Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt II SA/Wa 3912/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2022-05-31 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6192 Funkcjonariusze Policji
Hasła tematyczne: Policja
Skarżony organ: Komendant Policji
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 33 ust. 3 w zw. z art. 115a
journal: Dz.U. 2021 poz 1882
law: Ustawa z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Kruszewska-Grońska (spr.), Sędzia WSA Agnieszka Góra-Błaszczykowska, Sędzia WSA Iwona Maciejuk, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 31 maja 2022 r. sprawy ze skargi M. M. na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] września 2021 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wypłaty wyrównania ekwiwalentu za niewykorzystany czas wolny od służby oddala skargę


UZASADNIENIE

Zaskarżoną w niniejszej sprawie decyzją z [...] września 2021 r. nr [...] Komendant Główny Policji (dalej: "KGP", "organ drugiej instancji", "organ odwoławczy"), na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r., poz. 735 ze zm.; dalej: "k.p.a."), po rozpatrzeniu odwołania M. M. (dalej: "skarżący", "strona"), utrzymał w mocy decyzję Komendanta Stołecznego Policji (dalej: "KSP", "organ pierwszej instancji") z [...] czerwca 2021 r. nr [...] o odmowie wypłaty ekwiwalentu za niewykorzystany czas wolny od służby.

Do wydania zaskarżonej decyzji doszło w następujących okolicznościach sprawy.

Skarżący został zwolniony ze służby w Policji [...] sierpnia 2016 r. W związku ze zwolnieniem został mu wypłacony ekwiwalent pieniężny za niewykorzystany urlop wypoczynkowy i dodatkowy w kwocie 19.424,25 zł brutto, a także ekwiwalent za niewykorzystany czas wolny od służby w kwocie 4.405,50 zł brutto.

Pismem z [...] listopada 2018 r. strona zwróciła się do KSP o wypłatę wyrównania ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy i dodatkowy, o którym mowa w art. 114 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz. U. z 2021 r., poz. 1882 ze zm.; dalej: "u.P.") oraz ekwiwalentu za niewykorzystany czas wolny od służby w Policji przysługującego jej na podstawie art. 33 ust. 3 u.P. Skarżący powołał się przy tym na wyrok Trybunału Konstytucyjnego (dalej: "TK", "Trybunał") z 30 października 2018 r., sygn. akt K 7/15, opublikowany 6 listopada 2018 r. (Dz. U. z 2018 r., poz. 2102).

W dniu [...] grudnia 2020 r. KSP wydał decyzję nr [...], którą odmówił wypłaty wyrównania ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy i dodatkowy.

W wyniku wniesionego przez stronę odwołania, KGP decyzją z[...]maja 2021 r. nr [...], utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji w przedmiocie odmowy wypłaty wyrównania ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy i dodatkowy. Jednocześnie w uzasadnieniu ww. decyzji organ odwoławczy wskazał, że rozstrzygnięcie to nie odnosi się do żądania strony dotyczącego wypłaty ekwiwalentu pieniężnego za czas wolny od służby. Powyższe nie przesądza jednak o wadliwości tej decyzji, bowiem dana kwestia nadal może zostać odrębnie rozstrzygnięta przez organ Policji poprzez wypłatę wskazanego świadczenia albo przez wydanie decyzji odmawiającej takiej wypłaty.

W związku z powyższym, decyzją z [...] czerwca 2021 r. nr [...] KSP odmówił skarżącemu wypłaty wyrównania ekwiwalentu za niewykorzystany czas wolny od służby. Po rozpatrzeniu odwołania, powołaną na wstępie decyzją organ drugiej instancji utrzymał w mocy rozstrzygnięcie pierwszoinstancyjne.

W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji KGP podniósł, że podstawę do otrzymania przez policjanta zwalnianego ze służby ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystane urlopy wypoczynkowe lub dodatkowe oraz za niewykorzystany czas wolny od służby udzielany na podstawie art. 33 ust. 3 u.P. stanowił art. 114 ust. 1 pkt 2 u.P. (w brzmieniu obowiązującym w dniu zwolnienia strony ze służby). Sposób ustalania wysokości tego ekwiwalentu określał art. 115a u.P., który do 5 listopada 2018 r. stanowił, że ekwiwalent pieniężny za 1 dzień niewykorzystanego urlopu wypoczynkowego lub dodatkowego oraz za każde rozpoczęte 8 godzin niewykorzystanego czasu wolnego przysługującego na podstawie art. 33 ust. 3 u.P. ustala się w wysokości 1/30 części miesięcznego uposażenia zasadniczego wraz z dodatkami o charakterze stałym należnego na ostatnio zajmowanym stanowisku służbowym.

