycieczek sporadycznie, w zależności od zleceń składanych przez szkołę lub biuro turystyczne najczęściej w maju i czerwcu

w danym roku, rozliczał się w tym czasie z izbą skarbową i dodatkowo ubezpieczał się na każdą wycieczkę, którą prowadził. Podał, że nie był świadomy istnienia ustawy, która "kolejny raz ubezpiecza każdą działalność", nikt go o tym fakcie nie powiadomił. Wskazał jednocześnie, że jego niewiedza nie zwalania go

z odpowiedzialności, dlatego dobrowolnie poddaje się karze, chcąc opłacić należną miesięczną składkę ubezpieczeniową z tytuły osiągniętych przychodów.

W związku z przedstawionym stanowiskiem, zwrócił się do Sądu o przychylne rozpatrzenie jego prośby.

Skarżący w piśmie z dnia 19 marca 2012 r. stanowiącym usunięcie braków formalnych złożonej skargi, wskazał, że zaskarża decyzję Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia [...] grudnia 2011 r., nr [...] oraz decyzję ją poprzedzającą. Zarzucił tej decyzji wadliwe zastosowanie obowiązujących w tym przedmiocie przepisów ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, tj. art. 18

i art. 19 w związku z niewzięciem pod uwagę przy wydaniu zaskarżonej decyzji okoliczności, że dochody z prowadzonej działalności w zakresie przewodnictwa

i pilotażu wycieczek szkolnych uzyskiwane były sporadycznie, zależnie

od zleceniodawców, średnio przez dwa miesiące w roku.

Nadto wskazał, że musiałby płacić większe składki niż uzyskany przychód

i podkreślił, że od przerw, w których nie prowadził żadnej działalności, nie mogą być naliczane składki obowiązkowego ubezpieczenia. Uznał, że okresy przerw

w świadczeniu usług turystycznych należy traktować jako zawieszenie działalności.

Do ww. pisma załączył decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w O. z dnia [...] czerwca 1992 r. stwierdzającą, że w związku ze zgłoszeniem działalności nie podlega warunkom do objęcia obowiązkowym ubezpieczeniem społecznym ze względu na uprawnienia emerytalne.

W odpowiedzi na skargę Prezes Narodowego Funduszy Zdrowia wnosząc

o jej oddalenie podtrzymał dotychczasową argumentację.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym ta kontrola stosownie do § 2 powołanego artykułu sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Sąd

w ramach swojej właściwości dokonuje zatem kontroli aktów z zakresu administracji publicznej z punktu widzenia ich zgodności z prawem materialnymi jak i prawem procesowym.

Sąd rozstrzyga przy tym w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zwanej dalej "p.p.s.a." Dz. U. z 2012 r., poz. 270 j.t.).

Rozpoznając skargę w świetle powołanych wyżej kryteriów należy uznać, że zasługuje ona na uwzględnienie.

Organy orzekające w sprawie uznały, iż sam fakt wpisania do ewidencji działalności gospodarczej i niezgłoszenie przerw w jej prowadzeniu jest tożsamy

z faktycznym prowadzeniem działalności gospodarczej.

Definicję osoby prowadzącej pozarolniczą działalność określa art. 13 pkt 4 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych, w brzmieniu obowiązującym od dnia 20 września 2008 r., "osoby prowadzące pozarolniczą działalność – od dnia rozpoczęcia wykonywania działalności do dnia zaprzestania wykonywania tej działalności, z wyłączeniem okresu, na który wykonywanie działalności zostało zawieszone na podstawie przepisów o swobodzie działalności gospodarczej."

Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 18 stycznia 2011 r. II GSK 22/10 w zakresie ustalenia podmiotów objętych ubezpieczeniem zdrowotnym nie ma znaczenia to, czy i od kiedy dany podmiot stał się przedsiębiorcą lecz wyłącznie to, czy prowadzi faktycznie działalność gospodarczą. Zgłoszenie i wpis do ewidencji działalności gospodarczej stanowi jedynie podstawę rozpoczęcia działalności gospodarczej a nie jej faktyczne rozpoczęcie.

