Wyrok WSA w Białymstoku, sygn. akt II SA/Bk 716/08
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku
Data orzeczenia: 2008-12-18 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Budowlane prawo
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 145a par. 1
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 145 par. 1 pkt 1 lit. b
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: 49 ust. 1
journal: Dz.U. 2003 nr 207 poz 2016
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r.  - Prawo budowlane - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Grażyna Gryglaszewska, Sędziowie asesor WSA Małgorzata Roleder (spr.),, sędzia NSA Danuta Tryniszewska-Bytys, Protokolant Marta Marczuk, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 18 grudnia 2008 r. sprawy ze skargi A. B. na decyzję P. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. z dnia [...] czerwca 2005 r., nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki obiektu budowlanego 1. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą jej wydanie decyzję P. Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. z dnia [...] kwietnia 2005 r., nr [...]; 2. stwierdza, że zaskarżone decyzje nie mogą być wykonane w całości do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku; 3. zasądza od P. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. na rzecz skarżącego – A. B. kwotę 300 (trzysta) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

U podstaw podjętego rozstrzygnięcia legły następujące ustalenia.

Decyzją z dnia [...] stycznia 2003 r. Nr [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego Powiatu Grodzkiego w B. uznając, iż nie zachodzą przesłanki przemawiające za wdrożeniem procedury legalizacyjnej wynikającej z art. 49 ustawy Prawo budowlane z 1994 r., nakazał G. i A. B. w oparciu o art. 48 Prawa budowlanego rozebranie zadaszenia tarasu, czterech murowanych słupów, drewnianej ścianki wykonanej na tarasie po granicy działki oraz uporządkowanie terenu po robotach rozbiórkowych.

P. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w B. decyzją z dnia [...] marca 2003 r. Nr [...] utrzymał w mocy powyższą decyzję. Organ II instancji przyjął, że inwestycja była realizowana w latach 1997 - 2001,

a zatem data zakończenia robót budowlanych związanych z wykonaniem przedmiotu postępowania nie pozwala na wdrożenie procedury legalizacyjnej w oparciu o art.

49 ustawy Prawo budowlane z 1994 r. Decyzja ta została zaskarżona do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w B., który wyrokiem z dnia

[...] września 2003 r. sygn. akt [...] orzekł o jej uchyleniu. Sąd uznał za trafne ustalenia organu podjęte w kwestii klasyfikacji wykonanych robót (roboty budowlane związane z wykonaniem zadaszenia tarasu wymagały uzyskania stosownego pozwolenia na budowę). Jednakże wskazał, iż decyzja zawiera niedostateczne umotywowanie, a ponadto nie przytacza przekonujących dowodów na poparcie tezy, iż nie zachodzą okoliczności przemawiające za wdrożeniem procedury legalizacyjnej w oparciu o art. 49 ustawy Prawo budowlane z 1994 r.

Po tym wyroku P. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego

w B decyzją z dnia [...] listopada 2003 r. Nr [...] uchylił

w całości decyzję z dnia [...] stycznia 2003 r. Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego Powiatu Grodzkiego w B. i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ l instancji. Rozpatrując ponownie sprawę, organ ten oparł swoje rozstrzygnięcia na obowiązujących od dnia 11 lipca 2003 r. przepisach znowelizowanej ustawy Prawo budowlane, które w sposób radykalny zmieniły procedury legalizacyjne obowiązujące w prowadzonych przez organy nadzoru budowlanego postępowaniach administracyjnych dotyczących samowoli budowlanych. Uwzględniając nowy stan prawny wynikający z nowelizacji Prawa budowlanego, w tym zasadniczą zmianę art. 49 postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2004 r. Nr [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego na podstawie art. 48 ust. 2 i 3 ustawy Prawo budowlane wstrzymał roboty budowlane

i nakazał G. i A. B. przedłożyć w terminie do [...] maja 2004 r. określone dokumenty. Wykonanie tego obowiązku miało umożliwić organowi przeprowadzenie postępowania legalizacyjnego. Z uwagi na niewykonanie przez zobowiązanych nałożonego obowiązku, zgodnie z dyspozycją art. 48 ust 4 Prawa budowlanego, organ I instancji decyzją z dnia [...] kwietnia 2005 r. nakazał w oparciu o art. 48 ust 1 w/w ustawy rozbiórkę poszczególnych elementów wykonanego samowolnie zadaszenia tarasu oraz uprzątnięcie terenu po robotach rozbiórkowych. Od tej decyzji G. i A. B. odwołali się do P. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B..

Organ odwoławczy nie podzielił zarzutów odwołania i decyzją z dnia [...] czerwca 2005 r. Nr [...] utrzymał w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie, podnosząc, że z uwagi na nowelizację Prawa budowlanego ustawą z dnia 27 marca 2003 r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane oraz zmianie niektórych ustaw, przy rozpatrywaniu niniejszej sprawy istotne było ustalenie daty zakończenia budowy (przed - czy też po 1 stycznia 1995 r.), ponieważ data ta przesądza o zastosowaniu przepisów ustawy Prawo budowlane z 1994 r. lub 1974 r. W przedmiotowej sprawie - w ocenie organu odwoławczego - fakt ten został niezbicie udowodniony. Roboty budowlane przy realizacji zadaszenia rozpoczęto w roku 1997 i data ich zakończenia, w obecnym stanie prawnym obowiązującym przy legalizacji obiektów, nie ma znaczenia.

Powyższą decyzję A. B. zaskarżył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w B. zarzucając jej rażące naruszenie przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, w szczególności art. 6, 7, 8, 9, 12, 10, 35, 75, 77 § 1 i 107 § 3 oraz przepisów ustawy Prawa budowlanego wprowadzonych nowelizacją z dnia 27 marca 2003 r. Ponadto, zdaniem skarżącego, organy administracyjne nie zastosowały się do zaleceń Naczelnego Sadu Administracyjnego zawartych w wyroku z dnia [...] września 2003 r. Mając na uwadze powyższe skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i skierowanie sprawy do ponownego rozpatrzenia, ewentualnie o jej uchylenie i umorzenie postępowania w sprawie.

W odpowiedzi na skargę P. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego podtrzymał dotychczasowe stanowisko i wniósł o jej oddalenie.

Wyrokiem z dnia [...] lutego 2006 r. sygn. akt [...], Wojewódzki Sąd Administracyjny w B. oddalił skargę na decyzję P. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. z dnia [...] czerwca 2005 r. Sąd wskazał, iż organy administracyjne rozpoznając ponownie sprawę, prawidłowo zastosowały się do wytycznych zawartych w wyroku NSA z dnia [...] września 2003 r. Zgodnie z tymi wytycznymi organy administracyjne winny ponownie przeprowadzić postępowanie i dokonać oceny dowodów przy uwzględnieniu zmiany prawa budowlanego wprowadzonej ustawą z dnia 27 marca 2003 r. (Dz. U. z 2003 r. Nr 8, poz. 718) stosownie do art. 7 ust. 1 i 2 ustawy zmieniającej. Z tych względów, Sąd uznał, że zarzuty skargi, dotyczące rażącego naruszenia przepisu art. 7 ustawy o zmianie ustawy - Prawo budowlane oraz o zmianie niektórych ustaw oraz niewykonania zaleceń NSA zawartych w wyroku sygn. akt SA/Bk 405/03 są bezzasadne. Ponadto, Sąd wskazał, że ze względu na nowelizację Prawa budowlanego, po dniu 11 lipca 2003 r. organy nadzoru budowlanego utraciły możliwość legalizowania samowoli budowlanych z uwagi na upływ czasu - upływ 5-ciu lat od dnia zakończenia budowy obiektu budowlanego - w trybie przepisu art. 49 Prawa budowlanego, obowiązującego do dnia 11 lipca 2003 r. Z tych względów, do obiektów wybudowanych samowolnie pod rządami ustawy Prawo budowlane z 1994 r., tj. po 1 stycznia 1995 r. mają obecnie zastosowanie zasady legalizacji samowoli budowlanej określone w przepisach art. 48 oraz 49 ustawy, w brzmieniu ustalonym ustawą z dnia 27 marca 2003 r. W niniejszej sprawie organy postąpiły zgodnie z powyżej przedstawioną procedurą. Bezzasadny jest także zarzut skargi naruszenia szeregu wymienionych tam przepisów postępowania, powodujących - zdaniem skarżących - nie wyjaśnienie wszystkich okoliczności sprawy. Dla rozpoznania i rozstrzygnięcia niniejszej sprawy miało bowiem istotne znaczenie, czy zadaszenie tarasu zostało zbudowane samowolnie i kiedy rozpoczęto budowę zadaszenia. Obie te okoliczności zostały zaś bezspornie ustalone w postępowaniu administracyjnym, które toczyło się tej sprawie.

