Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt II SA/Po 799/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2020-03-05 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Oddalono skargi
Powołane przepisy: article: art. 5 ust. 2, art. 66, art. 67 ust. 1, art. 69
journal: Dz.U. 2019 poz 1186
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - tekst jedn.
article: par. 2, par. 3, par. 5
journal: Dz.U. 2004 nr 198 poz 2043
law: Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 30 sierpnia 2004 r. w sprawie warunków i trybu postępowania w sprawach rozbiórek  nieużytkowanych lub niewykończonych obiektów budowlanych

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Wiesława Batorowicz (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Edyta Podrazik Sędzia WSA Izabela Paluszyńska Protokolant St. sekr. sąd. Monika Pancewicz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 marca 2020 r. sprawy ze skarg M. C., K. C. A. D. C. na decyzję [...] Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lipca 2019 r. Nr [...] w przedmiocie nakazania rozbiórki części budynku mieszkalnego oddala skargi


UZASADNIENIE

Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla powiatu [...] (dalej w skrócie: "PINB"), decyzją z [...] kwietnia 2019 r. o nr [...], wydaną na podstawie art. 67 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane, nakazał A. D., M. C. oraz K. C. rozbiórkę pozostałej części budynku mieszkalnego, tj. pozostałych fragmentów ceglanych murów parteru ( ok. wysokości 2 m) oraz wewnętrznych pozostałości obiektu, usytuowanego na nieruchomości nr ewid. geod. [...] i [...] przy [...] w [...], gm. [...] oraz uporządkować teren nieruchomości po wykonaniu rozbiórki. Jednocześnie organ określił, iż wyżej wymienione roboty rozbiórkowe należy rozpocząć przed dniem [...] czerwca 2019 r. i zakończyć do dnia [...] września 2019 r.

W uzasadnieniu PINB wyjaśnił, iż w związku z uzyskaniem informacji o istniejącym zagrożeniu dla sąsiednich nieruchomości przez znajdujący się obiekt na nieruchomości w [...] przy [...] przeprowadził kontrolę obiektu w trakcie której stwierdzono realne zagrożenia dla życia , zdrowia oraz mienia. Zastany budynek był opuszczony, stwierdzony stan techniczny był zły z uwagi na kondycję więźby dachowej oraz zawalony fragment narożnika budynku (wykonano stosowną dokumentację fotograficzną). Wyjaśniono, iż jednocześnie podjęto nieskuteczne próby nawiązania kontraktu z właścicielami przedmiotowego budynku (J. C. i A. D.), kierując korespondencję pod adres widniejący w ewidencji gruntów i budynków. Wyjaśniano, iż podjęto dalsze próby ustalenia adresów właścicieli tego budynku - skierowano zapytania do Gminy [...] jak też do Miasta [...]. Również te działania nie przyniosły pożądanego efektu. PINB wskazał, iż uzyskał informację od Powiatowego Konserwatora Zabytków, że budynek mieszkalny nie figuruje w gminnej ewidencji zabytków. Nie jest objęty żadną z form ochrony zawartych w art. 7 ustawy z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami. Z uwagi na nadal grożące niebezpieczeństwo ze strony opuszczonego budynku, PINB, mimo nieudanych prób skontaktowania się ze współwłaścicielami, podjął na, podstawie art. 69 ust. 1 Prawa budowlanego działania prewencyjne, mające na celu usunięcie takiego stanu.

Po przeprowadzeniu podjętych na podstawie art. 69 Prawa budowlanego, działań PINB uznał, że zły stan techniczny przedmiotowego obiektu, tj. pozostałej porozbiórkowej części obiektu, nie budził wątpliwości. Przeprowadzone postępowanie w trybie art. 69 Prawa budowlanego działania spowodowało, że nie było celowe wykonanie ekspertyzy technicznej, o której mowa jest w § 4 ust. 1 Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 30 sierpnia 2004 r. w sprawie warunków i trybu postępowania w sprawach rozbiórek nieużytkowanych lub niewykończonych obiektów budowlanych (Dz. U. z 2004 r. nr 198, poz. 2043). Natomiast zgodnie z § 2 ust. 3 powyższego rozporządzenia w dniu 21 września 2017 r. przeprowadzono rozprawę administracyjną, na której pojawili się E. i K. M. oraz pani A. D.. A. D. podała, że J. C., zmarł w 2000 r. Wskazała, że nie przeprowadzano postępowania spadkowego, ale osobami które dziedziczą po mężu są również jej dzieci: K. i M. C.. A. D. podała, że nie wykonywała remontu budynku, bo nie miała na to środków finansowych. Obiekt zaś użyczała i to te osoby miały dokonywać niezbędnych przeglądów. Zeznająca podała również, że na chwilę obecną nie ma możliwości uprzątnąć gruzu ze względów finansowych.

