Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt III SA/Łd 107/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2018-04-17 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6219 Inne o symbolu podstawowym 621
6391 Skargi na uchwały rady gminy w przedmiocie ... (art. 100 i 101a ustawy o samorządzie gminnym)
Hasła tematyczne: Samorząd terytorialny
Skarżony organ: Rada Gminy
Treść wyniku: Stwierdzono nieważność zaskarżonego aktu w części
Powołane przepisy: article: art. 147, art. 151
journal: Dz.U. 2017 poz 1369
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 21 ust. 1 pkt 2, 3
journal: Dz.U. 2005 nr 31 poz 266
law: Ustawa z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego - tekst jedn.

SENTENCJA

Dnia 17 kwietnia 2018 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Irena Krzemieniewska, Sędziowie Sędzia NSA Janusz Furmanek, Sędzia WSA Małgorzata Łuczyńska (spr.), , Protokolant Sekretarz sądowy Blanka Kuźniak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 kwietnia 2018 roku sprawy ze skargi Prokuratora Rejonowego w Brzezinach na uchwałę Rady Gminy Słupia z dnia 31 sierpnia 2011 r. nr X/46/11 w przedmiocie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu Gminy Słupia 1. stwierdza nieważność paragrafu 6 ustępu 2 punktu 1 załącznika zaskarżonej uchwały; 2. w pozostałym zakresie oddala skargę.


UZASADNIENIE

W dniu 31 sierpnia 2011 r. Rada Gminy Słupia podjęła uchwałę nr X/46/11 w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu Gminy Słupia. Podstawę prawną uchwały stanowił art.18 ust. 2, pkt. 15 ustawy z dnia 8 marca 1990 roku o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2001 r. Nr 142, poz.1591 ze zm.) oraz art. 21 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego (Dz. U. z 2005 roku Nr 31, poz. 266 ze zm.) .

W § 1 określono, że uchwala się Zasady wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu Gminy Słupia w brzmieniu ustalonym w załączniku do uchwały.

W § 2 wskazano, że wykonanie uchwały powierza się Wójtowi Gminy Słupia. Natomiast w § 3 określono, że uchwała podlega ogłoszeniu w Dzienniku Urzędowym Województwa Łódzkiego i wchodzi w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia.

W załączniku do uchwały nr X/46/11 określono m.in. w § 6 ust. 2 kryteria wyboru osób, którym przysługuje pierwszeństwo zawarcia umowy najmu lokalu socjalnego.

W przepisie tym ustalono, że:

Pierwszeństwo wynajmu lokalu socjalnego przysługuje osobom, które:

1) nabyły prawo do lokalu na podstawie orzeczenia sądowego;

2) zamieszkują w lokalu, który został uznany za niemieszkalny;

3) zamieszkują w budynku, który z uwagi na zły stan techniczny zagraża bezpieczeństwu ludzi lub mienia;

4) utraciły lokal w wyniku klęski żywiołowej lub katastrofy budowlanej.

Skargę na powyższą uchwałę wniósł Prokurator Rejonowy w Brzezinach zarzucając rażące naruszenie art. art. 21 ust. 3 pkt 3 w zw. z art. 4 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego i rażące naruszenie przepisu art. 18 ust. 2 pkt 9 lit. a ustawy o samorządzie gminnym przez:

- nieuprawnione ustalenie w przepisie paragrafu 6 ustęp 2 punkt 1 załącznika do w/w Uchwały, iż pierwszeństwo w zawarciu umowy najmu lokalu socjalnego przysługuje osobom które nabyły prawo do lokalu socjalnego na podstawie orzeczenia sądowego.

Skarżący wniósł o stwierdzenie nieważności zaskarżonej Uchwały w zakresie przepisów zawartych w załączniku do niej: punktu 1 w ustępie 2 paragrafu 6.

W przypadku stwierdzenia nieważności uchwały w zakresie zaskarżonych przepisów orzeczenie, na podstawie art. 152 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi skarżący wniósł o orzeczenie, że zaskarżona Uchwała w tej części nie może być wykonana oraz o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.

W uzasadnieniu skargi Prokurator wskazał, że pierwsza z podstaw wydania uchwały została przyjęta niefortunnie, albowiem właściwym przepisem zawierającym szczególną delegację dla Rady Gminy do uregulowania kwestii wskazanych w uchwale jest przepis artykułu 18 ust. 2 pkt. 9 lit a ustawy o samorządzie gminnym, który stanowi, iż do wyłącznej właściwości rady gminy należy podejmowanie uchwał w sprawach majątkowych gminy, przekraczających zakres zwykłego zarządu, dotyczących zasad nabywania, zbywania i obciążania nieruchomości oraz ich wydzierżawiania lub wynajmowania na czas oznaczony dłuższy niż 3 lata lub na czas nieoznaczony o ile ustawy szczególne nie stanowią inaczej. Przepis ten stanowi dalej, że uchwała rady gminy jest wymagana również w przypadku, gdy po umowie zawartej na czas oznaczony do 3 lat strony zawierają kolejne umowy, których przedmiotem jest ta sama nieruchomość.

Prokurator wskazał, że w § 1 Uchwały Rada Gminy uchwaliła załącznik do Uchwały nazwany "Zasady wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu Gminy Słupia". Zawiera on jedno unormowanie niezgodne z przepisami rangi ustawowej, a poprzez przyjęcie go na mocy paragrafu 1 Uchwały Rady Gminy Słupia, unormowanie to nabrało charakteru przepisu prawa miejscowego. Przepis bowiem paragrafu 6 w punkcie 1 ustępu 2 wspomnianego załącznika wykracza poza upoważnienie zawarte w art. 21 ust. 3 pkt 3 Ustawy o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego. Przepisy ustawy nie dają bowiem podstaw do ustalania przez rady gmin pozaustawowych kryteriów pierwszeństwa w uzyskaniu lokali socjalnych w drodze najmu w sposób dowolny. Tymczasem Rada Gminy Słupia przyjęła, że w pierwszej kolejności zawierane mają być umowy najmu lokali socjalnych z osobami, które nabyły prawo do otrzymania lokalu socjalnego na podstawie orzeczenia sądowego. Tak sformułowane kryterium pierwszeństwa prowadzi w istocie do dyskryminacji pozostałych osób i realnego ograniczenia ich uprawnień do uzyskania lokalu socjalnego z zasobu mieszkaniowego Gminy Słupia.

Skarżący wskazał, że postanowienia zaskarżonej uchwały w postaci wskazanego wyżej przepisu zawartego w załączniku do niej nie mogą wykraczać poza zakres ustawowego upoważnienia do jej wydania ale też nie mogą być niezgodne z innymi powszechnie obowiązującymi przepisami prawa ani powtarzać regulacji w tych przepisach zawartych. W tej sytuacji zasadnym wydaje się wniosek o stwierdzenie nieważności paragrafu 6 w punkcie 1 ustępu 2 wspomnianego załącznika, który daje pierwszeństwo zawarcia umowy najmu lokalu socjalnego osobom, które nabyły prawo do lokalu socjalnego na podstawie orzeczenia sądowego. Takie ujęcie uprawnienia dla tej kategorii osób jest sprzeczne z prawem, albowiem stwarza zasadę uprzywilejowania w dostępie do wynajmu lokalu socjalnego nie mającą umocowania w przepisach ustawy stanowiących podstawę wydania uchwały w tej kwestii.

W ocenie prokuratora zapis ten, w przypadku, gdy obowiązek dostarczenia lokalu socjalnego spoczywa na gminie wykracza poza upoważnienie ustawowe, określone w art. 21 ust. 3 pkt 3 ustawy o ochronie praw lokatorów. Przepisy tej ustawy nie dają podstaw do ustalenia uchwałą Rady Gminy Słupia zasady pierwszeństwa zawartej w przepisie paragrafu 6 ust. 2 pkt 1 Zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu Gminy Słupia. Przepisy art. 4 ust. 2 i art. 14 ust. 1 tej ustawy, wyznaczają granicę obowiązku gminy zaspokajania potrzeb mieszkaniowych członków wspólnoty samorządowej przez dostarczanie im lokali socjalnych. Zdaniem skarżącego przepis Uchwały określający zasadę pierwszeństwa w uzyskaniu lokalu socjalnego z uwagi na legitymowanie się uprawnieniem wynikłym z orzeczenia sądowego jest więc niezgodny z prawem.

W odpowiedzi na skargę Rada Gminy Słupia wniosła o oddalenie skargi. Organ wyjaśnił, że przedmiotowa uchwała została podjęta w oparciu o art.18 ust.2 pkt 15 ustawy z dnia 8 marca 1990r. o samorządzie gminnym oraz art.21 ust.1pkt 2 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego. Stosownie do art.18 ust.2 ustawy o samorządzie gminnym do wyłącznej właściwości rady gminy - poza sprawami enumeratywnie wymienionymi w tym przepisie - należy stanowienie w innych sprawach zastrzeżonych ustawami do kompetencji rady gminy ( art.18 ust.2 pkt.15 ustawy). W związku z takim zapisem ustawy należy więc znaleźć w obowiązujących przepisach normę prawną, która przyznaje radom gmin podejmowanie uchwał w sprawach innych niż wymienione w art.18 ust.2 pkt 1-14 ustawy o samorządzie gminnym. Bezspornym być musi, iż jedną z takich norm stanowi art. 21 ust. 1 pkt 2 ustawy o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego. Przepis ten stanowi, iż rada gminy uchwala zasady wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu gminy, w tym zasady i kryteria wynajmowania lokali, których najem jest związany ze stosunkiem pracy, jeżeli w mieszkaniowym zasobie gminy wydzielono lokale przeznaczone na ten cel; w razie gdy rada gminy nie określi w uchwale odmiennych zasad, do lokali podnajmowanych przez gminę stosuje się odpowiednio zasady wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu gminy

Za całkowicie chybiony organ uznał zarzut Prokuratora, że prawidłową podstawą zaskarżonej uchwały Rady Gminy Słupia powinien być przepis art.18 ust.2 pkt 9 lit. a ustawy o samorządzie gminnym. Powołany przepis kreuje dla rady gminy uprawnienie do określania zasad nabywania, zbywania i obciążania nieruchomości oraz ich wydzierżawiania lub wynajmowania na czas oznaczony dłuższy niż 3 lata lub na czas nieoznaczony, o ile ustawy szczególne nie stanowią inaczej. Przedmiotem zaś zaskarżonej uchwały było określenie zasady wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu gminy nie zaś zasad nabywania, zbywania i obciążania nieruchomości oraz ich wydzierżawiania lub wynajmowania na czas oznaczony dłuższy niż 3 lata lub na czas nieoznaczony.

Odnosząc się do żądania skargi stwierdzenia nieważności uchwały w części dotyczącej zapisu zawartego w § 6 ust.2 pkt 1 załącznika do uchwały - w ocenie Rady Gminy Słupia – nie zachodzą podstawy do takiego rozstrzygnięcia, a skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Podejmując zaskarżoną uchwałę Rada Gminy Słupia opierała się na obowiązującym przepisie prawa, który uprawnia ją do podjęcia zaskarżonej uchwały. Normatywna treść uchwały zawiera zasady wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu gminy. Norma art. 21 ust.3 pkt 3 ustawy o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego wprowadziła niezbędne elementy, które powinny zawierać się w zasadach najmu lokali, zobowiązując radę gminy do określenia kryteriów wyboru osób, którym przysługuje pierwszeństwo zawarcia umowy najmu lokalu na czas nieoznaczony i lokalu socjalnego. Żaden przepis prawa nie zakreśla ram takich kryteriów pozostawiając w tym względzie decyzję właściwej rady gminy. Rada Gminy Słupia przyznała pierwszeństwo w najmie lokalu socjalnego czterem grupom uprawnionym, a wśród nich osobom, z prawem do lokalu na podstawie orzeczenia sądowego. Przy ustalaniu terminu "kryterium" przyjmuje się w orzecznictwie, że kryterium to miernik służący za podstawę dokonywania określonego wyboru, cecha, która stanowi podstawę kwalifikacji czy też rozróżnienia. W przedmiotowej sprawie do wyłącznej właściwości rady gminy należy wskazanie takiego kryterium, a ustawodawca nie zawarł żadnych ograniczeń w tym zakresie. Rada Gminy Słupia była więc uprawniona do określenia jako jednego z kryterium pierwszeństwa najmu lokalu socjalnego posiadanie prawa do takiego lokalu na podstawie wyroku sądowego.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Na podstawie art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2017 r. poz. 2188 ze zm.), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Według art. 1 § 2 powołanej ustawy, kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

Zgodnie z art. 3 § 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm.), dalej p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg m.in. na: akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej (art. 3 § 2 pkt 5 p.p.s.a.) oraz akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej (art. 3 § 2 pkt 6 p.p.s.a.).

W myśl art. 147 § 1 p.p.s.a. sąd uwzględniając skargę na uchwałę lub akt, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 5 i 6 tej ustawy, stwierdza nieważność zaskarżonej uchwały lub aktu w całości lub w części albo stwierdza, że zostały wydane z naruszeniem prawa, jeżeli przepis szczególny wyłącza stwierdzenie ich nieważności.

Wprowadzając sankcję nieważności jako następstwo naruszenia przepisu prawa, ustawodawca nie określił rodzaju naruszenia prawa. Przyjmuje się jednak, że podstawę do stwierdzenia nieważności uchwały stanowią takie naruszenia prawa, które mieszczą się w kategorii rażących naruszeń, np. w razie podjęcia uchwały przez organ niewłaściwy, braku podstawy prawnej do podjęcia uchwały określonej treści, niewłaściwego zastosowania przepisu prawnego będącego podstawą podjęcia uchwały, naruszenia procedury jej uchwalania.

Mając powyższe na uwadze stwierdzić należy, iż zasadniczą kwestią w przedmiotowej sprawie jest rozstrzygnięcie, czy uregulowania zawarte w uchwale Rady Gminy Słupia nr X/46/11 z dnia 31 sierpnia 2011 r. w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu Gminy Słupia, są zgodne z obowiązującymi przepisami prawa, a w przypadku stwierdzenia ich niezgodności, czy są one na tyle istotne, aby stwierdzić ich nieważność na podstawie art. 147 § 1 P.p.s.a.

Uprawnienie do zaskarżenia aktu prawa miejscowego do sądu administracyjnego ustawodawca przyznał m.in. prokuratorowi (art. 50 § 1 P.p.s.a). Legitymacja do wniesienia przedmiotowej skargi przez Prokuratora Rejonowego w Brzezinach nie budziła wątpliwości i nie była kwestionowana.

W przedmiotowej skardze Prokurator wystąpił o stwierdzenie nieważności zaskarżonej Uchwały w części dotyczącej § 6 ust. 2 pkt 1 załącznika do uchwały z uwagi na nieuprawnione ustalenie w tym przepisie, iż pierwszeństwo w zawarciu umowy najmu lokalu socjalnego przysługuje osobom które nabyły prawo do lokalu socjalnego na podstawie orzeczenia sądowego. Prokurator odniósł całokształt argumentacji skargi wyłącznie do wskazanej wyżej regulacji.

Jako podstawa prawna zaskarżonej Uchwały wskazane zostały: art. 18 ust. 2 pkt 15 i art. 40 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (tekst jednolity: Dz. U. z 2001 r., nr 142, poz. 1591 ze zm.) oraz art. 21 ust. 1 pkt 2 ust. 3 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego (tekst jednolity: Dz. U. z 2005 r., nr 31, poz. 266 ze zm- dalej ustawa).

Podjęcie przez Radę Gminy Słupia uchwały o wskazanej treści ma związek z art. 4 ust. 1 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego, który do zadań własnych gminy zalicza zaspokajanie potrzeb mieszkaniowych wspólnoty samorządowej. Zaspokajanie w/w potrzeb polega na: zapewnianiu lokali socjalnych i lokali zamiennych, a także zaspokojeniu potrzeb mieszkaniowych gospodarstw domowych o niskich dochodach (art. 4 ust. 2 tej ustawy). Ustawa określa również prawną formę, w jakiej gmina "zapewnia lokale socjalne i zamienne" oraz "zaspokaja potrzeby mieszkaniowe gospodarstw o niskich dochodach". Formę tę stanowi umowa najmu (art. 20 ust.2, ust. 2a i ust. 3 oraz art. 22, art. 23 ust.1 i ust. 2 ustawy). Zaspokojenie potrzeby mieszkaniowej członkowi wspólnoty samorządowej przez gminę polega więc na wynajęciu tej osobie lokalu wchodzącego w skład mieszkaniowego zasobu gminy.

Przepisy art. 21 ust.1 pkt 2 oraz art. 21 ust.3 ustawy stanowią regulację dotyczącą zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu gminy.

W myśl art. 21 ust. 1 ustawy, rada gminy uchwala wieloletnie programy gospodarowania mieszkaniowym zasobem gminy (pkt 1) oraz zasady wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu gminy, w tym zasady i kryteria wynajmowania lokali, których najem jest związany ze stosunkiem pracy, jeżeli w mieszkaniowym zasobie gminy wydzielono lokale przeznaczone na ten cel (pkt 2). Zgodnie zaś z art. 21 ust. 3 ustawy, zasady wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu gminu powinny określać w szczególności:

1. wysokość dochodu gospodarstwa domowego uzasadniającą oddanie w najem lub w podnajem lokalu na czas nieoznaczony i lokalu socjalnego, oraz wysokość dochodu gospodarstwa domowego uzasadniającą zastosowanie obniżek czynszu;

2. warunki zamieszkiwania kwalifikujące wnioskodawcę do ich poprawy;

3. kryteria wyboru osób, którym przysługuje pierwszeństwo zawarcia umowy najmu lokalu na czas nieoznaczony i lokalu socjalnego;

4. warunki dokonywania zamiany lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu gminy oraz zamiany pomiędzy najemcami lokali należących do tego zasobu a osobami zajmującymi lokal w innych zasobach;

5. tryb rozpatrywania i załatwiania wniosków o najem lokali zawierany na czas oznaczony i o najem lokali socjalnych oraz sposób poddania tych spraw kontroli społecznej;

6. zasady postępowania w stosunku do osób, które pozostawały w lokalu opuszczonym przez najemcę lub w lokalu, w którego najem nie wstąpiły po śmierci najemcy;

7. kryteria oddawania w najem lokali o powierzchni użytkowej przekraczającej 80 m².

Z treści w/w przepisu ustawy wynika, że uchwała w sprawie zasad wynajmowania lokali winna kompleksowo i szczegółowo regulować wskazane w powyższym upoważnieniu ustawowym kwestie, w sposób dostosowany do zindywidualizowanych potrzeb danej społeczności lokalnej. Ponieważ przywołane wyliczenie jest katalogiem otwartym, organ stanowiący jednostki samorządu terytorialnego może także zawrzeć w przedmiotowej uchwale dodatkowe regulacje. Istnieje zatem możliwość zamieszczenia w uchwale jeszcze innych zagadnień związanych z najmem, ale nie oznacza to jednak dowolności organu (por. wyrok NSA z dnia 25 czerwca 2010 r., sygn. akt I OSK 732/10, Lex nr 595501). Przede wszystkim muszą być one zgodne z Konstytucją RP oraz przepisami powszechnie obowiązującymi rangi ustawowej, w tym zwłaszcza przepisami ustawy zawierającej delegację do podjęcia uchwały.

Ponadto zasady wynajmowania lokali powinny być stanowione w taki sposób, aby mieszkańcy gminy, którzy spełniają podstawowe kryteria przedmiotowe, tj. wysokość dochodu i warunki zamieszkiwania, od których zależy wynajęcie lokalu z zasobu mieszkaniowego gminy, mieli równe szanse w staraniach o uzyskanie lokalu. Zatem przy określaniu kręgu osób uprawnionych do uzyskania lokalu z zasobu mieszkaniowego gminy, rada gminy nie może wprowadzać zapisów o charakterze wyłączającym pewne kategorie mieszkańców gminy z możliwości ubiegania się o zawarcie umowy najmu.

Wobec powyższego zasadny jest wniosek prokuratora o stwierdzenie nieważności § 6 ust. 2 pkt 1 załącznika do Uchwały regulujący pierwszeństwo w wynajmowaniu lokali osobom, które nabyły prawo do lokalu socjalnego na podstawie orzeczenia sądowego. Taki zapis, w przypadku gdy obowiązek dostarczenia lokalu socjalnego spoczywa na gminie wykracza poza upoważnienie ustawowe, określone w art. 21 ust. 3 pkt 3 ustawy o ochronie praw lokatorów. Przepisy tej ustawy nie dają podstaw do ustalenia takiego pierwszeństwa. Przepisy art. 4 ust. 2 i art. 14 ust. 1 tej ustawy, wyznaczają granicę obowiązku gminy zaspokajania potrzeb mieszkaniowych członków wspólnoty samorządowej przez dostarczanie im lokali socjalnych. Kreowane natomiast przez gminę w drodze uchwały zasady wynajmowania lokali z mieszkaniowego zasobu gminy, nie mogą zawężać granic tego ustawowego obowiązku. Zdaniem Sądu regulacja tego przepisu Uchwały, w istocie bez żadnego uzasadnienia prawnego, ogranicza realizację przez gminę ustawowego obowiązku dostarczania lokali socjalnych na podstawie art. 14 ust. 1 zd. 2 ustawy, co w rezultacie prowadzi do ograniczenia ustawowego obowiązku przez akt prawa miejscowego. Artykuł 21 ust. 3 pkt 3 ustawy, przyznający radzie gminy kompetencje do ustalenia zasad pierwszeństwa wynajmowania lokali socjalnych i lokali na czas nieoznaczony, dotyczy wyłącznie kształtowania przesłanek zawierania umów najmu takich lokali na zasadach ogólnych, a nie na podstawie art. 14 ustawy. Ten ostatni przepis kształtuje bowiem w sposób samodzielny i wyczerpujący zasady postępowania wobec osób które nabyły prawo do lokalu socjalnego na podstawie orzeczenia sądowego. To sąd w prawomocnym orzeczeniu oznacza krąg podmiotów uprawnionych do otrzymania lokalu socjalnego na tej podstawie. Skoro żaden z przepisów ustawy nie zawiera regulacji, aby osoby z przyznanym lokalem socjalnym były w jakikolwiek sposób uprzywilejowane, w porównaniu do innych osób oczekujących na lokal socjalny, to gmina nie ma podstaw prawnych aby w uchwale w tym zakresie przyznawać wskazanym podmiotom pierwszeństwo.(por. wyrok NSA w sprawie I OSK 732/10).

Mając powyższe na uwadze, Sąd, na podstawie art. 147 § 1 p.p.s.a. orzekł jak w punkcie 1 wyroku, biorąc też pod uwagę to, że w odniesieniu do stwierdzenia nieważności (w całości lub w części) uchwały, jako aktu prawa miejscowego, nie znajduje zastosowania ograniczenie terminem rocznym, o którym mowa w art. 94 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym. W zakresie wniosku Prokuratora odnośnie wykonalności zaskarżonej uchwały należy wyjaśnić, że wobec nowelizacji art. 152 p.p.s.a. wniosek ten należy uznać za nieaktualny. Również brak jest podstaw prawnych do rozpoznania wniosku Prokuratora o zasądzenie kosztów postępowania.

Sąd nie podziela natomiast zarzutu Prokuratora rażącego naruszenia art. 18 ust. 2 pkt 9a ustawy o samorządzie gminnym. W uzasadnieniu skargi Prokurator zacytował jedynie treść tego przepisu nie wskazując na czym polega rażące naruszenie tego przepisu jak również nie przedstawiając żadnej argumentacji na poparcie zaprezentowanego stanowiska. Za takowe nie można bowiem uznać stwierdzenia, że podstawa wydania uchwały została przyjęta niefortunnie. W tej sytuacji należy stwierdzić, że po pierwsze organ nie mógł rażąco naruszyć przepisu którego nie stosował. Jak bowiem wynika z treści zaskarżonej uchwały w podstawie prawnej Rada nie wskazała art. 18 ust. 2 pkt 9a. Podstawą prawną zaskarżonej uchwały był art. 18 ust. 2 pkt 15 oraz art. 21 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobnie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego.

Zdaniem Sądu to jest właściwa podstawa prawna podjętej Uchwały. W świetle art. 18 ust. 2 pkt 15 ustawy o samorządzie gminnym do wyłącznej właściwości rady gminy należy stanowienie w innych sprawach zastrzeżonych ustawami do kompetencji rady gminy.

Jak wynika z art. 4 ust. 1 ustawy o ochronie praw lokatorów tworzenie warunków do zaspokajania potrzeb mieszkaniowych wspólnoty samorządowej należy do zadań własnych gminy. Zgodnie z art. 21 ust. 1 pkt 2 ustawy o ochronie praw lokatorów rada gminy uchwala zasady wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu gminy, w tym zasady i kryteria wynajmowania lokali, których najem jest związany ze stosunkiem pracy, jeżeli w mieszkaniowym zasobie gminy wydzielono lokale przeznaczone na ten cel; w razie gdy rada gminy nie określi w uchwale odmiennych zasad, do lokali podnajmowanych przez gminę stosuje się odpowiednio zasady wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu gminy.

Artykuł 21 ust. 3 ustawy o ochronie praw lokatorów stanowi, iż zasady wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu gminy powinny określać w szczególności:

1) wysokość dochodu gospodarstwa domowego uzasadniającą oddanie w najem lub w podnajem lokalu na czas nieoznaczony i lokalu socjalnego oraz wysokość dochodu gospodarstwa domowego uzasadniającą zastosowanie obniżek czynszu;

2) warunki zamieszkiwania kwalifikujące wnioskodawcę do ich poprawy;

3) kryteria wyboru osób, którym przysługuje pierwszeństwo zawarcia umowy najmu lokalu na czas nieoznaczony i lokalu socjalnego;

4) warunki dokonywania zamiany lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu gminy oraz zamiany pomiędzy najemcami lokali należących do tego zasobu a osobami zajmującymi lokale w innych zasobach;

5) tryb rozpatrywania i załatwiania wniosków o najem lokali zawierany na czas nieoznaczony i o najem lokali socjalnych oraz sposób poddania tych spraw kontroli społecznej;

6) zasady postępowania w stosunku do osób, które pozostały w lokalu opuszczonym przez najemcę lub w lokalu, w którego najem nie wstąpiły po śmierci najemcy;

7) kryteria oddawania w najem lokali o powierzchni użytkowej przekraczającej 80 m2.

Dokonując zatem analizy treści art. 18 ust. 2 pkt 15 ustawy o samorządzie gminnym w kontekście przedmiotu i treści zaskarżonej Uchwały dotyczącej zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu Gminy Słupia, zatem ściśle odpowiadającego delegacji z art. 21 ust. 1 pkt 2 i ust. 3 ustawy o ochronie lokatorów należy stwierdzić, że wskazana przez organ podstawa prawna wynikająca z art. 18 ust. 2 pkt 15 stanowi właściwe upoważnienie do jej wydania.

Wskazany przez Prokuratora przepis art. 18 ust. 2 pkt 9a ustawy o samorządzie gminnym stanowi natomiast, że do wyłącznej właściwości rady gminy należy podejmowanie uchwał w sprawach majątkowych gminy, przekraczających zakres zwykłego zarządu, dotyczących zasad nabywania, zbywania i obciążania nieruchomości oraz ich wydzierżawiania lub wynajmowania na czas oznaczony dłuższy niż 3 lata lub na czas nieoznaczony o ile ustawy szczególne nie stanowią inaczej. Przepis ten stanowi dalej, że uchwała rady gminy jest wymagana również w przypadku, gdy po umowie zawartej na czas oznaczony do 3 lat strony zawierają kolejne umowy, których przedmiotem jest ta sama nieruchomość. Jak wykazano wyżej przedmiotem zaskarżonej Uchwały nie były sprawy z zakresu uregulowanego w art. 18 ust. 2 pkt 9a.

Dodać należy, że wskazany przez Prokuratora przepis ma zastosowanie w sprawach w których organy gminy procedują na podstawie ustawy o gospodarce nieruchomościami. Jak wynika z art. 13 ust. 1 tej ustawy z zastrzeżeniem wyjątków wynikających z ustaw, nieruchomości mogą być przedmiotem obrotu. W szczególności nieruchomości mogą być przedmiotem sprzedaży, zamiany i zrzeczenia się, oddania w użytkowanie wieczyste, w najem lub dzierżawę, użyczenia, oddania w trwały zarząd, a także mogą być obciążane ograniczonymi prawami rzeczowymi, wnoszone jako wkłady niepieniężne (aporty) do spółek, przekazywane jako wyposażenie tworzonych przedsiębiorstw państwowych oraz jako majątek tworzonych fundacji. Zgodnie z art. 37 ust. 4 tej ustawy zawarcie umów użytkowania, najmu lub dzierżawy na czas oznaczony dłuższy niż 3 lata lub na czas nieoznaczony następuje w drodze przetargu. Wojewoda albo odpowiednia rada lub sejmik mogą wyrazić zgodę na odstąpienie od obowiązku przetargowego trybu zawarcia tych umów.

Wobec powyższego w tej części Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. skargę oddalił o czym orzekł jak w punkcie 2 wyroku.

d.j.