Wyrok WSA w Gdańsku, sygn. akt I SA/Gd 655/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Data orzeczenia: 2017-10-11 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 59 § 2 i 3
journal: Dz.U. 2016 poz 599
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Małgorzata Tomaszewska, Sędziowie Sędzia NSA Małgorzata Gorzeń (spr.), Sędzia NSA Elżbieta Rischka, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 11 października 2017 r. sprawy ze skargi K. W. na postanowienie Dyrektor Izby Skarbowej w z dnia 17 lutego 2017 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania egzekucyjnego oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zaskarżonym postanowieniem Dyrektor Izby Skarbowej utrzymał w mocy następujące postanowienia Naczelnika Urzędu Skarbowego nr:

- [...] z dnia 21 grudnia 2016 r., którym umorzono postępowanie egzekucyjne prowadzone na podstawie tytułu wykonawczego nr [...] wystawionego przez Burmistrza B.;

- [...] z dnia 21 grudnia 2016 r., którym umorzono postępowanie egzekucyjne prowadzone na podstawie tytułu wykonawczego nr [...] wystawionego przez Wójta Gminy T.;

- [...]. z dnia 21 grudnia 2016 r., którym umorzono postępowanie egzekucyjne prowadzone na podstawie tytułu wykonawczego nr [...] wystawionego przez Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa;

- [...] z dnia 21 grudnia 2016 r., którym umorzono postępowanie egzekucyjne prowadzone na podstawie tytułów wykonawczych [...]wystawionych przez Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej;

- [...] z dnia 21 grudnia 2016 r., którym umorzono postępowanie egzekucyjne prowadzone na podstawie tytułów wykonawczych nr: [...] wystawionych przez Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej.

W uzasadnieniu zaskarżonego przez K.W., postanowienia Dyrektora Izby Skarbowej wskazał następujący stan faktyczny.

Naczelnik Urzędu Skarbowego prowadził postępowanie egzekucyjne do majątku K.W. na podstawie w/w tytułów wykonawczych.

W dniu 21 grudnia 2016 r. - na podstawie art. 59 § 3 w związku z art. 59 § 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - Naczelnik Urzędu Skarbowego wydał postanowienia od nr [...] do nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego do majątku zobowiązanego w oparciu o ww. tytuły wykonawcze. W uzasadnieniu organ egzekucyjny wskazał, iż powodem umorzenia jest "nieściągalność zadłużenia z majątku ruchomego, nieruchomego i wierzytelności zobowiązanego". Postanowienia te zostały doręczone K.W. w dniu 2 stycznia 2017 r..

Pismem z dnia 7 stycznia 2017 r. zobowiązany złożył zażalenie na ww. postanowienia. W jego treści K.W. podniósł, iż postanowienia te zostały wydane na szkodę jego i wierzycieli w nich wskazanych, gdyż rozstrzygnięcia te uniemożliwiają zaspokojenie zobowiązań "z majątku, który jest w dyspozycji Komornika Sądowego I.K., który jest komornikiem przy Sądzie Rejonowym w M., a także Komornika Sądowego J.M. przy Sądzie Rejonowym w S. oraz [...] Złoczyńcy i Oprawcy M.G.K. właściciela Spółek: A sp. z o.o.; B sp. z o.o.; C sp. z o.o. (...)". Następnie K.W. stwierdził, iż M.G.K. - dzięki współpracy z Naczelnikiem Urzędu Skarbowego S.Z. (w treści pisma błędnie wskazano: S.Z.) oraz jego podwładnymi, a także komornikami - przejął majątek zobowiązanego za 10% wartości. Zdaniem strony, działania dwóch urzędników - Naczelnika Urzędu Skarbowego - S.Z. oraz komornika skarbowego - K.M. mają za zadanie "oczyszczenie przedpola" po to, "aby M.G.K. nie musiał płacić (...) zobowiązań z majątku, który jeszcze znajduje się w dyspozycji Komorników". W ocenie zobowiązanego, ww. w latach: 2013-2015 umorzyli prowadzone postępowania egzekucyjne, żeby nie doszło do zbiegu z egzekucją sądową i aby M.G.K. mógł bez przeszkód za bezcen przejmować ruchomości i nieruchomości strony. K.W. dodał, iż w wyniku działania "tej zorganizowanej grupy" swoje ruchomości utracili również ludzie, z którymi zobowiązany współpracował. Nadto, strona podkreśliła, iż postanowienia zawierają błędy merytoryczne. Zakaz prowadzenia działalności gospodarczej "obowiązuje i jest prawomocny" od dnia 11 maja 2015 r., a nie jak wskazano w wydanych rozstrzygnięciach - od dnia 7 października 2014 r. K.W. nadmienił, iż zakaz ten został orzeczony na wniosek Naczelnika Urzędu Skarbowego celem uniemożliwienia spłaty długów oraz osłabienia morale (jako człowieka i przedsiębiorcy). Konkludując, zobowiązany stwierdził, iż żyje w ciągłym strachu o życie swoje i swojej rodziny, w związku z czym wnosi do Dyrektora Izby Skarbowej o podjęcie działań, mających na celu powstrzymanie "tej grupy złoczyńców" i pociągnięcie ich do odpowiedzialności karnej.

Dyrektor Izby Skarbowej - po rozpoznaniu sprawy w postępowaniu zażaleniowym - utrzymał w mocy zaskarżone postanowienia Naczelnika Urzędu Skarbowego od nr [...] do nr [...] z dnia 21 grudnia 2016 r., podniósł przy tym, że w myśl art. 59 § 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, postępowanie egzekucyjne może być umorzone w przypadku stwierdzenia, że w postępowaniu egzekucyjnym dotyczącym należności pieniężnej nie uzyska się kwoty przewyższającej wydatki egzekucyjne. W ww. przypadkach organ egzekucyjny wydaje postanowienie w sprawie umorzenia postępowania egzekucyjnego, chyba że umorzenie postępowania egzekucyjnego następuje na podstawie art. 34 § 4 (art. 59 § 3 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji). Przedmiotowe postanowienie wydaje się na żądanie zobowiązanego lub wierzyciela albo z urzędu (art. 59 § 4 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji).

Dyrektor Izby Skarbowej wskazał, że sformułowanie cytowanego powyżej art. 59 § 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji może sugerować, że jest dopuszczalne prowadzenie egzekucji w przypadku stwierdzenia, że wydatki egzekucyjne będą prawdopodobnie wyższe od kwoty możliwej do wyegzekwowania. Wniosek taki byłby jednak błędny, gdyż wzgląd na celowość postępowania egzekucyjnego nakazuje umorzenie postępowania egzekucyjnego w tego rodzaju sytuacjach (P. Przybysz, Postępowanie egzekucyjne w administracji. Komentarz, Warszawa 2008, s. 208). Organ egzekucyjny jest zatem zobligowany do umorzenia postępowania egzekucyjnego zawsze wtedy, gdy ustali, że zobowiązany nie posiada majątku, gwarantującego efektywne przeprowadzenie egzekucji.

W badanej sprawie postanowienia Naczelnika Urzędu Skarbowego od nr [...] do nr [...] z dnia 21 grudnia 2016 r. zostały wydane właśnie na podstawie wskazanej podstawy prawnej. Weryfikując ww. rozstrzygnięcia prawne w postępowaniu zażaleniowym, organ drugiej instancji nie stwierdził wadliwości skutkujących koniecznością ich wyeliminowania z obrotu prawnego. Organ egzekucyjny prawidłowo przyjął bowiem, iż zobowiązany nie dysponuje majątkiem pozwalającym na przeprowadzenie skutecznej egzekucji.