Na kolejnej rozprawie w rozprawie w dniu [...] grudnia 2018 r. zjawili się E. i K. M. oraz radca prawny Ł. K. reprezentujący A. D.. Nie zjawiła się A. D.- C. (prawidłowo zawiadomiona) będąca pełnomocnikiem K. i M. C.. Biorący udział w rozprawie Państwo M. zeznali, że nadal istnieje zagrożenie, w szczególności występuje w granicy z ich działką z racji położenia budynku A. C.. Działka jest ogrodzona, lecz z uwagi na luźne ogrodzenie oraz czasami otwartą bramkę dostęp do nieruchomości jest ułatwiony. Obecny na rozprawie pełnomocnik A. D. wskazał, że według informacji jakie posiada od swojej mandantki wola remontu ze strony jego klientki była, gdy budynek jeszcze stał, a miała podjąć się tego, gdy dzieci osiągną pełnoletniość. Aktualnie jego Mandatka nie przekazał mu swojego stanowiska w kwestii dalszego jej postępowania z pozostałością obiektu, czy też całą nieruchomością.

W ocenie PINB obiekt oraz jego pozostałości w obecnej formie i jego usytuowanie może zagrażać użytkowaniu nieruchomości sąsiedniej, co zgodnie podkreślali obecni na rozprawie Państwo M. . Organ wyznaczył rozprawę administracyjną, na której strony mogły zadeklarować ich dalszy tok postępowania względem rozebranego obiektu, z której to możliwości nie skorzystały. W przedmiotowej sprawie organ nadzoru budowlanego ma na uwadze dobro wyższe jakim jest życie i zdrowie osób codziennie przebywających w otoczeniu rozebranego obiektu, ale także bierność współwłaścicieli rozebranego obiektu. Z tej racji mając na uwadze treść art. 67 ust 1 Prawa budowlanego, zgodnie z którym: jeżeli nieużytkowany lub niewykończony obiekt nie nadaje się do remontu, odbudowy lub wykończenia, właściwy organ wydaje decyzję nakazującą właścicielowi lub zarządcy rozbiórkę tego obiektu i uporządkowanie terenu oraz określając terminy przystąpienia do tych robót i ich zakończenia, PINB nakazał dokonać rozbiórki i uporządkowania terenu po wykonaniu robót rozbiórkowych. Mając na względzie aktualną sytuację na nieruchomości, to jest brak występującego zagrożenia, jak również uwzględniono zbliżający się okres zimowy oraz sytuację finansową, na którą strona zobowiązana powołuje się zdecydowano, że pozostałe roboty rozbiórkowe oraz uporządkowanie terenu winno zakończyć się nie dalej niż do końca września 2019 r.

A. D. oraz M. C. K. C. wnieśli odwołania od powyższej decyzji zarzucając błędne ustalenie, iż przedmiotowy budynek stwarzał bezpośrednie zagrożenie dla bezpieczeństwa ludzi i mienia oraz jakoby właściwym środkiem zabezpieczającym, zmierzającym do jego usunięcia, była zastępcza rozbiórka całości budynku ( zamiast wydania decyzji w oparciu o treść art. 66 ust 1 ew. art, 67 ust. 1 prawa budowlanego) czego dalszym skutkiem jest nieuprawnione obciążenie aktualnych właścicieli kosztami dokonania przedmiotowej rozbiórki oraz nakazanie im wykonania czynności w zakresie dalszej rozbiórki pozostałości i uporządkowania terenu. Zarzucono też brak skutecznego zawiadomienia strony, na etapie poprzedzającym dokonanie rozbiórki zastępczej, o rzekomym zagrożeniu które stwarzać ma stanowiący jej własność budynek mieszkalny, jak również zaniechaniem co do ustalenia wszystkich stron postępowania (na etapie poprzedzającym dokonanie rozbiórki), posiadających prawo współwłasności do przedmiotowej nieruchomości - M. C. i K. C., co zaskutkowało błędnym przyjęciem przez organ I instancji, iż niemożliwe jest podjęcie kontaktu z właścicielami nieruchomości, wskutek czego organ w sposób nieuprawniony zastosował procedurę wynikającą z dyspozycji art. 69 ust, 1 prawa budowlanego, w miejsce ewentualnej - opartej o treść art. 66 lub art. 67 prawa budowlanego, a dalej - również w sposób nieuprawniony – wydał postanowienie o obciążeniu Stron kosztami rozbiórki zastępczej oraz wydał decyzję zaskarżoną niniejszym odwołaniem tyczącą się usunięcia pozostałości po tejże rozbiórce i uporządkowania terenu.

Podniesiono nadto naruszenie art. 8 K.p.a., art. 11 K.p.a. i art. 107 § 3 K.p.a. w zw. z art. 69 ust. 1 Prawa budowlanego przejawiające się brakiem szczegółowego wyjaśnienia przesłanek, którymi organ kierował się wydając decyzję o zastosowaniu środków zabezpieczających w oparciu o treść art. 69 Prawa budowlanego , a także brakiem szczegółowego wskazania w uzasadnieniu zaskarżonej niniejszym decyzji argumentów będących podstawą oceny sytuacji (jako niebezpiecznej dla ludzi i mienia oraz wymagającej natychmiastowego działania), jak też potwierdzających zasadność podjętych środków, co w konsekwencji skutkuje niemożnością przeprowadzenia właściwej kontroli instancyjnej rozstrzygnięcia.

Inspektor Nadzoru Budowlanego ( z skrócie: [...]INB), decyzją z [...] lipca 2019 r. o nr [...] uchylił zaskarżoną decyzję w części dotyczącej terminu wykonania rozbiórki i w tym zakresie orzekł o nakazie przystąpienia do rozbiórki nie później niż w dniu [...] sierpnia 2019 r. i zakończenia rozbiórki oraz uporządkowania terenu nie później niż w dniu [...] września 2019r. a w pozostałym zakresie utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy.

W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy opisał dotychczasowy przebieg postępowania, oraz stan faktyczny na gruncie którego zapadło rozstrzygniecie. [...]INB opisał szczegółowo stan techniczny przedmiotowego budynku ustalony w trakcie kontroli przeprowadzonej w dniu [...] marca 2017 r., a także działania podejmowane przez organ I instancji zmierzające do nawiązania kontaktu z właścicielami tego obiektu budowlanego. [...]INB przytoczył też stanowiska stron postępowania przedstawione w toku postępowania przed organem I instancji.

Następnie organ odwoławczy wyjaśnił, że przedmiotem sprawy jest stan techniczny pozostałej części budynku mieszkalnego tj. pozostałych fragmentów ceglanych murów parteru (ok. wysokości 2 m) oraz wewnętrznych pozostałości obiektu, usytuowanego na nieruchomości nr ewid. geod. [...] przy [...] w [...], gm. [...]. Organ I instancji przeprowadził postępowanie w oparciu o przepis art. 67 ust. 1 ustawy z 7 lipca 1994r. - Prawo budowlane , zgodnie z którym, organ nadzoru budowlanego wydaje decyzję nakazującą właścicielowi lub zarządcy rozbiórkę obiektu budowlanego i uporządkowanie terenu oraz określającą terminy przystąpienia do tych robót i ich zakończenia, jeśli nieużytkowany lub niewykończony obiekt budowlany nie nadaje się do remontu, odbudowy lub wykończenia. Aby móc zastosować ten przepis, muszą zostać spełnione łącznie dwie przesłanki:

1) obiekt budowlany musi być nieużytkowany lub niewykończony;

2) obiekt nie nadaje się do remontu, odbudowy lub wykończenia.

Wskazano, iż protokół z kontroli przeprowadzonych przez organ I instancji dniu: [...] maja 2017r. oraz w dniu [...] sierpnia 2018r. w tym załączona do niego dokumentacja fotograficzna pozwalają stwierdzić, że budynek mieszkalny był opuszczony, stwierdzony stan techniczny był bardzo zły z uwagi na kondycję więźby dachowej oraz zawalony fragment narożnika budynku. Wobec stwierdzenia przez PINB, iż obiekt stwarza realne zagrożenie dla życia i mienia przystąpił do robót zabezpieczających polegających na częściowej jego rozbiórce. Stan budynku został oceniony na katastrofalny, grożący bezpośrednio zawaleniem. Niebezpieczeństwo zwiększało usytuowanie budynku w ostrej granicy z sąsiednią działką - wzdłuż dwóch ścian budynku. W trakcie trwania robót następowało kruszenie, rozpadanie się i przewracanie przyległych fragmentów budynku. W takiej sytuacji PINB zdecydował o doprowadzeniu rozbiórki do miejsca, w którym obiekt nie będzie zagrażał bezpieczeństwu, tj. do poziomu około l,60m ponad teren. Obecnie pozostały jedynie fragmenty ceglanych murów parteru (ok. wysokości 2 m) oraz wewnętrznych pozostałości obiektu.

Organ odwoławczy zauważył, że iż zwrot "nie nadaje się do remontu, odbudowy lub wykończenia", o którym mowa w art. 67 ust. 1 Prawa budowlanego odnosi się nie tylko do obiektywnej niemożności przeprowadzenia remontu, odbudowy lub wykończenia, ale również do braku zamiaru właściciela doprowadzenia do stanu zgodnego z prawem. W niniejszej sprawie przez wiele lat właściciele przedmiotowego obiektu nie uczynili nic, co świadczyłoby o chęci ratowania obiektu przed jego zniszczeniem. Również na rozprawie administracyjnej pojawił się jedynie pełnomocnik jednego z trzech współwłaścicieli budynku - A. D., który nie posiadał wiedzy, co do woli swojej mandantki dotyczącej przedmiotowego budynku. Takiej woli nie wyrazili właściciele budynku także podczas trwania całego postępowania. Co prawda A. D. wskazała, że chciała przeprowadzić remontu budynku, po uzyskaniu zgody swoich dzieci (pozostałych współwłaścicieli budynku) po ukończeniu przez nich pełnoletniości, niemniej jednak miała ona miejsce ponad 5 lat temu a budynek do dnia jego częściowej rozbiórki nie został poddany nawet najdrobniejszej konserwacji, co świadczy, iż skarżąca miała wiedze o jego złym stanie technicznym, jednak nie podejmowała żadnych kroków, by stan budynku się nie pogarszał.

[...]INB zauważył też, iż w sprawie zastosowanie znajdują przepisy rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 30 sierpnia 2004r. w sprawie warunków i trybu postępowania w sprawach rozbiórek nieużytkowanych lub niewykończonych obiektów budowlanych (Dz. IJ. z 2004r. nr 198 poz. 2043, dalej: "Rozporządzenie"). Zgodnie z § 2 Rozporządzenia przed wydaniem decyzji o nakazie rozbiórki obiektu budowlanego, o której mowa w art. 67 Prawa budowlanego, właściwy organ:

1) ustala przyczyny niewykonania przez właściciela lub zarządcę obiektu budowlanego remontu, odbudowy lub wykończenia obiektu budowlanego;

2) dokonuje oględzin i oceny stanu technicznego;

3) przeprowadza rozprawę.

Zdaniem organu odwoławczego z ustaleń stwierdzonych w toku postępowania wynika, że obiekt uległ uszkodzeniu i zniszczeniu na skutek jego braku użytkowania oraz braku konserwacji i napraw. Działania te nie były podejmowane, z uwagi na brak środków finansowych właścicieli obiektu. Właściciele obiektu przez wiele lat nie utrzymywali obiektu w odpowiednim stanie technicznym, poprzez jego bieżącą konserwację czy też remonty, co doprowadziło obiekt do stanu grożącego życiu i mieniu ludzkiemu znajdującemu się w jego otoczeniu. Właściciele przez wiele lat nic nie zrobili, co świadczyłoby o chęci ratowania obiektu przez zupełnym zniszczeniem.

W dniu [...] sierpnia 2018r. PINB ponownie przeprowadził czynności kontrole na przedmiotowej nieruchomości, które potwierdziły, iż stan obiektu pozostał taki sam po wykonaniu robót zabezpieczających przez PINB w dniu [...] maja 2017r. Wskazać również należy, iż mimo że zawiadomiono o kontroli, a protokół nosi nazwę "protokół z kontroli", to zostały powiadomione strony postępowania z zachowaniem wymogów określonych dla oględzin obiektu budowlanego, zaś sam protokół zawiera niezbędne informacje.

Zgodnie z § 5 Rozporządzenia "organ doręcza właścicielowi lub zarządcy obiektu budowlanego odpis protokołu oględzin, wyznaczając jednocześnie termin rozprawy." Do wezwania załączono protokół z czynności przeprowadzonych w dniu [...] sierpnia 2018 r. Nadto z protokołu z rozprawy administracyjnej przeprowadzonej przez PINB dnia [...] grudnia 2019 r. wynika, że strony zapoznały się z protokołem kontroli PINB (co zostało zapisane do ww. protokołu). Natomiast w rozprawie przeprowadzonej przez PINB udział wzięli E. M. i K. M. oraz pełnomocnik A. D..

Zatem zdaniem [...]INB organ I instancji zastosował wszystkie elementy z Rozporządzenia dotyczącego szczególnego postępowania w ł sprawie rozbiórki nieużytkowanego lub niewykończonego obiektu budowlanego (ustalenie przyczyn stanu obiektów, dokonanie oględzin, przeprowadzenie rozprawy) w sposób zgodny z Rozporządzeniem. Wskazano też, że zgodnie z art. 61 pkt 1 Prawa budowlanego właściciel lub zarządca obiektu budowlanego zobowiązany jest utrzymywać i użytkować obiekt w sposób zgodny z jego przeznaczeniem i wymaganiami ochrony środowiska oraz utrzymywać w należytym stanie technicznym i estetycznym, nie dopuszczając do nadmiernego pogorszenia jego właściwości użytkowych i sprawności technicznej. Zatem właściciele prawidłowo zostali uznani za adresatów nałożonego obowiązku. Odpowiadając na zarzuty odwołania podniesiono, iż PINB podejmował próby pozyskania aktualnych adresów stron postępowania. PINB wyjaśnił przesłanki swojego działania i podjęte z nimi kroki (realne zagrożenie życia ludzkiego i mienia).

