Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt III SA/Łd 1239/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2014-02-13 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6143 Sprawy kandydatów na studia i studentów
Hasła tematyczne: Szkolnictwo wyższe
Skarżony organ: Rektor Uniwersytetu/Politechniki/Akademii
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 177 ust. 1, 3-5, art. 207 ust. 1, 4
journal: Dz.U. 2012 poz 572
law: Ustawa z dnia 27 lipca 2005 r. Prawo o szkolnictwie wyższym - tekst jednolity.
article: art. 59 par. 1, art. 107 par. 1, art. 138 par. 1, art. 145 par. 1, art. 149 par. 1
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Dnia 13 lutego 2014 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Cisowska – Sakrajda, Sędziowie Sędzia NSA Irena Krzemieniewska (spr.), Sędzia WSA Krzysztof Szczygielski, , Protokolant Pomocnik sekretarza – Bartosz Adamus, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 lutego 2014 roku sprawy ze skargi K. K. na decyzję Uczelnianej Komisji Stypendialno -Socjalnej Doktorantów Uniwersytetu [...] z dnia [...] bez numeru w przedmiocie odmowy przyznania stypendium uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Komisji Stypendialno – Socjalnej Doktorantów Wydziału Zarządzania Uniwersytetu [...] z dnia [...] – bez numeru.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] Komisja Stypendialno – Socjalna Doktorantów Wydziału Zarządzania Uniwersytetu Ł.:

1. wznowiła postępowanie administracyjne na żądanie K.K. zawarte w piśmie z dnia 18 lipca 2013r.;

2. przywróciła K.K. termin na złożenie wniosku w roku akademickim 2012/2013 o przyznanie świadczeń z Funduszu pomocy materialnej dla studentów i doktorantów;

3. odmówiła przyznania K.K. stypendium socjalnego w roku akademickim 2012/2013.

W uzasadnieniu organ pierwszej instancji podniósł, że w dniu 5 października 2012r. K.K. złożył wniosek o przyznanie świadczeń z Funduszu Pomocy Materialnej dla Studentów i Doktorantów na rok akademicki 2012/2013. W dniu 23 października 2012r. zostało wysłane wezwanie do uzupełnienia dokumentów, które skarżący odebrał w dniu 31 października 2012r. W dniu 13 listopada 2012r. do Centrum Obsługi Studenta – Sprawy Bytowe Studentów wpłynęły oświadczenia potwierdzające dochody rodziców skarżącego za 2011r., w dniu 7 stycznia 2013r. wpłynęło oświadczenie o dochodzie za 2011r. Ponieważ oświadczenie wpłynęło po terminie podanym w wezwaniu (po 7 dniach od daty otrzymania wezwania), wniosek z urzędu pozostał bez rozpatrzenia i nie było konieczności wydania decyzji administracyjnej. W dniu 10 grudnia 2012r. skarżący został skreślony z listy doktorantów Wydziału Zarządzania, co również pozbawiło go możliwości uzyskania decyzji w sprawie stypendium, ponieważ Komisja nie mogła rozpatrzeć wniosku osoby, która nie posiadała statusu doktoranta Wydziału Zarządzania.

Komisja w związku z wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 5 czerwca 2013r. o sygn. akt III SA/Łd 287/13 oraz w związku z pismem skarżącego, w którym domagał się on wznowienia postępowania i przywrócenia terminu do złożenia wniosku na podstawie art. 58 § 1 i art. 61 § 1 K.p.a., zdecydowała o przywróceniu skarżącemu terminu do złożenia wniosku o przyznanie świadczeń z Funduszu pomocy materialnej dla studentów i doktorantów w roku akademickim 2012/2013 od dnia złożenia ostatniego wymaganego dokumentu, czyli oświadczenia o dochodach za 2012r., które wpłynęło 7 stycznia 2013r. Komisja ustaliła, iż dochód netto przypadający na jednego członka rodziny skarżącego w miesiącu wynosi 731,61 zł i przekracza próg stypendialny, który w roku akademickim 2012/2013 wynosi w 700zł netto na osobę miesięcznie, co reguluje załącznik nr 9 do Regulaminu. W związku z tym Komisja postanowiła odmówić przyznania skarżącemu stypendium socjalnego z Funduszu pomocy materialnej dla doktorantów w roku akademickim 2012/2013. Wysokość dochodu na osobę w rodzinie doktoranta uprawniającą do ubiegania się o stypendium socjalne ustala Rektor w porozumieniu z uczelnianym organem samorządu doktorantów. Przyznanie skarżącemu stypendium socjalnego pomimo przekroczenia progu stypendialnego, który w roku akademickim 2012/2013 wynosi 700 zł netto na osobę miesięcznie, niewątpliwie stanowiłoby przekroczenie możliwości i środków organu.

W odwołaniu od tej decyzji K.K. zarzucił, że dochód jego rodziny został źle obliczony. Organ pierwszej instancji dokonując przeliczenia dochodu jego ojca przyjął dochód brutto.

Decyzją z dnia 27 września 2013r. Uczelniana Komisja Stypendialno – Socjalna Doktorantów Uniwersytetu Ł., po rozpatrzeniu tego odwołania oraz wniosku z dnia 5 października 2012r. odmówiła K.K. przyznania stypendium socjalnego w roku akademickim 2012/2013.

W uzasadnieniu organ drugiej instancji wyjaśnił, że w związku z tym, iż skarżący nie dostarczył poprawnego oświadczenia ojca o uzyskanym dochodzie netto za 2011r. z prowadzonej działalności gospodarczej, nie mógł ponownie przeliczyć dochodu. Zgodnie z zapisem § 19 ust. 5 wniosek o przyznanie świadczenia złożony do dnia posiedzenia WKSS-S lub UKS-S w okresie od października do czerwca, odpowiadający wymogom formalnym oraz zasadny, stanowi podstawę do przyznania świadczeń pomocy materialnej, o których mowa w § 5 ust. 1 lit. a, c i d oraz w ust. 2 lit. a, c i d, począwszy od miesiąca w którym został złożony, pod warunkiem, że został złożony przed terminem obrad komisji WKS-S. Złożenie nowego i poprawionego oświadczenia ojca po terminie 30 czerwca 2013r. nie będzie upoważniało skarżącego do otrzymania zgody na przyznanie świadczeń z Funduszu pomocy materialnej dla Doktorantów UŁ za rok akademicki 2012/2013. Przyznanie skarżącemu stypendium socjalnego pomimo przekroczenia progu stypendialnego, który w roku akademickim 2012/2013 wynosi 700 zł netto na osobę miesięcznie, niewątpliwie stanowiłoby przekroczenie możliwości i środków organu.

W skardze na powyższą decyzję K.K. ponownie zarzucił, iż błędnie przeliczono dochód jego rodziny, gdyż dochód netto na członka jego rodziny nie przekracza 700 zł netto. Organ nie poinformował go o fakcie złożenia błędnego oświadczenia.

W odpowiedzi na skargę Uczelniana Komisja Stypendialno – Socjalna Doktorantów Uniwersytetu Ł. wniosła o jej odrzucenie w całości, ewentualnie oddalenie podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie. Nadto organ administracji podniósł, że w związku ze skargą po ponownym przeanalizowaniu sprawy Centrum Obsługi Studenta Uniwersytetu Ł. w dniu 19 listopada 2013r. wezwało skarżącego do usunięcia braków formalnych wniosku z dnia 18 lipca 2013r. poprzez dostarczenie poprawionego oświadczenia o dochodzie netto ojca skwarzącego uzyskanym w 2011r. Skarżący w dniu 22 listopada 2013r. złożył pismo wyjaśniające oraz oświadczenie o dochodach P.K. Wobec powyższego w oparciu o złożone dokumenty podczas najbliższej komisji zostanie wydana stosowna decyzja w tej materii. W ramach samokontroli stwierdzono pewne niezgodności w stanie faktycznym wynikające z omyłek pisarskich i aktualnie dokonuje zmiany uzasadnienia zaskarżonej decyzji. Jednak jak wynika z treści pisma Centrum Obsługi Studenta z dnia 28 listopada 2013r. po przeliczeniu dochodu uwzględniającego nowe oświadczenie ojca Komisja wyliczyła dochód w wysokości 710,09 zł netto, co nadal nie kwalifikuje doktoranta do otrzymania stypendium.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga jest zasadna.

Zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Natomiast, w myśl art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. nr 270 t.j.), sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie:

1/ uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, jeżeli stwierdzi:

a/ naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy,

b/ naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego,

c/ inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy;

2/ stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach;

3/ stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub innych przepisach.

