Wyrok WSA w Olsztynie, sygn. akt I SA/Ol 450/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie
Data orzeczenia: 2018-08-29 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 18, art. 59 par. 1 pkt 2
journal: Dz.U. 2017 poz 1201
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - tekst jedn.
article: art. 44
journal: Dz.U. 2017 poz 1257
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 24 ust. 4 i 5 lit. b
journal: Dz.U. 2016 poz 963
law: Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodnicząca sędzia WSA Wiesława Pierechod (sprawozdawca) Sędziowie sędzia WSA Renata Kantecka asesor WSA Katarzyna Górska po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 29 sierpnia 2018 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi R. K. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia "[...]", nr "[...]" w przedmiocie odmowy umorzenia postępowania egzekucyjnego oddala skargę.


UZASADNIENIE

Postanowieniem z dnia "[...]", nr "[...]" Dyrektor Izby Administracji Skarbowej (dalej jako Dyrektor, organ odwoławczy), utrzymał w mocy postanowienie Dyrektora Oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych (dalej jako Dyrektor ZUS, organ egzekucyjny) z dnia "[...]" w sprawie odmowy umorzenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułów wykonawczych z dnia "[...]", nr "[...]" oraz z dnia "[...]" od nr "[...]" do nr "[...]" wobec zobowiązanego R. K. (dalej jako zobowiązany, strona, skarżący).

W uzasadnieniu wskazano, że Dyrektor ZUS prowadzi postępowanie egzekucyjne wobec majątku zobowiązanego na podstawie tytułów wykonawczych z dnia "[...]" oraz z dnia "[...]", wystawionych przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych, obejmujących należności pieniężne z tytułu nieopłaconych składek na ubezpieczenie społeczne za okres 02/2010-06/2011, na ubezpieczenie zdrowotne za okres 08-10/2010, 06/2011 oraz na Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych za okres 02/2010-06/2011.

Organ odwoławczy podkreślił, że tytuł wykonawczy z dnia "[...]" nr "[...]" został doręczony zobowiązanemu w trybie doręczenia zastępczego w dniu "[...]" wraz z zawiadomieniem z dnia "[...]", znak: "[...]", o zajęciu rachunku bankowego w Banku A Podstawą prawną dochodzonej na podstawie wyżej wymienionego tytułu wykonawczego należności z tytułu składki na ubezpieczenie zdrowotne za 06/2011 jest decyzja Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia "[...]". Natomiast tytuły wykonawcze z dnia "[...]" od nr "[...]" do nr "[...]" zostały doręczone zobowiązanemu w trybie doręczenia zastępczego w dniu "[...]" wraz z zawiadomieniami z dnia "[...]", od nr "[...]" - do nr "[...]", o zajęciu rachunku bankowego w Banku B. W związku ze zbiegiem egzekucji administracyjnej do powyższego rachunku bankowego organ przesłał do Naczelnika Urzędu Skarbowego odpisy tytułów wykonawczych z dnia "[...]". Podstawą prawną wystawienia powyższych tytułów jest decyzja Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia "[...]", określająca zadłużenie z tytułu nieopłaconych składek na ubezpieczenie społeczne za okres 12/2009 - 06/2011, składek na ubezpieczenie zdrowotne za okres 12/2009 – 06/2011 oraz składek na Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych za okres 12/2009 – 06/2011.

W piśmie z dnia "[...]", zobowiązany, reprezentowany przez pełnomocnika, wskazał Dyrektorowi ZUS, iż egzekwowane składki uległy przedawnieniu z dniem 01.01.2017r. wobec czego strona wnosi o umorzenie postępowania egzekucyjnego.

Na powyższe pismo ZUS udzielił odpowiedzi pismem z dnia "[...]" wyjaśniając, iż zadłużenie za wskazany okres nie uległo przedawnieniu. Pismem z dnia "[...]" zobowiązany wniósł o wydanie merytorycznego rozstrzygnięcia w przedmiocie wniosku z dnia "[...]".

Dyrektor ZUS, postanowieniem z dnia "[...]", odmówił umorzenia postępowania egzekucyjnego, stwierdzając, iż należności objęte postępowaniem egzekucyjnym nie uległy przedawnieniu i brak jest podstaw do umorzenia postępowania egzekucyjnego.

Na powyższe postanowienie zobowiązany złożył zażalenie, po rozpatrzeniu którego Dyrektor postanowieniem z dnia "[...]", uchylił zaskarżone postanowienie w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia. Wskazując, że nie wyjaśniono w pełni kwestii ustalenia właściwego terminu, konkretnego dnia od którego należy liczyć termin przedawnienia w odniesieniu do każdej należności pieniężnej.

Dyrektor ZUS, po ponownym rozpatrzeniu sprawy, postanowieniem z dnia "[...]", odmówił umorzenia postępowania egzekucyjnego. Organ po szczegółowym przeanalizowaniu terminu przedawnienia zaległości z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne, zdrowotne oraz składek na FP i FGŚP, w odniesieniu do każdej należnej składki za poszczególne miesiące 02/2010-06/2011. wziął pod uwagę zmiany przepisów ustawy z dnia 13.10.1998r. o systemie ubezpieczeń społecznych (tj. Dz.U z 2017r. , Nr 1778 ze zm.; dalej jako u.s.u.s.). Organ powołując stosowne przepisy prawa wskazał, iż w przedmiotowej sprawie zastosowanie ma pięcioletni termin przedawnienia, który liczy się nie od daty wymagalności składek, ale od dnia 01.01.2012r., chyba że przedawnienie zgodnie z dotychczasowymi przepisami nastąpiłoby wcześniej. Zaznaczono, iż bieg pięcioletniego terminu przedawnienia w przedmiotowej sprawie nastąpiłby w dniu 01.01.2017r., gdyby nie podjęto czynności powodujących zawieszenie biegu terminu przedawnienia. Organ wskazał również, jakie w przedmiotowej sprawie zostały dokonane czynności, które

spowodowały zawieszenie biegu terminu przedawnienia (art. 24 ust. 5b, 5f u.s.u.s.). Wobec powyższego wskazano, że należności objęte postępowaniem egzekucyjnym nie uległy przedawnieniu z uwagi na obowiązujące przepisy ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych oraz zastosowane środki prawne, które spowodowały zawieszenie biegu terminu przedawnienia należności pieniężnych i wobec czego brak jest podstaw do umorzenia postępowania egzekucyjnego.

Od powyższego postanowienia zobowiązany, reprezentowany przez pełnomocnika, złożył zażalenie, w którym podtrzymał swoje stanowisko, iż dochodzone egzekucyjnie składki uległy przedawnieniu i wniósł o uchylenie postanowienia i umorzenie prowadzonego postępowania egzekucyjnego. W treści zażalenia zobowiązany wskazał także, iż w przedmiotowej sprawie nie nastąpiło przerwanie, ani zawieszenie biegu przedawnienia, gdyż w jego ocenie nie został on skutecznie zawiadomiony o jakiejkolwiek czynności zmierzającej do wyegzekwowania dochodzonych należności i w sprawie brak jest podstaw do zastosowania trybu doręczenia korespondencji, o którym mowa w art. 44 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postepowania administracyjnego (tj. Dz. U z 2017r., poz. 1257 ze zm., dalej jako k.p.a.). Wskazał, iż od początku 2010 roku organ dysponował aktualnym adresem jego zamieszkania, tj. "[...]", a "po miesiącu kwietniu 2010" ponownie wysyłał całą korespondencję pod adres, pod którym zobowiązany nie zamieszkiwał, to jest ul. "[...]" i "[...]". Dodatkowo z potwierdzeń doręczenia lub z dokonywanych przez operatora pocztowego zwrotów korespondencji, nie wynika jakie dokumenty doręczono lub usiłowano doręczyć, to jest jakie dokumenty pozostawiono w aktach sprawy ze skutkiem doręczenia. Ponadto treść uzasadnienia zaskarżonego postanowienia nie jest spójna z aktami sprawy. W aktach sprawy, z którymi zapoznał się pełnomocnik strony (fotokopii akt dokonano w sierpniu 2017), brak było dokumentów świadczących o skutecznej próbie doręczenia zobowiązanemu decyzji, na które organ powołał się w zaskarżonym postanowieniu.

Ustosunkowując się do powyższego Dyrektor, w zaskarżonym do sądu postanowieniu z dnia "[...]" przywołał treść art. 59 § 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tj. Dz. U. z 2017r., poz. 1201 ze zm., dalej jako u.p.e.a.) wskazującego przesłanki umorzenia postępowania egzekucyjnego i stwierdził na podstawie akt sprawy oraz zaistniałych okoliczności faktycznych, że dochodzone w postępowaniu egzekucyjnym składki nie przedawniły się. Organ odwoławczy uznał, że organ egzekucyjny, analizując okoliczności mające wpływ na ocenę przedawnienia dochodzonych składek, zasadnie wziął pod uwagę zmiany przepisów ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych i przedstawił analizę okresu przedawnienia w rozbiciu na poszczególne fundusze wskazując: kwotę zadłużenia, termin płatności składki, datę przedawnienia oraz czynności, które miały wpływ na zawieszenie biegu terminu przedawnienia.

Odnosząc się do zarzutów zażalenia w zakresie doręczenia stronie

korespondencji wskazał na treść regulacji dotyczących odbioru korespondencji przez osobę fizyczną na podstawie przepisów k.p.a., za pośrednictwem operatora pocztowego Poczty: tj art. 42, art. 43, art. 44 § 1 k.p.a.. Stwierdził, że z treści art. 44 k.p.a. wynika, że domniemanie skuteczności doręczenia dokonywanego w jego trybie zdeterminowane jest łącznym spełnieniem określonych w nim przesłanek, a mianowicie: 1) niemożnością doręczenia pisma adresatowi pod prawidłowo oznaczonym adresem jego miejsca zamieszkania, jego dorosłemu domownikowi, sąsiadowi lub dozorcy; 2) pozostawieniem przesyłki dla adresata w oddawczym urzędzie pocztowym i dwukrotnego umieszczenia zawiadomienia o dacie i miejscu pozostawienia przesyłki w skrzynce na korespondencję lub w innych miejscach wskazanych w art. 44 § 2 k.p.a.; 3) upływem czternastodniowego terminu przechowywania pisma w placówce pocztowej oraz udokumentowaniem powyższego w materiale dowodowym sprawy.

Dyrektor ocenił na podstawie akt sprawy, że dokumentacja związana z toczącym się postępowaniem egzekucyjnym i mająca wpływ na okoliczności zawieszenia biegu terminu przedawnienia, została wysłana na adres: ul. "[...]", wskazywany w treści zażalenia jako prawidłowy adres zobowiązanego. Prawidłowo zatem organ egzekucyjny stwierdził, że w odniesieniu do należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne za 02/2010-06/2011, na ubezpieczenie zdrowotne za okres 08-10/2010 oraz na Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych za okres 02/2010-06/2011 - zawieszenie biegu terminu przedawnienia nastąpiło w okresach: od 08.10.2015r. - do dnia 08.01.2016r. oraz od dnia 25.02.2016r. i trwa nadal. Natomiast w odniesieniu do składki na ubezpieczenie zdrowotne za 06/2011 - zawieszenie biegu terminu przedawnienia nastąpiło w okresach: od 01.11.2011r. - do dnia 30.12.2011r., od 08.10.2015r. - do dnia 08.01.2016r. oraz od dnia 27.01.2012r. i trwa nadal.

Organ odwoławczy dokonał analizy prawidłowości wskazania dat początkowych i końcowych okresów zawieszenia, pod kątem prawidłowości ustalenia dat odbioru poszczególnych przesyłek, doręczonych w trybie doręczenia zastępczego zgodnie z art. 44 § 4 k.p.a, a mających znaczenie dla określenia okresu zawieszenia biegu terminu przedawnienia przedmiotowych składek. Organ odwoławczy dokonał analizy materiału dowodowego na podstawie akt sprawy:

- doręczenia zawiadomienia o wszczęciu postępowania z dnia "[...]", w sprawie określenia wysokości należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenie zdrowotne oraz Fundusz Pracy za okres od 12/2009 do

06/2011r., przesyłka polecona wysłana na adres: "[...]", przesyłka awizowana przez operatora pocztowego, w dniu 24.09.2015r. (adnotacja mieszkanie zamknięte) oraz w dniu 02.10.2015r., a następnie w dniu 09.10.2015r. operator pocztowy dokonał zwrotu przesyłki, która wpłynęła do ZUS w dniu 12.10.2015r. z adnotacją zwrot, nie podjęto w terminie. Termin doręczenia zastępczego powyższego zawiadomienia zgodnie z przepisami art. z 44 § 4 k.p.a. uważa się za dokonany z dniem 08.10.2015 r.;

- data uprawomocnienia się decyzji z dnia "[...]", określającej wysokość zadłużenie za powyższy okres. Decyzja z dnia "[...]" została wysłana, jako przesyłka polecona przez organ na adres: "[...]", dwukrotnie awizowana przez operatora pocztowego, w dniu 23.11.2015r. oraz w dniu 01.12.2015r., a następnie w dniu 08.12.2015r. dokonano zwrotu korespondencji, która wpłynęła do ZUS w dniu 10.12.2015r. Z adnotacją zwrot, nie podjęto w terminie. Termin doręczenia zastępczego powyższej decyzji zgodnie z przepisami art. z 44 § 4 k.p.a. uważa się za dokonany z dniem 07.12.2015r. Powyższa decyzja uprawomocniła się w dniu 08.01.2016r.;

- data podjęcia pierwszej czynności egzekucyjnej dotyczącej składek na ubezpieczenia społeczne za okres 02/2010-06/2011, na ubezpieczenie zdrowotne za okres 08-10/2010 oraz na Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych za okres 02/2010-06/2011 - w dniu "[...]" zostały wystawione tytuły wykonawcze o numerach od "[...]" do "[...]", które wysłano przesyłką poleconą na adres: ul. "[...]". Korespondencja była dwukrotnie awizowana przez operatora pocztowego, w dniu 10.02.2016r. oraz w dniu 18.02.2016r., a następnie w dniu 25.02.2016r. dokonano zwrotu przesyłki, która wpłynęła do Zakładu w dniu 26.02.2016r. Z adnotacją zwrot, nie podjęto w terminie. Termin doręczenia zastępczego powyższych tytułów zgodnie z przepisami art. z 44 § 4 k.p.a. uważa się za dokonany z dniem 24.02.2016r. Dodatkowo organ odwoławczy zauważył, iż organ egzekucyjny prawidłowo wskazał na datę doręczenia zastępczego powyższych tytułów wykonawczych w dniu 24.02.2016r., jednakże oznaczając początkową datę okresu zawieszenia w dalszej treści uzasadnienia postanowienia wskazywał dzień 25.02.2016r. - zamiast 24.02.2016r. W ocenie organu odwoławczego powyższa pomyłka nie miała wpływu na rozstrzygnięcie zaskarżonego postanowienia, gdyż postępowanie egzekucyjne się toczy i bieg terminu przedawnienia jest nadal zawieszony;

- data doręczenia zawiadomienia o wszczęciu postępowania z dnia "[...]", w sprawie określenia wysokości zadłużenia z tytułu składki na ubezpieczenie zdrowotne za okres 06/2011r., które wysłano przesyłką poleconą na adres: "[...]". Korespondencja była dwukrotnie awizowana przez operatora pocztowego, w dniu 18.10.2011r. (adnotacja – mieszkanie zamknięte) oraz w dniu 25.10.2011r., a następnie 03.11.2011r. dokonano zwrotu przesyłki, z adnotacją zwrot, nie podjęto w terminie, która wpłynęła do ZUS w dniu 04.11.2011r. Termin doręczenia zastępczego powyższej korespondencji zgodnie z przepisami art. z 44 §4 k.p.a. uważa się za dokonany z dniem 01.11.2011r.

- data uprawomocnienia się decyzji określającej zadłużenie z tytułu składki na ubezpieczenie zdrowotne za 06/2011 decyzja z dnia "[...]" została wysłana przesyłką poleconą na adres: "[...]". Korespondencja była dwukrotnie awizowana przez operatora pocztowego, w dniu 15.11.2011r. (adnotacja - mieszkanie zamknięte) oraz w dniu 22.11.2011r., a następnie w dniu 30.11.2011r., dokonano zwrotu korespondencji, która wpłynęła do ZUS w dniu 01.12.2011r. Z adnotacją zwrot, nie podjęto w terminie. Termin doręczenia zastępczego powyższej korespondencji zgodnie z przepisami art. z 44 § 4 k.p.a. uważa się za dokonany z dniem 29.11.2011r. Powyższa decyzja uprawomocniła się w dniu 30.12.2011r;

- data podjęcia pierwszej czynności egzekucyjnej - dotycząca składki na ubezpieczenie zdrowotne za 06/2011 - tytuł wykonawczy z dnia "[...]" o nr "[...]", który wysłano wraz z zawiadomieniem o zajęciu rachunku bankowego przesyłką poleconą na adres: ul. "[...]". Korespondencja była dwukrotnie awizowana przez operatora pocztowego, w dniu 12.01.2012r. (mieszkanie zamknięte) oraz w dniu 19.01.2012r., a następnie w dniu 27.01.2012r. dokonano zwrotu korespondencji, która wpłynęła do ZUS w dniu 31.01.2012r. Z adnotacją zwrot, nie podjęto w terminie. Termin doręczenia zastępczego powyższego tytułu zgodnie z przepisami art. z 44 § 4 k.p.a. uważa się za dokonany z dniem 26.01.2012r. Organ odwoławczy zauważył, iż w treści uzasadnienia zaskarżonego postanowienia organ egzekucyjny prawidłowo wskazał na datę doręczenia zastępczego powyższego tytułu wykonawczego w dniu 26.01.2012r., jednakże oznaczając początkową datę okresu zawieszenia w dalszej treści uzasadnienia postanowienia wskazywał dzień 27.01.2012r. – zamiast 26.01.2012r. W ocenie organu odwoławczego powyższa pomyłka nie miała wpływu na rozstrzygnięcie zaskarżonego postanowienia, gdyż postępowanie egzekucyjne się toczy i bieg terminu przedawnienia jest nadal zawieszony.

W ocenie organu odwoławczego w przedmiotowej sprawie wszystkie przesłanki wynikające z art. 44 § 1-4 k.p.a. zostały spełnione. Dokumentacja, mająca wpływ na zawieszenie biegu terminu przedawnienia została wysłana przez organ egzekucyjny na adres: ul. "[...]", a nie jak twierdzi zobowiązany na adres: ul. "[...]" i ul. "[...]". Ponadto pocztowy dowód doręczenia przesyłki jest dokumentem urzędowym, co oznacza, że stanowi dowód tego, co zostało w nim urzędowo stwierdzone. Potwierdzenia odbioru wysłanych do zobowiązanego dokumentów, zostały, zdaniem Dyrektora, sporządzone prawidłowo na obowiązujących w danym okresie formularzach Poczty Polskiej. Na podstawie analizy dokumentów źródłowych, to jest zwróconych przez operatora pocztowego przesyłek poleconych, w szczególności kopert i zwrotnych potwierdzeń odbioru, wysyłanych przez Dyrektora ZUS oraz adnotacji pracownika urzędu pocztowego w "[...]", dokonywanych na kopertach i zwrotnych potwierdzeniach odbioru można precyzyjne ustalić daty pierwszego i drugiego awizowania przesyłek przez operatora pocztowego, co pozwala na wyliczenie dat doręczenia zastępczego, zgodnie z art. 44 § 4 k.p.a., nie podjętych w terminie przesyłek przez stronę. Informacja urzędu pocztowego zawarta na zwracanej korespondencji, co do dat tam wskazanych jest wiążąca dla organu egzekucyjnego.

Biorąc powyższe pod uwagę Dyrektor podzielił stanowisko Dyrektora ZUS, iż

należności pieniężne z tytułu składek obejmujących należności pieniężne z tytułu nieopłaconych składek na ubezpieczenie społeczne za okres 02/2010-06/2011, na ubezpieczenie zdrowotne za okres 08-10/2010, 06/2011 oraz na Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych za okres 02/2010-06/2011 zobowiązanego, a objęte tytułami wykonawczymi z dnia "[...]" nr "[...]" oraz z dnia "[...]" od nr "[...]" do nr "[...]", nie przedawniły się i są wymagalne. Z uwagi na to, iż powyższe czynności zawieszające bieg terminu przedawnienia zostały dokonane przed upływem terminu przedawnienia należności z tytułu składek, a postępowanie egzekucyjne jest nie zakończone, to należności te nie uległy przedawnieniu.

Zobowiązany, reprezentowany przez pełnomocnika - radcę prawnego, w skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wniósł o uchylenie postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej oraz o zasądzenie na jego rzecz kosztów postepowania według norm przepisanych.

Zaskarżonemu postanowieniu zarzucono naruszenie:

1. prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, tj. naruszenie przepisów art. 59 § 1 pkt 2 i § 3 u.p.e.a. w zw. z art. 24 ust. 5b u.s.u.s. poprzez ich błędną wykładnię skutkującą niewłaściwym zastosowaniem tych przepisów i błędnym przyjęciem, że egzekwowane od skarżącego należności wygasły na skutek przedawnienia, gdyż w sprawie nastąpiło zawieszenie biegu przedawnienia, podczas gdy prawidłowa wykładnia i właściwe zastosowanie ww. przepisów winny doprowadzić do przekonania, że przedmiotowe należności dotyczą okresu sprzed 1.01.2012r., a więc wygasły na skutek przedawnienia z dniem 1.01.2017r., zaś w sprawie nie zaszły przesłanki skutkujące zawieszeniem biegu przedawnienia, czego konsekwencją winno być umorzenie postępowania egzekucyjnego prowadzonego wobec skarżącego.

2. naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik

sprawy, tj. naruszenie przepisów art. 7 w zw. z art. 77 § 1 w zw. z art. 80 w zw. z art. 44 k.p.a. poprzez ich błędną wykładnię skutkującą niewłaściwym zastosowaniem tych przepisów i nierozpatrzeniem całego materiału dowodowego sprawy, a w szczególności dokonaniem dowolnej i sprzecznej z zasadami logicznego rozumowania i doświadczenia życiowego oceny znajdującej się w aktach organu egzekucyjnego korespondencji kierowanej do skarżącego i następnie zwracanej nadawcy wraz ze zwrotnymi potwierdzeniami odbioru poprzez nieprzypisanie ww. dowodom odpowiedniej mocy dowodowej i błędnym przyjęciu, że adnotacje zawarte na ww. dowodach, tj. "awizowano, mieszkanie zamknięte" stanowią podstawę do zastosowania w sprawie fikcji doręczenia, o której mowa w art. 44 k.p.a., podczas gdy prawidłowa wykładnia i właściwe zastosowanie ww. przepisów winny doprowadzić do przekonania, że znajdujące się w aktach organu egzekucyjnego dowody świadczące o próbach doręczenia skarżącemu korespondencji dotyczącej egzekwowanych od skarżącego należności nie spełniają wymagań określonych w art. 44 k.p.a. do zastosowania w sprawie fikcji doręczenia i nie pozwalają na przyjęcie że skarżący został poinformowany o próbie doręczenia korespondencji i możliwości jej odebrania w placówce pocztowej.

W uzasadnieniu podniesiono, że z akt przedmiotowego postępowania egzekucyjnego nie wynika, jakie dokumenty próbowano doręczyć skarżącemu. Akta postępowania egzekucyjnego i pozostałe akta skarżącego prowadzone przez ZUS są nieponumerowane, pozostają w nieładzie, bez zachowanej chronologii dokumentów, zaś z potwierdzeń doręczenia lub dokonywanych przez operatora pocztowego zwrotów korespondencji, nie wynika jakie dokumenty doręczano lub usiłowano doręczyć skarżącemu, tj. jakie dokumenty pozostawiano w aktach sprawy ze skutkiem doręczenia. Wobec nieładu panującego w aktach postępowania egzekucyjnego, w tym sposobu adresowania korespondencji uniemożliwiającego zidentyfikowanie rzeczywiście przesyłanej treści korespondencji, w sprawie zachodzą niedające się usunąć wątpliwości, co do stanu faktycznego (rodzaju i treści wysyłanej przez ZUS korespondencji oraz korespondencji pozostawianej w aktach sprawy ze skutkiem doręczenia), które to wątpliwości winny być rozstrzygnięte na korzyść skarżącego.

Ponadto wskazano, że skarżący nigdy nie znalazł w swojej skrzynce pocztowej ani w drzwiach mieszkania jakiegokolwiek awiza dotyczącego prowadzonej przeciwko niemu egzekucji dotyczącej należności wobec ZUS. O prowadzonej przeciwko skarżącemu egzekucji, skarżący dowiedział się dopiero "[...]", podczas osobistej wizyty w ZUS. W ocenie skarżącego wszystkie znajdujące się w aktach organu rentowego dowody prób doręczania skarżącemu korespondencji nie spełniają wymogów, o których mowa w art. 44 k.p.a., umożliwiających zastosowanie doręczenia zastępczego.

W przedmiotowej sprawie, na dowodach zwrotu korespondencji kierowanej do skarżącego, która znajduje się w aktach ZUS, brak jest jakichkolwiek informacji, o których mowa w art. 44 § 2 i 3 k.p.a. Z powyższych przyczyn skarżący nie wiedział o prowadzonej przeciwko niemu egzekucji i nie został skutecznie zawiadomiony o jakiejkolwiek czynności podjętej przez organ egzekucyjny mającej na celu wyegzekwowanie przedmiotowych należności. Brak jest również podstaw do zastosowania trybu doręczenia korespondencji, o której mowa w art. 44 k.p.a., zatem w sprawie nie zachodzą przesłanki do zawieszenia biegu przedawnienia, o której mowa w art. 24 ust. 5 b u.s.u.s., w konsekwencji czego, zdaniem skarżącego, egzekwowane należności wygasły z dniem 1.01.2017r. na skutek przedawnienia, co z kolei winno powodować umorzenie postępowania egzekucyjnego.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor podtrzymał swoje stanowisko oraz przedstawioną w jego uzasadnieniu argumentację i wniósł o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Na wstępie należy wskazać, że złożona w niniejszej sprawie skarga została rozpoznana przez Sąd na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym stosownie do art. 119 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2018r,. poz. 1302 ze zm., dalej jako p.p.s.a.). Zgodnie z tym przepisem, sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy stronie zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie.

Kontroli Sądu poddane zostało postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia "[...]", którym organ odwoławczy utrzymał w mocy postanowienie organu egzekucyjnego o odmowie umorzenia postępowania egzekucyjnego wszczętego na podstawie tytułów wykonawczych. Kwestią sporną jest prawidłowość stanowiska organów, że w sprawie nie wystąpiła wskazywana przez zobowiązanego, a wymieniona w art. 59 §1 pkt 2 u.p.e.a okoliczność powodująca obligatoryjne umorzenie postepowania egzekucyjnego

Przed odniesieniem się do zarzutów skargi podkreślić należy, że istotą umorzenia postępowania egzekucyjnego jest jego przerwanie i uchylenie dokonanych czynności egzekucyjnych. Instytucja ta kończy postępowanie z przyczyn natury formalnej, gdy w danej, konkretnej sytuacji zaistniałej w jego toku, wykonanie obowiązku przez zobowiązanego jest niemożliwe lub niedopuszczalne. Przyczyny umorzenia postępowania egzekucyjnego zostały wymienione enumeratywnie w art. 59 § 1 u.p.e.a., przy czym wystąpienie którejkolwiek z przesłanek określonych w tym przepisie, obliguje organ egzekucyjny do wydania postanowienia o umorzeniu postępowania, na podstawie art. 59 § 3 u.p.e.a.

Między innymi, zgodnie z art.59 § 1 pkt 2 u.p.e.a. postępowanie egzekucyjne umarza się, jeżeli obowiązek nie jest wymagalny, został umorzony lub wygasł z innego powodu albo jeżeli obowiązek nie istniał.

Analiza akt sprawy nie dała podstawy do uwzględnienia zarzutu skargi o naruszeniu powyższego przepisu w związku z błędną wykładnią i zastosowaniem art. 24 ust. 5b u.s.u.s.

Z przedłożonych akt wynika , że tytuły wykonawcze na podstawie których prowadzone jest w stosunku do skarżącego postępowanie egzekucyjne, obejmują należności pieniężne z tytułu nieopłaconych składek na ubezpieczenie społeczne za okres od lutego 2010r. do czerwca 2011r., na ubezpieczenie zdrowotne za okres od sierpnia do października 2010r., za czerwiec 2011r. oraz Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych za okres od lutego 2010r. do czerwca 2011r.

Zgodnie z art. 24 ust.4 u.s.u.s w brzmieniu obowiązującym w latach 2010 - 2011 należności z tytułu składek ulegały przedawnieniu po upływie 10 lat, licząc od dania, którym stały się wymagalne, z zastrzeżeniem określonych w dalszych ustępach art. 24 ustawy zdarzeń i czynności, powodujących zawieszenie lub przerwanie biegu terminu przedawnienia. Na mocy art.11 pkt 1 lit. a) ustawy z dnia 16.09.2011r. o redukcji niektórych obowiązków obywateli i przedsiębiorców (Dz.U. Nr 232, poz. 1378), która weszła w życie z dniem 1 stycznia 2012r. , art.24 ust.4 u.s.u.s. nadano brzmienie " należności z tytułu składek ulegają przedawnieniu po upływie 5 lat, licząc od dnia, w którym stały się wymagalne, z zastrzeżeniem ust.5 -6"

Stosownie do art. 27 ust. 1 ustawy o redukcji niektórych obowiązków (...), do przedawnienia należności z tytułu składek, o którym mowa(...) w art. 24 ust. 4 ustawy wymienionej w art. 11, którego bieg rozpoczął się przed dniem 1 stycznia 2012r., stosuje się przepisy w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą, z tym że bieg przedawnienia rozpoczyna się od dnia 1 stycznia 2012r. Jeżeli przedawnienie rozpoczęte przed dniem 1 stycznia 2012r. nastąpiłoby zgodnie z przepisami dotychczasowymi wcześniej, przedawnienie następuje z upływem tego wcześniejszego terminu (ust. 2 art. 27).

