Wyrok WSA w Gdańsku, sygn. akt I SA/Gd 73/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Data orzeczenia: 2015-03-24 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6550
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 7 ust.1,2, art. 18 ust. 1
journal: Dz.U. 2012 poz 1164
law: Ustawa z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego - tekst jednolity.
article: art. 153
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Alicja Stępień, Sędziowie Sędzia WSA Marek Kraus (spr.), Sędzia NSA Joanna Zdzienicka-Wiśniewska, Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Claudia Kozłowska, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 24 marca 2015 r. sprawy ze skargi R. G. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia 28 października 2014 r,. nr [...] w przedmiocie przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2012 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. określa, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana; 3. zasądza od Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa na rzecz strony skarżącej kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

1. Zaskarżoną decyzją z dnia 28 października 2014 r. Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa– dalej jako "Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR", działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst. jedn. Dz. U. z 2013 r. poz. 267 ze zm. – dalej jako "K.p.a.") w zw. z art. 10 ust. 2 ustawy z dnia 9 maja 2008 r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (Dz. U. z 2008 r. Nr 98, poz. 634 ze zm.), art. 7 ust. 1, 2 art. 18 ust. 1 ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz. U. z 2012 r., poz. 1164 ze zm.), po rozpatrzeniu odwołania R. G. – dalej jako "Skarżący" wniesionego od decyzji Kierownika Biura Powiatowego ARiMR z dnia 5 lutego 2013 r. w sprawie przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2012, mając na uwadze wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 9 stycznia 2014 r. sygn. akt I SA/Gd 1255/13, uchylił decyzję organu pierwszej instancji i przyznał Skarżącemu jednolitą płatność obszarową w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2012 w wysokości 1669,10 zł., w tym środki unijne 1669,10 zł, po pomniejszeniu o kwotę 658,85 zł, ze względu na stwierdzone przedeklarowanie.

Zaskarżona decyzja została wydana na tle następującego stanu faktycznego. Skarżący, działając jako rolnik, wystąpił w dniu 15 maja 2012 r. do Kierownika Biura Powiatowego ARiMR z wnioskiem o przyznanie płatności na rok 2012, wnosząc o przyznanie jednolitej płatności obszarowej do działek rolnych o łącznej powierzchni 3,63 ha, położonych na działkach ewidencyjnych [...] Do wniosku rolnik załączył materiał graficzny przesłany przez ARiMR na którym zaznaczył stosowne działki rolne.

Pismem z dnia 5 października 2012 r. organ rozpatrujący wniosek wezwał Skarżącego do wyjaśnienia nieprawidłowości dotyczących powierzchni działki rolnej A. W odpowiedzi na powyższe wezwanie Skarżący złożył korektę wniosku, w której działkę rolną A podzielił na trzy działki rolne A o powierzchni 1,34 ha, B o powierzchni 1,20 ha, C o powierzchni 1,09 ha. W rezultacie sumaryczna powierzchnia deklarowana do jednolitej płatności obszarowej nie uległa zmianie.

2. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR decyzją z dnia 5 lutego 2013 r. przyznał Skarżącemu jednolitą płatność obszarową na rok 2012 w wysokości 1405,55 zł, pomniejszonej o kwotę 834,55 zł, ze względu na stwierdzone nieprawidłowości.

W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ I instancji wyjaśnił, iż łączna powierzchnia stwierdzona w zakresie wnioskowanej płatności wyniosła 3,06 ha i została ustalona w oparciu o zgromadzony materiał dowodowy i system informacji geograficznej, o którym mowa w art. 17 rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 z dnia 19 stycznia 2009 r. ustanawiającego wspólne zasady dla systemów wsparcia bezpośredniego dla rolników w ramach wspólnej polityki rolnej i ustanawiającego określone systemy wsparcia dla rolników, zmieniającego rozporządzenia (WE) nr 1290/2008, (WE) nr 247/2006, nr (WE) nr 378/2007 oraz uchylającego rozporządzenie (WE) nr 1982/2003 (Dz. Urz. (WE) L30 z 31.01.2009 ze zm.).

3. Od powyższej decyzji Skarżący złożył, w ustawowym terminie odwołanie do Dyrektora Oddziału Regionalnego ARiMR, w którym wniósł o uchylenie decyzji, w której wykluczona została powierzchnia 0,57 ha.

Skarżący podkreślił, że zadeklarowana przez niego powierzchnia 3,63 ha jest powierzchnią, do której powinna zostać przyznana jednolita płatność obszarowa. Odwołujący się, wniósł także o przeprowadzenie kontroli w jego gospodarstwie i z jego udziałem oraz o przedstawienie (na załączniku graficznym) powierzchni wyłącznych w gospodarstwie w wyniku kontroli administracyjnej.

4. Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR decyzją z dnia 2 sierpnia 2013 r. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że sumaryczna powierzchnia ewidencyjno-gospodarcza działek ewidencyjnych objętych wnioskiem o przyznanie płatności na rok 2012 wyniosła 3,07 ha, natomiast łączna powierzchnia kwalifikująca się do płatności działek rolnych położonych na ww. działkach ewidencyjnych wyniosła 3,06 ha.

5. W wyniku rozpoznania wniesionej skargi Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku wyrokiem z dnia 9 stycznia 2014 r. sygn. akt I SA/Gd 1255/13 uchylił decyzję Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR z dnia 2 sierpnia 2013 r. oraz określił, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana.

W uzasadnieniu wyroku Sąd wskazał, iż ustalenia poczynione przez organy są niewystarczające, co stanowiło naruszenie art. 7 i 77 § 1 K.p.a. Ponadto Sąd stwierdził, iż organ ponownie rozpoznając wniosek Skarżącego o przyznanie płatności bezpośrednich winien zgromadzić materiał dowodowy pozwalający na ustalenie, czy wszystkie wnioskowane grunty były w 2010 r. utrzymywane w dobrej kulturze rolnej, co stanowi dla płatności JPO (odmiennie niż przy płatności UPO, gdzie decydujące znaczenia ma powierzchnia upraw), obok pozostałych wymienionych w art. 7 ust. 1 ww. ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcie bezpośredniego, przesłankę ich przyznania, jak również oceni czy zadeklarowana we wniosku powierzchnia działek jest prawidłowa. Wskazał także, ustalenia stanu faktycznego sprawy organ dokona mając na uwadze specyfikę prowadzonych przez Skarżącego upraw, a w szczególności konieczność wysadzania i przesadzania drzewek i związaną z tym możliwością zmiany areału upraw oraz że organ będzie miał na uwadze, że płatności obszarowe przyznawane są rolnikom, którzy faktycznie rolniczo użytkują posiadane działki, a zatem tym, którzy samodzielnie decydują o rodzaju upraw, o dokonaniu zabiegów agrotechnicznych, zbieraniu plonów, a przy tym utrzymują grunty zgodnie z normami dobrej kultury rolnej przez określony czas, a prace tego rodzaju nie mają charakteru sporadycznego.

6. Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR, rozpatrując odwołanie w oparciu o zgromadzony materiał dowodowy, decyzją z dnia 28 października 2014 r. uchylił decyzję z dnia 5 lutego 2013 r. wydaną przez Kierownika Biura Powiatowego ARiMR i przyznał Skarżącemu jednolitą płatność obszarową w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2012 w wysokości 1669,10 zł, po pomniejszeniu o kwotę 658,85 zł, ze względu na stwierdzone przedeklarowanie.

W uzasadnieniu organ II instancji wyjaśnił, że zgodnie z art. 2 ustawy z dnia 25 stycznia 2013 r. o zmianie ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz. U. z 2013 r., poz. 311), do postępowań w sprawach dotyczących płatności bezpośredniej, płatności uzupełniającej, płatności cukrowej, płatności do pomidorów lub wsparcia specjalnego, w rozumieniu ustawy, o której mowa w art. 1, wszczętych i niezakończonych decyzją ostateczną do dnia wejścia w życie niniejszej ustawy, stosuje się przepisy dotychczasowe . W rezultacie do postępowania w sprawie niniejszego odwołania mają zastosowanie przepisy ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (t. j. Dz. U. z 2012 r., poz. 1164 ze zm), - zwanej w dalszej części uzasadnienia "ustawą o płatnościach" - wraz z przepisami wykonawczymi.

Organ odwoławczy wskazał, że Kierownik Biura Powiatowego ARiMR weryfikując wniosek strony, ustalił iż powierzchnia stwierdzona działek rolnych zadeklarowanych do jednolitej płatności obszarowej była mniejsza o 0,57 ha, a stwierdzona różnica jest rezultatem powierzchni ustalonej w oparciu o art. 17 rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 z dnia 19 stycznia 2009 r. ustanawiającego wspólne zasady dla systemów wsparcia bezpośredniego dla rolników w ramach wspólnej polityki rolnej ustanawiającego określone systemy wsparcia dla rolników, zmieniającego rozporządzenia (WE) nr 1290/2008, (WE) nr 247/2006, nr (WE) nr 378/2007 oraz uchylającego rozporządzenie (WE) nr 1982/2003 (Dz. Urz. (WE) L30 z 31 stycznia 2009 ze zm.).

Wobec ustaleń dokonanych przez organ I instancji oraz mając na uwadze treść orzeczenia WSA w Gdańsku, Kierownik Biura Działań Społecznych i Środowiskowych oraz Płatności Bezpośrednich pismem z dnia 6 czerwca 2014 r. po raz kolejny zwrócił się z prośbą do Kierownika Biura Kontroli na Miejscu o zweryfikowanie poprawności wyznaczenia powierzchni ewidencyjno-gospodarczej działek ewidencyjnych objętych wnioskiem o przyznanie płatności na rok 2012.

W wyniku analizy posiadanych dokumentów (odwołanie, szkice na załącznikach graficznych) dostępnych danych zawartych w bazie ZSZiK i EGIB Kierownik Biura Kontroli poinformował, iż powierzchnie ewidencyjno-gospodarcze działek nr [...] wynoszą odpowiednio 0,54 ha, 1,08 ha, 0,66 ha, 0,48 ha, 0,33 ha oraz 0,09 ha.

Zdaniem organu, sumaryczna powierzchnia ewidencyjno-gospodarcza działek ewidencyjnych objętych wnioskiem o przyznanie płatności na rok 2010 wynosi 3,18 ha. Przy czym należy wskazać, iż organ powierzchnię kwalifikującą się do płatności stwierdził przede wszystkim w oparciu o wyznaczoną powierzchnię ewidencyjno-gospodarczą a nie w oparciu o protokół z czynności kontrolnych będący zapisem dokonanych w roku 2014 pomiarów gruntów użytkowanych rolniczo. Czynności kontrolne przeprowadzone w roku 2014 w przedmiotowej sprawie tj. za rok 2012 stanowią pośredni materiał dowodowy.

Organ wyjaśnił, że podczas czynności kontrolnych inspektorzy terenowi stwierdzili obszary porośnięte wieloletnimi roślinami ozdobnymi (pow. co najmniej 0,10 ha), pas zadrzewień (0,09 ha – [...] oraz 0,07 ha - dz. ew. [...] ), staw (0,20 ha), które nie zostały włączone do powierzchni kwalifikującej się do płatności. Do powierzchni uznanej za użytkowaną rolniczo nie został wliczony także grunt, na którym znajdowały się nieruchomości budowlane i teren wokół nich (składowisko gruzu, piasku, kamieni) a także drogi wewnętrzne.

Organ wskazał, że pomimo braku powiadomienia o planowaniu przeprowadzenia czynności kontrolnych Skarżący uczestniczył w czynnościach kontrolnych, choć nie do końca. Raport z czynności kontrolnych został wysłany do rolnika w dniu 19 września 2014 r. Mając na uwadze, iż powyższy raport rolnik otrzymał, brak było podstaw do wysyłania kolejnego pisma (pierwsze z dnia 26 września 2014 r.) o możliwości zapoznania się ze zgromadzonym materiałem dowodowym. Strona z własnej inicjatywy także nie wnosiła żadnych nowych dowodów w sprawie.

Mając na uwadze, że Skarżący wniósł o przyznanie wyłącznie jednolitej płatności obszarowej organ odwoławczy powierzchnię ewidencyjno-gospodarczą w całości uznał za kwalifikującą się do płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2012, czyli 3,18 ha. Powyższy obszar organ uznał za użytkowany rolniczo w roku 2012.

Organ odwoławczy ustalił, iż stwierdzona powierzchnia działek rolnych w zakresie jednolitej płatności obszarowej jest mniejsza od powierzchni deklarowanej o 0,45 ha i stanowi i 14,15 % powierzchni stwierdzonej, więc w przedmiotowej płatności zastosowanie ma art. 58 akapit pierwszy rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1122/2009.

W rezultacie, przedmiotowa płatność została przyznana w wysokości 1 669,10 zł, po pomniejszeniu o kwotę 658,85 zł, ze względu na stwierdzone przedeklarowanie, co przedstawia następujące wyliczenie {[3,18 - (2 x 0,45 ha)] x 732,06 zł}.

7. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku Skarżący zarzucił decyzji Dyrektora Oddziału Regionalnego ARiMR z dnia 28 października 2014r. naruszenie:

- art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi przez pominięcie i brak ustalenia, wbrew wyraźnej ocenie prawnej i wskazaniom Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku, czy grunty, które są przedmiotem wniosku o przyznanie jednolitych płatności obszarowych (JPO), są utrzymywane w dobrej kulturze rolnej, a także przez niedokonanie ustaleń faktycznych przez pryzmat charakteru działalności prowadzonej przez Skarżącego na co wskazywał Sąd,

- art. 136 K.p.a. w zw. z art. 77 K.p.a. i art. 7 K.p.a. przez błędne zastosowanie - przyjęcie, że brak jest podstaw do przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w sprawie w okoliczności, gdy materiał zgromadzony w toku postępowania nie jest wystarczający do wyjaśnienia sprawy i oparty na dowodach pośrednich,

- art. 10 § 1 K.p.a. przez niezastosowanie i przyjęcie, iż brak jest podstaw do wysyłania Skarżącemu zawiadomienia o możliwości zapoznania się z materiałem dowodowym w sprawie, z uwagi na to, że: rolnik uczestniczył w czynnościach kontrolnych, choć nie do końca, a raport z czynności kontrolnych został do rolnika wysłany, w okoliczności gdy raport czynności został rolnikowi wysłany bez załącznika graficznego dotyczącego wyłączonych obszarów, co uniemożliwiło odniesienie się rolnika do zasadności wyłączenia decyzją organu obszarów rolnych.

- art. 8 K.p.a. w zw. z art 70 K.p.a. przez pominięcie i brak wpisu do protokołu czynności kontrolnych ustnych zastrzeżeń i wyjaśnień zgłaszanych przez Skarżącego, a dotyczących obszaru nasadzeń, konieczności prowadzenia przez niego alejówki, w czasie czynności kontrolnych, co doprowadziło do naruszenia zasady zaufania obywatela do organu administracji publicznej, albowiem Skarżący ma prawo oczekiwać, iż jego wyjaśnienia i wnioski zostaną wpisane do protokołu kontroli.

- art. 81 K.p.a. w zw. z art. 77 § 1 K.p.a. przez błędne zastosowanie i przyjęcie, że w sprawie nie zachodzi potrzeba prowadzenia postępowania wyjaśniającego, w tym wyznaczenia stronie terminu do ustosunkowania się do materiału zebranego w sprawie, zapisania zastrzeżeń strony zgłaszanych ustnie do protokołu czynności, co doprowadziło do przyjęcie za prawdziwe i udowodnione mniejszego obszaru gruntów rolnych, w okoliczności, gdy podstawą wydania decyzji w przedmiotowej sprawie winno być ustalenie stanu utrzymywania gruntów w dobrej kulturze rolnej w roku 2012 r, co mogła potwierdzić i wyjaśnić jedynie strona

- art. 86 K.p.a. przez niezastosowanie i nieprzeprowadzenie dowodu z przesłuchania strony, w okoliczności, gdy przeprowadzone postępowanie dowodowe nie dało bezpośrednich podstaw do stwierdzenia, iż przedmiotowy grunt nie powinien być objęty wnioskiem o Jednolitą Płatność Obszarową.

- błąd w ustaleniach faktycznych polegający na błędnym ustaleniu powierzchni działek w wysokości 3,18 ha w okoliczności, gdy rzeczywista powierzchnia działek to 3,63 ha.

- błąd w ustaleniach faktycznych polegający na pominięciu charakteru działalności prowadzonej przez stronę gospodarstwa szkółkarsko-nasiennego, w którym prowadzona jest szkółka drzewek i krzewów, a mający wpływ na wynik sprawy bowiem naturalną konsekwencją prowadzenia takiej działalności są zmiany w wielkości uprawy, nie zaś w wielkości gruntu.

Mając na uwadze powyższe Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i przekazanie sprawy organowi do ponownego rozpoznania, stwierdzenie, iż zaskarżona decyzja nie może być wykonana w całości oraz zasądzenie od organu na rzecz Skarżącego kosztów postępowania według norm przepisanych,

8. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:

9.1. Skarga jest zasadna.

9.2. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów wymienionych w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012r., poz. 270 ), zwanej dalej w skrócie ,,p.p.s.a.’’, sprawowana jest w oparciu o kryterium zgodności z prawem.

W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c p.p.s.a.) lub stwierdzenia nieważności jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w art. 247 ustawy Ordynacja podatkowa (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.).

Należy nadto wskazać, iż w myśl art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, jakkolwiek nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Oceniając zaskarżoną decyzję z punktu widzenia wskazanych powyżej kryteriów, stwierdzić należy, że narusza ona przepisy postępowania w stopniu powodującym konieczność wyeliminowania jej z obrotu prawnego.

9.3. W rozpoznawanej sprawie istotę sporu stanowi przyznanie Skarżącemu płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2012 w pomniejszonej wysokości z uwagi na ustalenia organów, że powierzchnia uprawniona do płatności jest mniejsza niż zadeklarowana przez Skarżącego. Organy przyjęły powierzchnię gruntów rolnych uwzględnionych w naliczeniu płatności jako 3,18 ha, wobec zadeklarowanej 3,63 ha, co skutkowało pomniejszeniem płatności o kwotę 658,85 zł.

Przede wszystkim należy podkreślić, że w niniejszej sprawie wszczętej na wniosek Skarżącego z dnia 15 maja 2012 r. o przyznanie jednolitej płatności obszarowej za rok 2012 do działek rolnych o łącznej powierzchni 3,63 ha, zapadł wskutek złożonej skargi wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 9 stycznia 2014 r., sygn. akt I SA/Gd 1255/13, uchylający uprzednio wydaną w sprawie decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego ARiMR z dnia 2 sierpnia 2013 r. utrzymującą w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego ARiMR z dnia 5 lutego 2013 r. przyznająca Skarżącemu płatności na rok 2012 w wysokości 1.405,55 zł. Płatność została pomniejszona o kwotę 834,55 zł ze względu na stwierdzone nieprawidłowości.

Jak wynika z uzasadnienia wskazanego powyżej wyroku Sąd uznał, że ze względu na specyfikę prowadzonej przez Skarżącego działalności na przedmiotowych działkach, zasadne okazały się zarzuty dotyczące niewyjaśnienia w dokładny sposób stanu faktycznego sprawy.

Sąd podkreślił, że Skarżący wskazywał, iż prowadzenie szkółki uprawowej wymusza na rolniku konieczność przesadzeń, nasadzeń czy wykopywania hodowanych drzewek, co w konsekwencji powoduje zmianę obszaru uprawy. Jednakże zmiany te niekoniecznie świadczą o zaprzestaniu produkcji rolnej na danym obszarze, a tym bardziej o nieutrzymywaniu gruntu w stanie "dobrej kultury rolnej", który jest jedną z przesłanek przyznania wnioskowanych płatności.

W niniejszej sprawie ustalenia powierzchni gruntów dokonano w oparciu o pomiary powierzchni ewidencyjno-gospodarczej (PEG) a także przeprowadzonej w styczniu 2012 r. weryfikacji terenowej, które Skarżący zakwestionował.

W ocenie Sądu ustalenia poczynione przez organy okazały się niewystarczające, co stanowiło naruszenie art. 7 i 77 § 1 K.p.a.

Sąd wskazał, że ponownie rozpoznając wniosek Skarżącego o przyznanie płatności bezpośrednich organ winien zgromadzić materiał dowodowy pozwalający na ustalenie czy wszystkie wnioskowane grunty były utrzymywane w dobrej kulturze rolnej w 2012 r., co stanowi dla płatności JPO (odmiennie niż przy płatności UPO gdzie decydujące znaczenia ma powierzchnia upraw), obok pozostałych wymienionych w art. 7 ust. 1 ww. ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, przesłankę ich przyznania, jak również oceni czy zadeklarowana we wniosku powierzchnia działek jest prawidłowa. Ustalenia stanu faktycznego sprawy organ powinien dokonać przy uwzględnieniu specyfiki prowadzonych przez Skarżącego upraw, a w szczególności konieczność wysadzania i przesadzania drzewek i związaną z tym możliwością zmiany areału upraw. Organ winien mieć na uwadze, że płatności obszarowe przyznawane są rolnikom, którzy faktycznie rolniczo użytkują posiadane działki, a zatem tym, którzy samodzielnie decydują o rodzaju upraw, o dokonaniu zabiegów agrotechnicznych, zbieraniu plonów, a przy tym utrzymują grunty zgodnie z normami dobrej kultury rolnej przez określony czas, a prace tego rodzaju nie mają charakteru sporadycznego.

Zdaniem Sądu, dopiero po wyjaśnieniu wszystkich istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy okoliczności i prawidłowym ustaleniu stanu faktycznego sprawy, możliwe będzie stwierdzenie, czy Skarżący składając wniosek o przyznanie dopłat w istocie zawyżył zadeklarowaną powierzchnię działek rolnych, do których przysługują dopłaty.

9.4. Jak zatem wynika z przedstawionego stanu sprawy, wskutek wydanego wyroku WSA w Gdańsku z dnia 9 stycznia 2014 r. ponownie przeprowadzone postępowanie administracyjne w przedmiotowej sprawie miało obejmować kwestie związane z ustaleniem powierzchni działek przy uwzględnieniu specyfiki prowadzonej przez Skarżącego działalności rolniczej.

Zgodnie z art. 153 p.p.s.a., ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia.

Z przepisu tego wynika zaś bezwzględny obowiązek zastosowania się przez organ administracji do poglądu prawnego i wynikających z niego wytycznych co do dalszego biegu postępowania, który może być wyłączony tylko w razie istotnej zmiany stanu faktycznego lub zmiany przepisów prawa. Jak wyjaśnił Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 16 grudnia 2010 r., sygn. akt I OSK 263/10 (LEX nr 1081014), a sąd orzekający w niniejszym składzie pogląd ten podziela, organ administracji rozpatrując sprawę ponownie powinien się zatem zastosować do oceny prawnej zawartej w uzasadnieniu wyroku, bez względu na poglądy prawne wyrażone w orzeczeniach sądowych wydanych w innych sprawach. Niezastosowanie się przez organ administracji przy ponownym rozstrzyganiu do oceny prawnej wyrażonej przez sąd w wyroku narusza zasadę związania organu ocena prawną i oznacza, że podjęte w ten sposób rozstrzygnięcie jest wadliwe.

Jak przyjmuje się jednolicie w literaturze i orzecznictwie przez ocenę prawną rozumie się powszechnie wyjaśnienie istotnej treści przepisów prawnych i sposobu ich stosowania w rozpoznawanej sprawie. Pojęcie to obejmuje zarówno krytykę sposobu zastosowania normy prawnej w zaskarżonym akcie (czynności), jak i wyjaśnienie, dlaczego stosowanie tej normy przez organ, który wydał ten akt (czynność), zostało uznane za błędne (zob. Andrzej Kabat, Komentarz do art. 153 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, LEX). Jako ocenę prawną przyjmuje się zatem osąd o prawnej wartości sprawy. W wyroku z dnia 15 marca 2012 r., sygn. akt II OSK 1261/10 (ONSA WSA z 2013 r., nr 1, poz. 7) Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że ocena prawna musi zostać w orzeczeniu wyrażona, co oznacza, że za przedmiot związania można uznać jedynie te elementy oceny odnoszącej się do przepisów prawa, które zostały zamieszczone w treści uzasadnienia orzeczenia. Muszą one mieć postać jednoznacznych twierdzeń, sformułowanych w sposób jasny, umożliwiający ustalenie treści związania bez potrzeby podejmowania skomplikowanych zabiegów interpretacyjnych.

Natomiast wskazania co do dalszego postępowania, o których mowa w art. 153 p.p.s.a., są konsekwencją oceny prawnej i dotyczą sposobu procedowania w toku ponownego rozpatrzenia sprawy, w celu uniknięcie popełnionych błędów. Wytyczają one kierunek, w którym powinno zmierzać ponowione postępowanie, dla uniknięcia wadliwości w postaci np. uchybień procesowych związanych z wyjaśnieniem sprawy.

Ponieważ, co jest istotne na tle wykładni art. 153 p.p.s.a., ocena prawna wyrażona w wyroku wiążąca jest także dla sądu, który go wydał, sąd kontrolujący rozstrzygnięcia wydane w ponowionym wskutek wcześniejszego wyroku postępowaniu nie może formułować nowych ocen prawnych sprzecznych z wyrażonym wcześniej poglądem, lecz jest zobowiązany do podporządkowania się temu wyrokowi oraz kontroli skarżonego rozstrzygnięcia pod kątem zastosowania się organu do wskazań co do dalszego postępowania. Zasadniczym kryterium legalności decyzji wydanej postępowaniu ponowionym wskutek wyroku sądu administracyjnego jest zastosowanie się do wyrażonej przez ten sąd oceny prawnej oraz podporządkowania się wytycznym co do dalszego postępowania.

Rozważając zatem niniejszą sprawę na tle przepisu art. 153 p.p.s.a. w ocenie Sądu organ, pomimo obowiązku zastosowania oceny prawnej i wskazań co do dalszego postępowania wynikających z powołanego wyroku WSA w Gdańsku z dnia 9 stycznia 2014 r. nie ustalił w sposób prawidłowy rzeczywistego areału gruntów rolnych objętych wnioskiem i nie ustalił, czy był on utrzymywany w dobrej kulturze rolnej, nie uwzględniając przy tym specyfiki szkółkarskiej dzielności rolniczej wykonywanej przez Skarżącego.

W związku z powyższym zdaniem Sądu, Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR naruszył art. 153 p.p.s.a., przez co zaskarżona decyzja podlega uchyleniu.

9.5. Podstawę materialnoprawną kontrolowanego przez Sąd rozstrzygnięcia stanowiły m.in. przepisy ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego.

W myśl przepisu art. 7 wskazanej ustawy rolnikowi przysługuje jednolita płatność obszarowa na będące w jego posiadaniu w dniu 31 maja roku, w którym został złożony wniosek o przyznanie tej płatności, grunty rolne wchodzące w skład gospodarstwa rolnego, kwalifikujące się do objęcia tą płatnością zgodnie z art. 124 ust. 2 akapit pierwszy rozporządzenia nr 73/2009, jeżeli rolnik ten spełnia dodatkowe przesłanki: posiada w tym dniu działki rolne o łącznej powierzchni nie mniejszej niż określona dla Rzeczypospolitej Polskiej w załączniku nr VII do rozporządzenia nr 1121/2009, z tym że w przypadku zagajników o krótkiej rotacji działka rolna powinna obejmować jednolitą gatunkowo uprawę o powierzchni co najmniej 0,1 ha; wszystkie grunty rolne są utrzymywane zgodnie z normami przez cały rok kalendarzowy, w którym został złożony wniosek o przyznanie tej płatności; przestrzega wymogów przez cały rok kalendarzowy, w którym został złożony wniosek o przyznanie tej płatności; został mu nadany numer identyfikacyjny w trybie przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności.

Stosownie natomiast do treści art. 124 ust. 1 rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 z dnia 19 stycznia 2009 r. ustanawiającego wspólne zasady dla systemów wsparcia bezpośredniego dla rolników w ramach wspólnej polityki rolnej i ustanawiające określone systemy wsparcia dla rolników, zmieniające rozporządzenia (...) oraz uchylające rozporządzenie (WE) nr 1782/2003 (Dz.U.UE.L z 2009 r. nr 30 poz. 16 ze zm.) powierzchnię użytków rolnych (...), objętych systemem jednolitej płatności obszarowej stanowi część wykorzystywanej powierzchni użytków rolnych, które w dniu 30 czerwca 2003 r. utrzymane były w dobrej kulturze rolnej bez względu na to, czy były w tym dniu wykorzystywane do produkcji, oraz, w stosownych przypadkach, dostosowaną zgodnie z obiektywnymi i niedyskryminującymi kryteriami ustanowionymi przez to nowe państwo członkowskie po zatwierdzeniu przez Komisję. Do celów niniejszego tytułu "wykorzystywana powierzchnia użytków rolnych" oznacza całkowitą powierzchnię zajmowaną przez grunty orne, trwałe użytki zielone, uprawy trwałe oraz ogródki przydomowe, określoną przez Komisję dla celów statystycznych.

Zgodnie z ust. 2 cyt. wyżej przepisu: do celów przyznania pomocy w ramach systemu jednolitej płatności obszarowej kwalifikują się wszystkie działki rolne spełniające kryteria przewidziane w ust. 1 oraz działki rolne obsadzone zagajnikami o krótkiej rotacji (kod CN ex 0602 90 41), które były utrzymane w dobrej kulturze rolnej w dniu 30 czerwca 2003 r. (...).

9.6. W niniejszej sprawie organ po ponownym rozpoznaniu sprawy wyjaśnił w zaskarżonej decyzji, że podczas czynności kontrolnych inspektorzy terenowi stwierdzili obszary porośnięte wieloletnimi roślinami ozdobnymi (pow. co najmniej 0,10 ha), pas zadrzewień (0,09 ha - dz. ew. nr [...] oraz 0,07 ha - dz. ew. [...] ), staw (0,20 ha), które nie zostały włączone do powierzchni kwalifikującej się do płatności. Do powierzchni uznanej za użytkowaną rolniczo nie został wliczony także grunt, na którym znajdowały się nieruchomości budowlane i teren wokół nich (składowisko gruzu, piasku, kamieni) a także drogi wewnętrzne.

Dalej stwierdził, że mając na uwadze, iż Skarżący wniósł o przyznanie wyłącznie jednolitej płatności obszarowej organ odwoławczy powierzchnię ewidencyjno-gospodarczą w całości uznał za kwalifikującą się do płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2012, czyli 3,18 ha. Powyższy obszar organ uznał za użytkowany rolniczo w roku 2012.

Zdaniem Sądu z treści zaskarżonego rozstrzygnięcia nie wynika dlaczego i na jakiej podstawie stwierdzone obszary porośnięte wieloletnimi roślinami ozdobnymi (o powierzchni co najmniej 0,10 ha), pasa zadrzewień (0,09 ha - dz. ew. nr [...] oraz 0,07 ha - dz. ew. nr [...] ) nie zostały włączone do powierzchni kwalifikującej się do płatności. Z treści decyzji nie wynika również, czy wskazane tereny utrzymane były w dobrej kulturze rolnej.

Tym samym w ocenie Sądu zaskarżona decyzja nie spełnia wymogów jakie powinno spełniać uzasadnienie faktyczne i prawne decyzji wynikających z art. 107 § 3 K.p.a.

Również pomimo jednoznacznych wskazań zawartych w wyroku WSA z dnia 9 stycznia 2014 r. organ dokonując ustaleń faktycznych nie wziął pod uwagę, specyfikę prowadzonych przez Skarżącego upraw w związku z działalnością szkółkarską, a w szczególności konieczność wysadzania i przesadzania drzewek i związaną z tym możliwością zmiany areału upraw.

Dodatkowo Sąd wskazuje, że Skarżący wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skargi na decyzje Dyrektora Oddziału Regionalnego ARiMR z dnia 28 października 2014 r.: w przedmiocie przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na 2009 r. oraz w przedmiocie przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na 2010 r. zarejestrowanych odpowiednio pod sygn.akt I SA/Gd 71/15 i I SA/Gd 72/15.

W odpowiedzi na skargi Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR, działając na podstawie art. 54 § 3 p.p.s.a., uwzględnił skargi w całości i wniósł o umorzenie postępowania w tych dwóch sprawach.

Pismami z dnia 11 lutego 2015 r. organ odwoławczy nadesłał decyzje z dnia 10 lutego 2015 r., którymi zmieniono zaskarżone decyzje w przedmiocie przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego odpowiednio na rok 2009 i 2010 i przyznano Skarżącemu wnioskowane płatności obszarowe w ramach systemów wsparcia bezpośredniego.

W uzasadnieniu obu decyzji wydanych w trybie art. 54 § 3 p.p.s.a., Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR wskazał, że w sprawie przyznania płatności za rok 2009 i 2010 wliczył powierzchnię 0,11 ha (obszary porośnięte wieloletnimi roślinami ozdobnymi (0,0791 ha) na działce ewidencyjnej nr [...] oraz część obszaru (0,0319 ha) na działce ewidencyjnej nr [...], które rolnik wykorzystuje i przeznacza na nasiona, zrazy do szczepień oraz sadzonki, a które organ uznał za grunty rolne.

9.6. Jak już wskazano powyżej, zgodnie z art. 3 ustawy o płatnościach, z zastrzeżeniem zasad i warunków określonych w przepisach UE, o których mowa w art. 1 pkt 1, do postępowań w sprawach indywidualnych rozstrzyganych w drodze decyzji stosuje się przepisy K.p.a., chyba, że przepisy ustawy stanowią inaczej (ust. 1).

W postępowaniu w sprawach dotyczących płatności bezpośredniej, płatności uzupełniającej oraz płatności cukrowej organ administracji publicznej (ust. 2):

1) stoi na straży praworządności;

2) jest obowiązany w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy;

3)udziela stronom, na ich żądanie, niezbędnych pouczeń, co do okoliczności faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania;

4) zapewnia stronom, na ich żądanie, czynny udział w każdym stadium postępowania; przepisu art. 81 kpa nie stosuje się.

Strony oraz inne osoby uczestniczące w postępowaniu, o którym mowa w ust. 2 są obowiązane przedstawiać dowody oraz dawać wyjaśnienia co do okoliczności sprawy zgodnie z prawdą i bez zatajania czegokolwiek; ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne (ust. 3).

Mając na uwadze wskazówki zawarte w wyroku WSA uzasadnione było uzyskanie wyjaśnień Skarżącego w związku z prowadzoną działalnością szkółkarską, zwłaszcza w sytuacji gdy postępowanie prowadzone w 2014r. dotyczyło płatności na rok 2012, a więc ustalenia dotyczyły stanu upraw i powierzchni gruntów rolnych w 2012r.

Przy czym należy wskazać, iż organ powierzchnię kwalifikującą się do płatności stwierdził przede wszystkim w oparciu o wyznaczoną powierzchnię ewidencyjno-gospodarczą, a nie w oparciu o protokół z czynności kontrolnych będący zapisem dokonanych w roku 2014 pomiarów gruntów użytkowanych rolniczo.

Dlatego też w okolicznościach niniejszej sprawy zasadne było przeprowadzenie dowodu z przesłuchania strony.

