Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VII SA/Wa 2743/11
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2012-03-07 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6019 Inne, o symbolu podstawowym 601
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Daria Gawlak-Nowakowska, Sędzia WSA Mirosława Kowalska, Sędzia WSA Mirosława Pindelska (spr.), Protokolant ref. staż. Agnieszka Chustecka, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 kwietnia 2012 r. sprawy ze skargi G. C. na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] września 2011 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania administracyjnego skargę oddala.


UZASADNIENIE

VIISA/Wa 2743/11

UZASADNIENIE

Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] września 2011r. nr [...] [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...]nr [...] z dnia [...] lipca 2011r. odmawiające wszczęcia postępowania administracyjnego w sprawie nośników reklamowych, usytuowanych na działce ew. nr [...] z obrębu [...] położonej przy ul. C. w W.

Zaskarżone postanowienie zostało wydane w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy.

Pismem z dnia 16 maja 2011r. G. C. wystąpiła do PINB o podjęcie działań w trybie nadzoru budowlanego i nakazanie rozbiórki nośników reklamowych, usytuowanych na działce nr 11 z obrębu [...] położonej przy ul. C. w W. Wskazała, że na nieruchomości wybudowano dwie tablice reklamowe na stalowych konstrukcjach bez kontroli i wiedzy organów architektonicznych i budowlanych. Żaden organ nie badał dopuszczalności tych tablic, bezpieczeństwa i ich wpływu na nieruchomości sąsiednie i ruch drogowy na pobliskim skrzyżowaniu. Wskazała, że jest właścicielką sąsiedniej nieruchomości. Tablice powodują uciążliwość korzystania z jej własności. Zasłaniają dostęp światła słonecznego do okien domu, w nocy oślepiają sztucznym światłem je podświetlającym. Zasłaniają widok na okolice i niebo. Podniosła, że inwestor, który je wybudował wystąpił w 2008r. ze zgłoszeniem zamiaru wykonania robót budowlanych, ale tak skutecznie uchylał się od odbioru korespondencji, że minął 30 dniowy termin na zgłoszenie sprzeciwu przez organ. Brak wniesienia sprzeciwu nie może zaś powodować aprobaty budowli niezgodnej z prawem, będącej samowolą budowlaną. W przypadku gdyby okazało się, że przedmiotowe budowle są samowolą budowlaną powinien inwestor otrzymać nakaz rozbiórki.

Postanowieniem z dnia [...] lipca 2011r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego [...]w oparciu o art. 61 a § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. nr 98 z 2000r., poz. 1071 ze zm. dalej) odmówił wszczęcia postępowania administracyjnego w sprawie wymienionych nośników. Organ wskazał, że toczyło się postępowania w sprawie realizacji nośnika reklamowego. Zostało ono zakończone decyzją PINB [...]z dnia [...] czerwca 2010r. Nr [...] umarzającą postępowanie w sprawie. Decyzja zapadła po wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego dotyczącego kontroli decyzji administracyjnych odnoszących się do legalności w/w nośników reklamowych. Obiekty te nie są samowolą budowlaną.

Rozpoznając zażalenie G. C. na powyższe orzeczenie [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem z dnia [...] września 2011r. utrzymał je w mocy. Podzielił ustalenia organu pierwszej instancji co do faktu wcześniej przeprowadzonego postępowania administracyjnego co do przedmiotowych nośników reklamowych zakończonego decyzją z dnia 25 czerwca 2010r. Wskazał, że decyzja ta zapadła w związku z wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 29 października 2009r., sygn. akt VIISA/Wa 994/09. Wyrokiem tym Sąd uchylił decyzję [...]WINB nr [...] z dnia [...] kwietnia 2009r. uchylającą w części decyzję I instancji co do prawidłowej nazwy adresata obowiązku, zaś w części dotyczącej rozbiórki nośników reklamowych utrzymał ją w mocy. Zatem ponowne rozstrzygnięcie w tej sprawie naruszyłoby zasadę powagi rzeczy osądzonej. Wniosek skarżącej dotyczy tego samego przedmiotu postępowania, czyli występuje tożsamość sprawy. Wydanie nowej decyzji w tej sprawie organ uznał za niedopuszczalne z punktu widzenia przepisów administracyjnych. Ponadto organ wskazał, że na treść decyzji PINB z dnia [...].06.2010r. umarzającej postępowanie w sprawie nośników reklamowych wpłynął też wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 3 lipca 2009r., sygn. akt VIISA/Wa 694/09, w którym stwierdzono bezskuteczny wpływ 30 dniowego terminu na wniesienie sprzeciwu do zgłoszenia budowy nośników reklamowych. W związku z tym zgłoszenie inwestora z dnia 17 grudnia 2007r. stało się prawomocne z dniem 29 sierpnia 2009r. W warunkach, gdy właściwy organ architektoniczno - budowlany nie wniósł skutecznego sprzeciwu to jedynie należało zbadać, czy obiekt ten wybudowany jest zgodnie ze zgłoszeniem. Z dokumentów zaś dotyczących zgłoszenia zamiaru prowadzenia robót budowlanych z dnia 17 grudnia 2007r. wynika zrealizowanie tych prac. Jest też protokół odbioru robót z dnia 24 lipca 2009r., z którego wynika, że prace budowlano - montażowe zostały wykonane zgodnie z dokumentacją budowlaną, obowiązującymi przepisami i normami oraz zgodnie z zasadami wiedzy i sztuki budowlanej. W tych warunkach organ uznał brak podstaw do merytorycznego rozpoznania sprawy w oparciu o właściwe przepisy Prawa budowlanego.

Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na powyższe postanowienie złożyła G. C.

Skarżąca zarzuciła organowi naruszenie przepisów art. 61 a i 105 kpa oraz art. 5, 48, 81 i następnych ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane (Dz. U. nr 243 z 2010r., poz. 1623 ze zm.).

Podniosła, że organ pobieżnie stosuje zasadę powagi rzeczy osądzonej. Organ nie wskazał w jakim przedmiocie toczyło się poprzednie postępowanie oraz kto był jego stroną. Odnośnie tego samego obiektu budowlanego mogą się toczyć różne postępowania administracyjne. Zarzuciła, że organ nie wskazał czy z orzeczenia poprzedniego wynika, czy tablice reklamowe są legalne, czy nie. Podniosła, że nie jest jej znana treść postanowienia o umorzeniu postępowania. Nie zna powodów umorzenia postępowania. Samo zgłoszenie zamiaru wykonania robót budowlanych przez inwestora nie może oznaczać, że robót tych nie można zbadać w kontekście zgodności budowli z przepisami prawa. Może być taka sytuacja, że zgłoszenie zamiaru wykonania robót było w rzeczywistości obejściem prawa, tj. przepisów o konieczności uzyskania pozwolenia na budowę.

Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz postanowienia go poprzedzającego oraz o ponowne rozpoznanie sprawy i nakazanie rozbiórki przedmiotowego obiektu budowlanego.

W piśmie procesowym z dnia 6 marca 2012r. (data złożenia) wskazała, że inwestor występował również o wydanie decyzji o warunkach zabudowy aby "wybudować nośnik". Została w dniu [...] listopada 2011r. wydana przez Zarząd Dzielnicy [...] decyzja odmawiająca ustalenia warunków zabudowy dla przedmiotowych nośników, gdyż umieszczenie reklamy w rejonie skrzyżowania będzie stwarzać zagrożenie dla bezpieczeństwa ruchu drogowego powodując zmniejszenie koncentracji kierowców. Raz jeszcze podkreśliła, że wymienione nośniki reklamowe są trwale związane z gruntem, co oznacza, że wymagają pozwolenia na budowę. Brak takiego pozwolenia powoduje, że są one nielegalnie posadowione na gruncie.

W odpowiedzi na skargę organ wnosił o jej oddalenie podtrzymując argumentacje jak w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje:

Zgodnie z brzmieniem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.). Sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Sąd administracyjny kontroluje legalność rozstrzygnięcia w postępowaniu administracyjnym z punktu widzenia jego zgodności z prawem materialnym i obowiązującymi przepisami prawa procesowego. Zgodnie zaś z treścią art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej p.p.s.a.) Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Stwierdzenie przez Sąd naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy lub naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego albo naruszenia innych przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy jest podstawą w myśl art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. do uchylenia zaskarżonej decyzji bądź postanowienia w całości lub części.

Analizując skargę przy zastosowaniu powyższych kryteriów należy stwierdzić, że nie zasługuje ona na uwzględnienie.

Stwierdzić należy, że zaskarżone postanowienie jest uzasadnione przez organ w sposób jedynie dostateczny ale okoliczność ta związana z treścią art. 124 § 1 i 2 kpa jest uchybieniem tego rodzaju, że nie można uznać jej za mogąca mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Postanowienie zawiera w ustaleniach faktycznych wskazania co do zaistnienia poprzednich postępowań administracyjnych zakończonych prawomocnymi orzeczeniami sądowymi. Wskazuje na decyzje administracyjne wówczas wydane. Określa je według daty i numeru oraz organu wydającego. Określa również daty i sygnatury wyroków sądowych zapadłych w sprawie, mających znaczenie dla rozstrzygnięcia wniosku skarżącej. Wymienione przez organ dokumenty znajdują się w aktach administracyjnych załączonych do akt niniejszego postępowania. Zatem wskazanie przez organ dowodów świadczących o przyczynie odmowy wszczęcia postępowania w myśl art. 61 a kpa daje podstawę do dokonania przez Sąd pełnej kontroli zaskarżonego aktu.

Ze wskazanych przez organ dokumentów wynika, że toczyły się dwa wymienione postępowania administracyjne. Pierwsze postępowanie toczyło się w sprawie zgłoszenia przez inwestora – A. S.A. z siedzibą w [...] - 2 pismami z dnia 17 grudnia 2007r. zamiaru wykonania robót budowlanych polegających na montażu jednostronnego nośnika reklamowego typu "BB 18" o wysokości słupa 6, 0 m i wymiarach ekranu 6, 38 x 3, 38 na terenie działki ew. 11, obrębu [...] przy ul. C. w W. (w sumie dwóch nośników). Prezydent [...] wniósł sprzeciw do zgłoszenia zamiaru wykonania tych robót uznając, że roboty te powinny być objęte pozwoleniem na budowę. Wojewoda [...] po rozpoznaniu odwołania inwestora decyzją z dnia [...] lutego 2009r. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Obie decyzje organów zostały uchylone wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 3 lipca 2009r., sygn. akt VIISA/Wa 694/09. Wyrok dotyczył nośnika z lokalizacją w "kierunku D.". Równolegle zapadł w tej samej treści, z tej samej daty wyrok w sprawie VIISA/Wa 695/09 dotyczący nośnika z lokalizacją w "kierunku ul. J.".

Zgodnie z treścią prawomocnego wyroku, wskazanego przez organ, powodem uchylenia była okoliczność, że sprzeciw zgłoszony przez Prezydenta [...] nie został skutecznie doręczony stronie (inwestorowi) w materialnoprawnym terminie 30 dni przewidzianym art. 30 ust 6 Prawa budowlanego. Jednocześnie Sąd stwierdził w odniesieniu do przedmiotowej sprawy, iż nieprawidłowe było stanowisko obu organów, że w sprawie nie mógł mieć zastosowania art. 29 ust. 2 Prawa budowlanego stanowiący, że pozwolenia na budowę nie wymaga wykonanie robót budowlanych polegających na instalowaniu tablic i urządzeń reklamowych, z wyjątkiem usytuowanych na obiektach wpisanych do rejestru zabytków w rozumieniu przepisów o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami oraz z wyjątkiem reklam świetlnych i podświetlanych usytuowanych poza obszarem zabudowanym w rozumieniu przepisów o ruchu drogowym. Sąd nie podzielił stanowiska organów aby sama wielkość nośnika reklamowego oraz sposób jego osadzenia na gruncie wyłączał zastosowanie art. 29 ust. 2 pkt 6 w/w ustawy Prawo budowlane. Takie bowiem było uzasadnienie decyzji Prezydenta [...]ze sprzeciwem, jak i decyzji Wojewody [...] utrzymującej ją w mocy. Wojewoda twierdził, że do tej kwalifikacji prawnej (zgłoszenia zamiaru wykonania robót czy konieczność wystąpienia z wnioskiem o pozwolenie budowlane) organ winien brać pod uwagę przepis art. 5 Prawa budowlanego, w świetle którego nie jest obojętna wielkość oraz cechy konstrukcyjne obiektu.

Drugim postępowaniem administracyjnym poprzedzającym wniosek skarżącej było wszczęcie przez organ, Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego postępowania w sprawie samowoli budowlanej co do przedmiotowej tablicy reklamowej. Postępowanie to zakończyło się przed organem administracyjnym decyzją z dnia [...] kwietnia 2009r. nr [...] wydaną przez [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, którą uchylił decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...] nr [...] z dnia [...] stycznia 2009r. w części dotyczącej nazwy adresata obowiązku i określił tą nazwę prawidłowo (decyzja I instancji określała skrót firmy A. S.A., tj. A., decyzja administracyjna określiła tę nazwę w pełnym brzmieniu), a w pozostałym zakresie utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję, tj. w przedmiocie nakazania rozbiórki przedmiotowej tablicy. Powyższa decyzja została przez inwestora zaskarżona do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Sąd ten wyrokiem z dnia 29 października 2009r., sygn. akt VIISA/Wa 994/09 uchylił obie zaskarżone decyzje. Sąd wskazał, że orzeczenie rozbiórki było przedwczesne, że należało zaczekać do zakończenia postępowania w przedmiocie sprzeciwu co do zgłoszonego przez inwestora zamiaru wykonania robót budowlanych. Sąd stwierdził, że o legalności nośnika reklamowego przesądzi rozstrzygnięcie dotyczące sprzeciwu. W przypadku uchylenia sprzeciwu organ działający w postępowaniu dotyczącym samowoli budowlanej będzie zawiązany tym rozstrzygnięciem. Po uprawomocnieniu się powyższego wyroku organ - PINB [...]decyzją z dnia [...] czerwca 2010r. na podstawie art. 105 § 1 kpa umorzył postępowanie administracyjne prowadzone w ramach nadzoru budowlanego (samowoli) w sprawie nośnika z tablicą reklamową w/w. Organ uznał, że w świetle powyższych okoliczności obiekt budowlany nie jest samowolą budowlaną.

Powyższa decyzja oraz oba prawomocne wyroki sądowe zostały wskazane przez organ w zaskarżonym w niniejszej sprawie postanowieniu [...]WINB jako podstawa do odmowy wszczęcia postępowania administracyjnego z wniosku skarżącej w sprawie nadzoru budowlanego co do powyższych nośników reklamowych.

Zgodnie z treścią art. 61 a § 1 kpa, gdy żądanie wszczęcia postępowania, zostało wniesione przez osobę nie będącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ administracji publicznej wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania. Zatem wskazywanie przez organ uzasadnionej przyczyny, dla której postępowanie co do nadzoru budowlanego w sprawie wymienionych nośników reklamowych nie mogło być wszczęte, znajduje potwierdzenie w dołączonych aktach administracyjnych. Postępowanie co do legalności pobudowania tych tablic oraz postępowanie związane ze zgłoszeniem zamiaru montażu tych tablic zakończyło się kontrolą sądów administracyjnych. Kontrola tą objęto i stan faktyczny, i stan prawny. Zostało przesądzone, że w przedmiocie powyższych tablic reklamowych wystarczyło zgłoszenie zamiaru wykonania robót budowlanych związanych z ich montażem. Dane kwestie prawne kształtują się tak jak stwierdzono w prawomocnym orzeczeniu. Zgodnie z art. 170 p.p.s.a. orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i Sąd, który je wydał lecz również inne Sądy i inne organy państwowe, a w przypadkach w ustawie przewidzianych inne osoby.

Zatem w kolejnym postępowaniu, w którym pojawi się ta kwestia stwierdzona już w prawomocnym orzeczeniu, to nie może być już ona ponownie badana (podobnie wyrok NSA z dnia 11 lipca 2008r., sygn. akt I OSK 1074/07).

W tych warunkach prawidłowo organ wskazywał na istnienie uzasadnionej przyczyny, dla której postępowanie nie może być wszczęte.

Wobec tego niezasadne są zarzuty skarżącej naruszenia art. 5, 48 i 81 Prawa budowlanego w sposób wpływający na wynik sprawy. Nie można też mówić naruszeniu przepisu art. 61 a kpa.

Odnośnie zarzutu naruszenia przez organ art. 105 kpa, to jest on o tyle niezasadny, że przepis ten dotyczy umorzenia postępowania administracyjnego. Zaskarżone postanowienie dotyczy odmowy wszczęcia postępowania, a nie umorzenia.

Lakoniczność uzasadnienia postanowienia nie jest takim naruszeniem art. 124 § 1 i 3 kpa, które mogłoby mieć istotny wpływ na wynik sprawy w myśl art. 145 § 1 pkt 1 lit c p.p.s.a.

W odniesieniu do zarzutu zagrożeń bezpieczeństwa ruchu to podnieść należy, że przedłożona przez skarżącą decyzja dotycząca odmowy ustalenia warunków zabudowy dla omawianej inwestycji, wbrew twierdzeniom skarżącej, swoją odmowę opiera na innej podstawie prawnej i faktycznej. Wskazuje, że odmowa oparta jest na przepisach ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym z dnia 27 marca 2003r. (Dz. U. nr 80 z 2003r., poz. 717). Organ wskazuje w podstawie odmowy art. 61 ust 1 pkt 2 (przepis wymaga dostępu do drogi publicznej); art. 61 ust 1 pkt 3 (istnienie lub projektowanie uzbrojenia terenu wystarczającego dla zamierzenia budowlanego), art. 52 ust 2 pkt 2 (wniosek powinien zawierać charakterystykę inwestycji wg wskazań tam zawartych). Organ wyraźnie zaznaczył, że nie występował w sprawie o uzgodnienie do zarządcy drogi publicznej. Zwrócił się jedynie o opinię. Opinia ta była negatywna. Zarządca drogi wskazywał na zagrożenie bezpieczeństwa ruchu polegające na zmniejszeniu koncentracji kierowców.

Dodatkowo podnieść należy, że przywołana przez skarżącą decyzja o odmowie ustalenia warunków zabudowy wydana była [...] listopada 2011r. czyli podacie wydania zaskarżonego postanowienia.

W tych warunkach sąd nie dopatrzył się naruszeń prawa skutkujących uchyleniem postanowienia bądź stwierdzeniem jego nieważności.

Mając powyższe na uwadze sąd orzekł jak w sentencji, w myśl art. 161 p.p.s.a.