Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt III SA/Gl 1020/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2020-08-11 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6063 Opłaty eksploatacyjne
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Urząd Górniczy
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 104
journal: Dz.U. 2019 poz 868
law: Ustawa z dnia 9 czerwca 2011 r. Prawo geologiczne i górnicze - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Herman, Sędziowie Sędzia WSA Iwona Wiesner (spr.), Sędzia NSA Krzysztof Wujek, Protokolant Specjalista Ewa Olender, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 sierpnia 2020 r. sprawy ze skargi "A" oraz "B" Sp. z o.o. w S. na decyzję Prezesa Wyższego Urzędu Górniczego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie opłaty eksploatacyjnej 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Dyrektora Okręgowego Urzędu Górniczego w K. z [...] r. znak [...] 2. zasądza od Prezesa Wyższego Urzędu Górniczego na rzecz "B" Sp. z o.o. w S. kwotę [...] zł (słownie: [...] złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Prezes Wyższego Urzędu Górniczego w Katowicach (organ II instancji) zaskarżoną decyzją z [...] r. znak: [...] wydana na podstawie art. 138 § pkt 2 ustawy z 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2018 r. poz. 2096 oraz z 2019 r. poz. 60, 730 i 1133, dalej: kpa) w związku z art. 140 ust. 1, art. 140 ust. 2 pkt 2 i art. 140 ust. 3 pkt 3 ustawy z 9 czerwca 2011 r. - Prawo geologiczne i górnicze (Dz. U. z 2019 r. poz. 868, 1214 i 1495, dalej: Pgg), po rozpoznaniu odwołań:

1. z 30 kwietnia 2019 r., wniesionego przez R. W., prowadzącego działalność gospodarczą "A", w S.,

2. z 20 maja 2019 r. wniesionego przez "B" Spółka z o.o. w S.( dalej: spółka),

3. z 6 maja 2019 r. oraz uzupełnienia odwołania z 22 maja 2019 r. Rzecznika Małych i Średnich Przedsiębiorców (dalej: RMiŚP),

od decyzji Dyrektora Okręgowego Urzędu Górniczego w K. (organ pierwszej instancji) z [...] r., znak: [...], w sprawie ustalenia łącznie "B" Spółka z o.o. w S. oraz "A" w S. opłaty podwyższonej za wydobycie bez wymaganej koncesji 52.710,4 ton kopaliny - piasku z części działki o numerze ewidencyjnym [...] i działki o numerze ewidencyjnym [...], zlokalizowanych w S., województwo [...], w okresie od 11 kwietnia 2017 r. do 26 czerwca 2017 r., w wysokości 1.243.965 zł oraz zobowiązania do wniesienia naliczonej opłaty: w wysokości 60% na konto Gminy S. i w wysokości 40% na konto "C" w W., uchylił zaskarżoną decyzję w całości i:

1. ustalił "B" Spółka z o.o. w S. opłatę podwyższoną za wydobycie bez wymaganej koncesji 52.710,4 ton kopaliny - piasku z części działki o numerze ewidencyjnym [...] i działki o numerze ewidencyjnym [...], zlokalizowanych w S. w okresie od 11 kwietnia 2017 r. do 26 czerwca 2017 r., w wysokości 1.243.965 złotych,

2. zobowiązał wskazany w punkcie 1 podmiot do wniesienia opłaty podwyższonej w wysokości 60% ustalonej kwoty, tj. 746.379 złotych na konto Gminy S. i w wysokości 40% ustalonej kwoty, tj. 497.586 złotych na konto "C" w W.,

3. umarzył postępowanie pierwszej instancji wobec R. W., prowadzącego działalność gospodarczą pod firmą: "A" w S..

W uzasadnieniu decyzji wskazano, że decyzją z [...] r. wydaną na podstawie art. 140 ust. 1 w związku z art. 140 ust. 2 pkt 2 i art. 140 ust. 3 pkt 3 pgg, organ I instancji, ustalił łącznie "B" Spółka z o.o. w S. oraz "A" w S., opłatę podwyższoną za wydobycie bez wymaganej koncesji 52.710,4 ton kopaliny - piasku z działek o numerze ewidencyjnym [...] i [...], w S. w okresie od 11 kwietnia 2017 r. do 26 czerwca 2017 r., w wysokości 1.243.965 zł oraz zobowiązał wyżej wymienione przedsiębiorstwa do wniesienia naliczonej opłaty w wysokości 60 % na konto Gminy S. i w wysokości 40% na konto "C" w W.. Decyzja ta została wydana w wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy w związku z uchyleniem w całości decyzji Dyrektora Okręgowego Urzędu Górniczego w K. z [...] r. i przekazaniem sprawy do ponownego rozpatrzenia na mocy decyzji Prezesa Wyższego Urzędu Górniczego z [...] r. W uzasadnieniu decyzji kasacyjnej organ II instancji wskazał okoliczności, jakie należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy. Organ I instancji ponownie rozpatrując sprawę, wydał decyzję, w której szczegółowo opisał stan faktyczny sprawy, wskazał na dowody, na których się oparł, a także dowody, którym odmówił wiarygodności, wyjaśnił zastosowane przepisy stanowiące podstawę wydania decyzji, co w pełni stanowi uzasadnienie dla motywów podjętego rozstrzygnięcia. Ponownie rozpatrując sprawę, biorąc pod uwagę wskazania organu II instancji, organ I instancji dokonał ponownego przeliczenia wysokości ustalonej opłaty podwyższonej w niższej wysokości niż pierwotnie. Organ I instancji uzasadniając wydanie decyzji na wymienione w jej sentencji podmioty powołał wyroki Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z 17 października 2018 r., sygn. akt: III SA/Gl 94/18 oraz z 20 czerwca 2018 r., sygn. akt: III SA/Gl 262/18.

Decyzja organu I instancji została wydana w związku z wpływem pisma z 7 czerwca 2017 r. Marszałka Województwa [...], przekazującego anonimowe pismo, dotyczące "sprzedaży piasku pozyskanego w trakcie niwelacji terenu pod inwestycje położone na terenie miasta S.".

Od wyżej wymienionej decyzji organu I instancji wniosły odwołanie obie strony postępowania, dalej odpowiednio "A" lub "B", odwołujący się. Odwołanie wniósł również Rzecznik Małych i Średnich Przedsiębiorców.

Pełnomocnik "B" wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i umorzenie postępowania z powodu jego bezprzedmiotowości zarzucił naruszenie:

1. art. 7 w zw. z art. 77 § 1 i art. 80 Kpa, poprzez niedopełnienie obowiązku podejmowania wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, z uwzględnieniem interesu społecznego i słusznego interesu obywateli, niedopełnienie obowiązku zebrania i rozpatrzenia w wyczerpujący sposób całego materiału dowodowego, a także niedopełnienie obowiązku oceny czy dana okoliczność została udowodniona na podstawie całokształtu materiału dowodowego oraz przekroczenie granic swobodnej oceny dowodów oraz poprzez odmowę dopuszczenia dowodów z:

a) oględzin miejsc, na które był przewożony piasek z przedmiotowych działek na okoliczność sposobu j ego zagospodarowania,

b) postanowienia Starosty S. z [...] r. na okoliczność, że budowa obiektu będącego przedmiotem decyzji nr [...] z [...] r. wymagała niwelacji terenu, co wynikało z zatwierdzonego projektu budowlanego, legalności robót budowlanych wykonanych przez R. W. na przedmiotowych działkach i uznania tych robót za prace przygotowawcze w rozumieniu art. 41 ust. 2 pkt 2 Prawa budowlanego,

c) pisma z 17 lipca 2018 r. w sprawie kwalifikacji prawnej mas ziemnych powstałych na skutek realizacji inwestycji budowlanej determinującej dalszy proces postępowania z nimi,

d) zawartego w aktach [...]sprawozdania z prac biurowych mających na celu obliczenie ilości wydobytej kopaliny bez koncesji z działki nr [...] położonych w S. oraz zapadłych w sprawie decyzji na okoliczność przyjętego w tym postępowaniu wykształconego nadkładu w celu zweryfikowania ustaleń w zakresie obliczeń nadkładu na działkach objętych niniejszym postępowaniem,

e) zeznań świadka K. P. na okoliczność prowadzenia na sąsiedniej działce przez miasto S. równolegle do prac objętych zakresem niniejszego postępowania prac niwelacyjnych, polegających na usunięciu części nasypu z nieruchomości będącej własnością "B" Sp. z o.o. i podmiotów przeprowadzających niwelacje terenu, co skutkowało błędnym ustaleniem stanu faktycznego sprawy w zakresie:

- charakteru czynności podejmowanych przez strony postępowania przez przyjęcie, że prowadziły one wydobycie kopaliny, w sytuacji gdy wyłącznym celem tych czynności była niwelacja terenu, stanowiąca przygotowanie do projektowanych robót budowlanych,

- udziału stron w wykonywaniu przedmiotowych prac przez przyjęcie, że prace te były prowadzone wspólnie przez obie strony postępowania, podczas gdy były one w całości wykonywane przez R. W.,

- ilości materiału usuniętego w ramach przedmiotowych prac przez przyjęcie ilości 32.944 m3,

- gęstości materiału usuniętego w ramach przedmiotowych prac przez przyjęcie, że jest ona taka sama jak gęstość piasku w złożu "D" bez dokonania badania gęstości tego materiału,

- analizy dziennika budowy poprzez uznanie go za dokument urzędowy, co skutkowało uznaniem zawartych w nim wpisów za zgodne z rzeczywistym przebiegiem realizacji zamierzenia inwestycyjnego objętego udzielonym pozwoleniem,

2. art. 140 ust. 1, ust. 2 pkt 2 i ust. 3 pkt 3 w zw. z art. 6 pkt 19 Pgg poprzez ich bezpodstawne zastosowanie w sytuacji, gdy żadna ze stron postępowania, nie prowadziła wydobycia kopaliny bez koncesji,

3. art. 41 ust. 1 i ust. 2 pkt 2 Prawa budowlanego przez ich niewłaściwą wykładnię prowadzącą do nieuzasadnionego stwierdzenia, że realizowane przez "A" roboty, na podstawie umowy o roboty budowlane z 27 marca 2017 r., nie podlegają regulacji tej ustawy, 4. art. 142 ust. 1 Pgg oraz art. 143 ust. 2 Pgg w związku z art. 92 § 1 i art. 59 § 1 Ordynacji podatkowej poprzez ustalenie opłaty podwyższonej solidarnie obu stronom postępowania.

W uzasadnieniu odwołania "B" podniósł, że w sprawie dokonano wadliwej klasyfikacji prac określając je jako wydobycie kopaliny, podczas gdy w rzeczywistości stanowiły one prace ziemne, niwelację terenu, będące częścią robót budowlanych. Fakt, że czynności składające się na niwelację terenu mogą przybierać postać "odłączenia kopaliny od złoża" nie przesądza jednak, że w tym przypadku ma miejsce wydobycie kopaliny. Oba rodzaje czynności kwalifikowane są przez cel, gdzie w przypadku wydobycia kopaliny celem tym jest sprzedaż lub zaspokojenie potrzeb własnych, zaś w przypadku niwelacji celem nie jest pozyskanie kopaliny, która może być "produktem ubocznym". Ponadto powołuje stanowisko doktryny, zgodnie z którym o tym czy mamy do czynienia z "wydobyciem" kopaliny przesądza rzeczywisty zamiar prowadzącego taką działalność, a czynności, których celem nie jest "wydobycie" nie podlegają przepisom Prawa geologicznego i górniczego. Zwraca uwagę, że organ I instancji ponownie wydając decyzję pominął treść wyjaśnień R. W., wskazujących, że "materiał ten został wywieziony" na jego działki. Jednocześnie organ ten odmówił dowodu z oględzin tych działek. W ocenie "B" organ I instancji niewłaściwie ocenił cele, "które towarzyszyły zawarciu przez strony postępowania umowy, na podstawie której przeprowadzono prace ziemne na działkach będących własnością "B" i pominął fakt, że cele te, w przypadku każdej ze stron mogły być różne. Powołując stanowiska innych organów w szczególności: Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego, Prezydenta Miasta S., Ministra Środowiska, Głównego Geologa Kraju, Rzecznika Małych i Średnich Przedsiębiorców, twierdzi, że organ I instancji dokonał niewłaściwej kwalifikacji prac wykonanych na przedmiotowych działkach, tj. jako wydobycia kopaliny zamiast robót budowlanych, a wszelkie wątpliwości w sprawie winny być rozstrzygane na korzyść przedsiębiorcy. Natomiast niedopełnienie niektórych wymagań koniecznych w toku procesu budowlanego, powinno spotkać się z reakcją przepisów Prawa budowlanego, a nie prowadzić do bezrefleksyjnego uznania, że w związku z niwelacją terenu pod budowę, doszło do wydobycia kopaliny bez koncesji". Wskazując na fakt braku odpowiednich wpisów w dzienniku budowy, na co powołuje się organ I instancji, który na tej podstawie uznał, że niwelację wykonano przed rozpoczęciem budowy, "B" twierdzi, że dziennik budowy nie ma mocy dowodowej dokumentu urzędowego. W ocenie "B" "z całokształtu materiału dowodowego jednoznacznie wynika, że wykonane roboty, polegające na wykonaniu niwelacji terenu na podstawie umowy z dnia 27 marca 2017 r. należy kwalifikować jako prace przygotowawcze w rozumieniu art. 41 ust. 2 pr. bud". Podnosząc, że "zgromadzony w sprawie materiał dowodowy nie wskazuje na faktyczne wykonywanie jakichkolwiek robót ziemnych na tych działkach bezpośrednio przez "B" Sp. z o.o.", powołując jednocześnie treść art. 143 ust. 2 i 3 Pgg, wywodzi, że przepis ten nie przewiduje możliwości ustalenia opłaty podwyższonej "podmiotowi, który zleca wykonanie określonych prac". Ponadto podnosi przyjętą przez organ I instancji do ustalenia opłaty podwyższonej "ilość materiału usuniętego w ramach prowadzonych prac" i przyjętą do obliczeń gęstość piasku. Zarzuca, że organ I instancji w obliczeniach nie uwzględnił piasku, który nie został wywieziony z działek, a jedynie przesunięty na granicę z działkami sąsiednimi. Jednocześnie podważa ustalenie opłaty podwyższonej solidarnie wobec odwołujących się, wskazując na art. 143 ust. 2 i 3 Pgg, który nie przewiduje takiej odpowiedzialności i tym samym wywodzi, że odpowiedzialność ta winna być zindywidualizowana i uwzględniać faktyczny udział podmiotu w wydobyciu kopaliny bez koncesji.

Ponadto "B" wniósł o dopuszczenie dowodu z dołączonej do odwołania dokumentacji zdjęciowej na okoliczność pozostawienia na granicy działek o numerach [...] i [...] piasku, który tam został przemieszczony w wyniku prac niwelacyjnych prowadzonych na tych działkach, a który nie został odjęty przez organ I instancji przy obliczeniu piasku usuniętego w czasie tych prac.

"A", wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i umorzenie postępowania z powodu jego bezprzedmiotowości ewentualnie o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz przekazanie sprawy organowi I instancji do ponownego rozpoznania, zarzucił naruszenie:

I. Przepisów prawa materialnego, tj.

1. art. 140 ust. 1, ust. 2 pkt 1 i pkt 2 Pgg poprzez ich niewłaściwe zastosowanie i ustalenie łącznej opłaty podwyższonej dla dwóch podmiotów, podczas gdy ratio legis Pgg, doktryna i orzecznictwo wskazują na jedną niepodzielną opłatę nakładaną na przedsiębiorcę/zleceniodawcę robót budowlanych względnie właściciela nieruchomości objętej przedmiotem postępowania,

1. art. 41 ust. 1 i ust. 2 pkt 2 Prawa budowlanego przez ich niezastosowanie polegające na uznaniu, że na podstawie umowy o roboty budowlane z 27 marca 2017 r. "A" prowadził wydobycie kopaliny, podczas gdy:

a) odwołujący się zawarli umowę o roboty budowlane na nieruchomości usytuowanej na terenie przemysłowym i prowadzą działalność gospodarczą nie wymagającą uzyskania koncesji na pobór kopaliny, a wynikającą z Pgg opłatę podwyższoną nakłada się na podmioty nielegalnie wydobywające kopalinę, a taka sytuacja nie miała miejsca w przedmiotowej sprawie, gdyż "A" był jedynie wykonawcą robót budowlanych,

b) intencją i obowiązkiem umownym "A" była niwelacja terenu, co stanowiło prace przygotowawcze do procesu budowlanego, na który była decyzja o pozwoleniu na budowę, a nie prowadzenie działalności gospodarczej ukierunkowanej na wydobycie kopaliny, wymagające uzyskania koncesji,

c) aneks do umowy o roboty budowlane z 10 kwietnia 2017 r. jednoznacznie kwalifikował usuwane masy ziemi jako odpady (ziemia wymieszana z piaskiem, korzeniami i pniakami) i nakładał na "A" obowiązek ich usunięcia, na co powołuje zeznania R. W.,

2. art. 140 ust. 1, ust. 2 pkt 2 i ust. 3 pkt 3 w zw. z art. 6 pkt 19 Pgg poprzez ich niewłaściwe zastosowanie i uznanie, że doszło do wydobycia piasku przez "A", podczas, gdy takie wnioski nie wynikają z zebranego materiału dowodowego,

3. art. 2 pkt 3 ustawy o odpadach poprzez niedokonanie analizy pobranych mas ziemnych, a przez to sprawdzenie czy nie stanowią one odpadów w rozumieniu tego przepisu, w sytuacji sporu co do składu rzekomej "kopaliny";

II. przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj.

1. art. 7 w zw. z art. 77 § l i art. 80 Kpa, poprzez nie wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy, brak rozpatrzenia materiału dowodowego w sposób wnikliwy, prawidłowy i wyczerpujący w szczególności poprzez:

a) nieprzeprowadzenie dowodu z opinii biegłego geologa na. okoliczność czy na przedmiotowych działkach znajdował się piasek czy było to złoże antropogeniczne bądź odpad oraz precyzyjne ustalenie ilości pobranej kopaliny i bazowanie na ustaleniach własnych ekspertów, którzy dwukrotnie zmieniali wysokość rzekomo pobranej kopaliny,

b) pominięcie lub nieuwzględnienie wniosków dowodowych odwołujących się zmierzających do wszechstronnego wyjaśnienia okoliczności faktycznych sprawy, w tym odmowa dopuszczenia dowodu z oględzin miejsc, na które przewożono masy ziemne w ramach prac prowadzonych na przedmiotowych działkach,

c) nieuwzględnienie stanowiska Rzecznika Małych i Średnich Przedsiębiorców, który podniósł uzasadnione wątpliwości co do łącznego ustalenia wysokości opłaty podwyższonej, na więcej niż jednego adresata,

d) poczynienie ustaleń istotnych dla sprawy w oparciu o "Sprawozdanie z prac biurowych mających na celu obliczenie ilości kopaliny wydobytej bez koncesji", który to dokument jest w ocenie "A" niewiarygodny, bowiem: zawiera liczne błędy, ustalenia faktyczne poczynione przez nieuprawnionych ekspertów, "A" nie miała możliwości zweryfikowania pomiarów do obliczenia ilości pobranego nadkładu oraz sprawdzenia prawidłowości działania sprzętu, nieprecyzyjne ustalenie gęstości kopaliny na przedmiotowych działkach w oparciu o najbliższe złoża piasku wydmowego "D",

2. art. 8 Kpa poprzez prowadzenie postępowania w sposób nie budzący zaufania do władzy publicznej.

W uzasadnieniu odwołania "A" wskazał na nieprawidłowość w ustaleniu stron postępowania, związane z tym niewypełnienie zaleceń organu II instancji. Na potwierdzenie tego powołał dwa sprzeczne orzeczenia sądu administracyjnego, tj. wyrok o sygn. III Gl 94/18 i wyrok o sygn. III Gl 262/18 (pisownia oryginalna) i art. 143 ust. 2 i ust. 3 Pgg. Z powyższego wywodzi, że nie powinien być on stroną postępowania, bowiem nie miał wpływu na zakres robót zleconych mu przez właściciela. Zwracał uwagę na brak regulacji w Prawie geologicznym i górniczym solidarnej odpowiedzialności dwóch podmiotów. Twierdzi, że materiał dowodowy nie wskazuje, że na przedmiotowych działkach wydobywano kopalinę w postaci piasku bez wymaganej koncesji, a odwołujący się zawarli umowę o roboty budowlane celem rozpoczęcia procesu budowy obiektu, nie zaś prowadzenia działalności gospodarczej ukierunkowanej na wydobycie kopaliny. Nie zgadza się z rozumowaniem organu I instancji, że niwelacja terenu została wykonana poza procesem budowlanym w wyniku czego dokonano nielegalnego wydobycia piasku. Przyznając, że "pierwsze wpisy w dzienniku budowy zostały zawarte w dniu 26 czerwca 2018 r. (i brak tam zapisów dot. robót niwelacyjnych)", jednocześnie twierdzi, że nie ma to znaczenia dla sprawy, bowiem dziennik ten jest dokumentem prywatnym, a nie dokumentem urzędowym. Cytując art. 41 ust. 1 i ust. 2 Prawa budowlanego, z którego wynika między innymi, że wykonanie niwelacji terenu wchodzi w zakres prac przygotowawczych, których podjęcie skutkuje rozpoczęciem budowy, sam przyznaje, że ustawodawca zalicza roboty ziemne, polegające na niwelacji terenu do prac przygotowawczych na terenie budowy. Zaś aneks z 10 kwietnia 2017 r. do umowy o roboty budowlane, jednoznacznie kwalifikuje usuwane masy ziemne jako odpady, a nie kopalinę, a organ nie zbadał pobranych mas ziemnych, zaś odwołujący się jednoznacznie materiał z niwelacji traktowali jako odpad.

Podkreśla, że wykonywał roboty budowlane w oparciu o zlecenie inwestora i jego celem nie była eksploatacja kopaliny. Zarzuca nieprzeprowadzenie dowodu z opinii biegłego geologa, który ustaliłby czy na przedmiotowych działkach znajdowała się kopalina-piasek czy też odpad i precyzyjnie ustaliłby ilość pobranej kopaliny, bowiem zdaniem "A" rozstrzygniecie sprawy wymaga wiadomości specjalnych.

RMiŚP wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i umorzenie postępowania z powodu jego bezprzedmiotowości zarzucił naruszenie:

1. Art. 21 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 6 ust. 1 pkt 3 i art. 6 ust. 1 pkt 19 Pgg poprzez błędną interpretację i przyjęcie, że art. 21 ust. 1 pkt 2 Pgg obejmuje swym zakresem również przedsiębiorców, którzy nie prowadzą działalności w zakresie wydobywania kopalin ze złóż i niezastosowanie przy tej interpretacji art. 8, art. 11 ust. 1 i art. 12 ustawy z 6 marca 2018 r. Prawo przedsiębiorcy(dalej: pp),

2. Art. 80 Kpa poprzez przekroczenie zasady swobodnej oceny dowodów poprzez uznanie, że prace niwelacyjne nie były objęte pozwoleniem na budowę, gdyż:

a) odbyły się przed dniem 26 czerwca 2017 r., tj. przed dniem czynności kontrolnych przeprowadzonych przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego,

b) nie zostały wykazane w części opisowej projektu budowlanego, tym samym jest to naruszenie art. 10 ust. 1 i 2 pp oraz art. 7 Kpa,

3. Art. 77 § 1 Kpa w związku z art. 76 § 1 Kpa poprzez nierozpatrzenie całego materiału dowodowego, w tym postanowienia Starosty S. z [...] r. wyjaśniającego wątpliwości, co do treści decyzji o pozwoleniu na budowę, dowodzącego, że budowa obiektu, będącego przedmiotem tego pozwolenia, wymagała dokonania niwelacji terenu do rzędnych jego posadowienia, a także, że winno się uznać te roboty za prace przygotowawcze w rozumieniu art. 41 ust. 2 pkt 2 Prawa budowlanego, tym samym jest to naruszenie art. 10 ust. 1 i 2 pp oraz art. 7 Kpa,

4. Art. 140 ust. 1 i 3 Pgg w związku z art. 142 ust. 1 Pgg oraz art. 143 ust. 2 Pgg w związku z art. 92 § 1 Ordynacji podatkowej, poprzez ustalenie opłaty podwyższonej solidarnie obu stronom postępowania bez podstawy prawnej takiego rozstrzygnięcia, tym samym jest to naruszenie art. 8 zd. 2 pp.

W uzasadnieniu odwołania RMiŚP wskazał, że podjął działania na prośbę "B". W niniejszej sprawie wystąpiła konieczność udziału w postępowaniu ze względu na ochronę praworządności jak i praw przedsiębiorców, bowiem doszło do naruszenia zasady pogłębiania zaufania przedsiębiorców do władzy publicznej poprzez dokonanie niewłaściwej interpretacji przepisów prawa materialnego i procesowego.

Cytując treść art. 11 ust. 1 pp wskazał, że wszelkie wątpliwości co do treści normy prawnej i stanu faktycznego winny być rozstrzygane na korzyść przedsiębiorcy. Zarzuca brak wskazania przez organ I instancji podstawy prawnej do ustalenia solidarnie opłaty podwyższonej, a w myśl art. 8 zd. 2 pp przedsiębiorca może być obowiązany do określonego zachowania tylko na podstawie przepisów prawa. Organ I instancji dokonał błędnej interpretacji pojęcia "wydobycia kopalin" uznając, że w tym pojęciu mieszczą się prace niwelacyjne podczas realizacji procesu budowlanego mimo, że ich celem jest wyrównanie terenu pod przyszłą budowę. Poparł stanowisko "B" w zakresie wykładni pojęcia "wydobycia kopalin". Ewentualna działalność wydobywcza byłaby sprzeczna z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, a nadto skoro Prawo budowlane nie reguluje szczegółowego zakresu i formy projektu budowlanego, to pracom niwelacyjnym nie objętym pozwoleniem na budowę nie można odmówić charakteru legalności. Konieczność przeprowadzenia prac niwelacyjnych wynikała z projektu zagospodarowania działki, który stanowił integralną część projektu budowlanego, zatem nie sposób zgodzić się z organem I instancji, że prace te nie wchodziły w zakres udzielonego pozwolenia na budowę. Prace niwelacyjne były objęte pozwoleniem na budowę i w związku z tym regulacje Prawa geologicznego i górniczego obligujące do nałożenia opłaty podwyższonej winny być wyłączone.

Pismem z 22 maja 2019 r. RMiŚP wniósł uzupełnienie do odwołania, wskazując na naruszenie art. 7 Kpa polegające na niepodjęciu czynności mających na celu ustalenie sposobu zagospodarowania materiału uzyskanego w wyniku prowadzonych prac i nieprzeprowadzeniu oględzin miejsca, w które był ten piasek przewożony. Wniósł na podstawie art. 136 § 1 Kpa o przeprowadzenie dowodu poprzez dokonanie oględzin miejsca, w które przewożony był materiał usunięty w wyniku prac niwelacyjnych, w celu ustalenia sposobu zagospodarowania piasku. Wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości.

Rozpatrując odwołania, organ II instancji dokonał wnikliwej i szczegółowej analizy zebranego w sprawie materiału dowodowego oraz obowiązujących w przedmiotowym zakresie przepisów i na tej podstawie doszedł do przekonania, że na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 Kpa należało uchylić decyzję organu I instancji i orzec w sposób wskazany w sentencji decyzji.

Stanowisko swoje organ II instancji uzasadnił odwołując się do art. 6 ust. 1 pkt 3 Pgg zgodnie z którym kopaliną wydobytą jest całość kopaliny odłączonej od złoża, zaś złożem kopaliny jest naturalne nagromadzenie minerałów, skał oraz innych substancji, których wydobywanie może przynieść korzyść gospodarczą (art. 6 ust. 1 pkt 19 Pgg). Z kolei działalność w zakresie wydobywania kopalin ze złóż może być, w świetle art. 21 ust. 1 pkt 2 Pgg, wykonywana jedynie na podstawie udzielonej koncesji.

Zgodnie z art. 140 ust. 1 Pgg działalność wykonywana bez wymaganej koncesji albo bez zatwierdzonego albo podlegającego zgłoszeniu projektu robót geologicznych podlega opłacie podwyższonej. Organem właściwym w tego rodzaju sprawach, poza wyjątkami wynikającymi z art. 140 ust 2 pkt 1 Pgg, jest właściwy organ nadzoru górniczego (art. 140 ust. 2 pkt 2 Pgg).

Natomiast art. 140 ust. 3 pkt 3 Pgg wskazuje, w jaki sposób należy obliczyć wysokość opłaty podwyższonej.

Z kolei art. 143 ust. 2 i ust. 3 Pgg wskazują na podmioty, które mogą być stroną postępowania w sprawie ustalenia opłaty podwyższonej, w szczególności na wydobywającego, jak również na właściciela działki w przypadku, gdy brak jest podmiotu, o którym mowa w art. 143 ust. 2 Pgg, tj. w sytuacji braku przedsiębiorcy albo podmiotu, który prowadzi działalność bez wymaganej koncesji.

Z zebranego przez organ I instancji materiału dowodowego bezsprzecznie wynika, że na części działki o numerach ewidencyjnych [...] i [...] położonych w S., niezależnie od motywów, celów i zamiarów jakimi kierowały się strony postępowania doszło do odłączenia kopaliny, piasku od złoża, a zatem do jej wydobycia. Nie przeczą temu strony postępowania i RMiŚP, który jednakże wskazuje, że organ I instancji dokonał niewłaściwej, zawężającej interpretacji pojęcia "wydobycie kopalin". Organ II instancji nie podzielił prezentowanego wyżej stanowiska, bowiem art. 6 ust. 1 pkt 3 Pgg jednoznacznie stanowi, że kopaliną wydobytą jest całość kopaliny odłączonej od złoża, a taka sytuacja miała miejsce w sprawie. Nie ma znaczenia cel, zamiar i motywy jakimi kierują się podmioty podejmujące się wydobywania kopaliny, a organy nadzoru górniczego, nie mają obowiązku ustalania tych przesłanek. Nie ma również znaczenia dla sprawy ustalenie i dokonywanie, przez organy nadzoru górniczego, oględzin miejsc składowania wydobytej kopaliny. Wobec powyższego wniosek dowodowy dotyczący przeprowadzenia oględzin miejsca składowania wydobytej kopaliny podlegał oddaleniu, bowiem sposób zagospodarowania oddzielonych kopalin nie ma znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy. Wniosek ten podlegał oddaleniu również z uwagi na upływ czasu, jak również brak możliwości wykazania, że we wskazanym miejscu składowania wydobytego piasku znajduje się piasek wydobyty właśnie z tych działek.

Analiza zebranego w sprawie materiału dowodowego, a także treść odwołań, pozwoliła organowi II instancji na stwierdzenie, że w sprawie bezsporne Było, że właścicielem działek był "B" (wypis z rejestru gruntów z 3 sierpnia 2017 r. oraz pismo "B" z 18 września 2017 r.). Działki te były objęte pozwoleniem na budowę budynku produkcyjnego z zapleczem biurowo-socjalnym (decyzja Nr [...] z [...] r., Starosty S.). Na mocy tej decyzji został zatwierdzony projekt budowlany. Decyzja ta nie zawiera informacji o sposobie zagospodarowania mas ziemnych, a w ramach swoich kompetencji Starosta [...] nie wydał żadnych rozstrzygnięć dotyczących odpadów (pismo Starosty S. z 16.08.2017 r.). Zatem wydobyty piasek nie może zostać uznany za odpad.

Pomiędzy odwołującymi się "B" i "A" została zawarta 27 marca 2017 r. umowa o roboty budowlane, która w § 1 w szczególności przewidywała niwelację i wstępne przygotowanie placu budowy pod wykonanie inwestycji, prace ziemne rozpoczęto w kwietniu 2017 r.

"B" zawiadomiła 14 czerwca 2017 r. Powiatowy Inspektorat Nadzoru Budowlanego w S. o rozpoczęciu robót budowlanych. Przebieg robót budowlanych związanych z realizacją inwestycji rejestrowany jest w dzienniku budowy Nr [...]. Wpis w tym dzienniku potwierdzający przejęcie obowiązków kierownika budowy i obowiązków inspektora nadzoru inwestorskiego datowany jest na dzień 14 czerwca 2017 r. Powiatowy Inspektorat Nadzoru Budowlanego w S. 26 czerwca 2017 r. przeprowadził czynności kontrolne obejmujące kontrolę budowy budynku produkcyjnego z zapleczem socjalno-biurowym, podczas, których stwierdzono zakończenie robót ziemnych związanych z niwelacją terenu. Organ nadzoru budowlanego poinformował, że nie posiada informacji, kto i kiedy wykonywał prace ziemne, jaką kubaturę piasku odspojono od górotworu w ramach tych robót, jak również kto i w jaki sposób zagospodarował piasek pozyskany z terenu tych działek (pismo Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w S. z 22.09.2017 r.).

W dniu 26 czerwca 2017 r. plac budowy (płaski teren) inwestor - "B" przekazał "E" w S., celem budowy inwestycji (pismo "E" z 30.08.2017 r.). Niwelację wykonano przed rozpoczęciem procesu budowy, bowiem teren budowy przekazano kierownikowi budowy 26 czerwca 2017 r. (oświadczenie kierownika budowy do Protokołu z 21.12.2017 r.). W toku oględzin kierownik budowy oświadczył, że teren został "zniwelowany przez Inwestora", a poziom rzędnej został obniżony o ok. 30 cm niżej, tj. do poziomu 166, 4 m n.p.m. niż określony w projekcie poziom zero 166,7 m.n.p.m. Niwelację nadzorował Prezes Zarządu "B" (Protokół przesłuchania świadka z 30.01.2018 r.).

Autor projektu budowlanego inwestycji oświadczył, że otrzymał polecenie od inwestora "B" aby roboty niwelacyjne (przygotowawcze) usunąć z przedmiaru i kosztorysu opracowanego dla celów przetargowych (Protokół przesłuchania świadka z 26.01.2018 r.).

Mając na uwadze wskazany powyżej stan faktyczny i cytowane wyżej przepisy organu II instancji odwołał się do art. 41 ustawy z 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz.U. z 2018 r poz. 1202). W ust. 1 przepis ten stanowi, że rozpoczęcie budowy następuje z chwilą podjęcia prac przygotowawczych na terenie budowy, zaś ust. 2 do prac przygotowawczych zalicza w szczególności wykonanie niwelacji terenu. Ponadto ust. 4 tego przepisu nakłada na inwestora obowiązek zawiadomienia o zamierzonym terminie rozpoczęcia robót budowlanych, dla których wymagane jest pozwolenie na budowę. Zdaniem organu II instancji proces niwelacji został przeprowadzony niezgodnie z przepisami przeprowadzony poza procesem budowlanym. Niwelacja odbyła się bez zawiadomienia odpowiednich organów budowlanych oraz bez ustanowienia kierownika budowy i inspektora nadzoru budowlanego, a także bez udokumentowania tego procesu w dzienniku budowy. Dziennik ten nie będąc dokumentem urzędowym w świetle Kodeksu postępowania administracyjnego, na co zwracają uwagę odwołujący się, może jednak, w myśl art. 75 Kpa, służyć jako dowód, który może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy.

W oparciu o cytowane wyżej przepisy, w powiązaniu z cytowanym wyżej oświadczeniem Prezesa "B", oświadczeniem autora projektu budowlanego oraz przekroczeniem rzędnej, do której dokonano niwelacji terenu, zdaniem organu II instancji, wbrew twierdzeniom odwołujących się, działania na działkach należy zakwalifikować jako wydobycie kopaliny bez koncesji przy okazji wykonywania, niezgodnie z obowiązującymi przepisami, niwelacji terenu na działkach i w konsekwencji ustalić opłatę podwyższoną.

Z materiału dowodowego jednoznacznie wynika zarówno rodzaj, jak i ilość wydobytej kopaliny, a co za tym idzie wysokość opłaty podwyższonej została ustalona w sposób prawidłowy przez pracowników organu I instancji posiadających specjalistyczną wiedzę z zakresu miernictwa i geologii. Wykonanie pomiarów w terenie nie wymaga wiadomości specjalnych, które wykraczałyby poza wiedzę i umiejętności przekraczające możliwości pracowników organu nadzoru górniczego (wyrok WSA w Gliwicach z 23.02.2016 r. sygn. akt: III SA/Gl 2158115), tym samym zbędne jest powoływanie biegłych w powyższym zakresie. Uwzględniając zalecenia organu II instancji, organ I instancji dokonał ponownych przeliczeń ilości wydobytej kopaliny bez koncesji, w wyniku których wysokość ustalonej opłaty podwyższonej uległa zmniejszeniu w porównaniu do pierwotnie wskazanej wysokości.

Szczegółowe obliczenia zostały zawarte w Aneksie nr 1 do Sprawozdania z prac biurowych mających na celu obliczenie ilości wydobytej kopaliny bez koncesji, z października 2018 r.

Zarówno sposób wykonania pomiarów, jak i obliczeń, w ocenie organ II instancji, jest prawidłowy i wiarygodnie odzwierciedla ilość ubytku kopaliny.

Słusznie odwołujący się zarzucili brak wskazania przez organ I instancji, podstawy prawnej dla ustalenia opłaty podwyższonej solidarnie odwołującym się podmiotom, a RMiŚP wskazał na art. 8 zdanie 2 pp, który stanowi, że przedsiębiorca może być obowiązany do określonego zachowania tylko na podstawie przepisów prawa.

W ocenie organu II instancji, organ I instancji ponownie rozpoznając sprawę, nie dokonał prawidłowej weryfikacji właściwego podmiotu, któremu należy ustalić opłatę podwyższoną, a to w kontekście treści art. 143 ust. 2 i ust. 3 Pgg, braku podstawy prawnej w Prawie geodezyjnym i górniczym dla ustalenia solidarnej odpowiedzialności podmiotów w powiązaniu ze wskazanym powyżej stanem faktycznym, w szczególności zaś zawartą pomiędzy odwołującymi się umową i poglądem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, zawartym w wyroku z 20 czerwca 2018 r., sygn. akt: Ill SA/GI 262/2018. Z tego też powodu, celem uniknięcia zbędnego przedłużania postępowania i zapobieżenia przewlekłości postępowania organ n instancji postanowił orzec merytorycznie w sprawie. W rozpatrywanej sprawie "B", co jest poza sporem, nie miał koncesji, był właścicielem działek, na których doszło do wydobycia kopaliny i zlecił wykonywanie prac na terenie tych działek. Odwołujący się zawarli umowę dotyczącą niwelacji działek. Prace wykonywane przez "A" osobiście kontrolował Prezes Zarządu "B". W tej sytuacji, wobec wydobycia kopaliny bez koncesji na zlecenie "B" na wyżej wymienionych działkach, zdaniem organu II instancji przyjąć należało, że opłatą podwyższoną za wydobywanie kopaliny bez koncesji powinien zostać obciążony zlecający te roboty właściciel działek, tj. "B" (wyrok WSA w Gliwicach z 20.06.2018 r., .sygn. akt: III SA/Gl 262/2018). Jeżeli natomiast, jak twierdzi "B" wykonawca zlecenia swoim działaniem wykroczył poza zakres umowy, to swoich racji strony umowy powinny dochodzić w odrębnym postępowaniu przed sądem powszechnym.

Ponadto organ II instancji wskazał, że w oparciu o zgromadzony materiał dowodowy dysponował dowodami pozwalającymi na merytoryczne rozstrzygniecie i tym samym był władny rozstrzygnąć sprawę co do istoty.

Organ II instancji, nie dopatrzył się naruszenia przepisów prawa materialnego, jak również przepisów postępowania administracyjnego, mających zastosowanie w sprawie, jak i tych wskazanych przez odwołujących się, a tym bardziej mających wpływ na wynik sprawy. Organ II instancji nie dopatrzył się również naruszenia wskazanych przez RMiŚP przepisów pp, dotyczących rozstrzygania wątpliwości faktycznych na korzyść przedsiębiorcy, zasady przyjaznej interpretacji przepisów i zasady pogłębiania zaufania, bezstronności i równego traktowania.

Organ II instancji, zwrócił uwagę, że dokonując interpretacji przepisów mających zastosowanie w stanie faktycznym niniejszej sprawy musiał mieć na uwadze nie tylko zapewnienie ochrony praw przedsiębiorców, do czego w szczególności zobowiązany jest RMiŚP, ale również ochronę dobra narodowego w postaci kopalin, do czego jest zobowiązany ustawą Prawo geologiczne i górnicze. W ocenie organu II instancji dokonana interpretacja jest właściwa i słuszna, godząca te czasami rozbieżne interesy.

Skargę na powyższą decyzje pismem z 9 października 2019r. złożył RMiŚP domagając się je uchylenia w całości.

Zaskarżonej decyzji zarzucił :

I naruszenie przepisów postępowania, mające istotny wpływ na wynik sprawy:

- art. 7, 77 i 80 Kpa poprzez przekroczenie zasady swobodnej oceny dowodów oraz nierozpatrzenie całego materiału dowodowego, które polegało na:

1. nieuwzględnieniu pisma Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w S. z 22 września 2017r., z którego wynika, że na działkach [...] i [...] wykonywane były roboty związane z niwelacja terenu;

2. uznania, że prace niwelacyjne nie były objęte pozwoleniem budowlanym, gdyż :

a) odbywały się przed 26 czerwca 2017r.tj. przed dniem, w którym Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w S. dokonał czynności kontrolnych w związku z pozwoleniem nr [...] na budowę budynku produkcyjnego z zapleczem biurowo-socjalnym,, udzielonym decyzją Starosty S. z [...]r.;

b) nie zostały wykazane w części opisowej projektu budowlanego, pomimo że wskazane okoliczności nie dowodzą jednoznacznie, że wykonywane prace niwelacyjne nie były objęte pozwoleniem na budowę;

c) nie przeprowadzono oględzin miejsca, w które przewożony był materiał usunięty w ramach przeprowadzonych na działkach prac niwelacyjnych, w celu ustalenia sposobu zagospodarowania tego piasku;

z ostrożności procesowej zarzucono naruszenie przepisów prawa materialnego tj. art. 21 ust.1 pkt 2 w zw. z art. 6 ust. 1 pkt 3 i 19 oraz art. 140 ust. 1 Pgg, poprzez błędną wykładnię oraz niewłaściwe zastosowanie, polegające na ustaleniu, że "B" sp. z o.o. dopuścił się wydobywania kopaliny bez uzyskania wymaganej koncesji i zastosowaniu w związku z tym opłaty w wysokości podwyższonej, w sytuacji kiedy strona prowadziła- w oparciu o umowę o roboty budowlane zawartą 27 marca 2017r. poprzez Przedsiębiorstwo Wielobranżowe "A" R. W. prace polegające na wykonywaniu robót niwelacyjnych na terenie przemysłowym, zmierzających do wyrównania terenu, co nie stanowi eksploatacji kopaliny w rozumieniu ustawy prawo geologiczne i górnicze.

W uzasadnieniu skargi RMiŚP podtrzymał w całości prezentowane w sprawie stanowisko. Podkreślił, że w decyzjach o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia wskazano, że prace miały charakter budowy hali produkcyjnej, a prace niwelacyjne były objęte stosowanymi planami i zezwoleniem ną budowę, co organ całkowicie pominął. W sprawie nie było możliwe uzyskanie koncesji na wydobycie kopaliny, gdyż strony nie zamierzały takiej działalności prowadzić, a nadto w teren objęty był Specjalną Strefą Ekonomiczną i zgodnie z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego przeznaczony był na teren przemysłowy.

"B" sp. z o.o. pismem z 21 października 2019r. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skargę na Decyzje Prezesa Wyższego Urzędu Górniczego z [...]r. domagając się jej uchylenia w całości, wstrzymania wykonania decyzji oraz przyznania kosztów postępowania.

Zaskarżonej decyzji zarzucono:

1) naruszenie art. 7 Kpa poprzez niedopełnienie obowiązku podejmowania wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, z uwzględnieniem interesu społecznego i słusznego interesu obywateli, art. 77 § 1 Kpa poprzez niedopełnienie obowiązku zebrania i rozpatrzenia w wyczerpujący sposób całego materiału dowodowego, a także art. 80 Kpa poprzez niedopełnienie obowiązku oceny, czy dana okoliczność została udowodniona na podstawie całokształtu materiału dowodowego oraz przekroczenie granic swobodnej oceny dowodów co skutkowało błędnym ustaleniem stanu faktycznego sprawy w zakresie:

- charakteru czynności podejmowanych przez strony postępowania i przyjęcie, że skarżąca od 11 kwietnia 2017r. do 26 czerwca 2017r. na działkach nr. ew. [...] i [...] w S. wydobyła bez wymaganej koncesji 52.710, 4 tony pasku, gdy nigdy nie prowadziła ona wydobycia piasku na terenie tych działek, a prace prowadzone na jej zlecenie przez R. W., miały w całości charakter robót budowlanych polegających na niwelacji terenu pod planowaną tam inwestycję;

- ilości materiału usuniętego w ramach prac, przez przyjęcie ilości 52.710,4 t;

- gęstość materiału usuniętego w ramach prac, przez przyjęcie, że jest ona taka sama jak gęstość piasku w złożu "F" bez dokonania badań tego materiału;

2) naruszenie art. 140 ust. 1 w zw. z ust. 2 pkt 2 i ust. 3 pkt 3 Pgg poprzez ich bezpodstawne zastosowanie, w sytuacji gdy skarżąca nie prowadziła wydobycia kopaliny bez koncesji:

3) naruszenie art. 41 ust. 1 i ust. 2 pkt 2 Prawa budowlanego przez ich niewłaściwa wykładnię, prowadzącą do nieuzasadnionego stwierdzenia, że realizowane przez skarżącą roboty nie podlegają regulacji tej ustawy, co w konsekwencji doprowadziło do wydania zaskarżonej decyzji;

4) naruszenie art. 143 ust. 2 i 3 Pgg poprzez ustalenie opłaty podwyższonej, w sytuacji, gdy istnieje i znany jest podmiot wskazany w art. 143 ust. 2 pkt 1 Pgg.

W uzasadnieniu skargi skarżąca w całości podtrzymała swe stanowisko oraz towarzyszącą mu argumentacje faktyczną i prawną. Podkreśliła, że organy nadzoru budowlanego nie stwierdziły odstępstwa od udzielonego pozwolenia na budowę, a czynności niwelacyjne zostały dokonane po uzyskaniu prawomocnego pozwolenia na budowę. W zaskarżonej decyzji dokonano nieprawidłowego obliczenia ilości materiału usuniętego w toku prac niwelacyjnych, pominięto okoliczność, że znaczna jego część nadal pozostaje w granicach działek, a nadto bezpodstawnie przyjęto gęstość materiału bez przeprowadzenia stosownych badań. Wszystkie wymienione braki postepowania wskazują na naruszenie zasad postępowania wskazanych w petitum skargi oraz jej uzupełnienia z 21 października 2019r.

Uczestnik postępowania R. W. nie zajął stanowiska w sprawie.

W odpowiedzi na skargę Prezes Wyższego Urzędu Górniczego wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zajęte w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:

Skargi zasługiwały na uwzględnienie.

Na wstępie należy wskazać, że zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 2167) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że badaniu w postępowaniu sądowoadministracyjnym podlega prawidłowość zastosowania przepisów prawa w odniesieniu do istniejącego w sprawie stanu faktycznego oraz trafność wykładni tych przepisów. Uwzględnienie skargi następuje w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2019 r. poz. 2325, dalej: p.p.s.a.).

Prawo do rzetelnej i sprawiedliwej procedury, ze względu na jego istotne znaczenie w procesie urzeczywistniania praw i wolności obywatelskich, mieści się w treści zasady państwa prawnego (art. 7 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej). Obowiązkiem organów orzekających jest zatem kierowanie się w toku postępowania administracyjnego zasadami wynikającymi z przepisów prawa proceduralnego. Przeprowadzona przez Wojewódzki Sąd Administracyjny kontrola legalności zaskarżonego rozstrzygnięcia wykazała, że skargi zasługują na uwzględnienie. Badanie zaskarżonej decyzji we wskazanych ramach prowadzi do wniosku, że decyzja narusza prawo, a zarzuty strony skarżącej oraz uczestnika postępowania są zasadne.

Spór w niniejszej sprawie dotyczy ustalenia, czy organy nadzoru górniczego prawidłowo ustaliły, że na wskazanych działkach dokonano eksploatacji kopaliny w postaci piasku, a w konsekwencji czy prawidłowo obciążyły skarżącego opłatą podwyższoną za wydobywanie kopaliny bez koncesji.

Organy w zaskarżonej decyzji wskazały, że stosownie do art. 140 ust. 1 Pgg, działalność wykonywana bez wymaganej koncesji albo bez zatwierdzonego albo podlegającego zgłoszeniu projektu robót geologicznych podlega opłacie podwyższonej, przy czym opłatę podwyższoną za wydobywanie kopalin ustala się w wysokości czterdziestokrotnej stawki opłaty eksploatacyjnej dla danego rodzaju kopaliny, pomnożonej przez ilość wydobytej bez koncesji kopaliny (ust. 3 pkt 3).

Zgodnie zaś z art. 143 ust. 2 pkt 2 i ust. 3 Pgg w sprawach określonych niniejszym działem stroną postępowania jest odpowiednio podmiot, który prowadzi działalność bez wymaganej koncesji, a w przypadku jego braku - właściciel nieruchomości albo inna osoba posiadająca tytuł prawny do nieruchomości, na której jest prowadzona ta działalność lub roboty geologiczne.

Wobec powyższego przesłankami do wydania decyzji dotyczącej naliczenia opłaty podwyższonej jest prowadzenie wydobycia przez podmiot, który nie posiada koncesji i nie zgłosił zamiaru wydobywania kopaliny dla zaspokojenia potrzeb własnych, organowi nadzoru górniczego. W niniejszej sprawie przesłanki te należało oceniać w kontekście ustaleń stanu faktycznego sprawy. Skarżący prowadzi działalność gospodarczą w zakresie budownictwa, nie jest podmiotem prowadzącym działalność wydobywczą. W terenie miasta przeznaczonym w planie zagospodarowania przestrzennego na działalność gospodarczą powstał budynek przemysłowo-biurowy z częścią socjalną. Obiekt ten powstał po uzyskaniu niezbędnych, a przewidzianych prawem budowlanym, dokumentów, zgód i decyzji. Żaden organ nadzoru, w tym budowlanego nie prowadził postępowania nadzorczego kwestionującego przebieg inwestycji, jej niezgodność z dokumentacją. Powyższe nie było w sprawie sporne, zaś organy obu instancji kwestie te pominęły. Dokonując oceny stanu faktycznego nie wskazały w oparciu o jakie przesłanki nie rozważyły w kontekście przepisów ustawy Prawo geologiczne i górnicze wyżej wskazanych okoliczności. Prezentując swe stanowisko organy pominęły zależność pomiędzy przepisami Prawa budowlanego, a przepisami Prawa geologicznego i górniczego. Podkreślić należy, że podmiot występując do właściwego organu o uzyskanie aprobaty swych działań poprzez wydanie decyzji, jak to miało miejsce w niniejszej sprawie, pozostaje pod ochroną prawa w zakresie objętym wydaną decyzją. W zaskarżonej decyzji powyższa kwestia nie znalazła odzwierciedlenia. W postępowaniu administracyjnym obowiązuje zasada trwałości decyzji (art. 16 Kpa), która również obejmuje jej skutki, co w niniejszej sprawie odnosi się do skutków prawnych wydania ostatecznej decyzji w przedmiocie budowy obiektu na spornych działkach. Skarżąca spółka wskazała, że zgodnie z art. 41 ust. 2 pkt 2 Prawa budowlanego niwelacja stanowi element prac przygotowawczych na terenie budowy, co zdaje się umknęło organowi (str. 7 skargi). Jednocześnie organ nie wskazał żadnej normy prawnej, która zabraniałaby w realiach niniejszej sprawy na realizację inwestycji budowlanej, nawet przy przyjęciu, że na terenie przeznaczonym pod działalność gospodarczą w planie zagospodarowania przestrzennego znajduje się złoże piasku ( opinia geologiczna z 2016r.).

Odnosząc się do powyższych rozważań stwierdzić należało, że w sprawie doszło do naruszenia wskazanych w skargach norm postępowania.

Prowadząc postępowanie administracyjne związane z wydaniem zaskarżonej decyzji organ podjął czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego (art. 7 Kpa) jednakże w niewystarczającym zakresie. Organ winien dążyć do załatwienia sprawy w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej (art. 8 Kpa), co nie miało jednakże miejsca w rozpoznawanej sprawie, a o czym świadczy już chociażby udział w niej RMiŚP oraz prezentowane przezeń stanowisko. Podobnie należało odwołać się do art. 11 Kpa i zawartej w nim zasady przekonywania, która nie została przez organy zrealizowana. W trakcie postępowania nie dokonano w sposób wyczerpujący zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego, w tym również w zakresie cech i ilości przemieszczonego piasku (art. 77 Kpa). Ustalenia organu I instancji zostały zaakceptowane przez organ odwoławczy, który dokonał wtórnej oceny poszczególnych dowodów z osobna oraz wszystkich zgromadzonych dowodów we wzajemnej ich łączności, w celu jednoznacznego ustalenia okoliczności istotnych w sprawie (wyrok WSA we Wrocławiu z 4.12.2007r., sygn. akt III SA/Wr 282/07).

Uznać zatem należało, że stan faktyczny sprawy nie został poprawnie ustalony przez organy nadzoru górniczego, zgodnie z regułami określonym w art. 7 i 77 Kpa. W konsekwencji uznać także należało, że organ dokonał wadliwej subsumcji ustalonego stanu faktycznego pod omówione wyżej normy prawa materialnego. Stąd konieczność uchylenia zaskarżonej decyzji. Organ dokonując ponownej oceny stanu sprawy winien uwzględnić całokształt zgromadzonej w sprawie dokumentacji, w tym skutki dla rozstrzygnięcia sprawy wynikające z wydanych decyzji administracyjnych, w tym przez organy nadzoru budowlanego. Ocena materiału dowodowego sprawy winna być kompleksowa czego zabrakło w dotychczasowych rozważaniach organów, które pominęły okoliczności związane z powstaniem budynku na przedmiotowej działce w zgodzie z przepisami prawa.

Mając na względzie powyższe Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c ppsa w zw. z art. 135 ppsa uchylił zaskarżoną decyzję oraz decyzję ją poprzedzającą.

Zasądził na rzecz skarżącej spółki kwotę 23.257 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego z uwzględnieniem uiszczonego wpisu od skargi oraz wynagrodzenia pełnomocnika.