W pierwszej kolejności organ zaznaczył, iż mimo złożenia zażalenia na ww. postanowienia, K.W. nie wskazuje żadnych składników majątkowych, które pozwalałyby na zaspokojenie dochodzonych należności (opiewających - jak zauważył sam zobowiązany - na kwotę 71.708,15 zł i to, co należy podkreślić, w zakresie samych należności głównych). Strona, podnosząc, iż umorzenie postępowań egzekucyjnych powoduje naruszenie jej interesów i wierzycieli, wskazuje wyłącznie na majątek, który "jest w dyspozycji komorników sądowych" wymienionych w treści wniesionego środka zaskarżenia. Niemniej zobowiązany nie konkretyzuje w jakikolwiek sposób, o jaki majątek chodzi. Zważyć natomiast należy, iż tylko podanie konkretnych składników majątkowych dających realną szansę przeprowadzenia skutecznej egzekucji pozwalałoby na konstatację, iż w sprawie nie zachodzi podstawa do umorzenia postępowań egzekucyjnych z uwagi na dyspozycję art. 59 § 2 u.p.e.a.. Działania organu egzekucyjnego muszą mieć bowiem charakter realny, a nie iluzoryczny. Nie mogą one również koncentrować się na oczekiwaniu, co do zmiany sytuacji materialno-bytowej zobowiązanego.

Przyjmując odmienne stanowisko, bez racji bytu pozostawałaby instytucja określona w art. 61 u.p.e.a., tj. przepisie stanowiącym, iż w razie umorzenia postępowania egzekucyjnego z przyczyny określonej w art. 59 § 2 wszczęcie ponownej egzekucji może nastąpić wówczas, gdy zostanie ujawniony majątek lub źródła dochodu zobowiązanego przewyższające kwotę wydatków egzekucyjnych. Ustawodawca, dążąc do tego, by działania organu egzekucyjnego skupiły się tam, gdzie możliwe jest przeprowadzenie skutecznej egzekucji, dopuścił również możliwość nieprzystąpienia do egzekucji zawsze wtedy, gdy organ egzekucyjny uprawdopodobni, że nie uzyska się kwoty przewyższającej wydatki egzekucyjne (por. art. 29 § 2 pkt 2 u.p.e.a.). Przy czym - wbrew temu, co twierdzi strona - umorzenie postępowania egzekucyjnego z powołanej przyczyny nie powoduje umorzenia dochodzonych w ramach tego postępowania należności. Nie oznacza to zatem, iż na zobowiązanym przestał ciążyć określony obowiązek (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. z dnia 19 listopada 2008 r., sygn. akt II SA/Go 528/08).

Wynikający z treści zażalenia z dnia 7 stycznia 2017 r. brak informacji o majątku zobowiązanego koresponduje z treścią dokonanych w toku prowadzonych postępowań egzekucyjnych ustaleń (w wyniku spisywanych protokołów o stanie majątkowym, jak i podejmowanych samoczynnie czynności egzekucyjnych). Zauważyć należy dodatkowo, iż Naczelnik Urzędu Skarbowego prowadził do majątku K.W. postępowania egzekucyjne również na podstawie innych tytułów wykonawczych, w tym podatkowych, gdzie był zarazem wierzycielem. W związku z powyższym, co dokumentuje zebrany w sprawie materiał dowodowy, organ egzekucyjny ma wgląd w sytuację majątkową zobowiązanego za lata wcześniejsze niż data wszczęcia egzekucji na podstawie najwcześniejszego z tytułów wykonawczych z badanej sprawy.

Jak wynika natomiast z akt prowadzonych postępowań, ostatnie sumy uzyskane z podjętych skutecznie czynności egzekucyjnych (w ramach tych innych postępowań egzekucyjnych) wpłynęły do organu egzekucyjnego w lutym 2014 roku. Na poczet tytułów wykonawczych objętych postanowieniami od nr [...] do nr [...] z dnia 21 grudnia 2016 r. nie wpłynęły tymczasem żadne kwoty. Nadmienia się dodatkowo, iż postępowania egzekucyjne prowadzone na podstawie tytułów wykonawczych obejmujących należności podatkowe Naczelnika Urzędu Skarbowego zostały umorzone również z tej podstawy prawnej (postanowienie nr [...] z dnia 30 października 2014 r.). W związku z zaistnieniem wspomnianych zaległości z wniosku Naczelnika Urzędu Skarbowego było prowadzone postępowanie o ogłoszenie upadłości obejmującej likwidację majątku dłużnika. Co wymaga podkreślenia, ostatecznie postępowanie to zakończyło się oddaleniem wniosku (por. postanowienie Sądu Rejonowego w S. [...] z dnia 22 listopada 2013 r., sygn. akt [...]) z uwagi na niewskazanie przez wnioskodawcę majątku K.W. wystarczającego na pokrycie kosztów postępowania upadłościowego.

Naczelnik Urzędu Skarbowego był również wnioskodawcą w zakresie postępowania dotyczącego orzeczenia zakazu prowadzenia działalności przez zobowiązanego. W wyniku przeprowadzonego postępowania Sąd Rejonowy w S. [...] wydał postanowienie z dnia 7 października 2014 r., sygn. akt [...], którym pozbawił K.W. prawa prowadzenia działalności gospodarczej na własny rachunek oraz pełnienia funkcji członka rady nadzorczej, reprezentanta lub pełnomocnika w spółce handlowej, przedsiębiorstwie państwowym, spółdzielni, fundacji lub stowarzyszeniu na okres pięciu lat. Postanowienie to uprawomocniło się w dniu 11 maja 2015 r.. W nawiązaniu do twierdzeń zażalenia, wskazuje się w tym miejscu, iż wydane postanowienia nie zawierają błędów merytorycznych, gdyż Naczelnik Urzędu Skarbowego , powołując się na wskazaną okoliczność, prawidłowo podał datę wydania orzeczenia przez Sąd.

Organ wskazał także, iż wierzyciel przekazuje organowi egzekucyjnemu dane dotyczące majątku zobowiązanego [(por. § 10 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 30 grudnia 2015 r. w sprawie postępowania wierzycieli należności pieniężnych (Dz. U. z 2015 r. poz. 2367)]. Prezes Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w swoim wniosku o wszczęcie egzekucji (pismo z dnia 16 marca 2015 r.) wskazał, iż "wierzycielowi znany jest rachunek bankowy Zobowiązanego: Bank Spółdzielczy K". Naczelnik Urzędu Skarbowego podjął próbę zajęcia wierzytelności ze wskazanego rachunku bankowego, w wyniku czego ustalił, iż zobowiązany nie jest klientem banku (zawiadomienie nr [...] z dnia 12 marca 2015 r.). Natomiast w pismach Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska (przy których przekazywano tytuły wykonawcze wystawione także na małżonkę zobowiązanego) wskazano, iż "K.W. jest współwłaścicielem nieruchomości na zasadzie własności małżeńskiej o nr ksiąg wieczystych: [...]". W nawiązaniu do powyższego podnieść należy, iż w księgach wieczystych nieruchomości: [...] zamieszczono ostrzeżenie o niezgodności między stanem prawnym nieruchomości ujawnionym w księdze wieczystej a rzeczywistym stanem prawnym w zakresie prawa własności. Co do trzeciej nieruchomości należy wskazać, iż w księdze wieczystej jest umieszczona wzmianka o wszczęciu postępowania egzekucyjnego przez komornika sądowego. Co więcej, jest ona obciążona hipotekami umownymi i hipotekami przymusowymi na łączną kwotę 1.042.228,53 zł. W kontekście niniejszego, organ wskazuje, iż istnieje określona prawnie kolejność zaspokojenia z kwot uzyskanych w ramach egzekucji, o czym stanowi art. 115 u.p.e.a.. Zgodnie z powołanym przepisem w pierwszej kolejności z kwot uzyskanych z egzekucji są zaspokajane koszty egzekucyjne i koszty upomnienia, a także należności zabezpieczone hipoteką, zastawem, zastawem rejestrowym i zastawem skarbowym albo korzystające z ustawowego pierwszeństwa oraz prawa, które ciążyły na nieruchomości przed dokonaniem w księdze wieczystej wpisu o wszczęciu egzekucji lub przed złożeniem do zbioru dokumentów wniosku o dokonanie takiego wpisu. Dopiero w następnej kolejności zaspokajane są inne należności. Zatem, kiedy suma uzyskana z egzekucji nie wystarcza na pokrycie należności będących w "wyższych" kategoriach pierwszeństwa, pozostałe należności nie są zaspokajane. Nadmienia się, iż w cywilnym postępowaniu egzekucyjnym istnieją analogiczne rozwiązania (część III, tytuł II, dział VIII ustawy - Kodeks postępowania cywilnego). Należy zauważyć, iż nawet sam wierzyciel, który wskazał ww. nieruchomości, w kolejnych pismach, przy których przekazał tytuły wykonawcze nr [...]z dnia 7 kwietnia 2016 r., nr: [...]z dnia 20 kwietnia 2016 r., stwierdził, iż "nie posiada wiedzy o składnikach majątkowych zobowiązanego". Co należy podkreślić, z akt nie wynika, by pozostali wierzyciele wskazali jakikolwiek majątek K.W.. Nie zaskarżyli oni ponadto rozstrzygnięć w przedmiocie umorzenia prowadzonych z ich wniosku postępowań egzekucyjnych.

Dyrektor Izby Skarbowej zauważył ponadto, iż w zażaleniu z dnia 7 stycznia 2017 r. zobowiązany podniósł okoliczności znamionujące skargę z art. 227 ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego. Przedmiotem skargi może być bowiem w szczególności zaniedbanie lub nienależyte wykonanie zadań przez właściwe organy albo przez ich pracowników, naruszenie praworządności lub interesów skarżących, a także przewlekłe lub biurokratyczne załatwianie spraw. Przy czym, stosownie do treści art. 234 pkt 1 ww. ustawy, w sprawie, w której toczy się postępowanie administracyjne, skarga złożona przez stronę podlega rozpatrzeniu w toku postępowania zgodnie z przepisami Kodeksu. Postępowanie skargowe toczy się jako samodzielne tylko w takich przypadkach, gdy skarżący nie jest stroną postępowania administracyjnego, a przedmiotem skargi nie są sprawy załatwiane przez wydanie stosownych rozstrzygnięć administracyjnych, a termin do wniesienia skargi nie został zakreślony. W swej istocie bowiem załatwienie skargi nie oznacza rozstrzygnięcia merytorycznego w konkretnej sprawie, a sama skarga jest jedynie prawnym środkiem obrony i ochrony interesów jednostki, które nie dają podstaw do żądania wszczęcia postępowania administracyjnego ogólnego lub szczególnego.

Odnosząc się do twierdzeń skargi, Dyrektor Izby Skarbowej wskazał, iż ani Naczelnik Urzędu Skarbowego , ani komornik skarbowy nie działali celem "oczyszczenia przedpola" komornikom sądowym, by ci prowadzili swoją egzekucję. Egzekucja administracyjna oraz egzekucja sądowa to dwa odrębne tryby postępowań, prowadzone przez różne organy i w trybie innych przepisów prawa. Ocena skuteczności danego postępowania dokonywana jest przez organ go prowadzący. W przypadku administracyjnego organu egzekucyjnego ocena ta dokonywana jest na podstawie przesłanek wskazanych w niniejszym postanowieniu. Przy czym rozstrzygnięcie administracyjnego organu egzekucyjnego jest zaskarżalne do organu wyższego stopnia, tj. dyrektora izby skarbowej. Co należy podnieść, w przypadku zbiegu egzekucji administracyjnej i sądowej, prowadzenie egzekucji nie ustaje, lecz zostaje na tej podstawie wyznaczony jeden organ celem jej kontynuowania na podstawie przepisów sobie właściwych (art. 62 u.p.e.a.). Nie ma zatem podstaw sądzić, by umorzenie administracyjnego postępowania egzekucyjnego z przyczyny, o której mowa w art. 59 § 2 u.p.e.a., umożliwiło, czy też ułatwiło prowadzenie egzekucji sądowej. W odniesieniu do podniesionych przez zobowiązanego twierdzeń, dodać również należy, iż Naczelnik Urzędu Skarbowego , występując o orzeczenie zakazu prowadzenia działalności gospodarczej, skorzystał wyłącznie z możliwości przewidzianej w przepisach prawa. Podstawy tego orzeczenia podlegały zresztą ocenie w prowadzonym na tej podstawie postępowaniu sądowym. Gdyby takie przyczyny nie zaistniały, nie zostałoby wydane postanowienie w tym przedmiocie. Z przyczyn powyższych nie istnieje powód, aby uznać, iż doszło do działania w zmowie Naczelnika Urzędu Skarbowego oraz komornika skarbowego tego urzędu z podmiotami wskazanymi w piśmie z dnia 7 stycznia 2017 r.. Należy ocenić, iż działanie Naczelnika Urzędu Skarbowego oraz komornika skarbowego tego urzędu cechowało się praworządnością, tj. następowało na podstawie i w granicach obowiązujących przepisów prawa.

