Wyrok NSA, sygn. akt II OSK 1292/06
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2007-10-03 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Uchylono zaskarżony wyrok i przekazano sprawę do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny
Powołane przepisy: article: art. 134
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: par. 232
journal: Dz.U. 2002 nr 75 poz 690
law: Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Andrzej Jurkiewicz (spr.) Sędziowie Sędzia NSA Krystyna Borkowska Sędzia NSA Anna Łuczaj Protokolant Agnieszka Kuberska po rozpoznaniu w dniu 3 października 2007r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej E. G. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 18 maja 2006 r. sygn. akt VII SA/Wa 246/06 w sprawie ze skargi E. G. na decyzję (...) Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] znak [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji dotyczącej pozwolenia na budowę 1. uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie, 2. zasądza od (...) Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz E. G. kwotę 240 (słownie: dwieście czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 18 maja 2006 r. sygn. akt VII SA/Wa 246/06 Wojewódzki Sąd Administracyjny W Warszawie oddalił skargę E. G. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] znak [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji dotyczącej pozwolenia na budowę .

W motywach tego orzeczenia powołano się na następujące okoliczności faktyczne i prawne sprawy : Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] po wszczęciu postępowania na wniosek E. G., działając w oparciu o art. 158 § 1 kpa , art. 157 § 1 i § 2 kpa w związku z art. 156 § 1 pkt 2 kpa, stwierdził nieważność decyzji Starosty B. z dnia [...] udzielającej J. i R. S. pozwolenia na przebudowę i nadbudowę budynku usługowo - handlowego zlokalizowanego na terenie działki nr [...] przy ul. [...] w B..

W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, iż z zatwierdzonego projektu budowlanego wynika, iż na granicy nieruchomości działki o nr [...], nadbudowany budynek na drugiej kondygnacji posiada cztery otwory okienne, a wody opadowe z dachu o kącie nachylenia 60° w stronę tej działki zbierane są do rynny, która pełnym obrysem znajduje się w obszarze nieruchomości E. G.. Ponadto na trzeciej kondygnacji nadbudowanego budynku na granicy nieruchomości o nr [...] i [...] zaprojektowany jest taras.

W ocenie organu, mimo wypełnienia otworów w ścianie w granicy luksferami lub materiałami o podobnych właściwościach, ich zaprojektowanie świadczy o przewidzianej dla nich funkcji okiennej, tj. oświetlenia wnętrza budynku, tym samym ograniczając możliwość kształtowania zabudowy sąsiedniej nieruchomości, co narusza przepisy § 12 ust. 3 pkt 2 i ust. 4 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. Nr 75 poz. 690 ze zm.).

Nadto organ przyjął, iż naruszony został także § 12 ust. 5 cytowanego rozporządzenia, który stanowi, iż okapy i gzymsy nie mogą pomniejszać odległości od granicy działki, o których mowa w ust. 1 § 12, o więcej niż 0,8m, natomiast części budynku takie jak balkony i tarasy o więcej niż 1,3m. Z tych względów zdaniem organu doszło do rażącego naruszenia prawa, które wypełniło dyspozycję art. 156 § 1 pkt 2 kpa.

Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...], znak: [...], po rozpatrzeniu odwołania J. i R. S., działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 kpa, uchylił zaskarżoną decyzję i odmówił, stwierdzenia nieważności decyzji Starosty B. z dnia [...]. Organ odwoławczy nie podzielił stanowiska organu I instancji w kwestii usytuowania na drugiej kondygnacji planowanej nadbudowy budynku 4 otworów okiennych, bowiem z wyrysu rzutu Il - go piętra nie wynika, iż w ścianie od strony działki nr [...] przewidziane są otwory okienne lub drzwiowe. Zdaniem organu II instancji lokalizacja tarasu nie narusza § 12 rozporządzenia Ministra Infrastruktury, bowiem w sprawie ma zastosowanie § 12 ust. 4 pkt 2 tegoż rozporządzenia. W ścianie bezpośrednio przyległej do granicy działki znajduje się otwór okienny i drzwiowy, jednakże w odległości przekraczającej 4m, tj. ok. [...]m.

Nadto organ wskazał, iż pomieszczenia, których ściana bezpośrednio przylega do ściany znajdującej się w granicy z działką nr [...] mają zapewniony dostęp światła, poprzez zaprojektowane okna, zaś przepis § 232 ust. 6 cytowanego rozporządzenia Ministra Infrastruktury dopuszcza możliwość wypełnienia ściany oddzielenia przeciwpożarowego między innymi luksferami.

Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniósł E. G., domagając się jej uchylenia i podniósł, iż inwestor w trakcie realizacji budowy w ścianie granicznej wykonał cztery otwory okienne, a nadto w spornej ścianie wybudował dodatkowo taras oraz wykonał dach ze spadkami w stronę sąsiedniej posesji. Skarżący podniósł, iż projekt budowlany zatwierdzony decyzją Starosty B. z dnia [...] uniemożliwił mu kształtowanie zabudowy swojej działki, nie uwzględnia linii zabudowy, a nadto inwestor realizuje obiekt niezgodnie z projektem, np. projekt przewidywał dach dwuspadowy, a inwestor pobudował dach wielospadowy.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie. O oddalenie skargi wnieśli także uczestnicy postępowania inwestorzy J. i R. S..

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalając na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) wniesioną skargę wyjaśnił , iż postępowanie o stwierdzenie nieważności ostatecznej decyzji administracyjnej jest postępowaniem nadzwyczajnym, którego przedmiotem jest ocena, czy decyzja kończąca postępowanie w sprawie dotknięta jest jedną z wad opisanych w art. 156 § 1 kpa, której wystąpienie powoduje wyeliminowanie takiej decyzji z obrotu prawnego ze skutkiem ex tunc.

Analiza, zatwierdzonego decyzją o pozwoleniu na budowę, projektu budowlanego w ocenie Sądu I instancji nie daje podstaw do stwierdzenia, iż przyjęte rozwiązania naruszają i to w sposób rażący przepisy Prawa budowlanego, czy też rozporządzenia Ministra infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. Nr 75. poz. 690 ze zm. ). Sąd podzielił pogląd organu odwoławczego, iż projekt budowlany nie przewiduje otworów okiennych ani drzwiowych w ścianie usytuowanej w granicy z działką o nr ew. [...], a wypełnienie ściany materiałem przepuszczającym światło, takim jak luksfery czy cegła szklana, jeśli powierzchnia takiego wypełnienie nie przekracza 10% powierzchni ściany, jest dopuszczalna w myśl § 232 ust. 6 cytowanego rozporządzenia. Takie rozwiązanie nie utrudnia możliwości zabudowy działki sąsiedniej, a inwestor musi liczyć się z możliwością dobudowania ściany bezpośrednio przylegającej do ściany, w której znajduje się wypełnienie luksferami.

