Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt V SA/Wa 1557/10
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2011-02-16 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6559
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Uchylono zaskarżony akt

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Barbara Mleczko-Jabłońska (spr.), Sędzia NSA - Piotr Piszczek, Sędzia WSA - Piotr Kraczowski, Protokolant ref. staż. - Tomasz Godlewski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 2 lutego 2011 r. sprawy ze skargi D. S. na rozstrzygnięcie Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] marca 2010 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania pomocy finansowej ze środków unijnych; 1. uchyla zaskarżone rozstrzygnięcie zawarte w piśmie Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] marca 2010 r. nr [...] 2. zasądza od Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa na rzecz D. S. kwotę 450 zł (czterysta pięćdziesiąt złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Przedmiotem kontroli sądowoadministracyjnej w niniejszej sprawie jest rozstrzygnięcie Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (dalej: ARiMR) zawarte w piśmie z [...] marca 2010 r. nr [...] o odmowie przyznania pomocy finansowej ze środków unijnych.

Rozstrzygnięcie zapadło w następującym stanie faktycznym:

D. S. złożył w dniu [...] kwietnia 2008 r. wniosek o przyznanie pomocy w ramach działania 121 "Modernizacja gospodarstw rolnych" (k. 1-24 akt adm.) wraz z załącznikami w postaci: Planu rozwoju gospodarstwa (k. 25-31 akt adm.), kserokopii dowodu osobistego (k. 32 akt adm.), Opisu zadań wymienionych w zestawieniu rzeczowo-fianansowym operacji (k. 33 akt adm.), 2 ofert handlowych z [...].04.2009 r. (k. 34-35 akt adm.), map ewidencyjnych (k. 36-37 akt adm.), Planu gospodarstwa (k. 38 akt adm.), świadectwa dojrzałości (k. 39 akt adm.), Dyplomu uzyskania tytułu zawodowego (k. 40 akt adm.), umów dzierżawy z [...].10.2002 r. wraz z aneksami (k. 41-44 akt adm.) oraz wypisu z aktu notarialnego umowy sprzedaży i ustanowienia hipotek z [...].04.2007 r. (k.45-46 akt. adm.).

Pismem z [...] listopada 2009 r. [...] Oddział Regionalny ARiMR w [...] poinformował wnioskodawcę o konieczności uzupełnienia wniosku w terminie 21 dni kalendarzowych od dnia otrzymania pisma, poprzez:

1) dostarczenie oświadczenia współposiadacza gospodarstwa o wyrażeniu zgody na ubieganie się o pomoc na formularzu udostępnionym przez ARiMR W-1.4_121, zgodnie z załączoną kserokopią oraz Instrukcją Wypełniania Wniosku;

2) poprawę/uzupełnianie tabeli III.A. Informacja o powierzchni działek ewidencyjnych wchodzących w skład gospodarstwa, którego dotyczy operacja objęta wnioskiem. Wskazano, iż w formularzu II.A. wnioskodawca zobowiązany jest wpisać wszystkie działki ewidencyjne składające się na gospodarstwo rolne bez względu na sposób ich wykorzystania, posiłkując się danymi zawartymi we wniosku obszarowym z roku bazowego 2008; może uwzględnić również te działki, które wcześniej nie zostały zgłoszonego dopłat bezpośrednich i/ lub te działki, w posiadanie których wnioskodawca wszedł po złożeniu wniosku o płatności obszarowe, zgodnie z Instrukcją Wypełniania Wniosku;

3) dostarczenie wypisu z Rejestru Gruntów. Poinformowano przy tym, że załącznik jest obowiązkowy dla wnioskodawców, którzy nie złożyli wniosku o przyznanie płatności bezpośrednich dla gruntów rolnych lub o przyznanie płatności z tytułu wsparcia działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania na rok 2008, który stanowi rok bazowy, lub gdy od czasu złożenia tego wniosku o płatności bezpośrednie nastąpiły zmiany własnościowe;

4) poprawę załącznika I.A Wspólnik spółki cywilnej/współposiadacz, zgodnie z Instrukcją Wypełniania Wniosku oraz załączonymi kserokopiami;

5) dostarczenie oferty handlowej na zakup rozsiewacza wapna. Wskazano, że prawidłowo sporządzona oferta powinna zawierać takie elementy jak: imię i nazwisko oraz pełen adres zameldowania beneficjenta, wartość w cenach brutto i netto, termin ważności oferty, warunki gwarancji oraz serwisu; oferta powinna być sporządzona na papierze firmowym oferenta lub opatrzona jego pieczątką firmową wraz z czytelnym podpisem oferenta i datą wystawienia;

6) dostarczenie dokumentów potwierdzających tytuł prawny do gospodarstwa rolnego, którego dotyczy projekt. Wskazano, jakie dokumenty mogą zostać uznane za tytuł prawny do gospodarstwa.