Wyrokiem z 30 października 2018 r., sygn. akt K 7/15, TK orzekł, że art. 115a u.P. w zakresie, w jakim ustala wysokość ekwiwalentu pieniężnego za 1 dzień niewykorzystanego urlopu wypoczynkowego lub dodatkowego w wymiarze 1/30 części miesięcznego uposażenia, jest niezgodny z art. 66 ust. 2 w związku z art. 31 ust. 3 zdanie drugie Konstytucji RP. W ocenie organu odwoławczego, kwestia wysokości ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany czas wolny od służby nie była przedmiotem kontroli Trybunału, wobec czego w aktualnym stanie faktycznym i prawnym skarżącemu nie przysługuje prawo do wypłaty omawianego ekwiwalentu w wyższej niż dotychczas wysokości, bowiem nie mają do niej zastosowania przepisy prawa przewidujące inny niż wcześniej zastosowany współczynnik ułamkowy służący do ustalania wymiaru tego ekwiwalentu.

Odnosząc się do zarzutu strony, dotyczącego przyznania prawa do wypłaty wyrównania ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy i dodatkowy, KGP wyjaśnił, że zaskarżona decyzja dotyczy wyłącznie kwestii odmowy wypłaty wyrównania ekwiwalentu za niewykorzystany czas wolny od służby, natomiast kwestia wyrównania wypłaty ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy i dodatkowy była przedmiotem innej, ostatecznej decyzji, tj. decyzji KSP z [...] grudnia 2020 r. nr [...] utrzymanej w mocy decyzją KGP z [...] maja 2021 r. nr [...] . Dlatego brak jest podstaw do poruszania tej kwestii w niniejszym postępowaniu.

Powyższa decyzja KGP stała się przedmiotem skargi strony (reprezentowanej przez radcę prawnego R. K.) do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, w której zarzuciła naruszenie:

1. art. 138 § 1 pkt 1 i nast. k.p.a. poprzez utrzymanie w mocy zaskarżonej decyzji organu pierwszej instancji;

2. art. 115a u.P. w części niezakwestionowanej przez Trybunał w wyroku z 30 października 2018 r., sygn. akt K 7/15, poprzez odmowę wypłaty wyrównania ekwiwalentu za niewykorzystany urlop wypoczynkowy i urlop dodatkowy w związku ze zwolnieniem ze służby;

3. art. 32 ust. 1 i 2 Konstytucji RP poprzez zastosowanie w stosunku do skarżącego zgodnego z prawem art. 9 ust. 1 i nast. ustawy z dnia 14 sierpnia 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach dotyczących wsparcia służb mundurowych nadzorowanych przez ministra właściwego do spraw wewnętrznych, o zmianie ustawy o Służbie Więziennej oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2020 r., poz. 1610; dalej: "ustawa zmieniająca"), lecz pozostającego w niezgodzie z art. 32 ust. 1 i 2 Konstytucji RP oraz treścią wyroku TK z 30 października 2018 r., sygn. akt. K 7/15;

4. art. 190 ust. 4 Konstytucji RP w związku z art. 115a u.P., a tym samym uniemożliwienie realizacji gwarantowanego w art. 66 ust. 2 Konstytucji RP prawa funkcjonariusza Policji do urlopu wypoczynkowego w formie ekwiwalentu pieniężnego. zgodnie z treścią wyroku Trybunału w sprawie sygn. akt K 7/15.

W oparciu o tak sformułowane zarzuty skarżący wniósł o: przekazanie skargi do sądu wraz z kompletnymi i uporządkowanymi aktami sprawy oraz odpowiedzią na skargę w terminie trzydziestu dni od dnia jej otrzymania; skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym; uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej jej decyzji organu pierwszej instancji; zasądzenie od organu odwoławczego na jego rzecz kosztów zastępstwa prawnego według norm przepisanych.

