Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt III SA/Kr 1668/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2016-07-05 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6032 Inne z zakresu prawa o ruchu drogowym
Hasła tematyczne: Ruch drogowy
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: uchylono zaskarżoną decyzję i poprzedzającą decyzję I instancji
Powołane przepisy: article: Art. 130a ust. 10h
journal: Dz.U. 2012 poz 1137
law: Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dorota Dąbek Sędziowie WSA Kazimierz Bandarzewski (spr.) WSA Wojciech Jakimowicz Protokolant Małgorzata Krasowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 lipca 2016 r. sprawy ze skargi M. Ł. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 21 września 2015 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kosztów związanych z przechowywaniem pojazdu na parkingu strzeżonym I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji; II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącego M. Ł. kwotę 3617 zł (słownie: trzy tysiące sześćset siedemnaście złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Starosta decyzją z dnia [...] 2015 r. znak: [...] orzekł o nałożeniu na M. Ł. obowiązku zapłaty kosztów związanych z przechowywaniem na parkingu strzeżonym w okresie od dnia 4 września 2010 r. do dnia 29 kwietnia 2015 r. pojazdu marki Peugeot 205, o nr rej. [...], nr VIN: [...] w łącznej wysokości: 52 525,95 zł. Organ podniósł, że dyspozycję (z dnia 12 grudnia 2008 r.) dotycząca usunięcia z drogi ww. pojazdu wydano ze względu na takt, że osoba kierująca znajdowała się pod wpływem alkoholu oraz nie okazała dokumentu potwierdzającego obowiązkowe ubezpieczenie pojazdu. Wskazano na art 130a ust. 5c Prawa o ruchu drogowym.

Następnie w związku z nieodebraniem przez właściciela pojazdu z parkingu Starosta działając na podstawie art. 130a ust. 10 ww. ustawy, w dniu 5 grudnia 2014 r. wystąpił do Sadu Rejonowego z wnioskiem o orzeczenie przepadku pojazdu na rzecz Powiatu - postanowieniem z dnia [...] 2014 r. (sygn. akt [...]) orzeczono o przepadku. Organ następnie wskazał, że zlecono rzeczoznawcy samochodowemu wykonanie opinii mającej na celu ustalenie stanu technicznego pojazdu i określenie jego wartości. Z wykonanej wyceny (przeprowadzonej w dniu 28 lutego 2015 r.) wynikało, że pojazd nie nadaje się do dalszej eksploatacji. W dniu 29 kwietnia 2015 r. przekazano pojazd do utylizacji (utylizacja nastąpiła w tym samym dniu). Następnie organ I instancji wyliczył koszty za przechowywanie na parkingu strzeżonym ww. pojazdu za okres od dnia 4 września 2010 r. do dnia 29 kwietnia 2015 r. mając na uwadze obowiązujące w tym czasie stawki opłat dobowych. Podkreślono, że ww. opłaty uregulowano w uchwałach Rady Powiatu, tj.:

- Nr [...] z dnia 24 kwietnia 2008 r. obowiązująca do dnia 31 grudnia 2011 r.;

- Nr [...] z dnia 24 listopada 2011 r., obowiązująca od dnia 1 stycznia 2012 r. do dnia 31 grudnia 2012 r.;

- Nr [...] z dnia 25 października 2012 r., obowiązująca od dnia 1 stycznia 2013 r. do dnia 31 grudnia 2013 r.;

- Nr [...] z dnia 20 listopada 2013 r., obowiązująca od dnia 1 stycznia 2014 r. do dnia 31 grudnia 2014 r.;

- Nr [...] z dnia 29 października 2014 r. obowiązująca od dnia 1 stycznia 2015 r.

Organ podkreślił, że do obliczeń stawek dobowych za parkowanie przedmiotowego pojazdu uwzględnił obowiązujące w danym okresie stawki VAT (22% i 23%). Dodał, że początkowa data terminu, od którego jest naliczana oplata za parkowanie wynika z faktu, że zadanie to zostało zlecone do wykonania powiatom od dnia 4 września 2010 r. Natomiast końcowa data terminu naliczania kosztów parkowania wynika z tego, że pojazd odebrano z parkingu strzeżonego i zezłomowano w dniu 29 kwietnia 2015 r. Organ wskazał, że przedmiotowa decyzja nie rozstrzyga kwestii kosztów usuwania pojazdu oraz przechowywania na parkingu strzeżonym przed ww. datą.

Od powyższej decyzji odwołał się w ustawowym terminie M. Ł. W odwołaniu podkreślił, że okres za który winien uiścić przedmiotową opłatę jest zbyt długi. Odwołujący wskazał na przewlekłość postępowania z winy organu I instancji, przez co zdaniem M. Ł., przedmiotowa opłata jest tak wysoka.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją znak: [...] z dnia 21 września 2015 r., działając na podstawie art. 130a ust. 10h ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2012 r., poz. 1137 z późn. zm.) oraz art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. utrzymało w mocy decyzję wydaną przez Starostę z dnia [...] 2015 r. znak: [...] orzekającą o nałożeniu na M. Ł. obowiązku zapłaty kosztów związanych z przechowywaniem na parkingu strzeżonym w okresie od dnia 4 września 2010 r. do dnia 29 kwietnia 2015 r. pojazdu marki Peugeot 205, o nr rej. [...], nr VIN: [...] w łącznej wysokości: 52 525,95 zł.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze przyjęło w całości ustalenia faktyczne dokonane przez organ I instancji jako własne. Organ odwoławczy wskazał, że w dniu 20 maja 2015 r. zawiadomiono stronę o wszczęciu postępowania w sprawie wydania decyzji o zapłacie kosztów związanych z przechowywaniem na parkingu strzeżonym pojazdu marki Peugeot 205 o nr rej. [...], nr VIN: [...] usuniętego w trybie art. 130a ust. 2 pkt 1 Prawa o ruchu drogowym, a także kosztów związanych z oszacowaniem pojazdu oraz przeprowadzeniem postępowania w sprawie orzeczenia przepadku tegoż pojazdu na rzecz Powiatu - pouczono M. Ł. o możliwości zaznajomienia się z aktami sprawy, z której nie skorzystał.

Mając na uwadze dokumenty znajdujące się w aktach sprawy oraz treść uchwał Rady Powiatu określających wysokości stawek opłat dobowych za parkowanie (przechowywanie) pojazdu na parkingu strzeżonym organ I instancji prawidłowo - zdaniem organu II instancji - wyliczył łączną opłatę (z uwzględnieniem stawek VAT) za okres od dnia 4 września 2010 r. do dnia 29 kwietnia 2015 r. Opłatę uregulowano na podstawie w uchwał Rady Powiatu - tj.:

- nr [...] z dnia 24 kwietnia 2008 r. obowiązująca do dnia 31 grudnia 2011 r.:

15,00 zł x 119 dni + 22% VAT (4 września 2010 r. – 31 grudnia 2010 r.) = 2 177,70 zł, 15,00 x 365 dni + 23% VAT (1 stycznia 2011 r. - 31 grudnia 2011 r.) = 6 734,25 zł;

- nr [...] z dnia 24 listopada 2011 r. obowiązująca od dnia 1 stycznia 2012 r. do 31 grudnia 2012 r. 33,00 zł (w tym VAT) x 366 dni = 12 078,00 zł;

- Nr [...] z dnia 25 października 2012 r. obowiązująca od dnia 1 stycznia 2013 r. do 31 grudnia 2013 r.: 37,00 zł (w tym VAT) x 365 dni = 13 505,00 zł;

- Nr [...] z dnia 20 listopada 2013 r. obowiązująca od dnia 1 stycznia 2014 r. do 31 grudnia 2014 r.: 37,00 zł (w tym VAT) x 365 dni = 13 505,00 zł;

- Nr [...] z dnia 29 października 2014 r. obowiązująca od dnia 1 stycznia 2015 r.: 37,00 zł (w tym VAT) x 119 dni = 4 403,00 zł

Zdaniem Kolegium Odwoławczego organ I instancji słusznie wskazał, że do kwoty 52 402,95 zł należy doliczyć także 123,00 zł - tj. koszty związane z oszacowaniem pojazdu przez rzeczoznawcę (dowód w aktach).

Podkreślono, że prawidłowo został także określony okres, za jaki zostały wyliczone koszty parkowania pojazdu podlegające zwrotowi przez stronę. Początek tego okresu - tj. 4 września 2010 r. został określony w art. 13 ustawy zmieniającej ustawę Prawo o ruchu drogowym. Natomiast koniec tego okresu wyznaczony jest przez moment przekazania pojazdu z parkingu do demontażu i znajduje potwierdzenie w materiale dowodowym znajdującym się w aktach sprawy - tj. do 29 kwietnia 2015 r.

Kolegium Odwoławcze zaznaczyło, że przepisy Prawa o ruchu drogowym nie pozwalają na miarkowanie kosztów, o których mowa w art. 130a ust. 10h tej ustawy. Zgodnie z tym przepisem chodzi o koszty powstałe od momentu wydania dyspozycji usunięcia pojazdu do zakończenia postępowania. Wskazano, że zgodnie z art 130a ust 10j ww. ustawy termin płatności należności ustalonych decyzją, o której mowa w ust. 10h wynosi 30 dni od dnia, w którym decyzja ta stała się ostateczna. Odsetki ustawowe nalicza się od dnia następującego po upływie terminu płatności. Należności te wraz z odsetkami podlegają egzekucji w trybie i na zasadach określonych w ustawie z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.

Na powyższą decyzję skargę z zachowaniem ustawowego terminu wniósł M. Ł. Zaskarżonej decyzji zarzucił:

I) naruszenie przepisów postępowania, mające istotny wpływ na wynik sprawy:

1) art. 7 K.p.a., art. 77 § 1 K.p.a. i art. 80 K.p.a. poprzez niepodjęcie wszelkich niezbędnych czynności do wszechstronnego wyjaśnienia i załatwienia sprawy, w szczególności poprzez uznanie, że organ I instancji słusznie ocenił zgromadzony w sprawie materiał dowodowy w sposób pełny i merytoryczny, w sytuacji gdy organ I instancji pominął całkowicie pismo z pouczeniem Komendy Powiatowej z dnia 7 stycznia 2009 r., zgodnie z którym "na podstawie art. 130a ust. 10 ustawy prawo o ruchu drogowym, pojazd usunięty i nie odebrany przez uprawnioną osobę w terminie 6 miesięcy od dnia usunięcia, uznaje się za porzucony z zamiarem wyzbycia się. Pojazd ten przechodzi na własność Skarbu Państwa";

2) art. 8 K.p.a. i art. 107 § 3 K.p.a. poprzez nienależyte uzasadnienie zaskarżonej decyzji z uwagi na zawarcie w niej zbyt ogólnikowych stwierdzeń, jak również poprzez brak odniesienia do zarzutu skarżącego, że "pojazd powinien przejść na własność Skarbu Państwa w terminie 6 miesięcy od dnia usunięcia", a wszystko to uniemożliwiło realizacje zasady pogłębionego zaufania obywateli do organów państwa oraz uniemożliwia dokonanie kontroli zaskarżonej decyzji w szczególności poprzez nie wyjaśnienie wszystkich okoliczności prawnych sprawy;

3) art. 9 K.p.a. i art. 11 K.p.a. poprzez niewyjaśnienie podstaw i przesłanek utrzymania w mocy decyzji Starosty, a w szczególności brak wyjaśnienia podstaw zastosowania art. 130a ust. 10h Prawa o ruchu drogowym, w sytuacji gdy przepis ten wszedł w życie 4 września 2010 r., a zatem po upływie 630 dni po usunięciu pojazdu z drogi;

4) art. 138 § 1 K.p.a. polegające na bezzasadnym utrzymaniu w mocy zaskarżonej decyzji wydanej z upoważnienia Starosty z dnia 11 czerwca 2015 r., w sytuacji, gdy prawidłowe było uchylenie przedmiotowej decyzji i umorzenie postępowania pierwszej instancji w całości w stosunku do skarżącego.

II) naruszenie przepisów prawa materialnego tj.:

1) art. 130a ust. 10h ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym w brzmieniu ustalonym ustawą z dnia 22 lipca 2010 r. o zmianie

ustawy Prawo o ruchu drogowym oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2010 r. Nr 152, poz. 1018) poprzez błędne dokonanie subsumcji do ustalonego w sprawie stanu faktycznego będące wynikiem błędnego przyjęcia, że art. 130a ust. 10h ww. ustawy może być zastosowany wobec skarżącego, w sytuacji gdy przepis ten został wprowadzony w życie dnia 4 września 2010 r., co w konsekwencji doprowadziło do niezastosowania art. 13 ustawy z dnia 22 lipca 2010 r. o zmianie ustawy - Prawo o ruchu drogowym oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2010 r. Nr 152, poz. 1018), w sytuacji gdy jest to przepis przejściowy wskazujący Skarb Państwa jako podmiot zobowiązany do poniesienia kosztów przechowania pojazdów, które powstały po upływie 6 miesięcy od dnia ich usunięcia;

2) art. 130a ust. 10 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym w brzmieniu ustalonym ustawą z dnia 22 lipca 2010 r. o zmianie ustawy - Prawo o ruchu drogowym oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2001 r. Nr 152, poz. 1018) poprzez jego niewłaściwe zastosowanie, w sytuacji gdy w dniu 12 grudnia 2008 r. obowiązywał art. 130a ust. 10 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym, w brzmieniu ustalonym ustawą z dnia 6 września 2001 r. o zmianie ustawy - Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2001 r. Nr 129, poz. 1444), a skarżący nie odebrał samochodu w ciągu 6 miesięcy od dnia usunięcia, wobec czego pojazd ten przeszedł z mocy ustawy na własność Skarbu Państwa, zatem skarżący od dnia 12 czerwca 2009 r. nie był właścicielem samochodu, co doprowadziło do wydania w stosunku do skarżącego decyzji bez podstawy prawnej;

3) naruszenie art. 2 Konstytucji RP, a konkretnie zasady lex retro non agit, poprzez zastosowanie art. 130a ust. 10h i art. 130a ust. 10 Prawa o ruchu drogowym w brzmieniu ustalonym ustawą z dnia 22 lipca 2010 r. o zmianie ustawy - Prawo o ruchu drogowym oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2010 r. Nr 152, poz. 1018), do oceny skutków zdarzeń, które nastąpiły przed jej wejściem w życie.

W oparciu o tak sformułowane zarzuty wniósł o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji jak i decyzji ją poprzedzającej, o umorzenie postępowania administracyjnego; o zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów postępowania w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie w pełni podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w ramach kontroli działalności administracji publicznej, przewidzianej w art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718), zwanej dalej w skrócie "P.p.s.a." uprawniony jest do badania, czy przy wydaniu zaskarżonej decyzji nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania, nie będąc przy tym związanym granicami skargi (art. 134 P.p.s.a.). Sąd administracyjny ocenia jedynie legalność działania administracji, co oznacza, że zobowiązany jest zbadać, czy w czasie podejmowania danego aktu administracyjnego, organ administracji nie naruszył prawo.

Nie każde naruszenie prawa uzasadnia wyeliminowanie z obrotu prawnego zaskarżonego aktu administracyjnego. Zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 P.p.s.a., sąd uwzględniając skargę na decyzję uchyla taki akt w przypadku, gdy stwierdzi: 1) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy; 2) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego; 3) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sąd administracyjny stwierdza nieważność decyzji w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach (art. 145 § 1 pkt 2 P.p.s.a.) lub stwierdza wydanie decyzji z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub w innych przepisach (art. 145 § 1 pkt 3 P.p.s.a.).

W świetle powyższych zasad wniesiona w niniejszej sprawie skarga jest zasadna.

Podstawą każdej kontroli Sądu zastosowania właściwych przepisów prawnych jest ustalenie stanu faktycznego w sposób wyczerpujący oraz wyjaśnienie, a nie tylko przytoczenie, zastosowanych przepisów. W kontrolowanym postępowaniu, zdaniem Sądu, nie wyjaśniono w sposób wyczerpujący podstawy prawnej wydanych rozstrzygnięć, ani też nie dokonano właściwego ustalenia stanu faktycznego.

Zgodnie z treścią obowiązującego do dnia 11 czerwca 2009 r. art. 130a ust. 10 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawa o ruchu drogowym, pojazd usunięty w trybie w tym przepisem określonym i nieodebrany przez osobę uprawnioną w terminie 6 miesięcy od dnia usunięcia, uznawany był za porzucony z zamiarem wyzbycia się. Pojazd ten przechodził na rzecz Skarbu Państwa z mocy ustawy. Zgodnie z § 8 ust. 1 rozporządzania Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 16 października 2007 r. w sprawie usuwania pojazdów, o przejściu własności pojazdu na rzecz Skarbu Państwa orzekał naczelnik właściwego miejscowo urzędu skarbowego. Wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 3 czerwca 2008 r. sygn. akt P4/06, opub. w OTK-A 2008 nr 5, poz. 76 orzeczono o niezgodności z Konstytucją art. 130a ust. 10 Prawa o ruchu drogowym w zakresie, w jakim dopuszcza odjęcie prawa własności pojazdu bez prawomocnego orzeczenia sądu, art. 130a ust. 11 pkt 3 ww. ustawy, a także § 8 ust. 1 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 16 października 2007 r. w sprawie usuwania pojazdów. Wyrok tren wszedł w życie z dniem 11 czerwca 2009 r., kiedy to naczelnicy urzędów skarbowych utracili prawo do wydawania orzeczeń o przejęciu własności pojazdu przez Skarbu Państwa, a w konsekwencji utracili również funkcję organu likwidacyjnego w zakresie likwidacji ruchomości tego typu.

W dacie usunięcia w tej sprawie przedmiotowego samochodu (12 grudnia 2008 r.) treść art. 130a ust. 10 Prawa o ruchu drogowym była następująca: "pojazd usunięty w trybie określonym w ust. 1 lub 2 i nieodebrany przez uprawnioną osobę w terminie 6 miesięcy od dnia usunięcia uznaje się za porzucony z zamiarem wyzbycia się. Pojazd ten przechodzi na rzecz Skarbu Państwa z mocy ustawy". Trybunał Konstytucyjny nie zanegował całej treści powołanego art. 130a ust. 10 ww. ustawy, a jedynie stwierdził, że niekonstytucyjne jest samo przejście z mocy ustawy bez prawomocnego wyroku sądu.

Z akt tej sprawy wynika, że po usunięciu w dniu 12 grudnia 2008 r. pojazdu marki Peugeot 205 nr rej. [...] nr VIN: [...], pismem z dnia 7 stycznia 2009 r. skarżący został pouczony o skutkach nieodebrania tego pojazdu,. Zgodnie z tym pouczeniem pojazd nieodebrany w terminie 6-miesięcy przez uprawnioną osobę będzie uznany za porzucony z zamiarem wyzbycia się tego pojazdu przez właściciela (akta administracyjne sprawy, karta nr 4). Taką informację odebrał w dniu 7 stycznia 2009 r. sam skarżący. Nie budzi też najmniejszych wątpliwości, że sam skarżący po tej dacie nie podejmował żadnych działań mających na celu odebranie tego pojazdu, mimo że z dnia 7 stycznia 2009 r. datuje się także zezwolenie właściwego naczelnika sekcji kryminalnej Komendy Powiatowej Policji na odbiór przez skarżącego tego pojazdu, doręczone mu w dniu 7 stycznia 2009 r. Tym samym w okolicznościach tej sprawy przede wszystkim organy administracji powinny rozważyć, czy właściciel pojazdu M. Ł. nie porzucił tego pojazdu z zamiarem jego wyzbycia się. Okoliczności tej sprawy wyraźnie wskazują, że mając pełną możliwość odbioru pojazdu po upływie 25 dni od daty jego usunięcia, właściciel pojazdu pouczony o skutkach braku odebrania pojazdu (porzucenie z zamiarem wyzbycia się), prawdopodobnie wybrał właśnie porzucenie tego pojazdu.

W wyroku z dnia 7 sierpnia 2009 r. w sprawie o sygn. akt l OSK 1141/08, opub. w LEX nr 552277, Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że Prawo o ruchu drogowym art. 130 ust. 10 stanowi, że pojazd usunięty w trybie w tym przepisie określonym i nieodebrany przez osobę uprawnioną w terminie 6 miesięcy od dnia usunięcia, uznaje się za porzucony z zamiarem wyzbycia się, a tym samym upływ 6 miesięcy od dnia usunięcia pojazdu spowodował, że nieodebrany w tym terminie pojazd stawał się własnością Skarbu Państwa z mocy samego prawa. W uchwale Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 29 listopada 2010 r., sygn. akt l OPS 1/10 wskazano, że Trybunał Konstytucyjny w uzasadnieniu wyroku z dnia 3 czerwca 2008 r. uznał, że nieodebranie pojazdu przez 6 miesięcy oraz nieopłacenie kosztów jego usunięcia i parkowania są niewystarczające do przyjęcia domniemania, że pojazd został porzucony z zamiarem wyzbycia się własności, co nie oznacza jednak, że usunięty z drogi pojazd nie może przejść na rzecz Skarbu Państwa jako rzecz niczyja, objęta w posiadanie. Jak wskazał na to Naczelny Sąd Administracyjny należy tylko w niewątpliwy sposób wyjaśnić, czy nieodebranie pojazdu przez okres 6 miesięcy oznacza zamiar jego wyzbycia się. Dalej NSA wskazał, że jeżeli właściciel pojazdu, pomimo wiedzy, gdzie pojazd się znajduje, nie odbiera go z parkingu przez okres 6 miesięcy, a następnie uprzedzony o możliwości utraty prawa własności zgadza się na to lub nie zajmuje stanowiska, można zasadnie uznać, że pojazd ten porzucił z zamiarem pozbycia się własności, a nabycie tego prawa przez Skarb Państwa byłoby wówczas możliwe na podstawie przepisu art. 181 K.c. wskutek objęcia w posiadanie samoistne rzeczy niczyjej.

Tym samym w pierwszej kolejności w tej sprawie organy powinny ustalić, czy nie było zamiarem skarżącego porzucenie przedmiotowego pojazdu celem wyzbycia się prawa własności. Okoliczność, że z dniem 12 czerwca 2009 r. przestał obowiązywać art. 130a ust. 10 Prawa o ruchu drogowym w tym zakresie, w jakim dopuszczał odjęcie prawa własności pojazdu bez prawomocnego orzeczenia sądu nie może być interpretowane jako utrata mocy obowiązywania całego art. 130a ust. 10 ww. ustawy. Między datą 12 czerwca 2009 r. a datą 4 września 2010 r. regulacja art. 130a Prawa o ruchu drogowym pozbawiona była tylko określenia, że z mocy ustawy Skarb Państwa nabywał pojazd na własność i wydawana była decyzja deklaratoryjna potwierdzająca przejście tego prawa. Trybunał stwierdził bowiem, że pozbawienie prawa własności nie może nastąpić mocą aktu administracyjnego i to nawet deklaratoryjnego, ale to nie oznacza, że w tym czasie nie można było porzucić pojazd celem wyzbycia się jego własności. W takiej sytuacji należało stosować odpowiednie przepisy Kodeksu cywilnego.

Po dniu 4 września 2010 r. ustawodawca wprowadził regulację, zgodnie z którą (nowa treść art. 130a ust. 10 Prawa o ruchu drogowym) starosta w stosunku do pojazdu usuniętego z drogi, w przypadkach określonych w art. 130a ust. 1 lub 2, występuje do sądu z wnioskiem o orzeczenie jego przepadku na rzecz powiatu, jeżeli prawidłowo powiadomiony właściciel lub osoba uprawniona nie odebrała pojazdu w terminie 3 miesięcy od dnia jego usunięcia, a takie powiadomienie zawiera pouczenie o skutkach nieodebrania pojazdu.

Jak wynika z art. 12 ust. 2 w związku z art. 11 ustawy z dnia 22 lipca 2010 r. o zmianie ustawy – Prawo o ruchu drogowym oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2010 r. Nr 152, poz. 1018), w przypadku, w którym termin określony w art. 130a ust. 10 ustawy zmienianej w art. 1 w brzmieniu dotychczasowym, upłynął przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy (czyli przed 4 września 2010 r.) i nie zostało wszczęte postępowanie w sprawie przejęcia własności pojazdu na rzecz Skarbu Państwa, przepis art. 11 stosuje się odpowiednio. Odpowiednie stosowanie art. 11 ust. 1 ustawy z dnia 22 lipca 2010 r. polega na tym, że przepadek pojazdu należy orzec na rzecz powiatu. W takiej sytuacji żaden przepis wprost nie określał, a jakim terminie starosta winien wystąpić do właściwego sądu o orzeczenie o przepadku pojazdu na rzecz powiatu. Oznacza to, że starosta winien wystąpić do sądu niezwłocznie. Z dniem 4 września 2010 r. ustawodawca zmienił art. 130a ust. 10 Prawa o ruchu drogowym, zgodnie z którym jeżeli właściwa osoba nie odebrała w terminie 3 miesięcy od daty zawiadomienia pojazd, to starosta obligatoryjnie występował do sądu z wnioskiem o orzeczenie przepadku pojazdu na rzecz powiatu.

Skoro dla pojazdów usuniętych po dniu 4 września 2010 r. ustawodawca przewidział termin 3-miesieczny dla jego właściciela do odebrania pojazdu, a po upływie tego terminu starosta występuje do sądu o orzeczenie przepadku pojazdu, to nie może pozostawać w gorszej sytuacji właściciel takiego pojazdu, który został usunięty przed tą datą i wobec którego minął okres 6 miesięcy obowiązujący na podstawie art. 130a ust. 10 sprzed nowelizacji z dnia 22 lipca 2010 r. Trybunał Konstytucyjny, co wymaga jeszcze raz podkreślenia, nie stwierdził niekonstytucyjności całego art. 130a ust. 10 Prawa o ruchu drogowym w wersji obowiązującej w dacie 3 czerwca 2008 r., ale tylko tej części tego artykułu, który regulował przejście z mocy prawa pojazdu na rzecz Skarbu Państwa. Rekapitulując ten tok wywodu należy stwierdzić, że w okolicznościach tej sprawy, po dniu 4 września 2010 r. właściwy starosta winien bezzwłocznie, ale na pewno nie najpóźniej w okresie 3 miesięcy wystąpić do właściwego sądu o orzeczenie przepadku na rzecz powiatu.

Jednocześnie w art. 130a ust. 10h Prawa o ruchu drogowym ustanowiono z dniem 4 września 2010 r. zasadę, zgodnie z którą koszty związane z usuwaniem, przechowywaniem, oszacowaniem, sprzedażą lub zniszczeniem pojazdu powstałe od momentu wydania dyspozycji jego usunięcia do zakończenia postępowania ponosi osoba będąca właścicielem tego pojazdu w dniu wydania dyspozycji usunięcia pojazdu wskazując, że decyzję o zapłacie tych kosztów wydaje starosta. W uzasadnieniu projektu ustawy z 22 lipca 2010 r. wyjaśniono, że rozwiązanie to wprowadzono, by skłonić właściciela do odbioru pojazdu z parkingu po uiszczeniu stosownych opłat i tym samym zredukować liczbę pojazdów nieodebranych. W postanowieniu Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 25 listopada 2014 r. sygn. akt l OW 151/14 stwierdzono, że nie ulega wątpliwości, że nałożenie tego obowiązku nie mogło nastąpić z mocą wsteczną, obejmującą czas sprzed wejścia w życie ustawy z 22 lipca 2010 r., w tym zwłaszcza okres od dnia, w którym art. 130a ust. 10 Prawa o ruchu drogowym we wcześniejszym brzmieniu utracił moc wskutek wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 3 czerwca 2008 r. sygn. akt P 4/06. W wyniku nowelizacji dokonanej ustawą z 22 lipca 2010 r. wskazanie podmiotu zobowiązanego do opłacenia omawianych kosztów w tym okresie byłoby utrudnione, o ile w ogóle możliwe. Skarb Państwa nie nabywał już własności pojazdu z mocy prawa, a więc niebyło by zasadnym obciążenie go tymi kosztami, a następnie to powiat stał się podmiotem, na rzecz którego orzeka się przepadek pojazdu, ale już bez zobowiązywania go do pokrycia tych kosztów. Z tego powodu w art. 13 ustawy z 22 lipca 2010 r. przesądzono, że koszty te za ten okres będzie ponosił, tak jak wcześniej, Skarb Państwa. W tym samym orzeczeniu Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że w tym przepisie intertemporalnym pominięto kwestię organu, który ma wydać orzeczenie w przedmiocie kosztów, w tym tych ciążących na Skarbie Państwa, w szczególności nie uregulowano jej w sposób odmienny niż przewidziany w art. 130a ust. 10h Prawa o ruchu drogowym co oznacza, że w obecnie obowiązującym stanie prawnym sprawę tę w myśl tego ostatniego przepisu rozstrzyga starosta w drodze decyzji (postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 25 sierpnia 2011 r. sygn. akt l OW 96/11, opub. w LEX nr 1230148; postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11 stycznia 2012 r. sygn. akt l OW 152/11, opub. w LEX nr 1230149; postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 9 listopada 2012 r. sygn. akt l OW 139/12, opub. w LEX nr 1247195 i postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 14 maja 2013 r. sygn. akt l OW 231/12, opub. w LEX nr 1318784), ale starosta musi uwzględnić zasady ustalania kosztów usunięcia i przechowywania pojazdów, między innymi określające podmiot zobowiązany w tym zakresie, które odnoszą się do danego okresu i wynikają z przepisów prawa, w tym przepisów intertemporalnych.

Przepisy przejściowe zawarte w ustawie z 22 lipca 2010 r. nie obejmują swoim zakresem w ogóle kosztów związanych z usuwaniem pojazdów z drogi.

W tej sprawie całkowicie pominęły organy kwestię zasadniczą, mianowicie zasadności naliczenia opłaty za przechowywanie pojazdu za okres wynoszący 1699 dnia - od dnia 4 września 2010 r. do dnia 29 kwietnia 2015 r. kiedy to przekazano pojazd do stacji demontażu pojazdów. W tej sprawie Starosta wystąpił do sądu rejonowego o wydanie orzeczenia o przepadku pojazdu dopiero w dniu 5 grudnia 2014 r., czyli po upływie 4 lat i 3 miesięcy od daty wejścia w życie ustawy z dnia 22 lipca 2010 r.

Tak długie oczekiwanie Starosty stanowiło podstawową przesłankę do naliczenia opłat. Gdyby Starosta powiadomił niezwłocznie po dniu 4 września 2010 r. skarżącego o możliwości przejęcia pojazdu na rzecz powiatu w razie jego nieodebrania i wystąpił wówczas najpóźniej w terminie 3 miesięcy do sądu o orzeczenie przejęcia pojazdu na rzecz powiatu, wówczas wysokość tych kosztów byłaby nieporównywalnie mniejsza.

Skoro jednym z powodów nowelizacji omawianej ustawy było uwzględnienie interesu prawnego właścicieli usuniętych pojazdów i dlatego skrócono okres oczekiwania na odbiór pojazdu z parkingu strzeżonego z 6 miesięcy do 3 miesięcy, aby nie generować zbytecznych kosztów długiego parkowania pojazdu, to w tej sprawie działanie organów administracji miało całkowicie odmiennych skutek. Poprzez przechowywanie pojazdu przez okres pond 6 lat (w tym prawie 5 lat od wejścia w życie znowelizowanych przepisów), zostały naliczone bardzo duże opłaty, przewyższające o prawie 10000 % wartość samego pojazdu.

Takie postępowanie organu administracji w ocenie Sądu narusza konstytucyjną zasadę praworządności (art. 7 Konstytucji RP). Nie dość, że właściciel usuniętego pojazdu w przypadku przesłanek z art. 130a ust. 1 i 2 Prawa o ruchu drogowym został pozbawiony prawa własności, to dodatkowo została nałożona na niego nieproporcjonalnie wysoką opłatę pieniężną, na wysokość której w tej sprawie skarżący nie miał żadnego wpływu. Gdyby organ I instancji potraktował skarżącego w sposób zgodny z prawem i podjął w szybkim czasie działania związane z przejściem pojazdu na rzecz powiatu, to do ustalenia aż tak wysokiej opłaty by nie doszło. Nie może ponosić tylko skarżący konsekwencje zaniechania i bezczynności starosty. Opłata ta była przy tym naliczana mimo wcześniejszego poinformowania skarżącego, że na skutek braku odebrania pojazdu terminie 6 miesięcy, utraci on prawo własności do tego pojazdu. Opłatę zaś naliczono za okres, co do którego skarżący mógł zasadnie i w sposób usprawiedliwiony twierdzić, ze wyzbył się pojazdu i nie był już jego właścicielem.

Takie działanie powoduje naruszenie zasady zaufania do organów administracji publicznej (art. 8 K.p.a.). Skoro w piśmie z dnia 7 stycznia 2009 r. poinformowano skarżącego o skutkach nieodebrania pojazdu w terminie 6 miesięcy, to należało albo "honorować" to zawiadomienie, albo też po dniu 4 września 2010 r. ponowić, w związku ze zmianą przepisów i jeszcze raz zawiadomić skarżącego o możliwości odbioru w okresie już 3 miesięcy pojazdu pod rygorem orzeczenie o przepadku na rzecz powiatu wraz ze wskazaniem na szacowanie koszty jego przechowywania. W tej zaś sprawie na skutek pouczenia skarżącego w piśmie z 7 stycznia 2009 r. o skutkach braku odebrania pojazdu w terminie 6 miesięcy, sam skarżący mógł zasadnie uznać, że po 12 czerwca 2009 r. już przestał być właścicielem pojazdu, a tym samym przestały go obciążać wszelkie obowiązki wynikające z własnością pojazdu - w takiej sytuacji nakładanie na skarżącego opłaty z całkowitym pominięciem treści pisma z daty 7 stycznia 2009 r. stanowi przejaw naruszenia zasady zaufania do organów administracji.

W przedmiotowej sprawie organy nie wyjaśniły w żaden sposób (organ II instancji - mimo zarzutów odwołania), dlaczego samochodu usuniętego w dniu 12 grudnia 2008 r. pomimo pouczenia jego właściciela o skutkach nieodebrania w ciągu 6 miesięcy pojazdu w postaci uznania go za porzucony z zamiarem wyzbycia się i przejścia jego własności na rzecz Skarbu Państwa nie uznano za porzucony z zamiarem pozbycia się własności i nie uznano, że w konsekwencji nabył do niego prawo własności Skarb Państwa.

Przy ustaleniu i wyjaśnieniu przepisów materialnoprawnych znajdujących w sprawie zastosowanie przez orzekające ponownie organy administracji publicznej nie można zatem pominąć również uchwały składu siedmiu sędziów NSA z dnia 29 listopada 2010 r. sygn. akt l OPS 1/10 oraz wyroku NSA z 13 kwietnia 2015 r. sygn. akt l OPS4/14.

Odnosząc się do zarzutów skargi, stwierdzić należy, że Sąd podziela stanowisko skarżącego, że organy, szczególnie organ odwoławczy, nie wyjaśniły następujących kwestii:

- dlaczego przyjęły, że art. 130a ust. 10 h Prawa o ruchu drogowym znajduje zastosowanie do stanu faktycznego przedmiotowej sprawy;

- dlaczego działania w zakresie ustalenia prawa własności pojazdu zostały podjęte dopiero w dniu 5 grudnia 2014 r., tj. w dniu skierowania przez Starostę do Sądu Rejonowego wniosku o orzeczenie przepadku pojazdu;

- dlaczego ww. wniosek do sądu nie został skierowany od razu po wejściu w życie znowelizowanej ustawy, tj. po 4 września 2010 r. a dopiero – 5 grudnia 2014 r.;

- dlaczego nie zbadano, czy nie nastąpiło porzucenie pojazdu z zamiarem jego wybycia, się, skoro takie pouczenie otrzymał skarżący i z akt sprawy wynika, że w żadnej mierze nie zamierzał pojazdu odzyskać;

- dlaczego skarżącego mają obciążać koszty bezczynności organu i przechowywania przez kilka lat pojazdu na parkingu strzeżonym, generując niepotrzebne koszty;

- dlaczego organy wciąż traktują skarżącego jako właściciel pojazdu marki Peugeot 205.

Udzielenie odpowiedzi na te pytania i ponowne ustalenie stanu faktycznego i prawnego w tej sprawie stanowią wskazania co do dalszego postępowania, wynikające z art. 141 § 4 P.p.s.a.

Wskazać należy, że jeżeli - wskutek ponownego rozpoznania sprawy i wyjaśnienia wszystkich ww. kwestii Starosta stwierdzi, że przejście prawa własności miało miejsce wcześniej, to winien rozważyć wzruszenie prawomocnego postanowienia Sądu Rejonowego z dnia 30 grudnia 2014 r. sygn. akt [...]. W tym miejscu zwrócić należy uwagę, że zgodnie z art. 130a ust. 10 Prawa o ruchu drogowym, na który powołały się również organy w uzasadnieniach decyzji, starosta w stosunku do pojazdu usuniętego z drogi, w przypadkach określonych w ust. 1 lub 2, występuje do sądu z wnioskiem o orzeczenie jego przepadku na rzecz powiatu, jeżeli prawidłowo powiadomiony właściciel lub osoba uprawniona nie odebrała pojazdu w terminie trzech miesięcy do dnia jego usunięcia, przy czym powiadomienie winno zawierać pouczenie o skutkach nieodebrania pojazdu. We wniosku o przepadek podano, że "3-miesięczny termin wynikający z brzmienia art. 130 ust. 10 Prawa o ruchu drogowym upłynął bezskutecznie", a w uzasadnieniu postanowienia z dnia 30 grudnia 2014 r. wskazano, że pismem z dnia 7 stycznia 2009 r. skarżący został poinformowany o skutkach nieodebrania pojazdu w terminie trzech miesięcy od jego usunięcia, podczas gdy w aktach administracyjnych przekazanych Sądowi na karcie nr 4 akta administracyjnych sprawy znajduje się pouczenie z dnia 7 stycznia 2009 r., ale o odmiennej treści, a mianowicie zawierające informację, że pojazd usunięty i nieodebrany w terminie 6 miesięcy od dnia usunięcia uznaje się za porzucony z zamiarem wyzbycia się i że pojazd ten przechodzi na rzecz Skarbu Państwa z mocy ustawy.

Zaskarżona decyzja i decyzja ją poprzedzająca podlegają zatem uchyleniu, ponieważ zostały wydane z naruszeniem art. 7 K.p.a., art. 77 § 1 K.p.a. i art. 107 § 3 K.p.a. Organ odwoławczy dodatkowo naruszył art. 15 K.p.a., nie rozpoznając i nie ustosunkowując się do zarzutów odwołania.

Jak już wyżej podniesiono, Sąd nie może za organ dokonywać ustaleń faktycznych, oceniać zebranych w sprawie i wyjaśniać podstawy prawnej. Sądowa kontrola działalności administracji publicznej ograniczona jest wyłącznie do badania zgodności z prawem zaskarżonego aktu, a jak wyżej wskazano w przedmiotowej sprawie nie tylko nie ustalono stanu faktycznego ale przede wszystkim nie wyjaśniono, zgodnie z wymogami określonymi w art. 107 § 3 K.p.a., podstawy prawnej decyzji, ograniczając się jedynie do przytoczenia przepisów prawa, pomimo zarzutów strony w tym zakresie.

Z tych wszystkich względów na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. "c" oraz art. 135 P.p.s.a. orzeczono jak w pkt l sentencji wyroku. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 oraz art. 205 § 2 P.p.s.a., zasądzając koszty zastępstwa procesowego ustalone stosownie do § 18 ust. 1 pkt 1 lit. a w związku z § 6 pkt 6 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat adwokackich oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. z 2013 r., poz. 461).