Z wymienionych przepisów wynika, iż sąd bada legalność zaskarżonej decyzji pod kątem jej zgodności z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Mając powyższe na uwadze Sąd stwierdził , że zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja są dotknięte szeregiem wad procesowych skutkujących koniecznością ich wyeliminowania z obrotu prawnego.

Zgodnie z art. 207 ust. 1 ustawy z dnia 27 lipca 2005r. – Prawo o szkolnictwie wyższym do decyzji podjętych przez organy uczelni w indywidualnych sprawach studentów stosuje się odpowiednio m.in. przepisy ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. - Kodeks postępowania administracyjnego. Niewątpliwie sprawą indywidualną studenta jest sprawa dotycząca przyznania stypendium socjalnego. Rozstrzygając sprawę organy uczelni, zobowiązane były stosować przepisy K.p.a.

Z akt sprawy wynika, że organy obu instancji w sposób niedostateczny ustaliły stan faktyczny będący podstawą rozstrzygnięć i nie uzasadniły wydanych decyzji we właściwy sposób. Z uzasadnienia decyzji z dnia [...] nie wynika, w jaki sposób ustalono, że dochód netto przypadający na członka rodziny skarżącego w miesiącu wynosi 731,61 zł netto i dlaczego przekracza próg stypendialny, który w roku akademickim 2012/2013 wynosi 700 zł netto. W decyzji tej brak jest zupełnie odniesienia się do informacji przedstawionych przez skarżącego oraz postanowień samego Regulaminu pomocy materialnej dla studentów i doktorantów UŁ. Wskazany załącznik nr 9 określa wzór wniosku o przyznanie tej pomocy. Z uzasadnienia tej decyzji trudno wywnioskować, czy przekroczenie kryterium dochodowego powoduje niejako automatycznie brak uprawnień do tego stypendium i czy nieznaczne jego przekroczenie stwarza jakąś możliwość jego uzyskania w sytuacji, gdy mieści się to w możliwościach i środkach organu.

Uzasadnienie decyzji organu drugiej instancji wzbudza te same zastrzeżenia. Nadto nie odniesiono się w nim do zarzucanego w odwołaniu błędnego wyliczenia dochodu na osobę w rodzinie skarżącego. Organ drugiej instancji stwierdził, że skarżący "nie dostarczył poprawionego oświadczenia ojca o uzyskanym dochodzie netto za 2011r. z prowadzonej działalności gospodarczej" wobec czego nie mógł ponownie przeliczyć dochodu. Z akt sprawy nie wynika jednak, aby przed wydaniem zaskarżonej decyzji skarżący był wzywany do uzupełnienia wniosku, poprawienia jakiś danych w tym zakresie. Przeciwnie z akt sprawy, jak również z uzasadnienia decyzji pierwszoinstancyjnej wynika, iż w dniu 13 listopada 2012r. skarżący złożył oświadczenia oraz PIT-40A T.K. i P.K. oraz PIT-11 P.K.. Stwierdzenie, że złożenie nowego i poprawionego oświadczenia ojca po terminie 30 czerwca 2013r. nie będzie upoważniało skarżącego do otrzymania zgody na przyznanie świadczeń z Funduszu materialnej dla doktorantów UŁ za rok akademicki 2012/2013 jest niezrozumiałe i nieuzasadnione zwłaszcza biorąc pod uwagę okoliczność, że w decyzji z dnia [...] rozstrzygnięto o przywróceniu skarżącemu terminu na złożenie wniosku w roku akademickim 2012/2013. Z akt sprawy wynika, że przyczyną nierozpatrzenia wniosku było m.in. wydanie przez Rektora Uniwersytetu Ł. w dniu 21 stycznia 2012r. decyzji o skreśleniu skarżącego z listy studentów, która to decyzja została wyeliminowana z obrotu prawnego prawomocnym wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 5 czerwca 2013r., sygn. akt III SA/Łd 287/13.

Sam sposób sformułowania rozstrzygnięcia w decyzji drugoinstancyjnej z dnia 27 września 2013r., iż Komisja postanowiła odmówić skarżącemu przyznania stypendium socjalnego w roku akademickim 2012/2013 nie odpowiada żadnej z norm zawartych w art. 138 § 1 K.p.a.

Przepis ten w wyraźny sposób stanowi, że organ odwoławczy wydaje decyzję, w której:

1) utrzymuje w mocy zaskarżoną decyzję albo

2) uchyla zaskarżoną decyzję w całości albo w części i w tym zakresie orzeka co do istoty sprawy albo uchylając tę decyzję - umarza postępowanie pierwszej instancji w całości albo w części, albo

3) umarza postępowanie odwoławcze.

