Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt II SA/Gl 1555/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2021-01-18 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6139 Inne o symbolu podstawowym 613
Hasła tematyczne: Środowiskowe uwarunkowania dla przedsięwzięcia
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 71 ust. 1, art. 64 ust. 1, art. 80.
journal: Dz.U. 2021 poz 247
law: Ustawa z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz  o ocenach oddziaływania na środowisko - t.j.
article: art. 151.
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Andrzej Matan (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Grzegorz Dobrowolski, Asesor WSA Tomasz Dziuk, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 18 stycznia 2021 r. sprawy ze skargi S.Z. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie środowiskowych uwarunkowań realizacji przedsięwzięcia oddala skargę.


UZASADNIENIE

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Katowicach decyzją z dnia [...] r. nr [...] , po uchyleniu decyzji Prezydenta Miasta Z. z [...] r. nr [...] odmawiającej udzielenia zgody na realizację przedsięwzięcia – zakładu konfekcjonowania kawy wraz z częścią magazynową, zlokalizowanego w Z. przy ul. [...], określiło środowiskowe uwarunkowania dla tego przedsięwzięcia mogącego potencjalnie oddziaływać na środowisko.

Kontrolowana decyzja zapadła w następującym stanie faktycznym i prawnym.

Prezydent Miasta Z. decyzją Nr [...] z dnia [...] r. odmówił udzielenia zgody na realizację przedsięwzięcia – zakładu konfekcjonowania kawy wraz z częścią magazynową, zlokalizowanego w Z. przy ul. [...].

W uzasadnieniu decyzji wskazano między innymi, że występując z wnioskiem o wydanie decyzji środowiskowej inwestor zakwalifikował planowane przedsięwzięcie do przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko. Biorąc pod uwagę stanowisko Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w K. wyrażone w piśmie z dnia [...] r. nr [...]. oraz skalę i usytuowanie przedsięwzięcia, a także protesty właścicieli nieruchomości sąsiadujących z planowaną inwestycją, w celu dokonania pełnej oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, stwierdzono obowiązek sporządzenia raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko, zgodnie z art. 66 ust. 1 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (t.j. Dz.U. z 2018 r., poz. 2081, dalej: u.u.i.ś.). Niechęć mieszkańców nieruchomości sąsiadujących z planowaną inwestycją, co do budowy zakładu konfekcjonowania kawy wraz z częścią magazynową, wiąże się przede wszystkim z obecną, uciążliwą działalnością zakładu. Znaczenie ma również poziom hałasu. Wbrew stanowisku inwestora, budowa zakładu do konfekcjonowania kawy wraz z częścią magazynową nie przyczyni się do polepszenia warunków aerosanitarnych na terenie inwestycji oraz sąsiednich nieruchomości, które wg licznych skarg, protestów mieszkańców wpływają znacząco na jakość ich życia. Organ uwzględniając zgromadzony materiał w niniejszym postępowaniu kierował się zasadą zrównoważonego rozwoju oraz zasadą przezorności.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Katowicach (dalej: Kolegium) decyzją Nr [...] z dnia [...] r., działając na podstawie art. 138 § 2 k.p.a., uchyliło w całości decyzję organu pierwszej instancji, a sprawę przekazało do ponownego rozpatrzenia temu organowi.

W uzasadnieniu orzeczenia Kolegium przedstawiło motywy rozstrzygnięcia, w tym wskazało na występujące w postępowaniu uchybienia, które organ pierwszej instancji winien usunąć w toku ponownego rozpatrywania sprawy. W szczególności, zdaniem Kolegium, nieprawidłowo został określony krąg stron postępowania, a w ślad za tym nieprawidłowo zastosowano procedurę określoną w art. 10 k.p.a. Nadto, w przedmiotowej sprawie Prezydent Miasta Z. był organem, który orzekał w pierwszej instancji. Jest on również organem wykonawczym i reprezentantem dwóch stron tego postępowania - Skarbu Państwa i Gminy Z.. Działa w ich imieniu, w tym składa prawem przewidziane oświadczenia. Zatem w świetle art. 24 § 1 pkt 4 k.p.a., jako podmiot reprezentujący stronę postępowania, podlega wyłączeniu z przedmiotowego postępowania dotyczącego wydania spółce decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla przedsięwzięcia. Wyłączenie to następuje z mocy prawa i zbędne jest wydawanie w tej sprawie odrębnego postanowienia. W toku ponownego rozpatrywania sprawy organ winien więc wystąpić do Kolegium z wnioskiem o wyznaczenie innego organu do załatwienia przedmiotowej sprawy. Ponadto, organ pierwszej instancji nie wykazał dostatecznie, że zaistniały podstawy do wydania decyzji odmawiającej zgody na realizację przedsięwzięcia. Podstawą do takiej odmowy nie mogą być względy pozaprawne, a takim jest sprzeciw mieszkańców. Również inne przesłanki odmowy wydania decyzji (zasada zrównoważonego rozwoju i zasada przezorności) nie zostały właściwie uzasadnione i nie znajdują potwierdzenia w aktach sprawy. W ocenie Kolegium, w sprawie wystąpiło naruszenie przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach, w wyniku sprzeciwu wniesionego przez jedną ze stron postępowania – S.Z., wyrokiem z dnia 10 maja 2019r., sygn. akt: II SA/Gl 296/19, uchylił decyzję Nr [...] z dnia [...] r. stwierdzając brak podstaw do wdania w tej sprawie decyzji kasacyjnej przez organ II instancji

