Wyrok WSA w Szczecinie, sygn. akt II SA/Sz 1135/12
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Data orzeczenia: 2013-01-24 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Hasła tematyczne: Wznowienie postępowania sądowoadministracyjnego
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Uchylono zaskarżone postanowienie i poprzedzające je postanowienie
Powołane przepisy: article: art. 1, 134 , art. 145 par 1 pkt 1 lit. c
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: art. 148 par 1 i 2 , art. 9, art. 134 par 1 , art. 135
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Katarzyna Grzegorczyk-Meder (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Marzena Iwankiewicz,, Sędzia NSA Danuta Strzelecka-Kuligowska, Protokolant Aneta Kukla, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 24 stycznia 2013 r. sprawy ze skargi Spółdzielni Mieszkaniowej na postanowienie Wojewody z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania I. uchyla zaskarżone postanowienie i poprzedzające je postanowienie Prezydenta Miasta z dnia [...] r. Nr [...], II. stwierdza, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu, III. zasądza od Wojewody na rzecz strony skarżącej Spółdzielni Mieszkaniowej kwotę [...] złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Wojewoda postanowieniem z dnia [...] r.

nr [...] utrzymał w mocy wydane na podstawie art. 149 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U.

z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.), zwanej dalej "K.p.a." postanowienie Prezydenta Miasta z dnia [...] r. nr [...] odmawiające wznowienia postępowania administracyjnego zakończonego ostateczną decyzją tego organu z dnia [...] r., Nr[...] ,

w przedmiocie udzielenia Spółce A. w [...] pozwolenia na budowę stacji bazowej telefonii komórkowej Spółce A.. nr [...] na dachu budynku przy ul. [...] w [...] .

Stan faktyczny i prawny poprzedzający wydanie ww. postanowienia przedstawiał się następująco.

Prezydent Miasta [...] postanowieniem z dnia [...] r.,

Nr[...] , na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a. wznowił, na żądanie Spółdzielni Mieszkaniowej, postępowanie administracyjne zakończone ostateczną decyzją z dnia [...] r. w przedmiocie udzielenia Spółce A.. w [...] pozwolenia na budowę stacji bazowej telefonii komórkowej Spółce A.. nr [...] na dachu budynku przy ul. [...] w[...] . Następnie decyzją z dnia [...] r., Nr [...] na podstawie art. 151 § 1 K.p.a., odmówił uchylenia opisanej wyżej decyzji o pozwoleniu na budowę.

W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że po ponownej analizie obszaru oddziaływania inwestycji stwierdził, iż przedmiotowa stacja bazowa nie wprowadza ograniczenia w zagospodarowaniu terenów sąsiednich nieruchomości, wobec czego zgodnie z art. 28 ust. 2 ustawy Prawo budowlane, stroną postępowania jest jedynie inwestor i właściciel nieruchomości której inwestycja dotyczy. W związku z tym brak jest podstaw do uchylenia decyzji w oparciu o art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a.

Spółdzielnia Mieszkaniowa w [...] złożyła odwołanie od powyższej decyzji do Wojewody wskazując, że budynki Spółdzielni usytuowane są na działkach sąsiadujących z działką, na której wybudowano stację bazową telefonii komórkowej. Z uwagi na wytwarzane przez nadajniki pole elektromagnetyczne, budynki Spółdzielni znajdują się w obszarze oddziaływania obiektu w rozumieniu przepisów ustawy Prawo budowlane. Nadto podniosła, że usytuowanie anteny na dachu budynku handlowego powoduje, że oś głównej wiązki promieniowania anteny, wzdłuż której wyznacza się odległość miejsc dostępnych dla ludności znajduje się na wysokości około 10 m i skierowana jest wprost na ściany budynków mieszkalnych w tym z otworami okiennymi.

Decyzją z dnia [...] r., Nr [..] , Wojewoda, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 151 § 1 pkt 1 oraz art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a., utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji z dnia 25 czerwca 2009 r. Uzasadniając decyzję Wojewoda stwierdził, że na podstawie art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego, stronami postępowania o pozwoleniu na budowę są wyłącznie inwestorzy oraz właściciele, użytkownicy wieczyści lub zarządcy nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania obiektu. Zgodnie z wymogami art. 35 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego, sprawdzona została zgodność projektu budowlanego z ustaleniami decyzji Nr [...] z dnia [...] r. o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego polegającej na budowie stacji bazowej telefonii komórkowej na dachu budynku o funkcji handlowej przy ul. [...] w [...] , a także wymaganiami ochrony środowiska. Stwierdzono, że brak jest podstaw do zakwalifikowania zamierzonej inwestycji

do przedsięwzięć mogących zawsze znacząco oddziaływać na środowisko, dla których wymagane jest uzyskanie decyzji o środowiskowych uwarunkowania zgody na realizację przedsięwzięcia. Organ wskazał na przedstawione przez inwestora opracowanie "Kwalifikacja przedsięwzięcia", z którego wynika, że w osi wiązek promieniowania anten sektorowych, w odległościach wskazanych w rozporządzeniu (do 70, do 100, do 150m) od środka elektrycznego, nie znajdują się miejsca dostępne dla ludności, przy czym zgodnie z przepisami rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 30 października 2003 r. w sprawie dopuszczalnych poziomów pól elekromagnetycznych w środowisku oraz sposobów sprawdzania dotrzymania tych poziomów (Dz. U. Nr 192, poz. 1883), za miejsca dostępne dla ludności uznaje się przestrzenie do wysokości 2m nad powierzchnią ziemi albo nad innymi miejscami

w których mogą przebywać ludzie. Ze względu na powyższe, organ podał, że brak jest podstawy do stwierdzenia, że nieruchomości należące do Spółdzielni (w tym położone w sąsiedztwie terenu inwestycji działki nr [...] ) znajdują się

w obszarze oddziaływania przedmiotowej stacji bazowej, brak zatem podstaw do uznania Spółdzielni za stronę postępowania w przedmiocie pozwolenia na budowę przedmiotowej stacji bazowej.

W sytuacji, gdy w wyniku postępowania wyjaśniającego prowadzonego na skutek wznowienia postępowania, organ stwierdził, że podmiot wnoszący

o wznowienie postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a. nie był stroną

w postępowaniu o zatwierdzenie projektu budowlanego i udzielenie pozwolenia na budowę, obowiązany był na podstawie art. 151 § 1 pkt 1 K.p.a. do odmowy uchylenia decyzji dotychczasowej, z uwagi na stwierdzenie braku podstawy z art.145 § 1 pkt 4 K.p.a.

Spółdzielnia Mieszkaniowa zaskarżyła decyzję Wojewody do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wnosząc o uchylenie tej decyzji. Podobnie jak w odwołaniu, skarżąca podniosła, że budynki Spółdzielni usytuowane są na działkach, sąsiadujących z działką, na której wybudowano stację bazową telefonii komórkowej. Z uwagi na wytwarzane przez nadajniki pole elekromagnetyczne, budynki te znajdują się w obszarze oddziaływania obiektu w rozumieniu przepisów ustawy Prawo budowlane. Nadto Spółdzielnia podniosła, że oś głównej wiązki promieniowania anteny, wzdłuż której wyznacza się odległość miejsc dostępnych dla ludności znajduje się na wysokości około 10 m i skierowana jest wprost na ściany budynków mieszkalnych z otworami okiennymi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 27 stycznia 2010 r. sygn. akt II SA/Sz 1238/09 uwzględnił skargę i uchylił decyzję Wojewody z dnia [...] r. oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta z dnia [...] r.

W uzasadnieniu orzeczenia Sąd wskazał, że zaskarżona decyzja wydana została z naruszeniem prawa materialnego i procesowego. Sąd uznał, że prawidłowo postąpił Prezydent Miasta wznawiając postępowanie administracyjne po wpłynięciu wniosku Spółdzielni Mieszkaniowej i następnie przeprowadził postępowanie co do przyczyn wznowienia postępowania administracyjnego, tj. ustalił, czy wnioskodawca był stroną postępowania o udzielenie pozwolenia na budowę stacji bazowej telefonii komórkowej. Sąd wskazał, że w przedmiotowej sprawie obszar oddziaływania obiektu został wyznaczony na podstawie przepisów § 2 ust.1 pkt 7 lit. b oraz § 3 ust.1 pkt 8 lit. d rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2004 r. w sprawie określenia rodzajów przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko oraz szczegółowych uwarunkowań związanych z kwalifikowaniem przedsięwzięcia do sporządzenia raportu o oddziaływaniu na środowisko (Dz. U. Nr 257, poz.2573 ze zm.). Zgodnie z tymi przepisami sporządzenia raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko wymagają następujące rodzaje przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko: instalacje radiokomunikacyjne, radionawigacyjne i radiolokacyjne, z wyłączeniem radiolinii, emitujące pola elektromagnetyczne o częstotliwości od 0,03 MHz do 300.000 MHz, w których równoważna moc promieniowania izotropowo wyznaczona dla pojedynczej anteny wynosi nie mniej niż 150m od środka elektrycznego, wzdłuż osi głównej wiązki promieniowania tej anteny. Sąd wskazał również, że sporządzenia raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko mogą również wymagać przedsięwzięcia nie wymienione w § 2 ust. 1

pkt 7 powołanego rozporządzenia, emitujące pola elektromagnetyczne

o częstotliwości od 0,03 MHz do 300.000 MHz, w których równoważna moc promieniowania izotropowo wyznaczona dla pojedynczej anteny wynosi nie mniej niż 1.000 W, a miejsca dostępne dla ludności znajdują się w odległości nie większej niż 70 m od środka elektrycznego, wzdłuż osi głównej wiązki promieniowania tej anteny.

