Postanowienie WSA w Warszawie, sygn. akt III SA/Wa 1443/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2018-09-20 00:00:00+02:00 ()
Symbol z opisem: 6112 Podatek dochodowy od osób fizycznych, w tym zryczałtowane formy opodatkowania
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku: Odmówiono przywrócenia terminu
Powołane przepisy: article: art. 87, art. 86 par. 1
journal: Dz.U. 2017 poz 1369
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Dnia 20 września 2018 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie Przewodniczący Sędzia WSA Honorata Łopianowska, , po rozpoznaniu w dniu 20 września 2018 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M.M. o przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia na postanowienie z 26 czerwca 2018 r. w sprawie o sygn. akt III SA/Wa 1443/17 o odmowie sporządzenia uzasadnienia wyroku z 8 marca 2018 r. w sprawie o sygn. akt III SA/Wa 1443/17 w sprawie ze skargi M.M. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] stycznia 2017 r. nr [...] w przedmiocie określenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2011 r. postanawia: odmówić przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia na postanowienie z 26 czerwca 2018 r. w sprawie o sygn. akt III SA/Wa 1443/17 o odmowie sporządzenia uzasadnienia wyroku z 8 marca 2018 r. w sprawie o sygn. akt III SA/Wa 1443/17.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 8 marca 2018 r. oddalił skargę M.M. (dalej: "Skarżący" lub "Strona") na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] stycznia 2017 r. nr [...].

Wyrok został wydany po rozpoznaniu sprawy na rozprawie.

Skarżący pismem z dnia 12 czerwca 2018 r. (data nadania) wniósł o sporządzenie i doręczenie uzasadnienia wyroku z 8 marca 2018 r.

Postanowieniem z dnia 26 czerwca 2018 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odmówił sporządzenia uzasadnienia wyroku z 8 marca 2018 r. w sprawie o sygn. akt III SA/Wa 1443/17.

Pismem z dnia 23 lipca 2018 r. Skarżący wniósł o przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia na ww. postanowienie.

Skarżący wskazał, że pomimo, że sam sporządził wniosek o uzasadnienie wyroku i przez niego wysłany, to postanowienie w przedmiocie odmowy sporządzenia uzasadnienia wyroku nadano do pełnomocnika. Zdaniem Skarżącego, powinien on otrzymać to postanowienie bezpośrednio.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Z treści art. 86 § 1 i 2 oraz art. 87 p.p.s.a. wynika, iż aby Sąd przywrócił termin niezbędnym jest spełnienie kumulatywnie 4 przesłanek, a mianowicie: 1) przywrócenie terminu możliwe jest jedynie na wniosek strony - art. 86 § 1 zd. 1 i art. 87 § 1; 2) pismo z wnioskiem należy złożyć w terminie siedmiu dni od daty ustania przyczyny uchybienia terminu - art. 87 § 1; 3) w piśmie należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu - art. 87 § 2; 4) wraz z wnioskiem należy dokonać czynności, której niedokonano w terminie - art. 87 § 4.

W orzecznictwie sądów administracyjnych ugruntował się pogląd, że przywrócenie terminu, m.in. do złożenia zażalenia, może nastąpić tylko z ważnych powodów, co do których zainteresowany uprawdopodobni, że wystąpiły bez jego winy. Te ważne powody wskazać powinny na obiektywne, niezależne od strony przyczyny uchybienia terminu.

Brak winy po stronie podmiotu dokonującego lub zamierzającego dokonać określonej czynności procesowej stanowi konieczną, a jednocześnie podstawową, przesłankę przywrócenia terminu. Art. 86 § 1 P.p.s.a. nie określa, według jakich kryteriów należy oceniać zachowanie strony w takiej sytuacji. Ocena braku winy została pozostawiona uznaniu sądu orzekającego w sprawie. Sąd może zatem uwzględnić wszystkie okoliczności, jakie uzna za istotne.

Jednocześnie - zgodnie z poglądami doktryny "kryterium braku winy jako przesłanka zasadności wniosku o przywrócenie terminu wiąże się z obowiązkiem strony do szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej. Przywrócenie nie jest więc dopuszczalne, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa" (B. Adamiak, J. Borkowski, R. Mastalski, J. Zubrzycki, Ordynacja podatkowa. Komentarz 2003, UNIMEX Oficyna Wydawnicza, wyd. 1). O braku winy można mówić zatem tylko wtedy, gdy wnioskodawca nie mógł przezwyciężyć przeszkody w zachowaniu terminu, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku.

Jak zaś podkreśla się w orzecznictwie sądów administracyjnych, brak winy w uchybieniu terminu zaistnieje co do zasady wtedy, gdy zainteresowany nie był w stanie przeszkody pokonać (usunąć) przy użyciu sił i środków normalnie dostępnych, nie ryzykując - własnym bądź innych - zdrowiem, życiem lub narażając siebie bądź innych na poważne straty majątkowe (por.: wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 14 maja 1998 r. w sprawie o sygn. akt IV SA 1153/96, a także wyrok NSA z 30 listopada 2012 r., sygn. akt I FZ 463/12 dostępny na stronie internetowej: http://orzecznia.nsa.gov.pl, dalej: "CBOSA"). Do okoliczności uzasadniających brak winy w uchybieniu terminu przez stronę zaliczyć można zatem na przykład: przerwę w komunikacji, nagłą chorobę, która nie pozwoliła na wyręczenie się inną osobą, powódź, pożar. Niewielkie nawet niedbalstwo wyklucza natomiast możliwość uwzględnienia żądania o przywrócenie uchybionego terminu.

Tak więc, warunkiem dopuszczalności przywrócenia stronie terminu do dokonania czynności procesowej, jest zatem uprawdopodobnienie, że mimo całej staranności nie mogła ona dokonać czynności w terminie, to znaczy, że zachodziły przeszkody od niej niezależne (zewnętrzne) oraz istniejące przez cały czas biegu terminu przewidzianego dla dokonania czynności procesowej (vide wyrok NSA z 13 października 1999 r., sygn. akt IV SA 1656/97, niepubl.).

Z powyższego wynika więc, że Sąd może uwzględnić wniosek strony o przywrócenie uchybionego terminu do dokonania czynności procesowej jedynie wtedy, gdy ustalone zostanie, iż uchybienie to nastąpiło bez winy strony. W razie natomiast ustalenia przez sąd, że okoliczności uchybienia świadczą o zachowaniu się strony noszącym znamiona winy - w jakiejkolwiek jej postaci, a zatem także winy polegającej na niedbalstwie, Sąd nie może przywrócić uchybionego terminu.

Jako regułę przyjmuje się również, że skutki działania innych osób za stronę, a więc osób którymi się posługuje, ją obciążają, zatem wadliwe dokonanie przez nich czynności nie wyłącza winy strony, także wówczas gdy reprezentuje ją fachowy pełnomocnik (m.in. postanowienie NSA z 26 czerwca 2015 r., sygn. akt II OZ 609/15, CBOSA). Działania pełnomocnika, bądź jego zaniechania obciążają w każdym przypadku jego mocodawcę. W przypadku, gdy strony są reprezentowane przez pełnomocnika, to przy ustalaniu ich winy w niezachowaniu terminu należy mieć na uwadze działania pełnomocnika, który dopuszczając się negatywnych zaniedbań oraz uchybień swoim działaniem działa bezpośrednio na szkodę mocodawcy. Przywrócenie terminu może mieć miejsce wtedy, gdy uchybienie terminu nastąpiło wskutek przeszkody, której strona nie mogła usunąć nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. W przypadku, gdy strona jest reprezentowana przez pełnomocnika, sąd musi mieć na uwadze działania pełnomocnika. Dodatkowo, gdy jest to pełnomocnik profesjonalny, przy ocenie możliwości przywrócenia terminu (również przy ocenie formalnych aspektów wniosku) należy uwzględniać wiedzę i konieczność zachowania należytej staranności przez tego pełnomocnika.

Podkreślić należy, iż na profesjonalnym pełnomocniku jakim jest m.in. adwokat, ciąży obowiązek zadbania o prawidłowe i terminowe dokonanie czynności procesowych. Dodatkowo, pełnomocnik profesjonalny podlega większym wymaganiom w związku z posiadaną wiedzą z zakresu prawa oraz znajomością procedury sądowej (por. postanowienia NSA z: 11 marca 2009 r. I OZ 198/09, z 3 marca 2009 r. I OZ 155/09 i z 9 maja 2006 r. II OZ 468/06; CBOSA).

W konsekwencji w sprawach, w których stronę reprezentuje profesjonalny pełnomocnik, kryterium braku winy w uchybieniu terminu należy oceniać z uwzględnieniem miernika staranności wymaganego przy dokonywaniu czynności procesowych przez tego pełnomocnika, bez względu na to, czy przy dokonywaniu danej czynności pełnomocnik posłużył się osobami trzecimi.

Sąd, przekładając powyższe uwagi na grunt niniejszej sprawy, uznał, że Skarżący nie uprawdopodobnił braku winy w uchybieniu terminu do wniesienia zażalenia. Sąd nie jest władny ingerować w stosunki pomiędzy mocodawcą a pełnomocnikiem. Postanowienie z 26 czerwca 2018 r. zostało skutecznie doręczone pełnomocnikowi Skarżącego i nie zostało zaskarżone w ustawowym terminie.

W konkluzji – uwzględniając zatem całokształt przedstawionych przez pełnomocnika okoliczności, na podstawie art. 86 § 1 P.p.s.a., Sąd postanowił o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia.