Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VII SA/Wa 74/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2014-11-13 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 66 ust. 1 pkt 1, 3 i 4
journal: Dz.U. 2010 nr 243 poz 1623
law: Ustawa  z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bożena Więch – Baranowska, Sędzia WSA Maria Tarnowska (spr.), Sędzia WSA Agnieszka Wilczewska – Rzepecka, Protokolant Spec. Eliza Jędrasik, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 października 2014 r. przy udziale Prokuratora Prokuratury Okręgowej [...] H. C. sprawy ze skarg S. K., H. C., A. C., O. K. i M. K. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] listopada 2013 r. nr [...] w przedmiocie nakazu usunięcia stwierdzonych uszkodzeń i nieprawidłowości skargi oddala


UZASADNIENIE

I. Stan sprawy

1. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] listopada 2013 r. nr [...], po rozpatrzeniu odwołania S. K. odwołania H. i An. C. oraz odwołania O. i M. K. od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] września 2013 r. nr [...] nakazującej właścicielom poszczególnych segmentów tj. O. i M. K. (właścicielom segmentu A), S. K. (właścicielowi segmentu B), H. i A. C. (właścicielom segmentu C) i K. i M. G. (właścicielom segmentu D) usunięcie stwierdzonych uszkodzeń i nieprawidłowości występujących we wspólnej konstrukcji dachowej budynku mieszkalnego w zabudowie segmentowej położonego przy ulicy [...],[...],[...] i [...] w miejscowości [...], poprzez naprawienie żelbetonowego wieńca budynku w poziomie stropu, naprawienie elementów konstrukcyjnych więźby dachowej i naprawienie pokrycia dachowego, pod nadzorem osoby uprawnionej w terminie dwunastu miesięcy od dnia, kiedy decyzja stanie się ostateczna – utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

Decyzja została wydana na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa oraz na podstawie art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2010 r. Nr 243, poz. 1623).

2. W uzasadnieniu decyzji [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego (dalej "[...]WINB") podał, że w związku z pożarem przedmiotowego budynku mieszkalnego, na wniosek właścicieli segmentów A, C i D, oraz z urzędu, w stosunku do segmentu B - wszczął postępowanie administracyjne w sprawie stanu technicznego tego budynku.

W dniu 24 kwietnia 2012 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] (dalej "PINB") przeprowadził oględziny stanu technicznego budynku mieszkalnego w zabudowie szeregowej segmentu A i C. Podczas kontroli ustalono wystąpienie w obu segmentach licznych nieprawidłowości w związku z pożarem całego budynku mieszkalnego. W segmencie A stwierdzono m.in. uszkodzenia pokrycia dachowego i obróbek blacharskich, opalenie drewnianej konstrukcji więźby dachowej, zawilgocenie izolacji termicznej czy nadpalenie instalacji elektrycznej. W segmencie C stwierdzono, że w pokryciu dachu wystąpiło odkształcenie arkuszy z widocznymi śladami po spaleniu, spalenie w 80% drewnianej więźby dachowej, uszkodzenie konstrukcji stropu oraz widoczny wpływ wysokiej temperatury na stolarkę okienną i drzwiową.

W dniu 15 maja 2012 r. organ powiatowy przeprowadził oględziny segmentu D; podczas kontroli stwierdzono m.in. odkształcenie pokrycia dachowego, spalenie ocieplenia z wełny mineralnej, spalenie podwieszonego stropu nad pokojem dziennym i w łazience.

W dniu 8 czerwca 2012 r. przeprowadzono oględziny segmentu B; stwierdzono pęknięcia na łączeniach płyt na suficie, w pokoju dziennym, sypialni i łazience, podłoga w sypialni z widocznym rozwarstwieniem, w przedsionku występują odspojenia tynków pęknięcia na suficie oraz ślady po zalaniu.

W dniu 15 czerwca 2012 r. PINB przeprowadził rozprawę administracyjną z udziałem właścicieli segmentów A, B, C i D przedmiotowego budynku.

Postanowieniem z dnia [...] czerwca 2012 r. nr [...] organ powiatowy połączył wszczęte postępowania dotyczące poszczególnych segmentów w jedno postępowanie administracyjne z uwagi na fakt, że segmenty te stanowią całość techniczno-budowlaną, jaką jest budynek mieszkalny w zabudowie szeregowej.

Następnie PINB postanowieniem z dnia [...] czerwca 2012 r. nr [...] nałożył na właścicieli segmentów A, B, C i D przedmiotowego budynku obowiązek przedstawienia w terminie trzech miesięcy ekspertyzy stanu technicznego tego budynku.

W dniu 2 lipca 2012 r. do organu pierwszej instancji wpłynęło pismo procesowe S. K., zażalenie na to postanowienie w ustawowym terminie złożył S. K..

[...]WINB postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2012 r. nr [...] utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie.

S. K. złożył skargę do WSA w Warszawie, który skargę oddalił.

W dniu 25 października 2012 r. do organu pierwszej instancji została dostarczona ekspertyza techniczna. Ponadto w toku postępowania S. K. załączył do akt sprawy przeciwstawną do wcześniejszej ekspertyzy ocenę techniczną.

W dniu 15 listopada 2012 r. PINB przeprowadził rozprawę administracyjną z udziałem wszystkich stron postępowania.

Następnie organ pierwszej instancji decyzją z dnia [...] grudnia 2012 r. nr [...] nakazał właścicielom poszczególnych segmentów tj. O. i M. K. (właścicielom segmentu A), S. K. (właścicielowi segmentu B), H. i A. C. (właścicielom segmentu C) i K. i M. G. (właścicielom segmentu D) rozbiórkę przedmiotowego budynku, wyznaczył termin przystąpienia do rozbiórki na dzień 25 lutego 2013 r. oraz termin zakończenia i uporządkowania terenu do dnia 30 czerwca 2013 r.

Od decyzji tej odwołanie złożył S. K..

W dniu 17 stycznia 2013 r. S. K. wniósł do protokołu z przyjęcia interesanta o wyłączenie pracownika WINB w [...] z udziału w niniejszym postępowaniu administracyjnym, a [...]WINB postanowieniem z dnia [...] stycznia 2013 r. nr [...] odmówił wyłączenia tego pracownika.

Przy piśmie z dnia 6 lutego 2013 r. swój udział do niniejszego postępowania administracyjnego zgłosił Prokurator Okręgowy [...].

WINB pismami z dnia 7 lutego 2013 r. wezwał właścicieli wszystkich segmentów do dostarczenia dokumentów potwierdzających aktualny stan prawny przedmiotowej nieruchomości. S. K. odpowiedzi udzielił przy piśmie z dnia 18 lutego 2013 r., A. C. przy piśmie z dnia 18 lutego 2013 r., a M. K. w dniu 19 lutego 2013 r.

Zawiadomieniem z dnia 9 maja 2013 r. organ poinformował strony o możliwości zapoznania się z zebranym w sprawie materiałem dowodowym.

S. K. pismem z dnia 16 maja 2013 r. złożył wyjaśnienia w sprawie, a A. C. przy piśmie z dnia 29 maja 2013 r. ustosunkował się do zebranego materiału dowodowego.

W dniu 14 czerwca 2013 r. drogą elektroniczną wpłynęło pismo S. K. z dnia 13 czerwca 2013 r. wraz z załącznikiem w postaci kopii wniosku o zabezpieczenie dowodów z dnia 13 czerwca 2013 r. skierowanego do Sądu Rejonowego w [...][...] Wydział Karny.

[...]WINB decyzją z dnia [...] czerwca 2013 r. nr [...] uchylił skarżoną decyzję z dnia [...] grudnia 2012 r. i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji.

W dniu 5 listopada 2013 r. do WINB wpłynęło postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 23 października 2013 r. sygn. akt VII SA/Wa 1858/13 umarzające postępowanie sądowe w związku z wycofaniem skargi.

Po ponownym rozpatrzeniu sprawy PINB decyzją z dnia [...] września 2013 r. nr [...] nakazał współwłaścicielom przedmiotowego budynku usunięcie stwierdzonych uszkodzeń i nieprawidłowości występujących we wspólnej konstrukcji dachowej tego budynku w terminie dwunastu miesięcy od dnia, kiedy decyzja stanie się ostateczna.

Od decyzji tej odwołanie złożyli S. K., O. i M. K. oraz H. i A. C.

3. W uzasadnieniu decyzji [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego stwierdził, że kompetencje organu odwoławczego obejmują zarówno korygowanie wad prawnych decyzji organu pierwszej instancji, polegających na niewłaściwym zastosowaniu przepisu prawa materialnego, bądź postępowania administracyjnego, jak i wad polegających na niewłaściwej ocenie okoliczności faktycznych.

Organ zaznaczył, że stan techniczny konstrukcji dachowej był przedmiotem szczegółowo przeprowadzonego postępowania dowodowego, w tym m.in. dwóch ekspertyz technicznych - jednej wykonanej przez dr inż. D. W. na zlecenie [...]WINB, i opinii technicznej oraz trzech kontroli przeprowadzonych przez organ powiatowy w dniu 24 kwietnia 2012 r., w dniu 15 maja 2012 r., oraz w dniu 8 czerwca 2012 r. Z zebranego materiału dowodowego jednoznacznie wynika, że stan techniczny konstrukcji dachowej tego obiektu jest zły. Z uwagi na dokładnie wyjaśniony stan faktyczny we wcześniejszym postępowaniu dowodowym zarówno przed organem pierwszej jak i drugiej instancji, kolejne przeprowadzanie dowodu w zakresie wskazanym przez skarżącego [S. K.] nie wniesie do sprawy nowych istotnych okoliczności, mających fundamentalny wpływ na końcowe rozstrzygnięcie. Dokonywanie bowiem przez organy nadzoru budowlanego dodatkowych wyjaśnień, o których mowa w odwołaniu z dnia 4 października 2013 r. prowadziłoby do nieuzasadnionego wydłużenia postępowania administracyjnego, co z kolei byłoby sprzeczne z tzw. ekonomiką procesową i zasadą szybkości postępowania - art. 12 kpa. Organ zaznaczył, iż w przypadku, kiedy jedna ze stron postępowania uważa za konieczne przeprowadzenie określonego dowodu na potwierdzenie jej racji, może wykonać go we własnym zakresie, nie zaś wymagać tego od organu, szczególnie w przypadku, kiedy w ocenie organu taka czynność dowodowa nie jest wymaga z racji posiadanego już materiału dowodowego.

Organ zauważył, że art. 66 ust. 1 Prawa budowlanego, będący materialną podstawą decyzji z dnia [...] września 2013 r. wskazuje, że w przypadku stwierdzenia, że obiekt budowlany może zagrażać życiu lub zdrowiu ludzi, bezpieczeństwu mienia bądź środowisku, albo jest w nieodpowiednim stanie technicznym, czy też powoduje swym wyglądem oszpecenie otoczenia, organ nakazuje w drodze decyzji usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości, określając termin wykonania tego obowiązku. Dla możliwości zastosowania tej normy prawnej, jak stwierdził organ, organ nadzoru budowlanego powinien w postępowaniu dowodowym wykazać nieprawidłowości, które wymagają usunięcia w postępowaniu prowadzonym w trybie art. 66 Prawa budowlanego.

