Wyrok WSA w Rzeszowie, sygn. akt II SA/Rz 84/12
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Data orzeczenia: 2012-04-11 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6198 Inspekcja pracy
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Inspektor Pracy
Treść wyniku: Stwierdzono nieważność decyzji I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 145 § 1 pkt 2, art. 134 i art. 135
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 156 § 1 pkt 1, art. 19 i art. 21
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 6 ust. 1 i art. 33 ust. 1 i 2
journal: Dz.U. 2007 nr 89 poz 589
law: Ustawa z dnia 13 kwietnia 2007 r. o Państwowej Inspekcji Pracy

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący WSA Robert Sawuła /spr./ Sędziowie NSA Stanisław Śliwa WSA Ewa Partyka Protokolant st. sekr. sąd. Anna Mazurek - Ferenc po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 11 kwietnia 2012 r. sprawy ze skargi A. S.A. na decyzję Okręgowego Inspektora Pracy z dnia [...] września 2010 r. nr [...] w przedmiocie nakazu podjęcia określonych czynności wskazanych przez inspekcję pracy I. stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Inspektora Pracy z dnia [...] lipca 2010 r. nr rej. [...]; II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku; III. zasądza od Okręgowego Inspektora Pracy na rzecz strony skarżącej A. S.A. kwotę 557 zł /słownie: pięćset pięćdziesiąt siedem złotych/ tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

II SA/Rz 84/12

U Z A S A D N I E N I E

Przedmiotem skargi spółki A. S.A. z/s w [..] woj. [..] jest decyzja Okręgowego Inspektora Pracy (dalej "OIP") w [..] z 7.09.2010 r. nr [..] utrzymująca w mocy decyzję Inspektora Pracy Państwowej Inspekcji Pracy Okręgowego Inspektoratu Pracy w [..] z 26.07.2010 r. nr [..], nakładającą na skarżącego określone obowiązki. Decyzje te zapadły w następujących okolicznościach:

W dniach 21.06.2010 oraz 7-8.07.2010 r. Inspektor Państwowej Inspekcji Pracy Okręgowego Inspektoratu Pracy w [..] przeprowadził kontrolę w związku z zaistniałym 21.06.2010 r. indywidualnym wypadkiem przy pracy pracownika spółki w R. przy ul S. [..], w miejscu tego wypadku. Ucierpiał w nim P.F., który upadł z platformy autotransportera na podłoże parkingu wykonane z płyt betonowych. Na skutek wypadku poszkodowany doznał obrażeń głowy, obojczyka i klatki piersiowej. Fakt ten został zgłoszony Państwowej Inspekcji Pracy w [..], która podjęła stosowne czynności kontrolne. W dniu 21.06.2010 r. wydano również nakaz wstrzymania prac związanych z rozładunkiem samochodów transportowanych na pojeździe o nr rej [..] do czasu zapewnienia ich wykonania zgodnie z przepisami bezpieczeństwa i higieny pracy nadając mu rygor natychmiastowej wykonalności. Z czynności tych sporządzono protokół, do którego pracodawca pismami z 13.07.2010 r. i z 15.07.2010 r. wniósł zastrzeżenia.

Konsekwencją powyższych działań było wydanie przez Inspektora Pracy Okręgowego Inspektoratu Pracy w [..] nakazu z 26.07.2010 r. nr [..], którym nakazano Spółce określenie szczegółowych wymagań bezpieczeństwa i higieny pracy przy wykonywaniu 10 szczególnie niebezpiecznych prac występujących u pracodawcy, w szczególności pracy na wysokości powyżej 1 (jednego) metra występującej na stanowisku pracy kierowcy autotransportera, oraz opracowanie i udostępnienie do stałego korzystania pracownikom zatrudnionym na stanowisku pracy kierowcy autotransportera instrukcji bezpieczeństwa i higieny pracy dotyczącej wykonywania prac na tym stanowisku z uwzględnieniem czynności związanych z bezpiecznym wsiadaniem i wysiadaniem z transportowanych na autotransporterze samochodów oraz zapewnienia imiennego potwierdzenia zapoznania się z ww. instrukcją pracowników zatrudnionych na tym stanowisku, do 20.08.2010 r. W podstawie prawnej rozstrzygnięcia powołano przepisy art. 33 ust. 1 pkt 1 i art. 11 pkt 1 ustawy z dnia 13 kwietnia 2007 r. o Państwowej Inspekcji Pracy (Dz. U. nr 98, poz. 589 ze zm.; dalej zwana "uPIP"), art. 2374 § 2 i § 3 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy (t. j. nr 21 z 1998 r., poz. 94 z późn.zm.; dalej zwana "Kp"), § 41 ust .1 i 2 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 26 września 1997 r. w sprawie ogólnych przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy (Dz. U. nr 169 z 2003 r., poz. 1650 ze zm.; dalej zwane jako "rozporządzenie MPiPS z 1997 r.").

W odwołaniu od powyższej decyzji, domagając się jej uchylenia oraz umorzenia postępowania, spółka A. S.A. zarzuciła naruszenie przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego podkreślając, że nie zawierała ona uzasadnienia. W ocenie odwołującej się Spółki nakaz będący decyzją administracyjną powinien spełniać wymogi art. 107 § 1 i § 3 kodeksu postepowania administracyjnego, ponieważ brak jest przepisu szczególnego, który zwalniałby od obowiązku uzasadnienia decyzji. Samo powołanie podstawy prawnej bez jej wyjaśnienia uniemożliwiało odniesienie się do treści nakazu. Spółka wskazała również, że z protokołu kontroli nie wynikało, aby do wypadku doszło w wyniku zaniechania przez Spółkę wypełnienia obowiązków wynikających z art. 207 § 2 pkt 1 Kp oraz § 81 rozporządzenia MPiPS z 1997 r. Wbrew twierdzeniom zawartym w protokole kontroli w zakładzie pracy skarżącego przestrzegane są przepisy b.h.p., pracownicy są wyposażeni w ubrania robocze, buty, kask oraz inne środki bezpieczeństwa. Z akt osobowych poszkodowanego pracownika wynika również, że został on przeszkolony na swoim stanowisku pracy, przeszedł instruktaż stanowiskowy w dziedzinie b.h.p. oraz został zaznajomiony z obowiązującą u pracodawcy instrukcją [..], dotyczącą czynności rozładunkowo-załadunkowych, ze szczególnym uwzględnieniem czynności związanych z bezpiecznym wsiadaniem i wysiadaniem z transportowanych na autotransporterze pojazdów. Dodatkowo zarządzeniem Prezesa A. S.A. z 4.12.2009 r. wydanym na postawie § 81 w/w rozporządzenia MPiPS z 1997 r. ustalony został wykaz spraw szczególnie niebezpiecznych oraz zostały określone i opisane szczegółowe wymagania bezpieczeństwa i higieny pracy przy ich wykonywaniu. To zaś w ocenie Spółki świadczy o bezzasadności nakazu.

Decyzją z 7.09.2010 r., nr [..] OIP w [..] utrzymał w mocy zaskarżony nakaz Inspektora Pracy z 26.07.2010 r., powołując w podstawie prawnej rozstrzygnięcia przepisy art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. nr 98 z 2000 r., poz. 1071 z późn. zm.; dalej zwana "K.p.a.") oraz art. 19 ust. 1 pkt 5 uPIP.

