Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt V SA/Wa 3537/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2015-06-01 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6550
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art.145 § 1 pkt 1 lit. c, art.152, art.134 §1
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: art.7 ust.1, ust.4, art.30 ust.1 pkt 1
journal: Dz.U. 2012 poz 1164
law: Ustawa z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego - tekst jednolity.
journal: Dz.U.UE.L 2009 nr 316 poz 65 art.26 ust.1, art.28 ust.1 lit c) i d)
law: Rozporządzenie Komisji (WE) NR 1122/2009 z dnia 30 listopada 2009 r. ustanawiające szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady  (WE) nr 73/2009 odnośnie do zasady wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli w ramach systemów  wsparcia bezpośredniego dla rolników przewidzianych w wymienionym rozporządzeniu oraz wdrażania rozporządzenia Rady (WE) nr 1234/2007  w odniesieniu do zasady wzajemnej zgodności w ramach systemu wsparcia ustanowionego dla sektora wina
article: art.7, art.8, art.11
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Piotr Kraczowski, Sędzia WSA - Barbara Mleczko-Jabłońska (spr.), Sędzia WSA - Mirosława Pindelska, Protokolant ref.staż. - Anna Głowacka, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 1 czerwca 2015 r. sprawy ze skargi W. W. na decyzję Dyrektora Mazowieckiego Oddziału Regionalnego ARIMR w W. z dnia[...] listopada 2014 r. nr [...] w przedmiocie przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego: 1) uchyla zaskarżoną decyzję; 2) stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku.


UZASADNIENIE

Skarżący W. W. w dniu 14 maja 2013 r. wystąpił do Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w M. z wnioskiem o przyznanie płatności na rok 2013, zgodnie z art. 18 ust. 2 ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz.U. z 2012 r. poz. 1164 ze zm., dalej "ustawa o płatnościach") wraz z materiałem graficznym, o którym mowa w art. 25 ust. 3 w/w ustawy.

W dniu 13 czerwca 2013 r. producent rolny, w odpowiedzi na wezwanie organu, złożył korektę wniosku i zwrócił się o przyznanie:

- jednolitej płatności obszarowej (JPO), do powierzchni wynoszącej 3,99 ha,

- uzupełniającej płatności obszarowej (UPO) do powierzchni wynoszącej 1,12 ha.

W dniu [...] stycznia 2014 r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR wydał decyzję Nr [...] w sprawie przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, mocą której z zastosowaniem zmniejszeń z tytułu przedeklarowania powierzchni przyznał wnioskodawcy płatność z tytułu JPO do powierzchni stwierdzonej wynoszącej 3,77 ha oraz płatność z tytułu UPO do powierzchni deklarowanej 1,12 ha. W uzasadnieniu decyzji wskazano, że dla działki ewidencyjnej o nr [...], na której rolnik zadeklarował obszar użytkowany rolniczo do JPO na powierzchni 0,90 ha powierzchnia ewidencyjno–gospodarcza (PEG) wynosi 0,68 ha. Tym samym z płatności JPO wykluczono powierzchnię 0,22 ha. Powyższe spowodowało, iż procentowa różnica między powierzchnią deklarowaną działek rolnych, a powierzchnia stwierdzoną w czasie kontroli administracyjnej wyniosła 5,83%. Wobec powyższego płatność została pomniejszona o kwotę przypadającą na dwukrotną wykrytą różnicę tj.365,33 zł. Skarżący nie zgodził się z decyzją organu I instancji wskazując w odwołaniu, że ustalenia powyższych nieprawidłowości na działce nr [...] organ dokonał w oparciu o pomiary powierzchni na podstawie nieaktualnych zdjęć obszarów działek ewidencyjnych ujętych we wniosku. Podkreślił, że stan faktyczny na działce od roku 2012 uległ zmianie bowiem na tym terenie znajduje się zagajnik wierzby energetycznej. Natomiast widoczny na zdjęciu samosiew brzozy został przerzedzony o większość starych drzew, a powierzchnia faktyczna zagajnika jest nawet większa od zgłaszanej do dopłat. Wyjaśnił, że na zdjęciach we wniosku znajdują się jeszcze sosny, które zostały wycięte w 2012 r., a pole zostało przerzedzone pługiem leśnym, co można stwierdzić przy kontroli w terenie.