W przedmiotowej sprawie organy uznały, iż skarżący prowadził faktycznie działalność gospodarczą od dnia wskazanego w ewidencji do dnia wykreślenia tego wpisu pomimo, iż skarżący zaprzeczał temu podnosząc, iż pomimo wpisu nie prowadził tej działalności w okresie przyjętym przez organy Narodowego Funduszu Zdrowia. Organ akcentował, iż skoro we wskazanym okresie istniała już instytucja zawieszenia, a skarżący nie zgłosił zawieszenia prowadzenia działalności gospodarczej to znaczy, iż tą działalność prowadził.

W ocenie Sądu, stanowisko o jedynie decydującym dla ustalenia prowadzenia działalności gospodarczej znaczeniu prawnym wpisu, wykreślenia

z ewidencji oraz braku dokonania zawieszenia tej działalności należy uznać za błędne. Określenie przez przedsiębiorcę dat: rozpoczęcia działalności gospodarczej oraz zaprzestania jej wykonywania, które podlegają wpisowi do ewidencji działalności gospodarczej powoduje istnienie domniemania, że działalność gospodarcza była prowadzona w terminach w tejże ewidencji określonych.

Jak każde domniemanie faktyczne ma znaczenie dowodowe i może być obalone ale ciężar dowodu udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która wywodzi

z niego skutki prawne a nie na organie.

W trakcie postępowania okres prowadzenia działalności gospodarczej wynikający z wpisu do ewidencji może być korygowany ze względu na dowody przedstawione przez osobę, która z udowodnienia tego faktu wywodzi skutki prawne, (por. wyrok SN z dnia 23 marca 2006 r. sygn. akt I UK 220/05, wyrok SN z dnia 25 listopada 2005 r. sygn. akt I UK 80/05, wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego

z dnia 25 października 2006 r. sygn. akt II GSK 179/06). Tak więc, należy niewątpliwie stwierdzić, że w wyniku przeprowadzenia postępowania dowodowego istnieje dopuszczalność korygowania okresu prowadzenia działalności gospodarczej wynikającego z wpisu do ewidencji. Postępowanie dowodowe winno jednak zostać przez organ administracji publicznej w prawidłowy sposób przeprowadzone.

Sam wpis do ewidencji jest okolicznością o istotnym znaczeniu, ale

w sytuacji, gdy strona podnosi, iż pomimo wpisu o prowadzeniu działalności gospodarczej w zakresie usług turystycznych działalności tej nie prowadziła

w poszczególnych okresach roku i przytacza argumentację na potwierdzenie swojego stanowiska, iż wielokrotnie odnotowywała przerwy w świadczonych usługach, nadto składa kopię decyzji ZUS Oddział w O. na potwierdzenie niepodlegania ubezpieczeniu społecznemu od dnia 1 maja 1992 r. ze względu na uprawnienia emerytalne, organy winny odnieść się do tych twierdzeń skarżącego.

W tej sytuacji Prezes NFZ, dokonując analizy zgromadzonego materiału dowodowego, nie mógł ograniczać się wyłącznie do stwierdzenia faktu, że skarżący w spornym okresie od dnia 1 stycznia 1999 r. do 1 lipca 2011 r. wpisany do ewidencji działalności gospodarczej prowadzonej, nie dokonywał jej zawieszenia na podstawie ustawy o swobodzie działalności gospodarczej, lecz powinien dokonać szczegółowej i pełnej oceny wszystkich okoliczności podniesionych przez skarżącego dla uprawdopodobnienia przez stronę sposobu rozpoczęcia i prowadzenia w ogóle działalności gospodarczej, zgłaszanych wniosków dowodowych, a następnie nie tylko przedstawić dowody przeciwne do twierdzeń strony, ale również szczegółowo

i precyzyjnie uzasadnić, dlaczego podważają one stanowisko skarżącego.

