Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 1497/06
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2006-10-13 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6037 Transport drogowy i przewozy
Skarżony organ: Inspektor Transportu Drogowego
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Andrzej Czarnecki (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Ewa Frąckiewicz Asesor WSA Agnieszka Łąpieś - Rosińska Protokolant Łukasz Poprawski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 października 2006r. sprawy ze skargi R. H. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] czerwca 2006 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej oddala skargę


UZASADNIENIE

VI SA/Wa 1497/06

Uzasadnienie

[...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego w R. decyzją z dnia [...] marca 2006 r. nałożył na R. H. prowadzącego przedsiębiorstwo pod nazwą U. w Ł. kary pieniężne w kwotach: 3000 zł za wykonywanie przewozu drogowego bez uiszczenia wymaganej opłaty za przejazd po drogach krajowych; 100 zł za skrócenie dziennego czasu odpoczynku kierowcy o czas do jednej godziny oraz 400 zł za skrócenie dziennego czasu odpoczynku kierowcy za każdą rozpoczętą godzinę, łącznie nałożono karę pieniężna w kwocie 3500 zł.

Stan faktyczny ustalono na podstawie kontroli przejazdu dokonanej w dniu [...] lutego 2006 r. o godz. 12.43. Pojazdem m-ki [...] nr rej. [...] z naczepą nr rej. [...] kierował P. H. który podpisał protokół kontroli nie zgłaszając uwag. Do kontroli okazano kartę opłat za przejazd po drogach krajowych (karta siedmiodniowa zakupiona w dniu [...] lutego 2006 r. seria nr [...]). Po analizie ww. karty opłaty stwierdzono, że została ona wypełniona nietrwale. Rubryki określające dni i miesiące ważności karty wypełniono łatwościeralnym pisakiem natomiast pozostałe rubryki zostały wypełnione w sposób trwały.

Kierujący pojazdem został w dniu kontroli przesłuchany w charakterze świadka zeznając, że jest zatrudniony w przedsiębiorstwie R. H. w Ł. na podstawie umowy o pracę. Siedmiodniowa karta opłaty serii i nr [...] została wypełniona przez przedsiębiorcę R. H., otrzymał ją przed wyjazdem w dniu [...] lutego 2006 r. i nie wie w jaki sposób została wypełniona.

W wyjaśnieniu z dnia [...] lutego 2006 r. P. H. podał, że w dniu [...] lutego 2006 r. był zmuszony wyjechać na chwilę z parkingu między godz. 21.00 a 21.45 by ustąpić miejsca wyjeżdżającym pojazdom, co zostało odnotowane na wykresówce.

W wyjaśnieniu z dnia [...] marca 2006 r. R. H. stwierdził, że kierowca posiadał przy sobie dobową kartę opłaty prawidłowo wypełnioną, natomiast żaden przepis nie wskazuje jakim materiałem pisarskim należy tą kartę wypełnić. Dlatego za nieuzasadnione uznał twierdzenie organu, że wypełnienie jej łatwo usuwalnym środkiem ma na celu wielokrotne użycie karty. Zatem jeżeli organ stawia taki zarzut to powinien przeprowadzić ekspertyzę czy przedmiotowa karta był już używana.

Odwołując się od powyższej decyzji R. H. wnosił o jej uchylenie.

Powołując się na to, że kierowca posiadał przy sobie dobową kartę opłaty powtórzył zarzuty przytoczone w wyjaśnieniu z dnia [...] marca 2006 r. Dodatkowo wskazał, że jeżeli uznać, iż karta była wypełniona nieprawidłowo, to niezasadne było nałożenie kary w wysokości 3000 zł lecz ewentualnie kara ta powinna wynosić 500 zł. Za niesłuszne uznał nałożenie na przedsiębiorcę kar za naruszenie przepisów o czasie pracy kierowcy, bowiem zgodnie z art. 92a ust. 1 ustawy o transporcie drogowym za naruszenie to odpowiada wyłącznie kierowca. Nadto nałożenie tych kar było nieuzasadnione merytorycznie, gdyż skutkiem szczególnych okoliczności, podanych w wyjaśnieniu kierowcy, musiał on na krótki czas uruchomić pojazd, natomiast przepisy nie wskazują kiedy ten fakt kierowca powinien odnotować na rewersie wykresówki, zaraz po zdarzeniu czy po zakończeniu przewozu. Stąd nie można czynić przedsiębiorcy zarzutu, że w czasie kontroli brak było tej adnotacji na wykresówce.

Główny Inspektor Transportu Drogowego decyzją nr [...] z dnia [...] czerwca 2006 r., na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., art. 8 ust. 1 i 7 rozporządzenia Rady (EWG) nr 3820/85 z dnia 20 grudnia 1985 r. w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego (Dz. Urz. WE L 370 z 31 grudnia 1985 r.), art. 42 ust. 1, art. 87 ust. 1, art. 92 ust. 1 pkt 2 i 8 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (j. t. Dz. U. z 2004 r. Nr 204, poz. 2088 ze zm.) oraz lp. 4.1, lp. 10.2 lit. a) i b) załącznika do tej ustawy, § 4 ust. 1 i 2 oraz § 5 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 14 grudnia 2001 r. w sprawie uiszczania przez przedsiębiorców opłat za przejazd po drogach krajowych (Dz. U. Nr 150, poz. 1684 ze zm.), utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy.

Przytaczając powołane przepisy organ administracji uznał, że doszło do naruszeń prawa. Karta opłaty nie była wypełniona w taki sposób by wprowadzone na niej zapisy nie ulegały starciu, co nie spełnia wymagania właściwego jej wypełnienia. Takie wypełnienie karty opłaty umożliwia jej ponowne użycie, co jest niezgodne z przepisami, bowiem jest ona dokumentem jednorazowym. Wypełnienie zatem karty opłaty w taki sposób jak zrobił to skarżący jest pozorem uiszczenia wymaganej opłaty za przejazd po drogach krajowych, co sprowadza do stwierdzenia, że faktycznie opłaty tej nie uiszczono.

Odnosząc się do zarzutu skarżącego o braku w chwili kontroli adnotacji na rewersie wykresówki o przerwaniu odpoczynku, organ stwierdził, że adnotację taką kierowca powinien nanieść w momencie przerwania odpoczynku podając przyczynę dla której odpoczynek musiał przerwać. Natomiast co do braku podstaw ukarania za to naruszenie przedsiębiorcy, organ administracji wskazał, iż wszczęcie postępowania wobec kierowcy nie wyklucza wszczęcia postępowania w stosunku do przedsiębiorcy.

Na decyzje tę oraz poprzedzającą ją decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego w R. z dnia [...] marca 2006 r. R. H. złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę wnosząc o uchylenie decyzji i zasądzenie kosztów postępowania.

Skarżący zarzucił decyzjom naruszenie art. 92 i art. 92a ustawy o transporcie drogowym oraz naruszenie jego interesu prawnego.

Wskazując, iż kierowca posiadał przy sobie prawidłowo wypełnioną dobową kartę opłaty skarżący ponowił argumenty podnoszone już w odwołaniu o braku przepisów co do użycia środka dla wypełnienia karty oraz konieczności przeprowadzenia opinii przez biegłego dla ustalenia czy karta była już używana przed kontrolą. Podobnie jak w odwołaniu stwierdził, że nałożono niewłaściwą karę, gdyż za nieprawidłowe wypełnienie karty taryfikator przewiduje karę 500 zł a nie 3000 zł. Za niesłuszne uznał skarżący nałożenie na niego kar za naruszenie przepisów o czasie pracy kierowców, bowiem powinny one obciążyć kierowcę, jednakże z uwagi na wyjątkowość okoliczności w wyniku których kierowca musiał uruchomić pojazd powinno się od nałożenia tych kar odstąpić.

Główny Inspektor Transportu Drogowego, podtrzymując argumentacje zawarta w zaskarżonej decyzji, wnosił o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje;

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz.1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle paragrafu drugiego powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Chodzi więc o kontrolę aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywaną pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów słuszności.

Sprawy należące do właściwości sądów administracyjnych rozpoznają, w pierwszej instancji, wojewódzkie sądy administracyjne (art. 3 § 1 w/w ustawy).

W myśl art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz.1270 ze zm.), Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną

Rozpoznając skargę w świetle powołanych wyżej kryteriów należy uznać, iż jest ona niezasadna.

Przedmiotem rozpoznania Sądu była skarga na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego oraz na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego w R. nakładające kary za nie uiszczenie opłaty za przejazd po drogach krajowych oraz za naruszenie przepisów o czasie pracy kierowców.

Stosownie do art. 92 ust. 1 pkt 2 i 8 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (j. t. Dz. U. z 2004 r. Nr 204, poz. 2088 ze zm.) – dalej określanej jako ustawa - kto wykonuje przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem, naruszając obowiązki lub warunki wynikające z przepisów ustawy lub przepisów o czasie pracy kierowców, a także z przepisów wspólnotowych dotyczących przewozów drogowych podlega karze pieniężnej w wysokości od 50 złotych do 15.000 złotych. Zgodnie z art. 92 ust. 4 ustawy wykaz naruszeń obowiązków lub warunków, o których mowa w ust. 1, oraz wysokości kar pieniężnych za poszczególne naruszenia określa załącznik do ustawy.

Rozporządzenie Rady (EWG) nr 3820/85 z dnia 20 grudnia 1985 r. w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego (Dz. Urz. WE L 370 z 31 grudnia 1985 r.) w art. 8 ust. 1 i 7 określa wymagany czas odpoczynku kierowcy w każdym 24 godzinnym okresie pracy oraz możliwość wykorzystania okresu wypoczynku w pojeździe pod warunkiem wyposażenia pojazdu w miejsce do spania.

Kierowca w czasie wypoczynku musiał, jak twierdził, uruchomić pojazd by ustąpić miejsca wyjeżdżającym z parkingu innym pojazdom, jednakże okoliczności tej nie odnotował na wykresówce. Kierujący pojazdem powinien uczynić adnotację na wykresówce o konieczności uruchomienia pojazdu z chwilą kiedy rozpoczął kontynuowanie odpoczynku. Mógł bowiem i powinien się liczyć z tym, że kontynuując po odpoczynku przewóz może być kontrolowany. W czasie kontroli natomiast powinien okazać dokumenty, w tym wykresówki, odzwierciedlające wszystkie okoliczności jakie wystąpiły w czasie wykonywania przewozu. Innymi słowy dokumenty te powinny być kompletne, gdyż przepisy nie przewidują ich uzupełniania w czasie kontroli.

Powoływanie się przez skarżącego na treść art. 92a ustaw nie zwalnia go od odpowiedzialności za naruszenie przepisów o czasie pracy kierowców, albowiem zgodnie z ust. 3 tego przepisu wszczęcie postępowania wobec kierowcy nie wyklucza wszczęcia postępowania administracyjnego także wobec przedsiębiorcy.

Stosownie do art. 42 ust. 1 ustawy podmioty wykonujące na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej przewóz drogowy zobowiązane są do uiszczania opłaty za przejazd pojazdu samochodowego po drogach krajowych, której maksymalna wysokość nie może być wyższa niż równowartość 800 euro rocznie.

Do kontroli została okazana siedmiodniowa karta opłaty, a nie dobowa jak podnosił to skarżący. Karta ta, jak zeznał kierowca przesłuchany w postępowaniu administracyjnym w charakterze świadka, została wypełniona przez przedsiębiorcę i wręczona kierowcy przed rozpoczęciem przewozu.

Skarżący twierdził, iż kierowca przedłożył do kontroli prawidłowo wypełnioną kartę opłaty za przejazd, spełniającą wymagania rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 14 grudnia 2001 r. w sprawie uiszczania przez przedsiębiorców opłat za przejazd po drogach krajowych (Dz. U. Nr 150, poz. 1684). W myśl § 4 ust. 1 i ust. 2 tego rozporządzenia uiszczenie opłaty następuje poprzez nabycie karty opłaty i jej wypełnienie zgodnie z § 5, przed rozpoczęciem przejazdu. Kartę opłaty siedmiodniową, w części dotyczącej numeru rejestracyjnego pojazdu oraz terminu ważności, może wypełnić przedsiębiorca (§ 5 ust. 3 rozporządzenia). Zgodnie z § 5 ust. 4 ww. rozporządzenia, termin ważności karty należy wpisać tak, aby wszystkie oznaczone pola karty były wypełnione, przy czym dzień i miesiąc powinien być oznaczony dwiema cyframi, a rok czterema cyframi. Godzinę przejazdu oznacza się czterema cyframi, z czego dwie pierwsze odpowiadają kolejnym godzinom w 24-godzinnym cyklu dobowym.

Karta opłaty została wypełniona w taki sposób, że po potarciu przez kontrolera zapisów palcem, niektóre z nich uległy starciu, co dla organu administracji nie spełniało wymagania jej wypełnienia, albowiem organ administracji uważa za właściwe takie wypełnienie karty opłaty by wprowadzone na niej zapisy miały charakter trwały. Organ administracji uzasadniał swoje stanowisko tym, że karta opłaty stanowi dowód uiszczenia opłaty za przejazd, a więc naniesione na niej zapisy nie mogą być ścieralne, gdyż umożliwiałoby to ponowne użycie karty. W przypadku więc gdy zapisy na karcie można zetrzeć mamy do czynienia z pozornym wypełnieniem karty opłaty, a tym samym także z pozorem uiszczenia opłaty.

Skarżący nie zgadzał się z takim stanowiskiem organu stwierdzając, że żadne przepisy nie określają jakim środkiem karta powinna być wypełniona.

Rozporządzenie Ministra Infrastruktury w sprawie uiszczania przez przedsiębiorców opłat za przejazd po drogach krajowych nakłada na przedsiębiorcę obowiązek uiszczenie opłaty za przejazd po drogach krajowych przez nabycie karty opłaty i jej wypełnienie (dla karty dobowej i siedmiodniowej) zgodne z § 5. Karta niewypełniona lub wypełniona w sposób inny niż określony w § 5 ust. 1 i ust. 3 – 5 rozporządzenia oraz zawierająca poprawki nie jest dokumentem potwierdzającym wniesienie opłaty (§ 5 ust. 6 rozporządzenia).

Wymienione wyżej rozporządzenie nie precyzuje techniki wypełnienia karty opłaty, nie wskazuje także jakimi przyrządami powinno się karty te wypełniać. Jednakże nie ulega wątpliwości, że "wypełnienie" tego dokumentu to nic innego jak dokonanie w nim wymaganych zapisów, a więc utrwalenie pismem danych wymaganych przez § 5 ust. 4 rozporządzenia. W myśl Uniwersalnego Słownika Języka Polskiego pod redakcją prof. Stanisława Dubisza (tom 4 Wydawnictwo Naukowe PWN Warszawa 2003 r. str. 852) zapisać to "pisząc utrwalać (utrwalić) jakiś tekst, jakąś informację".

Karta opłaty jest dokumentem wniesienia opłaty za przejazd po drogach krajowych i to dokumentem jednorazowego użytku, upoważniającym do wykonywania przejazdów przez określony czas, gdyż po upływie okresu na jaki została wypełniona traci ważność. Zatem jako dokument potwierdzający wniesienie opłaty musi zawierać zapisy cechujące się trwałością, bowiem jest dowodem stwierdzającym prawdziwość faktu dokonania opłaty. Nie można więc uznać za właściwe takie wprowadzenie zapisów na karcie, które są nietrwałe i skutkiem ich potarcia ulegają zniszczeniu, bowiem to w interesie przedsiębiorcy leży takie wypełnienie karty by stanowiła ona niekwestionowany dowód uiszczenia opłaty. Wypełniona karta w taki sposób, że naniesione na niej zapisy ulegają starciu, nie spełnia wymogów dokumentu oraz dowodu uiszczenia opłaty, bowiem jej wykupienie i wypełnienie (w sposób trwały) jest dopiero uiszczeniem wymaganej opłaty. Inne rozumienie "wypełnienia" karty opłaty prowadzi do zaprzeczenia celowi jakiemu ma ona służyć. Zatem zarzut skarżącego o prawidłowości wypełnienia karty należy uznać za chybiony.

Z uwagi na powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny nie stwierdzając by organ administracji naruszył prawo, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), orzekł jak w sentencji.