Wyrok NSA, sygn. akt I OSK 226/12
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2013-06-21 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6182 Zwrot wywłaszczonej nieruchomości i rozliczenia z tym związane
Hasła tematyczne: Wywłaszczanie nieruchomości
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 136 ust 1 i 3, 137, 216 ust. 2 pkt 3
journal: Dz.U. 2010 nr 102 poz 651
law: Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami - tekst jednolity.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Anna Lech sędzia NSA Wiesław Morys sędzia del. WSA Iwona Kosińska (spr.) Protokolant starszy asystent sędziego Małgorzata Penda po rozpoznaniu w dniu 21 czerwca 2013 roku na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Gminy Miasto Rzeszów od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 3 listopada 2011 r. sygn. akt II SA/Rz 818/11 w sprawie ze skargi Gminy Miasto Rzeszów na decyzję Wojewody Podkarpackiego z dnia [...] czerwca 2011 r. nr [...] w przedmiocie zwrotu wywłaszczonej nieruchomości oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie wyrokiem z dnia 3 listopada 2011 r. sygn. akt II SA/Rz 818/11, po rozpatrzeniu skargi Gminy Miasta Rzeszów na decyzję Wojewody Podkarpackiego z dnia [...] czerwca 2011 r. nr [...] w przedmiocie zwrotu wywłaszczonej nieruchomości, oddalił skargę.

W uzasadnieniu wyroku Wojewódzki Sąd Administracyjny przedstawił następujący stan faktyczny sprawy:

Z. N., wnioskiem z dnia 14 maja 2009 r., wystąpiła do Prezydenta Miasta Rzeszowa o zwrot nieruchomości położonej w Rzeszowie oznaczonej w dacie sprzedaży na rzecz Skarbu Państwa jako działka nr [...] obręb [...] stanowiącej obecnie własność Gminy Miasto Rzeszów, za zwrotem odszkodowania wypłaconego za zbyte nieruchomości. Wnioskodawczyni wyjaśniła, że umową zawartą w formie aktu notarialnego z dnia [...] kwietnia 1988 r. rep. [...] zbyła na rzecz Skarbu Państwa prawo własności przedmiotowej nieruchomości z przeznaczeniem na budowę Osiedla Mieszkaniowego [...] w trybie ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości (Dz. U. z 1991 r. Nr 30, poz. 127, z późn. zm.). Cel ten nie został realizowany.

Ostatecznie po przeprowadzeniu postępowania administracyjnego Starosta L. decyzją z dnia [...] kwietnia 2010 r., nr [...] orzekł o zwrocie na rzecz Z. N. nieruchomości oznaczonej jako działki nr [...] o powierzchni 0,0006 ha, nr [...] o powierzchni 0,0007 ha i nr [...] o powierzchni 0,0257 ha położonej w Rzeszowie obręb [...]., objętej Księgą Wieczystą nr [...] oraz o zwrocie zwaloryzowanego odszkodowania w kwocie 5.803,00 zł płatnego w trzech ratach. Równocześnie organ odmówił zwrotu działki nr [...] o powierzchni 0,0409 ha. Podstawę prawną rozstrzygnięcia stanowiły przepisy art. 136 ust. 1 i ust. 3, art. 137 ust.1, art. 139, art. 140 ust. 1 i ust. 2, art. 217 ust. 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2000 r. Nr 46, poz. 543, ze zm.), art. 2a ustawy o drogach publicznych (Dz. U. z 2000 r. Nr 71, poz. 838, ze zm.) oraz art. 104 kpa. Starosta ustalił, że cel wywłaszczenia z 1988 r. został osiągnięty w części, ponieważ część działki została zajęta pod budowę drogi publicznej – ulicy [...]. Nie zrealizowano natomiast budowy osiedla mieszkaniowego.

Nie zgadzając się z tym rozstrzygnięciem odwołanie od tej decyzji wniosła Z. N. zaskarżając rozstrzygnięcia zawarte w punkcie II i III, obejmujące odmowę zwrotu działki nr [...] oraz rozłożenie zwaloryzowanego odszkodowania na raty oraz Gmina Miasto Rzeszów, która zaskarżyła rozstrzygnięcia zawarte w punkcie I i III decyzji zarzucając naruszenie przepisu art. 216 ust. 2 pkt 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami.

Po rozpatrzeniu złożonych odwołań Wojewoda Podkarpacki stwierdził, że odwołanie Z. N. zasługuje na uwzględnienie i decyzją z dnia [...] czerwca 2011 r. uchylił w całości decyzję Starosty L. przekazując sprawę temu organowi do ponownego rozpatrzenia. Organ II instancji stwierdził, że Z. N. aktem notarialnym z dnia [...] kwietnia 1988 r. zbyła w trybie art. 8 ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości na rzecz Skarbu Państwa nieruchomość oznaczoną jako działki nr [...] i nr [...] za odszkodowaniem w kwocie 6 223 024,00 zł. Nieruchomość ta była niezbędna Skarbowi Państwa pod budowę osiedla mieszkaniowego [...], co wynika z aktu notarialnego. Działka nr [...] obr. [...] w obecnej ewidencji gruntów odpowiada działkom nr [...] obr. [...]. W wyniku zleconego przez Starostę L. operatu ustalono, że działkę nr [...] podzielono na działki nr [...]. Wojewoda przywołał treść art. 136 ust. 3 i art. 137 ustawy o gospodarce nieruchomościami i wyjaśnił, że z wypisu z ewidencji gruntów wynika, że działka nr 994/4 stanowi drogę, jednak brak jest dokumentu określającego jej kategorię. Wyjaśnienie tej okoliczności Wojewoda polecił Staroście L. w ponownie prowadzonym postępowaniu, a to w związku z zakazem obrotu nieruchomościami zajętymi pod drogi publiczne wynikającym z art. 2 a ustawy o drogach publicznych (Dz. U. z 2007 r. Nr 19, poz. 115, ze zm.). Wojewoda zwrócił również uwagę na wadliwość rozstrzygnięcia dotyczącego określenia terminu płatności rat zwaloryzowanego odszkodowania, ponieważ termin płatności pierwszej raty wyznaczono na 30 dni od uprawomocnienia się decyzji, drugiej natomiast do 31 marca 2011 r., podczas gdy decyzję wydano w dniu 18 kwietnia 2011 r. Stan ten wymagał zatem ponownego rozstrzygnięcia w kwestii rozłożenia podlegającego zwrotowi świadczenia na raty. Zaznaczył też, że operat szacunkowy sporządzony w dniu 17 lutego 2010 r. może być wykorzystany przez okres 12 miesięcy, po tym okresie wymaga potwierdzenia aktualności. Decyzja wydana została w dniu 18 kwietnia 2011 r., a operat nie zawierał klauzuli aktualności. Organ polecił, aby w ponownie prowadzonym postępowaniu zapewnić stronom prawo czynnego udziału w postępowaniu, w tym umożliwić im przed wydaniem decyzji wypowiedzenie się co do każdego przeprowadzonego w sprawie dowodu.

Odnosząc się do zarzutu naruszenia przepisu art. 216 ust. 2 pkt 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami Wojewoda przyjął, że każde nabycie nieruchomości na rzecz Skarbu Państwa w trybie przewidzianym ustawą o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości stwarza byłemu właścicielowi lub jego spadkobiercy możliwość ubiegania się o jej zwrot na zasadach określonych w art. 136 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Z przepisu art. 216 ust. 2 pkt 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami wynika, że ma on zastosowanie do całej ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości, a nie tylko do konkretnych jej przepisów dotyczących wywłaszczania nieruchomości. Będzie miał też zastosowanie do nieruchomości nabytej na podstawie umowy zawartej w trybie ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. Wydane rozstrzygnięcie Wojewoda Podkarpacki uzasadnił potrzebą przeprowadzenia postępowania dowodowego w znacznej części i poszanowania zasady dwuinstancyjności.

Skargę na decyzję Wojewody Podkarpackiego do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego złożyła Gmina Miasto Rzeszów. Strona skarżąca zarzuciła organowi naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 7, 77 § 1 kpa oraz art. 216 ust. 2 pkt 3 w związku z art. 136 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Skarżąca nie zgadza się ze stanowiskiem organu, aby każda umowa zawarta na podstawie ustawy wymienionej w art. 216 ust. 2 pkt 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami była umową wywłaszczeniową. W ocenie strony skarżącej w sprawie nie wyjaśniono, czy przedmiotowa umowa została zawarta na warunkach wywłaszczenia, tj. po wyznaczeniu przez organ administracji terminu do jej zawarcia. To w ocenie skarżącej uniemożliwia ustalenie, czy w sprawie mogą znaleźć zastosowanie przepisy art. 136 i 137 ustawy o gospodarce nieruchomościami w związku z art. 216 ust. 2 pkt 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami.

W odpowiedzi na skargę Wojewoda Podkarpacki wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie wyrokiem z dnia 3 listopada 2011 r., sygn. akt II SA/Rz 818/11 oddalił skargę. Sąd I instancji wyjaśnił, że stan faktyczny, w którym zapadła skarżona decyzja został ustalony w sposób odpowiadający przepisom prawa. Ponieważ organ I instancji nie ustalił charakteru drogi znajdującej się na działce nr [...] i odmówił jej zwrotu przyjmując, że jest to droga publiczna, to prawidłowo organ odwoławczy uznał, że nie ustalił on istotnej dla sprawy okoliczności oraz bezpodstawnie przyjął, że w stosunku do tej działki istnieje negatywna przesłanka zwrotowa. Sąd nie podzielił zarzutu skargi wskazującego na naruszenie art. 216 ust. 2 pkt 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami przez niewłaściwe zastosowanie tego przepisu. Nie zgodził się z argumentacją uzasadnienia skargi, z której ma wynikać teza, że zwrot wywłaszczonej nieruchomości na podstawie art. 216 ust. 2 pkt 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami może mieć miejsce tylko w przypadku, gdy nieruchomość została przejęta na podstawie decyzji wywłaszczeniowej, a nie umowy zawartej w czasie obowiązywania ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości. Sąd wyjaśnił, że art. 216 ust. 2 pkt 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2004 r. Nr 261, poz. 2603, ze zm.), zgodnie z którym przepisy rozdziału 6 działu III ustawy (tj. przepisy o zwrocie wywłaszczonych nieruchomości) stosuje się odpowiednio do nieruchomości nabytych na rzecz Skarbu Państwa na podstawie ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości. Ustawodawca w art. 216 ust. 2 pkt 3 ustawy, w przeciwieństwie do pkt 1 i 2, nie wymienił konkretnych przepisów ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości, lecz nakazał odpowiednie stosowanie przepisów o zwrocie nieruchomości do nieruchomości nabywanych na rzecz Skarbu Państwa na podstawie wskazanej ustawy. W przekonaniu Sądu, gdyby ustawodawca chciał ograniczyć zakres zwrotu nabytych przez Skarb Państwa nieruchomości na podstawie ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości tylko do wywłaszczenia sensu stricto, jak podnosi to organ odwoławczy, to wówczas w ustawie o gospodarce nieruchomościami niewątpliwie zawarłby takie ograniczenie. Ustawodawca nie posługuje się zwrotem o odpowiednim stosowaniu przepisów "do nieruchomości wywłaszczonych" na rzecz Skarbu Państwa na podstawie ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości, lecz mówi o odpowiednim stosowaniu przepisów "do nieruchomości nabytych". W ocenie Sądu zakres znaczeniowy tego sformułowania jest znacząco szerszy od pojęcia "wywłaszczenie" i w zasadzie obejmuje wszystkie przypadki nabywania nieruchomości przez Skarb Państwa na podstawie ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości.

Za nietrafny Sąd uznał również zarzut naruszenia art. 7 i art. 77 kpa w związku z art. 136 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami. W ocenie Sądu akta sprawy jednoznacznie wskazują podstawę nabycia nieruchomości przez Skarb Państwa od uczestniczki Z. N. Podstawą tą jest art. 8 ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości, zatem celem nabycia była realizacja celu publicznego, a konsekwencją niezawarcia umowy mogło być tylko wywłaszczenie.

Skargę kasacyjną od tego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie wniosła Gmina Miasto Rzeszów. W złożonej skardze skarżąca zarzuciła Sądowi I instancji:

- naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. w zw. z art. 7 i 77 kpa poprzez uznanie, że nie było konieczne badanie, czy zawarcie umowy poprzedziło wyznaczenie przez organ wywłaszczający terminu do zawarcia umowy (art. 53 ust. 2 ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości). Na poparcie tego zarzutu strona skarżąca powołała wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 sierpnia 2010 r. sygn. akt I OSK 1407/09, który skarżąca Gmina podziela. W ocenie skarżącej kasacyjnie brak przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w kierunku ustalenia, czy termin do zawarcia umowy był wyznaczony, nie pozwala na prawidłowe zastosowanie prawa materialnego, a tym samym wskazane naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

- naruszenie art. 216 ust. 2 pkt 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami w związku z art. 136 ust. 3 tejże ustawy poprzez błędną wykładnię polegającą na uznaniu, że wystarczającym warunkiem do uznania nieruchomości zbytej w drodze umowy zawartej na podstawie ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości za nieruchomość wywłaszczoną jest nabycie jej na cel publiczny. Skarżąca kasacyjnie ponownie podkreśliła, że w jej ocenie dyspozycją przepisu art. 216 ust. 2 pkt 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami objęte są jedynie umowy zawierane po wyznaczeniu przez organ, na podstawie art. 53 ust. 2 ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości, terminu do zawarcia umowy, tj. umowy na warunkach wywłaszczenia. W ocenie skarżącej Gminy Sąd błędnie uznał, że zapis umowny o nabyciu nieruchomości na podstawie art. 8 ustawy z 1985 r. zwalnia z konieczności badania, czy zawarcie umowy zostało poprzedzone czynnościami, o których mowa w art. 53 ust. 2 ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości. Zdaniem skarżącej nawet wskazanie w akcie notarialnym celu publicznego nabycia nie jest wystarczające do przyjęcia wywłaszczeniowego charakteru umowy. Prawidłowa wykładnia przepisu w powiązaniu z przepisami o zwrocie nieruchomości wymaga postawienia dalszego warunku, tj. by umowa została zawarta po wyznaczeniu terminu do zawarcia umowy zgodnie z art. 53 ust. 1 ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości (w pierwotnym brzmieniu). Tylko wtedy bowiem można uznać, że umowa zawarta została w sytuacji zagrożenia wywłaszczeniem.

Mając powyższe zarzuty na uwadze skarżąca kasacyjnie wniosła o uchylenie wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 3 listopada 2011 r. II SA/Rz 818/11 w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia sądowi I instancji oraz o zasądzenie od organu na rzecz skarżącej kosztów postępowania według norm przepisanych.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. z 2012 r. Dz. U. poz. 270) Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc pod uwagę z urzędu jedynie nieważność postępowania. W przedmiotowej sprawie nie zachodzą przesłanki nieważności postępowania określone w art. 183 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Naczelny Sąd Administracyjny kontroluje więc zgodność zaskarżonego orzeczenia z prawem materialnym i procesowym w granicach skargi kasacyjnej.

Skarga kasacyjna nie zawiera uzasadnionych zarzutów. Wojewódzki Sąd Administracyjny dokonał bowiem właściwej i prawidłowej wykładni przepisów prawa powołanych w uzasadnieniu wydanego rozstrzygnięcia oraz nie naruszył powołanych w skardze kasacyjnej przepisów postępowania.

Rozpoznawana skarga kasacyjna oparta została na obu podstawach kasacyjnych, jednak w pierwszej kolejności ustosunkowania wymaga zarzut naruszenia prawa materialnego. Badanie zarzutu odnoszącego się do naruszenia przepisów postępowania pozostaje bowiem w ścisłym związku z oceną zasadności zarzutu dotyczącego naruszenia prawa materialnego, którym w tym przypadku jest przepis art. 216 ust. 2 pkt 3 w związku z art. 136 ust. 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Skarga kasacyjna zarzuca Sądowi I instancji błędną wykładnię wskazanego przepisu polegającą m.in. na przyjęciu, że wystarczającym warunkiem do uznania nieruchomości zbytej w drodze umowy zawartej na podstawie ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości (ustawy z 1985 r.) za nieruchomość wywłaszczoną jest nabycie jej na cel publiczny. Zarzut tak sformułowany jest chybiony. Zgodnie z treścią art. 136 ust. 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami poprzedni właściciel lub spadkobierca mogą żądać zwrotu wywłaszczonej nieruchomości lub jej części, jeżeli stosownie do art. 137 stała się ona zbędna na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu. Przepis ten, na mocy art. 216 ust. 2 pkt 3 powołanej ustawy, znajduje odpowiednie zastosowanie również do nieruchomości nabytych na rzecz Skarbu Państwa na podstawie ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości. Pogląd ten zaprezentowany został także w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 sierpnia 2010 r. sygn. akt I OSK 1407/09, na który autor skargi kasacyjnej się powołuje, błędnie jednak odczytując stanowisko w nim zawarte. Powołanym wyrokiem Naczelny Sąd Administracyjny uwzględnił skargę kasacyjną wniesioną przez osobę dochodzącą zwrotu nieruchomości nabytej na rzecz Skarbu Państwa w drodze umowy notarialnej pod rządami ustawy z dnia 25 kwietnia 1985 r., uznając za błędną wykładnię art. 216 ust. 2 pkt 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami przyjętą przez orzekający w sprawie sąd I instancji, że "zbycie nieruchomości na rzecz Skarbu Państwa na podstawie umowy sprzedaży zawartej w okresie obowiązywania ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości nie nosi cech wywłaszczenia, nawet jeśli następowało w związku z planowaną realizacją celu publicznego". W uzasadnieniu omawianego wyroku Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że dla ustalenia pojęcia "nabycia", zawartego w art. 216 ust. 2 pkt 3, niezbędne jest dokonanie analizy treści całości uregulowania zawartego w art. 216 ust. 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Sąd zwrócił uwagę na fakt, że ustawodawca wskazał na trzy akty prawne, w trybie których nabycie uprawnia do dochodzenia zwrotu nieruchomości na podstawie art. 136 ust. 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami: ustawę z dnia 25 czerwca 1948 r. o podziale nieruchomości na obszarach miast i niektórych osiedli, dekret z dnia 26 kwietnia 1949 r. o nabywaniu i przekazywaniu nieruchomości niezbędnych dla realizacji narodowych planów gospodarczych oraz ustawę z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości. W przypadku dwóch pierwszych aktów prawnych w sposób wyraźny wskazano przepisy prawa, na mocy których musiało nastąpić nabycie nieruchomości na rzecz Skarbu Państwa, aby dopuszczalne było ubieganie się o zwrot w trybie ustawy o gospodarce nieruchomościami. Natomiast w odniesieniu do ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości brak jest tak konkretnie określonej podstawy prawnej nabycia nieruchomości. Oznacza to, że w tym przypadku ustawodawca nie zdeterminował uprawnienia do dochodzenia zwrotu nieruchomości formą nabycia nieruchomości na rzecz Skarbu Państwa. Nie zawarł w treści przepisu warunku, że formą taką jest wywłaszczenie na podstawie decyzji administracyjnej, czy też na podstawie umowy poprzedzonej wyznaczeniem właścicielowi terminu na jej zawarcie. Nie znajduje zatem prawnego uzasadnienia pogląd oparty na wykładni zawężającej dyspozycję art. 216 ust. 2 pkt 3 wyłącznie do takich umów. To zaś, że zgodnie z art. 53 ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości wywłaszczenie było dopuszczalne dopiero wówczas, gdy nie było możliwe nabycie nieruchomości w drodze umowy, na zawarcie której właścicielowi nieruchomości wyznaczano termin, nie ma żadnego wpływu na sposób rozumienia art. 216 ust. 2 pkt 3, którego treść jest jednoznaczna. Teza zaprezentowana przez Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 26 sierpnia 2010 r. sygn. akt I OSK 1407/09, że dyspozycją przepisu art. 216 ust. 2 pkt 3 objęte są umowy zawierane po wyznaczeniu przez organ, na podstawie art. 53 ust. 2 ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości, terminu do zawarcia umowy, służyła zatem jedynie zaakcentowaniu przez Sąd, że "z samego tylko faktu nabycia nieruchomości na rzecz Skarbu Państwa w drodze umowy nie można wywodzić, że nabycie to nastąpiło na warunkach wywłaszczenia". Trzeba zauważyć, że na gruncie rozpoznawanej wówczas sprawy brak było podstaw do jednoznacznego rozstrzygnięcia, czy sporna umowa należała do kategorii umów, których zawarcie nastąpiło na warunkach wywłaszczenia.

W okolicznościach niniejszej sprawy takich wątpliwości nie ma. Treść § 3 aktu notarialnego z dnia 29 kwietnia 1988 r., na podstawie którego nastąpiło nabycie przez Skarb Państwa przedmiotowych działek, jednoznacznie świadczy, że nabycie to miało charakter wywłaszczeniowy. Reprezentujący Skarb Państwa Zastępca Kierownika Wydziału Geodezji i Gospodarki Gruntami Urzędu Miejskiego w Rzeszowie wyraźnie oświadczył, że działki "są niezbędne pod budowę osiedla mieszkaniowego [...] i na ten cel mogą być wywłaszczone". Powoływanie się w takiej sytuacji na wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 sierpnia 2010 r. jest chybione. Argumentacja oparta na dowolnie wybranych tezach uzasadnienia tego wyroku, bez uwzględnienia odmiennych okoliczności faktycznych sprawy nim rozstrzygniętej, nie mogła odnieść zamierzonego przez skarżącą Gminę skutku.

Oznacza to, że artykuł 216 ustawy o gospodarce nieruchomościami zawiera regulacje, na mocy których możliwe jest stosowanie przepisów tej ustawy dotyczących zwrotu wywłaszczonych nieruchomości, tj. jej działu III rozdziału 6, do nieruchomości, które przeszły na własność Skarbu Państwa w trybie nie będącym stricte wywłaszczeniem. Sformułowanie ust. 2 art. 216, w tym punktu 3, pozwala na wyciągniecie wniosku, że przepisy ustawy o gospodarce nieruchomościami w sprawie wywłaszczonych nieruchomości mają zastosowanie do nieruchomości nabytych na rzecz Skarbu Państwa na podstawie konkretnych przepisów ustaw i w trybie wskazanym w tych przepisach, jak i na podstawie ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości, a w tym wypadku zarówno wywłaszczonych decyzjami administracyjnymi, jak i nabytych na podstawie umów cywilnych.

Za chybiony Naczelny Sąd Administracyjny uznał także zarzut naruszenia przepisów postępowania, tj. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. z 2012 r. Dz. U. poz. 270, ze zm.) w związku z art. 7 i 77 kpa, które to naruszenie, zdaniem wnoszącego skargę kasacyjną, polega na nieuwzględnieniu przez Sąd pierwszej instancji skargi Gminy Miasta Rzeszów, pomimo niezebrania przez organy administracji pełnego materiału dowodowego celem ustalenia, czy umowy z dnia 29 kwietnia 1988 r. zostały zawarte po wyznaczeniu właścicielom terminu na ich zawarcie. Zarzut powyższy jest konsekwencją nieuzasadnionego przyjęcia przez stronę skarżącą wykładni zakładającej, że dyspozycją przepisu art. 216 ust. 2 pkt 3 objęte są jedynie umowy zawierane po wyznaczeniu przez organ, na podstawie art. 53 ust. 2 ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości, terminu do zawarcia umowy. Jak wcześniej podkreślono, pogląd ten nie znajduje uzasadnienia na gruncie jednoznacznego brzmienia art. 216 ust. 2 pkt 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami, a wywłaszczeniowy charakter nabycia nieruchomości, których dotyczy wniosek o zwrot, nie ulega wątpliwości w świetle treści § 3 aktu notarialnego z dnia 29 kwietnia1988 r. Nie było zatem potrzeby przeprowadzenia postępowania i ustalania, czy nabycie nieruchomości pod budowę osiedla mieszkaniowego zostało poprzedzone czynnościami, o których mowa w art. 53 ust. 2 ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości.

Przedstawiona argumentacja prowadzi do wniosku, że Naczelny Sąd Administracyjny w składzie orzekającym w pełni podziela poglądy zawarte w wydanych w analogicznych sprawach rozpatrywanych przez Naczelny Sąd Administracyjny ze skargi Gminy Miasta Rzeszowa orzeczeniach z dnia: 29 lutego 2012 r. sygn. akt I OSK 361/11, 10 maja 2012 r. sygn. akt I OSK 710/11, 15 maja 2012 r. sygn. akt I OSK 890/11 i 19 października 2012 r. sygn. akt I OSK 1246/11.

Oznacza to, że niniejsza sprawa co do istoty została prawidłowo rozpatrzona, a dokonana przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w ocena prawidłowości zaskarżonych decyzji w pełni odpowiada prawu.

Mając powyższe na względzie na podstawie art. 184 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. z 2012 r. Dz. U. poz. 270) Sąd orzekł jak w sentencji.