Postanowienie NSA, sygn. akt I OW 179/18
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2018-11-27 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6322 Usługi opiekuńcze, w tym skierowanie do domu pomocy społecznej
643  Spory o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego (art. 22 § 1 pkt 1 Kpa) oraz między tymi organami
Hasła tematyczne: Spór kompetencyjny/Spór o właściwość
Skarżony organ: Burmistrz Miasta i Gminy
Treść wyniku: Oddalono wniosek o wyznaczenie organu właściwego do rozpoznania sprawy
Powołane przepisy: journal: Dz.U. 2018 poz 1302
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r.  Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Tamara Dziełakowska Sędziowie Sędzia del. WSA Mariusz Kotulski (spr.) Sędzia NSA Monika Nowicka po rozpoznaniu w dniu 27 listopada 2018 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej wniosku Wójta Gminy [...] o rozstrzygnięcie sporu o właściwość pomiędzy Wójtem Gminy [...] a Burmistrzem Miasta i Gminy [...] w przedmiocie wskazania organu właściwego do rozpoznania sporu związanego z koniecznością regulowania płatności za pobyt w domu pomocy społecznej postanawia: wniosek oddalić.


UZASADNIENIE

Pismem z dnia 28 czerwca 2018 r. Ośrodek Pomocy Społecznej Gmina S. wniósł do Naczelnego Sądu Administracyjnego o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego pomiędzy nim a Ośrodkiem Pomocy Społecznej w M., w przedmiocie wskazania organu właściwego do uregulowania płatności za pobyt A.N. w Domu Pomocy Społecznej w M.2, dalej jako "DPS".

W uzasadnieniu powyższego wniosku wskazano, że OPS w M., przekazał do OPS Gmina S. wniosek D.N. o umieszczenie w DPS ubezwłasnowolnionej córki A.N. W notatce służbowej przesłanej z OPS w M. odnotowano, iż wniosek D.N. został złożony również w OPS S., czego ów organ nie potwierdza.

Następnie pismem z dnia 11 maja 2017 r., OPS Gmina S. przesłał do OPS w M. komplet dokumentów D.N. dotyczący umieszczenia córki w DPS, celem podjęcia dalszych stosownych działań, które będą możliwe dopiero po otrzymaniu postanowienia sądowego zezwalającego opiekunowi prawnemu na umieszczenie ubezwłasnowolnionej w odpowiednim DPS. Pismem z dnia 31 maja 2017 r. OPS w M. ponownie przekazał do OPS Gmina S. akta sprawy uznając, że jest niewłaściwym do jej rozpatrzenia.

OPS Gmina S. wskazał, że do czasu rozstrzygnięcia sporu o właściwość, podjął czynności niecierpiące zwłoki. Ponadto oczekiwał na wydanie postanowienia Sądu Rejonowego w [...]. zezwalającego na umieszczenie ubezwłasnowolnionej córki A.N. w odpowiednim DPS, które ostatecznie dostarczono w dniu 2 października 2017 r. OPS Gmina S. wskazał, że chcąc w dalszym ciągu uniknąć przedłużającego się postępowania i mając wiedzę o pogłębiających się trudnościach ze sprawowaniem opieki nad chorą skierował A.N. decyzją z dnia [...] października 2017r. do umieszczenia w DPS w M2. Starosta [...] decyzją z [...] lutego 2018 r. umieścił z dniem 13 lutego 2018 r. A.N. w DPS w M.2. Następnie ośrodek zmuszony był wystawić decyzję z dnia [...] marca 2018 r. o opłacie za pobyt w DPS.

Dnia 25 maja 2018 r. OPS Gmina S. przekazał całość zgromadzonej dokumentacji do OPS w M. celem regulowania płatności przez wskazany ośrodek, gdyż jeżeli nie można ustalić właściwości miejscowej, sprawa należy do organu właściwego dla miejsca, w którym nastąpiło zdarzenie powodujące wszczęcie postępowania zgodnie z art. 21 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. 2017 r. poz. 1257 ze zm.), dalej jako "k.p.a.", zawierający ogólne zasady ustalania właściwości miejscowej organów administracji publicznej.

OPS Gmina S. stoi na stanowisku, iż fakt udzielenia pomocy społecznej stronie, która znalazła się na terenie danej gminy objętej zakresem działania organu pomocy społecznej, nie wiąże tego organu w przyszłości w zakresie konieczności udzielania dalszej pomocy. Organ powołał się na art. 101 ust 1 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz.U. 2017 r., poz. 1769 ze zm.), dalej jako "u.p.s." oraz art. 27 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny (Dz.U. 2017. 459 ze zm.), dalej jako "k.c.", po czy wskazał, że wydaje się naturalne, by osoba ubezwłasnowolniona była umieszczona w domu pomocy społecznej usytuowanym w pobliżu miejsca zamieszkania jej opiekuna prawnego.

Z informacji pozyskanych od D.N., która jest opiekunem prawnym córki A.N. oraz z dostarczonego przez nią oświadczenia dnia 26 czerwca 2018 r., wynika bezspornie, że miejscem zamieszkania i zameldowania obu kobiet jest miejscowość M. O ile więc, w przypadku D.N. można mówić, że jej pobyt miał miejsce na terenie Gminy S., o tyle z pewnością jej miejsce zamieszkania nadal znajduje się na terenie Gminy M. Miejsca zamieszkania na terenie Gminy M. nie niweczy fakt czasowego przebywania wnioskodawczyni w miejscowości L. Centrum jej interesów życiowych i osobistych pozostało w miejscowości M.

W odpowiedzi na powyższy wniosek Burmistrz Miasta i Gminy M. wniósł o oddalenie wniosku Wójta Gminy S. Według tegoż organu, w niniejszej sprawie zachodzą podstawy do oddalenia wniosku, gdyż w rozpoznawanej sprawie nie doszło do powstania sporu o właściwość.

Organ wskazał na treść art. 101 ust. 1, art. 59 ust. 1 oraz art. 101 ust. 6 u.p.s. W jego ocenie ostatni z nich przypisuje istotne znaczenie decyzji o skierowaniu do DPS i zakłada, że gmina, która spowodowała umieszczenie osoby w DPS pozostaje właściwa we wszystkich sprawach dotyczących świadczeń z pomocy społecznej dla tej osoby, w czasie jej zamieszkiwania w tym domu. Dalej podniósł, że A.N. została skierowana do DPS w M.2 na podstawie decyzji nr [...] z dnia [...] października 2017 r. wydanej przez Wójta Gminy S. Przedmiotowa decyzja jest ostateczna i pozostaje w obrocie prawnym. Zatem stosownie do regulacji art. 101 ust. 6 ustawy o pomocy społecznej dla mieszkańca domu właściwa jest gmina, która skierowała go do domu pomocy społecznej.

Wydając decyzję w zakresie skierowania do DPS, Wójt Gminy S. uznał się za właściwy w sprawie, również w zakresie odpłatności za pobyt. Ponadto decyzją nr [...] z dnia [...]marca 2018 r. Wójt Gminy S. ustalił odpłatność A.N. za pobyt w DPS w M.2 - a to z kolei przesądza, że w sprawie nie mamy do czynienia z zaistnieniem sporu o właściwość organu albowiem sprawa administracyjna, której dotyczy wniosek opiekuna prawnego A.N. jest już prawomocnie zakończona. W tym stanie rzeczy wniosek Wójta Gminy S. powinien zostać oddalony.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 15 § 1 pkt 4 w związku z art. 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm. - dalej jako: "P.p.s.a.") Naczelny Sąd Administracyjny rozstrzyga spory o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego i między samorządowymi kolegiami odwoławczymi, o ile odrębna ustawa nie stanowi inaczej oraz spory kompetencyjne między organami tych jednostek a organami administracji rządowej. Przez spór o właściwość, o którym mowa w art. 4 P.p.s.a., należy rozumieć sytuację, w której przynajmniej dwa organy administracji publicznej, jednocześnie uważają się za właściwe do załatwienia konkretnej sprawy (spór pozytywny) lub też żaden z nich nie uważa się za właściwy do jej załatwienia (spór negatywny). Spór między organami jednostek samorządu terytorialnego, niemającymi wspólnego dla nich organu wyższego stopnia, jest sporem właściwość, rozstrzyganym przez sąd administracyjny (art. 22 § 1 pkt 1 K.p.a.). Rozstrzyganie sporów o właściwość, należących do sądów administracyjnych, objęte jest właściwością Naczelnego Sądu Administracyjnego (art. 15 § 1 pkt 4 P.p.s.a.).

Przedmiotem złożonego w niniejszej sprawie wniosku o rozstrzygnięcie sporu o właściwość jest "dysonans" związany z koniecznością regulowania płatności za pobyt A.N. w DPS w M.2.

W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego w sprawie niniejszej brak jest jednak w istocie sporu o właściwość pomiędzy Wójtem Gminy S. a Burmistrzem Miasta i Gminy M., co do wskazania organu administracyjnego mającego załatwić konkretny wniosek indywidualnego podmiotu w administracyjnym postępowaniu jurysdykcyjnym. Jak wskazuje się w orzecznictwie sądów administracyjnych jeżeli jeden z będących w sporze organów rozpoznał sprawę merytorycznie i podjął rozstrzygnięcie, to tym samym uznał się za właściwy do załatwienia sprawy. Bez znaczenia jest przy tym, czy uznanie swej właściwości było prawidłowe (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 31 lipca 2014 r. sygn. akt I OW 130/14).

Jak wynika z akt sprawy i co potwierdza sam wnioskodawca - Kierownik Ośrodka Pomocy Społecznej Gmina S. działający w imieniu Wójta Gminy S. - wydane zostały decyzje: z dnia [...] października 2017r. o skierowaniu A.N. do umieszczenia w DPS w M.2 na czas nieokreślony oraz z dnia [...] marca 2018 r. o odpłatności tej osoby za pobyt w DPS w M.2

Powyższe wskazuje zatem, że w dniu składania wniosku o rozstrzygnięcie sporu o właściwość tj. w dniu 3 lipca 2018 r. (data nadania na Poczcie Polskiej) spór o właściwość - w zakresie umieszczenia w DPS lub odpłatności za pobyt w DPS A.N. - nie istniał, gdyż kwestie te zostały rozstrzygnięte ostatecznymi decyzjami.

Natomiast nie jest takim sporem "dysonans" w przedmiocie wskazania organu właściwego do regulowania płatności za pobyt A.N. w DPS w M.2 i sporu pomiędzy Wójtem Gminy S. a Burmistrzem Miasta i Gminy M., który z nich ma to czynić. Zwłaszcza, że decyzja o odpłatności za pobyt A.N. w DPS w M. już zapadła i ową kwestię rozstrzygnęła.

W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art.4 i art. 15 § 2 P.p.s.a w związku z art. 151 i art. 166 P.p.s.a orzekł jak w sentencji postanowienia.