Powyższe pismo zostało doręczone wnioskodawcy w dniu 11 grudnia 2009 r., który w dniu 31 grudnia 2009 r. nadał w urzędzie pocztowym przesyłkę z żądanymi dokumentami (69-90 akt adm.).

Pismem z [...] stycznia 2010 r. [...] Oddział Regionalny ARiMR w [...] ponownie poinformował wnioskodawcę o konieczności uzupełnienia wniosku w terminie 21 dni kalendarzowych od dnia otrzymania pisma, poprzez:

1) poprawę/uzupełnianie tabeli III.A. Informacja o powierzchni działek ewidencyjnych wchodzących w skład gospodarstwa, którego dotyczy operacja objęta wnioskiem;

2) dostarczenie wypisu z Rejestru Gruntów;

3) dostarczenie dokumentów potwierdzających tytuł prawny do gospodarstwa rolnego, którego dotyczy projekt.

W piśmie poinformowano wnioskodawcę, że w przypadku nie uzupełnienia wniosku w zakreślonym terminie – nastąpi odmowa przyznania pomocy.

Wezwanie zostało przesłane na adres wnioskodawcy i prawidłowo doręczone w dniu 1 lutego 2010 r. (k. 97 akt adm.).

Listem poleconym, nadanym w urzędzie pocztowym w dniu 22 lutego 2010 r. wnioskodawca złożył żądane dokumenty (k. 98-105 akt adm.).

Zaskarżonym pismem z [...] marca 2010 r. o numerze [...], ARiMR odmówiła przyznania pomocy z uwagi na zaistnienie okoliczności określonych w § 14 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z 17 października 2007 r., w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Modernizacja gospodarstw rolnych" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. Nr 193, poz. 1397 ze zm.), zwanego dalej: rozporządzeniem. W uzasadnieniu podniesiono, iż zgodnie z § 14 ust. 3 rozporządzenia, jeżeli wniosek o przyznanie pomocy nie spełnia innych niż określone w ust. 1 i 2 wymagań, Agencja wzywa wnioskodawcę do usunięcia braków w terminie 21 dni od dnia doręczenia wezwania. Jeżeli wnioskodawca, pomimo wezwania do usunięcia braków, nie usunął w terminie wszystkich braków, Agencja nie przyznaje pomocy § 14 ust. 4 rozporządzenia). Wskazano, iż wezwanie z [...] stycznia 2010 r. zostało doręczone wnioskodawcy w dniu 1 lutego 2010 r., wobec czego przyjąć należało, iż ostatnim dniem na uzupełnienie wniosku był 22 luty 2010 r. ARiMR stwierdziła, iż wnioskodawca w wyznaczonym terminie nie dokonał wszystkich uzupełnień, bowiem nie nadesłał dokumentów potwierdzających tytuł prawny do gospodarstwa oraz nie poprawił błędów we wniosku.

Pismem z [...] marca 2010 r. zatytułowanym “Odwołanie" skarżący złożył wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, wnosząc o ponowne rozpatrzenie wniosku. Wyjaśnił, iż w odpowiedzi na pismo z [...] listopada 2010 r. odpisał na każdy punkt wezwania i dokonał poprawek zgodnie z załączonymi kopiami (stronami) wniosku. Zauważył jednocześnie, iż do swojego pisma z [...] grudnia 2009 r. załaczył 4 odpisy z ksiąg wieczystych, co wskazano w punkcie 7 tego pisma, na dowód czego przedstawił wniosek skierowany do Sądu Rejonowego w [...] o wydanie odpisów z ksiąg wieczystych [...] z [...] grudnia 2009 r. oraz potwierdzenie ich wydania w tym samym dniu. Wnioskodawca zaznaczył, iż w jego ocenie nie było to niezbędne, bowiem składajac wniosek już w piśmie przesłanym do ARiMR znajdował się odpis aktu notarialnego wraz z wnioskiem o wpis do księgi wieczystej, a zatem dokument potwierdzajacy tytuł prawny do gospodarstwa. Odnosząc się natomiast do kolejnego wezwania z [...] stycznia 2010 r. zwrócił uwagę, iż w odebtranej korespondencji oprócz samego wezwania w ilości 4 stron nie było żadnych wskazówek dotyczących poprawek w postaci kserokopii wniosku dotyczących poprawek w samym wniosku. Wskazał następnie, iż w dniu 22 lutego 2010 uzyskał telefoniczną informację o braku wyłącznie umów dzierżawy, wobec czego sporzadził kserokopie wszystkich umów dzierżawy jakie posiadał oraz dodatkowo wypisał tabelę III.A oraz wysłał tego samego dnia do ARiMR. Skarżacy podkreslił, iż po otrzymaniu pisma o odmowie przyannaia pomocy udał się do siedziby [...] Oddział Regionalny AriMR w [...], gdzie przegladając akta administracyjne stwierdził, że brakuje w nich pisma przewodniego z 30 grudnia 2009 oraz czterech odpisów z ksiąg wieczystych. Podniósł jednoczesnie, iż pracownik ARiMR nie potrafił wyjaśnić stwierdzonych braków. Konkludując wskazał, że wszystkie brakujące dokumenty zostały przeze niego uzupełnione, wobec czego pozbawienie go (bez jego winy) możliwości realizacji zaplanowanej inwestycji odbiera jako bardzo dolegliwą karę.

W odpowiedzi na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa z [...] kwietnia 2010 r. o numerze [...], ARiMR stwierdziła, że nie doszło do naruszenia prawa. W uzasadnieniu podniesiono, iż w wyniku ponownej analizy dokumentacji sprawy potwierdzono, iż składając wniosek o przyznanie pomocy w dniu [...] kwietnia 2009 r. skarżacy nie dołączył wszystkich wymaganych dokumentów, w związku z czym wniosek wymagał uzupełnienia. Pomimo dwukrotnego wezwania do usunięcia braków wnioskodawca nie usunął wszystkich braków - nie dostarczył dokumentów potwierdzających tytuł prawny do gospodarstwa, w terminie wskazanym przez Oddział Regionalny, co stanowiło przesłankę do odmowy przyznania pomocy w oparciu o przepis § 14 ust. 5 rozporządzenia. ARiMR wyjaśniła jednocześnie, iż zgodnie z “Instrukcją kancelaryjną" obowiązującą pracowników Agencji przyjmujących przesyłki, po otwarciu koperty umieszcza się pieczęć potwierdzającą wpływ dokumentów, przelicza się ilość załączników i ewidencjonuje się wpływ w książce podawczej. Zgodnie z powyższym zapisem, w książce podawczej [...] Biura Wsparcia Inwestycyjnego zostały zarejestrowane uzupełnienia wnioskodawcy, a ilość wpisanych załączników nie odpowiada tej ilości, o której poinformował on w wezwaniu do usunięcia naruszenia prawa. Wobec tego organ stwierdził, że nie istnieje możliwość, aby dokumentacja została zagubiona “w drodze" pomiędzy Biurem podawczym a pracownikiem weryfikujacym wniosek. Zaznaczono przy tym, że jeżeli w ramach pierwszego uzupełnienia dostarczone zostałyby odpisy z ksiąg wieczystych, to wnioskodawca nie został by wezwany ponownie pismem z [...] stycznia 2010 r. do przedstawienia dokumentów potwierdzających tytuł prawny do gospodarstwa.

W skardze z 21 maja 2010 r. wniesionej do WSA w Warszawie D. S. wniósł o uchylenie decyzji z [...] kwietnia 2010 r. o numerze [...] oraz decyzji z [...] marca 2010 r. albo stwierdzenie bezskuteczności czynności podjętych przez ARiMR. Jednocześnie wniósł o uznanie przez Sąd, iż przysługuje mu prawo do przyznania pomocy zgodnie z wnioskiem z dnia 28 kwietnia 2009 r. oraz o zasądzenie kosztów postępowania. Zaskarżonym aktom zarzucił naruszenie przepisów § 14 ust. 3-5 rozporządzenia oraz art. 21 ust. 1-3 i art. 22 ust. 3 ustawy z 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (Dz. U. Nr 64, poz. 427 ze zm.).

Rozwijając motywy skargi nie zgodził się z uzasadnieniami pism ARiMR oraz podniósł, że:

1) udowodnił – zgodnie z § 14 rozporządzenia – swój tytuł prawny do nieruchomości, bowiem zgodnie z wezwaniami z [...] listopada 2009 r. oraz z [...] stycznia 2010 r. przedłożył odpis z aktu notarialnego wraz z kopią wniosku, zatem – w jego ocenie – potwierdził swoje prawo własności za pomocą wymaganego przez organ dokumentu;

2) wezwania do usunięcia braków zostały niejednoznaczne i nieprecyzyjne sformułowane, co powoduje, że są one nieczytelne dla strony i jako takie nie wskazują jakie dokumenty są konieczne dla uznania kompletności wniosku, jakich dokumentów rzeczywiście brakuje, co w konsekwencji powoduje zdaniem skarżacego, że nie został spełniony warunek dwukrotnego wezwania do uzupełnienia braków wniosku;

3) uzasadnienia decyzji odmownych są lakoniczne i nielogiczne, opierają się na jednostronnym twierdzeniu, że organ nie popełnia błędów m.in. w przeliczaniu załączników, czy przyporządkowaniu ich do przesyłek, w których zostały przesłane, podczas gdy argumentacja ta nic jest zgodna ze stanem faktycznym.

