Wyrok WSA w Bydgoszczy, sygn. akt I SA/Bd 740/08
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy
Data orzeczenia: 2009-02-10 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6536 Ulgi w spłacaniu należności pieniężnych, do których nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 i 34a  ustaw
Hasła tematyczne: Ubezpieczenie społeczne
Skarżony organ: Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych/ZUS
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 28 ust. 1-4
journal: Dz.U. 2007 nr 11 poz 74
law: Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych - tekst jedn.
article: § 3 ust. 1 pkt 1
journal: Dz.U. 2003 nr 141 poz 1365
law: ROZPORZĄDZENIE MINISTRA GOSPODARKI, PRACY I POLITYKI SPOŁECZNEJ z dnia 31 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Leszek Kleczkowski Sędziowie: Sędzia WSA Izabela Najda - Ossowska Asesor WSA Ewa Kruppik - Świetlicka Protokolant starszy sekretarz sądowy Anna Winiecka po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 10 lutego 2009r. sprawy ze skargi L. K. na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu składek 1. uchyla zaskarżoną decyzję, 2. określa, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana w całości, 3. nakazuje zwrócić z Kasy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy na rzecz skarżącego L. K. kwotę [...] zł ( [...] ) tytułem nienależnie pobranego wpisu sądowego.


UZASADNIENIE

W dniu [...]. do Oddziału ZUS –u w B. Inspektorat

w Ś. wpłynęła prośba L. K. o ponowne rozpatrzenie sprawy z wniosku

z dnia [...]. dotyczącego umorzenia zadłużenia z tytułu nieopłaconych składek, rozpatrzonego odmowną decyzją nr [...] z dnia [...].

Zakład Ubezpieczeń Społecznych ww. decyzją odmówił umorzenia zaległości w ogólnej kwocie [...] zł. na podstawie art. 28 ust. 1 - 3 i 3a ustawy

o systemie ubezpieczeń społecznych.

W uzasadnieniu organ wskazał, w oparciu o spisany ze zobowiązanym w dniu [...]. wywiad majątkowy, iż skarżący ze swojego wynagrodzenia w kwocie [...] zł brutto - utrzymuje oprócz siebie jeszcze 2 osoby - małżonkę D., która zarejestrowana jest jako osoba bezrobotna w Powiatowym Urzędzie Pracy w Ś. bez prawa do zasiłku oraz [...]-letnią córkę – M., studentkę [...] roku Wyższej Szkoły Humanistyczno-Ekonomicznej w Ł.

Organ podał, że zobowiązany posiada :

1. nieruchomość położoną we wsi F., dla której Sąd Rejonowy w Ś. prowadzi Księgę Wieczystą KW nr [...]

2. majątek ruchomy w postaci pojazdu marki F. D., rok produkcji [...], którego wartość rynkową oszacował na kwotę ok. [...] zł.

Organ wskazał, że skarżący przedłożył do wniosku : odpis z ww. Księgi Wieczystej, legitymację studencką córki – M. K., kartę wizyt bezrobotnego tj. małżonki D., z której wynikało, iż jest ona od [...]. osobą bezrobotną; zaświadczenie z dnia [...]. ze swojego zakładu pracy potwierdzające, iż z tytułu pracy uzyskuje miesięcznie wynagrodzenie w wysokości [...] zł brutto miesięcznie; zaświadczenie z dnia [...]. o niezaleganiu w podatkach, zeznanie o wysokości osiągniętego dochodu w roku podatkowym [...] – dochód [...] zł; za rok [...] - przychód w wysokości [...] zł; Dodatkowo skarżący załączył: fakturę VAT z dnia [...]. na kwotę [...] zł za usługi telekomunikacyjne; fakturę VAT na kwotę [...] zł za energię elektryczną za okres od [...]. do [...].; karty leczenia szpitalnego małżonki – D. K.

W związku ze złożonym wnioskiem o umorzenie zaległości organ wystąpił z zapytaniem do Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w D. z zapytaniem, czy zobowiązany korzystał z pomocy Ośrodka. W odpowiedzi GOPS w D. przesłał informację, iż skarżący nie korzystał do tej pory z żadnej formy pomocy Ośrodka.

W dniu [...]. Zakład poinformował stronę o wszczęciu postępowania

w sprawie jego wniosku oraz o możliwości wniesienia dodatkowych dowodów

w sprawie.

Decyzją z dnia [...]. Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych utrzymał w mocy decyzję nr [...] z dnia [...]. i odmówił skarżącemu umorzenia należności w łącznej kwocie [...] zł., jednocześnie informując, iż na jego koncie figuruje również zadłużenie z tytułu składek w części finansowanej przez ubezpieczonych tj. na Fundusz Ubezpieczeń Społecznych za okres [...];

[...]; [...] w kwocie [...]zł wraz z należnymi odsetkami oraz na ubezpieczenie zdrowotne za okres [...] w kwocie [...] zł wraz

z należnymi odsetkami, do których zgodnie z art. 30 cytowanej ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych nie stosuje się przepisów o umorzeniu należności. W tej sytuacji, na podstawie art. 105 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (jedn. tekst Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071 ze zm.) Prezes ZUS umorzył postępowanie administracyjne, dotyczące wniosku skarżącego o umorzenie należności z tytułu składek w części finansowanej przez ubezpieczonych.

W uzasadnieniu decyzji odmownej organ odwoławczy wskazał, że nie zostały spełnione przesłanki, wskazane w art. 28 cytowanej ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, w myśl którego należności z tytułu składek mogą być umarzane w całości lub w części przez Zakład w przypadku ich całkowitej nieściągalności.

Organ podał, iż całkowita nieściągalność zachodzi wówczas, gdy Naczelnik Urzędu Skarbowego lub Komornik Sądowy stwierdził brak majątku, z którego można by prowadzić skuteczną egzekucję. Organ stwierdził, iż taka przesłanka w sprawie nie występuje. Tu organ wskazał na nieruchomość, która jest w posiadaniu skarżącego, na której zabezpieczone zostało zadłużenie z tytułu składek na łączną kwotę [...] zł. W tej sytuacji przedmiotowe zadłużenie może być dochodzone w drodze egzekucji z nieruchomości.

Organ wyjaśnił, że ustawodawca w art. 28 ust. 3a cytowanej ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych oraz rozporządzeniu Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2003r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne (Dz. U. nr 141, poz. 1365) przewidział możliwość umorzenia należności z tytułu składek z uwagi na ważny interes osoby zobowiązanej do ich opłacenia jedynie w wyjątkowej sytuacji,

w szczególności w przypadku ubóstwa osoby zobowiązanej do opłacenia należności, której sytuacja majątkowa i konieczność jednoczesnej spłaty zadłużenia zagraża dalszej egzystencji poprzez nie zapewnienie minimum socjalnego tj. w sytuacji braku środków niezbędnych dla zachowania potrzeb życiowych (wyżywienie, ubranie, utrzymanie mieszkania i inne).

Prezes ZUS stwierdził jednakże, że zgodnie ze zgromadzoną w sprawie dokumentacją dotyczącą w szczególności stanu majątkowego zobowiązanego, należało stwierdzić, iż taka sytuacja nie zachodzi, gdyż skarżący osiąga stały miesięczny dochód. Jednocześnie nie dostarczył żadnych dokumentów potwierdzających wysokość ponoszonych kosztów na leczenie i zakup lekarstw dla chorej żony. Ponadto choroba żony nie pozbawiła zobowiązanego możliwości podjęcia zatrudnienia i uzyskiwania wynagrodzenia za pracę.