Na skutek ponownego rozpoznania sprawy, w dniu [...]marca 2014 r. Dyrektor Mazowieckiego Oddziału Regionalnego ARiMR w Warszawie wydał decyzję Nr [...], którą uchylił decyzję organu I instancji w sprawie przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2013 i przekazał temu organowi sprawę do ponownego rozpatrzenia. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ odwoławczy, odnosząc się do zarzutów skarżącego wskazał, że przy ponownym rozpatrzeniu sprawy organ I instancji dokona ponownej weryfikacji dowodów, na podstawie których uznano, że część obszarów deklarowanych do płatności na powyższych obszarach nie kwalifikuje się do płatności i w przypadku jeśli uzna za właściwe powyższe wyłączenia powinien szczegółowo wyjaśnić stronie powody takiego rozstrzygnięcia w odniesieniu do poszczególnych działek rolnych. Natomiast w przypadku wątpliwości odnośnie wykluczenia z płatności obszarów , na których może w istocie znajdować się uprawa zagajników krótkiej rotacji organ I instancji winien rozważyć skierowanie sprawy do ponownej weryfikacji powierzchni PEG, w ramach której możliwe jest m.in. przeprowadzenie weryfikacji terenowej.

W dniu [...] czerwca 2014 r. w gospodarstwie W. W. w ramach prowadzonej kontroli administracyjnej przeprowadzona została weryfikacja w terenie powierzchni PEG, mająca na celu stwierdzenie sposobu użytkowania deklarowanych do płatności gruntów rolnych widocznych na obrazie ortofotomapy, a jednocześnie ustalenie powierzchni PEG - maksymalnego obszaru kwalifikowalnego, o którym mowa w art. 7 ust. 1a ustawy o płatnościach.

Z przeprowadzonych czynności wykonana została dokumentacja fotograficzna potwierdzająca dane pozyskane w terenie oraz wykonany został szkic, na którym oznaczono miejsce wykonywania poszczególnych zdjęć. Wyniki przeprowadzonej weryfikacji zostały utrwalone w raporcie z weryfikacji w terenie powierzchni PEG., zgodnie z którym dotychczasowa powierzchnia PEG działki ew. nr [...] ustalona na 0,6722 ha wynosi , 0 44 ha.

Po ponownym rozpatrzeniu wniosku o przyznanie płatności Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w dniu [...] sierpnia 2014 r. wydał decyzję Nr [...] w sprawie przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2013, mocą której z uwzględnieniem pomniejszeń z tytułu przedeklarowania powierzchni przyznał W. W. płatność JPO do powierzchni 3,53 ha, a nie jak deklarowano 3,99 ha oraz zgodnie z żądaniem przyznał płatność UPO do powierzchni wnioskowanej 1,12 ha. Organ I instancji wskazał, że weryfikacja powierzchni PEG na działce nr ew. [...] ustalonej uprzednio na 0,68ha, a zakwestionowana przez wnioskodawcę, zmierzona metodą GPS stwierdza obecnie powierzchnię użytkowaną rolniczo na obszarze 0,44 ha. Powyższe uzasadnia zatem wykluczenie obszaru o powierzchni 0, 46 ha z płatności JPO i dokonanie pomniejszenia o jeszcze większą kwotę niż uprzednio tj. 763,88 zł.

Nie zgadzając się z powyższym rozstrzygnięciem wnioskodawca złożył odwołanie.

Dyrektor Mazowieckiego Oddziału Regionalnego ARiMR w Warszawie po przeanalizowaniu całokształtu materiału dowodowego decyzją z dnia [...] listopada 2014 r. Nr [...] postanowił utrzymać w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji, uznając jej słuszność pod względem faktycznym i prawnym. Uzasadniając podjęte rozstrzygnięcie organ powołał przepisy prawa krajowego oraz prawa wspólnotowego regulujące tryb i warunki przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego oraz przeprowadzania kontroli administracyjnych wniosków o pomoc w celu weryfikacji warunków kwalifikowalności do pomocy. Podkreślił, iż w myśl obowiązujących przepisów jednolitą płatnością obszarową mogą zostać objęte jedynie te powierzchnie gruntów rolnych, które spełniają określone w przepisach warunki.

Organ wyjaśnił, iż wykazywanie we wniosku o przyznanie płatności powierzchni działek rolnych jedynie w oparciu o dane z ewidencji gruntów i budynków może być obarczone błędem. Dane dotyczące powierzchni użytków zawarte w EGiB mogą nie odpowiadać faktycznej powierzchni użytkowanej przez rolnika i przekraczać wyznaczoną maksymalną powierzchnię kwalifikowaną (PEG). Organ wskazał, iż to na rolniku spoczywa obowiązek ustalenia faktycznej (prawdziwej) powierzchni użytkowanej przez niego w danym roku.

Następnie organ przedstawił sposób wyliczenia procentowej różnicy między powierzchnią deklarowaną działek rolnych kwalifikowaną, a powierzchnią stwierdzoną w czasie kontroli administracyjnej oraz sposób wyliczenia kwoty przyznanej płatności. Organ wyjaśnił, iż w oparciu o obraz ortofotomapy z uwzględnieniem wyników z weryfikacji w terenie z dnia [...] czerwca 2014 r. ustalono powierzchnię wykluczoną z płatności JPO, na której deklarowano plantację zagajnika krótkiej rotacji (wierzby energetycznej), tj. 0,44 ha.

