Postanowienie WSA w Opolu, sygn. akt II SA/Op 143/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu
Data orzeczenia: 2017-06-29 00:00:00+02:00 ()
Symbol z opisem: 6559
Hasła tematyczne: Prawo pomocy
Skarżony organ: Zarząd Województwa
Treść wyniku: Utrzymano w mocy zaskarżone postanowienie
Powołane przepisy: article: art. 246 par. 2 pkt 2,  art. 260 par. 1
journal: Dz.U. 2016 poz 718
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jerzy Krupiński – spr. po rozpoznaniu w dniu 29 czerwca 2017 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi A w [...] na decyzję Zarządu Województwa Opolskiego z dnia 10 stycznia 2017 r., nr [...] w przedmiocie zwrotu dofinansowania przyznanego w ramach regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Opolskiego za lata 2007-2013 na skutek sprzeciwu strony skarżącej od postanowienia starszego referendarza sądowego w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Opolu z dnia 21 kwietnia 2017 r., sygn. akt II SA/Op 143/17 o odmowie przyznania prawa pomocy postanawia: utrzymać w mocy zaskarżone postanowienie starszego referendarza sądowego.


UZASADNIENIE

A w [...] (zwana dalej "Uczelnią"), działając przez swojego pełnomocnika adwokata A. W., wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu na decyzję Zarządu Województwa Opolskiego z dnia 10 stycznia 2017 r., nr [...], w przedmiocie zwrotu dofinansowania przyznanego w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Opolskiego na lata 2007-2013. Skarżąca, w odpowiedzi na wezwanie do uzupełnienia wpisu sądowego od skargi przez uiszczenie dodatkowej kwoty 9.775 zł, do już wpłaconej kwoty 200 zł, złożyła w dniu 12 kwietnia 2017 r. (data nadania w placówce pocztowej 6 kwietnia 2017 r.), na urzędowym formularzu PPPr, wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w części poprzez zwolnienie od uiszczenia wpisu sądowego od skargi ponad kwotę 200 zł.