W uzasadnieniu skargi skarżący rozwinął poszczególne jej zarzuty.

W odpowiedzi na skargę KGP wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumenty przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Sąd, rozpoznając sprawę w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r., poz. 329 ze zm.; dalej: "p.p.s.a.") uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

W myśl art. 33 ust. 3 u.P. w zamian za czas służby przekraczający 40 godzin w tygodniu, w 3-miesięcznym okresie rozliczeniowym, policjantowi przysługuje w okresie rozliczeniowym czas wolny od służby w tym samym wymiarze albo po zakończeniu okresu rozliczeniowego rekompensata pieniężna, o ile w terminie 10 dni od zakończenia okresu rozliczeniowego nie wystąpi z wnioskiem o udzielenie czasu wolnego od służby w tym samym wymiarze.

W kontrolowanej sprawie niesporna była okoliczność wypłacenia skarżącemu, zwolnionemu ze służby w Policji [...] sierpnia 2016 r., ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany czas wolny przysługujący na podstawie art. 33 ust. 3 u.P. w kwocie 4.405,50 zł brutto. Poza sporem pozostawała też liczba godzin niewykorzystanego czasu wolnego od służby.

Przedmiotem sporu była wyłącznie wysokość wypłaconego świadczenia. Według skarżącego, ekwiwalent ten otrzymał w zaniżonej wysokości i w związku z tym domagał się wypłaty wyrównania. Istota sporu sprowadzała się zatem do rozważenia, czy stronie przysługuje wyrównanie ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany czas wolny od służby w związku ze zwolnieniem z Policji.

Wyrokiem z 30 października 2018 r., sygn. akt K 7/15, Trybunał orzekł, iż art. 115a u.P. w zakresie, w jakim ustala wysokość ekwiwalentu pieniężnego za 1 dzień niewykorzystanego urlopu wypoczynkowego lub dodatkowego w wymiarze 1/30 części miesięcznego uposażenia, jest niezgodny z art. 66 ust. 2 w związku z art. 31 ust. 3 zdanie drugie Konstytucji RP.

Zgodnie z art. 114 ust. 1 pkt 2 u.P. (w brzmieniu obowiązującym w dacie zwolnienia skarżącego ze służby) policjantowi zwolnionemu ze służby przysługuje ekwiwalent pieniężny za niewykorzystane urlopy wypoczynkowe i dodatkowe oraz za niewykorzystany czas wolny od służby udzielany na podstawie art. 33 ust. 3. Z kolei art. 115a u.P. (w brzmieniu obowiązującym w dacie zwolnienia skarżącego ze służby) przewidywał, że ekwiwalent pieniężny za 1 dzień niewykorzystanego urlopu wypoczynkowego lub dodatkowego oraz za każde rozpoczęte 8 godzin niewykorzystanego czasu wolnego przysługującego na podstawie art. 33 ust. 3 ustala się w wysokości 1/30 części miesięcznego uposażenia zasadniczego wraz z dodatkami o charakterze stałym należnego na ostatnio zajmowanym stanowisku służbowym. Od 1 października 2020 r. przepis ten, w brzmieniu nadanym mu ustawą zmieniającą, przewiduje wyższą, niż w poprzednim stanie prawnym wysokość ekwiwalentu za 1 dzień niewykorzystanego urlopu wypoczynkowego lub dodatkowego (czyli 1/21 części miesięcznego uposażenia zasadniczego wraz z dodatkami o charakterze stałym należnego policjantowi na ostatnio zajmowanym stanowisku służbowym). Art. 9 ust. 1 ustawy zmieniającej stanowi, że art. 115a u.P. w nowym brzmieniu stosuje się do spraw dotyczących wypłaty ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy lub dodatkowy wszczętych i niezakończonych przed dniem 6 listopada 2018 r. oraz do spraw dotyczących wypłaty ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy lub dodatkowy policjantowi zwolnionemu ze służby od dnia 6 listopada 2018 r.

W uzasadnieniu powołanego wyroku TK wskazał, iż przedmiotem kontroli nie jest ekwiwalent za niewykorzystany czas wolny od służby. Trybunał podkreślił, że "art. 115a u.P. w zakwestionowanym zakresie normuje sposób ustalenia wysokości świadczenia pieniężnego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy lub dodatkowy w sytuacji, gdy funkcjonariusz zostaje zwolniony ze służby. Ekwiwalent pieniężny przysługuje także za niewykorzystany czas wolny od służby udzielany na podstawie art. 33 ust. 3 ustawy o Policji. (...) Kwestia wysokości ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany czas wolny od służby, nie jest przedmiotem kontroli w niniejszym postępowaniu, dlatego też Trybunał w dalszym toku wywodu, zajął się analizą kontekstu normatywnego zakwestionowanej normy prawnej w zakresie odnoszącym się do niewykorzystanych urlopów wypoczynkowych oraz dodatkowych".

Wyjaśniając powyższe stanowisko, TK zaakcentował, że z uzasadnienia wniosku jednoznacznie wynika kwestionowanie przez wnioskodawcę jedynie normy regulującej sposób obliczania wysokości ekwiwalentu pieniężnego za 1 dzień niewykorzystanego urlopu wypoczynkowego i dodatkowego. Kwestia ekwiwalentu pieniężnego przysługującego zwalnianemu policjantowi za niewykorzystany czas wolny od służby pojawia się we wniosku jedynie we fragmentach cytowanych wyroków Trybunału oraz w zawartym na ostatniej stronie stwierdzeniu, iż korelatem praw wyrażonych w art. 66 ust. 2 Konstytucji RP jest prawo do ekwiwalentu za niewykorzystany urlop lub czas wolny od służby.

Tym samym należało uznać, że kwestia wysokości ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany czas wolny od służby nie była przedmiotem kontroli Trybunału. TK definitywnie stwierdził, iż - będąc związany zakresem zaskarżenia - nie posiada uprawnienia do kontrolowania przepisów, co do których nie przywołano żadnej argumentacji, a jedynie ograniczono się do podania przedmiotowych norm prawnych we wniosku.

Również Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 23 czerwca 2021 r., sygn. akt III OSK 3054/21, wskazał, że Trybunał nie stwierdził niekonstytucyjności całej regulacji zawartej w art. 115a u.P. Mianowicie nie zakwestionował zasady, tj. prawa policjanta zwolnionego ze służby do ekwiwalentu pieniężnego za 1 dzień niewykorzystanego urlopu wypoczynkowego lub dodatkowego oraz za każde rozpoczęte 8 godzin niewykorzystanego czasu wolnego przysługującego na podstawie art. 33 ust. 3 u.P, ustalanego w relacji do miesięcznego uposażenia zasadniczego wraz z dodatkami o charakterze stałym, należnego na ostatnio zajmowanym stanowisku służbowym (orzeczenia sądów administracyjnych są publikowane w internetowej bazie orzeczeń na stronie: orzeczenia.nsa.gov.pl). Tutejszy Sąd w pełni podziela stanowisko przedstawione w ww. wyroku. Wynika z niego, iż podstawę prawną ustalenia policjantowi należnego ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany czas wolny od służby nadal stanowi art. 115a u.P., który w tym zakresie zachował walor konstytucyjności.

Konkludując, w niniejszej sprawie właściwy organ Policji prawidłowo wypłacił skarżącemu należność z tytułu niewykorzystanego czasu wolnego od służby. Skoro przedmiotem kontroli w ramach postępowania prowadzonego przez Trybunał nie była norma prawna regulująca kwestię ekwiwalentu za niewykorzystany czas wolny od służby, to brak jest podstaw do uznania, że strona ma prawo do wypłaty przedmiotowego świadczenia w wysokości wyższej niż dotychczas. Przepisy prawa określające inny niż dotychczas współczynnik ułamkowy mają zastosowanie jedynie do należności związanych z niewykorzystanym urlopem wypoczynkowym lub dodatkowym.

Odnosząc się do zawartych w skardze zarzutów dotyczących odmowy wypłaty wyrównania ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy i dodatkowy, Sąd wskazuje, że kwestia ta jest przedmiotem odrębnej sprawy zawisłej przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie o sygn. akt II SA/Wa 2300/21, w której prawomocnym postanowieniem z 7 września 2021 r. zawieszono postępowanie sądowoadministracyjne.

Mając na uwadze powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w oparciu o art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę.