Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 1548/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2022-07-13 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6292 Przymusowy zarząd państwowy
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Minister Rozwoju
Treść wyniku: Oddalono skargi
Powołane przepisy: article: art. 28, art. 145 i  art. 149
journal: Dz.U. 2021 poz 735
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Marta Kołtun-Kulik (spr.), sędzia WSA Joanna Skiba, asesor WSA Iwona Ścieszka, , po rozpoznaniu w dniu 13 lipca 2022 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skarg Skarbu Państwa - Prezydenta Miasta P. i [...] S.A. w W. na decyzję Ministra Rozwoju z dnia [...] maja 2020 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia wydania decyzji z naruszeniem prawa oddala skargi.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z [...] maja 2020 r., nr [...], Minister Rozwoju (dalej: "Minister", "organ odwoławczy") - na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego, po rozpatrzeniu odwołań Skarbu Państwa - Prezydenta Miasta [...] i [...] S.A. w [...] – utrzymał w mocy decyzję Ministra Przedsiębiorczości i Technologii z [...] sierpnia 2019 r., nr [...] (dalej: "organ I instancji").

Decyzja organu odwoławczego została wydana w poniższym stanie faktycznym i prawnym

Pismem z 3 marca 2016 r. J.B., E.B., T.L., B.N., L.O., E.M., A.M., R.M., A.M. i I.B. wnieśli o stwierdzenie nieważności zarządzenia Ministra Przemysłu Ciężkiego z [...] czerwca 1950 r. w sprawie ustanowienia przymusowego zarządu państwowego nad przedsiębiorstwem [...], ul. [...].

Decyzją z [...] czerwca 2016 r., nr [...], Minister Rozwoju, stwierdził nieważność ww. zarządzenia Ministra Przemysłu Ciężkiego z [...] czerwca 1950 r.

Wnioskiem z 22 marca 2017 r., [...] S.A. w [...] Oddział w [...] powołując się na art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., wystąpiła do Ministra Rozwoju i Finansów (poprzednika prawnego Ministra Rozwoju) o wznowienie postępowania w sprawie zakończonej ww. ostateczną decyzją Ministra Rozwoju z [...] czerwca 2016 r. W uzasadnieniu wniosku wskazała m.in., że decyzja Wojewody [...] z [...] października 1997 r., nr [...], na podstawie której ww. Spółka posiada ograniczone prawo rzeczowe do znacjonalizowanej nieruchomości, kreuje po stronie wnioskodawczyni interes prawny, uprawniający ją do czynnego udziału w postępowaniu nieważnościowym, zakończonym ww. decyzją z [...] czerwca 2016 r. W przedmiotowym postępowaniu wnioskodawczyni została pozbawiona podstawowych uprawnień przyznanych stronie postępowania, a wynikających wprost z przepisów kodeksu postępowania administracyjnego. Podkreśliła również, że decyzja z [...] czerwca 2016 r. nie została Skarżącej doręczona.

Postanowieniem z [...] kwietnia 2017 r. nr [...], Minister Rozwoju i Finansów, wznowił postępowanie zakończone ww. decyzją Ministra Rozwoju z [...] czerwca 2016 r. stwierdzając, że termin do wznowienia postępowania, określony w art. 148 § 1 i 2 k.p.a., został przez wnioskodawcę zachowany.

Decyzją z [...] listopada 2017 r., nr [...] Minister Rozwoju i Finansów odmówił uchylenia ww. decyzji Ministra Rozwoju z [...] czerwca 2016 r.

Po rozpoznaniu wniosków o ponowne rozpatrzenie spraw, złożonych przez Prezydenta Miasta [...] - wykonującego zadania starosty oraz [...] S A. w [...] Oddział w [...] - Minister Przedsiębiorczości i Technologii, decyzją z [...] marca 2018 r., nr [...], utrzymał w mocy ww. decyzję Ministra Rozwoju i Finansów z [...] listopada 2017 r. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał m.in., że [...] S.A. w [...] oraz Prezydent Miasta [...] nie posiadają przymiotu strony w postępowaniu w sprawie stwierdzenia nieważności zarządzenia Ministra Przemysłu Ciężkiego z [...] czerwca 1950 r., które to postępowanie zostało zakończone ostateczną decyzją Ministra Rozwoju z [...] czerwca 2016 r. Podkreślił, że decyzja ta nie rozstrzygała bowiem w sposób bezpośredni o prawach lub obowiązkach właściciela/użytkownika wieczystego przedmiotowej nieruchomości oraz nie wywierała bezpośredniego wpływu na sytuację prawną tych podmiotów. Akt ten nie ingerował w żaden sposób na zakres praw podmiotowych ww. Spółki i Skarbu Państwa, gdyż nie rozstrzygał o nabyciu praw rzeczowych.

Skargi na powyższe rozstrzygnięcie Ministra Przedsiębiorczości i Technologii złożyli: Skarb Państwa - Prezydent Miasta [...] oraz [...] S.A. w [...] Oddział w [...].

Wyrokiem z dnia 27 lutego 2019 r., sygn. akt I SA/Wa 983/18, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżoną decyzję Ministra Przedsiębiorczości i Technologii z [...] marca 2018 r. oraz poprzedzającą ją decyzję Ministra Rozwoju i Finansów z [...] listopada 2017 r. W ocenie Sądu, "kwestią niebudzącą wątpliwości w niniejszej sprawie jest okoliczność, że [...] S.A. w [...] Oddział w [...] jest - na podstawie decyzji Wojewody [...] z [...] października 1997 r. - użytkownikiem wieczystym mienia wchodzącego w skład znacjonalizowanej nieruchomości. Przysługuje jej więc aktualnie (a także w dacie wydawania decyzji nadzorczej z [...] czerwca 2016 r. oraz w dacie złożenia wniosku o wznowienie postępowania zakończonego wydaniem ww. decyzji) prawo rzeczowe do znacjonalizowanej nieruchomości. Tym samym, posiada ona interes prawny, w rozumieniu art. 28 k.p.a., do brania udziału www. postępowaniu nadzorczym w charakterze strony. Sąd stwierdził, że nie można zatem zgodzić się z organem, że taki interes nie występuje po stronie inicjującej przedmiotowe postępowanie wznowieniowe. Wskazał, że co do zasady za prawidłowe należy uznać stanowisko zaprezentowane w skarżonej decyzji, że zarządzenie Ministra Przemysłu Ciężkiego z [...] czerwca 1950 r. w przedmiocie ustanowienia przymusowego zarządu państwowego nie rodziło skutku rzeczowego. Skutek taki następował dopiero w momencie wydania orzeczenia na podstawie ustawy z dnia 25 lutego 1958 r. o uregulowaniu stanu prawnego mienia pozostającego pod zarządem państwowym (Dz.U. Nr 11, poz. 37 ze zm.) o przejściu przedsiębiorstwa na własność państwa, bowiem dopiero to orzeczenie było decyzją nacjonalizującą przedmiotowe przedsiębiorstwo. Należy jednak zauważyć, że pomiędzy orzeczeniem o przejęciu przedsiębiorstwa na własność Państwa na podstawie przepisów ustawy z 25 lutego 1958 r. o uregulowaniu stanu prawnego mienia pozostającego pod zarządem, a zarządzeniem o ustanowieniu przymusowego zarządu państwowego nad tym przedsiębiorstwem zachodzi ścisły związek. Pozostawienie w obrocie prawnym zarządzenia o ustanowieniu przymusowego zarządu państwowego stanowiło warunek konieczny dla orzeczenia o przejęciu przedsiębiorstwa na własność Państwa. Stwierdzenie nieważności zarządzenia o ustanowieniu przymusowego zarządu państwowego ze względu na skutek eliminacji tego zarządzenia od dnia jego wydania (ex tunc) prowadzi do sytuacji, w której brak jest materialnej przesłanki pozostawania przedsiębiorstwa w przymusowym zarządzie państwowym, a tym samym powoduje stan rażąco sprzeczny z art. 2 ustawy z 25 lutego 1958 r.".

W kontekście powyższego WSA w Warszawie uznał za nieprawidłowe stanowisko organu, iż stroną postępowania o stwierdzenie nieważności zarządzenia o ustanowieniu przymusowego zarządu jest tylko właściciel przedsiębiorstwa (o ile stanowiło ono własność osób fizycznych) lub jego spadkobierca albo spółka prawa handlowego, podnosząc iż mogą to też być inne podmioty, o ile legitymują się tytułem rzeczowym do mienia, którego dotyczy postępowanie nadzorcze. "W niniejszej sprawie takimi tytułami legitymują się zarówno [...] S.A., jak i Skarb Państwa, a zatem interes prawny w rozumieniu art. 28 k.p.a. dla Skarbu Państwa wynika z art. 140 k.c., zaś dla [...] S.A. z art. 233 k.c. Kwestię legitymacji strony organ powinien badać mając na uwadze nie tylko datę kwestionowanego orzeczenia (zarządzenia), ale także datę składania wniosku. Umknęło ponadto organowi, że interes ten może wynikać z różnych dziedzin prawa, a nie tylko z przepisów prawa materialnego będącego przedmiotem rozstrzygnięcia w kontrolowanej decyzji. Tym samym, skoro pomiędzy obydwoma postępowaniami istnieje ścisła zależność, to [...] S.A. jako użytkownik wieczysty, a Skarb Państwa jako właściciel nieruchomości, mają interes prawny do brania udziału w postępowaniu wznowieniowym dotyczącym oceny legalności zarządzenia o ustanowieniu przymusowego zarządu państwowego. Los tego zarządzenia ma bezpośredni wpływ na następnie wydawane orzeczenia o przejściu na własność Państwa przedsiębiorstwa pozostającego pod przymusowym zarządem państwowym".

W ocenie WSA w Warszawie "uznanie za stronę [...] S.A., jako użytkownika wieczystego znacjonalizowanego mienia tylko w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji o przejściu na własność Państwa przedsiębiorstwa, a odmawianie jej statusu strony w postępowaniu o stwierdzenie nieważności orzeczenia o przymusowym zarządzie państwowym, jest niewystarczające dla obrony jego interesu prawnego. Istota sprawy tj. ocena legalności nacjonalizacji przedsiębiorstwa rozpoczyna się już na etapie oceny legalności decyzji o ustanowieniu przymusowego zarządu państwowego. Na obronę interesów ww. stron w toku postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji stwierdzającej przejście przedsiębiorstwa na własność Państwa, w sytuacji gdy zostanie stwierdzona nieważność orzeczenia o ustanowieniu zarządu - będzie za późno."

Wskazując na powyższe, WSA w Warszawie uznał, że w toku załatwiania sprawy organy dopuściły się naruszenia art. 28 k.p.a., art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., art. 149 § 2 k.p.a. oraz art. 151 § 1 pkt 1 k.p.a. i naruszenie to miało istotny wpływ na wynik postępowania. Jednocześnie organ orzekający zobligowany został do merytorycznego rozpoznania sprawy zakończonej decyzją Ministra Rozwoju z [...] czerwca 2016 r., w kontekście wskazanej przesłanki wznowieniowej.

Ponownie rozpoznając sprawę, Minister Przedsiębiorczości i Technologii powołaną na wstępie decyzją z [...] sierpnia 2019 r., nr [...] - stwierdził wydanie z naruszeniem prawa decyzji z [...] czerwca 2016 r., w przedmiocie stwierdzenia nieważności zarządzenia. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ I instancji wskazał, że decyzja Ministra Rozwoju z [...] czerwca 2016 r. poza wadą formalną, stanowiącą przesłankę wznowienia postępowania, nie jest obarczona wadami materialnoprawnymi, które stanowiły podstawę do jej wydania. W ocenie organu instancji brak jest podstaw do dokonania odmiennej, niż w skarżonej decyzji z [...] czerwca 2016 r., oceny wystąpienia rażącego naruszenia prawa, wynikającej z art. 156 k.p.a. w kontekście nieuzasadnionego zastosowania wobec przedsiębiorstwa pn. "[...], ul. [...], przepisów dekretu Naczelnika Państwa z dnia 16 grudnia 1918 r. w przedmiocie przymusowego zarządu państwowego (Dz. U. R. P. Nr 21 poz. 67), w brzmieniu nadanym rozporządzeniem Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 25 maja 1927 r. (Dz. U. Nr 49, poz. 437).

W dniu 10 września 2019 r. [...] S.A. w [...] Oddział w [...] wniosła o ponowne rozpatrzenie sprawy, zakończonej ww. decyzją Ministra Przedsiębiorczości i Technologii z [...] sierpnia 2019 r.