Co do twierdzeń zaś o wadliwościach prowadzonej egzekucji sądowej, należy zważyć, iż pozostaje to poza właściwością tut. organu. Nadzór nad egzekucją sądową nie leży w kompetencjach dyrektora izby skarbowej. Podkreślenia wymaga jednak, że zarówno przepisy regulujące administracyjne postępowanie egzekucyjne, jak i cywilne postępowanie egzekucyjne, określają ściśle tryby egzekucji prowadzone do określonych składników majątkowych, m.in. egzekucji z ruchomości. Przepisy te wskazują również, za jaki procent wartości szacunkowej, może zostać nabyta dana ruchomość w określonym terminie licytacji, czy też w innym sposobie przyjętym jako sposób przeprowadzenia egzekucji z ruchomości (por. dział II, rozdział 6 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji; część III, tytuł II, dział I ustawy - Kodeks postępowania cywilnego).

W cywilnym postępowaniu egzekucyjnym czynności komornika mogą podlegać ocenie właściwego sądu. Stronie, jak i innej osobie, której prawa zostały przez czynności lub zaniechanie komornika naruszone bądź zagrożone, przysługuje bowiem skarga do sądu rejonowego. Dotyczy to także zaniechania przez komornika dokonania czynności. Do rozpoznania skargi na czynności komornika właściwy jest sąd, przy którym działa komornik.

Jednocześnie w odniesieniu do podnoszonych przez stronę obaw dotyczących swojej osoby i bliskich, a także działań "Słupskiego Złoczyńcy i Oprawcy M.G.K.", należy stwierdzić, iż okoliczności te mogą być przedmiotem postępowania prowadzonego przez określone organy ścigania, w tym Policję i Prokuraturę.

Z powyższych przyczyn, zdaniem Dyrektora Izby Skarbowej, wniesiona skarga - jako pozbawiona podstaw - jest niezasadna. Końcowo, Dyrektor Izby Skarbowej informuje, iż zgodnie z art. 239 § 1 ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego, w przypadku gdy skarga, w wyniku jej rozpatrzenia, została uznana za bezzasadną i jej bezzasadność wykazano w odpowiedzi na skargę, a skarżący ponowił skargę bez wskazania nowych okoliczności - organ właściwy do jej rozpatrzenia może podtrzymać swoje poprzednie stanowisko z odpowiednią adnotacją w aktach sprawy - bez zawiadamiania skarżącego.

Skargę na powyższe postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku wniósł K.W.. Skarżący wniósł o uchylenie postanowienia w całości

W uzasadnieniu skargi skarżący wniósł ponadto o pociągnięcie do odpowiedzialności karnej Dyrektora Izby Skarbowej i Naczelnika Urzędu Skarbowego oraz przeprowadził krytykę postępowania w/w organów. Ponadto zarzucił zaskarżonemu postanowieniu "zaciemnianie faktów", gmatwanie sprawy analizą prawną i nie dochodzenie do meritum sprawy.

Skarżący podtrzymał również wszystkie informacje zawarte w zażaleniu z dnia 7 stycznia 2017 r. oraz wskazał, że w zaskarżonym postanowieniu są błędy co do oceny majątku skarżącego w 2014 i 2012 roku, co wynika z dokumentacji kontroli skarbowej.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o oddalenie skargi, podtrzymał dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:

Skarga nie jest zasadna.

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn.: Dz. U. z 2014 r. poz. 647) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę administracji publicznej. W myśl zaś § 2 art. 1 cyt. ustawy kontrola, o której mowa w § 1 sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

W myśl art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 t.j.) - dalej: p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie.

Stosownie do treści art. 145 § 1 p.p.s.a. sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie:

1) uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi:

a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy,

b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego,

c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy,

2) stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach,

3) stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w kodeksie postępowania administracyjnego lub w innych przepisach.

Z wymienionych przepisów wynika, że sąd bada legalność zaskarżonego postanowienia, czy jest ono zgodne z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej.

Zgodnie z treścią art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Oceniając pod kątem opisanych wyżej kryteriów zaskarżone w niniejszej sprawie postanowienie Sąd nie stwierdził naruszenia przez organy administracji przepisów prawa materialnego ani procesowego.

Dodatkowo należy wskazać, że złożona w niniejszej sprawie skarga na postanowienie z dnia 17 lutego 2017 r. w przedmiocie umorzenia postępowania egzekucyjnego została przez sąd rozpoznana na posiedzeniu niejawnym zgodnie z przepisem art. 119 pkt 3 p.p.s.a.. Przepis ten stanowi, że sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy stronie zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. Przepis ten, zgodnie z art. 2 ustawy z dnia 9 kwietnia 2015 r. o zmianie ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2015 r. poz. 658), ma zastosowanie również do postępowań wszczętych przed dniem wejścia w życie nowelizacji p.p.s.a.. Oznacza to, że w przypadku skarg na określone wyżej postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym w obecnym stanie prawnym skierowanie ich do rozpoznania w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym nie jest uzależnione od wniosku strony. Sprawa niniejsza spełnia te kryteria.

Przechodząc do sedna sprawy należy wskazać, że podstawą materialnoprawną wydania zaskarżonego postanowienia stanowi przepis art. 59 § 2 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tekst jed.: Dz. U. z 2014 r. poz. 1619 ze zm.) - dalej: u.p.e.a..

W myśl art. 59 § 2 u.p.e.a. postępowanie egzekucyjne może być umorzone w przypadku stwierdzenia, że w postępowaniu egzekucyjnym dotyczącym należności pieniężnej nie uzyska się kwoty przewyższającej wydatki egzekucyjne.

Przy czym istotą umorzenia postępowania egzekucyjnego jest jego przerwanie, uchylenie dokonanych czynności egzekucyjnych oraz rozstrzygnięć o nieprowadzeniu już postępowania. Instytucja ta kończy postępowanie z przyczyn natury formalnej, gdy w danej, konkretnej sytuacji zaistniałej w jego toku, wykonanie obowiązku przez zobowiązanego jest niemożliwe lub niedopuszczalne.

Przyczyny umorzenia postępowania egzekucyjnego zostały uregulowane w sposób enumeratywny w art. 59 § 1 i § 2 u.p.e.a.. Wystąpienie którejkolwiek z przesłanek określonych w art. 59 § 1 u.p.e.a. obliguje organ egzekucyjny do wydania postanowienia o umorzeniu postępowania, o tyle w odniesieniu do przesłanki, o której stanowi przepis art. 59 § 2 u.p.e.a., organ egzekucyjny dysponuje uznaniem, co oznacza, że przy zaistnieniu w danym stanie faktycznym przesłanki bezskuteczności egzekucji może on umorzyć postępowanie egzekucyjne, ale może też odmówić jego umorzenia.

