Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt I SA/Gl 1261/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2021-11-17 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6110 Podatek od towarów i usług
Hasła tematyczne: Podatkowe postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 138d par. 1, par. 3, art. 223 par. 2 pkt 1, art. 228 par. 1 pkt 2
journal: Dz.U. 2020 poz 1325
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bożena Pindel, Asesor WSA Monika Krywow (spr.), Sędzia WSA Anna Tyszkiewicz–Ziętek, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 17 listopada 2021 r. sprawy ze skargi T. P. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach z dnia [...] nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania od decyzji w sprawie określenia podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące 2016 r. i 2017 r. oddala skargę.


UZASADNIENIE

Postanowieniem z dnia [...] r., nr [...] [...], Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Katowicach (dalej jako organ odwoławczy), działając na podstawie art. 228 § 1 pkt 2 w zw. z art. 13 § 1 pkt 2 lit. a i art. 223 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 roku Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2020 r., poz. 1325 ze zm., dalej jako O.p.), stwierdził, że odwołanie T. P. (dalej jako podatnik, skarżący) oznaczone datą "29 marca 2020 r", wniesione w dniu 29 marca 2021 r. od decyzji Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w B. (dalej jako organ podatkowy) z dnia [...] r., znak: [...], w przedmiocie podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące od stycznia 2016 r. do grudnia 2017 r. zostało wniesione z uchybieniem terminowi do wniesienia odwołania.

Powyższe postanowienie zapadło w następującym stanie faktycznym i prawnym:

W dniu 2 marca 2018 r. podatnik udzielił pełnomocnictwa ogólnego K. K., ustanawiając dalszym pełnomocnikiem ogólnym M. G.

Decyzją z dnia [...] r., organ podatkowy określił podatnikowi kwoty zobowiązań podatkowych oraz kwoty do zapłaty w podatku od towarów i usług za okresy od stycznia 2016 r. do grudnia 2017 r. Powyższa decyzja, zawierająca stosowne pouczenie o możliwości i terminie wniesienia odwołania doręczona została na adres kancelarii pełnomocnika ogólnego – K. K. i w dniu 21 grudnia 2020 r. odebrana przez upoważnionego pracownika – M. K.

Ww. pełnomocnictwa ogólne odwołane zostały w dniu 27 marca 2021 r.

Odwołanie od powyższej decyzji datowane na dzień 29 marca 2020 r. zostało wniesione w dniu 29 marca 2021 r.

Organ odwoławczy wskazał na treść art. 223 § 1 i § 2 pkt 1 O.p. i stwierdził, że skoro decyzja organu podatkowego z dnia 17 grudnia 2019 r. została a doręczona pełnomocnikowi ogólnemu, to czternastodniowy termin do wniesienia odwołania upłynął w dniu 4 stycznia 2021 roku. Tymczasem odwołanie od ww. decyzji zostało nadane na poczcie w dniu 29 marca 2021 r., a zatem już po upływie ustawowego terminu.

Z uwagi na to, że ww. odwołanie zostało wniesione po upływie ustawowego terminu do jego wniesienia, organ odwoławczy stwierdził, że zgodnie z art. 228 § 1 pkt O.p. zobowiązany jest wyłącznie do stwierdzenia uchybienia terminowi do wniesienia odwołania. Podejmując rozstrzygnięcie w oparciu o ww. art. 228 § 1 pkt 2 O.p. organ odwoławczy ogranicza się bowiem wyłącznie do badania, czy odwołanie zostało wniesione w terminie. Uchybienie terminowi do wniesienia odwołania jest okolicznością obiektywną i w razie jej stwierdzenia organ odwoławczy nie może przystąpić do dalszych czynności w przedmiotowej sprawie, lecz ma obowiązek wydania postanowienia stwierdzającego uchybienie terminowi. Nie jest to zależne od swobodnego uznania organu lecz wynika z bezwzględnie obowiązującej normy prawnej.

W skardze na powyższe postanowienie podatnik, reprezentowany przez pełnomocnika w osobie adwokat, zarzuciła:

1. rażące naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, a to art. 120 w zw. z art. 121 § 1, art. 122, art. 191 O.p., poprzez wybiórczą, niepełną i stronniczą ocenę materiału dowodowego oraz nieprawidłowe ustalenia stanu faktycznego, które skutkowało przyjęciem, że skarżący uchybił terminowi złożenia odwołania od decyzji;

2. rażące naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, a to art. 201 § 1 pkt 2 O.p., poprzez brak zawieszenia postępowania, pomimo że rozpoznanie sprawy zależy od rozstrzygnięcia Sądu.

Stawiając powyższe zarzuty pełnomocnik skarżącego wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości oraz zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych, ewentualnie o zawieszenie niniejszego postępowania lub uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania organowi.

W uzasadnieniu podniesiono, że całkowicie niesprawiedliwym i wbrew fundamentalnym zasadom prawa podatkowego pozostaje poprzestanie analizy niniejszej sprawy na zweryfikowaniu formalnego udzielenia pełnomocnictwa ogólnego K. K. oraz jego formalnego odwołania. Zdaniem autorki skargi, istotne pozostają okoliczności dot. okresu pomiędzy udzielenie pełnomocnictwa, a jego odwołaniem. Skarżący wypowiedział bowiem umowę K. K. kilkukrotnie, w tym również ustnie. Strony podczas wypowiedzenia umowy poczyniły również wszelkie istotne ustalenia mające definitywnie zakończyć ich współpracę. Skarżący nie sformułował oświadczenia o wypowiedzeniu na piśmie, albowiem nie ma takiego wymogu, aby wypowiedzenie pełnomocnictwa nastąpiło na piśmie. Pisemnie została wypowiedziana tylko umowa, albowiem K. K. uważał, że zgodnie z zawartą umową wypowiedzenie jej mogło być sporządzone wyłącznie w formie pisemnej. Wcześniej skarżący wypowiedział umowę ustnie i wyraźnie informował pełnomocnika o konieczności podjęcia wszelkich czynności zmierzających do zakończenia współpracy i poinformowania wszystkich organów o wypowiedzeniu pełnomocnictwa. W odpowiedzi na powyższe K. K. zakwestionował ustną formę wypowiedzenia umowy, uznając za skuteczne - wypowiedzenie pełnomocnictwa. Z uwagi na okoliczności towarzyszące wypowiedzeniu pełnomocnictwa skarżący podtrzymał złożone wnioski dowodowe, tj. wnioski o przesłuchanie świadków na fakt, okresu współpracy z biurem rachunkowym, umocowania do odbierania korespondencji skarżącego, okoliczności związanych z wypowiedzeniem umowy oraz wypowiedzenia pełnomocnictwa, nieprzekazania wnioskodawcy decyzji z dnia [...] r., terminu zapoznania się z ww. decyzją przez niego. Organ jednak nie przeprowadził żadnych dowodów, a jedynie ograniczył się do stwierdzenia, że odwołanie zostało wniesione z uchybieniem terminowi do wniesienia odwołania. Tymczasem trudno uznać takie twierdzenie za poparte jakimikolwiek okolicznościami - poza formalnym złożeniem odwołania. Aby bowiem ustalić czy skarżący miał w ogóle możliwość zapoznać się z decyzją organu podatkowego, doręczoną pełnomocnikowi - koniecznym jest jego przesłuchanie.

Nadto wskazano, że skarżący zgodnie z art. 162 O.p. wniósł o przywrócenie terminu do złożenia odwołania od decyzji, z którą nie mógł się zapoznać i której nie znał aż do marca 2021 r. Organ odwoławczy postanowieniem z dnia [...] r., odmówił przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. Skarżący jednak złożył skargę od ww. postanowienia do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach. Zatem w niniejszej sprawie, zgodnie z art. 201 § 1 pkt 2 O.p. w jego ocenie, uzasadnionym pozostaje zawieszenie niniejszego postępowania do czasu rozpoznania niniejszej skargi. W przypadku uwzględnienia skargi i przywrócenia terminu do wniesienia odwołania, uzasadnionym pozostanie stwierdzenie, że odwołanie zostało wniesione w wyznaczonym terminie. Taki wniosek pozostanie jednak w sprzeczności z sentencją zaskarżonego postanowienia.

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie. Podtrzymał stanowisko w sprawie i wskazał, że rozpatrzenie wniesionego odwołania byłoby możliwe wówczas, gdyby czynność, od której zależy wszczęcie postępowania odwoławczego, była skuteczna. Jednakże, z uwagi na to, ze odwołanie zostało wniesione po upływie ustawowego terminu do jego wniesienia, organ odwoławczy, zgodnie z art. 228 § 1 pkt 2 O.p. zobowiązany jest wyłącznie do stwierdzenia uchybienia terminowi do wniesienia odwołania. Podejmując rozstrzygnięcie w oparciu o ww. przepis organ odwoławczy ogranicza się wyłącznie do badania, czy odwołanie zostało wniesione w terminie. Uchybienie terminowi do wniesienia odwołania jest okolicznością obiektywną i w razie jej stwierdzenia organ odwoławczy nie może przystąpić do dalszych czynności w przedmiotowej sprawie, lecz ma obowiązek wydania postanowienia stwierdzającego uchybienie terminowi. Nie jest to zależne od swobodnego uznania organu lecz wynika z bezwzględnie obowiązującej normy prawnej. Na etapie wstępnego badania odwołania organ obowiązany jest jedynie ustalić datę doręczenia decyzji, prawidłowość jej doręczenia oraz datę wniesienia odwołania. Przepisy ordynacji podatkowej nie nakazują organowi badać innych jeszcze okoliczności uchybienia terminowi. Tym samym organ odwoławczy uznał, że zarzut podniesiony przez pełnomocnika we wniesionej skardze, nie może zasługiwać na uwzględnienie. Natomiast pozostałe okoliczności, w tym podane w skardze, organ odwoławczy rozpoznał w postępowaniu o przywrócenie terminu do wniesienia skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Istota sporu w niniejszej sprawie sprowadza się do rozstrzygnięcia, czy zasadnie, w świetle ustalonego stanu faktycznego sprawy, organ odwoławczy stwierdził, iż podatnik uchybił terminowi do wniesienia odwołania od decyzji organu podatkowego z dnia [...] r.

Zgodnie z art. 223 § 2 pkt 1 O.p., odwołanie wnosi się w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji stronie.

Nie ulega wątpliwości, że termin do wniesienia odwołania jest terminem zawitym, a więc nie może być przedłużany, czy też skracany. Jednocześnie rolą organu odwoławczego w przypadku wniesienia odwołania jest jego weryfikacja również co do terminowości jego wniesienia. Podejmując rozstrzygnięcie w oparciu o art. 228 § 1 pkt 2 O.p., organ odwoławczy ogranicza się wyłącznie do badania, w jakim dniu miało miejsce prawidłowe doręczenie decyzji oraz kiedy zostało wniesione odwołanie. To te elementy są kluczowe przy ocenie dochowania 14 - dniowego terminu do wniesienia odwołania i to one przesądzają o ocenie zgodności z prawem postanowienia stwierdzającego uchybienie terminu do jego wniesienia. Uchybienie terminu jest przy tym okolicznością obiektywną i niezależną od uznania organu odwoławczego.

Natomiast w myśl art. 228 § 1 pkt 2 O.p. organ odwoławczy stwierdza w formie postanowienia uchybienie terminowi do wniesienia odwołania.

Należy podkreślić, że art. 228 § 1 pkt 2 O.p. ma charakter bezwarunkowy, co oznacza, że w każdym przypadku niedochowania terminu określonego w art. 223 § 2 pkt 1 O.p. organ odwoławczy ma obowiązek wydania postanowienia stwierdzającego uchybienie terminu. Jest to okoliczność obiektywna i w razie jej stwierdzenia organ odwoławczy nie może przystąpić do merytorycznego rozpatrzenia środka odwoławczego, lecz ma obowiązek wydać postanowienie o stwierdzeniu uchybienia powyższego terminu (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 marca 2021 r., sygn. akt II FSK 2331/19, wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z 20 kwietnia 2021 r., sygn. akt I SA/Łd 468/20). Uchybienie przedmiotowego terminu nie podlega też żadnym ocenom ani stopniowaniu skali tego naruszenia. Każde, nawet nieznaczne przekroczenie terminu stanowi samoistną podstawę do wydania postanowienia stwierdzającego jego uchybienie. W razie jego stwierdzenia organ odwoławczy nie ma innej możliwości niż wydać postanowienie o stwierdzeniu uchybienia terminu.

W niniejszej sprawie nie jest sporne to, że skarżący ustanowił w dniu 2 marca 2018 r. udzielił pełnomocnictwa ogólnego K. K. Również nie jest sporne i to, że zawiadomienie o jego wypowiedzeniu nastąpiło w dniu 27 marca 2021 r.

Zgodnie z treścią art. 138d § 1 O.p. pełnomocnictwo ogólne upoważnia do działania we wszystkich sprawach podatkowych oraz w innych sprawach należących do właściwości organów podatkowych. W myśl § 3 tego przepisu pełnomocnictwo ogólne oraz zawiadomienie o jego zmianie, odwołaniu lub wypowiedzeniu zgłasza mocodawca, wyłącznie na piśmie utrwalonym w postaci elektronicznej według wzoru określonego w przepisach wydanych na podstawie art. 138j § 1 pkt 1, do Szefa Krajowej Administracji Skarbowej. W przypadku wystąpienia problemów technicznych uniemożliwiających złożenie pełnomocnictwa ogólnego, jego zmianę, odwołanie lub wypowiedzenie na piśmie utrwalonym w postaci elektronicznej pełnomocnictwo składa się na piśmie utrwalonym w postaci papierowej według wzoru, o którym mowa w zdaniu pierwszym. Należy także zauważyć, że skuteczność ustanowienia, zmiany zakresu, odwołania i wypowiedzenia pełnomocnictwa ogólnego została określona w art. 138i § 1 O.p., stanowiącym, że ustanowienie, zmiana zakresu, odwołanie lub wypowiedzenie pełnomocnictwa ogólnego wywiera skutek od dnia wpływu do Centralnego Rejestru.

Zatem pomiędzy datą wpływu pełnomocnictwa do Centralnego Rejestru, a datą zawiadomienia o jego wypowiedzeniu, K. K., jako pełnomocnik ogólny był umocowany do podejmowania wszelkich czynności w postępowaniach podatkowych skarżącego.

Nie jest sporne i to, że ww. pełnomocnikowi została doręczona w dniu 21 grudnia 2020 r. decyzja organu podatkowego z dnia [...] r.

Tym samym termin do wniesienia odwołania o jakim mowa w art. 223 § 2 pkt 1 O.p., upłynął skarżącemu bezskutecznie w dniu 4 stycznia 2021 r. Tymczasem odwołanie zostało wniesione w dniu 29 marca 2021 r., a zatem po upływie ustawowego terminu. Taki stan rzeczy obligował zatem organ odwoławczy do wydania postanowienia o stwierdzeniu uchybienia terminu do wniesienia odwołania.

Nie sposób zgodzić się ze skarżącym, że obowiązkiem organu było przesłuchanie pełnomocnika ogólnego co do okoliczności braku możliwości zapoznania się skarżącego z treścią decyzji. Wskazany przepis art. 233 § 2 pkt 1 O.p. wiąże bowiem termin do wniesienia odwołania z datą doręczenia decyzji, nie zaś okolicznością zapoznania się przez podatnika z jej treścią. Te mogą być bowiem badane w postępowaniu o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania, nie zaś w postępowaniu takim, jak w niniejszej sprawie.

Sąd wziął także pod uwagę i to, że postanowieniem z tej samej daty ([...] r.) organ odwoławczy odmówił przywrócenia terminu do wniesienia odwołania skarżącemu (sprawa ze skargi na to postanowienie zarejestrowana pod sygn. akt I SA/Gl 1061/21 rozpoznana była na tym samym posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym co niniejsza sprawa). Nie sposób uznać, że zaistniały podstawy do zawieszenia niniejszego postępowania przed organem odwoławczym, bowiem stwierdzenie uchybienia terminowi do wniesienia odwołania (art. 228 § 1 pkt 2 O.p.) musi mieć pierwszeństwo przed rozpatrzeniem wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania (art. 162 §1 i §2 tej ustawy), nie zaś na odwrót.

Mając powyższe na uwadze, Sąd działając na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.) skargę oddalił.