Wyrok WSA w Gorzowie Wlkp., sygn. akt I SA/Go 1/12
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp.
Data orzeczenia: 2012-03-14 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6111 Podatek akcyzowy
Hasła tematyczne: Podatkowe postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 116 § 1
journal: Dz.U. 2005 nr 8 poz 60
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Stefan Kowalczyk (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Barbara Rennert Sędzia WSA Joanna Wierchowicz Protokolant st. sekr. sąd. Agnieszka Baczuń po rozpoznaniu w dniu 7 marca 2012 r. na rozprawie sprawy ze skargi J.A. na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności prezesa zarządu spółki z ograniczoną odpowiedzialnością za zaległości podatkowe spółki w podatku akcyzowym za poszczególne miesiące od lutego do grudnia 2006 r. 1. Uchyla zaskarżoną decyzję. 2. Określa, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu. 3. Zasądza od Dyrektora Izby Celnej na rzecz skarżącej kwotę 7.200 (siedem tysięcy dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

I SA/Go 1/12

U Z A S A D N I E N I E

Skarżąca, J.A. wniosła skargę na decyzję Dyrektora izby Celnej z dnia [...].11.2011 roku, utrzymującej w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celnego z dnia [...].09.2011 roku wydanej w przedmiocie solidarnej odpowiedzialności osób trzecich.

Z akt sprawy wynika że :

Decyzją z dnia [...].11.2009 roku, Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej określił spółce A" spółka z o.o. zobowiązanie z tytułu podatku akcyzowego za miesiące od lutego do grudnia 2006 roku.

Pismem z dnia [...] kwietnia 2011r. Dyrektor Izby Celnej, jako organ egzekucyjny, poinformował Naczelnika Urzędu Celnego o bezskuteczności postępowania egzekucyjnego zmierzającego do zaspokojenia powyższych zobowiązań podatkowych. Natomiast postanowieniem tego organu z dnia [...] kwietnia 2011r., którym umorzono postępowanie egzekucyjne prowadzone z majątku "A" Sp. z o.o.

Wobec powyższego postanowieniem z dnia [...] czerwca 2011 r. Naczelnik Urzędu Celnego wszczął z urzędu postępowanie podatkowe w sprawie odpowiedzialności solidarnej członków zarządu t.j. J.A. - prezesa zarządu spółki z ograniczoną odpowiedzialnością "A", za zobowiązanie podatkowe w podatku akcyzowym powstałe w miesiącach od lutego do grudnia 2006 r. określone decyzją Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej z dnia [...] listopada 2009 r.

Naczelnik Urzędu Celnego decyzją z dnia [...] września 2011 r. orzekł o solidarnej odpowiedzialności osób trzecich, a więc J.A., prezesa zarządu Spółki z o.o. "AV za zaległości podatkowe w/w spółki wynikające z zobowiązania podatkowego w podatku akcyzowym za poszczególne miesiące 2006 r., tj. od lutego do grudnia 2006 r. w ogólnej kwocie w wysokości 1.158.084,00 zł, określone decyzją Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej z dnia [...] listopada 2009 r.

Po rozpoznaniu odwołania Dyrektor Izby Celnej decyzją z dnia [...].11.2011 roku, utrzymał w mocy w / w decyzję Naczelnika Urzędu Celnego z dnia [...].09.2011 roku.

W uzasadnieniu wskazał, iż bezspornym jest to, że decyzją z dnia [...] listopada 2009 r., Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej określił spółce "A" sp. z o.o., zobowiązanie podatkowe z tytułu podatku akcyzowego za poszczególne miesiące 2006 r., tj. za luty, marzec, kwiecień, maj, czerwiec, lipiec, sierpień, wrzesień, październik, listopad, i grudzień 2006 r. w ogólnej wysokości 1.158.084,00 zł.

Zobowiązanie to nie zostało uiszczone, natomiast egzekucja administracyjna prowadzona wobec spółki "A" sp. z o.o. okazała się bezskuteczna, co potwierdził Dyrektor Izby Celnej w piśmie z dnia [...] kwietnia 2011 r.

Wraz z w / w pismem przekazano postanowienie tego organu z dnia [...] kwietnia 2011r., którym umorzono postępowanie egzekucyjne prowadzone z majątku "A" Sp. z o.o.

Bezspornym również zdaniem organu było to, że skarżąca J.A., zam. w [...] w okresie w jakim upływał termin płatności zobowiązań podatkowych określonych powyższą decyzją Dyrektora UKS, tj. w okresie od marca 2006 r. do stycznia 2007 r. była prezesem w/w spółki. Znajduje to potwierdzenie w zapisach Krajowego Rejestru Sądowego: [...], prowadzonym przez Sąd Rejonowy, Wydział Gospodarczy Krajowego Rejestru Sądowego, jak również w podejmowanych przez nią działaniach.

Powyższe ustalenia wynikały z tego że :

- w dniu [...] czerwca 2004 r. skarżąca, jako jedyny wspólnik "A" sp. z o.o. dokonała zmiany umowy spółki, m.in. co do § 9, w ten sposób, iż powołano jednoosobowy zarząd w osobie J.A.A.,

- w dniu [...] sierpnia 2005 r. skarżąca, jako prezes zarządu sp. z o.o. "A", skierowała pismo do Sądu Rejonowego Wydział Gospodarczy Krajowego Rejestru Sądowego, stanowiące odpowiedź na wezwanie tego Sądu,

- w dniu [...] września 2005 r. skarżąca, jako prezes zarządu sp. z o.o. "A", skierowała pismo do Sądu Rejonowego Wydział Gospodarczy KRS o wydanie aktualnego odpisu ze starego rejestru przedsiębiorców, celem uaktualnienia umowy spółki,

- w dniu [...] września 2005 r. skarżąca jako jedyny wspólnik "A" sp. z o.o., dokonała zmiany umowy spółki, m.in. w § 9 w ten sposób iż powołano jednoosobowy zarząd w osobie J.A.A., oświadczając jednocześnie, że reprezentuje cały kapitał zakładowy spółki.

- również w dniu [...].09.2005 roku przed notariuszem skarżąca oświadczyła, że obejmuje w kapitale zakładowym Sp. z o.o. "A" 10 udziałów po 5.000 złotych każdy na łączną kwotę 50.000 złotych,

- postanowieniem Sądu Rejonowego Wydział Gospodarczy Krajowego Rejestru Sądowego z dnia [...] października 2005 r. zapisano w dziale 2 - podrubryka l, A.J.A. - prezes zarządu,

- w wypisie z KRS nr [...] dotyczącego sp. z o.o. "A" - według stanu na dzień [...].02.2006 r. w dziale 2 - podrubryka l widnieje zapis A.J.A. - prezes zarządu

- w wypisie z KRS nr [...] dotyczącego sp. z o.o. "A" - według stanu na dzień [...].05.2008 r. w dziale 2 podrubryka l, widnieje zapis A.J.A. - prezes zarządu,

- w wypisie z KRS nr [...] / odpis pełny / sp. z o.o. "A" - według stanu na dzień [...].05.2010 r. w dziale 2, podrubryka l widnieje zapis, A.J.A. - prezes zarządu.

Organ wskazał, również że po dniu [...].07.2005 roku tj. w dniach: [...] sierpnia 2005 r. i [...] września 2005 r. skarżąca kierowała pisma do Sądu Rejonowego posługując się pieczęcią " Prezes zarządu", a w dniu [...] września 2005 r. osobiście stawiła się przed notariuszem powołując jednoosobowy zarząd Spółki z o.o. "A" w swojej osobie oraz oświadczając, że reprezentuje cały kapitał zakładowy Spółki,

Podniósł nadto, że oświadczenie woli o rezygnacji z funkcji członka zarządu jest jednostronną czynnością prawną, która wywołuje skutek w niej wyrażony i prowadzi do wygaśnięcia z mocy prawa korporacyjnego stosunku członkostwa w zarządzie spółki, z chwilą zakomunikowania woli rezygnacji właściwemu organowi spółki lub jej reprezentantowi w sposób umożliwiający zapoznanie się z treścią złożonej rezygnacji, która nie wymaga ich akceptacji /wyrok SN z dnia 21 stycznia 2010 r. sygn. akt II UK 157/09/.

Rezygnacja, która następuje nagle, powoduje naruszenie zasad funkcjonowania spółki. Mimo złożonej rezygnacji do czasu przejęcia obowiązków przez spółkę, tj. nowych członków zarządu, radę nadzorczą, wspólników itp.. rezygnujący ma obowiązek dokładać należytej staranności w celu uchronienia spółki przed negatywnymi konsekwencjami. Dotyczy to: ochrony majątku spółki, kontaktu z kontrahentami oraz przeciwdziałania powstaniu szkody.

