Postanowienie NSA, sygn. akt I FZ 295/15
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2015-09-28 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6110 Podatek od towarów i usług
6560
Hasła tematyczne: Przywrócenie terminu
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Uchylono zaskarżone postanowienie i przywrócono termin
Powołane przepisy: article: art. 67 § 5, art. 86 § 1, art. 87 § 2
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: , Przewodniczący Sędzia NSA: Maria Dożynkiewicz, , po rozpoznaniu w dniu 28 września 2015 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia G. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 22 kwietnia 2015 r., sygn. akt I SA/Gd 1010/14 odmawiające przywrócenia terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku w sprawie ze skargi G. na interpretację indywidualną Ministra Finansów z dnia 6 maja 2014 r., nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług postanawia: 1. uchylić zaskarżone postanowienie, 2. przywrócić termin do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku.


UZASADNIENIE

Postanowieniem z 22 kwietnia 2015 r., sygn. akt I SA/Gd 1010/14, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku odmówił G. przywrócenia terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku, w sprawie ze skargi na interpretację indywidualną Ministra Finansów z 6 maja 2014 r., w przedmiocie podatku od towarów i usług.

Uzasadniając postanowienie, WSA wskazał, iż strona pismem z 9 marca 2015 r., złożyła wniosek o sporządzenie uzasadnienia wyroku WSA z 4 lutego 2015 r., sygn. akt I SA/Gd 1010/14, oddalającego skargę na interpretację indywidualną Ministra Finansów z dnia 6 maja 2014 r. w przedmiocie podatku od towarów i usług. Składając wniosek o przywrócenie terminu pełnomocnik strony podniósł, że przedstawiciel skarżącego nie wiedział o terminie rozprawy i nie był na niej obecny, z powodu omyłkowego zadekretowania przez pracownika pisma zawierającego zawiadomienie o terminie rozprawy do innej sprawy sądowej skarżącego.

Sąd pierwszej instancji powołując się na art. 85, art. 86 § 1 i art. 87 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.; dalej p.p.s.a.) stwierdził, iż wniosek o przywrócenie terminu powinien powoływać okoliczności wskazujące na brak winy strony w uchybieniu terminu i uprawdopodobniające zasadność wniosku. Sąd zauważył, iż przywrócenie terminu ma charakter wyjątkowy i może mieć miejsce wyłącznie wtedy, gdy uchybienie terminu nastąpiło wskutek przeszkody, której strona nie mogła usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Odnosząc się do wniosku o przywrócenie terminu Sąd stwierdził, iż błąd pracownika nie jest jednak okolicznością, która uzasadniałyby przywrócenie terminu do dokonania czynności procesowej. Strona ponosi pełną odpowiedzialność za działania osób przez nią zatrudnionych, służbowo zaangażowanych w niniejsza sprawę. Ich przeoczenie nie uzasadnia przywrócenia terminu, bowiem instytucja ta ma charakter wyjątkowy i jej zastosowanie nie jest możliwe, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa.

W zażaleniu strona zarzuciła błędne ustalenia i ocenę, iż skarżący uchybił przedmiotowemu terminowi ze swojej winy, gdy w rzeczywistości uchybienie to nastąpiło wskutek naruszenia przez Sąd art. 67 § 5 p.p.s.a. poprzez doręczenie zawiadomienia o terminie rozprawy bezpośrednio stronie zamiast prawidłowo jej pełnomocnikowi.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zażalenie jest zasadne.

Zgodnie z art. 86 § 1 p.p.s.a., jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. We wniosku strona powinna przy tym uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu (art. 87 § 2 p.p.s.a.). Wniosek o przywrócenie terminu powinien, więc powoływać okoliczności wskazujące na brak winy strony w uchybieniu terminu, które zapewniają uprawdopodobnienie zasadności tego wniosku. Uprawdopodobnienie nie jest pojęciem tożsamym z udowodnieniem braku winy, ma ono na celu, jedynie uwiarygodnienie przedstawionych przez wnioskodawcę okoliczności.

W świetle wyżej cytowanych przepisów każdy, nawet najlżejszy stopień zawinienia w uchybieniu terminu wyłącza możliwość zastosowania instytucji przywrócenia terminu. Uniknięcie negatywnych skutków dokonania czynności postępowania po upływie ustawowego terminu zakreślonego do jej wykonania wymaga więc uprawdopodobnienia nie tylko braku winy umyślnej, ale także lżejszej jej postaci, tj. niedbalstwa, rozumianego jako niedołożenie należytej staranności, jakiej można wymagać od każdej osoby dbającej o swoje interesy. Wykluczenie natomiast winy w uchybieniu terminu wymaga wykazania, iż mimo dołożenia wszelkich możliwych w danych warunkach starań, strona nie mogła przezwyciężyć przeszkody uniemożliwiającej jej dokonanie czynności postępowania w terminie ustawowym. Na równi z zawinieniem strony traktuje się przy tym zawinienie osób, którym zleciła ona prowadzenie swoich spraw (por. wyrok NSA z dnia 21 grudnia 2006 r., sygn. akt I FSK 374/06, dostępny na stronie internetowej http://orzeczenia.nsa.gov.pl).

Sąd rozpoznając wniosek o przywrócenie terminu do dokonania czynności w postępowaniu sądowym powinien wziąć pod uwagę wszystkie okoliczności faktyczne i prawne, które mogły mieć wpływ na uchybienie terminu do dokonania takiej czynności, a dokonując ich oceny powinien uwzględnić kontekst językowy, systemowy, społeczny i aksjologiczny przepisów oraz cel przepisów.

Okoliczność, na której oparł swoje stanowisko Sąd pierwszej instancji, że błąd pracownika nie jest okolicznością, która uzasadniałaby przywrócenie terminu do dokonania czynności prawnej nie budzi w zasadzie wątpliwości. Trafna jest jednak argumentacja pełnomocnika strony, iż Sąd pierwszej instancji naruszył art. 67 § 5 p.p.s.a. Zgodnie z tym przepisem jeżeli ustanowiono pełnomocnika lub osobę upoważnioną do odbioru pism w postępowaniu sądowym, doręczenia należy dokonywać tym osobom. Jak wynika z akt sprawy storna ustanowiła pełnomocnika(k. 34), jednakże wezwanie na rozprawę zostało skierowane bezpośrednio do strony. Badając przesłanki uchybienia terminowi do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia, Sąd pierwszej instancji uznał, iż pomyłka pracownika skarżącego nie jest wystarczającą przesłanka do przywrócenia terminu do sporządzenia uzasadnienia wyroku. Sąd pierwszej instancji nie zwrócił jednak uwagi, iż wezwanie zostało nieprawidłowo doręczone. Z faktu, iż na wcześniejszych etapach postępowania przesyłki adresowane do skarżącego trafiały do pełnomocnika, nie można wywodzić, że doręczenie to było prawidłowe. Skoro przesyłka była nieprawidłowo doręczona, to nie można strony obarczać błędem, który nie był z jej strony zawiniony.

W związku z powyższym w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, mając na uwadze powyższe nie można pełnomocnikowi skarżącego przypisać niedbalstwa. Wskazane wyżej okoliczności w wystarczającym stopniu wskazują na prawdopodobieństwo braku winy w uchybieniu terminowi, w rozumieniu art. 87 § 2 p.p.s.a.

Z tych wszystkich względów zasadna jest ocena, że skarżący składając wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia wniosku o sporządzenie i doręczenie uzasadnienia wyroku wykazał, iż powyższej czynności nie dokonał w przewidzianym dla niej terminie bez własnej winy.

Z tych powodów orzeczono jak w sentencji, na podstawie art. 86 § 1 w zw. z art. 188 i art. 197 § 2 p.p.s.a.