Wyrok WSA w Gdańsku, sygn. akt III SA/Gd 105/22
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Data orzeczenia: 2022-10-13 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6031 Uprawnienia do kierowania pojazdami
Hasła tematyczne: Ruch drogowy
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 7 ust. 1 pkt 5
journal: Dz.U. 2015 poz 541
law: Ustawa z dnia 20 marca 2015 r. o zmianie ustawy - Kodeks karny oraz niektórych innych ustaw.
article: art. 145 § 1 pkt 1 lit. c
journal: Dz.U. 2022 poz 329
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Janina Guść, Sędziowie: Sędzia WSA Jolanta Sudoł, Sędzia WSA Bartłomiej Adamczak (spr.), Protokolant: Starszy sekretarz sądowy Anna Zegan, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 października 2022 r. sprawy ze skargi Ł. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 13 grudnia 2021 r., nr [...] w przedmiocie zatrzymania prawa jazdy 1. uchyla zaskarżoną decyzję, 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącego Ł. S. kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia 18 czerwca 2021 r. (nr SO.I.5431.437.2021.MB) Starosta Kwidzyński – działając na podstawie art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.: Dz. U. z 2021 r., poz. 735 ze zm. – dalej zwanej "k.p.a.") i art. 7 ust. 1 pkt 5 ustawy z dnia 20 marca 2015 r. o zmianie ustawy - Kodeks karny oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2015 r., poz. 541 ze zm. - zwanej dalej także jako "ustawa zmieniająca") - orzekł o zatrzymaniu Ł. S. (dalej zwanemu także "skarżącym") prawa jazdy kategorii AM, B, B1 nr [...] (druk nr [...]), wydanego dnia 4 października 2016 r. przez Starostę Kwidzyńskiego, do czasu uzyskania pozytywnego wyniku egzaminu sprawdzającego kwalifikacje. Przedmiotowej decyzji nadano rygor natychmiastowej wykonalności.

Jak wynika z akt sprawy w dniu 7 kwietnia 2021 r. do Starostwa Powiatowego w Kwidzynie wpłynął wniosek Komendanta Wojewódzkiego Policji w Gdańsku z dnia 2 kwietnia 2021 r. o kontrolne sprawdzenie kwalifikacji do kierowania pojazdami Ł. S. w związku z przekroczeniem liczby 24 punktów za naruszenie przepisów ruchu drogowego, a dokładniej z uwagi na otrzymanie przez kierującego łącznie 26 punktów za naruszenie przepisów ruchu drogowego w okresie od 20 kwietnia 2020 r. do 31 marca 2021 r. tj. 23.04.2020 r. przekroczenie prędkości samochodem osobowym we W.: 8 pkt; 25.06.2020 r. przekroczenie prędkości samochodem osobowym w O.: 8 pkt; 25.07.2020 r. przekroczenie prędkości samochodem ciężarowym w B.: 6 pkt; 31.03.2021 r. przekroczenie prędkości samochodem ciężarowym w K.: 4 pkt.

Mając to na uwadze organ wyjaśnił, że zgodnie z art. 7 ust. 1 pkt 5 ustawy zmieniającej starosta wydaje decyzję administracyjną o zatrzymaniu prawa jazdy w przypadku przekroczenia liczby 24 punktów za naruszenie przepisów ruchu drogowego otrzymanych na podstawie art. 130 ust. 1 ustawy - Prawo o ruchu drogowym.

Odwołanie od powyższej decyzji wniósł Ł. S., który zakwestionował liczbę punktów karnych wskazując, że powinno być ich 20, wnosząc o weryfikację punktów karnych z uwzględnieniem 6 punktów anulowanych w lipcu 2020 r.

Po rozpoznaniu odwołania Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Gdańsku – działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., art. 7 ust. 1 pkt 5 ustawy zmieniającej, art. 114 ust. 1 pkt 1 lit. b/ i art. 130 ust. 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym (t.j.: Dz. U. z 2021 r., poz. 450 ze zm. - powoływana dalej w skrócie jako: "p.r.d."), art. 136 ust. 1 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (t.j.: Dz. U. z 2021 r., poz. 1212 ze zm. – dalej jako: "u.k.p.") oraz rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 25 kwietnia 2012 r. w sprawie postępowania z kierowcami naruszającymi przepisy ruchu drogowego (Dz. U. z 2012 r., poz. 488 ze zm.) – wydało w dniu 13 grudnia 2021 r. decyzję (nr SKO Gd/3746/21), którą utrzymało w mocy decyzję organu I instancji.

