Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 2277/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2016-01-07 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6035 Opłaty i kary za przejazd pojazdem nienormatywnym
Hasła tematyczne: Transport
Skarżony organ: Inspektor Transportu Drogowego
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 145 par. 1 ust. 1 lit. c, art. 200
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: art. 64 ust. 1, art. 140aa ust. 1, art. 140ab ust. 1 pkt 3
journal: Dz.U. 2012 poz 1137
law: Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym - tekst jednolity
article: art. 7, art. 77 par. 1, art. 80, art. 107 par. 2
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Magdalena Maliszewska (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Agnieszka Łąpieś-Rosińska Sędzia WSA Aneta Lemiesz Protokolant st. sekr. sąd. Jan Czarnacki po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 stycznia 2016 r. sprawy ze skargi "T." Sp. j. z siedzibą w D. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] czerwca 2015 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. zasądza od Głównego Inspektora Transportu Drogowego na rzecz skarżącej "T." Sp. j. z siedzibą w D. kwotę 2867 (dwa tysiące osiemset sześćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] czerwca 2015 r. Główny Inspektor Transportu Drogowego utrzymał w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] lutego 2015 r. o nałożeniu kary pieniężnej w wysokości 15000 zł na T. spółka jawna w D. (dalej jako: strona, skarżący).

Podstawą prawną decyzji były przepisy art. 2 ust. 35a, art. 64 ust. 1, 2, art. 64 c, art. 140 aa ust. 1, 3 pkt 1, 4, art. 140 ab ust. 1 pkt 3 lit. c), ust. 2 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r. poz. 1137 - zwanej dalej prd), art. 41 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (tekst jedn. Dz. U. z 2015 r. poz. 460 - zwanej dalej udp), § 2 ust. 4, § 3 ust. 1 pkt 3 lit. a), § 5 ust. 1 pkt 3 lit. b) rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 31 grudnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia (tekst jedn. Dz. U. z 2015 t. poz. 305).

Podstawę faktyczną rozstrzygnięcia stanowiło wykonywanie przejazdu po drogach publicznych pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia kategorii VII, w pozostałych przypadkach. Naruszenie stwierdzono w wyniku przekroczenia dopuszczalnego nacisku na pojedynczej osi napędowej, potrójnej osi nienapędowej, dopuszczalnej masy całkowitej pojazdu członowego oraz przekroczenia dopuszczalnej wysokości pojazdu.

W dniu [...] grudnia 2014 r. w miejscowości K. na drodze krajowej nr [...] zatrzymano do kontroli pojazd członowy składający się z dwuosiowego ciągnika samochodowego marki [...] o nr rej. [...] wraz z trzyosiową naczepą marki [...] o nr rej. [...]. Pojazdem członowym kierował Pan M. J., który wykonywał przejazd drogowy z ładunkiem koparki (ładunek niepodzielny) w imieniu T. spółka jawna.

Przebieg kontroli utrwalono protokołem nr [...] z dnia [...] grudnia 2014 r.

Skarżący wniósł od decyzji nakładającej karę pieniężną odwołanie, w którym wyjaśnił, że kierowca nie podpisał protokołu kontroli, gdyż kontrolujący inspektor nie okazał mu żadnych dokumentów dotyczących wag, a jedynym dokumentem, jakie wagi posiadają, jest świadectwo zgodności, które jest innym dokumentem, niż świadectwo legalizacji. Ponadto organ przesłał szereg dokumentów wśród których nie było świadectw użytych podczas kontroli przyrządów. Brak jest dowodów świadczących, iż podczas kontroli okazano kierowcy dokumenty legalizacyjne wag użytych do kontroli. Zdaniem skarżącego, nie okazanie podczas kontroli kierowcy dokumentów legalizacyjnych wag uniemożliwiło skonfrontowanie wyników ważenia z parametrami wagi. Ponadto w toku postępowania organ nie przesłał, pomimo żądania, deklaracji zgodności wag użytych do kontroli, świadectwa zatwierdzenia typu. Zdaniem skarżącego, zastosowana do pomiarów waga SAW 10C/II jest przeznaczona do ważenia obciążenia osi o wartości maksymalnej do 10000 kg, co potwierdza instrukcja obsługi wagi. Skarżący zakwestionował możliwość wyznaczenia wartości nacisku powyżej 10000 kg. Ponadto zauważył, iż podczas kontroli kontrolujący nie stwierdził niezadawalającego stanu technicznego pojazdu, wskazuje na różne wyniki pomiarów pomiędzy pierwszym, a drugim ważeniem, pojazdu, przekraczające w jego ocenie dopuszczalną wartość "50 kg". Jego zdaniem, mając na względzie treść definicji pojazdu nienormatywnego za taki pojazd nie może być uznany pojazd, zespół pojazdów, o naciskach innych niż pojedyncze napędowe, a więc podwójne, wielokrotne oraz osi nie napędowe, które przekraczają dopuszczalne wartości, gdyż takich dopuszczalnych wartości na dzień kontroli przepisy nie przewidywały. Zdaniem skarżącego zastosowane do pomiarów wagi nie posiadały również homologacji do pomiarów masy całkowitej pojazdu, co potwierdza stanowisko Głównego Urzędu Miar. Wyniki pomiarów są niewiarygodne, o czym świadczą różnice w wynikach pomiędzy pierwszym, a drugim pomiarem. Strona przedstawiła wyliczenia matematyczne z masy własnej pojazdu członowego, koparki z tabliczki znamionowe, wskazującą na łączną masę całkowitą kontrolowanego pojazdu z ładunkiem na 42944 kg, podczas gdy w wyniku kontroli stwierdzono, iż wynosił 45750 kg, a po odjęciu tolerancji 44100 kg. Podniósł, że kontrolujący powinien był dokonać zważenia samego pojazdu oraz osobno samej koparki. Ponadto przedstawił wątpliwości odnośnie kwestii odjęcia wartości tolerancji od wyników pomiaru wysokości pojazdu, zgłasza sprzeciw dotyczący odmowy przeprowadzenia ponownego pomiarów zewnętrznych pojazdu, wątpliwości odnośnie przyrządu, którym określono wartość temperatury otoczenia. Zdaniem skarżącego, organ I instancji prowadząc postępowanie naruszył przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego. Wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i umorzenie postępowania.

Organ odwoławczy nie podzielił argumentacji skarżącego zawartej w odwołaniu i utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.

Definicja pojazdu nienormatywnego została zawarta w art. 2 ust. 35a prd. Pojazd nienormatywny według ustawowej definicji jest to pojazd lub zespół pojazdów, którego naciski osi wraz z ładunkiem lub bez ładunku są większe od dopuszczalnych, przewidzianych dla danej drogi w przepisach o drogach publicznych, lub którego wymiary lub rzeczywista masa całkowita wraz z ładunkiem lub bez niego są większe od dopuszczalnych, przewidzianych w przepisach niniejszej ustawy.

Stosownie do art. 64 ust. 1 ustawy Prawo o ruchu drogowym, ruch pojazdu nienormatywnego jest dozwolony pod warunkiem:

- pkt 1 uzyskania zezwolenia na przejazd pojazdu nienormatywnego odpowiedniej kategorii, wydawanego, w drodze decyzji administracyjnej, przez właściwy organ, a w przypadku pojazdu nienormatywnego należącego do Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej pod warunkiem uzyskania zezwolenia wojskowego na przejazd drogowy, wydawanego przez właściwy organ wojskowy.

- pkt 2 przestrzegania warunków przejazdu określonych w zezwoleniu, o którym mowa w pkt 1.

W myśl art. 64 ust. 2 ww. ustawy zabrania się przewozu pojazdem nienormatywnym ładunków innych niż ładunek niepodzielny, z wyłączeniem pojazdów nienormatywnych uprawnionych do poruszania się na podstawie zezwoleń kategorii I lub kategorii II.

Zgodnie z art. 140aa ww. ustawy za przejazd po drogach publicznych pojazdów nienormatywnych bez zezwolenia, o którym mowa w art. 64 ust. 1 pkt 1, lub niezgodnie z warunkami określonymi dla tego zezwolenia nakłada się karę pieniężną, w drodze decyzji administracyjnej.

Stosownie do treści ust. 3 pkt 1 ww. artykułu karę pieniężną, o której mowa w ust. 1, nakłada się na podmiot wykonujący przejazd.

Dnia [...] grudnia 2014 r. w miejscowości K. na drodze krajowej nr [...] zatrzymano do kontroli pojazd członowy składający się z dwuosiowego ciągnika samochodowego marki [...] o nr rej. [...] wraz z trzyosiową naczepą marki [...] o nr rej. [...]. Pojazdem członowym kierował Pan M. J., który wykonywał przejazd drogowy z ładunkiem koparki na trasie S. - B. Przebieg kontroli utrwalono protokołem nr [...] z dnia [...] grudnia 2014 r.

Podczas kontroli stwierdzono, iż ww. pojazd członowy poruszając się po drodze krajowej nr [...] w miejscowości K. przekraczał dopuszczalny nacisk na pojedynczej osi napędowej, potrójnej osi nienapędowej, dopuszczalną masę całkowitą pojazdu członowego oraz przekraczał dopuszczalną wysokość pojazdu. Kontrola drogowa nie wykazała przekroczenia innych parametrów.

Jak stanowi § 5 ust. 1 pkt 3 lit. b) rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 31 grudnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia (tekst jedn. Dz. U. z 2015 r. poz. 305), nacisk osi nie może przekraczać w przypadku potrójnej osi przyczep i naczep, przy odległości (d) między osiami składowymi pomiędzy 1,3 m a 1,4 m (1,3 < d 1,4) - 24 tony.

Jak stanowi § 3 ust. 1 pkt 3 lit. a) ww. rozporządzenia, dopuszczalna masa całkowita pojazdu, z zastrzeżeniem ust. 2-13, nie może przekraczać w przypadku dwuosiowego pojazdu samochodowego i trzyosiowej naczepy 40 ton. Wyjątek od tej reguły wprowadza § 3 ust. 1 pkt 3 lit. c) ww. rozporządzenia, zgodnie z którym dopuszczalna masa całkowita pojazdu, z zastrzeżeniem ust. 2-13, nie może przekraczać w przypadku trzyosiowego ciągnika siodłowego i trzyosiowej naczepy przewożącej 40-stopowy kontener ISO w transporcie kombinowanym 44 tony. Ponadto § 57 ust. 3 ww. rozporządzenia stanowi, że dopuszczalna masa całkowita pojazdu członowego lub zespołu złożonego z pojazdu silnikowego i przyczepy, zarejestrowanych po raz pierwszy przed dniem 13 marca 2003 r. może wynosić 42 tony. Dwuosiowy ciągnik samochodowy marki [...] został po raz pierwszy zarejestrowany dnia [...] listopada 2008 r., a naczepa dnia [...] kwietnia 2004 r., co oznacza, że ww. wyjątki nie znajdują zastosowania.

Jak stanowi § 2 ust. 4 ww. rozporządzenia wysokość pojazdu, z zastrzeżeniem ust. 11, nie może przekraczać 4,00 m.

Pojazd zważono dwukrotnie, a za podstawę do wyznaczenia wielkości przekroczenia dopuszczanych norm przyjęto wyniki korzystniejsze dla kontrolowanego. W wyniku pomiarów kontrolowanego pojazdu członowego, stwierdzono następujące naruszenie dopuszczalnej norm:

- nacisk na pojedynczej osi napędowej 12,1 t (po odjęciu 2 % zaokrąglonych do 0,1 t w górę),

- przekroczenie o 2,1 t (przekroczenie dopuszczalnej wartości o 21 %),

- nacisk na potrójnej osi nienapędowej naczepy - 24,5 t (po odjęciu 2 % zaokrąglonych do 0,1 t w górę) - przekroczenie o 0,5 t (przekroczenie dopuszczalnej wartości o 2,08 %),

- rzeczywista masa całkowita pojazdu członowego - 44,1 t (po odjęciu 2 % zaokrąglonych do 0,1 t w górę) - przekroczenie o 4,1 t (przekroczenie dopuszczalnej wartości o 10,25 %),

- wysokość pojazdu członowego 4,25 m (po odjęciu 1 % błędu wynikającego z niedokładności pomiaru i tolerancji przyrządu) - przekroczenie o 0,25 m (przekroczenie dopuszczalnej wartości o 6,25 %).

Kierowca do kontroli okazał zezwolenie kategorii V na przejazd pojazdu nienormatywnego w terminie od dnia [...] września 2014 r. do [...] września 2015 r., który spełnia wymagania w zakresie wymiarów, masy oraz nacisków osi określone w pozycji nr 5 tabeli.

Organ odwoławczy stwierdził, iż okazane zezwolenie było niewystarczające do przyjęcia, iż kontrolowany przejazd obywa się na podstawie tegoż zezwolenia. Podkreślił, że norma dotycząca nacisków potrójnej osi nienapędowej jest identyczna na wszystkich kategoriach dróg, zatem przekroczenie jej dopuszczalnej wartości zawsze powoduje zakwalifikowanie naruszenia do przejazdu pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia kategorii VII, gdyż tylko ono dopuszcza ich przekroczenie.

Podczas kontroli stwierdzono przekroczenie dopuszczanego nacisku na pojedynczej osi napędowej o wartość powyżej 20 %, poza stwierdzeniem przekroczenie dopuszczanego nacisku na potrójnej osi nienapędowej, dopuszczalnej masy całkowitej pojazdu, dopuszczalnej wysokości, dlatego wymierzono karę pieniężną w wysokości 15000 złotych.

Zgodnie z przepisem art. 41 ust. 1 udp po drogach publicznych dopuszcza się ruch pojazdów o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi napędowej do 11,5 t, z zastrzeżeniem ust. 2 i 3 tejże ustawy. W przepisie art. 41 ust. 1 udp znalazła się delegacja ustawowa dla Ministra właściwego do spraw transportu, do ustalenia w drodze rozporządzenia, wykazu:

1) dróg krajowych oraz dróg wojewódzkich, po których mogą poruszać się pojazdy o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi do 10 t,

2) dróg krajowych, po których mogą poruszać się pojazdy o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi do 8 t,

- mając na uwadze potrzebę ochrony dróg oraz zapewnienia ruchu tranzytowego.

Na podstawie powyższej delegacji ustawowej, wykaz dróg krajowych i dróg wojewódzkich, na których obowiązuje nacisk osi do 8 t i 10 t został określony rozporządzeniem Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia z dnia 6 września 2012 r. w sprawie wykazu dróg krajowych oraz dróg wojewódzkich, po których mogą poruszać się pojazdy o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi do 10 t, oraz wykazu dróg krajowych, po których mogą poruszać się pojazdy o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi do 8 t (Dz. U. z 2012 r. poz. 1061).

Stosownie do ust. 3 art. 41 udp drogi wojewódzkie inne niż drogi określone na podstawie ust. 2 pkt 1 (a więc określone ww. rozporządzeniu), drogi powiatowe oraz drogi gminne stanowią sieć dróg, po których mogą poruszać się pojazdy o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi do 8 t.

Droga krajowa nr [...] na odcinkach K. /DROGA [...]/ - N. - DROGA [...] – B. – N. – K. /DROGA [...]/ została zaliczona do kategorii dróg po których mogą poruszać się pojazdy o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi do 10 t.

W ustalonym stanie faktycznym karę pieniężną należy nałożyć jak za brak zezwolenia kategorii VII, które stosownie do lp. 7 załącznika nr 1 do prd jest wydawane na przejazd pojazdu:

a) o wymiarach oraz rzeczywistej masie całkowitej większych od wymienionych w kategoriach I-VI,

b) o naciskach osi przekraczających wielkości przewidziane dla dróg o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi napędowej do 11.5 t.

Stosownie do treści art. 140ab ust. 1 pkt 3 karę pieniężną, o której mowa w art. 140aa ust. 1, ustala się w wysokości za brak zezwolenia kategorii VII:

a) 500 zł - gdy nacisk jednej lub wielu osi, rzeczywista masa całkowita lub wymiary pojazdu przekraczają dopuszczalne wartości nie więcej niż o 10%,

b) 2000 zł - gdy nacisk jednej lub wielu osi, rzeczywista masa całkowita lub wymiary pojazdu przekraczają dopuszczalne wartości o więcej niż 10% i nie więcej niż 20%,

c) 15 000 zł - w pozostałych przypadkach.

W niniejszej sprawie kara pieniężna wynosi: 15000 złotych.

W dniu kontroli ww. pojazdem członowym kierował Pan M. J., który wykonywał przejazd drogowy z ładunkiem koparki (ładunek niepodzielny). Rodzaj przewożonego ładunku został ustalony w toku kontroli. Podczas kontroli sporządzono dokumentację fotograficzną przewożonego ładunku. W tym miejscu wskazać należy, iż stosownie do art. 2 ust. 35 lit. b) ustawy Prawo o ruchu drogowym ładunek niepodzielny, to taki ładunek, który bez niewspółmiernie wysokich kosztów lub ryzyka powstania szkody nie może być podzielony na dwa lub więcej mniejszych ładunków. A contrario, ładunek podzielny może zostać podzielony na dwa lub więcej mniejszych, ładunków. Brak jest zatem jakichkolwiek wątpliwości co do podzielności przewożonego ładunku.

Organ odwoławczy wskazał, iż ustalając kategorię wymaganego zezwolenia organ kieruje się wymiarami, masą, naciskami osi pojazdów nienormatywnych uprawnionych do poruszania się na podstawie zezwoleń kategorii I-VII oraz drogi, po których pojazdy te mogą się poruszać. Powyższe warunki zostały określone przez ustawodawcę w załączniku nr 1 do prd. Następnie organ dokonuje wyboru kategorii zezwolenia, której posiadanie zwalniałoby stronę postępowania z konsekwencji prawnych wynikającymi z treści art. 140ab ust. 1 prd. Przy dokonywaniu kwalifikacji kategorii zezwolenia bez znaczenia jest okoliczność w postaci podzielności ładunku. Stosownie bowiem do treści art. 140ab ust. 2 prd w przypadku naruszeń zakazu, o którym mowa w art. 64 ust. 2, za przejazd pojazdem nienormatywnym nakłada się karę jak za przejazd bez zezwolenia.

Organ ustalając kategorię zezwolenia, którą powinna legitymować się strona postępowania kieruje się następującymi kryteriami. Po pierwsze, rodzajem drogi, na której stwierdzono nienormatywność pojazdu. Eliminowane są te kategorie zezwoleń, które nie mogłyby zostać przyznane na przejazd po drodze, na której stwierdzono naruszenie. Po drugie, rodzajem parametrów normatywnych pojazdów, od spełnienia których ustawodawca uzależnił uzyskanie zezwolenia. Parametry tego rodzaju nie mogą być przekroczone, co oznacza, że w tym zakresie muszą być normatywne. Przy ich wyodrębnieniu posłużono się zwrotem "nie większe od dopuszczalnych". Organ zatem bada, spośród kategorii zezwoleń odpowiadającej drodze, na której stwierdzono naruszenie, parametry normatywne pojazdu, eliminując następnie te kategorie zezwoleń, które nie spełniają tego rodzaju warunków. Po trzecie, organ kieruje się rodzajem parametrów nienormatywnych pojazdów, od spełnienia których ustawodawca uzależnił uzyskanie zezwolenia. Parametry tego rodzaju mogą zostać przekroczone, ale jedynie do górnej granicy określonej przepisami prawa. Przy ich wyodrębnieniu posłużono się zwrotem np. "o szerokości nie przekraczającej 3,2 m", "o długości nie przekraczającej 23 m dla zespołu pojazdów, "o wysokości nieprzekraczającej 4,3 m", "o rzeczywistej masie całkowitej nieprzekraczającej 60 t". "o naciskach osi nieprzekraczających wielkości przewidzianych dla dróg o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi napędowej do 11,5 t". Kolejną czynnością jest zatem zakwalifikowanie przekroczonego parametru do kategorii zezwolenia, dla której możliwe byłoby jego uzyskanie i które nie przekraczałoby maksymalnych, ściśle określonych wielkości dla danej kategorii zezwolenia.

Jeżeli pomimo tego nie jest możliwe ustalenie kategorii zezwolenia od I do VI, to kwalifikacja stwierdzonego naruszenia jest dokonywana w oparciu o zezwolenie kategorii VII. Jeżeli zatem kontrolowany pojazd nie spełnia warunków normatywnych lub warunków nienormatywnych, albo poruszał się po kategorii drogi, dla której nie przewidziano przekroczenia parametru ustalonego podczas kontroli dla kategorii zezwoleń od I do VI, to wówczas możliwa jest kwalifikacja prawna stwierdzonego naruszenia jedynie w oparciu o brak zezwolenia kategorii VII. Zezwolenie na tę kategorię wydaje się bowiem, gdy przekroczono wielkości dopuszczalnych odstępstw określonych w zezwoleniach kategorii I - VI.

Miejsce ważenia legitymowało się w dniu kontroli protokołem z pomiaru równości terenu na stanowisku kontroli pojazdów z dnia 20 października 2014 r. Pojazd został zważony przy zastosowaniu przenośnych wag do pomiarów statycznych typu SAW 10C/II o nr fabrycznych 856688 i 856711. Wagi te w dniu kontroli legitymowały się ważnym świadectwem zgodności wydanym przez Okręgowy Urzędu Miar w Poznaniu dnia 22 stycznia 2014 r. na podstawie Dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 90/2009/23/WE z dnia 23 kwietnia 2009 r. z okresem ważności na okres trzech lat. Dyrektywa ta została wdrożona do polskiego prawa rozporządzeniem Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 11 grudnia 2003 r. w sprawie zasadniczych wymagań dla wag nieautomatycznych podlegających ocenie zgodności (Dz.U. z 2004 r. Nr 4, poz. 23) i weszła w życie wraz z przystąpieniem Rzeczypospolitej Polskiej do Unii Europejskiej. Termin zgłoszenia przyrządu pomiarowego po raz pierwszy do legalizacji ponownej, po dokonaniu oceny zgodności, wynosi 3 lata, stosownie do lp. 7 załącznika nr 6, tabela nr 2 rozporządzenia Ministra Gospodarki z dnia 7 stycznia 2008 r. w sprawie prawnej kontroli metrologicznej przyrządów pomiarowych (Dz.U. Nr 5, poz. 29 z późn. zm.). Powyższe dokumenty zostały okazane kontrolowanemu przed dokonaniem ważenia. Kierowca został również poinformowany o sposobie przeprowadzania pomiarów oraz o przysługujących mu uprawnieniach. Po dokonaniu pomiarów sporządzono protokół kontroli nr [...] z dnia [...] grudnia 2014 r.

Powyższy stan faktyczny ustalono na podstawie następującego materiału dowodowego: protokołu kontroli nr [...] z dnia [...] grudnia 2014 r., dowodu rejestracyjnego kontrolowanego pojazdu członowego, prawa jazdy kontrolowanego kierowcy, wypisu nr [...] z licencji nr [...] na wykonywanie krajowego transportu drogowego rzeczy, świadectwa zgodności wag, dokumentacji fotograficznej sporządzonej podczas kontroli, protokołu przesłuchania w charakterze świadka kontrolowanego kierowcy, wniosku o powtórne ważenia pojazdu, arkusza pomiarowego.

Zgromadzony materiał dowodowy w sposób pełny odzwierciedla ustalony w rozpatrywanej sprawie stan faktyczny. Z całokształtu materiału dowodowego w sposób niebudzący wątpliwości wynika, że doszło do naruszenia obowiązku w zakresie posiadania zezwolenia na przejazd pojazdem nienormatywnym.

Przede wszystkim do kontroli nacisków osi, rzeczywistej masy całkowitej pojazdu członowego użyto przenośnych wag do pomiarów statycznych typu SAW 10C/II o nr fabrycznych 856688 i 856711, które w dniu kontroli legitymowały się ważnym świadectwem zgodności wydanym przez Okręgowy Urzędu Miar w Poznaniu dnia 22 stycznia 2014 r. na podstawie Dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 90/2009/23/WE z dnia 23 kwietnia 2009 r. z okresem ważności na okres trzech lat. Organ nie posłużył się do wyznaczenia parametrów pojazdu wagą innego typu, do czego miał prawo. Tym samym bez wpływu na treść decyzji pozostaje argumentacja o nie wykorzystaniu do pomiarów wagi innego typu, jak i kopia świadectwa legalizacji załączona do odwołania.

Natomiast do kontroli wysokości pojazdu zastosowano wysokościomierz teleskopowy z działką elementarną 1 mm o znaku identyfikacyjnym "ITD 21/02", który w dniu kontroli legitymował się świadectwem wzorcowania nr WL/477-4/2006 wydanym przez Dyrektora Okręgowego Urzędu Miar w Poznaniu.

W treści opisu stwierdzonego naruszenia stanowiącego załącznik do protokołu kontroli wskazano, iż kierowca został zapoznany ze świadectwem legalizacji wag, pomiarem geodezyjnym miejsca kontroli. Poza tym pod oświadczeniem kierującego pojazdem, wpisano jedynie odmowa, brak przyczyn. Jakkolwiek wagi, które zastosowano do kontroli legitymowały się świadectwem zgodności, a nie świadectwem legalizacji, to okoliczność ta nie ma fundamentalnego znaczenia na kwestię prawidłowości pomiarów. Przecież wagi te posiadały aktualne świadectwo zgodności. Poza tym kierowca podczas kontroli miał możliwość sprawdzenia numerów fabrycznych wag ze świadectwem zgodności. W przypadku wątpliwości, czy też braku świadectwa, mógł wnieść uwagi do treści protokołu kontroli, czego jednak nie uczynił. Warto zauważyć, iż kierowca do protokołu kontroli nie wniósł żadnej uwagi w tym i uwag dotyczących wag użytych do kontroli, jedynie odmówił podpisu protokołu kontroli, nie podając przyczyny. Tym samym wszelka argumentacja strony o przyczynach z jakich to kierowca odmówił podpisania protokołu kontroli jest chybiona. Skorzystał więc z przysługującego mu uprawnienia. Odmowa podpisania protokołu kontroli przez kierowcę, to jego uprawnienie wynikające z treści art. 74 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (tekst jedn. Dz. U. z 2013 r. poz. 1414 ze zm.). Jednocześnie warto zwrócić uwagę, że w art. 74 ust. 4 ww. ustawy ustawodawca wskazał, że kontrolowany może wnieść zastrzeżenia do protokołu kontroli. Tymczasem z treści protokołu kontroli wynika, że kierowca nie wniósł żadnych zastrzeżeń do jego treści, a jedynie odmówił jego podpisania. Warto również zaznaczyć, ze strona miała zapewniony czynny udział w każdym stadium postępowania, przysługiwało jej prawo do przeglądania akt sprawy. Z treści art. 73 § 2 Kpa wynika dla strony uprawnienie do wydania, a nie przesyłania odpisów (kserokopii) z akt sprawy i to tylko w sytuacji uzasadnionej ważnym interesem strony.

Niemniej jednak organ wskazał, iż żądane kserokopie zostały stronie wysłane.

Ponadto organ odwoławczy wskazał, iż zgodnie z treścią ustawy Prawo o miarach z dnia 11 maja 2001 r. (Dz.U. z 2004 r. nr 243 poz. 2441) w art. 4 pkt 20 wskazano, iż dowód legalizacji - świadectwo legalizacji lub cecha legalizacji umieszczana na przyrządzie pomiarowym, poświadcza dokonanie legalizacji. Zgodnie z art. 8 ust. 2 i 3 ww. ustawy prawna kontrola metrologiczna przyrządów pomiarowych jest wykonywana przez:

1) zatwierdzenie typu przyrządu pomiarowego na podstawie badania typu - przed wprowadzeniem typu przyrządu pomiarowego do obrotu lub

2) legalizację pierwotną albo legalizację jednostkową - przed wprowadzeniem danego egzemplarza przyrządu pomiarowego do obrotu lub użytkowania, a także

3) legalizację ponowną - w stosunku do przyrządów pomiarowych wprowadzonych do obrotu lub użytkowania.

Przyrządy pomiarowe wprowadzone do obrotu lub do użytkowania po dokonaniu oceny zgodności z zasadniczymi wymaganiami, zwanej dalej "oceną zgodności", na podstawie ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. o systemie oceny zgodności (Dz. U. z 2004 r. Nr 204, poz. 2087, z późn. zm.), które są stosowane w dziedzinach, o których mowa w ust. 1, i zostały określone w przepisach wydanych na podstawie ust. 6, podlegają w użytkowaniu prawnej kontroli metrologicznej.

Organ podkreślił, że użyte do kontroli wagi typu SAW 10C/II legitymowały się właśnie świadectwem zgodności zgodnymi z wymaganiami Dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 90/2009/23/WE z dnia 23 kwietnia 2009 r. wdrożonej rozporządzeniem Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 11 grudnia 2003 r. w sprawie zasadniczych wymagań dla wag nieautomatycznych podlegających ocenie zgodności, została ustalono poprzez wykonanie badań zgodnie z zasadami pkt 8.2 normy PN-EN 45501.

W prowadzonym w Głównym Urzędzie Miar systemie certyfikacji wag nieautomatycznych stosowane są kryteria oceny określone w rozporządzeniu oraz normie zharmonizowanej- PN-EN45501:1999 "Zagadnienia metrologiczne wag nieautomatycznych". Kryteria oceny podane w normie zharmonizowanej stosuje się dla oceny wag nieautomatycznych, do których producent zastosował normę zharmonizowaną w całości.

W przypadku wag nieautomatycznych, do których producent nie zastosował normy zharmonizowanej albo zastosował ją tylko częściowo, stosowane są kryteria zaczerpnięte wprost z rozporządzenia albo z normy zharmonizowanej i rozporządzenia

Badania wagi przeprowadzane są przez Jednostkę Notyfikowaną - Główny Urząd Miar zgodnie z warunkami określonymi w zawartej umowie.

Ocena czy waga nieautomatyczna spełnia wymagania zasadnicze przeprowadzana jest według następującymi zasad ogólnych:

1. jeżeli producent skutecznie i w całości zastosował normę zharmonizowaną PN-EN 45501:1999, przyjmuje się, że waga spełnia wymagania zasadnicze,

2. jeżeli producent zastosował skutecznie tylko w części normę zharmonizowaną, domniemanie zgodności będzie przyjęte tylko w takim zakresie w jakim została zastosowana norma zharmonizowana,

3. tam, gdzie producent nie zastosował normy zharmonizowanej i przyjął inne rozwiązania, jednostka notyfikowana sprawdza, czy rozwiązania te spełniają wymagania zasadnicze.

Jeżeli waga poddana procedurze "badanie typu WE" spełnia wymagania zasadnicze określone w rozporządzeniu, Jednostka Notyfikowana - Główny Urząd Miar wydaje certyfikat zatwierdzenia typu WE. Certyfikat zatwierdzenia typu WE jest ważny 10 lat od daty jego wydania.

Jeżeli waga poddana badaniom i próbom w ramach procedury "legalizacja jednostkowa WE" spełnia wymagania zasadnicze określone w rozporządzeniu. Jednostka Notyfikowana - Główny Urząd Miar wydaje świadectwo zgodności.

Jeżeli natomiast waga nie spełnia wymagań zasadniczych określonych w rozporządzeniu Jednostka Notyfikowana - Główny Urząd Miar przedstawia na piśmie szczegółowe przyczyny odmowy wydania certyfikatu zatwierdzenia typu WE / świadectwa zgodności.

Natomiast odnośnie kwestii możliwości technicznych, wartości obciążenia maksymalnego wag typu SA W 10C/II wynoszącego 10000 kg, to warto zwrócić uwagę, iż ważenie wagami przenośnymi odbywa się zawsze na dwóch wagach przenośnych (każda waga pod jedno koło na oś pojazdu), a zatem maksymalne obciążenie wagi na jedno koło wynosi 10000 kg, a na oś 20000 kg. Ważenie pojazdu odbyło się dwoma wagami przenośnymi SAW 10C/II o łącznym obciążeniu na oś pojazdu 20000 kg. Natomiast jak wynika ze świadectwa homologacji wag UE nr D98-09-08 maksymalna wartość obciążenia 15000 kg odnosi się do wagi typu SAW15C/II. W związku z powyższym argumentację skarżącego i w tym zakresie należy uznać za chybioną.

Inspektorzy Inspekcji Transportu Drogowego podczas pomiarów stosują zapisy instrukcji obsługi wag. Jak stanowi instrukcja obsługi wag typu SAW 10C/II eksploatacja tych wag bez wykorzystania żadnych środków możliwa jest na wszystkich normalnych nawierzchniach drogi, w przypadku nawierzchni nierównej należy zwrócić uwagę na konieczność zachowania co najmniej 5 mm odległości przy nawierzchni drogi wskutek pomiaru odchylenia (ugięcia) nawierzchni przy obciążeniu. Z instrukcji wag SAW 10C/II wynika, że waga może pracować samodzielnie lub w parach i grupach od 4 do 6 wag w celu pomiaru, nacisku koła, nacisku na oś, na grupę osi lub pomiaru ciężaru samochodów ciężarowych oraz zestawów pojazdów. Instrukcja jednocześnie stanowi, iż jeżeli niemożliwe jest jednoczesne zważenie kół mostów dwu – lub trzyosiowych, należy zrównoważyć różnicę wysokości przy pomocy płyt pomocniczych. Z wykorzystania podkładek można zrezygnować, jeżeli istnieją odpowiednie wgłębienia w nawierzchni w miejscu przeprowadzenia pomiarów, w których można umieścić wagę SAW. Tymczasem kontrolę przeprowadzono w miejscu zbadanym pod kątem pochylenia terenu, wyposażonym we wnękę fundamentową, celem umieszczania w niej wag. Tym samym kontrolujący nie użył podkładek wyrównawczych. Użycie takich podkładek w przypadku umieszczenia wag we wnęce uniemożliwiłoby uzyskania rzeczywistych wyników pomiarów.

Organ podkreślił, iż instrukcja wskazuje, gdzie nie powinno się przeprowadzać pomiaru, a mianowicie w miejscu o nachyleniu ponad 2 % w kierunku jazdy. Tymczasem kontrolę przeprowadzono w miejscu zbadanym pod kątem pochylenia terenu legitymującym się protokołem z pomiaru równości terenu na stanowisku kontroli pojazdów z dnia 20 października 2014 r. Pomiary zawarte w jego treści wskazują, że pomierzone spadki mieszczą się także w normie, przewidzianej nawet dla wag do pomiarów dynamicznych (do ważenia pojazdów w ruchu) tj. 0,6 % - 1,0 % spadku podłużnego (przy dopuszczalnym 1 %), 0,33 % - 0,99 % spadku poprzecznego (przy dopuszczalnym 2%), co oznacza, że na takim miejscu mogłyby być również dokonywane pomiary dynamiczne. Proces ważenia może być przeprowadzony na co najmniej dwa sposoby:

1) jednoczesne ważenie wszystkich osi pojazdu, pod warunkiem, że wagi znajdują się jednocześnie pod wszystkimi kołami (i pod wszystkimi osiami),

2) ważenie etapami, w zależności od liczby osi pojazdu (oś w znaczeniu faktycznym, tj. bez względu na odległość między osiami składowymi w rozumieniu § 4 ust. 1 rozporządzenia). W takim przypadku każda oś jest ważona osobno. Dwie wagi umieszczone są pod kołami aktualnie ważonej osi.

Pojazd został ważony przy pomocy dwóch wag umieszczonych w dołach fundamentowych. Wyniki pomiarów poszczególnych osi zostały sumowane w wyniku czego otrzymano naciski na osiach, osiach wielokrotnych oraz masę całkowitą pojazdu.

Podczas kontroli zastosowano dwie wagi typu SAW 10C/II, które do pomiarów nacisku koła mogą być wzajemnie połączone przy zastosowaniu kabla. W tym przypadku na wyświetlaczu ukazuje się "A" przed cyfrową wartością obciążenia.

Jak wynika z załączonego do protokołu kontroli arkusza pomiarowego kontrolujący dokonał pomiaru osi pojazdu przez pomiar każdego z kół pojazdu danej osi. W ten sposób otrzymał wartość nacisku na danej osi pojazdu, a następnie przez sumowanie nacisków osi pojazdu uzyskał rzeczywistą masę całkowitą pojazdu.

Zgodnie z pkt 5.2 homologacji ww. wag istnieje możliwość połączenia dwóch wag do pomiaru osi, co jednak w żaden sposób nie wyklucza wyznaczenia pomiaru osi za pomocą dwóch wag bez zastosowania interfejsu. Nie ma obowiązku łączenia dwóch wag, a jedynie istnieje możliwość połączenia. W takim przypadku wartość podziałki na wyświetlaczu wskazywała wagę z dokładnością do 50 kg.

Każda z wag wskazywała nacisk koła, które po zsumowania dały wartość nacisku danej osi pojazdu. Taka sytuacja wystąpiła w niniejszym przypadku, co potwierdza arkusz pomiarowy sporządzony podczas kontroli. Kontrolujący inspektor zsumował wartości nacisku na każde koło danej osi i uzyskał wartość nacisku osi pojazdu.

Taki sposób ważenia, zgodny z instrukcją producenta została zastosowany w przedmiotowym przypadku.

W aktach sprawy znajdują się potwierdzona za zgodność z oryginałem kserokopia świadectwa zgodności wag użytych w sprawie z których wynika, iż są one wagami IIII klasy dokładności, a więc wartość działki legalizacyjnej wynosi "e" = 50 kg. W załączniku do Rozporządzenie Ministra Gospodarki z dnia 31 stycznia 2008 r. (Dz.U. Nr 26, poz. 152) w sprawie wymagań, którym powinny odpowiadać wagi nieautomatyczne, oraz szczegółowego zakresu sprawdzeń wykonywanych podczas prawnej kontroli metrologicznej tych przyrządów pomiarowych, określono błędy graniczne dopuszczalne wskazań wag nieautomatycznych podczas legalizacji ponownej. Wynika z niego, iż w największy dopuszczalny błąd graniczny dla wag nieautomatycznych klasy IIII wynosi +/- 1,5 e. W przedmiotowej sprawie zatem będzie to masa 75 kilogramów. Stosownie do § 6 ust. 2 ww. rozporządzenia "błędy graniczne dopuszczalne wskazań wag nieautomatycznych w użytkowaniu równe są dwukrotnym wartościom błędów granicznych dopuszczalnych wskazań wag podczas legalizacji ponownej, określonym w załączniku do rozporządzenia". W przedmiotowej sprawie zatem będzie to masa 150 kilogramów. Tymczasem uzyskane w sprawie wyniki ważenia każdej osi zostały pomniejszone o 2% zaokrąglone do 0,1 t w górę. Obowiązek taki nie wynikał z żadnego przepisu, został zastosowany na podstawie wewnętrznego zarządzenia nr [...] Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] września 2014 r. w sprawie zasad planowania, prowadzenia oraz dokumentowania kontroli przewozów drogowych przez inspektorów Inspekcji Transportu Drogowego. Pojazd zważono dwukrotnie, a za podstawę do wyznaczenia wielkości przekroczenia dopuszczanych norm przyjęto wyniki korzystniejsze dla kontrolowanego.

Należy podkreślić, iż w niniejszej sprawie to wartość nacisku na pojedynczej osi napędowej pojazdu była wyznacznikiem wysokości kary pieniężnej. Ponadto warto zauważyć, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w prawomocnym wyroku z dnia 29 maja 2013 r. sygn. akt. VI Sa/Wa 485/13 nie uznał zasadności zastrzeżeń pod kątem użytych wag, które zostały sformułowane w piśmie Głównego Urzędu Miar z dnia 22 kwietnia 2011 r. Sąd wskazał, że "pismo to nie stanowi źródła prawa i jak to podniósł Główny Inspektor Transportu Drogowego nie zostało podparte żadną analizą prawną". Dodatkowo Sąd wskazał, iż użytymi wagami SAW 10C o klasie dokładności IIII organ był władny ustalić masę całkowitą kontrolowanego pojazdu.

Organ wskazał, iż prezentowane przez niego stanowisko potwierdza aktualne orzecznictwo sądowe. Wskazał na treść uzasadnienia wyroku WSA w Warszawie z dnia 9 września 2013 r. w sprawie sygn. akt VISA/Wa 486/13 odmawiające mocy dowodowej stanowisku Głównego Urzędu Miar i Najwyższej Izby Kontroli mające uzasadniać nieprzydatność wag, nadto na wyrok NSA z dnia 7 marca 2013 r. wydaną w sprawie sygn. akt: II GSK 2281/11, dotyczący przydatność wag SAW 10C/II do ustalenia dopuszczalnej masy całkowitej kontrolowanego pojazdu, jak i pomiaru nacisku osi. Organ przytoczył też stanowisko NSA zawarte w wyroku z dnia 7 marca 2013 r. w sprawie sygn. akt II GSK 2280/11 aprobujący praktykę pomiaru DMC poprzez zsumowanie wyników poszczególnych pomiarów, wykonanych przy pomocy 1 pary wag SAW 10C/II.

Przywołał także wyroki NSA z dnia 7 marca 2013 r. sygn. akt II GSK 2281/11 oraz z dnia 25 marca 2014 r. sygn. akt II GSK 62/13, uznając zarzuty skarżącego odnoszące się do wadliwości procedury ważenia za nieuzasadnione.

Podkreślił, że ponieważ wynik kontroli polegający na przeprowadzonym ważeniu należy uznać za miarodajny, to na rozstrzygnięcie sprawy nie mogły mieć wpływu ani wyliczenia matematyczne prezentowane przez skarżącego, ani inne dokumenty przez niego przedstawiane takie, jak kopie dokumentacji technicznej pojazdu. Wskazał, że różnice wyników pomiarów zawsze występują pomiędzy pierwszym a drugim ważeniem – dlatego też przyjmuje się jako podstawę nałożenia kary wyniki korzystniejsze dla strony.

Zgodnie z treścią art. 2 ust. 35a prd, pojazd nienormatywny jest to pojazd lub zespół pojazdów, którego naciski osi wraz z ładunkiem lub bez ładunku są większe od dopuszczalnych, przewidzianych dla danej drogi w przepisach o drogach publicznych, lub którego wymiary lub rzeczywista masa całkowita wraz z ładunkiem lub bez niego są większe od dopuszczalnych, przewidzianych w przepisach niniejszej ustawy.

Strona wskazuje, że zaskarżona decyzja nie może się ostać, gdyż w dniu kontroli nie obowiązywał stan prawny powalający na pociągnijcie do odpowiedzialności za przejazd pojazdem nienormatywnym w zakresie nacisków pojedynczych osi nienapędowych, potrójnych osi nienapędowych.

Przedstawiony zarzut w ocenie organu jest chybiony. Należy zaznaczyć, iż dokonywanie wykładni obowiązujących regulacji prawnych, danego przepisu nie może następować w oderwaniu od pozostałych przepisów zawartych w przedmiotowej ustawie. Jak natomiast stanowi art. 64 ust. 1 pkt 1 prd, ruch "pojazdu" nienormatywnego jest dozwolony pod warunkiem przestrzegania warunków przejazdu określonych w zezwoleniu, o którym mowa w pkt 1. Natomiast art. 64 ust. 2 prd, stanowi, że zabrania się przewozu "pojazdem" nienormatywnym ładunków innych niż ładunek niepodzielny, z wyłączeniem pojazdów nienormatywnych uprawnionych do poruszania się na podstawie zezwoleń kategorii I lub kategorii II. Konsekwencją nieprzestrzegania wyżej wymienionych przepisów, jest kara pieniężna nałożona na podstawie art. 140aa ust. 1 prd. Zatem w równym stopniu dotyczy to sytuacji skontrolowanego "pojazdu" jak i "pojazdów", tak jak i "nacisku na osi" i "nacisków osi".

Jak stanowi art. 2 pkt 57 prd, nacisk osi oznacza sumę nacisków, jaką na drogę wywierają koła znajdujące się na jednej osi. Tym samym o kwestii "nienormatywności" danego pojazdu decyduje to, czyjego parametry odpowiadają parametrom przewidzianym dla danej drogi.

Organ zauważył, że są to "normy" prawa abstrakcyjne tj. mają one opisać jak najszerszy zbiór regularnych sytuacji. Zatem skoro mowa jest o "naciskach osi" to należy to rozumieć jako przekroczenie nacisku, zarówno osi pojedynczej, jak i wielokrotnej, napędowej, nienapędowej, czyli każdej osi pojazdu.

Ustawodawca wskazał więc, iż za "pojazd nienormatywny" może być uznany zarówno pojazd, którego naciski osi wraz z ładunkiem lub bez ładunku są większe od dopuszczalnych, przewidzianych dla danej drogi w przepisach o drogach publicznych jak i również pojazd, którego wymiary lub rzeczywista masa całkowita wraz z ładunkiem lub bez niego są większe od dopuszczalnych, przewidzianych w przepisach niniejszej ustawy zawierając w treści definicji "lub". Jakkolwiek rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 31 grudnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia (Dz. U. z 2015 r. poz. 305) zostało wydane na podstawie delegacji art. 66 ust. 5 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym, to nie sposób przyjąć, iż zawarte w jego treści wartości dopuszczalnych norm nie obowiązują. To przecież przepisy ustawy Prawo o ruchu drogowym określają warunki dopuszczenia pojazdu do ruchu po drogach publicznych oraz zasady poruszania się po tych drogach. Rozporządzenie jest aktem wykonawczym do ustawy Prawo o ruchu drogowym i określa warunki na jakich pojazd może być w ogóle dopuszczony do ruchu po drogach publicznych, a zatem oczywistym jest, że należy za podstawę mieć normy zawarte iw tym rozporządzeniu.

Organ odwoławczy podkreślił, że podczas kontroli stwierdzono również, że wysokość pojazdu członowego wynosił 4,29 m. od tej wartości kontrolujący odjął 1 % błędu wynikającego z niedokładności pomiaru i tolerancji przyrządu i uzyskał wartość 4,25 m, co stanowiło przekroczenie dopuszczalnej wysokości o 0,25 m. Przyjęcie tolerancji odjęcia 1 % wynikało z ww. zarządzenia nr [...] Głównego Inspektora Transportu Drogowego. Natomiast odnośnie "błędu długości" odcinka podziałki wskazanego na drugiej stronie świadectwa wzorcowania, to, warto zauważyć, iż dotyczy on jedynie przypadków dokonywania pomiaru bez zamocowania ramienia granicznego. Tymczasem Inspekcja Transportu Drogowego dokonuje pomiar z zamocowanym ramieniem granicznym.

Organ zauważył, iż zarządzenie nr [...] Głównego Inspektora Transportu Drogowego w § 29 ust 2 przewiduje ważenie kontrolne nacisków osi i masy całkowitej pojazdu. Natomiast § 30 ust. 3 stanowi, iż powtórny pomiar parametrów pojazdu odbywa się niezwłocznie po pierwszym pomiarze. Natomiast kwestię pomiarów wymiarów pojazdu reguluje § 31 ww. zarządzenia i nie przewiduje on powtórnego pomiaru.

Strona wskazywała również na kwestię wyznaczenia temperatury otoczenia, która jak wynika z protokołu kontroli wynosiła 0 °C. Tymczasem zakres temperatury dla pracy wag SAW 10C/II to od -20 do +40 stopni C. Rozbieżność kilku, czy też kilkunastu stopni temperatury nie ma wpływu na wyniki pomiaru, jeśli temperatura mieściła się we wskazanym przedziale. Zgodnie zaś z protokołem kontroli temperatura otoczenia wynosiła 0°C. Jedynym wiarygodnym i rzeczywistym pomiarem temperatury pozostają wskazania zawarte w protokole kontroli. Kierowca nie zgłaszał też żadnych uwag ani zastrzeżeń co do temperatury otoczenia jaką wskazano w protokole kontroli.

Organ odwoławczy stwierdził, iż w przedmiotowej sprawie organ I instancji wypełnił obowiązek wynikający z art. 7, 8 oraz 77 Kpa, nie naruszył zapisów Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej i zgromadził w aktach sprawy dowody, które są konieczne do prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy oraz dopuścił jako dowód wszystko, co może przyczynić się do jej wyjaśnienia, a nie jest sprzeczne z prawem. W tym miejscu należy przytoczyć orzeczenie NSA z dnia 04.07.2001 r. (ISA 301/00) "Obowiązek zebrania całego materiału dowodowego w postępowaniu administracyjnym oznacza, że organ administracji publicznej winien z własnej inicjatywy gromadzić w aktach dowody, które jego zdaniem będą konieczne do prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy oraz winien gromadzić w aktach sprawy także dowody wskazane lub dostarczone przez strony, jeżeli mają one znaczenie dla sprawy."

Organ podkreślił, iż strona postępowania administracyjnego została ustalona prawidłowo, gdyż stosownie do treści art. 140aa ust. 3 pkt 1 prd jest nią podmiot, który wykonywał kontrolowany przejazd.

Organ II instancji stwierdził zatem, iż odwołanie nie zasługuje na uwzględnienie. Kara pieniężna została nałożona zgodnie z prawem.

Pismem z dnia 23 lipca 2015 r. strona złożyła na powyższą decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz, zasądzenie kosztów postępowania, według norm przepisanych.

Strona zarzuciła organowi naruszenie:

- art. 140aa ust. 3 pkt 1 w zw. z art. 140aa ust. 1 i 2 prd poprzez wydanie decyzji nakładającej karę pieniężną na skarżącego, pomimo, że nie ujawniły się przesłanki odpowiedzialności skarżącego umożliwiające nałożenie na niego kary pieniężnej z uwagi na brak wpływu na powstanie naruszenia, na której to przesłance została wydana decyzja z dnia [...] lutego 2015 r.,

- art. 15 kpa w zw. z art. 138 § 1 pkt 2 kpa, poprzez brak należytej kontroli decyzji organu I instancji oraz ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy i przeprowadzeniu wyczerpującego postępowania wyjaśniającego, biorąc pod uwagę zakres zarzutów podniesionych w odwołaniu, co w konsekwencji doprowadziło do utrzymania przez organ II instancji w mocy zaskarżonej decyzji organu i instancji pomimo, że decyzja ta naruszyła przepisy prawa wskazane w odwołaniu,

- art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 kpa poprzez brak wyjaśnienia wszystkich istotnych okoliczności, poprzez wadliwą ocenę materiału dowodowego w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy,

- art. 107 § 3 kpa w zw. z art. 11 kpa poprzez brak prawidłowego sporządzenia uzasadnienia w wydanej decyzji, a w szczególności poprzez brak należytego wyjaśnienia przesłanek nałożenia kary pieniężnej,

- art. 105 § 1 w zw. z art. 6 w zw. z art. 138 § 1 pkt 2 kpa poprzez brak umorzenia decyzji I instancji, pomimo braku podstaw do wydania decyzji.

Organ w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowa argumentację.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Skarga jest usprawiedliwiona, gdyż sprawa została rozstrzygnięta przedwcześnie, na podstawie niepełnego materiału dowodowego, który na etapie ponownego rozpoznania sprawy na skutek niniejszego wyroku winien być uzupełniony w sposób, o którym będzie mowa poniżej.

Podstawę faktyczną rozstrzygnięcia w przedmiotowej sprawie stanowiło wykonywanie przejazdu po drogach publicznych pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia kategorii VII w pozostałych przypadkach. W trakcie kontroli stwierdzono przekroczenie dopuszczalnego nacisku na pojedynczej osi napędowej pojazdu o 2,1 t, na potrójnej osi nienapędowej naczepy o 0,5 t, przekroczenie masy całkowitej pojazdu o 4,1 t oraz wysokości pojazdu członowego o 0,25 m.

Stosownie do przepisu art. 64 ust. 1 ustawy Prawo o ruchu drogowym, ruch pojazdu nienormatywnego jest dozwolony pod warunkiem uzyskania zezwolenia odpowiedniej kategorii oraz przestrzegania warunków określonych w tym zezwoleniu.

Zgodnie z przepisem art. 140aa ust. 1 ww. ustawy za przejazd po drogach publicznych pojazdów nienormatywnych bez zezwolenia lub niezgodnie z jego warunkami, nakłada się karę pieniężną w drodze decyzji administracyjnej.

Mając na uwadze dokonane pomiary, organy stwierdziły, że w ustalonym stanie faktycznym karę pieniężną należało nałożyć jak za brak zezwolenia kategorii VII o którym mowa w l.p. 7 załącznika nr 1 prd. Stosownie do treści art. 140ab ust. 1 pkt 3 prd karę pieniężną, o której mowa w art. 140aa ust. 1, ustala się w wysokości 15.000 zł za brak zezwolenia kategorii VII w pozostałych przypadkach.

Organ wskazał, że stan faktyczny sprawy został ustalony przede wszystkim w oparciu o sporządzony w sprawie protokół kontroli, stwierdzający, że protokół kontroli, będący podstawowym dowodem w sprawie, jest sporządzony przez organ kontrolny przy współudziale kontrolowanego, z zapewnieniem możliwości przedstawienia przez kontrolowanego własnej wersji zdarzeń.

Podkreślenia w tym miejscu wymaga, że protokół kontroli nie był przez kierowcę podpisany, natomiast skarżący konsekwentnie w swoich pismach przedstawiał przyczyny odmowy podpisu przez kierowcę, jak również zarzuty stawiane wobec zastosowanej procedury kontrolnej (vide m.in. k-29 – pismo strony; odwołanie).

Ustosunkowując się do stawianego przez stronę zarzutu użycia niewłaściwych wag typu SAW 10C/II organ przywołał orzecznictwo sądowo-administracyjne oraz wskazał na dokumenty zgodności, potwierdzające legalność ich użycia.

Należy uznać wyżej zaprezentowaną argumentację organu za niewystarczającą i nie pozwalającą na dokonanie prawidłowej kontroli sądowej poglądów prawnych organu co do prawidłowości czynności faktycznych podjętych w trakcie procedury kontrolnej. Jeżeli podstawą nałożenia kary pieniężnej jest pomiar poszczególnych parametrów pojazdu wraz z ładunkiem, to zarzut odnoszący się do prawidłowości ustalenia wyniku tego pomiaru nie może w sposób prawidłowy zostać odparty bez odpowiednich dokumentów, z których wynika faktyczny zakres przydatności wag użytych do kontroli oraz sposobu ich użycia. Takimi dokumentami są przede wszystkim: homologacja oraz instrukcja użycia wag, pochodzące od producenta. Próba uzasadnienia prawidłowości procedury kontrolnej bez załączenia do akt powyższych dokumentów musi być uznana za niespełniającą norm zawartych w art. 7, 77 § 1 i 80 k.p.a., a uzasadnienie za naruszające art. 107 § 2 k.p.a.

W postępowaniu, które będzie następstwem niniejszego wyroku, organ uzupełni materiał dowodowy o dokumenty wyżej wymienione i na ich podstawie wywiedzie, czy ich treść w sposób jednoznaczny pozwala na skontrolowanie przy pomocy wag SAW 10C/II w szczególności takiego parametru, jak ewentualne przekroczenie DMC pojazdu, które w wielu orzeczeniach sądów administracyjnych było dotychczas kwestionowane (vide – np. wyrok NSA z dnia 21 października 2014 r. sygn. akt II GSK 1315/13). Warto dodać, iż w przypadku braku możliwości jednoznacznego rozstrzygnięcia podobnych kwestii NSA w wyroku z dnia 25 września 2015 r. (sygn. akt: II GSK 1724/14), zalecił zlecenie tej kwestii do zbadania przez biegłego.

Na marginesie należy zauważyć, iż przytoczenie w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji fragmentu wyroku WSA z dnia 9 września 2013 r. w sprawie sygn. akt: VISA/Wa 486/13 nie jest zrozumiałe, gdyż z akt sprawy nie wynika, iż skarżący powoływał się wprost w swoich pismach na stanowisko NIK oraz GUM odnoszące się do prawidłowości pomiarów przy pomocy wag nieautomatycznych typu SAW. Jeżeli organ zdecydował się ten temat podjąć, cytując wyrok, który go dotyczy, winien go rozwinąć, a także dla jasności obrazu również i tej kwestii – załączyć omawiane stanowiska do akt celem umożliwienia ustosunkowania przez stronę i kontroli ze strony Sądu. Odmienne działanie stanowi również naruszenie przepisów art. 7, 70 § 1, 80 oraz 107 § 3 w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie.

Z uwagi na powyższe, w myśl art. 145 § 1 ust. 1 lit. c) p.p.s.a. Sąd uchylił obydwie wydane w sprawie decyzje, umożliwiając skarżącemu ponowne, dwuinstancyjne rozpoznanie sprawy w jej całokształcie. Na mocy art. 200 p.p.s.a. Sąd orzekło kosztach.