Wyrok WSA w Gdańsku, sygn. akt III SA/Gd 486/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Data orzeczenia: 2019-10-03 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6322 Usługi opiekuńcze, w tym skierowanie do domu pomocy społecznej
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono decyzję II i I instancji
Powołane przepisy: article: art. 60 ust. 1, ust. 2 pkt 2, ust. 4, art. 61 ust. 2 pkt 1 i pkt 3, art. 106 ust. 5
journal: Dz.U. 2018 poz 1508
law: Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej - tekst jedn.
article: art. 145 par. 1 pkt 1 lit. a w zw. z art. 135, art. 153
journal: Dz.U. 2018 poz 1302
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r.  Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Paweł Mierzejewski (spr.), Sędziowie: Sędzia WSA Alina Dominiak, Sędzia WSA Jolanta Sudoł, Protokolant: Starszy Sekretarz Sądowy Beata Kaczmar, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 października 2019 r. sprawy ze skargi J. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego [...] z dnia 2 lipca 2019 r. nr [...] w przedmiocie zmiany decyzji ustalającej opłatę za pobyt w domu pomocy społecznej uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Wójta Gminy [...] z dnia 22 maja 2019 r. nr [...].


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia 22 maja 2019 r. nr [...] wydaną na podstawie art. 104 i 108 z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz. U z 2018 r., poz. 2096 ze zm.; dalej powoływanej w skrócie jako "k.p.a."), art. 54 ust. 1 i 2, art. 59 ust. 1, art. 60 ust. 1, ust. 2 pkt 2, art. 61 ust. 1, 2 i 3, art. 106 ust. 3b, 5, art. 107 ust. 1 i art. 109 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (tekst jednolity: Dz. U z 2018 r., poz.1508 ze zm.; dalej powoływanej w skrócie jako "ustawa") oraz rozporządzenia Ministra Polityki Społecznej z dnia 25 sierpnia 2016 r. w sprawie rodzinnego wywiadu środowiskowego (Dz. U z 2016 r., poz. 1406 ze zm.) Wójt Gminy:

zmienił decyzję własną z dnia 5 grudnia 2017 r. nr [...] ustalającą opłatę za pobyt J. B. (dalej także jako "strona" albo "skarżący") w Domu Pomocy Społecznej Nr [...], ul. [...] w L., na poziomie miesięcznego kosztu utrzymania w domu w wysokości 3.651,18 zł miesięcznie;

ustalił, że mieszkaniec będzie ponosił opłatę od dnia 1 marca 2019 r. w wysokości 70 % z dochodu własnego (1.119,42 zł x 70 %), to jest 783,59 zł miesięcznie;

ustalił, że Gmina pokrywać będzie opłatę od dnia 1 marca 2019 r. w wysokości 2.867,59 zł miesięcznie (3.651,18 zł - 783,59 zł);

nadał decyzji rygor natychmiastowej wykonalności.

W uzasadnieniu wydanej decyzji organ pierwszej instancji wskazał, że w dniu 10 kwietnia 2019 r. do Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej wpłynął wywiad środowiskowy przeprowadzony z J. B. przebywającym w Domu Pomocy Społecznej Nr [...] w L., z którego wynika, że jego dochód uległ zmianie i wynosi 1.119,42 zł miesięcznie. Zgodnie z zarządzeniem nr [...] Starosty o z dnia 6 lutego 2019 r. miesięczny koszt utrzymania mieszkańca w DPS Nr [...] w L. od dnia 1 marca 2019 r. wynosi 3.651,18 zł miesięcznie. W tej sytuacji ulec zmianie musiała odpłatność Gminy N. za pobyt strony w placówce. Zgodnie z art. 61 ust. 1 pkt 1 i 3 ustawy o pomocy społecznej do wnoszenia opłaty za pobyt w domu pomocy społecznej są zobowiązani mieszkaniec domu pomocy społecznej oraz gmina, z której osoba ta została skierowana. Mając na uwadze powyższe od dnia 1 marca 2019 r. zobowiązano stronę do uiszczania odpłatności z dochodu własnego w wysokości 70 %. Gmina zobowiązała się przy tym do ponoszenia odpłatności od dnia 1 marca 2019 r. w wysokości 2.867,59 zł miesięcznie (3.651,18 zł - 783,59 zł).

Strona odwołała się od decyzji organu pierwszej instancji podnosząc, że skoro dochód zmienił się w miesiącu marcu to decyzja powinna być zmieniona od następnego miesiąca, to jest od dnia 1 kwietnia 2019 r.