Zbycie udziałów przez wspólników, będących członkami zarządu również nie zwalnia ich od wypełnienia nadal obowiązków członków zarządu. Takiego skutku nie rodzi też zrzeczenie się funkcji w zarządzie, gdy nie dokonano wyboru nowego zarządu, ani też nie uzupełniono dotychczasowego (wyrok Sądu Najwyższego z dnia 5 kwietnia 2002 r. sygn. akt II CKN 1092/99).

Zdaniem organu wobec niewykazania przed kim skarżąca złożyła rezygnację, jak również biorąc pod uwagę czynności faktycznie podejmowane przez p. J.A. jako prezesa zarządu spółki z o.o. "A" po dniu [...] lipca 2005 r. uznał, iż do rezygnacji z członka zarządu w dniu [...] lipca 2005 r. faktycznie nie doszło.

Tak więc w konsekwencji w okresie w jakim upływał termin płatności zobowiązań podatkowych określonych decyzją Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej nr [...] z dnia [...] listopada 2009 r., tj. w okresie od marca 2006 r. do stycznia 2007 r. skarżąca była prezesem zarządu Spółki z o.o. "A" i jest odpowiedzialna za zobowiązania spółki.

Dyrektor Izby Celnej uznał, że materiał dowodowy zebrany w toku postępowania wskazuje, iż wystąpiły jednocześnie wszystkie przesłanki niezbędne do orzeczenia o odpowiedzialności osoby trzeciej za zobowiązania podatkowe spółki z ograniczoną odpowiedzialnością, tj :

1) istnieją zaległości podatkowe spółki "A" Sp. z o.o. wynikające ze zobowiązania podatkowego w podatku akcyzowym za miesiące od lutego 2006 r. do grudnia 2006 r.,

2) egzekucja z majątku podatnika okazała się bezskuteczna,

3) strona, tj. Pani J.A. była członkiem zarządu (prezesem) w/w spółki w okresie od marca 2006 r. do stycznia 2007 r., tj. w miesiącach, w których upływał termin płatności powyższych zobowiązań podatkowych,

4) skarżąca nie wykazała, że we właściwym czasie zgłosiła wniosek o ogłoszenie upadłości lub wszczęto postępowanie zapobiegające upadłości (postępowanie układowe) albo, że nie zgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości oraz niewszczęcie postępowania układowego nastąpiło nie z jej winy, jak też nie wskazała mienia, z którego egzekucja byłaby możliwa.

Wobec powyższego organ drugiej instancji uznał, iż zasadnym jest orzeczenie w niniejszej sprawie o solidarnej odpowiedzialności osób trzecich p. J.A. za zaległość podatkową spółki z ograniczoną odpowiedzialnością "A" w kwocie 1.158.084,00 zł wynikającą z zobowiązania podatkowego w podatku akcyzowym za miesiące od lutego 2006 r. do grudnia 2006 r. określonego decyzją Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej z dnia [...] listopada 2009 r.

Wnosząc skargę na powyższą decyzję skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania oraz zasądzenie na jej rzecz kosztów postępowania.

Skarżąca zarzuciła zaskarżonej decyzji naruszenie.:

1) art. 116 § 1 i 2 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz.U. 2005, Nr 8, poz.60 z późn. zm.) poprzez uznanie, iż ponosi odpowiedzialność solidarną za podatkowe zobowiązania spółki "A" sp. z o.o.,

2) art. 121 § 1 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz.U. 2005, Nr 8, poz. 60 z późn. zm.) poprzez prowadzenie postępowania w sposób nie budzący zaufania do organu,

3) art. 122 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz.U. 2005, Nr 8, poz.60 z późn. zm.) poprzez niezbadanie dokładnego stanu faktycznego sprawy,

4) art. 187 § 1 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz.U. 2005, Nr 8, poz.60 z późn. zm.) poprzez nie rozpatrzenie całego materiału dowodowego zebranego w sprawie, a w szczególności deklaracji VAT-7 składanych w imieniu spółki,

5) art. 233 § 2 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz.U. 2005, Nr 8, poz.60 z późn. zm.), poprzez nie uchylenie w całości decyzji i nie przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania, mimo

W uzasadnieniu wskazała na fakt, iż od momentu sprzedania udziałów w spółce A sp. z o.o., obiektywnie nie mogła złożyć wniosku o ogłoszenie upadłości, albowiem nie jest to prawnie dopuszczalne.

Taka sama sytuacja ma miejsce w zakresie wpisów zarządu w KRS. Fakt, iż P.N. nie pamięta, iż złożono mu rezygnację, nie przesądzą także, iż taka rezygnacja złożona nie była, albowiem N. jednoznacznie nie zaprzeczył, iż taka okoliczność nie miała miejsca.

W okresie następującym po tej dacie pan N. składał oświadczenia i wnioski podpisując się jako Prezes Zarządu spółki "A//. Natomiast wszelkie czynności podejmowane przez skarżącą po sprzedaniu udziałów i rezygnacji z funkcji prezesa zarządu, o ile miały miejsce, mogły wynikać z niewiedzy.

Wskazała na fakt, iż przy czynnościach wskazanych przez organ, których zaistnienia skarżąca nie kwestionuje, dokonanych po dniu [...] lipca 2005 r. był obecny Pan P.N.. To może wskazywać na ewentualne wprowadzanie skarżącej w błąd przez P.N..

Dodatkowo, odnosząc się do wskazanych przez organ w uzasadnieniu kwestii dotyczących nagłej rezygnacji z funkcji prezesa zarządu, należy uznać, iż rezygnacja nie była nagła, wręcz przeciwnie, naturalnie wynikała z faktu sprzedaży P.N. wszystkich udziałów w spółce.

Ponadto wskazała, iż w poprzednich postępowaniach, których akta zostały dołączone do akt sprawy, w której została wydana zaskarżona decyzja, strona wskazywała na fakt, iż część deklaracji VAT-7 za okres 2004-2005 była fałszowana. To uprawdopodabnia również, iż kolejne dokumenty składane w imieniu spółki mogły być fałszowane. Okoliczność ta nie została przez organ w sposób wystarczający zbadana.

Zwróciła uwagę na postanowienie Sądu Rejonowego z dnia [...] czerwca 2010 r. (sygn. akt: [...]), wskazujące, iż skarżąca nie była od dnia [...] lipca 2005 r. prezesem spółki "A" sp. z o.o. Sąd Rejonowy bowiem stwierdził, iż skarżąca takiej funkcji w okresie po [...] lipca 2005 r. nie pełniła.

Odpowiadając na skargę Dyrektor Izby Celnej wniósł o oddalenie skargi i podniósł argumentację, wskazaną już w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje :

Skarga okazała się uzasadniona.

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem (legalności).

Ocenie Sądu podlegają zatem zgodność aktów administracyjnych (w tym przypadku decyzji) zarówno z przepisami prawa materialnego, jak i procesowego. Kontrola sądów administracyjnych ogranicza się do zbadania, czy organy administracji w toku rozpoznawanej sprawy nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na jej wynik. Ocena ta dokonywana jest według stanu prawnego i na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu.

Zgodnie z art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. - powoływanej - dalej: "p.p.s.a."), Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Mając na względzie powyższy wzorzec kontroli sądowo administracyjnej, Sąd rozpoznający niniejszą sprawę stwierdził, że skarga zasługiwała na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 116 § 1 ordynacji podatkowej, za zaległości podatkowe spółki z ograniczoną odpowiedzialnością, odpowiadają solidarnie całym swoim majątkiem członkowie jej zarządu, jeżeli egzekucja z majątku spółki okazała się w całości lub w części bezskuteczna.

Członek zarządu może uwolnić się od powyższej odpowiedzialności o ile wykazał, że:

a. we właściwym czasie zgłosił wniosek o ogłoszenie upadłości lub wszczęto postępowanie zapobiegające ogłoszeniu upadłości (postępowanie układowe) albo,

b. że niezgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości lub niewszczęcie postępowania zapobiegającego ogłoszeniu upadłości (postępowania układowego) nastąpiło bez jego winy,

c. wskaże mienie spółki, z którego egzekucja umożliwi zaspokojenie zaległości podatkowych spółki w znacznej części.

Odpowiedzialność członków zarządu spółki obejmuje zaległości podatkowe z tytułu zobowiązań, które powstały w czasie pełnienia przez nich obowiązków członków zarządu spółki – art. 118 § 2 ordynacji podatkowej.