Skargi na powyższą decyzję [...]INB wnieśli [...], M. C. i K. C.

Skarżący powtórzyli zarzuty podniesione w odwołaniu od decyzji organ I instancji.

Zdaniem skarżących nie był podstaw faktycznych do zastosowania art. 69 ust. 1 Prawa budowlanego. Organy nie wyjaśniły na czym zagrożenie stwarzane przez ten budynek miałoby konkretnie polegać oraz nie przedstawiły w tym zakresie żadnych dowodów, poza znajdującą się w aktach sprawy dokumentacją zdjęciową i lapidarnym w swej treści protokołem. Zaniechania w tym zakresie powodują, iż nie sposób w chwili obecnej ocenić, czy przedmiotowe zagrożenie rzeczywiście istniało

Organ I instancji nie wykazał także, iżby podjął całość koniecznych działań, zmierzających do skutecznego zawiadomienia A. D. o podjętym przez niego postępowaniu. Jak się bowiem okazało organ ostatecznie ustalił jej adres doręczając zawiadomienie o rozprawie administracyjnej w dniu [...] września 2017 r., na którą się stawiła. Istotnym jest jednak, iż działo się to już po tym jak PINB zrealizował swe działania, których skutkiem było zburzenie przedmiotowego budynku.

Zarzucono, iż dopiero po pół roku organ ustalił status pozostałych stron postępowania w osobach M. i K. C.

Podniesiono, że brak było przesłanek do stwierdzenia, iż przedmiotowa nieruchomość jest zdewastowana tak dalece, iżby powodowała realne zagrożenie dla życia lub mienia. Gdyby nawet jednakże uznać, tylko teoretycznie prawidłowość takiego założenia, to w realiach rozpatrywanej sprawy i tak nie dawałoby ono podstawy do zburzenia całości budynku, w oparciu o treść art. 69 ust. 1 Prawa budowlanego. Przepis ten określa bowiem w sposób literalny działania które winny być wyłącznie zabezpieczającymi. Znaczenie tego słowa wskazuje zatem nie na ostateczność środków podejmowanych na podstawie dyspozycji art. 69 ust. 1 Prawa budowlanego, a wyłącznie na ich doraźność. Służą one nie wymuszeniu na właścicielu właściwego utrzymania budynku, lecz jedynie tymczasowemu, acz niezwłocznemu zabezpieczeniu obiektu budowlanego w sposób usuwający istniejące niebezpieczeństwo dla ludzi lub mienia. W efekcie natomiast działań, które faktycznie podjął organ I instancji, dom został praktycznie doszczętnie zburzony. Działanie to było tym bardziej nieuzasadnione, że nie było również żadnych podstaw by założyć, że działania te podjąć trzeba niezwłocznie. W okolicznościach sprawy organ I instancji posiadając podstawy by twierdzić, że przedmiotowy budynek stwarzał rzeczywiste bezpośrednie zagrożenie dla ludzi i mienia, winien był w pierwszej kolejności rozważyć wydanie decyzji opartej o treść art. 66 ust. 1 prawa budowlanego, zawierającej wezwanie skarżących do usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości, określając przy tym termin wykonania tego obowiązku. W przypadku natomiast stwierdzenia i wykazania zarazem, że obiekt ten nie nadaje się do remontu, mógł podjąć PINB ewentualną decyzję o rozbiórce, na podstawie art. 67 ust. 1 prawa budowlanego, której adresatem byliby skarżący , a nie podmiot trzeci jak to miało miejsce w przypadku zastosowania normy określonej treścią art. 69 ust. 1 Prawa budowlanego. Działanie zatem, które faktycznie podjął Organ I instancja, było pozbawione właściwej podstawy prawnej i jako takie nie mogło ono powodować wiążących skutków prawnych. Tyczy się to w konsekwencji także obowiązków nałożonych na skarżących, mocą postanowienia z dnia 3 kwietnia 2019 r. a dalej decyzji z dnia 4 kwietnia 2019 r., jak również utrzymujących w mocy te rozstrzygnięcia decyzji, które [...]INB wydał w dniu [...] lipca 2019 r.

Odpowiadając na skargi Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o ich oddalenie podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.

Postanowieniami z [...] grudnia 2019 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu połączył sprawy ze skarg A. D., M. C. i K. C. do wspólnego rozpoznania i rozstrzygnięcia.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje:

Skargi nie zasługiwały na uwzględnienie.

Stosownie do treści art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2019 r. poz. 2167) w związku z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r., poz. 2325 – w dalszej zwana w skrócie jako: "p.p.s.a."), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Wspomniana kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy sąd administracyjny bada, czy zaskarżony akt administracyjny (decyzja, postanowienie) jest zgodny z obowiązującymi w dacie jego podjęcia przepisami prawa materialnego określającymi prawa i obowiązki stron oraz przepisami proceduralnymi normującymi podstawowe zasady postępowania przed organami administracji publicznej.

W kontrolowanej sprawie na skarżących został nałożony obowiązek rozbiórki pozostałej części budynku mieszkalnego, tj. pozostałych fragmentów ceglanych murów parteru (wysokości ok. 2 m) oraz wewnętrznych pozostałości obiektu, usytuowanego na nieruchomości nr ewid. Geod. [...] przy [...] w [...], gm. [...] oraz uporządkować teren nieruchomości po wykonaniu rozbiórki. Podstawę prawną zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji PINB dla powiaty [...] z [...] kwietnia 2019 r. z stanowił art. 67 ust. 1 ustaw z 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz.U. z 2019 r. poz. 1186 ze zm.) zgodnie z którym jeżeli nieużytkowany lub niewykończony obiekt budowlany nie nadaje się do remontu, odbudowy lub wykończenia, organ nadzoru budowlanego wydaje decyzję nakazującą właścicielowi lub zarządcy rozbiórkę tego obiektu i uporządkowanie terenu oraz określającą terminy przystąpienia do tych robót i ich zakończenia.

Zauważyć należy, iż stosownie do treści art. 61 ust. 1 ustawy - Prawo budowlane (Dz. U. z 2018 r. poz. 1202 t.j., dalej: p.bud.) właściciel lub zarządca obiektu budowlanego jest obowiązany:

1) utrzymywać i użytkować obiekt zgodnie z zasadami, o których mowa w art. 5 ust. 2 ustawy;

2) zapewnić, dochowując należytej staranności, bezpieczne użytkowanie obiektu w razie wystąpienia czynników zewnętrznych oddziałujących na obiekt, związanych z działaniem człowieka lub sił natury, takich jak: wyładowania atmosferyczne, wstrząsy sejsmiczne, silne wiatry, intensywne opady atmosferyczne, osuwiska ziemi, zjawiska lodowe na rzekach i morzu oraz jeziorach i zbiornikach wodnych, pożary lub powodzie, w wyniku których następuje uszkodzenie obiektu budowlanego lub bezpośrednie zagrożenie takim uszkodzeniem, mogące spowodować zagrożenie życia lub zdrowia ludzi, bezpieczeństwa mienia lub środowiska.

Jeżeli podmiot zobowiązany nie wywiąże się z ciążących na nim obowiązków, których celem jest utrzymanie obiektu we właściwym stanie technicznym, uprawnia to organ nadzoru budowlanego do odpowiedniej ingerencji, prowadzącej do ich wyegzekwowania.

W rozpoznawanej sprawie bezspornym jest, iż na dzień wydawania decyzji przez PINB z [...] kwietnia 2019 r. stan pozostałości budynku przy [...] w [...] nie spełniały warunków o których mowa w art. 5 ust. 2 Prawa budowlanego. Nie posiadał już "właściwości użytkowej" i "sprawności technicznej" wymaganej od budynków mieszkalnych. Obiekt ten w wyniku działań zabezpieczających podjętych przez PINB w maju 2017 r. został rozebrany do poziomu ok 1,6 m nad poziomem terenu. Taki stan budynku został potwierdzona w protokole kontroli z [...] maja 2017 r. i [...] sierpnia 2018 r., był potwierdzany przez strony postępowania - E. i K. M. - w toku przeprowadzonych rozpraw administracyjnych i nie był również kwestionowana przez skarżących.

W tym miejscu podkreślić należy, iż poza granicami przedmiotowej sprawy pozostaje, czy działania podjęte na podstawie art. 69 ust 1 i 2 Prawa budowlanego przez PINB w maju 2017 r. wobec przedmiotowego budynku były zasadne. W orzecznictwie sądów administracyjnych zgodnie podkreśla się, iż kwestia oceny

zasadności podjętych przez właściwy organ działań zarówno, co do istnienia stanu niebezpieczeństwa dla ludzi i mienia ze strony obiektu budowlanego jak i niezbędności zastosowanych środków zabezpieczających odbywa się w ramach oceny istnienia przesłanek do obciążenia właściciela lub zarządcy obiektu kosztami zastosowanych środków zabezpieczających (por. wyroki NSA z 13 grudnia 2001 r. o sygn. akt II SA/Gd 2020/99, czy z dnia 25 lipca 2017 r. o sygn. akt II OSK 77/16 – dostępne na http://orzeczenia.nsa.gov.pl ) Jak wynika z akt sprawy postanowieniem z [...] kwietnia 2019 r. PINB dla powiatu [...] nałożył na skarżących koszty administracyjne związane z czynnościami zabezpieczającym polegającymi na częściowej rozbiórce budynku przy [...] w [...]. Postanowienie to zostało utrzymane w mocy przez [...]INB (postanowienie z [...] lipca 2019 r. nr [...]), a następnie zaskarżone do tutejszego Sądu. Skargi zostały zarejestrowane pod sygnaturami akt: II SA/Po [...], II SA/Po [...] i II SA/Po [...]. Zatem ocena istnienia stanu niebezpieczeństwa dla ludzi i mienia ze strony obiektu budowlanego jak i niezbędności zastosowanych środków zabezpieczających w maju 2017 r podlegać będzie kontroli w odrębnym postępowaniu sądowoadministracyjnym. Na gruncie rozpoznanej sprawy Sąd dokonuje wyłącznej kontroli, czy organy nadzoru budowlanego prawidłowo nałożyły na skarżących obowiązek rozbiórki pozostałej, po wykonaniu czynności zabezpieczających, części przedmiotowego budynku mieszkalnego.

Jak wynika z powołanego art. 67 Prawa budowlanego, obowiązek rozbiórki może zostać wydany jeżeli nieużytkowany lub nieukończony obiekt budowlany nie nadaje się do remontu, odbudowy lub wykończenia. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego zwraca się uwagę, iż nakaz rozbiórki obiektu budowlanego, dla którego podstawą jest art. 67 ust. 1 prawa budowlanego stanowi każdorazowo następstwo dwojakiego rodzaju przyczyn. Do pierwszej grupy należą kwestie łączące się ze stanem technicznym obiektu, co wyraża się w sformułowaniu ustawowym, że "nie nadaje się on do remontu, odbudowy lub wykończenia". W ramach drugiej grupy przyczyn, niezbędnym pozostaje ustalenie intencji właściciela odnośnie podjęcia i wykonania prac remontowych, wykończeniowych bądź odbudowy. Jeżeli wykonanie takich robót byłoby obiektywnie i technicznie możliwe, wówczas organ powinien wydać decyzję na podstawie art. 66 Prawa budowlanego określając rodzaj koniecznych do wykonania robót oraz termin ich realizacji, a w dalszej kolejności - w sytuacji niewywiązania się przez właściciela z nałożonego na niego obowiązku - wydać nakaz rozbiórki na podstawie art. 67 ust. 1 Prawa budowlanego. Sama tylko techniczna możliwość przeprowadzenia remontu obiektu budowlanego przy bierności jego właściciela nie jest wystarczająca do rezygnacji przez organ nadzoru z wydania decyzji nakazującej jego rozbiórkę (por. wyrok NSA z 11 stycznia 2018 r, o sygn. akt II OSK 782/16 i z 19 stycznia 2018 r. o sygn. akt II OSK 849/16 – dostępne na http://orzeczenia.nsa.gov.pl ).

Ja wynika z akt sprawy właściciele przedmiotowego obiektu, nie wykazują zamiaru, odbudowy przedmiotowego budynku. Jak zauważył organ II instancji A. D. deklarowała, iż planowała wyremontować przedmiotowy budynek, ale odnosiło się to do jego stanu sprzed wykonania prac zabezpieczających z maja 2017 r., a nie do stanu budynku po tej dacie.

Jak słusznie zauważył WWINB wydanie decyzji rozbiórkowej, o której mowa w art. 67 ust. 1 Prawa budowlanego winno poprzedzić postępowanie uregulowane w rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z dnia 30 sierpnia 2004 r. w sprawie warunków i trybu postępowania w sprawach rozbiórek nieużytkowanych lub niewykończonych obiektów budowlanych (Dz.U. z 2004., nr 198, poz. 2043)

Zgodnie z § 2 tego rozporządzenia przed wydaniem decyzji o nakazie rozbiórki obiektu właściwy organ

1) ustala przyczyny niewykonania przez właściciela lub zarządcę obiektu budowlanego remontu, odbudowy lub wykończenia obiektu budowlanego;

2) dokonuje oględzin i oceny stanu technicznego, a w przypadku, o którym mowa w § 4 ust. 1, nakazuje właścicielowi lub zarządcy obiektu budowlanego sporządzenie ekspertyzy technicznej tego obiektu;

3) przeprowadza rozprawę.

Wykonanie ekspertyzy technicznej ma miejsce w sytuacji, gdy w wyniku oględzin powstaną uzasadnione wątpliwości co do stanu technicznego obiektu budowlanego -§ 4 ust. 1 ww. rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 30 sierpnia 2004 r.

Zgodzić się należy z organem oddawczym, iż w okolicznościach rozpoznawanej sprawy ww. wymogi zostały spełnione. W dniu [...] sierpnia 2018r. PINB przeprowadził czynności kontrole na przedmiotowej nieruchomości, które potwierdziły, iż stan obiektu pozostał taki sam po wykonaniu robót zabezpieczających przez PINB w dniu [...] maja 2017r. Wskazać również należy, iż mimo że zawiadomiono o "kontroli", a protokół nosi nazwę "protokół z kontroli", to zostały powiadomione strony postępowania z zachowaniem wymogów określonych dla oględzin obiektu budowlanego, zaś sam protokół zawiera niezbędne informacje o których mowa w § 3 ww. rozporządzenia.

Ponadto został przeprowadzona rozprawa administracyjna w dniu [...] grudnia 2018 r. , przed którą stronom doręczono protokół z czynności przeprowadzonych na przedmiotowej nieruchomości w dnach [...] marca 2017 r. [...] maja 2017 r. i w dniu [...] sierpnia 2018 r. (patrz § 5 w. rozporządzenia z dnia [...] sierpnia 2004 r. ).

Zatem organ I instancji zastosował wszystkie elementy z Rozporządzenia dotyczącego szczególnego postępowania w sprawie rozbiórki nieużytkowanego lub niewykończonego obiektu budowlanego. Natomiast stan techniczny i użytkowy tego budynku nie budził wątpliwości wymagających sporządzenia ekspertyzy technicznej.

Reasumując materiał dowodowy zgromadzony w sprawie uzasadniał wydanie przez organy nadzoru budowlanego decyzji nakazującej skarżącym rozbiórkę pozostałej części budynku mieszkalnego przy [...] w [...]. Postępowanie poprzedzające to rozstrzygnięcie zgodne było z wymaganymi określonymi w K.p.a. jak i przepisach rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 30 sierpnia 2004 r. w sprawie warunków i trybu postępowania w sprawach rozbiórek nieużytkowanych lub niewykończonych obiektów budowlanych.

Odnosząc się do zarzutów zawartych w skargach zauważyć należy iż sprowadzają się one do kwestionowania zasadności podjęci przez organy działań zabezpieczających przeprowadzonych przez PINB w maju 2017 r. na podstawie art. 69 Prawa budowlanego jak też niepodejmowania przez ten organ wystarczający czynności w celu ustalenia adresów właścicieli przedmiotowego budynku. Zarzuty te nie dotyczą natomiast postępowania administracyjnego poprzedzającego wydanych i kontrolowanych w niniejszym postępowaniu decyzji rozbiórkowych. Niewątpliwie czynności zabezpieczające podjęte przez PINB na budynku skarżących w maja 2017 r. skutkowały zaistnienie stan faktycznego, który legł u podstaw wydania decyzji rozbiórkowej na podstawie art. 67 Prawa budowlanego, niemniej ten faktyczny związek między wykonanymi czynności zabezpieczającym, a wydanymi w niniejszymi sprawie decyzjami administracyjnymi nie rzutuje na ocenę prawidłowości tych ostatnich. Nałożenie obowiązku wykonania prac rozbiórkowych wymaga ustalenia przesłanek wskazanych w tym przepisie - tj. czy nieużytkowany lub nieukończony obiekt budowlany nie nadaje się do remontu, odbudowy lub wykończenia. Nie ma znaczenia przyczyna wystąpienia tych przesłanek np. działanie osób trzecich, sił natury itp.

Jak wskazano wyżej ocena istnienia stanu niebezpieczeństwa dla ludzi i mienia ze strony obiektu budowlanego jak i niezbędności zastosowanych środków zabezpieczających o których mowa w art. 69 Prawa budowlanego przez PINB w maju 2017 r. poddana będzie ocenie Sądu w ramach kontroli zaskarżonych przez skarżących (tymi samymi skargami z [...] sierpnia 2019 ) rozstrzygnięć organów nadzoru budowlanego w przedmiocie nałożenia na skarżących kosztów administracyjnych związanych z czynnościami zabezpieczającym polegającymi na częściowej rozbiórce budynku przy [...] w [...].

W tym stanie sprawy Sąd oddalił skargi jako niezasadne na podstawie art. 151 p.p.s.a.