Skarżący podkreślił, iż postępowanie winno być prowadzone przez ARiMR zgodnie z art. 21 ust. 2 ustawy o wspieraniu, co nie miało miejsca w niniejszej sprawie, bowiem organ nie rozpoznał całego materiału dowodowego, pominął całkowicie fakt przedłożenia dowodu własności w postaci aktu notarialnego, nie udzielał wnioskodawcy niezbędnych pouczeń i wyjaśnień w zakresie konieczności (wymaganej przez organ zgodnie z jego wewnętrznymi niejawnymi instrukcjami) złożenia jednocześnie dwóch dokumentów: odpisu z ksiąg i wypisu aktu notarialnego.

Odnosząc się obszernie do twierdzeń ARiMR w zakresie przeliczania załączników podniósł, iż jeżeli organowi brakuje tylko wypisów z ksiąg wieczystych wezwanie nie powinno zawierać wymieniania wszystkich możliwych dokumentów w tym dokumentów, które Agencja już posiada. W ocenie skarżącego, wezwania do uzupełnienia braków są nieczytelne, "organ wzywa formułkowo i ogólnie dwa razy o ten sam zestaw dokumentów mimo, że część z tych dokumentów już posiada, nie doprecyzowuje drugiego wezwania, jakich dokumentów nadal brakuje, co pozwala skarżącemu myśleć, że skoro złożył już dokumenty wymienione wezwaniu wcześniej to dokumenty te wystarczą".

Reasumując skarżący zauważył, iż nawet gdyby przyjąć stanowisko organu, że faktycznie nie złożył on odpisów z ksiąg wieczystych – czemu stanowczo zaprzeczył – to i tak złożył jeden z dokumentów potwierdzających własność nieruchomości, wymaganych przez ARiMR i wskazanych w otwartym, alternatywnym katalogu w wezwaniach. Stwierdził przy tym, iż pisma zawierające wezwanie były niejednoznaczne językowo, bowiem w jego ocenie pozostawiono mu wybór pomiędzy przedłożeniem odpisów z ksiąg wieczystych, a katami notarialnymi.

W odpowiedzi na skargę ARiMR wniosła o jej oddalenie jako niezasadnej. W uzasadnieniu przedstawiono stan faktyczny sprawy oraz powołano zastosowane regulacje prawne. Wskazano jednocześnie, iż skarżący mimo dwukrotnego wezwania nie usunął uchybień formalnych wskazanych w wezwaniu, bowiem nie dostarczył dokumentów potwierdzających tytuł prawny do gospodarstwa (co do działek o numerach ewidencyjnych: [...]), zgodnie z zasadami określonymi w Instrukcji wypełniania wniosku o przyznanie pomocy w ramach działania 121 "Modernizacja gospodarstw rolnych" oraz nie dokonał – w tabeli III A – podsumowania powierzchni użytków rolnych i nie określił typu reorganizacji produkcji (pkt 19 wniosku), ani planowanego terminu zakończenia etapu/etapów (pkt 20 wniosku).

Odnosząc się do zarzutu niejednoznaczności i nieprecyzyjności wezwań podniesiono, iż ARiMR wskazywała na konieczność kierowania się przy uzupełnianiu braków wniosku Instrukcją wypełniania wniosku o przyznanie pomocy w ramach działania 121 "Modernizacja gospodarstw rolnych". Z wezwań kierowanych do skarżącego nie wynika jakoby ARiMR w przypadku wskazania braku formalnego w postaci braku dokumentu potwierdzającego tytuł prawny do gospodarstwa, w którym będzie realizowana operacja, wskazywała na konieczność dostarczenia kilku dokunentów łącznie. ARiMR kierując wezwanie do uzupełnienia braków wyraźnie wskazała, iż dokumentem potwierdzającym tytuł prawny do gospodarstwa, w którym będzie realizowana operacja może być jeden z wielu wymienionych w otwartym katalogu alternatywnym.

Ustosunkowujac się do zarzutu dotyczącego nadesłania w ramach pierwszych uzupełnień odpisów 2 ksiąg wieczystych (jako tytułu prawnego do gospodarstwa rolnego) wraz z pismem przewodnim i zgubienia ich przez pracownika ARiMR podniesiono, iż analiza dokumentacji akt przedmiotowej sprawy nie wykazała by skarżący na etapie uzupełnień wniosku (data nadania: 31 grudnia 2009 r.) nadesłał załączniki, zaś w konsekwencji uznania, iż takowe dokumenty zostały nadesłane. W ten sam sposób ARiMR odniosła się również do twierdzeń skarżacego dotyczących dostarczenia w ramach pierwszych uzupełnień odpisu aktu notarialnego z dnia [...] kwietnia 2007 r., wraz z kopią wniosku o wpis do księgi wieczystej (§ 11 aktu) jako tytuł prawny do gospodarstwa rolnego, na mocy którego został dokonany wpis w księgach wieczystych [...] prowadzonych przez Sąd Rejonowy w [...].

W końcowej części odpowiedzi organ zauważył, że zgodnie z Instrukcją wypełniania wniosku o przyznanie pomocy w ramach działania 121 "Modernizacja gospodarstw rolnych" (str. 37 Instrukcji), dokumentem potwierdzającym tytuł prawny do gospodarstwa rolnego, którego dotyczy operacja może być min. odpis aktu notarialnego wraz z kopią wniosku o wpis do księgi wieczystej. Podkreślono przy tym, iż kopia wniosku powinna zawierać czytelne potwierdzenie jego złożenia w sadzie. Mając na uwadze przedstwiony stan prawny ARiMR podniosła, iż skarżący nie nadesłał kopii wniosku o wpis do księgi wieczystej zawierającej czytelne potwierdzenie jego złożenia w sądzie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Skarga zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej: p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Oznacza to, iż zadaniem wojewódzkiego sądu administracyjnego jest zbadanie legalności zaskarżonej decyzji pod względem jej zgodności z prawem, to znaczy ustalenia, czy organ orzekający w sprawie prawidłowo zinterpretował i zastosował przepisy prawa w odniesieniu do właściwie ustalonego stanu faktycznego. W przypadku stwierdzenia, iż w sprawie naruszono przepisy – czy to prawa materialnego, czy też postępowania – sąd uchyla zaskarżoną decyzję i zwraca sprawę do postępowania przed organem administracyjnym, właściwym do jej rozstrzygnięcia. Natomiast w żadnym razie sąd nie jest władny by samodzielnie rozstrzygnąć indywidualną sprawę w zastępstwie organu administracyjnego.

Stosując przewidziane ustawą p.p.s.a. środki, w szczególności przepis art. 134 § 1, sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

W sprawie niniejszej mimo błędnego oznaczenia w skardze skarżonego aktu poprzez wskazanie, że jest nim zarówno rozstrzygnięcie ARiMR zawarte w piśmie z [...] kwietnia 2010 r. o numerze [...] i poprzedzające je z [...] marca 2010r. Sąd ustaliwszy zachowanie terminu do zaskarżenia właściwej czynności, którą w sprawie była informacja zawarta w piśmie z [...] marca 2010r. o odmowie przyznania pomocy, a nie pismo stanowiące odpowiedź na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, przyjął dopuszczalność skargi uznając, że została ona wniesiona w rzeczywistości na odmowę przyznania pomocy finansowej ze środków unijnych. Czynność ta natomiast, zgodnie z przewidzianą w tym postępowaniu procedurą podjęta została rozstrzygnięciem zawartym w piśmie ARiMR z dnia [...] marca 2010r. Prawidłowości oznaczenia przez wnoszącego skargę właściwego aktu nie zakwestionował również organ, co wynika z treści odpowiedzi na skargę w zakresie oznaczenia skarżonego aktu.

Dokonując zatem kontroli legalności zaskarżonego rozstrzygnięcia w granicach kompetencji przysługujących sądowi administracyjnemu na podstawie ww. ustaw, tj. badając zaskarżone rozstrzygnięcie pod względem jego zgodności z przepisami ustawy z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (Dz.U. z 2007 r. nr 64, poz. 427) oraz przepisami rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 17 października 2007 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Modernizacja gospodarstw rolnych" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz.U. z 2007 r. nr 193, poz. 1397), Sąd dopatrzył się w sprawie takich uchybień prawa, które winny skutkować uchyleniem skarżonego rozstrzygnięcia uznając tym samym, iż podniesione w skardze zarzuty są uzasadnione.

Zaskarżone do sądu administracyjnego rozstrzygnięcie Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa [...] Oddziału Regionalnego zawarte w piśmie z dnia [...] marca 2010 r. dotyczy odmowy przyznania skarżącemu wnioskowanej pomocy finansowej ze środków unijnych w ramach działania 121 "Modernizacja gospodarstw rolnych"

Zgodnie z art. 21 ust 1 mającej w sprawie zastosowanie ustawy z dnia 7 marca 2007r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (Dz.U. z 2007 r. nr 64, poz. 427) z zastrzeżeniem zasad i warunków określonych w przepisach art. 1 pkt 1 do postępowań w sprawach indywidualnych rozstrzyganych w drodze decyzji administracyjnej stosuje się przepisy k.p.a. W postępowaniu tym zgodnie z ust. 2 tego przepisu organ, przed którym toczy się postępowanie stoi na straży praworządności i jest obowiązany w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Natomiast art. 22 ust 3 ustawy o wspieraniu określa sposób załatwienia sprawy. Mianowicie, w przypadku gdy nie są spełnione warunki przyznania pomocy, wnioskodawcę informuje się w formie pisemnej o odmowie jej przyznania, z podaniem przyczyn odmowy. W tym miejscu podkreślić należy, że w myśl uregulowań aktu wykonawczego - § 14 ust 3 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z 17 października 2007 r., w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Modernizacja gospodarstw rolnych" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. Nr 193, poz. 1397 ze zm.), jeżeli wniosek o przyznanie pomocy nie spełnia innych niż określone w ust. 1 i 2 wymagań, Agencja wzywa wnioskodawcę do usunięcia braków w terminie 21 dni od dnia doręczenia wezwania .Jeżeli wnioskodawca, pomimo wezwania do usunięcia braków, nie usunął w terminie żadnego z braków Agencja nie przyznaje pomocy , natomiast jeżeli w tym terminie nie zostały usunięte wszystkie braki organ wzywa ponownie wnioskodawcę w formie pisemnej do ich usunięcia w terminie 21 dni. Bezskuteczny upływ tego terminu powoduje nie przyznanie pomocy w myśl art. 22 ust 3 ustawy (§14 ust 5 rozporządzenia).

W zaskarżonym akcie z [...] marca 2010r. Agencja wyjaśniając przyczyny odmowy przyznania D. S. pomocy finansowej wskazała w lakonicznym uzasadnieniu, że w wyznaczonym przez organ terminie potencjalny beneficjent nie dokonał wszystkich uzupełnień wniosku takich jak: złożenie dokumentów potwierdzających tytuł prawny do gospodarstwa oraz nie poprawił błędów zawartych we wniosku. Jako podstawę prawną rozstrzygnięcia wskazano §14 ust 4 rozporządzenia.

W ocenie Sądu podane przez organ uzasadnienie nie wypełnia wymienionych wyżej zasad postępowania, a tym samym narusza art. 22 ust 3 ustawy o wspieraniu ,jak również nie sposób podzielić argumentacji organu o zasadności tego rozstrzygnięcia w świetle dowodów zgromadzonych w sprawie.

Skarżący ubiegając się o przyznanie pomocy zgodnie z pierwszym wezwaniem do uzupełnienia braków przedstawił w zakreślonym terminie ( bezsporne ) jako dowód potwierdzający tytuł prawny do gospodarstwa rolnego dokument w postaci odpisu aktu notarialnego z dnia [...] kwietnia 2007r. ( k.45 akt ad. ) wraz z zawartym w nim w §11 wnioskiem do Sądu Rejonowego – Wydział Ksiąg Wieczystych w [...] o wpis prawa własności nabytych nieruchomości na swoją rzecz. Będąc w posiadaniu ( czego organ nie kwestionuje ) powyższego dokumentu nie jest zrozumiałe, co słusznie podnosi skarżący kolejne, ponowne wezwanie go do uzupełnienia dokumentów potwierdzających tytuł prawny producenta do gospodarstwa rolnego, którego dotyczy projekt, bez odniesienia się do tego , które już potencjalny beneficjent przedłożył zgodnie ze wskazaniem zawartym w wezwaniu ( akt notarialny dotyczył bowiem wszystkich działek skarżącego jakie stanowią jego własność i objęte są projektem ). Wezwanie o uzupełnienie braków w tym zakresie i to dwukrotnie o tej samej treści w sztampowej formule, bez odniesienia się do konkretnej, indywidualnej sprawy staje się niezrozumiałe, a jednocześnie niezgodne z zasadą praworządności tym bardziej, skoro w pismach o uzupełnienie braków organ wyraźnie wskazywał, że takim dokumentem oprócz odpisu z ksiąg wieczystych ( w czym co do okoliczności ich złożenia zasadzał się również spór w sprawie ), może być również odpis aktu notarialnego. Złożenie zatem przez wnioskodawcę na skutek już pierwszego wezwania aktu notarialnego nabycia gospodarstwa wraz z zapisem zawartym w §11 uzasadniało, w kontekście wskazanych przez organ wymogów - zawartych w wezwaniu do uzupełnienia braków spełnienie warunku wykazania tytułu prawnego do gospodarstwa, zaś organ ponownie wzywając stronę do złożenia dokumentów potwierdzających tytuł prawny do gospodarstw ( tej samej treści co uprzednio ), a następnie odmawiając pomocy nie wyjaśnił powodów dla których przyjął, że takowych dokumentów (potwierdzających tytuł prawny do gospodarstwa) strona nie przedstawiła bądź jeżeli złożyła ( co miało miejsce w sprawie ) , to z jakich powodów nie zostały uznane przez organ za właściwe do potwierdzenia prawa własności przedmiotowego gospodarstwa. Całkowicie nie do przyjęcia pozostaje w tym względzie argument organu, że do kolejnego wezwania o uzupełnienie braku w tym zakresie by nie doszło jeżeli organ dysponowałby takim dokumentem. Tym samym przenoszący się na inną płaszczyznę spór między stronami co do faktu, czy istotnie jak twierdzi skarżący złożył on również w wyniku wezwania organu wypisy z ksiąg wieczystych czy też w tym zakresie braki wniosku nie zostały uzupełnione nie może mieć znaczenia w sprawie. Co do tej okoliczności, na marginesie wskazać należy, iż zdaniem Sądu mimo faktu wykazania, że skarżący istotnie ubiegał się o wypisy z ksiąg wieczystych nabytych przedmiotowym aktem notarialnym działek i takowe po wezwaniu organu, z Sądu Rejonowego w [...] w dniu [...] grudnia 2009r. istotnie otrzymał (k. 35 akt sąd. ), brak jest podstaw do twierdzenia, iż udowodnił on, że dokumenty te na wezwanie Agencji w przedmiotowej sprawie dostarczył. Niemniej jednak, jak wyżej wskazano pozostaje to bez znaczenia w sprawie skoro producent do wniosku dołączył jeden z wymaganych i żądanych przez organ jak wynika z wezwania dokumentów potwierdzających własność gospodarstwa , którego wniosek o udzielenie pomocy finansowej dotyczył. Wskazanie w pierwszym wezwaniu do uzupełnienia braków jakie dokumenty mogą zostać uznane za tytuł prawny do gospodarstwa i przedstawienie przez skarżącego aktu własności, o ile w ocenie organu takiego wymogu nie spełniało i jego zdaniem wymagało ponownego uzupełnienia winno być czytelne i wskazywać uzasadnienie stanowiska dla którego zdaniem agencji brak w formie uzupełnionej przez wnioskodawcę nie może uwzględniony.

Drugą przyczyną odmowy udzielenia pomocy był, jak wskazano w zaskarżonym rozstrzygnięciu fakt, że potencjalny beneficjent nie poprawił błędów istniejących we wniosku. W uzasadnieniu podjętego rozstrzygnięcia organ nie wskazał jednakże jakie konkretnie błędy wniosku i czego dotyczące nie zostały przez stronę wnioskującą o pomoc skorygowane .

Z pisma wzywającego wnioskodawcę do ponownego uzupełnienia braków ( [...] stycznia 2010r. ) wynika natomiast ,że D. S. zobowiązany został ponownie do wypełnienia wymaganych pól zgodnie z instrukcją oraz ze wskazaniami na załączonej kserokopii i poprawienia / uzupełnienia tabeli IIIA ( Informacja o powierzchni działek ewidencyjnych wchodzących w skład gospodarstwa ). Z akt sprawy wynika również, że do poprawienia tabeli III A skarżący został zobowiązany także pierwszym wezwaniem z dnia [...] listopada 2009r. ( k. 54 akt adm. ), w którym rzeczywiście wskazano błędy w wypełnieniu tej części wniosku – błędnie zsumowana została wówczas powierzchnia użytków rolnych ( k.63 akt adm.). Wniosek w tej części został przez stronę poprawiony ( k.87 akt adm. ) i zwrócony do Agencji. W kolejnym piśmie organ wzywając ponownie do poprawienia tejże tabeli IIIA nie wskazał na czym polega błąd wypełnienia tego formularza, a z akt sprawy nie wynika, by wzywając stronę, organ załączył kserokopię ze wskazaniem miejsca poprawy tego dokumentu i odniósł się tym samym do dokonanej wcześniej korekty formularza.

W tym miejscu zwrócić uwagę należy, że w piśmie doręczonym stronie na skutek wezwania do usunięcia naruszenia prawa Agencja odnosząc się do zarzutów strony kwestionującej odmowę przyznania pomocy, sama przyznaje, że w dniu [...] stycznia 2010r. D. S. złożył poprawiony formularz tabeli IIIA, natomiast odmowa przyznania pomocy uzasadniona została jedynie nie udokumentowaniem przez stronę tytułu prawnego do gospodarstwa. W świetle powyższego nie do zaakceptowania jest stanowisko organu wyrażone w odpowiedzi na skargę, że skarżący nie dokonał w formularzu - tabeli IIIA, podsumowania powierzchni użytków rolnych i nie określił typu reorganizacji produkcji – pkt 19 wniosku ani planowanego terminu zakończenia etapów – pkt 20 wniosku, co uzasadniało odmowę przyznania pomocy.