Związanie rygorami procedury administracyjnej oznacza, że wskazany organ zobowiązany był m.in. do przestrzegania zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów Państwa (art. 8 Kpa.). Z zasady wyrażonej w art. 8 Kpa. wynika przede wszystkim wymóg praworządnego i sprawiedliwego prowadzenia postępowania

i rozstrzygnięcia sprawy przez organ administracji publicznej, co jest zasadniczą treścią zasady praworządności. Tylko postępowanie odpowiadające takim wymogom i decyzje wydane w wyniku postępowania tak ukształtowanego mogą wzbudzać zaufanie obywateli do organów administracji publicznej, nawet wtedy, gdy decyzje administracyjne nie uwzględniają ich żądań. Naczelny Sąd Administracyjny

w Warszawie w wyroku z dnia 7 grudnia 1984 r., sygn. akt III SA 729/84, ONSA 1984, nr 2, poz. 117, podkreślił, że w celu realizacji tej zasady konieczne jest przede wszystkim ścisłe przestrzeganie prawa, zwłaszcza w zakresie dokładnego wyjaśnienia okoliczności sprawy, konkretnego ustosunkowania się do żądań i twierdzeń stron oraz uwzględnienia w decyzji zarówno interesu społecznego, jak i słusznego interesu obywateli. Organ administracji jest ponadto obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i ocenić cały materiał dowodowy (art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 Kpa.) oraz uzasadnić swoje rozstrzygnięcie według wymagań określonych

w przepisie art. 107 § 3 Kpa.

Należy wskazać, iż z zasady prawdy obiektywnej, wyrażonej w art. 7 Kpa., uzupełnionej w przepisie art. 77 § 1 Kpa., wynika, iż to organ administracji zobowiązany jest do podejmowania wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy, poprzez zebranie

i rozpatrzenie całego materiału dowodowego. Organ winien jednocześnie dopuścić jako dowód wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia istoty danej sprawy,

z zastrzeżeniem, że nie jest to sprzeczne z obowiązującym prawem.

Zgodnie z przepisem art. 80 Kpa. organ administracji publicznej ocenia na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona.

Przepis ten ustanawia zasadę swobodnej oceny dowodów. Jej istota sprowadza się do zapewnienia organowi prowadzącemu postępowanie możliwości badania sprawy i do swobodnej oceny zgromadzonego materiału dowodowego. Niemniej należy wyraźnie wskazać, iż zasada ta nie oznacza jednak, że organ administracji uprawniony jest do oceny dowodów według dowolnych kryteriów, gdyż zgodnie z utrwalonym stanowiskiem nauki swoją ocenę w tej mierze obowiązany jest oprzeć na przekonujących podstawach i dać temu wyraz w uzasadnieniu decyzji (tak m.in.: B. Adamiak /w:/ B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Wydawnictwo C.H. Beck, Warszawa 2005, s. 410

i cyt. tam poglądy doktryny; podobnie: Cz. Martysz /w:/ G. Łaszczyca, Cz. Martysz

i A. Matan, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz. Tom I, Zakamycze 2005, s. 723).

Zarówno w nauce, jak i praktyce orzeczniczej podkreśla się, iż swobodna ocena dowodów, aby nie przerodziła się w samowolę, musi być dokonana zgodnie z normami prawa procesowego oraz zachowaniem reguł tej oceny. Ocena zgromadzonego materiału dowodowego powinna być oparta na wszechstronnej analizie całokształtu materiału dowodowego, co oznacza, że organ nie może w tej analizie pominąć jakiegokolwiek dowodu, dokonując oceny znaczenia i wartości danego dowodu dla toczącej się sprawy.

Zdaniem Sądu organ może, w ramach zasady określonej w art. 80 Kpa., odmówić wiary określonym dowodom, jednakże dopiero po wszechstronnym ich rozpatrzeniu, wyjaśniając przyczyny takiej ich oceny, co winno mieć odzwierciedlenie w uzasadnieniu decyzji. Ma to szczególne znaczenie w przypadku występowania dowodów o przeciwstawnej treści (vide: wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego

z dnia 18 kwietnia 1984 r., sygn. akt III SA 113/84, ONSA 1984, nr 1, poz. 42).

W ramach tej oceny organ winien kierować się wiedzą oraz zasadami życiowego doświadczenia. Ważne jest także, aby rozumowanie, w wyniku którego organ ustala istnienie okoliczności faktycznych, było zgodne z prawidłami logiki.

