Wyrok WSA w Gdańsku, sygn. akt III SA/Gd 707/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Data orzeczenia: 2018-04-12 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6335 Zwrot nienależnego świadczenia
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Pomoc społeczna
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Uchylono decyzję II i I instancji
Powołane przepisy: article: art. 145 par. 1 pkt 1 i 8
journal: Dz.U. 2017 poz 1257
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 76 ust. 1
journal: Dz.U. 2016 poz 645
law: Ustawa z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy
article: art. 145 par. 1 pkt 1 lit. b, art. 153
journal: Dz.U. 2017 poz 1369
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Felicja Kajut Sędziowie: Sędzia WSA Bartłomiej Adamczak (spr.) Sędzia WSA Alina Dominiak po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 12 kwietnia 2018 r. sprawy ze skargi I. M. na decyzję Wojewody z dnia 4 lipca 2017 r., nr [...] w przedmiocie zwrotu nienależnie pobranego świadczenia w postaci zasiłku dla bezrobotnych uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty z dnia 1 czerwca 2017 r., nr [...].


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia 4 lipca 2017 r. (nr [...]) Wojewoda utrzymał w mocy decyzję Starosty Powiatu z dnia 1 czerwca 2017 r. (nr [...]), którą organ zobowiązał I. M. do zwrotu nienależnie pobranego świadczenia pieniężnego w postaci zasiłku dla bezrobotnych za okres od 25.11.2015 r. do 30.04.2016 r. w kwocie 3.766,40 zł brutto na rzecz Powiatowego Urzędu Pracy w S.

W sprawie zaistniały następujące okoliczności faktyczne i prawne:

Decyzją z dnia 1 czerwca 2017 r. (nr [...]) Starosta - działając na podstawie art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.: Dz. U. z 2016 r., poz. 23 ze zm. – dalej zwanej w skrócie: "k.p.a."), art. 9 ust. 1 pkt 14 lit. c/, art. 76 ust. 1 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (t.j.: Dz. U. z 2017 r., poz. 1065 – dalej w skrócie jako: "u.p.z.i.r.p.") – zobowiązał I. M. do zwrotu nienależnie pobranego świadczenia pieniężnego w postaci zasiłku dla bezrobotnych za okres od 25 listopada 2015 r. do 30 kwietnia 2016 r. w kwocie 3.766,40 zł brutto (w tym podatek - 156,00 zł, składka zdrowotna - 338,97 zł) na rzecz Powiatowego Urzędu Pracy w S. w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji.

W uzasadnieniu organ wskazał, że decyzją ostateczną z dnia 10 maja 2017 r. Wojewoda utrzymał w mocy decyzję Starosty z dnia 31 marca 2017 r. w sprawie uznania pobranego przez I. M. (zwaną dalej: "stroną", "skarżącą") zasiłku dla bezrobotnych za okres od 25.11.2015 r. do 30.04.2016 r. na kwotę brutto 3.766,40 zł za nienależnie pobrane świadczenie pieniężne.

Organ przywołując art. 76 ust. 1 u.p.z.i.r.p. wskazał, że osoba, która pobrała nienależne świadczenie pieniężne, jest obowiązana do zwrotu, w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji w przedmiocie obowiązku zwrotu nienależnie pobranego świadczenia pieniężnego, kwoty otrzymanego świadczenia wraz z przekazaną od tego świadczenia zaliczką na podatek dochodowy od osób fizycznych oraz składką na ubezpieczenie zdrowotne.

Przedstawiając dotychczasowy przebieg postępowania w sprawie organ zwrócił uwagę, że w toku wcześniejszego rozpatrywania tej sprawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku wyrokiem z dnia 15 grudnia 2016 r. (sygn. akt III SA/Gd 987/16), wskazał m.in., że z treści art. 76 u.p.z.i.r.p. wynika, że można nakazać zwrot pobranych świadczeń, o ile są one świadczeniami nienależnie pobranymi, dlatego też najpierw należy zakwalifikować pobrane świadczenie jako świadczenie pobrane nienależnie i dopiero wówczas można nakazać zwrot świadczenia pobranego nienależnie osobie, która takie świadczenie pobrała.

W tej sytuacji organ wskazał, że mając na uwadze wskazania sądu oraz w związku z wydaniem ww. decyzji w sprawie uznania pobranego przez stronę zasiłku dla bezrobotnych za okres od 25.11.2015 r. do 30.04.2016 r. za nienależnie pobrane świadczenie pieniężne, należało stronę zobowiązać do zwrotu tego (nienależnego) świadczenia.

Strona odwołała się od decyzji organu I instancji podnosząc, że nie zgadza się z rozstrzygnięciem, gdyż nie była należycie informowana przez organ o przysługujących jej prawach. Nie miała w związku z tym świadomości, że praca w wymiarze kilku godzin w nocy oznacza podjęcie pracy. Zasiłek który otrzymała spożytkowała na potrzeby rodziny i obecnie znajduje się w bardzo trudnej sytuacji materialnej. Wniosła też o umorzenie pobranego zasiłku dla bezrobotnych za wskazany okres.

Po rozpatrzeniu odwołania Wojewoda decyzją z dnia z dnia 4 lipca 2017 r. (nr [...]) utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.

W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ odwoławczy wyjaśnił, że w dniu 26 października 2015 r. strona została zarejestrowana w Powiatowym Urzędzie Pracy w S. jako osoba bezrobotna. Rejestrując się jako osoba bezrobotna oświadczyła na stronie "C" w pkt 1. karty rejestracyjnej bezrobotnego między innymi, że jest niezatrudniona oraz nie wykonuje innej pracy zarobkowej. W tym oświadczeniu strona zobowiązała się także do zawiadamiania Urzędu Pracy osobiście o wszelkich zmianach danych przekazanych w trakcie rejestracji (co obejmuje między innymi także podjęcie zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej) oraz w złożonych oświadczeniach, w terminie 7 dni od dnia ich wystąpienia oraz do zwrotu nienależnie pobranego świadczenia, w przypadku niespełnienia warunków wymienionych w ustawie.

Wygenerowany przez Powiatowy Urząd Pracy w S. w dniu 8 czerwca 2016 r. raport ZUS-U1 i ZUS-U2 dotyczący I. M. poświadczał kod tytułu ubezpieczenia i NIP płatnika oraz podleganie strony ubezpieczeniu emerytalnemu, rentowemu, wypadkowemu i zdrowotnemu z tytułu pn. "Osoba wykonująca umowę agencyjną, umowę zlecenia lub umowę o świadczenie usług" z okresem ubezpieczenia od "2015-11-25" do "2015-11-27". Było to związane z pracą zarobkową w firmie "A" Sp. z o.o. z/s w K. Strona sama poinformowała w dniu 22 czerwca 2016 r. że: "na podstawie umowy zlecenia z dnia 25-11-2015 r. pracowałam tyko jedną noc (od godz. 20.00 do 7.00 następnego dnia). Podjęłam pracę na umowę zlecenie tj. układanie towaru w sklepie. Nie miałam świadomości, że ta praca w jedną noc musi być zgłoszona do Urzędu Pracy". Dodatkowo okazała umowę zlecenie z dnia 25 listopada 2015 r. oraz pisemnie oświadczyła, że: "nie poinformowałam biura pracy ponieważ była to praca nocna i nie miałam możliwości".

Decyzją z dnia 22 czerwca 2016 r. (nr [...]) Starosta orzekł o utracie przez stronę statusu osoby bezrobotnej z dniem 25 listopada 2015 r. oraz utracie przez nią prawa do zasiłku dla bezrobotnych z dniem 25 listopada 2015 r. W wyniku przeprowadzonego postępowania odwoławczego Wojewoda decyzją z dnia 19 lipca 2016 r. (nr [...]) utrzymał w mocy decyzję organu I instancji, którą strona następnie zaskarżyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku.

W dniu 27 lipca 2016 r. Starosta wydał decyzję w sprawie nałożenia na stronę obowiązku zwrotu nienależnie pobranego świadczenia pieniężnego w postaci zasiłku dla bezrobotnych za okres od 25.11.2015 r. do 30.04.2016 r. w wysokości 3.766,40 zł brutto, a Wojewoda decyzją z dnia 19 września 2016 r. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji dotyczącą zwrotu nienależnie pobranego świadczenia pieniężnego. Na tę decyzję strona wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku, który wyrokiem z dnia 15 grudnia 2016 r. (sygn. akt III SA/Gd 987/16) uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty z dnia 27 lipca 2016 r. W uzasadnieniu tego orzeczenia Sąd wskazał na konieczność uprzedniego wydania decyzji w przedmiocie uznania danego świadczenia za świadczenie nienależnie pobrane oraz ustalenia czy i kiedy strona była świadoma braku prawa do pobranego zasiłku dla bezrobotnych, która to świadomość implikuje uznanie świadczenia za nienależnie pobrane zgodnie z unormowaniami art. 76 ust. 2 pkt 1 u.p.z.i.r.p.

Ponownie rozpatrując sprawę organ I instancji uwzględnił fakt, że prawomocnym wyrokiem z dnia 20 października 2016 r. (sygn. akt III SA/Gd 775/16) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku oddalił skargę strony na decyzję Wojewody z dnia 19 lipca 2016 r. (nr [...]) dotyczącą utraty przez stronę statusu osoby bezrobotnej i prawa do zasiłku dla bezrobotnych z dniem 25.11.2015 r.

W konsekwencji, w dniu 31 marca 2017 r. Starosta wydał decyzję (nr [...]) o uznaniu pobranego przez stronę zasiłku dla bezrobotnych za okres od dnia 25.11.2015 r. do dnia 30.04.2016 r. na kwotę 3.766,40 zł za nienależnie pobrane świadczenie pieniężne. Decyzją z dnia 10 maja 2017 r. (nr [...]) Wojewoda utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. Decyzja ta - będąca ostateczną w administracyjnym toku instancji - została doręczona stronie w dniu 29 maja 2017 r.

W związku z zaistniałą sytuacją organ odwoławczy zwrócił uwagę, że kwestia uznania pobranego przez stronę zasiłku dla bezrobotnych za okres od dnia 25.11.2015 r. do dnia 30.04.2016 r. w łącznej kwocie 3.766,40 zł brutto za nienależnie pobrane świadczenie pieniężne w rozumieniu art. 76 ust. 2 pkt 1 u.p.z.i.r.p. została ostatecznie rozstrzygnięta w administracyjnym toku instancji decyzją Wojewody z dnia 10 maja 2017 r. (nr [...]). Stanu tego nie zmienia złożenie przez stronę skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku, gdyż zgodnie z unormowaniem art. 61 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Skoro zatem decyzja w przedmiocie uznania za nienależnie pobrane świadczenie pobranych przez stronę zasiłków dla bezrobotnych podlega wykonaniu, to w pełni zasadne jest nałożenie na stronę obowiązku zwrotu tego świadczenia stosownie do dyspozycji art. 76 ust. 1 u.p.z.i.r.p.

Organ odwoławczy odnosząc się do zarzutów odwołania podkreślił, że strona posiadając status osoby bezrobotnej i pobierając zasiłek dla bezrobotnych od dnia 25 listopada 2015 r. wykonywała inną pracę zarobkową i bez znaczenia prawnego jest to, że była to tylko praca przez jedną noc. O okoliczności wykonywania takiej pracy nie poinformowała Urzędu Pracy, ale zrobiła to dopiero w dniu 22 czerwca 2016 r., po ujawnieniu przez Urząd Pracy faktu objęcia strony ubezpieczeniami społecznymi z tytułu wykonywania innej pracy zarobkowej. Okoliczność ta zgodnie z art. 2 ust. 1 pkt 2 u.p.z.i.r.p. jest negatywną przesłanką uniemożliwiającą posiadanie statusu osoby bezrobotnej i co się z tym faktem wiąże prawa do zasiłku dla bezrobotnych, z uwagi na unormowanie przepisu art. 71 ust. 1 u.p.z.i.r.p. przyznającego to prawo tylko osobie bezrobotnej w rozumieniu art. 2 ust. 1 pkt 2 u.p.z.i.r.p. O tej negatywnej przesłance do posiadania statusu osoby bezrobotnej, strona była we właściwy sposób pouczona podpisując stosowne oświadczenia w karcie rejestracyjnej bezrobotnego oraz otrzymując egzemplarz "Informacji dla osób rejestrujących się w powiatowym urzędzie pracy".

Twierdzenie strony, że była przekonana, że kilkugodzinna praca w nocy nie oznacza podjęcia pracy jest niczym nieuprawnioną, bezpodstawną, samodzielną interpretacją. Strona będąc pouczona w prawidłowy sposób, co do przeszkody w posiadaniu statusu osoby bezrobotnej, pobrała pomimo tego zasiłek dla bezrobotnych. Strona nie podnosi też i nie wykazuje, by w jakikolwiek sposób usiłowała zweryfikować swoje błędne przekonanie odnośnie braku skutków prawnych wywieranych wskutek wykonywania pracy, nawet tylko przez kilka godzin w ciągu jednej nocy. Zasięgnięcie przez nią informacji u pracownika Urzędu Pracy z pewnością wyeliminowałoby powstanie sytuacji, jak w rozstrzyganej sprawie.

Nadto dla orzeczenia obowiązku zwrotu nienależnie pobranego zasiłku dla bezrobotnych nie ma znaczenia prawnego niemożliwość jego zwrotu. Stan zdrowotny, rodzinny czy materialny osoby zobowiązanej do zwrotu wypłaconego zasiłku dla bezrobotnych nie decyduje o tym czy świadczenie pobrano nienależnie. Okoliczności te natomiast mogą stanowić podstawę zamiennie do odroczenia bądź rozłożenie na raty, ewentualnie umorzenia całości lub części tej należności. Jest to kwestia, która jest rozstrzygana w ramach odrębnego postępowania administracyjnego.

I. M. zaskarżyła decyzję organu odwoławczego do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku wnosząc o jej uchylenie, jak również o uchylenie decyzji organu I instancji.

W uzasadnieniu skargi wyjaśniła, że nie zgadza się z rozstrzygnięciem, gdyż nie miała świadomości, że praca w jedną noc musi być zgłoszona do Urzędu Pracy. W dniu rejestrowania się jako osoba bezrobotna nikt jej nie wytłumaczył, jakie są konsekwencje podjęcia pracy na kilka godzin (np. w nocy). Wręczono jej jedynie informacje zawierające pouczenie dla osoby bezrobotnej, ale nikt nie wytłumaczył jakie to ma dla niej skutki oraz nie udzielił wyczerpujących informacji, kiedy traci się status bezrobotnego i jakie są obowiązki wobec Urzędu Pracy. Wręczenie przy rejestracji kilkustronicowej informacji (drobnym drukiem) bez możliwości przeczytania jej w chwili rejestracji i zadania pytań w razie wątpliwości, nie jest wystarczającym pouczeniem o obowiązkach i prawach bezrobotnego. Dopiero przed wydaniem decyzji z dnia 31 marca 2017 r. (nr [...]) pouczono ją jakie ma prawa oraz wytłumaczono, co jest zapisane w informacji, którą otrzymała w dniu rejestracji. Skarżąca wyjaśniła, że gdyby miała świadomość, że z uwagi na pracę w nocy jest zgłoszona do ubezpieczenia społecznego, to zgłosiłaby to do PUP, a następnie ponownie zarejestrowała się jako osoba bezrobotna. O tym, że z powodu pracy w nocy jest zgłoszona do ubezpieczenia dowiedziała się dużo później, nie miała wówczas możliwości zgłosić, że pracowała tylko kilka godzin w nocy i ponownie się zarejestrować. Przed 25 listopada i po 26 listopada 2015 r. była zdolna i gotowa do podjęcia pracy i nie pracowała.

