Postanowienie WSA w Łodzi, sygn. akt II SA/Łd 844/03
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2005-03-22 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6153 Warunki zabudowy  terenu
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Umorzono postępowanie z art. 161 ustawy PPSA

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Sekunda-Lenczewska, Sędziowie Asesor Ewa Cisowska-Sakrajda, Sędzia WSA Jolanta Rosińska, Protokolant, po rozpoznaniu w dniu 22 marca 2005 na rozprawie sprawy ze skargi W. M. na decyzję Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie warunków zabudowy i zagospodarowania terenu p o s t a n a w i a umorzyć postępowanie z art. 161 ustawy -PoPPSA


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] Nr [...] wydaną na podstawie art. 149 § 3 k.p.a., po rozpatrzeniu podania o wznowienie postępowania T. S., A. D., M. D., A. D., B. D., J. D., K. M., Z. M., D. M., W. M. i M. M., Prezydent Miasta Ł. odmówił wznowienia postępowania w sprawie zakończonej ostateczną decyzją własną tegoż organu z dnia [...] Nr [.....] na mocy, której ustalone zostały warunki, zabudowy i zagospodarowania terenu dla inwestycji polegającej na budowie składowiska odpadów komunalnych w Ł. przy ul. A 190-192/ B.

W uzasadnieniu organ I instancji podał, że w dniu 28 października 2002r. T. S., A. D., M. D., A. D., B. D., J. D., K. M., Z. M., D. M., W. M. i M. M. złożyli podanie o wznowienie postępowania w sprawie zakończonej w/w decyzją, które uzasadnili tym, iż są właścicielami nieruchomości położonych w odległości 120 – 300 m od planowanego wysypiska zagrażającego zdrowiu i życiu wnioskodawców oraz mieszkańców N. Jako podstawę wznowienia postępowania podano art. 145 § 1 k.p.a. Prezydent Miasta Ł. podniósł również, iż wnioskodawcy podali, że o decyzji Nr [...] dowiedzieli się około 21 października 2002r. od Stowarzyszenia Obywatelskiego Własności i Ochrony Środowiska, jednakże w ocenie organu I instancji powyższa data nie została w żaden sposób uprawdopodobniona. Prezydent Miasta Ł. podał także, iż nie dał wiary co do zachowania przez wnioskodawców terminu jednego miesiąca do wniesienia podania o wznowienie postępowania wskazanego w art. 148 k.p.a. Ponadto, w ocenie organu I instancji, wnoszący podanie nie wykazali, że przedmiotowa decyzja naruszyła ich interes prawny, gdyż w uzasadnieniu podania wskazali jedynie ogólnie na zagrożenie życia i zdrowia mieszkańców N. na skutek wydania decyzji, a tym samym nie został spełniony wymóg określony w art. 147 k.p.a. w związku z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. W konkluzji Prezydent Miasta Ł. stwierdził, iż wobec nie spełnienia wymogów formalnych, wznowienie postępowania jest niedopuszczalne.

Od powyższej decyzji T. S., A. D., M. D., A. D., B. D., J. D., K. M., Z. M., D. M., W. M. i M. M. złożyli odwołanie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. wnosząc o jej zmianę poprzez wznowienie postępowania w sprawie.

W uzasadnieniu odwołujący się zarzucili organowi I instancji nieprawidłową wykładnię art. 148 § 2 k.p.a. podnosząc, iż bieg terminu wskazanego w tym przepisie wyznaczony jest przez zdarzenie faktyczne – powzięcie wiadomości o wydaniu decyzji, a przepisy k.p.a. nie przewidują w tym zakresie domniemań takiego zdarzenia wynikających, np. z doręczenia czy ogłoszenia decyzji, co jest w pełni zrozumiałe zważywszy na fakt, że podstawa do wznowienia wynikająca z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. dotyczy strony, która w postępowaniu nie brała udziału. Zdaniem odwołujących się, powzięcie wiadomości o wydaniu decyzji o jakiej mowa w art. 148 § 2 k.p.a. należy zatem do sfery zdarzeń faktycznych, których nie można dowieść w inny sposób niż przez oświadczenia osób w tych zdarzeniach uczestniczących. Jednocześnie T. S., A. D., M. D., A. D., B. D., J. D., K. M., Z. M., D. M., W. M. i M. M. podnieśli, że w postępowaniu przed organem I instancji złożyli oświadczenie, iż o decyzji wydanej w postępowaniu, którego wznowienia się domagają, dowiedzieli się około 21 października 2002r., co oznacza przedział czasowy między 19 a 22 października. Nadto podniesiono, iż w przepisach postępowania administracyjnego brak jest jakichkolwiek podstaw do kwestionowania prawdziwości twierdzeń wnioskodawców oraz do obalenia przedstawionej przez nich wersji w oparciu o jakiekolwiek domniemanie terminu dowiedzenia się o decyzji, gdyż domniemań takich nie przewiduje procedura. Dlatego też, zdaniem odwołujących się, stawianie im wymogu uprawdopodobnienia wskazanej daty, a w konsekwencji odmowa wznowienia postępowania jest całkowicie bezpodstawna i sprzeczna z art. 148 § 2 k.p.a.

Decyzją z dnia [...] Nr [...] wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 147 i art. 149 § 3 k.p.a. oraz art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 12 października 1994r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (tekst jednolity: Dz. U. z 2001r., Nr 79, poz. 856 ze zm.) Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję Prezydenta Miasta Ł.

W uzasadnieniu organ odwoławczy podał, iż Stowarzyszenie A w dniu 16 maja 2002r. złożyło do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. wniosek o dopuszczenie do udziału w postępowaniu na prawach strony jednocześnie wnosząc o uchylenie decyzji Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...] Nr [...] a do pisma z dnia 14 czerwca 2002r. załączyło informacje dotyczące m.in. aktualnego składu Zarządu. Zdaniem Samorządowego Kolegium Odwoławczego, powtarzające się nazwiska działaczy Stowarzyszenia oraz odwołujących się od decyzji organu I instancji odmawiającej wznowienia postępowania, wskazują na to, że właściwą datą uzyskania informacji o wydaniu decyzji z dnia [...] jest co najmniej 16 maja 2002r., tj. dzień złożenia przez Stowarzyszenie wniosku o dopuszczenie do udziału w postępowaniu na prawach strony, co uzasadnia uznanie za prawidłowe ustalenia organu I instancji w tej kwestii. Natomiast brak przymiotu strony odwołujących się, w ocenie organu odwoławczego, jest oczywisty, co wynika wprost z ich twierdzeń, gdyż interes prawny, na który się powołują, sprowadza się do ewentualnych negatywnych skutków inwestycji mogących ujemnie wpłynąć na standard życia mieszkańców tej części miasta, a poza tym nie są oni właścicielami nieruchomości położonych w bezpośrednim sąsiedztwie planowanej inwestycji, gdyż ich działki są od niej oddzielone innymi gruntami. Ponadto, Samorządowe Kolegium Odwoławcze podniosło, iż zgodnie z dotychczasowym orzecznictwem Naczelnego Sądu Administracyjnego, stroną postępowania w sprawie ustalenia warunków zabudowy i zagospodarowania terenu jest niewątpliwie właściciel lub użytkownik wieczysty nieruchomości na terenie, której ma być realizowana inwestycja i za taką mogą być uznani właściciele (użytkownicy wieczyści) nieruchomości sąsiednich. "Mogą być" nie oznacza jednak, że w każdej sytuacji, bez względu na indywidualny charakter sprawy i rodzaj planowanej inwestycji, przymiot ten im przysługuje. W każdym bowiem przypadku kryterium oceny dopuszczalności udziału właściciela sąsiedniej nieruchomości do udziału na prawach strony w postępowaniu o ustalenie warunków zabudowy i zagospodarowania terenu, może stanowić jedynie wykazanie przesłanek z art. 28 k.p.a. Skoro więc właściciel sąsiedniej nieruchomości nie w każdej sprawie o ustalenie warunków zabudowy i zagospodarowania terenu może występować w charakterze strony postępowania, w ocenie organu odwoławczego, trudno przyjąć że taki przymiot przysługuje innym właścicielom nieruchomości, oddzielonych od terenu przewidzianego pod inwestycję innymi gruntami, jak to ma miejsce w niniejszej sprawie, a realizacja przedmiotowej inwestycji, pozostaje bez wpływu na sytuację prawną odwołujących się.

Nie zgadzając się z powyższym rozstrzygnięciem T. S., A. D., M. D., A. D., B. D., J. D., D. M., K. M., Z. M., W. M. i M. M. złożyli do Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodek Zamiejscowy w Łodzi skargę wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy organowi drugiej instancji do ponownego rozpoznania oraz o zasądzenie na rzecz skarżących od strony przeciwnej kosztów postępowania według norm przepisanych. Zaskarżonej decyzji skarżący zarzucili naruszenie art. 148 § 2 k.p.a. przez przyjęcie, że dowiedzenie się pełnomocnika osoby prawnej o decyzji jest tożsame z wiedzą o decyzji osób fizycznych tworzących tę osobę prawną oraz art. 28 k.p.a. w związku z art. 40 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. o zagospodarowaniu przestrzennym (tekst jedn.: Dz. U. z 1999r., Nr 15, poz. 139) przez przyjęcie, że właściciele nieruchomości, które nie sąsiadują bezpośrednio z planowanym wysypiskiem śmieci, nie są stroną postępowania o ustalenie warunków zabudowy i zagospodarowania terenu dla takiej inwestycji, także wtedy, gdy nieruchomości te znajdują w obszarze szkodliwego oddziaływania wysypiska.