Odprowadzenie wód opadowych zaprojektowano w ten sposób, aby od strony działki nr ew. [...] spływ wód odbywał się rynną do rury spustowej, przy czym rynna ta nie wystaje poza lico granicznej ściany, a tym samym nie narusza granicy działki. Nadto zauważono, iż zatwierdzona rozbudowa nie zmienia usytuowania istniejącego budynku i całkowicie zawiera się w jego dotychczasowym obrysie . Na III kondygnacji budynku zaprojektowano taras w obrysie istniejącego budynku, co zdaniem Sądu powoduje, iż nie można uznać za zasadny zarzut dotyczący zbliżenia projektowanego obiektu do granicy, a tym samym w sprawie niniejszej nie ma zastosowania § 12 ust. 5 rozporządzenia wykonawczego. Ewentualna budowa ściany na działce nr ew. [...] spowoduje oddzielenie tarasu ścianą i ograniczenie widoczności na stronę wschodnią.

Jak podkreślił Sąd I instancji projekt przewiduje otwór okienny nad tarasem w ścianie równoległej do granicy, w odległości ponad 4m oraz okno i otwór drzwiowy w ścianie prostopadłej do granicy, czym nie narusza wymogów § 12 ust. 4 pkt 2 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, w brzmieniu obowiązującym w dacie udzielenia pozwolenia na budowę ( § 12 zmieniony § 1 pkt 7 rozporządzenia z dnia 7 kwietnia 2004 r. - Dz. U, Nr 109, poz. 1156).

Badanie kontrolowanej w trybie nadzoru decyzji w kontekście jej zgodności z ustaleniami decyzji Burmistrza B. z dnia [...] nr [...] o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, zdaniem Sądu I instancji nie potwierdza zarzutów skargi.

Szczegółowe ustalenia dotyczące dachu (dwuspadowego) znalazły odzwierciedlenie w projekcie budowlanym przewidującym dach dwuspadowy -pseudomansardowy.

Analogiczna uwaga jak wyjaśniono dotyczy zarzutu niezachowania przez inwestorów linii zabudowy. Obowiązek kontynuacji istniejącej linii zabudowy wyznaczonej przez budynek zlokalizowany na działce nr [...] oraz na działce nr [...] wynika z cytowanej decyzji z dnia [...] o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu i został zrealizowany w projekcie budowlanym.

Reasumując w ocenie Sądu I instancji na aprobatę zasługuje twierdzenie organu odwoławczego, iż badana decyzja z dnia [...] nie jest dotknięta żadną z enumeratywnie wymienionych w art. 156 § 1 kpa wad. Konkludując Sąd I instancji wyjaśnił, czego zdaje się nie zauważać skarżący, iż przedmiotem kontroli organów, a co za tym idzie Sądu była decyzja o pozwoleniu na budowę, nie zaś prawidłowość i zgodność z projektem budowlanym, wykonanych w rzeczywistości robót budowlanych. Badanie ewentualnych odstępstw od warunków decyzji o pozwoleniu na budowę, które podnosi skarga, należy do wyłącznej kompetencji organów nadzoru budowlanego i nie może być przedmiotem ustaleń prowadzonych przez organy architektoniczno-budowlane w toku postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji o pozwoleniu na budowę.

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku do Naczelnego Sądu Administracyjnego wniósł pełnomocnik E. G. zaskarżając go w całości. Zaskarżonemu wyrokowi zarzucił :

1) naruszenie prawa materialnego, poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie art. 34 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane, polegające na:

nie dokonaniu pełnej oceny zgodności decyzji Starosty B. z dnia [...], sygn. akt [...], zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na budowę budynku usługowo- handlowego zlokalizowanego na terenie działki nr [...] przy ul. [...] w B. z decyzją Burmistrza gminy B. z dnia [...], sygn. akt [...], o warunkach zabudowy dla budynku usługowo-handlowego zlokalizowanego na terenie działki nr [...] przy ul. [...] w B.;

błędnym uznaniu, iż projekt budowlany dla budynku usługowo-handlowego zlokalizowanego na terenie działki nr [...] przy ul. [...] w B., zatwierdzony decyzją Starosty B. z dnia [...], sygn. akt [...], jest zgodny z decyzją Burmistrza B. z dnia [...], sygn. akt [...], o warunkach zabudowy dla budynku usługowo-handlowego zlokalizowanego na terenie działki nr [...] przy ul. [...] w B., podczas gdy odstępuje on od warunków zabudowy przewidzianych w ww. decyzji Burmistrza gminy B. o warunkach zabudowy;

2) naruszenie przepisów postępowania – art. 1 § 1 i art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych , które miało istotny wpływ na wynik sprawy , polegające na

a) popełnieniu błędu w ustaleniach faktycznych sprawy, poprzez przyjęcie, iż projekt budowlany dla budynku usługowo-handlowego zlokalizowanego na terenie działki nr [...] przy ul. [...] w B., zatwierdzony decyzją Starosty B. z dnia [...], sygn. akt [...], jest zgodny z decyzją Burmistrza gminy B. z dnia [...], sygn. akt [...], o warunkach zabudowy dla budynku usługowo-handlowego zlokalizowanego na terenie działki nr [...] przy ul. [...] w B.;

b) popełnieniu błędu w ustaleniach faktycznych sprawy, poprzez przyjęcie, iż dach przewidziany w projekcie budowlanym budynku zlokalizowanego na terenie działki nr [...] przy ul. [...] w B., zatwierdzonym decyzją Starosty B. z dnia [...], sygn. akt [...], jest dachem dwuspadowym, podczas gdy jest dachem wielospadowym

c) popełnieniu błędu w ustaleniach faktycznych sprawy, poprzez przyjęcie, iż projekt budowlany przewiduje, iż budynek zawiera się w ramach granicy działki [...] przy ul. [...] w B., podczas gdy rynna przy ścianie przylegającej do granicy działki [...] przy ul. [...] w B., znajduje się całym swoim obwodem po stronie ww. działki [...];

d) popełnieniu błędu w ustaleniach faktycznych sprawy, poprzez przyjęcie, iż zarzut skarżącego dotyczący niezgodności z prawem usytuowania w projekcie budowlanym czterech otworów okiennych na ścianie drugiej kondygnacji (czyli pierwszym piętrze), znajdującej się przy granicy działki skarżącego, odnosi się do ściany budynku na drugim piętrze;

e) popełnieniu błędu w ustaleniach faktycznych sprawy, poprzez przyjęcie, iż ściana budynku położonego na terenie działki nr [...] przy ul. [...] w B., przylegająca do granicy działki skarżącego, jest ścianą oddzielenia przeciwpożarowego, podczas gdy jest ścianą szczytową (graniczną) i nie spełnia funkcji ściany oddzielenia przeciwpożarowego, a otwory w niej znajdujące się są otworami w rozumieniu § 232 ust. 6 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z 2002 r., Nr 75, poz. 690), podczas gdy są one otworami okiennymi, do których nie znajduje zastosowania ww. przepis;

3) naruszenie prawa materialnego poprzez :

niewłaściwe zastosowanie i nie uwzględnienie § 12 ust. 1 oraz § 12 ust. 4 pkt 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. Nr 75, poz. 690);

błędne zastosowanie i błędną wykładnię § 232 ust. 6 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z 2002 r., Nr 75, poz. 690), poprzez błędne przyjęcie, iż przepis ten odnosi się również do ściany przylegającej do granicy z działką Skarżącego, podczas gdy nie jest ona ścianą oddzielenia przeciwpożarowego oraz poprzez uznanie możliwości usytuowania na ścianie budynku zlokalizowanego na działce nr [...] przy ul. [...] w B. graniczącej z działką budynku Skarżącego, otworów okiennych;

c) nie zastosowanie § 29 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. Nr 75, poz. 690);

naruszenie przepisów prawa materialnego poprzez niewłaściwe zastosowanie i nie uwzględnienie art. 5 ust. 1 pkt 9 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane;

naruszenie przepisów prawa materialnego, poprzez niewłaściwe zastosowanie i nieuwzględnienie § 3 ust.1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 3 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowego zakresu i formy projektu budowlanego (Dz. U. Nr 120, poz. 1133);

naruszenie przepisów prawa materialnego, poprzez niewłaściwe zastosowanie i nie uwzględnienie § 5 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 3 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowego zakresu i formy projektu budowlanego (Dz. U. Nr 120, poz. 1133);

naruszenie przepisów prawa materialnego, poprzez niezastosowanie art. 35 ust. 1 pkt. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane, polegające na pominięciu okoliczności, iż Starosta B. nie dokonał pełnego sprawdzenia zgodności projektu budowlanego dla budynku usługowo-handlowego zlokalizowanego na terenie działki nr [...] przy ul. [...] w B. z warunkami zabudowy określonymi w decyzji Burmistrza B. z dnia [...], sygn. akt [...], o warunkach zabudowy dla budynku usługowo-handlowego zlokalizowanego na terenie działki nr [...] przy ul. [...] w B.;

naruszenie przepisów postępowania - art. 1 § 2 ustawy - Prawo o ustroju sądów administracyjnych w zw. z art. 107 § 4 kpa, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, polegające na pominięciu okoliczności, iż Starosta B. odstąpił od uzasadnienia decyzji z dnia [...] o pozwoleniu na budowę i zatwierdzającej projekt budowlany, mimo iż decyzja ta, jako niezgodna z określonymi w decyzji Burmistrza gminy B. z dnia [...] o warunkach zabudowy, nie uwzględniała de facto w całości wniosku strony;

naruszenie przepisów prawa materialnego, poprzez błędną wykładnię i błędne zastosowanie art. 35 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane, polegające na pominięciu okoliczności, iż Starosta B. nie dokonał pełnego sprawdzenia zgodności projektu budowlanego dla budynku usługowo-handlowego zlokalizowanego na terenie działki nr [...] przy ul. [...] w B. z § 12 ust. 4 pkt 2, § 12 ust. 5, § 232 ust. 1 oraz § 29 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. Nr 75, poz. 690);

naruszenie przepisu postępowania - art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, mające istotny wpływ na wynik sprawy, poprzez nie zbadanie przez Sąd I instancji całokształtu okoliczności faktycznych i prawnych występujących w sprawie oraz poprzez pominięcie przez Sąd pierwszej instancji zarzutu skarżącego niezgodności z prawem usytuowania w projekcie budowlanym czterech otworów okiennych na ścianie drugiej kondygnacji (czyli pierwszym piętrze), znajdującej się przy granicy działki skarżącego;

11) naruszenie przepisu postępowania - art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, mające istotny wpływ na wynik sprawy, poprzez nie dokonanie pełnej oceny zgodności decyzji Starosty B. z dnia [...], sygn. akt [...], zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na budowę budynku usługowo-handlowego zlokalizowanego na terenie działki nr [...] przy ul. [...] w B. z decyzją Burmistrza gminy B. z dnia [...], sygn. akt [...], o warunkach zabudowy dla budynku usługowo-handlowego zlokalizowanego na terenie działki nr [...] przy ul. [...] w B..

Wskazując na powyższe naruszenia prawa wniesiono o uchylenie w całości zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania ewentualnie na podstawie art. 145 -151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w zw. z art. 193 tej ustawy o rozpoznanie skargi na podstawie stanu faktycznego stanowiącego podstawę zaskarżonego wyroku i uchylenie decyzji Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...], sygn. akt [...], uchylającej decyzję Wojewody [...] z dnia [...], sygn. akt [...], stwierdzającej nieważność decyzji Starosty B. z dnia [...], sygn. akt [...]. Jednocześnie wniesiono o zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych.

W motywach skargi kasacyjnej przedstawiając dotychczasowy stan sprawy wyjaśniono, iż zgodnie z art. 34 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane, projekt budowlany powinien spełniać wymagania określone w decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowaniu terenu, jeżeli jest ona wymagana zgodnie z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Z brzmienia tego przepisu wynika, iż projekt budowlany nie może zostać zatwierdzony jeżeli nie jest zgodny z określonymi warunkami zabudowy. W niniejszej sprawie, zdaniem skarżącego porównując treść decyzji Burmistrza B. o warunkach zabudowy z dnia [...] z projektem budowlanym zatwierdzonym przez Starostę B. decyzją z dnia [...], należy zwrócić uwagę na następujące różnice: a to decyzja o warunkach zabudowy (w pkt 2 ppkt a) przewiduje dla inwestycji na działce nr [...] przy ul. [...] w B. dach dwuspadowy -pseudomansardowy, z dolną połacią o kącie nachylenia połaci dachowej do 60° pod pokrycie ceramiczne - dachówka karpiówka w kolorze czerwonym, górna połać - o kącie nachylenia połaci dachowej 10° pod pokrycie papa termozgrzewalna w kolorze czerwonym; zatwierdzony projekt budowlany przewiduje natomiast dach wielospadowy o kącie nachylenia połaci w poszczególnych jego miejscach, odpowiednio 60°, 5° oraz 23°; Natomiast zgodnie z decyzją o warunkach zabudowy (w pkt 2 ppkt d), projektowana inwestycja nie może powodować pogorszenia dotychczasowych warunków użytkowania działek sąsiednich; zatwierdzony projekt budowlany powoduje natomiast poważne pogorszenie dotychczasowych warunków użytkowania przez skarżącego jego działki. W tym zakresie wskazano przede wszystkim na spadek dachu na stronę sąsiada przy ostrej granicy, co wiąże się z zagrożeniem przelewania wód opadowych i śniegu na działkę skarżącego. Jednocześnie, projekt przewiduje taras skierowany w stronę działki skarżącego oraz otwory okienne na pierwszym piętrze, po stronie działki skarżącego (jak wyraźnie widać w projekcie elewacji bocznej). Projekt przewiduje również rynnę po stronie działki skarżącego usytuowaną całym swoim obwodem na terenie działki skarżącego (jest to również widoczne w projekcie elewacji bocznej). To wszystko powoduje z jednej strony naruszenie praw skarżącego do swojej działki poprzez narażenie skarżącego na przelewanie się wód opadowych na jego działkę, a z drugiej znaczne trudności architektoniczno-budowlane dla działki skarżącego, jako że przedmiotowe działki znajdują się w zabudowie sąsiedniej zwartej, a zgodnie z § 12 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, na tzw. ostrej granicy działek wykluczone jest istnienie tarasów i otworów okiennych lub drzwiowych . Wobec powyższego, zezwolenie na budowę na działce [...] przy ul. [...] w B. budynku zgodnie z projektem budowlanym przewidującym taras i otwory okienne skierowane w stronę działki sąsiedniej na ostrej granicy działek, uniemożliwiłoby skarżącemu dokonanie budowy budynku na dotychczasowych warunkach. Jak bowiem wynika z § 12 ust. 4 pkt 2 ww. rozporządzenia, dopuszczalne jest usytuowanie ściany budynku przylegającej bezpośrednio przy granicy działki sąsiedniej, jeśli na działce sąsiedniej istnieje budynek bez otworów okiennych lub drzwiowych albo wydano decyzję o pozwoleniu na budowę tak usytuowanego budynku. Jeśli zatem, ściana budynku przylegająca do działki sąsiedniej posiada otwory okienne lub drzwiowe, nie jest możliwe na działce sąsiedniej wybudowanie ściany bezpośrednio przylegającej do ww. ściany posiadającej otwory okienne. Nie zachodzą wobec tego zdaniem strony żadne wątpliwości co do tego, iż projekt budowlany dotyczący działki [...], przewidujący otwory okienne na ścianie przylegającej bezpośrednio do sąsiedniej działki [...], należącej do skarżącego, uniemożliwia mu budowę na dotychczasowych warunkach, a zatem pogarsza dotychczasowe warunki korzystania z tej działki.