Dodała, że jest w bardzo trudnej sytuacji materialnej. Od wielu lat korzysta ze wsparcia ośrodka pomocy rodzinie. Nie jest w stanie zwrócić zasiłku w wysokości 3.766.40 zł bowiem nie mam środków finansowych na pokrycie takiego zadłużenia; zwracała się o umorzenie tych należności, ale do dnia dzisiejszego nie otrzymała odpowiedzi.

W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm. - dalej w skrócie jako: "p.p.s.a.") zadaniem wojewódzkich sądów administracyjnych jest sprawowanie kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Sąd nie jest przy tym związany zarzutami, wnioskami skargi, czy też powołaną w niej podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.), a kontrola legalności zaskarżonych orzeczeń administracyjnych sprawowana jest w granicach sprawy. Sądowa kontrola decyzji administracyjnych polega na zbadaniu ich zgodności z przepisami prawa obowiązującymi w dniu wydania decyzji, oraz trafności zastosowanych przepisów do stanu faktycznego sprawy istniejącego w dacie podjęcia aktu. Innymi słowy, sąd administracyjny bierze pod uwagę stan prawny i faktyczny sprawy z chwili wydania zaskarżonego aktu. Jak jednak podkreśla się w orzecznictwie (por. wyrok NSA z dnia 13 lutego 2014 r., sygn. akt II OSK 2203/12), nie jest to zasada absolutna, gdyż w szczególnych przypadkach Sąd zobowiązany jest uwzględnić także zdarzenia prawne, które zaszły już w toku postępowania sądowoadministracyjnego. Wyjątkiem od zasady, zgodnie z którą sąd administracyjny bierze pod uwagę stan prawny i faktyczny z chwili wydania zaskarżonego aktu jest m.in. sytuacja, gdy wyrokiem sądu wyeliminowano z obrotu prawnego decyzję (wcześniejszą), w oparciu o którą organ administracji publicznej wydał kolejną decyzję (późniejszą). Chociaż bowiem w doktrynie wskazuje się, że zmiany stanu faktycznego sprawy zaszłe po wydaniu ostatecznej decyzji, nie mogą stanowić - co do zasady - podstawy do stwierdzenia nieważności lub uchylenia tej decyzji przez wojewódzki sąd administracyjny, to jednak wyjątek od tej zasady stanowią zdarzenia przewidziane w art. 145 § 1 pkt 7 i pkt 8 k.p.a. (por. M. Jaśkowska, E. Ochendowski, Postępowanie sądowoadministracyjne, Wydawnictwo LexisNexis 2004, s. 150).

Z taką sytuacją mamy do czynienia w niniejszej sprawie i w konsekwencji dokonując kontroli zaskarżonego rozstrzygnięcia w oparciu o to kryterium Sąd uznał, że złożona skarga zasługuje na uwzględnienie.

Przedmiotem kontroli Sądu była decyzja Wojewody z dnia 4 lipca 2017 r. utrzymująca w mocy decyzję Starosty Powiatu z dnia 1 czerwca 2017 r. orzekającą o nałożeniu na skarżącą obowiązku zwrotu nienależnie pobranego świadczenia pieniężnego z tytułu zasiłku dla bezrobotnych za okres od 25 listopada 2015 r. do 30 kwietnia 2016 r.

Materialnoprawną podstawę rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie stanowiły przepisy ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (t.j.: Dz. U. z 2016 r., poz. 645 ze zm.), dalej w skrócie jako: "u.p.z.i.r.p.".

W myśl art. 76 ust. 1 u.p.z.i.r.p. osoba, która pobrała nienależnie świadczenia, jest obowiązana do ich zwrotu. W ustępie 2. tego artykułu ustawodawca zawarł katalog przypadków wypełniających przesłanki do uznania pobranego świadczenia za nienależne wskazując m.in., że za nienależnie pobrane świadczenia pieniężne uważa się świadczenie pieniężne wypłacone mimo zaistnienia okoliczności powodujących ustanie prawa do jego pobierania, jeżeli pobierający to świadczenie był pouczony o tych okolicznościach (pkt 1).

W wydanym - w wyniku zaskarżenia decyzji Wojewody z dnia 19 września 2016 r. utrzymującej w mocy decyzję Starosty z dnia 27 lipca 2016 r., którą organy orzekły o uznaniu pobranego przez skarżącą za okres od 25.11.2015 r. do 30.04.2016 r. zasiłku dla bezrobotnych za nienależnie pobrane świadczenie pieniężne i zobowiązaniu jej do jego zwrotu – wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 15 grudnia 2016 r. (sygn. akt III SA/Gd 987/16) uchylającym powyższe decyzje organów obu instancji, Sąd stwierdził, że z art. 76 u.p.z.i.r.p. wynika, iż zobowiązanie do zwrotu pobranego zasiłku dla bezrobotnych możliwe jest tylko wtedy, gdy uznano, że zasiłek ten stanowił świadczenie nienależnie pobrane. Prawidłowy tok postępowania w tego typu sprawach jest zatem taki, że najpierw należy zakwalifikować pobrane świadczenie jako świadczenie pobrane nienależnie i dopiero wówczas można nakazać zwrot świadczenia pobranego nienależnie osobie, która takie świadczenie pobrała. W konsekwencji przyjęcia takiej konstrukcji prawnej, dla wydania decyzji orzekającej nakazanie zwrotu pobranego zasiłku dla bezrobotnych koniczne jest uprzednie przesądzenie - a więc wydanie ostatecznej decyzji administracyjnej - o uznaniu, że wypłacony zasiłek dla bezrobotnych był świadczeniem nienależnie pobranym.

W tym kontekście wskazać należy, że wyrokiem z dnia 26 października 2017 r. w sprawie o sygn. akt III SA/Gd 546/17, tut. Sąd uchylił zaskarżoną decyzję Wojewody z dnia 10 maja 2017 r., wydaną w przedmiocie nienależnie pobranego przez skarżącą świadczenia pieniężnego, tj. zasiłku dla bezrobotnych za okres od 25.11.2015 r. do 30.04.2016 r. Okoliczność ta w sposób istotny rzutuje na stan prawny sprawy zakończonej decyzją kontrolowaną przez tut. Sąd w niniejszym postępowaniu. Mianowicie, uchylenie przez tut. Sąd decyzji w przedmiocie stwierdzenia wypłaconego skarżącej zasiłku dla bezrobotnych za świadczenie nienależnie pobrane, uchyla tym samym podstawę do możliwości rozstrzygnięcia w tak ukształtowanym stanie prawnym sprawy o zwrocie tegoż świadczenia. Skoro bowiem wydanie decyzji orzekającej o zwrocie świadczenia pieniężnego jest konsekwencją uprzedniego wydania (ostatecznej) decyzji stwierdzającej nienależne pobranie tego świadczenia, to wyeliminowanie z obrotu prawnego - uchylenie decyzji orzekającej o nienależnie pobranym świadczeniu prowadzi do zaistnienia przesłanki wznowieniowej, o której mowa w art. 145 § 1 pkt 8 k.p.a. Przepis ten stanowi bowiem, że w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli decyzja została wydana w oparciu o inną decyzję lub orzeczenie sądu, które zostało następnie uchylone lub zmienione.

Okoliczność ta – stosownie do treści art. 145 § 1 pkt 1 lit. b/ p.p.s.a. – musi być wzięta pod uwagę przez Sąd dokonujący kontroli zaskarżonej w niniejszej sprawie decyzji. Stosownie bowiem do tego przepisu sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego.

W tym miejscu tut. Sąd pragnie wyjaśnić, że znane mu są odmienne poglądy występujące zarówno w doktrynie, jak i w orzecznictwie, z których wynika, że nie wszystkie kwalifikowane wadliwości określone w art. 145 § 1 k.p.a. mogą być traktowane jako naruszenia prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, o którym mówi się w art. 145 § 1 pkt 1 lit. b/ p.p.s.a. Szczególnie w kontekście rozpoznawanej sprawy Sąd pragnie zwrócić uwagę, że zgodnie z jednym poglądem nie każda podstawa wznowienia postępowania administracyjnego jest tożsama z "naruszeniem prawa" (np. gdy przesłanką wznowieniową – tak jak w przypadku art. 145 § 1 pkt 8 k.p.a. – nie jest w istocie naruszenie przez organ rozstrzygający prawa, lecz okoliczność która zaistniała niezależnie od organu i już po wydaniu przez ten organ decyzji), z kolei zgodnie z drugim poglądem pojęcie, którym posłużył się ustawodawca w art. 145 § 1 pkt 1 lit. b/ p.p.s.a. należy rozumieć w sposób bardziej zobiektywizowany, nawiązujący do szeroko pojmowanych wad w konkretyzacji uprawnień i obowiązków, które mogą być następstwem okoliczności niezależnych od organu orzekającego, a nawet okoliczności poniekąd zewnętrznych wobec danego postępowania jurysdykcyjnego (np. wadliwego prejudykatu), jednakże nawet w takim wypadku każda podstawa wznowienia postępowania administracyjnego jest tożsama z "naruszeniem prawa", a zatem powinna być brana pod uwagę w toku sądowej kontroli decyzji (zob. A. Kabat [w:] B. Dauter, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Wolters Kluger, Warszawa 2011, s. 412-414; T. Woś [red.] T. Woś, H. Knysiak-Sudyka, M. Romańska, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, LexisNexis, Warszawa 2012, s. 747-749; zob. także wyrok NSA z dnia 14 listopada 2006 r., sygn. akt II OSK 1321/05, LEX nr 317405 oraz wyrok NSA z dnia 10 października 2013 r., I OSK 1573/13, LEX nr 1381658).

Sąd w składzie orzekającym w niniejszej sprawie podziela drugi z powyżej zaprezentowanych poglądów, wskazujący na konieczność uchylenia kontrolowanego w postępowaniu sądowoadministracyjnym aktu w przypadku "obiektywnego" stwierdzenia "naruszenia prawa", spowodowanego zaistnieniem którejkolwiek z ww. przesłanek wznowieniowych w toku oceny legalności zaskarżonego aktu.

Z tego powodu – na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. b/ p.p.s.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 8 k.p.a. - Sąd uchylił zaskarżoną decyzję. Ponieważ – jak zostało powyżej wskazane – stosownie do art. 76 u.p.z.i.r.p. rozstrzygnięcie w przedmiocie zobowiązania do zwrotu pobranego zasiłku dla bezrobotnych możliwe jest w sytuacji istnienia w obrocie prawnym ostatecznej decyzji administracyjnej orzekającej o nienależności pobranego świadczenia, przeto Sąd – na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a/ w zw. z art. 135 p.p.s.a. – uchylił także decyzję Starosty Powiatu z dnia 1 czerwca 2017 r. (nr [...]).

Wskazania co do dalszego postępowania wynikają z powyższych rozważań oraz oceny prawnej i wiążą organy w niniejszej sprawie stosownie do art. 153 p.p.s.a.