Wyrok NSA, sygn. akt II GSK 1064/13
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2014-08-28 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6531 Dotacje oraz subwencje z budżetu państwa, w tym dla jednostek samorządu terytorialnego
Hasła tematyczne: Pomoc publiczna
Skarżony organ: Minister Gospodarki Pracy i Polityki Społecznej
Treść wyniku: Uchylono zaskarżony wyrok oraz decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 174 pkt 1
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: art. 1, art. 49 e ust. 1 ust. 2, ust. 4, art. 35, art. 45 ust. 3a
journal: Dz.U. 2011 nr 127 poz 721
law: Ustawa z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych - tekst jednolity.
article: § 13 ust. 2 pkt 11
journal: Dz.U. 2003 nr 139 poz 1328
law: ROZPORZĄDZENIE MINISTRA GOSPODARKI, PRACY I POLITYKI SPOŁECZNEJ z dnia 15 lipca 2003 r. w sprawie orzekania o  niepełnosprawności i stopniu niepełnosprawności

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Jan Bała Sędzia NSA Henryk Wach (spr.) Sędzia del. WSA Mirosław Trzecki Protokolant Anna Ważbińska-Dudzińska po rozpoznaniu w dniu 28 sierpnia 2014 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej P. K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. z dnia 27 lutego 2013 r. sygn. akt V SA/Wa 2503/12 w sprawie ze skargi P. K. na decyzję Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia [...] września 2012 r. nr [...] w przedmiocie nakazu zwrotu środków finansowych do budżetu państwa 1. uchyla zaskarżony wyrok; 2. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezesa Zarządu Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych z dnia [...] lutego 2012 r. znak: [...]; 3. zasądza od Ministra Pracy i Polityki Społecznej na rzecz Powiatu [...] kwotę 4.684 (cztery tysiące sześćset osiemdziesiąt cztery) złotych tytułem kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. wyrokiem z 27 lutego 2013 r., sygn. akt V SA/Wa 2503/12 oddalił skargę Powiatu K. (dalej: skarżący) na decyzję Ministra Pracy i Polityki Społecznej (dalej: organ II instancji, organ odwoławczy) z dnia [...] września 2012 r. nr [...] w przedmiocie zwrotu środków finansowych do budżetu państwa.

Sąd orzekał w następującym stanie faktycznym i prawnym:

W dniu [...] maja 2010 r. Starosta K. zawarł z A. G. umowę nr [...], przyznając mu kwotę 21.800 zł pochodzącą ze środków Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych (dalej: PFRON), przeznaczoną na podjęcie przez niego jako osoby niepełnosprawnej działalności gospodarczej.

W dniu [...] maja 2010 r. Starosta K. zawarł umowy nr [...] oraz [...], przyznając podmiotowi "[...]" Spółka z o.o. łączną kwotę 73.000 zł, stanowiącą refundację przez PFRON wydatków poniesionych przez ww. podmiot na wyposażenie dwóch stanowisk pracy osób niepełnosprawnych.

W dniu [...] kwietnia 2011 r. upoważnieni przedstawiciele Starosty K. przeprowadzili u beneficjentów, czyli A. G. i "[...]’ Spółki z o.o., wizyty monitorujące w zakresie wywiązywania się z umowy w związku z przyznanymi środkami finansowymi. W odniesieniu do "[...]" Spółki z o.o. osoby kontrolujące stwierdziły nieprawidłowości związane z realizacją umowy, które polegały na przeniesieniu urządzeń stanowiących wyposażenie 2 miejsc pracy osób niepełnosprawnych oraz na przeniesieniu na inne stanowisko osoby niepełnosprawnej, skierowanej jako osoba bezrobotna przez Państwowy Urząd Pracy do Spółki, dla której to osoby urządzono jedno ze stanowisk pracy.

W wyniku przeprowadzonej kontroli Powiatowy Urząd Pracy w K., upoważniony na mocy art. 35a pkt 13 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (tekst jedn.: Dz. U. z 2011 r. Nr 127, poz. 721 ze zm.; dalej: ustawa o rehabilitacji), w dniu [...] czerwca 2011 r. wypowiedział "[...]" Spółce z o.o. umowę nr [...] r., żądając zwrotu przyznanej kwoty 36.500 zł wraz z odsetkami jak dla zaległości podatkowych liczonymi od 1 lipca 2010 r., a następnie w dniu 15 lipca 2011 r. wypowiedział Spółce umowę [...] i również zażądał zwrotu przyznanych środków w kwocie 36.500 zł wraz z odsetkami ustawowymi liczonymi jak dla zaległości podatkowych.