W skardze kasacyjnej od powyższego wyroku G. i A. B. zarzucili naruszenie prawa materialnego poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie przepisu art. 153 p.p.s.a oraz niewłaściwe zastosowanie zalecenia Sądu, iż konsekwencją uchylenia decyzji będzie konieczność ponownego przeprowadzenia postępowania i oceny dowodów przy uwzględnieniu zmiany prawa budowlanego wprowadzonej ustawą z dnia 27 marca 2003 r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane oraz o zmianie niektórych ustaw (Dz. U. Nr 80, poz. 718) stosownie do art. 7 ust. 1 i 2 ustawy zmieniającej. Ponadto wskazali na naruszenie przepisów postępowania, których uchybienie miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 141 § 4 oraz art. 151 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a., poprzez niewłaściwie zastosowanie przepisu art. 7 ust. 1 i ust. 2 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. polegające na przyjęciu, iż na skutek prowadzenia postępowania po wyroku NSA w B z dnia [...] września 2003 r. organy te nie mogły stosować przepisów ustawy Prawo budowlane obowiązujących do dnia wejścia w życie ustawy zmieniającej oraz art. 141 § 4 w zw. z art. 133 § 1 p.p.s.a. poprzez nieuwzględnienie przez Sąd, iż organy nadzoru nie zastosowały przepisów art. 7 i 77 § 1 kpa.

Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia [...] września 2008 r. sygn. akt [...] uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w B. do ponownego rozpoznania. Sąd zwrócił uwagę, iż zaskarżony wyrok Sądu I instancji zapadł w dniu [...] lutego 2006 r., a zatem już po zadaniu pytania prawnego przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu poddającego w wątpliwość zgodność z Konstytucją przepisu, który miał zastosowanie w sprawie kontrolowanej przez Sąd, tj. art. 7 ust. 2 ustawy z dnia

27 marca 2003 r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane oraz o zmianie niektórych ustaw (Dz. U. Nr 80, poz. 718; dalej: ustawa z 27 marca 2003 r.) oraz art. 2 ust.

1 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o zmianie ustawy – Prawo budowlane (Dz. U. Nr 93, poz. 888) w zakresie, w jakim przepisy te wyłączają stosowanie art. 49 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz. U. z 2000 r. Nr 106, poz. 1126 ze zm.), w brzmieniu obowiązującym do 10 lipca 2003 r., do budowy obiektu budowlanego lub jego części, mimo że pięcioletni termin od zakończenia budowy upłynął do 10 lipca 2003 r.

W następstwie tego pytania orzeczeniem z dnia 18 października 2006 r., sygn. akt P 27/05 ogłoszonym dnia 25 października 2006 r. w Dz. U. Nr 193, poz. 1430 1. Trybunał Konstytucyjny orzekł, iż art. 7 ust. 2 ustawy z dnia 27 marca 2003 r.

o zmianie ustawy - Prawo budowlane oraz o zmianie niektórych ustaw (Dz. U. Nr 80, poz. 718) w zakresie, w jakim wyłącza stosowanie art. 49 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz. U. z 2000 r. Nr 106, poz. 1126 ze zm.), w brzmieniu obowiązującym do dnia 10 lipca 2003 r., do budowy obiektu budowlanego lub jego części, mimo że pięcioletni termin od zakończenia budowy upłynął do dnia 10 lipca 2003 r., jest niezgodny z art. 32 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej oraz nie jest niezgodny z art. 2 Konstytucji. Ponadto Trybunał uznał, że art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane (Dz. U. Nr 93, poz. 888)

w zakresie, w jakim wyłącza stosowanie art. 49 ust. 1 ustawy z 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane, w brzmieniu obowiązującym do dnia 10 lipca 2003 r., do budowy obiektu budowlanego lub jego części, mimo że pięcioletni termin od zakończenia budowy upłynął do dnia 10 lipca 2003 r., jest niezgodny z art. 32 Konstytucji oraz nie jest niezgodny z art. 2 Konstytucji.

Sąd podkreślił, iż zdaniem Trybunału Konstytucyjnego istotne znaczenie -

z punktu widzenia konstytucyjnej zasady równości - mają sytuacje faktyczne lub prawne podmiotów zastane w danym momencie przez ustawodawcę, który zmienia przepisy prawa budowlanego. Sytuacje prawne wyodrębnione na podstawie określonych kryteriów ukształtowane w sposób jednakowy na gruncie przepisów dotychczasowych, zastane przez prawodawcę, nie mogą być arbitralnie różnicowane przy okazji wprowadzania zmian prawodawczych. Spełnienie zaś przed dniem wejścia w życie ustawy z dnia 27 marca 2003 r. przesłanek uzyskania pozwolenia na użytkowanie obiektu stanowi wspólną cechę istotną uzasadniającą równe traktowanie przez organy władzy publicznej przy legalizacji samowoli budowlanej. Wszystkie podmioty, które przed dniem wejścia w życie tej ustawy,

tj. przed 11 lipca 2003 r., spełniały przesłanki uzyskania pozwolenia na użytkowanie obiektu, powinny być traktowane według jednakowej miary w zakresie możliwości legalizacji samowoli budowlanej. Natomiast wprowadzona od dnia 11 lipca 2003 r. regulacja uzależnia zwolnienie od opłaty legalizacyjnej od etapu procedury administracyjnej. W praktyce o zwolnieniu od opłaty legalizacyjnej mogły zatem zadecydować rozmaite czynniki wpływające na szybkość procedury administracyjnej, które nie pozostawały w związku z treścią unormowań materialnoprawnych dotyczących samowoli budowlanej ani nie zależały od woli zainteresowanych.

W tym stanie rzeczy spełnienie przed dniem wejścia w życie ustawy z dnia

27 marca 2003 r. przesłanek uzyskania pozwolenia na użytkowanie obiektu budowlanego, określonych w art. 49 Prawa budowlanego, w brzmieniu obowiązującym przed tym dniem, winno skutkować możliwością legalizacji samowoli budowlanej w oparciu o dotychczasową regulację, bez względu na datę wszczęcia postępowania administracyjnego. Jeżeli bowiem podmiot, który samowolnie wzniósł obiekt budowlany, spełnił przed dniem wejścia w życie ustawy z dnia 27 marca 2003 r. przesłanki uzyskania pozwolenia na użytkowanie tego obiektu, to wejście w życie kolejnych zmian ustawy – Prawo budowlane nie może być traktowane, jako uchylenie skutków prawnych, które ziściły się przed wejściem w życie tych zmian.

Z uwagi na powyższe, stwierdzono, iż Sąd I instancji dokonał nieprawidłowej wykładni art. 7 ust. 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. i w konsekwencji zaakceptował stanowisko organu oraz stanowiące jego konsekwencję uchybienie przepisom postępowania - art. 7, 77 § 1 i 80 kpa. Jednocześnie podkreślono, iż orzekając powtórnie w sprawie administracyjnej, zakończonej decyzjami opartymi na przepisach uznanych przez Trybunał Konstytucyjny za niezgodne z Konstytucją, Sąd I instancji obowiązany jest wziąć pod uwagę konsekwencje prawne orzeczeń Trybunału.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Skarga zasługuje na uwzględnienie.

W rozpoznawanej sprawie postępowanie administracyjne toczy się od 2002 r., a wydane w nim rozstrzygnięcie kończące były już przedmiotem kontroli tutejszego Sądu oraz Naczelnego Sądu Administracyjnego, który wyrokiem z dnia [...] września 2008 r. sygn. akt [...] uchylił orzeczenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w B. z dnia [...] lutego 2006 r. w sprawie o sygn. akt. [...] oddalające skargę i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania.

W tym miejscu podnieść należy, iż wyrok kasacyjny II instancji powoduje określone konsekwencje dla dalszego postępowania w konkretnej sprawie. Zgodnie bowiem z art. 190 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) - powoływanej dalej jako p.p.s.a. sąd, któremu sprawa została przekazana, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. Zakres kognicji sądu

w niniejszym postępowaniu jest zatem zawężony do granic, w jakich Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną i wydał orzeczenie na podstawie art. 185 § 1 p.p.s.a. W praktyce oznacza to, że przy niezmienionym stanie faktycznym

i prawnym sprawy odstąpienie od wykładni dokonanej przez sąd II instancji jest niedopuszczalne (por. wyrok NSA z dnia 28 listopada 2005 r., sygn. akt II OSK 1117/05, Lex 238489). Również niedopuszczalne jest rozważanie na nowo kwestii, które już wcześniej przesądzono, a które nie były przedmiotem kontroli NSA.

Nawiązując zatem do wyroku NSA z dnia [...] września 2008 r. wskazać należy iż podstawowe znaczenie dla rozpatrywanej sprawy ma orzeczenie Trybunału Konstytucyjny z dnia 18 października 2006 r. w sprawie sygn. akt P 27/05, w którym stwierdzono, iż art. 7 ust. 2 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane oraz o zmianie niektórych ustaw (Dz. U. Nr 80, poz. 718) w zakresie wyłączającym stosowanie art. 49 ust. 1 ustawy - Prawo budowlane w brzmieniu obowiązującym dnia 10 lipca 2003 r. do budowy obiektu budowlanego lub jego części, mimo że pięcioletni termin od zakończenia budowy upłynął do dnia 10 lipca 2003 r. jest niezgodny z art. 32 Konstytucji RP oraz nie jest niezgodny z art.

2 Konstytucji. Ponadto Trybunał uznał, że art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane (Dz. U. Nr 93, poz. 888) w zakresie, w jakim wyłącza stosowanie art. 49 ust. 1 ustawy z 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane,

w brzmieniu obowiązującym do dnia 10 lipca 2003 r., do budowy obiektu budowlanego lub jego części, mimo że pięcioletni termin od zakończenia budowy upłynął do dnia 10 lipca 2003 r., jest niezgodny z art. 32 Konstytucji oraz nie jest niezgodny z art. 2 Konstytucji.

Zgodnie zaś z utrwaloną już linią orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego skutkiem orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego

o niekonstytucyjności przepisu stanowiącego podstawę prawną decyzji jest powinność uchylenia takiej decyzji w postępowaniu sądowoadministracyjnym. Jest bowiem zasadą, iż sąd administracyjny uchyla zaskarżoną decyzję, jeśli stwierdzi wystąpienie w sprawie przesłanek do wznowienia postępowania administracyjnego (vide: wyrok WSA w Gdańsku z dnia 21 czerwca 2006 r., sygn. akt III SA/Gd 282/06, Lex 203309). Taki pogląd został też wyrażony w wyroku NSA z dnia 11 sierpnia 1999 r., sygn. akt II SA 1027/99, Lex nr 4680, w którym Sąd wskazał, że skoro okoliczność stwierdzenia przez Trybunał Konstytucyjny niezgodności aktu normatywnego

z Konstytucją, umową międzynarodową lub z ustawą, na podstawie którego została wydana decyzja, jest podstawą do wznowienia postępowania administracyjnego (przesłanką wznowieniową), to taka regulacja prawna uzasadnia uchylenie zaskarżonej decyzji (oraz decyzji organu pierwszej instancji) przez Naczelny Sąd Administracyjny. W ocenie Sądu wskazana teza zachowuje aktualność

w obowiązującym stanie prawnym.

