Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt II SA/Kr 1321/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2016-12-21 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 28 w zw. z art. 3 pkt. 20
journal: Dz.U. 2016 poz 290
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Andrzej Irla Sędziowie : WSA Jacek Bursa (spr.) WSA Krystyna Daniel Protokolant : starszy sekretarz sądowy Małgorzata Piwowar po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 grudnia 2016 r. sprawy ze skarg Z.B. i Wspólnoty Mieszkaniowej ul. [...] w K. na decyzję Wojewody z dnia 22 sierpnia 2016 r. nr [...] w przedmiocie umorzenie postępowania odwoławczego w sprawie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę I. uchyla zaskarżoną decyzję, II. zasądza od Wojewody [...] na rzecz skarżącego Z.B. i skarżącej Wspólnoty Mieszkaniowej ul. [...] w K. kwoty po 997 zł (słownie: dziewięćset dziewięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Prezydent Miasta K. , decyzją nr [....] z 26 września 2013 r., znak: [....] , zatwierdził projekt budowlany i udzielił pozwolenia na budowę, zamierzenia budowlanego pn.: Budowa zespołu budynków mieszkalnych wielorodzinnych (budynki A i B) z garażami podziemnymi dla samochodów osobowych i instalacjami wewnętrznymi (wod.-kan., c.o., wentylacji mechanicznej, elektryczną, słaboprądową i teletechniczną), wewnętrznym układem drogowym z naziemnymi miejscami postojowymi, infrastrukturą techniczną (instalacją kanalizacji sanitarnej, instalacją kanalizacji opadowej ze zbiornikiem retencyjnym, energetyczną - wewnętrzne instalacje zasilające, oświetleniem zewnętrznym), rozbiórką elementów nieczynnej instalacji wodociągowej i kanalizacyjnej, rozbiórką fragmentów istniejących fundamentów oraz przebudową kolidującej instalacji teletechnicznej na dz. nr [....] obr. [....] przy ul. [....] w K.

Odwołanie od powyższej decyzji wnieśli: Z.B. , M.R. , M.R., Z.S. oraz Wspólnota Mieszkaniowa nieruchomości przy ul. [....] nr [....] [....] w K. Odwołujący nie byli stronami postępowania prowadzonego przez organ I instancji. Wojewoda [....] decyzją z 20 listopada 2013 r., znak: [....], orzekł o umorzeniu postępowania odwoławczego. W uzasadnieniu wyjaśnił, że w postępowaniu administracyjnym w sprawie, w której Prezydent Miasta K. wydał decyzję z 26 września 2013 r., określony został prawidłowo obszar oddziaływania planowanego obiektu, na podstawie art. 3 pkt 20 ustawy Prawo budowlane, który objął nieruchomości nr [....] [....] [....] [....] obręb [....] w K. Zgodnie z ustalonym obszarem oddziaływania przedsięwzięcia inwestycyjnego, określony został krąg stron postępowania na podstawie art. 28 ust. 2 ustawy Prawo budowlane, i przymiot strony przyznano inwestorowi oraz właścicielom, użytkownikom wieczystym, zarządcom nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania obiektu. Zarówno przedłożone przez organ I instancji akta, jak i wniesione odwołania, nie zawierały przesłanek do uznania odwołujących się za strony postępowania w sprawie przedmiotowego pozwolenia na budowę. Odwołujący się nie brali udziału w postępowaniu administracyjnym przed organem I instancji, jak i nie otrzymali decyzji. Wojewoda [....] zauważył, że odwołania zostały wniesione w otwartym terminie odwoławczym, co nakazywało ponowne przeanalizowanie obszaru oddziaływania obiektu i sprawdzenie poprawność wyznaczenia przez organ I instancji, kręgu stron postępowania.

Wskutek wniesionej skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie decyzja organu II instancji była przedmiotem postępowania o sygn. akt II SA/Kr 50/14 zakończonego wyrokiem z dnia 1 kwietnia 2014 r., którym sąd uchylił decyzję Wojewody [....] z 20 listopada 2013 r. W uzasadnieniu swego wyroku sąd wskazał, iż z uwagi na niekompletną i nieprecyzyjną analizę przepisów technicznych, na podstawie których ustala się obszar oddziaływania planowanego obiektu, krąg stron postępowania został zawężony przedwcześnie. Skarga kasacyjna, wniesiona przez inwestora, została oddalona wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 kwietnia 2016 r., sygn. akt II OSK 2002/13.