Skarżąca podała, że przedmiot jej działalności stanowi szkolnictwo wyższe. Uzasadniając wniosek wskazała, że obecna sytuacja finansowa Uczelni nie daje możliwości uiszczenia opłaty w takiej wysokości. Od wielu lat, głównie od 2014 r. boryka się ona z trudnościami finansowymi ze względu na prowadzenie inwestycji w [...], która zaabsorbowała koszty własne (udokumentowane zapisami księgowymi) w wysokości 6.074.182,81 zł, co łącznie z kwotą ustaloną w zaskarżonej decyzji wynosi 7.071.643, 64 zł. Ze względu na tak duże wydatki na inwestycję, nie wystarczyło środków na zaspokojenie bieżącej działalności Uczelni, tj. wynagrodzeń wykładowców akademickich, pracowników administracyjnych, kosztów eksploatacyjnych, kosztów najmów pomieszczeń i wszelkich bieżących kosztów zobowiązań wobec ZUS oraz Urzędu Skarbowego. W roku 2016 i 2017 spowodowało to wszczęcie przeciwko Uczelni kilkunastu postępowań egzekucyjnych na łączną kwotę 1 mln zł, co doprowadziło do zajęcia jej konta bankowego przez kilkunastu komorników. Taka sytuacja trwa już od 13 października 2016 r., a przedstawiony wynik bilansu nie odzwierciedla faktycznych możliwości finansowych uczelni. Według oświadczenia skarżącej, na jej majątek trwały składają się nieruchomości wymagające gruntownych remontów, a rzeczywista wartość rynkowa majątku trwałego jest drastycznie niższa od wartości przyjętych w zapisach księgowych. Dodatni wynik finansowy nie odzwierciedla rzeczywistości, bowiem powstał na skutek ujęcia w stanie środków trwałych innej zakończonej 5-letniej inwestycji prowadzonej w podobnym programie RPO jednorazowo w minionym roku, a taka sytuacja w sposób sztuczny ukazuje wynik w postaci zysku. Poniesione przez Uczelnię w ubiegłym roku koszty sądowe, karne, odsetkowe i egzekucji komorniczych, spowodowały ogromne obciążenia w kwocie 500 tys. zł. Ponadto, według skarżącej, zaległe zobowiązania wobec ZUS i US zostały rozłożone przez te instytucje na raty. Miesięczne zobowiązania Uczelni, w tym obsługa kredytów, wynoszą około 250 tys. zł, a przychód ze względu na coraz mniejszą liczbę studentów wpłacających czesne, stale się zmniejsza i nie pokrywa w pełni tych zobowiązań. Zdaniem skarżącej, powstała sytuacja wynika ze złych opinii o Uczelni powstałych ze względu na ww. trudności. Obecnie wdrażana jest drastyczna reorganizacja funkcjonowania całej Uczelni, mająca na celu jej odbudowę, ale wymaga to dłuższego czasu, wysiłku i determinacji. Skarżąca podała ponadto, że wysokość jej kapitału zakładowego wynosi 50.000 zł, wartość środków trwałych według bilansu za ostatni rok wynosi 21.734.879,02 zł, a zysk za ostatni rok obrotowy według bilansu wynosi 97.210,32 zł. Skarżąca wskazała, że na rachunku bankowym w A S.A. jej stan konta wynosi 0 zł. Zobowiązania z tytułu podatków i ZUS określiła na kwotę 2.030.304,81 zł, z tytułu wynagrodzeń 2.273.566,66 zł, z tytułu kredytów i pożyczek 6.084.410,32 zł, z tytułu dostaw i usług 642.102,75 zł. Do wniosku skarżąca załączyła decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego [...] z dnia 27 grudnia 2016 r. o odmowie rozłożenia na raty zapłaty zaległych zaliczek na podatek dochodowy od osób fizycznych (PIT) za miesiące 06-10/2015 w łącznej wysokości 63.638,57 zł wraz z odsetkami za zwłokę w wysokości 5.382 zł, liczonymi na dzień wpływu wniosku do Urzędu i o rozłożeniu na raty zapłaty zaległych zaliczek na podatek dochody od osób fizycznych (PIT) za miesiące 04-05/2015 oraz 10-12/2015 r., w łącznej wysokości 343.300,11 zł wraz z odsetkami za zwłokę w łącznej wysokości 36.904,00 zł, liczonymi na dzień wpływu wniosku do Urzędu. W uzasadnieniu decyzji z dnia 27 grudnia 2016 r. wskazano, że skarżąca wykazała, że nie jest przedsiębiorcą kwalifikującym się do objęcia postępowaniem upadłościowym i naprawczym. Odnotowuje jednak rosnące straty, malejące obroty, zwiększenie zapasów, zmniejszenie przepływów środków finansowych, zwiększenie sumy zadłużenia i odsetek od zobowiązań. Nie odnotowuje także nadwyżek produkcji, maleje jednak wartość aktywów netto, wystąpiły inne okoliczności wskazujące na trudności w zakresie płynności finansowej, tj. zmiany na rynku edukacyjnym. W bilansie zysków i strat za lata 2013-2015 oraz do 30 września 2016 r. Uczelnia wykazała, że aktywa trwałe wyniosły odpowiednio od 01.07.2013 do 30.06.2014 r.: 28.049.121,13 zł, od 1.07.2014. do 30.06.2015 r.: 17.577.671,65 zł, od 01.07.2015-30.09.2016: 22.116.162, 42 zł. Zysk (strata) wynosiły w tych okresach odpowiednio: -7.080.702, 96 zł, - 1.867.245,99 zł, 1.188 2018, 87 zł.

Skarżąca przesłała także decyzję ZUS III Oddział w [...] z dnia 17 marca 2017 r. stanowiąca odpowiedź na jej wniosek z 24 stycznia 2017 r. o rozłożenie na raty należności z tytułu składek. Należności te rozłożono na 87 rat, 86 rat po 20.000 zł i 87 rata 26.493,46 zł., pod warunkiem uregulowania składki za styczeń 2017 r. oraz kosztów upomnienia i egzekucyjnych.

Skarżąca nie oświadczyła w formularzu wniosku, że pozostaje w stosunku prawnym z fachowym pełnomocnikiem świadczącym na jej rzecz pomoc prawną, ale do skargi załączyła pełnomocnictwo do jej reprezentowania w sprawie przez adwokata A. W. Skarżąca nie wnosiła o prawo pomocy w postaci pełnomocnika z urzędu, wobec tego mając na względzie zasady ekonomii procesowej i szybkości postępowania, zaniechano wzywania o wyjaśnienie tej kwestii, przyjmując, że skarżąca pozostaje w stosunku prawnym z fachowym pełnomocnikiem, a brak odmiennego oświadczenia we wniosku jest jedynie skutkiem przeoczenia.

Postanowieniem z dnia 21 kwietnia 2017 r., starszy referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Opolu odmówił przyznania skarżącej prawa pomocy. Zdaniem referendarza, skarżąca nie wykazała, że nie jest w stanie wygospodarować środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Na poparcie tego poglądu wskazał, że skarżąca uzyskała z działalności w roku 2016 zysk na kwotę 97.210,32 zł, a fakt osiągania nadwyżki przychodów nad wydatkami (dochodu) przez podmiot gospodarczy wyklucza, co do zasady przyznanie mu prawa pomocy, które jest przeznaczone dla podmiotów mających trudności z wygospodarowaniem środków w ramach normalnej działalności na regulowanie zobowiązań. Powołując się na orzecznictwo sądowe podał, że jeżeli wnioskodawca mimo prowadzenia innych spraw sądowych nadal pozostaje właścicielem mienia o znacznej wartości, a prowadzona przez niego działalność gospodarcza generuje zyski, z których tylko przez nieznaczne obniżenie kosztów uzyskania przychodów jest w stanie wygospodarować środki potrzebne na uiszczenie kosztów sądowych, to zwolnienie od tych kosztów mu nie przysługuje. Dodatkowo za taką oceną zdaniem referendarza przemawia fakt, że skarżąca nadal prowadzi działalność gospodarczą, a zysk za 2016 r. wyniósł 97.210,32 zł, a zatem znacznie przewyższa wpis sądowy od skargi wymagany w sprawie. Tym bardziej, że zysk skarżącej, w decyzji ulgowej Urzędu Skarbowego z dnia 27 grudnia 2016 r., na dzień 30 września 2016 r. jest określony w kwocie znacznie wyższej, bo 1.188.208,87 zł. Jednocześnie, jak wynika z wniosku skarżąca posiada znaczne aktywa trwałe w kwocie 21.734.879,02 zł. Sytuację taką, w ocenie referendarza, uznać natomiast należy za wykluczającą przyznanie prawa pomocy. Referendarz zauważył, że skarżąca we wniosku wskazała, iż rzeczywista wartość rynkowa jej majątku trwałego jest znacznie niższa od wartości przyjętych w zapisach księgowych, a wynika to z ujęcia w stanie środków trwałych innej, zakończonej 5 letniej inwestycji, a zatem według skarżącej zysk jest fikcyjny. Odnośnie tych argumentów skarżącej referendarz wskazał, że kolejny, podzielany przez niego pogląd wyrażony w postanowieniu Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 20 maja 2014 r., sygn. akt II GZ 201/14, Lex nr 1467692 stwierdza, iż: "Niezasadne jest stanowisko, że błędem jest wywodzenie wniosków o korzystnej sytuacji spółki z rozmiarów prowadzonej przez nią działalności, ponieważ pomimo osiągania wysokich przychodów, skarżąca ponosi znaczne koszty funkcjonowania na rynku, co oznacza, że czysty dochód jest niewysoki, a dodatkowo pomniejsza go konieczność wypłaty dywidendy. Podobnie należy ocenić zarzut, że o sytuacji majątkowej spółki nie świadczy wartość bilansowa aktywów, takich jak środki trwałe czy inwestycje, gdyż wartość bilansowa nie odzwierciedla ich wartości rzeczywistej, a jedynie wartość księgową, która znacząco odbiega od wartości rzeczywistej." Odnosząc się do twierdzenia skarżącej, że co miesiąc płaci kredyty i ma to stanowić kolejny argument za przyznaniem jej wnioskowanego prawa pomocy, referendarz wskazał, iż nie jest to okoliczność uzasadniająca przyznanie skarżącej prawa pomocy. Powołując się po raz kolejny na orzecznictwo sądowoadminstracyjne podał, że nie jest dopuszczalna sytuacja, w której strona postępowania posiada znaczne środki finansowe na spłatę kredytów zaciągniętych na powiększenie swego prywatnego majątku czy też pozyskanych w związku z prowadzoną działalnością gospodarczą, zaś koszty postępowania przez nią przed sądem finansowane są z budżetu państwa. Z kolei argument skarżącej, że zalega na znaczne kwoty z tytułu składek ZUS i podatków, a także wynagrodzeń, dostaw, usług, czy kredytów i pożyczek, referendarz uznał za niezasadny, bowiem wymienione koszty należy traktować na równi z innymi kosztami prowadzonej działalności. Reasumując swoje rozstrzygnięcie, referendarz stwierdził, że skoro skarżąca dysponuje znacznym majątkiem trwałym, osiąga zysk, który przekracza prawie dziesięciokrotnie wymagany wpis, a także nie kwalifikuje się do postępowania upadłościowego, ani naprawczego, a ponadto, jak oceniono także w decyzji ulgowej Urzędu Skarbowego sytuacja finansowa Uczelni uległa w 2016 r. poprawie w stosunku do lat ubiegłych, to podane okoliczności, nie mogą uzasadniać przyznania prawa pomocy, nawet w zakresie częściowym.

Nie godząc się z zapadłym orzeczeniem referendarza, skarżąca złożyła sprzeciw, w którym zarzuciła zaskarżonemu postanowieniu: naruszenie art. 246 § 2 pkt 2 P.p.s.a. w wyniku jego niezastosowania w sytuacji, gdy skarżąca wykazała, że nie ma dostatecznych środków na pokrycie kosztów opłaty od skargi, naruszenie art. 255 P.p.s.a., w wyniku jego niezastosowania, co skutkowało niewyjaśnieniem sytuacji finansowej skarżącej w sposób umożliwiający należytą ocenę jej możliwości poniesienia opłaty, błędy w ustaleniach faktycznych i prawnych polegające na:

- przyjęciu, że zysk bilansowy jest równoznaczny z posiadaniem środków pieniężnych w kwocie równej zyskowi bilansowemu;

- zastosowaniu wobec skarżącej – niepublicznej szkoły wyższej – kryteriów oceny możliwości finansowych stosowanych dla spółek prawa handlowego i przedsiębiorstw prowadzących działalność produkcyjną;

- pozbawionym podstaw faktycznych i prawnych przyjęciu, że "zajęcie komornicze" rachunku bankowego jest "zajęciem na zabezpieczenie" w postępowaniu zabezpieczającym, mimo, że z treści wniosku i ustaleń dokonanych przez referendarza wynika, że wobec skarżącej prowadzonych jest kilkanaście postępowań egzekucyjnych, w których zajęto konto bankowe skarżącej.

Mając na względzie powyższe, skarżąca zwróciła się o zmianę zaskarżonego postanowienia przez przyznanie Uczelni prawa pomocy w zakresie zgodnym z jej wnioskiem, tj. w części powyżej kwotę 200 zł. Powtórzyła argumentację odnośnie jej niepublicznego charakteru jako szkoły wyższej, nie prowadzenia przez nią działalności gospodarczej, nadzwyczajnego charakteru niniejszego postępowania sądowego i wskazała na zasady jej finansowania. Jak przyznała, od trzech lat boryka się z trudnościami finansowymi, a to uniemożliwiło zgromadzenie środków finansowych, na zabezpieczenie kosztów postępowania sądowego. Zdaniem skarżącej przedstawiona przez Sąd argumentacja kładzie nacisk jedynie na potencjalną zdolność skarżącej do pokrycia wpisu sądowego, jednakże w oderwaniu od faktycznych możliwości wobec obostrzeń i restrykcji związanych z zagospodarowaniem środkami i składnikami majątku stanowiącego jej własność, a także zajęciami komorniczymi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu zważył, co następuje:

Zaskarżone postanowienie jest prawidłowe i należało utrzymać je w mocy.

Zgodnie z art. 259 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2016 r., poz. 718 z późn. zm.) – zwanej dalej: "P.p.s.a.," od postanowień, wydanych przez referendarza sądowego przysługuje sprzeciw do właściwego wojewódzkiego sądu administracyjnego, a sprzeciw ten składa się w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia kwestionowanego postanowienia.

W niniejszej sprawie postanowienie starszego referendarza sądowego z dnia 21 kwietnia 2017 r., będące przedmiotem złożonego przez skarżącą sprzeciwu, zostało skutecznie doręczone w dniu 4 maja 2017 r. Sprzeciw został natomiast wniesiony w dniu 11 maja 2017 r., a zatem w ustawowym terminie siedmiu dni.

Podstawy prawne funkcjonowania instytucji prawa pomocy, dające możliwość skorzystania przez stronę ze wsparcia Państwa w dochodzeniu jej praw przed sądem administracyjnym, zostały określone w przepisach od art. 243 P.p.s.a. do art. 262 P.p.s.a. Zgodnie z art. 245 P.p.s.a., prawo pomocy może być przyznane:

- w zakresie całkowitym, obejmującym ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego oraz zwolnienie od kosztów sądowych, które stosownie do art. 211 P.p.s.a. obejmują opłaty sądowe i zwrot wydatków lub

- w zakresie częściowym, obejmującym tylko zwolnienie od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego, przy czym częściowe zwolnienie od opłat lub wydatków może polegać na zwolnieniu od poniesienia ułamkowej ich części albo określonej kwoty pieniężnej.

Zgodnie z art. 246 § 2 pkt 2 P.p.s.a., osobie prawnej, a także innej jednostce organizacyjnej nieposiadajacej osobowości prawnej, prawo pomocy może być przyznane w zakresie częściowym gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądami administracyjnymi jest formą jej finansowania z budżetu państwa i przez to powinno sprowadzać się jedynie do przypadków, w których strona nie posiada środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym i wykaże to w sposób przekonywujący. Przez pojęcie "środki" z ww. przepisu należy rozumieć nie tylko środki finansowe gromadzone na rachunkach bankowych czy wartość środków trwałych. Obowiązkiem ubiegającego się o przyznanie prawa pomocy jest wykazanie faktu podjęcia starań o uzyskanie środków finansowych, niezależnie od efektów. To na ubiegającym się o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, iż znajduje się w sytuacji uprawniającej go do przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym. Zatem to wnioskodawca zobowiązany jest do dokładnego i zgodnego z prawdą przedstawienia własnej sytuacji majątkowej oraz wykazania, iż spełnia przesłanki do przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Wykazanie powyższych okoliczności, w myśl art. 252 § 1 P.p.s.a., powinno nastąpić poprzez złożenie stosownych wyjaśnień.

Z podanych względów Sąd uznał za niezasadny zarzut Uczelni, że w sprawie nie zastosowano art. 255 P.p.s.a., dającego możliwość rozpoznającemu wniosek o przyznanie prawa pomocy, do uzupełnienia wniosku przez złożenie stosownych wyjaśnień lub przedłożenie dodatkowych dokumentów źródłowych dotyczących stanu majątkowego i dochodów skarżącej, skoro ona sama nie wykazała się inicjatywą wykazania swojej sytuacji, uprawniającej ją do zwolnienia od kosztów sądowych. Więcej, nawet podnosząc w sprzeciwie tę okoliczność, skarżącą nie przedłożyła dodatkowego materiału dowodowego, mającego potwierdzać jej złą sytuację materialną i brak płynności finansowej. Nie może przy tym powoływać się na brak wiedzy na temat jaki szczególny typ dokumentacji powinna przedstawić, skoro jako podmiot prowadzący od dłuższego już czasu (ze Statutu wynika, że od 1993 r.) działalność w zakresie edukacji, poddana jest różnego rodzaju obowiązkom rozliczeniowym (w tym podatkowym), obrazującym jej aktualną sytuację materialno-finansową. Spełniając zatem obowiązki nałożone przez przepisy prawa na podmioty prowadzące działalność w tym zakresie, zobligowana jest po pierwsze do posiadania wiedzy na temat wymaganej dokumentacji, a po drugie – tę dokumentację prowadzić.

Zdaniem Sądu, niezależnie od powyższego, znajdujące się w aktach sprawy dokumenty i oświadczenia, dają podstawę do negatywnej oceny wniosku pod względem braku spełniania przez stronę przesłanek do zwolnienia od kosztów sądowych, nawet w częściowym zakresie. Jak wynika z wniosku skarżąca uzyskała bowiem z działalności w roku 2016 zysk na kwotę 97.210,32 zł. Dodatkowo, skarżąca nadal prowadzi działalność gospodarczą, a zysk uzyskany za 2016 r. znacznie przewyższa wpis sądowy od skargi wymagany w sprawie. Tym bardziej, że zysk skarżącej, w decyzji ulgowej Urzędu Skarbowego z dnia 27 grudnia 2016 r., na dzień 30 września 2016 r. jest określony w kwocie znacznie wyższej, bo 1.188.208,87 zł. Ponadto jak wynika z wniosku skarżąca posiada znaczne aktywa trwałe w kwocie 21.734.879,02 zł. Wprawdzie we wniosku skarżąca wskazała, że rzeczywista wartość rynkowa jej majątku trwałego jest znacznie niższa od wartości przyjętych w zapisach księgowych, natomiast zysk wynika z ujęcia w stanie środków trwałych innej, zakończonej 5 letniej inwestycji, a zatem według skarżącej jest fikcyjny. Zdaniem Sądu, nie zmienia to faktu, że Uczelnia podejmowała i podejmuje inwestycje oraz stale rozwija swoją działalność, a chcąc aktywnie realizować cele statutowe poprzez udział w postępowaniu sądowym, powinna liczyć się z koniecznością ponoszenia kosztów związanych z takim postępowaniem. Tym samym w przypadku planowania bądź wystąpienia na drogę sądową powinna liczyć się z koniecznością poniesienia kosztów sądowych i przeznaczenia, bądź z bieżącej działalności lub ze zgromadzonych zasobów pieniężnych, kwot niezbędnych do skutecznego wszczęcia procesu. Podkreślenia bowiem wymaga, że koszty związane z postępowaniem przed sądem należy traktować na równi z innymi kosztami prowadzonej działalności, takimi jak należności publicznoprawne, pieniężne zobowiązania umowne czy wynagrodzenia pracownicze. Z tych względów za niezasadny uznać należy podnoszony w sprzeciwie fakt spłaty przez Uczelnię kredytów, w tym hipotecznych, obciążających nieruchomości Uczelni. Co do zasady sam fakt spłaty zaciągniętych kredytów nie stanowi przesłanki do zwolnienia od kosztów sądowych, a spłata zobowiązań z tytułu tychże kredytów bankowych nie korzysta z pierwszeństwa zaspokojenia przed należnościami publicznoprawnymi. Zaciągnięte przez stronę kredyty świadczą bowiem o jej zdolnościach płatniczych (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 28 czerwca 2005 r., sygn. akt II GZ 56/05, nieopubl.). Zadłużenie kredytowe, musiało się przecież wiązać ze wcześniejszą oceną przez bank tzw. zdolności kredytowej wskazującej, czy Uczelnia będzie w stanie spłacać kredyt. Zdaniem Sądu, również ocena swoich możliwości finansowych dokonana przez skarżącą przy zaciąganiu zobowiązań finansowych, oparta na przezorności i zapobiegliwości, powinna uwzględniać ryzyko ponoszenia wszelkich związanych z tymi zobowiązaniami konsekwencji. Wobec tego, obciążenie finansowe w postaci spłacania zaciągniętych kredytów czy pożyczek jest indywidualną sprawą Uczelni i fakt ten nie może skutkować przeniesieniem na Skarb Państwa ciężaru ponoszenia kosztów powstałych z tytułu prowadzonego postępowania sądowego.

Skarżąca wywodzi także, że za uwzględnieniem wniosku o przyznanie prawa pomocy przemawia fakt znacznego zadłużenia. Fakt zadłużenia, czy też strata w kolejnych okresach, która oznacza, że nakłady finansowe poniesione na działalność Uczelni są wyższe niż uzyskane przez nią przychody, nie stanowią jednak wystarczającej przesłanki do zwolnienia od kosztów sądowych, czy to w całości, czy to w części. Nie mogą być one utożsamiane z brakiem środków na pokrycie kosztów postępowania sądowego, zwłaszcza, gdy relacja wielkości tych kosztów do wysokości zysku strony oraz do wartości jej majątku jest taka, jak w przedmiotowej sprawie. Należy podkreślić, że ponieważ prawo pomocy jest formą dofinansowania strony z budżetu państwa, powinno się sprowadzać do wypadków, w których zdobycie przez nią środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. Ubiegając się o zwolnienie od obowiązku partycypowania w kosztach postępowania osoba prawna obowiązana jest więc wykazać nie tylko, że nie posiada adekwatnych środków na poniesienie kosztów postępowania, ale również, że nie ma ich pomimo, iż podjęła wszelkie niezbędne kroki, aby zdobyć fundusze na pokrycie tych wydatków (por. J.P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz. Warszawa 2008 r., str. 587). Ze Statutu Uczelni wynika natomiast, że Uczelnia może prowadzić wyodrębnioną działalność gospodarczą (§ 10 Statutu).

Uwzględniwszy powyższe, a przede wszystkim wysokość kapitału zakładowego i środków trwałych skarżącej (tj. odpowiednio: 50.000 zł i 21.734.879,02 zł), które wielokrotnie przewyższają wysokość wpisu od skargi należy stwierdzić, że skarżąca jest w stanie samodzielnie ponieść koszty postępowania sądowego, a przede wszystkim wpisu od skargi. Brak jest tym samym podstaw do zmiany, bądź uchylenia zakwestionowanego postanowienia z dnia 21 kwietnia 2017 r.

Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu, działając na podstawie art. 260 § 1 P.p.s.a. w związku z art. 246 § 2 pkt 2 P.p.s.a., utrzymał w mocy postanowienie starszego referendarza sądowego o odmowie przyznania skarżącej prawa pomocy.

O powyższym orzekł, jak w sentencji.