Podkreślić jednak należy, że generalną regułą egzekucji administracyjnej jest doprowadzenie do przymusowego wykonania obowiązku ciążącego na zobowiązanym, organ egzekucyjny jest zobowiązany do podjęcia wszelkich środków przewidzianych w ustawie, by cel ten zrealizować. Oznacza to, że zastosowanie art. 59 § 2 u.p.e.a. wymaga stwierdzenia, że zobowiązany nie posiada środków przewyższających wydatki egzekucyjne oraz, że stan ten ma charakter definitywny. Istnienie tych przesłanek musi być wykazane na dzień podejmowania postanowienia w jego uzasadnieniu.

Zdaniem Sądu Dyrektor Izby Skarbowej procedując w niniejszej sprawie uczynił zadość powyższym wymaganiom.

Jak wynika z treści uzasadnienia zaskarżonego postanowienia wobec zobowiązanego K.W. były prowadzone postępowania egzekucyjne w administracji nie tylko na podstawie wymienionych w postanowieniu tytułów wykonawczych ale również obejmujących należności podatkowe Naczelnika Urzędu Skarbowego i egzekucje komornika sądowego. Zatem uzasadniając przesłanki niezbędne do umorzenia postępowania w niniejszej sprawie organ korzystał z informacji z różnych źródeł, z różnych postępowań.

Dyrektor Izby Skarbowej wskazał w uzasadnieniu, że na poczet należności objętych niniejszą sprawą (kwota zobowiązania 71.708,15 zł plus odsetki) nie wpłynęły żadne kwoty, a ostatnie sumy z prowadzonych czynności egzekucyjnych wpłynęły w lutym 2014 roku (przy czym dotyczyły innych postępowań). Zobowiązany nie ma środków pieniężnych na znanych organowi egzekucyjnemu kontach bankowych, nie ustalił też (ani nie wskazali go wierzyciele) majątku, z którego można skutecznie prowadzić egzekucję. Wprawdzie zobowiązany K.W. jest współwłaścicielem wskazanych w uzasadnieniu trzech nieruchomości, jednak w księgach wieczystych dwóch nieruchomości zamieszczono ostrzeżenie o niezgodności między stanem prawnym nieruchomości ujawnionym w księdze wieczystej a rzeczywistym stanem prawnym w zakresie prawa własności. Natomiast w księdze wieczystej trzeciej nieruchomości jest umieszczona wzmianka o wszczęciu postępowania egzekucyjnego przez komornika sądowego oraz obciążeniu hipotekami umownymi i przymusowymi na kwotę 1.042.228,53,- zł.

Dodatkowo organ podniósł, że postanowieniem Sądu Rejonowego w S. [...] z dnia 7 października 2014 r., sygn. akt [...] (prawomocne od dnia 11 maja 2015 r.) K.W. został pozbawiony prawa prowadzenia działalności gospodarczej na własny rachunek oraz pełnienia funkcji członka rady nadzorczej, reprezentanta lub pełnomocnika w spółce handlowej, przedsiębiorstwie państwowym spółdzielni, fundacji lub stowarzyszeniu na okres pięciu lat.

Podniesiono również w uzasadnieniu, że ani wierzyciele (w tym wierzyciel w postępowaniu objętym niniejszym postępowaniem) ani zobowiązany nie wskazali majątku, z którego można prowadzić skuteczną egzekucję.

W tych okolicznościach sprawy organ uznał, że ziściła się przesłanka umorzenia postępowania egzekucyjnego z art. 59 § 2 u.p.e.a., egzekucja jest bezskuteczna.

W ocenie Sądu należało uznać, że organ egzekucyjny umarzając postępowanie egzekucyjne nie przekroczył granic umorzenia administracyjnego, prawidłowo ustalił stan faktyczny sprawy, w sposób wyczerpujący ocenił materiał dowodowy, a motywy rozstrzygnięcia przedstawił w uzasadnieniu postanowienia. Przy czym ustalenia, że po stronie zobowiązanego brak majątku, z którego można prowadzić skuteczną egzekucję wskazują, że w takim postępowaniu nie uzyska się kwoty przewyższającej wydatki egzekucyjne jak tego wymaga dyspozycja art. 59 § 2 u.p.e.a..

Mając na uwadze powyższe Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę.

DSz