Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt I SA/Kr 374/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2021-05-27 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6536 Ulgi w spłacaniu należności pieniężnych, do których nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 i 34a  ustaw
Hasła tematyczne: Ubezpieczenie społeczne
Skarżony organ: Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych/ZUS
Treść wyniku: uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 31zo ust. 8
journal: Dz.U. 2020 poz 1842
law: Ustawa z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych  chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych - t.j.
article: art. 145 par. 1 pkt 1 lit. c.
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jarosław Wiśniewski Sędziowie WSA Stanisław Grzeszek (spr.) WSA Urszula Zięba po rozpoznaniu w dniu 27 maja 2021 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi M. Sp. z o.o. sp. k. w K. przy uczestnictwie Rzecznika Małych i Średnich Przedsiębiorców na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w K. z dnia [...] stycznia 2021 r. nr [...] w przedmiocie odmowy zwolnienia z opłacania należności z tytułu składek za lipiec-wrzesień 2020 r. uchyla zaskarżoną decyzję.


UZASADNIENIE

Zakład Ubezpieczeń Społecznych (Oddział w K.) decyzją z dnia 19 stycznia 2021 r. nr [...] odmówił M. K. prawa do zwolnienia z obowiązku opłacania należnych składek na ubezpieczenia społeczne, na ubezpieczenie zdrowotne, na Fundusz Pracy, Fundusz Solidarnościowy, Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych lub Fundusz Emerytur Pomostowych za okres od dnia 1 lipca 2020 r. do dnia 30 września 2020 r.

W uzasadnieniu ZUS wskazał, na treść art. 31zo ust. 8 ustawy o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych i wyjaśnił, że we wniosku z dnia 14 stycznia 2021 r. strona wniosła o zwolnienie z opłacenia należności z tytułu składak za okres od 1 lipca 2020 r. do 30 września 2020 r. Kod PKD przeważającej działalności podany we wniosku oznaczony kodem 79.12.Z nie jest zgodny z rejestrem REGON. Kod przeważającej działalności w rejestrze REGON na dzień 14 stycznia 2021 r. 49.31.Z nie uprawnia do zwolnienia z opłacania składek.

W związku z powyższym, wnioskodawcy nie przysługuje prawo zwolnienia z obowiązku opłacania należnych składek na ubezpieczenia społeczne, na ubezpieczenie zdrowotne, na Fundusz Pracy, Fundusz Solidarnościowy, Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych lub Fundusz Emerytur Pomostowych za okres od dnia 1 lipca 2020 r. do dnia 30 września 2020 r.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie M. K. wskazała, że prowadzi działalność w branży turystycznej w zakresie transportu osób oraz pośrednictwa turystycznego (kody PKD 49.39.Z oraz 79.11.A). Oba kody są zgłoszone w KRS, jednak nie widnieją na pierwszym miejscu jako kod przeważającej działalności. Na pierwszym miejscu znalazł się kod 49.31.Z z prostego powodu - kody ułożone są narastająco. Pomimo faktu, że faktyczne przychody generowane są z działalności objętej pomocą, pod uwagę wzięto tylko kod przeważającej działalności widniejący w KRS.

Spółka wyjaśniła, że odmówiono jej umorzenia składek za lipiec, sierpień, wrzesień 2020 r., co w obecnej sytuacji praktycznie całkowitego przestoju i spadku przychodów o 95% ma duże znaczenie dla płynności finansowej spółki.

W odpowiedzi na skargę Zakład Ubezpieczeń Społecznych wniósł jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Pismem z dnia 14 maja 2021 r. Rzecznik Małych i Średnich Przedsiębiorców zawiadomił o wstąpieniu do postępowania, przedstawiając własne stanowisko w sprawie.

W ocenie Rzecznika w niniejszej sprawie kluczowe jest pojęcie "przeważającej działalności na gruncie przepisów art. 31zo ust. 8 ustawy o COVID-19.

W tym zakresie Rzecznik podzielił stanowisko wyrażone w wyroku WSA z dnia 18 lutego 2021 r., sygn. akt I SA/Sz 955/20 gdzie stwierdzono, że jedynym możliwym sposobem odkodowania pojęcia "przeważającej działalności" jest przyjęcie go w znaczeniu wynikającym z przepisów statystycznych.

Rzecznik podkreślił, że przepisy ustawy o COVID-19, na dzień złożenia wniosku, dla dokonania oceny spełnienia warunku w zakresie oznaczenia prowadzonej działalności gospodarczej według PKD nie zawierały odesłania do rejestru REGON, tak jak to miało miejsce w przypadku zwolnienia ze składek przyznawanego na podstawie art. 31zo ust. 10 ustawy o COVID-19. Stanowił o tym art. 31zo ust. 11 ustawy o COVID-19, który zawiera bezpośrednie odesłanie do rejestru REGON.

Według Rzecznika, ZUS odmawiając skarżącej spółce prawa do zwolnienia ze składek za okres od lipca do 30 września 2020 r. niezasadnie uznał, że nie spełnia przesłanek do uzyskania zwolnienia wyłącznie z tego powodu, że według danych z rejestru REGON przeważającą działalnością gospodarczą prowadzoną przez spółkę jest kod PKD 49.31.Z.

Ponadto Rzecznik podkreślił, że dokonany przez ZUS sposób wykładni przepisów ustawy o COVID-19 sprowadzający się jedynie do sprawdzenia zapisu w rejestrze REGON prowadzi w skutkach do nierównego dostępu do pomocy.

W konsekwencji zdaniem Rzecznika zaskarżona decyzja narusza art. 31zo ust. 8 ustawy o COVID-19.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

W myśl art. 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021 r. poz. 137) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm., powoływanej dalej jako "p.p.s.a."), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Decyzja administracyjna podlega uchyleniu, jeśli Sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania lub inne naruszenie przepisów postępowania mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c p.p.s.a.) lub też naruszenie prawa będące podstawą stwierdzenia jej nieważności (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.).

Stosownie do § 1 pkt 2 lit. b rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 22 lutego 2017 r. w sprawie przekazania rozpoznania innym wojewódzkim sądom administracyjnym niektórych spraw z zakresu działania dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej, Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych oraz Prezesa Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego (Dz. U. z 2000 r., poz. 1773 ze zm.), rozpoznanie spraw z zakresu działania Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych dotyczących zwolnienia z obowiązku opłacenia należności z tytułu składek, o których mowa w art. 31zo ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2020 r., poz. 1842 ze zm.) – przekazuje się wojewódzkim sądom administracyjnym, na których obszarze właściwości strona skarżąca zamieszkuje lub ma siedzibę.

Strona skarżąca ma siedzibę na obszarze właściwości Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie.

Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji w wyżej wskazanych granicach Sąd stwierdził, że skarga jest zasadna.

Stosownie do treści art. 31zo ust. 8 ustawy COVID-19, w wersji aktualnej na dzień złożenia przez stronę wniosku (14 stycznia 2021 r.), na wniosek płatnika składek prowadzącego, na dzień złożenia wniosku o zwolnienie z opłacania składek, działalność gospodarczą oznaczoną według Polskiej Klasyfikacji Działalności (PKD) 2007, jako rodzaj przeważającej działalności, kodami 49.39.Z, 55.10.Z, 59.11.Z, 59.12.Z, 59.13.Z, 59.14.Z, 59.20.Z, 7l.11.Z, 77.39.Z, 79.11.A, 79.12.Z, 79.90.A, 82.30.Z, 90.01.Z, 90.02.Z, 90.03.Z, 90.04.Z, 93.11.Z, 93.29.A, 93.29.B, 93.29.Z albo świadczącego usługi na rzecz muzeów w rozumieniu ustawy z dnia 21 listopada 1996 r. o muzeach (Dz. U. z 2020 r. poz. 902), oznaczone kodem 79.90.A, 85.51.Z, 85.52.Z, 85.59, 85.60.Z, albo prowadzącego muzeum w rozumieniu ustawy z dnia 21 listopada 1996 r. o muzeach niebędące instytucją kultury, o zakończonym procesie organizacji muzeum i wpisanym do wykazu muzeów, o którym mowa w art. 5b ustawy z dnia 21 listopada 1996 r. o muzeach, zwalnia się z obowiązku opłacania należnych składek na ubezpieczenia społeczne, na ubezpieczenie zdrowotne, na Fundusz Pracy, Fundusz Solidarnościowy, Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych lub Fundusz Emerytur Pomostowych, za okres od dnia 1 lipca 2020 r. do dnia 30 września 2020 r., wykazanych w deklaracjach rozliczeniowych złożonych za ten okres, jeżeli był zgłoszony jako płatnik składek do dnia 30 czerwca 2020 r. i przychód z tej działalności w rozumieniu przepisów podatkowych uzyskany w pierwszym miesiącu kalendarzowym, za który składany jest wniosek o zwolnienie z opłacania tych składek był niższy co najmniej o 75% w stosunku do przychodu uzyskanego w tym samym miesiącu kalendarzowym w 2019 r.

Powodem odmowy przyznania stronie skarżącej zwolnienia z opłacenia należnych składek za okres od 1 lipca 2020 r. do 30 września 2020 r., przy spełnieniu pozostałych warunków, o których mowa w art. 31zo ust. 8 ustawy o COVID-19 było podanie we wniosku z dnia 14 stycznia 2021 r. kodu PKD 79.12.Z jako przeważającej działalności gospodarczej niezgodnego z kodem ujawnionym w rejestrze REGON.

W ocenie Sądu orzekającego w sprawie, wydanie wobec skarżącej spółki decyzji odmownej, było co najmniej przedwczesne.

Biorąc pod uwagę zarówno zgromadzony w sprawie materiał dowodowy znajdujący się w przekazanych do tut. Sądu aktach administracyjnych, jak i przedstawioną przez ZUS w zaskarżonej decyzji argumentację, Sąd nie jest w stanie ocenić prawidłowości twierdzeń ZUS, jakoby skarżąca spółka nie spełniła wszystkich warunków do przyznania jej pomocy w postaci zwolnienia z opłacania składek na podstawie art. 31zo ust. 8 ustawy o COVID-19.

W tym miejscu przede wszystkim zauważyć trzeba, że stosownie do art. 133 § 1 w zw. z art. 54 § 2 p.p.s.a. sąd administracyjny wydaje wyrok na podstawie akt sprawy, jakie przekazane zostały przez organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania jest przedmiotem skargi. Oznacza to, że sąd administracyjny co do zasady nie przeprowadza własnego postępowania wyjaśniającego, a uwzględniając postępowanie wyjaśniające organu i dokonane przez ten organ ustalenia faktyczne, ogranicza się do oceny zgodności z prawem tak podjętych działań organu.

Należy również przypomnieć, że do postępowania zakończonego zaskarżoną decyzją, z mocy art. 180 Kodeksu postępowania administracyjnego (dalej "k.p.a.") oraz art. 123 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, mają zastosowanie przepisy k.p.a.

Przepis art. 77 § 1 k.p.a. stanowi, że organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Materiał dowodowy zebrany w sprawie powinien więc być kompletny, to jest dotyczący wszelkich okoliczności faktycznych, które mają istotne znaczenie dla merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy, a zatem konieczne jest zgromadzenie i przeprowadzenie z urzędu dowodów, które pozwolą rozstrzygnąć sprawę w kontekście znajdujących zastosowanie przepisów prawa materialnego. Dopiero na podstawie całokształtu materiału dowodowego organ ocenia, czy dana okoliczność została udowodniona (art. 80 k.p.a.).

Z kolei art. 107 § 1 pkt 6 k.p.a. nakazuje, by decyzja administracyjna zawierała uzasadnienie faktyczne i prawne. W myśl art. 107 § 3 k.p.a. uzasadnienie faktyczne decyzji zawiera w szczególności wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne - wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa. Uzasadnienie faktyczne i prawne jest ważnym elementem decyzji, bowiem przedstawia tok rozumowania organu, który doprowadził do rozstrzygnięcia. Ponadto, odpowiednie ujawnienie procesu decyzyjnego w sferze podstawy faktycznej i prawnej rozstrzygnięcia stanowi jedną z gwarancji prawidłowej realizacji zasady przekonywania wynikającej z art. 11 k.p.a. Uzasadnienie decyzji powinno umożliwiać kontrolę poprawności jej rozstrzygnięcia, w tym również przez sąd administracyjny, który nie zastępuje organu w podaniu motywów uzasadnienia decyzji o oznaczonej treści.

Jak już wcześniej zasygnalizowano, w zaskarżonej decyzji odmowę przyznania pomocy uzasadniono tym, że strona skarżąca we wniosku z dnia 14 stycznia 2021 r. wskazała na prowadzenie "przeważającej działalności gospodarczej" oznaczonej kodem PKD 79.12.Z, który to kod nie jest zgodny z rejestrem REGON. Kod przeważającej działalności w rejestrze REGON na dzień 14 stycznia 2021 r. tj. 49.31.Z nie uprawnia do zwolnienia z opłacanych składek.

Z powyższego wynika, że ZUS w zaskarżonej decyzji bezpodstawnie uznał, że strona skarżąca nie spełnia przesłanek do uzyskania zwolnienia z tego tylko powodu, że według danych z rejestru REGON przeważającą działalnością gospodarczą prowadzoną przez stronę skarżącą jest kod PKD 49.31.Z, w sytuacji, gdy ustawodawca w zakresie zwolnienia z art. 31zo ust. 8 ustawy o COVID-19 nie odsyła do kodu PKD ujawnionego w rejestrze REGON.

W tym miejscu należy zgodzić się z Rzecznikiem Małych i Średnich Przedsiębiorców, że przepisy ustawy o COVID-19, które stanowiły podstawę wydania zaskarżonej decyzji tj. art. 31zo ust. 8, dla dokonania oceny spełnienia warunku w zakresie oznaczenia prowadzonej działalności gospodarczej według kodu PKD, nie zawierały odesłania do rejestru REGON, tak jak to ma miejsce w przypadku zwolnienia z opłacania składek przyznawanego na podstawie art. 31zo ust. 10, który poprzez ust. 11 odsyła do danych zawartych w rejestrze REGON w brzmieniu na dzień 30 września 2020 r.

We wniosku z dnia 14 stycznia 2021 r. wskazano, że wnioskodawca podaje kod PKD prowadzonej przeważającej działalności gospodarczej zgodnie ze zgłoszeniem do KRS lub CEIDG (nie wymieniono rejestru REGON).

W przekazanych do Sądu aktach sprawy znajduje się jedynie odpis rejestru REGON, natomiast brak jest innych dokumentów oraz jakiejkolwiek informacji, że ZUS analizował inne rejestry tj. KRS bądź CEIDG, według stanu na dzień 14 stycznia 2021 r., pod kątem spełnienia przez skarżącą spółkę warunków do uzyskania wnioskowanej pomocy w postaci zwolnienia z opłacania składek za okres od 1 lipca 2020 r. do 30 września 2020 r.

W kontekście przywołanych wyżej przepisów procesowych, Sąd doszedł do przekonania, że zarówno zgromadzony materiał dowodowy (znajdujący się w aktach), jak i uzasadnienie faktyczne i prawne decyzji wydanej w kontrolowanej sprawie narusza art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 107 § 3 k.p.a., w stopniu który mógł mieć istotny wpływ na jej wynik.

Rozpatrując ponownie sprawę Zakład Ubezpieczeń Społecznych zobowiązany będzie uwzględnić wyrażone w niniejszym uzasadnieniu stanowisko Sądu.

Wobec powyższego Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku.