Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VIII SA/Wa 430/22
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2022-08-03 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne: Transport
Skarżony organ: Inspektor Transportu Drogowego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 4 pkt 11 i 22, art. 5 ust. 1 , art. 5b ust. 1, art. 87 ust. 1 pkt 1, art. 92a ust. 1, 3 i 7 pkt 1
journal: Dz.U. 2022 poz 180
law: Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (t. j.)
article: art. 31
journal: Dz.U. 2019 poz 1412
law: Ustawa z dnia 16 kwietnia 2004 r. o czasie pracy kierowców - t.j.
article: art. 151
journal: Dz.U. 2022 poz 329
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sławomir Fularski, Sędziowie Sędzia WSA Leszek Kobylski (sprawozdawca), Sędzia WSA Marek Wroczyński, , Protokolant starszy sekretarz sądowy Dominika Jeromin, , po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 sierpnia 2022 r. w Radomiu sprawy ze skargi [...] Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w N. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] marca 2022 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej w transporcie drogowym oddala skargę.


UZASADNIENIE

Główny Inspektor Transportu Drogowego decyzją z 3 marca 20221 r. nr [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2021 r. poz. 735 ze zm.; dalej: k.p.a.), art. 4 pkt 11 i 22, art. 5 ust. 1, art. 5b ust. 1, art. 87 ust. 1 pkt 1, art. 92a ust. 1, 3 i 7 pkt 1 ustawy dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (t.j. Dz.U. z 2022 r. poz. 180 ze zm.; dalej: "u.d.t.") art. 31 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o czasie pracy kierowców (t.j. Dz. U. z 2019 r. po. 1412) oraz lp. 1.1, 1.12, 6.3.11 załącznika nr 3 do u.d.t., po rozpatrzeniu odwołania [...] sp. z o.o. z siedzibą w N. [...] (dalej: "strona", "skarżąca", "Spółka") od decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z 15 września 2020 r. nr [...] o nałożeniu kary pieniężnej w wysokości 12.000 zł, utrzymał zaskarżoną decyzję w całości w mocy.

Do wydania decyzji doszło w następującym stanie faktycznym i prawnym.

W dniu 4 marca 2020 r. w W. na ul. [...]/[...] miała miejsce kontrola drogowa pojazdu marki MAN o nr rej. [...] przeprowadzona przez funkcjonariuszy Policji. Ww. pojazdem kierował M. K. wykonując krajowy transport drogowy rzeczy w imieniu i na rzecz przedsiębiorcy [...] Sp. z o.o. z siedzibą w miejscowości N. [...]. Ustalenia kontroli zostały zawarte w protokole nr [...] z dnia 4 marca 2020 r.

Decyzją z dnia 15 września 2020 r. organ I instancji, działając na podstawie art. 92a ust. 1 i ust. 3 u.t.d., nałożył na skarżącą karę pieniężną w wysokości 12.000 złotych. Podstawę faktyczną rozstrzygnięcia stanowiło:

– wykonywanie transportu drogowego bez wymaganego zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego lub bez wymaganej licencji, tj. lp. 1.1 zał. nr 3 do u.d.t.;

– niewyposażenie kierowcy w dokumenty, o których mowa w art. 87 u.t.d. - za każdy dokument, tj. lp. 1.12 zał. nr 3 do u.d.t.;

– niepoprawne operowanie przełącznikiem tachografu umożliwiającym zmianę rodzaju aktywności kierowcy - za każdy dzień tj. lp. 6.3.11 zał. nr 3 do u.d.t.

Pismem nadanym w dniu 7 października 2020 r. strona złożyła odwołanie od powyższej decyzji, wnosząc o jej uchylenie w całości i umorzenie postępowania lub przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez organ I instancji.