Ponadto organ wyjaśnił, że norma art. 28 ust. 1 cytowanej ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych umożliwiająca umorzenie zaległych składek jest adresowana do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, który może skorzystać

z przyznanego mu uprawnienia do umorzenia składek. Prawna możliwość umorzenia należności nie została ustanowiona w interesie dłużnika, jedynie stwarza po stronie Zakładu Ubezpieczeń Społecznych prawo, a nie obowiązek do umorzenia składek. W sytuacji, gdy ZUS nie skorzysta ze swojego uprawnienia, a dłużnik nie posiada praw majątkowych, do których można skierować czynności egzekucyjne, należności składkowe nie zostaną wyegzekwowane i przedawnią się na zasadach określonych w art. 24 ust. 4 powołanej ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych. Dochodzenia należności z tytułu składek możliwe jest w okresie co najmniej 10 lat, licząc od dnia w którym stały się wymagalne.

Reasumując Prezes ZUS stwierdził, że zebrany materiał dowodowy,

a w szczególności złożona przez skarżącego dokumentacja medyczna żony oraz posiadanie przez niego stałego źródła dochodu, nie dają podstaw do umorzenia należności z tytułu nieopłaconych składek w oparciu o art. 28 ust. 3a ustawy

o systemie ubezpieczeń społecznych. Dodatkowo podkreślił, że wskazany powód znajdowania się w trudnej sytuacji finansowej nie może uwalniać płatników od obowiązku opłacania wymaganych prawem składek i automatycznego umarzania zaległości z tego tytułu. Wszystkie podmioty będące płatnikami składek samodzielnie muszą ponosić ciężar pełnego finansowania swojej działalności i w związku z tym są zobowiązane do terminowego opłacania składek.

Zaznaczył również , że ewentualne umorzenie składek miałoby w przyszłości negatywny wpływ na wysokość świadczeń skarżącego wypłacanych z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych.

W skardze do Sądu strona wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji jako naruszającej prawo. W uzasadnieniu stwierdziła, że w jej opinii, wykazała w toku postępowania zaistnienie przesłanek z art. 28 ust. 1 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych. Skarżący podkreślił, że wbrew stanowisku organu, przedłożona dokumentacja i sporządzony z jego udziałem wywiad majątkowy potwierdzają zasadność wniosku o umorzenie powstałych zaległości z przyczyn losowych.

Strona nie zgodziła się z argumentacją organu, iż wynagrodzenie w kwocie [...] zł brutto miesięcznie, przy konieczności uregulowania zaległych należności, które nie powstały z jej winy, nie spowoduje braku możliwości zaspokojenia podstawowych potrzeb życiowych.

W ocenie skarżącego, zaskarżona decyzja w sposób ewidentny narusza obowiązujące prawo, a w szczególności art. 28 ust. 1 cyt. ustawy, gdyż pomija jego ważny interes.

W odpowiedzi na skargę wniesiono o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Wstępnie Sąd zauważa, iż zgodnie z art. 184 Konstytucji RP w związku z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) oraz w związku z art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a. kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów wymienionych w art. 3 § 2 p.p.s.a., sprawowana jest w oparciu o kryterium zgodności z prawem. W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a – c p.p.s.a.) lub stwierdzenia nieważności (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.).

W niniejszej sprawie doszło do naruszenia przepisów prawa procesowego

w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygniecie. Dlatego też, zaskarżona decyzja została wyeliminowana z obrotu prawnego.

Rozstrzygnięcie Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych podjęte zostało na podstawie art. 28 ust. 1-4 ustawy z dnia 13 października 1998r. o systemie ubezpieczeń społecznych, zwanej dalej u.s.u.s. (tekst jednolity Dz. U. z 2007 r. Nr 11, poz. 74 ze zm.). Zgodnie z ust. 1 należności z tytułu składek mogą być umarzane w całości lub w części przez Zakład, z uwzględnieniem ust. 2-4. Ustęp 2 stanowi, że należności z tytułu składek mogą być umarzane tylko w przypadku ich całkowitej nieściągalności, z zastrzeżeniem ust. 3a. W ust. 3 określono katalog zamknięty przypadków całkowitej nieściągalności. Natomiast w ust. 3a postanowiono, że należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne ubezpieczonych będących równocześnie płatnikami składek na te ubezpieczenia mogą być w uzasadnionych przypadkach umarzane pomimo braku ich całkowitej nieściągalności. W myśl zaś

ust. 3b Minister właściwy do spraw zabezpieczenia społecznego określi, w drodze rozporządzenia, szczegółowe zasady umarzania, o którym mowa w ust. 3a,

z uwzględnieniem przesłanek uzasadniających umorzenie, biorąc pod uwagę ważny interes osoby zobowiązanej do opłacenia należności z tytułu składek oraz stan finansów ubezpieczeń społecznych.

Zgodnie z regulacją przewidzianą w powołanych przepisach decyzja Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w przedmiocie umorzenia należności z tytułu składek ma charakter uznaniowy. Problematyka uznania administracyjnego została szeroko omówiona w dotychczasowym orzecznictwie. Powszechnie panuje zgoda co do tego, że uznanie administracyjne nie powinno i nie może oznaczać dowolności. Ograniczeniami swobody uznania są określone przez ustawodawcę dyrektywy wyboru. Organ przy wydawaniu decyzji o charakterze uznaniowym obowiązany jest do rzetelnej i wnikliwej analizy wszelkich okoliczności sprawy w celu stwierdzenia, czy zostały spełnione określone w przepisach przesłanki. Dopiero w ten sposób przeprowadzona, gruntowna analiza stanu faktycznego sprawy, stanowi materiał będący podstawą do wydania decyzji o charakterze uznaniowym. Szczególnie trzeba o tym pamiętać wtedy, kiedy organ ma pozbawić obywatela pewnych praw, nałożyć na niego obowiązek, ewentualnie tak, jak w przypadku rozpoznawanej sprawy, ma odmówić obywatelowi możliwości skorzystania z prawem przewidzianych uprawnień (por. wyrok NSA z dnia 20 marca 2007 r., sygn. akt II GSK 345/06).

Uznanie ograniczają przesłanki nieściągalności nakreślone przez ustawodawcę we wspomnianym powyżej ust. 3 art. 28. Jak wcześniej wskazano, stanowią one katalog zamknięty, inaczej rzecz ujmując, sformułowano je w sposób wyczerpujący, w przeciwieństwie do normy pomieszczonej w art. 28 ust. 3b, która zawiera delegację dla Ministra właściwego do spraw zabezpieczenia społecznego, do określenia

w uzasadnionych przypadkach (art. 28 ust. 3a) szczegółowych zasad umarzania, biorąc pod uwagę ważny interes osoby zobowiązanej do opłacania należności

z tytułu składek oraz stanu finansów ubezpieczeń społecznych. Przywołana regulacja w sposób ogólny, oczywiście w zakreślonych tym przepisem ramach, pozwala na sprecyzowanie innych niż nieściągalność należności z tytułu składek przypadków zastosowania ulgi w postaci umorzenia.

Wypełniając ustawowy obowiązek unormowania innych przypadków umożliwiających skorzystanie z ulgi Minister Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej w rozporządzeniu z dnia 31 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne (Dz. U. z 2003 r. Nr 141, poz. 1365 ze zm. ), postanowił w § 3 ust. 1, że Zakład może umorzyć należności

z tytułu składek, jeżeli zobowiązany wykaże, że ze względu na stan majątkowy

i sytuację rodzinną nie jest w stanie opłacić tych należności, ponieważ pociągnęłoby to zbyt ciężkie skutki dla zobowiązanego i jego rodziny, w szczególności

w przypadku:

1) gdy opłacenie należności z tytułu składek pozbawiłoby zobowiązanego i jego rodzinę możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych;

2) poniesienia strat materialnych w wyniku klęski żywiołowej lub innego nadzwyczajnego zdarzenia powodujących, że opłacenie należności z tytułu składek mogłoby pozbawić zobowiązanego możliwości dalszego prowadzenia działalności;

3) przewlekłej choroby zobowiązanego lub konieczności sprawowania opieki nad przewlekle chorym członkiem rodziny, pozbawiającej zobowiązanego możliwości uzyskiwania dochodu umożliwiającego opłacenie należności.

Zwrot w szczególności oznacza, iż w zakresie tego przepisu mieszczą się wszystkie przypadki, które będą spełniały warunki w nim określone, a mianowicie, gdy zobowiązany w ich ramach wykaże, że ze względu na stan majątkowy i sytuację rodzinną nie jest w stanie opłacić tych należności, ponieważ pociągnęłoby to zbyt ciężkie skutki dla zobowiązanego i jego rodziny. Taka konstrukcja przepisu zobowiązuje Zakład podczas postępowania prowadzonego w przedmiocie przyznania umorzenia do szczególnie wnikliwej oceny sytuacji zobowiązanego pod kątem przesłanek warunkujących umorzenie, określonych w punktach 1-3 § 3 ust. 1 rozporządzenia oraz wszystkich przypadków do nich podobnych, a zarazem mieszczących się w treści § 3 ust. 1.

Nie ulega wątpliwości – zdaniem Sądu – że w stanie faktycznym sprawy nie zachodzi przesłanka całkowitej nieściągalności.

Nie mniej jednak ustalony w toku postępowania stan majątkowy zobowiązanego zdaniem Sądu nie wskazuje jednoznacznie na możliwość ściągnięcia należności z tytułu składek.

Skarżący z wynagrodzenia [...] zł. brutto utrzymuje 3 osoby siebie, niepracującą i chorą żonę oraz studiującą córkę. Ponosi koszty utrzymania mieszkania, mediów, wyżywienia, ubrania , leków i jak wynika z akt sprawy spłaca kredyt w wysokości [...] zł., co uszło uwadze organu.

W opinii Sądu stan faktyczny sprawy nie został wyczerpująco wyjaśniony. Sytuacja majątkowa i rodzinna skarżącego wymaga zatem głębszej oceny pod katem czy nie zachodzi wskazana przez stronę przesłanka ważnego interesu podatnika.

Sytuacja faktyczna skarżącego winna być jednak w sposób wnikliwy rozważona w kontekście przesłanek zawartych w rozporządzeniu, w szczególności w oparciu

o treść § 3 ust. 1 pkt 1. Z powołanego przepisu wynika, że Zakład może umorzyć należności z tytułu składek, jeżeli zobowiązany wykaże, że opłacenie należności

z tytułu składek pozbawiłoby zobowiązanego i jego rodzinę możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych.

Wnikliwej oceny stanu faktycznego sprawy należy dokonać z uwzględnieniem wszystkich istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy okoliczności faktycznych. Winna ona znaleźć odzwierciedlenie w uzasadnieniu wydanej decyzji. Treść zawarta

w uzasadnieniu decyzji ma bowiem zasadnicze znaczenie przy ocenie jej prawidłowości, realizowanej w administracyjnym toku instancji, a następnie w ramach kontroli sądowej. Szczególnie w przypadku decyzji o charakterze uznaniowym, brak prawidłowego uzasadnienia uniemożliwia - w przypadku jej zaskarżenia - ustalenie, czy organ nie przekroczył granic przyznanego mu uznania administracyjnego.

Stosownie do treści art. 123 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych,

w sprawach uregulowanych tą ustawą, a więc również i w sprawach dotyczących umorzenia należności z tytułu nieopłaconych składek, stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, chyba, że ustawa stanowi inaczej. W tym przypadku ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych nie przewiduje innych rozwiązań. Wobec tego decyzja wydana w przedmiocie umorzenia należności

z tytułu składek, winna być poprzedzona postępowaniem dowodowym zgodnym

z przepisami Kodeksu postępowania administracyjnego, oraz winna spełniać wymagania zawarte m.in. w art. 107 § 3 k.p.a.