W ocenie Sądu, nie było podstaw do wyłączenia Prezydenta Miasta Z.. Poza tym, Kolegium nie wykazało przesłanek zastosowania art. 138 § 2 k.p.a., które by uzasadniały uchylenie decyzji organu I instancji. Skoro SKO uznało, że podstawą rozstrzygnięcia I instancji nie mogą być względy pozaprawne (jak sprzeciw mieszkańców), to nie było przeszkód, by ewentualnie rozważyć możliwość wydania orzeczenia reformatoryjnego. Nie było także przeszkód, by wyraźnie wskazać, jakie konkretne podmioty zostały pominięte w postępowaniu, w kontekście treści art. 10 §1 k.p.a. Jeśli organ odwoławczy zakwestionował sposób ustalenia kręgu stron przez organ I instancji, to należało poprzeć to konkretnymi ustaleniami, a nie ogólnymi formułami na temat treści przepisów.

Po ponownym rozpoznaniu odwołania Kolegium wskazaną na wstępie decyzją z dnia [...] r., po uchyleniu odmownego rozstrzygnięcia Prezydenta Miasta Z. z dnia [...] r., wydało decyzję pozytywną dla inwestora, określając środowiskowe uwarunkowania realizacji przedsięwzięcia mogącego potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko pod nazwą:, ,Zakładu konfekcjonowania kawy wraz z częścią magazynową, zlokalizowanego w Z. przy ul. [...]".

W uzasadnieniu decyzji Kolegium podkreśliło związanie oceną wyrażoną w prawomocnym wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 10 maja 2019 r., sygn. akt: 11 SA/Gl 296/19.

W ocenie Kolegium, wniosek złożony przez inwestora zawierał wszystkie prawem przewidziane elementy, wynikające z treści art. 74 ust. 1 i ust. 2 u.u.i.ś., a dołączona do wniosku karta informacyjna przedsięwzięcia została sporządzona W tym zakresie organ pierwszej instancji prawidłowo ocenił ww. wniosek oraz określił rodzaj i charakter przedmiotowego przedsięwzięcia.

Ponieważ przedsięwzięcie, którego dotyczył ww. wniosek, jest takim, o którym mowa w art. 71 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 3 października 2008r. u.u.i.ś., i uzyskanie dla tego przedsięwzięcia decyzji środowiskowej jest konieczne po to, aby mogło być wydane o pozwolenie na budowę (art. 72 ust. 1 pkt 1 u.u.i.ś.), organ pierwszej instancji prawidłowo wszczął postępowanie w sprawie.

Z uwagi na okoliczność, że inwestycja stanowi przedsięwzięcie mogące potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, organ pierwszej instancji prawidłowo przeprowadził postępowanie w zakresie stwierdzenia obowiązku przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko i po zasięgnięciu opinii organów współdziałających stwierdził w drodze postanowienia obowiązek przeprowadzenia takiej oceny oraz określił zakres raportu.

W trakcie toczącego się postępowania Prezydent Miasta Z. przeprowadził szereg czynności wyjaśniających, zebrał cały materiał dowodowy niezbędny do wydania rozstrzygnięcia w sprawie, a następnie wydał zaskarżoną decyzję.

Organ pierwszej instancji prawidłowo ustalił zasięg oddziaływania przedmiotowego przedsięwzięcia, a w ślad za tym krąg stron postępowania zgodnie z postanowieniami art. 74 ust. 3 a u.u.i.ś. biorąc pod uwagę: a) zasięg oddziaływania przedsięwzięcia określony w załączniku graficznym - mapie ewidencyjnej, b) kartę informacyjną przedsięwzięcia, c) wypis z rejestru gruntów. Za stronę postępowania uznano: wnioskodawcę, tj. spółkę "A" Sp. z o.o., "B" Sp. z o.o.. Skarb Państwa, Gminę Z., oraz osoby fizyczne jako władających nieruchomościami, na których realizowana będzie inwestycja lub położonymi w obszarze objętym oddziaływaniem przedsięwzięcia.

Jak wynika z wyroku WSA w Gliwicach z dnia 10 maja 2019 r., sygn. akt; II SA/Gl 296/19, wiążącego Kolegium w tej kwestii, nie zachodziły także podstawy do wyłączenia Prezydent Miasta Z. od załatwienia przedmiotowej sprawy.

Przedsięwzięcie realizowane będzie na terenie objętym miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego Miasta Z., zatwierdzonym Uchwałą Rady Miasta Z. Nr [...] z dnia [...] r., ogłoszoną w Dzienniku Urzędowym Województwa Śląskiego z dnia [...], poz. [...] i [...]. Jak wynika z dokonanej analizy, nie jest ono sprzeczne z treścią planu. Teren planowanego przedsięwzięcia znajduje się na obszarze oznaczony symbolami: H2P i H5P, dla którego ustalono podstawowe przeznaczenie terenu pod obiekty i urządzenia działalności produkcyjnej, składów i magazynów służące prowadzeniu działalności gospodarczej. Część terenu inwestycji leży w obrębie terenu oznaczonego jako H9KDD - drogi dojazdowe.

Po otrzymania raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko, który zawierał wszystkie elementy i nie budził zastrzeżeń, organ pierwszej instancji podjął zawieszone postępowanie w sprawie i przeprowadził ocenę oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko. W toku tego postępowania dokonał analizy zapisów raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko i wyjaśnił z udziałem inwestora wszelkie wątpliwości w tym zakresie.

Zgodnie z przepisami prawa organ pierwszej instancji, zapewnił udział społeczeństwu w toczącym się postępowaniu. W trakcie tego postępowania różne podmioty, w tym strony zgłosiły uwagi i wnioski. W szczególności podkreślano, że planowana rozbudowa zakładu, realizowana w bezpośrednim sąsiedztwie domów mieszkalnych spowoduje zwiększenie już istniejących uciążliwości powodowanych jego działalnością (emisja odorów oraz hałasu do środowiska) o dodatkowe czynniki tj. zapylenie, a także zacienienie nieruchomości przy ul. [...] i [...].

Następnie organ pierwszej instancji dokonał uzgodnienia z Regionalnym Dyrektorem Ochrony Środowiska w K. oraz zasięgnął opinii Państwowego Powiatowego Inspektora Ochrony Środowiska w R..

Zdaniem Kolegium, postępowanie organu pierwszej instancji było przeprowadzone zgodnie z przepisami prawa, został zebrany cały materiał dowodowy niezbędny do wydania rozstrzygnięcia w sprawie, a także zapewniono stronom i pełnomocnikowi strony czynny udział w sprawie.

W tej sytuacji, w ocenie Kolegium, organ pierwszej instancji nie wykazał dostatecznie, aby zaistniały podstawy do wydania decyzji odmawiającej zgody na realizację przedsięwzięcia. Podstawą do takiej odmowy nie mogą być względy pozaprawne, a takim jest sprzeciw mieszkańców. Również inne przesłanki odmowy wydania decyzji (zasada zrównoważonego rozwoju i zasada przezorności) nie zostały przez organ pierwszej instancji właściwie uzasadnione i nie znajdują potwierdzenia w aktach sprawy.

Organ odmawia zgody na realizację przedsięwzięcia w przypadkach ściśle określonych w ustawie i należą do nich;

- niezgodność lokalizacji przedsięwzięcia z planem zagospodarowania przestrzennego (art.80 ust.2 ustawy);

- odmowa uzgodnienia warunków realizacji przedsięwzięcia przez organ współdziałający (art.80 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 77 ust. 1 ustawy);

- brak zgody wnioskodawcy na realizację przedsięwzięcia w innym wariancie niż proponowany przez wnioskodawcę, w sytuacji, gdy organ skorzysta z możliwości określonej w art. 81 ust. 1 ustawy;

- wykazanie znaczonego negatywnego oddziaływania na obszar Natura 2000 przy jednoczesnym braku spełnienia przesłanek z art.34 ustawy o ochronie przyrody (art. 81 ust.2 ustawy);

- wykazanie, że przedsięwzięcie wpływa negatywnie na możliwość osiągnięcia eolów środowiskowych, o których mowa w art. 56, art. 57, art. 59 oraz art. 61 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. - Prawo wodne - organ właściwy do wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach odmawia zgody na realizację tego przedsięwzięcia, o ile nie zostaną spełnione warunki, o których mowa w art. 68 pkt 1, 3 i 4 tej ustawy (art. 81 ust. 3 ustawy) (por. wyrok WSA w Poznaniu z dnia 7 czerwca 2017 r., sygn. akt: IV SA/Po 121/17).

Biorąc pod uwagę powyższe Kolegium nie stwierdziło, aby w sprawie zachodził któryś z ww. przypadków. Planowane przedsięwzięcie jest zgodne z planem zagospodarowania przestrzennego. Organ współdziałający uzgodnił warunki realizacji przedsięwzięcia, a zatem w sprawie nie zachodzi przypadek o którym mowa w art. art.80 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 77 ust. 1 ustawy. W sprawie nie zachodzi również przypadek opisany w art. 81 ust.1 ustawy. Z akt sprawy wynika również, że nie zachodzi przypadek przewidziany w art. art. 81 ust.2 ustawy. Z kolei jak już to wskazano powyżej powody podane przez organ pierwszej instancji nie stanowią podstawy prawnej do odmowy określenia środowiskowych uwarunkowań dla realizacji przedsięwzięcia mogącego potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko pod nazwą; pn.; " Zakładu konfekcjonowania kawy wraz z częścią magazynową, zlokalizowanego w Z. przy ul. [...]".

Decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach, jak podkreśla Kolegium, jest decyzją związaną, co oznacza, że w przypadku wykazania, że przedsięwzięcie nie będzie negatywnie oddziaływać na środowisko organ winien uwzględnić wniosek i ustalić środowiskowe warunki realizacji przedsięwzięcia.

Z kolei decyzja o odmowie ustalenia środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia może być wydana jedynie w przypadkach określonych w ustawie.

W myśl art. 80 ust. 1 ustawy jeżeli była przeprowadzona ocena oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, właściwy organ wydaje decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach, biorąc pod uwagę:

1) wyniki uzgodnień i opinii, o których mowa w art. 77 ust. 1;

2) ustalenia zawarte w raporcie o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko;

3) wyniki postępowania z udziałem społeczeństwa;

4) wyniki postępowania w sprawie transgranicznego oddziaływania na środowisko, jeżeli zostało przeprowadzone.

Zgodnie z ust. 2 właściwy organ wydaje decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach po stwierdzeniu zgodności lokalizacji przedsięwzięcia z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, jeżeli plan ten został uchwalony.

Przy orzekaniu Kolegium wzięło pod uwagę wnioski sformułowane w trakcie postępowania przez organ uzgadniający — Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w K. w postanowieniu z dnia [...] r. znak [...] Organ właściwy do wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia jest bowiem związany stanowiskiem organu uzgadniającego, stąd Kolegium orzekło zgodnie z treścią ww. uzgodnienia.

Kolegium wykorzystało wszystkie wnioski sformułowane przez organ opiniujący - Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w R., a zawarte w opinii sanitarnej z dnia [...] r. znak [...] oraz wzięło pod uwagę wszystkie wskazania Dyrektora Państwowego Gospodarstwa wodnego wody Polskie Zarządu Zlewni w G., a wynikające z opinii z dnia [...] r. znak [...]. Opinie te nie mają charakteru wiążącego, jednakże mając na celu jak najlepszą ochronę środowiska przy realizacji przedmiotowego przedsięwzięcia. Kolegium uznało za zasadne pod uwagę wszystkie wnioski organów współdziałających. W ocenie Kolegium zastosowanie ww. wymagań spowoduje, że planowane przedsięwzięcie będzie oddziaływać na środowisko w najmniej uciążliwy sposób.

Ponadto Kolegium wskazuje, iż z akt sprawy wynika, że działki, na których realizowane będzie planowane przedsięwzięcie zlokalizowane są poza obszarami chronionymi na podstawie ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (tekst jedn. Dz. U. z 2018 r., poz. 1614 z późn. zm.). Najbliższy teren chroniony zlokalizowany jest około 2,65 km w kierunku północnym - Park Krajobrazowy [...], a jego otulina znajduje się w odległości około 0,04 km od terenu zakładu.

Planowane przedsięwzięcie nie wypełnia warunków, pozwalających na zaliczenie zakładu do zakładów stwarzających zagrożenie wystąpienia poważnych awarii w rozumieniu ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska, zatem w decyzji nie określono wymogów w zakresie przeciwdziałania skutkom awarii przemysłowych. Wykorzystanie zasobów naturalnych oraz występowanie innych uciążliwości będzie minimalne.

W toku oceny oddziaływania na środowisko nie stwierdzono możliwości negatywnego wpływu na obszary Natura 2000 ani też ryzyka transgranicznego oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko.

Kolegium uznało, że informacje dostępne w raporcie o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko są wystarczające, aby ocenić oddziaływanie planowanego przedsięwzięcia na środowisko w związku z tym, nie wskazano na potrzebę przeprowadzenia ponownej oceny oddziaływania na środowisko.

Z uwagi na przedstawiony rozkład pola akustycznego planowanego przedsięwzięcia z uwzględnieniem istniejących oraz nowych źródeł hałasu dla pory nocy, wartości dopuszczalnego równoważnego poziomu dźwięku w miejscach podlegających ochronnie akustycznej, tj. tereny o przeznaczeniu MN - zabudowa mieszkaniowa jednorodzinna wg postanowień "Miejscowego Planu Zagospodarowania Przestrzennego dla miasta Z." z dnia [...] r., które były na granicy poziomu dopuszczalnego, Kolegium postanowiło nałożyć na inwestora obowiązek sporządzenia analizy porealizacyjnej w zakresie oceny skuteczności zastosowanych rozwiązań mających na celu zapewnienie ochrony terenów zabudowy mieszkaniowej przed emisją hałasu i wykonania pomiarów hałasu na granicy terenów podlegających ochronie akustycznej, w szczególności w rejonie ulicy [...] . Analizę porealizacyjną należy wykonać w terminie 1 roku od oddania przedsięwzięcia do użytkowania i przedstawić ją właściwemu organowi w terminie 18 miesięcy. Termin określony przez Kolegium w jego ocenie jest adekwatny do oceny skuteczności zastosowanych rozwiązań jak i adekwatny do sporządzenia analizy porealizacyjnej. Organami właściwymi w ocenie Kolegium będą: Prezydent Miasta Z., jako organ właściwy do przeprowadzenia ewentualnego postępowania w trybie 115a ustawy Prawo ochrony środowiska (wydanie decyzji o dopuszczalnym poziomie hałasu) i Wojewódzki Inspektor Ochrony Środowiska w Katowicach, jako organ właściwy do przeprowadzenia kontroli.

Kolegium pokreśliło, że ma świadomość uciążliwości, jakie niesie ze sobą planowane przedsięwzięcie dla otoczenia, jednakże decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach jest decyzją związaną, a decyzja o odmowie ustalenia środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia może być wydana jedynie w przypadkach określonych w ustawie.. W przedmiotowej sprawie takich przypadków nie odnotowało.

Pismem z dnia 16 października 2019 r. skargę na tę decyzje wniosła S.Z. (dalej: skarżąca), podnosząc zarzut naruszenia:

1/ art. 63 ust. 1 w zw. z art. 82 ust. 1 pkt 2 lit. b u.u.i.ś. poprzez nieuwzględnienie skali przedsięwzięcia, dotychczasowych przekroczeń emisji hałasu zakładu "C", wielkości zajmowanego terenu, bliskości zabudowań mieszkalnych, emisji i występowania innych uciążliwości, usytuowania przedsięwzięcia, pominięcie możliwego zagrożenia dla zdrowia ludzi, w tym wynikającego z emisji substancji złowonnych;

2/ art. 82 ust. 1 pkt 2 lit. b tej ustawy poprzez ustalenie w decyzji niewystarczających warunków w przedmiocie wykonania analizy porealizacyjnej w zakresie ochrony przed hałasem oraz zanieczyszczeń powietrza, w szczególności poprzez określenie długiego 18 miesięcznego terminu na przedłożenie analizy;

3/ art. 62 ww. ustawy przez brak odniesienia się w decyzji do wpływu planowanej inwestycji na życie i zdrowie mieszkańców sąsiednich domów mieszkalnych. nieprawidłowe określenie zasięgu oddziaływania inwestycji i z pominięciem domów mieszkalnych znajdujących się przy ul. [...]

4/ art. 80 ust. 1 pkt 3 w zw. z art. 85 ust. 2 ustawy poprzez niewzięcie pod uwagę wniosków i uwag zgłoszonych przez społeczeństwo lokalne oraz niewskazanie w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, w jaki sposób i w jakim zakresie zostały uwzględnione uwagi i wnioski zgłoszone w związku z udziałem społeczeństwa oraz z jakich przyczyn i na jakiej podstawie faktycznej i prawnej wnioski i uwagi zgłoszone przez społeczeństwo nie zostały przez organ właściwie ocenione.

Skarżąca, mając na uwadze powyższe braki i nieprawidłowości, wniosła o

przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego z zakresu ochrony środowiska celem ustalenie prawidłowego zasięgu oddziaływania przedmiotowego przedsięwzięcia w szczególności na zabudowy mieszkalne znajdujące się przy ni. [...].

Ponadto wniosła o uchylenie w całości decyzji Kolegium objętej skargą.

W uzasadnieniu skargi podnosi, iż decyzja określająca środowiskowe uwarunkowania realizacji przedsięwzięcia wydana została w oparciu o nieprawidłowo ustalony zasięg jego oddziaływania. Pominięte zostały zabudowy mieszkalne znajdujące się przy ul. [...], które na obecnym etapie doświadczają uciążliwości związanych z funkcjonowaniem zakładu, a które to uciążliwości zgodnie z zasadami logiki zwiększą się w sytuacji rozbudowy zakładu. Inwestor przedłoży! raport o oddziaływaniu na środowisko, w którym pominięto najbliższe sąsiedztwo dla planowanej rozbudowy zakładu, a sąsiedztwo to od strony południowej, wschodniej, północnej stanowią budynki mieszkalne. Raporty o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko zawiera braki które dotyczą z reguły informacji o występującej najbliżej zabudowie mieszkaniowej, licznych protestach mieszkańców, opisu konfliktów społecznych i sygnalizowanych dotąd problemach związanych z funkcjonowaniem zakładu. Konieczna jest weryfikacja analizy akustycznej i modelowania rozprzestrzeniania hałasu, emisji substancji złowonnych i zanieczyszczeń w powietrzu.

Skarżąca zwraca uwagę na stanowisko Ministerstwa Środowiska, które na swojej stronie internetowej zwróciło ostatnio uwagę, że "Odczuwanie zapachów jest kwestią indywidualną. Ten sam zapach może wywołać różne reakcje, w zależności np. od oceny źródła zapachu i wrażliwości danej osoby. Określenie jednoznacznych kryteriów uciążliwości zapachowej jest niezwykle trudne, jednak nie ulega wątpliwości, ze odory mogą mieć negatywny wpływ na zdrowie człowieka. Długotrwale narażenie na uciążliwość zapachowej może wywalać depresję, znużenie, problemy oddechowe. bóle głowy, nudności, podrażnienie oczu i gardła. "

Zdaniem skarżącej posiadane na etapie wydawania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dane na temat przedsięwzięcia lub elementów przyrodniczych środowiska objętych zakresem przewidywanego oddziaływania na środowisko nie pozwalają wystarczająco ocenić jego rzeczywistego oddziaływania lub środowisko.

Można odnieść wrażenie, że zbyt małe zaangażowanie pracowników organów prowadzących postępowanie główne, przekłada się na brak dostrzeżenia wszystkich potencjalnych zagrożeń związanych z realizacją tegoż przedsięwzięcia. Raport powinien być poddany rzetelnej, wnikliwej i wszechstronnej analizie, przy uwzględnieniu wszystkich obowiązujących w postępowaniu administracyjnym reguł dowodowych, czego zabrakło w tej sprawie. Stad koniecznym stał się wniosek o powołanie biegłego z zakresu ochrony środowiska celem zweryfikowania prawidłowości ustaleń zawartych w raporcie przedstawionym przez Inwestora, wskaże należy mieć na uwadze zdrowie i bezpieczeństwo wielu mieszkańców sąsiednich nieruchomości.

Nie do przyjęcia jest, że analiza poreaiizacyjna ma być wykonana w terminie 1 roku od oddania przedsięwzięcia do użytkowania, a w terminie 18 miesięcy należy przedstawić analizę właściwemu organowi - gdyby doszło do negatywnego oddziaływania na środowisko, organ daje przyzwolenie na jego dewastację w tak długim okresie czasu. Koniecznym jest .skrócenie obowiązku do terminu trzech miesięcy.

W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie, wskazując zwłaszcza na związanie oceną prawną wyrażoną w wyroku WSA w Gliwicach z 10 maja 2019 r., II SA/Gl 296/19 oraz wskazaniami co do dalszego postępowania.

Pismem z dnia 7 lutego 2020 r. W.L. wniosła o udzielenie jej głosu w trakcie wyznaczonej na 7 lutego 2020 r. rozprawy, zaś w trakcie rozprawy wyjaśniła, że chodzi jej dopuszczenie do udziały w postępowaniu sądowym na prawach uczestnika. Wniosek motywowała tym, że jest właścicielką działki znajdującej się w otoczeniu planowanej inwestycji, natomiast nie była uznana za stronę prowadzonego postępowania. Postanowieniem z 7 lutego 2020 r., II SA/Gl 1555/19 WSA w Gliwicach odmówiono jej dopuszczenia do udziału w postępowaniu. Postanowieniem z 15 września 2020 r., II OZ 614/20 NSA uchylił to orzeczenie i dopuścił W.L. do udziału w postępowaniu. W uzasadnieniu podkreślono, że należąca do niej działka znajduje się w obszarze oddziaływania przedsięwzięcia, a ponadto na działce tej jest przekroczony równoważny poziom dźwięku w porze nocnej o 1,5 dB.

Do Sądu płynęło kilka pism od stron postępowania administracyjnego, w tym od K.B.) wpływ 20.11.2021), S.Z. (wpływ 20.11.2021), A.Z. (datowane na 17.11.2021), W.L. (datowane na 17.11.2021). Wskazuję się w tych pismach na uciążliwości związane z działającym przedsiębiorstwem (odór oraz hałas) oraz wzmożenie tych uciążliwości ze względu na jego rozbudowę. W.L. podnosi w szczególności, że kłopoty mieszkańców wiążą się brakiem zapewnienia właściwej odległości budynków mieszkalnych od pasa zielni oddzielającego je od strefy przemysłowej. Obecnie firma konfekcjonująca kawę funkcjonuje prze cały tydzień przez 24 godziny. Po interwencjach mieszkańców ograniczyła zapylenie. Natomiast nie jest prawdą, co napisano w Karcie informacyjnej, że nie ma konfliktów między firmą a mieszkańcami. Firma ma zostać rozbudowana, powstanie 5 hal o wysokości ok. 17 m., co spowoduje zacienienie z trzech stron kilku (9) domów mieszkalnych

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Materialnoprawną podstawę kontrolowanych decyzji stanowiły przepisy ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (t.j. Dz. U. z 2021 r. , poz. 241, dalej: u.u.i.ś., ustawa). Zgodnie z art. 71 ust. 1 tej ustawy, decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach określa środowiskowe uwarunkowania dla realizacji konkretnego przedsięwzięcia. Postępowanie toczące się w przedmiocie jej wydania dotyczy planowanego dopiero przedsięwzięcia i sprowadza się do ustalenia czy inwestycja w kształcie opisanym przez inwestora we wniosku zagraża środowisku oraz czy spełnia wymagania i parametry w zakresie ochrony środowiska (wyroki NSA z dnia 22 kwietnia 2010 r., sygn. akt II OSK 696/09 oraz z dnia 30 czerwca 2010 r., sygn. akt II OSK 988/09, publikowane w CBOSA).

Uzyskanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach jest wymagane dla planowanych przedsięwzięć mogących zawsze lub potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko (art. 71 ust. 2 pkt 1 i 2 ustawy). W rozpoznawanej sprawie nie budziło wątpliwości, że planowane przedsięwzięcie stanowi przedsięwzięcie mogące potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, co do którego obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko został stwierdzony na podstawie art. 63 ust. 1 ustawy środowiskowej.

Stosownie do art. 63 ust. 1 obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko dla planowanego przedsięwzięcia mogącego potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko stwierdza, w drodze postanowienia, organ właściwy do wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, uwzględniając łącznie szereg kryteriów, w tym rodzaj i charakterystykę przedsięwzięcia (z uwzględnieniem m.in. skali przedsięwzięcia i wielkości zajmowanego terenu oraz ich wzajemnych proporcji, a także istotnych rozwiązań charakteryzujących przedsięwzięcie; powiązań z innymi przedsięwzięciami, w szczególności kumulowania się oddziaływań przedsięwzięć realizowanych i zrealizowanych, dla których została wydana decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach, znajdujących się na terenie, na którym planuje się realizację przedsięwzięcia, oraz w obszarze oddziaływania przedsięwzięcia lub których oddziaływania mieszczą się w obszarze oddziaływania planowanego przedsięwzięcia w zakresie, w jakim ich oddziaływania mogą prowadzić do skumulowania oddziaływań z planowanym przedsięwzięciem; różnorodności biologicznej, wykorzystywania zasobów naturalnych, w tym gleby, wody i powierzchni ziemi; emisji i występowania innych uciążliwości; ocenionego w oparciu o wiedzę naukową ryzyka wystąpienia poważnych awarii lub katastrof naturalnych i budowlanych, przy uwzględnieniu używanych substancji i stosowanych technologii, w tym ryzyka związanego ze zmianą klimatu; przewidywanych ilości i rodzaju wytwarzanych odpadów oraz ich wpływu na środowisko, w przypadkach gdy planuje się ich powstawanie oraz zagrożenia dla zdrowia ludzi, w tym wynikającego z emisji) oraz usytuowanie przedsięwzięcia, z uwzględnieniem możliwego zagrożenia dla środowiska, w szczególności przy istniejącym i planowanym użytkowaniu terenu, zdolności samooczyszczania się środowiska i odnawiania się zasobów naturalnych, walorów przyrodniczych i krajobrazowych oraz uwarunkowań miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego .

Zgodnie z art. 63 ust. 4 ustawy, w postanowieniu, o którym mowa w ust. 1, organ określa jednocześnie zakres raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko. W tym przypadku stosuje się przepisy art. 68.

W myśl art. 64 ust. 1 ustawy, postanowienie stwierdzające obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko dla planowanego przedsięwzięcia mogącego potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko wydaje się po zasięgnięciu opinii:

1) regionalnego dyrektora ochrony środowiska;

2) organu, o którym mowa w art. 78 tj. Państwowej Inspekcji Sanitarnej, w przypadku przedsięwzięć wymagających decyzji, o których mowa w art. 72 ust. 1 pkt 1-3, 10-19 i 21-27, oraz uchwały, o której mowa w art. 72 ust. 1b;

3) organu właściwego do wydania pozwolenia zintegrowanego na podstawie ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. - Prawo ochrony środowiska, jeżeli planowane przedsięwzięcie kwalifikowane jest jako instalacja, o której mowa w art. 201 ust. 1 tej ustawy;

4) organu właściwego do wydania oceny wodnoprawnej, o której mowa w przepisach ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. - Prawo wodne.

Jak stanowi art. 64 ust. 3 ustawy, wskazane organy, uwzględniając łącznie uwarunkowania, o których mowa w art. 63 ust. 1, wydają opinię, co do potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, a w przypadku stwierdzenia takiej potrzeby - co do zakresu raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko. Opinia regionalnego dyrektora ochrony środowiska i organu właściwego do wydania oceny wodnoprawnej o braku konieczności przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko może wskazać na konieczność określenia w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach warunków lub wymagań, o których mowa w art. 82 ust. 1 pkt 1 lit. b lub c, lub nałożenia obowiązków działań, o których mowa w art. 82 ust. 1 pkt 2 lit. b lub c (art. 64 ust. 3 a).

W tym miejscu przyjdzie zauważyć, że mimo opinii o braku konieczności sporządzenia raportu wyrażonych przez PIS w R. oraz PGW WP), Prezydent Miasta Z. postanowieniem z [...] stwierdził obowiązek przeprowadzenia postępowania środowiskowego oraz obowiązek sporządzenia raportu, wskazując także na jego zakres zgonie z wymaganiami określonymi w art. 66 ust. 1 ustawy. W szczególności miał on obejmować: analizę oddziaływania akustycznego inwestycji na każdym w pięciu etapów budowy; analizę możliwości zmiany położenia istotnych źródeł hałasu, tak by zminimalizować oddziaływanie zakładu na najbliższą zabudowę mieszkaniową jednorodzinną przy ul [...]; przedstawienie szczegółowej charakterystyki urządzeń ochronnych przed emisją zanieczyszczeń do powietrza oraz analizę działalności zakładu pod kątem emisji substancji złowonnych. Były to zatem kwestie dotyczące uciążliwości zakładu, na które skarżyli się okoliczni mieszkańcy.

Raport taki został przedłożony pismem z dnia [...] r., przy czym Prezydent Miasta Z., zważając na dostrzeżone braki w dniu [...] r. wezwał do jego uzupełnienia. Pismem z dnia 31 sierpnia 2018 r. inwestor przedstawił wyjaśnienia w zakresie żądanym przez Prezydenta. Chodzi m. in. o zmianę usytuowania obiektów budowlanych w takim kierunku, aby stanowiły skuteczny ekran akustyczny dla hałasu emitowanego przez zakład. Wyjaśniono także na podstawie przeprowadzonych analiz, ze nie ulegnie zwiększeniu emisja substancji do powietrza, zwłaszcza pyłu zawieszonego.

Zgodnie z art. 3 pkt 8 ustawy środowiskowej przez ocenę oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko należy rozumieć - weryfikację raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko oraz uzyskanie opinii i uzgodnień. W orzecznictwie sądowym podkreśla się konsekwentnie, że raport oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko stanowi kluczowy dowód w sprawach dotyczących ustalenia środowiskowych uwarunkowań danego przedsięwzięcia. W konsekwencji, organy administracji mają obowiązek ocenić na podstawie art. 80 k.p.a., wartość dowodową raportu. Ewentualny brak dostatecznego odniesienia się do istotnych kwestii oznacza, że raport w tym zakresie może zostać uznany za niespełniający wymogów ustawowych (por.: wyrok NSA z dnia 21 kwietnia 2015 r., sygn. akt II OSK 2213/13, wyrok NSA z dnia 26 marca 2015 r., sygn. akt II OSK 2032/13, CBOSA). Ocena raportu powinna zmierzać do zidentyfikowania wszystkich potencjalnych zagrożeń środowiskowych związanych z realizacją planowanej inwestycji, co jest niezbędne do wyznaczenia konkretnych wymagań ochrony środowiska, które muszą zostać uwzględnione na kolejnych etapach procesu inwestycyjnego (por.: wyrok NSA z dnia 5 marca 2013 r., sygn. akt II OSK 1858/13, CBOSA).

Weryfikacja tego raportu jest podstawowym obowiązkiem organu orzekającego w sprawie. Jak wynika z akt sprawy, Raport wraz z uzupełnieniem nie został zakwestionowany przez organ I, ani też organ II instancji. Natomiast Sąd nie może samodzielnie dokonywać oceny merytorycznej treści raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko, ponieważ wymaga to wiedzy specjalistycznej. Ocena sądu odnośnie do raportu dotyczyć może tylko tego, czy raport jest kompletny i spójny, czy spełnia wymagania ustawowe (por. wyroki NSA z dnia 11 lipca 2013 r., sygn. akt II OSK 639/13, z dnia 28 sierpnia 2014 r., sygn. akt II OSK 495/13, CBOSA).

Przepis art. 80 ustawy środowiskowej odnoszący się do decyzji środowiskowej wydawanej po przeprowadzeniu oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko stanowi, że decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach właściwy organ wydaje, biorąc pod uwagę:

1) wyniki uzgodnień i opinii, o których mowa w art. 77 ust. 1;

2) ustalenia zawarte w raporcie o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko;

3) wyniki postępowania z udziałem społeczeństwa;

4) wyniki postępowania w sprawie transgranicznego oddziaływania na środowisko, jeżeli zostało przeprowadzone;

5) po stwierdzeniu zgodności lokalizacji przedsięwzięcia z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, jeżeli plan ten został uchwalony.

Odmowa wydania decyzji pozytywnej może nastąpić jedynie w przypadkach ściśle określonych w ustawie, takich jak: niezgodność lokalizacji przedsięwzięcia z planem zagospodarowania przestrzennego (art.80 ust.2 ustawy); odmowa uzgodnienia warunków realizacji przedsięwzięcia przez organ współdziałający (art.80 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 77 ust. 1 ustawy); brak zgody wnioskodawcy na realizację przedsięwzięcia w innym wariancie niż proponowany przez wnioskodawcę, w sytuacji, gdy organ skorzysta z możliwości określonej w art. 81 ust. 1 ustawy; wykazanie znaczonego negatywnego oddziaływania na obszar Natura 2000 przy jednoczesnym braku spełnienia przesłanek z art.34 ustawy o ochronie przyrody (art. 81 ust.2 ustawy); wykazanie, że przedsięwzięcie wpływa negatywnie na możliwość osiągnięcia eolów środowiskowych, o których mowa w art. 56, art. 57, art. 59 oraz art. 61 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne.

Wobec tego, jeśli nie zachodzą podstawy do odmowy wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację określonego przedsięwzięcia, to decyzja powinna mieć charakter pozytywny. Oczywiście, pod warunkiem, że zostały spełnione wymogi wskazane w art. 80 ustawy.

W rozpatrywanej sprawie, tak jak przyjęło Kolegium, a Sąd stanowisko to podziela, nie zachodziła żadna z przyczyn uzasadniających wydanie decyzji negatywnej, stąd przy spełnieniu wymogów warunkujących wydanie decyzji pozytywnej, a zwłaszcza ustaleń wynikających z raportu oddziaływania na środowisko służących do określenia środowiskowych uwarunkowań przedsięwzięcia oraz zgodności z mpzp planowanej inestycji, Kolegium było uprawnione do wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla przedsięwzięcia.

W kontekście tych ustaleń nie znajdują zarzuty podnoszone w skardze zwłaszcza z tego względu, że decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach jest wydawana właśnie w celu określenia wymogów mających zagwarantować minimalizację oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, w tym na życie i zdrowie ludzi. Granice tego odziaływania wyznaczone są w obowiązujących przepisach prawa (oddziaływanie normatywne), co często nie odpowiada oddziaływaniu odczuwalnemu faktycznie przez otoczenie. Zatem nie wszystkie uwagi i wnioski zgłoszone w trakcie postępowania z udziałem społeczeństwa mogły zostać uwzględnione.

Kolegium, biorąc pod uwagę właśnie to odczuwalne odziaływanie, jak również potencjalna możliwość jego zwiększenia, nawet poza granice normatywne, nałożyło na inwestora obowiązek wykonania analizy porealizacyjnej w zakresie ochrony przed hałasem oraz zanieczyszczeń powietrza. Co do terminu, w jakim analiza powinna zostać sporządzona, mógłby być oczywiście krótszy, ale to do organu należy jego określenie, natomiast Sąd kontroluje jedynie legalność jego wyznaczenia.

Skarżąca zarzuca także nieprawidłowe określenie zasięgu oddziaływania inwestycji, z pominięciem domów mieszkalnych znajdujących się przy ul. [...], co znajduje częściowe uzasadnienie zwłaszcza jeśli chodzi o W.L.. Została ona jednak uznana za uczestnika postępowania sądowego, zaś brak jej udziału w postępowaniu administracyjnym nie miał wpływu na wynik sprawy.

W tym stanie rzeczy skarga podlegała oddaleniu na podstawie art. 151 p.p.s.a.