Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt I SA/Łd 140/03
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2004-02-25 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 611  Podatki  i  inne świadczenia pieniężne, do  których   mają zastosowanie przepisy Ordynacji  podatkowej, oraz egzekucja t
638  Sprawy egzekucji administracyjnej;  egzekucja obowiązków o charakterze niepieniężnym
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Wydział I w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA del. A. Wrzesińska-Nowacka, Sędziowie NSA del. P. Janicki, T. Porczyńska (spr.), Protokolant K. Brykalska - Stępień, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 lutego 2004 r. sprawy ze skargi A Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie oddalenia zarzutów na prowadzone postępowanie egzekucyjne oddala skargę


UZASADNIENIE

I SA/Łd 140/03

U Z A S A D N I E N I E

Postanowieniem z dnia [...] Naczelnik Wydziału działający z upoważnienia Dyrektora Izby Skarbowej w Ł., po rozpatrzeniu zażalenia A spółki z o.o. w Ł. na postanowienie Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego Ł.G. z dnia [...] uznające wniesione zarzuty za nieuzasadnione, utrzymał w mocy postanowienie organu egzekucyjnego pierwszej instancji.

W uzasadnieniu postanowienia organ egzekucyjny II instancji wyjaśnił, że postępowanie egzekucyjne wszczęte zostało wobec spółki A na podstawie tytułu wykonawczego nr [...], obejmującego zaległość w podatku akcyzowym za miesiąc lipiec 2000 r., a zgłoszone zarzuty nie zasługiwały na uwzględnienie. W postanowieniu tym podkreślono, że zarzut nieistnienia obowiązku podatkowego uznany został przez wierzyciela – Pierwszy Urząd Skarbowy Ł.- G. za nieuzasadniony. Stanowisko wierzyciela organ egzekucyjny uzyskał zgodnie z art. 34 § 4 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji /t. jedn. Dz.U. z 2002 r. nr 110, poz.968 ze zm./ i po jego uzyskaniu rozpatrzył zarzuty /art.34 § 1 powołanej ustawy/. W postanowieniu wskazano także na art.29 § 1 powołanej ustawy, zgodnie z którym organ egzekucyjny nie jest uprawniony do badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym.

Odnosząc się do zarzutu pominięcia pełnomocnika strony przy doręczeniu tytułu wykonawczego organ egzekucyjny II instancji stwierdził, iż postępowanie egzekucyjne jest odrębnym postępowaniem administracyjnym, którego wszczęcie wymaga doręczenia stronie tytułu wykonawczego /art.61 § 4 K.p.a./. Po otrzymaniu tytułu strona może ustanowić pełnomocnika, który w toku postępowania nie może być pomijany.

Organ II instancji nie uwzględnił także zarzutu dotyczącego braku doręczenia upomnienia, o którym mowa w art.15 ustawy egzekucyjnej. Organ wskazał na § 13 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22.XI.2001 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji /Dz.U. nr 137, poz.1541/, zgodnie z którym postępowanie egzekucyjne może być wszczęte bez uprzedniego doręczenia upomnienia między innymi w przypadkach gdy należność pieniężna została określona w orzeczeniu i gdy zobowiązany ma ustawowy obowiązek obliczenia i uiszczenia należności pieniężnej bez wezwania. Zdaniem organu wymienione przesłanki zaistniały w przedmiotowej sprawie.

W skardze na powyższe postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej oraz poprzedzające je postanowienie Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego Ł.– G. zobowiązana spółka zarzuciła naruszenie art.40 § 2 K.p.a. przez doręczenie tytułu stronie a nie ustanowionemu pełnomocnikowi. Dodatkowo na rozprawie pełnomocnik spółki wyjaśnił, że ma zwyczaj składania w Urzędzie Skarbowym pełnomocnictwa w momencie zawierania umowy doradczej z podatnikiem. Pełnomocnictwa składa w sekretariacie Urzędu z podaniem nr NIP i według jego wiedzy są one przechowywane w komórce rejestracyjnej Urzędu, do której mają dostęp wszystkie komórki /v. protokół z rozprawy/.