Skarżąca broniąc się przed zarzutami organu podatkowego twierdziła, iż w momencie powstania zaległości podatkowych w spółce, dochodzonych w niniejszym postępowaniu, nie była członkiem zarządu spółki, bowiem sprzedała całość swoich udziałów i złożyła rezygnację z funkcji prezesa zarządu.

Przypadki przerwania pełnienia funkcji członka zarządu zostały wskazane w art. 202 § 4 k.s.h. i należy do nich m.in. rezygnacja z członka zarządu, a więc również rezygnacja z piastowania funkcji prezesa zarządu.

Rezygnacja powyższa jest jednostronnym aktem członka zarządu, który w ten sposób zamierza doprowadzić do ustania więzi prawnej między nim a spółką / A. Kidyba, Charakter prawny rezygnacji członka zarządu z pełnionej funkcji - glosa do wyroku SN z 26 listopada 2002 r. (I PKN 597/01), Glosa 2005, nr 3 /.

Rezygnacja ta ma miejsce wówczas wówczas, gdy zostaje złożona w trakcie mandatu członka zarządu. Rezygnacja, może powodować naruszenie zasad funkcjonowania spółki. Z tego też względu mimo złożonej rezygnacji, do czasu przejęcia obowiązków przez spółkę, tj. nowych członków zarządu, radę nadzorczą, wspólników itp.

Rezygnujący z funkcji członka zarządu ma obowiązek dokładać należytej staranności i podejmować działania, mimo złożonej rezygnacji, w celu uchronienia spółki przed negatywnymi konsekwencjami tej rezygnacji, a dotyczy to m.in. ochrony majątku spółki, kontaktu z kontrahentami, przeciwdziałania powstaniu szkody / wyrok WSA w Łodzi z 24 marca 2009 r., I SA/Łd 1452/08, LEX nr 550368 /.

Rezygnacja z mandatu członka zarządu spółki, niezależnie od sytuacji w której znajduje się spółka, a więc w każdym czasie, stanowi uprawnienie rezygnującego członka zarządu. Prawo to nie powinno być ograniczane w zależności od określonej sytuacji faktycznej spółki, a więc np. w sytuacji gdy spółka posiada zarząd jednoosobowy, nie powołano rady nadzorczej itp./ wyrok SN z 3 listopada 2010 r., V CSK 129/10, Biul. SN 2011, nr 1, poz. 12 /.

Skuteczność złożenia rezygnacji nie zależy od istnienia i podania ważnych powodów, ale brak ważnych powodów skutkować może odpowiedzialnością odszkodowawczą członka zarządu w stosunku do spółki za straty wynikłe z rezygnacji. /A. Szumański (w:) S. Sołtysiński Prawo spółek handlowych, t. 17A, s. 473, wyrok WSA w Łodzi z dnia 24 marca 2009 r., I SA/Łd 1452/08, LEX nr 550368/.

Rezygnacja jest jednostronną czynnością prawną, skuteczną z chwilą dojścia do spółki / D. Dąbrowski, Rezygnacja z członkostwa w zarządzie spółki kapitałowej, PPH 2001, nr 3, s. 41, wyrok SN z 21 stycznia 2010 r., II UK 157/09, LEX nr 583805, wyrok SN z 7 maja 2010 r., III CSK 176/09, LEX nr 677761/.

Jako, że rezygnacja członka zarządu jest jednostronną czynnością prawną, jej skuteczność nie zależy od jej przyjęcia przez spółkę, a następuje ze skutkiem ex nunc. Może nastąpić bez ważnych powodów, a ich brak skutkować może tylko odpowiedzialnością odszkodowawczą członka zarządu w stosunku do spółki za straty wynikłe z rezygnacji / Z. Kuniewicz- "Rezygnacja jako przesłana wygaśnięcia mandatu członka organu spółki kapitałowej", Studia Prawnicze z 2007 r., nr 2, s. 33 i n., A. Szumański- op. cit. s. 378-379, postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 19 sierpnia 2004 r., sygn. akt V CK 600/03, Glosa z 2006 r., nr 1, s. 19, wyrok Sądu Najwyższego z dnia 11 września 2002 r., sygn. akt V CKN 1152/00, Lex, nr 56060/.

Skuteczność złożonej rezygnacji nie zależy też od wykreślenia członka zarządu z rejestru, wpisy te mają bowiem charakter wyłącznie deklaratoryjny / wyrok WSA w Bydgoszczy z dnia 6 lipca 2005 r., sygn. akt I SA/Bd 219/05, Przegląd Orzecznictwa Podatkowego z 2006 r., nr 3, poz. 41, wyrok Sądu Najwyższego z dnia 5 grudnia 2002 r., sygn. akt I PKN 619/01, OSNP z 2004 r., nr 11, poz. 191/.

Jeżeli rezygnuje cały zarząd, formalne oświadczenie powinno być złożone organowi lub osobom, które mają prawo powoływania całego zarządu. Rezygnacja wywołuje skutki bez jej przyjęcia (tak również WSA w Łodzi w wyroku z 24 marca 2009 r., I SA/Łd 1452/08, LEX nr 550368).

W zakresie odpowiedzialności członka zarządu, prezesa zarządu, składającego rezygnację, kodeks spółek handlowych odwołuje się do umowy zlecenia, w szczególności przepisów o wypowiedzeniu zlecenia przez przyjmującego zlecenie.

Zgodnie z art. 746 § 2 k.c., o odpowiedzialności odszkodowawczej członka zarządu decydują :

1. odpłatność pełnionej funkcji;

2. ważny powód rezygnacji.

Do ważnych powodów, które chronią rezygnującego członka zarządu należą np. choroba, trudna sytuacja życiowa, zmiana miejsca zamieszkania / L. Ogiegło (w:) Kodeks cywilny, t. II, s. 339/, zaległości w realizacji zobowiązań wobec członka, czy też zdaniem Sądu sprzedaż całości udziałów w spółce, gdzie jedyny wspólnik jest jednocześnie jedynym członkiem zarządu. W takiej sytuacji nie można obarczać członka zarządu odpowiedzialnością w związku ze złożoną rezygnacją.

Organ podatkowy powołując się na treść wypisów z KRS z różnych okresów, w których uwidoczniono skarżącą jako prezesa zarządu, oraz czynności podejmowanych przez skarżącą po dniu zbycia udziałów, a więc po dniu [...].07.2005 roku, odpowiedzi skarżącej na pismo Sądu z dnia [...].08.2005 roku i wniosku o wydanie aktualnego wypisy z KRS, a także na fakt dokonanej przez skarżącą zmiany umowy spółki w dniu [...].09.2005 roku m.in. co do jednoosobowego zarządu spółki w osobie skarżącej, wywodzi iż w okresie powstania zaległości podatkowej była ona prezesem zarządu.

Zdaniem Sadu wnioski wywiedzione z materiału dowodowego zgromadzonego w toku postępowania są zbyt daleko idące, nie mające oparcia w zebranym materiale dowodowym.

Jak wynika z materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie umową z dnia [...].07.2005 roku skarżąca sprzedała całość udziałów w spółce "A" P.N.. Podpisy pod umową poświadczył notariusz z data [...].07.2005 roku / k. 16 akt adm./.

W aktach znajduje się również, datowane na dzień [...].07.2005 roku oświadczenie skarżącej o rezygnacji z pełnienia funkcji prezesa zarządu w / w spółki w związku z sprzedażą całości udziałów / k. 109 akt adm./.

Organ podatkowy dołączył również do akt sprawy dwa protokoły przesłuchania P.N., nabywcy udziałów.

Jak wynika z jego zeznań, wskazał on, iż prezesem zarządu spółki "A" jest on, od [...].07.2005 roku a to w związku z sprzedażą całości udziałów na jego rzecz przez skarżącą / k. 57, 58 akt adm./. Nie wykluczył również, iż skarżąca złożyła oświadczenie o rezygnacji z piastowania funkcji prezesa zarządu spółki.

Organ podatkowy, powołując dowody na poparcie swojego stanowiska, nie ustosunkował się do przedstawionych wyżej dowodów, a przeczących twierdzeniom organu.

Zdaniem Sądu takie postępowanie organu narusza zasady postępowania podatkowego, bowiem organ nie odniósł się do ważkich dowodów, wskazanych wyżej, a przemawiających za uznaniem, iż w okresie powstania zaległości podatkowej, skarżąca nie była prezesem spółki, a więc art. 122, 187 § 1, art. 191 ordynacji podatkowej

Zgodzić się należy z wywodami organu co do sposobu i skutków rezygnacji z funkcji członka zarządu. Jednakże wnioski wysnute z tych wywodów są zdaniem Sadu nie uzasadnione.

Pełniący bowiem obowiązki członka zarządu winien po złożeniu rezygnacji z pełnienia tejże funkcji podejmować działania chroniące spółkę przez negatywnymi konsekwencjami tej rezygnacji i jak to określił organ wypełniać nadal obowiązki członka zarządu. Jednakże nie oznacza to, iż podejmując takie działania, tenże były już członek zarządu odpowiada za zobowiązania spółki na podstawie art. 116 § 1 ordynacji podatkowej.

Przypomnieć bowiem należy, iż ksh odwołuje się w tej kwestii do odpowiedzialności określonej w przepisach dotyczących umowy zlecenia – art. 746 kc.

Nie jest zasadne stanowisko organu, iż w przypadku zrzeczenia się stanowiska prezesa zarządu, gdy nie wybrano nowego zarządu, rezygnacja jest bezskuteczna.

Rezygnacja członka zarządu, jest czynności jednostronną, jak to wskazano wcześniej i nie powinna być ograniczana powstałą na skutek tego sytuacją faktyczną w spółce.

Przypomnieć bowiem należy że spółka "A" była spółką posiadająca jednego wspólnika, tenże wspólnik posiadał całość udziałów, a jednocześnie sprawował funkcję jednoosobowego zarządu.

Organ oparł swoje wywody w dużej mierze o fakt istnienia wpisu w KRS wskazującego że prezesem spółki jest skarżąca.

Wskazać więc należy, iż wpis w KRS co do wykreślenia ze składu zarządu, członka zarządu w tym prezesa, nie jest obligatoryjny. Możliwa jest więc sytuacja gdy zmieni się skład zarządu, a nie zostanie to odzwierciedlone w KRS.

Zaważyć należy, że w aktach sprawy znajduje się oświadczenie skarżącej o rezygnacji z funkcji prezesa zarządu. Natomiast nabywca udziałów P.N. nie wyklucza że skarżąca złożyła rezygnację z funkcji prezesa zarządu. Nadto jak wynika z akt sprawy, P.N. był nabywcą całości udziałów w spółce.

Organ winien więc zbadać czy taki fakt miał miejsce wykorzystując w tym celu wszelkie dostępne środki dowodowe np. zeznania skarżącej.

Przy tym winien zwrócić uwagę, iż w tekście tej rezygnacji znajduje się prośba o wykreślenie jej osoby z KRS i zbadać jakie znaczenie ma tenże zwrot dla ustaleń w tej kwestii. Nadto winien zwrócić uwagę na to, że skarżąca twierdziła że przebywała w owym okresie w Niemczech.

Organ winien również zbadać wzajemną relację złożonej rezygnacji z funkcji prezesa zarządu z późniejszymi działaniami skarżącej w okresie września 2005 roku, mających na celu zmianę umowy spółki, m.in. w zakresie osoby prezesa zarządu spółki, a także wyjaśnić w jakim celu te działania były podejmowane.

Nieodzownym będzie również zbadanie z jakich powodów P.N. uważał się na prezesa zarządu spółki od dnia [...].07.2005 roku. Przy tym organ winien uwzględnić to, że w późniejszych działaniach P.N. działał jako prezes zarządu, co wynika z zgromadzonego materiału dowodowego.

Organ winien rozważyć również, możliwość analizy dowodów wskazywanych przez skarżącą np. wyroku Sądu Rejonowego, bowiem analiza uzasadnienia tego wyroku może nasunąć organowi możliwość przeprowadzenia innych dowodów niezbędnych do wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy.

Niewątpliwie uchybienia powyższe mogą mieć zdaniem Sądu istotny wpływ na wynik sprawy, bowiem mogą doprowadzić do uwolnienia skarżącej od odpowiedzialności za zobowiązania spółki.

Wobec stwierdzonych uchybień w zakresie przepisów postępowania, które to uchybienia mogą mieć istotny wpływ na wynik sprawy, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt. 1 c uchylił zaskarżoną decyzję i przekazał sprawę organowi podatkowemu do ponownego rozpoznania.

O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a. i § 6 pkt 5 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1348 ze zm.).

Sędzia WSA B. Rennert Sędzia WSA S. Kowalczyk Sędzia WSA J. Wierchowicz