Wyrok WSA w Bydgoszczy, sygn. akt II SA/Bd 927/09
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy
Data orzeczenia: 2009-12-09 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6191 Żołnierze zawodowi
Hasła tematyczne: Żołnierze zawodowi
Skarżony organ: Szef Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 73 ust. 1 pkt 9
journal: Dz.U. 2008 nr 141 poz 892
law: Ustawa z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych - tekst jednolity
article: art. 94 ust. 1 pkt 3
journal: Dz.U. 2008 nr 141 poz 892
law: Ustawa z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych - tekst jednolity
article: art. 94 ust. 2, 3
journal: Dz.U. 2008 nr 141 poz 892
law: Ustawa z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych - tekst jednolity
article: art. 95 pkt 2, 3
journal: Dz.U. 2008 nr 141 poz 892
law: Ustawa z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Grażyna Malinowska-Wasik Sędziowie: Sędzia NSA Wiesław Czerwiński Sędzia WSA Wojciech Jarzembski (spr.) Protokolant Katarzyna Kloska po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 9 grudnia 2009r. sprawy ze skargi A. Z. na decyzję Szefa Inspektoratu Wsparcia Sił Zbrojnych w B. z dnia [...] sierpnia 2009 r. nr [...] w przedmiocie przyznania należności finansowych w związku ze zwolnieniem z zawodowej służby wojskowej oddala skargę.


UZASADNIENIE

Decyzją nr [...] z [...] lutego 2009 r. Dowódca [...] Okręgu Wojskowego na podstawie art. 104 kpa w zw. z art. 73 ust. 1 pkt 9, art. 94 ust. 1 pkt 3, ust. 2, 3, art. 95 pkt 2-3 i 5 oraz art. 83 ust. 1, 2, 5, art. 97 i art. 104 ust. 2 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (jedn. tekst w Dz. U. z 2008 r., Nr 141, poz. 892 z późn. zm.), § 2 ust. 1 rozporządzenia MON z dnia 20 kwietnia 2004 r. w sprawie przyznawania żołnierzom zawodowym dodatkowego uposażenia rocznego (Dz. U. z 2004 r., Nr 108, poz. 1146), § 2, § 3 ust. 2 rozporządzenia MON z dnia 29 marca 2004 r. w sprawie gratyfikacji urlopowej żołnierzy zawodowych (Dz. U. z 2004 r., Nr 66, poz. 611) przyznał A. Z. odprawę w kwocie [...] zł (tj. 600 % kwoty uposażenia zasadniczego wraz z dodatkami o charakterze stałym, należnego w dniu [...] lutego 2009 r.) uznając, że do wypłaty pozostało [...] zł, bowiem uprzednio wypłacono tytułem odprawy kwotę [...] zł; ekwiwalent pieniężny za 82 dni urlopu wypoczynkowego - [...] zł uznając, że do wypłaty pozostało [...] zł, bowiem uprzednio wypłacono ekwiwalent w kwocie [...] zł, dodatkowe uposażenie roczne za 2009 r. w wysokości 2/12 uposażenia zasadniczego wraz z dodatkami o charakterze stałym, należnego w dniu [...] lutego 2009 r. w kwocie [...] zł; gratyfikację urlopową niewykorzystaną w roku zwolnienia ze służby -[...] zł. Uzasadniając decyzję stwierdzono, że A. Z. pełniący zawodową służbę wojskową w WSzW w Ł. z dniem [...] lutego 2009 r. zwolniony został ze służby decyzją MON Nr [...] z dnia [...] grudnia 2008 r. i dlatego przysługuje mu odprawa z art. 94 ust. 1 ww. ustawy o służbie wojskowej. Jej wysokość uzależniona jest od okresu pełnionej służby, do której wg art. 94 ust. 3 tej ustawy zalicza się okresy pełnienia nieprzerwanej czynnej służby wojskowej. Na dzień zwolnienia z zawodowej służby wojskowej okres pełnienia nieprzerwanej czynnej zawodowej służby wojskowej dla ww. wynosi 42 lata, 4 miesiące i 29 dni. Uwzględniając art. 94 ust. 1 i 2 ustawy, przysługuje mu odprawa w wysokości 600 % kwoty uposażenia zasadniczego wraz z dodatkami o charakterze stałym, należnego w ostatnim dniu pełnienia służby tj. kwota [...] zł. Biorąc pod uwagę, iż A. Z. w związku ze zwolnieniem z zawodowej służby wojskowej z dniem [...] stycznia 2004 r. (na podstawie decyzji Nr [...] MON z dnia [...] października 2003 r., której nieważność stwierdził ten sam organ decyzją Nr [...] z dnia [...] czerwca 2004 r.) otrzymał odprawę w wysokości [...] zł ww. obecnie przysługuje odprawa w kwocie stanowiącej różnicę pomiędzy przysługującą mu odprawą, a już wypłaconą tj. [...] zł. Art. 95 tej ustawy w pkt 2-5 ustala, że żołnierzowi zwolnionemu z zawodowej służby, niezależnie od odprawy przysługują następujące należności pieniężne: ekwiwalent pieniężny za urlop wypoczynkowy, w tym za dodatkowy, niewykorzystany w roku zwolnienia ze służby oraz za lata poprzednie, nie więcej jednak niż za trzy lata. Ekwiwalent wynosi 1/22 części miesięcznego uposażenia wraz z dodatkami o charakterze stałym, należnego żołnierzowi w ostatnim dniu pełnienia zawodowej służby wojskowej. Do dnia zwolnienia A. Z. nie wykorzystał 82 dni urlopu. Kwota ekwiwalentu za 82 dni urlopu wynosi [...] zł. Uwzględniając okoliczność zwolnienia w 2004 r. i fakt wypłacenia ww. w związku z tym ekwiwalentu urlop w kwocie [...] zł do wypłaty pozostało [...] zł. Zwolnionemu przysługują także dodatkowe uposażenie roczne za rok, w którym nastąpiło zwolnienie ze służby. W razie pełnienia służby przez część roku kalendarzowego, należność ta przysługuje w wysokości proporcjonalnej do liczby pełnych miesięcy kalendarzowych, za które przysługiwało uposażenie miesięczne w pełnej wysokości. Podstawę obliczenia dodatkowego uposażenia rocznego zgodnie z art. 83 ust. 5 ww. ustawy, stanowi uposażenie należne w ostatnim dniu pełnienia służby. A. Z. w 2009 r. przysługiwało uposażenie miesięczne w pełnej wysokości za dwa miesiące kalendarzowe, wobec powyższego dodatkowe uposażenie roczne przyznano w kwocie [...] zł, tj. w wysokości 2/12 uposażenia zasadniczego wraz z dodatkami o charakterze stałym, należnego w dniu [...] lutego 2009 r. Zwolnionemu przysługuje też gratyfikacja urlopowa niewykorzystana w roku zwolnienia ze służby ustalana zgodnie z rozporządzeniem MON z dnia [...] marca 2004 r. w sprawie gratyfikacji urlopowej żołnierzy zawodowych. A. Z. do dnia zwolnienia z zawodowej służby nie pobrał gratyfikacji urlopowej za 2009 r. a w związku z tym powyższa należność przysługuje mu tj. w kwocie [...] zł.

W złożonym odwołaniu kwestionując legalność decyzji z uwagi na naruszenie przepisów wskazanych w jej podstawie prawnej oraz art. 6 i art. 7 kpa, art. 8, 9 i art. 11 kpa w zw. z art. 77 ww. ustawy z dnia 11 września 2003 r. i w zw. z art. 7, art. 2 i w zw. z art. 8 ust. 2 Konstytucji. A. Z. wniósł o uchylenie decyzji - w części w której dotyczy ona: a) pomniejszenia wypłaty kwoty ustalonej odprawy ([...] zł brutto) - do kwoty [...] brutto do wypłaty (pkt 1) i, b) w części, w której dotyczy pomniejszenia ustalonej prawidłowo kwoty ekwiwalentu pieniężnego za 82 dni niewykorzystanego urlopu - do kwoty [...] zł brutto do wypłaty (pkt 2) oraz w podanym zakresie o orzeczenie co do istoty sprawy. Wg skarżącego pomimo wypłaty w 2004 r. odprawy w kwocie [...] zł oraz ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop w kwocie [...] zł, przysługuje mu z tytułu zwolnienia z zawodowej służby z dniem [...] lutego 2009 r. odprawa w pełnej wysokości tj. w kwocie [...] zł i ekwiwalent pieniężny za niewykorzystany urlop w pełnej wysokości, tj. w kwocie [...] zł.

Szef Inspektoratu Wsparcia Sił Zbrojnych na podstawie art. 127 § 2 i 138 § 1 kpa decyzją nr [...] z [...] sierpnia 2009 r. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu wskazał na przepisy art. 94 ust. 1 pkt 3 i ust. 2 oraz art. 95 pkt 2 i art. 97 ww. ustawy z 11 września 2003 r. stwierdzając, że wynika z nich, że należności w związku ze zwolnieniem z zawodowej służby wojskowej – odprawa i ekwiwalent za niewykorzystany urlop obwarowane są zastrzeżeniem jednorazowości. Nie ma możliwości wypłaty dwóch odpraw oraz dwóch ekwiwalentów z tytułu jednego zwolnienia i dlatego skoro A. Z. wypłacono w 2004 r. odprawę oraz ekwiwalent, to - mimo iż stwierdzono nieważność wypowiedzenia stosunku służbowego - nie ma on prawa do uzyskania kolejnej odprawy i kolejnego ekwiwalentu, natomiast posiada prawo do odpowiedniego uzupełnienia otrzymanej odprawy oraz ekwiwalentu pieniężnego. Z chwilą stwierdzenia nieważności wypowiedzenia stosunku służbowego zawodowej służby, wypłacone należności pieniężne stały się świadczeniami nienależnymi, które powinny być niezwłocznie zwrócone, bowiem odpadła podstawa ich wypłaty. W przypadku, gdy wypłacone kwoty nie zostały do dnia ponownego zwolnienia zwrócone zasadna jest wypłata wyłącznie różnicy tych kwot. A. Z. został tylko raz skutecznie zwolniony z dniem [...] lutego 2009 r., a zatem przysługuje mu tylko jedna odprawa i jeden ekwiwalent pieniężny. Należności te zostały zrealizowane przez odpowiednie uzupełnienie otrzymanej w 2004 r. odprawy i ekwiwalentu pieniężnego. Żądanie odwołującego wypłacenia odprawy i ekwiwalentu z pominięciem wypłaconych w 2004 r. kwot nie posiada uzasadnienia w przepisach.

A. Z. składając skargę zarzucił naruszenie art. 73 ust. 1 pkt 9, art. 94 ust. 1 pkt 3 i ust. 2 i 3, art. 95 pkt 2 ww. ustawy z dnia 11 września 2003 r. przez ich nie zastosowanie i naruszenie art. 6 i 7, art. 8, art. 9 i art. 11 kpa w zw. z art. 77 ww. ustawy oraz w zw. z art. 7, art. 2, art. 8 ust. 2 Konstytucji. Wniósł o uchylenie decyzji II instancji w całości oraz zmianę decyzji I instancji w zakwestionowanym zakresie (pkt 1 i 2 decyzji) oraz o zasądzenie kosztów postępowania. Wg skarżącego z art. 73 ust. 1 pkt 9 ww. ustawy z dnia 11 września 2003 r. wynika, że żołnierze zawodowi otrzymują należności związane ze zwolnieniem z zawodowej służby wojskowej. Wynika z tego dyrektywa (nakaz, oblig kierowany do organu nakazujący ich wpłatę) a ponadto "prawo podmiotowe" dla żołnierza do otrzymania wszystkich należności pieniężnych z powodu zwolnienia z zawodowej służby. Z tego przepisu nie wynika, aby przysługiwały żołnierzowi dwie lub trzy albo więcej odprawy, albo dwa lub trzy, czy więcej – ekwiwalenty pieniężne. Jedno zwolnienie rodzi konieczność wypłaty należności przewidzianych ustawą pragmatyczną, a nie decyzją (jakimś "widzi – mi – się" organu) dla zwolnionego. Ustawa z dnia 11 września 2003 r. nie ustanawia warunku czy kategorii skuteczności zwolnienia. Żołnierz jest skutecznie zwolniony, gdy decyzję podejmuje organ uprawniony i nie przysługują żołnierzowi zwykłe środki zaskarżenia. Tak było w przypadku A. Z., gdy decyzję o zwolnieniu wydano w 2002 r. i wykonano. Art. 77 ustawy stanowi tamę przed roszczeniami władzy wojskowej o zwrot wypłaconych świadczeń pieniężnych w związku ze zwolnieniem z zawodowej służby w 2002 r. czy na początku 2003 r., ale takoż samo potrącenie, pomniejszenie o wypłacone już sumy pieniężne, albo ich zaliczenie na poczet wypłaty w 2009 r. z tytułu zwolnienia z zawodowej służby. Tak było i jest w przypadku skarżącego, gdy decyzję o zwolnieniu podjął MON w 2009 r. i kiedy decyzję tę wykonano w 2009 r. A. Z. domaga się wypłaty jednej odprawy i jednego ekwiwalentu a nie dwóch lub więcej, w związku ze zwolnieniem w 2009 r.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Wg organu zarzuty skargi są nieuzasadnione. W 2004 r. wypłacono skarżącemu odprawę oraz ekwiwalent za urlop, w związku z czym, mimo że stwierdzono nieważność wypowiedzenia stosunku służbowego, nie ma on prawa do uzyskania kolejnej odprawy i kolejnego ekwiwalentu, ale prawo do ponownego obliczenia i wypłacenia różnicy, co nastąpiło poprzez wydanie decyzji z dnia [...] lutego 2009 r. Żądanie ponownego wypłacenia odprawy i ekwiwalentu pieniężnego z pominięciem wypłaconych na podstawie decyzji MON nr [...] z dnia [...] października 2003 r. należności, nie ma uzasadnienia w przepisach. Organy nie naruszyły przepisów, ponieważ nie domagano się zwrotu wypłaconych w 2004 r. należności, lecz jedynie odpowiednio uzupełniono wysokość otrzymanych świadczeń, co znajduje potwierdzenie w orzeczeniach sądów administracyjnych, m.in. wyroku NSA w Warszawie z dnia 27 maja 2009 r., sygn. akt I OSK 931/08 oraz wyroku WSA w Warszawie z dnia 1 grudnia 2006 r., sygn. akt II SA/Wa 1621/06.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w B. zważył, co następuje:

Stosownie do art. 1 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności organów administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Oznacza to, iż zadaniem sądu administracyjnego jest zbadanie zgodności zaskarżonej decyzji z przepisami zarówno prawa materialnego jak i procesowego w odniesieniu do stanu faktycznego istniejącego w chwili wydania zaskarżonej decyzji. Podkreślenie tego w niniejszej sprawie jest szczególnie istotne zważywszy na zawarte w skardze m.in. żądanie "zmiany decyzji wydanej w I instancji zakwestionowanym zakresie (pkt 1 i 2 decyzji)". Sąd nie może zastąpić organu w merytorycznym rozstrzygnięciu sprawy administracyjnej nawet w wypadku uwzględnienia skargi, co winno być dla profesjonalnego pełnomocnika skarżącego oczywiste i bezsporne.

Zgodnie natomiast z treścią przepisów art. 134 § 1 i art. 133 § 1 zd. 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy i wydaje wyrok po zamknięciu rozprawy na podstawie akt sprawy.

Z akt sprawy wynika zaś, że skarżącemu decyzją Nr [...] Dyrektora Departamentu Kadr Ministerstwa Obrony Narodowej z dnia [...] grudnia 2002 r. wypowiedziano stosunek służbowy zawodowej służby wojskowej z uwagi na likwidację zajmowanego stanowiska służbowego. W następstwie powyższego, skarżący z dniem [...] stycznia 2004 r. został zwolniony z zawodowej służby wojskowej i przeniesiony do rezerwy. Jednocześnie skarżącemu wypłacono wówczas odprawę za okres od [...] września 1969 r. do [...] stycznia 2004 r. w kwocie [...] zł oraz ekwiwalent pieniężny za niewykorzystany urlop wypoczynkowy w kwocie [...] zł.

Z akt wynika także, że skarżący wnioskiem z dnia [...] marca 2004 r. wystąpił o stwierdzenie nieważności decyzji Nr [...] o wypowiedzeniu stosunku służbowego z zawodowej służby wojskowej. Następnie z uwagi na wydanie dnia [...] maja 2004 r. przez MON decyzji nr [...] stwierdzającej nieważność wypowiedzenia stosunku służbowego zawodowej służb wojskowej, skarżący został przeniesiony do rezerwy kadrowej, a następnie powołano go na stanowisko Zastępcy Szefa Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego w Ł.

Z akt wynika również, że w związku z osiągnięciem wieku stanowiącego przesłankę obligatoryjnego zwolnienia z zawodowej służby wojskowej, decyzją Ministra Obrony Narodowej Nr [...] z dnia [...] grudnia 2008 r. skarżący został zwolniony z zawodowej służby wojskowej z dniem [...] lutego 2009 r. i przeniesiony do rezerwy w trybie art. 112 ust. 1 pkt 5 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych.

Decyzją Dowódcy [...] Okręgu Wojskowego Nr [...] z dnia [...] lutego 2009 r. przyznano skarżącemu należności finansowe w związku ze zwolnieniem z zawodowej służby wojskowej:

1) odprawę w kwocie [...] zł, stanowiącą różnicę pomiędzy należną w dniu zwolnienia z zawodowej służby wojskowej odprawą w wysokości 600 % uposażenia należnego w ostatnim dniu pełnienia zawodowej służby wojskowej, tj. [...] zł a wypłaconą w 2004 r. odprawą w kwocie [...] zł,

2) ekwiwalent pieniężny za niewykorzystany urlop wypoczynkowy w kwocie [...] zł, stanowiący różnicę pomiędzy należnym w dniu zwolnienia ze służby ekwiwalentem pieniężnym za 82 dni niewykorzystanego urlopu wypoczynkowego w kwocie [...] zł a wypłaconym w 2004 r. ekwiwalentem pieniężnym za niewykorzystany urlop wypoczynkowy w kwocie [...] zł,

3) dodatkowe uposażenie roczne za 2009 r. w kwocie [...] zł,

4) gratyfikację urlopową w kwocie [...] zł.

Ustalając wysokość podlegającej wypłacie odprawy oraz ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy uwzględniono wypłacone skarżącemu w 2004 r. należności, tj. odprawę w kwocie [...] zł oraz ekwiwalent pieniężny za niewykorzystany urlop wypoczynkowy w kwocie [...] zł.

W związku z powyższym należy zauważyć, że jest okolicznością bezsporną, iż decyzja nr [...] z [...] grudnia 2002 r. o zwolnieniu skarżącego z zawodowej służby wojskowej została skutecznie wyeliminowana z obrotu prawnego, a stosunek służbowy zawodowej służby wojskowej skarżącego został reaktywowany. Stwierdzenie nieważności jest aktem deklaratoryjnym, który działa z mocą wsteczną (ex tunc), tj. od daty wydania decyzji stwierdzającej nieważność decyzji administracyjnej dotkniętej wadą nieważności. Decyzja stwierdzająca nieważność uchyla skutki prawne, jakie powstały od dnia doręczenia nieważnej decyzji, a organ nadzoru wydający decyzję o stwierdzeniu nieważności jedynie potwierdza ten fakt swoim rozstrzygnięciem. Zatem zwolnienia skarżącego z zawodowej służby wojskowej w 2004 r. w znaczeniu prawnym nie było. Skuteczne prawne zwolnienie go z zawodowej służby wojskowej miało więc miejsce tylko raz z dniem [...] lutego 2009 r. I dlatego należało uznać zgodnie z art. 94 ust. 1 pkt 3 i ust. 2 oraz art. 95 pkt 2 i art. 97 ustawy z 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, że skarżącemu zwolnionemu z zawodowej służby wojskowej z dniem [...] lutego 2009 r. przysługiwała z tytułu tego zwolnienia tylko jedna odprawa i jeden ekwiwalent pieniężny za niewykorzystany urlop. Zasadnie zatem skarżącemu zaliczono na poczet odprawy i ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy wypłacone w 2004 r. kwoty pieniężne w związku ze zwolnieniem z zawodowej służby wojskowej, które okazało się bezskuteczne. Z tych powodów za prawidłowe uznać należy stanowisko obu organów, które w ocenie Sądu prawidłowo w przedmiotowej sprawie ustaliły prawo do jednej odprawy i jednego ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy z tytułu zwolnienia ze służby, a następnie zaliczyły w swej decyzji wypłacone wcześniej uposażenie z tego tytułu na poczet aktualnie ustalonego uposażenia z tego tytułu, tj. z tytułu zwolnienia skarżącego z zawodowej służby wojskowej, które zostało dokonane z dniem [...] lutego 2009 r., a nie z dniem [...] stycznia 2004 r.

I dlatego nie dopatrzywszy się naruszenia prawa, a zatem i istnienia przesłanek z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c i art. 145 § 1 pkt 2 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi- na podstawie art. 151 tej ustawy Sąd skargę oddalił.