Stosownie do treści art. 145a § 1 kpa orzeczenie przez Trybunał Konstytucyjny

o niezgodności aktu normatywnego z Konstytucją stanowi podstawę do żądania wznowienia postępowania, w myśl zaś art. 145 § 1 pkt 1 lit. b p.p.s.a., sąd uwzględniając skargę na decyzję uchyla decyzję, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania. Podstawa wznowienia określona

w art. 145a kpa jest podstawą uchylenia decyzji administracyjnej przez sąd administracyjny także wtedy, gdy wyrok Trybunału zapadł po podjęciu zaskarżonej decyzji (tak: J. Zimmermann w glosie do wyroku NSA z dnia 6 stycznia 1999 r., III SA 4728/97, opublikowanej w OSP zeszyt nr 1, z 2000, poz. 16; wyrok NSA z dnia 29 września 1999 r., sygn. akt I SA/Łd 1327/97, Lex 43292).

Tymczasem podstawę materialnoprawną zaskarżonej decyzji stanowił art. 48 ust. 1 w zw. z ust. 4 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. (Dz. U. Nr 207, poz. 2016 ze zm.). Wybór tego przepisu umożliwiała norma zawarta w przepisie art. 7 ust. 2 ustawy

z dnia 27 marca 2003 r. Powyższy przepis regulował kwestie intertemporalne

w stosunku do spraw będących w toku w dacie wejścia w życie przedmiotowej ustawy. Norma ta jest zatem również częścią podstawy prawnej weryfikowanej

w postępowaniu sądowym decyzji. W tym miejscu wskazać należy, iż postępowanie w niniejszej sprawie wszczęto w okresie obowiązywania ustawy – Prawo budowlane z 1994 r. W istniejącym wówczas stanie prawnym sprawę obiektów budowlanych zrealizowanych w warunkach samowoli budowlanej po dniu 1 stycznia 1995 r. regulowały przepisy art. 48 i 49. W przypadkach, gdy od dnia zakończenia budowy obiektu lub jego części upłynęło 5 lat wdrażane było postępowanie legalizacyjne. Powyższa ustawa została znowelizowana ustawą z dnia 27 marca 2003 r. o zmianie ustawy – Prawo budowlane oraz zmianie niektórych ustaw (Dz. U. 80, poz. 718), która nakazywała organom nadzoru budowlanego prowadzenie postępowań administracyjnych w stosunku do samowoli budowlanych, w których budowę zakończono po 1 stycznia 1995 r. w oparciu o art. 48, art. 49 i art. 50-51 w nowym brzmieniu. Po dniu 11 lipca 2003 r. (data wejścia ustawy zmieniającej) organy nadzoru budowlanego utraciły możliwość legalizacji samowoli budowlanych z uwagi na upływ czasu – upływ 5-ciu lat od dnia zakończenia budowy obiektu budowlanego w trybie przepisów art. 49 prawa budowlanego. Stąd też po nowelizacji istotne znaczenie miało ustalenie daty zakończenia budowy (przed - czy też po 1 stycznia 1995 r.), ponieważ data ta przesądzała o zastosowaniu przepisów ustawy Prawo budowlane z 1994 r. lub 1974 r. W przedmiotowej sprawie organy nadzoru budowlanego stwierdziły, iż roboty budowlane przy realizacji zadaszenia rozpoczęto w roku 1997 r. i data ich zakończenia w obecnym stanie prawnym przy legalizacji obiektów, nie ma znaczenia. W konsekwencji uznano brak możliwości wdrożenie procedury legalizacyjnej w oparciu o art. 49 Prawo budowlane w jego brzmieniu obowiązującym w dacie wydania zaskarżonej decyzji.

W konkretnej sprawie należało zatem uwzględnić fakt niekonstytucyjności art.

7 ust. 2 ustawy we wskazanym wyżej zakresie. Wydanie aktu administracyjnego

z zastosowaniem przepisu ustawy, który jest niezgodny z Konstytucją oznacza wydanie aktu z naruszeniem przepisów wyższej rangi. Stwierdzenie przez Trybunał Konstytucyjny niezgodności art. 7 ust. 2 ustawy z art. 32 Konstytucji RP w zakresie wyłączającym stosowanie art. 49 ust. 1 ustawy - Prawo budowlane w brzmieniu obowiązującym dnia 10 lipca 2003 r. do budowy obiektu budowlanego lub jego części, mimo, że pięcioletni termin od zakończenia budowy upłynął do dnia 10 lipca 2003 r. oznacza dla niniejszej sprawy, iż przepisy zastosowane przy wydawaniu zaskarżonych decyzji administracyjnych nie mogą być uznane za prawidłową ich podstawę prawną i to niezależnie od tego czy miało ono wpływ na wynik sprawy, czy takiego wpływu nie miało. W tych uwarunkowaniach wskazane wyżej naruszenie prawa – zastosowanie przepisu sprzecznego z Konstytucją - dające podstawę do wznowienia postępowania obligowało Sąd na mocy art. 135 w zw. z art. 145 § 1 pkt

1 lit. b p.p.s.a. do uchylenia zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego jego wydanie postanowienia organu I instancji.

Końcowo wskazać, należy, iż wyrok Trybunał Konstytucyjnego wywiera określone skutki nie tylko, co do postępowania sądowego, ale także w odniesieniu do dalszego postępowania administracyjnego. Znaczenie orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego dla weryfikacji aktu ostatecznego oraz rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy w postępowaniu administracyjnej nie zamyka się wyłącznie w zakresie określonym w art. 145a § 1 kpa. Konsekwencja prawna nieuwzględnienia orzeczenia Trybunału przy ponownym rozstrzyganiu sprawy jest stwierdzenie nieważności takiego rozstrzygnięcia na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 kpa.

W rezultacie wskazać należy, iż organy administracyjne, ponownie rozpoznając sprawę, mają obowiązek zastosowania przepisu art. 49 ust. 1 prawa budowlanego

w brzmieniu obowiązującym do dnia 10 lipca 2003 r. Skoro zastrzeżenie art. 7 ust.

2 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. nie obejmuje, na skutek wyroku Trybunału Konstytucyjnego wyłączenia stosowania przepisu art. 49 ust. 1 ustawy prawo budowlane w brzmieniu do dnia 10 lipca 2003 r. do budowy obiektu budowlanego, mimo że pięcioletni termin od zakończenia budowy upłynął do dnia 10 lipca 2003 r., to znaczy, że w tym zakresie obowiązuje intertemporalna reguła zawarta w art. 7 ust. 1 ustawy. Reguła ta nakazuje stosowanie do spraw wszczętych przepisów dotychczasowych, a więc także art. 49 ust. 1 ustawy w brzmieniu obowiązującym do dnia 10 lipca 2003 r. W tej sytuacji organy administracji publicznej przy ponownym rozpoznawaniu sprawy zobowiązane będą do zbadania czy w konkretnym przypadku spełnione są przesłanki wyżej wskazanego przepisu, w szczególności zaś ustalenia w sposób niebudzący wątpliwości przy zastosowaniu zasad postępowania administracyjnego, kiedy zostały zakończone roboty budowlane, których dotyczy legalizacja. Dopiero te ustalenie pozwoli na rozstrzygnięcie, czy możliwa jest

w konkretnej sprawie legalizacja samowoli budowlanej w oparciu o art. 49 Prawa budowlanego, w brzmieniu obowiązującym przed 11 lipca 2003 r. Dodatkowo zauważyć należy, iż kwestia terminu zakończenia robót budowlanych w aspekcie stosowania art. 49 ust. 1 ustawy - Prawo budowlane w brzmieniu obowiązującym do dnia 10 lipca 2003 r. w konkretnym przypadku była już przedmiotem rozważeń przez Naczelny Sąd Administracyjny Ośrodek Zamiejscowy w B. w sprawie [...], w której wyrokiem z dnia [...] września 2003 r. uchylona została decyzja nakazująca rozbiórkę wykonanego zadaszenia tarasu.

Orzeczenie o niewykonywaniu zaskarżonego aktu wydano na podstawie art. 152, zaś o kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 i 205 § 1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. –