Odnosząc się do powyższego wskazać należy, że wbrew twierdzeniom organu pkt 20 wniosku został przez skarżącego wypełniony na skutek wezwania do poprawienia wniosku w dniu [...] listopada 2009r. ( k. 10 akt adm. ), a o ile wskazane w tym punkcie terminy nie byłyby, zdaniem organu racjonalne i uzasadnione, nie mogły podlegać badaniu w trybie oceny formalnej wniosku. Natomiast co do zarzutu, iż wnioskodawca nie wypełnił pkt 19 – Typ reorganizacji produkcji, to zgodnie z instrukcją wypełniania wniosku sekcja ta jest obowiązkowa, o ile dotyczy operacji związanych z wprowadzaniem nowych produktów ( pkt 19 .1 ) lub nowych technik lub technologii (pkt 19.2). Projekt zaś skarżącego, związany z zakupem do gospodarstwa maszyn – agregatu uprawowo- siewnego oraz rozsiewacza wapna muskanych wyżej wskazanych operacji nie dotyczy, czego organ w trakcie weryfikacji wniosku pod kątem sprawdzenia prawidłowości jego wypełnienia nie kwestionował i nie podnosił braku wypełnienia rubryki 19.

Mając powyższe na uwadze trudno nie zgodzić się jest zatem ze stanowiskiem skarżącego, że nieprecyzyjne i niejednoznaczne formułowanie obu wezwań do usunięcia braków spowodowało, że stały się one nieczytelne dla skarżącego i jako takie nie wskazywały stronie jaki dokument jest konieczny dla skompletowania wniosku, a jakiego dokumentu rzeczywiście brakuje, jak również jakie konkretnie błędy wniosek zawiera, czy i w którym miejscu wymaga poprawienia, co w konsekwencji doprowadziło do uznania, że w trakcie jego weryfikacji nie został spełniony warunek prawidłowego dwukrotnego wezwania do uzupełnienia braków wniosku, o czym mowa w art.§14 ust 4pkt 2 rozporządzenia.

W związku z powyższym, uznać należy, że w toku postępowania administracyjnego zakończonego wydaniem skarżonego rozstrzygnięcia z dnia [...] marca 2010 r., naruszone zostały zasady procedury administracyjnej – praworządności oraz należytego i wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego, określone w art. 21 ust 1 i 2 ustawy z 7 marca 2007r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (Dz.U. z 2007 r. nr 64, poz. 427), co w rezultacie doprowadziło do wydania zaskarżonego aktu z naruszeniem §14 ust 4 -5 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 17 października 2007 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Modernizacja gospodarstw rolnych" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz.U. z 2007 r. nr 193, poz. 1397). Powyższe uchybienie, zdaniem Sądu mogło zaś mieć istotny wpływ na wynik sprawy, co tym samym uzasadnia uchylenie zaskarżonej czynności.

Ponownie rozpoznając sprawę, Agencja mając na uwadze powyższe uwagi Sądu, jeszcze raz rozpozna wniosek skarżącego o przyznanie pomocy ze środków unijnych. Mając na uwadze złożone dokumenty oraz analizując ponownie wniosek dokona jego formalnej oceny pod kątem sprawdzenia jego kompletności i prawidłowości rozważając, o ile zajdzie taka potrzeba, zwrócenie się w sposób prawidłowy tj. jasny, czytelny i zrozumiały do strony, o uzupełnienie braków w myśl § 14 ust 4 pkt 2 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 17 października 2007 r.

W przypadku, gdyby Agencja ponownie stwierdziła podstawy do odmowy przyznania pomocy, szczegółowe przyczyny tej odmowy, w prawidłowo sporządzonym uzasadnieniu winny znaleźć miejsce.

Z uwagi na to, że sądowa kontrola legalności zaskarżonego rozstrzygnięcia na obecnym etapie nie daje możliwości do uznania przez Sąd uprawnienia skarżącego, jako wynikającego z przepisów prawa, wniosek zawarty w skardze, oparty na podstawie art. 146 §2 p.p.s.a. nie mógł zostać uwzględniony.

Mając na uwadze powyższe, zgodnie z art. 146 § 1 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji wyroku.

Orzeczenie o kosztach na które składa się wpis i zwrot kosztów zastępstwa procesowego występującego w sprawie, w imieniu skarżącego, radcy prawnego oparto na podstawie art. 200 i 209 p.p.s.a.