Mając na uwadze tak ustalony stan prawny, Sąd w pełni podziela stanowisko organu odwoławczego, iż w sprawie zastosowanie ma pięcioletni termin przedawnienia, który liczy się nie od daty wymagalności składek, ale od dnia 01.01.2012r., chyba że przedawnienie zgodnie z dotychczasowymi przepisami nastąpiłoby wcześniej. Zatem bieg pięcioletniego terminu przedawnienia w przedmiotowej sprawie nastąpiłby w dniu 01.01.2017r., gdyby nie podjęto czynności powodujących zawieszenie biegu terminu przedawnienia zgodnie z treścią art. 24 ust. 5b, 5f u.s.u.s.

Dodatkowo podkreślenia wymaga, że tak ustalony przez organy stan prawny nie był kwestionowany przez skarżącego, kwestionował i kwestionuje on wnioski organów, że doszło do podjęcia czynności powodujących zawieszenie biegu terminu przedawnienia. Odpowiednio, że zgodnie z art.24 ust 5b u.s.u.s. bieg terminu przedawnienia został zawieszony od dnia podjęcia pierwszej czynności zmierzającej do wyegzekwowania należności z tytułu składek, o której dłużnik został powiadomiony, do dnia zakończenia postępowania egzekucyjnego.

W ocenie skarżącego organy nieprawidłowo zastosowały tryb doręczenia zastępczego określonego w art. 44 k.p.a. Wobec czego skarżący nie wiedział o prowadzonej przeciwko niemu egzekucji i nie został tym samym skutecznie zawiadomiony o jakiejkolwiek czynności powodującej zawieszenie biegu terminu przedawnienia zgodnie z treścią art. 24 ust. 5b, 5f u.s.u.s. Skarżący kwestionuje zatem ustalenia poczynione przez organ w zaskarżonym postanowieniu stwierdzające, że w odniesieniu do należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne za 02/2010-06/2011, na ubezpieczenie zdrowotne za okres 08-10/2010 oraz na Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych za okres 02/2010-06/2011 - zawieszenie biegu terminu przedawnienia nastąpiło w okresach: od 08.10.2015r. - do dnia 08.01.2016r. oraz od dnia 25.02.2016r. i trwa nadal. Natomiast w odniesieniu do składki na ubezpieczenie zdrowotne za 06/2011 - zawieszenie biegu terminu przedawnienia nastąpiło w okresach: od 01.11.2011r. - do dnia 30.12.2011r., od 08.10.2015r. - do dnia 08.01.2016r. oraz od dnia 27.01.2012r. i trwa nadal.

Sąd nie znalazł podstaw do stwierdzenia uchybień przy zastosowaniu przez organ egzekucyjny trybu doręczenia zastępczego, określonego w art. 44 k.p.a.

Wskazać należy, że domniemanie skuteczności doręczenia dokonywanego w powyższym trybie zdeterminowane jest łącznym spełnieniem określonych przesłanek, a mianowicie:

1) niemożnością doręczenia pisma adresatowi pod prawidłowo oznaczonym adresem jego miejsca zamieszkania, jego dorosłemu domownikowi, sąsiadowi lub dozorcy;

2) pozostawieniem przesyłki dla adresata w oddawczym urzędzie pocztowym i dwukrotnego umieszczenia zawiadomienia o dacie i miejscu pozostawienia przesyłki w skrzynce na korespondencję lub w innych miejscach wskazanych w art. 44 § 2 k.p.a.;

3) upływem czternastodniowego terminu przechowywania pisma w placówce pocztowej oraz udokumentowaniem powyższego w materiale dowodowym sprawy.

Jak prawidłowo wskazał organ odwoławczy, pocztowy dowód doręczenia przesyłki jest dokumentem urzędowym, co oznacza, że stanowi dowód tego, co zostało w nim urzędowo stwierdzone. Tym samym, do obalenia jego prawidłowości nie wystarczy samo ogólne twierdzenie skarżącego, że znajdujące się w aktach organu egzekucyjnego dowody świadczące o próbach doręczenia skarżącemu korespondencji dotyczącej egzekwowanych od niego należności nie spełniają wymagań określonych w art. 44 k.p.a. i tym samym zastosowania fikcji prawnej doręczenia. Wskazać należy, że zarówno we wniosku o umorzenie postępowania, w zażaleniu jak i w skardze skarżący nie podaje żadnych konkretnych okoliczności podważających prawidłowość zastosowania trybu doręczenia zastępczego. Początkowo skarżący wskazywał na nieprawidłowy, nieaktualny adres. Jednakże po wskazaniu przez Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w zaskarżonym postanowieniu, że dokumentacja mająca wpływ na zawieszenie biegu terminu przedawnienia została wysłana przez organ egzekucyjny na prawidłowy, aktualny wskazywany przez niego adres (ul. "[...]"), zarzutu tego skarżący we wniesionej do sądu skardze nie powtórzył. Co zresztą, zdaniem Sądu, bezsprzecznie nie miało miejsca, gdyż jak wynika z załączonych akt, korespondencja wysyłana do zobowiązanego rzeczywiście adresowana była jak wskazał organ na prawidłowy adres (vide: np. k. 2, 4,8,32,38, 55, 60, tom I akt ZUS). Na etapie postępowania przed sądem skarżący wskazywał na bałagan w aktach i brak wskazania jakie dokumenty były wysyłane do skarżącego przez organ.