Brak przeprowadzenia tego dowodu oraz uznanie przez organ odwoławczy w zaskarżonej decyzji braku podstaw do przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego czyni zasadnym zarzut naruszenia art. 86 k.p.a. oraz art. 136 K.p.a. w zw. z art. 77 K.p.a. i art. 7 K.p.a.

Ponadto należy wskazać, że stosownie do treści art. 30 ust. 1 pkt 1 ustawy o płatnościach, agencja przeprowadza kontrole administracyjne na miejscu, określone w przepisach Unii Europejskiej, o których mowa w art. 1 pkt 1, w tym kontrole w ramach wzajemnej zgodności wymogów lub norm, z zastrzeżeniem art. 31a i 32. Prezes Agencji może powierzyć przeprowadzanie kontroli, o których mowa w ust. 1, jednostkom organizacyjnym dysponującym odpowiednimi warunkami organizacyjnymi, kadrowymi i technicznymi, określonymi na podstawie art. 34 ust. 1 pkt 1 (ust. 2 ).

Zgodnie z art. 31 ust. 6 powołanej ustawy, z czynności kontrolnych sporządza się raport zgodnie z art. 32 i art. 54 ust. 1 i 3 rozporządzenia nr 1122/2009, który w przypadku stwierdzenia drobnej niezgodności, o której mowa w art. 24 ust. 2 akapit drugi rozporządzenia nr 73/2009, zawiera również informację, o której mowa w art. 54 ust. 2 akapit drugi rozporządzenia nr 1122/2009, oraz termin, o którym mowa w art. 71 ust. 3 rozporządzenia nr 1122/2009. W przypadku gdy rolnik nie zgadza się z ustaleniami zawartymi w raporcie, może zgłosić umotywowane zastrzeżenia na piśmie, co do ustaleń w nim zawartych, dyrektorowi oddziału regionalnego Agencji, w terminie 14 dni od dnia doręczenia raportu, chyba że bezpośrednio po zakończeniu kontroli rolnik, który był obecny podczas kontroli, zgłosił umotywowane zastrzeżenia,

co do ustaleń zawartych w raporcie, osobie, która go sporządziła (ust. 7).

W rozpoznawanej sprawie organ odwoławczy stwierdził, że skoro Skarżący otrzymał raport z czynności kontrolnych w gospodarstwie, to brak było podstaw do wysyłania kolejnego pisma o możliwości zapoznania się ze zgromadzonym materiałem dowodowym.

Należy zaznaczyć, że integralną część raportu z czynności kontrolnych stanowią załączniki wymienione w pkt XX raportu, w tym m.in. szkice działek rolnych. Jednakże znajdujący się w aktach sprawy raport z czynności kontrolnych nie posiada załącznika w postaci szkiców działek rolnych, co potwierdza twierdzenie Skarżącego, iż raport z czynności kontrolnych został wysłany bez załącznika graficznego dotyczącego wyłączonych obszarów, co uniemożliwiło Skarżącemu odniesienie się do zasadności wyłączenia obszarów rolnych.

W ocenie Sądu obowiązkiem organu było doręczenie raportu z czynności kontrolnych wraz z załącznikami, w tym szkiców działek rolnych dotyczących obszarów wyłączonych oraz umożliwienie rolnikowi zgłoszenia w przewidzianym przez prawo terminie ewentualnych zastrzeżeń co do ustaleń w nim zawartych. Tym bardziej, że spór przed Sądem dotyczy okoliczności faktycznych związanych z różnicą pomiędzy tym, co rolnik deklarował, a tym, co ustalili arbitralnie kontrolujący.

Tym samym zaskarżona decyzja narusza prawo, a zarzuty skargi są zasadne. Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR nie zastosował się bowiem do oceny prawnej i wskazań zawartych w wyroku tut. Sądu z dnia 9 stycznia 2014 r. przez co naruszył art. 153 p.p.s.a. Ponadto organ odwoławczy naruszył przepisy postępowania - art. 7, art. 80 k.p.a., art. 86 k.p.a. oraz art. 136 K.p.a. w zw. z art. 77 § 1 K.p.a. i art. 7 K.p.a., a naruszenia te mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

9.7. Ponownie rozpatrując sprawę wskutek wniesionego odwołania Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR uwzględni ocenę prawną oraz wskazania zawarte w prawomocnym wyroku WSA w Gdańsku z dnia 9 stycznia 2014 r., sygn. akt I SA/Gd 1255/13, w szczególności ustalenia stanu faktycznego sprawy organ dokona mając na uwadze specyfikę prowadzonych przez Skarżącego upraw, a zwłaszcza konieczność wysadzania i przesadzania drzewek i związaną z tym możliwością zmiany areału upraw. Ponadto organ doręczy Skarżącemu załączniki do raportu z czynności kontrolnych w postaci szkiców działek rolnych umożliwiając stronie wypowiedzenie się co do całości zebranego materiału dowodowego.

9.8. Z przedstawionych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku na mocy art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. zaskarżoną decyzję uchylił.

Na mocy art. 152 Sąd orzekł, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana. O kosztach postępowania sąd orzekł na podstawie art. 200 tej ustawy, ustalając, że na zasądzone na rzecz Skarżącego koszty postępowania składa się uiszczony w sprawie wpis sądowy w wysokości 200 zł.