Sąd pierwszej instancji stwierdził również , że z powyższych przepisów wynika, iż w odległości od 70 m do 150 m wzdłuż osi głównej wiązki od środka elektrycznego przedmiotowej stacji bazowej telefonii komórkowej nie mogą znajdować się miejsca dostępne dla ludności. W takiej sytuacji należy przyjąć, że odległości te wyznaczają obszar oddziaływania przedmiotowej stacji bazowej telefonii komórkowej.

Z powyższego wynika, że nieruchomość skarżącej znajduje się w obszarze oddziaływania przedmiotowej stacji bazowej telefonii komórkowej. Nadto Sąd wskazał na treść art. 140 Kc, art. 143 Kc. Zgodnie z tym ostatnim w granicach określonych przez społeczno-gospodarcze przeznaczenie gruntu własność gruntu rozciąga się na przestrzeń nad i pod jego powierzchnią, a skoro tak to wyłącznie właściciel nieruchomości gruntowej jest uprawniony do korzystania z przestrzeni powietrznej nad jego gruntem. To zaś oznacza, że inwestor przez realizację zamierzeń inwestycyjnych na własnej nieruchomości nie może ograniczać lub pozbawiać właścicieli nieruchomości sąsiednich możliwości korzystania

z przysługującej im własności gruntu. Dotyczy to tak dotychczasowego korzystania jak i przyszłego korzystania z gruntu.

W konkluzji Sąd stwierdził, że skoro nieruchomość należąca do Spółdzielni Mieszkaniowej znajduje się w obszarze oddziaływania inwestycji zrealizowanej przez Spółce A. w [...] , to zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja organu

I instancji zostały wydane z naruszeniem wyżej wymienionych przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, a także przepisy art. 151 § 1 pkt 1 K.p.a., które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Skargę kasacyjną do Naczelnego Sądu Administracyjnego od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wniosła Spółka A.

Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 30 czerwca 2011 r., sygn. akt

II OSK 1146/10, uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę Sądowi pierwszej instancji do ponownego rozpatrzenia. Sąd drugiej instancji uznał bowiem, że skarga kasacyjna zawierała uzasadnione podstawy.

Podstawowy zarzut skargi kasacyjnej oparty był na naruszeniu przepisów postępowania, tj. art. 145 § 1 pkt 1 lit.c P.p.s.a w zw. z art.148 § 2 K.p.a., poprzez brak ustaleń, kiedy skarżąca dowiedziała się o decyzji Prezydenta Miasta

z dnia [...] r. Sąd drugiej instancji zauważył, że z akt postępowania administracyjnego wynika, iż pismem z dnia [...] r. Urząd Miasta [...] skierował wyjaśnienia do skarżącej Spółdzielni w sprawie przedmiotowej stacji bazowej, a podanie o wznowienie postępowania zostało złożone w dniu

[...] r. (data pisma Spółdzielni [...] r.). Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że zasadny jest zarzut skargi kasacyjnej odnośnie naruszenia art. 148 § 1 K.p.a. Zgodnie z tym przepisem podanie o wznowienie postępowania wnosi się do organu administracji publicznej, który wydał w sprawie decyzję

w pierwszej instancji, w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania.

Sąd drugiej instancji dostrzegł, że w rozpoznawanej sprawie Prezydent Miasta postanowieniem z dnia [...] r., uwzględniając wniosek Spółdzielni Mieszkaniowej złożony w dniu [...] r. wznowił postępowanie w sprawie zakończonej ostateczną decyzją z dnia [...] r., nie wyjaśniając i nie odnosząc się do zachowania wymogu formalnego wznowienia postępowania, jakim jest zachowanie terminu miesięcznego od dnia dowiedzenia się o wydaniu decyzji. Powyższe okoliczności – jak zauważył Sąd drugiej instancji - dotyczące zachowania terminu, a więc formalnych wymogów wznowienia postępowania, powinny być wyjaśnione na etapie wznowienia postępowania. Mając na uwadze, że od postanowienia o wznowieniu postępowania nie przysługuje zażalenie, możliwość kontroli przez organ II instancji zasadności wznowienia postępowania następuje wraz z rozpoznaniem odwołania od decyzji wydanej w wznowionym postępowaniu na podstawie art.151 Kpa.

Naczelny Sąd Administracyjny wskazał dalej, że w niniejszej sprawie Wojewoda [...] w uzasadnieniu decyzji z dnia [...] r. podał, że postępowanie zainicjowane zostało wnioskiem Spółdzielni Mieszkaniowej z dnia [...] r. (złożonym w uzupełnieniu wystąpienia z dnia [...] r.). Wnioskująca Spółdzielnia, uznając za niewystarczającą odpowiedź na wystąpienie z dnia [...] r., udzieloną przez Urząd Miasta pismem z dnia [...] r., wniosła o wznowienie postępowania administracyjnego, wskazując jako podstawę wznowienia przepis art.145 § 1 pkt 4 K.p.a. Uzasadnienie decyzji Wojewody wskazuje na to, że również ten organ nie dokonał kontroli prawidłowości wznowienia postępowania przez organ I instancji.

W uzasadnieniu wyroku Sądu pierwszej instancji – jak zauważył NSA –odwołano się do treści przepisu art. 148 K.p.a. Sąd pierwszej instancji podał,

że prowadząc postępowanie o wznowienie postępowania administracyjnego organ ma ustawowy obowiązek w pierwszej kolejności zbadać dopuszczalność wznowienia postępowania, a więc istnienie przyczyn przedmiotowych i podmiotowych żądania oraz to, czy strona złożyła wniosek o wznowienie postępowania w terminie określonym w art. 148 § 1 i § 2 K.p.a. Jednak mimo prawidłowego wskazania zasad regulujących dopuszczalność wznowienia postępowania, Sąd pierwszej instancji nie przeprowadził kontroli co do prawidłowości wznowienia postępowania

w przedmiotowej sprawie, a konkretnie, czy zachowany został termin jednego miesiąca do złożenia podania o wznowienie określony w art.148 § 1 K.p.a., którego bieg rozpoczyna się zgodnie z art. 148 § 2 K.p.a., od dnia w którym strona dowiedziała się o decyzji.

Wskazane naruszenie przepisów postępowania jest, zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, uchybieniem, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy,

o którym mowa w art.174 pkt 2 P.p.s.a. Dlatego też kwestia zachowania terminu

do złożenia podania przez Spółdzielnię Mieszkaniową o wznowienie postępowania zakończonego ostateczną decyzją Prezydenta Miasta

z dnia [...] r., Nr [...] wymaga szczegółowego wyjaśnienia i ustalenia.

Naczelny Sąd Administracyjny wyjaśnił na końcu, że mając na uwadze wskazane wyżej naruszenie przepisów postępowania na etapie wznowienia postępowania, za przedwczesne uznał odnoszenie się do zarzutów skargi kasacyjnej dotyczących naruszenia prawa materialnego. Zarzuty te mogą być rozpoznane tylko w tym przypadku gdy zostaną wyjaśnione wątpliwości dotyczące zachowania terminu do wznowienia postępowania, a tym samym wyjaśniona zostanie kwestia prawidłowości wznowienia postępowania.

Wojewódzki Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 16 listopada 2011 r. sygn. akt II SA/Sz 911/11 uchylił zaskarżoną decyzję Wojewody z dnia [...] r. nr [...]

w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji w sprawie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę i poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta z dnia [...] r. Nr[...] .

W uzasadnieniu wyroku Sąd wskazał, że postępowanie administracyjne wszczęte w przedmiocie wznowienia postępowania zakończonego decyzją ostateczną jest dwuetapowe. W pierwszym etapie rzeczą organu jest ustalenie, czy podanie w sprawach o wznowienie postępowania (w sprawach wszczętych na wniosek) strona wniosła zgodnie z art. 147 K.p.a. (strona podmiot, któremu przysługuje przymiot strony w rozumieniu art. 28 Kpa) oraz, czy podanie to zostało wniesione w terminie wskazanym w art. 145 § 1 lub § 2 K.p.a. (w zależności od wskazanej podstawy wznowienia).

Dopiero pozytywne przesądzenie powyższych dwóch okoliczności stanowi podstawę do wydania postanowienia o wznowieniu postępowania (art. 149 § 1 K.p.a.), które otwiera drogę do drugiego etapu postępowania w sprawie, tj. do przeprowadzenia przez właściwy organ postępowania co do przyczyn wznowienia oraz co do rozstrzygnięcia istoty sprawy (art.149 § 2 K.p.a.), co prowadzi finalnie do wydania jednej z decyzji, o których mowa w art. 151 § 1 i 2 K.p.a. W razie zaś stwierdzenia, że podanie nie pochodzi od strony lub że zostało wniesione

z uchybieniem terminu organ powinien wydać - zgodnie z art. 149 § 3 K.p.a. akt

o odmowie wznowienia postępowania. W aktualnym stanie prawnym byłoby

to postanowienie, na które zgodnie z art. 149 § 4 K.p.a. służy zażalenie. W stanie prawnym obowiązującym przed [...] r., a więc w dacie zaskarżonej decyzji odmowa wznowienia postępowania następowała w drodze decyzji. Postanowienie wydane na podstawie art. 149 § 1 K.p.a. o wznowieniu postępowania jest niezaskarżalne, a zatem w układzie procesowym jaki wystąpił w niniejszej sprawie, skoro organ I instancji w toku prowadzenia drugiego etapu postępowania (co do przyczyn wznowienia i co do rozstrzygnięcia istoty sprawy) sam nie doszedł do wniosku, że nie wystąpiły przesłanki formalne wznowienia, to kontrola prawidłowości postanowienia w przedmiocie wznowienia postępowania możliwa jest na etapie rozstrzygnięcia przez organ odwoławczy, o ile wniesione zostanie odwołanie. Zwrócił na to uwagę Naczelny Sąd Administracyjny w przywołanym wyżej wyroku z dnia 30 czerwca 2011r. stwierdzając, że "Uzasadnienie decyzji Wojewody wskazuje, że również ten organ nie dokonał kontroli prawidłowości wznowienia postępowania przez organ I instancji" i wytknął sądowi I instancji, że nie przeprowadził kontroli co do prawidłowości wznowienia postępowania w przedmiotowej sprawie, a konkretnie czy zachowany został termin jednego miesiąca do złożenia podania o wznowienie określony w art. 148 § 1 K.p.a., którego bieg rozpoczyna się zgodnie z art. 148 §2 K.p.a., od dnia, w którym strona dowiedziała się o decyzji.

W związku z powyższym Sąd stwierdził, że w zaskarżonej decyzji, jak

i w decyzji ją poprzedzającej brak jest wyraźnego wskazania jaką datę przyjęły organy orzekające za dzień, w którym strona, powołująca się na podstawę wznowienia z art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a., dowiedziała się o decyzji. Organ I instancji ograniczył się wyłączenie do stwierdzenia, że w dniu [...] r. Spółdzielnia Mieszkaniowa wniosła o wznowienie postępowania. Wojewoda natomiast wskazał daty poszczególnych pism – składanych przez Spółdzielnię Mieszkaniową oraz daty udzielanych Spółdzielni pisemnych odpowiedzi przez organ I instancji, ale nie dokonał analizy tych pism.

Tymczasem, skoro Wojewoda przyjął, że postępowanie o wznowieniu

w sprawie zakończonej ostateczną decyzją o pozwoleniu na budowę stacji bazowej telefonii komórkowej Spółka A. na dachu budynku przy ul [...]

w [...] zainicjowane zostało wnioskiem Spółdzielni Mieszkaniowej z dnia [...] r. złożonym w uzupełnieniu wystąpienia z dnia [...] r., na które Spółdzielnia otrzymała odpowiedź Urzędu Miasta [...] pismem z dnia [...] r., to proste zestawienie tych dat

w powiązaniu z treścią pism nimi opatrzonych nasuwa poważne wątpliwości co do zachowania przez Spółdzielnię określonego w art. 148 § 1 Kpa terminu miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o decyzji.

W tych warunkach uchylenie się przez organ I instancji, a następnie przez Wojewodę od analizy materiału dowodowego i dokonania ustalenia kiedy wnosząca podanie o wznowienie Spółdzielnia dowiedziała się

o decyzji ostatecznej o pozwoleniu na budowę stanowi naruszenie przepisów postępowania administracyjnego, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Prezydent Miasta wydając w dniu [...] r. postanowienie

o odmowie wznowienia postępowania podał w uzasadnieniu, że Spółdzielnia Mieszkaniowa dowiedziała się o udzieleniu Spółka A. w dniu

[...] r. pozwolenia na budowę stacji bazowej telefonii komórkowej

na dachu budynku przy ul. [...] w [...] z pisma Zastępcy Dyrektora Wydziału Urbanistyki i Administracji Budowlanej Urzędu Miasta [...] z dnia

[...] r., doręczonego Spółdzielni w dniu [...] r.. Skoro z tego pisma Spółdzielnia dowiedziała się o wydaniu decyzji, to termin złożenia wniosku

o wznowienie postępowania upłynął w dniu [...] r. Tymczasem wniosek

o wznowienie postępowania Spółdzielnia złożyła w dniu [...] r., a zatem po terminie do jego wniesienia określonym w art. 148 § 1 K.p.a.

Na postanowienie organu I instancji Spółdzielnia wniosła zażalenie

do Wojewody zarzucając naruszenie art. 9, art. 64 § 2 i art. 128 K.p.a. poprzez brak w piśmie Urzędu Miasta [...] z dnia [...] r. pouczenia o środkach prawnych służących Spółdzielni do ustalenia jej praw w postępowaniu administracyjnym, niepodjęcia próby ustalenia charakteru pisma Spółdzielni z dnia [...] r., nie potraktowanie tego pisma jak odwołania od decyzji z dnia [...] r..

Wnosząca zażalenie domagała się nadto potraktowania jej pisma z dnia

[...] r. jako wniosku o wznowienie postępowania w sprawie udzielenia Spółka A. pozwolenia na budowę stacji bazowej telefonii komórkowej oraz uznanie Spółdzielni jako strony w tym postępowaniu.

Wojewoda utrzymując postanowieniem z dnia [...] r. w mocy zaskarżone postanowienie Prezydenta Miasta w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania wskazał, że w piśmie z dnia 20 marca 2009 r. Spółdzielnia ani wprost, ani w sposób dorozumiany nie sformułowała wniosku o wznowienie postępowania zakończonego decyzją ostateczną z dnia [...] r., zaś w udzielonej w piśmie z dnia [...] r. odpowiedzi organ zawarł wyczerpującą informację odnośnie przedsięwzięcia na dachu budynku przy ul. [...] w [...] jak i wydanej w związku z tym decyzji udzielającej Spółka A. pozwolenia na budowę.

Zdaniem Wojewody, mając na względzie dyspozycję art. 148 § 1 K.p.a. oraz terminy, w których Spółdzielnia dowiedziała się o wydanym pozwoleniu na budowę

([...] r.) a następnie wniosła o wznowienie postępowania administracyjnego ([...] r.), wniosek został złożony trzynaście dni po upływie terminu do jego skutecznego wniesienia.

Spółdzielnia Mieszkaniowa wniosła skargę na postanowienie Wojewody z dnia [...] r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego.

Zarzucając zaskarżonemu postanowieniu naruszenie zasady udzielania pomocy prawnej stronom i innym uczestnikom postępowania, wyrażonej w art. 9 K.p.a.,

art. 64 § 2 K.p.a. poprzez zaniechanie umożliwienia stronie usunięcia braku formalnego pisma z dnia [...] r. oraz naruszenie art. 128 K.p.a. poprzez nie potraktowanie pisma Spółdzielni jako wniosku o wznowienie postępowania ewentualnie odwołania od decyzji Prezydenta Miasta z dnia [...] r. w sprawie pozwolenia na budowę, Spółdzielnia wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego je postanowienia Prezydenta Miasta z dnia [...] r.

Uzasadniając skargę Spółdzielnia podniosła, że skoro organ wiedział,

że decyzja z dnia [...] r. jest ostateczna zobowiązany był przyjąć pismo z dnia [...] r. jako pismo w sprawie wznowienia postępowania zakończonego ww. decyzją i pouczyć Spółdzielnię o przysługujących jej prawach. Skoro pismo posiadało braki, to organ nie mógł pozostać w tym przypadku bezczynny i powinien wezwać skarżącą do ich uzupełnienia. Pismo winno być oceniane wg jego treści a nie formy.

Wojewoda w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny z w a ż y ł, co następuje:

Zgodnie z art. 1 ustawy z 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012r. poz. 270 ze zm. ), zwanej dalej "P.p.s.a.", sądy administracyjne powołane są do kontroli zgodności z prawem działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W ramach swej kognicji sąd bada, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia prawa materialnego i przepisów postępowania administracyjnego, nie będąc przy tym związany granicami skargi, stosownie do treści art. 134 § 1 P.p.s.a. Orzekanie -

w myśl art. 135 P.p.s.a. - następuje w granicach sprawy będącej przedmiotem kontrolowanego postępowania, w której został wydany zaskarżony akt lub czynność

i odbywa się z uwzględnieniem wówczas obowiązujących przepisów prawa.

Sąd, uwzględniając skargę na decyzję, uchyla decyzję w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ

na wynik sprawy, co wynika z art. 145 § 1 pkt 1 P.p.s.a.

W sprawie będącej przedmiotem rozpoznania Sąd uwzględnił skargę, jednakże z innych przyczyn aniżeli w niej zostały wskazane.

Przedmiot skargi stanowiło wydane przez Wojewodę

w dniu [...] r. postanowienie utrzymujące w mocy postanowienie Prezydenta Miasta z dnia [...] r. o odmowie wznowienia postępowania zakończonego ostateczną decyzją tego organu z dnia [...] r. w przedmiocie udzielenia Spółka A. w [...] pozwolenia na budowę stacji bazowej telefonii komórkowej Spółce A.. nr [...] na dachu budynku przy ul. [...] w [...] .

W uzasadnieniu postanowienia organy obu instancji zgodnie stwierdziły,

że wniosek o wznowienie postępowania administracyjnego zakończonego decyzją ostateczną w przedmiocie udzielenia pozwolenia na budowę został złożony przez skarżącą Spółdzielnię Mieszkaniową po upływie terminu określonego

w art. 148 § 1 K.p.a. Organy stwierdziły nadto, że skarżąca dowiedziała się

o wydanej decyzji z pisma Zastępcy Dyrektora Wydziału Urbanistyki i Administracji Budowlanej z dnia 1 kwietnia 2009 r. doręczonego jej w dniu [...] r. Zatem termin do złożenia wniosku o wznowienie postępowania administracyjnego zgodnie z art. 148 § 1 i 2 K.p.a. upłynął w dniu [...] r. Powołany wyżej przepis stanowi bowiem, że podanie o wznowienie postępowania wnosi się do organu administracji publicznej, który wydał w sprawie decyzję w pierwszej instancji, w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania (§ 1), natomiast termin do złożenia podania o wznowienie postępowania z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 biegnie od dnia, w którym strona dowiedziała się o decyzji (§ 2).

W ocenie Sądu zestawienie ww. dat, mając na uwadze brzmienie powołanego wyżej art. 148 § 1 i 2 K.p.a. jednoznacznie wskazuje, że Spółdzielnia złożyła wniosek o wznowienie postępowania uchybiając miesięcznemu terminowi.

Pismo organu I instancji z dnia [...] r. kierowane do Spółdzielni dotyczące wydania pozwolenia na budowę stacji bazowej telefonii komórkowej nie zawierało w istocie informacji prawnej co do możliwości ewentualnego wystąpienia przez Spółdzielnię z wnioskiem o wznowienie postępowania.

W ocenie Sądu organy nie informując skarżącej o możliwości zainicjowania postępowania nadzwyczajnego nie uchybiły jednak zasadzie udzielania informacji faktycznej i prawnej (art. 9 K.p.a.). Jakkolwiek rację ma Spółdzielnia, że wniosek

o wznowienie postępowania administracyjnego nie wymaga szczególnej formy

i organ intencje wnioskodawcy może odczytać z treści wnoszonego pisma, to jednak z pisma z dnia [...] r. żadną miarą nie wynika, że intencją skarżącej było zainicjowanie postępowania wznowieniowego. Adresatem pisma był Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego i do tego podmiotu skarżąca zgłosiła wniosek

o wszczęcie postępowania sprawdzającego proces przygotowania i realizacji przedmiotowej inwestycji, a zważywszy na treść pisma i kompetencje organu nadzoru budowlanego intencją Spółdzielni nie było wznowienie postępowania.

Prezydent Miasta , do którego Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego przekazał na podstawie art. 65 K.p.a. pismo skarżącej, w piśmie z dnia [...] r. udzielił Spółdzielni wyczerpującej odpowiedzi na jej wystąpienie w sprawie zakończonego postępowania w przedmiocie wydania na rzecz Spółki A. pozwolenia na budowę stacji bazowej telefonii komórkowej. Zauważyć należy, że Spółdzielnia aż do [...] r. nie występowała z żądaniem wznowienia postępowania.

Zdaniem Sądu powoływanie się przez skarżącą na brak odpowiedniej wiedzy

w tym zakresie nie jest przekonującym argumentem. Sąd w pełni podziela zasadność oraz konstytucyjne uzasadnienie obowiązywania zasady falsa demonstratio non nocet. Należy jednak zauważyć, że ta zasada ma na celu ochronę interesów jednostki, nie zaś obciążenie organów władzy publicznej permanentnym obowiązkiem wyręczania zwłaszcza podmiotów zinstytucjonalizowanych

przedsiębiorstw, spółek prawa handlowego, spółdzielni etc.) w realizacji ich uprawnień procesowych.

Obowiązek informowania stron, określony w art. 9 k.p.a., nie oznacza wymogu udzielania stronie porad prawnych o konsekwencjach zaistnienia wszelkich, hipotetycznych stanów faktycznych dotyczących jej sytuacji prawnej.

W szczególności, gdy określone okoliczności faktyczne mogą stanowić podstawę do wszczęcia odrębnego postępowania administracyjnego z udziałem strony. Obowiązek ten nie może być utożsamiany z udzieleniem stronom pomocy prawnej, czy zastępowaniem ich aktywności poprzez instruowanie o wyborze optymalnego sposobu postępowania.

Spółdzielnia Mieszkaniowa została wyczerpująco poinformowana w kwestii wydanego pozwolenia na budowę, natomiast jako podmiot zinstytucjonalizowany, posiadający własne, profesjonalne służby prawne winna podjąć decyzję

o ewentualnych dalszych działaniach. Oczekiwanie w tym zakresie na inicjatywę organu jest nieuzasadnione, albowiem Spółdzielnia jest w stanie samodzielnie

i w terminach określonych przepisach prawa formułować wnioski mające znaczenie procesowe.

Jednoznacznie należy zatem stwierdzić, że wniosek Spółdzielni z dnia [...] r. o wznowienie postępowania administracyjnego zakończonego decyzją ostateczną Prezydenta Miasta z dnia [...] r. w przedmiocie udzielenia Spółka A. pozwolenia na budowę stacji bazowej telefonii komórkowej na dachu budynku przy ul. [...] w [...] został złożony po upływie terminu określonego w art. 148 § 1 K.p.a.

Prezydent Miasta mając na uwadze wniosek skarżącej z dnia [...] r., chociaż oczywiście spóźniony, wszczął postępowanie wznowieniowe

(postanowienie z dnia [...] r.) i wydał decyzje, które w wyniku kontroli sądowej zostały wyeliminowane z obrotu prawnego. Zauważyć jednak należy,

że w obrocie prawnym pozostało postanowienie w przedmiocie wznowienia postępowania, które ze swej istoty otwiera możliwość wydania jednej z decyzji wymienionych w art. 151 K.p.a.

Jak już wyżej Sąd zauważył, skuteczność wniosku o wznowienie postępowania obwarowana jest jednak zachowaniem terminu do jego wniesienia. A zatem jeżeli organ wyda postanowienie wszczynające postępowanie wznowieniowe (tak jak to miało miejsce w tej sprawie) a następnie zauważy, że wniosek został złożony po terminie, to powinien takie postępowanie umorzyć. W niniejszej sprawie kwestia wydania postanowienia wszczynającego postępowanie wznowieniowe została całkowicie pominięta. Błędnym rozstrzygnięciem była zatem odmowa wszczęcia postępowania ze względu na złożenie wniosku po terminie, skoro postępowanie administracyjne w tej materii zostało wszczęte. Naczelny Sąd Administracyjny

w wyroku z dnia 18 lutego 2011 r. II OSK 176/10 – publ. http:// orzeczenia.nsa.gov.pl stwierdził, że uchybienie terminu do złożenia wniosku o wznowienie powinno skutkować odmową wznowienia postępowania, jednakże jeżeli organ błędnie wznowi postępowanie, to nie oznacza to, że w przypadku późniejszego stwierdzenia tej okoliczności, może on wydać jedno z rozstrzygnięć określonych w art. 151 K.p.a. Zachowanie terminu stanowi bowiem warunek skuteczności wniosku o wznowienie postępowania, a zatem jeśli doszło do jego błędnego wszczęcia, to organ powinien takie postępowanie umorzyć. Skład orzekający w niniejszej sprawie w całej rozciągłości pogląd ten podziela.

Reasumując, stwierdzić należało, że jakkolwiek organy prawidłowo uznały,

iż wniosek skarżącej o wznowienie postępowania administracyjnego zakończonego ostateczną decyzją zatwierdzającą projekt budowlany i udzielającą pozwolenia

na budowę stacji bazowej telefonii komórkowej został wniesiony po terminie określonym w art. 148 § 1 i 2 K.p.a., to jednak wydane rozstrzygnięcie

z procesowego punktu widzenia jest nieprawidłowe.

W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny

na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit c P.p.s.a. orzekł jak w pkt I wyroku. W kwestii wykonalności postanowienia Sąd orzekł na podstawie art. 152 P.p.s.a. natomiast

o kosztach w oparciu o przepis art. 200 tej ustawy.

Organy ponownie rozpatrując sprawę wezmą pod uwagę ocenę prawną wyrażoną przez Sąd w uzasadnieniu niniejszego wyroku.