Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt IV SA/Gl 1006/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2016-04-26 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6550
Hasła tematyczne: Środki unijne
Inne
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 153
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: art. 29 ust. 1,2 i 8, art. 10 ust. 2
journal: Dz.U. 2014 poz 1438
law: Ustawa z dnia 9 maja 2008 r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa - tekst jednolity.
article: par. 9
journal: Dz.U. 2005 nr 17 poz 142
law: Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 18 stycznia 2005 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na dostosowanie gospodarstw rolnych do standardów Unii Europejskiej objętej planem rozwoju obszarów wiejskich

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia NSA Szczepan Prax Sędziowie Sędzia WSA Beata Kozicka (spr.) Sędzia WSA Małgorzata Walentek Protokolant Monika Rał po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 kwietnia 2016 r. sprawy ze skargi K.M. na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w C. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności z tytułu dostosowania gospodarstwa rolnego do standardów Unii Europejskiej 1) uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w K. z dnia [...] nr [...]; 2) zasądza od Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w C. na rzecz skarżącego kwotę [...] złotych (słownie: [...] złotych 00/100) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją dnia [...] Nr [...] Dyrektor Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w C. – działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz.U. z 2016 r. poz. 23 ze zm., dalej Kpa), art. 10 ust. 2 oraz art. 29 ust. 1, 2 i 8 ustawy z dnia 9 maja 2008 r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (tekst jedn. Dz. U. 2014 r., poz. 1438 ze zm.), a także przepisów Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 stycznia 2005 r. – w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na dostosowanie gospodarstw rolnych do standardów Unii Europejskiej objętej planem rozwoju obszarów wiejskich (Dz.U. Nr 17, poz. 142 ze zm.) oraz przepisów Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 1 sierpnia 2006 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na dostosowanie gospodarstw rolnych do standardów Unii Europejskiej objętej planem rozwoju obszarów wiejskich (Dz.U. Nr 142, poz. 1016 ze zm.) – po rozpatrzeniu odwołania K. M. (M.) z dnia [...] od decyzji wydanej przez Z–cę Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w K. z upoważnienia Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w K. z dnia [...] Nr [...] o ustaleniu kwoty nienależnie pobranych płatności z tytułu dostosowania gospodarstwa rolnego do standardów UE – decyzję pierwszoinstancyjną utrzymał w mocy.

Uzasadniając rozstrzygnięcie, organ odwoławczy przybliżył dotychczasowy przebieg postępowania, według chronologii zdarzeń począwszy od momentu złożenia przez K. M. (dalej: strona, wnioskodawca, producent) wniosku, wskazując przy tym prawne regulacje przedmiotu. W tych ramach – na wstępie – odnotował, że wnioskiem z dnia 14 marca 2005 r. złożonym w Biurze Powiatowym ARiMR w K. producent ubiegał się o pomoc finansową na dostosowanie gospodarstw rolnych do standardów Unii Europejskiej na:

a) zakup i wyposażenie w płytę gnojową o powierzchni 35,27 m2,

b) zakup i wyposażenie w zbiornik na gnojówkę o pojemności 25 m3, celem dostosowania do wymagań w zakresie przechowywania nawozów naturalnych, oraz

c) przygotowanie ścian i podłóg w pomieszczeniach do udoju oraz w pomieszczeniach do przechowywania mleka 8 stanowisk,

d) zakup i wyposażenie w schładzalnik do mleka o pojemności 400 l.

Decyzją z dnia [...] Nr [...] o przyznaniu pomocy finansowej na dostosowanie gospodarstw rolnych do standardów Unii Europejskiej objętej planem rozwoju obszarów wiejskich organ pierwszoinstancyjny, tj. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w K. przyznał producentowi płatność w łącznej wysokości 44 883,05 zł w dwóch ratach, pierwsza w kwocie 22 441,53 zł i druga rata w kwocie 22 441,52 zł. Warunkiem wypłaty drugiej raty było wykonanie prac dostosowawczych i złożenie stosownego oświadczenia, zgodnie z § 9 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 stycznia 2005r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na dostosowanie gospodarstw rolnych do standardów Unii Europejskiej objętej planem rozwoju obszarów wiejskich (Dz.U. Nr 17, poz. 142 ze zm.). Decyzja ta została doręczona w dniu 24 kwietnia 2006 r., wraz – co podkreśłił organ odwoławczy – pouczeniem, że warunkiem wypłaty drugiej raty jest realizacja w terminie przedsięwzięcia określonego w planie dostosowania oraz nie później niż w dniu, w którym upłynął termin zakończenia realizacji tego przedsięwzięcia, osiągnięcie wielkości ekonomicznej gospodarstwa rolnego wynoszącej co najmniej 4 EJW (ESU), w rozumieniu decyzji Komisji (EWG) nr 85/377 z dnia 07 czerwca 1985 r. ustanawiającej wspólnotową typologię gospodarstw rolnych (Dz.Urz. WE L 220 z 17 sierpnia 1985 r. z późn. zm.) oraz złożenie kierownikowi biura powiatowego ARiMR, właściwego ze względu na miejsce zamieszkania producenta rolnego, nie później niż w terminie 14 dni od dnia, w którym upłynął termin zakończenia realizacji przedsięwzięcia określonego w planie dostosowania, na formularzu udostępnionym przez Agencję, oświadczenia o zakończeniu realizacji tego przedsięwzięcia, i o tym, że wielkość ekonomiczna gospodarstwa rolnego wynosi co najmniej 4 EJW (ESU). W piśmie zawarta była również informacja, w jakich sytuacjach może nastąpić konieczność zwrotu pierwszej raty płatności.

Jednocześnie organ odwoławczy podał, że K. M. zgodnie z zapisami § 6 ust. 2 pkt. 2 rozporządzenia DSU zobligowany był do zakończenia swej inwestycji:

po pierwsze – z zakresu schematu mlecznego w terminie 12 miesięcy od daty przyznania pomocy finansowej oraz

po drugie – z zakresu schematu nawozowego do dnia 31 grudnia 2007 r., a następnie

po trzecie – do złożenia odpowiedniego oświadczenia o zakończeniu przedmiotowej inwestycji.

Dokonanie tych czynności – jak zaznaczył – miało decydować o dokonaniu II raty płatności, co wynika z treści § 9 ust. 3 rozporządzenia DSU.

W dalszych motywach wskazał, że w dniu 09 maja 2007 r. producent złożył do Biura Powiatowego ARiMR w K. oświadczenie o zrealizowaniu przedsięwzięcia i osiągnięciu przez gospodarstwo żywotności ekonomicznej na poziomie 4 EJW. W związku z tym w dniu 24 lipca 2007 r. w jego gospodarstwie przeprowadzono wizytację mającą na celu sprawdzenie wykonania inwestycji. Stwierdziła ona rozbieżności między stanem deklarowanym przez producenta odpowiednimi dokumentami i faktycznym zakresem wykonanej inwestycji w gospodarstwie. Dotyczyły one nie wykonania całości inwestycji, a w szczególności braku odpowiedniego przygotowania ścian i podłóg w pomieszczeniach udoju, które miały ułatwić ich czyszczenie przez pokrycie ich specjalnymi farbami. Stwierdzono również wykonanie siedmiu, a nie ośmiu stanowisk udojowych – jak deklarował wnioskodawca. Wyniki przeprowadzonej kontroli na miejscu zostały udokumentowane w protokole z wizytacji Nr 4.

W dniu 02 sierpnia 2007 r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w K. zawiadomieniem o wszczęciu postępowania z urzędu powiadomił wnioskodawcę o wszczęciu postępowania w sprawie uchylenia decyzji Nr [...] w związku z niedopełnieniem warunków, o których mowa w § 9 ust. 3 Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 stycznia 2005 r. W odpowiedzi producent złożył wniosek o umorzenie postępowania podnoszac wykonanie zakwestionoawanych prac, podniósł, że brakujące stanowisko zostało w całości przez producenta wykonane, a ściany zostały pokryte farbą zmywalną. W jego ocenie przedsięwzięcie zostało w całości zrealizowane. Ponadto zawnioskował o ponowną wizytację w gospodarstwie, wyznaczenie terminu i powiadomienie pisemne o wizytacji.

W dniu 05 maja 2008 r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w K., na podstawie art. 162 § 2 i § 3 Kpa wydał decyzję Nr [...] o uchyleniu w całości decyzji Nr [...] o przyznaniu pomocy finansowej na dostosowanie gospodarstw rolnych do standardów Unii Europejskiej. Od decyzji tej strona wniosła odwołanie. Po ponownym rozpatrzeniu sprawy Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego ARiMR w C. decyzją z dnia [...] Nr[...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Decyzję tę strona zaskarżyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, który wyrokiem z dnia 04 listopada 2008 r., sygn. akt SA/Gl 1004/08 uchylił zaskarżoną decyzję. Sąd – jak podniósł organ drugoinstancyjny – wskazał na powstałe w toku przeprowadzonego postępowania administracyjnego uchybienia, tj. że z rozporządzenia DSU wynika, iż w przypadku nie zrealizowania w terminie przedsięwzięcia określonego w planie dostosowania, pierwsza rata płatności podlega zwrotowi (§10 ust. 1, § 11 rozporządzenia DSU), natomiast druga rata nie podlega wypłacie (§ 9 ust. 3 rozporządzenia DSU). Wskazane przepisy określały skutki niedopełnienia przez stronę czynności, które powinna była wykonać w oznaczonym terminie, co wyłącza zastosowanie art. 162 § 2 Kpa.

Po tym wyroku, Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 04 listopada 2008 r., sygn. akt SA/Gl 1004/08, Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego ARiMR w C. decyzją z dnia [...] Nr [...] uchylił decyzji pierwszej instancji w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia. W dniu [...] Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w K. decyzją Nr [...] umorzył postępowanie wszczęte z urzędu w dniu 02 sierpnia 2007 r. w sprawie uchylenia decyzji Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w K. Nr [...] Od decyzji tej strona nie wniosła odwołania.

Następnie organ odwołaczy przypomniał, że w dniu 14 września 2009 r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w K. wystosował do strony pismo informacyjne o możliwości dokonania dobrowolnego zwrotu nienależnie pobranych płatności z tytułu braku realizacji przedsięwzięcia określonego w planie dostosowania gospodarstwa rolnego do standardów Unii Europejskiej. W dniu 03 lutego 2010 r. do [...] Oddziału Regionalnego ARiMR w C. wpłynęło pismo strony, w którym wniosła o przeprowadzenie ponownej wizytacji jej gospodarstwa rolnego celem potwierdzenia dostosowania go do standardów Unii Europejskiej. Wskazała przy tym, że wizytacja przeprowadzona w dniu 24 lipca 2007 r. nie została prawidłowo przeprowadzona, gdyż nie odzwierciedliła stanu faktycznego przystosowania gospodarstwa rolnego do standardów Unii Europejskiej a osoby kontrolujące nie uwzględniły wyjaśnień producenta. Ponadto strona podniosła, że jej "akceptacja i podpis protokołu z wizytacji Nr 4 (...) została wymuszona argumentami, że nie wnoszą one nic do sprawy". W odpowiedzi na ten wniosek Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego ARiMR w [...] , po uzyskaniu stanowiska Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w K. , poinformował stronę, że zasady przeprowadzania czynności w trakcie wizytacji gospodarstwa rolnego uczestnika Programu PROW Dostosowanie Gospodarstwa Rolnego do Standardów UE są określonone odpowiednią procedurą ARiMR. Pracownicy Biura Powiatowego ARiMR są zobowiązani do jej stosowania i nie mogą przeprowadzać czynności kontrolnych innych niż wskazanych odpowiednimi dokumentami i zakresie innym niż określonym przez wnioskodawcę treścią złożonego wniosku.

W dalszej części wskazał, że protokół odzwierciedlał stan faktyczny, który potwierdził sam wnioskodawca podpisując go, nie wnosząc żadnych uwag, wyjaśnień czy też zastrzeżeń. Ponadto prokducent został poinformowany, iż na obecnym etapie postępowania nie jest możliwe przeprowadzenie ponownej wizytacji, gdyż takiego postępowania nie przewidują wiążące ARiMR w tej materii przepisy prawa i procedury regulujące objety badaniem program pomocowy. W związku z brakiem wpłaty – zdaniem organu – nienależnie pobranych płatności z tytułu DSU, Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego ARiMR w C., działając z upoważnienia Prezesa ARiMR, zawiadomieniem z dnia 08 maja 2012 r. Nr [...] poinformował producenta o wszczęciu z urzędu postępowania administracyjnego w sprawie ustalenia kwoty nienależnie pobranych środków finansowych z tytułu programu PROW Dostosowanie Gospodarstw Rolnych do Standardów UE, przyznanych decyzją Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w K. z dnia [...] Nr [...] o przyznaniu pomocy finansowej na dostosowanie gospodarstw rolnych do standardów UE, objętej planem rozwoju obszarów wiejskich. W dniu [...] Zastępca Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego ARiMR w [...], działając z upoważnienia Prezesa ARiMR – decyzją Nr [...] ustalił stronie kwotę nienależnie pobranych płatności z tytułu programu PROW Dostosowanie Gospodarstw Rolnych do Standardów UE w wysokości 22 441,53 zł. Od tej decyzji producent złożył wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy z zachowaniem ustawowego terminu do jego wniesienia.

Ponieważ z dniem 1 sierpnia 2012 r., w związku z wejściem w życie ustawy z dnia 27 stycznia 2012 r. o zmianie ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. poz. 243), organem właściwym do ponownego rozpatrzenia sprawy został organ nadrzędny nad organem właściwym miejscowo do rozstrzygnięcia w sprawie przyznania pomocy lub pomocy finansowej, toteż organem właściwym do ustalenia kwoty nienależnie lub nadmiernie pobranych płatności stał się właściwy miejscowo Kierownik Biura Powiatowego ARiMR, a organem odwoławczym Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR, a nie jak dotychczas do Prezes ARiMR. Tym samym Prezes ARiMR decyzją z dnia [ ...] Nr [...] umorzył postępowanie odwoławcze w sprawie wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, a jednocześnie powiadomił stronę o przekazaniu wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy w trybie art. 65 Kpa organowi właściwemu od 01 sierpnia 2012 r., tj. Dyrektorowi [...] Oddziału Regionalnego ARiMR w C., który rozpatrzy jego odwołanie.

Odwołanie strony nie zostało uwzględnione, co znalazło odzwierciedlenie w decyzji organu drugoinstancyjnego z dnia [...] Nr [...] o utrzymaniu w mocy zaskarżonej decyzji.

Na decyzję tę strona złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, który – wyrokiem z dnia 24 stycznia 2013 r. sygn. akt III SA/Gl 1809/12 –

1) stwierdził nieważność zaskarżonej Decyzji Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego ARiMR w C. z dnia [...] Nr [...]

2) uchylił Decyzję Prezesa ARiMR z dnia[...] . Nr [...]i

3) uchylił Decyzję Prezesa ARiMR z dnia [...] Nr [...]

Sąd wskazał, że podczas ponownego rozpatrzenia sprawy organ właściwy stosownie do aktualnego brzmienia art. 29 ust. 1 ustawy o ARiMR, weźmie pod uwagę fakt, czy jeśli przyznanie pomocy w zakresie przechowywania nawozów naturalnych i produkcji mleka są dwoma odrębnymi rodzajami pomocy, przyznawanymi na podstawie dwóch niezależnych wniosków (tyle, że zawartych w jednym formularzu), czy nie jest zasadne odstąpienie od ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności z tytułu dostosowania gospodarstwa rolnego do standardów UE w części zrealizowanej przez rolnika bez zastrzeżeń ze strony ARiMR. Poza tym zadaniem organu było rozważenie czy producent wnosząc pismem z dnia 28 grudnia 2007 r. o umorzenie postępowania w sprawie uchylenia decyzji o przyznaniu pomocy finansowej na dostosowanie gospodarstw rolnych do standardów UE i informując o wykonaniu przedsięwzięcia, w tym, w zakresie terminu wykonania, jeżeli zważyć, że stosowanie do § 6 ust. 2. pkt 2 lit. a rozporządzenia DSU, termin realizacji przedsięwzięcia w zakresie dostosowania gospodarstwa rolnego do wymagań w zakresie przechowywania nawozów naturalnych upływał w dniu 31 grudnia 2007 r., a więc po dacie kiedy producent zarówno złożył oświadczenie o wykonaniu przedsięwzięcia, jak i usunął stwierdzone w toku kontroli usterki, a więc dopełnił czynności koniecznych do uznania przedsięwzięcia za wykonane zgodnie z planem dostosowania.

W dniu 19 lipca 2013 r. do Biura Powiatowego ARiMR w K. wpłynęło pismo, w którym producent, jak wskazał organ – w związku z wyrokiem WSA w Gliwicach z dnia 24 stycznia 2012 r., sygn. akt III SA/Gl 1809/12 – wniósł o wypłatę II raty przyznanej płatności zgodnie z decyzją z dnia [...] Nr [...]. Wnioskodawca poinformował, że oświadczenie uprawniające do wypłaty II raty płatności zgodnie z § 9 rozporządzenia DSU złożył w maju 2007 r. Na powyższy wniosek, w dniu 08 sierpnia 2013 r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w K. wystosował do producenta pismo, w którym poinformował, że wypłata drugiej raty pomocy nie jest możliwa, gdyż warunkiem jej uzyskania było m.in. zrealizowanie inwestycji określonej treścią wniosku o przyznanie pomocy finansowej z tytułu DSU. Ponadto wskazał, że gdy producent rolny nie zrealizuje w terminie przedsięwzięcia określonego w planie dostosowania, pierwsza rata płatności podlega zwrotowi (§10 ust. 1, § 11), natomiast druga rata nie podlega wypłacie (§ 9 ust. 3).

Następnie Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w K. decyzją z dnia[...] Nr [...] o ustaleniu kwoty nienależnie pobranych płatności z tytułu dostosowania gospodarstwa rolnego do standardów Unii Europejskiej, którą zobowiązał stronę do zwrotu pierwszej raty pomocy w wysokości 22 441,53 zł wypłaconej na podstawie decyzji z dnia [...] o przyznaniu pomocy finansowej na dostosowanie gospodarstw rolnych do standardów Unii Europejskiej objętej planem rozwoju obszarów wiejskich, powiększonej o odsetki w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych, naliczane od dnia następującego po upływie 14–go dnia od daty doręczenia decyzji ustalającej kwotę nienależnie pobranych środków finansowych.

Od tej decyzji strona wniosła odwołanie do Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego ARiMR w C., za pośrednictwem Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w K., zarzucając jej naruszenie przepisów postępowania, a to: art. 7, art. 8, art. 9 i 77 Kpa, poprzez niedokładne wyjaśnienie istniejącego stanu faktycznego oraz naruszenie przepisów prawa materialnego. Autor odwołania podniósł, że protokół z wizytacji nr [...] z dnia [...] został sporządzony w sposób enigmatyczny i niespójny, a treść jego jest niejednoznaczna. W jego ocenie stwierdzone podczas kontroli nieprawidłowości nie powinny mieć dla niego aż takich konsekwencji. Podkreśłil, że brakujące stanowisko do doju oraz pokrycie ścian farbą zmywalną, tj. realizacja całości przedsięwzięcia, zostało wykonane przed dniem kontroli – 24 lipca 2007 r., a nie dopiero w dniu 28 grudnia 2007 r., tj. w dniu złożenia wniosku o umorzenie postępowania w sprawie uchylenia decyzji o przyznaniu pomocy finansowej. Wyraził przy tym pogląd, że jeśli uznać, że kontrola została przeprowadzona przez organ prawidłowo, a "rzekome" niedociągnięcia faktycznie istniały, to należy dojść do wniosku, że inwestycja została de facto zrealizowana w terminie albowiem do dnia 31 grudnia 2007 r. Nadto jego zdaniem żądanie zwrotu nienależnie pobranej płatności jest przedawnione na podstawie art. 73 ust. 5 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 796/2004 ze względu na upływ czteroletniego okresu od daty I (pierwszej) płatności

Decyzją z dnia [...] Nr [...] Dyrektor[...] Oddziału Regionalnego ARiMR w C. orzekł o utrzymaniu w mocy zaskarżonej decyzji. Organ uznał, że termin na realizację schematu nawozowego upłynął w dniu 31 grudnia 2007 r., a termin na realizację schematu mlecznego w dniu 31 marca 2007 r. Podniósł, że przeprowadzone czynności kontrolne w dniu 24 lipca 2007 r. wykazały, że złożone przez beneficjenta oświadczenie o zakończeniu działań dostosowawczych nie odpowiadało stanowi rzeczywistemu, co rodziło podstawy do uznania, że pierwsza rata płatności została wypłacona nienależnie a druga nie podlega wypłacie w terminie 60 dni od daty jego złożenia. Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego ARiMR w C. w zaskarżonej decyzji zgodził się z organem pierwszej instancji, że tylko realizacja obu schematów stanowi wypełnienie zobowiązań uprawniających do uznania prawidłowego wykorzystania środków pomocowych. Organ odwoławczy nie znalazł również uzasadnienia dla uznania zarzutu upływu terminu przedawnienia do żądania zwrotu nienależnie pobranej płatności z art. 73 ust. 5 rozporządzenia komisji nr 796/2004, albowiem beneficjent o stwierdzeniu naruszeń skutkujących uznaniem wypłaconej płatności za nieuzasadniony wydatek został poinformowany Decyzją Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w K. z dnia [...] o uchyleniu decyzji z dnia [...] o przyznaniu mu płatności. Jego zdaniem zatem nie upłynął okres czterech lat pomiędzy powiadomieniem a datą pierwszej wypłaty raty, tj. 08 czerwca 2006 r. Organ odwoławczy nie uznał też, aby skarżący działał w dobrej wierze, gdyż nie dokonał należytej staranności i dopuścił się niedbalstwa składając oświadczenie w dniu 09 maja 2007 r. nie zrealizowawszy całościowo zobowiązań, do których był zobligowany decyzją przyznającą płatności. Organ wykluczył również wystąpienie przesłanek z art. 73 ust. 4 powyższego rozporządzenia oraz naruszenie wskazanych przepisów K.p.a.

Na powyższą decyzję strona złożyła ponownie skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach powtarzając w niej zarzuty zawarte w odwołaniu.

Wyrokiem z dnia 28 października 2014 r. sygn. akt III SA/Gl 793/14 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w K. z dnia [...] także stwierdził, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku. Sąd wskazał, że podczas ponownego rozpatrzenia sprawy organ właściwy stosownie do aktualnego brzmienia art. 29 ust. 1 ustawy o ARiMR, ma rozważyć czy producent wnosząc pismem z dnia 28 grudnia 2007 r. o umorzenie postępowania w sprawie uchylenia decyzji o przyznaniu pomocy finansowej na dostosowanie do standardów UE i informując o wykonaniu przedsięwzięcia w stosunku do brakującego stanowiska i pomalowania ścian oraz podłóg zmywalną farbą nie spełnił jednak warunku realizacji przedsięwzięcia, w tym zakresie terminu na jego wykonanie. Rozpatrując sprawę ponownie Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w K. miał uwzględnić rozważania sądu oraz odnieść się do terminów wskazanych w rozporządzeniu z dnia 18 stycznia 2005 r. jak i nowelizacji zmieniającej rozporządzenie w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na dostosowanie gospodarstw rolnych do standardów Unii Europejskiej objętej planem rozwoju obszarów wiejskich z dnia 01 sierpnia 2006 r.

W następstwie powyższego organ pierwszej instancji decyzją z dnia [...] Nr [...] o ustaleniu kwoty nienależnie pobranych płatności z tytułu dostosowania gospodarstwa rolnego do standardów Unii Europejskiej, ustalił do zwrotu kwotę 22 441,53 zł, tj. kwotę na którą opiewała pierwsza rata płatności na dostosowanie gospodarstw rolnych do standardów Unii Europejskiej objętej planem rozwoju obszarów wiejskich przyznaną decyzją z dnia [...]. Od tej decyzji wnioskodawca złożył odwołanie zarzucając zaskarżonej decyzji naruszenie przepisów postępowania, poprzez niedokładne wyjaśnienie istniejącego stanu faktycznego oraz naruszenie przepisów prawa materialnego, a także nie wykonanie zaleceń wyroku WSA w Gliwicach z dnia 28 października 2014 r., sygn. akt III SA/Gl 793/14. Uzasadniając powtórzył dotychczas prezentowane stanowisko, eksponując m.in., że przedsięwzięcie objete badaniem zostało w całości zrealizowane przed dniem kontroli. Podniósł, że organ nie poinformował go należycie i wyczerpująco o wszystkich skutkach jakie pociągnęły za sobą działania lub ich brak skutkujące koniecznością zwrotu płatności przez co naruszył art. 9 Kpa,

Organ odwoławczy odnosząc się do regulacji prawnych przedmiotu rozpoznania podał, że zgodnie z § 3 Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 stycznia 2005 r. – w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na dostosowanie gospodarstw rolnych do standardów Unii Europejskiej objętej planem rozwoju obszarów wiejskich płatność jest udzielana producentowi rolnemu, który:

1) został wpisany do ewidencji producentów, stanowiącej część krajowego systemu ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności;

2) prowadzi działalność rolniczą:

a) w zakresie produkcji roślinnej lub zwierzęcej, w tym produkcji materiału siewnego, szkółkarskiego, hodowlanego i reprodukcyjnego, produkcji warzywniczej, roślin ozdobnych i grzybów uprawnych, sadownictwa, hodowli i produkcji materiału zarodowego ssaków, ptaków i owadów użytkowych, produkcji zwierzęcej typu przemysłowego, fermowego oraz chowu i hodowli ryb,

b) w gospodarstwie rolnym, w którym:

– liczba zwierząt utrzymywanych w dniu złożenia wniosku wynosi co najmniej 5 DJP, w rozumieniu rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2004 r. w sprawie określenia rodzajów przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko oraz szczegółowych uwarunkowań związanych z kwalifikowaniem przedsięwzięcia do sporządzenia raportu o oddziaływaniu na środowisko (Dz. U. Nr 257, poz. 2573), oraz

– zawartość azotu w nawozach naturalnych wyprodukowanych w tym gospodarstwie, obliczona w sposób, który jest określony w załączniku nr 1 do rozporządzenia, wynosi nie więcej niż 170 kilogramów na hektar użytków rolnych rocznie;

3) zobowiąże się do realizacji przedsięwzięcia określonego w planie dostosowania gospodarstwa rolnego do standardów Unii Europejskiej, zwanego dalej "planem dostosowania", w terminie określonym w tym planie, w celu dostosowania:

a) gospodarstwa rolnego do:

– wymagań w zakresie przechowywania nawozów naturalnych określonych w przepisach o nawozach i nawożeniu oraz w sprawie szczegółowych wymagań, jakim powinny odpowiadać programy działań mające na celu ograniczenie odpływu azotu ze źródeł rolniczych, lub

– wymagań w zakresie minimalnych warunków utrzymywania kur określonych w przepisach w sprawie minimalnych warunków utrzymywania poszczególnych gatunków zwierząt gospodarskich, lub

b) gospodarstwa produkcyjnego, w rozumieniu przepisów w sprawie wymagań weterynaryjnych dla mleka oraz produktów mlecznych, do minimalnych standardów co do higieny określonych w wymaganiach weterynaryjnych dla tego gospodarstwa;

4) nie pobiera innych środków publicznych z tytułu realizacji przedsięwzięcia, o którym mowa w pkt 3, oraz zobowiąże się, że nie będzie się ubiegał o uzyskanie środków publicznych na realizację tych przedsięwzięć.

Zaznaczył także, że zgodnie z § 5. 1. tegoż Rozporządzenia przedsięwzięcie, o którym mowa w § 3 pkt 3 lit. a tiret pierwsze, polega na:

1) wyposażeniu gospodarstwa rolnego w:

a) płytę gnojową lub

b) zbiornik na:

– gnojowicę lub

– gnojówkę, lub

2) rozbudowie płyty gnojowej.

2. Przedsięwzięcie, o którym mowa w § 3 pkt 3 lit. a tiret drugie, polega na wyposażeniu gospodarstwa rolnego w klatki dla kur nieśnych.

3. Przedsięwzięcie, o którym mowa w § 3 pkt 3 lit. b, polega na:

1) takim przygotowaniu ścian i podłóg:

a) w pomieszczeniach do doju oraz

b) w pomieszczeniach do przechowywania mleka

– które ułatwi czyszczenie i odpływ cieczy oraz usuwanie zanieczyszczeń z tych pomieszczeń, lub

2) wyposażeniu tego gospodarstwa w:

a) dojarkę lub

b) schładzalnik do mleka o pojemności nie większej niż 800 litrów, lub

c) ujęcie wody, lub

3) wyposażeniu pomieszczeń do przechowywania mleka w umywalkę z podgrzewaczem wody.

Przenosząc te regulacje na grunt przedmiotowej sprawy powtórzył, że w związku z oświadczeniem producenta o zrealizowaniu przedsięwzięcia i osiągnięciu przez gospodarstwo żywotności ekonomicznej na poziomie 4 EJW. W związku z tym w gospodarstwie producenta została przeprowadzona w dniu 24 lipca 2007 r. wizytacja mająca na celu sprawdzenie wykonanej inwestycji. Wyniki przeprowadzonej kontroli na miejscu zostały udokumentowane w protokole z wizytacji Nr 4, część B II etap kontroli. Wizytacja ta stwierdziła rozbieżności między stanem deklarowanym przez producenta odpowiednimi dokumentami i faktycznym zakresem wykonanej inwestycji w jego gospodarstwie. Protokół ten – co także przypomniał – został podpisany przez stronę co dowodzi, że producent był świadomy w dniu kontroli jej wyników oraz nie wniósł do niej zastrzeżeń. Przeprowadzona kontrola wykazała nie wykonanie całości inwestycji, a w szczególności brak odpowiedniego przygotowania ścian i podłóg w pomieszczeniach udoju, które miały ułatwić ich czyszczenie przez pokrycie specjalnymi farbami. Producent, co uwypuklił organ odowławczy, zobowiązany był do wykonania inwestycji w określonym czasie i powiadomienia AriMR-u o wykonaniu całej inwestycji, dlatego też po złożonym przez stronę oświadczeniu została przeprowadzona kontrola, która wykazała rozbieżności między stanem deklarowanym a faktycznym. Wykazała ona, iż na dzień kontroli inwestycja w całości nie była wykonana. Kolejna kontrola – zdaniem organu odwoławczego byłaby nieadekwatna do stanu na dzień po złożeniu oświadczenia, gdyż producent mógłby dokończyć inwestycję. Ponadto prawidłowość wyników kontroli, potwierdza zdaniem organu treść pisma strony z dnia z dnia 28 grudnia 2007 r. zatytułowanego Wniosek o umorzenie postępowania, w którym K. M. napisał "(...) Wizytacja stwierdziła 7 stanowisk, zamiast 8–miu i brak ścian zmywalnych w pomieszczeniu udojonym. Obecnie brakujące stanowisko zostało wykonane, a ściany zostały pokryte farbą zmywalną, więc przedsięwzięcie zostało w całości przeze mnie zrealizowane...".

Ustosunkowujac się do zarzutu, że protokół z wizytacji nr [...] został sporządzony w sposób "enigmatyczny i niespójny, a jego treść jest niejednoznaczna" wskazał, że celem II etapu kontroli (kontrola przeprowadzana po złożeniu Oświadczenia przed wypłatą drugiej raty) było stwierdzenie, czy przedsięwzięcia opisane w "planie dostosowania", na które beneficjent otrzymał pomoc, zostały zrealizowane. Z protokołu z wizytacji nr [...] w ocenie organu bezsprzecznie wynika, że przedsięwzięcie nie zostało zrealizowane. Protokół został podpisany i producent nie wniósł do niego uwag, co zdaniem organu dowodzi, że wnioskodawca zgodził się z wynikami przeprowadzonej kontroli akceptując tym samym zaistniały na dzień 24 lipca 2007 r. stan faktyczny. Tym samym nie dostrzegł zaistnienia przesłanek do stwierdzenia, że protokół z wizytacji jest niespójny i niejednoznaczny, gdyż bezpośrednio z niego wynika, że producent nie zrealizował przedsięwzięcia do którego się zobowiązał.

Odnosząc się, jak określił, "do sugestii" przedstawionej przez Sąd Administracyjnego w Gliwicach, który w wyroku z dnia 28 października 2014 r., sygn. akt. II SA/Gl 793/14 wskazał na potrzebę rozważenia – czy producent wnosząc pismem z dnia 28 grudnia 2007 r. o umorzenie postępowania w sprawie uchylenia decyzji o przyznaniu pomocy finansowej na dostosowanie do standardów UE, a także informując o wykonaniu przedsięwzięcia w stosunku do brakującego stanowiska i pomalowania ścian oraz podłóg zmywalną farbą spełnił jednak warunek realizacji przedsięwzięcia, w tym zakresie dopełnił termin na jego wykonanie – podał, że informacja strony z dnia 28 grudnia 2007 r. zawarta we wniosku o umorzenie postępowania o dokończeniu realizacji przedsięwzięcia nie może stanowić dowodu na realizację w całości zgłoszonego przedsięwzięcia. Podał także, że do decyzji z dnia [...] Nr [...] o przyznaniu pomocy finansowej na dostosowanie gospodarstw rolnych do standardów Unii Europejskiej objętej planem rozwoju obszarów wiejskich Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w K. dołączył dla producenta informację zawierająca pouczenia wynikające z treści § 9 ust. 3 oraz § 10 rozporządzenia DSU, że warunkiem wypłaty drugiej raty jest:

po pierwsze – realizacja w terminie przedsięwzięcia określonego w planie dostosowania oraz nie później niż w dniu, w którym upłynął termin zakończenia realizacji tego przedsięwzięcia,

po drugie – osiągnięcie wielkości ekonomicznej gospodarstwa rolnego wynoszącej co najmniej 4 EJW (ESU), w rozumieniu decyzji Komisji (EWG) nr 85/377 z dnia 07 czerwca 1985 r. ustanawiającej wspólnotową typologię gospodarstw rolnych (Dz.Urz. WE L 220 z 17 sierpnia 1985 r. z późn. zm.) oraz

po trzecie – złożenie kierownikowi biura powiatowego ARiMR, właściwego ze względu na miejsce zamieszkania producenta rolnego, nie później niż w terminie 14 dni od dnia, w którym upłynął termin zakończenia realizacji przedsięwzięcia określonego w planie dostosowania, na formularzu udostępnionym przez Agencję, oświadczenia o zakończeniu realizacji tego przedsięwzięcia i o tym, że wielkość ekonomiczna gospodarstwa rolnego wynosi co najmniej 4 EJW (ESU).

Organ odwoławczy podkreślił, że informacja jak i przywołane powyżej rozporządzenie wyraźnie wskazują, iż termin realizacji przedsięwzięcia jest wskazany w Planie dostosowania gospodarstwa rolnego do standardów Unii Europejskiej, w którym zawarto, że producent miał zrealizować przedsięwzięcie dotyczące zarówno schematu mlecznego jak i nawozowego w terminie 12 miesięcy od daty wydania decyzji przyznającej płatność przez Kierownika Biura Powiatowego ARiMR, tj. do 31 marca 2007 r. W związku z nowelizacją rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 1 sierpnia 2006 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na dostosowanie gospodarstw rolnych do standardów Unii Europejskiej objętej planem rozwoju obszarów wiejskich terminy te uległy zmianie wg § 1 ust. 1 zmienionego rozporządzenia ustanowiono, że § 6 w ust. 2 pkt 2 otrzymuje brzmienie:

"2) opis przedsięwzięć, o których mowa w § 3 pkt 3, oraz termin ich realizacji, który wynosi:

a) do dnia 31 grudnia 2007 r. — w przypadku przedsięwzięć określonych w § 3 pkt 3 lit. a tiret pierwsze,

b) nie więcej niż 8 miesięcy od dnia przyznania płatności — w przypadku przedsięwzięć określonych w § 3 pkt 3 lit. a tiret drugie,

c) nie więcej niż 12 miesięcy od dnia przyznania płatności — w przypadku przedsięwzięć określonych w § 3 pkt 3 lit. b".

Tym samym termin realizacji przedsięwzięcia w celu dostosowania gospodarstwa produkcyjnego, w rozumieniu przepisów w sprawie wymagań weterynaryjnych dla mleka oraz produktów mlecznych, do minimalnych standardów co do higieny określonych w wymaganiach weterynaryjnych dla tego gospodarstwa, wynosi nie więcej niż 12 miesięcy od dnia przyznania płatności, (tzw. schemat mleczny). Oznacza to, że oświadczenie z dnia 09 maja 2007 r. o realizacji przedsięwzięcia jest terminowo złożone, choć w świetle przepisów sprzed nowelizacji i w oparciu o posiadany plan dostosowania gospodarstwa rolnego do Standardów Unii Europejskiej, byłoby złożone po terminie. Organ odwoławczy stwierdził, że z realizacją założonych przedsięwzięć (schemat mleczny) producent nie zmieścił się w nowym terminie tj. 08 czerwca 2007 r., gdyż kontrola przeprowadzona w gospodarstwie producenta w dniu 24 lipca 2007 r. wykazała wyraźnie uchybienia i braki w stosunku do przedsięwzięcia dotyczącego schematu mlecznego brak jednego stanowiska udojowego i zmywalnych powierzchni ścian i podłóg. Z kolei co do realizacji przedsięwzięcia w zakresie dostosowania gospodarstwa w ramach schematu nawozowego, którego termin realizacji w świetle powyżej powołanej noweli upływał w dniu 31 grudnia 2007 r., organ nie wniósł żadnych zastrzeżeń. Ze zgromadzonych akt sprawy – zdaniem organu drugoinstancyjnego – bezsprzecznie wynika, że na dzień 24 lipca 2007 r. wnioskodawca wykonał w pełni tę część zaplanowanej inwestycji. Podsumowując podał, że data 31 grudnia 2007 r. dotyczy tylko i wyłącznie inwestycji w zakresie dostosowania gospodarstwa w ramach schematu nawozowego, tak więc informacja zawarta we wniosku o umorzenie z dnia 28 grudnia 2007 r., iż producent zrealizował jakoby całość przedsięwzięcia nie jest dowodem, który miałby podważyć poprawność decyzji pierwszoinstancyjnej o ustaleniu kwoty nienależnie pobranych płatności. Na dzień 08 czerwca 2007 r., tj. ostatecznego upływu terminu na realizację przedsięwzięcia w zakresie dostosowania gospodarstwa rolnego w ramach schematu mlecznego, producent zrealizował przedsięwzięcie w ramach schematu nawozowego – pomimo tego, że termin na jego realizacje jeszcze trwał – ale nie zrealizował inwestycji w zakresie dostosowania gospodarstwa w ramach schematu mlecznego.

Konstatując ten wywód podkreślił, że Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w K. decyzją z dnia [...] przyznał stronie pomoc finansową na realizację przedsięwzięcia mającego na celu dostosowanie gospodarstwa w ramach dwóch schematów:

1) nawozowego oraz

2) mlecznego.

W ocenie organu odwoławczego niespełnienie choćby jednego z deklarowanych przedsięwzięć powoduje, że cel przyznania pomocy nie zostanie osiągnięty, a brak wykonania jednego z deklarowanych w planie dostosowania przedsięwzięcia świadczy o niezrealizowaniu planu. Skoro producent zadeklarował dwa schematy w ramach jednego planu dostosowania, to te dwa schematy dostosowawcze powinny zostać przez niego wykonane, jako objęte udzieloną pomocą finansową.

Odnosząc się tym samym do zarzutu, iż organ pierwszoinstancyjny nie poinformował strony należycie i wyczerpująco o wszystkich skutkach jakie pociągnęły za sobą działania lub ich brak przez co naruszył art. 9 Kpa, podał, że w Informacji dołączonej do decyzji z dnia [...] o przyznaniu pomocy finansowej na dostosowanie gospodarstw rolnych do standardów Unii Europejskiej objętej planem rozwoju obszarów wiejskich expressis verbis wskazano, iż pierwsza rata podlega zwrotowi, jeżeli producent rolny nie zrealizował w terminie przedsięwzięcia określonego w planie dostosowania gospodarstw rolnych do standardów UE lub nie złożył w terminie oświadczenia o zrealizowaniu przedsięwzięcia zawartego w Planie dostosowania gospodarstwa rolnego do standardów UE, za wyjątkiem okoliczności o których mowa w § 10 ust. 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 stycznia 2005 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na dostosowanie gospodarstw rolnych do standardów Unii Europejskiej objętej planem rozwoju obszarów wiejskich. Toteż nie podzielił stanowiska strony o naruszeniu przepisów prawa procesowego w tym art. 9 Kpa.

Podobnież nie podzielił zarzutów strony, że w protokole z dnia [...] błędnie wskazano, iż wykonał 7 stanowisk, ponieważ jak twierdzi wykonał 8 stanowisk, gdyż nie wniósł zastrzeżeń do protokołu wizytacji z dnia [...] ale także nie zawarł ich w złożonym wniosku z dnia 28 grudnia 2007 r. o umorzenie postępowania w sprawie uchylenia decyzji o przyznaniu pomocy finansowej. W ocenie organu producent nie miał żadnych zastrzeżeń co do stanu faktycznego zastanego w gospodarstwie i opisanego w protokole podczas wizytacji z dnia [...] Był obecny przy kontroli i nie wniósł żadnych uwag do protokołu, potwierdzając, że na dzień [...] r. nie wykonał przedsięwzięcia, do realizacji którego się zobowiązał. W uzasadnieniu tego wniosku producent napisał: "(...)Postępowanie zostało wszczęte z tytułu nie spełnienia przeze mnie wizytacji wymogów zawartych w planie dostosowania odnośnie liczby stanowisk. Wizytacja stwierdziła 7 stanowisk, zamiast 8–śmiu i brak ścian zmywalnych w pomieszczeniu udojowym. Obecnie brakujące stanowisko zostało wykonane, a ściany zostały pokryte farbą zmywalną, więc przedsięwzięcie zostało w całości przeze mnie zrealizowane".

Odwołując się do regulacji prawnych przedmiotów podał, że z § 3 pkt 3 rozporządzenia DSU wynika, że płatność jest udzielana producentowi, który zobowiąże się do realizacji przedsięwzięcia określonego w planie dostosowania gospodarstwa rolnego do standardów UE. Innymi słowy, zobowiązanie się przez producenta rolnego do realizacji przedsięwzięcia określonego w planie dostosowania jest wyrażeniem gotowości realizacji przedsięwzięcia przedstawionego w "planie dostosowania", który zawiera opis przedsięwzięcia. Zobowiązanie do realizacji przedsięwzięcia określonego w "planie dostosowania" jest zatem zobowiązaniem do realizacji oznaczonego, zdefiniowanego, mającego określone cechy przedsięwzięcia. Plan ten służy również do określenia wysokości płatności, a następnie jego realizacja jest podstawą do wypłaty płatności w całości. Realizacja planu w sposób niezgodny z jego zapisem nie może stanowić realizacji przedsięwzięcia określonego w planie, a zatem nie zostaje osiągnięty cel działania, tj. dostosowanie gospodarstwa rolnego do standardów UE. Na takie rozumienie pojęcia "realizacja przedsięwzięcia określonego w planie dostosowania gospodarstwa rolnego do standardów UE" wskazują także postanowienia zawarte w § 6 i § 9 rozporządzenia DSU, z których jednoznacznie wynika, iż przedsięwzięcie musi być w całości realizowane zgodnie z planem dostosowania, aby płatność została przyznana w dwóch równych ratach. Zatem jeżeli plan dostosowania został zrealizowany w inny sposób niż przewidują jego założenia, to gospodarstwo rolne nie zostało dostosowane do standardów UE i wówczas ma zastosowanie § 10 ust. 1 omawianego rozporządzenia, określający obowiązek zwrotu pierwszej raty płatności.

Ustosunkowując się do zarzutu, że decyzja o ustaleniu kwoty nienależnie pobranych płatności została wydana bez ponownej kontroli w gospodarstwie oraz prawidłowego sporządzenia protokołu, organ odwoławczy wskazał, że ponowna kontrola w gospodarstwie, po prawie ośmiu latach od stwierdzenia nieprawidłowości, nie miałaby żadnego wpływu na postępowanie w sprawie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności z tytułu DSU. Wyniki ewentualnie przeprowadzonej kontroli w gospodarstwie wnioskodawcy mówiłyby tylko i wyłącznie o zastanym w dniu kontroli stanie faktycznym, pozostającym bez jakiegokolwiek wpływu na fakty, które zostały stwierdzone w dniu 24 lipca 2007 r.

Z kolei odpowiadając na zarzut przedawnienia roszczenia organ drugoinstancyjny podkreślił, że zgodnie z art. 73 ust. 5 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 796/2004 – zwrot płatności uznanej za nienależną ulega przedawnieniu, jeżeli okres między datą płatności pomocy a datą pierwszego powiadomienia beneficjenta przez właściwe władze o nieuzasadnionym charakterze danej płatności jest dłuższy niż dziesięć lat. Okres ten ogranicza się do czterech lat, jeżeli beneficjent działał w dobrej wierze. Tymczasem pierwsze powiadomienie beneficjenta przez właściwe władze o nieuzasadnionym charakterze danej płatności uważa się za realizację normy zawartej w art. 35 rozporządzenia Rady (WE) Nr 1290/2005, zgodnie z którym jest to pierwsza pisemna ocena dokonana przez właściwy organ administracyjny i sądowy, stwierdzająca, na podstawie konkretnych faktów, istnienie nieprawidłowości, bez uszczerbku dla możliwości późniejszego zrewidowania takiego stwierdzenia lub wycofania go w toku postępowania administracyjnego lub sądowego. Dlatego też pod pojęciem "Data pierwszego ustalenia sądowego lub administracyjnego" należy rozumieć datę poczynienia przez organ faktycznych ustaleń w zakresie naruszeń prawa skutkujących nieuzasadnionym wydatkiem lub chociażby mogących spowodować szkodę w budżecie UE, datę wydania każdego dokumentu właściwej władzy, z którego po raz pierwszy wynika konkretna nieprawidłowość, jej przyczyna oraz podmiot, który uzyskał środki pochodzące z funduszy Unii Europejskiej.

W przedmiotowej sprawie pierwszym dokumentem właściwej władzy, z której po raz pierwszy wynika konkretna nieprawidłowość była decyzja z dnia [...] o uchyleniu w całości decyzji Nr [...] o przyznaniu pomocy finansowej na dostosowanie gospodarstw rolnych do standardów Unii Europejskiej. Decyzja została doręczona stronie w dniu 09 maja 2008 r., co stwierdzono na podstawie zwrotnego potwierdzenia odbioru dokumentu. Pomimo tego, że "powołany dokument został przez Zastępcę Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego ARiMR w C., działającego z upoważnienia Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego ARiMR w C., w dniu 02 czerwca 2009 r. uchylony, nie można zaprzeczyć, że w dacie jego doręczenia stronie stał się pierwszym powiadomieniem beneficjenta o nieuzasadnionym charakterze płatności" dokonanej na rzecz strony. Kolejnym dokumentem stanowiącym powiadomienie rolnika o nieuzasadnionym charakterze danej płatności jest – w opinii organu – informacja z dnia 14 września 2009 r., którą Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w K. poinformował stronę o możliwości dokonania dobrowolnego zwrotu środków finansowych z tytułu dostosowania gospodarstwa rolnego do standardów Unii Europejskiej w wysokości 22 441,53 zł, w związku z nie zrealizowaniem w terminie przedsięwzięcia określonego w "planie dostosowania". Informacja została doręczona stronie w dniu 17 września 2009 r., co stwierdzono na podstawie zwrotnego potwierdzenia odbioru dokumentu. Wynika z tego, że okres między wypłatą płatności a pierwszym powiadomieniem rolnika jest zatem krótszy niż cztery lata. Ponadto zdaniem organu w przedmiotowej sprawie nie można uznać, iż strona działała w dobrej wierze, co stanowić mogłoby podstawę do przyjęcia (czteroletniego) okresu między datą płatności pomocy a datą pierwszego powiadomienia beneficjenta przez właściwe władze o nieuzasadnionym charakterze danej płatności, wykluczającego obowiązek zwrotu płatności pobranej nienależnie.

Zaznaczył przy tym, że brak jest ustawowej definicji dobrej wiary, niemniej jednak w orzecznictwie stanowi się, że "dobra wiara jest domniemaniem prawnym. Nie istnieje definicja ustawowa dobrej wiary. Pojęcie to odnosi się do intencji danej osoby, niezależnie od rezultatu, jaki przyniosły jej działania.(...) W przypadku dobrej wiary mamy do czynienia z błędnym (ale usprawiedliwionym) przekonaniem jakiejś osoby, że przysługuje jej określone prawo podmiotowe, mimo że rzeczywisty stan prawny obiektywnie oceniany jest odmienny. (...) na ogół przyjmuje się, że dobrą wiarę uchyla już brak staranności, bowiem "w złej wierze jest ten, kto zna rzeczywisty stan prawny albo nawet wprawdzie go nie zna, ale mógł się o nim przy dołożeniu należytych starań dowiedzieć dobrą wiarę wyłącza ujawnienie takich okoliczności, które u przeciętnego człowieka powinny wzbudzić poważne wątpliwości, że nie przysługuje mu prawo do korzystania z rzeczy w dotychczasowym zakresie" – tak Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia 30 czerwca 2011 r., sygn. akt V SA/Wa 16/11, wszystkie przywoływane w uzasadnieniu orzeczenia sądów administracyjnych są dostępne w internetowej Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych pod adresem orzeczenia.nsa.gov.pl.

Zatem 10–letni okres przedawnienia nie wymaga udowodnienia złej wiary, a krótki 4–letni okres przedawnienia ustanowiony dla tych rolników, którzy pobrali nienależne płatności w dobrej wierze nie może być objęty domniemaniem, lecz musi zostać wykazany.

Za Naczelnym Sądem Administracyjnym podał, że o ile dobra wiara rolnika nie wynika wprost z dokumentacji dostępnej organowi, to jej wykazanie należy do beneficjenta – tak NSA w wyroku z dnia 19 stycznia 2012 r., sygn. akt ll GSK 1365/11.

W ocenie organu w przedmiotowej sprawie nie można uznać, iż strona działała w dobrej wierze, co stanowić mogłoby podstawę do przyjęcia krótszego (czteroletniego) okresu między datą płatności pomocy a datą pierwszego powiadomienia beneficjenta przez właściwe władze o nieuzasadnionym charakterze danej płatności, wykluczającego obowiązek zwrotu płatności pobranej nienależnie. Producent składając wniosek o pomoc finansową na dostosowanie gospodarstw rolnych do standardów Unii Europejskiej, złożył podpis pod oświadczeniem, że znane są mu zasady przyznawania płatności oraz zobowiązaniem do realizacji przedsięwzięć określonych w planie dostosowania gospodarstwa rolnego do standardów Unii Europejskiej. Oznacza to, że był świadomy skutków niewykonywania zobowiązań wynikających z realizacji działania "Dostosowanie gospodarstw rolnych standardów Unii Europejskiej". Ponadto złożył podpis na Planie dostosowania gospodarstwa rolnego do standardów Unii Europejskiej, którego założenia miał zrealizować. Poza tym na to, że strona nie działała w dobrej wierze, ma również wpływ złożone w dniu 09 maja 2007 r. oświadczenie o zakończeniu realizacji przedsięwzięcia, które było niezgodne ze stanem rzeczywistym, w wyniku niestaranności i niedbalstwa oraz chęci jak najszybszego uzyskania II raty dotacji. Organ odwoławczy stwierdził, że strona z pełną świadomością zgłosiła inwestycję jako zakończoną co mijało się z prawdą, gdyż w dniu [...] stwierdzono uchybienia i liczne niedociągnięcia w ramach realizacji dostosowania do standardów UE schematu mlecznego.

W rozpatrywanej sprawie nie zaistniały również przesłanki, o których mowa w art. 73 ust. 4 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 796/2004, skutkujące brakiem obowiązku zwrotu przez skarżącego nienależnie pobranych płatności. Na podstawie wskazanych przepisów obowiązek zwrotu nienależnej płatności nie ma zastosowania, jeżeli dana płatność została dokonana na skutek pomyłki właściwej władzy lub innej władzy oraz jeśli błąd nie mógł w zwykłych okolicznościach zostać wykryty przez rolnika. Jednakże w przypadku, gdy błąd dotyczy elementów stanu faktycznego związanych z obliczaniem danej płatności, obowiązek zwrotu nienależnej płatności nie występuje wtedy, jeśli o decyzji o zwrocie nie powiadomiono zainteresowanego w terminie 12 miesięcy od płatności.

Celem wyjątków od zasady, że płatności nienależnie lub nadmiernie pobrane powinny zostać zwrócone, określonych w art. 73 ust. 4 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 796/2004, jest zwolnienie z obowiązku zwrotu tylko w takich sytuacjach, gdy błąd ARiMR spowodował wypłatę nienależnych płatności i jednocześnie brak było możliwości wykrycia tego błędu przez rolnika, a w przypadku gdy błąd dotyczył stanu faktycznego, który miał wpływ na nienależną płatność, gdy ponadto nie doszło do wydania decyzji, o której mowa w art. 29 ust. 1 ustawy oraz jej doręczenia stronie w terminie 12 miesięcy od dokonania płatności.

W rozpatrywanej sprawie, płatność z tytułu dostosowania gospodarstwa do standardów UE przekazana na rachunek bankowy producenta w dniu 08 czerwca 2006 r. nie wynikała z pomyłki ARiMR. Płatność w tej wysokości została przekazana na podstawie decyzji z dnia [...] Natomiast z akt sprawy wynika, że wnioskodawca nie wykonał inwestycji w zakresie określonym dokumentacją sprawy w wyznaczonym terminie. Dlatego też uzyskane płatności z tytułu dostosowania gospodarstwa do standardów UE, uznane następnie za nienależnie pobrane, podlegają zwrotowi.

W dalszych motywach podał, że organ administracji publicznej dokonuje w postępowaniu prowadzonym w sprawie, zgodnie z regułami przyjętymi w przepisach prawa procesowego, z zagwarantowaniem udziału strony, przez umożliwienie wypowiedzi co do zgromadzonego materiału dowodowego. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w K. podjął wszelkie kroki by zebrać materiał dowodowy w przedmiotowej sprawie, umożliwiając na każdym etapie stronie możliwość wypowiedzenia się co do zebranego materiału, co potwierdza m.in. Informacja z dnia 21 stycznia 2014 r. o możliwości zapoznania się z aktami sprawy. Akta sprawy były wielokrotnie poddawane analizie przez organ ARiMR – Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w K. oraz Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego ARiMR w C. – czego wynikiem są wydawane w toku postępowań rozstrzygnięcia. Na każdym etapie postępowania, zarówno o przyznaniu pomocy finansowej z tytułu DSU jak i ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności organy ARiMR prawidłowo pouczały stronę o przysługującym jej prawie do składania odwołań, wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy czy też składania skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego.

Ponadto stwierdził, że wskazania Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach zawarte w wyroku z dnia 28 października 2014 r., sygn. akt III SAGI 793/14 zostały wzięte pod uwagę przez Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w K., co znalazło odzwierciedlenie w zaskarżonej decyzji z dnia [...]

W konkluzji podał, że kwota płatności z tytułu programu PROW Dostosowanie Gospodarstw Rolnych do Standardów UE, przekazana na rachunek strony, jest płatnością nienależnie pobraną w rozumieniu art. 73 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 796/2004, jednak nie zachodzą negatywne przesłanki obowiązku zwrotu tej płatności, o których mowa w art. 73 ust. 4 i 5 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 796/2004. Dlatego też organ pierwszej instancji zasadnie ustalił stronie kwotę nienależnie pobranych płatności z tytułu programu PROW Dostosowanie Gospodarstw Rolnych do Standardów UE w wysokości 22 441,53 zł. Zaznaczył także, że w przypadku dokonania nienależnej płatności, rolnik zwraca daną kwotę powiększoną o odsetki. Powyższe wynika z przepisów prawa wspólnotowego, tj. art. 73 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wdrażania zasady współzależności, modulacji oraz zintegrowanego systemu administracji i kontroli przewidzianych w rozporządzeniach Rady (WE) Nr 1782/2003 i (WE) Nr 73/2009, oraz wdrażania zasady współzależności przewidzianej w rozporządzeniu Rady (WE) Nr 479/2008 (Dz.Urz. UE L 141 z 30 kwietnia 2004, str. 18, z późn. zm.; Dz. Urz. UE Polskie wydanie specjalne, rozdz. 3, t. 44, str. 243, z późn. zm.).

Zgodnie z art. 3 rozporządzenia wykonawczego Komisji (UE) Nr 937/2012 z dnia 12 października 2012 r. zmieniającym rozporządzenia (WE) nr 1122/2009 oraz (UE) nr 65/2011 w odniesieniu do metody naliczania odpowiednich odsetek od nienależnych płatności do odzyskania od beneficjentów systemów wsparcia bezpośredniego dla rolników ustanowionych rozporządzeniem Rady (WE) nr 73/2009, wsparcia rozwoju obszarów wiejskich ustanowionego rozporządzeniem Rady nr 1698/2005 oraz wsparcia sektora wina ustanowionego rozporządzeniem wykonawczym Komisji (UE) Nr 937/2012, w odniesieniu do decyzji o ustaleniu kwoty nienależnie lub nadmiernie pobranych płatności wydawanych od dnia 16 października 2012 r., odsetki nalicza się za okres między terminem zwrotu płatności przez rolnika wyznaczonym w nakazie odzyskania środków, który nie może przekraczać 60 dni, a datą zwrotu lub odliczenia.

Na podstawie art. 29 ust. 7 ustawy o Agencji do należności z tytułu nienależnie lub nadmiernie pobranych płatności ustalonych niniejszą decyzją, stosuje się odpowiednio przepisy działu III ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (tekst jedn. Dz.U. z 2015 r., poz. 613 ze zm., dalej: Ordynacja), z wyłączeniem przepisów dotyczących umarzania należności, odraczania płatności, rozkładania płatności na raty oraz zaokrąglania należności.

Stosownie do art. 47 § 1 Ordynacji termin płatności podatku wynosi 14 dni od dnia doręczenia decyzji ustalającej wysokość zobowiązania podatkowego. Zgodnie z art. 56 § 1 i § 3 Ordynacji podatkowej stawka odsetek za zwłokę jest równa sumie 200 % podstawowej stopy oprocentowania kredytu lombardowego, ustalanej zgodnie z przepisami o Narodowym Banku Polskim, i 2 %, z tym że stawka ta nie może być niższa niż 8 %. Minister właściwy do spraw finansów publicznych ogłasza, w drodze obwieszczenia, stawkę odsetek za zwłokę w Dzienniku Urzędowym Rzeczypospolitej Polskiej "Monitor Polski". Na dzień wydania i doręczenia zaskarżonej decyzji oraz na dzień wydania decyzji odwoławczej stawka odsetek za zwłokę od zaległości podatkowych, wynosi 8% kwoty zaległości w stosunku rocznym – Obwieszczenie Ministra Finansów z dnia 15 października 2014 r. (Monitor Polski z dnia 15 października 2014, poz. 905). Jednocześnie organ odwoławczy podał, że "stopa odsetek po wydaniu niniejszej decyzji może ulec zmianie".

W związku z art. 29 ust 7 ustawy o Agencji oraz powyżej przywołanymi przepisami do należności z tytułu nienależnie pobranych płatności od dnia 02 kwietnia 2014 r. nalicza się odsetki w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych w przypadku niewpłacenia wskazanej powyżej kwoty nienależnie pobranych płatności w terminie 60 dni od daty doręczenia zaskarżonej decyzji o ustaleniu kwoty nienależnie pobranych płatności z dnia [...] od dnia następującego po upływie tego terminu do dnia zwrotu nienależnie pobranych płatności, od kwoty nienależnie pobranych płatności.

Organ odwoławczy zaakceptował w pełni pogląd organu pierwszej instancji i stwierdził, że w wyniku analizy całokształtu zebranego w aktach sprawy materiału dowodowego, w tak ukształtowanym stanie faktycznym i prawnym, nie znalazł podstaw do zajęcia w przedmiotowej sprawie odmiennego stanowiska od zaprezentowanego w zaskarżonej w trybie odwoławczym decyzji organu pierwszej instancji.

W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach strona skarżąca wyraziła niezadowolenie z rozstrzygnięcia – analogicznie jak w odwołaniu – zaskarżonej decyzji zarzuciła, co do zasady, brak właściwego ustalenia stanu faktycznego w aspekcie realizacji przedsięwzięcia i nie uwzględnienie przez orzekające w sprawie organy wskazówek zawartych w wyroku tut. Sądu z dnia 28 października 2014 r., sygn. akt III SA/Gl 793/14.

W uzasadnieniu skargi podkreśliła, że organ administracyjny nie wyjaśnił i nie rozważył wszystkich okoliczności sprawy, a mianowicie czy pomoc finansowa przyznana decyzją z dnia [...] dotyczyła dwóch różnych i niezależnych tytułów – dostosowania gospodarstwa do wymagań w zakresie przechowywania nawozów naturalnych, a także produkcji mleka i produktów mlecznych, czy w sytuacji, gdy wnioskodawca spełnił wszystkie wymagania w zakresie dostosowywania gospodarstwa do przechowywania nawozów naturalnych, a "rzekomo" nie zrealizował drugiego przedsięwzięcia, można było żądać zwrotu pobranych płatności jako nienależnych. Na powyższą kwestię – co podkreśliła – zwrócił uwagę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w uzasadnieniu wyroku z dnia 28 października 2014 r, a także wyroku z dnia 4 listopada 2008 r. w sprawie o sygn. akt III SA/G1 1004/08. Wyrokami tymi WSA w Gliwicach uchylił zaskarżoną decyzję o uchyleniu przyznania prawa przedmiotowej pomocy finansowej na dostosowanie gospodarstw rolnych do standardów Unii Europejskiej. Autor skargi podał także, że w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ po raz kolejny wskazując na oświadczenia producenta złożone w dniach 9 maja 2007 r. i 28 grudnia 2007 r., a także na wizytację przeprowadzoną w dniu 24 lipca 2007 r. uznał, iż nie zrealizowano w całości przedsięwzięcia, do którego strona była zobowiązana, a dodatkowo była świadoma niewykonania całości inwestycji, czym odmówił przyjęcia, że działała ona w dobrej wierze i w efekcie tego nie zastosował regulację pozwalającą przyjąć 4-letni okres przedawnienia. Z wystąpieniem dobrej wiary mamy do czynienia, kiedy występuje błędne, ale usprawiedliwione przekonanie osoby, ze przysługuje jej określone prawo, mimo, że rzeczywisty stan prawny obiektywnie oceniany jest odmiennie. Wskutek tego, iż skarżący posiadał informację o trzech różnych terminach realizacji przedsięwzięć wynikających z:

a) § 6 ust. 2 pkt. 2 lit. a i b oraz ust. 3 rozporządzenia,

b) złożonego wniosku, jak i

c) planu dostosowania – nie można mówić o braku dobrej wiary po stronie Skarżącego.

W jego ocenie organ nie wziął pod uwagę tego, że Skarżący informował o wykonaniu przedsięwzięcia w stosunku do brakującego stanowiska i tym samym spełnił jednak warunki realizacji przedsięwzięcia, w tym w zakresie terminu wykonania, biorąc pod uwagę § 6 ust. 2 pkt. 2 lit. a rozporządzenia w/s warunków udzielania pomocy finansowej, termin wykonaniu przedsięwzięcia w zakresie dostosowania gospodarstwa rolnego do wymagań w zakresie przechowywania nawozów naturalnych upływa 31 grudnia 2007 r., a więc po dacie kiedy złożył oświadczenie o wykonaniu przedsięwzięcia, jak i usunął stwierdzone w toku kontroli usterki, czyli dopełnił czynności koniecznych do uznania przedsięwzięcia za wykonane zgodnie z planem dostosowania.

Podniósł, że w orzecznictwie sądowoadministracyjnym przyjmuje się, że jeśli jedno ze zgłoszonych przedsięwzięć zostało wykonane prawidłowo, to bezpodstawnym jest nakładanie na skarżącego sankcji za niewykonanie obu przedsięwzięć, tym bardziej, że cel dotacji został osiągnięty – tak: NSA w wyroku z dnia 16 czerwca 2010 r., sygn. akt II OSK 647/09. W jego ocenie "przyjęcie przez organ własnej wersji interpretacji złożonego pisma przez strony z dnia 28 grudnia 2007 r. jest dla organu wygodne, a zarazem dla Skarżącego krzywdzące i nieobiektywne, co jednocześnie narusza podstawowe zasady postępowania administracyjnego. Błędne jest przyjęcie przez organ, że pismo to nie może stanowić dowodu na realizację w całości zgłoszonego przedsięwzięcia. Organ usilnie powiela kwestię niewniesienia przez Skarżącego zastrzeżeń do protokołu, przy czym takie zastrzeżenia były wielokrotnie składane przed organem. Takie założenia czynione przez organ administracyjny łamią zasadę wzbudzania zaufania obywateli do organów władzy publicznej".

Jednocześnie podniósł, że realizowane przedsięwzięcia, o których mowa w § 3 pkt. 3 lit. a i b rozporządzenia są wobec siebie niezależne, skoro dla każdego z nich przewidziany jest inny termin realizacji oraz przyznawana jest odrębna kwota pomocy finansowej. Organ nie wyjaśnił jakie znaczenie ma termin zakreślony w § 6 rozporządzenia wykonawczego i jak należy ustalać termin realizowanego w ramach uzyskanej płatności przedsięwzięcia w przypadku, kiedy termin dla realizacji schematu mlecznego i nawozowego nie pokrywają się, a nawet termin nawozowy został wydłużony do 31 lipca 2008 r. Organ przyjął, iż oświadczenie złożone w dniu 9 maja 2007 r. o realizacji przedsięwzięcia jest złożone terminowo, jednak producent nie zmieścił się w nowym terminie oznaczonym na dzień 8 czerwca 2007 r., gdyż kontrola z dnia 24 lipca 2007 r. wykazała braki i uchybienia dotyczące schematu mlecznego. Wyeksponował, że producent wnioskował o pomoc finansową na realizację dwóch przedsięwzięć prowadzących do dostosowania gospodarstwa rolnego do standardów unijnych w zakresie przechowywania nawozów naturalnych oraz minimalnych standardów co do higieny gospodarstwa produkcyjnego w rozumieniu przepisów w sprawie wymagań dla mleka oraz produktów mlecznych. Termin ich realizacji został zakreślony na 12 m-cy od przyznania każdej płatności, chociaż inny termin wynika z § 6 ust. 2 pkt. 2 rozporządzenia wykonawczego. W jego ocenie powinien wiedzieć w jakim terminie musi wykonać wymagane czynności, aby nie narazić się na konieczność zwrotu pomocy finansowej. Nie może być tak, aby trzeba było domyślać się terminu w jakim należy realizować przedsięwzięcia. Stanowisko zbieżne z prezentowanym wyraził WSA w Gliwicach w wyroku z dnia 28 października 2014 r., sygn. III SA/Gl 793/14. Terminy te nie zostały również określone w żadnej z wydanych przez organ decyzji. Zdaniem autora skargi "(...)Gdyby organ obiektywnie i dokładnie rozpatrzył cały materiał dowodowy doszukałby się w działaniu Skarżącego dobrej wiary, a tym samym wziął pod uwagę zarzut przedawnienia żądania zwrotu przedmiotowej nienależnie pobranej płatności na podstawie art. 73 ust. 5 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 796/2004) albowiem minęły 4 lata od daty płatności 1 raty a pierwszą informacją o nieuzasadnionym jej charakterze i wbrew ustaleniom organu wydającego zaskarżoną decyzję należy stwierdzić, iż przez cały czas działał w dobrej wierze. Świadczy za tym zarówno niewiedza spowodowana brakiem odpowiednich wyjaśnień i informacji ze strony organu, jak i wszelkie późniejsze starania mające na celu niejako "zaspokoić" wymogi organu w zakresie tych rzekomych rozbieżności, z którymi Skarżący się nie zgadza. Dlatego też skarżący zasadnie podnosi w skardze również zarzut przedawnienia żądania zwrotu przedmiotowej nienależnie pobranej płatności".

Na zakończenie sformułował zarzut naruszenia przez organy podstawowych zasad postępowania administracyjnego, w szczególności przepisów art. 7, 8, 9 i 77 § 1 Kpa w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy, gdyż – co do zasady – organ nie uwzględnił, że producent poniósł ogromne koszty związane z tym przedsięwzięciem licząc na otrzymanie drugiej raty, gdyż inwestycja spełnia wszystkie stawiane jej wymogi.

Odpowiadając na skargę organ odwoławczy podtrzymał stanowisko wyrażone w zaskarżonym orzeczeniu i stwierdził, że jest ona nieuzasadniona oraz nie zawiera żadnych argumentów, które podważałyby jego merytoryczną prawidłowość. Tym samym wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:

Stosownie do art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz.U. z 2014 r., poz. 1647 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że przedmiotem kontroli Sądu jest zgodność zaskarżonej decyzji z przepisami prawa materialnego, które mają zastosowanie w sprawie oraz z przepisami prawa procesowego, regulującymi tryb jej wydania lub podjęcia aktu albo czynności będącej przedmiotem zaskarżenia. Wiążące przy tym są przepisy obowiązujące w dacie wydania zaskarżonego aktu. Usunięcie z obrotu prawnego decyzji lub innego aktu może nastąpić tylko wtedy, gdy postępowanie sądowe dostarczy podstaw do uznania, że przy ich wydawaniu organy administracji publicznej naruszyły prawo w zakresie wskazanym w art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2012 r. poz. 270, ze zm. dalej Ppsa), tj. w przypadku istnienia istotnych wad w postępowaniu lub naruszenia przepisów prawa materialnego, mających istotny wpływ na wynik sprawy.

Przeprowadzona przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach kontrola legalności zaskarżonego rozstrzygnięcia wykazała, że skarga zasługuje na uwzględnienie. Ustalając istotny dla sprawy stan faktyczny Sąd stwierdza, że – co do meritum – nie jest on sporny i został nakreślony powyżej przy omawianiu stanowiska organów pierwszej oraz drugiej instancji, jak i strony skarżącej. W ocenie Sądu nie ma zatem konieczności jego powielania w tej części uzasadnienia

W pierwszym rzędzie zauważyć należy, że działania organów podejmowane w tej sprawie, były już przedmiotem oceny sądowej, a ocena prawna oraz wskazania co do dalszego postępowania w niniejszej sprawie wyrażone zostały w prawomocnych wyrokach Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach:

a) z dnia 04 listopada 2008 r., sygn. akt III SA/Gl 1004/08,

b) z dnia 24 stycznia 2013 r., sygn. akt III SA/Gl 1809/12, oraz

c) z dnia 28 października 2014 r., sygn. akt III SA/Gl 793/14.

W związku z tym dostrzec trzeba, że zgodnie z art. 153 P.p.s.a. ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia. Wyrażona w powołanym przepisie zasada związania orzeczeniem sądu oznacza, że orzeczenie to oddziałuje na przyszłe postępowanie tak administracyjne, jak i sądowoadministracyjne. Zarówno organ administracji, jak i sąd, rozpatrując sprawę ponownie, obowiązane są zastosować się do oceny prawnej oraz wskazań zawartych w uzasadnieniu wyroku.

W tym miejscu wyjaśnić należy, że w pojęciu "ocena prawna" mieści się, przede wszystkim wykładnia przepisów prawa materialnego i prawa procesowego, a także sposób ich zastosowania w rozpoznawanej sprawie. Może ona zatem dotyczyć ujawnionych w postępowaniu administracyjnym istotnych okoliczności stanu faktycznego, w szczególności kwestii zastosowania do nich określonych regulacji prawnych. Wskazania co do dalszego postępowania zasadniczo stanowią konsekwencję oceny prawnej, określając sposób i kierunek działania przy ponownym rozpoznaniu sprawy. Związanie oceną prawną, jak i zawartymi w orzeczeniu wskazaniami, co do dalszego postępowania, powoduje, że determinują one działania każdego organu w postępowaniu administracyjnym, podejmowane w sprawie, której dotyczyło postępowanie sądowoadministracyjne, aż do czasu jej rozstrzygnięcia. W przypadku rozpoznawania sprawy przez Sąd oznacza ono z kolei, że ilekroć dana sprawa będzie przedmiotem rozpoznania przez ten sąd, będzie on związany oceną prawną wyrażoną w tym orzeczeniu. Odnotować też trzeba, że nawet w wypadku sporu, w zakresie stanu faktycznego będącego podstawą subsumcji prawa, a więc i oceny prawnej lub odmiennej interpretacji prawa albo nawet możliwości niezgodności oceny Sądu z prawem obowiązującym, zapatrywania prawne wynikające z wyroku Sądu mają moc wiążącą do czasu, aż wyrok zostanie wzruszony w przewidzianym trybie. Odmienna ocena materiału dowodowego stanowi natomiast prawnie niedopuszczalną polemikę z prawomocnym wyrokiem Sądu. Stanowisko tożsame z prezentowanym wyraził NSA w wyrokach z dnia 7 grudnia 1999 r., sygn. akt I SA 1089/99, i z dnia 3 lipca 2013 r., sygn. akt I FSK 1129/12 i z tego samego dnia o sygn. akt I FSK 1101/12. Związanie oceną prawną powoduje, że ani organ administracji, ani Sąd, nie mogą w przyszłości formułować innych, nowych ocen prawnych, które pozostawałyby w sprzeczności z poglądem wcześniej wyrażonym w uzasadnieniu wyroku i mają obowiązek podporządkować się mu w pełnym zakresie. Obowiązek ten może być wyłączony jedynie w wypadku zmiany stanu prawnego, istotnej zmiany okoliczności faktycznych, bądź wzruszenia wyroku zawierającego ocenę prawną w przewidzianym do tego trybie (por. wyroki NSA z dnia 10 stycznia 2012 r., sygn. akt II FSK 1296/10 i sygn. akt II FSK 1328/10 przytoczone w wyroku WSA w Opolu z dnia 20 maja 2012 r., sygn. akt II SA/Op 87/13).

Jednocześnie podkreślenia wymaga, że Sąd nie stwierdził, ażeby zaistniały okoliczności umożliwiające odstąpienie od oceny i wskazań co do dalszego postępowania sformułowanych w przywołanych orzeczeniach sądowych WSA w Gliwicach. W wyroku z dnia 28 października 2014 r. Sąd stwierdził, że "przedsięwzięcia, o których stanowi § 3 pkt 3 lit. a i lit. b rozporządzenia są wobec siebie niezależne, skoro dla każdego z nich przewidziany jest inny termin realizacji oraz przyznawana jest odrębna kwota pomocy finansowej, co zresztą potwierdza § 8 ust. 1 rozporządzenia określający wysokość stawek za poszczególne czynności realizowane w ramach przyznanej płatności czy § 6 ust. 3 tego rozporządzenia. Należy też podkreślić, że nie każde gospodarstwo rolne jest gospodarstwem produkcyjnym i nie może uzyskać płatności dla realizacji schematu mlecznego. Nie ma też przeszkód do składania kilku wniosków na realizacje przedsięwzięć z § 3 pkt 3 rozporządzenia. Potwierdza powyższe również zapis § 6 ust. 1 pkt 1 i ust. 2 pkt 2". Jednocześnie Sąd ten stwierdził, że "jeżeli jednak organ prezentuje inną wykładnię przedsięwzięcia ujętego w planie dostosowania i realizowanego przez różne działania, to jak wskazał Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w wyroku z dnia 24 stycznia 2013 r., to winien był wyjaśnić jakie znaczenie ma termin zakreślony w § 6 rozporządzenia wykonawczego i jak należy ustalać termin realizowanego w ramach uzyskanej płatności przedsięwzięcia w przypadku, kiedy terminy dla realizacji schematu mlecznego i nawozowego nie pokrywają się, a nawet termin nawozowy został wydłużony do dnia 31 lipca 2008 r. i jakie w tym kontekście ma złożone oświadczenie z dnia 9 maja 2007 r." – a tego organy orzekające w sprawie nie zrealizowały. Odwołanie się do regulacji prawnych i przytoczenie biegu zdarzeń wymogu tego nie realizuje, zwłaszcza, że:

po pierwsze – nie wyjaśnia jakie znaczenia ma termin zakreślony w § 6 rozporządzenia wykonawczego,

po drugie – nie wskazuje jak należy ustalać termin realizowanego w ramach uzyskanej płatności przedsięwzięcia w przypadku, kiedy terminy dla realizacji schematu mlecznego i nawozowego nie pokrywają się, a nawet termin nawozowy został wydłużony do dnia 31 lipca 2008 r., a w konsekwencji

po trzecie – nie tłumaczy i nie wyjaśnia jak w tym kontekście plasuje się złożone oświadczenie z dnia 9 maja 2007 r.

Organ nie wyjaśnił jakie znaczenie ma termin zakreślony w § 6 rozporządzenia wykonawczego i jak należy ustalać termin realizowanego w ramach uzyskanej płatności przedsięwzięcia w przypadku, kiedy termin dla realizacji schematu mlecznego i nawozowego nie pokrywają się, a nawet termin nawozowy został wydłużony do 31 lipca 2008 r. Organ przyjął, iż oświadczenie złożone w dniu 9 maja 2007 r. o realizacji przedsięwzięcia jest złożone terminowo, jednak wnioskodawca nie zmieścił się w nowym terminie 08 czerwca 2007 r., gdyż kontrola z [...] wykazała braki i uchybienia dotyczące schematu mlecznego.

Powyższe jest kluczowe dla sprawy, albowiem poza sporem jest, że producent realizował przedsięwzięcie dostosowawcze gospodarstwo rolne i produkcyjne do dwóch standardów unijnych, nawozowego i mlecznego wskazanych w dziale VI pkt 11.1.i 11.3 wniosku o pomoc finansową na dostosowanie gospodarstw rolnych do standardów UE (k.145 akt administracyjnych). Na karcie 2 wniosku pkt VI.11 wskazano listę możliwych do realizacji przedsięwzięć dostosowania gospodarstwa rolnego do standardów unijnych, są to – co wymaga uwypuklenia – trzy przedsięwzięcia, które można realizować w różnych wariantach, różnych terminach i według różnych stawek dofinansowania. Na k.4 wniosku wskazano na możliwość realizowania przedsięwzięcia w celu dostosowania gospodarstwa rolnego do wymagań tylko w zakresie przechowywania nawozów. Nadto powtórzenia wymaga, że beneficjent składa również zobowiązanie o realizacji przedsięwzięć określonych w planie. W przedmiotowej sprawie załącznikiem wniosku był plan dostosowania, który zawierał również stawki i wysokości płatności dla gospodarstwa realizującego przedsięwzięcia w zakresie przechowywania nawozów naturalnych: wyposażenie w płytę gnojową i wyposażenie w kryty zbiornik na gnojówkę oraz w celu osiągnięcia minimalnych standardów co do higieny będących wymaganiami weterynaryjnymi: przygotowanie ścian pomieszczenia dla doju lub do przechowywania mleka czy zakup schładzalnika do mleka, umywalki z podgrzewaczem wody. Z tegoż planu explicite wynika, czego nie kwestionują organy, że skarżący wnioskował o pomoc finansową na realizację dwóch przedsięwzięć, prowadzących do dostosowania gospodarstwa rolnego do standardów unijnych w zakresie:

1) przechowywania nawozów naturalnych oraz

2) minimalnych standardów co do higieny gospodarstwa produkcyjnego w rozumieniu przepisów w sprawie wymagań weterynaryjnych dla mleka oraz produktów mlecznych.

Termin ich realizacji został zakreślony na 12 miesięcy od przyznania każdej płatności, chociaż inny termin wynika z § 6 ust. 2 pkt 2 rozporządzenia wykonawczego. Z treści samego wniosku wynika, że beneficjent może realizować jedno lub kilka przedsięwzięć dostosowawczych.

Ponadto, co umknęło uwadze organów pierwszej i drugiej instancji, że w wyroku z dnia 23 stycznia 2013 r., sygn. akt III SA/Gl 1809/12 tut. Sąd orzekł, że – jeżeli wniosek o przyznanie pomocy w zakresie przechowywania nawozów naturalnych i produkcji mleka są to dwa odrębne rodzaje pomocy, przyznawane na podstawie dwóch niezależnych wniosków (tyle, że zawartych w jednym formularzu), na co – jak przypomniał – zwrócił uwagę WSA w Gliwicach w wyroku z dnia 04 listopada 2008 r., zapadłym w sprawie strony za sygn. akt III SA/Gl 1004/08, to koniecznym staje się rozważenie, czy nie jest zasadne odstąpienie od ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności z tytułu dostosowania gospodarstwa rolnego do standardów UE w części zrealizowanej przez rolnika bez zastrzeżeń ze strony ARiMR. Jeśli zaś jest tak, że nie jest możliwe dokonywanie odrębnie analizy spełnienia warunków przyznania pomocy na realizację każdego z zadań, co pośrednio wydaje się wynikać z odpowiedzi na skargę, gdzie organ stwierdził, iż "realizacja przedsięwzięć o różnych końcowych terminach dostosowania (np. wyposażenie gospodarstwa w schładzalnik do mleka oraz płytę gnojową) należy traktować jako jedno przedsięwzięcie określone w planie dostosowania" (....), to organ rozważy także, czy producent wnosząc o umorzenie postępowania w sprawie uchylenia decyzji o przyznaniu pomocy finansowej na dostosowanie gospodarstw rolnych do standardów UE i informując o wykonaniu przedsięwzięcia w stosunku do brakującego stanowiska nie spełnił jednak warunków realizacji przedsięwzięcia, w tym w zakresie terminu wykonania, jeśli zważyć, że stosownie do § 6 ust. 2 pkt 2 lit. a rozporządzenia w/s warunków udzielania pomocy finansowej, termin realizacji przedsięwzięcia w zakresie dostosowania gospodarstwa rolnego do wymagań w zakresie przechowywania nawozów naturalnych upływał już po dacie, kiedy producent zarówno złożył oświadczenie o wykonaniu przedsięwzięcia, jak i usunął stwierdzone w toku kontroli usterki, a więc dopełnił czynności koniecznych do uznania przedsięwzięcia za wykonane zgodnie z planem dostosowania.

Ponadto podkreślenia wymaga, na co także zwróciły uwagę orzekające w sprawie Sądy, że z rozporządzenia wykonawczego wynika, iż w przypadku, gdy producent rolny nie zrealizuje w terminie przedsięwzięcia określonego w planie dostosowania, pierwsza rata płatności podlega zwrotowi (§ 10 ust. 1, § 11), natomiast druga rata nie podlega wypłacie (§ 9 ust. 3). Wskazane przepisy nie wykluczają zatem różnych terminów dla kilku przedsięwzięć ujętych w jednym wniosku. W sytuacji terminowego wykonania przedsięwzięcia i terminowego złożenia rzetelnego oświadczenia, sankcja w postaci niewypłacenia II raty pomocy, konieczności zwrotu I raty oraz wykluczenia z wszystkich innych środków rozwoju obszarów wiejskich byłaby zupełnie nieproporcjonalna do popełnionego uchybienia. Brak jest uzasadnienia dla odebrania pomocy rolnikowi, który przy użyciu środków pomocowych zrealizował przedsięwzięcie w pełni i w terminie zgodnie ze zobowiązaniem. Skład orzekający w pełni podziela pogląd zawarty w wyroku NSA z dnia 07 lutego 2012 r., sygn. akt II GSK 66/11 a także wyrażony w wyroku NSA z dnia 16 czerwca 2010 r., sygn. akt II GSK 647/09, że jeśli jedno ze zgłoszonych przedsięwzięć zostało wykonane prawidłowo, to bezpodstawnym jest nakładanie na skarżącego sankcji za niewykonanie obu przedsięwzięć, tym bardziej, że cel dotacji został osiągnięty a obwieszczenie i rozporządzenie wykonawcze przewidują sfinansowanie go w 100 %. Pogląd ten powtórzony został w wyroku tut. Sądu z dnia 28 października 2014 r., sygn. akt III SA/Gl 793/14, który mocą przytoczonego powyżej art. 153 P.p.s.a wiąże w sprawie ten sąd oraz organy, których działanie było przedmiotem zaskarżenia. Toteż zarówno organ administracji, jak i sąd, rozpatrując sprawę ponownie, obowiązane są zastosować się do oceny prawnej oraz wskazań zawartych w uzasadnieniu wyroku. Jak wyjaśnił Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 24 czerwca 2015 r. sygn. akt II FSK 1404/13 "artykuł 153 P.p.s.a. ma charakter bezwzględnie obowiązujący, wobec czego ani organ administracji publicznej, ani sąd administracyjny orzekając ponownie w tej samej sprawie, nie może pominąć oceny prawnej wyrażonej wcześniej w orzeczeniu, gdyż ocena ta wiąże go w sprawie". Poza naruszeniem art. 153 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi organ odwoławczy naruszył przepisy postępowania, to jest art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 Kpa, a naruszenia te miały istotny wpływ na wynik sprawy. Na zakończenie, na marginesie Sąd wskazuje, że akta postępowania są nieskładnie poukładane, brak jest ich prawidłowego ponumerowania, dokumenty nie są właściwie ułożone, poskładanie ich, czy raczej włożenie ich, w folię nie tylko nie oddaje opisu zawartego w karcie przeglądowej, ale i utrudnia zapoznanie się z nimi.

Z przedstawionych względów Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi zaskarżoną decyzję uchylił. O kosztach postępowania sąd orzekł na podstawie art. 200 tej ustawy.