Wyrok NSA, sygn. akt I GSK 302/16
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2018-04-06 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6300 Weryfikacja zgłoszeń celnych co do wartości celnej towaru, pochodzenia, klasyfikacji taryfowej; wymiar należności celny
Skarżony organ: Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Lidia Ciechomska-Florek (spr.) Sędzia NSA Janusz Zajda Sędzia del. WSA Elżbieta Kowalik- Grzanka Protokolant Ilona Szczepańska po rozpoznaniu w dniu 6 kwietnia 2018 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skarg kasacyjnych A. Spółki z o.o. w S. oraz M.M. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 12 grudnia 2014 r. sygn. akt V SA/Wa 150/14 w sprawie ze skarg A. Spółki z o.o. w S. oraz M.M. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w Warszawie z dnia 31 października 2013 r. nr [...] w przedmiocie weryfikacji zgłoszenia celnego oddala skargę kasacyjną


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 12 grudnia 2014 r. sygn. akt V SA/Wa 150/14 oddalił skargę A. Sp. z o.o. oraz [...[ - wspólników spółki cywilnej Agencja Celna C. na decyzje Dyrektora Izby Celnej w Warszawie z dnia 31 października 2013 r. nr [...] w przedmiocie określenia wartości celnej towaru oraz kwoty długu.

Sąd pierwszej instancji za podstawę rozstrzygnięcia przyjął następujące ustalenia:

W dniu 30 marca 2010 r. Agencja C. działając jako przedstawiciel pośredni firmy A. dokonała wpisu do rejestru towarów objętych procedurą dopuszczenia do obrotu z zastosowaniem procedury uproszczonej. W dniu 8.04.2010 r. złożono zgłoszenie celne uzupełniające, którego przedmiotem było 2.750 opakowań pomidorów zaklasyfikowanych do kodu CN 0702 00 00 99. W wyniku kontroli postimportowej przeprowadzonej w trybie art. 78 WKC stwierdzono nieprawidłowości związane z deklarowaną wartością towaru mające wpływ na prawidłowe określenie należności celnych i podatkowych, w związku z czym Naczelnik Urzędu Celnego w P. (organ pierwszej instancji) postanowieniem z 30 czerwca 2011 r. wszczął z urzędu postępowanie dotyczące ww. zgłoszenia celnego w zakresie określenia wartości celnej towaru oraz kwoty wynikającej z długu celnego, w wyniku którego decyzją z 21 grudnia 2012 r. orzekł o retrospektywnym zaksięgowaniu kwoty długu celnego w wysokości 24 034 zł.

Dyrektor Izby Celnej w Warszawie (organ odwoławczy lub Dyrektor IC) orzekając na skutek odwołania decyzją z 31 października 2013 r. utrzymał w mocy rozstrzygnięcia organu pierwszej instancji wyjaśniając, że decyzja nie narusza prawa. Nie zgadzając się z powyższą decyzją skarżąca złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, wniosła o jej uchylenie i umorzenie postępowania. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej w Warszawie wniósł o oddalenie skargi i podtrzymał stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Sąd pierwszej instancji skargę oddalił. W uzasadnieniu wyroku wskazał na istotę sporu wyjaśniając, że przedmiotem sporu jest prawidłowość zadeklarowanej w zgłoszeniu celnym wartości celnej towaru, która zdaniem organów celnych została zawyżona poprzez doliczenie do ceny towarów zawyżonych kosztów transportu oraz stawki celnej, które miały wpływ na prawidłowe określenie należności celnych, poprzez doliczenie do należności celnych opłaty dodatkowej. Przechodząc do dalszych rozważań Sąd pierwszej instancji zaznaczył, że przedmiotem zgłoszenia celnego były pomidory świeże importowane z Turcji. Przywóz towarów sprowadzonych z krajów trzecich objęty był stosowanym w UE systemem cen wejścia, który polega na pobieraniu specyficznych opłat celnych, które są sumą cła ad valorem i cła dodatkowego (tzw. ekwiwalentu taryfowego) nakładanego, gdy cena owoców i warzyw dopuszczanych do swobodnego obrotu w UE (tzw. cena importowa) jest niższa od ceny wejścia ustalonej dla danego gatunku owoców i warzyw. Import owoców i warzyw dokonywany po cenie równej cenie wejścia bądź od niej wyższej obciążony jest jedynie cłem ad valorem. Cena wejścia produktów sektora owoców i warzyw wykorzystywana jest do szczegółowego klasyfikowania tych towarów w taryfie celnej oraz określania specyficznych opłat celnych. Wysokość ceny wejścia (w euro za 100 kg masy netto) ustalana jest co roku przez Komisję Europejską i określana we Wspólnej Taryfie Celnej. Obowiązujące w 2010 r. ceny wejścia zostały określone w rozporządzeniu Komisji (WE) Nr 948/2009 w Załączniku nr 2. Są one podawane dla danego kodu CN produktu. Dla każdego produktu objętego systemem cen wejścia w taryfie celnej określone są skale, tzw. progi stosowania cen wejścia za 100 kg netto produktu. Progi te odpowiadają porównaniu wysokości ceny wejścia do wysokości ceny importowej. Ponadto taryfa celna przewiduje zróżnicowanie ceny wejścia w zależności od okresu roku kalendarzowego. Zasady określania ceny importowej umożliwiające przyporządkowanie jej do właściwego progu ceny wejścia zostały wskazane w art. 139 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1580/2007. Zgodnie zaś z art. 29 ust. 1 WKC wartością celną przywożonych towarów jest wartość transakcyjna, to znaczy cena faktycznie zapłacona lub należna za towary, gdy zostały one sprzedane w celu wywozu na obszar celny Wspólnoty, ustalana - o ile jest to konieczne - na podstawie art. 32 i 33 WKC. Zgodnie z art. 32 ust. 1 lit. e WKC – w celu ustalenia wartości celnej z zastosowaniem art. 29 do ceny faktycznie zapłaconej lub należnej za przywożone towary dodaje się: koszty transportu i ubezpieczenia przywiezionych towarów oraz opłaty załadunkowe i manipulacyjne związane z transportem przywiezionych towarów do miejsca ich wprowadzenia na obszar celny Wspólnoty. Mając na uwadze powyższe regulacje, Sąd pierwszej instancji wyjaśnił, że w sprawie bezsporne były ustalenia organów co do trasy i wyliczonych odległości poza terenem Wspólnoty oraz po wprowadzeniu towaru na obszar Wspólnoty. Ustalenia te zostały dokonane w oparciu o informacje uzyskane od Zrzeszenia Międzynarodowych Przewoźników Drogowych i wynikają z odczytu suszek karnetu TIR [...]. Organy celne zakwestionowały jedynie podane na fakturze przewoźnika koszty transportu do granicy UE uznając je za zawyżone w stosunku do odległości. Sąd pierwszej instancji wyjaśnił następnie, że skarżąca wezwana przez organ pierwszej instancji do przedłożenia m.in. umowy spedycyjnej lub oferty spedytora, z której wynikałyby stawki frachtowe nie przedłożyła powyższych dokumentów w wyznaczonym terminie. Dopiero w toku postępowania odwoławczego złożona została umowa o współpracy gospodarczej w zakresie przewozów międzynarodowych z 30 grudnia 2009 r. zawarta pomiędzy skarżącą spółką a firmą transportową A. z Turcji. Sąd pierwszej instancji przywołał treść przedłożonej umowy wskazując iż: "Z tytułu wykonania usług, o których mowa w niniejszej umowie Przewoźnikowi należne jest wynagrodzenie obliczone na podstawie przebytej odległości liczonej w kilometrach, obowiązujących w dniu rozpoczęcia przewozu, cen paliwa i czasu postoju w miejscu załadunku." Sąd pierwszej instancji wyjaśnił następnie, że skarżąca powołała się na znacznie wyższe ceny paliwa w Turcji oraz dodatkowe koszty takie jak (...) opłaty z tytułu podstawienia samochodu do transportu, ewentualne obciążenia przez firmę transportową karami za oczekiwanie na załadunek, czy też koszt załadunku oraz ubezpieczenia transportowanego towaru. W ocenie Sądu pierwszej instancji brak było podstaw do uwzględnienia opłat załadunkowych i ubezpieczenia, gdyż w dokumencie Deklaracja wartości celnej skarżąca wskazała, że nie poniosła opłat załadunkowych i manipulacyjnych ani też kosztów ubezpieczenia. Sąd pierwszej instancji zaznaczył, że koszty paliwa w Turcji są znacznie wyższe od cen na terenie Unii, jednak same koszty nie mogą uzasadniać dwukrotnie wyższego wynagrodzenia za transport po terytorium Turcji. Zdaniem Sądu, koszt paliwa nie wpływa w takim stopniu na koszt transportu, jak to przedstawiła skarżąca. Jeśli skarżąca chciałaby się na ten fakt powołać, powinna tę kwestię szczegółowo rozliczyć przedkładając fakturę za transport ze szczegółowym rozliczeniem kosztów stosownie do zapisów umowy z przewoźnikiem. Jak wskazał Sąd pierwszej instancji, zgodnie z art. 32 ust. 2 WKC każdy element dodany do ceny faktycznie zapłaconej lub należnej jest doliczany, z zastosowaniem niniejszego artykułu, jedynie na podstawie obiektywnych i wymiernych danych. Oznacza to, że to na stronie spoczywa obowiązek dostarczenia dowodów poniesienia konkretnych kosztów, które chce, żeby zostały doliczone do wartości celnej. Ogólne powołanie się na wyższe ceny paliwa tego warunku nie spełnia. Sąd pierwszej instancji zwrócił uwagę na fakt, że skarżąca miała możliwość skorzystania przy wyliczaniu należności celnych i podatkowych z udostępnionego przez administrację celną "kalkulatora taryfowego". Za pomocą tego kalkulatora wpisanie danych w postaci m.in. kodu towaru, elementów kalkulacyjnych wyrażonych w PLN, daty zgłoszenia, masy netto i kraju pochodzenia, umożliwiało natychmiastowe i prawidłowo dokonanie wyliczenia należności celnych bez nakładania na podmiot gospodarczy obowiązku każdorazowego dokonywania opisanej wyżej szczegółowej kalkulacji. Kalkulator dokonuje bowiem automatycznego przeliczenia zarówno cen wejścia, jak również stawek celnych wyrażonych w EUR na podstawie kursów EUR ustalonych zgodnie z art. 18 WKC i wprowadzonych centralnie do systemu CELINA. Importer jest jedynie zobowiązany do prawidłowego przeliczenia wartości celnej towaru wyrażonej w innej walucie niż PLN zgodnie z zasadami określonymi w art. 169-172 RWKC. Wydruki kalkulatora taryfowego dla przedmiotowego towaru znajdują się w aktach administracyjnych sprawy i potwierdzają prawidłową wartość przeliczeń wskazaną w zaskarżonej decyzji. Skargę kasacyjną od ww. wyroku wywiodła Agencja Celna, reprezentowana przez pełnomocnika radcę prawnego, wnosząc o uwzględnienie skargi i przyjęcie sprawy do rozpoznania przez NSA oraz stwierdzenie nieważności postępowania prowadzonego przed organem administracji państwowej pierwszego i drugiego stopnia, a w konsekwencji nieważności postępowania prowadzonego przed WSA w Warszawie zakończonego skarżonym wyrokiem. W przypadku uznania, że brak jest przesłanek do stwierdzenia nieważności wniesiono o uchylenie w całości zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania WSA w Warszawie oraz zasądzenie kosztów postępowania wg norm przepisanych, w tym kosztów zastępstwa procesowego za obydwie instancje na rzecz skarżącego.

Zaskarżonemu wyrokowi, na podstawie art. 174 pkt 1 ustawy z dnia

30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

(Dz. U. z 2012 r. poz. 270, z późn. zm.) - dalej jako "P.p.s.a.", zarzucono naruszenie prawa materialnego przez jego błędną wykładnię oraz niewłaściwe zastosowanie, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:

1. naruszenie art. 139 ust. 1 lit. a) i ust. 3 Rozporządzenia 1580/2007, art. 33

i art. 34 Rozporządzenia 1182/2007, art. 18 i art. 35 WKC, art. 168-172 RWKC, art. 11 Prawa celnego oraz § 1 rozporządzenia z 22 kwietnia 2004 r. przez ich błędne zastosowanie polegające na uznaniu, że:

– wartość celna importowanych towarów jest tożsama z ceną FOB towaru, podczas gdy wartość celna jest jedynie wyliczana na podstawie ceny FOB,

– cena wejścia winna być ustalona na podstawie wartości celnej, podczas gdy cena wejścia winna być wyliczona na podstawie ceny FOB

– do przeliczenia na walutę polską ceny wejścia (wyrażonej w EUR) winno stosować się kurs celny, podczas gdy kurs celny stosuje się wyłącznie do ustalenia wartości celnej, a do ustalenia ceny wejścia należy stosować kurs brukselski;

2. naruszenie art. 139 ust. 1 lit. a) i ust. 3 Rozporządzenia 1580/2007, art. 33

i art. 34 Rozporządzenia 1182/2007, art. 18 i art. 35 WKC, art. 168-172 RWKC, art. 11 Prawa celnego oraz § 1 rozporządzenia z 22 kwietnia 2004 r. w zw. z art. 2 WKC polegające na uznaniu, że na terytorium Polski prawo wspólnotowe,

w szczególności przepisy celne określone w Rozporządzeniu 1182/2007 oraz

w Rozporządzeniu 1580/2007, stosowane mogą być odmiennie niż na terytorium pozostałych państw członkowskich UE;

3. naruszenie zasady jednolitości stosowania prawa wspólnotowego poprzez uznanie, że w niniejszym postępowaniu interpretacja przepisów prawa dokonana przez Dyrektora w zakresie ustalania wartości celnej nie narusza zasady jednolitości stosowania WKC;

4. naruszenie konstytucyjnej zasady równości wobec prawa poprzez uznanie

w niniejszym postępowaniu przez Dyrektora, że podmioty o tym samym statusie prawnym nie mogą na gruncie tych samych przepisów oczekiwać takich samych rozstrzygnięć orzekających o przyznaniu bądź odmowie przyznania uprawnień, które z tych przepisów wynikają.

Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono również naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy, tj.:

1. art. 145 § 1 pkt 2 P.p.s.a. poprzez oddalenie skargi w sytuacji, gdy zaskarżona decyzja Dyrektora została wydana z naruszeniem zasady dwuinstancyjności

(art. 127 O.p.), zasady umożliwienia czynnego udziału w postępowaniu (art. 123

§ 1 O.p.), art. 145 § 1 O.p. w zw. z art. 165 § 1, 2 i 4 O.p. i art. 247 § 1 pkt 3 O.p. - przez brak prawidłowego wszczęcia postępowania w niniejszej sprawie, co uzasadniało jej uchylenie ze względu na rażące naruszenie prawa;

2. art. 145 § 1 pkt 2 P.p.s.a. w zw. z art. 183 § 1 P.p.s.a. poprzez oddalenie skargi

w sytuacji, gdy zaskarżona decyzja Dyrektora została wydana z naruszeniem zasady dwuinstancyjności (art. 127 O.p.), zasady umożliwienia czynnego udziału w postępowaniu (art. 123 § 1 O.p.), art. 145 § 1 O.p. w zw. z art. 165 § 1, 2 i 4 O.p. i art. 247 § 1 pkt 3 O.p. - przez prowadzenie sprawy bez udziału strony

i skierowanie decyzji do osoby, która nie jest stroną, co uzasadniało jej uchylenie;

3. art. 145 § 1 pkt 2 P.p.s.a. w zw. z art. 183 § 1 P.p.s.a. poprzez rażące naruszenie art. 108 § 2 pkt 2 lit. a) i c) O.p. poprzez uznanie, że decyzja Naczelnika z dnia

21 grudnia 2012 r. została doręczona stronie postępowania, mimo że nigdy nie została skierowana na adres skarżącego, ani nie zastosowano w jej przypadku art. 151a O.p. o doręczeniu zastępczym, co skutkuje uznaniem, że w sposób rażący naruszono prawa strony poprzez naruszenie zasady dwuinstancyjności postępowania;

4. art. 145 § 1 pkt 2 P.p.s.a. w zw. z art. 183 § 1 P.p.s.a. poprzez rażące naruszenie art. 108 § 2 pkt 2 lit. a) i c) O.p. poprzez uznanie, że decyzja Naczelnika z dnia

21 grudnia 2012 r. została doręczona pełnomocnikowi strony postępowania, mimo że w niniejszej sprawie nie został ustanowiony pełnomocnik;

5. art. 145 § 1 pkt 2 P.p.s.a. w zw. z art. 121 § 1, art. 122, art. 123 O.p. w zw.

z art. 180 § 1 w zw. z art. 187 § 1 O.p., poprzez błędne uznanie, że dowód

w sprawie i podstawę wyliczenia należności celnych stanowi domniemana przez Dyrektora droga transportu (wydruk map ze strony google maps), a nie faktycznie przebyta oraz błędne ustalenie przez Dyrektora miejsca przekroczenia granicy UE;

6. art. 145 § 1 pkt 2 P.p.s.a. w zw. z art. 121 § 1, art. 122, art. 123 O.p. w zw.

z art. 180 § 1 w zw. z art. 187 § 1 O.p., poprzez błędne uznanie, że dowód

w sprawie i podstawę wyliczenia należności celnych stanowi wyznaczona przez Dyrektora droga transportu (wydruk map ze strony google maps) na podstawie załączonych suszek (odcinki w karnecie TIR), mimo że załączone w materiale dowodowym suszki wyraźnie wskazują, iż przebyta droga transportu odbywała się jedynie z jednym przekroczeniem granicy UE, a nie - jak wskazuje skarżona decyzja - transport odbył się przez Serbię (państwo nie należy do UE), co wymagałoby wystawienia kolejnych suszek, które dokumentują każde przekroczenie granic UE;

7. art. 145 § 1 pkt 2 P.p.s.a. w zw. z art. 121 § 1, art. 122, art. 123 O.p. w zw.

z art. 180 § 1 w zw. z art. 187 § 1 O.p., poprzez błędne uznanie, że Dyrektor nie jest obowiązany zebrać i w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy;

8. art. 145 § 1 pkt 2 P.p.s.a. w zw. z art. 121 § 1, art. 122, art. 123 O.p. w zw.

z art. 180 § 1 w zw. z art. 187 § 1 O.p., poprzez błędne uznanie, że faktura VAT wystawiona przez przewoźnika tureckiego winna odpowiadać polskim przepisom ustawy o podatku VAT w zakresie wystawiania faktur.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej przedstawiono argumentację na poparcie powyższych zarzutów.

Ponadto wniesiono o skierowanie do Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej pytania prejudycjalnego w trybie wskazanym w art. 267 TWE i ustalenie zasady wykładni przepisów:

1. art. 139 Rozporządzenia 1580/2007 i udzielenie odpowiedzi na pytanie, czy cena wejścia, określona w art. 139 Rozporządzenia 1580/2007, jest pojęciem tożsamym z wartością celną określoną w odpowiednich przepisach WKC i czy te wartości mogą być stosowane wymiennie;

2. art. 18, 35 WKC oraz art. 139 Rozporządzenia 1580/2007 i udzielenia odpowiedzi, kiedy należy stosować kurs brukselki, a kiedy kurs celny, jaki kurs przeliczeniowy należy stosować do przeliczenia ceny wejścia, cen progowych, wartości celnej.

Skargę kasacyjną od ww. wyroku wywiodła również Spółka, reprezentowana przez pełnomocnika adwokata, wnosząc o uchylenie go w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi pierwszej instancji oraz zasądzenie od Dyrektora na rzecz skarżącego kosztów postępowania, w tym kosztów postępowania kasacyjnego wg norm przepisanych.

Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono naruszenie przepisów prawa materialnego (art. 174 pkt 1 P.p.s.a.), tj.:

1. art. 31 ust. 2 lit. g) WKC poprzez niezgodne z prawem dokonanie podziału kosztów transportu przy zastosowaniu arbitralnych wartości, podczas gdy zapłacone z tytułu usługi transportu należności zostały wyszczególnione na fakturach, a odpowiednie wartości mające wpływ na ich wysokość wynikają z umowy spedycyjnej oraz dodatkowych ustaleń dokonanych przez strony;

2. art. 31 ust. 2 lit. g) WKC poprzez niezgodne z prawem dokonanie szacunkowych wyliczeń kosztów paliwa przy zastosowaniu arbitralnych wartości, podczas gdy zapłacone z tytułu paliwa należności powinny zostać ustalone na podstawie twierdzeń skarżącego popartych wydrukami prezentującymi ceny paliw obowiązujące w Turcji w terminie dokonywania dostaw;

3. art. 32 ust. 2 lit e) pkt i) WKC poprzez nieuwzględnienie, że do wartości celnej należy dodać również odpowiednio koszty ubezpieczenia przywiezionych towarów, których koszt poza granicami UE jest znacznie wyższy;

4. art. 32 ust. 2 lit. e pkt ii) WKC poprzez pominięcie przy dokonywanych wyliczeniach, że opłaty załadunkowe i manipulacyjne związane w transportem przywiezionych towarów do miejsca ich wprowadzenia na obszar UE są doliczane do wartości celnej towaru i z uwagi na zapisy zamieszczone w umowie spedycyjnej doliczane są bezpośrednio do kosztów transportu poniesionych przed przekroczeniem granicy UE;

5. art. 78 ust. 2 WKC poprzez przeprowadzenie kontroli mimo braku istotnych przesłanek do jej zarządzenia, tj. pomimo faktu, że procedura celna zastosowana została w oparciu o prawidłowe oraz kompletne dane.

Zaskarżonemu wyrokowi, na podstawie art. 174 pkt 2 P.p.s.a., zarzucono również naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj.

1. art. 151 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) P.p.s.a poprzez oddalenie skargi mimo naruszenia przez organ art. 121 § 1 i 2, art. 122 i art. 180 O.p. polegającego na niezebraniu w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego w sprawie

i w efekcie niedokładnym wyjaśnieniu stanu faktycznego sprawy;

2. art. 141 § 4 P.p.s.a. poprzez sporządzenie uzasadnienia wyroku w sposób sprzeczny z dyspozycją tej normy prawnej, co uniemożliwia przeprowadzenie kontroli instancyjnej, w szczególności brak odniesienia się do wszystkich dowodów istotnych dla rozstrzygnięcia oraz brak ich oceny, a także wpływu na treść rozstrzygnięcia, co mogło mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej przedstawiono argumentację na poparcie powyższych zarzutów.

Dyrektor w odpowiedziach na skargi kasacyjne wniósł o ich oddalenie.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna A. s. c. nie ma usprawiedliwionych podstaw.

Zgodnie z art. 176 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi skarga kasacyjna powinna czynić zadość wymaganiom określonym dla pisma w postępowaniu sądowym oraz zawierać oznaczenie zaskarżonego orzeczenia ze wskazaniem czy jest ono zaskarżone w całości, czy w części, przytoczenie podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienie, wniosek o uchylenie lub zmianę orzeczenia z oznaczeniem zakresu żądanego uchylenia lub zmiany.

Rozpatrując sprawę na skutek złożenia skargi kasacyjnej Naczelny Sąd Administracyjny związany jest jej granicami, tj. treścią przytoczonych w niej podstaw kasacyjnych oraz treścią i zakresem zawartego w niej wniosku, z urzędu biorąc pod rozwagę jedynie nieważność postępowania (art. 183 § 1 P.p.s.a.). Związanie granicami skargi kasacyjnej oznacza zatem, że zakres kontroli orzeczenia wydanego w pierwszej instancji wyznacza sama strona wnosząca ten środek zaskarżenia.

Związanie Naczelnego Sądu Administracyjnego podstawami skargi kasacyjnej wymaga prawidłowego ich określenia w samej skardze. Oznacza to konieczność powołania konkretnych przepisów prawa, którym uchybił Sąd pierwszej instancji, uzasadnienia zarzutu ich naruszenia, a w razie zgłoszenia zarzutu naruszenia prawa procesowego, wykazania dodatkowo, że to uchybienie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W odniesieniu do prawa materialnego należy wykazać, na czym polegała dokonana przez Sąd pierwszej instancji błędna wykładnia lub niewłaściwe zastosowanie oraz jaka powinna być wykładnia prawidłowa lub, jakie powinno być właściwe zastosowanie przepisu prawa materialnego.

Niniejsza skarga kasacyjna została oparta na obu podstawach kasacyjnych określonych w art. 174 pkt 1 i 2 p.p.s.a.

Odnosząc się w pierwszej kolejności do zarzutu naruszenia przepisów postępowania wypada wskazać, że sposób w jaki zostały one sformułowane w pkt 1 do 4 petitum skargi kasacyjnej nie opowiada w pełni wymogom ustawowym. Zarzuty te sprowadzają się do kwestionowania prawidłowości przebiegu postępowania administracyjnego z udziałem strony (zarzuty dotyczą prawidłowości wszczęcia postępowania jak też doręczeń pism pełnomocnikowi strony). Zwrócić zatem należy uwagę, że uchylenie przez sąd administracyjny decyzji może nastąpić z powodu naruszenia przepisów postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a.) i to jedynie wówczas, jeżeli to naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. A zatem, nie każde naruszenie przepisów postępowania powoduje konieczność wyeliminowania decyzji z obrotu prawnego. Tylko takie naruszenie przepisów, które mogło spowodować, że wynik sprawy mógłby być inny, gdyby do tego naruszenia nie doszło, powoduje konieczność uchylenia decyzji przez sąd (por. uchwała NSA z dnia

25 kwietnia 2005 r. sygn. akt FPS 6/04, ONSAiWSA 2005/4/66).

Z akt sprawy wynika, że w dniu 21 lipca 2011 roku zostało złożone pełnomocnictwo radcy prawnego w tejże sprawie (karta 23 akt administracyjnych). Pełnomocnictwo zostało złożone już po wszczęciu z urzędu postępowania w niniejszej sprawie. Nie ulega zatem wątpliwości, że radca prawny Violetta Małgorzata Gut została skutecznie ustanowiona pełnomocnikiem Agencji Celnej w już toczącym się postępowaniu celnym i na organie celnym I instancji ciążył wynikający z art. 145 § 2 Ordynacji podatkowej obowiązek doręczania wszelkich przesyłek związanych z prowadzonym postępowaniem właśnie temu pełnomocnikowi. Dysponując pełnomocnictwem organ celny I instancji nie miał żadnych podstaw by kwestionować uprawnienie pełnomocnika do odbioru korespondencji.

Nie znajduje potwierdzenia w materiale dowodowym zgromadzonym w aktach administracyjnych sprawy, iż pełnomocnictwo to zostało skutecznie cofnięte. Zwrócić należy uwagę, że wezwanie Naczelnika Urzędu Celnego w P. z dnia 6 czerwca 2012 r. do przedłożenia oświadczenia dotyczącego podziału kosztów transportu towaru objętego zgłoszeniem celnym z 7 kwietnia 2010 r., jak również postanowienie o wyznaczeniu stronie 7-dniowego terminu do wypowiedzenia się w sprawie zebranego materiału dowodowego zostało odebrane przez pełnomocnika już po dniu deklarowanego przez skarżącą odwołania pełnomocnictwa. Również decyzja Naczelnika Urzędu Celnego w P. z dnia 21 grudnia 2012 r. została doręczona ustanowionemu w sprawie pełnomocnikowi. Radca prawny A.B. dokonywała odbioru ww. przesyłek nie dokonując jakiejkolwiek próby ich odesłania do organu wraz z adnotacją o wycofaniu pełnomocnictwa. W ocenie Sądu drugiej instancji zachowanie samego pełnomocnika, który w toku postępowania podatkowego podejmował czynności w imieniu strony, w szczególności odbierał korespondencję, nie mogło pozostać bez wpływu na działanie organu I instancji. Dopiero w piśmie, które wpłynęło do Urzędu Celnego w P. w dniu 6 sierpnia 2013 r. organ celny pierwszej instancji otrzymał od pełnomocnika strony informację o odwołaniu pełnomocnictwa. Konsekwencją powyższego było kierowanie pism do strony.

W reasumpcji stwierdzić trzeba, że przedstawione wyżej ustalenia dowodzą, że strona w toku postępowania również przed organem pierwszej instancji miała możliwość czynnego udziału w postępowaniu, z czego nie skorzystała, zaś zarzuty skierowane do decyzji organów celnych miała możliwość sformułowania w skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, co uczyniła. Tym samym, nie może budzić wątpliwości, że skarżąca nie poniosła negatywnych skutków prawnych, wynikających ze sposobu procedowania przez organy celne obu instancji.

Z powyższych względów zarzuty naruszenia przepisów postępowania określone w pkt 1 do 4 petitum skargi kasacyjnej nie zasługują na uwzględnienie.

W ocenie NSA nie są również zasadne pozostałe zarzuty naruszenia przepisów postępowania. Odnosząc się do zarzutu określonego w pkt 5 i 6 petitum skargi kasacyjnej wskazać trzeba, że skarżąca kasacyjnie nie podważyła żadnym przeciw dowodem prawidłowych ustaleń organu, zaakceptowanych przez Sąd I instancji zebranych na podstawie dokumentów otrzymanych z IRU w Genewie dotyczących przebiegu tego konkretnego transportu, z których wynikało, iż pierwszym miejscem wprowadzenia towaru na teren Wspólnoty była miejscowość Svilengrad w Bułgarii. Z załączonego Karnetu TIR wynikało, że miejscowością w której oddano przedmiotowy towar do dyspozycji importera była miejscowość Fethiye w Turcji. Na podstawie podanego w decyzji adresu stron internetowych ustalono w kilometrach odcinek drogi od miejscowości przejęcia towaru do granic Wspólnoty oraz odcinek od pierwszego miejsca przekroczenia granicy Wspólnoty do miejsca przeznaczenia. Przy czym, organ odwoławczy jako organ rozpoznający merytorycznie sprawę, skorygował ustalenia organu pierwszej instancji co do miejsca zamknięcia procedury uproszczonej, co przełożyło się na ilość kilometrów. Na żadnym etapie postępowania ustalenia organów nie wskazywały, że transport wykonywany był przez Serbię.

Za nie mające usprawiedliwionych podstaw uznać należy zarzuty wymienione w pkt 5 i 6 petitum skargi kasacyjnej.

Na uwzględnienie nie zasługują również zarzuty w pkt 7 petitum skargi kasacyjnej. Sąd I instancji zasadnie uznał, że przeprowadzone przez organy postępowanie nie było dotknięte wadami. Zarzuty naruszenia art. 145 § 2 p.p.s.a. w zw. z art. 121 § 1, art. 122, art. 123 Ordynacja podatkowa w zw. z art. 180 § 1 w zw. z art. 187 § 1 O.p. są bezzasadne. Stan faktyczny sprawy został ustalony w prawidłowo przeprowadzonym postępowaniu, z zachowaniem reguł wynikających z powołanych przepisów, co znalazło wyraz w prawidłowej ocenie Sądu pierwszej instancji.

Odnosząc się do zarzutu określonego w pkt 8 petitum skargi kasacyjnej, NSA stwierdza, że treść zarzutu i brak jakiejkolwiek argumentacji uzasadniającej go, nie pozwala ustalić na czym polega naruszenie wskazanych w nim przepisów, zwłaszcza, że jak wynika z akt sprawy organ nie żądał takiej faktury zaś Naczelny Sąd Administracyjny z uwagi na treść art. 183 § 1 p.p.s.a. nie może domniemywać intencji strony i samodzielnie uzupełniać, czy też konkretyzować zarzutów kasacyjnych (por. wyroki NSA z dnia 11 września 2011 r., sygn. akt II OSK 151/12; z dnia 16 listopada 2011 r., sygn. akt II FSK 861/10, opubl. orzeczenia nsa.gov.pl).

Z powyższych względów zarzut ten nie zasługuje na uwzględnienie.

Przechodząc do rozpoznania zarzutu naruszenia prawa materialnego wypada wskazać, że skoro zarzut naruszenia przepisów postępowania okazał się nieskuteczny, to za podstawę dalszych rozważań należało przyjąć ustalony w sprawie stan faktyczny, z którego wynika, że wnosząca skargę kasacyjną nieprawidłowo zadeklarowała wartość importowanego towaru (pomidorów), co miało wpływ na prawidłowe określenie wysokości należności celnych.

Istota sporu między stronami dotyczy prawidłowości obliczenia wartości celnej oraz tzw. ceny wejścia dla towarów (pomidorów) sprowadzonych spoza terytorium Unii Europejskiej (UE), a w konsekwencji nieprawidłowego obliczenia należności celnych, tzw. ekwiwalentu taryfowego.

Jak wynika z ustaleń faktycznych sprawy, importowany towar był objęty systemem cen wejścia, co nie jest kwestionowane, stanowiącym w imporcie produktów ogrodniczych specyficzny instrument ochrony rynku UE. Polega on na pobieraniu opłat celnych tzw. cła ad valorem oraz w sytuacji gdy cena importowa towaru jest niższa od ceny wejścia ustalonej dla danego gatunku owoców i warzyw – cła dodatkowego (tzw. ekwiwalentu taryfowego).

Określając ramy prawne sprawy należy wskazać, że w czasie objętym postępowaniem kwestie z tym związane w sektorze owoców i warzyw regulowane były rozporządzeniem Rady (WE) nr 1182/2007 z dnia 26 września 2007r. ustanawiającym przepisy szczegółowe dotyczące sektora owoców i warzyw (...) oraz rozporządzeniem Komisji (WE) nr 1580/2007 z dnia 21 grudnia 2007r. ustanawiające przepisy wykonawcze do rozporządzeń Rady (WE) nr 2200/96 i nr 1182/2007, które szczegółowo regulowało zasady stosowania ustaleń dotyczących przywozu owoców i warzyw.

Podstawę klasyfikacji produktów wymienionych w części A załącznika XV rozporządzenia Komisji (WE) nr 1580/200 stanowiła cena wejścia zgodnie z Taryfą Celną Wspólnot Europejskich, która zgodnie z wolą wnoszących skargę kasacyjną i w granicach prawem dozwolonych podlegała obliczeniu na podstawie art. 139 ust. 1 lit. a) powołanego rozporządzenia, a więc według tzw. ceny FOB produktów w kraju ich pochodzenia, powiększonej o koszty ubezpieczenia i przewozu do granic obszaru celnego Wspólnoty.

W przypadku gdy cena wejścia jest obliczana na podstawie ceny FOB produktów w kraju pochodzenia, wartość celna obliczana jest na podstawie danej sprzedaży po tej cenie. W tej sprawie skarżąca dokonała wyboru sposobu ustalenia ceny wejścia stanowiącej podstawę klasyfikacji towarów w oparciu o cenę FOB produktów w kraju pochodzenia, powiększoną o koszty ubezpieczenia i przewozu do granic obszaru celnego Wspólnoty stosownie do art. 139 ust. 1 lit a) rozporządzenia Komisji (WE) nr 1580/2007. Przy czym w dokumencie Deklaracja wartości celnej wskazano, że nie poniesiono kosztów ubezpieczenia. Tym samym wartość celna towarów została określona w oparciu o cenę FOB produktów powiększoną o zweryfikowane koszty przewozu do granic obszaru celnego Wspólnoty i prawidłowo wyliczona przez organ odwoławczy, co zasadnie zaakceptował Sąd I instancji. Podkreślenia też wymaga, iż ustalenia wartości celnej towaru dokonuje się nie tylko w celu określenia wartości statystycznej, ale zgodnie z art. 28 WKC dla celów stosowania Taryfy Celnej WE oraz środków pozataryfowych określonych szczególnymi przepisami wspólnotowymi i mających zastosowanie w wymianie towarowej.

Oznacza to, że przy ustalaniu wartości celnej towaru (do przewalutowania) miał zastosowanie tzw. kurs celny, a nie jak podnosi autor skargi kasacyjnej tzw. kurs brukselski. W przypadku bowiem co wynika z art. 35 WKC - gdy elementy służące do ustalenia wartości celnej towaru ( w tym cena towaru) są wyrażone w chwili ustalenia w walucie innej niż PLN organy celne mają obowiązek zastosowania kursu wymiany waluty zgodnie z zasadami określonymi w art. 169 – 172 RWKC. Wskazują one, że co do zasady, kurs walut jest ustalany w przedostatnią środę miesiąca i obowiązuje przez cały następny miesiąc. Ustalona z zastosowaniem tak określonego kursu walut wartość celna stanowi podstawę ustalenia wartości statystycznej, a także stawki celnej ad valorem, określanej jako procent wartości celnej towaru. Na gruncie prawa krajowego sposób obliczania kursu wymiany walut reguluje § 1 rozporządzenia z dnia 22 kwietnia 2004 r., z którego wynika, że do obliczenia wartości celnej towaru stosuje się bieżący kurs średni walut obcych w złotych, wyliczany i ogłaszany przez Narodowy Bank Polski, co w tym wypadku nakazywało przyjąć EUR=3,9878 PLN. Tak więc dla przeliczenia fakturowej wartości towaru oraz kosztów transportu towaru poniesionych do granic obszaru celnego Wspólnoty wyrażonych w EUR na PLN może być zastosowany wyłącznie kurs celny. Natomiast wbrew stanowisku kasatora, nie można stosować kursu wymiany waluty opublikowanego przez Komisję Europejską zgodnie z art. 18 WKC do określenia elementów służących do określenia wartości celnej towaru. Kurs ten bowiem jest stosowany wyłącznie do przeliczania elementów wskazanych we Wspólnej Taryfie Celnej wyrażonych w EUR na walutę krajową – PLN i dotyczy cen wejścia – cen progu tj. określoną ilość EUR/100kg, stawek celnych wyrażonych w EUR /100 kg. Obowiązujące w tym zakresie przepisy nie różnicują sposobu ustalania kursu wymiany waluty ze względu na rodzaj towaru czy też kraj pochodzenia. Zapewnia to jednakowe traktowanie wszystkich importerów na terenie całej UE bez względu na rodzaj przywożonych towarów oraz kraj z którego sprowadzany jest towar. Wymienione zasady przeliczania elementów służących do określenia wartości celnej towaru na polskie złote obowiązują bez względu na to czy fakturowa cena towaru została wyrażona w EUR czy też w innej walucie. Nie jest zatem możliwe przyjęcie odmiennych zasad przeliczeń waluty w sytuacji gdy wartość fakturowa towaru została wyrażona w EUR a odmiennych w przypadku gdy wartość ta podana została w innych walutach.

Powyższe zasady ustalania należności celnych od sprowadzanych owoców i warzyw są stosowane na obszarze całej RP do wszystkich importerów.

Nietrafny jest zatem zarzut skargi kasacyjnej określony w pkt 3 i 4 petitum skargi kasacyjnej.

W związku z powyższym, określenia należności celnych dla importowanego towaru dokonane przez organ odwoławczy, przedstawione przez Sąd I instancji w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku uznać należy za prawidłowe zaś skargę kasacyjną za pozbawioną usprawiedliwionej podstawy z art. 174 pkt 1) p.p.s.a.

Odnosząc się do wniosku o skierowanie do Trybunału Sprawiedliwości UE pytania prejudycjalnego, NSA wskazuje, że niewątpliwie zgodnie z literalnym brzmieniem art. 267 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej to Trybunał Sprawiedliwości UE jest właściwy do dokonywania wykładni aktów przyjętych przez instytucje, organy lub jednostki organizacyjne Unii, a w przypadku, gdy takie pytanie jest podniesione w sprawie zawisłej przed sądem krajowym, którego orzeczenia nie podlegają zaskarżeniu według prawa wewnętrznego, sąd ten jest zobowiązany wnieść sprawę do Trybunału. W praktyce jednakże Trybunał przyjmuje, że łączna interpretacja art. 267 akapit 2 i 3 TFUE prowadzi do wniosku, że sąd ostatniej instancji, przy podejmowaniu decyzji o potrzebie zadania pytania prejudycjalnego, dotyczącego wykładni prawa unijnego, dysponuje taką samą autonomią, jak sądy niższych instancji. Nie jest on zatem zobowiązany do zadania pytania, jeżeli uzna, że dana kwestia nie wymaga wykładni przepisów prawa unijnego. W przedmiotowej sprawie nie zostały spełnione przesłanki uzasadniające wystąpienie przez NSA z pytaniem prejudycjalnym do TSUE o dokonanie wykładni art. 139 rozporządzenia (WE) 1580/2007 oraz art. 18 i art. 35 WKC w zakresie przedstawionym przez skarżącą kasacyjnie. Obowiązek taki zachodzi, jak wyżej wskazano, gdy występuje potrzeba dokonania przez Trybunał wykładni przepisów wspólnotowych, co w niniejszej sprawie nie ma miejsca.

Skarga kasacyjna B. sp. z o.o. nie zasługuje na uwzględnienie.

Należy odnotować, że w powyższej kwestii wypowiadał się już Naczelny Sąd Administracyjny m.in. w wyrokach z dnia 16 września 2015 r., sygn. akt I GSK 86/14, I GSK 799/14; z dnia 3 listopada 2016 r., sygn. akt I GSK 70/15, I GSK 75/15. Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę podziela argumentację zaprezentowaną w uzasadnieniu tych orzeczeń.

W myśl art. 183 § 1 zd. pierwsze p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, uwzględniając z urzędu jedynie nieważność postępowania określoną w § 2 tego przepisu.

Stosownie do art. 176 p.p.s.a., skarga kasacyjna powinna czynić zadość wymaganiom przepisanym dla pisma w postępowaniu sądowym oraz zawierać oznaczenie zaskarżonego orzeczenia ze wskazaniem czy jest ono zaskarżone w całości, czy w części, przytoczenie podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienie, wniosek o uchylenie lub zmianę orzeczenia z oznaczeniem zakresu żądanego uchylenia lub zmiany.

Wnoszący skargę kasacyjną jest więc zobowiązany do wskazania nie tylko konkretnego przepisu prawa, który jego zdaniem został naruszony, ale też do wykazania, na czym to naruszenie polega.

Niniejsza skarga kasacyjna została oparta na obu podstawach kasacyjnych, określonych w art. 174 pkt 1 i 2 p.p.s.a., tj. naruszeniu prawa materialnego, co dodatkowo wymagało wskazania formy tego naruszenia (błędną wykładnię czy też niewłaściwe zastosowanie) oraz naruszeniu przepisów postępowania, co z kolei wymagało wykazania, że mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Odnosząc się w pierwszej kolejności do zarzutu naruszenia przepisów postępowania wypada wskazać, że sposób, w jaki został on sformułowany nie odpowiada w pełni wymogom ustawowym.

Treść tego zarzutu jak i korespondująca z nim argumentacja ma ogólnikowy charakter, który nie pozwala ustalić, na czym polega naruszenie wskazanych w pkt 2 petitum skargi kasacyjnej przepisów. Można jedynie wnioskować, że autor skargi kasacyjnej nie zgadza się z ustalonym przez organ celny stanem faktycznym, który został przyjęty przez Sąd I instancji za podstawę orzekania. Wnosząca skargę kasacyjną nie wskazała konkretnych okoliczności, które świadczyłyby o naruszeniu procedury sądowoadministracyjnej lub podatkowej, a tym samym nie wykazała, na czym polega błąd w ustaleniach faktycznych. Tym samym pozbawiając Sąd odwoławczy możliwości merytorycznego rozpoznania tego zarzutu.

Odnosząc się do zarzutu w pkt 2b należy jedynie zauważyć, że art. 141 § 4 p.p.s.a. jako podstawa kasacyjna był przedmiotem licznych orzeczeń Naczelnego Sądu Administracyjnego, w tym uchwały z dnia 15 lutego 2010 r., sygn. akt II FPS 8/09 (ONSAiWSA 2010/3/39), w której stwierdzono, że może on stanowić samodzielną podstawę kasacyjną (art. 174 pkt 2 tej ustawy), jeżeli uzasadnienie orzeczenia wojewódzkiego sądu administracyjnego nie zawiera stanowiska co do stanu faktycznego przyjętego za podstawę zaskarżonego rozstrzygnięcia.

Uzasadnienie zaskarżonego wyroku nie jest dotknięte tego rodzaju wadą. Sąd pierwszej instancji uznał za prawidłowe ustalenia faktyczne poczynione w toku postępowania celnego, a tym samym przyjął je za podstawę orzeczenia.

W orzecznictwie i piśmiennictwie nie budzi wątpliwości, że przewidziany w art. 141 § 4 p.p.s.a. wymóg przedstawienia w uzasadnieniu wyroku zarzutów podniesionych w skardze nie może ograniczać się jedynie do ich przytoczenia, ale oznacza także konieczność odniesienia się do nich przy wyjaśnianiu podstawy prawnej rozstrzygnięcia. Uzasadnienie zaskarżonego wyroku spełnia te warunki. Sąd przedstawił istotę zarzutów podniesionych w skardze, a następnie odniósł się do nich, przedstawiając argumenty, które w jego ocenie dawały podstawy do uznania ich za niezasadne. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego uzasadnienie zaskarżonego wyroku, pozwala na odtworzenie toku rozumowania Sądu, który doprowadził do stanowiska o zgodności z prawem zaskarżonej decyzji, a tym samym możliwa jest kontrola instancyjna zaskarżonego wyroku. Z uzasadnienia zaskarżonego orzeczenia w sposób jasny wynika stan faktyczny sprawy, który został przyjęty za podstawę oceny zastosowanego w sprawie prawa materialnego i procesowego, jak i to, że Sąd ten nie stwierdził żadnych istotnych naruszeń, które mogłyby mieć wpływ na wynik sprawy.

Z powyższych względów za niezasadny należało uznać zarówno zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a., jak i art. 151 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) oraz art. 121 § 1 i 2, art. 122 i art. 180 o.p.

Stosownie do art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (j.t. z 2014 r. Dz. U. poz. 1647 ze zm.) oraz art. 3 § 1 p.p.s.a. sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem stosując środki określone w ustawie.

W ramach tej kontroli sądowoadministracyjnej wojewódzkie sądy administracyjne badają proces stosowania prawa przez organy administracyjne (celne, podatkowe), a więc, czy dokonały one prawidłowych ustaleń co do obowiązywania zaskarżonej normy prawnej, czy właściwie ją zinterpretowały oraz czy ustaliły prawidłowo stan faktyczny sprawy.

Przeprowadzona przez Sąd I instancji kontrola odpowiada tym kryteriom.

Jak wcześniej zostało wykazane zaskarżona decyzja nie narusza prawa, a tym samym Sąd I instancji prawidłowo zastosował art. 151 p.p.s.a., w myśl którego, w brzmieniu właściwym dla sprawy, w razie nieuwzględnienia skargi sąd skargę oddala.

Artykuł 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. stanowiący podstawę orzeczniczą dla Sądu ma zastosowanie jedynie wówczas, gdy Sąd ten stwierdzi naruszenie przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

W okolicznościach sprawy wnosząca skargę kasacyjna nie wykazała, aby doszło do naruszenia procedury sądowoadministracyjnej, czy celnej, w tym naruszenia art. 121 § 1 i 2, art. 122 i art. 180 o.p.

Podsumowując, za niezasadny należało uznać zarzut naruszenia przepisów postępowania.

Przechodząc do rozpoznania zarzutu naruszenia prawa materialnego wypada wskazać, że skoro zarzut naruszenia przepisów postępowania okazał się nieskuteczny, to za podstawę dalszych rozważań należało przyjąć ustalony w sprawie stan faktyczny, z którego wynika, że wnosząca skargę kasacyjną nieprawidłowo zadeklarowała wartość importowanego towaru (pomidorów), co miało wpływ na prawidłowe określenie wysokości należności celnych.

Odnosząc się w pierwszej kolejności do zarzutu opartego na art. 78 ust. 2 WKC należy zauważyć, że przyjęcie zgłoszenia celnego i dopuszczenie towaru do swobodnego obrotu na terenie kraju, wbrew twierdzeniu wnoszącej skargę kasacyjną, nie jest równoznaczne z brakiem możliwości podjęcia w późniejszym czasie czynności w celu zweryfikowania danych podanych w zgłoszeniu celnym, a w razie konieczności – ich podważenia. Jest to konsekwencją przyjętej w prawie krajowym techniki rozliczania należności celnych, opartej na samoobliczeniu (art. 23 ust. 1 ustawy z dnia 19 marca 2004 r. Prawo celne; j.t. z 2015 r. Dz.U. poz. 858 ze zm., dalej: Prawo celne). Samoopodatkowanie nie ma charakteru definitywnego, w tym znaczeniu, że dane zawarte w zgłoszeniu celnym korzystają z domniemania prawdziwości do czasu ich podważenia w sposób prawnie dopuszczalny.

Z przepisów WKC, właściwego dla tej sprawy, regulujących procedurę celną (v. art. 62, art. 63, art. 67 i 78 WKC) oraz z art. 23 Prawo celne wynika, że organ celny dokonuje formalnej kontroli składanych przez podmiot dokumentów, stąd też weryfikacja co do ich rzetelności może przebiegać na kilku etapach oraz przy podjęciu przez organ celny dodatkowych czynności.

Stosownie do art. 23 ust. 3 (w zw. z art. 51) Prawa celnego organ celny na etapie przyjmowania zgłoszenia celnego jest zobowiązany do wydania decyzji, w której określa kwotę wynikającą z długu celnego lub rozstrzyga o nadaniu towarowi właściwego przeznaczenia celnego zgodnie z przepisami prawa celnego, jeżeli przed zwolnieniem towaru stwierdzi, że zgłaszający w zgłoszeniu celnym podał nieprawidłowe dane, mające lub mogące mieć wpływ na wysokość kwoty wynikającej z długu celnego lub zastosowaną procedurę celną.

Natomiast zgodnie z art. 78 WKC, po zwolnieniu towarów organy celne mogą z urzędu lub na wniosek zgłaszającego dokonać kontroli zgłoszenia (ust. 1).

Po dokonaniu zwolnienia towarów organy celne mogą, w celu upewnienia się o prawidłowości danych zawartych w zgłoszeniu, przystąpić do kontroli dokumentów i danych handlowych dotyczących operacji przywozu lub wywozu towarów objętych zgłoszeniem oraz późniejszych operacji handlowych dotyczących tych samych towarów. Kontrole te mogą być przeprowadzone u zgłaszającego bądź u każdej osoby bezpośrednio lub pośrednio zainteresowanej zawodowo tymi operacjami, jak również u każdej innej osoby posiadającej dla potrzeb zawodowych wymienione dokumenty i dane. Organy te mogą również przeprowadzić rewizję towarów, o ile istnieje jeszcze możliwość ich okazania (ust. 2).

Jeżeli z kontroli zgłoszenia lub kontroli po zwolnieniu towarów wynika, że przepisy regulujące właściwą procedurę celną zostały zastosowane w oparciu o nieprawidłowe lub niekompletne dane, organy celne podejmują, zgodnie z wydanymi przepisami, niezbędne działania w celu uregulowania sytuacji, biorąc pod uwagę nowe dane, którymi dysponują (ust. 3).

Zatem kontrola zgłoszenia celnego pod względem rzetelności deklarowanych danych może przebiegać zarówno przed zwolnieniem towaru, jak też po jego zwolnieniu. W każdym przypadku, gdy organ celny stwierdzi nieprawidłowości, to powinien podjąć niezbędne kroki w celu uregulowania sytuacji prawnej podmiotu, adekwatnie do ustaleń postępowania.

W przypadku stwierdzenia "niedoboru" należności celnej organ powinien wydać decyzję o retrospektywnym zaksięgowaniu dodatkowej kwoty długu celnego, ewentualnie wraz z odsetkami (art. 220 ust. 1 WKC oraz art. 51 Prawo celne).

Konkludując, sam fakt złożenia deklaracji celnej wraz z odpowiednimi dokumentami nie pozbawia organu celnego możliwości przeprowadzenia postimportowej kontroli rzetelności zgłoszenia celnego. Podjęcie decyzji w tym zakresie zostało pozostawione do swobodnej oceny organu. Tym samym za niezasadny należało uznać zarzut naruszenia art. 78 ust. 2 WKC.

Natomiast odnosząc się do zarzutu niewłaściwego zastosowania art. 31 ust. 2 lit. g) WKC należy wskazać, że zarzut ten nie odpowiada wymogom ustawowym.

Ze sposobu jego sformułowania wynika, iż zamiarem autora skargi kasacyjnej było w istocie podważenie stanu faktycznego, jaki został przyjęty przez Sąd I instancji za podstawę orzekania, co należy uznać za niedopuszczalne.

Wnosząca skargę kasacyjną podniosła, że organ celny w sposób arbitralny przeliczył wartość usługi transportowej w sytuacji, gdy stawka za przejazd jednego kilometra w Turcji (z uwagi na koszt paliwa) kształtowała się na znacznie wyższym poziomie niż w Polsce i pozostałych krajach UE, a także – arbitralnie przyjął długość trasy przejazdu, która w rzeczywistości była dłuższa na terenie Turcji, co następnie zaakceptował Sąd I instancji.

W orzecznictwie jak i w piśmiennictwie przez niewłaściwe zastosowanie rozumie się błąd w subsumcji, wyrażający się w niezgodności między ustalonym stanem faktycznym a hipotezą zastosowanej normy prawnej, lub też w błędnym przyjęciu czy zaprzeczeniu związku zachodzącego między faktem ustalonym w procesie a normą prawną. Stąd też podstawą oceny przez Sąd odwoławczy, czy doszło do naruszenia prawa materialnego przez niewłaściwe zastosowanie określonej normy może być wyłącznie stan faktyczny przyjęty przez Sąd I instancji przy orzekaniu. Innymi słowy zarzut naruszenia prawa materialnego nie jest właściwą płaszczyzną do kwestionowania czy też modyfikowania ustalonego w sprawie stanu faktycznego.

W myśl art. 31 ust. 2 lit. g) WKC wartość celna ustalana z zastosowaniem ust. 1 nie może być określana na podstawie arbitralnych lub nieprawdziwych wartości.

Przepis ten wprowadza więc określone kryteria, jakimi należy się kierować przy określaniu wartości celnej towaru. Samo jej obliczenie należy jednak do elementów stanu faktycznego, co oznacza, że podważenie ustaleń w tym zakresie powinno nastąpić w ramach zarzutu naruszenia przepisów postępowania, czego w rozpoznawanej skardze kasacyjnej zabrakło.

Na marginesie można jedynie zauważyć, że z ustalonego w sprawie stanu faktycznego wynika, że istota sporu między stronami dotyczy prawidłowości obliczenia tzw. ceny wejścia. Importowany towar (pomidory sprowadzane spoza terytorium Unii Europejskiej) był objęty systemem cen wejścia, co nie jest kwestionowane, stanowiącym w imporcie produktów ogrodniczych specyficzny instrument ochrony rynku UE. Polega on na pobieraniu opłat celnych, tzw. cła ad valorem oraz w sytuacji, gdy cena importowa towaru jest niższa od ceny wejścia ustalonej dla danego gatunku owoców i warzyw – cła dodatkowego (tzw. ekwiwalentu taryfowego).

Określając ramy prawne sprawy należy wskazać, że w czasie objętym postępowaniem kwestie z tym związane w sektorze owoców i warzyw regulowane były rozporządzeniem Rady (WE) nr 1182/2007 z dnia 26 września 2007r. ustanawiającym przepisy szczegółowe dotyczące sektora owoców i warzyw (...) oraz rozporządzeniem Komisji (WE) nr 1580/2007 z dnia 21 grudnia 2007r. ustanawiające przepisy wykonawcze do rozporządzeń Rady (WE) nr 2200/96 i nr 1182/2007, które szczegółowo regulowało zasady stosowania ustaleń dotyczących przywozu owoców i warzyw.

Podstawę klasyfikacji produktów wymienionych w części A załącznika XV rozporządzenia Komisji (WE) nr 1580/200 stanowiła cena wejścia zgodnie z Taryfą Celną Wspólnot Europejskich, która zgodnie z wolą wnoszących skargę kasacyjną i w granicach prawem dozwolonych podlegała obliczeniu na podstawie art. 139 ust. 1 lit. a) powołanego rozporządzenia, a więc według tzw. ceny FOB produktów w kraju ich pochodzenia, powiększonej o koszty ubezpieczenia i przewozu do granic obszaru celnego Wspólnoty (...).

Jednocześnie wypada zauważyć, że zgodnie z art. 32 WKC w celu ustalenia wartości celnej z zastosowaniem art. 29 do ceny faktycznie zapłaconej lub należnej za przewożenie towaru dodaje się: koszty transportu i ubezpieczenia przewiezionych towarów do miejsca ich wprowadzenia na obszar celny Wspólnoty (ust. 1 lit. e) pkt 1), przy czym każdy element dodany do ceny faktycznie zapłaconej lub należnej jest obliczany, z zastosowaniem powołanego przepisu, jedynie na podstawie obiektywnych i wymiernych danych (ust. 2).

Dodatkowo, w myśl art. 164 lit. a) RWKC, jeżeli towary są przewożone tym samym środkiem transportu do punktu znajdującego się poza miejscem wprowadzenia na obszar celny Wspólnoty, koszty transportu obliczane są proporcjonalnie do odległości przebytej poza i wewnątrz obszaru celnego Wspólnoty, chyba że przedłożone organom celnym dowody wykazują koszty, które zostały poniesione na mocy obowiązującej ogólnej taryfy stawek frachtowych w związku z transportem towarów do miejsca wprowadzenia na obszar celny Wspólnoty.

W stanie sprawy dane, o których mowa w art. 32 ust. 2 WKC, wynikały z dokumentów w postaci faktury transportowej nr 531581 z dnia 29 marca 2010 r. oraz informacji przekazanych przez Zrzeszenie Międzynarodowych Przewoźników Drogowych w Polsce (w tym otrzymane dokumenty od IRU w Genewie dotyczące przebiegu transportu), z których wynika, że przewóz poza granicami Wspólnoty rozpoczął się w miejscowości Fethiye (Turcja) i zakończył się w Svilengrad (Bułgaria). Miejscem przeznaczenia były Bronisze (Polska).

Organ celny wykazał też, że dokonany przez stronę podział kosztów transportu na odcinek do granicy Wspólnoty oraz na teren Wspólnoty był nieproporcjonalny do przebiegu trasy i podlegał weryfikacji. Zdaniem organu celnego strona nie udowodniła przy wyliczaniu kosztów transportu, z podziałem na koszty poniesione na terytorium poza Wspólnotą i na terytorium Wspólnoty, zasadność doliczenia odcinka trasy łączącego załadunek towaru w Fethiye a miejscem odbioru opakowań Antakya-Antalya. Oprócz bowiem zapisów umowy strona nie przedłożyła stosownych dokumentów świadczących o tym, że długość trasy do granic Wspólnoty, a co za tym idzie koszty transportu były wyższe niż wynika to z historii przemieszczania towarów przez przewoźnika tureckiego za Carnetem TIR [...] w okresie od 10 marca do 31 marca 2010 r.

Wnosząca skargę kasacyjną, wbrew twierdzeniom podnoszonym na etapie postępowania przed organem celnym jak i Sądem I i II instancji, nie wykazała też poniesienia wyższych kosztów za paliwo na terytorium Turcji, a także kosztów ubezpieczenia towaru.

Konkludując, dokonane przez organ celny wyliczenie wartości celnej importowanego towaru nie zostało skutecznie podważone przez stronę. W konsekwencji za prawidłowe należało też uznać stanowisko Sądu I instancji akceptujące przyjęty przez organ celny sposób wyliczenia wartości celnej towaru, stanowiącej podstawę obliczenia należności celnych.

Odnosząc się z kolei do art. 32 ust. 2 lit. e) pkt i) i ii) WKC (pkt 1 lit.c i d petitum skargi kasacyjnej) zauważyć należy, że przepis ten nie zawiera jednostki redakcyjnej o treści "ust. 2 lit. e) pkt i) i ii)", co może sugerować, że autor skargi kasacyjnej miał na myśli ust. 1 tego przepisu, w brzmieniu: "W celu ustalenia wartości celnej z zastosowaniem art. 29 do ceny faktycznie zapłaconej lub należnej za przywożone towary dodaje się: koszty transportu i ubezpieczenia przywiezionych towarów oraz opłaty załadunkowe i manipulacyjne związane z transportem przywiezionych towarów do miejsca ich wprowadzenia na obszar celny Wspólnoty." lub też ust. 2 powołanego przepisy, w brzmieniu: "Każdy element dodany do ceny faktycznie zapłaconej lub należnej jest doliczany, z zastosowaniem niniejszego artykułu, jedynie na podstawie obiektywnych i wymiernych danych."

Naczelny Sąd Administracyjny ze względu na związanie granicami skargi kasacyjnej (art. 183 § 1 p.p.s.a.) nie jest jednak uprawniony do poszukiwania, czy też modyfikowania podstaw kasacyjnych, a jedynie do rozpoznania podniesionych przez stronę zarzutów.

Konkludując, za bezskuteczny należało uznać zarzut naruszenia art. 32 ust. 2 lit. e) pkt i) i ii) WKC.

Podsumowując, za niezasadny należało uznać zarzut naruszenia prawa materialnego.

Skarga kasacyjna została oparta na nieusprawiedliwionych podstawach kasacyjnych.

Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 p.p.s.a. oddalił skargę kasacyjną A. Spółka z o.o. w S. oraz B..