Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt IV SA/Wa 2570/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2015-04-21 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6050 Obowiązek meldunkowy
Hasła tematyczne: Ewidencja ludności
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art 151
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca sędzia WSA Agnieszka Wójcik (spr.), Sędziowie sędzia WSA Piotr Korzeniowski, sędzia WSA Marta Laskowska-Pietrzak, Protokolant st. ref. Marcin Lesner, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 kwietnia 2015 r. sprawy ze skargi B. W. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] listopada 2014 r. nr [...] w przedmiocie uchylenia czynności materialno-technicznej wymeldowania - oddala skargę -


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] listopada 2014 r. Nr [...] Wojewoda [...], działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r. poz. 267; z 2014 r., poz.183), w związku z art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz.U. z 2006 r. nr 139 ze zm.) po rozpatrzeniu odwołania B. W., utrzymał w mocy decyzję Wójta Gminy J. z dnia [...] września 2014 r., nr [...] orzekającą o uchyleniu czynności materialno-technicznej wymeldowania K. T. z miejsca pobytu stałego z budynku nr [...] przy ul. [...] w miejscowości S., gmina J. dokonanej [...] marca 2009 r.

W uzasadnieniu przedstawiając stan faktyczny i prawny sprawy organ wskazał, że w dniu 7 maja 2009 r., na wniosek K. T. zostało wszczęte postępowanie administracyjne w przedmiocie uchylenia czynności materialno-technicznej wymeldowania wymienionego z pobytu stałego z budynku nr [...] przy ul. [...] w miejscowości S., gmina J.

Po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego Wójt Gminy J. wydał w dniu [...] listopada 2009 r. decyzję nr [...] orzekającą o uchyleniu czynności materialno-technicznej wymeldowania K. T. z miejsca pobytu stałego z budynku nr [...] przy ul. [...] w miejscowości S., gmina J. dokonanej w dniu [...] marca 2009 r. W dniu 16 grudnia 2009 r. B. W. złożyła odwołanie od decyzji organu I instancji z [...] listopada 2009 r., nr [...]. Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] maja 2010 r. nr [...] uchylił decyzję Wójta Gminy J. z dnia [...] listopada 2009 r., nr [...] i przekazał sprawę organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia, wskazując w uzasadnieniu na konieczność przeprowadzenia bardziej wnikliwego postępowania wyjaśniającego. Po przeprowadzeniu postępowania uzupełniającego Wójt Gminy J. wydał w dniu [...] czerwca 2010 r. decyzję w której ponownie orzekł o uchyleniu czynności materialno-technicznej polegającej na zarejestrowaniu w dniu [...] marca 2009 r. wymeldowania K. T. z miejsca pobytu stałego z budynku nr [...] przy ul. [...] w miejscowości S., gmina J. Odwołanie od tej decyzji wniosła B. W., wskazując m. in. na uchybienia proceduralne dokonane przez organ I instancji w trakcie prowadzonego postępowania. Na skutek odwołania Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] sierpnia 2010 r. uchylił decyzję Wójta Gminy J. z dnia [...] czerwca 2010 r. i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia. W uzasadnieniu organ odwoławczy stwierdził, że czynności procesowe związane z uzyskaniem dowodu z przesłuchań świadków w toku całego postępowania administracyjnego zostały dokonane przez Wójta Gminy J. w sposób wadliwy. Po przeprowadzeniu postępowania uzupełniającego organ I instancji decyzją z dnia [...] listopada 2010 r., nr [...] orzekł o uchyleniu czynności materialno - technicznej polegającej na zarejestrowaniu w dniu [...] marca 2009 r. wymeldowania K. T. z pobytu stałego z budynku nr [...] przy ul. [...] w S., gmina J. Odwołanie od tej decyzji ponownie wniosła B. W., W odwołaniu wymieniona wskazała m. in., że z posiadanych przez nią informacji wynika, że K. T. z miejsca pobytu stałego wymeldował się w dniu [...] marca 2009 r. a nie, jak ustalił organ I instancji w dniu [...] marca 2009 r. Na skutek wniesionego przez B. W. odwołania Wojewoda [...] w dniu [...] grudnia 2010 r. decyzją nr [...] ponownie uchylił rozstrzygnięcie wydane przez Wójta Gminy J. wskazując, że zachodzi konieczność ustalenia prawidłowej daty z jaką nastąpiło wymeldowanie się przez K. T. z miejsca pobytu stałego. Na skutek ponownego rozpatrzenia przedmiotowej sprawy organ I instancji wydał w dniu [...] czerwca 2011 r. decyzję nr [...] orzekającą o uchyleniu czynności materialno - technicznej wymeldowania K. T. z budynku nr [...] przy ul. [...] w S., gmina J. dokonanej w dniu [...] marca 2009 r. Odwołanie od tej decyzji do Wojewody [...] wniosła B. W.

Na skutek rozpatrzenia odwołania organ II instancji decyzją z dnia [...] sierpnia 2011 r., nr [...] utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Rozstrzygnięcie Wojewody [...] zostało zaskarżone do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, który wyrokiem z dnia 9 stycznia 2012 r., sygn. akt IV SA/Wa 1654/11 uchylił decyzję Wojewody [...] oraz utrzymaną nią w mocy decyzję organu I instancji wydaną w dniu [...] czerwca 2011 r., nr [...]. Na skutek wniesionej przez Wojewodę [...] skargi kasacyjnej Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 13 sierpnia 2013 r., sygn. akt II OSK 778/12 skargę oddalił. W uzasadnieniu wskazał, że wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego pomimo błędnego uzasadnienia odpowiada prawu. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego bez znaczenia pozostawała okoliczność, która była przedmiotem badania organów obydwu instancji, a mianowicie, czy K. T. w chwili dokonania wymeldowania, tj. [...] marca 2009 r. mieszkał w budynku nr [...] przy ul. [...] w miejscowości S., gmina J. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego zgodnie z art. 15 ust. 1 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych' K. T. mógł wymeldować się z miejsca pobytu stałego zanim to miejsce opuścił. W omawianej sprawie w świetle art. 6 wyżej przywołanej ustawy istotne było natomiast ustalenie, czy K. T. miał zamiar to miejsce na stałe opuścić. Naczelny Sąd Administracyjny wskazał na konieczność wyjaśnienia twierdzeń K. T. dotyczących tego, że został oszukany przy sprzedaży ww. nieruchomości. W ocenie Sądu "nie można bowiem wykluczyć, że wymeldowując się wymieniony miał zamiar nieruchomość, którą sprzedał na stałe opuścić, jednakże później pod wpływem przekonania, że został przy sprzedaży oszukany zmienił swój zamiar. Taka sytuacja w ocenie Sądu świadczyłaby, że czynność wymeldowania została dokonana zgodnie z prawem. Prócz tego Naczelny Sąd Administracyjny wskazał na konieczność wyjaśnienia twierdzeń K. T., że wymeldowując się, czyli wypełniając konieczne do tego formalności, był w stanie wyłączającym świadome powzięcie decyzji woli (w stanie nietrzeźwości) i został doprowadzony do takiego stanu podstępnie. Taka sytuacja niewątpliwie uzasadniałaby uznanie czynności materialno-technicznej wymeldowania za niezgodną z prawem.

Mając na uwadze wskazówki zawarte w uzasadnieniu wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego Wójt Gminy J. przeprowadził postępowanie wyjaśniające na podstawie, którego ustalono następujący stan faktyczny. M. S. pełnomocnik K. T., dołączył do akt sprawy kserokopię wyroku Sądu Rejonowego w W. [...] Wydział Cywilny z dnia [...] lipca 2012 r., sygn. akt [...] w sprawie z powództwa K. T. przeciwko B. W. i P. R. orzekającego o przywróceniu ww. naruszonego posiadania posesji nr [...] przy ul. [...] w miejscowości S., gmina J. m.in. poprzez umożliwienie zamieszkiwania w budynku mieszkalnym. Orzeczenie jest prawomocne z dniem [...] maja 2013 r., natomiast pkt 3 omawianego wyroku nakazujący wydanie powodowi nieruchomości został opatrzony rygorem natychmiastowej wykonalności. Ponadto pełnomocnik K. T. wyjaśnił, że Sąd Rejonowy w W. [...] Wydział Cywilny prowadzi również postępowanie o wydanie spornej nieruchomości (sygn. akt [...]). Obecnie sprawa ta jest w toku. Jednocześnie poinformował, że nie toczyły się i nie toczą żadne postępowania karne w związku z unieważnieniem aktu notarialnego sprzedaży nieruchomości.

Przesłuchana w charakterze świadka M. N. notariusz, która sporządzała akt notarialny kupna/sprzedaży gospodarstwa położonego przy ul. [...] w miejscowości S., gmina J. zeznała, że akt notarialny jest zawsze czytany przed jego podpisaniem przez strony zawierające umowę kupna/sprzedaży. Jeśli akt notarialny został podpisany przez K. T. i B. W. to osoby te były świadome i posiadały wiedzę, co podpisują. Każdorazowo, gdy notariusz stwierdza stan nietrzeźwości jednej ze stron zawierającej umowę w formie aktu notarialnego, odmawia sporządzenia czynności i umawia inny termin. Notariusz nie sporządza aktu z osobami, wobec których ma podejrzenie, że są nietrzeźwe. Z K. T. sporządzone zostały dwa akty notarialne. Jako pierwsza podpisana została umowa warunkowa sprzedaży, a następnie 2-3 miesiące później, sporządzono ostateczną umowę sprzedaży (protokół z dnia [...] grudnia 2013 r.). Do akt sprawy została również dołączona kopia protokołu sporządzonego w dniu [...] marca 2012 r. na okoliczność prowadzonej w Sądzie Rejonowym w W. [...] Wydział Cywilny sprawy o sygn. akt [...] z powództwa K. T. przeciwko B. W. o wydanie nieruchomości i zapłatę. W trakcie rozprawy E. R. została przesłuchana przez Sąd m.in. na okoliczność ustalenia, czy K. T. został wprowadzony w błąd przez osoby współdziałające z B. W. Z zeznań złożonych przez świadka wynika, że umowa przedwstępna sprzedaży omawianej nieruchomości została zawarta [...] sierpnia 2008 r. W trakcie uzgadniania sprzedaży całej nieruchomości obiecano K. T., że będzie miał prawo użytkować posesję nr [...] przy ul. [...] w miejscowości S., gmina J. do końca życia, miał mieć również możliwość dzierżawy tego gospodarstwa. K. T. wymeldował się z miejsca pobytu stałego, gdyż zostały mu udzielone informacje, że notariusz nie sporządzi aktu notarialnego dopóki będzie on zameldowany w budynku nr [...] przy ul. [...] w miejscowości S., gmina J. Jednocześnie świadek zeznała, że przy okazji wizyty u notariusza podczas podpisywania umowy warunkowej oraz umowy ostatecznej nie była poruszana kwestia zapewnienia K. T. dożywocia w budynku mieszkalnym położonym na posesji, którą sprzedawał. W akcie notarialnym zapis o dożywociu dotyczył tylko matki zainteresowanego. Według zeznań świadka K. T. wiedział i był świadomy tego, że umowa zawarta na podstawie aktu notarialnego Repertorium [...] dotyczyła przedmiotu sprzedaży całej nieruchomości i wymieniony zgodził się na tę sprzedaż, przy czym wydawało mu się, że będzie korzystał ze sprzedanego gospodarstwa do końca życia. P.R. obiecywał w/w, że taki zapis pojawi się w akcie notarialnym. Wymieniona była świadkiem tych obietnic. Zdaniem E. R. K. T. nie był nietrzeźwy podczas podpisywania umów, czy to przedwstępnej [...] sierpnia 2008 r., czy ostatecznej w marcu 2009 r., nie był również przez nikogo zmuszany do ich podpisania. Dodatkowo do protokołu sporządzonego w dniu [...] maja 2012 r. na okoliczność prowadzonej przed Sądem Rejonowym w W. [...] Wydział Cywilny sprawy o sygn. akt [...] E. R. potwierdziła, że K. T. został oszukany przez B. W. i osoby z nią współdziałające w związku z transakcją sprzedaży jego nieruchomości we wsi S. w ten sposób, że słownie zostało mu obiecane prawo dożywotniego używania ww. nieruchomości, przy czym była to tylko ustna umowa nie zapisana w akcie notarialnym. Powyższa obietnica została złożona przez Państwa R., natomiast B. W., z którą wymieniony podpisał akt notarialny nie składała żadnych obietnic w tym temacie. Ponadto w trakcie przesłuchania w organie I instancji E. R. zeznała, że nie jest w stanie stwierdzić, czy K. T. dokonując wymeldowania w dniu [...] marca 2009 r. znajdował się pod wpływem alkoholu czy też nie, gdyż nie widziała go w tym dniu. Świadek podkreśliła, że pomimo dokonania wymeldowania i sprzedaży przedmiotowej nieruchomości K. T. miał mieszkać w budynku nr [...] przy ul. [...] w miejscowości S., gmina J. do końca życia (protokół z dnia [...] lutego 2014 r.).

Sam K. T. wyjaśnił, że [...] marca 2009 r. przyjechali po niego Państwo R., aby zawieźć go do urzędu. Podczas tego zdarzenia obecni byli S. W. i T. M., którzy razem z wymienionym spożywali alkohol (piwo). Przesłuchany w charakterze świadka S. W. potwierdził, że w dniu [...] marca 2009 r. przed dokonaniem wymeldowania K. T. spożył dwa piwa, przy czym świadek nie posiada informacji, czy ww. wcześniej również spożywał inny alkohol. K. T. potwierdził, że w momencie wymeldowania miał słowne zapewnienie od Państwa R., którzy pośredniczyli przy sprzedaży i mieli być pierwotnymi nabywcami nieruchomości, że będzie mógł tam cały czas zamieszkiwać. Nie posiada jednak na tę okoliczność żadnego pisemnego potwierdzenia. Oświadczył, że w momencie sprzedaży nieruchomości miał tam zamiar cały czas mieszkać, zgodnie z obietnicą, którą mu dano. Wskazał również, że w dniu wymeldowania, tj. [...] marca 2009 r., dokonując tej czynności nie miał świadomości, co do podejmowanych działań, gdyż pozostawał pod wpływem alkoholu (protokół z dnia [...] lutego 2014 r.). K. T. wyjaśnił ponadto, że zwracał się do Komornika o wykonanie wyroku Sądu Rejonowego w W. [...] Wydział Cywilny z dnia [...] lipca 2012 r., sygn. akt [...] w sprawie z jego powództwa przeciwko B. W. i P. R. orzekającego o przywróceniu ww. naruszonego posiadania. W dniu [...] marca 2014 r. M. S., pełnomocnik K. T., przekazał kopię zawiadomienia o wszczęciu egzekucji z wniosku K. T. przeciwko B. W. prowadzonej na podstawie tytułu wykonawczego: wyrok Sądu Rejonowego w W. [...] Wydział Cywilny [...]. Z ww. zawiadomienia wynika, że B. W. została wezwana przez Komornika do wydania nieruchomości do dnia [...] listopada 2012 r. W związku z powyższym w dniu [...] marca 2014 r. oraz [...] kwietnia 2014 r. organ I instancji skierował pismo do Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym [...] w W. z prośbą o udzielenie informacji, czy egzekucja z wniosku K. T. przeciwko B. W. dotycząca wydania nieruchomości prowadzona na podstawie tytułu wykonawczego (wyrok Sądu Rejonowego w W. [...] Wydział Cywilny [...]) została wykonana, a jeżeli nie to z jakiej przyczyny. W odpowiedzi z dnia [...] kwietnia 2014 r. oraz z dnia [...] kwietnia 2014 r. Komornik Sądowy przy Sądzie Rejonowym W. [...] poinformował, że Wójt Gminy J. nie jest uczestnikiem postępowania ani nie przysługuje mu prawo do udzielenia informacji w trybie art. 7601 ustawy kodeks postępowania cywilnego, dlatego odmówił jej udzielenia. W dniu [...] kwietnia 2014 r. M. S., pełnomocnik K. T., poinformował, że egzekucja z wniosku jego mocodawcy nie została wykonana z uwagi na braki formalne tytułu wykonawczego uniemożliwiające skuteczne przywrócenie K. T. posiadania nieruchomości. Prowadzone jest postępowanie mające na celu usunięcie tych braków. W dniu [...] maja 2014r. organ I instancji wystąpił do Sądu Rejonowego w W. Wydział Cywilny o udzielenie informacji, czy toczy się postępowanie mające na celu usunięcie braków formalnych w tytule wykonawczym wyroku [...] oraz na jakim etapie jest postępowanie [...]. W odpowiedzi z dnia [...] czerwca 2014 r., sygn. akt [...] Sąd poinformował, że sprawa jest w toku i nie zakończyła się. W dniu [...] lipca 2014 r. Wójt Gminy J. skierował ponownie zapytanie w ww. przedmiocie, natomiast do dnia wydania przedmiotowej decyzji Sąd nie udzielił na nie odpowiedzi. Z notatki służbowej sporządzonej w dniu [...] sierpnia 2014 r. wynika, że akta zostały przekazane pracownikowi sądu, aby wystawił tytuł wykonawczy.

Rozpoznając przedmiotową sprawę w świetle powyższych ustaleń organ odwoławczy wskazał, że zgodnie z poglądem utrwalonym w orzecznictwie sądowo-administracyjnym "opuszczenie miejsca pobytu stałego" nie oznacza jedynie fizycznego przebywania w miejscu innym niż miejsce pobytu stałego. Dla zaistnienia tej przesłanki konieczne jest, aby fizycznemu przebywaniu osoby w tym innym miejscu towarzyszyła wola opuszczenia dotychczasowego miejsca pobytu oraz zamiar stałego związania się z nowym miejscem, urządzenia w nim swego trwałego centrum życiowego. Ma to ważne znaczenie dla ustalenia, czy doszło do opuszczenia lokalu w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych. Dla oceny zamiaru istotne znaczenie ma z kolei to, czy okoliczności faktyczne potwierdzają wolę osoby, czy też pozostają z nią w sprzeczności (por, wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 23 kwietnia 2001 r., sygn. akt V SA 3169/00; z dnia 10 lutego 1989 r., sygn. akt SA/Wr 789/88; WSA z dnia 22 września 2005 r., sygn. akt IV SA/Wa 600/05, LEX nr 192912). Ocena tego zamiaru nie może być jednak bezkrytyczna. Zamiar innego zlokalizowania centrum życiowego jest możliwy do ustalenia w drodze wyjaśnienia różnorodnych okoliczności faktycznych. Przy czym podkreślić raz jeszcze trzeba, że sam zamiar stałego pobytu w danej miejscowości pod oznaczonym adresem nie przesądza o stałym jego charakterze. Musi on wystąpić łącznie z fizycznym przebywaniem w oznaczonym miejscu. Zbadanie owych okoliczności powinno nastąpić w toku postępowania wyjaśniającego przed organem I instancji po to, aby nie zamykać żadnej ze stron drogi postępowania odwoławczego.

Analiza akt sprawy zdaniem organu wykazała, że zachowanie K. T. w chwili złożenia w Urzędzie Gminy J. druku wymeldowania, tj. [...] marca 2009 r., wskazuje jednoznacznie, że miał on zamiar dalej zamieszkiwać w miejscu zameldowania na pobyt stały i zamiar ten był potwierdzony przez fizyczne jego zamieszkiwanie w miejscu pobytu stałego do końca kwietnia 2010 r. Ponadto nawet na skutek usunięcia K. T. z budynku nr [...] przy ul. [...] w miejscowości S., gmina J. wymieniony w lipcu 2010 r. złożył do sądu wniosek o przywrócenie naruszonego posiadania i uzyskał prawomocny wyrok przywracający mu posiadanie. Po uzyskaniu korzystnego rozstrzygnięcia sądu K. T. podejmował kroki, aby przy pomocy Komornika doprowadzić do wyegzekwowania wyroku i wydania mu w posiadanie przedmiotowej nieruchomości. Fakt zamieszkiwania K. T. w budynku nr [...] przy ul. [...] w miejscowości S., gmina J. do końca kwietnia 2010 r. oraz fakt usunięcia go z tego budynku został bezspornie potwierdzony w toku przeprowadzonego przez Wójta Gminy J. niniejszego postępowania administracyjnego oraz w uzasadnieniu prawomocnego wyroku z dnia [...] lipca 2012 r., sygn. akt [...] o przywróceniu posiadania. W jego treści wskazano, że umowa kupna/sprzedaży nie zawierała jednoznacznych oświadczeń stron, czy i kiedy przeszło na nabywcę posiadanie nieruchomości. B. W. nie sprawdziła, czy K. T. opuścił przedmiotową nieruchomość. K. T. posiadał przedmiotową nieruchomość i w niej zamieszkiwał. Pismem z dnia [...] czerwca 2009 r. B. W. wezwała K. T. do opuszczenia nieruchomości, jednakże nadal posiadał on nieruchomość - mieszkał w budynku, hodował zwierzęta, uprawiał ziemię. W dniu [...] marca 2010 r. B. W. wniosła do Sądu Okręgowego [...] w W. pozew o nakazanie K. T. wydanie jej nieruchomości. W uzasadnieniu pozwu przyznała, że K. T. przebywał na terenie posesji, którą kupiła.

Powyższe w ocenie Wojewody [...] jednoznacznie świadczy o tym, że K.T. dokonując czynności wymeldowania w dniu [...] marca 2009 r. nie miał zamiaru opuszczać miejsca zamieszkania, wręcz przeciwnie, miał faktyczny zamiar w dalszym ciągu z niego korzystać. Organ odwoławczy dał wiarę oświadczeniom składanym przez K. T., potwierdzonym w zeznaniach E. R. dotyczących tego, że podczas negocjacji warunków sprzedaży gospodarstwa rolnego położonego w S. przy ul. [...] w gm. J. złożono mu obietnicę, że będzie mógł dożywotnio mieszkać i użytkować przedmiotową nieruchomość. Zachowanie K. T. po sprzedaży nieruchomości oraz po złożeniu druku wymeldowania, tj. dalsze zamieszkiwanie na posesji, użytkowanie ziemi, zwrócenie się do sądu o przywrócenie naruszonego posiada i uzyskanie prawomocnego wyroku sądu w tym zakresie, świadczy o tym, że zamiarem K. T. było i jest dalsze zamieszkiwanie w budynku przy ul. [...] w miejscowości S., gmina J. W tym miejscu należy wskazać na samą treść wniosku złożonego przez K. T. w dniu [...] maja 2009 r. o uchylenie wymeldowania, w którym wymieniony wyjaśnił, że czynność wymeldowania w dniu [...] marca 2009 r. została przez niego dokonana w następstwie "wprowadzenia go w błąd i nadużycia jego zaufania".

Odnosząc się natomiast do okoliczności zbadania, czy K. T. w dniu [...] września 2009 r. znajdował się pod wpływem alkoholu, co mogło wyłączyć jego świadomość przy dokonaniu czynności wymeldowania z pobytu stałego organ wyjaśnił, że organ I instancji przesłuchał na tę okoliczność S. W., który zeznał, że przed wizytą w urzędzie K. T. spożył z nim dwa piwa, przy czym świadek nie był w stanie wskazać, czy był to jedyny alkohol jaki przed tym zdarzeniem spożywał K. T. Również sam K. T. twierdzi, że dokonując czynności wymeldowania znajdował się pod wpływem alkoholu, co wyłączyło jego świadome działanie. Z powyższego wynika, że K. T. w dniu [...] września 2009 r. spożywał alkohol, jednakże organ odwoławczy nie ma kompetencji, aby ocenić, czy ilość alkoholu, którą spożył K. T. miała wpływ na jego świadome działanie. Podkreślić przy tym należy, że z zeznań S. W. nie wynika, aby K. T. został zmuszony do wypicia w tym dniu alkoholu. Ze względu na powyższe ustalenia organ odwoławczy odstąpił od przeprowadzania dodatkowych dowodów w ww. zakresie.

Materialną podstawę prawną w niniejszej sprawie stanowi ustawa z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych, zgodnie z którą ewidencja ludności polega na rejestracji między innymi danych o miejscu pobytu osób (art. 1 ustawy). Rejestracja ta wiąże się z ustalonym w ustawie obowiązkiem meldunkowym, który zgodnie z art. 4 ustawy polega m.in. na zameldowaniu się w miejscu pobytu stałego lub czasowego, jak i na wymeldowaniu się z tego pobytu. Zwrócić należy uwagę, że zarówno zameldowanie jak i wymeldowanie jest aktem rejestracji danych dotyczących pobytu określonej osoby, charakteru tego pobytu, bądź jego ustania w dotychczasowym miejscu, służącym zbieraniu i aktualizowaniu danych o miejscu pobytu osób fizycznych, zgodnie z rzeczywistym i aktualnym stanem faktycznym. Wymeldowanie służy potwierdzeniu faktu opuszczenia miejsca pobytu stałego. Dokonywane jest ono zazwyczaj w drodze czynności materialno - technicznej, która to nie ma cech aktu administracyjnego i nie kończy postępowania w konkretnej sprawie. Ponadto wart. 47 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach przewidział również możliwość rozstrzygania przez organ administracji publicznej prowadzący ewidencję ludności nie tylko o dokonaniu zameldowania lub wymeldowania w sytuacji, gdy dane zawarte w zgłoszeniu osoby wykonującej obowiązek meldunkowy budzą wątpliwości (art. 47 ust 1 w zw. z art. 11 ustawy), ale także do prowadzenia postępowania w sprawach o uchylenie czynności materialno - technicznej zameldowania lub wymeldowania.

Podsumowując powyższe ustalenia oraz mając na uwadze wskazania zawarte w uzasadnieniu Naczelnego Sądu Administracyjnego, Wojewoda [...] uznał stanowisko zajęte przez Wójta Gminy J. w decyzji z dnia [...] września 2014 r., orzekającej o uchyleniu czynności materialno-technicznej wymeldowania K. T. z miejsca pobytu stałego z budynku nr [...] przy ul. [...] w miejscowości S., gmina J. dokonanej [...] marca 2009 r. za zasadne. Odnosząc się natomiast do zarzutów podnoszonych przez B. W. w odwołaniu organ stwierdził, że choć istotne dla strony, pozostają one bez znaczenia w omawianej sprawie. Podkreślenia wymaga, że organ I instancji dokonując ustaleń w omawianej sprawie związany był wytycznymi Naczelnego Sądu Administracyjnego i prowadził postępowanie w kierunku przez niego wskazanym. Nie można zatem uznać, że w trakcie wyjaśniania sprawy został naruszony art. 7, 77 i 80 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r. poz. 267; z 2014 r., poz.183). Organ odwoławczy odstąpił od przesłuchania w charakterze świadka pracownika Gminy J., który w dniu [...] marca 2009 r. przyjmował wniosek K. T. o wymeldowanie. W toku postępowania zostało bowiem udowodnione, że wymieniony w dniu [...] marca 2009 r. przed wizytą w urzędzie spożył alkohol, nie można natomiast ustalić, czy powyższe miało wpływ na brak świadomości jego działania. Przeprowadzenie dodatkowych dowodów na okoliczność, która już została udowodniona innymi dowodami mogłoby narazić organ odwoławczy na zarzut przewlekłości. Wskazać w tym miejscu należy, że B. W. nie brała udziału w przesłuchaniu świadków, nie wnosiła również o przeprowadzenie dodatkowych dowodów w sprawie. Wymieniona przybrała bierną postawę w toku prowadzonego przez organ I instancji postępowania wyjaśniającego, nie skorzystała również z prawa do wypowiedzenia się w sprawie przed wydaniem decyzji. Na koniec wyjaśnić należy, że kwestie sprzedaży nieruchomości pozostają bez znaczenia w omawianej sprawie. Sprawy dotyczące własności rozstrzygają bowiem sądy cywilne.

Skargę na powyższą decyzję wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Pani B. W., domagając się jej uchylenia oraz zasądzenia na jej rzecz kosztów postępowania zgodnie z normami przepisanymi.

Zaskarżonej decyzji strona skarżąca zarzuciła, iż nie uwzględnia ona wytycznych Naczelnego Sądu Administracyjnego.

Zdaniem skarżącej w świetle wyroku NSA z dnia 13 sierpnia 2013 sygn. akt II OSK 778/12 , organ winien był przesłuchać świadka tj. pracownika Urzędu Gminy J., który dokonał wymeldowania, jak również uwzględnić uwagi NSA, że to sam K. T. wiedział najlepiej co robi idąc do Urzędu Gminy, aby osobiście złożyć wniosek o wymeldowanie go ze sprzedanej nieruchomości. Jego działanie i zachowanie było jednoznaczne, skoro pracownik Urzędu Gminy J. dokonał wymeldowania. Nie ma innych świadków na tę okoliczność.

W ocenie skarżącej organ nie wziął pod uwagę istotnego bezspornego faktu - woli K. T. sprzedania całej swojej nieruchomości, jego woli zgodnej z wolą jego rodziny. Proces sprzedaży przedmiotowej nieruchomości trwał od sierpnia 2008r do [...].03.2009r. Był to proces świadomy, zaplanowany, obejmował szereg czynności typowych i niezbędnych do dokonania sprzedaży, dokonanych wspólnie przez K. T. i jego rodzinę- jego matkę, siostrę, brata. Nie ulega więc wątpliwości, że K. T. miał zamiar to miejsce opuścić.

Skarżąca zarzuca Wojewodzie [...] niezasadne danie wiary oświadczeniom K. T. i zeznaniom E. R.j, dotyczącym tego, "że będzie mógł dożywotnio mieszkać i użytkować przedmiotową nieruchomość". W ocenie skarżącej twierdzenia te pozbawione są logiki. Trudno bowiem mówić o dożywotnim używaniu, dożywotnim mieszkaniu w nieruchomości po wcześniejszym jej zbyciu. Ponadto skarżąca wskazuje, że ww. osoby, w różnych zeznaniach, mówią o różnych skrajnie odmiennych sytuacjach tzn. raz o dzierżawie gospodarstwa, innym razem o dożywotnim używaniu nieruchomości, o zamieszkiwaniu, co oznacza że nie było wcześniej żadnych ustaleń w tym temacie, a stwierdzenia te osoby te stworzyły na potrzeby toczących się spraw sądowych. Podkreśla także, że K. T. nigdy nie rozmawiał z nią ani o "dożywotnim używaniu" ani o możliwość dzierżawy nieruchomości. Jak również nigdy nie było mowy o wynagrodzeniu za ww. formy korzystania z nieruchomości. Ponadto wskazuje że w nieruchomości miała prawo mieszkać jedynie matka K. T.- S. T., dlatego pismem z [...] czerwca 2009r. skarżąca wezwała K. T. do opuszczenia i zabrania jego rzeczy jako spadkobiercy po zmarłej w dniu [...].06.2009r. matce. Skarżąca podkreśla także, że K. T. pominął milczeniem to, że przed złożeniem sprawy do sądu o unieważnienie aktu notarialnego, skierował do niej pismo z żądaniem [...] zł ([...] złotych) w zamian za odstąpienie od drogi sądowej. Skarżąca zarzuca także Wojewodzie, iż cyt. "zamiast ganić, popiera nieuczciwe i bezprawne zachowanie K. T. Dziwi też twierdzenie Wojewody [...], że K. T. nie miał faktycznego zamiaru opuszczenia zbytej nieruchomości, w obliczu niezaprzeczalnych faktów, że K. T. w 2009 wykonał czynności świadczące o zamiarze opuszczenia nieruchomości - zgromadzenie dokumentów do notariusza, sporządzenie darowizny udziału matki S. na rzecz K. T., zrzeczenie się rodzeństwa przed sądem ze swoich udziałów na rzecz K. T., przeprowadzenie postępowania spadkowego po ojcu K. T., wymeldowanie się, sprzedaż nieruchomości, wydanie nieruchomości. Wbrew temu co wskazał Wojewoda, K. T. wydał nieruchomość, o czym świadczy zapis w umowie sprzedaży przedmiotowej nieruchomości.

W ocenie skarżącej organ niezasadne dał też wiarę zeznaniom świadka W., który nie był przy składaniu wniosku o wymeldowanie przez K. T. w Urzędzie Gminy, a który po 5 latach pamiętał że to właśnie w tym dniu, przed pójściem do Urzędu Gminy miało miejsce picie alkoholu, ilość i rodzaj napoju.

W konsekwencji skarżąca zarzuca Wojewodzie [...], że nie dążył do zebrania kompleksowego materiału dowodowego w sprawie i nie dokonał wyczerpującego wyjaśnienia wszystkich istotnych okoliczności,

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej odrzucenie, z uwagi na braki formalne.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych określone przepisami art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) oraz art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm. zwanej dalej p.p.s.a), sprowadzają się do kontroli działalności organów administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, a więc kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego.

Zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a, sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Rozpoznając przedmiotową sprawę Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

W pierwszej kolejności należy wskazać, iż rozpoznając przedmiotową sprawę zarówno orzekające w niej organy jak i Sąd związane były wytycznymi zawartymi w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 sierpnia 2013r. Sygn. akt II OSK 778/12. W wyroku tym Sąd wskazał, że cyt. " Zgodnie z art. 15 ust. 1 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz.U. nr 139 z 2006 r., poz. 993 ze zm.) osoba, która opuszcza miejsce pobytu stałego, jest obowiązana wymeldować się najpóźniej w dniu opuszczenia tego miejsca. Z przepisu tego wynika zatem, że osoba opuszczająca miejsce pobytu stałego może wymeldować się z tego miejsca zanim go faktycznie opuści. Nie jest zatem niezgodna z prawem czynność wymeldowania z miejsca pobytu stałego osoby, która jeszcze tego miejsca nie opuściła. Ponadto zauważyć należy, że w myśl art. 6 ust. 1 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych pobytem stałym jest zamieszkiwanie w określonej miejscowości pod oznaczonym adresem z zamiarem stałego przebywania. Z powołanych wyżej przepisów wynika więc, że oceniając zgodność z prawem czynności materialno-technicznej wymeldowania się K. T. z miejsca pobytu stałego nie było istotne czy skarżący w chwili wymeldowania mieszkał w tym miejscu. Zgodnie z art. 15 ust. 1 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych K. T. mógł wymeldować się z miejsca pobytu stałego zanim faktycznie to miejsce opuścił. W świetle powołanego art. 6 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych istotne natomiast było czy K. T. w chwili wymeldowania się z miejsca pobytu stałego miał zamiar to miejsce na stałe opuścić.

Mając powyższe na uwadze stwierdzić należy, że organy administracji wydając decyzję o uchyleniu czynności materialno-technicznej polegającej na wymeldowaniu K. T. z miejsca pobytu stałego w budynku nr [...] przy ulicy [...] w S. nie wyjaśniły istotnych w tej sprawie okoliczności..... Organy administracji powinny były zatem wyjaśnić okoliczności związane z wymeldowaniem się K. T. z miejsca pobytu stałego, przede wszystkim zaś to, że miało to związek ze sprzedażą B. W. gospodarstwa, którego częścią jest nieruchomość, na której znajduje się dom, w którym był na stałe zameldowany. Z reguły jest bowiem tak, że osoba sprzedająca nieruchomość, na której mieszka, zamierza tę nieruchomość na stałe opuścić. Konieczne było także wyjaśnienie twierdzeń K. T. dotyczących tego, że został przy sprzedaży tej nieruchomości oszukany. Nie można bowiem wykluczyć, że wymeldowując się miał zamiar nieruchomość, którą sprzedał, na stałe opuścić, jednakże później pod wpływem przekonania, że został przy sprzedaży oszukany, zmienił swój zamiar.: Taka sytuacja świadczyłaby, że czynność wymeldowania została dokonana zgodnie z prawem. Wyjaśnienia ,wymagało - także twierdzenie K. T., że wymeldowując się, czyli wypełniając konieczne do tego formalności, był w stanie wyłączającym świadome powzięcie decyzji woli - (w stanie nietrzeźwości) i to doprowadzony do takiego stanu podstępnie. Taka sytuacja niewątpliwie uzasadniałby uznanie czynności materialno-technicznej wymeldowania za niezgodną z prawem".

Dokonując oceny wydanych w sprawie decyzji, pod kątem spełnienia przez orzekające organy wytycznych NSA, Sąd uznał, że organy dokonały niezbędnych ustaleń.

Wbrew zarzutom podniesionym w skardze analiza zgromadzonych w sprawie materiałów dowodowych w postaci:

1. prawomocnego wyroku końcowego z dnia [...] lipca 2012r. Sądu Rejonowego w W. sygn. akt [...], na mocy którego nakazano m.in. skarżącej przywrócenie K. T. posiadanie nieruchomości położonej we wsi S. gmina J. o pow. [...] ha, poprzez umożliwienie zamieszkiwania w budynku znajdującym się na tej nieruchomości oraz uprawę ziemi i chów bydła;

2. protokołów przesłuchania świadka –E. R.;

3. protokołów przesłuchania świadka- S. W.,

4. wyjaśnienia i czynności dokonane przez wnioskodawcę- K. T., zmierzające do przywrócenia naruszonego posiadania,

zdaniem Sądu pozwalały na przyjęcie, iż zachowanie K. T. w chwili złożenia w Urzędzie Gminy J. druku wymeldowania, tj. [...] marca 2009 r., wskazywało jednoznacznie, że miał on zamiar dalej zamieszkiwać w miejscu zameldowania na pobyt stały, a zamiar ten był potwierdzony przez fizyczne jego zamieszkiwanie w miejscu pobytu stałego do końca kwietnia 2010 r. Ponadto na co zwrócił uwagę organ odwoławczy nawet na skutek usunięcia K. T. z miejsca dotychczasowego zameldowania w lipcu 2010 r. złożył on do sądu wniosek o przywrócenie naruszonego posiadania i uzyskał prawomocny wyrok przywracający mu posiadanie. Po uzyskaniu korzystnego rozstrzygnięcia sądu K. T. podejmował zaś kroki, aby przy pomocy Komornika doprowadzić do wyegzekwowania wyroku i wydania mu w posiadanie przedmiotowej nieruchomości. Powyższe w ocenie organów świadczyło o tym, że K. T. dokonując czynności wymeldowania w dniu [...] marca 2009 r. nie miał zamiaru opuszczać miejsca zamieszkania, wręcz przeciwnie, miał faktyczny zamiar w dalszym ciągu z niego korzystać. Organy dały zatem wiarę oświadczeniom składanym przez K. T., potwierdzonym w zeznaniach E. R. dotyczących tego, że podczas negocjacji warunków sprzedaży gospodarstwa rolnego położonego w S. przy ul. [...] w gm. J. złożono mu obietnicę, że będzie mógł dożywotnio mieszkać i użytkować przedmiotową nieruchomość. Zachowanie K. T. po sprzedaży nieruchomości oraz po złożeniu druku wymeldowania, tj. dalsze zamieszkiwanie na posesji, użytkowanie ziemi, zwrócenie się do sądu o przywrócenie naruszonego posiada i uzyskanie prawomocnego wyroku sądu w tym zakresie, w ocenie organów świadczyło zaś o tym, że zamiarem K. T. było i jest dalsze zamieszkiwanie w budynku przy ul. [...] w miejscowości S., gmina J.

W świetle powyższego, w ocenie Sądu uznać należy, iż orzekające w sprawie organy dokonały niezbędnych wyjaśnień i ustaleń w zakresie tego czy K. T. w dacie wymeldowania z pobytu stałego miał zamiar na stałe to miejsce opuścić i w oparciu o zgromadzony w sprawie materiał dowodowy wywiodły, że taki zamiar nim wówczas nie kierował.

Wskazać także należy, iż w świetle poczynionych przez organ I instancji ustaleń wynika także, iż w dokonując wymeldowania K. T. znajdował się pod wpływem alkoholu, co wynikało z zeznań K. T., potwierdzonych przez świadka S. W. Okoliczność ta nie mogła być jednak wzięta pod uwagę przez organy z uwagi na fakt, iż nie mają one kompetencji, do tego aby ocenić, czy ilość alkoholu, którą spożył K. T. miała wpływ na jego świadome działanie, jak również to, że z zeznań S. W. nie wynika, aby K. T. został zmuszony do wypicia w tym dniu alkoholu. W świetle zaś wyroku NSA jedynie w sytuacji gdyby okazało się, że K. T. w dniu wymeldowania został doprowadzony podstępnie do stanu nietrzeźwości- wyłączającym świadome powzięcie decyzji, woli w zakresie wymeldowania, można by uznać tą czynności za niezgodną z prawem. Wobec powyższego, zarzut skarżącej w zakresie nieprzesłuchania w charakterze świadka pracownika urzędu dokonującego wymeldowania, w zakresie potwierdzenia lub nie powyższej okoliczności nie mógł mieć wpływu na rozpoznanie przedmiotowej sprawy.

Reasumując w ocenie Sądu, zgromadzony w sprawie materiał dowodowy wbrew zarzutom skargi pozwalał na przyjęcie, tak jak uczyniły to organy, że dokonując wymeldowania K. T., nie miał zamiaru/woli opuszczenia miejsca zameldowania na pobyt stały. Powyższe skutkowało zaś koniecznością eliminacji czynności materialno - prawnej oraz jej skutków z obrotu prawnego w drodze decyzji administracyjnej. Podkreślić w tym miejscu należy, iż podstawę prawną takiego działania stanowił, jak słusznie wskazały organy art. 47 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności. Należy bowiem wskazać, iż czynność materialno - techniczna jaką jest zameldowanie/wymeldowanie nie ma cech ostateczności i prawomocności, co oznacza, że w każdym czasie możliwe jest skorygowanie błędnego wpisu ewidencyjnego. Anulowanie czynności materialno - technicznej jest instytucją wyjątkową, mającą zastosowanie w sytuacjach oczywistych, to znaczy tylko wtedy, gdy wątpliwości o których mowa w art. 47 ust. 2 ustawy ujawniły się już po dokonaniu czynności materialno - technicznej związanej z rejestracją faktu zameldowania/wymeldowania.

W sytuacji zatem wymeldowania, zgodnie z art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji, który jako jej przesłankę wskazuje- opuszczenie miejsca pobytu stałego. Opuszczenie to nie oznacza jedynie fizycznego przebywania w miejscu innym, niż miejsce pobytu stałego. Dla zaistnienia tej przesłanki konieczne jest aby fizycznemu przebywaniu osoby w innym miejscu, niż miejsce pobytu stałego, towarzyszyła wola opuszczenia dotychczasowego miejsca pobytu oraz zamiar stałego związania się z tym innym miejscem, urządzenia w nim centrum życiowego.

Tak więc wymeldowanie jest skutkiem i winno być poprzedzone dobrowolnym i trwałym opuszczeniem miejsca pobytu na okres dłuższy niż trzy miesiące. W niniejszej zaś sprawie, jak wskazano powyżej wbrew zarzutom skargi organy miały podstawy (zeznania świadków, ustalenie dokonane przez sąd powszechny) do przyjęcia, iż w dacie wymeldowania (pomimo faktu trwania procedury zmierzającej do zbycia nieruchomości na rzecz skarżącej) K. T. nie miał zamiaru opuszczenia spornej nieruchomości, bowiem był przekonany że pomimo sprzedaży nadal będzie mógł w niej zamieszkiwać.

Reasumując w ocenie Sądu organ w sposób wyczerpujący zebrał i rozpatrzył cały materiał dowodowy, przeprowadzając konieczne czynności wyjaśniające i ustosunkowując się do dokonanych na ich skutek ustaleń a ocena okoliczności sprawy oparta została na całokształcie materiału dowodowego, zgodnie z wymogiem przepisu art. 107 § 3 k.p.a.

Z tych względów, oceniając zaskarżoną decyzję w świetle materiału dowodowego zgromadzonego w niniejszej sprawie, po rozważeniu podniesionych przez skarżącą zarzutów, Sąd uznał, że nie dają one podstaw do postawienia organowi zarzutu naruszenia prawa i podważenia legalności zapadłej w sprawie decyzji, bowiem w rozpoznawanej sprawie, organ wydając zaskarżoną decyzję, podjął wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy, w sposób wyczerpujący zebrał i dokonał prawidłowej oceny całokształtu zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, a ustalone okoliczności faktyczne sprawy znajdują potwierdzenie w materiale dowodowym zgromadzonym w aktach administracyjnych sprawy i stanowią wypełnienie wytycznych zawartych w wyroku NSA.

Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 151 p.p.s.a. Sąd orzekł jak w sentencji wyroku.