Dalej organ wskazał, że wypowiedzenie umowy nr [...] miało miejsce już po kontroli przeprowadzonej w "[...]" Spółce z o.o. w dniu [...] lipca 2011 r. , w ramach której kontrolujący stwierdzili nieprawidłową realizację umów zawartych ze Spółką, potwierdzając uprzednie zastrzeżenia poczynione przez kontrolę przeprowadzoną przez osoby działające w imieniu Starosty. Efektem tej kontroli były również zastrzeżenia co do prawidłowości zawarcia umowy z A. G., ponieważ kontrolerzy zakwestionowali orzeczenie o niepełnosprawności przedstawione przez zainteresowanego. Kontrolerzy stwierdzili, że dokument ten stanowiący orzeczenie Terenowej Wojskowej Komisji Lekarskiej w K. z dnia [...] lutego 2006 r. stanowił jedynie orzeczenie w sprawie zdolności do pełnienia zawodowej służby wojskowej, nie stanowił natomiast orzeczenia o niepełnosprawności. W tym stanie rzeczy zdaniem organu nie można było przyznać A. G. środków z PFRON, ponieważ nie był on osobą niepełnosprawną.

W odpowiedzi na zawiadomienie o wynikach kontroli i na żądanie zwrotu przez Powiat na rzecz PFRON wydatkowanych kwot, pismem z [...] listopada 2011 r. Starosta przedłożył informację, w której wskazał, że uważa żądanie zwrotu kwoty przyznanej A. G. za nieuzasadnione, podnosząc, że beneficjent w prawidłowy sposób wywiązywał się z umowy. Poinformował również, że w dniu [...] lipca 2011 r. Powiatowy Zespół do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w K. orzekł o niepełnosprawności A. G., wskazując, że datuje się ona od 1995 r. W ocenie organu było to dowodem, że w dniu zawarcia umowy czyli [...] maja 2010 r. A. G. był osobą niepełnosprawną, a jeśli chodzi o brak stosownego dokumentu został on uzupełniony. Odnosząc się do zastrzeżeń związanych z "[...]" Spółka z o.o. Starosta stwierdził, że żądanie przez PFRON zwrotu kwot przyznanych Spółce było bezzasadne, ponieważ Starosta wypełnił wszystkie obowiązki związane z przyznaniem tych środków i to w wyniku jego działań wykryto nieprawidłowości w działaniu Spółki, co spowodowało podjęcie działań w celu ich odzyskania. Nieprawidłowości po stronie beneficjenta nie mogły zdaniem organu obciążać Powiatu.

Decyzją z dnia [...] lutego 2012 r. nr [...] Prezes Zarządu Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych (dalej: organ I instancji) na podstawie art. 104 ustawy z 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.: Dz. U. z 2013 r. poz. 267, dalej: k.p.a.) i art. 45 ust. 3a i art. 49e ust. 1 i 2 ustawy z 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej osób niepełnosprawnych nakazał Staroście – Powiatowi K. zwrot w terminie 3 miesięcy od daty otrzymania decyzji łącznej kwoty 92.800 zł wraz z odsetkami liczonymi jak dla zaległości podatkowych od poszczególnych kwot przyznanych środków i ze wskazaniem terminu naliczania odsetek od tych kwot – w sposób szczegółowo określony w decyzji.

Prezes PFRON w uzasadnieniu decyzji wskazując na ustalony przez siebie stan faktyczny sprawy, podtrzymał stanowisko wynikające uprzednio z zaleceń pokontrolnych i wezwania do zwrotu przyznanych uprzednio środków. Organ wskazał, że zgodnie ze wskazanymi w decyzji przepisami obowiązek zwrotu środków obciąża wyłącznie Powiat, który był zobowiązany do ich rozdysponowania w oparciu o prawidłowo złożone wnioski potencjalnych beneficjentów, jak również do kontroli dokumentacji dotyczącej wydatkowania środków przez beneficjentów.

Decyzją z [...] września 2012 r. Minister Pracy i Polityki Społecznej, po rozpatrzeniu odwołania Powiatu K., utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Minister uznał, że decyzja organu I instancji była prawidłowa a wskazując na treść art. 49e ust. 1 ustawy z 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji uznał, że środki Funduszu podlegają zwrotowi w kwocie wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem, pobranej w nadmiernej wysokości lub ustalonej w wyniku kontroli w zakresie stwierdzonych nieprawidłowości, określonej w decyzji o ich zwrocie z odsetkami naliczonymi jak dla zaległości podatkowych. Minister stwierdził, że powiat dopuścił się nieprawidłowości przyznając środki Funduszu osobie, która nie dysponowała orzeczeniem o niepełnosprawności, bo niezależnie od istniejącego wcześniej stanu niepełnosprawności w znaczeniu medycznym, znaczenie w zakresie możliwości korzystania z uprawnień przewidzianych ustawą o rehabilitacji miało tylko stwierdzenie niepełnosprawności stosownym orzeczeniem. Minister podniósł, że dla obowiązku zwrotu środków Funduszu w świetle art. 49e ust. 1 ustawy o rehabilitacji nieistotne było czy nieprawidłowości powodujące obowiązek zwrotu środków wynikały z działań lub zaniechań strony czy beneficjenta, bowiem decydujący był sam fakt ich wystąpienia.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. uznał, iż skarga Powiatu K. nie jest zasadna. Odnosząc się do zarzutów skargi uznano, że nie były one trafne. W pierwszej kolejności Sąd wskazał, że nie podziela argumentów skargi odnoszących się do prawidłowości przyznania środków Funduszu A. G. zatem zasadne stało się obciążenie strony obowiązkiem zwrotu przyznanych mu środków. Dalej wskazano, że A. G. na dzień ubiegania się o pomoc ze środków Funduszu na podjęcie po raz pierwszy działalności gospodarczej, na podstawie art. 12a ust. 1 w zw. z § 2 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z 17 października 2007 r. w sprawie przyznania osobie niepełnosprawnej środków na podjęcie działalności gospodarczej, rolniczej albo na wniesienie wkładu do spółdzielni socjalnej (Dz. U. 2007 r. Nr 194 poz. 1403), dysponował jedynie orzeczeniem z dnia [...] lutego 2006 r. Terenowej Wojskowej Komisji Lekarskiej w K., które stanowiło jedynie orzeczenie w sprawie zdolności do pełnienia zawodowej służby wojskowej, nie stanowiło natomiast orzeczenia o niepełnosprawności. Tym samym orzeczeniem beneficjent dysponował również w dniu zawarcia umowy, tj. [...] maja 2010 r., dopiero zaś dnia [...] lipca 2011 r. orzeczeniem o niepełnosprawności.

Jest niewątpliwe, że orzeczeniem o niepełnosprawności dysponował dopiero od dnia [...] lipca 2011 r.

W ocenie Sądu I instancji, gdyby beneficjent dysponował orzeczeniem, w którym zawarte byłoby orzeczenie o niezdolności do pracy, można byłoby uznać je za właściwe orzeczenie wskazujące na jego niepełnosprawność. Takiego orzeczenia beneficjent nie przedstawił, zatem nie można było uznać, że decydujące dla rozstrzygnięcia sprawy w odniesieniu do przyznania A. G. pomocy ze środków PFRON miało uzyskanie i przedstawienie takiego orzeczenia w terminie późniejszym, już po terminie kontroli, i że decydujące znaczenie miał fakt, że jak wynika z tego orzeczenia wydanego przez Powiatową Komisję do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w K., niepełnosprawność ta istniała od 1995 r. Rację bowiem miał organ, że miało to znaczenie w rozumieniu medycznym, ale nie w rozumieniu prawnym jako możliwość i obowiązek udokumentowania stopnia niepełnosprawności dla potrzeb uzyskania pomocy (świadczeń) na podstawie ustawy o rehabilitacji. Stwierdzono, że Starosta rozpatrując wniosek o przyznanie pomocy bierze pod uwagę uprawnienia i kwalifikacje wnioskodawcy, a skoro przyznał pomoc osobie, która takich uprawnień nie wykazała, należało uznać, że doszło do nieprawidłowości przy jej przyznaniu.