Wydanemu rozstrzygnięciu zarzucono naruszenie następujących przepisów postępowania (tj. art. 6, art. 7, art. 8, art. 9, art. 10, art. 11, art. 77 § 1, art. 80, art. 107 § 3 k.p.a.) oraz prawa materialnego (art. 92c u.t.d., a także lp. 1.1, 1.12 i 6.3.11 zał. 3 do utd.) W uzasadnieniu wskazano na rażące naruszenie podstawowych norm postępowania administracyjnego i przepisów prawa materialnego, przedwczesne wydanie decyzji, wadliwe zebranie i rozpatrzenie materiału dowodowego, błędne ustalenie strony postępowania, wątpliwości w zakresie kwalifikacji naruszeń, wadliwie sporządzone uzasadnienie decyzji. Jednocześnie zarzucono pozbawienie strony czynnego udziału w sprawie. Zdaniem strony, organ pominął złożoną w toku postępowania licencję wydaną przedsiębiorcy S. B. PHU - [...], natomiast z umowy współpracy wynika, że przewozy wykonuje S. B. wykonujący działalność pod firmą: PHU - [...], który posiada licencję nr [...]. Odnośnie naruszenia braku wyposażenia kierowcy w dokumenty wskazano, że świadectwa sporządzono a tylko kierowca ich ze sobą nie zabrał, na dowód czego przesłano organowi świadectwa. Skoro państwa członkowskie zgodnie z przepisami rozporządzenia 156/2016 nie nakładają na kierowców obowiązku przedkładania formularzy potwierdzających ich czynności w trakcie oddalenia się od pojazdu to oznacza że odpoczynek i inne aktywności można udokumentować w każdy sposób i jest to obowiązek leżący w pierwszej kolejności po stronie kierowcy. Odnosząc się do naruszenia lp. 6.3.11 wskazano, że to nie kierowca a tachograf automatycznie przestawił selektor i nie była to czynność kierowcy. Obowiązkiem organu było ustalenie, kto i jakiej nieprawidłowości się dopuścił, organ niedostatecznie określił podstawy prawne. Dopóki wątpliwości nie zostaną wyjaśnione kara jest przedwczesna. Strona podnosiła, że okolicznością wyłączającą odpowiedzialność jest założenie, że sporządzono i wyposażono kierowcę w świadectwa, których nie zabrał ze sobą (działanie osoby trzeciej). Zdaniem strony, wskazane przyczyny w jakich ujawnione zostało naruszenie mogą stanowić podstawę do wyłączenia odpowiedzialności przedsiębiorcy na podstawie art. 92c u.t.d. Dodatkowo, organ administracji nie może opierać się na hipotezach, a wątpliwości powinien rozstrzygać na korzyść strony postępowania. Strona nie zgadza się, że nie wskazała żadnych okoliczności, które usprawiedliwiałyby powstałe naruszenia (przesłane wyjaśnienia i dowody odnosiły się do okoliczności uwalniających od odpowiedzialności).

Główny Inspektor Transportu Drogowego decyzją z dnia 15 września 2020 r., wskazaną na wstępie i zaskarżoną w niniejszej sprawie, utrzymał w mocy kwestionowaną decyzję WITD. Uzasadniając GITD wyjaśnił powody dla których w niniejszej sprawie nie znajdują zastosowania art. 189a § 2 pkt 1-3, art. 189e, art. 189f k.p.a. Dalej przytoczył brzmienie art. 4 pkt 22, art. 92a ust. 1, ust. 3, ust. 7 pkt 1 u.t.d.

Odnośnie naruszenia polegającego na wykonywaniu transportu drogowego bez wymaganego zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego lub bez wymaganej licencji, tj. lp. 1.1 załącznika nr 3 do u.t.d. organ odwoławczy wyjaśnił, iż z zebranego materiału dowodowego wynika, iż kontrola przeprowadzona 4 marca 2020r. przez funkcjonariuszy Policji wykazała, iż kierowca kontrolowanego pojazdu wykonywał krajowy transport drogowy rzeczy w miejscowości M., zaś podmiotem wykonującym przedmiotowy przewóz była Spółka. Kierowca okazał m.in. wykresówki, dokumenty przewozowe, zaświadczenie o działalności (załącznik do rozporządzenia (WE) 561/2006) z dnia 24 lutego 2020 r. Jednocześnie nie okazał żadnych dokumentów uprawniających do wykonywania przedmiotowego przewozu tj. zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego, zezwolenia na wykonywanie przewozu drogowego rzeczy.

W toku postępowania organ I instancji uzupełnił materiał dowodowy w sprawie o informacje z Wydziału Komunikacji i Transportu Starostwa Powiatowego w G., z których wynika, że Starosta G. nie wydawał przedsiębiorcy [...] Sp. z o.o. zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego ani nie wydawał licencji na wykonywanie transportu drogowego rzeczy, jak również nie wydawał zaświadczenia na przewozy drogowe na potrzeby własne. Ponadto, wskazano, że ww. przedsiębiorca nie wnioskował do organu (Starosty G.) o udzielenie ww. uprawnień (pismo z organu licencyjnego z 13 lipca 2020 r.). Dodatkowo, z informacji z Biura ds. Transportu Międzynarodowego Głównego Inspektoratu Transporty Drogowego wynika, że do ewidencji ww. Biura do dnia 10 sierpnia 2020 r. (data sporządzenia informacji) nie wpłynęły dane spółki [...] Sp. z o.o. z siedzibą w miejscowości N. [...], co oznacza, że ww. przedsiębiorcy nie zostały udzielone żadne uprawnienia na wykonywanie krajowego i międzynarodowego transportu drogowego wydane przez Głównego Inspektora Transportu Drogowego (pismo informacyjne z 10 sierpnia 2020 r.).

GITD podniósł także, iż w toku postępowania skarżąca złożyła wyjaśnienia wskazując na winę kierowcy, który zapomniał zabrać dokumentów, nieświadome zaniedbanie kierowcy, na które przedsiębiorca nie mógł zareagować, gdyż dowiedział się o nich dopiero po naruszeniu. W załączeniu przesłano kserokopię licencji nr [...] na wykonywanie krajowego transportu drogowego rzeczy udzielone przedsiębiorcy S. B. "P.H.U.- [...]", zaświadczenie potwierdzające przebywanie kierowcy na urlopie wypoczynkowym oraz kserokopie wykresówek.

Organ odwoławczy wskazał, iż z zebranego materiału dowodowego wynika, że faktycznym wykonawcą przewozu wykonywanego poddanym kontroli pojazdem była skarżąca. Jednocześnie wina, nawet nieumyślna po stronie kierowcy nie stanowi przesłanki zwalniającej z odpowiedzialności administracyjnej w niniejszej sprawie. Ponadto nie stanowi przesłanki do zwolnienia z odpowiedzialności na podstawie art. 92c ust. 1 u.t.d. Dlatego też zasadnie, stosownie do treści lp. 1.1 załącznika nr 3 do u.t.d., nałożono karę pieniężną w wysokości 12.000 zł tytułem popełnienia naruszenia polegającego na wykonywaniu transportu drogowego bez wymaganego zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego lub bez wymaganej licencji.

Odnosząc się do naruszenia polegającego na niewyposażeniu kierowcy w dokumenty, o których mowa w art. 87 u.t.d. - za każdy dokument tj. lp. 1.12 zał. nr 3 do u.t.d., GITD w pierwszej kolejności przytoczył brzmienie ww. art. 87 u.t.d. oraz art. 31 ust. 1 i 2 ustawy o kierujących pojazdami. Wyjaśnił, iż podczas przedmiotowej kontroli, kierowca nie okazał zaświadczenia o czasie wolnym od pracy za następujące dni: 13.02; 14.02; 19.02; 29.02; 01.03.2020 r. Powyższe organ odwoławczy ustalił na podstawie protokołu kontroli oraz dokumentów okazanych do kontroli. Jednocześnie podniósł, iż w toku postępowania strona przesłała zaświadczenia o działalności kierowcy M. K. za następujące okresy 13.02; 14.02; 19.02; 29.02; 01.03.2020 r. Wyjaśniła, że współpracuje z zewnętrzną firmą zajmującą się rozliczaniem czasu pracy kierowców, na bieżąco szkoli pracowników w tym zakresie.

Organ odwoławczy wskazał, iż ww. zaświadczenia nie zostały okazane podczas kontroli, co stanowiło naruszenie lp. 1.12 załącznika nr do u.t.d. Ponadto organ I instancji prawidłowo stwierdził, że brakowało 3 zaświadczeń o działalności kierowcy za ww. okresy. Zasadnie zatem, zdaniem GITD, została nałożona kara pieniężna w wysokości 1.500 zł, stosownie do lp. 1.12 załącznika nr 3 do u.t.d.

Odnosząc się do naruszenia polegającego na niepoprawnym operowaniu przełącznikiem tachografu umożliwiającym zmianę rodzaju aktywności kierowcy - za każdy dzień; tj. lp. 6.3.11 zał. nr 3 do u.t.d., organ odwoławczy przytoczył treść art. 32 ust.1 i art. 34 ust. 5 lit b rozporządzenia 165/2014 z dnia 4 lutego 2014 r. w sprawie tachografów stosowanych w transporcie drogowym i uchylające rozporządzenie Rady (EWG) nr 3821/85 w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym oraz zmieniające rozporządzenie (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego (Dz.U. UE.L. z 2014 r. Nr 60 str. 1 ). GITD zauważył, iż analiza okazanych przez kierowcę wykresówek wykazała, iż w dniach 18 lutego 2020 r. oraz 24 lutego 2020 r. kierowca M. K. niepoprawnie operował przełącznikiem tachografu umożliwiającym zmianę rodzaju aktywności kierowcy ustawiając przełącznik grupy czasowej w taki sposób, że zamiast odpoczynku urządzenie odnotowywano aktywność. Na tylnej stronie wykresówek z ww. dni znajdowała się adnotacja o następującej treści: Błędnie ustawiony selektor zamiast dyspozycji powinien być odpoczynek. Dalej podniósł, iż w złożonych wyjaśnieniach strona wskazała na okoliczność znajdowania się pojazdu przed wyruszeniem w trasę na myjni i przestawienie selektora w czasie postoju pod nieuwagę pracownika. Jednak zdarzenie miało charakter incydentalny i było spowodowane nieuwagą kierowcy i pracownika myjni. Po powzięciu wiedzy na temat zaistniałego faktu wykresówki zostały poprawnie opisane przez kierowcę.

Organ odwoławczy stwierdził, iż zgromadzony w sprawie materiał dowodowy wykazał, że zasadne jest utrzymanie kary pieniężnej w wysokości 1.000 złotych za stwierdzone naruszenia określone w lp. 6.3.11 załącznika nr 3 do u.t.d.

Konkludując GITD uznał za zasadne utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji o nałożeniu na stronę kary pieniężnej w wysokości 12.000 zł (ograniczoną stosownie do art. 92 ust. 3 u.t.d. tytułem popełnienia naruszenia z lp. 1.1, 1.12 oraz 6.3.11 załącznika nr 3 do u.t.d.

Za niezasadne organ odwoławczy uznał zarzuty odwołania. Wskazał m.in., iż organ I instancji zbadał wszystkie istotne okoliczności faktyczne związane z niniejszą sprawą oraz przeprowadził dowody służące ustaleniu stanu faktycznego zgodnie z zasadami prawdy obiektywnej. Swoje rozstrzygnięcie organ I instancji oparł na materiale dowodowym prawidłowo zebranym w toku kontroli i prawidłowo dokonał jego wszechstronnej oceny. Organ I instancji dokonał także prawidłowej subsumcji ustalonego stanu faktycznego do obowiązujących przepisów prawa, a także uzasadnił swoje stanowisko wyrażone w decyzji, w sposób wymagany przez normę prawa. Zdaniem GITD, organ I instancji prawidłowo ustalił faktycznego wykonawcę przedmiotowego przewozu. Ponadto okoliczność, iż za naruszenia ponosi wyłączną winę kierowca lub osoba trzecia nie ma wpływu na ponoszoną odpowiedzialność strony, gdyż wina osoby trzeciej (pracownika) nie ma znaczenia dla odpowiedzialności ponoszonej przez stronę. W rozpatrywanej sprawie wina i stopień ewentualnego zawinienia nie są przesłankami odpowiedzialności administracyjnej. W niniejszym stanie faktycznym przesłanką odpowiedzialności jest stwierdzenie nieprzestrzegania przez określony podmiot nałożonych prawem obowiązków.

W ocenie organu odwoławczego, materiał dowodowy zawarty w aktach sprawy w pełni potwierdza fakt naruszenia przepisów przez skarżącego. Kary pieniężne za naruszenia powstałe na gruncie ustawy o transporcie drogowym są określone w sposób sztywny i nie mają charakteru uznaniowego. Ustalone kary nie podlegają obniżeniu nawet w przypadku incydentalnego charakteru wykonywanego przewozu. Nakładane są w przypadku stwierdzenia naruszenia w wysokości ściśle określonej w załączniku nr 3 do u.t.d. GITD podkreślił także, że ustawodawca nie przewidział możliwości miarkowania wysokości kary pieniężnej od możliwości finansowych, zdarzeń losowych, czy rodzaju prowadzonej działalności przez stronę.

Zdaniem organu odwoławczego, materiał dowodowy zgromadzony w sprawie nie zawiera również żadnych przesłanek, które dawałyby możliwość zastosowania art. 92c u.t.d. W niniejszej sprawie do naruszenia przepisów ustawy o transporcie drogowym doszło w wyniku działań skarżącego, ponieważ przewóz drogowy wykonywany bez wymaganego zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego lub bez wymaganej licencji. Ponadto, wykonawca przewozu nie wyposażył kierowcy w dokumenty, o których mowa w art. 87 u.t.d. - za każdy dokument. Jednocześnie bezsprzecznie wykazano niepoprawne operowanie przełącznikiem tachografu umożliwiającym zmianę rodzaju aktywności kierowcy - za każdy dzień. W ocenie GITD, gdyby skarżący przestrzegał obowiązujących regulacji prawnych, to do naruszenia by nie doszło. Dlatego brak jest podstaw do uchylenia decyzji w całości i umorzenia postępowania.

Z ostatecznym w administracyjnym toku instancji rozstrzygnięciem organu odwoławczego z dnia 3 marca 2022 r. nie zgodziła się skarżąca. Pismem z dnia 6 kwietnia 2022 r. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie przepisów prawa tj.:

1) art. 15 kpa oraz stanowiącego jego konkretyzację art. 127 kpa, poprzez naruszenie zasady dwuinstancyjności, jako gwarancji procesowej strony postępowania administracyjnego, wyrażającej się w możliwości żądania przez nią wyjaśnienia wątpliwości faktycznych i prawnych w ponownym rozstrzygnięciu jej sprawy indywidualnej załatwionej decyzją organu I instancji;

2) art. 107 § 1 kpa, nakładającego na organ administracji publicznej obowiązek zawarcia w uzasadnieniu decyzji uzasadnienia faktycznego i prawnego odzwierciedlającego racje decyzyjne i tok rozumowania prowadzący do zastosowania konkretnego przepisu prawa materialnego;

3) zasady przekonywania wyrażonej w art. 11 kpa, realizowanej na mocy art. 9 i 107 § 3 kpa., poprzez niewystarczające w ustalonym stanie faktycznym wyjaśnienie stronie zasadności przesłanek i środków dowodowych, którymi organ kierował się przy załatwieniu sprawy i w konsekwencji wydanie decyzji bez wyczerpującego umotywowania i oceny wszystkich okoliczności sprawy;

4) art. 6 kpa i wynikającej z art. 7 Konstytucji RP zasady działania organów na podstawie przepisów prawa i art. 31 ust. 3 Konstytucji RP poprzez pominięcie dyrektyw wykładni celowościowej i funkcjonalnej przepisów ustawy o transporcie drogowym;

5) przepisu lp. 1.1 załącznika nr 3 do u.t.d., poprzez jego niewłaściwą wykładnię i błędne zastosowanie na gruncie niniejszej sprawy, przejawiające się nałożeniem kary administracyjnej za stan faktyczny niewypełniający przesłanek określonych we wskazanym przepisie;

6) art. 7 oraz art. 77 § 1 kpa poprzez zaniechanie dokładnego i wszechstronnego wyjaśnienia stanu faktycznego przedmiotowej sprawy, w szczególności poprzez nieprzeprowadzenie dowodów służących rozstrzygnięciu okoliczności, które pozostają sporne w przedmiotowej sprawie, w szczególności kto był rzeczywistym przewoźnikiem oraz kto się naruszeń dopuścił;

7) art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 kpa przez przekroczenie zasady swobodnej oceny dowodów i niewydanie decyzji w oparciu o całokształt okoliczności sprawy oraz uchybienie zasadzie rozpatrzenia całego materiału dowodowego, a także przez orzekanie bez kierowania się zasadą słuszności interesu strony oraz przepisami art. 7a § 1 i art. 81a kpa, które nakazują rozstrzygać wątpliwości, co do stanu faktycznego lub wątpliwości prawnych na korzyść strony postępowania.

Skarżąca wniosła o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji, a także o zasądzenie na jego rzecz zwrotu kosztów postępowania.

W uzasadnieniu skargi strona podniosła m.in., iż do wykonania kontrolowanego przewozu strona użyczyła kierowcę – M. K., który był jej pracownikiem i który zapomniał zabrać licencji firmy dla której wykonywała przewóz tj. wypisu z licencji na krajowy transport drogowy rzecz, firmy PHU [...], właściciela kontrolowanego w dniu 04.03.3020 r. pojazdu marki MAN o nr rej. [...]. Zdaniem strony, nie posiadając pojazdu i nie będąc przewoźnikiem wykonującym działalność odpowiadającą definicji transportu drogowego zawartej w art 4 u.t.d., nie ma żadnych obowiązków związanych z prowadzeniem ewidencji aktywności kierowcy i żadnej odpowiedzialności za naruszenia popełnione w trakcie przewozu dla innego podmiotu. Tym samym pozostałe, stwierdzone w protokole kontroli naruszenia lp. 1.12 i lp. 6.3.11 załącznika nr 3 u.t.d., nie mogą być Spółce przypisane.

W odpowiedzi na skargę GITD wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując argumentację wyrażoną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Stosownie do art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2021 r. poz. 1377) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta zgodnie z § 2 powołanego artykułu sprawowana jest pod względem zgodności z prawem.

Sąd w ramach swojej właściwości dokonuje zatem kontroli aktów z zakresu administracji publicznej z punktu widzenia ich zgodności z prawem materialnymi jak i prawem procesowym. Sąd rozstrzyga przy tym w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – t.j.Dz. U. z 2022 r. poz. 329; dalej: p.p.s.a.).

W myśl art. 145 § 1 pkt 1-3 p.p.s.a. Sąd zobligowany jest do uchylenia decyzji bądź postanowienia lub stwierdzenia ich nieważności, ewentualnie niezgodności z prawem, gdy dotknięte są one naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania, innym naruszeniem przepisów postępowania, jeśli miało ono istotny wpływ na wynik sprawy, lub zachodzą przyczyny stwierdzenia nieważności decyzji wymienione w art. 156 k.p.a. lub innych przepisach.

Rozpoznając sprawę w świetle powołanych wyżej kryteriów Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Przedmiotem kontroli była decyzja Głównego Inspektora Transportu Drogowego z 3 marca 2022r. utrzymująca w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z 15 września 2020 r. o nałożeniu na [...] sp. z o.o. z siedzibą w N. [...] kary pieniężnej w wysokości 12.000 zł za naruszenie przepisów o transporcie drogowym.

Materialnoprawną podstawę wskazanej powyżej decyzji stanowiły przepisy ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (t.j. Dz. U. z 2022 r., poz. 180, dalej: "u.t.d"), w tym: lp. 1.1, lp. 1.12, lp. 6.3.11 załącznika nr 3 do tej ustawy, która określa m.in. zasady podejmowania i wykonywania krajowego transportu drogowego, a także odpowiedzialność za naruszenie obowiązków lub warunków przewozu drogowego podmiotów wykonujących przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem, kierowców, osób zarządzających transportem i innych osób wykonujących czynności związane z przewozem drogowym (art. 1 u.t.d).

Zgodnie z art. 92a ust. 1 u.t.d., podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem z naruszeniem obowiązków lub warunków przewozu drogowego, podlega karze pieniężnej w wysokości od 50 złotych do 12.000 zł za każde naruszenie, z tym że przedsiębiorca prowadzący pośrednictwo przy przewozie osób z naruszeniem obowiązków lub warunków przewozu drogowego podlega karze pieniężnej w wysokości od 5000 złotych do 40 000 złotych za każde naruszenie. Suma kar pieniężnych nałożonych za naruszenia stwierdzone podczas jednej kontroli drogowej nie może przekroczyć 12.000 zł (art. 92a ust. 3 u.t.d.).

Wykaz naruszeń obowiązków lub warunków przewozu drogowego, o których mowa w ust. 1, wysokości kar pieniężnych za poszczególne naruszenia, a w przypadku niektórych naruszeń numer grupy naruszeń oraz wagę naruszeń wskazane w załączniku I do rozporządzenia Komisji (UE) 2016/403:

1) popełnionych przez podmiot wykonujący przewóz drogowy określa lp. 1-9,

2) popełnionych przez przewoźnika drogowego w związku z wykonywaniem transportu drogowego określa lp. 10

- załącznika nr 3 do ustawy. (art. 92a ust. 7 u.t.d).

Kary pieniężne określone w załączniku nr 3 do ustawy zostały ustalone w sposób sztywny. Tym samym ich wysokość nie została pozostawiona uznaniu organów, które nie mogą nałożyć kary w innej wysokości, niż określona w załączniku do ustawy. Powyższe oznacza, że decyzja o nałożeniu kary ma charakter związany i w razie stwierdzenia naruszenia obowiązków lub warunków wykonywania przewozu drogowego, organ – co do zasady – zobowiązany jest do ustalenia kary pieniężnej w wysokości określonej w załączniku i nałożenia jej w wysokości nie wyższej, niż wynikająca z art. 92a ust. 3-5 u.t.d. Kary te są nakładane w trybie administracyjnym, zaś odpowiedzialność ta nie ma charakteru karnego, nie jest zatem oparta na zasadzie winy. Odpowiedzialność administracyjna ma charakter odpowiedzialności niezależnej od winy w tym sensie, że jest ponoszona co do zasady z tytułu wystąpienia określonego skutku (stwierdzonego naruszenia), bez konieczności wykazywania związku przyczynowego między zachowaniem podmiotu odpowiedzialnego, a powstałym skutkiem. Natomiast odstąpienie od nałożenia kary i zwolnienie się przez wykonującego przewóz przewoźnika z odpowiedzialności możliwe jest jedynie w sytuacji wystąpienia okoliczności przewidzianych w art. 92b i art. 92c u.t.d.

W myśl lp. 1.1 załącznika nr 3, karą pieniężną w wysokości 12 000 zł sankcjonowane jest wykonywanie transportu drogowego bez wymaganego zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego lub bez wymaganej licencji.

Ustalony przez organy w rozpoznawanej sprawie stan faktyczny, stanowiący podstawę nałożenia na skarżącego kary pieniężnej określonej w lp. 1.1. załącznika nr 3 do u.d.t, nie budzi wątpliwości i w ocenie Sądu stanowił wystarczającą podstawę do ukarania w oparciu o wskazany przepis. Ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego jednoznacznie wynika, że w chwili przeprowadzenia kontroli drogowej kierowca M. K. wykonywał krajowy transport drogowy, opisanym wyżej kontrolowanym pojazdem, w imieniu i na rzecz skarżącej Spółki tj. przedsiębiorcy [...] sp. z o.o. z siedzibą w N. [...]. O powyższym, co wynika z akt sprawy, świadczy oświadczenie kierującego udokumentowane stosownym protokołem, jak i okazane dokumenty oraz dokumentacja fotograficzna pojazdu. Zgodnie z materiałami postępowania administracyjnego ww. protokół kontroli z 4 marca 2020r. kierujący podpisał bez żadnych zastrzeżeń i dobrowolnie. Powyższe, jak zasadnie przyjęły organy orzekające, należało potraktować jako dowody w rozumieniu art. 75 i art. 76 § 1 kpa.

W ocenie Sądu, argumentacja podniesiona w skardze, że do wykonania kontrolowanego przewozu skarżąca Spółka użyczyła kierowcę, który był jej pracownikiem, i który zapomniał zabrać licencji firmy dla której wykonywał przewóz, nie zasługuje na uwzględnienie w świetle zgromadzonego materiału dowodowego. Sąd zauważa, iż piśmie z dnia 21 lipca 2020r., Spółka, w odpowiedzi na zawiadomienie o wszczęciu przedmiotowego postępowania, przedstawiła wyjaśnienia, które nie potwierdzają przedstawionego wyżej stanowiska. Otóż Spółka, odnosząc się do popełnionych naruszeń stwierdzających brak posiadania i okazania przez kierowcę podczas kontroli drogowej wypisu z licencji na krajowy transport drogowy rzeczy oraz zaświadczeń o czasie wolnym od pracy za dnia 13.02, 14.02, 19.02, 29.02, 01.03.2020r., poinformowała, iż "wskazane naruszenia powstały faktycznie z tego powodu, iż kierowca nie zabrał ze sobą w trasę zaświadczeń o działalności w powyższych okresach. Zaświadczenia te na wskazane okresy zostały faktycznie należycie wystawione przez pracownika naszej firmy oraz przygotowane dla kierowcy do odbioru w biurze firmy w dniu wyjazdu w trasę. Kierowca prozaicznie zapomniał ich wziąć ze sobą rozpoczynając wykonywanie zlecenia transportowego".

A zatem dołączona kserokopia licencji nr [...] na wykonywanie krajowego transportu drogowego rzeczy udzielona przedsiębiorcy S. B. "P.H.U. – [...]" nie mogła mieć wpływu na wydane rozstrzygnięcie, gdyż faktycznym wykonawcą przewozu wykonywanego kontrolowanym pojazdem była skarżącą. Na marginesie Sąd zauważa, iż S. B. jest również Prezesem Zarządu skarżącej spółki. Również wskazywana nieumyślna wina kierowcy nie stanowi przesłanki zwalniającej z odpowiedzialności administracyjnej w kontrolowanej sprawie. Zdaniem Sądu, argumentacja skargi nie znajduje potwierdzenia w zgromadzonym materiale dowodowym i należy ją potraktować jako linię obrony skarżącego, która nie może być uznana za wiarygodną. Stąd też zarzuty dotyczące zaniechania dokładnego i wszechstronnego wyjaśnienia stanu faktycznego, w szczególności rozstrzygnięcie, kto był rzeczywiście przewoźnikiem i kto dopuścił się wskazanych naruszeń, nie zasługują na uwzględnienie.

W ocenie Sądu organy, wbrew zarzutom skargi, prawidłowo zebrały i oceniły materiał dowodowy z uwzględnieniem zasad postępowania administracyjnego określonych w art. 7, art. 77 § 1, 80 kpa.

Organy prawidłowo przyjęły zatem, że zachowanie skarżącej (realizowany krajowy transport drogowy rzeczy) wyczerpywało znamiona lp. 1.1 załącznika nr 3 do ustawy. Prawidłowo zakwalifikowały wskazany transport z dnia kontroli jako wykonywany bez wymaganego zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego lub bez wymaganej licencji, skutkujący nałożeniem kary pieniężnej w kwocie 12.000 zł. Sąd za chybiony uznał zatem zarzut dotyczący naruszenia lp. 1.1. załącznika nr 3 do u.t.d. polegający, jak twierdzi strona skarżąca, na jego niewłaściwej wykładni i błędnym zastosowaniu na gruncie niniejszej sprawy, przejawiający się nałożeniem kary administracyjnej za stan faktyczny niewypełniający przesłanek określonych we wskazanym przepisie.

W ocenie Sądu, prawidłowe są także ustalenia organów orzekających stwierdzające naruszenia polegające na niewyposażeniu kierowcy w dokumenty, o których mowa w art. 87 u.t.d., co sankcjonowane jest karą pieniężna w wysokości 500 zł za każdy dokument stosownie do lp. 1.12 załącznika nr 3 do u.t.d.

Stosownie bowiem do art. 87 ust. 1 u.t.d. podczas wykonywania przewozu drogowego kierowca pojazdu samochodowego, z zastrzeżeniem ust. 4, jest obowiązany mieć przy sobie i okazywać, na żądanie uprawnionego organu kontroli, kartę kierowcy, wykresówki, zapisy odręczne i wydruki z tachografu oraz zaświadczenie, o którym mowa w art. 31 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o czasie pracy kierowców, a ponadto wykonując transport drogowy - wypis z zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego albo wypis z licencji. Zgodnie zaś z art. 31 ust. 1 ust. 1 i 2 ustawy o kierujących pojazdami w przypadku braku możliwości wprowadzenia danych, zgodnie z art. 34 rozporządzenia (UE) nr 165/2014 lub Umową AETR, przedsiębiorca wykonujący przewóz drogowy jest obowiązany wystawić kierowcy wykonującemu przewóz drogowy zatrudnionemu u tego przedsiębiorcy zaświadczenie, jeżeli kierowca:

1) przebywał na zwolnieniu lekarskim od pracy z powodu choroby;

2) przebywał na urlopie wypoczynkowym;

3) miał czas wolny od pracy;

4) prowadził pojazd wyłączony z zakresu stosowania rozporządzenia (WE) nr 561/2006 lub Umowy AETR;

5) wykonywał inną pracę niż prowadzenie pojazdu;

6) pozostawał w gotowości do wykonywania pracy w rozumieniu art. 9 ust. 1 - w przypadku przewozu drogowego, do którego ma zastosowanie rozporządzenie (WE) nr 561/2006, lub w rozumieniu art. 12 ust. 3 lit. c załącznika do Umowy AETR - w przypadku przewozu drogowego, do którego ma zastosowanie Umowa AETR (ust. 1). Przez czas wolny od pracy, o którym mowa w ust. 1 pkt 3, rozumie się okresy inne niż przerwy i odpoczynek kierowcy, o których mowa w rozporządzeniu (UE) nr 165/2014, oraz okresy inne niż wymienione w ust. 1 pkt 1, 2 i 4-6, w których kierowca nie wykonywał pracy (ust. 2).

Ustalenia organów potwierdziły, że podczas kontroli drogowej nie zostały okazane przez kierowcę zaświadczenia o czasie wolnym od pracy za następujące dni tj.: 13.02; 14.02; 19.02; 29.02; 01.03.2020 r., co stanowiło naruszenie lp. 1.12 załącznika nr 3 do u.t.d., skutkujące nałożeniem kary w wysokości 1.500 zł. Powyższego nie zmienia późniejsze przesłanie zaświadczeń o działalności kierowcy, gdyż dokumenty te nie zostały okazane w toku kontroli.

W kontrolowanej sprawie bezspornym jest stwierdzenie naruszenia polegającego na niepoprawnym operowaniu przełącznikiem tachografu umożliwiającym zmianę rodzaju aktywności kierowcy, o którym mowa w lp. 6.3.11 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym. W myśl ww. lp. 6.3.11., naruszenie to sankcjonowane jest karą pieniężną w wysokości 100 złotych za każdy dzień – maksymalnie 1000 złotych. Do opisanego powyżej naruszenia doszło bowiem w wyniku błędu kierowcy, który w dniach 18 lutego 2020r. oraz 24 lutego 2020r. niepoprawnie operował przełącznikiem grupy czasowej w taki sposób, że zamiast odpoczynku urządzenie odnotowywało aktywność.

W ocenie Sądu, okoliczności faktyczne, w których organy przypisały skarżącej powołane wyżej naruszenia przepisów ustawy o transporcie drogowym, zostały ustalone zgodnie z zasadami określonymi w k.p.a. i w zakresie niezbędnym do rozstrzygnięcia sprawy.

W sprawie nie wystąpiły również okoliczności wyłączające odpowiedzialność skarżącej, o których mowa w art. 92c ust. 1 u.t.d. Ciężar dowodu wykazania przesłanek wymienionych w tym przepisie spoczywa na stronie postępowania, gdyż to ona wywodzi z tego przepisu skutki prawne. Skarżąca nie przedstawiła zaś dowodów wskazujących, że naruszenia spowodowane było okolicznościami, na które nie miała wpływu.

W związku z powyższym Sąd uznał za niezasadne podniesione w skardze zarzuty natury procesowej i materialnoprawnej. Organy zgromadziły i poddały wyczerpującej ocenie zgromadzony materiał dowodowy, co znalazło swój wyraz w motywach wydanych w sprawie decyzji. Podstawę poczynionych ustaleń stanowiły dowody w postaci protokołu kontroli drogowej z dnia 4 marca 2020 r. nr [...], okazanych dokumentów jak i dokumentacji fotograficznej. Dowody te były wystarczające do podjęcia rozstrzygnięcia. Pozbawione podstaw są zatem zarzuty naruszenia art. 7, art. 77 § 1, art. 80 K.p.a.

Reasumując, ustalenia dokonane przez organy Inspekcji Transportu Drogowego, odpowiadają standardom postępowania administracyjnego, w tym art. 7, art. 77 § 1 i art. 107 § 3 k.p.a. Zebrany i prawidłowo oceniony przez organy materiał dowodowy stanowił podstawę prawidłowo przeprowadzonej subsumpcji, tj. przyporządkowania ustalonym stanom faktycznym odpowiednich norm prawnych, a następnie przewidzianych prawem sankcji. Wnioski organów są logiczne i konkretne, co znalazło wyraz w prawidłowo sporządzonym uzasadnieniu, w którym znalazło się również stanowisko co do stawianych w odwołaniu zarzutów.

Podkreślić należy, że obalenie ustaleń protokołu kontroli, jako dokumentu urzędowego jest możliwe, jednak wymaga przedstawienia dowodu przeciwko treści tego dokumentu. Tymczasem w sprawie takiego przeciwdowodu brak. Przedstawione przez skarżącą dowody w postaci kopii licencji nr [...] na wykonywanie krajowego transportu drogowego rzeczy udzielona przedsiębiorcy S. B. "P.H.U. – [...]", nie mogły doprowadzić do podważenia ustaleń dokonanych podczas kontroli drogowej udokumentowanych w protokole kontroli, przyjętych za podstawę zaskarżonej decyzji.

Sąd nie doszukał się też innych naruszeń przepisów prawa materialnego, czy procesowego, które skutkowałyby koniecznością uchylenia zaskarżonych decyzji. Organ odwoławczy prawidłowo w oparciu o przepis art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji.

Mając powyższe na uwadze na podstawie art. 151 p.p.s.a. o oddaleniu skargi jako niezasadnej.