Zdaniem skarżącego z powyższego wynika, iż Sąd Wojewódzki nie dokonał pełnej i dogłębnej analizy zgodności zatwierdzonego projektu budowlanego z warunkami określonymi w decyzji o warunkach zabudowy, dochodząc do całkowicie błędnego wniosku, iż projekt budowlany odzwierciedla określone warunki zabudowy.

Niezrozumiałe są według strony podstawy na jakich Sąd Wojewódzki uznał, iż zaprojektowany dach jest dachem dwuspadowym (podczas gdy z projektu jednoznacznie wynikają co najmniej 4 spadki - 2 po 60°, 5°, 23°), a na ścianie przylegającej do działki skarżącego nie są przewidziane otwory okienne (podczas gdy na projekcie elewacji bocznej widać wyraźnie, iż narysowane są 4 okna na pierwszym piętrze). Rozbieżności pomiędzy projektem budowlanym a określonymi warunkami zabudowy są natomiast oczywiste i na tyle rażące, że decyzja o zatwierdzeniu projektu budowlanego powinna zostać wyjęta z obiegu prawnego poprzez stwierdzenie jej nieważności, jako że narusza w sposób rażący interesy skarżącego.

W niniejszej sprawie błędy w ustaleniach faktycznych poczynione przez Sąd Wojewódzki są niewątpliwie wynikiem nienależytego wykonania przez Sąd zadań w zakresie kontroli działalności administracji publicznej. Wykonywanie takiej kontroli wymaga od Sądu nie tylko ustalenia czy organ administracji publicznej zastosował w sposób właściwy prawo, lecz również zbadania czy stan faktyczny przyjęty przez organ administracji za podstawę rozstrzygnięcia został ustalony prawidłowo. Sąd Wojewódzki w niniejszej sprawie oparł swój wyrok na błędnie ustalonym stanie faktycznym, co miało decydujący wpływ na treść orzeczenia.

Zdaniem skarżącego nawet porównując pobieżnie projekt budowlany z decyzją o warunkach zabudowy, z łatwością można stwierdzić, iż projekt budowlany wprowadza poważne odstępstwa od ustalonych warunków zabudowy. Sąd jak wykazano przyjmuje jednak całkowicie błędnie i bezpodstawnie, iż dach w wersji znajdującej się w projekcie budowlanym jest dachem dwuspadowym. Niemniej jednak, projekt dachu przewiduje rozwiązania, które w praktyce znacznie pogorszą warunki użytkowania działki przez skarżącego, bowiem projekt przewiduje spadek dachu skierowany w stronę działki skarżącego. Zważywszy na fakt, iż linia zabudowy budynku (w tym dachu) kończy się na granicy z działką skarżącego, przy opadach deszczu oraz śniegu będzie to powodowało wylewanie się po stronie działki skarżącego wody. Jednocześnie, w razie gdyby skarżący miał zamiar postawić budynek przylegający ścianą do budynku będącego przedmiotem postępowania, o wysokości ściany większej, aniżeli wysokość dachu omawianego budynku, spadek dachu w stronę tej ściany powodowałby niebezpieczną kumulację wód opadowych na styku ściany budynku skarżącego z dachem budynku, będącego przedmiotem postępowania. Taka konstrukcja dachu utrudnia znacznie postawienie skarżącemu jakiegokolwiek budynku przylegającego ścianą do budowli, będącej przedmiotem skarżonego wyroku. Należy bowiem mieć na względzie, iż woda z dachu będzie ciekła zawsze w kierunku budynku skarżącego, powodując tym samym zagrożenie zalania konstrukcji skarżącego. Warto również zwrócić uwagę na fakt, iż rynna przy ścianie przylegającej do działki Skarżącego wykracza poza linię zabudowy budynku i znajduje się całym swoim obwodem na terenie działki skarżącego (szczegół widoczny na rzucie dachu). Jest to nie tylko naruszenie prawa własności, ale również faktyczne ograniczenie w korzystaniu ze swojej działki przez skarżącego, który przy ewentualnej budowie nie mógłby skorzystać z całości swojej działki ze względu na usytuowanie na niej rynny budynku sąsiada. Niezależnie od tak ewidentnego naruszenia praw skarżącego, Sąd przyjmuje w uzasadnieniu do skarżonego wyroku, iż zaprojektowany budynek znajduje się całkowicie w obrysie działki [...] przy ul. [...] w B..

Ponadto wskazano, iż na ścianie przylegającej do działki skarżącego, na drugiej kondygnacji przedmiotowego budynku (czyli na pierwszym piętrze), zaprojektowano cztery otwory okienne. Jednocześnie zaprojektowano na drugim piętrze taras z oknami. Niezależnie od faktu, iż zdaniem skarżącego jest to niezgodne z prawem, wpływa to faktycznie na pogorszenie warunków użytkowania swojej działki przez skarżącego. Zezwolenie na budowę na działce [...] przy ul. [...] w B. budynku zgodnie z projektem budowlanym przewidującym taras i otwory okienne skierowane w stronę działki sąsiedniej na ostrej granicy działek, uniemożliwiłoby skarżącemu dokonanie budowy budynku na dotychczasowych warunkach. Jak bowiem wynika z § 12 ust. 4 pkt 2 ww. rozporządzenia, dopuszczalne jest usytuowanie ściany budynku przylegającej bezpośrednio przy granicy działki sąsiedniej, jeśli na działce sąsiedniej istnieje budynek bez otworów okiennych lub drzwiowych albo wydano decyzję o pozwoleniu na budowę tak usytuowanego budynku.

Sąd Wojewódzki jak zauważono, w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku, odnosząc się do możliwości wypełnienia luksferami ściany przylegającej do granicy z działką skarżącego stwierdził ,że "wypełnienie ściany materiałem przepuszczającym światło, takim jak luksfery czy cegła szklana, jeśli powierzchnia takiego wypełnienia nie przekracza 10% powierzchni ściany, jest dopuszczalna w myśl § 232 ust. 6 cytowanego rozporządzenia. Zdaniem skarżącego Sąd nie zwrócił jednak uwagi na bardzo istotny warunek, od którego zależna jest możliwość stosowania § 232 ust. 6 ww. rozporządzenia odnosi się jedynie do otworów w ścianie oddzielenia przeciwpożarowego. Sąd jednak jak wskazano najwyraźniej utożsamia ścianę szczytową przylegającą do działki skarżącego ze ścianą oddzielenia przeciwpożarowego, a otwory okienne znajdujące się na drugiej kondygnacji tej ściany, z otworami w rozumieniu § 232 ust. 6 ww. rozporządzenia. Natomiast zdaniem skarżącego nie jest to ściana oddzielenia przeciwpożarowego. W normalnych warunkach (czyli jak w przedmiotowej sprawie) ściana szczytowa nie pełni funkcji ściany oddzielenia przeciwpożarowego, a zatem nie stosuje się do niej § 232 ust. 6 ww. rozporządzenia. Po drugie, otwory, o których mowa w § 232 ust. 6 ww. rozporządzenia nie mogą być utożsamiane z otworami okiennymi (wręcz przeciwnie, chodzi o wszelkie otwory, które nie są otworami okiennymi). Również wskazać, iż jak widać na rzucie elewacji bocznej, dla przedmiotowych otworów przewidziano podokienniki, co dodatkowo podkreśla funkcję przedmiotowych otworów (podokienniki są budowane jedynie dla otworów okiennych - na rzucie elewacji bocznej wyraźnie widać pod otworami podokienniki zaznaczone dwoma zbliżonymi do siebie kreksami ). Wobec powyższego, nie ulega wątpliwości, iż w stosunku do tych otworów, nie znajduje zastosowanie § 232 ust. 6 ww. rozporządzenia, a zatem ich umieszczenie na ścianie zgodnie z projektem budowlanym jest niezgodne z prawem.

Zgodnie z § 12 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, jeżeli z przepisów § 13, 60, 271 i 273 lub przepisów odrębnych nie wynikają inne wymagania, budynki na działce budowlanej sytuuje się od granicy z sąsiednią działką budowlaną w odległości nie mniejszej niż:4 m - w przypadku budynku zwróconego ścianą z otworami okiennymi lub drzwiowymi w stronę tej granicy; 3 m - w przypadku budynku zwróconego ścianą bez otworów okiennych lub drzwiowych w stronę tej granicy. Zgodnie natomiast z treścią § 12 ust. 4 pkt 2 ww. rozporządzenia, jeżeli na sąsiedniej działce bezpośrednio przy granicy istnieje budynek ze ścianą bez otworów okiennych lub drzwiowych albo wydano decyzję o pozwoleniu na budowę tak usytuowanego budynku, dopuszcza się sytuowanie ściany budynku bez otworów okiennych lub drzwiowych bezpośrednio przy tej granicy, przylegającej do istniejącej ściany, chyba że przepisy odrębne stanowią inaczej. Z wykładni tych dwóch przepisów jak wskazano w skardze kasacyjnej wynika, iż w przypadku wybudowania budynku ze ścianą przylegającą bezpośrednio do granicy sąsiedniej działki, ściana przylegająca nie powinna zawierać ani otworów okiennych ani otworów drzwiowych. Jeśli zatem dopuszczono możliwość usytuowania ściany budynku bezpośrednio przy granicy działki sąsiedniej (tak ja w tym przypadku - warto przy tym przypomnieć, iż działki [...] i [...] znajdują się w zabudowie śródmiejskiej B., gdzie obowiązuje budownictwo zwarte), nie jest dopuszczalne umieszczenie na tej ścianie otworów okiennych oraz tarasu. Również z punktu widzenia czysto logicznego nie miałoby sensu umożliwienie budowania okien i tarasu na ścianach, do których w przyszłości może przylegać ściana budynku sąsiedniego. Jednakże Sąd całkowicie niezrozumiale uznał, iż projekt nie przewiduje otworów okiennych w ścianie usytuowanej na granicy z działką o nr ew. [...], a wypełnienie ściany materiałem przepuszczającym światło, takim jak luksfery czy cegła szklana jest dopuszczalne na podstawie § 232 ust. 6 ww. rozporządzenia. Ponadto zaznaczono, iż Sąd nie dokonuje rozróżnienia pomiędzy otworami okiennymi a otworami w rozumieniu § 232 ust. 6 ww. rozporządzenia, podczas gdy prawidłowa wykładnia tego przepisu prowadzi do wniosku, iż przepis ten umożliwia wypełnienia luksferami lub innymi przezroczystymi materiałami otwory w ścianach oddzielenia przeciwpożarowego, które nie maja charakteru otworów okiennych. W przedmiotowej sprawie zatem, § 232 ust. 6 ww. rozporządzenia nie może znaleźć zastosowania, jako że otwory znajdujące się w ścianie graniczącej z działką skarżącego są otworami okiennymi .

Także zarzucono, iż zatwierdzony przez Starostę B. projekt budowlany prowadzi do naruszenia § 29 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, który stanowi, iż dokonywanie zmiany naturalnego spływu wód opadowych w celu kierowania ich na teren sąsiedniej nieruchomości jest zabronione. Mimo powyższego zakazu, projekt budowlany (patrz rzut dachu) przewiduje spadek dachu przy ścianie przylegającej do działki skarżącego, bezpośrednio w stronę tej działki. Jednocześnie, rynna która powinna zbierać wody opadowe z tego spadku dachu, znajduje się całą powierzchnią na terenie działki skarżącego. Jest oczywistym, w ocenie skarżącego, iż w przypadku budynków przylegających bezpośrednio do sąsiednich działek, spadki dachu powinny być tak ukształtowane by maksymalnie chronić sąsiadów przed spływem wody. Jakakolwiek konstrukcja powodująca zagrożenie spływem wód opadowych na działkę sąsiednią jest niezgodna z § 29 ww. rozporządzenia, a zatem niezgodna z prawem .

Z kolei wskazano, że zgodnie z brzmieniem art. 5 ust. 1 pkt 9 ustawy Prawo budowlane, obiekt budowlany wraz ze związanymi z nim urządzeniami budowlanymi należy, biorąc pod uwagę przewidywany okres użytkowania, projektować i budować w sposób określony w przepisach, w tym techniczno - budowlanych, oraz z zasadami wiedzy technicznej, zapewniając poszanowanie, występujących w obszarze oddziaływania obiektu, uzasadnionych interesów osób trzecich. Zdaniem skarżącego Sąd Wojewódzki, badając przedmiotową sprawę, nie uwzględnił w żadnym stopniu treść cytowanego wyżej przepisu, mimo, że do tego był zobowiązany. Wykazano ,że projekt budowlany został sporządzony w sposób naruszający dwojako art. 5 ust. 1 pkt 9 ustawy - Prawo budowlane bowiem : a) projekt jest niezgodny z przepisami - w szczególności z przepisami rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie oraz art. 34 ust. 1 ustawy — prawo budowlane; b) projekt narusza uzasadnione interesy skarżącego, występujące w obszarze oddziaływania obiektu, zarówno przewidziane otwory okienne jak i dach wielospadowy ze skosem po stronie działki skarżącego ograniczają jego prawa w zakresie korzystania ze swojej działki. Należy jednocześnie nadmienić, iż projekt budowlany, będący przedmiotem niniejszej skargi, przewiduje dodatkowe poważne naruszenie interesów skarżącego. Jak bowiem wyraźnie wynika z rzutu dachu projektu budowlanego, rynna dachu po stronie działki skarżącego całym swoim obwodem znajduje się na terenie działki należącej do skarżącego. Jest to rażące naruszenie nie tylko przepisów Prawa budowlanego, ale również przepisów prawa cywilnego w zakresie ochrony własności, w związku z tym nie ma wątpliwości, iż projekt budowlany w aktualnym kształcie narusza uzasadnione interesy Skarżącego, a zatem nie może się ostać.

Dodatkowo zarzucono naruszenie § 3 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 3 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowego zakresu i formy projektu budowlanego w myśl , którego w projekcie budowlanym należy na stronie tytułowej zamieścić nazwę, adres obiektu budowlanego i numery ewidencyjne działek, na których obiekt jest usytuowany. Projekt budowlany wskazuje jako adres obiektu budowlanego ul. [...] w B., podczas gdy przy ul. [...] jest usytuowana działka Skarżącego. Jest to błąd formalny, który wprowadza niejasność w zakresie tego do jakiej działki odnosi się projekt budowlany, a zatem powinien być przedmiotem badania Sądu Wojewódzkiego oraz podstawą stosownego w tym zakresie rozstrzygnięcia Sądu. W celu uniknięcia niepewności oraz możliwości manipulowania dokumentami budowlanymi, ustawodawca wprowadził w § 5 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 3 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowego zakresu i formy projektu budowlanego obowiązek numeracji wszelkich stron i arkuszy stanowiących części projektu budowlanego. Również i w tym zakresie w ocenie strony umknęło uwadze Sądu Wojewódzkiego, iż wszelkie strony projektu budowlanego będącego przedmiotem niniejszego postępowania nie są opatrzone stosownymi numerami (rubryczka przy prawym dolnym rogu rysunków - nr rys. - jest zawsze pusta). Należy zatem uznać zdaniem skarżącego, iż brak numeracji stron projektu jest poważnym uchybienie, na które Sąd powinien zwrócić uwagę i zareagować

Zgodnie z art. 35 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. ustawy Prawo budowlane, przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę lub odrębnej decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego, właściwy organ sprawdza zgodność projektu budowlanego z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu. Zatem, Starosta B., jako organ właściwy do wydania decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego do przedmiotowej inwestycji, miał obowiązek zbadania zgodności przedłożonego mu do zatwierdzenia projektu budowlanego z warunkami określonymi w decyzji o warunkach zabudowy z dnia [...].

Niemniej jednak, mimo wyraźnego obowiązku ustawowego, treść decyzji zatwierdzającej projekt budowlany dla przedmiotowej inwestycji z dnia [...], jak i sam projekt budowlany, pozostają w wielu miejscach w rażącej niezgodności z warunkami zabudowy określonymi w decyzji o warunkach zabudowy z dnia [...]. Należy zatem uznać, iż Starosta B. w rzeczywistości nie dokonał oceny zgodności projektu budowlanego z warunkami zabudowy. W samej treści decyzji Starosty z dnia [...] nie sposób doszukać się jakiejkolwiek wzmianki o zgodności projektu budowlanego z decyzją o warunkach zabudowy, a dodatkowo Starosta odstąpił od uzasadnienia decyzji ze względu na fakt, iż uwzględniała ona w całości wniosek strony. Naruszenia te powinny być przedmiotem badania Sądu, który w ramach kontroli zgodności decyzji z prawem powinien uwzględniać uchybienia organów administracyjnych, czego jednak w przedmiotowym postępowaniu nie zrobił.

Zdaniem skarżącego w niniejszej sprawie naruszono również art. 35 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo budowlane. Zgodnie bowiem z ww. przepisem, przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę lub odrębnej decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego, właściwy organ sprawdza zgodność projektu budowlanego z przepisami, w tym techniczno budowlanymi. Projekt budowlany będący przedmiotem niniejszej skargi, pozostaje w wielu miejscach w niezgodzie z przepisami techniczno budowlanymi. Uznano więc, iż Starosta B. nie dokonał badania projektu budowlanego w tym zakresie, a nawet jeśli dokonał, to w sposób niewłaściwy, naruszając tym samym art. 35 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo budowlane. Również i to uchybienie, które powinno być przedmiotem badań Sądu, zostało przez Sąd pominięte.

Dodano, iż Starosta B. dopuścił się naruszenia art. 107 § 4 kpa, jako że nie uwzględnił wniosku strony w całości. Gdyby tak w rzeczywistości było, projekt budowlany zatwierdzony decyzją Starosty byłby w całości zgodny z decyzją Burmistrza gminy B. o określeniu warunków zabudowy oraz z przepisami techniczno budowlanymi. Niedostrzeżenie przez Sąd naruszenia prawa, samo w sobie jest również naruszeniem prawa. Świadczy ono o niewłaściwej realizacji funkcji kontrolnej Sądu, a tym samym art. 1 § 2 i art. 134 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Sąd bada w pełnym zakresie zgodność zaskarżonego aktu z prawem, wykraczając nawet poza wnioski i zarzuty skarżącego. Jednocześnie Sąd nie może pominąć wniosków i zarzutów skarżącego.

W odpowiedzi na skargę kasacyjną J. i R. S. wnieśli o jej oddalenie .

Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje :

W myśl art. 174 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zm. ) skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszenia prawa materialnego przez błędna wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie ; 2) naruszenie przepisów postępowania , jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy . Naczelny Sąd Administracyjny jest związany podstawami skargi kasacyjnej , bowiem według art. 183 § 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc jedynie pod uwagę nieważność postępowania. Związanie Naczelnego Sądu Administracyjnego podstawami skargi kasacyjnej wymaga prawidłowego ich określenia w samej skardze . Oznacza to konieczność powołania konkretnych przepisów prawa, którym zdaniem skarżącego – uchybił Sąd, uzasadnienia ich naruszenia a w razie zgłoszenia zarzutu naruszenia prawa procesowego - wskazania dodatkowo, że wytknięte naruszenie mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Kasacja nie odpowiadająca tym wymogom pozbawiona konstytuujących ją elementów treściowych uniemożliwia sądowi ocenę jej zasadności. Ze względu na to, że skarga kasacyjna jest bardzo sformalizowanym środkiem prawnym jest obwarowana przymusem adwokacko – radcowskim ( art. 175 § 1 –3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ). Opiera się on na założeniu, że powierzenie tej czynności wykwalifikowanym prawnikom zapewni skardze odpowiedni poziom merytoryczny i formalny .

W niniejszej sprawie żadna z przesłanek określonych w art. 183 § 2 ustawy procesowej nie wystąpiła, stąd Naczelny Sąd Administracyjny ograniczył rozpoznanie sprawy do zbadania zasadności zarzutów podniesionych w skardze kasacyjnej .

Skarga kasacyjna wniesiona w przedmiotowej sprawie przez pełnomocnika skarżącego oparta została o zarzut wskazany w art. 174 pkt . 1 i 2 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi tj. naruszenia prawa materialnego jak i naruszenia prawa procesowego. W sytuacji przytoczenia w skardze kasacyjnej zarzutów naruszenia prawa materialnego jak i naruszenia przepisów postępowania w pierwszej kolejności Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje ostatnio wymieniony zarzut . Dopiero bowiem po przesądzeniu, że stan faktyczny przyjęty przez Sąd w zaskarżonym wyroku jest prawidłowy albo, że nie został skutecznie podważony można przejść do skontrolowania procesu subsumcji danego stanu faktycznego pod zastosowany przez Sąd przepis prawa materialnego .

Oceniając zgłoszone w skardze kasacyjnej zarzuty naruszenia prawa procesowego, Naczelny Sąd Administracyjny uznał, iż w części zasługują one na uwzględnienie.

Skarga kasacyjna zawiera zarzut naruszenia prawa procesowego art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowanie przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153 , poz. 1270 ze zm. ) oraz przepisu art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych, poprzez nie zbadanie całokształtu okoliczności faktycznych i prawnych występujących w sprawie jak też poprzez popełnienie błędu w ustaleniach faktycznych sprawy .

Sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez dokonywanie kontroli działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Natomiast według art. 134 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Niezwiązanie granicami skargi nie oznacza, że sąd może czynić przedmiotem swych rozważań i ocen wszystkie aspekty skargi bez względu na treść zaskarżonego aktu lub czynności. Oznacza ono natomiast, że sąd ten ma prawo, a nawet obowiązek dokonać oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego, nawet gdy dany zarzut nie został podniesiony w skardze. Nie jest przy tym skrępowany sposobem sformułowania skargi, użytymi argumentami, a także podniesionymi wnioskami, zarzutami i żądaniami.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w rozpoznawanej sprawie , sprawując wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę zgodności z prawem zaskarżonej decyzji, nie dokonał pełnych ustaleń w sprawie co nie pozwala na obecnym etapie postępowania na zaprezentowanie stanowiska, że wydając decyzję Starosta B. dnia [...] udzielającą J. i R. S. pozwolenia na przebudowę i nadbudowę budynku usługowo - handlowego zlokalizowanego na terenie działki Nr [...] przy ul. [...] w B. nie naruszył w sposób kwalifikowany prawa bowiem decyzja ta nie jest dotknięta żadną wadą z enumeratywnie wymienionych w art. 156 § 1 kpa .

Przedmiotowe pozwolenie na przebudowę i nadbudowę odnosi się do obiektu budowlanego zlokalizowanego w ostrej granicy z działką skarżącego. Spór dotyczy umieszczenia w ścianie granicznej czterech otworów wypełnionych luksferami, zaprojektowania poza granicą działki inwestora rynny usytuowanej całym swoim obwodem na terenie działki skarżącego jak też zaprojektowania dachu wielospadowego mimo, że przewidywano dwuspadowy typu peudomansardowego .

Przypomnieć zatem należy, że rozpatrując wniosek inwestora o wydanie pozwolenia na budowę przy granicy z sąsiednią działką, organ powinien uwzględniać konstytucyjną zasadę równego traktowania stron (art. 32 ust. 1 zdanie II Konstytucji Rz. P. ) jak również normę przepisu art. 144 kodeksu cywilnego, iż właściciel nieruchomości powinien powstrzymać się przy wykonywaniu swego prawa od działań, które zakłócałyby korzystanie z nieruchomości sąsiednich ponad przeciętną miarę, wynikającą ze społeczno - gospodarczego przeznaczenia nieruchomości i stosunków miejscowych. Warunki techniczne jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie między innymi służą ochronie własności stanowiąc jedno z konstytucyjnych praw strony ( art. 64 Konstytucji Rz. P. ) i wyznaczają dopuszczalne granice ewentualnego ograniczenia tego prawa .

Przystępując do dalszych rozważań w tej sprawie zauważyć trzeba, iż prawidłowość wydania decyzji o pozwoleniu na przebudowę i nadbudowę należy rozpatrywać w kontekście kwalifikowanego naruszenia prawa. O rażącym naruszeniu prawa wskazanym w art. 156 § 1 pkt. 2 kpa decyduje oczywistość naruszenia prawa i zakres wpływu tego naruszenia na sposób załatwienia sprawy. Oczywistość naruszenia prawa polega na rzucającej się w oczy sprzeczności pomiędzy treścią rozstrzygnięcia a stanem prawnym sprawy, wyznaczonym faktami prawotwórczymi niezbędnymi w stosowaniu prawa co do określonego podmiotu i przedmiotu sprawy. W sposób rażący może zostać naruszony wyłącznie przepis, który może być stosowany w bezpośrednim rozumieniu, to znaczy taki, który nie wymaga stosowania wykładni prawa. Nie każde jednak naruszenie prawa może być uznane za rażące kolidujące z zasadą praworządnego działania organów administracji publicznej w demokratycznym państwie prawa .

Uwagi powyższe uczynione zostały albowiem w skardze kasacyjnej powołano się na naruszenie niektórych przepisów prawa materialnego jak i procesowego, które w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego nie mogą być uznane za naruszające prawo w sposób rażący.

Przede wszystkim powyższe odnieść należy do zarzutu naruszenia § 3 ust. 1 pkt. 1 i § 5 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 3 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowego zakresu i formy projektu budowlanego ( Dz. U. Nr 120 , poz. 1133 ) dot. wymogów formy projektu budowlanego. Brak opatrzenia numeracją wszystkich stron i arkuszy stanowiących część projektu budowlanego jak też zamieszczenie w projekcie budowlanym wadliwego adresu obiektu budowlanego objętego przedmiotowym pozwoleniem w okolicznościach przedmiotowej sprawy nie może być uznane za kwalifikowane naruszenie prawa. Ranga tych naruszeń w okolicznościach przedmiotowej sprawy nie czyni ich takimi, którym można przypisać cechy rażącego naruszenie prawa. Podobnie należy odnieść się do zarzutu naruszenia art. 1 § 2 w związku z art. 107 § 4 kpa polegającego na pominięciu okoliczności, iż Starosta B. odstąpił od uzasadnienia decyzji z dnia [...] o pozwoleniu na budowę. Jak wynika z utrwalonych poglądów Naczelnego Sądu Administracyjnego zarzut naruszenia art. 107 § 4 kpa odnoszący się do braku uzasadnienia decyzji z uwagi na odstąpienie od jej sporządzenia wobec uwzględnienia w całości żądania strony nie może stanowić podstawy stwierdzenia nieważności decyzji w oparciu o przepis art. 156 § 1 pkt. 2 kpa ( porównaj wyrok NSA z dnia 25 kwietnia 2006 r. sygn. akt II OSK 771/05 publikowany zbiór Lex Nr 209461 ) .

Natomiast skarga kasacyjna w rozpoznawanej sprawie co już wyżej wskazano zasługuje na uwzględnienie z uwagi na nie zbadanie przez Sąd I instancji całokształtu okoliczności faktycznych i prawnych sprawy w kontekście zasadności odmowy stwierdzenia nieważności decyzji Starosty B. z dnia [...].

W rozpoznawanej sprawie jednym z podstawowych zarzutów jest podnoszona kwestia umieszczenia okien w ścianie budynku inwestora będącego w ostrej granicy z nieruchomością skarżącego w kontekście dyspozycji §12 ust. 4 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie ( Dz. U. Nr 75 , poz. 690 ze zm. ). Sąd I instancji podzielając stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji uznał, że projekt budowlany ściany na II kondygnacji usytuowanej w granicy nie przewiduje otworów okiennych czy też drzwiowych, natomiast przepis § 232 ust. 6 cytowanego wyżej rozporządzenia w sprawie warunków technicznych dopuszcza możliwość wypełnienia ściany materiałem przepuszczającym światło jak luksfery czy cegła szklana jeżeli powierzchnia takiego wypełnienia nie przekracza 10% powierzchni ściany .

