Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt III SA/Kr 1080/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2017-01-17 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6300 Weryfikacja zgłoszeń celnych co do wartości celnej towaru, pochodzenia, klasyfikacji taryfowej; wymiar należności celny
Hasła tematyczne: Celne prawo
Skarżony organ: Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku: oddalono skargi
Powołane przepisy: article: Art. 56
journal: Dz.U. 2013 poz 727
law: Ustawa z dnia 19 marca 2004 r. - Prawo celne - tekst jednolity
journal: Dz.U.UE.L 1992 nr 302 poz 1 Art. 29 ust. 1  lit. d, art. 30 ust. 1, ust. 2 lit. a,  lit. b, art. 181a, art. 221 ust. 4
law: Rozporządzenie Rady (EWG) NR 2913/92 z dnia 12 października 1992 r. ustanawiające Wspólnotowy Kodeks Celny.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Hanna Knysiak-Sudyka Sędziowie WSA Bożenna Blitek (spr.) WSA Renata Czeluśniak Protokolant Małgorzata Krasowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 stycznia 2017 r. sprawy ze skarg R. A. prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą Firma A w J na decyzje Dyrektora Izby Celnej z dnia 19 maja 2016 r. nr [...] z dnia 19 maja 2016 r. nr [...] z dnia 19 maja 2016 r. nr [...] w przedmiocie określenia kwoty długu celnego skargi oddala.


UZASADNIENIE

Oddział Celny przyjął następujące zgłoszenia celne dokonane przez Firmę A R. A. (dalej: Firma A R. A.) :

1. z dnia [...] 2011 r. nr SAD OGL [...], dotyczące objęcia procedurą celną dopuszczenia do obrotu towaru: a) w polu 31 pozycji 1 SAD opisanego jako "płaszcze damskie z włókien chemicznych, tkanina poz. 1 na fakt. [...] NAR (ilość sztuk), PA 110 BRAK Kontenery: [...]", b) w polu 31 pozycji 2 SAD jako "Spodnie damskie z bawełny, tkanina poz. 2 na fakt. [...] NAR (ilość sztuk), PA 793 BRAK Kontenery: [...]", zgłoszonego na podstawie faktury handlowej nr [...] z dnia 02.03.2011 r. opiewającej na kwotę 11.023,00 USD. Faktura ta została wystawiona przez firmę W z N (Cypr), będącą pośrednikiem w zakupie towaru od firmy B z Chin. Do zgłoszenia celnego dołączono także fakturę nr [...] z dnia 18.01.2011 r. wystawioną przez wymieniony wyżej chiński podmiot na W z N, opiewającą na kwotę 9.545,00 USD, zawierającą w sobie koszty transportu - zgodnie ze wskazanymi w tym dokumencie warunkami dostawy CIF H. W załączeniu zgłoszenia celnego przedstawiono świadectwa pochodzenia: CN [...], CN [...] z dnia 25.02.20101r., BILL OF LADING (konosament) [...] z dnia 28.01.2011 r., packing list, Sale Contract nr [...] zawarty pomiędzy B a W z N;

2. z dnia [...] 2011 r. nr SAD [...], dotyczące objęcia procedurą celną dopuszczenia do obrotu towaru w pozycji: a) 1 SAD opisanego w polu 31 SAD jako "Spodnie damskie z bawełny, tkanina poz. 1 na fakt. [...] NAR (ilość sztuk), PA 970 BRAK Kontenery: [...]", b) 2 SAD opisanego w polu 31 SAD jako "Płaszcze damskie z włókien chemicznych, tkanina poz. 2 na fakt. [...] NAR (ilość sztuk), PA 25 BRAK Kontenery: [...]", zgłoszonego na podstawie faktury handlowej nr [...] z dnia 02.03.2011 r. opiewającej na kwotę 10.914,74 USD. Faktura ta została wystawiona przez firmę W z N (Cypr), będącą pośrednikiem w zakupie towaru od firmy B z Chin. Do zgłoszenia celnego dołączono także fakturę nr [...] z dnia 12.02.2011 r. wystawioną przez wymieniony wyżej chiński podmiot na W z N, opiewającą na kwotę 9.749,38 USD, zawierającą w sobie koszty transportu - zgodnie ze wskazanymi w tym dokumencie warunkami dostawy CIF H. W załączeniu zgłoszenia celnego przedstawiono świadectwa pochodzenia: CN [...] z dnia 25.02.2011 r., FORM A nr [...] z dnia 24.02.2011 r., BILL OF LADING (konosament) [...] z dnia 04.02.2011 r., deklarację wartości celnej, packing list, Sale Contract nr [...] zawarty pomiędzy B a W z N, CMR (dot. usługi transportu kontenera z towarem na trasie H /DE/ - S /PL/) oraz oświadczenie o braku powiązań między sprzedającym a kupującym (k. 2 akt adm.);

3. z dnia [...] 2011 r. nr SAD OGL [...], dotyczące objęcia procedurą celną dopuszczenia do obrotu towaru w pozycji: a) 5 SAD opisanego w polu 31 SAD jako "Kurtki damskie z włókien chemicznych, tkanina poz. 5 na fakt. [...] NAR (ilość sztuk), PA 187 BRAK Kontenery: [...]", b) 6 SAD opisanego w polu 31 SAD jako "Kurtki damskie włókien chemicznych, tkanina poz. 6 na fakt. [...] NAR (ilość sztuk), PA 55 BRAK Kontenery [...]:", zgłoszonego na podstawie faktury handlowej nr [...] z dnia 02.03.2011 r. opiewającej na kwotę 11.346,98 USD. Faktura ta została wystawiona przez firmę W z N (Cypr), będącą pośrednikiem w zakupie towaru od firmy B z Chin. Do zgłoszenia celnego dołączono także fakturę nr [...] z dnia 01.02.2011 r. wystawioną przez w/w chiński podmiot na W z N, opiewającą na kwotę 9.684,10 USD, zawierającą w sobie koszty transportu - zgodnie ze wskazanymi w tym dokumencie warunkami dostawy CIF H. W załączeniu zgłoszenia celnego przedstawiono świadectwa pochodzenia: CN [...] i CN [...] z dnia 25.02.2011 r., FORM A nr [...] z dnia 24.02.2011 r., BILL OF LADING (konosament) [...] z dnia 01.02.2011 r., deklarację wartości celnej, packing list, Sale Contract nr [...] zawarty pomiędzy B a W z N, CMR (dot. usługi transportu kontenera z towarem na trasie H /DE/ - N /PL/), fakture pro forma dotyczącą transportu i oświadczenie o braku powiązań między sprzedającym a kupującym (k. 16 akt adm.).

W wyniku kontroli postimportowej dotyczącej prawidłowości obrotu towarowego z krajami trzecimi w zakresie wartości celnej importowanych towarów i przeprowadzonego w tym zakresie postępowania Naczelnik Urzędu Celnego wydał decyzje:

1. z dnia [...] 2016 r. nr [...], którą określił kwotę długu celnego, podlegającą retrospektywnemu zaksięgowaniu (typ-A00) w wysokości 67.231,00 zł z tytułu importu towaru zgłoszonego w dniu [...] 2011 r. do procedury celnej dopuszczenia do obrotu wg SAD OGL [...];

2. z dnia [...] 2016 r. nr [...], którą określił kwotę długu celnego, podlegającą retrospektywnemu zaksięgowaniu (typ-A00) w wysokości 37.108,00 zł z tytułu importu towaru zgłoszonego w dniu [...] 2011 r. do procedury celnej dopuszczenia do obrotu wg SAD [...];

3. z dnia [...] 2016 r. nr [...], którą określił kwotę długu celnego, podlegającą retrospektywnemu zaksięgowaniu (typ-A00) w wysokości 76.356,00 zł z tytułu importu towaru zgłoszonego w dniu [...] 2011 r. do procedury celnej dopuszczenia do obrotu wg SAD [...].