Prawidłowo skonstruowane uzasadnienie, zawierające wyczerpujące omówienie zebranego w postępowaniu materiału dowodowego, wykładnię zastosowanych przepisów oraz ocenę przyjętego stanu faktycznego w świetle obowiązującego prawa jest istotne z punktu widzenia stosowania zasady przekonywania wyrażonej w art. 11 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn.: Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm. ), realizowanej na mocy art. 107 § 3 powołanego aktu prawnego. Organ administracji, zgodnie z tą zasadą, jest bowiem obowiązany do wyjaśnienia stronom zasadności przesłanek, którymi kierował się przy załatwieniu sprawy. Celem jest doprowadzenie stron do przekonania o trafności wydanego rozstrzygnięcia i uniknięcie w ten sposób wykonania decyzji z zastosowaniem środków przymusu.

Warto w tym miejscu przywołać orzeczenie NSA z dnia 25 czerwca 2003 r., sygn. akt III SA 3118/01 (POP 2004/4/77), w którym podniesiono, że zwłaszcza

w uzasadnieniu decyzji negatywnej dla zobowiązanego, powinno znaleźć się szczegółowe omówienie kwestii istnienia bądź nieistnienia w konkretnej sprawie okoliczności uzasadniających zastosowanie instytucji umorzenia.

Rozstrzygniecie w ramach uznania wymaga od organu poczynienia ustaleń dokonanych w całokształcie materiału dowodowego (art. 80 k.p.a.), zgromadzonego

i zbadanego w sposób wyczerpujący (art. 77 § 1 k.p.a.), a więc przy podjęciu wszelkich kroków niezbędnych dla dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, jako warunku wydania decyzji zgodnej z unormowaniami z zakresu procedury administracyjnej.

W stanie faktycznym sprawy doszło do naruszenia przepisów regulujących postępowanie administracyjne, a mianowicie art. 7, art. 11, art. 77, art. 80 i art. 107 § 3 Kodeksu postępowania administracyjnego.

Przede wszystkim zauważyć trzeba, iż wyjaśnienia wymagają kwoty ponoszonych wydatków na niezbędne potrzeby życiowe rodziny. Takich ustaleń nie poczyniono. A zatem nie można stwierdzić, czy z kwoty [...] zł. brutto dochodu pozostaje skarżącemu do dyspozycji jeszcze jakaś kwota, z której mógłby regulować zobowiązanie wobec ZUS – u .

Efektem tak ustalonego stanu faktycznego w zakresie sytuacji materialnej skarżącego było stwierdzenie przez organ odwoławczy braku przesłanek do zastosowania ulgi w postaci umorzenia należności z tytułu składek. Zatem nie można mówić w ramach niniejszej sprawy o rozstrzygnięciu w granicach uznania administracyjnego.

Mając zatem na uwadze treść przepisu § 3 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia, przewidującego umorzenie w przypadku, gdy opłacenie należności z tytułu składek pozbawiłoby zobowiązanego i jego rodzinę możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych oraz uznaniowy charakter decyzji w kontekście błędnie ustalonego stanu faktycznego, przyjąć należy, iż doszło w sprawie do naruszenia przepisów postępowania administracyjnego w stopniu implikującym wyeliminowanie zaskarżonej decyzji z obrotu prawnego.

W świetle wskazanych powyżej przepisów stwierdzić także trzeba, że obowiązkiem organu rozstrzygającego sprawę, jest odniesienie się do powoływanych przez stronę argumentów. W kontekście ważnego interesu osoby zobowiązanej,

o którym to mowa w art. 28 ust. 3b ustawy o s.u.s., stanowiącym delegację do wydania rozporządzenia, podczas motywowania decyzji należało w sposób dbały ustosunkować się do argumentu skarżącego podniesionego w odwołaniu, iż spłata zadłużenia pogłębi jeszcze bardziej jego tragiczną sytuację majątkową i życiową i "tylko sprawa ambicji jest fakt nieskorzystania z pomocy społecznej".

Organy ponownie rozpatrując sprawę winny wyjaśnić i ocenić, czy wynikający z akt sprawy stan majątkowy skarżącego wskazuje na spełnienie przesłanki z § 3 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia, tj. zaistnienie sytuacji, gdy opłacenie należności z tytułu składek pozbawiłoby zobowiązanego możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych, mając na uwadze kwotę [...] zł brutto, wskazanych wyżej dochodów skarżącego i jego rodziny.

Pozostawienie poza rozważaniami istotnego w kontekście możliwości zastosowania umorzenia na podstawie § 3 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia argumentu, narusza wskazane powyżej przepisy postępowania administracyjnego. Podkreślić trzeba, że każda okoliczność podnoszona przez stronę w postępowaniu prowadzonym na podstawie art. 28 u.s.u.s., która wiąże się z jej sytuacją rodzinną lub majątkową winna być przedmiotem oceny podmiotu podejmującego decyzję, zwłaszcza gdy tak jak w tym przypadku mamy do czynienia z decyzją o charakterze uznaniowym.

Tymczasem w sytuacji, gdy ustawodawca przewidział możliwość zastosowania umorzenia należności w uzasadnionych przypadkach, w szczególności, jeżeli zobowiązany wykaże, że opłacenie należności z tytułu składek pozbawiłoby zobowiązanego i jego rodzinę możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych organ odmawiając zastosowania tej instytucji zobowiązany był należycie wykazać, że okoliczności tej konkretnej sprawy nie uzasadniają potraktowania jej

w sposób szczególny.

Kierując się powyższym Sąd uznał, iż decyzja będąca przedmiotem skargi,

z powodu naruszenia powyżej wymienionych przepisów proceduralnych, w tym

w szczególności art. 107 § 3 i art. 11 k.p.a. z uwagi na brak właściwego uzasadnienia decyzji, tak prawnego, jaki i faktycznego, oraz art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. z powodu błędnie ustalonego stanu faktycznego oraz braków w materiale dowodowym, o czym bezsprzecznie świadczy jej treść, jest wadliwa w stopniu wymagającym jej uchylenia.

W świetle powyższego, wobec takiej treści uzasadnienia decyzji Prezesa Zakładu, nie można było przyjąć, iż organ ten przeprowadził zgodnie z normami Kodeksu postępowania administracyjnego postępowanie dowodowe, mając przy tym na względzie przesłanki umożliwiające przyznanie ulgi wynikające z postanowień § 3 rozporządzenia, którymi to winien kierować się przy wydawaniu zaskarżonej decyzji.

Dopiero ustalenie stanu faktycznego sprawy w zgodzie z przepisami postępowania administracyjnego, z uwzględnieniem całości ponoszonych wydatków, pozwoli na prawidłową jego ocenę w kontekście przesłanek umorzenia

i w konsekwencji podjęcie zgodnej z przepisami Kodeksu postępowania administracyjnego decyzji w tym przedmiocie.

Zaznaczyć jednak wypada, iż uznanie charakteryzuje się tym, że nawet

w przypadku zaistnienia jednej z przesłanek pozwalających na przyznanie ulgi (np. umorzenie należności z tytułu składek) nie oznacza obowiązku jej przyznania. Istota uznania w tym przypadku polega na możliwości uwolnienia zobowiązanego od ciążących na nim długów, co oznacza, ze organ może, lecz nie musi tego dokonać. Powyższe oznacza, że kompetencje do umorzenia należności z tytułu składek posiada wyłącznie organ rozstrzygający sprawę, a Sąd może jedynie ocenić legalność wydanego indywidualnego aktu administracyjnego (decyzji).

Mając zatem na względzie powyższe Sąd dokonał rozstrzygnięcia na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. W przedmiocie braku możliwości wykonania decyzji do czasu uprawomocnienia się wyroku orzeczono na podstawie art. 152 ustawy p.p.s.a.