Wyrok WSA w Kielcach, sygn. akt II SA/Ke 896/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach
Data orzeczenia: 2015-11-13 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne: Transport
Skarżony organ: Inspektor Transportu Drogowego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 92a ust. 1, i ust. 6, art. 87 ust. 1 pkt 1, art. 4 pkt 6a, art. 4 pkt 1,
journal: Dz.U. 2012 poz 1265
law: Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym - tekst jednolity
journal: Dz.U.UE.L 1985 nr 370 poz 8 art. 13
law: Rozporządzenie Rady (EWG) Nr 3821/85 z dnia 20 grudnia 1985 r. w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym
journal: Dz.U.UE.L 2014 nr 60 poz 1 art. 34 ust. 1
law: Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) Nr 165/2014 z dnia 4 lutego 2014 r. w sprawie tachografów stosowanych w transporcie  drogowym i uchylające rozporządzenie Rady (EWG) nr 3821/85 w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym oraz  zmieniające rozporządzenie (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych  odnoszących się do transportu drogowego.
article: art. 151
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Żak, Sędziowie Sędzia WSA Dorota Chobian, Sędzia WSA Renata Detka (spr.), Protokolant Starszy sekretarz sądowy Sebastian Styczeń, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 listopada 2015 r. sprawy ze skargi M. P., P. P. – wspólników spółki cywilnej [...] w S. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego w W. z dnia [...]. znak: [...] w przedmiocie kary pieniężnej za naruszenie przepisów dotyczących transportu drogowego oddala skargę.


UZASADNIENIE

Decyzją z [...] r., znak: [...], Główny Inspektor Transportu Drogowego po rozpatrzeniu odwołania M. P. oraz P. P., na podstawie art. art. 138 § 1 pkt 1 kpa, art. 4 pkt 22 a), art. 87 ust. 1 pkt 1, art. 92a ust. 1, 2 i 6 ustawy z dnia 6 września 2001 o transporcie drogowym, art. 13, art. 15 ust. 2 i ust. 8 rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 z dnia 20 grudnia 1985 r. w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym, art. 34 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 165/2014 w sprawie tachografów stosowanych w transporcie drogowym i uchylającego rozporządzenie Rady (EWG) nr 3821/85 w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym oraz zmieniającego rozporządzenie (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego oraz lp. 6.2.1 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym, utrzymał w mocy decyzję Podkarpackiego Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z 15 maja 2015 r. o nałożeniu kary pieniężnej w wysokości 5.000,00 zł.

W uzasadnieniu organ wskazał, że podczas kontroli drogowej pojazdu marki [...] Benz nr rej. [...] kierowanego przez P. P. przeprowadzonej w S., stwierdzono nierejestrowanie za pomocą urządzenia rejestrującego wskazań w zakresie prędkości pojazdu, aktywności kierowcy i przebytej drogi.

W odwołaniu od decyzji organu I instancji nakładającej na stronę karę pieniężną strona podniosła, że wykonywała w dniu kontroli przewóz przyczepy rolniczej potrzebnej do obsługi jej gospodarstwa rolnego w ramach działalności gospodarczej, którą P. P. prowadzi równolegle do działalności w formie spółki cywilnej. Skarżący podnieśli, że przejazd z dnia kontroli podlegał pod wyłączenie z art. 13 pkt 1 lit. b rozporządzenia (WE) nr 561/2006. Stwierdzili, że podczas dowodu z przesłuchania kierującego w charakterze strony kierowca zeznał, że nie rejestrował czasu pracy, ponieważ mając do przejechania 60 km nie był do tego zobowiązany, co świadczy o podleganiu pod wyłączenie spod tego obowiązku. Zdaniem strony protokół kontroli nie stanowi potwierdzenia, że przewóz był wykonywany w ramach spółki cywilnej. W załączeniu do odwołania strona przesyła kserokopie dokumentów potwierdzających prowadzenie przez P. P. działalności rolniczej (decyzja w sprawie ustalenia podatku rolnego, decyzja w sprawie zwrotu podatku akcyzowego, decyzja - nakaz płatniczy na łączne zobowiązanie pieniężne z tytułu podatku rolnego i podatku od nieruchomości).

Rozpatrując sprawę w trybie odwoławczym Główny Inspektor wyjaśnił, że

w kontrolowanym pojeździe używano tachografu analogowego. W chwili zatrzymania do kontroli kierujący pojazdem nie rejestrował swojego czasu pracy, a w tachografie nie znajdowała się wykresówka. Podczas kontroli przesłuchano kierowcę P. P. w charakterze strony. Z jego zeznań wynikało, że od 2008 roku prowadzi działalność gospodarczą w formie spółki cywilnej pod firmą [...] S.C. P. P. i M. P. i w dniu kontroli jechał do miejscowości Przewrotne w celu pożyczenia przyczepy budowlanej, którą zamierzał przewozić rzeczy celem modernizacji nowo zakupionego placu firmowego. Strona dodała, że nie używała wykresówki, gdyż miała do przejechania 60 km, a przy wykonywaniu przewozu "na użytek własny" nie ma obowiązku rejestracji czasu pracy na odcinku do 150 km. Z zeznań strony wynika także, że posiada zaświadczenie na przewozy na potrzeby własne, lecz zostało ono w biurze.

W toku postępowania skarżący przesłał kserokopię wypisu z zaświadczenia nr [...] na przewozy na potrzeby własne wydanego w dniu 9 stycznia 2012 r. przedsiębiorcy P. P.

W oparciu o zgromadzony w postępowaniu materiał dowodowy organ odwoławczy nie miał wątpliwości, że kontrolowany przewóz był wykonywany w ramach spółki cywilnej [...] S.C. P. P., M. P., co potwierdza zarówno protokół kontroli wskazujący na wykonawcę przewozu oraz jego charakter, a także treść zeznań kierowcy przesłuchanego w charakterze strony, który oświadczył, że od 2008 roku prowadzi działalność gospodarczą w formie spółki cywilnej i wykonuje przewóz w celu wypożyczenia przyczepy budowlanej, aby dokonać modernizacji nowo zakupionego placu firmowego. Organ odwoławczy zauważył, iż argument dotyczący wykonywania przewozu w ramach działalności rolniczej prowadzonej przez P. P. pojawił się dopiero na etapie odwołania, co wskazuje na próbę uniknięcia odpowiedzialności za popełnione naruszenie. W ocenie organu bezspornym jest, że w sprawie nie zachodzi okoliczność uzasadniająca zastosowanie jednego z wyłączeń spod obowiązku rejestrowania czasu pracy kierowcy, o których mowa w art. 13 rozporządzenia (WE) nr 561/2006, jako że przewóz nie był wykonywany przez przedsiębiorstwo rolnicze, lecz w ramach spółki cywilnej. Wyłączenie spod obowiązku rejestrowania czasu pracy w odległości 100 km od siedziby przedsiębiorstwa nie znajduje zastosowania.

Organ podniósł, że w niniejszej sprawie strona nie wskazała okoliczności, których nie mogła przewidzieć oraz na które nie miała wpływu. Wobec powyższego

w przedmiotowej sprawie brak jest podstaw zastosowania art. 92c ust. 1 utd.

Organ odwoławczy ocenił, iż materiał dowodowy zgromadzony przez organ

I instancji jest wystarczający do uznania, iż strona ponosi odpowiedzialność za popełnienie naruszenia z lp. 6.2.1 załącznika nr 3 do utd.

Zdaniem organu odwoławczego postępowanie w I instancji zostało przeprowadzone z poszanowaniem przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego. Organ I instancji działał na podstawie przepisów prawa, podejmując wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli, a także czyniąc zadość obowiązkowi zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego w sposób wyczerpujący.

W złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach skardze P. P. i M. P., wspólnicy spółki cywilnej prowadzonej pod nazwą [...] S.C. M. P., P. P.

w S. wnieśli o uchylenie decyzji z 7 sierpnia 2015 r. zarzucając naruszenie:

- art. 107 § 3 kpa poprzez pominięcie w uzasadnieniu decyzji okoliczności faktycznych, mogących mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy, co stwarza przesłankę do uznania naruszenia przez organ przepisów o postępowaniu administracyjnym w stopniu wywierającym istotny wpływ na wynik sprawy,

- przepisów postępowania, mających istotny wpływ na wynik sprawy,

w szczególności art. 7 w zw. z art. 77 § 1 oraz art. 80 kpa, poprzez niewyjaśnienie istoty sprawy i nieprzeprowadzenie wyczerpującego postępowania dowodowego,

a także wadliwą jego analizę, skutkujące w konsekwencji przyjęciem, że zebrane dowody w sposób jednoznaczny wskazują na wpływ lub zgodę skarżącej na powstanie naruszenia obowiązków lub warunków przewozu drogowego,

- zasad ogólnych postępowania administracyjnego wynikających z przepisów art. 7, 8, 9, 10 i 11 kpa oraz przepisów art. 77 § 1, art 80 i art. 107 § 3 kpa poprzez nie wyjaśnienie wszystkich okoliczności istotnych dla prawidłowego i pełnego rozstrzygnięcia sprawy oraz dokonanie błędnych ustaleń faktycznych,

- art. 156 § 1 pkt 2 kpa, poprzez wydanie decyzji bez podstawy prawnej (brak rozszerzenia w ustawie o transporcie drogowym zakresu uprawnień kontrolnych Inspekcji Transportu Drogowego o przepisy rozporządzenia 165/2014).

W uzasadnieniu P. P. podniósł, że w dniu kontroli 24 kwietnia 2015 r. wykonywał przewóz przyczepy rolniczej potrzebnej do obsługi jego gospodarstwa rolnego mającego siedzibę pod adresem 27-650 Samborzec, Złota 6

w ramach własnej działalności rolniczej, którą prowadzi równolegle do działalności spółki cywilnej pod nazwą "[...]" z siedzibą w S. Pojazd, którym był wykonywany przewóz należy do tej spółki, której jest wspólnikiem. Jako współwłaściciel pojazdu wykorzystał go do przewozu przyczepy w ramach gospodarstwa rolnego, a nie jak stwierdził organ - w ramach działalności spółki. Przewóz jaki wykonywał w tym dniu zgodnie z art. 13 pkt 1 lit. b) Rozporządzenia rady (WE) 561/2006 jest zwolniony z obowiązku rejestrowania czasu pracy kierowcy.

W jego ocenie fragment uzasadnienia decyzji tj. "(...) w dniu kontroli 24 kwietnia 2015 r. kontrolujący inspektorzy przeprowadzili dowód w postaci przesłuchania kierowcy w charakterze strony, który (...) zeznał, iż wykresówki do tachografu nie zakładał ponieważ do przejechania ma 60 km a podczas przewozu na potrzeby własne nie musi rejestrować czasu pracy(...)" tylko potwierdza to, iż podczas przewozu nie musiał rejestrować czasu pracy, o czym poinformował kontrolującego.

Faktem jest też to, iż w momencie przewozu nie posiadał w pojeździe wypisu

z zaświadczenia na przewozy drogowe na potrzeby własne wydanego dla spółki [...] s.c. ponieważ ww. przewóz nie był organizowany w ramach działalności spółki, a w ramach działalności gospodarstwa rolnego, którego jest właścicielem. Kontrolujący inspektorzy zakwalifikowali ww. przewóz jako przewóz na potrzeby spółki tylko na podstawie dowodu rejestracyjnego pojazdu, w którym jako właściciel widnieje spółka.

Skarżący podkreślił, że w protokole kontroli z 24 kwietnia 2015 r. w opisie naruszenia, kontrolujący inspektor stwierdził tylko i wyłącznie, iż pojazdem o numerze rejestracyjnym [...] kierował P. P. prowadzący działalność w ramach spółki cywilnej [...] s.c., co jest zgodne ze stanem faktycznym, ale nie ma żadnego stwierdzenia i dowodów na to, iż przejazd był wykonywany w ramach tejże spółki. Ponadto kontrolujący nie ustalił i nie stwierdził jakiego typu był to przewóz, czego dotyczył. Również w uzasadnieniu decyzji administracyjnej organ I instancji nie przywołał tych okoliczności. Z uzasadnienia decyzji nie wynika wcale czy w danym momencie był przewożony jakikolwiek ładunek, czy też może był to przejazd bez ładunku. W takich sytuacjach, aby jednoznacznie ustalić czy kierowca powinien używać tarczy tachografu, bardzo ważnym elementem jest ustalenie, co było ładunkiem, do kogo należał ładunek, oraz w ramach jakiej działalności był wykonywany. Samo stwierdzenie iż "(...) kontrolowany kierowca/przedsiębiorca nie rejestruje za pomocą urządzenia rejestrującego na wykresówce wskazań w zakresie prędkości pojazdu, aktywności kierowcy i przebytej drogi tzn. brak wykresówki w tachografie", a nieustalenie jakiego rodzaju był to przewóz i czy podlegał ww. wymogom nie jest podstawą do stwierdzenia naruszenia, ponieważ nie wszystkie przewozy drogowe podlegają przepisom Rozporządzenia rady (WE) 561/2006, nie w każdym przepadku jest obowiązek rejestrowania za pomocą urządzenia rejestrującego prędkości pojazdu, aktywności kierowcy i przebytej drogi, co miało miejsce właśnie w przedmiotowym przewozie, który był zwolniony z w/w wymagań. Dodatkowo, jego zdaniem, nasuwa się pytanie w jaki sposób kontrolujący, a potem organy I i II instancji, stwierdzili, że w dniu kontroli wykonywano krajowy niezarobkowy przewóz drogowy rzeczy, skoro nie mieli żadnych dokumentów potwierdzających takowy przewóz, a tym bardziej nie stwierdzili i nie uzasadnili w swoich decyzjach czy w ogóle w tym dniu był wykonywany przewóz jakiegokolwiek ładunku.

Ponadto nieprawdziwe, w ocenie skarżącego, jest stwierdzenie organu II instancji, że P. P. przewoził przyczepę w celu modernizacji nowo zakupionego placu firmowego, ponieważ plac na którym ma siedzibę spółka cywilna [...] został zakupiony i zagospodarowany kilka lat temu , a więc w okresie kiedy spółka nie posiadała jeszcze pojazdu marki [...] o nr rej. [...], a modernizowany (dostosowanie platformy ładunkowej) był zatrzymany samochód ciężarowy[...], którego modernizacja zakończona została kilkanaście dni przed kontrolą (był to pierwszy wyjazd tego samochodu po zakupie, rejestracji i modernizacji).

Co do naruszenia art. 156 § 1 pkt 2 kpa poprzez wydanie decyzji bez podstawy prawnej skarżący wyjaśnili, że w dniu 2 marca 2015 r. weszło w życie rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 165/2014 z dnia 4 lutego 2014 r. w sprawie tachografów stosowanych w transporcie drogowym, uchylające rozporządzenie Rady (EWG) nr 3821/85 w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym oraz zmieniające rozporządzenie (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego.

Zauważyli, że zasady rejestracji okresów aktywności (w skrócie: zasady eksploatacji tachografów) określone były głównie w art. 15 rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85. Inspekcja transportu mogła kontrolować, w jaki sposób kierowca (lub przedsiębiorca) eksploatuje urządzenie rejestrujące, ponieważ w zakresie uprawnień inspekcji określonym w art. 50 pkt 1 lit. a w związku z art. 4 pkt 22 Ustawy o transporcie drogowym wymieniono rozporządzenie 3821/85. W dniu 2 marca 2015 roku weszło w części w życie rozporządzenie 165/2014, którego art. 34 (na który powołuje się organ II instancji w uzasadnieniu swojej decyzji) dotyczy zasad obsługi tachografów. Jednakże w ustawie o transporcie drogowym zakres uprawnień kontrolnych Inspekcji o przepisy wskazanego rozporządzenia nie został rozszerzony. Inaczej ujmując, każde naruszenie przepisów rozporządzenia 165/2014 nie może być podstawą do ukarania przewoźnika do momentu zmiany ustawy o transporcie drogowym, a w szczególności zmiany uprawnień Inspekcji Transportu Drogowego.

Przepisy o charakterze administracyjno-karnym, a takimi są przepisy ustawy

o transporcie drogowym przewidujące kary pieniężne za określone naruszenia, muszą być zatem stosowane przez organy administracji publicznej w sposób precyzyjny, tj. dokładnie odpowiadający normie prawnej bez stosowania wykładni rozszerzających, analogii lub domniemań.

Skarżący zarzucili, że inspektor kontrolujący nie wykazał należytej staranności w stwierdzeniu stanu faktycznego i działał z góry założoną tezą o wymierzeniu mandatu. Tak samo tendencyjne było stanowisko Głównego Inspektora Transportu Drogowego w I i II instancji.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga nie jest zasadna, albowiem zaskarżone rozstrzygnięcie odpowiada prawu.

Zgodnie z art. 3 § 1 oraz art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo

o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., zwanej dalej p.p.s.a.), wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego

i przepisów postępowania w sposób, który miał lub mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sądowa kontrola legalności zaskarżonych orzeczeń administracyjnych sprawowana jest przy tym w granicach sprawy, a sąd nie jest związany zarzutami, wnioskami skargi, czy też powołaną w niej podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.).

Dokonując tak rozumianej oceny zaskarżonego rozstrzygnięcia, Wojewódzki Sąd Administracyjny nie dopatrzył się naruszeń prawa skutkujących koniecznością jego uchylenia lub stwierdzenia nieważności (art. 145 § 1 i 2 p.p.s.a.).

Podstawę materialnoprawną zaskarżonej decyzji stanowił m.in. art. 92a ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (t.j. Dz. U. z 2013 r., poz. 1265 ze zm.), zwanej dalej "u.t.d.", zgodnie z którym podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem z naruszeniem obowiązków lub warunków przewozu drogowego, podlega karze pieniężnej w wysokości od 50 złotych do 10.000 złotych za każde naruszenie. Wykaz naruszeń obowiązków lub warunków, o których mowa w tym przepisie, oraz wysokości kar pieniężnych za poszczególne naruszenia określa załącznik nr 3 do ustawy o transporcie drogowym,

o czym stanowi art. 92a ust. 6.

Kara pieniężna nałożona na skarżącego oparta została o poz. lp. 6.2.1. załącznika do ustawy tj. za naruszenie przepisów o stosowaniu urządzeń rejestrujących lub cyfrowych urządzeń rejestrujących samoczynnie prędkość jazdy, czas jazdy i postoju, polegające na nierejestrowaniu za pomocą urządzenia rejestrującego lub cyfrowego urządzenia rejestrującego na wykresówce lub karcie kierowcy wskazań w zakresie prędkości pojazdu, aktywności kierowcy i przebytej drogi.

Jak wynika z ustaleń organu, dnia 24 kwietnia 2015r. skarżący P. P., prowadzący działalność gospodarczą w ramach spółki cywilnej pod nazwą [...] s.c. w S., kierował należącym do tej spółki pojazdem marki [...] nie rejestrując za pomocą urządzenia rejestrującego na wykresówce wskazań w zakresie prędkości pojazdu, aktywności kierowcy i przebytej drogi. Jest to okoliczność niekwestionowana przez skarżących. Zarzucając organowi naruszenie art. 107 § 3, art. 7, art. 77 § 1, art. 80 kpa oraz niewyjaśnienie okoliczności faktycznych skarżący podnoszą, że w dniu kontroli wykonywany był tym pojazdem przewóz przyczepy rolniczej potrzebnej do obsługi gospodarstwa rolnego P. P., w ramach własnej działalności rolniczej, którą prowadzi równolegle do działalności spółki cywilnej. Powołują się także na art. 13 pkt 1 lit. b) oraz art. 3 ust. 2 rozporządzenia (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z 15 marca 2006r. w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego oraz zmieniającego rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 i (WE) 2135/98, jak również uchylającego rozporządzenie Rady (EWG) nr 3820/85 (Dz.U.UE.L.2006.102.1 ze zm.), który zwalniał od obowiązku używania wykresówki w tachografie.

Obowiązek rejestrowania prędkości jazdy pojazdu, aktywności kierowcy

i przebytej drogi podczas wykonywania przewozu drogowego wynika z treści art. 87 ust. 1 pkt 1 u.t.d., art. 13 rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 z dnia 20 grudnia 1985 r. w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym (Dz. U. UE. L. z 1985 r. Nr 370, str. 8 z późn. zm.) oraz art. 34 ust. 1 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady z 4 lutego 2014r. nr 165/2014 w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym (Dz.U.UE.L 2014.60.1), obowiązującym w zakresie powołanego przepisu od dnia 2 marca 2015r. Zgodnie

z art. 13 rozporządzenia nr 3821/85 pracodawca oraz kierowcy zapewnią poprawne działanie i odpowiednie stosowanie, z jednej strony, urządzeń rejestrujących,

a z drugiej strony, karty kierowcy, w przypadku, gdy kierowca obowiązany jest prowadzić pojazd wyposażony w urządzenie rejestrujące, zgodnie z załącznikiem IB. Stosownie zaś do art. 34 ust. 1 rozporządzenia nr 165/2014, kierowcy stosują wykresówki lub karty kierowcy w każdym dniu, w którym prowadzą pojazd, począwszy od przejęcia pojazdu. Nie wyjmuje się wykresówki ani karty kierowcy z urządzenia rejestrującego przed zakończeniem dziennego okresu pracy, chyba że jej wyjęcie jest dopuszczalne z innych powodów.

Brak wykresówki w urządzeniu rejestrującym podczas wykonywania przewozu drogowego ustawodawca sankcjonuje w cytowanym na wstępie art. 92a ust. 1 u.t.d. w zw. z l.p. 6.2.1. załącznika nr 3 do ustawy, karą pieniężną w wysokości 5.000 zł.

W aktach sprawy znajdują się zeznania skarżącego P. P.

w charakterze świadka złożone podczas kontroli drogowej dnia 24 kwietnia 2015r.

i przez niego podpisane, w których podał, że wyjechał "z firmy od siebie ok. godz. 13.00 do miejscowości Przewrotne w celu pożyczenia przyczepy budowlanej." Przyczepą tą miał zamiar przewozić "różne rzeczy w celu modernizacji nowo zakupionego placu firmowego." Wykresówki do tachografu nie wkładał, ponieważ miał do przejechania dystans 60 km i na użytek własny nie ma potrzeby rejestrować czasu pracy do 150 km. W oparciu o te zeznania organ poczynił ustalenia, będące podstawą nałożenia kary pieniężnej.

Dopiero w odwołaniu skarżący - zaprzeczając własnym zeznaniom zaprotokołowanym w dniu kontroli - podniósł okoliczność, że wykonywał przewóz przyczepy rolniczej potrzebnej do obsługi jego gospodarstwa rolnego; twierdzeniu temu organ odwoławczy odmówił wiary przyjmując za własne ustalenia poczynione

w oparciu o protokół z kontroli i zeznania złożone przez P. P.

Stosownie do treści art. 13 ust. 1 lit.b) rozporządzenia nr 561/2006, o ile nie zagraża to osiągnięciu celów określonych w art. 1, każde Państwo Członkowskie może wprowadzić wyjątki od przepisów art. 5-9 (w zakresie czasu prowadzenia pojazdu, przerw i okresów odpoczynku) i uzależnić te wyjątki od spełnienia indywidualnych warunków na swoim terytorium lub, w porozumieniu z zainteresowanymi Państwami, na terytorium innego Państwa Członkowskiego, mające zastosowanie do przewozów wykonywanych pojazdami używanymi lub wynajmowanymi bez kierowcy przez przedsiębiorstwa rolnicze, ogrodnicze, leśne, gospodarstwa rolne lub rybackie do przewozu rzeczy w ramach własnej działalności gospodarczej w promieniu do 100 km od bazy przedsiębiorstwa. Państwa Członkowskie poinformują Komisję o wyjątkach wprowadzonych zgodnie z ust. 1, a Komisja poinformuje o nich pozostałe Państwa Członkowskie (ust. 2).

Wyjątki, o których mowa w art. 13 ust. 1 rozporządzenia nr 561/2006, znalazły wyraz w ustawie z 16 kwietnia 2004r. o czasie pracy kierowców (Dz.U.2012.1155.t.j. ze zm.), a konkretnie w art. 29 ust. 1 i 2 zgodnie z którym kategorie pojazdów,

o których mowa w art. 13 ust. 1 rozporządzenia nr 561/2006 wyłączone są ze stosowania rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85. Oznacza to, że w przypadku przewozów wykonywanych pojazdami używanymi lub wynajmowanymi bez kierowcy przez przedsiębiorstwa rolnicze, ogrodnicze, leśne, gospodarstwa rolne lub rybackie do przewozu rzeczy w ramach własnej działalności gospodarczej w promieniu do 100 km od bazy przedsiębiorstwa, kierowcy nie mają obowiązku używania wykresówek

i rejestrowania prędkości pojazdu, własnej aktywności i przebytej drogi.

W ocenie Sądu, ustalony przez organy prawidłowo stan faktyczny nie daje podstaw do zastosowania zacytowanego wyżej przepisu, na który powołują się skarżący. Za przekonującą i logiczną należy bowiem uznać argumentację zawartą

w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, że zmiana stanowiska P. P., pojawiając się dopiero na etapie odwołania, stanowi próbę uniknięcia odpowiedzialności za popełnione naruszenie. Nie ulega wątpliwości, że dnia 24 kwietnia 2015r. P. P. złożył zeznania, przedstawiając odmienną wersję od aktualnie prezentowanej. Protokół zawierający te zeznania, jak wynika z jego końcowej treści, skarżący osobiście odczytał i podpisał jako zgodny z własnymi wyjaśnieniami. W skardze nie wskazał żadnych przekonujących powodów, dla których miałby złożyć wówczas zeznania niezgodne – jak aktualnie podaje – z rzeczywistym stanem rzeczy. Dlatego też przyjąć należy, że zmiana stanowiska P. P. została przez organ odwoławczy oceniona zgodnie z zasadami logiki i bez przekroczenia zasad swobody wyznaczonych art. 80 kpa.

Wbrew twierdzeniom zawartym w skardze, prawidłowo ustalony przez organ stan faktyczny dawał podstawę do przyjęcia, że skarżący w dniu kontroli wykonywał przewóz drogowy w rozumieniu art. 4 pkt 6a u.t.d., zgodnie z którym przewóz drogowy to transport drogowy lub niezarobkowy przewóz drogowy, a także inny przewóz drogowy w rozumieniu przepisów rozporządzenia nr 561/2006. Artykuł 4 pkt 3 i 4 u.t.d. definiuje przy tym pojęcie transportu drogowego i niezarobkowego przewozu drogowego, o których mowa wyżej. I tak:

- transport drogowy to krajowy transport drogowy lub międzynarodowy transport drogowy; określenie to obejmuje również:

a) każdy przejazd drogowy wykonywany przez przedsiębiorcę pomocniczo w stosunku do działalności gospodarczej, niespełniający warunków, o których mowa w pkt 4,

b) działalność gospodarczą w zakresie pośrednictwa przy przewozie rzeczy;

- niezarobkowy przewóz drogowy to przewóz na potrzeby własne - każdy przejazd pojazdu po drogach publicznych z pasażerami lub bez, załadowanego lub bez ładunku, przeznaczonego do nieodpłatnego krajowego i międzynarodowego przewozu drogowego osób lub rzeczy, wykonywany przez przedsiębiorcę pomocniczo w stosunku do jego podstawowej działalności gospodarczej, spełniający łącznie następujące warunki:

a) pojazdy samochodowe używane do przewozu są prowadzone przez przedsiębiorcę lub jego pracowników,

b) przedsiębiorca legitymuje się tytułem prawnym do dysponowania pojazdami samochodowymi,

c) w przypadku przejazdu pojazdu załadowanego - rzeczy przewożone są własnością przedsiębiorcy lub zostały przez niego sprzedane, kupione, wynajęte, wydzierżawione, wyprodukowane, wydobyte, przetworzone lub naprawione albo celem przejazdu jest przewóz osób lub rzeczy z przedsiębiorstwa lub do przedsiębiorstwa na jego własne potrzeby, a także przewóz pracowników i ich rodzin,

d) nie jest przewozem w ramach prowadzonej działalności gospodarczej w zakresie usług turystycznych.

Przepis art. 4 pkt 1 u.t.d. stanowi natomiast, że krajowy transport drogowy to podejmowanie i wykonywanie działalności gospodarczej w zakresie przewozu osób lub rzeczy pojazdami samochodowymi zarejestrowanymi w kraju, za które uważa się również zespoły pojazdów składające się z pojazdu samochodowego i przyczepy lub naczepy, na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, przy czym jazda pojazdu, miejsce rozpoczęcia lub zakończenia podróży i przejazdu oraz droga znajdują się na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.

Bezspornym jest, że wspólnicy spółki cywilnej [...] s.c. M. P., P. P. w siedzibą w S., wykonują działalność gospodarczą w zakresie przewozu rzeczy pojazdami samochodowymi zarejestrowanymi w kraju. W stanie faktycznym sprawy oraz w świetle zacytowanych wyżej przepisów prawidłowo organ uznał, że w dniu kontroli P. P. wykonywał przewóz drogowy samochodem będącym własnością tej spółki i co za tym idzie miał obowiązek używania wykresówki w tachografie, zamontowanym zresztą w tym pojeździe. W nawiązaniu do zarzutów skargi wyjaśnić jednocześnie należy, że okoliczność, czy w pojeździe znajdował się w dniu kontroli ładunek czy też nie, pozostaje – w świetle zacytowanych wyżej przepisów – bez znaczenia prawnego, w szczególności w zakresie obowiązku rejestrowania czasu pracy kierowcy, przebytej drogi i prędkości pojazdu.

Podkreślenia także wymaga, że w dotychczasowym orzecznictwie sądów administracyjnych jednoznacznie przyjmuje się, iż finansowa odpowiedzialność administracyjnokarna ma - co do zasady - charakter obiektywny i opiera się na samym fakcie naruszenia (uchwała Sądu Najwyższego z dnia 5 września 1995 r., III AZP 16/95, a także wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 7 grudnia 1994 r., SA/Lu 49/94; z dnia 14 października 1998 r., IV SA 1792/96 i z dnia 5 czerwca 2001 r., III SA 2661/00). Z uwagi na dolegliwość finansową, kary orzekane przez sądy wykazują podobieństwo do kar pieniężnych nakładanych przez organy administracji. Istota tkwi jednakże w odmiennych funkcjach, które spełniają obie formy represji państwa. Kara administracyjna nie jest bowiem odpłatą za popełniony czyn, lecz stanowi środek przymusu, służący zapewnieniu realizacji wykonawczo- zarządzających zadań administracji. W konsekwencji przyjąć należy, że istotą kary administracyjnej jest przymuszenie do respektowania nakazów i zakazów. Proces wymierzania kar pieniężnych należy zatem rozstrzygać w kontekście stosowania instrumentów władztwa administracyjnego. Kara ta nie jest konsekwencją dopuszczenia się czynu zabronionego, lecz skutkiem zaistnienia stanu niezgodnego

z prawem, co sprawia, że ocena stosunku sprawcy do czynu nie mieści się w reżimie odpowiedzialności obiektywnej. Dlatego też - co do zasady - bez znaczenia są okoliczności, skutkiem których przedsiębiorca dopuścił się nieprawidłowości, albowiem organy administracji nie są upoważnione do ustalania i oceny przyczyn powstałych naruszeń prawa, lecz mają za zadanie jedynie stwierdzenie zaistniałych skutków.

Podkreślić również należy, że decyzje administracyjne nakładające kary pieniężne za naruszenia przepisów prawnych regulujących sprawy transportu drogowego mają charakter szczególny, gdyż są wydawane w ramach tzw. uznania związanego, nie stwarzającego właściwym organom administracji praktycznie żadnych luzów interpretacyjnych. Odpowiedzialność administracyjna za dopuszczenie do konkretnego naruszenia, określonego zarówno w u.t.d., innych przepisach krajowych oraz przepisach unijnych, jest - co do zasady - oderwana od kwestii winy. Organ orzekający ma obowiązek stwierdzenia, czy nastąpiło naruszenie przepisów, bez wnikania, jakie były jego przyczyny i kto ponosi za to winę. Stwierdzenie określonego ustawą wykroczenia musi spowodować jego odpowiednią, zgodną z przepisami ustawy kwalifikację, a następnie - nałożenie kary w wymaganej tą ustawą wysokości.

Sankcje zawarte w przepisie art. 92a ust. 1 ustawy transportowej dotyczą podmiotów wykonujących przewóz drogowy lub inne czynności z nim związane, podmiotami tymi nie są jednak kierowcy przedsiębiorcy - przewoźnika, lecz sam przedsiębiorca, co wynika z definicji przewozu drogowego zawartego w art. 4 pkt 6a ustawy. Zgodnie z tą definicją wykonującym przewóz drogowy jest każdy, kto prowadzi działalność gospodarczą określoną w art. 4 pkt 1-4 ustawy o transporcie drogowym. Tak szerokie pojęcie definicji "wykonującego przewozy drogowe" pozwala na objęcie sankcjami przewidzianymi przez art. 92a ustawy wszystkie podmioty, które wykonując gospodarczą działalność transportową naruszają prawo. Dotyczy to zarówno uprawnionych przewoźników drogowych, działających na podstawie licencji jak i tych, którzy tego przymiotu nie mają, a mimo to wykonują działalność polegającą na transporcie drogowym. Tak, więc na gruncie art. 92a ust. 1 ustawy za stwierdzone naruszenie odpowiada podmiot wykonujący przewóz drogowy, czyli podmiot wykonujący działalność zdefiniowaną w powołanym powyżej art. 4 ustawy, tj. przedsiębiorca, nie zaś kierowca, który wykonuje tylko czynność prowadzenia pojazdu. Przepis ten ustanawia odpowiedzialność administracyjną, a nie karnoadministracyjną podmiotów wykonujących transport drogowy. Odpowiedzialność ta ma charakter obiektywny. Znajduje ona zastosowanie do podmiotu wykonującego transport drogowy w przypadku wystąpienia zakazanego ustawą skutku i to niezależnie od tego, kto prowadził pojazd samochodowy (por. D. Szumiło-Kulczycka, Prawo administracyjno-karne, Zakamycze, Kraków 2004, s. 150 i powołana tam uchwała Sądu Najwyższego z dnia 5 września 1995 r., III AZP 16/95, a także wyrok NSA z dnia 14 października 1998 r., IV SA 1792/96, wyrok NSA z dnia 7 grudnia 1994 r., SA/Lu 49/94, czy też wyrok NSA z dnia 5 czerwca 2001 r., III SA 2661/00). Organy administracji ustalają jedynie, czy doszło, czy nie doszło do naruszenia przepisów ustawy. W przypadku stwierdzenia naruszeń, po stronie organu powstaje obowiązek nałożenia stosownej kary pieniężnej i od obowiązku tego organ administracji odstąpić nie może. Oznacza to, że odpowiedzialność administracyjna przewoźnika jest niezależna od winy, czy dobrej lub złej woli, wystarczające jest stwierdzenie samego faktu nieprzestrzegania nałożonych obowiązków (wyrok NSA z dnia 26 lipca 2007 r., I OSK 1257/06, LEX nr 382716 oraz wyrok WSA w Warszawie z dnia 8 września 2011 r. sygn. akt VIII SA/Wa 364/11 publ. w internetowej Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych). Omówiony przepis stwarza domniemanie odpowiedzialności przedsiębiorcy.

Reasumując, na organie administracji spoczywa procesowy obowiązek zebrania, rozpatrzenia i oceny materiału dowodowego sprawy stosownie do art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 Kodeksu postępowania administracyjnego (por. orzeczenie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 2 czerwca 2009 r., sygn. akt II GSK 989/08), z kolei rolą przedsiębiorcy, który chce uwolnić się od odpowiedzialności administracyjnej

w postaci kary jest wskazanie okoliczności uprawdopodabniających, że nie miał wpływu lub nie mógł przewidzieć naruszenia przepisów. Odnosząc powyższe zasady do niniejszej sprawy należy podkreślić, że skarżący nie przejawili w tym zakresie inicjatywy dowodowej, poza zakwestionowaniem zeznań P. P. złożonych w toku kontroli. W szczególności nie wykazali, że w sprawie miały zastosowanie przepisy art. 92b lub 92c u.t.d. wyłączające odpowiedzialność podmiotu wykonującego przewóz drogowy.

Nie jest także zasadny zarzut skargi dotyczący braku uprawnień inspektorów transportu drogowego do przeprowadzenia kontroli, a tym samym wydania decyzji bez podstawy prawnej (art. 156 § 1 pkt 2 kpa). Po pierwsze, zaskarżona decyzja wydana została na podstawie art. 92a u.t.d., nie zaś w oparciu o rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady z 4 lutego 2014r. nr 165/2014. Po drugie, nie jest prawdą, że rozporządzenie to weszło w życie 2 marca 2015r. Jedynie trzy jego przepisy: art. 24, 34 i 45 mają zastosowanie od tego dnia; do 1 marca 2016r. zastosowanie mają nadal przepisy rozporządzenia nr 3821/85 (art. 48 rozporządzenia nr 165/2014), do którego odsyła art. 50 pkt 1a u.t.d. określając zadania Inspekcji Transportu Drogowego. Odpowiednikiem art. 34 rozporządzenia nr 165/2014 jest natomiast art. 15 rozporządzenia nr 3821/85.

Sąd nie dostrzegł także naruszenia wskazywanych w skardze art. 8, 9, 10 i 11 kpa, zwłaszcza, że skarżący nie wskazali, na czym konkretnie uchybienia organów

w zakresie tych przepisów miałyby polegać.

Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a.