Uwzględniając treść protokołu kontroli organ odwoławczy stwierdził, że w Spółce nie określono szczegółowych wykonywania prac szczególnie niebezpiecznych, występujących na stanowisku kierowcy autotransportera. Nie określono sposobu bezpiecznego wsiadania i wysiadania z pojazdów znajdujących się na autotransporterze na wysokości powyżej 1 m, zagadnienia tego nie określa instrukcja użytkowania dostarczona przez producenta. Podczas wchodzenia do transportowanych samochodów, co jest niezbędne podczas ich rozładunku, pracownik wykonując pracę na wysokości powyżej 1 m przyjmował wymuszoną pozycję ciała ze względu na ograniczone szerokości przejść pomiędzy transportowanym pojazdem a konstrukcją zespołu autransportera. Bariery ochronne, w które wyposażony był pojazd, nie zabezpieczały odpowiednio osoby wykonującej rozładunek przed upadkiem z wysokości, a poszkodowany pracownik został dopuszczony do pracy bez nadzoru. Powołując się następnie na treść art. 207 § 1 Kp oraz § 81 rozporządzenia MPiPS z 1997 r. organ stwierdził, że przepisy te nakładają na pracodawcę obowiązek określenia wymagań bezpieczeństwa i higieny pracy przy wykonywaniu prac szczególnie niebezpiecznych, w tym zapewnienia bezpośredniego nadzoru nad pracownikami wykonującymi te prace. Ma on również obowiązek wydawania pracownikom szczegółowych instrukcji i wskazówek dotyczących bezpieczeństwa i higieny pracy na stanowiskach pracy, udostępniania pracownikom do stałego korzystania aktualnych instrukcji bezpieczeństwa i higieny pracy dotyczących stosowanych w zakładzie procesów technologicznych oraz wykonywania prac związanych z zagrożeniami wypadkowymi lub zagrożeniami zdrowia pracowników oraz obsługi maszyn i innych urządzeń technicznych. W ocenie OIP w [..] zarządzenie Prezesa A. S.A. z 4.12.2009 r. nie określa szczegółowych wymagań bezpieczeństwa i higieny pracy przy wykonywaniu prac szczególnie niebezpiecznych występujących na stanowisku kierowcy autotransportera, tj. prac na wysokości. Nie wskazuje bowiem osób sprawujących bezpośredni nadzór nad tymi pracami, odpowiednich środków ochronnych adekwatnych do rodzaju wykonywanych czynności. Instrukcja IR-03/03 nie określa, w jaki sposób bezpiecznie należy wykonywać czynności związane z wsiadaniem i wysiadaniem z transportowanych pojazdów, znajdujących się na podestach autotransportera usytuowanych na wysokości większej niż 1 m, w miejscach pozbawionych odpowiednich barier ochronnych.

Odnosząc się do zarzutów odwołania organ odwoławczy nie podzielił ich zasadności. Uznał, że zaskarżona decyzja posiada umocowanie prawne. Natomiast w kwestii zarzutu braku uzasadnienia nakazu stwierdzono, że został on wydany na podstawie przepisów ustawy o Państwowej Inspekcji Pracy (uPIP). Zgodnie z jej art. 11 i art. 34 ust. 1 i 2 decyzja nakazowa inspektora pracy oprócz treści, powinna zawierać określenie podstawy prawnej, termin usunięcia stwierdzonych uchybień oraz pouczenie o przysługujących środkach odwoławczych. Natomiast uzasadnienie faktyczne decyzji zostało zawarte w protokole z kontroli. Regulacje uPIP są normami szczególnymi wobec K.p.a.

Z rozstrzygnięciem OIP w [..] nie zgodziła się spółka A. S.A. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie zarzuciła naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 34 w związku z art. 31 uPIP, polegające na błędnym zastosowaniu tych przepisów oraz naruszenie art. 77 § 1 K.p.a. przez nie zebranie i nie rozważenie całości materiału dowodowego, art. 10 K.p.a. przez uniemożliwienie wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiału w sprawie, art. 138 § 2 K.p.a. przez utrzymanie w mocy decyzji naruszającej art. 107 §1 K.p.a. Wskazując na te naruszenia strona skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającego ją nakazu Inspektora Pracy z 26.07.2010 r. oraz o zasądzenie kosztów postępowania. W uzasadnieniu skargi Spółka przedstawiła argumentację na rzecz twierdzeń sformułowanych w ramach żądania skargi, podtrzymując również zarzuty formułowane w toku postępowania administracyjnego.

W odpowiedzi na skargę OIP w [..] wniósł o oddalenie skargi. W ocenie organu podniesione zarzuty skargi są niezasadne, a wydany nakaz nie musiał w świetle art. 34 ust. 2 uPIP posiadać uzasadnienia. Ustalenia faktyczne zawarte zostały w protokole z kontroli, do którego strona mogła wnieść zarzuty. Pracodawca miał również możliwość zapoznania się z zebranym materiałem dowodowym. Dalsza argumentacja odpowiada uzasadnieniu skarżonej decyzji.

Wyrokiem z 27.01.2011 r. II SA/Rz 1068/10 Wojewódzki Sąd Administracyjny (WSA) w Rzeszowie stwierdził nieważność zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji z 26.07.2010 r. Sąd podzielił zarzuty skargi uznając, że zaskarżoną decyzją utrzymano w mocy nakaz inspektora pracy, który naruszał przepisy postępowania w sposób rażący. To zaś stanowiło naruszenie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., ponieważ utrzymać w mocy można było tylko decyzję, która nie naruszała prawa zarówno materialnego jak i formalnego. A skoro nakaz inspektora pracy jest decyzją administracyjną to powinien spełniać wszystkie rygory, jakie dla decyzji określają przepisy prawa, w tym art. 107 § 1 i § 3 K.p.a. Tymczasem decyzja inspektora pracy nie zawierała żadnego z tych elementów, co uniemożliwiło dokonanie oceny jej trafności. W ocenie tego Sądu przepisy uPIP nie zawierały regulacji szczególnej zwalniającej z obowiązku uzasadnienia decyzji. Pomimo swej niejednoznaczności zwolnienia takiego nie zawiera przepis art. 34 ust. 2 uPIP. Zawarty w nim termin "treść decyzji" odnosić należy do elementów określonych w art. 107 § 1 K.p.a. Dodatkowo Sąd zwrócił uwagę, że decyzję wydano z naruszeniem art. 78 Konstytucji RP w związku z art. 15 K.p.a. nie zachowując wymogu dwuinstancyjności postępowania, ponieważ OIP w [..] rozpoznawał odwołanie od decyzji podwładnego mu inspektora pracy tej samej jednostki.

Na skutek skargi kasacyjnej OIP w [..] wyrokiem z 14.12.2011 r. I OSK 753/11 Naczelny Sąd Administracyjny uchylił zaskarżony wyrok w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania przez WSA w Rzeszowie. W uzasadnieniu orzeczenia podkreślono, że nakazy inspektora pracy wydawane są, zgodnie z art. 34 ust. 1 pkt. 1 uPIP, w formie pisemnej. W myśl art. 34 ust. 2 uPIP oprócz treści powinny one zawierać również określenie podstawy prawnej, termin usunięcia stwierdzonych uchybień oraz pouczenie o przysługujących środkach odwoławczych. Przepis ten, jak stwierdził ten Sąd, wymienia wszystkie niezbędne elementy tej decyzji stanowiąc katalog zamknięty. To zaś oznacza, że w tym zakresie ustawodawca wyłączył stosowanie art. 107 K.p.a. NSA zwrócił również uwagę, że uPIP nie definiuje pojęcia "treść decyzji" podzielając zarazem stanowiska wyrażone w wyroku z 17.02.2009 r., I OSK 381/08 oraz w wyroku z 9.01.2010 r., I OSK 370/10, że treścią decyzji jest jej rozstrzygnięcie. Zatem składniki decyzji inspektora pracy zostały enumeratywnie wymienione w art. 34 ust. 2 uPIP i w tym zakresie nie ma zastosowania art. 107 K.p.a. Przez to przedmiotowa decyzja nie musi zawierać uzasadnienia faktycznego i prawnego w rozumieniu K.p.a. Powinna ona natomiast określać podstawę prawną, oraz precyzyjnie i w sposób niebudzący wątpliwości formułować zakres przyznanych praw lub nałożonych obowiązków. Tym samym w ocenie NSA nakaz inspektora pracy zawierał wymagane prawem elementy. Sąd ten nie podzielił również stanowiska sądu I instancji o naruszeniu zasady dwuinstancyjności postępowania. Zgodnie bowiem z art. 127 § 2 K.p.a. właściwy do rozpoznania odwołania jest organ administracji publicznej wyższego stopnia, chyba że ustawa przewiduje inny organ odwoławczy. Skoro uPIP wskazuje organy właściwe do wydawania nakazów i rozpatrywania odwołań od nich to w zakresie tym wyłączona jest regulacja przewidziana w K.p.a., zgodnie z art. 12 uPIP.

Wojewódzki Sąd Administracyjny, zważył, co następuje:

Kontrola sądowoadministracyjna prowadzona jest, pomijając wyjątki od tej reguły, wyłącznie z punktu widzenia zgodności z prawem (por. art. 1 § 2 ustawy z 25.07.2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych, Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.), przy czym rozumie się, iż chodzi tu zarówno o przepisy prawa materialnego, jak i procesowego.

W niniejszej sprawie skarga podlega rozpatrzeniu przez właściwy wojewódzki sąd administracyjny na podstawie przepisów ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (ustawa z dn. 30.08.2002 r., Dz. U. z 2012 r., poz. 270, zwana dalej Ppsa). Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie: 1) uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi: a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy; b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania; c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy; 2) stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach.

Zgodnie z art. 134 § 1 Ppsa sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, zaś w myśl art. 135 Ppsa sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia.

Ponieważ w przedmiotowej sprawie orzekał NSA, przeto skład orzekający WSA w Rzeszowie jest związany jego stanowiskiem. W myśl art. 190 Ppsa sąd, któremu sprawa została przekazana, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez NSA. Wyrok I OSK 753/11, jako każdy wyrok prawomocny (art. 170 w zw. z art. 193 Ppsa) ma powagę rzeczy osądzonej tylko co do tego, co w związku ze skargą stanowiło przedmiot rozstrzygnięcia. Oznacza to, że Sąd obecnym składzie raz jeszcze rozpoznaje skargę spółki A. na decyzji OIP w [..].

W ocenie Sądu skarga jest uzasadniona, aczkolwiek z przyczyn, które wzięto pod rozwagę z urzędu, a ponadto kwestie te nie były przedmiotem rozważań poprzednio orzekających w sprawie sądów administracyjnych obu instancji. Zgodnie z art. 26. ust. 1 uPiP "Kontrolę przeprowadza się w siedzibie podmiotu kontrolowanego oraz w innych miejscach wykonywania jego zadań lub przechowywania dokumentów finansowych i kadrowych", ust. 2 cyt. przepisu stanowi zaś, że "Poszczególne czynności kontrolne mogą być wykonywane także w siedzibie jednostki organizacyjnej Państwowej Inspekcji Pracy." Z kolei art. 33 uPiP stanowi, że: (ust. 1) "W wyniku ustaleń dokonanych w toku kontroli właściwy inspektor pracy: 1) wydaje decyzje, o których mowa w art. 11 pkt 1-4, 6 i 7 oraz art. 11a; 2) kieruje wystąpienia, o których mowa w art. 11 pkt 8; 3) wnosi powództwa oraz wstępuje do postępowania w sprawach, o których mowa w art. 10 ust. 1 pkt 11; 4) podejmuje inne działania, jeżeli prawo lub obowiązek ich podjęcia wynika z odrębnych przepisów", (ust. 2) "Środki prawne, o których mowa w ust. 1 pkt 1 i 2, dotyczące terenowych jednostek organizacyjnych podmiotu kontrolowanego, inspektor pracy kieruje do tego podmiotu, bez względu na swoją właściwość terytorialną. Jeżeli usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości nie wymaga decyzji pracodawcy, a także gdy nie można inaczej uniknąć niebezpieczeństwa zagrażającego życiu lub zdrowiu pracowników, decyzje, o których mowa w art. 34 ust. 1, wydaje się osobie kierującej tą jednostką". Z cyt. art. 33 ust. 2 uPiP wynika zatem, że wydawanie decyzji administracyjnych przez organy inspekcji pracy może nastąpić "bez względu na właściwość terytorialną", ale wówczas, gdy dotyczy to "terenowych jednostek organizacyjnych podmiotu kontrolowanego". W tych przypadkach na organach inspekcji pracy spoczywa, wynikający z dyspozycji art. 19 K.p.a., obowiązek przestrzegania właściwości miejscowej i rzeczowej. Właściwość miejscową organu administracji publicznej ustala się, w myśl art. 21 § 1 pkt 2 K.p.a., w sprawach dotyczących prowadzenia zakładu pracy ( według miejsca, w którym zakład pracy jest, był lub ma być prowadzony. Zdaniem Sądu w tym składzie w/w przepis należy zastosować w zgodzie z treścią art. 33 ust. 2 uPiP. O właściwości miejscowej inspektora pracy okręgowego inspektoratu pracy do wydania decyzji, na podstawie art. 11 uPiP przesądzać więc ma siedziba podmiotu kontrolowanego – pracodawcy, za wyjątkiem sytuacji, gdy decyzja odnosi się do terenowej jednostki organizacyjnej podmiotu kontrolowanego – w takim przypadku właściwy będzie inspektor pracy okręgowego inspektoratu pracy, na obszarze działania którego siedzibę ma owa "jednostka terenowa podmiotu kontrolowanego". Pogląd dotyczące ustalania właściwości miejscowej organu inspekcji pracy został wyrażony w wyroku Naczelnego Sadu Administracyjnego z 12 sierpnia 2010 r. I OSK 290/10 (Lex nr 745204). W wyroku tym stwierdzono, że "W sprawach dotyczących zakładu pracy właściwość miejscową ustala się według miejsca, w którym był, jest albo będzie on prowadzony. Wynika stąd, że przy ustaleniu właściwości organu bierze się za podstawę nie siedzibę zakładu pracy czy miejsce zamieszkania właściciela, ale miejsce, w którym jest prowadzona działalność". Pogląd taki Sąd ten wyraził na tle sprawy, w której decyzję wydawał inspektor pracy miejscowo właściwy ze względu na siedzibę oddziału pracodawcy, gdy sama siedziba tegoż pracodawcy znajdowała się w innej miejscowości, w innym województwie, gdzie terytorialnie właściwym byłby inspektor pracy innego okręgowego inspektoratu pracy. NSA w cyt. wyroku wywodził dalej, iż właściwość rzeczową oraz miejscową (terytorialną) organów Państwowej Inspekcji Pracy w zakresie realizacji jej zadań określają przepisy: uPiP oraz zarządzenia nr 16 Marszałka Sejmu w sprawie ustalenia siedzib i zakresu właściwości terytorialnej okręgowych inspektoratów pracy. Zgodnie z art. 17 uPiP organami Państwowej Inspekcji Pracy są: Główny Inspektor Pracy, okręgowi inspektorzy pracy oraz inspektorzy pracy działający w ramach właściwości terytorialnej okręgowych inspektoratów pracy. Ogólnie właściwość rzeczową organów Państwowej Inspekcji Pracy określa art. 1 uPiP stanowiący, że jej zadaniem jest sprawowanie nadzoru i kontroli przestrzegania prawa pracy, w szczególności przepisów bezpieczeństwa i zasad higieny pracy, a także przepisów dotyczących legalności zatrudnienia i innej pracy zarobkowej w zakresie określonym w ustawie. Stosownie zaś do art. 22 ust. 1 tej ustawy organami właściwymi do przeprowadzania postępowań kontrolnych są inspektorzy pracy działający w ramach właściwości terytorialnej okręgowych inspektoratów pracy. Z powołanego art. 22 ust. 1 uPiP wynika także właściwość terytorialna organu przeprowadzającego kontrolę w zakresie przestrzegania prawa pracy, w tym przepisów bezpieczeństwa i zasad higieny pracy, a także przepisów dotyczących legalności zatrudnienia. Zgodnie bowiem z tym przepisem przeprowadzający kontrole inspektorzy pracy działać muszą w ramach właściwości terytorialnej okręgowych inspektoratów pracy.

Właściwość miejscowa okręgowych inspektoratów pracy została unormowana wydanym na podstawie delegacji z art. 6 ust. 1 uPiP zarządzeniem Marszałka Sejmu nr 16 z dnia 3 grudnia 2007 r. w sprawie ustalenia siedzib i zakresu właściwości terytorialnej okręgowych inspektoratów pracy (M. P. nr 92, poz.1006). Z treści § 1 cyt. zarządzenia wynika, że ustalono siedziby i zakres właściwości terytorialnej okręgowych inspektoratów pracy w ten sposób, iż m. in. Okręgowy Inspektorat Pracy w B. właściwy jest dla obszaru województwa p., zaś Okręgowy Inspektorat Pracy w R. jest właściwy dla obszaru województwa p.

W przedmiotowej sprawie Inspektor Pracy Okręgowego Inspektoratu Pracy w [..] wydawał decyzję jako organ I instancji, po tym jak sporządził protokół kontroli w dniach 21 czerwca oraz 7 i 8 lipca 2010 r., a jako miejsce przeprowadzenia kontroli zaznaczono w tym protokole "wydzieloną jednostkę organizacyjną pracodawcy", zaś jako jej adres podano "R., ul S. [..] – miejsce wypadku" (k. 35 akt administracyjnych). Jak wynika z akt sądowych, wedle odpisu z Krajowego Rejestru Sądowego siedzibą skarżącej spółki A. jest miejscowość [..] w wojewódzkie p., w rubryce 3 odpisu aktualnego z KRS-u "Oddziały" brak jest wpisów. Oznacza to, że spółka A. nie posiada jednostek terenowych, wadliwym było zatem przyjęcie przez prowadzącego czynności kontrolne oraz orzekającego w I instancji inspektora pracy Okręgowego Inspektoratu Pracy w [..], że miejsce wypadku kierowcy zatrudnionego w skarżącej spółce, jakiemu uległ przy wykonywaniu pracy, polegającej na transportowaniu i wyładunku pojazdów, jest zarazem siedzibą "terenowej jednostki organizacyjnej" pracodawcy, a sam pracownik (kierowca) ową "terenową jednostką organizacyjną" w rozumieniu art. 33 ust. 2 uPiP. Właściwości inspektora pracy do wydania decyzji nakazujących podjęcie przez pracodawcę określonych czynności, w następstwie wypadku przy pracy, jakiemu uległ zatrudniony pracownik, nie określają przepisy odnoszące się do ustalania okoliczności i przyczyn wypadków przy pracy (por. rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 1 lipca 2009 r. w sprawie ustalania okoliczności i przyczyn wypadków przy pracy, Dz. U. nr 105, poz. 870), z których wynikają pewne kompetencje organów inspekcji pracy w związku z zaistniałym wypadkiem.

Prowadzi to w konsekwencji do wniosku, że decyzja organu I instancji została wydana z naruszeniem właściwości miejscowej, co oznacza że dotknięta jest wadą kwalifikowaną z art. 156 § 1 pkt 1 K.p.a. Uchybienia tego nie usunął OIP w [..] utrzymując w mocy decyzję niewłaściwego miejscowo organu, co oznacza że organ odwoławczy dopuścił się rażącego naruszenia prawa – art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. Ustalenia te uprawniały Sąd do konkluzji, że zasadnym było stwierdzenie nieważności zaskarżonej jak i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 K.p.a. Uwzględnienie skargi uzasadniało opatrzenie wyroku klauzulą ochrony tymczasowej z art. 152 Ppsa oraz zasądzenie na rzecz strony skarżącej kosztów postępowania sądowego na podstawie art. 200 Ppsa.