Wobec tego sprawa ponownie trafiła do Wojewody [....] , który decyzją z 22 sierpnia 2016 r., znak: [....], na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 i art. 105 § 1 kpa oraz art. 80 ust. 2 art. 81 ust. 1 pkt 2 i art. 82 ust. 3 ustawy z 7 lipca 1994r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2013, poz. 1409 ze zm.), umorzył postępowanie odwoławcze.

W ocenie organu obszar oddziaływania planowanej inwestycji obejmuje tylko działki nr [....] [....] [....] [....] obręb [....] w K. Organ wskazał szczegółowo okoliczności z jakich to oddziaływanie wynika. Natomiast działki nr [....] i [....] nie są zlokalizowane w obszarze oddziaływania inwestycji. Działka nr [....] stanowi dojazd do inwestycji i jest współwłasnością inwestora, a zarazem nie jest objęta skarżonym pozwoleniem na budowę. Oznacza to, iż dojazd ten nie będzie znajdował się w obszarze oddziaływania inwestycji. Uciążliwości natomiast związane ze zwiększeniem natężenia ruchu należy zaliczyć do faktycznych interesów, a nie prawnych. M.R. i M.R. są współwłaścicielami lokalu [....] [....] i lokalu [....] [....] w budynku przy ul. [....] w K. , na działce nr [....]. Ich lokale znajdują się na 3 kondygnacji. Działka nr [....] graniczy z działką inwestycji nr [....] , a projektowany w sąsiedztwie budynek A jest oddalony od tej granicy o 10,96 m. Istniejący budynek nr [....] jest oddalony od tejże granicy o 11,88 m. Odległość między budynkami wynosi zatem 22,84 m. Wysokość przesłaniania wynosi 10,93 m. Jeżeli mierzona po gruncie odległość budynku przesłaniającego od budynku przesłanianego jest większa od wysokości tego pierwszego, to tym bardziej wszystkie możliwe wysokości przesłaniania są mniejsze od tej odległości ponieważ stanowią różnicę wysokości budynku przesłaniającego i wysokości parapetu przesłanianego otworu okiennego, co jest zgodne z § 13 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie - Dz.U.2015.1422. W takiej okoliczności, z uwagi na ekonomikę postępowania administracyjnego, odstępuje się od badania lokalizacji okien i kątów 60° na elewacji przesłanianej. W ocenie organu odwoławczego w niniejszym postępowaniu nie zachodzą także inne okoliczności regulowane § 13, ponieważ obiekt przesłaniający ma więcej niż 3 m szerokości, jak również dzielnica, w której sytuuje się planowaną inwestycję nie ma charakteru śródmiejskiego. Z analizy zacieniania i przesłaniania załączonej do projektu budowlanego, wykonanej metodą geometrycznej analizy modeli rzutów poszczególnych elementów projektu budowlanego, wynika, że zacienienie wywołane przez projektowany budynek A, w dniach równonocy wiosennej i jesiennej istniejącego budynku nr [....] zaczyna następować od godziny 14:40. Forma planowanego budynku w świetle § 60 zapewnia czas nasłonecznienia budynku istniejącego na działce nr [....] od godziny 8°° do 14.40 czyli 6 godzin 40 minut, więc o 3 godziny i 40 minut więcej, co oznacza spełnienie trzygodzinnego obowiązku określonego w tym przepisie.

W zakresie podnoszonego zagrożenia zalewaniem przez wody opadowe stwierdzono, iż projekt budowlany przewiduje instalację kanalizacji opadowej wprowadzoną do zbiorników retencyjnych na działce inwestycji, zgodnie z § 29 warunków technicznych.

Zajmując stanowisko wobec oddziaływania planowanego obiektu budowlanego na działkę nr [....] , wyjaśniono, że jest ona zabudowana budynkiem mieszkalnym przy ul. [....] w K. i stanowi współwłasność [....] , w której brak jest jednak wpisu budynku ul. [....] ). Ściany tego budynku są usytuowane pod kątem od granicy działki inwestycji nr [....] , w odległości minimalnej 5,35 m (wymiar z mapy sytuacyjno-wysokościowej do celów projektowych) - w narożniku istniejącego budynku najbardziej zbliżonym do granicy. Odległość tego budynku, w tym samym kierunku od jego granicy własnej wynosi ok. 1,5 m. Projektowany natomiast budynek B, jest usytuowany w odległości 18,45 m. W tej odległości znajduje się elewacja wschodnia budynku B o szerokości 22,49 m i wysokości przesłaniania wynosi 13,02 m. W punkcie zatem największego zbliżenia projektowanego budynku do budynku istniejącego na działce nr [....] , wysokość przesłaniania jest mniejsza od odległości między zabudową projektowaną i istniejącą. W świetle § 13 warunków technicznych, mierzona po gruncie odległość budynku przesłaniającego od budynku przesłanianego jest większa od wysokości tego pierwszego, to tym bardziej wszystkie możliwe wysokości przesłaniania są mniejsze od tej odległości ponieważ stanowią różnicę wysokości budynku przesłaniającego i wysokości parapetu przesłanianego otworu okiennego. Stanowi to spełnienie wymogów przywołanego przepisu. W takiej okoliczności, z uwagi na ekonomikę postępowania administracyjnego, odstępuje się od badania lokalizacji okien i kątów 60° na elewacji przesłanianej. W ocenie organu odwoławczego w niniejszym przypadku również nie zachodzą okoliczności regulowane § 13 ust. 3, 4, warunków technicznych, ponieważ obiekt przesłaniający ma więcej niż 3 m szerokości, jak również dzielnica, w której sytuuje się planowaną inwestycję nie ma charakteru śródmiejskiego. Zacienienie natomiast wywołane przez projektowany budynek B w dniach równonocy wiosennej i jesiennej budynku przy ul. [....] zaczyna następować od godziny 14.20. W świetle § 60 warunków technicznych, forma planowanego budynku zapewnia czas nasłonecznienia budynku istniejącego na działce nr [....] od godziny 8°° do 14.20 czyli 6 godzin 20 minut, więc o 3 godziny i 20 minut więcej w stosunku do trzygodzinnego obowiązku wynikającego z przepisu.

Odnosząc się do zarzutu odwołania dotyczącego usytuowania projektowanego obiektu z uwagi na bezpieczeństwo pożarowe (§ 271 warunków technicznych w granicznych wypadkach wskazuje odległość budynków 20 m) projektowana inwestycja zalicza, się do kategorii ZL, czyli odległość pomiędzy ścianami zewnętrznymi projektowanych budynków i budynków istniejących, wynosić ma nie mniej niż 8 m, a wynosi 18,45 m. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w wyroku z 1 kwietnia 2014 r., sygn. akt II SA/Kr 50/14, wskazał, iż ocena obszaru oddziaływania, przeprowadzona przez Wojewodę [....] , była pozbawiona analizy wymogów wynikających przynajmniej z § 18, 19, § 21 ust. 1 i 2, § 22 oraz § 23 ust. 1 powołanego wyżej rozporządzenia. Przedmiotem postępowania o pozwolenie na budowę jest kontrola w świetle przepisów prawa przestrzennych relacji w ich fizycznej konfiguracji w granicach określonych treścią projektu budowlanego. Charakter przedmiotu postępowań o pozwolenie na budowę powoduje, że katalog aspektów, które mogą podlegać kontroli jest niezamknięty. Przyjmuje się umowne ograniczenie katalogu przepisów kontrolnych do przepisów podstawowych (prawo budowlane i warunki techniczne) rozszerzonego o przepisy, które wynikają z charakteru i treści argumentów odwołań oraz wskazanych w wiążących wyrokach w sprawie.

Zatem w odniesieniu do przywołanego wyroku WSA w Krakowie z 1 kwietnia 2014 r., organ wyjaśnił, stosownie do § 18 warunków technicznych, że z projektu budowlanego wynika, ze w garażu podziemnym zapewniono 87 miejsc postojowych dla samochodów lokatorów, co wobec planowanych 86 mieszkań daje współczynnik ponad 1 miejsce postojowe na lokal mieszkalny, jest zgodne z wytycznymi określonymi w decyzji Prezydenta Miasta K. o warunkach zabudowy. Ponadto w projekcie budowlanym przewidziano 4 miejsca postojowe na powierzchni działki budowlanej dla użytkowników przebywających okresowo oraz jedno miejsce postojowe dla osoby niepełnosprawnej. Stosownie do § 19 warunków technicznych, z projektu zagospodarowania terenu wynika, że cztery miejsca postojowe zlokalizowane na powierzchni działki zostały usytuowane w odległości 12,38 m od najbliższej granicy działki nr [....] i w odległości 5,00 m i 10.00 m od ściany z oknami pomieszczeń przeznaczonych na pobyt stały. § 19 ust. 3 i 4 warunków technicznych nie ma zastosowania w niniejszej sprawie, ponieważ na żadnej z badanych działek nie znajduje się budynek opieki zdrowotnej, oświaty i wychowania, ani placów zabaw, czy boisko dla dzieci i młodzieży jak również przedmiotem projektu budowlanego nie są miejsca postojowe w granicach linii rozgraniczających drogę. W odniesieniu do § 21 ust. 1 i 2 warunków technicznych, z projektu zagospodarowania terenu wynika, że planowane miejsca postojowe mają wymiary 2,45 m na 5,00 m oraz miejsce postojowe dla osób niepełnosprawnych ma wymiary 5,00 m na 4,50 m, jak również z opisu projektu budowlanego wynika, że przewiduje się stosowne utwardzenie powierzchni przewidzianych dla komunikacji kołowej. Przywołany przepis nie służy do określenia obszaru oddziaływania planowanej inwestycji.

Stosownie do § 22 warunków technicznych z projektu budowlane (z rysunków rzutów parteru budynków A i B) wynika, że miejsca na pojemniki służące do czasowego gromadzenia odpadów stałych, o których mowa w cytowanym przepisie, zostały zapewnione w pomieszczeniach dostępnych z zewnątrz w oddaleniu od granic działki budowlanej (w pobliżu geometrycznego środka projektowanych budynków, ok. 35 m od granicy działki budowlanej). Takie usytuowanie miejsca na pojemniki służące do czasowego gromadzenia odpadów stałych jest zgodne z § 22 ust. 2 pkt 2 warunków technicznych i nie powoduje zwiększenia oddziaływania planowanej inwestycji poza obszar wytyczony innymi przepisami. § 23 ust. 1 warunków technicznych dotyczy § 22 ust. 2 pkt l i 3 zatem nie ma zastosowania w niniejszej sprawie. WSA w Krakowie w wyroku z 1 kwietnia 2014 r., wytknął dodatkowo organowi odwoławczemu brak kontroli projektu budowlanego w odniesieniu do nadmiernej emisji hałasu, która mogłaby stanowić przyczynę ograniczenia możliwości zagospodarowania działek sąsiednich. W odniesieniu do powyższego zarzutu organ odwoławczy wyjaśnił, że przedmiotem planowanej inwestycji jest zabudowa mieszkalna wielorodzinna. Działki sąsiednie również zabudowane są budynkami mieszkalnymi, wielorodzinnymi (działka nr [....] ) i jednorodzinnymi (działki nr nr [....] ). Oznacza to, że poziom oddziaływania w zakresie emisji hałasu poszczególnych działek, zarówno objętej planowaną inwestycją jak i sąsiednich, jest, z uwagi na funkcję terenu, jest zbliżony. W takich okolicznościach oddziaływanie w tym zakresie wzajemnie się znosi. Poziom emisji hałasu ma wpływ na zagospodarowanie terenu w przypadku działek budowlanych o różnej funkcji (przykładowo zakład produkcyjny i zabudowa mieszkaniowa) co w tym przypadku nie występuje. Reasumując, nie stwierdzono przesłanek do uznania odwołujących się osób za strony postępowania w sprawie ww. pozwolenia na budowę.

Skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie na powyższą decyzję złożyli Z.B. oraz Wspólnota Mieszkaniowa nieruchomości przy ul. [....] nr [....] w K. zarzucając naruszenie:

- art. 28 w zw. z art. 3 pkt. 20 ustawy Prawo budowlane poprzez jego niewłaściwą wykładnię i zawężenie definicji obszaru oddziaływania obiektu, pomijając iż definicja ustawowa posługuje się pojęciem szerszym, tj "obiektu budowlanego";

- rażące naruszenie przepisów postępowania mających wpływ na wynik sprawy: art. 10 k.p.a. w zw. z art. 28 k.p.a. poprzez ich niezastosowanie - tj. uznanie, iż Wspólnota Mieszkaniowa nie posiada interesu prawnego we wzięciu udziału w postępowaniu w charakterze strony, pomimo iż projektowana inwestycja ogranicza jej prawa do zabudowy i korzystania z własnej nieruchomości, przez co zostało naruszone prawo skarżącej do wzięcia czynnego udziału w postępowaniu.

W uzasadnieniu zarzutów podkreślono, iż Wspólnota Mieszkaniowa jako zarządca budynku na działce [....] posiada interes prawny w postępowaniu. Wbrew wywodom skarżonego organu nie zrealizował on wytycznych Sądu i nie wskazał w jaki sposób został ustalony obszar oddziaływania, nie przeprowadzono stosownej analizy, w żaden sposób nie podano stref oddziaływania inwestycji na działki sąsiednie w zakresie pokazania uciążliwości wynikającej z realizacją nowopowstałej inwestycji, przedstawienia stosownych obliczeń dotyczących dopuszczalnych norm hałasu, zapewnienia zabezpieczeń w związku z lokalizacją inwestycji bezpośrednio w okolicy skarpy przylegającej do dz. nr [....] , nie uwzględniono wpływu wód opadowych na działki sąsiednie, również w zakresie istniejących skarp. Podkreślono przy tym, że obszar oddziaływania obiektu obejmuje wymogi wynikające z powszechnie obowiązujących przepisów, m.in. dotyczących ochrony środowiska, prawa wodnego, ochrony przed hałasem, ochrony powietrza, ochrony sanitarnej, techniczno-budowlanych itp. zwłaszcza w związku z inwestycją dużych rozmiarów. Wskazano przy tym iż brak interesu Wspólnoty Mieszkaniowej został uzasadniony jednym zdaniem. Nie uwzględniono, iż zabudowa działki nr [....] oraz umiejscowienie na niej m.in. komunikacji wewnętrznej, drogi dojazdowej, parkingów, spowodują, iż zostaną zmienione stosunki wodne, co będzie miało bezpośredni wpływ na niżej położoną nieruchomość nr [....] . Nasiąknięcie skarpy, jej dodatkowe obciążenie, naruszenie warstwy gruntu przez budowę parkingów podziemnych, naziemnych, utwardzeń terenu, kanalizacji i infrastruktury towarzyszącej, może spowodować zagrożenie dla ludzi i mienia, co w szczególności dotyczy mieszkańców budynku posadowionego na działce nr [....]. Organ bardzo ogólnie odniósł się do zarzutu wskazując, iż wody opadowe będą odprowadzane do zbiorników retencyjnych położonych na działce inwestora. Jednakże nie dokonano żadnych obliczeń, co do ilości wód opadowych, pojemności zbiorników oraz tego czy ścieki z nieruchomości będą wypompowywane czy też rozsączane na gruncie. Możliwość sytuowania zbiorników na wody opadowe z terenów komunikacji [tj. ścieków) zgodnie z warunkami technicznymi jest możliwa w odpowiedniej odległości od granicy działek sąsiednich, od okien i drzwi do budynków [pomieszczeniami przeznaczonymi na pobyt ludzi. Przedmiotowa inwestycja z uwagi na swój zakres tj. m.in. budowę zespołu budynków wielorodzinnych z garażami, z infrastrukturą, z dojazdem - powoduje zwiększenie ruchu kołowego oraz pieszego w obszarze inwestycji. Powyższe powinno być ujęte w projekcie budowlanym wraz ze stosowną analizą zapewnienia ochrony przed hałasem, wobec czego powinno być przedstawione w formie stosownych obliczeń dotyczących rozprzestrzeniania się hałasu w środowisku otaczającym przedmiotową inwestycję z towarzyszącą infrastrukturą, komunikacją wewnętrzną oraz w formie mapy izolinii poziomu hałasu w środowisku dookoła inwestycji.

Wyrażono także wątpliwość powodu jakich okoliczności organ uznał oddziaływanie inwestycji na nieruchomości położone od zachodu i północy (tj. min. działki nr [....] i [....] ), natomiast tego wpływu nie ma na nieruchomości położone po stronie przeciwnej, tj. m.in. na nieruchomości skarżących, podczas gdy działka skarżącego Z.B. znajduje się w odległości 3,18 m od działki [....] oddzielona wąskim pasem działki [....] . Ponadto podkreślono, że sama zgodność z przepisami warunków technicznych, nie oznacza iż określone podmioty nie mają prawa do występowaniu w postępowaniu jako strony, w celu jego kontroli. Wskazano, iż np. odległość pomiędzy budynkami to 18,45 m i jest mniejsza niż wymagana przepisami przeciwpożarowymi. Podobnie rzecz ma się z zacienianiem i przesłanianiem, które z powodu niewielkiej odległości budynków, winno być możliwe do skontrolowania przez skarżących w postępowaniu o udzielenie pozwolenia na budowę, w którym będą stronami. W oparciu o te zarzuty wniesiono o uchylenie zaskarżonej decyzji i zasądzenie kosztów.

Postanowieniem wydanym na podstawie art. 111 § 1 p.p.s.a. Sąd zarządził połączenie obu w/w spraw do wspólnego rozpoznania i rozstrzygnięcia pod sygnaturą II SA/Kr 1321/16.

W odpowiedzi na skargi organ wniósł o ich oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko.

Również uczestnik postępowania [....] Spółka z o.o. sp. komandytowa wniósł o oddalenie skarg.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z dyspozycją art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270), zwanej dalej w skrócie p.p.s.a. sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Stosownie do przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit. "a" - "c" p.p.s.a. kontrola ta sprawowana jest w zakresie oceny zgodności zaskarżonych do sądu decyzji z obowiązującymi przepisami prawa materialnego jak i przepisów proceduralnych.

Skargi zasługują na uwzględnienie z uwagi na naruszenie przez organ art. 153 p.p.s.a. w zw. z art. 28 ust. 2 prawa budowlanego.

Zaskarżona decyzja wydana została przez organ po ponownym rozpoznaniu sprawy, w związku z uchyleniem poprzednio wydanej decyzji o umorzeniu postępowania odwoławczego przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie wyrokiem z dnia 1 kwietnia 2014 r. o sygn. akt II SA/Kr 50/14. Podkreślić też należy, że powyższy wyrok poddany był kontroli Naczelnego Sądu Administracyjnego, który wyrokiem z dnia 26 kwietnia 2016 r., sygn. akt II OSK 2002/13 oddalił skargę kasacyjną wniesioną przez inwestora, podzielając w całości rozważania Sądu I instancji. W związku z tym, z uwagi na art. 153 p.p.s.a., ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu były dla organu wiążące.

Dlatego też przytoczyć należy najistotniejsze poglądy prawne zawarte w uzasadnieniu wyroku z dnia 1 kwietnia 2014 r.

Sąd w szczególności wskazał, że obszar oddziaływania planowanego obiektu budowlanego nie został przez organy administracji wyznaczony prawidłowo. Odnośnie bowiem do nieruchomości stanowiącej działkę nr [....] (na której znajduje się budynek zarządzany przez Wspólnotę Mieszkaniową nieruchomości położonej przy ul. [....] nr [....] w K.) należy zauważyć, iż nieruchomość ta bezpośrednio graniczy z planowaną przez inwestora inwestycją (działką nr [....] ). Natomiast odmowa przyznania statusu strony właścicielom, użytkownikom wieczystym czy zarządcom nieruchomości położonym w bezpośrednim sąsiedztwie inwestycji musi być rozważona ze szczególną starannością i dokładnością. Prawo budowlane pełni bowiem istotną funkcję w szeroko pojętym prawie sąsiedzkim, czyli zbiorze przepisów regulujących stosunki pomiędzy właścicielami nieruchomości sąsiednich, powstające w związku z wykonywaniem przez każdego z nich przysługującego mu prawa własności. Przyjęcie w związku z tym, że właściciel nieruchomości nie jest stroną postępowania w sprawie pozwolenia na budowę na sąsiedniej nieruchomości wymaga oceny wielu przepisów i wykazania przez organ administracji, że w warunkach rozpoznawanej sprawy, w szczególności z uwagi na charakter planowanej zabudowy i wielkość działki, żadne z nich nie będą wprowadzały ograniczeń w zabudowie i zagospodarowaniu sąsiedniej nieruchomości. Pominięcie zatem w postępowaniu o pozwolenie na budowę bezpośrednich sąsiadów inwestycji, musi być poprzedzone dokładną analizą wszelkich przepisów potencjalnie mogących wpływać na możliwość zagospodarowania ich nieruchomości. W tym kontekście Sąd zwrócił uwagę na to, że orzecznictwo sądowe jednolicie wskazuje, że zachowanie minimalnych odległości dla danego rodzaju obiektów, przyjęte w przepisach określających warunki techniczne, jakim powinny odpowiadać obiekty budowlane i ich usytuowanie, nie przesądza jeszcze o tym, że oddziaływanie tych obiektów nie wykracza poza obszar nieruchomości inwestora, a budowa obiektu zgodnie z obowiązującymi przepisami, w tym zachowanie wymaganych odległości obiektu od granic nieruchomości, nie przesądza o tym, czy obiekt ten oddziałuje na sąsiednie nieruchomości Jako jedynie przykład wskazano brak dokładnej analizy organu odwoławczego wymogów wynikających z § 18, 19, § 21 ust. 1 i 2, § 22 oraz § 23 ust. 1 rozporządzenia z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie.

Ponadto wskazano, iż przy ustalaniu obszaru oddziaływania inwestycji należy rozważać, czy planowana inwestycja będzie w sposób negatywny wpływać na nieruchomość sąsiednią np. stanowiąc źródło nadmiernej emisji hałasu, w tym wpływać na jej zagospodarowanie.

Niezależnie od powyższych rozważań, Sąd zaznaczył, że jeżeli przepisy prawa materialnego nakładają na inwestora określone obowiązki czy ograniczenia związane z zagospodarowaniem i zabudową jego działki (w tej sprawie działki nr [....] ) względem działki sąsiedniej [....] , to tym samym właściciel (użytkownik wieczysty, zarządca) tej sąsiedniej działki winien być stroną postępowania o pozwolenie na budowę, niezależnie od tego, czy w ocenie organu projekt budowlany spełnia wymagania określone przepisami prawa materialnego oraz aktów wykonawczych i czy zachowane są odległości nakazane stosownymi przepisami prawa. Skutki powstającego w sąsiedztwie danej nieruchomości obiektu, w pierwszej kolejności dotykają nieruchomości bezpośrednich sąsiadów, którzy poprzez udział w postępowaniu winni mieć możliwość podnoszenia takich okoliczności, które zapewnią zabezpieczenie ich interesu prawnego, chronionego w szczególności Konstytucją RP. W ten sposób otwiera się dla właściciela nieruchomości sąsiedniej możliwość udziału w postępowaniu po to, aby mógł, wraz z organem administracji publicznej, strzec przestrzegania tych przepisów prawa, które zostały uchwalone w celu rozwiązywania konfliktów rodzących się pomiędzy właścicielami nieruchomości sąsiednich w związku z wykonywaniem przez każdego z nich prawa własności poprzez zabudowę nieruchomości.

Zajmując stanowisko wobec oddziaływania planowanego obiektu budowlanego na nieruchomość stanowiącą własność skarżącego Z.B. (dz. nr [....] ) Sąd ponadto wskazał, iż sam fakt, że działka skarżącego oraz inwestora nie są położone w bezpośrednim sąsiedztwie (nie graniczą ze sobą) sam w sobie nie może jeszcze przesądzać o braku interesu prawnego po stronie Z.B. tym bardziej, że ochrona uzasadnionych interesów osób trzecich, o której mowa w art. 5 ust. 1 pkt 9 Prawa budowlanego, nie ogranicza się wyłącznie do ochrony interesów właścicieli działek położonych bezpośrednio obok (graniczących) działki na której usytuowana będzie przedmiotowa inwestycja. Zwrócono uwagę, że uzasadnienie motywów zaskarżonej decyzji w części odnoszącej się do nieruchomości Z.B. nie jest przekonujące, jeżeli chodzi o pozbawienie skarżącego statusu strony postępowania. Nadto, całkowicie dowolne było ustalenie, że w elewacji budynku stanowiącego własność skarżącego, zwróconej w kierunku planowanego przez inwestora obiektu nie mogą zostać wybite okna.

Przechodząc do oceny zaskarżonej decyzji wskazać należy, że analiza treści uzasadnienia zaskarżonej decyzji prowadzi do jednoznacznych wniosków, że ponownie rozpoznając sprawę organ nie zastosował się do wiążących go wskazań i oceny prawnej Sądu.

Oceniana decyzja w zasadzie tym tylko różni się od poprzednio uchylonej, że podaje dlaczego niektóre działki organ uznał za znajdujące się w obszarze oddziaływania, a odnośnie działek odwołujących bardziej wnikliwie zajmuje się kwestią przesłaniania i zacienienia przez projektowane budynki. Ponadto analizuje zgodność z prawem usytuowania na działce inwestora miejsc parkingowych i miejsc na pojemniki do gromadzenia odpadów.

Tymczasem poprzednio rozpoznając sprawę, Sąd wyraźnie wskazał, że powołuje przepisy rozporządzenia, regulujące kwestię usytuowania miejsc parkingowych i miejsc na pojemniki do gromadzenia odpadów jedynie przykładowo. Z powołaniem się na liczne orzecznictwo zaakcentował natomiast, że przyjęcie iż właściciel nieruchomości nie jest stroną postępowania w sprawie pozwolenia na budowę na sąsiedniej nieruchomości wymaga oceny wielu przepisów i wykazania przez organ administracji, że żadne z nich nie będą wprowadzały ograniczeń w zabudowie i zagospodarowaniu sąsiedniej nieruchomości oraz, że jeżeli przepisy prawa materialnego nakładają na inwestora określone obowiązki czy ograniczenia związane z zagospodarowaniem i zabudową jego działki względem działki sąsiedniej, to tym samym właściciel tej sąsiedniej działki winien być stroną postępowania o pozwolenie na budowę. Tymczasem te wskazania całkowicie zostały zignorowane przez organ przy ponownym rozpoznaniu sprawy.

Podkreślić też należy, że wydając decyzję o umorzeniu postępowania odwoławczego z uwagi na brak przymiotu strony podmiotu wnoszącego odwołanie, istotnym jest nie tyle, czy planowane zamierzenie jest zgodne z prawem, lecz to, czy inwestycja nie wprowadza ograniczeń w zagospodarowaniu działki podmiotu wnoszącego odwołanie. Natomiast organ praktycznie w ogóle nie rozważył, czy planowana inwestycja nie wprowadza takich ograniczeń dla skarżących i pozostałych odwołujących się. W całym uzasadnieniu, znajdują się jedynie trzy ogólnikowe stwierdzenia, że projektowane budynki w żaden sposób nie ograniczają możliwości zagospodarowania działek skarżących. Brak przy tym jakichkolwiek rozważań, dlaczego w ocenie organu planowana inwestycja nie ogranicza zagospodarowania działek skarżących i pozostałych odwołujących się, na płaszczyźnie innych przepisów, niż przepisy dotyczące przesłaniania i zacieniania.

Na tej płaszczyźnie trafnie podnosi skarżący Z.B. , że to, iż ze względu na przepisy przeciwpożarowe lokalizacja planowanego budynku jest odpowiednia w stosunku do już istniejących budynków, nie oznacza, że lokalizacja ta nie ma wpływu na inne części jego działki, które nie są, a mogą być zabudowane w przyszłości. O ile zgodnie z aktualnie obowiązującym planem miejscowym na działce skarżącego zakazana jest nowa zabudowa inna niż wymieniona w § 29 ust. 2 miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego [....] , o tyle § 29 ust. 3 pkt. 2 planu dopuszcza przebudowę, odbudowę i remont istniejących budynków (w istniejących gabarytach), a w ust. 3 pkt. 3 zmianę sposobu użytkowania istniejących budynków. Tymczasem organ w ogóle nie analizował czy projektowana zabudowa, która od budynku skarżącego znajduje się w odległości mniejszej niż w niektórych wypadkach minimum określone w przepisach przeciwpożarowych, nie ogranicza skarżącego w zmianie sposobu użytkowania istniejącego budynku, zastosowaniu określonych materiałów budowlanych w przypadku przebudowy, odbudowy lub remontu, czy też sytuowania obiektów i urządzeń o jakich stanowi § 29 ust. 2 planu.

Niezależnie od powyższych rozważań, trafne są też zarzuty skarg dotyczące nadmiernie ogólnikowych stwierdzeń organu, iż wody opadowe z działki inwestycji, będą odprowadzane do zbiorników retencyjnych. W tym zakresie brak jakichkolwiek szczegółowych informacji i obliczeń, czy zastosowany sposób odprowadzania wód opadowych jest prawidłowy, a ma to istotne znaczenie z uwagi na usytuowanie działki inwestora powyżej działek należących do skarżących.

Odniesienie się organu do zarzutu Sądu o braku kontroli projektu w zakresie emisji hałasu jest również nieprawidłowe. Pomijając już, jest ono niezwykle lakoniczne, to przede wszystkim z prawnego punktu widzenia, oddziaływanie na sąsiednie działki emisji hałasu nie może się wzajemnie znosić. Jeśli w ocenie organu działka inwestora emituje taki sam poziom hałasu na działkę sąsiednią, jak działka sąsiednia na działkę inwestora, to z takich ustaleń nie wynika że oddziaływanie hałasu się wzajemnie znosi, a może wynikać, że z uwagi na poziom hałasu działka inwestora znajduje się w obszarze oddziaływania działki sąsiedniej, a działka sąsiednia znajduje się w obszarze oddziaływania działki inwestora.

Z uwagi na powyżej opisane uchybienia zachodzi podstawa do wyeliminowania zaskarżonej decyzji z obrotu prawnego. W ponownym postępowaniu Wojewoda [....] uwzględni ocenę prawną i wskazania WSA w Krakowie wyrażone zarówno w niniejszym, jak i w szczególności w poprzednim wyroku z dnia 1 kwietnia 2014 r. o sygn. akt II SA/Kr 50/14. W przypadku przyznania statusu strony któremukolwiek z odwołujących się podmiotów, rozpoznając merytorycznie odwołanie lub odwołania organ uwzględni okoliczność, że z akt sprawy wynika, iż przedmiotowa inwestycja została ukończona oraz wydano dla nie ostateczną decyzję o pozwoleniu na użytkowanie.

Mając na uwadze powyższe orzeczono jak w sentencji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. "a" i "c" p.p.s.a. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 w/w ustawy.