W uzasadnieniu decyzji Kolegium w pierwszej kolejności wyjaśniło, że podstawę prawną rozstrzygnięcia stanowi przepis art. 7 ust. 1 pkt 5 ustawy zmieniającej. Zgodnie z tym przepisem starosta wydaje decyzję administracyjną o zatrzymaniu prawa jazdy w przypadku przekroczenia liczby 24 punktów za naruszenie przepisów ruchu drogowego otrzymanych na podstawie art. 130 ust. 1 ustawy wymienionej w art. 4 (tj. ustawy - Prawo o ruchu drogowym). Według zaś uchylonego, aczkolwiek w dalszym ciągu stosowanego art. 130 ust. 1 p.r.d., w brzmieniu obowiązującym dla rozstrzygnięcia tej sprawy, Policja prowadzi ewidencję kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego. Określonemu naruszeniu przypisuje się odpowiednią liczbę punktów w skali od 0 do 10 i wpisuje się do tej ewidencji. Punkty za naruszenie przepisów ruchu drogowego wpisane do ewidencji usuwa się po upływie 1 roku od dnia naruszenia, chyba że przed upływem tego okresu kierowca dopuścił się naruszeń, za które na podstawie prawomocnych rozstrzygnięć przypisana liczba punktów przekroczyłaby 24 punkty lub w przypadku kierowców, o których mowa w art. 140 ust. 1 pkt 3 - 20 punktów (art. 130 ust. 2 p.r.d.).

Powołany na wstępie przepis art. 7 ust. 1 pkt 5 ustawy zmieniającej wszedł w życie z dniem 18 maja 2015 r. Stosownie zaś do art. 136 ust. 1 u.k.p., w przypadku gdy naruszenia przepisów ruchu drogowego popełnione przed dniem określonym w komunikacie, o którym mowa w art. 13 ust. 2 ustawy z dnia 9 maja 2018 r. o zmianie ustawy - Prawo o ruchu drogowym oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 957), skutkowały przekroczeniem liczby 24 punktów za naruszenia przepisów ruchu drogowego, a w przypadku kierowców, którzy dopuścili się tych naruszeń w okresie jednego roku od wydania po raz pierwszy prawa jazdy - liczby 20 punktów, stosuje się tryb postępowania oraz skutki według stanu prawnego na dzień popełnienia naruszenia powodującego przekroczenie dopuszczalnej liczby punktów. W tym celu Policja może przetwarzać dane zgromadzone w trybie art. 130 p.r.d. Kolegium wskazało, że do dnia orzekania komunikat, o którym mowa w tym przepisie nie został ogłoszony, a więc przepisy stanowiące podstawę prawną wydania decyzji mogą być w dalszym ciągu stosowane. Pogląd ten jest prezentowany w orzecznictwie sądowoadministracyjnym (por. wyrok NSA z dnia 9 lipca 2020 r., sygn. akt I OSK 16/20; wyrok WSA w Łodzi z dnia 23 października 2019 r., sygn. akt III SA/Łd 666/19 oraz wyrok WSA w Gdańsku z dnia 4 grudnia 2019 r., sygn. akt III SA/Gd 302/20).

Organ stwierdził, że wymaga zwrócenia uwagi, iż liczba punktów za naruszenie przepisów ruchu drogowego, obliczona przez komendanta wojewódzkiego Policji jako organ prowadzący ewidencję kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego w myśl art. 130 ust. 1 p.r.d. w zw. z § 3 ust. 1 znajdującego zastosowanie w tej sprawie rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 25 kwietnia 2012 r. w sprawie postępowania z kierowcami naruszającymi przepisy ruchu drogowego (Dz. U. z 2012 r. poz. 488 ze zm.), jest wiążąca dla starosty w ramach postępowania prowadzonego w przedmiocie zatrzymania prawa jazdy. Starosta nie dysponuje samodzielną kompetencją do ustalania liczby punktów za naruszenie przez kierujących przepisów ruchu drogowego. Ewidencję kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego prowadzi Policja.

