Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt I SA/Gl 1250/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2021-05-11 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6537 Egzekucja należności pieniężnych, do których  nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 ust. 3  ustawy o f
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku: Uchylono zaskarżone postanowienie
Powołane przepisy: article: art. 33 par. 1, art. 34
journal: Dz.U. 2019 poz 1438
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bożena Pindel, Sędzia WSA Dorota Kozłowska, Asesor WSA Monika Krywow (spr.), po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 11 maja 2021 r. sprawy ze skargi Stowarzyszenia A w K. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach z dnia [...] nr [...] w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym uchyla zaskarżone postanowienie.


UZASADNIENIE

Postanowieniem z dnia [...] r., nr [...], Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Katowicach (dalej jako "organ nadzoru"), działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2020 r. poz. 256 ze zm., dalej jako "k.p.a.") oraz art. 17 § 1, art. 18, art. 23 § 1, § 4 pkt 1 i art. 34 § 5 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 1438 ze zm., dalej jako "u.p.e.a."), po rozpoznaniu zażalenia A (dalej jako "A" lub "zobowiązany’) utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w K. (dalej jako "organ egzekucyjny") z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym.

Powyższe postanowienie zapadło w następującym stanie faktycznym i prawnym:

Prezydent Miasta K. (dalej jako "Wierzyciel") wystawił na zobowiązaną tytuł wykonawczy z dnia [...] r., obejmujący opłaty dodatkowe za niezapłacone parkowanie pojazdu o nr rej. [...]. Organ egzekucyjny nadał powyższemu tytułowi klauzulę wykonalności i dokonał zajęcia rachunku zobowiązanego w B S.A. Zawiadomienie wraz z odpisem tytułu wykonawczego doręczono A w dniu [...] r.

A wniosło zarzuty do ww. tytułu wykonawczego zarzucając rażące naruszenie prawa poprzez jego wydanie bez podstawy prawnej.

W związku z tak wniesionym zażaleniem organ egzekucyjny wezwał zobowiązanego do doprecyzowanie wniesionych zarzutów i wskazanie, który z zarzutów określonych w art. 33 § 1 u.p.e.a. podnosi, pod rygorem uznania, że podniesiony został zarzut z art. 33 § 1 pkt 1 u.p.e.a. Wezwanie doręczono A w dniu [...] r.

Postanowieniem z dnia [...] r. Wierzyciel uznał wniesiony zarzut za nieuzasadniony. W związku z wniesionym zażaleniem Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. postanowieniem z dnia [...]r. utrzymało w mocy stanowisko Wierzyciela.

Postanowieniem z dnia [...]r. organ egzekucyjny uznał zarzut Stowarzyszenia za nieuzasadniony.

Na powyższe postanowienie A wniosło zażalenie wskazując, że zarówno postanowienie, jak i tytuł wykonawczy zostały wydane z rażącym naruszeniem prawa.

Utrzymując w mocy zaskarżone postanowienie organ nadzoru wskazał na treść art. 33 § 1, art. 34 § 1 i § 4-5 u.p.e.a. Wyjaśnił, że zgodnie z brzmieniem art. 34 § 1 ww. ustawy stanowisko wierzyciela jest dla organu egzekucyjnego wiążące, co oznacza, że organ egzekucyjny nie ma prawa kwestionować stanowiska wierzyciela. Stąd też organ egzekucyjny, po otrzymaniu informacji o ostateczności postanowienia wierzyciela uznał zarzut wniesiony przez A za nieuzasadniony. Organ nadzoru wskazał, że zobowiązany wniósł zarzut, który został zakwalifikowany jako nieistnienie obowiązku. Wierzyciel (w wydanych postanowieniach) wyraził swoje stanowisko wskazując, że opłatą dodatkową został objęty nieopłacony postój w strefie płatnego parkowania w K. pojazdu samochodowego o nr rej. [...] w dniach 16 listopada 2017 r. (na ul. [...]), w dniu 22 listopada 2017 r. (na ul. [...] i ul. [...]), w dniu 24 i 28 listopada 2017 r. oraz w dniu 12 grudnia 2017 r. (na ul. [...]). Akta sprawy zawierają kopie zawiadomień o obowiązku zapłaty opłaty dodatkowej w kwocie [...] zł w związku z parkowaniem w ww. dniach, których oryginał został umieszczony za wycieraczką wskazanego pojazdu. Zawiadomienia te stanowią zaś dokument urzędowy, zaś dokumentacja fotograficzna stanowi pomocniczy dowód w kwestii wniesienia opłaty. W toku postępowania nie przedłożono żadnych dowodów wskazujących, że to nie A było korzystającym z samochodu we wskazanych terminach. Tytuł wykonawczy obejmuje zaś opłaty dodatkowe wynikające z postoju tego pojazdu we wskazanych dniach. Prawidłowo zatem zastosowano art. 13 ust. 1 pkt 1 ustawy o drogach publicznych identyfikując A jako zobowiązane do zapłaty opłat dodatkowych. Ponadto organ nadzoru zauważył, że w zakresie zarzutu nieistnienia obowiązku A podało, że właściciel pojazdu [...] nie był użytkownikiem drogi i nie ma obowiązku wskazywania kierowcy, bowiem ustalenie tej okoliczności należy do obowiązku organu. Wierzyciel w swoim stanowisku wskazał zaś, że zobowiązany nie przedłożył żadnej dokumentacji potwierdzającej, że podniesiony zarzut nie istnieje. Tym samym twierdzenie to nie znalazło potwierdzenia, zaś A jako właściciel zobowiązany jest do uiszczenia opłat dodatkowych objętych tytułem wykonawczym, a podniesiony zarzut należało uznać za bezzasadny.

Jednocześnie w zażaleniu nie wskazano na czym ma polegać wydanie przez organ egzekucyjny postanowienia z rażącym naruszeniem prawa, jak również nie wskazano okoliczności dotyczących egzekwowanego obowiązku, a tym samym zaskarżone postanowienie należało utrzymać w mocy.

W skardze na powyższe postanowienie A wniosło o jego uchylenie wskazując, że zostało ono wydane z rażącym naruszeniem prawa.

Organ nadzoru wniósł o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:

Zaskarżone postanowienie podlega uchyleniu, jednakże z innych przyczyn niż wskazane w skardze.

Zgodnie z art. 33 § 1 u.p.e.a., podstawą zarzutu w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej może być:

1) wykonanie lub umorzenie w całości albo w części obowiązku, przedawnienie, wygaśnięcie albo nieistnienie obowiązku;

2) odroczenie terminu wykonania obowiązku albo brak wymagalności obowiązku z innego powodu, rozłożenie na raty spłaty należności pieniężnej;

3) określenie egzekwowanego obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z orzeczenia, o którym mowa w art. 3 i 4;

4) błąd co do osoby zobowiązanego;

5) niewykonalność obowiązku o charakterze niepieniężnym;

6) niedopuszczalność egzekucji administracyjnej lub zastosowanego środka egzekucyjnego;

7) brak uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia, o którym mowa w art. 15 § 1;

8) zastosowanie zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego;

9) prowadzenie egzekucji przez niewłaściwy organ egzekucyjny;

10) niespełnienie wymogów określonych w art. 27.

Stosownie do art. 34 § 1 u.p.e.a. zarzuty zgłoszone na podstawie art. 33 § 1 pkt 1-7, 9 i 10, a przy egzekucji obowiązków o charakterze niepieniężnym - także na podstawie art. 33 § 1 pkt 8, organ egzekucyjny rozpatruje po uzyskaniu stanowiska wierzyciela w zakresie zgłoszonych zarzutów, z tym że w zakresie zarzutów, o których mowa w art. 33 § 1 pkt 1-5 i 7, stanowisko wierzyciela jest dla organu egzekucyjnego wiążące.

Zaznaczyć także należy, że wymienione w art. 33 § 1 u.p.e.a. przesłanki stanowią katalog zamknięty. Podstawą zarzutu w sprawie prowadzonego postępowania egzekucyjnego mogą być zatem wyłącznie konkretne zdarzenia i okoliczności wymienione w tym przepisie, a nie jakiekolwiek wyrażone niezadowolenie zobowiązanego z poddania go egzekucji administracyjnej. Tylko zarzuty prawidłowo zgłoszone, a więc zgłoszone w terminie i znajdujące oparcie w jednej z wymienionych w art. 33 § 1 u.p.e.a. przyczyn, podlegają rozpatrzeniu przez organ egzekucyjny w trybie określonym w art. 34 u.p.e.a. (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 18 stycznia 2012 r., sygn. akt II FSK 1244/10; z dnia 18 sierpnia 2015 r., sygn. akt II FSK 1688/13; z dnia 18 listopada 2015 r., sygn. akt II FSK 2594/13). Należy także podkreślić, że zarzuty, zgodnie z art. 27 § 1 pkt 9 u.p.e.a., zobowiązany może zgłosić do organu egzekucyjnego w terminie 7 dni od daty doręczenia mu odpisu tytułu wykonawczego. Oznacza to, że wszelkie zgłoszone zarzuty po tym terminie nie mogą odnieść zamierzonego skutku.

Należy także zauważyć, że aktualne brzmienie art. 3 § 2 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm., dalej jako "p.p.s.a.") nie wyłącza możliwości wniesienia skargi na postanowienia, przedmiotem których jest stanowisko wierzyciela w sprawie zgłoszonego zarzutu. Powołany przepis został zmieniony przez art. 7 ustawy z dnia 11 września 2019 r. (Dz.U. z 2019 r., poz. 2070, dalej jako "ustawa zmieniająca") zmieniającej nin. ustawę z dniem 30 lipca 2020 r. Wspomniany przepis stanowi, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które przysługuje zażalenie. Jednakże w niniejszej sprawie postanowienie Wierzyciela zawierające jego stanowisko zostało wydane w dniu [...] r., zaś utrzymane zostało w mocy postanowieniem Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] r. Zatem postanowienia zawierające stanowisko wierzyciela zostały wydane przed ww. zmianą. Zgodnie zaś z art. 25 ustawy zmieniającej do postępowań sądowych w sprawach dotyczących postępowań egzekucyjnych i zabezpieczających, wszczętych na podstawie ustawy zmienianej w art. 7 i niezakończonych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy stosuje się przepisy dotychczasowe.

Oznacza to, że w niniejszym postępowaniu zastosowanie znajdzie przepis art. 3 § 2 pkt 3 p.p.s.a. w brzmieniu uprzednio obowiązującym, a stanowiącym, iż kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, z wyłączeniem postanowień wierzyciela o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu oraz postanowień, przedmiotem których jest stanowisko wierzyciela w sprawie zgłoszonego zarzutu. W konsekwencji zaś kontroli Sądu podlegają nie tylko postanowienia organów egzekucyjnych, ale także postanowienia wydane przez wierzyciela.

Oceniając zatem wydane rozstrzygnięcie, w kontekście ww. przepisów, Sąd stwierdza, że przekazane akta administracyjne sprawy nie pozwalają na dokonanie oceny prawidłowości wydanych rozstrzygnięć.

Na akta niniejszej sprawy składają się bowiem: tytuł wykonawczy wierzyciela, zawiadomienie o zajęciu rachunku bankowego Stowarzyszenia, dowody doręczenia odpisu tytułu wraz z zawiadomieniem, odpowiedź banku na dokonane zajęcie, skarga Stowarzyszenia na czynność egzekucyjną zajęcia, postanowienie organu egzekucyjnego w przedmiocie skargi na czynność egzekucyjną, zestawienie rozliczenia kwot uzyskanych w egzekucji (w tej części dokumenty stanowią kserokopie nie potwierdzone za zgodność z oryginałem). Następnie w aktach sprawy figurują zarzuty w oryginale, wezwanie organu egzekucyjnego z dnia [...] r. wraz z dowodem jego doręczenia, pismo organu egzekucyjnego z dnia 11 września 2019 r. skierowane do wierzyciela przekazujące w załączeniu pismo A datowane na dzień 4 września 2019 r., w którym wnosi ono o doręczenie wezwania do zapłaty z potwierdzeniem doręczenia oraz wskazaniem w jaki sposób kierowało ono przedmiotowym pojazdem (załącznika brak) wraz z dowodem doręczenia do wierzyciela, pismo organu egzekucyjnego o zajęcie stanowiska przez wierzyciela z dnia 18 października 2019 r. (wraz z dowodem doręczenia), pismo organu nadzoru z dnia 28 listopada 2019 r. skierowane do organu egzekucyjnego o przekazanie akt w terminie 3 dni (w związku ze skargą A do tutejszego Sądu na postanowienie w przedmiocie skargi na czynność egzekucyjną), spis akt, pismo organu egzekucyjnego z dnia 2 grudnia 2019 r. w przedmiocie przekazania akt, postanowienie Wierzyciela z dnia [...] r. zawierające stanowisko w sprawie zarzutu, pismo przekazujące zażalenie A na stanowisko wierzyciela do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. (bez załącznika w postaci tego zażalenia), postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] r. utrzymujące w mocy stanowisko wierzyciela, postanowienie organu egzekucyjnego z dnia [...] r. w przedmiocie zgłoszonego zarzutu, zażalenie Stowarzyszenia oraz postanowienie organu nadzoru kontrolowanego w niniejszej sprawie.

Z powyższego wynika, że w przekazanych aktach brak jest dokumentów stanowiących podstawę do wydania przez wierzyciela postanowienia z dnia [...] r. (a powołanych w tym postanowieniu). Zatem nie jest możliwe ocenienie prawidłowości wydanego przez niego postanowienia, jak i postanowienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] r. Należy podkreślić, że związanie organu egzekucyjnego stanowiskiem wierzyciela w świetle art. 34 § 1 u.p.e.a. nie oznacza, że tak jak w niniejszej sprawie, brak jest konieczności przekazania całości akt sprawy stanowiących podstawę wydanych przez wierzyciela rozstrzygnięć. Z przepisów przejściowych ustawy zmieniającej wynika, że Sąd ma obowiązek skontrolować ich prawidłowość. Brak zatem przekazania ww. dokumentów uniemożliwia kontrolę zakreśloną we wskazanych na wstępie przepisach prawa. Ocenienie zatem prawidłowości wydanych zarówno przez wierzyciela, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K., jak i organu egzekucyjnego i organu nadzoru postanowień, w świetle dostrzeżonych braków w materiale dowodowym, byłoby przedwczesne.

Jednocześnie analizując niniejszą sprawę Sąd dostrzega także i to, że wezwanie do sprecyzowania zarzutów z dnia 19 sierpnia 2019 r. zostało doręczone A w dniu [...] r. Organy twierdzą, że pozostało ono bez odpowiedzi. Tymczasem z pisma organu egzekucyjnego z dnia 11 września 2019 r. wystosowanego do Wierzyciela wynika, że w dniu 4 września 2019 r. (a zatem przed upływem 7 dniowego terminu liczonego od doręczenia wezwania) A wniosło pismo do organu egzekucyjnego, w którym "zobowiązany wnosi o doręczenie wezwania do zapłaty z potwierdzeniem doręczenia i wykazania w jaki sposób A kierowało przedmiotowym pojazdem" (cytat z pisma organu – przyp. własny). Jednocześnie pismo to nie zostało dołączone do akt sprawy, a zatem nie sposób ocenić, czy rację ma organ egzekucyjny, iż wezwanie w rzeczywistości pozostało bez odpowiedzi, czy też wskazywane pismo A należało uznać za odpowiedź na wezwanie. Zwłaszcza, że w przekazanej dokumentacji składającej się na akta administracyjne brak jest skierowania upomnień do A, co mogłoby oznaczać podniesienie zarzutu w oparciu o treść art. 33 § 1 pkt 7 u.p.e.a.

W konsekwencji należało uznać, że doszło do naruszenia art. 7, art. 8 oraz art. 77 i art. 80 K.p.a. a zaskarżone postanowienie narusza przepisy prawa procesowego, że uniemożliwia właściwe zastosowanie przepisów prawa materialnego - w stopniu który mógłby lub miał istotny wpływ na wynik sprawy.

Ponownie oceniając wydane rozstrzygnięcie organ nadzoru w pierwszej kolejności uzupełni materiał dowodowy w sprawie, w tym pismo A z dnia [...] r. oraz dokumenty wierzyciela i dopiero w oparciu o nie wyda rozstrzygnięcie oceniając także kwestię tego, czy słusznie organ egzekucyjny uznał, że jego wezwanie z dnia 19 sierpnia 2019 r. pozostało bez odpowiedzi.

Mając powyższe na względzie, Sąd - na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. – orzekł jak w sentencji wyroku.