W ocenie Sądu zarzut dowolności wykluczają dopiero ustalenia dokonane

w całokształcie materiału dowodowego, zgromadzonego i zbadanego w sposób wyczerpujący.

W sytuacji, gdy wyniki postępowania dowodowego zawierają sprzeczne ustalenia, organ ma obowiązek ustosunkować się do tych sprzeczności przez wskazanie dowodów, które przyjął jako podstawę faktyczną rozstrzygnięcia, oraz uzasadnienie, dlaczego innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej. Organ zobowiązany jest przeprowadzić w uzasadnieniu decyzji jasny, logiczny

i przekonywujący zarazem wywód odnośnie uwzględnienia jednego dowodu przy jednoczesnym odrzuceniu pozostałych dowodów.

Należy jeszcze raz podkreślić, iż wpis do ewidencji działalności gospodarczej ma charakter deklaratoryjny, czego zresztą oba organy orzekające

w przedmiotowej sprawie nie kwestionują. Zatem dopuszczalne jest przeprowadzenie dowodu na okoliczność faktyczną, że pomimo istnienia wpisu do ewidencji działalność gospodarcza w rzeczywistości nie była wykonywana. Przy czym, przy dokonywaniu oceny wykonywania (prowadzenia) działalności gospodarczej

w rozumieniu powyższego przepisu należy uwzględnić wszelkie okoliczności sprawy, w tym także zamiar (wolę) osoby prowadzącej działalność gospodarczą (v. np. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 15 listopada 2006r. sygn. akt II GSK 191/06 wraz z powołanym tam orzecznictwem).

Organy nie ustaliły zatem stanu faktycznego w sprawie poprzestając na uznaniu, iż skoro wpis do ewidencji został dokonany, a skarżący nie zawiesił działalności oznacza to, iż działalność od wskazanej w ewidencji daty prowadził,

a zatem podlega w tym okresie obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego. Pominęły twierdzenia skarżącego, iż nie prowadził działalności gospodarczej w sposób ciągły, a jedynie kilka miesięcy w roku, akcentując jedynie, iż nieuzyskiwanie przychodów

z działalności jest związane z ryzykiem gospodarczym przedsiębiorcy. Sam fakt nieuzyskiwania przychodów w prowadzonej działalności gospodarczej, jak słusznie zauważył organ, nie stanowi okoliczności zwalniającej z obowiązku ubezpieczenia zdrowotnego, ale skarżący podnosił fakt braku przychodów w kontekście nieprowadzenia działalności gospodarczej poza okresami atrakcyjnymi turystycznie.

Sąd nie podziela stanowiska organów, że skoro instytucja zawieszenia prowadzenia działalności gospodarczej została wprowadzona od dnia 20 września 2008 r., a przedsiębiorca nie zgłosił przerw w jej prowadzeniu to znaczy, że prowadził działalność od daty wpisu (wskazanej daty w ewidencji) do dnia jej wykreślenia

z ewidencji.

Ponownie rozpatrując wniosek Zakładu Ubezpieczeń Społecznych o rozstrzygnięcie obowiązku ubezpieczenia zdrowotnego skarżącego, organ ustali okres faktycznego prowadzenia działalności gospodarczej, uwzględniając już zebrany materiał i ewentualnie uzupełni go, poprzez przeprowadzenie dowodów wskazanych przez skarżącego lub poprzez wezwanie skarżącego o nadesłanie dowodów na potwierdzenie złożonych oświadczeń z wyznaczeniem ostatecznego terminu na ich złożenie. Następnie organ dokona subsumcji pod normę prawa materialnego uwzględniając ocenę prawną oraz wskazania zawarte w niniejszym wyroku.

W tym stanie rzeczy z uwagi na naruszenie wskazanych przepisów postępowania mających istotny wpływ na wynik sprawy Sąd, działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a., uchylił zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią

w mocy decyzję organu I instancji.

Na podstawie art. 152 p.p.s.a. orzeczono, że uchylone decyzje nie podlegają wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku, natomiast o kosztach postępowania orzeczono w trybie art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a.