W rozpoznawanej sprawie podstawę do zatrzymania skarżącemu prawa jazdy stanowiła zawarta we wniosku o sprawdzenie jego kwalifikacji informacja Komendanta Wojewódzkiego Policji w Gdańsku o łącznej liczbie punktów, które otrzymał on za naruszenie przepisów ruchu drogowego. Organ wskazał, że wniosek Komendanta określa 5 przypadków naruszenia przez skarżącego przepisów o ruchu drogowym, za które otrzymał łącznie 26 punktów. Wszystkie naruszenia miały miejsce w okresie od dnia 20.04.2020 r. do 31.03.2021 r., czyli w okresie krótszym niż rok. Skarżący tych ustaleń w żaden sposób nie podważył, albowiem nie wykazał, aby którykolwiek wpis do ewidencji, wskazany przez KWP we wniosku, został z niej usunięty lub nie istniał. W świetle przepisów stanowiących podstawę prawną wydania zaskarżonej decyzji nie ma znaczenia data sporządzenia lub też doręczenia organowi wniosku komendanta policji. Wykładnia przepisu art. 130 ust. 2 p.r.d. prowadzi do wniosku, że przyznanie więcej niż 24 punktów za wykroczenia drogowe, których dopuścił się kierujący pojazdem w ciągu roku, stanowi o spełnieniu przesłanki z art. 7 ust. 1 pkt 5 ustawy zmieniającej. Innymi słowy, aby mogło dojść do usunięcia punktów karnych z ewidencji, musi upłynąć rok bez naruszenia przez kierowcę przepisów ruchu drogowego, za które przypisana liczba punktów przekroczyłaby łącznie 24 punkty. Rok ten należy liczyć pomiędzy kolejnymi wykroczeniami.

Organ odwoławczy zaznaczył, że decyzja o zatrzymaniu prawa jazdy nie jest decyzją uznaniową ani też nie zezwala organowi na żadną dowolność, gdyż ma charakter decyzji związanej. Starosta zobowiązany jest do wydania decyzji o zatrzymaniu prawa jazdy w przypadku wystąpienia przesłanek, o których mowa w art. 7 ust. 1 pkt 5 ustawy zmieniającej. Inaczej mówiąc, starosta zawsze zobligowany jest zatrzymać prawo jazdy kierującemu, który przekroczył liczbę 24 punktów za naruszenie przepisów ruchu drogowego na podstawie art. 130 ust. 1 p.r.d.

W toku prowadzonego postępowania organ administracji nie jest uprawniony do oceny czy weryfikacji stanowiska właściwego komendanta wojewódzkiego Policji zawartego we wniosku o skierowanie kierowcy na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji z uwagi na przekroczenie liczby 24 punktów za naruszenie przepisów ruchu drogowego. Nie jest także uprawniony do badania, w ramach prowadzonego postępowania wyjaśniającego, skuteczności wpisów ostatecznych w ewidencji kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego. Innymi słowy, zatrzymanie prawa jazdy dokonywane jest w oparciu o dane wynikające z ewidencji, przy czym to organy Policji uprawnione są do dokonywania wpisów w ewidencji i dokonywania z niej wykreśleń. Organy orzekające w sprawie, czyli starosta (prezydent miasta) i samorządowe kolegium odwoławcze, nie mogą ingerować w zapisy ewidencji i dokonywać samodzielnego ustalania ilości punktów w oderwaniu od danych wynikających z ewidencji.

W ocenie Kolegium, w sprawie zaistniała zatem podstawa do wydania decyzji w przedmiocie zatrzymania skarżącemu prawa jazdy, skoro dane wskazane we wniosku Komendanta Wojewódzkiego Policji w Gdańsku o sprawdzenie kwalifikacji potwierdzały okoliczność, że skarżący przekroczył 24 punkty za naruszenie przepisów ruchu drogowego.

Ł. S. nie zgadzając się z powyższą decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skargę, w której ponownie zakwestionował liczbę punktów karnych. Odnosząc się do poszczególnych naruszeń przepisów ruchu drogowego podanych we wniosku Komendanta Wojewódzkiego Policji podniósł, że nie dostał w dniu 31 marca 2021 r. mandatu za przekroczenie prędkości samochodem ciężarowym, wskazując że nie posiada uprawnień do kierowania takim pojazdem. Ponadto zarzucił Kolegium, że nie uwzględniło, iż w dniu 9 lipca 2020 r. odbył w Ośrodku Szkolenia Kierowców w K. szkolenie, na mocy którego powinno być mu odjęte 6 punktów karnych.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Gdańsku wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Odnosząc się do zarzutów zawartych w skardze Kolegium podkreśliło, że w toku postępowania w przedmiocie zatrzymania prawa jazdy organy prowadzące postępowanie administracyjne nie posiadają uprawnień do kwestionowania naliczania skarżącemu punktów karnych za naruszenie przepisów ruchu drogowego. Jeżeli skarżący nie zgadza się z naliczeniami punktów karnych to powinien zwrócić się do Komendanta Wojewódzkiego Policji w Gdańsku, czyli organu właściwego w sprawie.

W piśmie procesowym z dnia 9 lutego 2022 r. skarżący wniósł o przeprowadzenie dowodu z dokumentu, tj. zaświadczenia z dnia 9 lipca 2020 r. o odbytym szkoleniu, o którym mowa w art. 130 ust. 3 p.r.d., załączając do przedmiotowego pisma kserokopię, poświadczoną za zgodność z oryginałem, zaświadczenia nr [...] wydanego przez Wojewódzki Ośrodek Ruchu Drogowego w K.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:

W myśl art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j.: Dz. U. z 2021 r., poz. 137) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

Na mocy art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. z 2022 r., poz. 329 - dalej w skrócie jako: "p.p.s.a.") uwzględnienie skargi następuje w przypadku: naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy (pkt 1), a także w przypadku stwierdzenia przyczyn powodujących nieważność kontrolowanego aktu (pkt 2) lub wydania tego aktu z naruszeniem prawa (pkt 3). W przypadku uznania, że skarga nie ma uzasadnionych podstaw podlega ona oddaleniu, na podstawie art. 151 p.p.s.a. Stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd wydaje rozstrzygnięcie w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Przedmiotem skargi strona skarżąca uczyniła decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku utrzymującą w mocy decyzję Starosty Kwidzyńskiego orzekającą o zatrzymaniu skarżącemu prawa jazdy kategorii "AM", "B" i "B1" w związku z otrzymaniem przez skarżącego w okresie od dnia 20 kwietnia 2020 r. do dnia 31 marca 2021 r. łącznie 26 punktów na skutek popełnienia wykroczeń w ruchu drogowym.

Jako materialnoprawną podstawę wydania zaskarżonych decyzji wskazano przepis art. 7 ust. 1 pkt 5 ustawy z dnia 20 marca 2015 r. o zmianie ustawy - Kodeks karny oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2015 r., poz. 541 ze zm. – dalej zwanej także "ustawą zmieniającą"). Zgodnie z treścią art. 7 ust. 1 pkt 5 tej ustawy, w brzmieniu obowiązującym w dniu wydania zaskarżonych decyzji organów obu instancji, do dnia wskazanego w komunikacie, który minister właściwy do spraw informatyzacji ogłasza w swoim dzienniku urzędowym oraz na stronie podmiotowej Biuletynu Informacji Publicznej, określającego termin wdrożenia rozwiązań technicznych umożliwiających wprowadzenie, przekazywanie, gromadzenie i udostępnianie z centralnej ewidencji kierowców danych o naruszeniach, o których mowa rozdziale 15 ustawy zmienianej w art. 5 (tj. ustawa z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami – przyp. WSA) starosta wydaje decyzję administracyjną o zatrzymaniu prawa jazdy lub pozwolenia na kierowanie tramwajem w przypadku przekroczenia liczby 24 punktów za naruszenie przepisów ruchu drogowego otrzymanych na podstawie art. 130 ust. 1 ustawy wymienionej w art. 4 (tj. ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym – przyp. WSA). W myśl wymienionego w cytowanym przepisie art. 130 ust. 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym (t.j.: Dz. U. z 2017 r., poz. 1260 ze zm. – dalej jako "p.r.d."), Policja prowadzi ewidencję kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego, a określonemu naruszeniu przypisuje się odpowiednią liczbę punktów w skali od 0 do 10 i wpisuje się do tej ewidencji. Przepis art. 130 p.r.d. został co prawda uchylony na mocy art. 125 pkt 13 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (Dz. U. z 2011 r., poz. 151) z dniem 4 czerwca 2018 r. Jednocześnie jednak w tym samym dniu, tj. w dniu 4 czerwca 2018 r., wszedł w życie przepis art. 16 ustawy z dnia 9 maja 2018 r. o zmianie ustawy - Prawo o ruchu drogowym oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2018 r., poz. 957), wyłączający uchylenie art. 130 p.r.d. przewidziane w art. 125 pkt 13 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami, bowiem stanowiący, że przepis art. 130 ustawy zmienianej w art. 1 (ustawy p.r.d.), w brzmieniu dotychczasowym, stosuje się do dnia wdrożenia rozwiązań technicznych umożliwiających wprowadzenie, przekazywanie, gromadzenie i udostępnianie z centralnej ewidencji kierowców danych o naruszeniach, o których mowa w art. 130 ustawy zmienianej w art. 1 (ustawy p.r.d.). Przepis art. 16 ust. 2 ustawy z dnia 9 maja 2018 r. stanowi, że Minister właściwy do spraw informatyzacji ogłasza w swoim dzienniku urzędowym oraz na stronie podmiotowej Biuletynu Informacji Publicznej komunikat określający termin wdrożenia rozwiązań technicznych, o których mowa w ust. 1. Komunikat ogłasza się w terminie co najmniej 3 miesięcy przed dniem wdrożenia rozwiązań technicznych określonym w tym komunikacie.

Do dnia orzekania przez organy w niniejszej sprawie Minister Cyfryzacji nie określił jednak terminu wdrożenia rozwiązań technicznych umożliwiających wprowadzanie, przekazywanie, gromadzenie i udostępnianie z centralnej ewidencji kierowców danych o naruszeniach.

Nadto, zgodnie z art. 136 ust. 1 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (t.j. Dz. U. z 2021 r., poz. 1212 ze zm.), w brzmieniu obowiązującym w dniu wydania zaskarżonych decyzji, w przypadku gdy naruszenia przepisów ruchu drogowego popełnione przed dniem określonym w komunikacie, o którym mowa w art. 13 ust. 2 ustawy z dnia 9 maja 2018 r. o zmianie ustawy - Prawo o ruchu drogowym oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 957), skutkowały przekroczeniem liczby 24 punktów za naruszenia przepisów ruchu drogowego, a w przypadku kierowców, którzy dopuścili się tych naruszeń w okresie jednego roku od wydania po raz pierwszy prawa jazdy – liczby 20 punktów, stosuje się tryb postępowania oraz skutki według stanu prawnego na dzień popełnienia naruszenia powodującego przekroczenie dopuszczalnej liczby punktów. W tym celu Policja może przetwarzać dane zgromadzone w trybie art. 130 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym.

Jak to zostało już powyżej zasygnalizowane zgodne z art. 130 ust. 1 p.r.d. Policja prowadzi ewidencję kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego, zaś określonemu naruszeniu przypisuje się odpowiednią liczbę punktów w skali od 0 do 10 i wpisuje się do tej ewidencji. Stosownie do ust. 2 tego przepisu punkty za naruszenie przepisów ruchu drogowego wpisane do ewidencji usuwa się po upływie 1 roku od dnia naruszenia, chyba że przed upływem tego okresu kierowca dopuścił się naruszeń, za które na podstawie prawomocnych rozstrzygnięć przypisana liczba punktów przekroczyłaby 24 punkty lub w przypadku kierowców, o których mowa w art. 140 ust. 1 pkt 3 - 20 punktów. Kierowca wpisany do ewidencji, o której mowa w ust. 1, może na własny koszt uczestniczyć w szkoleniu, którego odbycie spowoduje zmniejszenie liczby punktów za naruszenie przepisów ruchu drogowego. Nie dotyczy to kierowcy w okresie 1 roku od dnia wydania po raz pierwszy prawa jazdy (art. 130 ust. 3).

Sposób punktowania i liczbę punktów odpowiadających naruszeniu przepisów ruchu drogowego oraz pozostałe kwestie związane z ewidencją, w tym szczególności dotyczące szkoleń, w których udział powoduje zmniejszenie liczby punktów, reguluje rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 20 kwietnia 2012 r. w sprawie postępowania z kierowcami naruszającymi przepisy ruchu drogowego (Dz. U. z 2012 r., poz. 488), które z dniem 4 czerwca 2018 r. utraciło moc na skutek utraty mocy obowiązującej podstawy prawnej, zgodnie z art. 125 pkt 13 i pkt 16 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (Dz. U. z 2017 r., poz. 978), jednakże zgodnie z art. 16 ust. 1 ustawy z dnia 9 maja 2018 r. o zmianie ustawy - Prawo o ruchu drogowym oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2018 r., poz. 957) przepisy rozporządzenia stosuje się do dnia wdrożenia rozwiązań technicznych umożliwiających wprowadzenie, przekazywanie, gromadzenie i udostępnianie z centralnej ewidencji kierowców danych o naruszeniach, o których mowa w art. 130 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2018 r., poz. 1990). Zgodnie z § 8 ust. 1 tego rozporządzenia szkolenie, o którym mowa w art. 130 ust. 3 ustawy, organizuje dyrektor wojewódzkiego ośrodka ruchu drogowego według programu, który jest określony w załączniku nr 8 do rozporządzenia. Jak stanowi § 8 ust. 4 rozporządzenia kierowcy wpisanemu do ewidencji po przedstawieniu przez niego zaświadczenia o odbyciu szkolenia lub otrzymaniu tego zaświadczenia od dyrektora wojewódzkiego ośrodka ruchu drogowego, właściwy dla miejsca zamieszkania ewidencjonowanego komendant wojewódzki Policji zmniejsza o 6 liczbę posiadanych punktów, odejmując je według kolejności wpisów, począwszy od wpisu odpowiadającego naruszeniu popełnionemu z datą najwcześniejszą, z zastrzeżeniem ust. 5 i 6. Zgodnie z § 8 ust. 6 odbycie szkolenia nie powoduje zmniejszenia liczby punktów otrzymanych za naruszenia przepisów ruchu drogowego wobec osoby, która przed jego rozpoczęciem dopuściła się naruszeń, za które suma punktów ostatecznych i podlegających wpisowi tymczasowemu przekroczyła lub przekroczyłaby 24.

W niniejszej sprawie bezsporną okolicznością jest, że w dniu 7 kwietnia 2021 r. Komendant Wojewódzki Policji w Gdańsku zwrócił się do Starosty Kwidzyńskiego o skierowanie skarżącego na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji do kierowania w związku z uzyskaniem w okresie roku – tj. od 20 kwietnia 2020 r. do 31 marca 2021 r. - 26 punktów karnych. Należy jednak zauważyć, że w odwołaniu od pierwszoinstancyjnej decyzji skarżący kwestionował liczbę punktów przypisywanych mu przez Komendanta Wojewódzkiego Policji, informując jednocześnie organ odwoławczy o anulowaniu mu 6 punktów w lipcu 2020 r. i wnosząc w związku z tym o dokonanie weryfikacji jego punktów karnych.

W związku z tym wskazać należy, że w świetle treści art. 138 oraz art. 136 k.p.a. obowiązkiem organu odwoławczego jest każdorazowo wszechstronne odniesienie do zarzutów podniesionych przez stronę w odwołaniu, a także ponowne rozpatrzenie sprawy administracyjnej z ewentualnym uwzględnieniem zmian w stanie prawny czy też faktycznym tej sprawy na skutek przeprowadzenia przez ten organ koniecznego – nierzadko "sprowokowanego" treścią zarzutów odwołania - postępowania wyjaśniającego. Oczywistym jest, że okolicznością istotną z punktu widzenia rozpoznania i rozstrzygnięcia przedmiotowej sprawy – bowiem jedyną przesłanką warunkującą zatrzymanie prawa jazdy na podstawie art. 7 ust. 1 pkt 5 ustawy zmieniającej - jest stwierdzenie faktu przekroczenia przez kierowcę liczby 24 punktów karnych, a zatem jest to okoliczność, która powinna zostać ustalona w postępowaniu przez organ administracji w sposób bezsporny.

Mając powyższe na uwadze, zdaniem Sądu, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Gdańsku w przedmiotowej sprawie przedwcześnie - gdyż bez pełnego rozpatrzenia (wyjaśnienia) zarzutów zawartych w odwołaniu - orzekło o utrzymaniu w mocy pierwszoinstancyjnej decyzji. Skarżący zarzucał bowiem w odwołaniu nieprawidłowo przypisywaną mu ilość punktów karnych, sygnalizując jednocześnie, że uzyskał anulację 6 punktów w lipcu 2020 r., co – w ocenie Sądu - mogło i wręcz powinno skłonić organ odwoławczy do wyjaśnienia tej okoliczności, gdyż sugerowało, że skarżący mógł odbyć szkolenie w ośrodku ruchu drogowego, o którym mowa w § 8 ww. rozporządzenia i w ten sposób uzyskać zmniejszenie liczby punktów otrzymanych za naruszenia przepisów ruchu drogowego. W takiej sytuacji w oczywisty sposób skarżący nie mógłby podlegać dyspozycji art. 7 ust. 1 pkt 5 ustawy zmieniającej. Dodać należy, że sygnalizowana przez skarżącego w odwołaniu anulacja 6 punktów miała nastąpić – jak wskazywał skarżący – w lipcu 2020 r., a zatem przed przekroczeniem przez skarżącego limitu 24 punktów (marzec 2021 r), natomiast liczba uzyskanych - przekroczonych przez skarżącego punktów – 26, wskazywała na to, że uzyskana przez skarżącego redukcja 6 punktów mogłaby mieć znaczenie dla zasadności orzeczenia w jego przypadku o zatrzymaniu prawa jazdy na podstawie art. 7 ust. 1 pkt 5 ustawy zmieniającej. Z uprawnienia bowiem określonego w art. 130 ust. 4 p.r.d. mogą skorzystać tylko kierowcy, którzy przed przystąpieniem do szkolenia o którym mowa w art. 130 ust. 3 p.r.d. za naruszenie zasad ruchu drogowego otrzymali taką ilość punktów, która po ich stronie nie rodzi obowiązku poddania się kontrolnemu sprawdzeniu kwalifikacji, a więc mniej niż 24 punkty, natomiast w przypadku przekroczenia tego limitu, odbycie przez kierowcę szkolenia pozostaje bez wpływu na liczbę uzyskanych punktów (por. wyrok NSA z dnia 27 lutego 2020 r., sygn. akt I OSK 389/18). Z samej informacji podanej przez skarżącego w odwołaniu mogło zatem wynikać, że przed przekroczeniem 24 punktów mógł on dokonać skutecznej i zarazem mającej znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy redukcji punktów otrzymanych za naruszenia przepisów ruchu drogowego.

Z okoliczności sprawy wynika, że skarżący - co zostało potwierdzone załączonym, co prawda już na etapie postępowania sądowoadministracyjnego, zaświadczeniem nr [...] Dyrektora Wojewódzkiego Ośrodka Ruchu Drogowego w K. z dnia 9 lipca 2020 r – odbył w dniu 9 lipca 2020 r. szkolenie, o którym mowa w art. 130 ust. 3 p.r.d. Co prawda stosownie do § 8 ust. 2 ww. rozporządzenia dyrektor wojewódzkiego ośrodka ruchu drogowego niezwłocznie przesyła komendantowi wojewódzkiemu Policji właściwemu ze względu na miejsce zamieszkania kierowcy kopię zaświadczenia o odbyciu szkolenia a z treści przedłożonego przez skarżącego zaświadczenia wynika, że zostało ono przekazane do wiadomości Komendanta Wojewódzkiego Policji w Gdańsku, to jednak, w ocenie Sądu, Kolegium rozpoznając odwołanie – zaważywszy na treść zarzutów odwołania - winno było zwrócić się do Komendanta Wojewódzkiego Policji o potwierdzenie prawidłowości przypisywanych we wniosku skarżącemu punktów, jak też o wyjaśnienie czy skarżący skorzystał z opisanego szkolenia, a jeżeli tak to czy mogło ono mieć wpływ (lub z jakich powodów takiego wpływu nie miało) na ilość przypisanych mu we wniosku o sprawdzenie kwalifikacji z dnia 2 kwietnia 2021 r. przez Komendanta punktów za naruszenia przepisów ruchu drogowego (z pisma Komendanta Wojewódzkiego Policji nie wynikało bowiem, aby skarżący brał udział w szkoleniu).

W tym miejscu Sąd pragnie podkreślić, że podziela przyjmowany w orzecznictwie pogląd, iż ewidencja, o której mowa w art. 130 ust. 1 p.r.d. jest swego rodzaju rejestrem (wykazem), w którym wpisów dokonuje wyłącznie uprawniony do tego organ Policji, a zatem tylko ten organ ma kompetencje do usuwania punktów karnych, przyznanych za naruszenie przepisów ruchu drogowego w razie odbycia szkolenia, o którym mowa w art. 130 ust. 3 p.r.d. Wpis do ewidencji prowadzonej przez komendanta wojewódzkiego Policji stanowi czynność materialną, o której mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a., a zatem przysługuje od niej prawo wniesienia skargi do wojewódzkiego sądu administracyjnego, tak więc w przypadkach spornych tylko sąd administracyjny może stwierdzić nieprawidłowość dokonanego wpisu do wspomnianej wyżej ewidencji jednakże tylko w postępowaniu zainicjowanym wniesieniem skargi na taką czynność. Takich kompetencji nie posiada żaden inny organ w toku prowadzonego przez siebie postępowania, gdyż jest związany treścią danych zawartych w ewidencji (por. wyrok NSA z dnia 16 listopada 2018 r., sygn. akt I OSK 221/17).

W konsekwencji przyjąć należy, że w postępowaniu toczącym się w przedmiocie zatrzymania prawa jazdy ani organ, ani Sąd nie mają kompetencji do ustalania ilości punktów karnych uzyskanych przez kierowcę, ani też weryfikowania prawidłowości ich wyliczenia przez organ prowadzący rejestr. Nie oznacza to jednak, że organ prowadzący postępowanie nie może w toku takiego postępowania zwrócić do organu właściwego, w niniejszej sprawie do Komendanta Wojewódzkiego Policji w Gdańsku, z wnioskiem o wyjaśnienie stanu ewidencji, a w szczególności, gdy treść wniosku organu Policji nie daje podstaw do dokonania istotnych w sprawie ustaleń i odniesienia się do zarzutów podniesionych w odwołaniu. Pamiętać należy, że postępowanie prowadzone jest bowiem w trybie przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, a zatem na organie ciąży w szczególności obowiązek ustalenia stanu faktycznego sprawy, czyli – w rozpoznawanej sprawie - przede wszystkim bezsporne ustalenie liczby punktów za naruszenia przepisów prawa drogowego ujawnionych w ewidencji. Co więcej, prawidłowość postępowania w tym zakresie podlega również kontroli sądu, ponieważ w innym wypadku sądowa kontrola zaskarżonej decyzji byłaby całkowicie iluzoryczna (por. wyrok WSA w Krakowie z dnia 13 maja 2022 r., sygn. akt III SA/Kr 175/22).

Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku - na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c/ p.p.s.a. - orzekł jak w punkcie 1. sentencji wyroku.

O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 oraz art. 205 § 1 p.p.s.a. w punkcie 2. sentencji wyroku, zasądzając od organu kwotę 200 zł uiszczonego przez skarżącego w sprawie wpisu sądowego.

Ponownie rozpatrując sprawę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Gdańsku zwróci się Komendanta Wojewódzkiego Policji z wnioskiem o wyjaśnienie kwestii odbycia przez skarżącego wskazanego szkolenia oraz jego ewentualnego wpływu na ilość posiadanych punktów w ewidencji we wskazanym we wniosku Komendanta Wojewódzkiego Policji z dnia 2 kwietnia 2021 r. okresie.

Powołane w treści niniejszego uzasadnienia orzeczenia sądów administracyjnych dostępne są w internetowej Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl).