Wyrok NSA oz. w Katowicach, sygn. akt II SA/Ka 85/97
NSA oz. w Katowicach
Data orzeczenia: 1999-02-08 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 615  Sprawy zagospodarowania przestrzennego
Hasła tematyczne: Zagospodarowanie przestrzenne
Ochrona środowiska
Powołane przepisy: article: poz. 284
journal: Dz.U. 1995 nr 5 poz. 2
article: art. 3 pkt 2
journal: Dz.U. 1994 nr 89 poz. 415
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym.
article: art. 42 ust. 1 pkt 5
journal: Dz.U. 1994 nr 89 poz. 414
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane.
Teza: Uciążliwym zakładem produkcyjnym może być również zakład, który nie jest zaliczany do inwestycji mogących pogarszać stan środowiska.

TEZY

Uciążliwym zakładem produkcyjnym może być również zakład, który nie jest zaliczany do inwestycji mogących pogarszać stan środowiska.


SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny, po rozpoznaniu sprawy ze skargi Teresy M. oraz Reginy i Mieczysława małżonków N. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w C. z 17 grudnia 1996 r. (...) w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy i zagospodarowania terenu dla inwestycji obejmującej rozbudowę i modernizację budynku mieszkalnego oraz rozbudowę budynku warsztatowo-przetwórczego tworzyw sztucznych-uchyla zaskarżoną decyzję; (...).


UZASADNIENIE

Wydaną z upoważnienia Prezydenta Miasta (...) decyzją z 9 lipca 1996 r. (...), po rozpoznaniu wniosku Henryka K., ustalono warunki zabudowy i zagospodarowania terenu dla inwestycji polegającej na "zagospodarowaniu działki dla funkcji mieszkalno-usługowej" przewidzianej do realizacji w C. na terenie działek o nr ewid. 33/2 i 33/3, zlokalizowanych przy ul. Ż. nr 17/19.

Inwestycja ta miała obejmować rozbudowę i modernizację istniejącego budynku mieszkalnego, z siecią instalacji wewnętrznych i przyłączami zewnętrznymi, rozbudowę budynku warsztatowego - przetwórstwo tworzyw sztucznych, z instalacjami wewnętrznymi i przyłączami zewnętrznymi, budowę związanych z tymi budynkami urządzeń budowlanych oraz budowę kabla 1 kV.

Zgodnie z tą decyzją, nieruchomość, na której inwestycja ma być realizowana, leży w strefie zabudowy ekstensywnej, z funkcją dominującą domy jednorodzinne, małe domy mieszkalne i usługi. Obowiązuje max 30 procent zabudowy działki oraz zakaz lokalizacji uciążliwych zakładów produkcyjnych. Jednocześnie zobowiązano inwestora do opracowania dokumentacji projektowej zgodnie z warunkami technicznymi, jakim powinny odpowiadać budynki /Dz.U. 1995 nr 10 poz. 46/, w tym do usytuowania obiektów zgodnie z par. 12 i par. 13 tych warunków oraz do przestrzegania wymienionych w art. 5 prawa budowlanego interesów osób trzecich.

Z powołaniem się na treść art. 107 par. 4 Kpa, odstąpiono od uzasadnienia decyzji.

Jako podstawę prawną decyzji organ orzekający powołał m.in. art. 104 Kpa, art. 40 ust. 1 i 3 i art. 42 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym /Dz.U. nr 89 poz. 415/ oraz miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego miasta C., zatwierdzony uchwałą Wojewódzkiej Rady Narodowej w C. (...) z 28 czerwca 1979 r., zmieniony uchwałą Rady Miasta C. (...) z 27 października 1994 r.

W odwołaniu od tej decyzji sąsiadka inwestora, Teresa M. zgłosiła zastrzeżenie co do rozbudowy zakładu przetwórczego tworzyw sztucznych. Zarzuciła, iż zakład ten będzie dla niej uciążliwy, a działkę w tym miejscu kupiła dlatego, iż w promieniu 200 m nie ma żadnego warsztatu. Zażądała lokalizacji tego budynku "w odległości zabezpieczającej prawidłowe parametry strefy ochronnej" oraz wykonania warsztatu "z materiałów i z urządzeniami eliminującymi wszelkie uciążliwości".

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w C. odwołania tego nie uwzględniło i zaskarżoną decyzją z 17 grudnia 1996 r. (...) utrzymało w mocy orzeczenie organu pierwszej instancji, z powołaniem się na treść art. 138 par. 1 pkt 1 Kpa oraz art. 40 ust. 1 i 3 i art. 43 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym.

W uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia Samorządowe Kolegium Odwoławcze podniosło, że decyzja organu pierwszej instancji spełnia warunki określone w art. 42 ust. 1 oraz jest zgodna z treścią art. 43 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym. Organ odwoławczy zaakcentował, iż decyzja o ustaleniu warunków zabudowy i zagospodarowania terenu ma jedynie charakter promesy o oznaczonym okresie obowiązywania, uprawniającej do ubiegania się przez wnioskodawcę o pozwolenie na budowę. Dlatego też przedwczesna jest na tym etapie postępowania obawa odwołującej się "czy zostaną zachowane wymagane parametry inwestycji". Dopiero na etapie postępowania w przedmiocie uzyskania pozwolenia na budowę odwołująca się będzie mogła skutecznie określić swoje stanowisko, przez domaganie się przestrzegania przepisów techniczno-budowlanych i obowiązujących Polskich Norm.

W identycznie brzmiących skargach do Naczelnego Sądu Administracyjnego, Teresa M. oraz Regina i Mieczysław N. zarzucili, iż decyzja o ustaleniu warunków zabudowy i zagospodarowania terenu w części dotyczącej lokalizacji warsztatu przetwórstwa tworzyw sztucznych jest niezgodna z obowiązującym planem zagospodarowania przestrzennego, który zakazuje lokalizacji na tym terenie uciążliwych zakładów produkcyjnych. Lokalizacja warsztatu przetwórstwa tworzyw sztucznych spowoduje, zdaniem skarżących, pogorszenie ich warunków życia, gdyż będzie powodowała hałas z kompresora i młyna do mielenia odpadów oraz nieprzyjemne zapachy ze spalania folii po tworzywach. Podnieśli, że przetwórstwo tworzyw sztucznych nie jest usługą, ale "produkcją" i dlatego powinno być lokalizowane w innej części miasta.

Ponadto podnieśli, że na podstawie kwestionowanej decyzji zostało wydane pozwolenie na budowę /a nie na rozbudowę/ warsztatu przetwórstwa tworzyw sztucznych, o planowanej powierzchni 176 m2 /nie licząc adaptowanego garażu/, na działce o powierzchni około 1.000 m2, i to mimo sprzeciwów właścicieli innych posesji. Zdaniem skarżących, decyzja lokalizacyjna została wydana bez uwzględnienia interesów osób trzecich. Lokalizacja szkodliwego warsztatu spowoduje m.in. wielokrotne zmniejszenie wartości działek sąsiednich.

W odpowiedzi na skargę, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w C. wniosło o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko i jego uzasadnienie. Ponadto podniosło, iż nie istnieje sprzeczność zamierzonej inwestycji z planem zagospodarowania przestrzennego, gdyż plan ten wprowadza zakaz lokalizacji na tym terenie jedynie uciążliwych zakładów produkcyjnych, a takim to zamierzenie nie jest. Uciążliwość tę należy oceniać bowiem w świetle przepisów rozporządzenia Ministra Ochrony Środowiska, Zasobów Naturalnych i Leśnictwa z dnia 13 maja 1995 r. w sprawie określenia rodzajów inwestycji szkodliwych dla środowiska i zdrowia ludzi oraz oddziaływania na środowisko /Dz.U. nr 52 poz. 284/. Jak natomiast wynika ze znajdującego się w aktach (...) pisma Dyrektora Wydziału Ochrony Środowiska Urzędu Wojewódzkiego w C. zamierzona inwestycja nie jest inwestycją mogącą pogarszać stan środowiska.

W piśmie procesowym z 6 stycznia 1999 r. inwestorka, Iwona K. podniosła, iż przedmiotowy zakład został już wybudowany i dopuszczony do użytkowania. Funkcjonuje on na działce, której poprzedni właściciele również prowadzili przetwórstwo tworzyw sztucznych i nikomu ich działalność nie przeszkadzała. Wykonane pomiary hałasu i zapylenia nie wykazały przekroczenia dopuszczalnych norm.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zaskarżona decyzja nie może być utrzymana w obrocie prawnym, albowiem została wydana, zdaniem Sądu, bez dostatecznego rozpoznania sprawy do końcowego rozstrzygnięcia, które to uchybienie mogło mieć istotny wpływ na jej wynik, w rozumieniu art. 22 ust. 2 pkt 3 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./.

Ustalając, iż objęte decyzjami zamierzenie inwestycyjne w części dotyczącej warsztatu przetwórstwa tworzyw sztucznych jest zgodne z obowiązującym planem zagospodarowania przestrzennego, organy obu instancji nie dokonały dostatecznych ustaleń co do rzeczywistego charakteru i wielkości tego zamierzenia inwestycyjnego z punktu widzenia treści tego planu. Tym samym, w świetle dotychczas zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, brakuje, zdaniem Sądu, wystarczających przesłanek do oceny tej zgodności. Z planu zagospodarowania wynika w szczególności zakaz lokalizacji uciążliwych zakładów produkcyjnych i dlatego też niezbędne było ustalenie, na czym polega w praktyce prowadzone już i mające ulec rozwinięciu przetwórstwo tworzyw sztucznych oraz jaki jest zakres tej działalności gospodarczej, tj. chociażby wielkość produkcji, zatrudnienia oraz godziny pracy tego warsztatu, a ponadto, czy zakład ten będzie źródłem takich uciążliwości, jak hałas, pyły, nieprzyjemne zapachy i odpady. Dopiero na podstawie takich danych możliwe było ustalenie, czy jest to zakład uciążliwy w rozumieniu treści planu zagospodarowania przestrzennego. Zgromadzony w sprawie materiał dowodowy danych w tym zakresie nie zawiera, jakkolwiek powinny być one objęte treścią załączników do wniosku o ustalenie warunków zabudowy i zagospodarowania terenu (...). Kwestii tej nie omawiają też w ogóle organy obu instancji. Dlatego też istnieje konieczność uzupełnienia w tym zakresie materiału dowodowego sprawy przy jej ponownym rozpoznaniu przez organ orzekający. Dopiero wówczas będzie możliwe ustalenie, czy jest to, względnie nie jest, uciążliwy zakład produkcyjny. W tym zakresie nie można podzielić w szczególności stanowiska zaprezentowanego przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w odpowiedzi na skargę, iż o braku uciążliwości zamierzenia inwestycyjnego decyduje okoliczność, iż tego rodzaju inwestycja nie została wymieniona jako mogąca pogarszać stan środowiska w rozporządzeniu Ministra Ochrony Środowiska, Zasobów Naturalnych i Leśnictwa z dnia 13 maja 1995 r. w sprawie określenia rodzajów inwestycji szkodliwych dla środowiska i zdrowia ludzi oraz ocen oddziaływania na środowisko /Dz.U. nr 52 poz. 284/. Uciążliwym zakładem produkcyjnym może być bowiem również zakład, który nie jest zaliczany do inwestycji mogących pogarszać stan środowiska.

Z drugiej strony nie można zgodzić się ze stanowiskiem skarżących, iż przedmiotowa inwestycja jest ujęta w ww. rozporządzeniu jako mogąca pogarszać stan środowiska i do której miałby zastosowanie art. 40 ust. 4 pkt 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym /Dz.U. nr 89 poz. 415 ze zm./. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ orzekający powinien wyjaśnić ponadto zakres i charakter dotychczas prowadzonego już na nieruchomości inwestorów przetwórstwa tworzyw sztucznych i w tym kontekście ocenić, czy rozszerzenie tej działalności będzie miało wpływ na zwiększenie akcentowanej przez skarżących uciążliwości /jakkolwiek okoliczność ta nie może przesądzać lama przez się o ewentualnej zgodności przedmiotowego zamierzenia inwestycyjnego z planem zagospodarowania przestrzennego/.

Organ orzekający rozważy też, czy sporne zamierzenie inwestycyjne jest zgodne z tą częścią planu zagospodarowania przestrzennego, która mówi o maksymalnej wielkości zabudowy działki inwestora. Będzie też miał na uwadze, iż wbrew temu, co podniesiono w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, już na etapie ustalania warunków zabudowy i zagospodarowania terenu należy ocenić zgodność zamierzenia inwestycyjnego m.in. z wymaganiami dotyczącymi ochrony interesów osób trzecich /zob. m.in. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 3 września 1997 r., III RN 35/97 - OSNAPU 1998 nr 4 poz. 107/, w tym również z punktu widzenia treści art. 5 ust. 2 pkt 3 i 4 prawa budowlanego z dnia 7 lipca 1994 r. Z punktu widzenia ochrony tych interesów, nie miałaby zaś znaczenia akcentowana w skargach okoliczność, że w następstwie zrealizowania spornej inwestycji uległaby obniżeniu wartość nieruchomości sąsiednich.

Skoro, jak z powyższych wywodów wynika, zaskarżona decyzja zapadła bez dostatecznego /a mogącego mieć istotny wpływ na wynik sprawy/ wyjaśnienia sprawy do ostatecznego rozstrzygnięcia, to podlegała ona uchyleniu, zgodnie z treścią art. 22 ust. 1 pkt 1 i ust. 2 pkt 3 ustawy o Naczelnym Sądzie Administracyjnym w związku z art. 7, art. 77 par. 1 i art. 107 par. 3 Kpa.

O kosztach postępowania sądowego orzeczono stosownie do jego wyniku, na podstawie art. 55 ust. 1 ustawy o NSA, przy uwzględnieniu kosztów zastępstwa skarżącej Teresy M., reprezentowanej przez radcę prawnego.