Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 1151/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2018-01-10 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6102 Nabycie mienia Skarbu Państwa z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999 r. przez jednostki samorządu terytorialnego
Hasła tematyczne: Nieruchomości
Skarżony organ: Minister Insfrastruktury i Budownictwa
Treść wyniku: Uchylono postanowienie I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 145 par. 1 pkt 1  lit. c.
journal: Dz.U. 2017 poz 1369
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 97 par. 1 pkt 4
journal: Dz.U. 1960 nr 30 poz 168
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dariusz Pirogowicz Sędziowie: WSA Jolanta Dargas (spr.) WSA Iwona Kosińska po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 10 stycznia 2018 r. sprawy ze skargi Województwa [...] na postanowienie Ministra Infrastruktury i Budownictwa z dnia [...] maja 2017 r. nr [...] w przedmiocie zawieszenia postępowania 1. uchyla zaskarżone postanowienie oraz postanowienie Wojewody [...] z dnia [...] marca 2016 r. nr [...]; 2. zasądza od Ministra Infrastruktury i Budownictwa na rzecz Województwa [...] kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] maja 2017r. nr [...] Minister Infrastruktury i Budownictwa utrzymał w mocy postanowienie Wojewody [...] z dnia [...] marca 2016r. nr [...] zawieszające z urzędu postępowanie z tym, że do wystąpienia do sądu z wnioskiem o stwierdzenie nabycia spadku po H. K. zobowiązał w miejsce Marszałka Województwa [...] Zarząd Województwa [...] jako organ wykonawczy województwa.

W sprawie ustalono następujący stan faktyczny i prawny:

Ww. postanowieniem Wojewoda [...] w pkt 1 zawiesił z urzędu postępowanie administracyjne w sprawie stwierdzenia nabycia z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999r. przez Województwo [...] prawa własności nieruchomości położonej w [...], gmina [...], stanowiącej działkę nr [...] o pow. [...] ha oraz w pkt 2 zobowiązał Marszałka Województwa [...] do wystąpienia z wnioskiem do sądu powszechnego o stwierdzenie nabycia praw do spadku po H. K.

Zażalenie na powyższe postanowienie wniosło Województwo [...].

Minister Infrastruktury i Budownictwa rozpatrując zażalenie stwierdził, że w niniejszej sprawie wystąpiło zagadnienie wstępne, o którym mowa w art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a., które stanowi kwestia stwierdzenia nabycia spadku po H. K. zmarłym w dniu [...] grudnia 2004r. będącym współwłaścicielem przedmiotowej nieruchomości na dzień [...] grudnia 1998r. Konieczne jest zatem zdaniem organu ustalenie jego następców prawnych. Następstwo prawne zaś w wyniku spadkobrania wymaga potwierdzenia postanowieniem sądu powszechnego lub notarialnym poświadczeniem dziedziczenia.

Minister podniósł, że Wojewoda zwrócił się do żony zmarłego K. K. o udzielenie informacji czy zostało przeprowadzone po H. K. postępowanie spadkowe lub sporządzony akt poświadczenia dziedziczenia, jednakże pismo organu I instancji pozostało bez odpowiedzi.

Zdaniem organu II instancji fakt zawarcia w dniu [...] lipca 1999r. Rep. A Nr [...] umowy o zniesienie współwłasności i darowizny, na mocy której H. K. utracił więź z przedmiotową nieruchomością nie ma znaczenia w sprawie, bowiem przymiot strony w postępowaniu prowadzonym w trybie art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998r. Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną przysługuje również osobie, która w dniu 31 grudnia 1998r. była właścicielem nieruchomości bądź jej spadkobiercą.

Skargę na postanowienie Ministra Infrastruktury i Budownictwa do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosło Województwo [...] zarzucając mu naruszenie art. 28, art. 97 § 1 pkt 4 i art. 100 § 1 k.p.a. poprzez ich niewłaściwe zastosowanie i utrzymanie stanowiska Wojewody [...] w przedmiocie zawieszenia postepowania, a ponadto naruszenie art. 9, art. 11, art. 15 i art. 107 § 1 pkt 6 w zw. z art. 126 oraz art. 124 § 2 k.p.a. poprzez powielenie w rozstrzygnięciu stanowiska organu I instancji bez odniesienia się do zarzutów skarżącego, niedostateczne uzasadnienie postanowienia i niewyjaśnienie skarżącemu z jakich przesłanek i okoliczności prawnych wynika treść tego rozstrzygnięcia.

W uzasadnieniu skargi podniesiono, że w sprawie niniejszej nie wystąpiło zagadnienie wstępne z uwagi na to, że aktem notarialnym z dnia [...] lipca 1999r. zniesiono współwłasność przedmiotowej nieruchomości i następnie w drodze darowizny przekazano jej własność B. G., która zdaniem skarżącego jest stroną niniejszego postępowania. Nie ma więc potrzeby ustalania spadkobierców H. K.

Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia i postanowienia go poprzedzającego oraz o zasądzenie kosztów postępowania.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że sąd w zakresie dokonywanej kontroli bada, czy organ administracji, orzekając w sprawie, nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Dodać należy, że zgodnie z treścią art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2017 r. poz. 1369) Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi ani powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57 a.

Rozpoznając sprawę niniejszą w ramach powyższych kryteriów skargę należy uznać za zasadną.

Zgodnie z art. 119 pkt 3 ww. ustawy sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. W rozpoznawanej sprawie zaskarżone postanowienie jest postanowieniem, na które służy zażalenie.

Przedmiotem kontroli Sądu jest postanowienie Ministra Infrastruktury i Budownictwa z dnia [...] sierpnia 2017 r. utrzymujące w mocy postanowienie Wojewody [...] z dnia [...] marca 2016 r. o zawieszeniu z urzędu, zainicjowanego wnioskiem Zarządu Województwa [...], postępowania w sprawie stwierdzenia nabycia przez Województwo [...], z mocy prawa, z dniem [...] stycznia 1999 r., prawa własności nieruchomości położonej w [...], Gmina [...]stanowiącej działkę nr [...] o pow. [...] ha do czasu rozstrzygnięcia przez sąd powszechny zagadnienia wstępnego, w zakresie ustalenia spadkobierców po współwłaścicielu nieruchomości – H. K. oraz o zobowiązaniu Marszałka Województwa [...] do wystąpienia do sądu powszechnego z wnioskiem o stwierdzenie nabycia spadku po H. K., w terminie 1 miesiąca od dnia otrzymania niniejszego postanowienia.

Podstawę prawną postanowienia organu pierwszej instancji stanowił m.in. art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a., zgodnie z którym organ administracji publicznej zawiesza postępowanie, gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji zależy od uprzedniego zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd.

Stan faktyczny w niniejszej sprawie jest niesporny. Nie budzi on także wątpliwości Sądu i znajduje oparcie w zgromadzonym materiale dowodowym.

Istotą sporu jest natomiast to, kto jest stroną przedmiotowego postępowania i czy zaistniało zagadnienie wstępne w rozumieniu art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. skutkujące koniecznością wystąpienia do sądu powszechnego o stwierdzenie nabycia praw do spadku po H. K., zmarłym [...] grudnia 2004r. a będącym w dniu [...] grudnia 1998 r. współwłaścicielem przedmiotowej działki.

W pierwszej kolejności należy wyjaśnić że pojęcie "zagadnienia wstępnego" należy rozumieć w ten sposób, iż jest to zagadnienie prawne, które wyłania się w toku postępowania administracyjnego, a jego rozstrzygnięcie należy do innego organu lub sądu. Przy czym stanowi ono warunek konieczny dla rozpatrzenia sprawy administracyjnej i wydania decyzji. Musi zatem istnieć wyraźny i bezpośredni związek przyczynowy pomiędzy rozstrzygnięciem sprawy administracyjnej a tym zagadnieniem. W przypadku braku takiego związku, zawieszenie postępowania na tej podstawie nie jest dopuszczalne.

Ponadto należy wskazać, że zgodnie z art. 73 ustawy z dnia 13 października 1998 r. - Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną, nieruchomości pozostające w dniu [...] grudnia 1998 r. we władaniu Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego niestanowiące ich własności, a zajęte pod drogi publiczne, z dniem [...] stycznia 1999 r. stają się z mocy prawa własnością Skarbu Państwa lub właściwych jednostek samorządu terytorialnego za odszkodowaniem. Przepisy art. 73 ust. 1 i ust. 3 powołanej ustawy określają krąg podmiotów, które legitymują się interesem prawnym, uprawniającym do żądania wszczęcia tego postępowania administracyjnego. Przepisy te, mające charakter materialnoprawny wskazują, że stronami w tego rodzaju postępowaniach, których przedmiotem jest regulacja stanu prawnego gruntów zajętych pod drogi są właściciele gruntów będących nimi w dniu [...] grudnia 1998 r., Skarb Państwa lub właściwa jednostka samorządu terytorialnego władająca gruntem w dniu [...] grudnia 1998 r. oraz osoby posiadające w tym dniu inny tytuł prawnorzeczowy do nieruchomości zajętej z dniem [...] stycznia 1999 r. pod drogę. W przedmiotowej sprawie niesporne jest, że w dacie [...] grudnia 1998 r. to H. K. był współwłaścicielem przedmiotowej działki. H. K. zmarł w dniu [...] grudnia 2004 r. Jak słusznie podniosła strona skarżąca uprawnienia H. K. wynikające z przysługującego mu prawa współwłasności nieruchomości zostały przeniesione w drodze sukcesji syngularnej, przez umowę zniesienia współwłasności i darowizny, zawartej w formie aktu notarialnego z dnia [...] lipca 1999r. Rep. A Nr [...], na rzecz B. G., która jest stroną w niniejszym postępowaniu. W konsekwencji, Sąd podziela stanowisko strony skarżącej, że to ta osoba (jako następca prawny zmarłego byłego współwłaściciela) jest stroną przedmiotowego postępowania i brak jest przepisu prawa materialnego, z którego mógłby wynikać interes prawny ewentualnych spadkobierców poprzedniego współwłaściciela nieruchomości, skoro H. K. zbył za życia przysługujące mu prawo własności na rzecz innej osoby i nie mogłoby być ono przedmiotem dziedziczenia.

Powyższe prowadzi do wniosku, że w realiach rozpoznawanej sprawy nie istnieje przeszkoda prawna, w postaci zagadnienia prejudycjalnego, którego rozstrzygnięcie należy do kompetencji sądu powszechnego, uniemożliwiająca zakończenie niniejszego postępowania administracyjnego. Tym samym nie było podstaw do jego zawieszenia, co oznacza, że zaskarżone postanowienie i utrzymane przez nie w mocy postanowienie z dnia 7 marca 2016 r. zostały wydane z naruszeniem art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a.

Mając powyższe na uwadze, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 120 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji, o kosztach postępowania rozstrzygając na podstawie art. 200 tej ustawy.