W uzasadnieniu podniesiono, iż Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymując w mocy decyzję o odmowie wznowienia postępowania uznało, że skarżący uchybili terminowi z art. 148 § 2 k.p.a. a także, że nie mają oni przymiotu strony w postępowaniu o ustalenie warunków zabudowy i zagospodarowania terenu dla takiej inwestycji, także wtedy, gdy nieruchomości te znajdują w obszarze szkodliwego oddziaływania wysypiska. Strona skarżąca zarzuciła organowi odwoławczemu niekonsekwencję polegającą na przyjęciu, iż w procedurze administracyjnej brak jest jakichkolwiek podstaw do obalenia twierdzeń skarżących odnośnie wskazanego przez nich terminu, w którym dowiedzieli się o decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu w oparciu o jakiekolwiek domniemanie przy jednoczesnym uznaniu, że wiedza pełnomocnika Stowarzyszenia o tejże decyzji jest równoznaczna z wiedzą osób fizycznych, które wchodzą w skład organów Stowarzyszenia lub są jego działaczami. Zdaniem strony, działania, zaniechanie, czy wiedza pełnomocnika Stowarzyszenia jako osoby prawnej wywołują bezpośrednie skutki prawne w sferze tej osoby prawnej, a nie w sferze osób fizycznych, które tę osobę prawną tworzą. Samorządowe Kolegium Odwoławcze przyjęło natomiast całkowicie nieuprawnione i dowolne domniemanie, że pełnomocnik swoją wiedzą podzielił się przynajmniej z jedną osobą fizyczną wchodzącą w skład organu osoby prawnej, a ta przekazała tę wiedzę skarżącym. Strona podniosła ponadto, iż pomimo tego, że w postępowaniu o ustaleniu warunków zabudowy i zagospodarowania terenu stronami są właściciele i użytkownicy wieczyści działki, której dotyczy to postępowanie oraz działek sąsiednich, Naczelny Sąd Administracyjny nie kwestionuje jednak możliwości przyjęcia, iż art. 42 ust 1 pkt 5 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym może stanowić podstawę do ochrony uzasadnionych interesów właścicieli działek położonych nawet nieco dalej, co zależy oczywiście od stopnia uciążliwości oraz zasięgu oddziaływania inwestycji na inne nieruchomości. Z istoty decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu wynika, że określa ona w sposób wiążący m. in. dopuszczalny na danym terenie rodzaj inwestycji, a więc także inwestycji uciążliwej, obniżającej wartość nieruchomości, nie mówiąc o szerszym oddziaływaniu na degradację nieruchomości i środowiska, co wynika nie tylko z art. 47 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym, lecz między innymi z art. 35 ust. l pkt 1 lit b ustawy z dnia 7 lipca 1994r. – Prawo budowlane (tekst jedn.: Dz. U. z 2000r., Nr 106, poz. 1126) nakazującego właściwemu organowi badanie zgodności projektu zagospodarowania działki z wymaganiami decyzji o warunkach zabudowy. Powyższe zdaniem strony, oznacza, iż decyzja o warunkach zabudowy niewątpliwie wkracza w sferę praw i obowiązków właściciela nieruchomości, na której inwestycja jest planowana, jak i nieruchomości, na którą inwestycja może oddziaływać, a w każdym razie może wykraczać w rozumieniu art. 28 k.p.a. i nie przeczy temu treść art. 46 ust. 2 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym stanowiącego, że decyzja o warunkach zabudowy "nie narusza prawa własności". W podaniu o wznowienie postępowania skarżący powołali się na to, że jako właściciele nieruchomości sąsiednich, będą bezpośrednio narażeni na szkodliwe oddziaływanie planowanej inwestycji, a w takiej sytuacji interes prawny skarżących wynika z prawa rzeczowego i pozostaje w ścisłym i bezpośrednim związku ze sprawą administracyjną i rozstrzygnięciem zapadłym w takiej sprawie, odnoszącym się do nieruchomości sąsiedniej w rozumieniu tegoż prawa rzeczowego (wyrok NSA z dnia 8 maja 2003r., sygn. akt II SA/Łd 1632 – 1633/00, niepublikowany).

Postanowieniem z dnia 3 września 2003r., wydanym w sprawie sygn. akt II SA/Łd 839/03 i 841/03 Naczelny Sąd Administracyjny Ośrodek Zamiejscowy w Łodzi odrzucił skargę T. S. z uwagi na nie uiszczenie wpisu stałego od skargi wniesionej przez pełnomocnika będącego adwokatem.

W odpowiedzi na skargę, strona przeciwna wniosła o jej oddalenie podtrzymując swoje stanowisko zajęte w sprawie.

W toku postępowania przed sądem podniesiono, że wniosek o wydanie pozwolenia na budowę w oparciu o decyzję prezydenta Miasta Ł. z dnia [...] o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu dla planowanej inwestycji w Ł. przy ul. A 190-192/ B został złożony w dniu 18.11.2003r. tj. w okresie ważności tejże decyzji, jednakże wobec braków formalnych, po uprzednim wezwaniu do ich usunięcia, został pozostawiony przez organ I instancji bez rozpoznania ( pismo SKO z dnia [...] wraz z załącznikami k. 66-68 ).

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z treścią przepisu art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Przepisy wprowadzające ustawę Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi( Dz.U. Nr 153, poz. 1271 z 2002 roku) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 roku i postępowanie nie zostało zakończone podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi.

Stosownie do przepisu art. 161 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. Nr 153, poz. 1271 z 2002 roku) Sąd wydaje postanowienie o umorzeniu postępowania, jeżeli postępowanie z innych przyczyn niż wymienione w pkt 1 i 2 ( skarżący cofa skargę; w razie śmierci strony, jeżeli przedmiot postępowania odnosi się wyłącznie do praw i obowiązków ściśle związanych z osobą zmarłego chyba, że udział w sprawie zgłasza osoba, której interesu prawnego dotyczy wynik postępowania) stało się bezprzedmiotowe.

Przesłankę bezprzedmiotowości rozumieć należy jako brak któregoś z elementów materialnego stosunku prawnego, uniemożliwiający wydanie rozstrzygnięcia załatwiającego sprawę co do istoty. Nie zawsze zachodzi konieczność oceny przez sąd zgodności z prawem kwestionowanej decyzji lub postanowienia. Przyczyną bezprzedmiotowości takiej oceny może być również zdarzenie prawne następujące w toku postępowania. Taka też sytuacja miała miejsce w rozpoznawanej sprawie.

Skarżący wnieśli skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. utrzymującą w mocy decyzję Prezydenta Miasta Ł. z dnia [..] Nr [...] odmawiającą wznowienia postępowania w sprawie zakończonej ostateczną decyzją własną tegoż organu z dnia [...] Nr [..] na mocy, której ustalone zostały warunki zabudowy i zagospodarowania terenu dla inwestycji polegającej na budowie składowiska odpadów komunalnych w Ł. przy ul. A 190-192/ B.

W toku postępowania przed sądem ujawniono okoliczność, że wniosek o wydanie pozwolenia na budowę w oparciu o decyzję Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...] o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu dla planowanej inwestycji został złożony w dniu 18.11.2003r. tj. w okresie ważności tejże decyzji, jednakże wobec braków formalnych, po uprzednim wezwaniu do ich usunięcia, został pozostawiony przez organ I instancji bez rozpoznania.

Decyzja o ustaleniu warunków zabudowy i zagospodarowania terenu ma szczególny charakter. Swój byt prawny wywodzi ona z przepisów ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym (art. 39 i nast.). W piśmiennictwie prawniczym (por. B. Hauser, E. Mzyk, Z. Niewiadomski, M. Rzążewski - Ustawa o zagospodarowaniu przestrzennym z komentarzem i przepisami wykonawczymi, WP, W-wa 1995, str. 105) określa się ją jako promesę uprawniającą do uzyskania pozwolenia na budowę, na określonych w niej warunkach. Takim warunkiem m.in. jest określenie okresu ważności decyzji ( art. 42 ust. 2 pkt 7 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym). Po spełnieniu się tegoż warunku a wiec z upływem okresu ważności decyzji, o ile nie zostanie złożony skutecznie wniosek o udzielenie pozwolenia na budowę, traci ona byt prawny. Stosownie do utrwalonego orzecznictwa nie można mówić o skutecznym złożeniu wniosku o udzielenie pozwolenia na budowę w okresie ważności decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, jeżeli w chwili złożenia był on niekompletny, a braki mimo wezwania do ich uzupełnienia nie zostały usunięte, co skutkowało pozostawieniem przez organ wniosku bez rozpoznania ( wyrok NSA z dnia 29.08.2002r. II SA/Kr 2616/98 niepubl.)

Z akt sprawy jednoznacznie wynika, że inwestor w okresie ważności decyzji, co do której wznowienia postępowania domagają się skarżący, nie wystąpił z wnioskiem o udzielenie pozwolenia na budowę i decyzja z dnia [...] o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu nie funkcjonuje już w obrocie prawnym i a tym samym dalsze postępowanie również co do wznowienia postępowania dotyczącego tejże decyzji, wyeliminowanej z obrotu prawnego stało się bezprzedmiotowe.

Tym samym za zbędne uznać należało rozważania co do argumentów podniesionych w skardze.

Z wyżej przytoczonych względów, działając na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, należało orzec jak w postanowieniu.