Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt III SAB/Po 29/22
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2023-01-04 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6550
658
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 73 § 1 i 2, art. 74 § 2
journal: Dz.U. 2021 poz 735
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.
article: art. 34 ust. 1 i 2
journal: Dz.U. 2022 poz 2422
law: Ustawa z dnia 20 lutego 2015 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz  Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 (t.j.)

SENTENCJA

Dnia 4 stycznia 2023 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Walentyna Długaszewska Sędzia WSA Mirella Ławniczak Asesor sądowy WSA Piotr Ławrynowicz (spr.) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 4 stycznia 2023 roku sprawy ze skargi Z. W. na bezczynność Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w P. w przedmiocie udostępnienia akt sprawy oddala skargę.


UZASADNIENIE

Z. W. pismem z 5 września 2022 r. wniósł o d tutejszego Sądu skargę na bezczynność Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w P. (dalej: Dyrektor WOR ARiMR lub organ) w przedmiocie udostępnienia akt sprawy prowadzonej pod nr [...], w szczególności dokumentów, które obrazują współpracę WOR ARiMR z Centralą ARiMR w W., a które chociaż stanowią składową akt sprawy, nie zostały do nich włączone. Skarżący wskazał, że z ostrożności procesowej, na wypadek uznania, że w zakresie udostępnienia akt, nie zachodziła bezczynność organu, zaś stanowisko organu wyrażone w piśmie z 4 sierpnia 2022 r. należy traktować jako postanowienie, wnosi o potraktowanie skargi w tej części jako skargi na odmowę udostępnienia kompletnych akt sprawy. Zarzucił organowi:

- naruszenie art. 61 Konstytucji RP poprzez uniemożliwienie stronie uzyskania informacji o działalności organów władzy publicznej,

- niewłaściwe zastosowanie przepisów K.c., podczas gdy postępowanie w zakresie udostępnienia akt regulowane jest przepisami K.p.a.,

- błąd w ustaleniach faktycznych polegający na przyjęciu, że mamy do czynienia z pojęciem dokumentu wewnętrznego, który to termin jest właściwy dla postępowania w przedmiocie dostępu do informacji publicznej bądź postępowania skargowego uregulowanego w K.p.a., a nie dla uregulowanego w art. 73 K.p.a. prawa strony do wglądu do akt swojej sprawy,

- naruszenie art. 73 K.p.a. w zw. z art. 10 K.p.a. poprzez naruszenie prawa strony do czynnego udziału w sprawie poprzez zapoznanie się z kompletnymi aktami sprawy,

- naruszenie art. 74 § 2 K.p.a poprzez odstąpienie od wydania odmowy udostępnienia dokumentów z akt w formie postanowienia.

Skarżący wniósł o rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym, stwierdzenie, że organ dopuścił się bezczynności oraz zobowiązanie organu do wydania decyzji w określonym terminie w miarę nie dłuższym niż tygodniowy, w tym zobowiązanie organu do udostępnienia akt sprawy zawierających całokształt dokumentów, które obrazują współpracę WOR ARiMR z Centralą ARiMR w W. i uznania prawa strony do wglądu w korespondencje prowadzoną w sprawach strony z innymi organami. Nadto zażądał stwierdzenia, że bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa oraz wymierzenie organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 329 ze zm., dalej: P.p.s.a.), a także zasądzenie na rzecz skarżącego zwrotu kosztów postępowania.

Skarżący wyjaśnił, że 13 marca 2020 r. podpisał z ARiMR umowę o przyznanie pomocy o przywrócenie potencjały produkcji rolnej w gospodarstwie rolnym, w którym wystąpiła klęska suszy. Umowę zmieniono aneksem z 13 marca 2020 r. Skarżący 10 stycznia 2022 r. zwrócił się do Dyrektora WOR ARiMR z wnioskiem o zawarcie kolejnego aneksu do umowy. Organ pismem z 28 stycznia 2022 r. poinformował go o konieczności wydłużenia terminu rozpatrywania wniosku o płatność z powodu wniosku o zmianę umowy. Następnie 14 kwietnia 2022 r. wezwano skarżącego do złożenia wyjaśnień. W rozmowie telefonicznej z pracownikiem organu skarżący uzyskał informację, że organ zwrócił się do Centrali ARiMR o interpretację lub udzielenie wytycznych związanych z rozpoznaniem jego wniosków o zawarcie aneksu i o płatność. W związku z tym chcąc zapoznać się z treścią dokumentu, który został skierowany przez organ do Centrali ARiMR i odpowiedzią Centrali ARiMR skarżący 27 lipca 2022 r. udał się do siedziby WOR ARiMR celem uzyskania dostępu do akt sprawy. W wyniku ustaleń po wizycie w siedzibie organu, skarżący 27 lipca 2022 r. wniósł o udostępnienie akt sprawy, w tym dokumentów obrazujących współpracę WOR z Centralą ARiMR. W odpowiedzi z 4 sierpnia 2022 r. Dyrektor WOR ARiMR wskazał, że udostępnione skarżącemu akta były kompletne, a dokumenty, o które wnioskuje mają charakter wewnętrzny i nie stanowią składowej akt sprawy. Postępowanie o udostępnienie akt uregulowane jest przepisami K.c. Skarżący 8 sierpnia 2022 r. wniósł ponownie o rozpoznanie sprawy, wzywając do zaniechania prawa i udostępnienia żądanych dokumentów, a z ostrożności procesowej – o potraktowanie pisma jako zażalenie do organu nadrzędnego. Organ w piśmie z 17 sierpnia 2022 r. powtórzył swe dotychczasowe stanowisko. Skarżący zaznaczył, że wniósł ponaglenie pismem z 23 sierpnia 2022 r.

Skarżącego zarzucając organowi naruszenie art. 61 ust. 1 Konstytucji RP wskazał, że organ prowadzi postępowanie w sposób daleki od transparentności i przejrzystości, w sposób, który nie budzi zaufania obywatela do organu administracji oraz uniemożliwia kontrolę jego działań i odtworzenie procesów decyzyjnych.

Odnośnie błędnego zdaniem skarżącego przyjęcia przez organ, że postępowanie prowadzone jest na podstawie przepisów K.c., a nie przepisów K.p.a. skarżący przywołał fragment pisma organu z 4 sierpnia 2022 r., w którym wskazano, że "w przypadku postępowań toczących się w oparciu o przepisy K.c. odmowa umożliwienia stronie przeglądania akt sprawy (...) następuje w drodze postanowienia". Powyższe wskazuje, żaden przepis K.c. nie odnosi się do materii prowadzenia akt sprawy, ani ich udostępniania.

Zdaniem skarżącego niedopuszczalne jest posługiwanie przez organ terminem "wewnętrzna korespondencja", bowiem na tle ustawy o dostępie do informacji publicznej (dalej: u.d.i.p.) nie ma prawnych podstaw do wyodrębnienia tzw. dokumentów wewnętrznych zwalniających generalnie z obowiązku udzielenia informacji. Takiej podstawy nie daje też K.p.a. ani art. 3 ust. 1 lit. k) Konwencji Rady Europy w sprawie dostępu do dokumentów urzędowych. Skarżący podkreślił, że ograniczanie prawa do informacji publicznej zawsze musi być wyraźnie ustanowione w ustawach. W polskim systemie prawa występuje przesłanka ograniczania prawa do informacji publicznej odwołująca się do sfery wewnętrznej/roboczej, lecz nie dotyczy udostępnianych na podstawie u.d.i.p. ani akt sprawy na podstawie art. 73 K.p.a. W orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, że dokumentem podlegającym udostępnieniu w odniesieniu do informacji publicznej jest opinia prawna sporządzona przez zatrudnionego w urzędzie radcę prawnego w związku z konkretnym postępowaniem administracyjnym. Organ błędnie przyjął, że dokumenty, o udostępnienie których skarżący wnosi, zostały wytworzone w obrębie poszczególnych organów (względnie pomiędzy jednostkami organizacyjnymi jednego organu), gdy w rzeczywistości powstały między Oddziałem Regionalnym ARiMR w P. a Centralą ARiMR w W., a zatem między dwoma organami, de facto I i II instancji.

Skarżący podważył też stanowisko organu, że udostępniono mu kompletne akta sprawy. Ustalenie pojęcia akt sprawy normuje art. 66a § 2 K.p.a. regulujący treść metryki sprawy. To ona stanowi przedstawienie całokształtu czynności procesowych podjętych w toku rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy. W tym kontekście akta sprawy to dokumentacja czynności stron i dokumentacja czynności organu oraz dokumentacja czynności organów współdziałających. Są to protokoły (art. 67 i art. 117 § 2 K.p.a.), adnotacje sporządzone przez pracownika (art. 72 K.p.a.) i inne materiały zgromadzone w toku prowadzenia konkretnej sprawy. Mogą to być zarówno materiały wytworzone w tym postępowaniu, jak i materiały, czy dowody z innych postępowań, dopuszczone przez organ z urzędu lub na wniosek strony. Skoro więc WOR ARiMR zwracał się jako organ I instancji do organu II instancji w sprawie skarżącego, to informacja o podjęciu takiej czynności powinna znaleźć się w metryce sprawy, a tak pismo organu do Centrali ARiMR, jak i odpowiedź Centrali ARiMR winny znaleźć się w aktach sprawy.

Zdaniem skarżącego nawet jeżeli organ przyjął, że dokumenty, o udostępnienie których skarżący wnioskował, nie stanowią akt sprawy, winien wydać postanowienie odmowne.

W odpowiedzi Dyrektor WOR ARiMR w P. wniósł o odrzucenie skargi na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 i 6 p.p.s.a. wskazując, że zgodnie z art. 34 ust. 2 ustawy z dnia 20 lutego 2015 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 (Dz. U. z 2022 r. poz. 1270), dalej: u.w.r.o.w., w sprawach o przyznanie pomocy na operację typu "Inwestycje odtwarzające potencjał produkcji rolnej" w ramach poddziałania "Wsparcie inwestycji w odtwarzanie gruntów rolnych i przywracanie potencjału produkcji rolnej zniszczonego w wyniku klęsk żywiołowych, niekorzystnych zjawisk klimatycznych i katastrof" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 nie stosuje się przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, z wyjątkiem przepisów dotyczących właściwości miejscowej organów, wyłączenia pracowników organu, doręczeń i wezwań, udostępniania akt, skarg i wniosków, o ile przepisy nie stanowią inaczej. W związku z powyższym zdaniem organu art. 37 K.p.a. stanowiący o ponagleniach nie ma zastosowania w niniejszej sprawie. W konsekwencji nie ma podstaw do skutecznego złożenia skargi na bezczynność organu, a skargę Z. W. należy uznać za niedopuszczalną.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył co następuje.

Na wstępie wymaga wyjaśnienia, iż Sąd mając na względzie, że sprawa dotyczy bezczynności organu – na podstawie art. 119 pkt 4 w związku z art. 120 P.p.s.a. – rozpoznał sprawę w trybie uproszczonym, na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów. Pierwszy z powołanych przepisów stanowi, że sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania. W myśl zaś art. 120 P.p.s.a. W trybie uproszczonym sąd rozpoznaje sprawy na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów.

Zważyć należy, iż przedmiotem skargi w niniejszej sprawie Z. W. uczynił bezczynność Dyrektora WOR ARiMR w sprawie udostępnienia akt postępowania zainicjowanego wnioskiem skarżącego z 27 lipca 2022 r. o udostępnienie kompletnych akt sprawy zainicjowanej wnioskiem skarżącego z 10 stycznia 2022 r. do Dyrektora WOR ARiMR o aneksowanie (zmianę) umowy z 13 marca 2020 r. o przyznaniu pomocy, której przedmiotem było przywrócenie potencjału produkcji rolnej w gospodarstwie rolnym, w którym wystąpiła klęska suszy. W skardze Z. W. z ostrożności procesowej podał, że na wypadek uznania przez Sąd, że nie doszło do bezczynności organu, zaś stanowisko organu wyrażone w piśmie z 4 sierpnia 2022 r. należy traktować jako postanowienie, wnosi o potraktowanie niniejszego pisma w tej części jako skargi na odmowę udostępnienia kompletnych akt sprawy.

Odnosząc się do powyższego stwierdzić należy, iż w tej samej sprawie nie można łączyć skargi na bezczynność organu ze skargą na akt (pismo) organu wydany w tym samym zakresie co zarzucana organowi bezczynność. Przepisy art. 3 § 2 P.p.s.a. wyraźnie rozłącznie w pkt 1-9 określają, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na:

1) decyzje administracyjne;

2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty;

3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które przysługuje zażalenie;

4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r. poz. 735, 1491 i 2052), postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2021 r. poz. 1540, 1598, 2076 i 2105), postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz. U. z 2021 r. poz. 422, z późn. zm.), oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw;

4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających;

5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej;

6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej;

7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego;

8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a;

9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw.

Z przepisu powyższego wynika, że skarżący osobno uprawniony jest wnieść skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ administracji publicznej (art. 3 § 2 pkt 8 lub 9 P.p.s.a.) oraz skargę na inne rozstrzygnięcia organów, o których mowa w pkt 1-4 omawianego przepisu. Jeżeli więc przedmiotem zaskarżenia w niniejszej sprawie skarżący uczynił bezczynność organu wykluczone jest, by Sąd – w przypadku nieuwzględnienia skargi w tym przedmiocie – przystąpił w tej samej sprawie do rozpoznania skargi na akt (pismo) organu, tj. pismo Dyrektora WOR ARiMR z 4 sierpnia 2022 r. Takie alternatywne sformułowanie żądania skargi jest wadliwe (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 23 grudnia 2014 r. sygn. akt II OSK 2546/14, wszystkie powołane orzeczenia są dostępne na internetowej bazie pod adresem: http://orzeczenia.nsa.gov.pl).

W związku z powyższym Sąd w niniejszej sprawie rozpoznał skargę Z. W. na bezczynność Dyrektora WOR ARiMR w sprawie udostępnienia akt postępowania zainicjowanego wnioskiem skarżącego z 27 lipca 2022 r. o udostępnienie kompletnych akt sprawy zainicjowanej wnioskiem skarżącego z 10 stycznia 2022 r. do Dyrektora WOR ARiMR o aneksowanie (zmianę) umowy z 13 marca 2020 r. o przyznaniu pomocy.

Obowiązkiem Sądu przed przystąpieniem do merytorycznego rozpoznania skargi jest zbadanie, czy nie zachodzi jedna z przesłanek prowadzących do odrzucenia skargi. Katalog tych przesłanek określa art. 58 § 1 P.p.s.a. Są nimi: niewłaściwość sądu (pkt 1), wniesienie skargi po terminie do jej wniesienia (pkt 2), nieuzupełnienie braków formalnych skargi w wyznaczonym terminie (pkt 3), zawisłość sprawy (pkt 4), brak zdolności sądowej jednej ze stron lub brak zdolności procesowej skarżącego, gdy nie działa za niego przedstawiciel ustawowy, albo jeżeli w składzie organów jednostki organizacyjnej będącej stroną skarżącą zachodzą braki uniemożliwiające jej działanie (pkt 5), stosownie do wymagań przepisu szczególnego brak naruszenia interesu prawnego lub uprawnienia wnoszącego skargę na uchwałę lub akt, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 5 i 6 (pkt 5a), niedopuszczalność wniesienia skargi z innych przyczyn (pkt 6).

W ocenie Sądu niniejsza sprawa mieści się w zakresie kognicji sądu administracyjnego, o której mowa w ww. 3 § 2 pkt 8 w zw. z art. 3 § 2 pkt 4 P.p.s.a.

Na gruncie powołanego wyżej art. 3 § 2 pkt 8 P.p.s.a. dopuszczalna jest skarga na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania organu w sytuacji, gdy przepis prawa materialnego nakłada nań obowiązek wydania decyzji administracyjnej, postanowienia w administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończącego postępowanie, czy postanowienia rozstrzygającego sprawę co do istoty, względnie wydania innego niż wyżej określone aktu lub dokonania czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa.

Sąd wziął pod uwagę, że skarżący zwrócił się do organu z wnioskiem z 27 lipca 2022 r. o udostępnienie akt sprawy w postępowaniu prowadzonym na podstawie z dnia 20 lutego 2015 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich 2014-2020 (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 2422 ze zm., dalej: u.w.r.o.w.). Zwrócił się bowiem o udostępnienie akt sprawy zainicjowanej jego wnioskiem o zmianę (aneks) umowy zawarta przez skarżącego z ARiMR 13 marca 2020 r. dotyczącej pomocy w celu przywróceniu potencjału produkcji rolnej w gospodarstwie rolnym, w którym wystąpiła klęska suszy, a zatem pomocy określonej w art. 3 ust. 1 pkt 5 lit. b) u.w.r.o.w.

Zgodnie z art. 34 ust. 1 u.w.r.o.w. pomoc w ramach działań i poddziałań, o których mowa m.in. w art. 3 ust. 1 pkt 5 u.w.r.ow. jest przyznawana na podstawie umowy o przyznaniu pomocy zawieranej, pod rygorem nieważności, w formie pisemnej. W myśl art. 34 ust. 2 u.w.r.o.w. do postępowań w sprawach o przyznanie pomocy w ramach działań i poddziałań, o których mowa m.in. w art. 3 ust. 1 pkt 5, prowadzonych przez agencję płatniczą i podmioty wdrażające, nie stosuje się przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, z wyjątkiem przepisów dotyczących właściwości miejscowej organów, wyłączenia pracowników organu, doręczeń i wezwań, udostępniania akt, skarg i wniosków, o ile przepisy ustawy nie stanowią inaczej. Przepisy art. 27 ust. 1-2a stosuje się odpowiednio.

Z brzmienia ostatnio powołanego przepisu wynika zatem, że w sprawach m.in. pomocy w ramach działań i poddziałań, o których mowa m.in. w art. 3 ust. 1 pkt 5 u.w.r.ow. w zakresie dotyczącym m.in. udostępniania akt zastosowanie znajdują przepisy K.p.a. Oznacza to, że organ zobowiązany był załatwić sprawę udostępnienia skarżącemu akt zgodnie z przepisami K.p.a.

W orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, a Sąd orzekający w niniejszej sprawie stanowisko to podziela, że dopuszczalne jest wniesienie do sądu administracyjnego skargi na bezczynność organu w nierozpatrzeniu wniosku o udostępnienie akt sprawy. Takie działanie, mające materialno-techniczny charakter, należało zaliczyć do grupy czynności, o których stanowi art. 3 § 2 pkt 8 P.p.s.a. Podkreślić należy, iż obowiązek udostępnienia stronie postępowania akt sprawy wynika wprost z przepisów K.p.a., zgodnie bowiem z art. 73 § 1 tejże ustawy strona ma prawo wglądu w akta sprawy, sporządzania z nich notatek, kopii lub odpisów. Prawo to przysługuje również po zakończeniu postępowania (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 15 grudnia 2022 r., sygn. akt I OSK 9932/22, wszelkie powołane orzeczenia są dostępne w bazie orzeczeń: http://orzeczenia.nsa.gov.pl).

W tym zatem kontekście błędne jest stanowisko organu zawarte w odpowiedzi na skargę, że przedmiotowa skarga podlega odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 ust. 1 i 6 P.p.s.a., ponieważ – jak twierdzi organ – ze względu na normę zawartą w art. 34 ust. 2 u.w.r.o.w., przepis art. 37 K.p.a. stanowiący o ponagleniu, nie ma w niniejszej sprawie zastosowania. Sąd przypomina, że istotą sprawy jest kwestia bezczynności organu w zakresie udostępnienia akt, nie zaś zagadnienie ponaglenia, o którym mowa w art. 37 K.p.a. Okoliczność, że przepis art. 34 ust. 2 u.w.r.o.w. nie wskazuje, by w sprawach dotyczących pomocy w ramach działań i poddziałań, o których mowa m.in. w art. 3 ust. 1 pkt 5 u.w.r.o.w. znajdowały zastosowanie przepisy K.p.a. dotyczące instytucji ponaglenia na niezałatwienia sprawy w terminie, oznacza li tylko, że wnosząc skargę na bezczynność organu co do udostępnienia akt przedmiotowej sprawy skarżący nie był zobowiązany do poprzedzenia jej ponagleniem w trybie art. 37 K.p.a. Przepis art. 52 § 1 P.p.s.a. stanowi bowiem, że skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie. Przy czym, wedle art. 52 § 2 P.p.s.a., przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub ponaglenie, przewidziany w ustawie. Skoro zatem ustawodawca uznał za celowe stosowanie w sprawach pomocy w ramach działań i poddziałań, o których mowa m.in. w art. 3 ust. 1 pkt 5 u.w.r.o.w. przepisów K.p.a. dotyczących udostępniania akt, lecz nie przewidział, by zastosowanie w tychże sprawach znalazł środek zaskarżenia w postaci ponaglenia, uznać należy, że przedmiotowa skarga jest dopuszczalna, a skarżący nie miał obowiązku poprzedzenia jej ponagleniem.

Przechodząc do meritum należy podkreślić, że w sprawach ze skarg na bezczynność, zakres kontroli sądowej wyznaczają granice sprawy administracyjnej, w której istnieje obowiązek wydania wymienionych w art. 3 § 2 pkt 8 P.p.s.a. decyzji, postanowienia, aktu, interpretacji lub podjęcia czynności. Sąd ocenia więc, czy organ administracji wykonuje przewidziane prawem obowiązki, polegające na podejmowaniu czynności zmierzających do załatwienia sprawy, a kontrola czynności podejmowanych przez organ, w konkretnej sprawie obejmuje jedynie ich kierunek wyznaczony przez przedmiot postępowania i powinna odbywać się bez ingerencji w kwestie związane bezpośrednio z merytorycznym rozstrzyganiem (por. wyrok NSA z dnia 21 kwietnia 2017 r., sygn. akt II GSK [...]).

Zważyć należy, iż zakres badania przez sąd sprawy ze skargi na bezczynność organu administracji publicznej sprowadza się w pierwszym rzędzie do rozważenia, czy w ustalonym stanie faktycznym na organie administracji publicznej spoczywa obowiązek wydania aktu lub dokonania czynności kończących postępowanie, a następnie czy wypełniono go w przepisanym terminie, a dalej czy ewentualne opóźnienie ma swe usprawiedliwienie (por. wyrok NSA z dnia 16 marca 2022 r., sygn. akt II GSK [...]). Dlatego też kontrola sądu w niniejszej sprawie sprowadza się do oceny, czy Dyrektor WOR ARiMR w P. podjął w sprawie czynności, do których był obowiązany.

W ocenie Sądu zważywszy na treść wniosku Z. W. z 27 lipca 2022 r. należy przyjąć, że organ nie dopuścił się bezczynności w niniejszej sprawie. Wnioskiem tym skarżący zwrócił się do Dyrektora WOR ARiMR o udostępnienie "kompletnych akt sprawy, w tym zawierających dokumenty, które celowo nie zostały włączone lub zostały wyłączone z udostępnionych synowi skarżącego tego samego dnia akt sprawy o sygn. akt [...], w tym w szczególności dokumentów obrazujących współpracę tut. OR z ARiMR w W.". Co istotne skarżący nie wskazał żądanej formy udostępnienia mu akt sprawy.

Tymczasem zgodnie z art. 73 § 1 K.p.a. strona ma prawo wglądu w akta sprawy, sporządzania z nich notatek, kopii lub odpisów. Prawo to przysługuje również po zakończeniu postępowania. W myśl art. 73 § 2 K.p.a. strona może żądać uwierzytelnienia odpisów lub kopii akt sprawy lub wydania jej z akt sprawy uwierzytelnionych odpisów, o ile jest to uzasadnione ważnym interesem strony. Równocześnie przepis art. 74 § 2 K.p.a. przewiduje, że odmowa umożliwienia stronie przeglądania akt sprawy, sporządzania z nich notatek, kopii i odpisów, uwierzytelnienia takich kopii i odpisów lub wydania uwierzytelnionych odpisów następuje w drodze postanowienia, na które służy zażalenie.

W niniejszej sprawie skarżącemu (reprezentującego go synowi na podstawie udzielonego pełnomocnictwa) organ udostępnił akta sprawy w dniu 27 lipca 2022 r., co potwierdził sam skarżący, a o czym świadczy również treść notatki służbowej pracownika Biura Wsparcia Inwestycyjnego WOR ARiMR w P. z tego dnia. We wniosku z 27 lipca 2022 r. skarżący nie wyraził żądania wydania mu z akt uwierzytelnionych odpisów lub kopii wskazując przy tym na swój ważny interes. Ograniczył się bowiem jedynie do podania, że wnosi o udostępnienie mu kompletnych akt sprawy twierdząc, że udostępnione jego synowi tego dnia akta były niekompletne, bowiem nie zawierały dokumentów obrazujących współpracę WOR ARiMR z ARiMR w W..

W ocenie Sądu nie sposób stwierdzić, że stanowisko organu wyrażone w piśmie z 4 sierpnia 2022 r., ponowione następnie w piśmie z 17 sierpnia 2022 r. stanowiło przejaw bezczynności organu polegającą na odmowie udostępnienia skarżącemu akt sprawy w sytuacji, gdy organ wyraźnie wyjaśnił, że 27 lipca 2022 r. udostępnił A. W. (pełnomocnikowi skarżącego) kompletne akta sprawy, a na każdym etapie postępowania skarżący może zapoznać się aktami sprawy osobiście lub przez pełnomocnika w siedzibie organu.

Zważyć należy, że z akt administracyjnych sprawy wynika, że nie zawierają one dokumentów, których udostępnienia skarżący żądał wnioskiem z 27 lipca 2022 r., tj. w szczególności wymiany korespondencji pomiędzy WOR a Centralą ARiMR). Abstrahując od oceny, czy korespondencja pomiędzy jednostkami ARiMR winna stanowi część akt sprawy dotyczącej zmiany umowy dotyczącej pomocy w ramach działań i poddziałań, o których mowa m.in. w art. 3 ust. 1 pkt 5 u.w.r.o.w., Sąd stoi na stanowisku, że skoro w niniejszej sprawie Dyrektor WOR ARiMR dokumentacji tego rodzaju nie włączył do akt sprawy, nie mógł pozostawać w bezczynności co do jej udostępnienia. Równocześnie należy wskazać, że żaden z przepisów u.w.r.o.w. ani K.p.a. nie zobowiązuje organu do uznania za część składową akt wskazywanej nieprecyzyjnie przez skarżącego korespondencji pomiędzy organami ARiMR.

Podkreślenia wymaga również, że skarżący nie zażądał udostępnienia konkretnych dokumentów urzędowych w rozumieniu art. 76 § 1 K.p.a., o których powstaniu miał wiedzę i zmierzał do tego, by stały się one dowodami w sprawie. We wniosku z 27 lipca 2022 r. powołał się bowiem enigmatycznie na "dokumenty obrazujące współpracę tut. OR z ARiMR w W." nie precyzując o jakie dokumenty chodzi (czego dotyczył i kiedy powstały). Brak jest też normatywnych podstaw, by podważyć stanowisko organu co do wewnętrznego charakteru korespondencji prowadzonej z ARiMR w W..

Równocześnie Sąd nie podziela stanowiska skarżącego, w którym celem zdefiniowania pojęcia i zakresu akt sprawy odwołuje się on do instytucji metryki akt, o której mowa w art. 66a K.p.a. Jak wyżej wspomniano przepis art. 34 ust. 2 u.w.r.o.w. określa zasadę, że w tego rodzaju sprawach nie znajdują zastosowania przepisy K.p.a., a jedynie w jedynie w wąskim, ściśle określonym zakresie, który nie obejmuje zagadnienia metryki akt.

W ocenie Sądu nieuprawnione jest też powołanie się przez skarżącego na przepisy ustawy o dostępie do informacji publicznej i na ich kanwie próba wykazania, że nieskonkretyzowana korespondencja pomiędzy organami ARiMR, która nie stanowi uregulowanego prawnie uzgodnienia stanowisk bądź wydania opinii (por. art. 106 K.p.a.), winna zostać stronie udostępniona. Skarżący zdaje się nie dostrzegać, że jego wniosek z 27 lipca 2022 r. nie został złożony w trybie dostępu do informacji publicznej, lecz w ramach sprawy o zmianę umowy dotyczącej pomocy o przywrócenie potencjały produkcji rolnej w gospodarstwie rolnym, w którym wystąpiła klęska suszy. W związku na podstawie art. 34 ust. 2 u.w.r.o.w. zastosowanie w sprawie miały przepisy K.p.a. dotyczące udostępniania akt. Na ich gruncie zaś Sąd nie stwierdził, by organ dopuścił się bezczynności, tym bardziej, że skarżący nie zażądał wyraźnie wydania z akt sprawy uwierzytelnionych odpisów uzasadniając to swym ważnym interesem (art. 73 § 2 K.p.a.). Sąd jednocześnie nie odbiera stronie prawa do zwrócenia się w trybie dostępu do informacji publicznej z żądaniem udostępnienia dokumentów, nie przesądzając wyniku takiej sprawy.

Reasumując Sąd uznaje, że Dyrektor WOR ARiMR w P. umożliwiając stronie wgląd do akt poprzez poinformowanie o tym fakcie pismami z 4 i 17 sierpnia 2022 r. wyczerpał przesłanki podjęcia czynności, o której mowa w art. 73 § 1 K.p.a., a zatem nie pozostawał w zarzucanej mu bezczynności. Samo zaś niezadowolenie skarżącego ze stanowiska organu co do zawartości akt sprawy nie może stanowić podstawy do uwzględnienia skargi.

W tym stanie sprawy Sąd stwierdza, że organ nie dopuścił się naruszenia konstytucyjnej normy zawartej w art. 61 ust. 1 Konstytucji RP. Przepis ten stanowi, że obywatel ma prawo do uzyskiwania informacji o działalności organów władzy publicznej oraz osób pełniących funkcje publiczne. Zgodnie zaś z art. 61 ust. 2 Konstytucji RP prawo do uzyskiwania informacji obejmuje dostęp do dokumentów. Co istotne, stosownie do przepisu art. 61 ust. 4 Konstytucji RP tryb udzielania informacji, o których mowa w ust. 1 i 2, określają ustawy. W tym wypadku chodzi o wspomnianą ustawę o dostępie do informacji publicznej, która określa zarówno pojęcie informacji publicznej, jak i tryb uzyskania do niej dostępu. W niniejszej sprawie organ działał na podstawie art. 34 ust. 2 u.w.r.o.w. w zw. z art. 73 K.p.a. i nie umożliwiał stronie udostępnienia zgromadzonych akt. Strona zaś w żaden sposób nie wykazała, by częścią akt sprawy była wspomniana korespondencja pomiędzy organami ARiMR.

W świetle powyższego Sąd przyjął, że organ wskazując pismami z 4 i 17 sierpnia 2022 r. na możliwość zapoznania się z założonymi i posiadanymi przezeń aktami sprawy w siedzibie organu w każdym czasie spełnił zadość wymogom art. 73 § 1 K.p.a.

W związku z powyższym Sąd uznając skargę za niezasadną na podstawie art. 151 P.p.s.a. orzekł o jej oddaleniu.