Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt III SA/Wa 1264/05
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2005-11-09 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6112 Podatek dochodowy od osób fizycznych, w tym zryczałtowane formy opodatkowania
Hasła tematyczne: Podatek dochodowy od osób prawnych
Podatkowe postępowanie
Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 48 par. 1 pkt 2
journal: Dz.U. 1997 nr 137 poz. 926
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa.
Teza: Decyzja o rozłożeniu na raty zaległości podatkowej jest decyzją uznaniową. Sąd nie ma uprawnień do merytorycznej kontroli takich decyzji. Kontrola sądu obejmuje zatem wyłącznie badanie prawidłowości postępowania przeprowadzonego przez organy podatkowe oraz badanie formalnej prawidłowości decyzji.

TEZY

Decyzja o rozłożeniu na raty zaległości podatkowej jest decyzją uznaniową. Sąd nie ma uprawnień do merytorycznej kontroli takich decyzji. Kontrola sądu obejmuje zatem wyłącznie badanie prawidłowości postępowania przeprowadzonego przez organy podatkowe oraz badanie formalnej prawidłowości decyzji.


SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bożena Dziełak, Sędziowie Asesor WSA Hieronim Sęk, Asesor WSA Alojzy Skrodzki (spr.), Protokolant Lidia Wasilewska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 listopada 2005 r. sprawy ze skargi P. Sp. z o.o. w W. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] kwietnia 2005 r. nr [...] w przedmiocie odmowy rozłożenia na raty zaległości podatkowych w zaliczkach na podatek dochodowy od osób fizycznych oddala skargę


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją wydaną na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 w związku z art. 48 § 1 pkt 2 i § 3 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. Nr 137, poz. 926 ze zm.) zwanej dalej ord. pod. Dyrektor Izby Skarbowej w W., po rozpatrzeniu odwołania "B." sp. z o.o. w W. zwanego dalej Skarżącą z dnia 11 października 2004 r. od decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego W. z dnia [...] września 2004 r. w sprawie odmowy rozłożenia na raty zapłaty zaległości podatkowych w zaliczkach na podatek dochodowy od osób fizycznych (PIT-4) w kwocie [...] zł wraz z odsetkami za zwłokę za maj oraz za okres od września do grudnia 2003 r. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.

W motywach uzasadnienia organ odwoławczy podał, że w dniu 16 lutego 2004 r. Skarżąca złożyła wniosek, uzupełniony pismami z dnia 15 marca 2004 r. i 6 kwietnia 2004 r. (data wpływu do organu) o rozłożenie na raty zapłaty zaległości podatkowych w zaliczkach na podatek dochodowy od osób fizycznych (PIT-4) w kwocie [...] zł wraz z odsetkami za zwłokę za wskazany wyżej okres oraz o rozłożenie na raty zapłaty zaległości podatkowych w podatku od towarów i usług za III i IV kwartał 2003 r. Wniosek ten uzasadniono sytuacją, w której brak dokonanych wpłat przez kontrahentów Skarżącej uniemożliwił regularne wywiązywanie się z bieżących płatności wobec Urzędu Skarbowego.

W dniu 23 września 2004 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego W. wydał decyzję, w której odmówił przyznania Skarżącej wnioskowanej ulgi w części dotyczącej zaległości podatkowych w zaliczkach na podatek dochodowy od osób fizycznych (PIT-4).

W uzasadnieniu powyższej decyzji stwierdzono, iż argumenty przytoczone we wniosku Skarżącej nie stanowią przesłanki uzasadniającej przyznanie ulgi podatkowej. Organ nie przyznał racji argumentom Skarżącej, iż powstanie przedmiotowych zaległości było bezpośrednio związane z zaleganiem w zapłacie należności przez jej kontrahentów. Podkreślił także, iż Skarżąca już kilkakrotnie występowała z wnioskami o udzielenie ulg podatkowych, jednakże z przyznanych układów ratalnych nie zawsze wywiązywała się terminowo.

Od powyższej decyzji Skarżąca złożyła odwołanie, wnosząc o zmianę decyzji przez rozłożenie na raty zapłaty zaległości podatkowych, o których mowa wyżej, ewentualnie o uchylenie decyzji organu I instancji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia.

W uzasadnieniu przedmiotowego odwołania stwierdzono, iż decyzja wydana w I instancji jest nieuzasadniona i krzywdząca. Skarżąca wykazała, iż wniosek o rozłożenie na raty jest zasadny, ponieważ brak zapłaty przez jej kontrahentów uniemożliwia regularne wywiązywanie się z bieżących płatności. Stąd też nie ma na taką sytuację wpływu polityka ekonomiczno-finansowa Skarżącej, która jest jej zdaniem bez zastrzeżeń. Udzielenie wnioskowanej ulgi przewidziano dla podmiotów, które mają przejściowe kłopoty finansowe.

Dyrektor Izby Skarbowej w W. odmówił rozłożenia na raty zaległości, stwierdzając, że przepis art. 48 § 1 pkt 2 ord. pod., w którym uregulowano instytucję rozłożenia zapłaty zaległości podatkowych na raty, stwarza organom podatkowym jedynie możliwość przyznania tej ulgi. Co oznacza, że nawet wystąpienie przesłanek, o których mowa w tym przepisie, nie obliguje organu podatkowego do wydania decyzji pozytywnej dla Skarżącej. Ustawodawca pozostawił bowiem organom podatkowym ocenę, czy okoliczności dotyczące określonej sytuacji stanowią przesłankę przemawiającą za zastosowaniem powołanego wyżej przepisu.

W skardze na powyższą decyzję Skarżąca stwierdziła, że decyzja organu I instancji obraża w sposób rażący treść art.48 § 1 pkt 2 ord. pod. i tym samym jest krzywdząca. Bezspornym jest także w ocenie Skarżącej, iż uzasadnienie tejże decyzji nie znajduje oparcia w sytuacji faktycznej sprawy. Podniosła ponadto, iż problemy z płynnością nie były przez nią zawinione, a zatem można było zastosować przepis dotyczący rozłożenia na raty zaległości podatkowych.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Na wstępie Sąd zauważa, iż zgodnie z art. 184 Konstytucji w związku z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269) oraz w związku z art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) dalej powoływanej jako p.p.s.a., kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów wymienionych w art. 3 § 2 p.p.s.a., sprawowana jest w oparciu o kryterium zgodności z prawem. W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a – c p.p.s.a.), a także, gdy decyzja lub postanowienie organu dotknięte są wadą nieważności (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.).

Sąd zwraca również uwagę na treść art. 134 § 1 p.p.s.a., który stanowi, iż sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Cytowany przepis daje podstawę do uwzględnienia skargi także wtedy, gdy strona nie podnosi w trakcie toczącego się postępowania sądowoadministracyjnego zarzutów będących podstawą wyeliminowania z obrotu prawnego zaskarżonego indywidualnego aktu administracyjnego.

Dokonując oceny zaskarżonej decyzji w tym zakresie należy stwierdzić, że skarga nie jest zasadna.

Zgodnie z art. 48 § 1 pkt 2 ord. pod. organ podatkowy, na wniosek podatnika, w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem podatnika lub interesem publicznym może odroczyć lub rozłożyć na raty zapłatę zaległości podatkowej wraz z odsetkami za zwłokę.

Ustawodawca, używając zwrotu "może" przesądził, że decyzja organu podatkowego ma charakter uznaniowy, a to oznacza, że organ ten przy ustalonym stanie faktycznym ma możliwość wyboru negatywnego lub pozytywnego dla podatnika sposobu rozstrzygnięcia jego wniosku. W takim przypadku sądowa kontrola decyzji obejmuje jedynie samo postępowanie poprzedzające jej wydanie, nie zaś rozstrzygnięcie będące wynikiem dokonanego przez organ podatkowy wyboru.

Jednakże, aby organ podatkowy mógł podjąć rozstrzygnięcie w ramach tzw. uznania administracyjnego musi najpierw stwierdzić istnienie przesłanek określonych w art. 48 § 1 ord. pod. To z kolei obliguje go do wyczerpującego zbadania okoliczności faktycznych sprawy oraz szczegółowego uzasadnienia podjętego rozstrzygnięcia.

Jak bowiem podkreślił Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia 12 lutego 2004 r. (sygn. akt III SA 791/02) należyte uzasadnienie decyzji pozwala na dokonanie oceny, czy decyzja nie została wydana z takim naruszeniem przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a w szczególności czy organ nie pozostawił poza swoimi rozważaniami argumentów podnoszonych przez stronę, czy nie pominął istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy materiałów dowodowych lub też czy nie dokonał oceny tych materiałów wbrew zasadom logiki lub doświadczenia życiowego.

Oceniając pod tym względem zaskarżone decyzje stwierdzić należy, że odpowiadają one prawu.

Prowadzone w niniejszej sprawie postępowanie dowodowo-wyjaśniające i dokonana na tej podstawie ocena stanu faktycznego przeprowadzone zostały poprawnie. Z takiej oceny organy podatkowe wyprowadziły wniosek, że w niniejszej sprawie nie wystąpiły przesłanki z art. 48 § 1 pkt 2 ord. pod. Decyzję swoją odpowiednio uzasadniły.

W szczególności za niewystarczający dla pozytywnego załatwienia wniosku o rozłożenie zapłaty zaległości na raty uznały argument dotyczący zalegania przez kontrahentów z płatnościami, wskazując po pierwsze, iż ryzyko związane z wyborem kontrahentów obciąża Skarżącą. Po drugie podkreśliły, że przedmiotowa zaległość powstała wskutek nie odprowadzenia zaliczek na podatek dochodowy od osób fizycznych, które pobierane są ze środków pracowników i jako takie powinny zostać odprowadzone niezależnie od sytuacji finansowej Skarżącej.

O zdolności poniesienia przez Skarżącą ciężaru zapłaty zaległych zaliczek, zdaniem organów podatkowych, świadczyć miało również to, że w dniu 6 maja 2004 r. uregulowała ona istniejącą zaległość wraz z odsetkami.

Organy obu instancji wskazały ponadto, że Skarżącej udzielano już wcześniej ulg podatkowych w postaci rozłożenia zaległości na raty. Co z kolei, ich zdaniem, przemawia za tym, że problemy finansowe Skarżącej nie mają charakteru przejściowego. Poza tym udzielenie kolejnej ulgi pozostawałoby w sprzeczności z istotą tej instytucji, która stanowi incydentalną pomoc, udzielaną tylko w wyjątkowych sytuacjach.

W tym stanie rzeczy Sąd nie podziela zarzutów Skarżącej, że zaskarżone decyzje wydane zostały z obrazą art. 48 § 1 pkt 2 ord. pod., a ich uzasadnienia nie znajdują odzwierciedlenia w stanie faktycznym sprawy.

Zdaniem Sądu wnioskowanie organów o możliwościach płatniczych Skarżącej nie wykracza poza granicę swobodnej oceny dowodów (art. 191 ord. pod.). W konsekwencji w przeprowadzonym zgodnie z zasadami doświadczenia życiowego oraz zasadami logiki rozumowaniu organów Sąd nie dopatrzył się naruszenia prawa.

W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzeczono jak w sentencji.