W dniu 30 września 2019 r. do Ministerstwa Przedsiębiorczości i Technologii wpłynęła skarga Prezydenta Miasta [...], na ww. decyzję Ministra Przedsiębiorczości i Technologii z [...] sierpnia 2019 r. Organ odwoławczy potraktował przedmiotową skargę jako wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy.

Powołaną na wstępie decyzją z [...] maja 2020 r. Minister Rozwoju utrzymał w mocy decyzję Ministra Przedsiębiorczości i Technologii z [...] sierpnia 2019 r. w przedmiocie stwierdzenia wydania decyzji z naruszeniem prawa. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy (za organem I instancji) wyjaśnił znaczenie instytucji wznowienia postępowania. Następnie wskazał, że w niniejszej sprawie [...] S.A. w [...] Oddział w [...], jako podstawę wznowienia postępowania zakończonego decyzją z [...] czerwca 2016 r. wskazała art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. W kontekście powyższego, Minister Przedsiębiorczości i Technologii będąc związany w niniejszej sprawie wytycznymi WSA w Warszawie, zawartymi w wyroku z 27 lutego 2019 r., przesądzającym o posiadaniu przez wnioskodawczynię postępowania wznowieniowego - [...] S.A. w [...] Oddział w [...] oraz Skarb Państwa - Prezydenta Miasta [...], przymiotu strony postępowania zakończonego ostateczną decyzją Ministra Rozwoju z [...] czerwca 2016 r. - wskazał na zaistnienie przesłanki wznowienia postępowania zakończonego ww. decyzją z dnia [...] czerwca 2016 r., określonej w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. Minister wyjaśnił, że ww. strony nie brały udziału w postępowaniu zakończonym decyzją z [...] czerwca 2016 r., w tym rozstrzygnięcie to nie zostało im doręczone. Ustalenie wydania przez Ministra Rozwoju decyzji z [...] czerwca 2016 r. zawierającej wadę wymienioną w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., skutkowało koniecznością dokonania przez organ orzekający oceny możliwości wyeliminowania jej z obrotu prawnego, w trybie i na zasadach określonych w Kodeksie postępowania administracyjnego.

Dalej organ odwoławczy wyjaśnił, że trwałość decyzji wynika z ustanowionej zasady w art. 16 § 1 k.p.a., czyli jej ramy zakreślają przepisy art. 145 § 1 oraz art. 146 i art. 151 k.p.a., ustanawiające przesłanki niezbędne do uchylenia decyzji dotychczasowej i wydania nowej decyzji, rozstrzygającej o istocie sprawy oraz określające ograniczenia, co do uchylenia decyzji dotychczasowej. Z powyższego wynika, że z samego faktu występowania ustawowych przesłanek, niezbędnych do uchylenia decyzji dotychczasowej, nie wynika konieczność eliminacji decyzji z obrotu prawnego, bowiem mogą to wyłączać ustawowo przewidziane ograniczenia w tym zakresie. Ograniczenia te, jeśli zaistnieją, powodują zachowanie nadal decyzji w obrocie prawnym, wywołując jednakże jednoczesny obowiązek właściwego organu orzekającego, stwierdzenia wydania decyzji z naruszeniem prawa (art. 151 § 2 k.p.a.) i wskazania okoliczności, z powodu których nie uchylił tej decyzji.

Minister podkreślił, że między innymi, zgodnie z art. 146 § 2 k.p.a., nie uchyla się decyzji także w przypadku, jeżeli w wyniku wznowienia postępowania mogłaby zapaść wyłącznie decyzja odpowiadająca w swej istocie decyzji dotychczasowej. Zastosowanie tej przesłanki negatywnej, ograniczającej dopuszczalność uchylenia dotychczasowej decyzji administracyjnej w trybie wznowienia postępowania, może zatem nastąpić tylko wówczas, gdy nowa decyzja odpowiadałaby w swojej istocie decyzji dotychczasowej. Mogłoby, to zatem nastąpić tylko w przypadku, gdy organ administrujący, w wyniku ponownego rozpoznania sprawy administracyjnej, do czego jest zobligowany w art. 149 § 2 k.p.a., w oparciu o przepisy prawa materialnego, rozstrzygnąłby sprawę w taki sam sposób, jak zostało to rozstrzygnięte dotychczasową decyzją ostateczną, przy czym treść rozstrzygnięcia musiałaby pokrywać się w całości z rozstrzygnięciem przyjętym w dotychczasowej decyzji ostatecznej.

Odnosząc się natomiast do zarzutu naruszenia praw [...] S.A. jako strony przedmiotowego postępowania Minister wyjaśnił, że po wznowieniu postępowania ww. strona postępowania miała zapewniony czynny udział w postępowaniu - o prawach przysługujących stronie, spółka została poinformowana pismem z 12 czerwca 2019 r.

Organ odwoławczy wskazał, że zgodnie z art. 146 k.p.a. uchylenie decyzji z przyczyn określonych w art. 145 § 1 pkt 1 i 2 nie może nastąpić, jeżeli od dnia doręczenia lub ogłoszenia decyzji upłynęło dziesięć lat, zaś z przyczyn określonych w art. 145 § 1 pkt 3-8 oraz w art. 145a i art. 145b, jeżeli od dnia doręczenia lub ogłoszenia decyzji upłynęło pięć lat. Nie uchyla się decyzji także w przypadku, jeżeli w wyniku wznowienia postępowania mogłaby zapaść wyłącznie decyzja odpowiadająca w swej istocie decyzji dotychczasowej. Natomiast zgodnie z art. 151 k.p.a. organ administracji publicznej, o którym mowa w art. 150 k.p.a., po przeprowadzeniu postępowania określonego w art. 149 § 2 k.p.a. wydaje decyzję, w której odmawia uchylenia decyzji dotychczasowej, gdy stwierdzi brak podstaw do jej uchylenia na podstawie art. 145 §1, art. 145a lub art. 145b, albo uchyla decyzję dotychczasową, gdy stwierdzi istnienie podstaw do jej uchylenia na podstawie art. 145 §1. art. 145a lub art. 145b i wydaje nową decyzję rozstrzygającą o istocie sprawy. W przypadku, gdy w wyniku wznowienia postępowania nie można uchylić decyzji na skutek okoliczności, o których mowa w art. 146, organ administracji publicznej ograniczy się do stwierdzenia wydania zaskarżonej decyzji z naruszeniem prawa oraz wskazania okoliczności, z powodu których nie uchylił tej decyzji. Tym samym (jak wskazał Minister) zgodnie z regułą przewidzianą w art. 149 § 2 k.p.a., celem postępowania wznowionego jest nie tylko rozważenie przyczyn wznowienia, ale i rozstrzygnięcie istoty sprawy.

Zdaniem Ministra, organ I instancji dokonując ponownego rozpoznania sprawy - stosownie do dyspozycji art. 149 § 2 k.p.a. - prawidłowo ustalił, że decyzja Ministra Rozwoju z [...] czerwca 2016 r., poza ww. wadą formalną stanowiącą przesłankę wznowienia postępowania, nie jest obarczona wadami materialnoprawnymi, mogącymi stanowić podstawę do jej uchylenia.

W odniesieniu natomiast do zarzutu Prezydenta Miasta [...] dotyczącego błędnej wykładni art. 1 ust. 3 dekretu z dnia 16 grudnia 1918 r. w przedmiocie przymusowego zarządu państwowego, polegającej na przyjęciu, że ww. przedsiębiorstwo nie było zagrożone bezruchem oraz że profil prowadzonej działalności nie pozwalał na uznanie, że przedmiotowy zakład posiadał podstawowe, czy też strategiczne znaczenie dla gospodarki narodowej, którego utrzymanie w ruchu miało bezpośredni związek z interesem Państwa – Minister podkreślił, że podziela pogląd organu I instancji co do tego, że brak jest podstaw do dokonania odmiennej, niż w skarżonej decyzji z [...] czerwca 2016 r. oceny wystąpienia przesłanki rażącego naruszenia prawa, wynikającej z art. 156 k.p.a., w kontekście nieuzasadnionego zastosowania wobec przedsiębiorstwa pn. "[...]", [...] ul. [...], przepisów dekretu Naczelnika Państwa z dnia 16 grudnia 1918 r. w przedmiocie przymusowego zarządu państwowego w brzmieniu nadanym rozporządzeniem Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 25 maja 1927 r. Powołany dekret stanowił, że przymusowy zarząd państwowy ustanawia się nad przedsiębiorstwami nieczynnymi albo zagrożonymi bezruchem, jeśli ich uruchomienie lub utrzymanie w ruchu leżało w interesie Państwa. Wymienione przesłanki musiały zachodzić kumulatywnie - brak jednej z nich wykluczał możliwość ustanowienia nad ww. przedsiębiorstwem przymusowego zarządu państwowego.

Minister wyjaśnił, że zgodnie z art. 1 ust. 3 dekretu Naczelnika Państwa z 16 grudnia 1918 r, zarządem państwowym mogły być objęte przedsiębiorstwa przemysłowe i handlowe, których utrzymanie w ruchu lub puszczenie w ruch leżało w interesie Państwa. Zwrot "mogą być objęte" oznaczał przy tym, że nie było obowiązku ustanowienia zarządu państwowego ani nie wynikał on z mocy prawa, lecz istniała prawna możliwość objęcia pewnych przedsiębiorstw tym zarządem. Przepis ten mógł mieć ponadto zastosowanie tylko do przedsiębiorstw, których funkcjonowanie leżało w interesie Państwa. Głównym wyznacznikiem ustanawiania przymusowego zarządu państwowego nad przedsiębiorstwami było istnienie interesu państwa, co niewątpliwie zawężało kategorię podmiotów gospodarczych tylko do tych, które mogły mieć kluczowe (strategiczne) znaczenie dla państwa i bez których państwo nie mogłoby spełniać swoich podstawowych funkcji. Dekret miał bowiem na celu pozyskiwanie lub utrzymanie środków służących zaspokajaniu potrzeb materialnych społeczeństwa i ochronę mienia. Rozciąganie działania dekretu na drobne zakłady przemysłowe o charakterze lokalnym, jakie miało miejsce w okresie pierwszego dziesięciolecia PRL, uznane być musi za naruszenie prawa, albowiem przepisów o charakterze restrykcyjnym nie można interpretować rozszerzająco (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 23 stycznia 2018 r., sygn. akt I SA/Wa 990/17, wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 23 maja 2019 r., sygn. akt. I OSK 1921/18).

W konsekwencji, zdaniem organu odwoławczego, organ I instancji uwzględniając ugruntowane, aktualne orzecznictwo sądowoadministracyjne, prawidłowo uznał, że przedmiotowe przedsiębiorstwo, nie mogło być uznane za przedsiębiorstwo o podstawowym, czy też strategicznym znaczeniu dla gospodarki narodowej i którego utrzymanie w ruchu miałoby bezpośredni związek z interesem Państwa. Nie był to bowiem zakład dużych rozmiarów, o lokalnym zasięgu (por. protokół wstępny do sporządzenia inwentury z natury na dzień [...] czerwca 1950 r. wraz z załącznikami), którego profil działalności - wyrób grabi sprężynowych, zaworów rowerowych i motocyklowych, nie mógł mieć kluczowego znaczenia dla gospodarki narodowej w wyżej opisanym znaczeniu produkcji. Ponadto z materiału dowodowego wynika, że w dacie ustanowienia przymusowego zarządu państwowego, przedsiębiorstwo pn. "[...]", [...], ul. [...] było czynne i nie zagrażał mu bezruch (por. m.in. protokół z dnia [...] czerwca 1950 r. z dokonanych czynności zabezpieczających; bilans zamknięcia z [...] listopada 1950 r.).

Natomiast, co do oceny wystąpienia nieodwracalnych skutków prawnych, zdaniem Ministra, organ I Instancji słusznie uznał za prawidłowe stanowisko zawarte w skarżonej decyzji z [...] czerwca 2016 r. Wskazano tam, że cechą charakteryzującą ustanowienie nad przedsiębiorstwem przymusowego zarządu państwowego, na podstawie zarządzenia wydanego w trybie dekretu z dnia 16 grudnia 1918 r., jest okoliczność, iż ww. decyzja administracyjna wywierała bezpośrednie skutki w przeciągu całego okresu wykonywania wskazanego zarządu. Przymusowy zarządca (funkcja ta mogła być powierzana kolejno kilku podmiotom państwowym) miał zgodnie z art. 6 ww. dekretu z dnia 16 grudnia 1918 r. uprawnienia do zarządzania powierzonym mu przedsiębiorstwem i do wykonywania czynności prawnych, dotyczących tego zarządu. Miał zatem prawo do dysponowania składnikami przedsiębiorstwa oraz do ich eksploatacji. Tym samym, ww. zarządzenie nie wywoływało skutków rzeczowych, a jedynie ograniczało prawo swobodnego dysponowania przedsiębiorstwem przez jego właściciela. Miało też w założeniu charakter odwracalny i nie oznaczało upaństwowienia przedsiębiorstwa, czy jakiejkolwiek zmiany stosunków własnościowych.

W konsekwencji, Minister podniósł, że ustalenie przez organ I instancji, że ww. kwalifikowana wada postępowania nie miała wpływu na treść zaskarżonej decyzji (wobec czego mogłaby zapaść wyłącznie decyzja odpowiadająca w swej istocie decyzji dotychczasowej) – skutkowało, stosownie do dyspozycji zawartej w art. 146 § 2 k.p.a., brakiem możliwości uchylenia decyzji oraz stwierdzeniem wydania skarżonej decyzji z naruszeniem prawa (art. 151 § 2 k.p.a.).

Minister podkreślił, że z materiału dowodowego sprawy wynika, iż znacjonalizowane przedsiębiorstwo nie spełniało przesłanek ustanowienia nad nim przymusowego zarządu państwowego, na podstawie ww. dekretu Naczelnika Państwa z dnia 16 grudnia 1918 r. Właściciel świadczył pracę osobiście jako [...] i zatrudniał wg stanu z 1948 r. [...] pracowników, w tym [...] uczniów, [...] pracownika umysłowego, [...] najemnych wykwalifikowanych i [...] niewykwalifikowanych; w sezonie najwięcej zatrudnionych - [...]. Do daty przejęcia przedsiębiorstwa pod przymusowy zarząd państwowy właściciel warsztatów mechanicznych współpracował z Zakładami Przemysłu [...] "[...]", który to "Warsztat z powierzonej produkcji wywiązywał się z całą starannością" (patrz pismo Zakładów Przemysłu [...] "[...]", znak [...]). Rok 1949 r. został zamknięty zyskiem [...] zł, przedsiębiorstwo posiadało na stanie środki pieniężne w kasie i na koncie bankowym oraz park maszynowy i surowce (patrz protokół zdawczo-odbiorczy z dnia [...] czerwca 1950 r.). Wobec zarzutów dotyczących znaczenia przedsiębiorstwa dla gospodarki narodowej, w ocenie Ministra Rozwoju, zarówno rozmiar przedsiębiorstwa, jak i profil produkcji - m. in. formy metalowe do wyrobów gumowych, części maszyn - nie kwalifikował go jako strategicznego, bez którego państwo nie mogłoby spełniać swoich podstawowych funkcji. Wobec jednakże ocennej przesłanki interesu Państwa, Minister stwierdził, że przesłanki ustanowienia przymusowego zarządu państwowego musiały zostać spełnione kumulatywnie. Z akt sprawy wynika, że przedmiotowe warsztaty mechaniczne były czynne, niezagrożone stałym bezruchem, z możliwością działalności kooperacyjnej z ww. zakładami państwowymi.

Powyższe - jak wskazał organ odwoławczy - stanowi więc o rażącym naruszeniu prawa (w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.) przez zarządzenie Ministra Przemysłu Ciężkiego z [...] czerwca 1950 r. w sprawie ustanowienia przymusowego zarządu państwowego nad przedsiębiorstwem [...] - [...], ul. [...].

W odniesieniu natomiast do zarzutu naruszenia prawa proceduralnego w procesie wydawania decyzji z [...] sierpnia 2019 r., tj.: art. 7. art. 77 § 1 oraz art. 80 k.p.a., Minister wyjaśnił, że organ prowadzący przedmiotowe postępowanie zebrał cały materiał dowodowy i dokonał wyboru określonego sposobu załatwienia sprawy po wszechstronnym rozważeniu wszystkich okoliczności faktycznych. Dokonana przez organ swobodna ocena dowodów została przeprowadzona zgodnie z normami prawa procesowego oraz zachowaniem określonych reguł tej oceny.

Konstatując, organ odwoławczy stwierdził, że decyzja Ministra Przedsiębiorczości i Technologii z [...] sierpnia 2019 r. została wydana zgodnie z przepisami prawa powszechnie obowiązującego. Nie można przypisywać organowi administracji publicznej naruszenia wyrażonych w przywołanych powyżej przepisach zasad, tylko z tego względu, że rozstrzygnięcie w sprawie zapadło wbrew woli wnioskodawcy. Wnioskodawca nie wskazał dowodów i okoliczności mogących wpłynąć na odmienną ocenę organu. W sprawie dokonano kwerendy archiwalnej pozyskując ww. dokumenty dotyczące stanu przedsiębiorstwa bezpośrednio przed ustanowieniem przymusowego zarządu państwowego.

Skargę na decyzję Ministra Rozwoju z [...] maja 2020 r. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie [...] S.A. w [...] (dalej: "skarżąca"), reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika (sprawa zarejestrowana pod sygn. akt I SA/Wa 1549/20).

Zaskarżonej decyzji zarzucono naruszenie przepisów postępowania, które miały istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy, tj.:

1) art 156 § 2 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie w sytuacji, gdy zarządzenie Ministra Przemysłu Ciężkiego z [...] czerwca 1950 r. w sprawie ustanowienia przymusowego zarządu państwowego nad przedsiębiorstwem [...] - [...], ul. [...] wywołało nieodwracalne skutki prawne;

2) art. 151 § 1 pkt 2 k.p.a. w zw. z art. 146 § 1 pkt 4 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie pomimo istnienia przesłanki do uchylenia decyzji Ministra Rozwoju z [...] czerwca 2016 r. i wydania orzeczenia o istocie sprawy na podstawie art. 156 § 2 k.p.a.;

3) art. 151.§ 2 w zw. z art. 146 § 2 k.p.a. poprzez uznanie, że w wyniku wznowienia postępowania mogłaby zapaść wyłącznie decyzja odpowiadająca w swej istocie decyzji dotychczasowej, w sytuacji, gdy wobec pozbawienia strony możliwości udziału w postępowaniu strona nie miała żadnego wpływu na jego przebieg i zgromadzone dowody stanowiące podstawę decyzji Ministra Rozwoju z [...] czerwca 2016 r.;

4) art. 153 p.p.s.a. poprzez niezastosowanie się do wiążących wskazań zawartych w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 27 lutego 2019 r. i pominięcie wskazanych w wyroku okoliczności nierozerwalności i ścisłego powiązania prawnego i faktycznego zarządzenia Ministra Przemysłu Ciężkiego z [...] czerwca 1950 r. z orzeczeniem Ministra Przemysłu Chemicznego z dnia [...] grudnia 1959 r. w sprawie przejścia na własność Państwa przedsiębiorstwa "[...]", oraz pominięcie wskazań sądu w zakresie konieczności dopuszczenia strony do udziału w postępowaniu.

W konsekwencji, skarżąca wniosła o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji wraz z utrzymaną w mocy decyzją Ministra Przedsiębiorczości i Technologii z [...] sierpnia 2019 r., oraz o obciążenie organu kosztami postępowania i nakazane organowi zwrotu na rzecz skarżącej kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa adwokackiego według norm przepisanych.

W uzasadnieniu skargi skarżąca przedstawiła stanowisko na poparcie podniesionych zarzutów.

Miedzy innymi wskazała, że należy bez wątpienia uznać, że pierwotne zarządzenie Ministra Przemysłu Ciężkiego z [...] czerwca 1950 r. o ustanowieniu zarządu przymusowego nad przedsiębiorstwem wywołało nieodwracalne skutki prawne. Zarządzenie to stanowi bowiem bezpośrednią podstawę prawną do wydania orzeczenia Ministra Przemysłu Chemicznego z [...] grudnia 1959 r. w sprawie przejścia na własność Państwa przedsiębiorstwa "[...] - ul. [...]" wydanego na podstawie ustawy z dnia 25 lutego 1958 r. o uregulowaniu stanu prawnego mienia pozostającego pod zarządem państwowym. Kwestię te zaakcentował Wojewódzki Sąd Administracyjny w powołaniu na przyjęte orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego (m.in. wyrok z dnia 2 listopada 2010 r. w sprawie I OSK 825/10; wyrok z dnia 9 grudnia 2010 r. w sprawie I OSK 230/10; wyrok z dnia 5 stycznia 2011 r. w sprawie I OSK 342/10). Jak wskazano, postępowanie w zakresie nacjonalizacji przedsiębiorstwa i związanych z nim praw jest nierozerwalnie związane z orzeczeniem o ustanowieniu zarządu przymusowego nad przedsiębiorstwem i jego składnikami. Sąd, wskazując na powiązanie obu decyzji w odniesieniu do korzystania przez stronę z prawnie zagwarantowanych kompetencji udziału w postępowaniu zaznaczył, że istota sprawy, tj. ocena legalności nacjonalizacji przedsiębiorstwa rozpoczyna się już na etapie oceny legalności decyzji o ustanowieniu przymusowego zarządu państwowego.

Skargę na decyzję Ministra Rozwoju z [...] maja 2020 r. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie także Skarb Państwa - Prezydent Miasta [...] (dalej: "skarżący", sprawa zarejestrowana pod sygn. akt I SA/Wa 1548/20).

Zaskarżonej decyzji zarzucono naruszenie przepisów, które miały istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy, tj.:

1) art. 1 ust. 3 dekretu z dnia 16 grudnia 1918 r. w przedmiocie przymusowego zarządu państwowego przez błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że przedsiębiorstwo [...] - [...], ul. [...], nie było zagrożone bezruchem oraz że profil prowadzonej działalności nie pozwalał na uznanie, że przedmiotowy zakład posiadał podstawowe, czy też strategiczne znaczenie dla gospodarki narodowej, którego utrzymanie w ruchu miało bezpośredni związek z interesem Państwa;

2) art. 7, art. 77 § 1, art. 80, art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. z uwagi na naruszenia wymienione w pkt 1.

W związku z powyższym skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji jako niezgodnej z prawem oraz poprzedzających ją decyzji Ministra Przedsiębiorczości i Technologii z [...] sierpnia 2019 r. i decyzji z [...] czerwca 2016 r. stwierdzających wydanie z naruszeniem prawa zarządzenia Ministra Przemysłu Ciężkiego z dnia [...] czerwca 1950 r. w sprawie ustanowienia przymusowego zarządu państwowego nad przedsiębiorstwem [...] - [...], ul. [...].

W uzasadnieniu skargi skarżący wskazał między innymi, że Minister Przedsiębiorczości i Technologii stwierdził, że przedsiębiorstwo pn. "[...]", [...], ul. [...], miało charakter lokalny, zaś profilem jego działalności był wyrób grabi sprężynowych, zaworów rowerowych i motocyklowych. Badając historię przedsiębiorstwa nie można zgodzić się jednak z tym stanowiskiem. Skarżący wskazał, że jak wynika z artykułu pod tytułem "[...]", zamieszczonego na stronie internetowej "[...]", "po wojnie S.M. zasłynął z produkowania silników doczepnych do rowerów o pojemności [...] cm. Początkowo sugerowano, aby wykonał je według koncepcji inżyniera W. z L., jednak ten opracował własną konstrukcję. Pierwsze prototypy powstały w [...] roku. Wmontowane w ramy radziły sobie z powodzeniem na trasie do [...] i różnych polnych drogach. W konkursie [...] w [...] silnik został wyróżniony, podobnie jak dwa inne dzieła M.. Pierwsze z nich to [...]. Osiągał on prędkość [...], czyli mniej więcej tyle, co produkowane znacznie później futurystyczna [...] czy [...]. Drugie natomiast to [...], co stanowi ewenement na skalę światową. Od 1957 roku jeździło po [...] sześć prototypowych [...] zbudowanych na [...]. W sprzedaży [...] pojawiły się rok później. Ich produkcja trwała do 1961 roku. (...)". Skarżący podniósł, że autor artykułu szacuje, iż zostało wytworzonych około [...] [...]. Skarżący podkreślił, że przy kooperacji z [...] Zakładami Sprzętu [...] na ulicy [...] miała powstać wielka fabryka, wytwarzająca [...] a być może również [...]. Zakładana roczna produkcja wynosiła aż [...] tysięcy maszyn.

Dalej skarżący wskazał, że jeszcze przed II wojną światową przedsiębiorstwo S.M. o nazwie [...], zasłynęło z produkcji i sprzedaży [...], które cieszyły się znakomitą opinią. Zatem wyroby tego przedsiębiorstwa miały na początku lat 50-tych niewątpliwie strategiczne znaczenie a z uwagi na plany zwiększenia produkcji oraz wprowadzenia na rynek nowych produktów, przedsiębiorstwo z przyczyn obiektywnych mogło być zagrożone bezruchem.

Pismem z 21 lipca 2020 r., Minister - w odpowiedzi na skargi - wniósł o ich oddalenie, podtrzymując argumentację zaprezentowaną w zaskarżonej decyzji.

Postanowieniem z 20 listopada 2020 r., sygn. akt I SA/Wa 1548/20, Sąd zawiesił postępowanie ze skargi Skarbu Państwa – Prezydenta miasta [...] (śmierć uczestniczki postępowania).

Postanowieniem z 23 maja 2022 r., sygn. akt I SA/Wa 1548/20, Sąd podjął zawieszone postępowanie.

Postanowieniem z 23 maja 2022 r., sygn. akt I SA/Wa 1548/20, Sąd połączył do wspólnego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy o sygn. akt I SA/Wa 1548/20 i I SA/Wa 1549/20 oraz postanowił prowadzić je pod sygn. akt I SA/Wa 1548/20.

Pismem procesowym z 7 czerwca 2022 r. uczestnicy postępowania (A.M., A.M.[1], B.N., I.B., E.B., E.M., J.L., J.B., L.O., R.M., S.L.) reprezentowani przez profesjonalnego pełnomocnika, przedstawili stanowisko w sprawie, wnosząc o oddalenie obu skarg – jako oczywiście nieuzasadnionych.

Pismem procesowym z 13 czerwca 2022 r. skarżąca [...] w [...] S.A., podtrzymała skargę.

Pismem procesowym z 4 lipca 2022 r. Minister podtrzymał stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd bada, czy organ administracji, orzekając w sprawie, nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Zgodnie zaś z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2022 r., poz. 329, dalej: "p.p.s.a.") sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Biorąc pod uwagę powyższe kryteria kontroli, w ocenie składu orzekającego, skargi są niezasadne.

Sąd kontrolował w niniejszej sprawie decyzję Ministra Rozwoju z [...] maja 2020 r. utrzymującą w mocy decyzję Ministra Przedsiębiorczości i Technologii z [...] sierpnia 2019 r. stwierdzającą wydanie z naruszeniem prawa decyzji Ministra Rozwoju z [...] czerwca 2016 r., którą to decyzją Minister Rozwoju stwierdził nieważność zarządzenia Ministra Przemysłu Ciężkiego z [...] czerwca 1950 r. w sprawie ustanowienia przymusowego zarządu państwowego nad przedsiębiorstwem [...].

Zdaniem Sądu, zaskarżona decyzja ta odpowiada prawu, zawiera prawidłowe uzasadnienie faktyczne i prawne, opiera się na prawidłowej wykładni art. 151 § 2 k.p.a. (w zw. z art. 146 § 2 i art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a.) stanowiącego podstawę materialnoprawną tego orzeczenia.

Przedmiotowa sprawa była już przedmiotem oceny Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie (wyrok z 27 lutego 2019 r., sygn. akt I SA/Wa 983/18), który uchylając decyzje organów obu instancji, zapadłe w sprawie (tj. Ministra Przedsiębiorczości i Technologii z [...] marca 2018 r. i decyzję Ministra Rozwoju I Finansów z [...] listopada 2017 r.) – stwierdził, że naruszały one prawo (art. 28 k.p.a., art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., art. 149 § 2 k.p.a. oraz art. 151 § 1 pkt 1 k.p.a.) i naruszenie miało to istotny wpływ na wynik sprawy. Sąd wskazał, że "postępowanie toczyło się bez wszystkich stron postępowania, wobec tego koniecznym było wyeliminowanie wskazanych w wyroku rozstrzygnięć, aby sprawa powróciła do etapu, na którym organ zobowiązany będzie merytorycznie ocenić sprawę zakończoną decyzją z [...] czerwca 2016 r. w kontekście wskazanej przesłanki wznowieniowej."

Stosownie do art. 153 p.p.s.a. ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie.

Ponownie rozpoznając sprawę, we wznowionym postępowaniu, Minister zapewnił udział wszystkim stronom postępowania (włączając [...] S.A. w [...] oraz Skarb Państwa - Prezydenta Miasta [...]). Strony zostały poinformowane o prawach im przysługujących - pismem z 12 czerwca 2019 r. – w pierwszej instancji oraz pismem z 20 stycznia 2020 r. - w drugiej instancji. Decyzje w ramach obu instancji zostały doręczone stronom, w tym skarżącej spółce [...]. W związku z powyższym, zarzuty odnoszące się do niewykonania wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 27 lutego 2019 r. i niezapewnienia stronie jej praw w postępowaniu są bezpodstawne.

Decyzja organu I instancji została wydana na podstawie art. 151 § 2 k.p.a. w zw. z art. 146 § 2 i art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a.

Zgodnie z art. 151 § 2 k.p.a w przypadku, gdy w wyniku wznowienia postępowania nie można uchylić decyzji na skutek okoliczności, o których mowa w art.146, organ administracji publicznej ograniczy się do stwierdzenia wydania zaskarżonej decyzji z naruszeniem prawa oraz wskazania okoliczności, z powodu których nie uchylił tej decyzji. Zgodnie z art. 146 k.p.a. uchylenie decyzji z przyczyn określonych w art. 145 § 1 pkt 1 i 2 nie może nastąpić, jeżeli od dnia doręczenia lub ogłoszenia decyzji upłynęło dziesięć lat, zaś z przyczyn określonych w art. 145 § 1 pkt 3-8 oraz w art. 145a i art. 145b, jeżeli od dnia doręczenia lub ogłoszenia decyzji upłynęło pięć lat. Nie uchyla się decyzji także w przypadku, jeżeli w wyniku wznowienia postępowania mogłaby zapaść wyłącznie decyzja odpowiadająca w swej istocie decyzji dotychczasowej.

Sąd podziela stanowisko organów obu instancji, że postępowanie wznowieniowe nie wykazało, że decyzja Ministra Rozwoju z [...] czerwca 2016 r., poza ww. wadą formalną stanowiącą przesłankę wznowienia postępowania, jest obarczona wadami materialnoprawnymi, mogącymi stanowić podstawę do jej uchylenia – stąd rozstrzygnięcie jak w decyzji organu I instancji z [...] sierpnia 2019 r.

Prezydent Miasta [...] kwestionuje ustalenie stanu faktycznego sprawy przez organ w zakresie niezaistnienia przesłanek do ustanowienia przymusowego zarządu państwowego nad przedsiębiorstwem [...]. Uzasadniając stanowisko powołał się na artykuły dostępne na stronach internetowych (fragmenty cytowane w skardze), które miałyby zaprzeczyć ustaleniom organu w ww. kwestii.

W ocenie Sądu zarzuty te są niezasadne.

Należy podzielić stanowisko Ministra, że brak jest podstaw do dokonania odmiennej, niż w decyzji z [...] czerwca 2016 r., oceny wystąpienia przesłanki rażącego naruszenia prawa, wynikającej z art. 156 § 1 k.p.a. w kontekście nieuzasadnionego zastosowania wobec przedsiębiorstwa pn. "[...], przepisów dekretu Naczelnika Państwa z dnia 16 grudnia 1918 r. w przedmiocie przymusowego zarządu państwowego. Powołany dekret stanowił, że przymusowy zarząd państwowy ustanawia się nad przedsiębiorstwami nieczynnymi albo zagrożonymi bezruchem, jeśli ich uruchomienie lub utrzymanie w ruchu leżało w interesie Państwa. Wymienione przesłanki musiały zachodzić kumulatywnie - brak jednej z nich wykluczał możliwość ustanowienia nad ww. przedsiębiorstwem przymusowego zarządu państwowego. Zgodnie bowiem z art. 1 ust. 3 dekretu Naczelnika Państwa z dnia 16 grudnia 1918 r. zarządem państwowym mogły być objęte przedsiębiorstwa przemysłowe i handlowe, których utrzymanie w ruchu lub puszczenie w ruch leżało w interesie Państwa. Minister, odnosząc się do orzecznictwa sądowego oraz materiału dokumentacyjnego, prawidłowo uznał, że przedmiotowe przedsiębiorstwo, nie mogło być uznane za przedsiębiorstwo o podstawowym, czy też strategicznym znaczeniu dla gospodarki narodowej i którego utrzymanie w ruchu miałoby bezpośredni związek z interesem Państwa. Nie był to bowiem zakład dużych rozmiarów, o lokalnym zasięgu (co wynika z akt sprawy), którego profil działalności nie mógł mieć kluczowego znaczenia dla gospodarki narodowej w wyżej opisanym znaczeniu produkcji. Ponadto z materiału dowodowego wynika, że w dacie ustanowienia przymusowego zarządu państwowego, przedsiębiorstwo pn. "[...], ul. [...] było czynne i nie zagrażał mu bezruch. Nie podważyły tego w żaden sposób argumenty skargi Skarbu Państwa - Prezydenta Miasta [...]. Tym bardziej, że okoliczności przez niego powoływane dotyczą okresu po 1950 r., czyli kiedy zarządzenie z [...] czerwca 1950 r. w sprawie ustanowienia nad przedsiębiorstwem przymusowego zarządu już istniało.

Powyższe stanowi więc o rażącym naruszeniu prawa, w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., przez zarządzenie Ministra Przemysłu Ciężkiego z dnia [...] czerwca 1950 r. w sprawie ustanowienia przymusowego zarządu państwowego nad przedsiębiorstwem [...], ul. [...].

W konsekwencji, Sąd nie podzielił zarzutu naruszenia art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 80 k.p.a. Organ prowadzący przedmiotowe postępowanie zebrał cały materiał dowodowy i dokonał wyboru określonego sposobu załatwienia sprawy po wszechstronnym rozważeniu wszystkich okoliczności faktycznych. Wnioskodawca nie wskazał dowodów i okoliczności mogących wpłynąć na odmienną ocenę organu. W sprawie dokonano kwerendy archiwalnej pozyskując dokumenty dotyczące stanu przedsiębiorstwa bezpośrednio przed ustanowieniem przymusowego zarządu państwowego.

Kolejną kwestią wymagająca oceny w niniejszej sprawie jest okoliczność ewentualnego wystąpienia nieodwracalnych skutków prawnych, o których mowa w art. 156 § 2 k.p.a. Naruszenie bowiem tego przepisu zarzuca skarżąca [...] S.A. w [...], poprzez jego niezastosowanie, gdyż w jej ocenie - zarządzenie Ministra Przemysłu Ciężkiego z [...] czerwca 1950 r. wywołało nieodwracalne skutki prawne.

Z powyższym poglądem Sąd nie zgadza się, akceptując stanowisko organów.

Zgodnie z ww. przepisem nie stwierdza się nieważności decyzji obarczonej wadą rażącego naruszenia prawa w sytuacji, gdy zaistniały nieodwracalne skutki prawne. Nieodwracalność skutków prawnych następuje wtedy, gdy skutki prawne decyzji administracyjnej nie mogą być zniesione w drodze postępowania administracyjnego. Jeżeli zaś organ administracji może odwrócić skutki prawne wywołane przez decyzję administracyjną dotkniętą wadą nieważności, oznacza to, iż nie mają one charakteru nieodwracalnego. Pojęcie nieodwracalnych skutków prawnych, występujące w art. 156 § 2 k.p.a., należy rozpatrywać wyłącznie w płaszczyźnie prawa obowiązującego, nie nawiązując do sfery faktów. Podkreślić należy, że argumentacja [...] (nawiązująca zresztą niesłusznie do wyroku zapadłego w niniejszej sprawie sygn. akt 983/18) jest błędna albowiem sprowadza się do wywodu na temat nieodwracalności skutków prawnych orzeczenia nacjonalizacyjnego a nie orzeczenia o ustanowieniu zarządu przymusowego (co nie jest przedmiotem tego postępowania).

Biorąc powyższe pod uwagę, Sąd uznał zarzuty skarg za niezasadne i na podstawie art. 151 p.p.s.a., skargi oddalił.

Niniejsza sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym na mocy zarządzenia Przewodniczącego Wydziału I WSA w Warszawie, wydanego w oparciu o art. 15 zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID – 19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz.U. z 2020 r. poz. 374 ze zm.).