Po analizie treści zwrotnych potwierdzeń odbioru przesyłek pocztowych wysłanych do skarżącego, Sąd w pełni podziela pogląd organu odwoławczego, iż zostały one sporządzone prawidłowo, na obowiązujących w danym okresie formularzach Poczty Polskiej. Podkreślić należy, że organ przeprowadził w każdym przypadku szczegółową analizę poszczególnych dowodów doręczeń i kopert oraz adnotacji pracownika operatora pocztowego – Poczty Polskiej wskazujących na adres wysyłki, powód pierwszego awizowania wraz z datą oraz datą drugiego awizowania przez operatora pocztowego i na ich podstawie wskazał termin doręczenia zastępczego (vide: k. 2,4,8, 55,66, 96).

Sąd nie dopatrzył się zarzucanych nieprawidłowości w postaci braku oznaczenia rodzaju i treści wysłanej korespondencji. Wszystkie zwrotne potwierdzenia odbioru zawierają wskazanie treści dokumentu, jaki znajduje się w środku koperty, w niektórych przypadkach jest to skrótowy opis (zwrotne poświadczenie na k. 2, 4, 8 tom I akt ZUS), w pozostałych przypadkach wskazany został numer pisma (zwrotne poświadczenie na k. 55, 66, 96 tom I akt ZUS). Wskazywany zaś bałagan w aktach, nawet przyjmując, że był, nie może stanowić podstawy do zakwestionowania prawidłowości doręczenia przesyłki. Pocztowy dowód doręczenia adresatowi przesyłki jest dokumentem urzędowym, potwierdzającym fakt i datę doręczenia zgodnie z danymi na dokumencie tym umieszczonymi. Taki charakter zwrotnego potwierdzenia odbioru przesyłki uzasadnia przyjęcie, że dokument ten korzysta z domniemania prawdziwości. Domniemanie to może wprawdzie zostać obalone (vide: wyrok NSA z dnia 12.12.2008r., sygn. II GSK 555/08, CBOSA), jednak ciężar obalenia domniemania prawdziwości pocztowego dowodu doręczenia spoczywa na zainteresowanym, czego skarżący nie wykazał. Jeżeli bowiem, jak twierdził, nigdy nie znalazł w swojej skrzynce ani w drzwiach mieszkania jakiegokolwiek awiza, winien np. wszcząć postępowanie reklamacyjne.

Mając na uwadze powyższe Sąd stwierdził, że skarżący w żaden sposób nie obalił zawartego w art. 44 § 4 k.p.a. domniemania skutecznego doręczenia pism w ustalonych przez organy datach.

W ocenie Sądu, wbrew zarzutom skargi, organ działał zgodnie z zasadami postępowania administracyjnego mającymi odpowiednie zastosowanie w postępowaniu egzekucyjnym, zgodnie z art. 18 u.p.e.a. Podjął wszelkie kroki zmierzające do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, a zgromadzony w sprawie materiał dowodowy był wystarczający do podjęcia rozstrzygnięcia i został oceniony w granicach swobodnej jego oceny. Natomiast uzasadnienie zaskarżonego postanowienia wskazuje fakty, które stanowiły podstawę podjętego rozstrzygnięcia, argumentację organu z wyjaśnieniem podstawy prawnej i odniesieniem się do stanowiska strony. W ocenie Sądu organ działał na podstawie i w granicach prawa, natomiast sam fakt, że podjął on rozstrzygniecie odmiennie niż oczekiwał tego skarżący nie świadczy o naruszeniu zasad postępowania administracyjnego. Stąd też niezasadne są zarzuty naruszenia art. 7, art. 77 § 1, art. 80 k.p.a w związku z art.18 u.p.e.a.

Reasumując, Sąd uznał, iż skarga nie jest zasadna. Należności pieniężne z tytułu składek obejmujących należności pieniężne z tytułu nieopłaconych przez skarżącego składek na ubezpieczenie społeczne za okres 02/2010-0612011, na ubezpieczenie zdrowotne za okres 08-10/2010, 06/2011 oraz na Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych za okres 02/2010-06/2011, objęte tytułami wykonawczymi z dnia "[...]" nr "[...]" oraz z dnia "[...]" od nr "[...]" do nr "[...]", są wymagalne.

Podjęte w sprawie czynności zawieszające bieg terminu przedawnienia zostały dokonane skutecznie przed upływem terminu przedawnienia należności z tytułu składek, zatem należności te nie uległy przedawnieniu. Nie wystąpiła zatem wymieniona w art.59 §1 pkt 2 u.p.e.a przesłanka do umorzenia postępowania egzekucyjnego.

Mając na uwadze wszystkie przedstawione powyżej okoliczności Wojewódzki Sąd Administracyjny, na podstawie art. 151 p.p.s.a., oddalił skargę.