Spółka zarzuciła także naruszenie postanowieniami organów egzekucyjnych obu instancji art.19 § 1 i art.23 § 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, wobec wydania tych postanowień nie przez wskazane w tych przepisach organy egzekucyjne, to jest przez Naczelnika Urzędu Skarbowego i przez Dyrektora Izby Skarbowej, a przez upoważnionych urzędników. Spółka podkreśliła, że żaden przepis nie zawiera delegacji dla wskazanych wyżej organów egzekucyjnych do upoważnienia do wydawania rozstrzygnięć w postępowaniu egzekucyjnym innych urzędników.

Naruszenie wskazanych przepisów K.p.a. i ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji skutkuje zdaniem strony naruszeniem art.6 i 8 K.p.a. i art.2, 5 i 7 Konstytucji RP.

Konkludując spółka wniosła o uchylenie postanowień organów egzekucyjnych obu instancji.

W odpowiedzi na skargę Wicedyrektor Izby Skarbowej działający z upoważnienia Dyrektora tej Izby wniósł o oddalenie skargi podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonym postanowieniu. W odpowiedzi na skargę podkreślono, że po doręczeniu spółce tytułu wykonawczego wniosła ona zarzuty w ustawowo przewidzianym terminie. Za bezpodstawne uznano zarzuty dotyczące naruszenia art. 19 § 1 i 23 § 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Wicedyrektor Izby Skarbowej stwierdził, że postanowienia organów egzekucyjnych obu instancji uznające wniesione zarzuty za nieuzasadnione wydane zostały przez osoby działające w imieniu i z upoważnienia Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego Ł.– G. i Dyrektora Izby Skarbowej. Prawo do wydania takiego upoważnienia wynika z § 3 ust.3 i § 9 ust.3 Zarządzenia nr 86 Ministra Finansów z dnia 23.XII.1996 r. w sprawie organizacji urzędów i izb skarbowych oraz nadania im statutów /Dz.Urz. MF nr 25, poz.135 ze zm./ wydanego na podstawie delegacji ustawowej zawartej w art.5 ust.10 ustawy z dnia 21.VI.1996 r. o urzędach i Izbach Skarbowych /Dz.U. nr 106, poz.489 ze zm./.

Rozpoznając sprawę stosownie do art.97 § 1 ustawy z dnia 30.VIII.2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 153, poz.1271 ze zm./ stanowiącym, że sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1.I.2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył co następuje.

Wykładnia językowa art. 18 ustawy z dnia 17.VI.1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji /t. j. Dz.U.2002 r. nr 110, poz.968/ jednoznacznie wskazuje, iż ustawodawca zawarł tu ogólne odesłanie do k.p.a., co oznacza, iż potencjalnie wszystkie jego przepisy mogą być stosowane w postępowaniu egzekucyjnym. Pełnomocnictwo udzielone w postępowaniu podatkowym prowadzonym na podstawie przepisów ustawy Ordynacja podatkowa /jeżeli takie było udzielone w postępowaniu wymiarowym dotyczącym podatku akcyzowego za miesiąc lipiec 2000 r./ nie obejmuje umocowanie do czynności w postępowaniu egzekucyjnym prowadzonym na podstawie przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Przepisy k.p.a. ani ustawy Ordynacja podatkowa nie zawierają uregulowań analogicznych do przepisu art.91 k.p.c., który stanowi, że pełnomocnictwo procesowe obejmuje z mocy samego prawa umocowanie do wszelkich czynności w postępowaniu rozpoznawczym oraz wszelkich czynności dotyczących zabezpieczenia i egzekucji. Postępowanie egzekucyjne jest postępowaniem wykonawczym w stosunku do orzeczeń wydawanych na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej, ale jest postępowaniem odrębnym w stosunku do postępowania podatkowego Z mocy art.18 ustawy z dnia 17.VI.1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji mają w tym postępowaniu zastosowanie przepisy k.p.a., w tym przepisy o doręczeniach a, zatem także art.40 § 2 tej ustawy stanowiący o doręczeniu pism pełnomocnikowi, jeżeli został ustanowiony. Z akt nie wynika by w postępowaniu egzekucyjnym strona ustanowiła pełnomocnika. Zatem doręczenie tytułu egzekucyjnego stronie było skuteczne, a nadto nie wywołało niekorzystnych dla strony skutków, jako że spółka wniosła zarzuty w ustawowo przewidzianym terminie.

Podkreślić należy, że zgodnie z art.33 § 3 K.p.a. pełnomocnik ma obowiązek dołączenia do akt oryginału pełnomocnictwa lub jego urzędowo poświadczonego odpisu. Żaden przepis nie przewiduje możliwości pozostawienia pełnomocnictwa udzielonego przez określonego mocodawcę w "komórce rejestracyjnej urzędu" dla wykorzystania go przez wszystkie komórki urzędu.

Zgodnie z art. 19 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji organem egzekucyjnym w zakresie egzekucji należności pieniężnych jest naczelnik urzędu skarbowego.

Organem wyższego stopnia w stosunku do naczelnika urzędu skarbowego jest dyrektor izby skarbowej (art.23 § 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji/.

Poza sporem jest, że organami egzekucyjnymi, które wydały zaskarżone postanowienia w I i II instancji byli : Naczelnik Pierwszego Urzędu Skarbowego Ł.– G. i Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. Nie zmienia tego faktu podpisanie postanowień przez osoby upoważnione przez wskazane organy egzekucyjne.

Prawo zastępcy naczelnika urzędu skarbowego do podpisywania aktów administracyjnych (decyzji, postanowień) za naczelnika wynika w tej sprawie z upoważnienia Naczelnika Urzędu Skarbowego, a także z samej istoty zastępstwa. Nawet gdyby zdarzyło się tak, że pewna grupa spraw - czego Sąd w rozpoznawanej sprawie nie stwierdził - została wyłączona od rozpoznawania przez określonego personalnie zastępcę naczelnika, to podpisanie przez tę osobę rozstrzygnięcia w takiej sprawie świadczyłoby jedynie o przekroczeniu kompetencji przez pracownika, a nie o naruszeniu właściwości organu, którym w dalszym ciągu pozostałby Naczelnik Pierwszego Urzędu Skarbowego Ł.– G./por. wyrok NSA z 6.XI.1998 r. III SA 5533/98. LEX nr 37630/.

Postanowienie organu egzekucyjnego II instancji podpisane zostało przez Naczelnika Wydziału działającego z upoważnienia Dyrektora Izby Skarbowej. Art.5 ust.3 ustawy z 21.VI.1996 r. o urzędach i izbach skarbowych /Dz.U. nr 106, poz.489 ze zm./ stanowi, że naczelnik urzędu skarbowego wykonuje zadania przy pomocy kierowanego przez siebie urzędu skarbowego, a dyrektor izby skarbowej przy pomocy kierowanej przez siebie izby skarbowej.

Przepis § 2 Zarządzenia nr 86 Ministra Finansów z dnia 23.XII.1996 r. w sprawie organizacji urzędów i izb skarbowych oraz nadania im statutów /Dz.Urz. MF nr 25, poz.135 ze zm./ wydanego na podstawie delegacji ustawowej zawartej w art.5 ust.10 ustawy z dnia 21.VI.1996 r. o urzędach i Izbach Skarbowych /Dz.U. nr 106, poz.489 ze zm./stanowi, że do zadań urzędów skarbowych należy obsługa naczelnika urzędu skarbowego w zakresie między innymi wykonywania egzekucji administracyjnej należności pieniężnych.

Przepis § 8 powołanego Zarządzenia stanowi, że do zadań izb skarbowych należy obsługa dyrektora izby skarbowej w zakresie wykonywanych przez niego zadań wskazanych w tym przepisie, do których należy także nadzór nad egzekucją administracyjną.

W świetle cyt. przepisów uzasadnione jest stwierdzenie, że podpisanie przez pracowników urzędu skarbowego czy izby skarbowej - działających z upoważnienia naczelnika urzędu skarbowego czy dyrektora izby skarbowej - postanowień wydanych w postępowaniu egzekucyjnym nie oznacza, że postanowienia takie wydane zostały przez niewłaściwy organ. Organami egzekucyjnymi pozostają Naczelnik Urzędu Skarbowego i Dyrektor Izby Skarbowej.

Mając na uwadze powyższe rozważania Sąd oddalił skargę na mocy art.151 powołanej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie stwierdzając naruszenia zaskarżonymi aktami prawa w sposób mogący mieć wpływ na wynik sprawy.