Reasumując, zdaniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wykorzystanie środków niezgodnie z przeznaczeniem już po ich przekazaniu pracodawcy, może być dokonane wyłącznie przez niego. Zatem należało uznać, że skoro za zadania takie jak w przedmiotowej sprawie odpowiada zgodnie z art. 35a ustawy o rehabilitacji powiat, a jedynie ich realizacją zajmuje się Powiatowy Urząd Pracy, to odpowiedzialnym za zwrot środków, których dotyczą stwierdzone nieprawidłowości, był powiat. Wskazano, że to powiat zawierał z beneficjentami umowy cywilne i realizuje w razie konieczności w oparciu o prawo cywilne zwrot tych kwot wraz z odsetkami jak dla zaległości podatkowych. Umowy te w sposób jednoznaczny określają odpowiedzialność beneficjentów za przyznane im kwoty. Beneficjenci ci na gruncie ustawy o rehabilitacji zawodowej osób niepełnosprawnych, zdaniem Sądu, nie są - w przypadku gdy uzyskali środki na podstawie art. 12a, czy art. 26e ustawy o rehabilitacji - zobligowani do ich zwrotu bezpośrednio na rzecz PFRON.

Powiat K. złożył skargę kasacyjną, w której zaskarżył wyrok w całości, wnosząc o jego uchylenie w całości i rozpoznanie skargi na podstawie art. 188 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. z 2012 r. poz. 270, dalej: p.p.s.a.), zasądzenie kosztów postępowania za obie instancje, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy sądowi do ponownego rozpoznania i do rozstrzygnięcia o kosztach postępowania ze skargi kasacyjnej.

Zaskarżonemu orzeczeniu zarzucono naruszenie przepisów prawa materialnego tj.

1) art. 1 ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych poprzez jego niewłaściwą interpretację wyrażającą się w uznaniu, że Starostwo Powiatowe w K. przyznało i wypłaciło środki PFRON osobie, która na dzień wypłaty środków Funduszu nie spełniała warunków do otrzymania tych środków, bowiem nie posiadała prawnego potwierdzenia niepełnosprawności,

2) art. 49 e ust. 1 oraz 2 ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych poprzez jego niewłaściwą interpretację i w konsekwencji niewłaściwe zastosowanie:

a) wyrażające się w uznaniu, że brak odpowiedniego orzeczenia o stopniu niepełnosprawności na dzień przyznania środków na podjęcie działalności gospodarczej osobie niepełnosprawnej, uzasadnia przypisanie Powiatowi K. środków PFRON do zwrotu,

b) wyrażające się w uznaniu, że skoro za zadania realizowane na mocy ustawy o rehabilitacji, zgodnie z art. 35 a ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych, odpowiada Powiat, to Powiat jest odpowiedzialny względem PFRON za zwrot środków wykorzystanych niezgodnie z przeznaczeniem przez pracodawcę, któremu Powiat przekazał środki na podstawie umowy cywilnoprawnej i PFRON może decyzją administracyjną nałożyć na Powiat obowiązek zwrotu środków wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych w terminie 3 miesięcy od dnia otrzymania wezwania do zapłaty, w sytuacji gdy Powiat nie dopuścił się żadnych nieprawidłowości w dysponowaniu środkami, a jedyne nieprawidłowości leżały po stronie pracodawcy, na którego działania Powiat nie miał żadnego wpływu,

3) art. 49e ust. 4 ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych poprzez jego niezastosowanie i uznanie, że skarżący zobowiązany był zwrócić Państwowemu Funduszowi Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych środki wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych.

W odpowiedzi na skargę kasacyjną Minister Pracy i Polityki Społecznej wniósł o oddalenie skargi kasacyjnej oraz zasądzenie kosztów postępowania.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 176 p.p.s.a. skarga kasacyjna powinna czynić zadość wymaganiom określonym dla pisma w postępowaniu sądowym oraz zawierać oznaczenie zaskarżonego orzeczenia ze wskazaniem, czy jest ono zaskarżone w całości, czy w części, przytoczenie podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienie, wniosek o uchylenie lub zmianę orzeczenia z oznaczeniem zakresu żądanego uchylenia lub zmiany. Z kolei art. 183 tej ustawy stanowi, że Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. Jeżeli nie wystąpiły przesłanki nieważności postępowania wymienione w art. 183 § 2 p.p.s.a., a w rozpoznawanej sprawie nie wystąpiły, to Sąd związany był granicami skargi kasacyjnej. Według art. 174 p.p.s.a., skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie; 2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Zgodnie z art. 188 p.p.s.a., jeżeli nie ma naruszeń przepisów postępowania, które mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a zachodzi jedynie naruszenie prawa materialnego, Naczelny Sąd Administracyjny może uchylić zaskarżone orzeczenie i rozpoznać skargę. W tym przypadku Sąd orzeka na podstawie stanu faktycznego przyjętego w zaskarżonym wyroku.

Skarga kasacyjna Powiatu K. o opiera się na podstawie z art. 174 pkt 1 p.p.s.a.

W ramach tej podstawy kasacyjnej zarzucono naruszenie art. 1 ustawy o rehabilitacji przez "niewłaściwą interpretację". Zgodnie z tym przepisem, ustawa dotyczy osób, których niepełnosprawność została potwierdzona orzeczeniem: o zakwalifikowaniu przez organy orzekające do jednego z trzech stopni niepełnosprawności określonych w art. 3 lub o całkowitej lub częściowej niezdolności do pracy na podstawie odrębnych przepisów, lub o niepełnosprawności, wydanym przed ukończeniem 16 roku życia - zwanych dalej "osobami niepełnosprawnymi". Stawiając zarzut naruszenia art. 1 ustawy o rehabilitacji skarżący uzasadnił to tym, że skoro w dniu [...] lipca 2011 r. Powiatowy Zespół do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności orzekł o niepełnosprawności A. G. wskazując, że datuje się ona od 1995 r., to tym samym należało przyjąć, że w dniu zawarcia umowy [...] maja 2010 r. A. G. był osobą niepełnosprawną. Przedstawiona przez autora skargi kasacyjnej wykładnia przepisu art. 1 ustawy o rehabilitacji jest prawidłowa, ponieważ niepełnosprawność A. G. została potwierdzona orzeczeniem, które zgodnie z § 13 ust. 2 pkt 11 rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 15 lipca 2003 r. w sprawie orzekania o niepełnosprawności i stopniu niepełnosprawności (Dz. U. Nr 139, poz. 1328 ze zm.) zawiera datę powstania niepełnosprawności ustaloną w trybie § 14 ust. 3 rozporządzenia.

Z powyższego wynika, że niepełnosprawność A. G. została potwierdzona stosownym orzeczeniem wprawdzie po zawarciu umowy, ale z orzeczenia wynika, że na dzień podpisania umowy beneficjent był osobą niepełnosprawną. Tym samym, choć w dniu zawarcia umowy nr [...] A. G. nie przedłożył wymaganego orzeczenia, to brak ten został usunięty i uznać należy, że beneficjent był osobą niepełnosprawną w rozumieniu art. 1 ustawy o rehabilitacji.

Stąd też nie można podzielić poglądu Sądu I instancji, iż beneficjent na dzień podpisania umowy był niepełnosprawnym jedynie w sensie medycznym, a nie w sensie prawnym.

Okoliczność zaś, iż tej niepełnosprawności na dzień podpisania umowy nie udokumentował, nie może obecnie mieć decydującego znaczenia w sprawie, gdyż te nieprawidłowości w dniu wydania decyzji z dnia [...] lutego 2012 r. już nie istniały, a zatem nie było podstaw do wydania decyzji nakazującej zwrot wypłaconych środków na podstawie art. 49e ust. 1 ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej.

Nie jest natomiast uzasadniony zarzut skargi kasacyjnej podniesiony w pkt 2 lit. b/ dotyczący naruszenia art. 49e ust. 1 i 2 ustawy o rehabilitacji przez określenie w drodze decyzji zwrotu środków wraz z odsetkami wypłaconymi na podstawie umowy z [...] maja 2010 r. "[...]" Spółce z o.o., jako refundacja przez PFRON wydatków poniesionych na wyposażenie dwóch stanowisk pracy osób niepełnosprawnych. Błędne jest stanowisko skarżącego, że skoro Powiat nie dopuścił się żadnych nieprawidłowości w dysponowaniu środkami Funduszu, a nieprawidłowości leżały po stronie pracodawcy, to brak jest podstaw do zwrotu tych środków wraz z odsetkami. Decydujące znaczenie ma tutaj wynik kontroli przeprowadzonej przez Fundusz na podstawie art. 51 ust. 3 pkt 6 ustawy o rehabilitacji. W wyniku kontroli prawidłowo ustalono kwotę stwierdzonych nieprawidłowości, tj. kwotę podlegającą zwrotowi. Obowiązek zwrotu kwoty ustalonej w wyniku kontroli w zakresie stwierdzonych nieprawidłowości jest niezależny od tego, kto dopuścił się nieprawidłowości w wykorzystaniu środków Funduszu. Z tych powodów środki Funduszu przekazane w trybie art. 48 ust. 1 pkt 1 ustawy o rehabilitacji samorządowi powiatowemu na realizację określonych zadań lub rodzajów zadań podlegają zwrotowi w kwocie ustalonej w wyniku kontroli w zakresie stwierdzonych nieprawidłowości.

Uzasadniony jest również podniesiony w pkt 3 skargi kasacyjnej zarzut naruszenia art. 49e ust. 4 ustawy o rehabilitacji powiązany z zarzutem z pkt 2 w zakresie odsetek naliczonych od kwoty środków uzyskanych przez "[...]" Spółka z o.o. Zgodnie z art. 49e ust. 4 ustawy o rehabilitacji, odsetek nie nalicza się w przypadku gdy wystąpienie okoliczności powodujących obowiązek zwrotu lub wypłaty środków było niezależne od zobowiązanego do zapłaty.

W tym zakresie organ administracji w zaskarżonej decyzji nie dokonał żadnych ustaleń i rozważań, a Sąd I instancji stwierdzając, iż nie doszło do naruszenia art. 49e ust. 4 ustawy o rehabilitacji zastąpił organ w tych ustaleniach. Takiego postępowania nie można uznać za prawidłowe, gdyż w świetle art. 3 § 1 p.p.s.a. sądy administracyjne sprawują jedynie kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie, co nie upoważnia do zastępowania organów w zakresie dokonywania ustaleń faktycznych i ich oceny prawnej.

Dopiero ustalenie przez organ, że nie zachodzi przesłanka wykluczająca obowiązek naliczenia odsetek (wystąpienie okoliczności powodujących obowiązek zwrotu lub wypłaty środków było niezależne od zobowiązanego do zapłaty), pozwala na zastosowanie art. 49e ust. 1 ustawy o rehabilitacji. Inaczej mówiąc, decyzja nakazuje zwrot wypłaconych środków wraz z odsetkami jedynie wówczas, kiedy organ administracji publicznej najpierw wykluczy istnienie przesłanki negatywnej z art. 49e ust. 4 ustawy o rehabilitacji.

Skarga kasacyjna ma usprawiedliwioną podstawę z art. 174 pkt 1 p.p.s.a., ponieważ w sytuacji, kiedy organy administracji publicznej nie przedstawiły wykładni art. 49e ust. 4 ustawy o rehabilitacji, jak również nie wskazały, dlaczego ustalony w sprawie stan faktyczny nie odpowiada hipotezie normy prawnej, która mogła mieć zastosowanie, Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. taki stan rzeczy zaakceptował.

Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 27 kwietnia 1992 r., sygn. akt III SA 1839/91 (opubl. ONSA 1992/2/45) stwierdził, że odpowiedź na skargę nie może uzupełniać zaskarżonej decyzji poprzez zamieszczenie w niej rozważań i ocen, które zgodnie z art. 107 § 3 k.p.a. powinno zawierać jej uzasadnienie faktyczne i prawne. Wyrok sądu administracyjnego nie może uzupełniać zaskarżonej decyzji poprzez zamieszczenie w jego uzasadnieniu rozważań i ocen, które nie zostały zawarte w uzasadnieniu faktycznym i prawnym decyzji.

Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 188 p.p.s.a. uchylił zaskarżony wyrok i rozpoznał skargę. O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 203 pkt 1 p.p.s.a. oraz art. 206 p.p.s.a.