Po rozpatrzeniu wniesionego odwołania Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia 2 lipca 2019 r. nr [...] utrzymało w mocy zakwestionowaną decyzję organu pierwszej instancji.

W uzasadnieniu własnego rozstrzygnięcia organ odwoławczy wskazał, że zgodnie z art. 106 ust. 5 ustawy, decyzję administracyjną zmienia się lub uchyla na niekorzyść strony bez jej zgody w przypadku zmiany przepisów prawa, zmiany sytuacji dochodowej lub osobistej strony, pobrania nienależnego świadczenia, a także można zmienić lub uchylić decyzję, jeżeli wystąpiły przesłanki, o których mowa w art. 11, art. 12 i art. 107 ust. 5 ustawy.

W niniejszej sprawie taka zmiana niewątpliwie nastąpiła, czego strona nie kwestionowała. Z jednej bowiem strony zarządzeniem nr [...] Starosty z dnia 6 lutego 2019 r. w sprawie ustalenia na rok 2019 średniego miesięcznego kosztu utrzymania jednego mieszkańca w domach pomocy społecznej i placówce opiekuńczo - wychowawczej Powiatu L. w roku kalendarzowym 2019, koszt utrzymania mieszkańca DPS nr [...] od dnia 1 marca 2019 r. podwyższono do kwoty 3.651,18 zł. Z drugiej zaś strony Zakład Ubezpieczeń Społecznych dokonał począwszy od dnia 1 marca 2019 r. waloryzacji świadczenia przysługującego stronie podnosząc jego wysokość.

Na tej podstawie organ pierwszej instancji prawidłowo uznał, że w niniejszej sprawie zaszły okoliczności uzasadniające aktualizację opłaty za pobyt DPS Nr [...] w L.

Organ powołał się na pogląd wyrażony w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego siedzibą w Gliwicach z dnia 27 kwietnia 2016 r. (sygn. akt IV SA/Gl 1039/15), że niewątpliwie decyzja wydana na podstawie art. 106 ust. 5 ustawy, którą zmieniono lub uchylono pierwotną decyzję w przedmiocie opłaty za pobyt w domu pomocy społecznej, ma charakter konstytutywny. Deklaratoryjność czy konstytutywność decyzji nie przesądza jednak o skutkach z niej wynikających. W doktrynie i judykaturze dominuje bowiem pogląd, że kwestia, jaki skutek ex tunc, czy ex nunc ma określone orzeczenie, związana jest nie z samym podziałem orzeczeń na konstytutywne oraz deklaratoryjne, ale zależy od właściwości stosunku materialnoprawnego oraz stanu faktycznego konkretnej sprawy. Każdy akt stosowania prawa odnosi się do określonego stanu faktycznego i w związku z tym jego skutki prawne mogą być powiązane w czasie z zaistnieniem tego stanu faktycznego. Należy więc uznać, że akt konstytutywny, kreujący określone prawa i obowiązki pozostaje w związku z zaistnieniem przesłanek faktycznych stanowiących podstawę powstania określonych skutków prawnych. W takiej sytuacji konstytutywna decyzja może działać zarówno z mocą na przyszłość, jak i z mocą wsteczną.

Mając powyższy pogląd na uwadze organ odwoławczy uznał, że organ pierwszej instancji nie wydał decyzji z mocą wsteczną. Taka sytuacja miałaby m.in. miejsce, gdyby organ ustalając odpłatność za pobyt w domu pomocy społecznej za ściśle określony okres, wskutek zaistnienia późniejszego zdarzenia stanowiącego przesłankę zmiany decyzji, zmienił tą odpłatność nie tylko na przyszłość (od chwili wydania decyzji), ale także za czas (lub cześć tego okresu) określony w pierwotnej decyzji.

Decyzja organu pierwszej instancji określiła obowiązek ponoszenia części kosztów za pobyt strony w DPS Nr [...] w L., z uwagi na kolejną waloryzację świadczenia należnego stronie oraz zmianę wysokości średniego kosztu pobytu mieszkańca w placówce. Okoliczności stanowiące przesłankę zmiany decyzji zaistniały w dniu 1 marca 2019 r. Stwierdzić zatem można, że decyzja zmieniająca odpłatność za pobyt w DPS począwszy od dnia 1 marca 2019 r. nie odnosi się do okresu przed zaistnieniem okoliczności skutkujących zmianą decyzji pierwotnej.

Niezależnie od momentu orzekania przez organ w przedmiocie zmiany ostatecznej decyzji o ustaleniu opłaty za pobyt w związku ze zmianą średniego miesięcznego kosztu utrzymania, organ ma obowiązek ustalić nową wysokość opłaty z mocą od miesiąca przypadającego po miesiącu publikacji w wojewódzkim dzienniku urzędowym zarządzenia, o którym mowa w art. 60 ust. 2 pkt 1 ustawy. Obowiązek zmiany decyzji w związku ze zmianą wysokości średniego miesięcznego kosztu utrzymania powstaje zatem niezależnie od tego, czy jest to zmiana na korzyść, czy też na niekorzyść zobowiązanego.

Kolegium analizując sprawę uznało, że dokonano właściwej oceny stanu faktycznego i wykładni obowiązujących przepisów ustawy o pomocy społecznej. Postępowanie administracyjne przeprowadzone zostało prawidłowo i nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego, ani do naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy.

J. B. zaskarżył decyzję organu odwoławczego do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku. W ocenie skarżącego jego dochód zmienił się przekraczając kwotę 10 % ustawowego kryterium dochodowego, poprzez waloryzację renty, w miesiącu marcu 2019 r. Tym samym zmiana wysokości osobistej opłaty za pobyt w placówce powinna nastąpić, ale dopiero od następnego miesiąca od zmiany jego sytuacji dochodowej, to jest od kwietnia 2019 r. W ocenie skarżącego decyzja może być zmieniona od dnia 1 marca 2019 r. jedynie w związku z ustaleniem przez Starostę kosztów utrzymania mieszkańca w domu pomocy społecznej, po ogłoszeniu zarządzenia w tej sprawie. Tymczasem organ odwoławczy wydaje się nie zauważać różnicy między zasadami zmiany decyzji w związku ze zmianą dochodów a zmianą decyzji w związku ze zmianą średniego miesięcznego kosztu utrzymania jednego mieszkańca ogłaszanego corocznie przez Starostę, uznając terminy tych zmian za tożsame. Skarżący zakwestionował zatem pkt 2 i 3 decyzji dotyczących odpłatności, które zostały naliczone niezgodnie z obowiązującymi przepisami prawa.

Do skargi zostały dołączone decyzje wydane przez inne organy pomocy społecznej, w których pomimo zwiększenia dochodów od marca, odpłatność za pobyt w domu pomocy społecznej zwiększono dopiero od kwietnia 2019 r. Nadto skarżący przedłożył decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego, które rozstrzygnęło kwestię odpłatności na korzyść mieszkańca domu pomocy społecznej.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie nie znajdując podstaw do zmiany swojego wcześniejszego stanowiska.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jednolity: Dz. U. z 2018 r., poz. 2017 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Z brzmienia art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2018 r. poz. 1302 ze zm.; dalej powoływanej w skrócie jako "p.p.s.a.") wynika natomiast, że w przypadku, gdy sąd stwierdzi, bądź to naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź to naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź wreszcie inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas - w zależności od rodzaju naruszenia - uchyla decyzję w całości lub w części, albo stwierdza jej nieważność bądź niezgodność z prawem. Cytowana regulacja prawna nie pozostawia zatem wątpliwości co do tego, że zaskarżona decyzja może ulec uchyleniu tylko wtedy, gdy organom administracji publicznej można postawić uzasadniony zarzut naruszenia prawa, czy to materialnego, czy to procesowego, jeżeli naruszenie to miało, bądź mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Z mocy art. 134 § 1 ustawy p.p.s.a. sąd administracyjny dokonuje kontroli legalności zaskarżonej decyzji nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

W tak zakreślonym zakresie kognicji Sąd uznał, że skarga zasługiwała na uwzględnienie.

Przedmiotem skargi w niniejszej sprawie skarżący uczynił decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 2 lipca 2019 r. utrzymującą w mocy decyzję Wójta Gminy z dnia 22 maja 2019 r. zmieniającą wysokość odpłatności za pobyt w Domu Pomocy Społecznej Nr [...] w L. w związku ze zmianą wysokości kosztów pobytu oraz zmianą sytuacji dochodowej skarżącego. Podstawą prawną zaskarżonej decyzji oraz decyzji organu pierwszej instancji stanowiły regulacje zawarte w ustawie z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej. Dla sprawy znaczenie ma również to, że w Dzienniku Urzędowym Województwa [...] z dnia 28 lutego 2019 r. pod pozycją [...] opublikowano zarządzenie nr [...] Starosty z dnia 6 lutego 2019 r. w sprawie ustalenia średniego miesięcznego kosztu utrzymania jednego mieszkańca/dziecka w domach pomocy społecznej i placówce opiekuńczo wychowawczej Powiatu L. w roku kalendarzowym 2019 r. Na mocy § 1 tego zarządzenia średni koszt utrzymania jednego mieszkańca w Domu Pomocy Społecznej Nr [...] w L. określono w 2019 r. na kwotę 3.651,18 zł.

Sporną pomiędzy skarżącym a organami orzekającymi była kwestia temporalna, to znaczy od kiedy skarżącego winna obciążać wyższa wysokość partycypacji w przedmiotowej opłacie. Organy uznały, że w związku z waloryzacją świadczenia rentowego od dnia 1 marca 2019 r. (w świetle decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych) partycypacja w opłacie winna ulec zmianie od tego dnia. Skarżący w odwołaniu od decyzji wydanej przez organ pierwszej instancji jak i w skardze wskazywał, że przedmiotowa zmiana winna nastąpić od miesiąca następnego po miesiącu, w którym jego dochody wzrosły, to jest od dnia 1 kwietnia 2019 r.

Dokonując wykładni zastosowanych przez organy orzekające przepisów prawa materialnego Sąd uznał, że podzielić należy stanowisko skarżącego. Rozstrzygnięcie powyższego sporu wymaga powiązania ze sobą treści przepisów art. 60 ust. 1, ust. 2 pkt 2 i ust. 4 i art. 61 ust. 2 pkt 1 i pkt 3 ustawy oraz prawidłowego ich odniesienia do stanu faktycznego sprawy.

Na wstępie należy przywołać treść art. 60 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej, zgodnie z którym pobyt w domu pomocy społecznej jest odpłatny do wysokości średniego miesięcznego kosztu utrzymania mieszkańca, z zastrzeżeniem ust. 3. Stosownie zaś do art. 60 ust. 2 pkt 2 ustawy średni miesięczny koszt utrzymania mieszkańca w domu pomocy społecznej o zasięgu powiatowym - ustala starosta i ogłasza w wojewódzkim dzienniku urzędowym, nie później niż do dnia 31 marca każdego roku.

W myśl art. 60 ust. 4 ustawy ogłoszenie, o którym mowa w ust. 2, stanowi podstawę do ustalenia odpłatności za pobyt w domu pomocy społecznej od następnego miesiąca przypadającego po miesiącu, w którym zostało opublikowane. Do tego czasu odpłatność za pobyt w domu pomocy społecznej ustala się na podstawie ogłoszenia z roku poprzedniego.

Z art. 61 ust. 2 pkt 1 i pkt 3 ustawy wynika z kolei, że opłatę za pobyt w domu pomocy społecznej wnoszą:

1) mieszkaniec domu, nie więcej jednak niż 70% swojego dochodu, a w przypadku osób małoletnich przedstawiciel ustawowy z dochodów dziecka, nie więcej niż 70% tego dochodu;

3) gmina, z której osoba została skierowana do domu pomocy społecznej – w wysokości różnicy między średnim kosztem utrzymania w domu pomocy społecznej a opłatami wnoszonymi przez osoby, o których mowa w pkt 1 i 2.

Mając na uwadze cytowane regulacje organy orzekające uznały w sposób zasadny, że publikacja zarządzenia Starosty nr [...] determinowała konieczność ponownego ustalenia wysokości opłaty za pobyt w domu pomocy społecznej.

Istotne w niniejszej sprawie jest jednakże to, że organ orzekając na podstawie art. 60 ust. 4 w zw. z art. 106 ust. 5 ustawy jest każdorazowo zobowiązany do uwzględnienia zmian w zakresie sytuacji dochodowej zobowiązanego, gdyż ustalenie nowej wysokości opłaty z mocą wsteczną od dnia, o którym mowa w art. 60 ust. 4 ustawy, nie może prowadzić do naruszenia przepisu art. 61 ust. 2 pkt 1 ustawy. Art. 61 ust. 2 pkt 1 ustawy o pomocy społecznej stanowi bowiem wprost, że mieszkaniec domu pomocy społecznej opłatę za pobyt w takim domu wnosi maksymalnie w wysokości 70% swojego dochodu. Zgodnie z treścią tego ostatniego przepisu ustawowy obowiązek ponoszenia opłat podlega zatem limitowaniu w zależności od sytuacji dochodowej zobowiązanego.

Stanem pożądanym jest stan, w którym organ orzekający w przedmiocie aktualizacji opłaty na podstawie art. 60 ust. 4 w zw. z art. 106 ust. 5 ustawy ma możliwość aby sytuację dochodową zobowiązanego ustalić na dzień, o którym mowa w art. 60 ust. 4 ustawy. Tego typu założenie zapewnia bowiem to, że organ orzekający w przedmiocie aktualizacji wysokości opłaty dostosuje udział mieszkańca i udział gminy w taki sposób aby suma udziałów mieszkańca i gminy w opłacie odpowiadała aktualnej wysokości średniego miesięcznego kosztu utrzymania jednego mieszkańca określonej w stosownym zarządzeniu starosty (przy założeniu, że tylko te podmioty partycypują w opłacie). Należy mieć jednakże na względzie, że w pewnych sytuacjach ustalenie "nowej" sytuacji dochodowej zobowiązanego na dzień, o którym mowa w art. 60 ust. 4 ustawy jest utrudnione.

W związku z powyższymi uwagami należy stwierdzić, że organy orzekające w rozpatrywanej sprawie obciążone zostały dwoma obowiązkami:

- obowiązkiem ustalenia nowej wysokości opłaty (a nie jedynie części obciążającej skarżącego) z mocą od pierwszego dnia miesiąca przypadającego po miesiącu, w którym nastąpiła publikacja nowej wysokości średniego miesięcznego kosztu utrzymania mieszkańca w domu pomocy społecznej (w realiach sprawy od dnia 1 marca 2019 r, z uwagi na publikację zarządzenia w dniu 28 lutego 2019 r.);

- obowiązkiem uwzględnienia zmiany sytuacji dochodowej skarżącego, która zaszła w związku z wydaniem przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych decyzji z dnia 5 marca 2019 r.

W rozpatrywanej sprawie zmiany decyzji ostatecznej dokonano na podstawie art. 106 ust. 5 ustawy, który przewiduje, że decyzję administracyjną zmienia się lub uchyla na niekorzyść strony bez jej zgody w przypadku zmiany przepisów prawa, zmiany sytuacji dochodowej lub osobistej strony, pobrania nienależnego świadczenia, a także można zmienić lub uchylić decyzję, jeżeli wystąpiły przesłanki, o których mowa w art. 11, art. 12 i art. 107 ust. 5. Zmiana decyzji administracyjnej na korzyść strony nie wymaga jej zgody.

Nie ulega w ocenie Sądu wątpliwości, że decyzja tego typu ma charakter konstytutywny, jednak może dotyczyć okresu sprzed daty wydania decyzji zmieniającej, jak to miało miejsce w niniejszej sprawie. Rozważania organu odwoławczego dotyczące tego zagadnienia są w ocenie Sądu prawidłowe.

Brzmienie powyższej regulacji nie przesądza jednakże o tym, z jaką datą powinno się dokonywać zmiany opłaty za pobyt w domu pomocy społecznej w przypadku zmiany "sytuacji dochodowej" strony, to znaczy czy zmiana powinna być dokonana od pierwszego dnia miesiąca, w którym nastąpiła zmiana sytuacji dochodowej (w sprawie od dnia 1 marca 2019 r.), czy też od pierwszego dnia miesiąca następnego.

Skoro art. 61 ust. 2 pkt 1 ustawy posługuje się pojęciem "dochód" należy zdaniem Sądu - w celu właściwej wykładni art. 106 ust. 5 tej ustawy - w pierwszej kolejności odwołać się do treści art. 8 ust. 3 ustawy o pomocy społecznej. Przepis ten stanowi, że za dochód uważa się sumę miesięcznych przychodów z miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku lub w przypadku utraty dochodu z miesiąca, w którym wniosek został złożony, bez względu na tytuł i źródło ich uzyskania, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej, pomniejszoną o [...].

Należy zwrócić uwagę, że przy ustalaniu prawa do świadczeń z pomocy społecznej miarodajny jest dochód z miesiąca wcześniejszego niż złożenie wniosku o przyznanie świadczenia. Wydaje się to zasadne z czysto praktycznych względów. Wysokość dochodu z miesiąca wcześniejszego daje możliwość oszacowania realnych dochodów strony, które następnie są brane pod uwagę przy wyliczaniu świadczeń. Taki sposób obliczania dochodu nie pozostawia nadto wątpliwości co do wysokości dochodu za dany miesiąc. Oczywistym jest przy tym, że dochody mogą się zmieniać w ciągu miesiąca w różny sposób. Chociaż nie zostało to wprost wskazane w treści art. 106 ust. 5 ustawy, wydaje się logicznym, że sytuacja dochodowa strony, a w szczególności zmiana tej sytuacji determinowana wydaniem rentowej decyzji waloryzacyjnej staje się definitywna dopiero z końcem danego miesiąca. W dacie wydania decyzji o charakterze waloryzacyjnym jej adresat nie dysponuje bowiem jeszcze kwotą należności z tej decyzji wynikających. Można również założyć, że z określonych względów należności wynikające z decyzji waloryzacyjnej wydanej w danym miesiącu zasilą budżet adresata takiej decyzji dopiero w miesiącu następnym. Uznać zatem należy, że o zmianie "sytuacji dochodowej" można mówić dopiero wtedy, kiedy jej zakres jest definitywnie znany organowi orzekającemu. Taka też "zmiana sytuacji dochodowej" winna być w ocenie Sądu orzekającego następnie uwzględniona przez organ. Mając na uwadze powyższe zapatrywania należy wskazać, że w niniejszej sprawie nie ma pewności co do tego, kiedy przyznana decyzją waloryzacyjną z dnia 5 marca 2019 r. renta została skarżącemu faktycznie wypłacona. Trzeba tu zaznaczyć, że niejednokrotnie w orzecznictwie sądów administracyjnych dotyczących spraw z zakresu pomocy społecznej, jak i z zakresu świadczeń rodzinnych podkreślano, że uzyskanie dochodu następuje dopiero wtedy, gdy określona kwota zostanie rzeczywiście uprawnionemu wypłacona. Wynika to bowiem z celu i istoty tych instytucji prawnych. Tym samym trudno upatrywać zmiany sytuacji dochodowej w samym fakcie wydania decyzji waloryzującej świadczenie. Cytowany przepis wskazuje zaś, że zmiana sytuacji dochodowej strony determinuje wydanie nowej decyzji (decyzji zmieniającej).

W ocenie Sądu właściwa wydaje się zatem taka wykładnia art. 106 ust. 5 w powiązaniu z art. 60 ust. 1, ust. 2 pkt 2 i art. 61 ust. 2 pkt 1 ustawy, że zaistnienie podstaw do zmiany sytuacji dochodowej zobowiązanego w danym miesiącu nie może w sposób automatyczny powodować zmiany decyzji ustalającej opłatę za pobyt w domu opieki społecznej od pierwszego dnia tego miesiąca skoro zakres tej zmiany nie jest definitywnie znany organowi orzekającemu. Jedynie bowiem dochód uzyskany w danym miesiącu (a nie hipotetycznie uzyskany) może mieć wpływ na odpłatność w tym właśnie miesiącu. Organ wydając decyzję konstytutywną w tym trybie musi mieć zatem pewność co do wysokości dochodów strony, a strona nie może być zaskakiwana w ten sposób, że nie otrzymując zwaloryzowanych dochodów zobowiązana jest do ponoszenia wyższych opłat.

Przekładając te rozważania na realia rozpatrywanej sprawy Sąd uważa, że dokonana przez organy orzekające wykładnia art. 60 ust. 1, ust. 2 pkt 2 i art. 61 ust. 2 pkt 1 ustawy nie jest prawidłowa, a w związku z tym nieprawidłowo ustalono odpłatność skarżącego za pobyt w DPS Nr [...] w L. od dnia 1 marca 2019 r. Jeżeli waloryzacja świadczenia rentowego oraz wypłata tego świadczenia nastąpiły w miesiącu marcu to zmiana decyzji z dnia 5 grudnia 2017 r. w części odnoszącej się do partycypacji skarżącego w opłacie powinna nastąpić od dnia 1 kwietnia 2019 r.

W związku z powyższym Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku uchylił wydane w sprawie decyzje, o czym orzeczono jak w sentencji wyroku na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a w zw. z art. 135 p.p.s.a.

Wskazania co do dalszego postępowania wynikają z powyższych rozważań i wiążą organy orzekające w świetle art. 153 p.p.s.a.