W niniejszej sprawie, zdaniem organu, nie budzi wątpliwości konieczność zastosowania tego przepisu w stosunku do konstrukcji dachowej przedmiotowego budynku mieszkalnego. W decyzji [...]WINB z dnia [...] czerwca 2013 r. nr [...] wykluczono przesłanki przemawiające za całkowitą rozbiórką tego obiektu (ekspertyza dr inż. D. W., suplement doc. dr inż. J. P. do własnej ekspertyzy technicznej). W trakcie prowadzonego przed organami nadzoru budowlanego postępowania, w tym podczas oględzin w dniu 24 kwietnia 2012 r., 15 maja 2012 r. oraz 8 czerwca 2012 r., a także na podstawie zebranego materiału dowodowego, w szczególności ekspertyzy dr inż. D. W. ustalono, że obiekt ten jest w nieodpowiednim stanie technicznym i wymaga wykonania prac naprawczych, przede wszystkim w konstrukcji dachowej.

Zgodnie z art. 61 Prawa budowlanego do utrzymywania i użytkowania obiektu zgodnie z prawem oraz zasadami wiedzy technicznej jest zobowiązany właściciel lub zarządca obiektu. W niniejszej sprawie konstrukcja dachowa przedmiotowego budynku mieszkalnego w zabudowie szeregowej, stanowiąca jedną całość techniczną, jest współwłasnością wszystkich właścicieli poszczególnych segmentów, tj. O. i M. K. - właścicieli segmentu A, S. K. - właściciela segmentu B, H. i A. C. - właścicieli segmentu C, oraz K. i M. G. - właścicieli segmentu D.

W przypadku zaś, gdy obiekt budowlany stanowi współwłasność, to co do zasady obowiązki nakładane na podstawie art. 66 Prawa budowlanego winny być skierowane do wszystkich współwłaścicieli.

Ponadto, zakres nakazanych w skarżonej decyzji robót budowlanych, zdaniem [...] WINB, pokrywa się z zaleceniami niezależnego eksperta dr inż. D. W., który w swojej ekspertyzie technicznej wskazał na konieczność wymiany i odtworzenia uszkodzonych podczas pożaru elementów konstrukcyjnych więźby dachowej, wieńca i pokrycia dachu, co znalazło swoje odzwierciedlenie w sentencji decyzji organu pierwszej instancji z dnia [...] września 2013 r. nr [...] w punktach [...].

Organ zaznaczył, że w przedmiotowej sprawie każdy segment budynku mieszkalnego w zabudowie szeregowej prawnie stanowi odrębną własność, jedynie konstrukcję dachową, z uwagi na niewydzielone przestrzenie na poddaszu nieużytkowym, należy traktować jako współwłasność właścicieli segmentów. W związku z powyższym, w ocenie [...]WINB, w ramach niniejszego postępowania koniecznym jest nakazanie usunięcia nieprawidłowości stwierdzonych we wspólnej konstrukcji dachowej, natomiast stan techniczny poszczególnych segmentów przedmiotowego obiektu winien, w razie zaistnienia takiej potrzeby, stać się przedmiotem odrębnych postępowań administracyjnych.

Organ stwierdził, że wyznaczony przez PINB termin na wykonanie obowiązków polegających na naprawieniu żelbetonowego wieńca budynku w poziomie stropu, elementów konstrukcyjnych więźby dachowej i pokrycia dachowego jest realny i wystarczający. Wzięcie pod uwagę - przy wyznaczaniu terminu na wykonanie określonych robót budowlanych - aspektu jego racjonalności dotyczy nie tylko tego, aby nie był zbyt krótki, co uniemożliwiłoby ich wykonanie, ale również aby nie był przesadnie długi, co z kolei powodowałoby naruszenie art. 8 kpa - zasada pogłębiania zaufania, i art. 12 kpa - zasada szybkości postępowania. Termin wyznaczony przez organ powiatowy na naprawienie żelbetonowego wieńca budynku w poziomie stropu, elementów konstrukcyjnych więźby dachowej i pokrycia dachowego jest, w ocenie organu, prawidłowy.

Odnosząc się do zarzutów odwołania S. K. organ stwierdził, iż są one bezzasadne. Organy ścigania prowadzą postępowania karne, o których mowa w odwołaniu od prawie 1,5 roku. W tym czasie były przeprowadzone dowody z oględzin przedmiotowego obiektu i opinii biegłych. Następnie Prokuratura Rejonowa w [...] prawomocnie umorzyła dochodzenie prowadzone pod sygnaturą [...] w sprawie zdarzenia pożarowego. Co prawda Sąd Rejonowy w [...] pismem z dnia 3 września 2013 r. poinformował organ powiatowy, że w/w postępowanie zostało wznowione, jednak uznać należy, że wznowienie prawomocnie zakończonego dochodzenia, w którym prowadzone były czynności dowodowe, nie wypełnia żadnej z przesłanek, o których mowa w art. 97 § 1 kpa, co z kolei stanowiłoby podstawę do rozważenia zawieszenia postępowania administracyjnego. Prokuratura Rejonowa w [...] w piśmie z dnia 30 sierpnia 2013 r. wskazała, że wykonanie robót naprawczych może utrudnić biegłym sporządzenie opinii. Jednak w tym samym piśmie wskazano również, że to do PINB należy podjęcie decyzji co do zakresu ewentualnych prac naprawczych.

Organ stwierdził, że w takim wypadku organy nadzoru budowlanego nie mają podstaw prawnych do wstrzymania się z procedowaniem w przedmiotowej sprawie w szczególności, że zarówno Prokuratura Rejonowa w [...] , jak i Sąd Rejonowy w [...] w żadnym z pism nie wystąpiły o rozważenie możliwości wstrzymania się z ostatecznym rozpatrzeniem sprawy przez organy nadzoru budowlanego, z uwagi na prowadzone postępowania karne.

Organ zauważył, iż zarówno z pism obu w/w instytucji państwowych jak i licznych pism stron postępowania nie wynika, aby Sąd Rejonowy w [...] zabezpieczył dowód w postaci przedmiotowego budynku mieszkalnego, pomimo wniosków składanych przez S. K. w tym zakresie.

Mając na uwadze konieczność doprowadzenia konstrukcji dachowej przedmiotowego obiektu do odpowiedniego stanu technicznego zasadnym jest, zdaniem organu, wykonanie przez zobowiązanych robót naprawczych w zakresie i termie wskazanym w decyzji z dnia [...] września 2013 r. nr [...].

[...]WINB nie uznał za trafne stwierdzenie zawarte w odwołaniu profesjonalnego pełnomocnika S. K. dotyczące "przedwczesności" wykonania prac budowlanych. W postępowaniach z zakresu utrzymania obiektów w odpowiednim stanie technicznym nie można mówić o "przedwczesności" nakazania usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości, w przypadku stwierdzenia złego stanu technicznego obiektu. W sprawach dotyczących nieodpowiedniego stanu technicznego podstawowym zadaniem organu nadzoru budowlanego jest dążenie do skutecznego i szybkiego wyeliminowania stwierdzonych nieprawidłowości. Powyższa teza opiera się na zasadzie szybkości postępowania oraz konieczności utrzymania obiektów we właściwym stanie technicznym. Organ nadzoru budowlanego nie może bowiem akceptować permanentnie utrzymującego się złego stanu technicznego obiektu budowlanego, który może zagrażać życiu lub zdrowi ludzi, bądź bezpieczeństwu mienia lub środowiska, czy też swoim wyglądem powoduje oszpecenie otoczenia.

Organ, odnosząc się do kwestii podnoszonych w odwołaniu H. i A. C., stwierdził, że dr inż. D. W. w swojej ekspertyzie wskazał, że wieniec żelbetonowy w poziomie stropu wykazuje lokalne uszkodzenia, więźba dachowa wykazuje objawy nadpalenia, zaś pokrycie z blacho dachówki wykazuje objawy wypalenia od połowy połaci dachowej do kalenicy, oraz, że nienadpalona część materiału pokrycia może zostać zakwalifikowana do jej ponownego użycia. W związku z taką oceną techniczną elementów konstrukcyjnych dachu każdy z właścicieli może usuwać nieprawidłowości w części dachu nad swoją nieruchomością - co w połączeniu z nie stwierdzeniem przez ekspertów całkowitego zniszczenia elementów konstrukcyjnych połaci dachowej, a jedynie jej lokalnych uszkodzeń - powinno wystarczyć do ponownego użytkowania poszczególnych segmentów zgodnie z ich przeznaczeniem.

Organ podkreślił, że wszelkie roboty naprawcze winny być bezwarunkowo prowadzone i nadzorowane przez osobę posiadającą uprawnienia budowlane we właściwym zakresie, w celu ich prawidłowego i bezpiecznego wykonania. W przypadku stwierdzenia w trakcie prowadzonych robót budowlanych przez osobę do tego uprawnioną, że dla ich bezpiecznego i prawidłowego wykonania niezbędne jest jednoczesne przeprowadzenie prac budowlanych w konstrukcji dachowej we wszystkich segmentach, należy przystąpić do wspólnego ich wykonania.

Organ także podkreślił, odnosząc się do wniosku S. K. wyrażonego w odwołaniu z dnia 4 października 2013 r. wskazał, że nie można wstrzymać wykonania niniejszej decyzji na podstawie art. 159 § 1 kpa, gdyż przepis ten znajduje się w rozdziale 13 kpa i dotyczy postępowania prowadzonego w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji, nie zaś zwyczajnego postępowania instancyjnego, jakim niewątpliwie jest niniejsze postępowanie odwoławcze.

4. Zdaniem Sądu, stan faktyczny przyjęty za podstawę zaskarżonego rozstrzygnięcia nie budzi wątpliwości.

II. Zarzuty podniesione w skardze i stanowiska pozostałych stron

1. Skargi na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] listopada 2013 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożyli: S. K., H. C. i A. C. oraz M. K. i O. K..