Organ wyjaśnił, iż wyniki weryfikacji terenowej nie wskazują, jak to ma miejsce w przypadku kontroli na miejscu, powierzchni stwierdzonej działek rolnych zadeklarowanych we wniosku, zaś stanowią podstawę do wyznaczenia w systemie informacji geograficznej maksymalnego kwalifikowalnego obszaru (PEG), a zatem maksymalnej powierzchni, na której może być prowadzona uprawa. Powierzchnia PEG stanowi bowiem taki sposób zagospodarowania terenu, który umożliwia prowadzenie działalności rolniczej, tzn. nie występują na nim powierzchnie stale wyłączone (np. lasy, wody, drogi, nieużytki, siedliska mieszkalne itp.). Weryfikacja terenowa dostarcza informacji o sposobie zagospodarowania gruntu, na co dowodem jest, m.in. dokumentacja fotograficzna, co pozwala na właściwą interpretację obrazu ortofotomapy znajdującego się w systemie informacji geograficznej. Jak wynika z analizy materiału dowodowego, na deklarowanych działkach rolnych wykluczono z przyznania płatności powierzchnie, na których nie jest prowadzona uprawa zagajnika krótkiej rotacji (wierzby energetycznej), jak wskazano we wniosku o płatność.

Zdaniem organu odwoławczego, z analizy szkicu pokontrolnego, na którym oznaczono numerację i kierunki wykonania poszczególnych zdjęć oraz fotografii z terenu wynika, iż ustalenia organu I instancji były prawidłowe, tj. wielkość uprawy wierzby energetycznej na działce rolnej I w istocie stanowi 0,44 ha, a nie 0,90 ha, jak deklarowano we wniosku. W. W. składając odwołanie przedłożył fotografie z terenu, na których przedstawiono sadzonki wierzby, w tym jak zaznaczono osiągające wysokość 1,70 metra, a także fotografie z końca października 2012 roku przedstawiające wykonywanie nasadzeń.

Mając powyższe na uwadze, organ odwoławczy wskazał, iż nie kwestionuje występowania plantacji wierzby w roku 2012 na obszarze wykluczonym z JPO, jednakże powyższe nie oznacza, że uprawa ta istniała w roku 2013. Gdyby bowiem tak było, to fotografie z kontroli o numerach 5, 6, 7, 8, 9, 10 i 11 potwierdzałyby występowanie sadzonek, co najmniej o wskazanej przez skarżącego wysokości odrostów. Również fotografia z kontroli o nr 7 odpowiadająca fotografii załączonej do odwołania nr 2 (w kolejności) prezentującej wysokość sadzonki 1,70 metra, nie potwierdza występowania uprawy.

Reasumując, organ odwoławczy wyjaśnił, iż nie kwestionuje, że na powierzchni wykluczonej z płatności uprawa wierzby została posadzona w roku 2012, jednakże na podstawie fotografii z weryfikacji terenowej nie sposób potwierdzić, iż uprawa wierzby nadal istnieje. Skoro zatem na obszarze wykluczonym z płatności brak jest uprawy wierzby, obszar ten nie może być objęty wnioskowaną pomocą. Gdyby sadzonki wierzby znajdowały się na terenie wykluczonym z płatności, to byłoby to udokumentowane, jak ma to miejsce na fotografiach wykonanych dla obszaru wschodniego działki (zakwalifikowanego do płatności), tymczasem żadna z fotografii 5, 6, 7, 8, 9, 10 i 11 wykonanych na pozostałym obszarze nie potwierdza występowania sadzonek. Porównanie owych dowodów w sprawie, na który składają się fotografie prezentujące obszar kwalifikowany do płatności, jak i obszar z niej wykluczony, pozwala na uzasadnienie przyjętego rozstrzygnięcia. Obszar zakwalifikowany do płatności, na którym występują sadzonki wierzby o różnej wysokości (część wschodnia działki Nr [...]) wyraźnie różni się od obszaru w części zachodniej - wykluczonego z JPO, na którym brak jest jakichkolwiek sadzonek deklarowanej uprawy.

W ocenie organu II instancji weryfikacja terenowa została w gospodarstwie wnioskodawcy przeprowadzona w sposób prawidłowy i rzetelny w oparciu o obowiązujące w tym zakresie przepisy, w związku z czym organ nie znalazł podstaw do podważenia jej wiarygodności. Wyniki weryfikacji terenowej uznano za w pełni wiarygodne, czytelne i mogące stanowić podstawę ustaleń faktycznych w sprawie.

Reasumując, Dyrektor Mazowieckiego Oddziału Regionalnego ARiMR w Warszawie podzielił ustalenia organu I instancji uznając, iż rozstrzygnięcie Kierownika Biura Powiatowego ARiMR znajduje odzwierciedlenie zarówno w aktach sprawy, jak i w obowiązujących w tym zakresie przepisach prawa. Organ odwoławczy zauważył przy tym, że decyzja organu I instancji nie spełnia wszystkich wymogów określonych w art. 107 § 3 k.p.a., jednak uchybienia te nie mają wpływu na rozstrzygnięcie sprawy i brak było podstaw do jego uchylenia.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie W. W. zaskarżając powyższą decyzję podniósł, iż weryfikacja złożonych przez niego materiałów dowodowych została wykonana nierzetelnie. Wszystkie zdjęcia zostały przypisane tylko do jednego miejsca na plantacji i nikt ich nie weryfikował w terenie, co jest rażącym zaniedbaniem. Skarżący dołączył do skargi opinię Urzędu Miejskiego w K., zdjęcia oraz mapę.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując w całości argumentację zaprezentowaną w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269), sądy administracyjne są właściwe do badania zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych. Decyzja administracyjna jest zgodna z prawem, jeżeli jest zgodna z przepisami prawa materialnego i z przepisami prawa procesowego. Uchylenie decyzji administracyjnej, względnie stwierdzenie jej nieważności przez sąd następuje tylko w przypadku stwierdzenia istotnych wad w postępowaniu lub naruszenia przepisów prawa materialnego, mającego wpływ na wynik sprawy (art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz.U. z 2012r., poz. 270 ze zm., dalej: "p.p.s.a."). Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy. Nie jest jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.).

Mając zatem na uwadze ww. podstawy orzekania sąd stwierdza, że skarga zasługuje na uwzględnienie gdyż, nie przesądzając ostatecznego wyniku sprawy, przy wydaniu zaskarżonej w zakresie ustalonych okoliczności faktycznych doszło do naruszenia zasad procedury administracyjnej w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Na wstępie przypomnieć wypada, iż tryb składania wniosków o przyznanie płatności oraz warunki uzyskania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego reguluje ustawa z dnia 26 stycznia 2007 roku o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz. U. z 2012 r. poz. 1164 ze zm.).

Zgodnie z art. 7 ust. 1 powyższej ustawy rolnikowi przysługuje jednolita płatność obszarowa do będącej w jego posiadaniu w dniu 31 maja roku, w którym został złożony wniosek o przyznanie tej płatności, powierzchni gruntów rolnych wchodzących w skład gospodarstwa rolnego, kwalifikujących się do objęcia tą płatnością zgodnie z art. 124 ust. 2 akapit pierwszy rozporządzenia nr 73/2009, jeżeli:

1) posiada w tym dniu działki rolne o łącznej powierzchni nie mniejszej niż określona dla Rzeczypospolitej Polskiej w załączniku nr VII do rozporządzenia nr 1121/2009, z tym że w przypadku zagajników o krótkiej rotacji działka rolna powinna obejmować jednolitą gatunkowo uprawę o powierzchni co najmniej 0,1 ha;

2) wszystkie grunty rolne są utrzymywane zgodnie z normami przez cały rok kalendarzowy, w którym został złożony wniosek o przyznanie tej płatności;

3) przestrzega wymogów przez cały rok kalendarzowy, w którym został złożony wniosek o przyznanie tej płatności;

4) został mu nadany numer identyfikacyjny w trybie przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności. Zgodnie z art. 7 ust 4 wysokość płatności bezpośredniej, płatności uzupełniającej, zwanych dalej "płatnościami obszarowymi", w danym roku kalendarzowym, ustala się jako iloczyn powierzchni kwalifikującej się do tych płatności i stawek płatności obszarowych na 1 ha tej powierzchni, po uwzględnieniu zmniejszeń lub wykluczeń wynikających ze stwierdzonych nieprawidłowości oraz niezgodności.

W przypadku stwierdzenia nieprawidłowości we wniosku dotyczących przekroczenia powierzchni wnioskowanej do przyznania płatności w stosunku do powierzchni uprawnionej do przyznania płatności, stosuje się przepisy rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009 z dnia 30 listopada 2009 r. ustanawiające szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 odnośnie do zasady wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli w ramach systemów wsparcia bezpośredniego przewidzianych w wymienionym rozporządzeniu oraz wdrażania rozporządzenia Rady (WE) nr 1234/2007 w odniesieniu do zasady wzajemnej zgodności w ramach systemu wsparcia ustanowionego dla sektora wina (Dz. Urz. L 316/65 z dnia 02.12.2009 r.) oraz rozporządzenia Komisji (WE) nr 1121/2009 z dnia 29 października 2009 r. ustanawiające szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 w odniesieniu do systemów wsparcia dla rolników, ustanowionych w jego tytułach IV i V (Dz. Urz. L 316 z dnia 02.12.2009 r. str. 27 ze zm.).

Składając wniosek rolnik wskazuje powierzchnię, w stosunku do której ubiega się o przyznanie płatności na dany rok. Powierzchnia ta jest następnie weryfikowana przez organ I instancji w toku postępowania administracyjnego i dopiero tak ustalony obszar użytkowany rolniczo oraz sposób jego zagospodarowania stanowi podstawę przyznania płatności.

Art. 30 ust. 1 pkt 1 ustawy agencja przeprowadza kontrole administracyjne i na miejscu, określone w przepisach Unii Europejskiej, o których mowa w art. 1 pkt 1, w tym kontrole w ramach wzajemnej zgodności wymogów lub norm, z zastrzeżeniem art. 31a i 32.

Zgodnie z art. 26 ust. 1 Rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1122/2009 kontrole administracyjne i kontrole na miejscu przewidziane w niniejszym rozporządzeniu przeprowadza się w taki sposób, aby skutecznie sprawdzić zgodność z warunkami, na jakich przyznawana jest pomoc, oraz przestrzeganie istotnych wymogów i norm wzajemnej zgodności".

Zgodnie z Rozporządzeniem Rady (WE) Nr 73/2009,System Identyfikacji Działek Rolnych (LPIS) działa w technologii geograficznych systemów informacyjnych. Rolą tego systemu jest stwierdzenie, czy dana działka ewidencyjna (zadeklarowana do płatności) istnieje, czy jest położona jest na terenach uprawnionych do dopłat i czy powierzchnia lub suma powierzchni działek rolnych położonych na danej działce ewidencyjnej (lub działkach ewidencyjnych) nie przekracza powierzchni uprawnionej do dopłat (PEG).

Dostępna w systemie ortofotomapa cyfrowa jest opracowaniem geodezyjnym wykonywanym zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa.

Zgodnie z art. 28 ust. 1 lit c) rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1122/2009 należy przeprowadzać kontrole administracyjne dotyczące zgodności pomiędzy działkami rolnymi zadeklarowanymi we wniosku, a działkami referencyjnymi w systemie LPIS i kwalifikacji powierzchni do przyznania płatności. Stosownie do art. 12 ust. 3 powołanego powyżej rozporządzenia Komisji, rolnikowi wraz z wnioskiem spersonalizowanym przekazywane są informacje dotyczące maksymalnego obszaru kwalifikującego się do jednolitej płatności obszarowej na danej działce referencyjnej, a rolnik, na załączniku graficznym zawierającym granice działek referencyjnych wskazuje położenie działek rolnych.

Ortofotomapa danej działki ewidencyjnej znajdująca się w systemie informacji geograficznej stanowi dowód, na podstawie którego należy, dokonać weryfikacji powierzchni uprawnionej do przyznania płatności w ramach danej działki ewidencyjnej.

Maksymalną powierzchnię referencyjną (PEG) określoną w systemie LPIS dla danej działki referencyjnej stanowią grunty rolne spełniające kryteria określone w art. 124 ust. 2 rozporządzenia Rady (WE) Nr 73/2009. Wykorzystywana powierzchnia użytków rolnych oznacza całkowitą powierzchnię zajmowaną przez grunty orne, trwałe użytki zielone, uprawy trwałe oraz ogródki przydomowe, a także elementy krajobrazu podlegające zachowaniu w obrębie działki rolnej obejmujące: drzewa będące pomnikami przyrody, oczka wodne o łącznej powierzchni do 100 m2 oraz rowy o szerokości do 2 m, zatem wszelkie obszary, których nie obejmuje powyższa definicja uznaje się za niekwalifikujące się do objęcia systemem jednolitej płatności obszarowej.

Maksymalny obszar kwalifikowany (PEG) wyznaczany jest więc jako różnica powierzchni pomiędzy powierzchnią całkowitą działki ewidencyjnej, a powierzchniami nieuprawnionymi do płatności (np. lasy, wody, drogi, nieużytki, siedliska mieszkalne itp.).

Zatem w myśl obowiązujących przepisów jednolitą płatnością obszarową mogą zostać objęte jedynie te powierzchnie gruntów rolnych które spełniają określone w przepisach warunki.

Zgodnie z art. 7 ust. 1a ustawy o płatnościach, jednolita płatność obszarowa przysługuje do powierzchni gruntów rolnych nie większej niż maksymalny kwalifikowalny obszar, o którym mowa w art. 6 ust. 1 akapit drugi rozporządzenia nr 1122/2009, określony w systemie identyfikacji działek rolnych, o którym mowa w przepisach o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności.

Na potrzeby systemu płatności jednolitej lub systemu jednolitej płatności obszarowej odnośnie do każdej działki referencyjnej określa się maksymalny kwalifikowalny obszar. GIS funkcjonuje na podstawie krajowego systemu odniesienia za pomocą współrzędnych. (...).

Państwa członkowskie zapewniają ponadto wiarygodny sposób identyfikacji działek rolnych, a w szczególności wymagają złożenia pojedynczego wniosku zawierającego szczegółowe dane lub wraz z określonymi przez właściwe organy dokumentami, umożliwiającymi lokalizację oraz pomiar każdej działki rolnej.

Zasadniczy spór w sprawie dotyczy tego, czy na podstawie zebranego materiału dowodowego organy Agencji miały podstawy do ustalenia, że na działce ewidencyjnej nr [...] o całkowitej powierzchni 2,7 ha, co do której wg załącznika graficznego określony w systemie identyfikacji działek w roku 2012 maksymalny kwalifikowalny obszar uprawniony do płatności (PEG) wynosił 0,68 ha, wskazany przez rolnika we wniosku na rok 2013. PEG (0,90 ha ) rzeczywiście był nieprawidłowy gdyż część powierzchni działek rolnych nie spełnia określonych w przepisach warunków. Uznano bowiem, że przeprowadzona ponowna weryfikacja terenowa powierzchni PEG, w istocie wykazała jego mniejszą niż uprzednio powierzchnię tj. 0,44 ha, co doprowadziło do wykluczenia z płatności jeszcze większej niż uprzednio wydaną decyzją z dnia [...] stycznia 2014r. powierzchni tj. 0,46 ha.

Dyrektor Oddziału ARiMR dokonując oceny zgromadzonego materiału dowodowego wyjaśnił, że w sprawie w wyniku przeprowadzonej weryfikacji terenowej zgromadzone zostały dowody, według których na części powierzchni działki rolnej nr ew. [...] o dotychczasowym PEG 0,6722 ha i co do której rolnik zadeklarował użytkowanie rolnicze na powierzchni 0,90 ha poprzez założenie plantacji wierzby energetycznej ( zagajnik o krótkiej rotacji ) powierzchnia PEG ostatecznie wyniosła 0,44 ha gdyż na pozostałej powierzchni nie była prowadzona działalność rolnicza ( stwierdzono ślad po wyciętych drzewach i kilkuletnie drzewa samosiejki). Wskazać należy, że organ odwoławczy oparł swe ustalenia będące podstawą wydania zaskarżonej decyzji wyłącznie na raporcie z weryfikacji w terenie powierzchni PEG oraz dołączonych do tego raportu zdjęciach obrazujących stan faktyczny działek.

Co do zgromadzonej w sprawie dokumentacji fotograficznej dokumentującej stan działek organ II instancji stwierdził, że zawiera ona zarówno zdjęcia przedstawiające nieistnienie uprawy wierzby jak i zdjęcia na podstawie, których można było stwierdzić istnienie sadzonek. Organ odwoławczy jednocześnie nie zakwestionował występowania plantacji wierzby w 2012r. na obszarze wykluczonym z JPO stwierdzając jednakże, że przedstawiona dokumentacja jest jednoznaczna i na jej podstawie nie można uznać ,że założona w 2012r. plantacja istniała również na tej samej powierzchni w 2013r.

W ocenie organu zatem zgromadzona dokumentacja była wystarczająca do stwierdzenia, że część zadeklarowanego obszaru nie kwalifikuje się do przyznania pomocy, gdyż przekracza maksymalny obszar kwalifikowany ustalony w wyniku prac terenowych na 0,44 ha. Maksymalny obszar kwalifikowany (PEG) wyznaczony został zatem jako różnica powierzchni pomiędzy powierzchnią całkowitą działki ewidencyjnej, a powierzchniami nieuprawnionymi do płatności. (np. lasy , nieużytki, siedliska mieszkalne itp.). W ocenie Sądu przeprowadzone w sprawie niniejszej postępowanie organów Agencji narusza zasady procedury administracyjnej mającej zastosowanie w sprawie z racji brzmienia art. 3 ust 1ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, z zastrzeżeniem zasad i warunków określonych w art. 1 pkt 1 ustawy do postępowań w sprawach indywidualnych rozstrzyganych w drodze decyzji administracyjnej stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, chyba że przepisy ustawy stanowią inaczej (ust.1).

W ust. 2 ustalono, że w postępowaniu w sprawach dotyczących płatności bezpośredniej organ, przed którym toczy się postępowanie:

1) stoi na straży praworządności;

2) jest obowiązany w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy;

3) udziela stronom, na ich żądanie, niezbędnych pouczeń co do okoliczności faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania;

4) zapewnia stronom, na ich żądanie, czynny udział w każdym stadium postępowania; przepisu art. 81 Kodeksu postępowania administracyjnego nie stosuje się.

W ust. 3 ustalona została zasada, iż strony oraz inne osoby uczestniczące w postępowaniu, o którym mowa w ust. 2, są obowiązane przedstawiać dowody oraz dawać wyjaśnienia co do okoliczności sprawy zgodnie z prawdą i bez zatajania czegokolwiek; ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne.

Istotnie na rolniku, czego nie sposób kwestionować spoczywa obowiązek ustalenia faktycznej (prawdziwej) powierzchni użytkowanej przez niego w danym roku. W związku z powyższym przedstawione przez niego dowody w postaci dokumentacji fotograficznej obrazującej stan na gruncie bezpośrednio po wydaniu decyzji przez organ I instancji, a nie jak błędnie nie wskazano dokumentujące obraz na gruncie z listopada 2014r. winny zostać również wzięte pod uwagę, czego nie uczyniono. Ponadto zdjęcia, zdaniem skarżącego wskazujące na istnienie w 2013r. plantacji założonej w 2012r. uzupełnianej i dosadzanej wobec zniszczeń, zostały przypisane przez niego do określonego miejsca, nie zaś wbrew twierdzeniom organu dokumentują jedynie stan na gruncie z 2014r. przez Agencję niekwestionowany. Okoliczności te również zostały przez organy niewłaściwie odczytane i uznając je jako nieistotne błędnie pominięto. Ponadto podkreślić należy, że w toku postępowania skarżący kwestionował przedłożoną dokumentację zdjęciową wskazując, że jest ona niemiarodajna gdyż z tej perspektywy z uwagi na niedużą wysokość sadzonek na zdjęciach istotnie ich nie widać co nie oznacza, że uprawa na gruncie nie istniała. Zarzucał, że zrobione fotografie nie przedstawiają stanu faktycznego na gruncie istniejącego po założeniu plantacji systematycznie oczyszczanej i uzupełnianej nowymi sadzonkami. Na dowód nierzetelnie przeprowadzonego postępowania, czego zdaniem Sądu nie sposób pominąć jest również fakt, że jak wskazał skarżący załącznik graficzny przesłany wraz z wnioskiem za rok 2014r w dalszym ciągu przedstawia w części drzewa usunięte w 2012r. do czego również się nie odniesiono. Powyższe zasadnie, zdaniem Sądu dowodzi o nie dokonaniu właściwej weryfikacji i sprawdzenia stanu na gruncie. Porównanie natomiast obrazu ortofotomapy na rok 2012 i rok 2014 dla przedmiotowej działki nr ew. [...], na której zadeklarowano działkę rolną I wskazuje, iż z pozostałej części działki zadrzewienia zostały usunięte. Kształt powierzchni na której wg obrazu ortofotomapy z 2014r. usunięto zadrzewienia odpowiada ukształtowaniu granic działki rolnej o oznaczeniu I wskazanych na załączniku graficznym załączonym do wniosku z 2013r. czego też organ nie uwzględnił. Powyższe w ocenie Sądu dowodzi, iż kwestionowanie przez rolnika obrazu ortofotomapy nie jest gołosłowne i pozbawione podstaw. Jednocześnie powyższe, zdaniem Sądu wskazuje na pobieżne i bez odniesienia się do wszystkich wskazanych przez stronę twierdzeń i dowodów postępowanie , co uzasadnia zarzut arbitralnego podejścia do zasadniczej w sprawie kwestii jaką było prawidłowe zweryfikowanie w terenie powierzchni PEG. Lakoniczny i ogólny zapis raportu dotyczący braku rolniczego użytkowania działki, w części której nie stwierdzono uprawy wierzby pozostawia wątpliwości w świetle przedstawionej przez stronę dokumentacji fotograficznej z przyporządkowaniem zdjęć skarżącego do miejsc, w których takiej uprawy nie widać.

W tym miejscu Sąd pragnie zauważyć, że istotnie, mimo że przeprowadzona w gospodarstwie producenta weryfikacja terenowa w dniu [...] czerwca 2014r. polegająca na zweryfikowaniu sposobu użytkowania działek rolnych zadeklarowanych do płatności, w celu wyznaczenia powierzchni maksymalnego kwalifikowanego obszaru (tzw. PEG) stanowiła podstawę do właściwego zakwalifikowania gruntów w kontekście powierzchni PEG, która jest wyznaczana w systemie informacji geograficznej w oparciu o obraz ortofotomapy nie była wykonana w trybie kontroli na miejscu (metodą inspekcji terenowej lub metodą FOTO), a zatem nie wymagała zawiadomienia ani obecności rolnika, mogła, co niewątpliwie, z uwagi na charakter zagospodarowania rolniczego działki uprawą zagajnika o krótkiej rotacji, dla dokonania prawidłowych ustaleń zostać przeprowadzona z udziałem producenta rolnego. Mimo że istotnie stanowiła uzupełnienie kontroli administracyjnej, która polega m.in. na weryfikacji obrazu ortofotomapy w systemie informacji geograficznej, w sytuacjach danej sprawy, a taką było stwierdzenie użytkowania rolniczego przez prowadzenie uprawy wierzby energetycznej przeprowadzenie jej z udziałem na miejscu producenta dla stwierdzenia lub nie rolniczego zagospodarowania działki mogło stać się dla organu niewątpliwie pomocne. Weryfikacja terenowa, a zatem stwierdzenie pewnego stanu na miejscu pozwala bowiem na prawidłowe zinterpretowanie obrazu ortofotomapy dostępnej we wspomnianym systemie informacji geograficznej i ostatecznie skutkuje ustaleniem powierzchni PEG na działce referencyjnej deklarowanej do płatności. W takiej sytuacji istotnie organ administracji nie jest zobowiązany, jak to ma miejsce w przypadku przeprowadzania kontroli na miejscu, do przesyłania skarżącemu wyników takiej weryfikacji, bowiem jej wyniki nie służą ustaleniu, jak to ma miejsce w przypadku kontroli na miejscu powierzchni działki rolnej. Ustalenie powierzchni PEG jest obowiązkiem Agencji. Ma ona bowiem obowiązek przekazać informację o tej powierzchni PEG beneficjentowi (art. 12 ust. 3 rozporządzenia nr 1122/2009). Należy także zauważyć, że zgodnie z treścią art. 26 rozporządzenia nr 1122/2009 kontrole administracyjne i kontrole na miejscu przewidziane w niniejszym rozporządzeniu przeprowadza się tak, aby skutecznie sprawdzić zgodność z warunkami, na jakich przyznawana jest pomoc, oraz przestrzeganie istotnych wymogów i norm wzajemnej zgodności. Ponadto w myśl art. 28 kontrola administracyjna przeprowadzana jest w systemie informatycznym ARiMR, a jej zadaniem jest zgodnie z art. 28 ust.1 lit. d rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1122/2009 wykrycie nieprawidłowości, w szczególności ich automatyczne wykrycie za pomocą narzędzi informatycznych. Zgodnie z przywołanym przepisem kontrole administracyjne m.in.: " (...) d) dotyczą zgodności między uprawnieniami do płatności, a obszarem zatwierdzonym i w celu sprawdzenia, czy uprawnieniom towarzyszy odpowiednia liczba kwalifikowalnych hektarów, zgodnie z definicją w art. 34 ust. 2 rozporządzenia (WE) nr 73/2009; (...)".

W świetle powyższych unormowań istotnie mimo, iż brak jest podstaw do kwestionowania wyników kontroli administracyjnej z uwagi na niedoręczenie raportu z tej kontroli, to należy podkreślić i tę nieprawidłowość w działaniu organu, że w toku postępowania administracyjnego skarżący dopiero z decyzji organu I instancji z dnia [...] sierpnia 2013r. dowiedział się o wielkości maksymalnego kwalifikowanego obszaru, zaś organ I instancji po jej wydaniu dopiero protokołem z [...] sierpnia 2013r. poinformował producenta o materiale fotograficznym i raporcie z weryfikacji w terenie z powierzchni PEG. Wówczas dopiero skarżący mógł i wniósł zastrzeżenia, co do tych ustaleń niezależnie od podniesionych zarzutów w odwołaniu. Jednakże jednostka kontrolująca i zatwierdzająca raport w żaden sposób się do tych ustaleń nie odniosła bowiem nie przedstawione jej zostały zarzuty skarżącego. W ocenie Sądu organy Agencji dysponując materiałem dowodowym przedstawionym przez producenta, jedynie mając na uwadze materiał dowodowy zgromadzony przez organ podczas weryfikacji terenowej w sposób nieprawidłowy, pobieżnie i nierzetelnie określiły sposób zagospodarowania działki o nr ew [...]. W sposób arbitralny ustaliły teren wykluczony z płatności. Nie odnosząc się do wszystkich dowodów w sprawie dokonały ustalenia powierzchni, które jej zdaniem kwalifikują się do objęcia wnioskowanym rodzajem pomocy.

Co prawda przepis art. 21 ustawy nie nakłada na organ obowiązku zebrania materiału dowodowego, ograniczając tym samym wynikający z art. 7 i 77 § 1 k.p.a. obowiązek podejmowania wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy oraz zebrania w sposób wyczerpujący materiału dowodowego.

Nie mniej jednak skoro udział strony w postępowaniu dowodowym nie ograniczył do gołosłownego kwestionowania ustaleń Sąd stwierdza, że przedstawione przez producenta, a omówione wyżej dowody poddają w wątpliwość i skutecznie podważają ustalenia organu co do powierzchni działki w konsekwencji wyłączonej z płatności.

Wobec nieprawidłowo przeprowadzonego postępowania dowodowego oraz niedokonania wszechstronnego rozpatrzenia i oceny materiału dowodowego za uzasadnione należy uznać zarzuty naruszenia art. 7, 8, 11 k.p.a. w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Powyższe uzasadnia ponowne jej rozpoznanie w świetle przedstawionych przez stronę dowodów i poczynionych wyżej uwag Sądu.

Biorąc zatem pod uwagę przedstawione powyżej rozważania, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) oraz art.152 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji wyroku.