Można się jedynie domyślać, że prawdopodobnie organ chciał utrzymać w mocy decyzję z dnia 1 sierpnia 2013r., ale nie można nawet stwierdzić, czy w całości.

W decyzji z dnia [...] rozstrzygnięto z kolei o trzech kwestiach:

1. "o wznowieniu postępowania";

2. " o przywróceniu terminu do złożenia wniosku";

3. "o odmowie przyznania stypendium socjalnego".

Biorąc pod uwagę fakt, iż w sprawie tej nie została wydana wcześniej żadna decyzja, w szczególności ostateczna, zaś w dniu 18 lipca 2013r. skarżący jedynie zawarł wniosek o przywrócenie terminu zupełnie niezrozumiałym jest zawarcie w tej decyzji rozstrzygnięcia o wznowieniu postępowania, które w dodatku pozostaje w sprzeczności z rozstrzygnięciem o przywróceniu terminu.

Przepis art. 145 § 1 K.p.a. w sposób niebudzący wątpliwości stanowi, że postępowanie wznawia się w sprawie zakończonej decyzją ostateczną.

W uzasadnieniu decyzji z dnia [...] organ pierwszej instancji nie odniósł się zresztą w żaden sposób do przesłanek wznowienia postępowania, zaś samo wznowienie postępowania następuje w drodze postanowienia, o czym stanowi art. 149 § 1 K.p.a., a nie w decyzji. Podobnie zresztą jak przywrócenie terminu (art. 59 K.p.a.).

Należy także zauważyć, że w świetle art. 207 ust. 1 i 4 ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym w związku z art. 107 § K.p.a. decyzja w przedmiocie przyznania bądź odmowy przyznania studentowi stypendium za wyniki w nauce powinna zawierać: 1) oznaczenie organu administracji publicznej, 2) datę wydania, 3) oznaczenie strony lub stron, 4) powołanie podstawy prawnej, 5) rozstrzygnięcie, 6) uzasadnienie faktyczne i prawne, 7) pouczenie, czy i w jakim trybie służy od niej odwołanie, 8) podpis z podaniem imienia i nazwiska oraz stanowiska służbowego osoby upoważnionej do wydania decyzji.

W myśl tego przepisu każda decyzja winna zawierać oznaczenie organu administracji publicznej. W przypadku organu kolegialnego decyzja winna zawierać imiona i nazwiska wszystkich członków organu, który wydał decyzję.

Z art. 177 ust.1, 3, 4 i 5 ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym wprawdzie wynika, że decyzje wydane przez komisje stypendialne i odwoławcze komisje stypendialne, podpisują przewodniczący tych komisji lub działający z ich upoważnienia wiceprzewodniczący, lecz zarówno Komisja Stypendialno – Socjalna Doktorantów Wydziału Zarządzania UŁ, jak i Uczelniana Komisja Stypendialno – Socjalna Doktorantów UŁ są organami kolegialnymi. A więc w decyzjach winny zostać wymienione imiona i nazwiska wszystkich członków komisji, którzy wydali decyzje. Tymczasem w obu decyzjach nie podano składu komisji. Pominięcie imion i nazwisk członków komisji, którzy wydali decyzje w obu instancjach stanowi więc naruszenie art. 107 § 1 K.p.a. Wydane w sprawie decyzje zostały wprawdzie podpisane przez przewodniczących tych komisji, lecz z protokołu z dnia 27 września 20013r. wynika, że chociaż skład komisji był pięcioosobowy, to tylko trzy osoby złożyły swoje podpisy jako obecne na posiedzeniu. Z protokołu tego nie wynika, co było przyczyną braku podpisów dwóch pozostałych osób (Ż.R. i D.Z.). Nie można stwierdzić czy brały one udział w posiedzeniu tej komisji, czy też nie. Pierwsza cześć protokołu pozostaje w tym zakresie w sprzeczności z drugą częścią.

W przypadku protokołu z protokołu komisji z dnia 1 sierpnia 2013r. brakuje w ogóle jego drugiej części. Nie można zatem w ogóle stwierdzić, którzy jej członkowie w rzeczywistości byli obecni na posiedzeniu, na którym została wydana decyzja pierwszoinstancyjna, a którzy nie byli .

Z tych względów Sąd orzekł jak w sentencji wyroku.

D.Cz.