Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt III SA/Łd 949/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2014-01-23 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6204 Środki farmaceutyczne i  materiały medyczne oraz nadzór farmaceutyczny
Hasła tematyczne: Inspekcja sanitarna
Skarżony organ: Inspektor Sanitarny
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: art. 27c ust. 6
journal: Dz.U. 2011 nr 212 poz 1263
law: Ustawa z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej - tekst jednolity.
article: art. 4 pkt 27, art. 44b,c
journal: Dz.U. 2005 nr 179 poz 1485
law: Ustawa z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu narkomanii.

SENTENCJA

Dnia 23 stycznia 2014 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Monika Krzyżaniak (spr.), Sędziowie Sędzia NSA Teresa Rutkowska, Sędzia WSA Krzysztof Szczygielski, , Protokolant Pomocnik sekretarza – Bartosz Adamus, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 stycznia 2014 roku sprawy ze skargi A Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w P. na decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie zakazu wprowadzania do obrotu środków zastępczych oraz nakazania wycofania z obrotu środków zastępczych oddala skargę.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] r. nr [...] Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w Ł. na podstawie art. 12 ust. 2 pkt 1, art. 27 c ust. 6 ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (Dz. U. z 2011 r. nr 212, poz. 1263 ze zm.) w związku z art. 4 pkt 27, art. 44b i art. 44 c ust. 1 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu narkomanii (Dz. U. nr 179, poz. 1485 ze zm.) oraz art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. po rozpoznaniu odwołania Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością A. z siedzibą w P. utrzymał w mocy decyzję Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w R. z dnia [...] r. nr [...] zakazującą wprowadzania do obrotu przez wskazaną Spółkę środków zastępczych wymienionych w zaskarżonej decyzji w sklepie "B." w R. przy ul. C. 10 oraz nakazującą wycofanie z obrotu wskazanych środków zastępczych.

Powyższe rozstrzygnięcie wydane zostało w oparciu o następujący stan faktyczny i prawny:

Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w R. po kontroli przeprowadzonej w dniu 5 grudnia 2012 r. w sklepie "B." prowadzonym przez skarżącą Spółkę, zlokalizowanym przy ul. C. 10 w R., decyzją z dnia [...] r. wstrzymał wprowadzanie do obrotu produktów o nazwach: "Ekstrakt Żółty Ogień", "Ekstrakt Pomarańczowy Ogień, "Pomarańczowy Bród", "Pomarańczowy Kryształ" oraz "Ekstrakt Jabłkowy Powiew" na czas 3 miesięcy niezbędny do przeprowadzenia oceny i badań ich bezpieczeństwa.

Organ I instancji przekazał do Narodowego Instytutu Leków w Warszawie próbki ww. produktów. Z otrzymanego protokołu badań z dnia 11 stycznia 2013 r. wynika, że w produktach stwierdzono obecność UR-144, penetdronu, izo-pentedornu, 3,4-DMMC, etylonu, MDPBP i brefedronu, czyli substancji wykazujących działanie psychoaktywne. Organ wskazał, że wszystkie te substancje są substancjami zastępczymi w rozumieniu art. 4 pkt 2 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu narkomanii. W przeprowadzonych badaniach próbek stwierdzono obecność substancji będących analogami strukturalnymi środków odurzających wykazujących działanie psychoaktywne.

Decyzją z dnia [...] r. organ I instancji na podstawie art. 12 ust. 1, art. 27c ust. 6 oraz art. 37 ustawy o Państwowej Inspekcji Sanitarnej orzekł o zakazie wprowadzania do obrotu przez skarżącą Spółkę ww. środków zastępczych oraz nakazał ich wycofanie z obrotu. Decyzji na podstawie art. 108 k.p.a. nadano rygor natychmiastowej wykonalności.

W odwołaniu strona zarzuciła naruszenie art. 7, art. 11, art. 77 § 1 oraz art. 107 § 3 k.p.a. w sposób istotnie wpływający na treść rozstrzygnięcia poprzez brak właściwego uzasadnienia decyzji, zarówno w płaszczyźnie uzasadnienia faktycznego jak i prawnego, w szczególności poprzez niewskazanie faktów i dowodów na podstawie, których organ uznał, że istnieje zagrożenie dla życia lub zdrowia ludzi, także niewyjaśnienie zasadności nadania decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności. Strona zarzuciła także naruszenie art. 44c ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii przez jego zastosowanie mimo, że nie wykazano, że wymienione w decyzji środki, sprzedawane przez A. sp. z o.o. były środkami zastępczymi lub stwarzały bezpośrednie zagrożenie dla życia albo zdrowia ludzi. Ponadto zarzucono naruszenie art. 77 ust. 6 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej poprzez wydanie decyzji na podstawie kontroli poczynionej z naruszeniem przepisów dotyczących swobody działalności gospodarczej. W ocenie Spółki organ naruszył również treść art. 27c ust. 6 ustawy o Państwowej Inspekcji Sanitarnej poprzez jego zastosowanie mimo braku uzasadnionego podejrzenia, że produkt stwarza zagrożenie życia lub zdrowia ludzi oraz art. 4 pkt 27 ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii poprzez uznanie, że produkt jest środkiem zastępczym. Spółka wniosła o uchylenie decyzji i umorzenie postępowania oraz o uchylenie rygoru natychmiastowej wykonalności.

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] r. Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w Ł. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Organ odwoławczy podkreślił, że powodem, dla którego w sklepie została przeprowadzona kontrola, było uzasadnione podejrzenie, że w dalszym ciągu są tam wprowadzane do obrotu środki zastępcze. Przesłanką do działania organu były wyniki wcześniejszych badań pobranych tam próbek. Organ wyjaśnił, że sklep obecnie prowadzony jest przez Spółkę z o.o. D. , wcześniej przez Spółki: A., E., F., które oferowały do sprzedaży produkty zawierające substancje psychoaktywne.

Organ odwoławczy podkreślił, że z protokołu badań z dnia 11 stycznia 2013 r. wynika, że w produktach stwierdzono obecność UR-144, penetdronu, izo-pentedornu, 3,4-DMMC, etylonu, MDPBP i brefedronu, czyli substancji wykazujących działanie psychoaktywne. Wskazał, że wszystkie te substancje są substancjami zastępczymi w rozumieniu art. 4 pkt 2 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu narkomanii

Organ podniósł, iż zgodnie z art. 4 pkt 27 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu narkomanii, przez środek zastępczy rozumie się substancję pochodzenia naturalnego lub syntetycznego w każdym stanie fizycznym lub produkt, roślinę, grzyb lub ich cześć, zawierające taką substancję, używane zamiast środka odurzającego lub substancji psychotropowej lub w takich samych celach jak środek odurzający lub substancja psychotropowa.

Ponadto organ wyjaśnił, że stosowanie do treści art. 44c ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii w związku ze stwierdzeniem wytwarzania lub wprowadzania do obrotu produktu, co do którego zachodzi podejrzenie, że jest środkiem zastępczym właściwy państwowy inspektor sanitarny stosuje odpowiednio przepis art. 27c ustawy o Państwowej Inspekcji Sanitarnej. Organ odwoławczy podzielił argumentację PPIS w R., że ww. produkty są środkami zastępczymi, zatem zasadne było na podstawie art. 27 c ust. 6 orzeczenie zakazu wprowadzania do obrotu i nakazu wycofania z obrotu W uzasadnieniu podkreślono, że produkty stwarzają zagrożenie dla życia i zdrowia ludzi.

Odnosząc się do zarzutów odwołania Inspektor Sanitarny uznał za niezasadne naruszenie art. 7, art. 11, art. 77 § 1, art. 107 § 3, oraz art. 108 k.p.a., bowiem stan faktyczny został ustalony prawidłowo. W zakresie naruszenia art. 44c ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii organ podniósł, że przeprowadzone badania wykazały w składzie tych produktów występowanie substancji wykazujących działanie psychoaktywne i stanowiących zagrożenie dla zdrowia i życia ludzi. Stąd też zasadnym było zastosowanie art. 27c ust. 6 ustawy poprzez zakaz wprowadzania produktów do obrotu oraz nakazanie ich wycofania. Organ zaznaczył, że sprzedawane środki wykazują duży potencjał uzależniający, działanie na ośrodkowy układ nerwowy, powodowanie zaburzeń psychicznych, zaburzenie zachowania. Tym samym zasadnym było zastosowanie w sprawie rygoru natychmiastowej wykonalności, na podstawie art. 108 § 1 k.p.a. i odstąpienie od zasady wyrażonej w art. 10 § 1 k.p.a. Z uwagi na stwierdzony charakter sprzedawanych środków organ uznał za niezasadne zarzuty naruszenia poszczególnych przepisów ustawy o swobodzie działalności gospodarczej.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi A. Spółka z o.o. z siedzibą w P. zarzuciła naruszenie:

- art. 7, art. 11, art. 77 § 1, art. 80, art. 107 § 3 k.p.a. w sposób istotnie wpływający na treść rozstrzygnięcia poprzez brak właściwego uzasadnienia decyzji na płaszczyźnie uzasadnienia faktycznego jak i prawnego, w szczególności poprzez niewskazanie faktów i dowodów na podstawie, których organ uznał, że istnieje zagrożenie dla życia lub zdrowia ludzi, a także niewyjaśnienie zasadności nadania decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności, czyli naruszenie art. 108 k.p.a.;

- art. 138 § 1 pkt 1 poprzez utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji;

- art. 77 ust. 6 ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej poprzez wydanie decyzji na podstawie dowodów pozyskanych w wyniku kontroli przeprowadzonej z rażącym naruszeniem przepisów ustawy o swobodzie działalności gospodarczej,

- art. 27c ust. 6 ustawy o Państwowej Inspekcji Sanitarnej poprzez jego nieprawidłowe zastosowanie, mimo braku przesłanki uzasadnionego podejrzenia, że produkt stwarza zagrożenie życia lub zdrowia ludzi.

Spółka wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji oraz o zasądzenie kosztów postępowania.

W odpowiedzi na skargę Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w Ł. wniósł o jej oddalenie, argumentując jak w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością A. w P. jest niezasadna.

Zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Stosownie do treści art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2012. 270) - sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie.

Z wymienionych przepisów wynika, iż sąd bada legalność zaskarżonej decyzji pod kątem jej zgodności z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej.

Badając legalność zaskarżonej decyzji Sąd nie stwierdził naruszenia przez organy administracji przepisów prawa materialnego, ani procesowego w stopniu uzasadniającym jej uchylenie.

Podstawę prawną rozstrzygnięcia stanowiły przepisy ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (Dz. U. 2011 r. nr 212 poz. 1263 ze zm.). Z przepisu art. 1 ustawy z 14 marca 1985 r. wynika, że rolą Państwowej Inspekcji Sanitarnej jest realizacja zadań z zakresu zdrowia publicznego, a katalog sposobu realizacji tych zadań nie ma charakteru zamkniętego – na co wskazuje użyte w tym przepisie sformułowanie "w szczególności". Przeciwdziałanie narkomanii, jak stanowi art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu narkomanii (Dz. U. z 2012 r., poz. 124 ze zm.), realizuje się m. in. przez działalność zapobiegawczą, ograniczanie szkód zdrowotnych i społecznych, zwalczanie niedozwolonego obrotu, wytwarzania, przetwarzania, przerobu i posiadania substancji, których używanie może prowadzić do narkomanii. Przepis art. 44b ustawy zakazuje wytwarzania i wprowadzania do obrotu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej środków zastępczych.

Zgodnie z zawartą w art. 4 pkt 27 tej ustawy definicją ustawową, "środkiem zastępczym" jest substancja pochodzenia naturalnego lub syntetycznego używana zamiast środka odurzającego lub substancji psychotropowej lub w takich samych celach jak środek odurzający lub substancja psychotropowa, których wytwarzanie i wprowadzanie do obrotu nie jest regulowane na podstawie przepisów odrębnych. Odnosząc się z kolei do pojęcia "wprowadzanie do obrotu" wskazać trzeba, że stosownie do art. 4 pkt 34 ustawy - jest to udostępnienie osobom trzecim, odpłatnie lub nieodpłatnie, środków odurzających, substancji psychotropowych, prekursorów lub środków zastępczych. Zgodnie z art. 44c ust. 1 ustawy, w przypadku stwierdzenia wytwarzania lub wprowadzania do obrotu środka zastępczego lub produktu, co do którego zachodzi podejrzenie, że jest on środkiem zastępczym, właściwy państwowy inspektor sanitarny stosuje odpowiednio art. 27c ustawy o Państwowej Inspekcji Sanitarnej. Stosownie natomiast do art. 27c ust. 6 tej ustawy, w przypadku stwierdzenia, że produkt stwarza zagrożenie życia lub zdrowia ludzi, właściwy państwowy inspektor sanitarny zakazuje, w drodze decyzji, wytwarzania produktu lub wprowadzania produktu do obrotu, a także nakazuje wycofanie produktu z obrotu oraz jego zniszczenie na koszt strony postępowania.

Zgodnie z art. 37 ust. 2 ustawy o Państwowej Inspekcji Sanitarnej do kontroli działalności gospodarczej przedsiębiorcy stosuje się przepisy rozdziału 5 ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (Dz. U. z 2013 r. poz. 672). Przepis art. 27c ustawy o Państwowej Inspekcji Sanitarnej stanowi podstawę wydania aktów administracyjnych, służących realizacji zadań organów inspekcji z zakresu ochrony zdrowia publicznego.

W rozpoznawanej sprawie przedmiotem skargi jest zakaz wprowadzania do obrotu produktów o nazwach: "Ekstrakt Żółty Ogień", "Ekstrakt Pomarańczowy Ogień, "Pomarańczowy Bród", "Pomarańczowy Kryształ" oraz "Ekstrakt Jabłkowy Powiew" oraz nakaz wycofania ich z obrotu. W ocenie Sądu, organy administracji zasadnie uznały, że w sprawie zostały spełnione przesłanki umożliwiające zastosowanie ust. 6 powołanego przepisu art. 27c, a wydana decyzja jest konsekwencją wcześniejszych rozstrzygnięć wydanych w trybie art. 27c powyższej ustawy, tj. decyzji Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w R. z dnia [...] r. oraz utrzymującej ją w mocy decyzji Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w Ł. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie wstrzymania wprowadzania do obrotu przedmiotowych produktów na czas 3 miesięcy niezbędny do przeprowadzenia oceny i badań ich bezpieczeństwa. Jednocześnie podkreślić należy, że decyzja PWIS w Ł. z dnia [...] r. była przedmiotem kontroli Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi. Wyrokiem z dnia 29 sierpnia 2013 r. sygn. III SA/Łd 563/13 skargę Spółki oddalono. W uzasadnieniu Sąd wskazał, że po stronie organów istniało podejrzenie, że przedmiotowe produkty stanowią zagrożenie życia i zdrowia ludzi. Wyrok ten jest prawomocny od dnia 15 października 2013 r.

Zatem uznać należy, że niewątpliwie przedmiotowe produkty stwarzają zagrożenie życia lub zdrowia ludzi. Z uwagi na treść art. 27c ust. 1 ustawy o Państwowej Inspekcji Sanitarnej, na akceptację zasługuje stanowisko organu odnośnie przyjęcia oceny bezpieczeństwa produktu na podstawie jego badań. Ustalenie w tym zakresie zostało dokonane w oparciu o ekspertyzę Narodowego Instytutu Leków – instytutu badawczego, która nosi walor opinii biegłego w rozumieniu art. 84 § 1 k.p.a., zgodnie z którym, gdy w sprawie wymagane są wiadomości specjalne, organ może zwrócić się do biegłego lub biegłych o wydanie opinii.

Znajdująca się w aktach opinia dotyczy badania składu jakościowego (identyfikacji substancji aktywnych) produktów pobranych ze sklepu "B." ul. C. 10 w R., należącym do skarżącej Spółki. Treść tej opinii wydanej przez uprawnioną jednostkę badawczą w zakresie objętym jej działaniem, jednoznacznie wskazuje, że zidentyfikowane w pobranych produktach grupy związków są analogami strukturalnymi substancji wymienionych w załącznikach do ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii, wykazującymi działanie psychoaktywne i są środkami zastępczymi w rozumieniu art. 4 pkt 27 tej ustawy. Z protokołu badań z dnia 11 stycznia 2013 r. wynika, że w produktach stwierdzono obecność UR-144, penetdronu, izo-pentedornu, 3,4-DMMC, etylonu, MDPBP i brefedronu, czyli substancji wykazujących działanie psychoaktywne. Nie budzi wątpliwości Sądu, że tego typu środki stwarzają zagrożenie dla życia lub zdrowia ludzi, a stan ten potwierdza unormowany w art. 44b ustawy zakaz wytwarzania i wprowadzania do obrotu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej środków zastępczych. W ocenie Sądu, uznanie produktu za środek zastępczy w rozumieniu art. 4 pkt 27 ustawy jest jednoznaczne z ustaleniem, że taki produkt stanowi zagrożenie dla życia lub zdrowia ludzi.

Za nieuzasadniony należy uznać więc zarzut niewykazania przez organ, że wymienione w decyzji produkty stanowiły zagrożenie dla życia lub zdrowia ludzi w sytuacji, gdy zawarte w ekspertyzie Narodowego Instytutu Leków w Warszawie –posiadającej, co warto podkreślić po raz kolejny, walor opinii biegłego – wyniki badań jednoznacznie wskazują, że w badanych i pobranych w sklepie skarżącej Spółki produktach znajdują się substancje stanowiące środki zastępcze w rozumieniu art. 4 pkt 27 ustawy. Organ podejmując decyzję w trybie art. 27c ust. 6 ustawy o Państwowej Inspekcji Sanitarnej, jest związany treścią wydanej przez uprawnioną jednostkę badawczą ekspertyzy w zakresie poczynionych w niej ustaleń co do oceny bezpieczeństwa produktu i nie ma w tym zakresie prawa do samodzielnej oceny prowadzącej do odmiennego rozpoznania badanych przez jednostkę badawczą produktów.

Odnosząc się w tym kontekście do zarzutów skargi wskazać należy, że fakt stwierdzenia bezpośredniego zagrożenia życia lub zdrowia ludzi (które to zdarzenia były podstawą decyzji o zakazie wprowadzenia do obrotu wymienionych produktów i nakazanie ich wycofania z obrotu) może być nie tylko rezultatem kontroli przeprowadzonej przez organy Państwowej Inspekcji Sanitarnej, ale może być także dodatkowo wynikiem innych ustaleń, czy ocen, jak to miało miejsce również w tej sprawie.

W analizowanym bowiem przypadku ustalenia co do zagrożenia zdrowia i życia ludzi organ poczynił opierając się także na uzyskanych informacjach o przypadkach odnotowanych interwencji medycznych, przypadkach zatruć z udziałem wskazanych substancji, liczbą osób objętych zatruciami z powodu zażycia tych substancji, a także na podstawie zakresu i stopnia stwierdzonych dolegliwości wynikających z ich zażycia oraz dostępności tych produktów w obiektach skarżącej Spółki oraz wyników badań NIL – co do produktów wprowadzonych do obrotu przez skarżącą Spółkę.

Powyższe ustalenia uzasadniały użycie interwencyjnych instrumentów, w które wyposażony były organy Inspekcji Sanitarnej, a które pozwalają wyeliminować stan zagrożenia bezpieczeństwa dla życia i zdrowia. Słusznie podnosił organ, że zaniechanie działania w tym przypadku i nie wydanie zakwestionowanej decyzji stanowiłoby dopuszczenie do sytuacji, w której to realne zagrożenie dla bezpieczeństwa życia lub zdrowia ludzi utrzymywałoby się. Brak reakcji w tym zakresie oznaczałby zagrożenie dla zdrowia publicznego, które przy wydaniu takiej decyzji powinno stanowić priorytet. Zatem organy były uprawnione do zastosowania regulacji zawartych w przepisach art. 27 ustawy o PIS. Wobec pojawiających się informacji o potencjalnym, znacznym zagrożeniu dla życia i zdrowia ludzi organ był wręcz zobowiązany podjąć natychmiastowe działania w celu eliminacji określonego wyrobu z obrotu. Zgodzić się zatem należy ze stanowiskiem organu, że w stanie faktycznym sprawy mógł on uznać, iż produkty o nazwie: "Ekstrakt Żółty Ogień", "Ekstrakt Pomarańczowy Ogień, "Pomarańczowy Bród", "Pomarańczowy Kryształ" oraz "Ekstrakt Jabłkowy Powiew" wprowadzane do obrotu przez firmę A. nie mogą znajdować się w obrocie jako stwarzające bezpośrednie zagrożenie dla zdrowia i życia ludzi.

Zauważyć w tym miejscu należy, że skoro Państwowa Inspekcja Sanitarna jest zobowiązana do ochrony życia i zdrowia obywateli, to w celu realizacji tych obowiązków może zastosować środki władcze, niejednokrotnie o dużym stopniu uciążliwości dla adresatów takich decyzji, począwszy od podmiotów prowadzących niewielki zakład produkcyjno-usługowy, skończywszy na podmiotach gospodarczych zajmujących się obrotem określoną grupą produktów. Wskazać przy tym trzeba, że działanie organów sanitarnych praktycznie zawsze będzie wiązać się z wkroczeniem w pewną sferę wolności obywatela, w tym także swobody prowadzenia działalności gospodarczej i z użyciem przymusu państwowego, gdyż jest to podyktowane właśnie koniecznością ochrony interesu publicznego, w tym ochrony zdrowia i życia obywateli, co stanowi podstawowy obowiązek Państwa.

Tym samym zarzuty skarg dotyczące naruszenia art. 27c ust. 6 ustawy o PiS uznać należało za nieuzasadnione. Konsekwencją bowiem stwierdzenia, że produkt stwarza zagrożenie dla życia lub zdrowia, jest nałożony w drodze decyzji przez właściwego państwowego inspektora sanitarnego zakaz wprowadzania tego produktu do obrotu. Jak wynika z materiału dowodowego, produkty będące przedmiotem postępowania zostały zabezpieczone w sklepie prowadzącym czynną działalność handlową i były sprzedawane klientom. Wbrew twierdzeniom skarżącej Spółki, dla zastosowania sankcji określonej w art. 27c ust. 6 ustawy o Państwowej Inspekcji Sanitarnej, niezbędne i wystarczające jest wykazanie, że produkt stwarza zagrożenie dla życia lub zdrowia ludzi, co w stanie faktycznym sprawy prowadzi do ustalenia, że produkt stanowi środek zastępczy w rozumieniu art. 4 pkt 27 ustawy.

Chybionymi są również zarzuty naruszenia przepisów postępowania administracyjnego. Materiał dowodowy zgromadzony w aktach administracyjnych niniejszej sprawy potwierdza, że w prowadzonym postępowaniu zabezpieczono realizację zasady prawdy obiektywnej (art. 7 k.p.a., Dz. U. z 2013 r. poz. 267 t.j. ze zm.), podejmując wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego niniejszej sprawy, zbierając i rozpatrując w sposób wyczerpujący cały materiał dowodowy (art. 77 § 1 k.p.a.). Okoliczności te, podobnie jak i wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem odpowiednich przepisów prawa, znalazły odzwierciedlenie w uzasadnieniach decyzji organów obu instancji, spełniających wymogi określone w art. 107 § 1 i 3 k.p.a. Wskazać należy, że organ I instancji nadając decyzji, na podstawie art. 108 § 1 k.p.a., rygor natychmiastowej wykonalności, prawidłowo powołał się na zawartą w tym przepisie przesłankę ochrony życia i zdrowia ludzkiego.

Nie zasługują też na uwzględnienie zarzuty dotyczące naruszenia art. 79, art. 79a, art. 79b, art. 80, art. 82 i art. 84c ustawy o swobodzie działalności gospodarczej. Odnosząc się do naruszenia art. 79 ww. ustawy należy wyjaśnić, że jakkolwiek zasadą jest zawiadamianie przedsiębiorcy o zamiarze wszczęcia kontroli (art. 79 ust. 1), to w przypadku gdy przeprowadzenie kontroli jest uzasadnione bezpośrednim zagrożeniem życia lub zdrowia, zawiadomienia o zamiarze jej wszczęcia nie dokonuje się (art. 79 ust. 2 pkt 5). Jak wykazano powyżej, w niniejszej sprawie zagrożenia takie niewątpliwie istniało. W odniesieniu do pozostałych przepisów dotyczących czynności kontrolnych wskazać trzeba, że – jak wynika z protokołu kontroli – czynności te zostały wykonane przez odpowiednio upoważnionych pracowników, po okazaniu legitymacji służbowych oraz doręczeniu pracownikowi przedsiębiorcy prawidłowo wystawionego upoważnienia do przeprowadzenia kontroli – zgodnie z wymogami art. 79a ust. 1, 6 i 9 ww. ustawy. Poinformowano następnie sprzedawcę o jego prawach i obowiązkach w trakcie kontroli oraz uprawnieniach Państwowej Inspekcji Sanitarnej (art. 79b). Niezależnie od okoliczności, że pracownik sklepu mógł być – stosownie do art. 80 ust. 5 tej ustawy – uznany za osobę, o której mowa w art. 97 k.c. wskazać trzeba, że wymogu dokonywania czynności kontrolnych w obecności kontrolowanego lub osoby przez niego upoważnionej nie stosuje się w przypadkach, gdy przeprowadzenie kontroli jest uzasadnione bezpośrednim zagrożeniem życia, zdrowia lub środowiska naturalnego (art. 80 ust. 2 pkt 4 powyższej ustawy). Z kolei sytuacje regulowane przez art. 82 w niniejszej sprawie w ogóle nie miały miejsca, a nie sprecyzowany zarzut strony skarżącej w tym zakresie nie może zostać uwzględniony.

Skoro zatem Sąd nie stwierdził, aby doszło do naruszenia przepisów prawa w zakresie kontroli działalności gospodarczej przedsiębiorcy, to brak jest podstaw do zaakceptowania zarzutu naruszenia art. 77 ust. 6 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej, zgodnie z którym nie mogą stanowić dowodu w prowadzonym postępowaniu dowody pozyskane w toku kontroli przeprowadzonej z naruszeniem przepisów prawa w zakresie kontroli działalności gospodarczej przedsiębiorcy, jeżeli miały istotny wpływ na wyniki kontroli.

W ocenie Sądu, na uwzględnienie nie zasługuje także zarzut naruszenia art. 84c ust. 5 ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. Z treści tego przepisu wynika, że wniesienie sprzeciwu, o jakim mowa w ust. 1 (wobec podjęcia i wykonywania przez organy kontroli czynności z naruszeniem prawa) powoduje wstrzymanie czynności kontrolnych przez organ kontroli, do czasu rozpatrzenia sprzeciwu. Wniesienie sprzeciwu jest jednak niedopuszczalne w sytuacji prowadzenia kontroli na podstawie art. 79 ust. 2 pkt 2 ww. ustawy tj. gdy jej przeprowadzenie jest niezbędne dla przeciwdziałania popełnieniu przestępstwa lub wykroczenia, przeciwdziałania popełnieniu przestępstwa skarbowego lub wykroczenia skarbowego lub zabezpieczenia dowodów jego popełnienia (art. 84d). Wprawdzie samo wytwarzanie lub wprowadzanie do obrotu środka zastępczego nie jest obwarowane sankcją karną, lecz karą pieniężną (art. 52a ustawy), a więc odpowiedzialnością administracyjną, to jednak należy zwrócić uwagę, że zgodnie z art. 165 § 1 pkt 2 Kodeksu karnego - kto sprowadza niebezpieczeństwo dla życia lub zdrowia wielu osób albo dla mienia w wielkich rozmiarach, wyrabiając lub wprowadzając do obrotu szkodliwe dla zdrowia substancje, środki spożywcze lub inne artykuły powszechnego użytku lub też środki farmaceutyczne nie odpowiadające obowiązującym warunkom jakości, podlega karze pozbawienia wolności od 6 miesięcy do lat 8. Zdaniem Sądu, wprowadzenie do obrotu środków zastępczych może wiązać się ze sprowadzeniem realnego i bezpośredniego niebezpieczeństwa dla życia lub zdrowia wielu osób, a więc w sprawie zaistniała przesłanka z art. 79 ust. 2 pkt 2 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej. Zasadnie więc organ uznał wniesienie sprzeciwu za niedopuszczalne.

Reasumując, Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Organy administracji miały uzasadnione podejrzenie, że produkty: "Ekstrakt Żółty Ogień", "Ekstrakt Pomarańczowy Ogień, "Pomarańczowy Bród", "Pomarańczowy Kryształ" oraz "Ekstrakt Jabłkowy Powiew" stwarzają zagrożenie życia i zdrowia ludzi, co stanowiło podstawę do wydania decyzji w trybie art. 27c ust. 6 ustawy o PIS. Sąd nie stwierdził naruszenia przez organy administracji przepisów prawa materialnego bądź przepisów postępowania administracyjnego, mogących mieć wpływ na wynik sprawy.

Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny, na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł o oddaleniu skargi.

bg