Wyrok NSA, sygn. akt II OSK 2065/16
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2018-06-08 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6200 Choroby zawodowe
Hasła tematyczne: Ochrona zdrowia
Skarżony organ: Inspektor Sanitarny
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: § 8
journal: Dz.U. 2013 poz 1367
law: Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych - tekst jednolity
article: art. 235
journal: Dz.U. 2018 poz 108
law: Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Jerzy Stelmasiak Sędziowie Sędzia NSA Roman Ciąglewicz Sędzia del. WSA Agnieszka Wilczewska-Rzepecka (spr.) Protokolant starszy asystent sędziego Tomasz Godlewski po rozpoznaniu w dniu 8 czerwca 2018 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej A. [...] sp. z o.o. z siedzibą w B. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 22 marca 2016 r. sygn. akt IV SA/Gl 821/15 w sprawie ze skargi A. [...] sp. z o.o. z siedzibą w B. na decyzję [...] Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w [...] z dnia [...] lipca 2015 r. nr [...] w przedmiocie choroby zawodowej oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

Zaskarżonym wyrokiem z dnia 22 marca 2016 r., sygn. akt IV SA/Gl 821/15, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach, oddalił skargę A. [...] sp. z o.o. z siedzibą w B. na decyzję [...] Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w [...] z dnia [...] lipca 2015 r., nr [...], w przedmiocie choroby zawodowej.

W uzasadnieniu wyroku Sąd I instancji wskazał na następujące ustalenia faktyczne:

Decyzją z dnia [...] maja 2015 r., nr [...], wydaną na podstawie art. 104 Kodeksu postępowania administracyjnego i art. 5 pkt. 4a ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (Dz. U. z 2011 r., nr 212, poz. 1263 ze zm.), Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w [...] stwierdził u W. D. chorobę zawodową - zewnątrzpochodne alergiczne zapalenie pęcherzyków płucnych, ujętą w poz. 7 wykazu chorób zawodowych określonego w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych (Dz. U. Nr 105, poz. 869). Organ administracyjny przedstawił przebieg kariery zawodowej strony i ustalił, że wyżej wymieniony był zatrudniony: w latach 1966-1968 w Zakładach Metalowych [...] w [...] jako uczeń ślusarz, praca w tym zakładzie nie przyczyniła się do powstania choroby, od 16. 01. 1969 r. do 26. 04. 1971 w Wytwórni Części Zamiennych w [...] jako ślusarz- brak danych o narażeniu, od 28. 04. 1971 r. do 31 12. 1988 r. w [...] Ośrodku Badawczo - Rozwojowym Maszyn [...], jako ślusarz, od 12. 09. 1988 r. do 15. 02. 1991 r. w Klubie Sportowym [...] jako pracownik fizyczny, od 15. 02. 1991 r. do 30. 08. 1992 r. w Przedsiębiorstwie Wielobranżowym [...] jako kierownik magazynu, a od 5 października 1992 r. do nadal w zakładzie A. [...] sp. Z o.o. w B. jako mechanik narzędziowy. W przypadku zatrudnienia w tym zakładzie stwierdzono wykonywanie pracy w narażeniu na powstanie choroby zawodowej. Okoliczność ta znajduje potwierdzenie w karcie oceny narażenia zawodowego z dnia 14 marca 2014 r. Równocześnie wskazano, że choroba zawodowa w postaci zewnątrzpochodnego alergicznego zapalenia pęcherzyków płucnych została rozpoznana u wyżej wymienionego przez Poradnię Chorób Zawodowych w [...] Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w [...] w orzeczeniu z [...] listopada 2014 r. oraz w uzupełniającym orzeczeniu powyższej placówki z dnia [...] marca 2015 r., wydanym na podstawie danych z wyników szerokiej diagnostyki alergologicznej oraz przeprowadzonych badań u pacjenta, a także w oparciu o analizę udostępnionej dokumentacji medycznej. Podkreślono, iż pomimo ujemnych testów alergicznych, uwzględniając narażenie zawodowe oraz objawy chorobowe u pacjenta rozpoznano z wysokim prawdopodobieństwem wymienioną wyżej chorobę zawodową. Odwołanie od wskazanej wyżej decyzji złożył pracodawca – A. [...] sp z o.o. w B. Odwołująca się Spółka podniosła zarzut naruszenia przez organ przepisów postępowania, a w szczególności art. 77 § 1 K.p.a. i art. 7 K.p.a., polegającego na niedopełnieniu obowiązku zgromadzenia pełnego materiału dowodowego pozwalającego na obiektywną ocenę stanu zdrowia W. D.. Wywiodła bowiem, że organ pierwszej instancji zaniechał zebrania pełnej dokumentacji medycznej dotyczącej skarżącego. Decyzją z dnia [...] lipca 2015 r. nr [...] [...] Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w [...] utrzymał w mocy rozstrzygnięcie stanowiące przedmiot odwołania. W uzasadnieniu przedstawiono dotychczasowy przebieg postępowania, w tym odniesiono się do treści wniesionego odwołania. W dalszej części zamieszczono rozważania merytoryczne i rozpoczęto je od powołania się na definicję choroby zawodowej sformułowaną w art. 2351 Kodeksu pracy. Organ II instancji wskazał, że przy wydawaniu orzeczenia przez lekarzy Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w [...], jak i przy wydawaniu decyzji o stwierdzeniu choroby zawodowej przez organ pierwszej instancji, wzięta została pod uwagę całość zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, obejmującego m.in. dostępną dokumentację medyczną W. D.. Przywoływany organ zwrócił uwagę, że zarówno z karty oceny narażenia zawodowego sporządzonej w dniu 27 stycznia 2014 roku przez przedstawicieli zakładu pracy, jak i karty sporządzonej w dniu 14 marca 2014 roku przez przedstawiciela Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w [...] wynika, że W. D. wykonywał pracę w A. [...] Sp. z o.o. jako mechanik w oddziale utrzymania ruchu, gdzie istotnie narażony był na szkodliwe działanie szeregu pyłów przemysłowych i czynników chemicznych. Powołując się przy tym na wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 12 maja 2010 roku (sygn. akt II OSK 335/10) organ podkreślił, że nie jest wykluczone stwierdzenie u pracownika choroby zawodowej w przypadku, gdy dopuszczalne normy czynników szkodliwych dla zdrowia nie są przekraczane i że dla stwierdzenia tej choroby wystarczy samo istnienie warunków narażających na jej powstanie. Wskazał jednocześnie, że skoro w ocenie organu pierwszej instancji okoliczności sprawy zostały dostatecznie wyjaśnione wydanymi w sprawie orzeczeniami lekarskimi, to nie miał on obowiązku uwzględniania składanych w tym zakresie przez zakład pracy wniosków dowodowych, podkreślając, że tylko pracownik lub były pracownik, badany w jednostce orzeczniczej pierwszego stopnia, który nie zgadza się z treścią orzeczenia lekarskiego, może wystąpić z wnioskiem o przeprowadzenie ponownego badania przez jednostkę orzeczniczą drugiego stopnia. Organ odwoławczy uznał przy tym, że brak jest podstaw, aby w jakimkolwiek zakresie kwestionować wydane w sprawie orzeczenia lekarskie. W skardze do sądu administracyjnego A. [...] Sp. z o.o. w B. wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania, celem wydania decyzji w oparciu o dowód spełniający wymagane prawem kryteria, to jest o orzeczenie lekarskie zawierające, zgodnie z art. 84 K.p.a. uzasadnienie ze wskazaniem zapisów dokumentacji medycznej stanowiących podstawę tego orzeczenia, ewentualnie o uchylenie zaskarżonej decyzji i orzeczenie o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej. W merytorycznym uzasadnieniu wyroku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach uznał, iż skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Materialnoprawne przesłanki stwierdzenia choroby zawodowej wyznacza definicja sformułowana w art. 2351 Kodeksu pracy, zgodnie z którą za chorobę zawodową uważa się chorobę wymienioną w wykazie chorób zawodowych, jeżeli w wyniku oceny warunków pracy można stwierdzić bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem, że została ona spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy albo w związku ze sposobem wykonywania pracy, zwanych "narażeniem zawodowym". O stwierdzeniu choroby zawodowej decyduje więc zachowanie dwóch wymogów. Pierwszym z nich jest zamieszczenie schorzenia w wykazie chorób zawodowych stanowiącym załącznik do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych (Dz. U. z 2013, poz. 1367), zaś drugim - ustalenie związku przyczynowego pomiędzy powstaniem tej choroby, a oddziaływaniem czynników szkodliwych występujących w środowisku pracy lub sposobem wykonywania pracy. Stosownie do § 8 ust. 1 rozporządzenia w sprawie chorób zawodowych z dnia 30 czerwca 2009 r. podstawą wydania przez właściwego inspektora sanitarnego decyzji o stwierdzeniu lub odmowie stwierdzenia choroby zawodowej jest materiał dowodowy, a w szczególności dane zawarte w formularzu oceny narażenia zawodowego oraz w orzeczeniach lekarskich wyspecjalizowanych jednostek diagnostycznych powołanych do rozpoznawania chorób zawodowych, wymienionych w § 5 przywoływanego aktu. W niniejszej sprawie u W. D. stwierdzono chorobę zawodową w postaci zewnątrzpochodne alergiczne zapalenie pęcherzyków płucnych, wymienioną w poz. 7 wykazu chorób zawodowych. Jest poza sporem, że pracował on przez pewien okres czasu w narażeniu zawodowym, polegającym na wykonywaniu ciążących na nim obowiązków w środowisku, w którym miał styczność z włóknem szklanym, żywicami nowolakowi-fenolowymi, epoksydowo-poliestyrowymi, klejem poliuretanowym, octanem etylu 4,4 metyloetylobis, octanem butylu, octanem etylu, octanem winilu, formaldehydem, fenolem, amoniakiem z magnezem, tlenkami żelaza, ditlenkiem azotu, tlenkiem azotu, z kalafonia i cyną, a od 2003 r. z izocjanami. Fakt ten znajduje jednoznaczne potwierdzenie w dołączonych do akt sprawy kartach narażenia zawodowego z dnia 14 marca 2014 r. i nie był on w żaden sposób kwestionowany przez stronę skarżącą. Jak wynika ze zgromadzonego materiału dowodowego, W. D. był poddany dwukrotnie badaniom w uprawnionej jednostce orzeczniczej, a mianowicie w Instytucie Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w [...], a wypowiadająca się w sprawie Poradnia Chorób Zawodowych w [...] Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w [...] wypowiedziała się jednoznacznie o rozpoznaniu u badanego spornej choroby zawodowej, co znalazło wyraz w orzeczeniu lekarskim z dnia [...] listopada 2014 r., nr [...], w którym powołano się na całokształt obserwacji klinicznej, w tym wywiad chorobowy oraz przebieg schorzenia. Nadto dostrzec należy, że organ pierwszej instancji po otrzymaniu powyższego orzeczenia miał pewne wątpliwości co do jego trafności i wystąpił o opinię uzupełniającą, która wydana została w dniu [...] marca 2015 r. W opinii tej placówka orzecznicza w całej rozciągłości podtrzymała swoje pierwotne stanowisko, akcentując, że podstawą rozpoznania jest współistnienie zespołu objawów podmiotowych i przedmiotowych u osoby potencjalnie narażonej zadziałanie czynników alergizujących, u której stwierdza się zaburzenia wentylacyjne typu ograniczającego, spadek podatności płuc, zmniejszenie zdolności dyfuzyjnej płuc z tendencją do hipoksemii powysiłkowej oraz zmiany radiologiczne. Sąd I instancji podkreślił, że orzeczenie lekarskie wyspecjalizowanej jednostki diagnostycznej wymienionej w § 5 rozporządzenia z dnia 30 czerwca 2009 r. ma charakter kwalifikowanej opinii biegłego i stanowi zasadniczy dowód w sprawie, bez którego organ sanitarny nie może dokonać we własnym zakresie rozpoznania choroby i ustalenia, czy mieści się ona w wykazie chorób zawodowych. Konkluzja taka wynika wprost z treści powołanego wyżej § 8 ust. 1 tego aktu wykonawczego. Organ sanitarny jest więc takim orzeczeniem związany i nie ma prawa do samodzielnej oceny dokumentacji lekarskiej, prowadzącej do stwierdzenia odmiennego schorzenia. Związanie organu sanitarnego orzeczeniem kompetentnej placówki medycznej nie jest wprawdzie tożsame z bezkrytyczną akceptacją zawartych w nim informacji, jako że podlega ono - jak każdy dowód w postępowaniu - ocenie pod kątem zachowania kryteriów wyznaczonych treścią art. 7, art. 77 § 1 i art. 107 § 3 K.p.a. Nie oznacza to jednak możliwości podważenia ujętego w orzeczeniu rozpoznania w sytuacji, gdy nie budzi ono istotnych wątpliwości w świetle pozostałych dowodów. W ramach postępowania dowodowego Wojewódzki Ośrodek Medycyny Pracy w [...] wypowiedział się dwukrotnie orzeczeniami z dnia [...] listopada 2014 r. i z dnia [...] marca 2015 r. Orzeczenia te stanowią całość i w ocenie składu orzekającego w niniejszej sprawie odpowiadają wymogom przewidzianym takiemu dokumentowi, ponieważ zawierają opis przeprowadzonych badań, wskazuje na zagrożenia w jakich pracował badany, jak również zawierają jasną i jednoznaczną konkluzję. Z uwagi na korzystne dla W. D. orzeczenie nie występował on ze środkiem odwoławczym do Instytutu Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w [...], a tylko zainteresowany pracownik uprawniony jest do skorzystania ze środka odwoławczego względem orzeczenia uprawnionej placówki pierwszej instancji. Pozbawienie zakładu pracy możliwości wnoszenia odwołania od takiego orzeczenia nie jest przejawem naruszenia zasady równości stron w postępowaniu administracyjnym. Zatem sformułowany przez pełnomocnika skarżącej Spółki zarzut naruszenia przepisów prawa materialnego nie może być uwzględniony. Sąd wojewódzki wskazał, że zdaniem skarżącej spółki organy administracji publicznej dopuściły się naruszenia przepisów postępowania administracyjnego, a w szczególności przepisów dotyczących postępowania dowodowego oraz związanych z naruszeniem zasady swobodnej oceny dowodów. Zdaniem skarżącej spółki organy obu instancji podjęły rozstrzygnięcia w sprawie bez należytego wyjaśnienia wszystkich okoliczności sprawy, a w szczególności nie odniosły się do rozpoznania u badanego choroby pomimo ujemnych wyników testów alergologicznych na izocyjaniny i na inne substancje pochodzenia zawodowego. Sąd I instancji podał, że zarzuty skarżącej spółki nie mogą być uwzględnione, ponieważ wynikają one z subiektywnego przeświadczenia, że organy administracji publicznej nie wyjaśniły wszystkich istotnych okoliczności. Potwierdzeniem takiego stanowiska skarżącej spółki są zarzuty dotyczące nie wyjaśnienia kwestii związanej z ujemnymi wynikami testów alergologicznych na substancje pochodzenia zawodowego. Zarzuty te nie mogą być uwzględnione, ponieważ organ pierwszej instancji właśnie z tego powodu zwracał się do uprawnionej placówki medycznej o sporządzenie opinii uzupełniającej, nadto podstawą podjęcia rozstrzygnięcia przez organy obu instancji były dokumenty uzyskane w ramach prowadzonego postępowania dowodowego, a mianowicie orzeczenie uprawnionej placówki medycznej oraz ocena narażenia zawodowego. Zgromadzone w ramach postępowania dowodowego dokumenty w sposób jednoznaczny stwarzały organom administracji publicznej podstawę dla podejmowania stosownego rozstrzygnięcia. Zgłaszane przez skarżącą spółkę wnioski dowodowe zdaniem sądu zmierzają nie tyle do wyjaśnienia okoliczności sprawy, ale do przedłużenia prowadzonego postępowania i podejmowania czynności procesowych, które w sposób pozorny będą zmierzały do ustalenia stanu faktycznego. W świetle powyższego sadwojewódzki stwierdził, że sformułowany zarzut dotyczący naruszenia postanowień art. 7 i art. 77 Kodeksu postępowania administracyjnego nie zasługuje na uwzględnienie, a tym samym brak jest podstaw do uznania, że organy administracji naruszyły zasadę swobodnej oceny dowodów.

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku złożyła A. [...] sp. z o.o. z siedzibą. B., wnosząc o jego uchylenie w całości i rozpoznanie skargi t.j. uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji organu I instancji, ewentualnie o przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji, jak również o zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych.

Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono:

1) naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy przez błędną wykładnię - art. 2351 ustawy Kodeks pracy, poprzez uznanie za prawidłowe ustaleń organu II instancji, iż "dla uznania danej choroby za zawodową wystarczy samo stwierdzenie istnienia warunków narażających na powstanie choroby, nie jest natomiast konieczne udowodnienie, że w danym przypadku warunki takie ją spowodowały."

2) naruszenie prawa procesowego, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:

a) art. 3 § 1 i art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 80 oraz 84 k.p.a. przejawiające się w tym, że w wyniku niewłaściwej kontroli legalności działalności administracji publicznej, Sąd zastąpił brak dokonanej przez organ oceny środka dowodowego w postaci orzeczenia lekarskiego, własną, nieprawidłową oceną.

b) art. 3 § 1 i art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 7, 77 i 107 § 3 k.p.a. przejawiające się w tym, że Sąd uznał stan faktyczny za prawidłowo ustalony, mimo że zebrany przez organ materiał dowodowy, a w szczególności orzeczenie lekarskie, okazało się być niewystarczająco uzasadnione i budzące wątpliwości, które przy uzupełnieniu materiału dowodowego, mogły przechylić szalę na korzyść skarżącego. Sąd przyjął uzasadnienie organu oparte głównie o materiał dowodowy świadczący na niekorzyść skarżącego. Sąd wreszcie nie dostrzegł, że wniosek o uzupełnienie materiału dowodowego został bezzasadnie oddalony przez organ II instancji.

c) art. 3 § 1 i art. 141 § 4 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a., poprzez sprzeczność istotnych ustaleń Sądu z treścią zebranego w sprawie materiału dowodowego, będącą wynikiem braku skontrolowania, czy stan faktyczny został ustalony przez organ administracji zgodnie ze stanem rzeczywistym;

d) § 6 ust. 1 i 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych (...), poprzez uznanie orzeczenia lekarskiego, w oparciu o które organ wydał decyzję w przedmiocie stwierdzenia choroby zawodowej, za prawidłowe formalnie, mimo iż zostało ono wydane z naruszeniem przepisów tego paragrafu, tj. w oparciu o niepełny materiał dowodowy oraz bez odniesienia się do pozazawodowych czynników mogących mieć wpływ na powstanie choroby;

e) 8 ust. 2 wskazanego rozporządzenia poprzez błędne przyjęcie, że w toku postępowania administracyjnego nie ujawniły się żadne okoliczności, które uzasadniałyby konieczność uzupełnienia orzeczenia lekarskiego

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej spółka wskazała przede wszystkim, że zawarta w wydanych w sprawie opiniach lekarskich konkluzja, iż narażenie na czynnik alergizujący w postaci izocyjanianów przyczyniło się do powstania u Pana W. D. do powstania choroby zawodowej, nie znajduje dostatecznego oparcia w uzasadnieniu opinii. Trzeba bowiem zauważyć, iż zgodnie z kartą oceny narażenia zawodowego z dnia 14.03.2014 r., podczas zatrudnienia w skarżącej Spółce pracownik był narażony na szkodliwe działanie szeregu czynników chemicznych takich jak włókno szklane, maty poliuretanowe, octan butylu, etylu, winylu, silikon, amoniak, formaldehyd, fenol, mangan, tlenki żelaza, tlenki azotu, kalafonia, cyna, żywice nowolakowo-fenolowe, epoksydowo-poliestrowe, klej poliuretanowy oraz izocyjaniany. Lekarze orzecznicy, pomimo przeprowadzenia diagnostyki alergologicznej, nie uzyskali wyników pozwalających na wskazanie w sposób jednoznaczny, który czynnik alergizujący wywołał u badanego pacjenta zdiagnozowaną chorobę, gdyż wszystkie testy alergiczne z licznymi próbkami alergenów środowiska pracy badanego, nadesłanymi przez pracodawcę, wypadły ujemne. Zatem wyprowadzony przez lekarzy orzeczników wniosek, jakoby to narażenie na izocyjaniany, będące składnikiem kleju poliuretanowego, pozostawało w związku z zapadnięciem na rozpoznaną chorobę, stanowi nieuprawnione przypuszczenie. Wydane w sprawie orzeczenia lekarskie nie uzasadniają dostatecznie wykluczenia pozazawodowej etiopatogenezy alergicznego zapalenia pęcherzyków płucnych.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw i podlega oddaleniu.

W myśl art. 174 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r. poz. 270, ze zm., zwana "p.p.s.a.") skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie; 2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Naczelny Sąd Administracyjny jest związany podstawami skargi kasacyjnej, bowiem według art. 183 § 1 p.p.s.a. rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod uwagę jedynie nieważność postępowania. Związanie NSA podstawami skargi kasacyjnej wymaga prawidłowego ich określenia w samej skardze. Oznacza to konieczność powołania konkretnych przepisów prawa, którym - zdaniem skarżącego - uchybił sąd, uzasadnienia zarzutu ich naruszenia, a w razie zgłoszenia zarzutu naruszenia prawa procesowego - wykazania dodatkowo, że to wytknięte uchybienie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Kasacja nieodpowiadająca tym wymaganiom, pozbawiona konstytuujących ją elementów treściowych uniemożliwia sądowi ocenę jej zasadności. Ze względu na wymagania stawiane skardze kasacyjnej, usprawiedliwione zasadą związania Naczelnego Sądu Administracyjnego jej podstawami sporządzenie skargi kasacyjnej jest obwarowane przymusem adwokacko - radcowskim (art. 175 § 1 - 3 p.p.s.a). Opiera się on na założeniu, że powierzenie tej czynności wykwalifikowanym prawnikom zapewni skardze odpowiedni poziom merytoryczny i formalny.

W rozpoznawanej sprawie nie zachodzi żadna z przesłanek nieważności postępowania wymienionych w art. 183 § 2 p.p.s.a. Sprawa ta mogła być zatem rozpoznana przez Naczelny Sąd Administracyjny w granicach zakreślonych w skardze kasacyjnej.

Zarzuty skargi kasacyjnej oparto o obie podstawy z art. 174 p.p.s.a. tj. naruszenie prawa materialnego poprzez jego błędną wykładnię (pkt 1) oraz naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (pkt 2). W tej sytuacji w pierwszej kolejności rozpoznaniu podlegał zarzut naruszenia przepisów postępowania. Dopiero gdy postawiony zarzut naruszenia przepisów prawa procesowego zostanie uznany za nieusprawiedliwiony, Naczelny Sąd Administracyjny może przystąpić do oceny zarzutów dotyczących naruszenia prawa materialnego, przy czym ocenia je w oparciu o ustalony wcześniej w sprawie stan faktyczny.

Na wstępie zauważyć jednakże należy, odnosząc się do redakcji zarzutów, że zgodnie z art. 173 p.p.s.a., skarga kasacyjna przysługuje od orzeczeń sądów administracyjnych pierwszej instancji, a nie od decyzji organów administracji publicznej prowadzących postępowanie. Zarzut skargi kasacyjnej powinien zatem dotyczyć normy stosowanej przez sąd administracyjny pierwszej instancji w toku sądowej kontroli administracji, a nie jurysdykcyjnego postępowania zakończonego wydaniem objętej skargą decyzji. Podobnie więc jak przy redakcji zarzutów naruszenia przepisów postępowania, strona redagując zarzuty naruszenia przepisów prawa materialnego winna wskazać na określony przepis ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w powiązaniu z określoną normą prawną, która w jej ocenie została naruszona. W niniejszej sprawie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach oddalił skargę na decyzję organu sanitarnego. Strona wnosząca skargę kasacyjną, winna więc postawić Sądowi I instancji zarzut naruszenia art. 151 p.p.s.a., z uwagi na jego zastosowanie, w sytuacji, gdy nie było podstaw do oddalenia skargi, bądź wskazać na naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a., wiążące się z jego niezastosowaniem, oczywiście w powiązaniu, jak to uczyniła, z odpowiednimi przepisami, które w toku postępowania administracyjnego zostały naruszone. Wadliwie także wnoszący skargę kasacyjną, mając na uwadze treść zarzutów, zarzuca naruszenie art. 3 § 1 p.p.s.a., który stanowi, że sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Przepis ten jest przepisem ustrojowym sąd administracyjny może naruszyć go wówczas, gdy zaniecha kontroli skutecznie złożonej skargi, rozpozna sprawę nie należącą do jego kognicji, zastosuje środek kontroli inny niż określone w ustawie Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi bądź zastosuje inne niż zgodność z prawem kryterium kontroli działalności administracji publicznej. W tej sprawie sąd rozpoznał skargę na decyzję ostateczną, oceniał ją pod kątem legalności, zastosował środek kontroli przewidziany w art. 151 p.p.s.a. To czy ocena legalności zaskarżonej decyzji była prawidłowa czy też błędna, nie może być utożsamiane z naruszeniem ww. przepisów. Niezasadny jest także zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. Wadliwość uzasadnienia wyroku może stanowić przedmiot skutecznego zarzutu kasacyjnego z tego przepisu zasadniczo w sytuacji, gdy nie zawiera stanowiska odnośnie stanu faktycznego przyjętego, jako podstawa zaskarżonego rozstrzygnięcia, lub brak jest uzasadnienia któregokolwiek z rozstrzygnięć sądu, albo gdy uzasadnienie obejmuje rozstrzygnięcie, którego nie ma w sentencji orzeczenia, jak również, gdy sporządzone jest w sposób uniemożliwiający instancyjną kontrolę zaskarżonego wyroku. Funkcja uzasadnienia wyroku wyraża się, bowiem i w tym, że jego adresatem, oprócz stron, jest także Naczelny Sąd Administracyjny. Tworzy to po stronie wojewódzkiego sądu administracyjnego obowiązek wyjaśnienia motywów podjętego rozstrzygnięcia w taki sposób, który umożliwi przeprowadzenie kontroli instancyjnej zaskarżonego orzeczenia w sytuacji, gdy strona postępowania zażąda, poprzez wniesienie skargi kasacyjnej, jego kontroli (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12 października 2010 r., sygn. akt II OSK 1620/10). W drodze zarzutu naruszenia omawianego przepisu można kwestionować "techniczną kompletność" uzasadnienia, a nie prawidłowość merytoryczną, bowiem temu celowi służą zarzuty naruszenia prawa materialnego i procesowego.

Naczelny Sąd Administracyjny, mając na uwadze powyższe, analizując uzasadnienie zaskarżonego wyroku, nie dopatrzył się w nim takich mankamentów, które obligowałyby go do uwzględnienia skargi kasacyjnej, w tym zakresie. Uzasadnienie zaskarżonego wyroku odpowiada wymogom określonym w art. 141 § 4 p.p.s.a. i poddaje się kontroli instancyjnej. W niniejszej sprawie Sąd pierwszej instancji niewątpliwie odniósł się do meritum sprawy, dokonał kontroli zaskarżonej decyzji, przez pryzmat znajdującego się w aktach sprawy materiały dowodowego, zebranego zarówno w toku postępowania przez organem I instancji, jak i organem odwoławczym. Okoliczność, że Sąd I instancji, nie wyjaśnił w sposób szczegółowy swojego stanowiska, tak jakby sobie tego wnoszący skargę kasacyjną życzył, nie stanowi o naruszeniu ww. przepisu.

Przechodząc do oceny pozostałych zarzutów naruszenia przepisów postępowania, stwierdzić należy, nie mogły one odnieść zamierzonego skutku, tj. podważyć ustalonego przez organy sanitarne stanu faktycznego sprawy.

Zgodnie z ogólnymi zasadami postępowania administracyjnego, organy administracji stoją na straży praworządności i podejmują kroki niezbędne do dokładnego ustalenia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli (art. 7 k.p.a.). Organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy (art. 77 § 1 k.p.a.) i dopiero na podstawie całokształtu materiału dowodowego ocenia, czy dana okoliczność została udowodniona (zasada swobodnej oceny dowodów - art. 80 k.p.a.). Obowiązek rozpatrzenia całego materiału dowodowego jest związany ściśle z przyjętą zasadą swobodnej oceny dowodów. Swobodna ocena dowodów, aby nie przerodziła się w samowolę, musi być dokonana zgodnie z normami prawa procesowego oraz z zachowaniem reguł tej oceny, tj. po pierwsze - opierać się należy na materiale dowodowym zebranym przez organ, z zastrzeżeniem wyjątków przewidzianych w przepisach prawa. Po drugie ocena powinna być oparta na wszechstronnej ocenie całokształtu materiału dowodowego i po trzecie - organ powinien dokonać oceny znaczenia i wartości dowodów dla toczącej się sprawy, z zastrzeżeniem ograniczeń dotyczących dokumentów urzędowych, które mają na podstawie art. 76 § 1 k.p.a. szczególną moc dowodową.

W przedmiotowej sprawie, co trzeba jeszcze raz zaznaczyć organy orzekające w sprawie dokładnie ustaliły stan faktyczny sprawy, który prawidłowo został zaakceptowany przez sąd I instancji.

Skarżąca kasacyjnie spółka przede wszystkim kwestionuje orzeczenia lekarskie, twierdzi, że nie wyjaśniły one w żaden sposób, który czynnik alergizujący wywołał u badanego pacjenta zdiagnozowaną chorobę t.j. zewnątrzpochodne alergiczne zapalenie pęcherzyków płucnych. Wydane w sprawie orzeczenia lekarskie jej zdaniem nie uzasadniają dostatecznie wykluczenia pozazawodowej etiopatogenezy alergicznego zapalenia pęcherzyków płucnych. Jeszcze raz za sądem I instancji z całą mocą należy podkreślić, że W. D. przeszedł wielospecjalistyczne badania diagnostyczne. W sprawie wydano orzeczenia lekarskie – Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w [...] – Poradnia Chorób Zawodowych z dnia [...] listopada 2014 r. [...], wydano również uzupełnioną opinię tego ośrodka z dnia [...] marca 2015 r. nr [...]. Te orzeczenia są zgodne – u W. D. stwierdzono chorobę zawodową – zewnątrzpochodne alergiczne zapalenie pęcherzyków płucnych, okres narażenia zawodowego to lata 1992-2014, a czynnik narażenia zawodowego to czynnik chemiczny zawierający w składzie izocyjaniany. § 6 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009r. stanowi, że decyzję o stwierdzeniu choroby zawodowej albo decyzję o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej wydaje się na podstawie wyników przeprowadzonych badań lekarskich i pomocniczych, dokumentacji medycznej pracownika lub byłego pracownika, dokumentacji przebiegu zatrudnienia oraz oceny narażenia zawodowego. Ust. 2 tego przepisu wymienia czynniki, które lekarz orzecznik winien uwzględnić przy dokonywaniu oceny narażenia zawodowego. Organy sanitarne I i II instancji dopiero po otrzymaniu ostatecznego orzeczenia lekarskiego wydają decyzję na podstawie całego zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, w szczególności na podstawie danych zawartych w orzeczeniu lekarskim i formularzu oceny narażenia zawodowego pracownika ( § 8 ust .1wskazanego wyżej rozporządzenia).

Jak wielokrotnie podkreślał Naczelny Sąd Administracyjny w uzasadnieniach swych wyroków (por. wyrok NSA z dnia 5 stycznia 2007 r., sygn.. akt II OSK 1078/06; wyrok z dnia 12 lipca 2016 r. sygn.. akt II OSK 2688/14) orzeczenie lekarskie dotyczące rozpoznania choroby zawodowej jest opinią w rozumieniu art. 84 § 1 k.p.a. Bez tej opinii lub sprzecznie z tą opinią organ administracji nie może dokonywać we własnym zakresie rozpoznania choroby i ustalenia, czy rozpoznane schorzenie mieści się w wykazie chorób zawodowych. Nie oznacza to oczywiście zwolnienia organów orzekających od obowiązku dokonania oceny opinii biegłego w granicach wskazanych w art. 80 k.p.a. Organy sanitarne orzekające w sprawie chorób zawodowych związane są orzeczeniami lekarskimi wydanymi przez wyspecjalizowane placówki medycyny pracy gdyż orzeczenia te stanowią wiarygodny środek dowodowy służący stwierdzeniu choroby zawodowej lub jej braku jeżeli oczywiście nie budzą wątpliwości w świetle pozostałych dowodów.

W niniejszej sprawie zatem Powiatowy jak i [...] Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w [...] oraz sąd wojewódzki związane ustaleniami orzeczeń diagnostycznych, nie dysponując kontr dowodami (z wyjątkiem subiektywnych odczuć skarżącej kasacyjnie) nie miały żadnych podstaw do przyjęcia, że stan zdrowia W. D. jest odmienny niż stanowią o tym wyniki badań zawarte w orzeczeniach lekarskich.

Sąd I instancji nie dopuścił się naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy ani w konsekwencji naruszenia prawa materialnego art. 2351 Kodeksu Pracy, który określa co uważa się za chorobę zawodową skoro taka choroba została rozpoznana.

Z tych wszystkich względów Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że skarga kasacyjna pozbawiona jest usprawiedliwionych podstaw i w związku z tym na podstawie art. 184 ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w wyroku.