Niewątpliwie projekt budowlany zatwierdzony decyzją Starosty B. z dnia [...] nie przewiduje okien w ścianie przebudowywanego i nadbudowywanego budynku będącego w ostrej granicy, lecz w projekcie w odniesieniu do II kondygnacji zaprojektowano cztery otwory wypełnione luksferami. Ściana szczytowa, w której zaproponowano powyższe rozwiązanie może być ścianą oddzielenia przeciwpożarowego i ewentualne umieszczenie w niej otworów wypełnionych luksferami dopuszczalne jest wyłącznie tylko jeżeli zgodnie z § 232 ust. 6 cytowanego rozporządzenia w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki, powierzchnia wypełnienia nie przekracza 10 % powierzchni ściany. Skoro jest to wyjątek dopuszczający w ścianie oddzielenia przeciwpożarowego wypełnienie otworów nie przekraczających 10 % powierzchni ściany to wyjątku tego nie można stosować w sposób dowolny czy też rozszerzający. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznając zastosowanie w/w normy warunków technicznych w stosunku do przedmiotowych czterech otworów zobowiązany był przede wszystkim wykazać , że zaprojektowane wypełnienie nie przekracza owych 10 % powierzchni ściany . Z analizy akt prawy nie wynika, by ta kwestia była przedmiotem oceny jak i rozważań Sądu I instancji .

Dodatkowo jeszcze w powyższym zakresie podnieść należy, że poza zakresem oceny Sądu I instancji pozostała również kwestia generalnie dopuszczalności wykonania otworów wypełnionych luksferami w ścianie oddzielenia przeciwpożarowego zbudowanej bezpośrednio przy granicy lub w osi granicy. Przede wszystkim przepis § 232 ust. 6 omawianego rozporządzenia w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki, uściśla i zwiększa możliwości wykonania w ścianach oddzielenia przeciwpożarowego otworów zajmujących nie więcej niż 10 % ich powierzchni, wypełnionych materiałami przepuszczającymi światło. Zastosowanie tego przepisu stwarza szersze możliwości elastycznego projektowania układów funkcjonalnych pomieszczeń ograniczonych w całości lub części takimi przegrodami . Jednakże jak wynika to z komentarza Władysława Korzeniewskiego – 2004 Warunki techniczne dla budynków i ich usytuowanie ( POLEN - Warszawa 2004 Wydanie 5 str. 349 ) takich otworów nie wolno wykonywać w ścianie oddzielenia przeciwpożarowego zbudowanej bezpośrednio przy granicy ( lub w osi granicy ) z działką sąsiednią, chyba, że w tej sprawie została uprzednio zawarta odpowiednia umowa notarialna miedzy właścicielami obydwu nieruchomości godzących się na ograniczenie warunków użytkowania nieruchomości spowodowane takim sposobem wykonania ściany na granicy działek .

Dlatego też mając na uwadze powyższe rozważania należy zgodzić się z zarzutem skargi kasacyjnej wskazującym, iż Sąd I instancji nie wyjaśnił w tej sprawie czy wyżej wskazany przepis § 232 ust. 6 warunków technicznych odnosi się również do ściany przylegającej do granicy z działką skarżącego w kontekście kwalifikowanego naruszenia prawa .

Ponadto usprawiedliwiony jest również zarzut popełnienia przez Sąd I instancji błędu w ustaleniach faktycznych sprawy poprzez uznanie, iż projekt budowlany przyjmuje , iż budynek zawiera się w granicach działki Nr [...] przy ul [...] w B. podczas gdy rynna przy ścianie przylegającej do granicy działki [...] przy ul. [...] w B. znajduje się całym swoim obwodem po stronie skarżącego na działce Nr [...]. Ustalenie to Sąd I instancji dokonał wbrew temu co przyjął organ odwoławczy w motywach zaskarżonej decyzji, jak i wbrew temu co wprost wynika z projekty zatwierdzonego decyzją Starosty B. z dnia [...] w zakresie rzutu dachu. W projekcie tym rynna wykracza poza obrys przedmiotowego budynku wkraczając już na teren działki skarżącego Nr [...]. Tym samym wadliwe ustalenie powyższego uniemożliwiło Sądowi I instancji w okolicznościach przedmiotowej sprawy odniesienie się do zarzutu naruszenia § 29 warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie stanowiącego, że dokonywanie zmiany naturalnego spływu wód opadowych w celu kierowania ich na teren nieruchomości sąsiedniej jest zabronione.

Z zarzutem tym niewątpliwie łączy się kolejny dotyczący charakteru dachu przedmiotowego obiektu budowlanego. Jak wynika z analizy akt przedmiotowej sprawy linia dachu kończy się w granicy działki skarżącego posiadając jednocześnie spadek w tym kierunku z zaprojektowanym także odprowadzeniem wód (rynną) po stronie nieruchomości skarżącego. W decyzji o warunkach zabudowy Burmistrza B. z dnia [...] dla budynku usługowo - handlowego przewidziano dach dwuspadowy – pseudomansardowy, z dolną połacią o kącie nachylenia połaci dachowej do 60° pod pokrycie ceramiczne - dachówka karpiówka w kolorze czerwonym, górna połać - o kącie nachylenia połaci dachowej 10° pod pokrycie papa termozgrzewalna w kolorze czerwonym. Natomiast jak wskazuje to skarżący i można to odczytać w zatwierdzonym projekcie budowlanym z rzutu dachu przewiduje on dach o kącie nachylenia połaci w poszczególnych jego miejscach, odpowiednio 60°, 5° oraz 23° . W ocenie Sądu I instancji cytat "szczegółowe ustalenia dotyczące dachu dwuspadowego, znalazły odzwierciedlenie w projekcie budowlanym przewidującym dach dwuspadowy – pseudomansardowy ". Jednakże w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego w okolicznościach przedmiotowej sprawy nie można powyższego uznać za twierdzenie, które jest przekonujące bez odniesie się do wskazywanego projektu budowlanego a w szczególności do wartości odpowiednich kątów tam wskazanych. Lakoniczność stanowiska Sądu I instancji w konfrontacji z projektem budowlanym nie pozwala na odniesienie się Naczelnego Sądu Administracyjnego do tej kwestii merytorycznie tym bardziej, iż projekt budowlany w tym zakresie nie jest czytelny. Istnieją tym samym wątpliwości czy rzeczywiści zaprojektowany dach jest dwuspadowym. Kwestia ta przy ponownym rozpoznawaniu sprawy niewątpliwie musi być wyjaśniona w kontekście zgodności z decyzją o warunkach zabudowy .

W tych okolicznościach niewyjaśnienie wskazanych wątpliwości sprawia , że nie można przystąpić do merytorycznej oceny podniesionych zarzutów naruszenia prawa materialnego poprzez niewłaściwe ich zastosowanie .

Zatem uwzględniając skargę kasacyjną w powyższym zakresie, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 185 § 1 i art. 203 pkt. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153 , poz. 1270 ze zm. ) orzekł jak sentencji wyroku.