S. K., zarzucając naruszenie przepisów:

1) prawa materialnego tj. art. 66 ust. 1, 3 i 4 Prawa budowlanego poprzez nieprawidłowe zastosowanie, skutkujące utrzymaniem w mocy decyzji nakazującej usunięcie stwierdzonych uszkodzeń i nieprawidłowości występujących we wspólnej konstrukcji dachowej budynku mieszkalnego w zabudowie szeregowej przy ul. [...],[...],[...],[...] w [...] tj. naprawienie więźby dachowej, wieńca i pokrycia dachu, w sytuacji gdy wykonanie prac budowlanych w segmencie A oraz segmentach C i D (najbardziej narażonych na działanie ognia) spowoduje zatarcie śladów przestępstw i niemożność wykonania czynności przez biegłych w toczących się postępowaniach karnych, w sytuacji, gdy w okolicznościach niniejszej sprawy wystarczające było wydanie decyzji nakazującej zabezpieczenie konstrukcji dachu w tych segmentach,

2) prawa procesowego:

a) art. 77 § 1 kpa poprzez poczynienie dowolnych ustaleń, iż wykonanie usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości w segmentach A, C i D nie jest przedwczesne w sytuacji, gdy całokształt okoliczności sprawy wskazuje na to, iż przeprowadzenie takich czynności uniemożliwi ustalenie prawidłowego stanu faktycznego w sprawach toczących się w postępowaniach administracyjnym oraz karnym,

b) art. 77 § 1 kpa poprzez poczynienie dowolnych ustaleń, iż możliwie jest wykonanie określonych robót budowlanych w celu usunięcia nieprawidłowości i nie będzie to kolidowało z toczącymi się postępowaniami karnymi, wstrzymującymi jednocześnie tok postępowania administracyjnego,

c) art. 35 § 3 w związku z art. 36 kpa poprzez przekroczenie maksymalnego terminu miesięcznego na załatwienie sprawy w postępowemu odwoławczym oraz zaniechanie zawiadomienia stron o przyczynach zwłoki oraz nowym terminie załatwienia sprawy,

d) art. 7, 75 § 1 i 78 § 1 kpa poprzez nie uwzględnienie wniosków dowodowych odwołującego zawartych w piśmie z dnia 16 maja 2013 r., co do nieprzeprowadzenia dowodu na okoliczność stwierdzenia stopnia uszkodzeń więźby dachowej, poprzez niewykonanie obliczeń wytrzymałościowych tej konstrukcji, a co za tym idzie nie porównania tych obliczeń ze stopniem uszkodzenia konstrukcji i zaniechanie określenia na tej podstawie terminowości wykonania określonych prac remontowych związanych z dachem –

- wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji organu pierwszej instancji.

H. C. i A. C. zarzucając naruszenie przepisów:

1) prawa materialnego:

a) art. 66 ust. 1 pkt 1 i 3 w związku z art. 61 w związku z art. 5 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlanie poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie polegające na uznaniu iż art. 66 ust. 1 pkt 1 i 3 ustawy Prawo budowlane stanowi samodzielną podstawę do orzeczenia nakazu usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości, bez konieczności wskazania jakie przepisy prawne zostały naruszone stanem technicznym budynku oraz jakie zagrożenie dla zdrowia i życia ludzi stwarza zaistniały stan budynku, co w konsekwencji doprowadziło do uznania przez organ, iż organ był uprawniony do nałożenia na skarżących obowiązków niewynikających wprost z przepisów prawa i do uznania bez przywołania konkretnej normy prawnej, iż stan budynku jest nieodpowiedni i stwarza zagrożenie dla życia i zdrowia ludzi, bezpieczeństwa mienia bądź środowiska,

b) art. 66 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane przez jego niezastosowanie, organ administracyjny nie przeprowadził postępowania wyjaśniającego w przedmiocie ustalenia, czy któryś ze współwłaścicieli chce przeprowadzić prace remontowe lub inne prace budowlane mające w przyszłości dostosować obiekt do stanu używalności oraz w przypadku wyrażenia chęci do wykonania przez któregokolwiek ze współwłaścicieli takich czynności nie wydał w tym przedmiocie decyzji określającej termin na wykonanie prac,

c) art. 5 ustawy Prawo budowlane w zakresie niezapewnienia bezpieczeństwa konstrukcji i bezpieczeństwa pożarowego dla całego budynku jak i poszczególnych wyodrębnionych lokali mieszkalnych,

d) nie uwzględnienia przyczyn powstania pożaru które są istotnymi elementami przy przywracaniu stanu technicznego i użytkowego poszczególnych lokali mieszkalnych,

e) nie uwzględnienia, że poszczególne lokale mieszkalne i nieruchomości gruntowe mają prawnie określone odrębności majątkowe dla każdego lokalu mieszkalnego jako budynku mieszkalnego jednorodzinnego w zabudowie szeregowej,

f) naruszenie przepisów rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 15 czerwca 2002 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie: (1) § 204,5 w zakresie niezapewnienia normatywnego bezpieczeństwa użytkowników w bezpośrednim sąsiedztwie lokali mieszkalnych, (2) § 210 w zakresie braku ścian oddzieleń przeciwpożarowych na poddaszu nieużytkowym; ściany przeciwpożarowe były tylko w parterze; wymagane na całej wysokości budynku aż do pokrycia blaszanego, (3) § 217,1 gdyż pominięto wymaganą klasę odporności ogniowej ścian wydzielających poszczególne lokale mieszkalne, które powinny być wykonane w klasie co najmniej EI30; dotyczy to całej wysokości budynku,

2) prawa procesowego:

a) art. 7 kpa poprzez naruszenie reguły swobodnej oceny dowodów, a co za tym idzie przyjęcie przez organ orzekający oceny dowodów, która jest sprzeczna w szczególności z zasadami doświadczenia życiowego oraz logicznego rozumowania,

b) wadliwość uzasadnienia postanowienia polegająca na braku wyczerpującego przedstawienia dowodów i dowolną ich ocenę oraz nie rozpatrzenie wszystkich zarzutów podniesionych w odwołaniu od decyzji,

c) nie zachowanie w toku postępowania zasad praworządności i obowiązku z urzędu wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, przez co został naruszony słuszny interes stron a także interes społeczny - art. 7 kpa,

d) art. 107 kpa poprzez brak obligatoryjnych elementów decyzji poprzez pominięcie w jej sentencji pełnych i prawidłowych elementów identyfikujących badaną decyzję określoną we wniosku skarżącego oraz, że decyzja nie odpowiada wymaganiom prawidłowego uzasadnienia faktycznego i prawnego,

e) naruszenie zasady pogłębiania zaufania do organów państwa i przekonywania oraz obowiązku zebrania i rozpatrzenia pełnego materiału dowodowego, w tym przez zaniechanie przeprowadzenia dowodu z opinii biegłego z zakresu budownictwa w przedmiocie stanu fizycznego nieruchomości,

f) art. 75, 77 i 80 kpa poprzez niedokonanie przez organ drugiej instancji prawidłowej kontroli działalności organu administracyjnego, a w konsekwencji przyjęcie, że organ dokładnie wyjaśnił stan faktyczny w sprawie i nie naruszył przepisów prawa w sposób mogący mieć wpływ na wynik sprawy, podczas gdy w toku postępowania administracyjnego doszło do naruszenia: (1) art. 7 kpa poprzez niepodjęcie wszelkich działań mających na celu dokładne ustalenie i wyjaśnienie stanu faktycznego, (2) art. 75 kpa poprzez dopuszczenie jako dowodu w sprawie opinii, w której nie wskazano z jakimi normami i przepisami niezgodny jest stan nieruchomości (3) art. 77 kpa poprzez brak dokonania zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego, (4) art. 80 kpa poprzez niewłaściwą ocenę zebranego materiału dowodowego, a w szczególności poprzez oparcie decyzji na sporządzonej ekspertyzie i w konsekwencji na przyjęciu, iż okoliczności wskazane w ekspertyzie są wystarczające do wydanie przedmiotowej decyzji –

- wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji organu pierwszej instancji.

M. K. i O. Kr. zarzucając naruszenie przepisów:

1) prawa materialnego:

a) art. 66 ust. 1 pkt 1 i 3 w związku z art. 61 w związku z art. 5 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlanie poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie polegające na uznaniu iż art. 66 ust. 1 pkt 1 i 3 ustawy Prawo budowlane stanowi samodzielną podstawę do orzeczenia nakazu usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości, bez konieczności wskazania jakie przepisy prawne zostały naruszone stanem technicznym budynku oraz jakie zagrożenie dla zdrowia i życia ludzi stwarza zaistniały stan budynku, co w konsekwencji doprowadziło do uznania przez organ, iż organ był uprawniony do nałożenia na skarżących obowiązków niewynikających wprost z przepisów prawa i do uznania bez przywołania konkretnej normy prawnej, iż stan budynku jest nieodpowiedni i stwarza zagrożenie dla życia i zdrowia ludzi, bezpieczeństwa mienia bądź środowiska,

b) art. 66 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane przez jego niezastosowanie, organ administracyjny nie przeprowadził postępowania wyjaśniającego w przedmiocie ustalenia, czy któryś ze współwłaścicieli chce przeprowadzić prace remontowe lub inne prace budowlane mające w przyszłości dostosować obiekt do stanu używalności oraz w przypadku wyrażenia chęci do wykonania przez któregokolwiek ze współwłaścicieli takich czynności nie wydał w tym przedmiocie decyzji określającej termin na wykonanie prac,

c) art. 5 ustawy Prawo budowlane w zakresie niezapewnienia bezpieczeństwa konstrukcji i bezpieczeństwa pożarowego dla całego budynku jak i poszczególnych wyodrębnionych lokali mieszkalnych,

d) nie uwzględnienia przyczyn powstania pożaru które są istotnymi elementami przy przywracaniu stanu technicznego i użytkowego poszczególnych lokali mieszkalnych,

e) nie uwzględnienia, że poszczególne lokale mieszkalne i nieruchomości gruntowe mają prawnie określone odrębności majątkowe dla każdego lokalu mieszkalnego jako budynku mieszkalnego jednorodzinnego w zabudowie szeregowej,

f) naruszenie przepisów rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 15 czerwca 2002 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie: (1) § 204,5 w zakresie niezapewnienia normatywnego bezpieczeństwa użytkowników w bezpośrednim sąsiedztwie lokali mieszkalnych, (2) § 210 w zakresie braku ścian oddzieleń przeciwpożarowych na poddaszu nieużytkowym; ściany przeciwpożarowe były tylko w parterze; wymagane na całej wysokości budynku aż do pokrycia blaszanego, (3) § 217,1 gdyż pominięto wymaganą klasę odporności ogniowej ścian wydzielających poszczególne lokale mieszkalne, które powinny być wykonane w klasie co najmniej EI30; dotyczy to całej wysokości budynku,

2) prawa procesowego:

a) art. 7 kpa poprzez naruszenie reguły swobodnej oceny dowodów, a co za tym idzie przyjęcie przez organ orzekający oceny dowodów, która jest sprzeczna w szczególności z zasadami doświadczenia życiowego oraz logicznego rozumowania,

b) wadliwość uzasadnienia postanowienia polegająca na braku wyczerpującego przedstawienia dowodów i dowolną ich ocenę oraz nie rozpatrzenie wszystkich zarzutów podniesionych w odwołaniu od decyzji,

c) nie zachowanie w toku postępowania zasad praworządności i obowiązku z urzędu wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, przez co został naruszony słuszny interes stron a także interes społeczny - art. 7 kpa,

d) art. 107 kpa poprzez brak obligatoryjnych elementów decyzji poprzez pominięcie w jej sentencji pełnych i prawidłowych elementów identyfikujących badaną decyzję określoną we wniosku skarżącego oraz, że decyzja nie odpowiada wymaganiom prawidłowego uzasadnienia faktycznego i prawnego,

e) naruszenie zasady pogłębiania zaufania do organów państwa i przekonywania oraz obowiązku zebrania i rozpatrzenia pełnego materiału dowodowego, w tym przez zaniechanie przeprowadzenia dowodu z opinii biegłego z zakresu budownictwa w przedmiocie stanu fizycznego nieruchomości,

f) art. 75, 77 i 80 kpa poprzez niedokonanie przez organ drugiej instancji prawidłowej kontroli działalności organu administracyjnego, a w konsekwencji przyjęcie, że organ dokładnie wyjaśnił stan faktyczny w sprawie i nie naruszył przepisów prawa w sposób mogący mieć wpływ na wynik sprawy, podczas gdy w toku postępowania administracyjnego doszło do naruszenia: (1) art. 7 kpa poprzez niepodjęcie wszelkich działań mających na celu dokładne ustalenie i wyjaśnienie stanu faktycznego, (2) art. 75 kpa poprzez dopuszczenie jako dowodu w sprawie opinii, w której nie wskazano z jakimi normami i przepisami niezgodny jest stan nieruchomości (3) art. 77 kpa poprzez brak dokonania zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego, (4) art. 80 kpa poprzez niewłaściwą ocenę zebranego materiału dowodowego, a w szczególności poprzez oparcie decyzji na sporządzonej ekspertyzie i w konsekwencji na przyjęciu, iż okoliczności wskazane w ekspertyzie są wystarczające do wydanie przedmiotowej decyzji –

- wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji organu pierwszej instancji.

2. W odpowiedzi na skargę [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o oddalenie skargi i podtrzymał stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.

3. Prokurator Prokuratury Okręgowej [...] H. C. domagała się uchylenia obu decyzji.

III. Podstawa prawna rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

1. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji orzekając w sprawie nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy.

Stosownie do art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 z późn. zm.), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

2. Zaskarżoną decyzją [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] września 2013 r. nakazującą właścicielom poszczególnych segmentów tj. O. i M. K. - właścicielom segmentu A, S. K. - właścicielowi segmentu B, H. i A. C. - właścicielom segmentu C i K. i M. G. - właścicielom segmentu D, usunięcie stwierdzonych uszkodzeń i nieprawidłowości występujących we wspólnej konstrukcji dachowej budynku mieszkalnego w zabudowie segmentowej, spowodowanych pożarem w dniu 10 marca 2012 r., przez naprawienie żelbetowego wieńca budynku w poziomie stropu, naprawienie elementów konstrukcyjnych więźby dachowej i naprawienie pokrycia dachowego, pod nadzorem osoby uprawnionej w terminie dwunastu miesięcy od dnia, kiedy decyzja stanie się ostateczna.

Dokonując oceny zaskarżonej decyzji Sąd uznał, że skargi nie zasługują na uwzględnienie, ponieważ zarówno zaskarżona jak również poprzedzająca decyzja nie naruszają przepisów prawa.

Sąd podziela stanowisko organu przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

3.1. Podstawą materialnoprawną zaskarżonej decyzji był art. 66 ust. 1 pkt 1, 3 i 4 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (j.t. Dz. U. z 2013 r. poz. 1409), znajdujący się w rozdziale 6 ustawy – Utrzymanie obiektów budowlanych.

Stosownie do art. 66 ust. 1 tej ustawy, w przypadku stwierdzenia, że obiekt budowlany: (1) może zagrażać życiu lub zdrowiu ludzi, bezpieczeństwu mienia bądź środowiska albo (2) jest użytkowany w sposób zagrażający życiu lub zdrowiu ludzi, bezpieczeństwu mienia lub środowisku, albo (3) jest w nieodpowiednim stanie technicznym, albo (4) powoduje swym wyglądem oszpecenie otoczenia - właściwy organ nakazuje, w drodze decyzji, usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości, określając termin wykonania tego obowiązku.

Przepis ten stosuje się w sytuacji szczególnego zaniedbania obowiązków właściciela czy właścicieli obiektu budowlanego w zakresie stanu technicznego tego obiektu. Wydanie decyzji nakazującej usunięcie stwierdzonych w obiekcie budowlanym nieprawidłowości umożliwia stwierdzenie nieodpowiedniego stanu technicznego budynku, jednakże nie jest konieczne, by istniało zagrożenie życia lub zdrowia ludzi albo niebezpieczeństwo dla mienia lub środowiska. Treść decyzji zależy wyłącznie od okoliczności faktycznych danej sprawy, co oznacza konieczność dokładnego wyjaśnienia w postępowaniu administracyjnym stwierdzonych nieprawidłowości oraz zapewnienia zgodności rozstrzygnięcia zawartego w decyzji z dokonanymi w sprawie ustaleniami.

Zgodnie z art. 61 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane, znajdującym się również w rozdziale 6, właściciel lub zarządca obiektu budowlanego jest obowiązany: (1) utrzymywać i użytkować obiekt zgodnie z zasadami, o których mowa w art. 5 ust. 2, (2) zapewnić, dochowując należytej staranności, bezpieczne użytkowanie obiektu w razie wystąpienia czynników zewnętrznych odziaływujących na obiekt, związanych z działaniem człowieka lub sił natury, takich jak: wyładowania atmosferyczne, wstrząsy sejsmiczne, silne wiatry, intensywne opady atmosferyczne, osuwiska ziemi, zjawiska lodowe na rzekach i morzu oraz jeziorach i zbiornikach wodnych, pożary lub powodzie, w wyniku których następuje uszkodzenie obiektu budowlanego lub bezpośrednie zagrożenie takim uszkodzeniem, mogące spowodować zagrożenie życia lub zdrowia ludzi, bezpieczeństwa mienia lub środowiska.

Przepis ten określa podmioty zobowiązane do dbania o stan techniczny obiektu budowlanego, którymi są właściciel i zarządca obiektu budowlanego. Nie budzi zaś wątpliwości, że jeśli obiekt budowlany jest przedmiotem współwłasności, to obowiązek ten spoczywa na wszystkich współwłaścicielach. Odpowiedzialność za stan obiektu jest związana ze stanem władania i zarządzania danym obiektem, przez co należy rozumieć w szczególności podejmowanie czynności w zakresie bieżącej konserwacji i utrzymania obiektu budowlanego.

3.2. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ stwierdził, iż stan techniczny konstrukcji dachowej budynku był przedmiotem szczegółowo przeprowadzonego postępowania dowodowego, w tym dwóch ekspertyz technicznych, opinii technicznej, trzech kontroli przeprowadzonych przez organ powiatowy, z których jednoznacznie wynikało, że stan techniczny konstrukcji dachowej jest zły, i Sąd pogląd ten podziela w zupełności. W czterech segmentach składających się na przedmiotowy budynek ze wspólnym dachem czyli dachem będącym współwłasnością właścicieli poszczególnych segmentów (A, B, C i D), stwierdzono m.in. uszkodzenia pokrycia dachowego i obróbek blacharskich, opalenie drewnianej konstrukcji więźby dachowej, zawilgocenie izolacji termicznej, nadpalenie instalacji elektrycznej, w pokryciu dachu odkształcenie arkuszy z widocznymi śladami po spaleniu, spalenie w 80% drewnianej więźby dachowej, uszkodzenie konstrukcji stropu oraz widoczny wpływ wysokiej temperatury na stolarkę okienną i drzwiową, odkształcenie pokrycia dachowego, spalenie ocieplenia z wełny mineralnej, spalenie podwieszonego stropu nad pokojem dziennym i w łazience, pęknięcia na łączeniach płyt na suficie, w pokoju dziennym, sypialni i łazience, pęknięcia na suficie oraz ślady po zalaniu.

3.3. Jak słusznie zauważył organ, w przypadku stwierdzenia, że obiekt budowlany może zagrażać życiu lub zdrowiu ludzi, bezpieczeństwu mienia czy środowisku, albo jest w nieodpowiednim stanie technicznym – organ nakazuje usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości, zważywszy, że na wcześniejszym etapie postępowania wykluczono przesłanki przemawiające za całkowitą rozbiórką tego obiektu.

Każdy segment budynku mieszkalnego w zabudowie szeregowej prawnie stanowi odrębną własność, jedynie konstrukcję dachową, z uwagi na niewydzielone przestrzenie na poddaszu nieużytkowym należy traktować jako współwłasność właścicieli segmentów. Prawidłowo zatem organ nałożył obowiązek usunięcia stwierdzonych uszkodzeń i nieprawidłowości na właścicieli i współwłaścicieli przedmiotowego budynku w zabudowie szeregowej.

3.4. Zdaniem Sądu, organ zgromadził w sprawie wystarczający i nie budzący wątpliwości materiał dowodowy, który umożliwił podjęcie stosownego rozstrzygnięcia, w sposób prawidłowy uzasadnionego. Niezasadne przedłużanie postępowania dowodowego, czyli nie podejmowanie rozstrzygnięcia w sprawie w sytuacji dysponowania przez organ materiałem dowodowym umożliwiającym merytoryczne rozstrzygnięcie sprawy, lub gromadzenie materiału dowodowego nie mającego istotnego znaczenia w sprawie, narusza administracyjną zasadę szybkości postępowania wyrażoną w art. 12 kpa. Jest to szczególnie niewłaściwe w przypadku stwierdzenia, co miało miejsce w niniejszej sprawie, że obiekt budowlany może zagrażać życiu lub zdrowiu ludzi czy bezpieczeństwu mienia.

Podkreślić również należy, iż z akt sprawy nie wynika, aby do dnia wydania zaskarżonej decyzji przedmiotowy budynek został zabezpieczony jako materiał dowodowy w jakimkolwiek postępowaniu karnym.

IV. Wobec powyższego, odnosząc się do zarzutów skarg stwierdzić należy, iż są one niezasadne.

V. Zdaniem Sądu postępowanie administracyjne zostało przeprowadzone wnikliwie, zgromadzony w sprawie materiał dowodowy oceniony został właściwie, a mające zastosowanie w sprawie przepisy zostały prawidłowo zinterpretowane.

Sąd nie doszukał się naruszeń przepisów prawa materialnego czy procesowego, w tym wskazanych w skargach, które miałyby jakikolwiek wpływ na wynik sprawy, a zatem skutkowałyby koniecznością uchylenia zaskarżonej decyzji.

VI. Mając powyższe na uwadze, Sąd, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2012 r. poz. 270), orzekł jak w sentencji.