W uzasadnieniach powyższych decyzji organ I instancji wskazał, że w związku z przeprowadzoną przez Naczelnika Urzędu Celnego kontrolą – protokół kontroli nr [...] z dnia 20.11.2014 r. – w zakresie prawidłowości obrotu towarowego z krajami trzecimi w zakresie wartości celnej importowanych towarów - stwierdzono m.in., że w przypadku dostawcy, którym była cypryjska spółka W, w której kontrolowany dokonywał zakupu towarów w okresie objętym kontrolą, ustalono, że kierowana przez R. A. inna cypryjska spółka R była jedynym udziałowcem w spółce W, będąc właścicielem 1000 udziałów. Ponadto, w okresie objętym kontrolą, w skład zarządu spółki W wchodziła, pełniąc funkcję dyrektora, U. Z., która była jednocześnie pracownikiem kontrolowanego przedsiębiorcy. Z uwagi na ujawnione powiązania i informacje uzyskane w wyniku międzynarodowej pomocy prawnej uzyskanej od chińskich władz celnych ustalono, że wartości towarów wyeksponowanych z Chin, które następnie zostały objęte procedurą dopuszczenia do obrotu w Oddziale Celnym, według konkretnych nr SAD, są wielokrotnie wyższe od wartości transakcyjnych zadeklarowanych przed polskimi organami celnymi jako wartości celne. W tej sytuacji organ celny dla celów poglądowych dokonał analizy danych pochodzących z EUROSTATU przyjmując jako kryterium wyszukiwania towar zadeklarowany do kodu CN: [...] i [...] oraz do kodu CN [...] sprowadzony z Chin w zbliżonym przedziale czasowym. Zestawiając ceny towarów ze wszystkich krajów unijnych na podstawie kodu taryfy celnej sprowadzonych z Chin w zbliżonym przedziale czasowym do daty wymienionych wyżej zgłoszeń celnych ustalono średnią cenę dla towarów zaklasyfikowanych do powyższych kodów. Nadto organ dokonał analizy dokumentacji przekazanej w ramach współpracy celnej przewidzianej w Umowie między Wspólnota Europejską a rządem Chińskiej Republiki Ludowej o współpracy i wzajemnej pomocy administracyjnej w sprawach celnych (Dz.Urz. UE L 375 z 23.12.2004 r.) przez Główny Urząd Celny Chińskiej Republiki Ludowej (pismo: znak [...]), zgromadzonej w toku kontroli, a dotyczącej spodni, płaszczy i kurtek damskich sprzedanych w zbliżonym czasie przez chiński podmiot firmie W z N, która następnie sprzedała ten towar A R. A. Ponieważ w chińskich deklaracjach eksportowych przedstawiono warunki dostawy oparte na zasadach INCOTERMS: FOB (Free On Board - dostarczony na statek), natomiast zgodnie z polem 20 (tj. Warunki dostawy) zgłoszeń celnych towar był dostarczony na warunkach CIF (Cost, Insurance, Freight – Koszt, ubezpieczenie, fracht), dążąc do wykorzystania wyników weryfikacji jako materiału porównawczego, koniecznym stało się ustalenie wysokości kosztów transportu zawartej w zadeklarowanej przez zgłaszającego cenie towaru na poziomie CIF H. Z uwagi na uzyskane informacje od przedstawiciela firmy, która dokonywała usługi transportu towaru drogą morską lub brak możliwości uzyskania informacji dotyczącej kosztów frachtu morskiego z Chin do H od armatora występującego w sprawie, organ celny uśrednił koszty transportu morskiego obowiązujące w początkowych miesiącach 2011 r. – jak w przedstawionych przez organ tabelkach i ich analizie. Zdaniem organu I instancji, powyższe uzasadnia przyjęcie, że od wartości towaru określonej przez podmiot cypryjski W z N na załączonych do zgłoszeń celnych fakturach należy odjąć średnią cenę frachtu morskiego w kwocie rozbitej proporcjonalnie do wagi netto towaru, wskazanej w polu 38 SAD. Otrzymana w ten sposób wielkość stanowi wartość towaru przy założeniu realizacji transakcji na warunkach FOB. W uzasadnieniach decyzji organ I instancji przedstawił podstawy prawne i szczegółową analizę oraz wyliczenia przyjętej – wielokrotnie wyższej od zadeklarowanej - wartości celnej towarów, a w ślad za tak ustaloną wartością celna towarów, określił stosowne kwoty długu celnego podlegające retrospektywnemu zaksięgowaniu. Decyzje te zostały doręczona pełnomocnikowi skarżącego – adwokatowi D. W. w dniu 29 lutego 2016 r., przy pierwszej próbie doręczenia (awizowanie) w dniu 15 lutego 2016 r. (akta adm. spraw).

W odwołaniach (zatytułowanych "Wniosek o uchylenie decyzji i umorzenie postępowania") z dnia 14 marca 2016 r. od powyższych decyzji Naczelnika Urzędu Celnego R. A. wniósł o ich uchylenie i umorzenie postępowania. Decyzjom organu I instancji odwołujący się zarzucił, iż w dniach 18 lutego 2016 r. i 23 lutego 2016 r. wypowiedział pełnomocnictwo adwokatowi D. W. ze skutkiem natychmiastowym, a zatem – jego zdaniem – decyzje nie zostały mu doręczone skutecznie przed upływem lat 5 od dokonania zgłoszenia celnego.

W dniu 19 maja 2016 r. Dyrektor Izby Celnej, działając na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2015 r. poz. 613 z późn. zm.) oraz art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 19 marca 2004 r. Prawo celne (Dz. U. z 2013 r. poz. 727 z późn. zm.), wydał decyzje:

1. nr [...], którą utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celnego z dnia z dnia [...] 2016 r. nr [...],

2. nr [...], którą utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celnego z dnia z dnia [...] 2016 r. nr [...],

3. nr [...], którą utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celnego z dnia z dnia [...] 2016 r. nr [...].

W uzasadnieniu powyższych decyzji organ II instancji stwierdził, że w związku z datą zgłoszeń celnych [...] 2011 r. i przyjmując 29 lutego 2016 r. jako najpóźniejszą datę doręczenia decyzji pełnomocnikowi skarżącego - decyzje organu I instancji zostały skutecznie doręczone skarżącemu – na ręce jego pełnomocnika – przed upływem lat 5 od dokonania zgłoszenia celnego. Nadto organ odwoławczy podzielił w stanowisko organu I instancji.

W skargach na powyższe decyzje Dyrektora Izby Celnej R. A. wniósł o ich uchylenie. Zaskarżonym decyzjom skarżący zarzucił naruszenie:

1. art. 56 Prawa celnego w zw. z art. 221 ust. 3 oraz 4 rozporządzenia Rady (EWG) nr 2913/92 z dnia 12.10.1992 r. ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny, poprzez wydanie przedmiotowej decyzji po upływie trzech lat od powstania długu celnego oraz całkowicie dowolnym, jak również gołosłownym przyjęciu wyłącznie na potrzeby niniejszego postępowania podatkowego, iż "dług celny powstał na skutek czynu podlegającego w chwili popełnienia wszczęciu postępowania karnego", bez jakiegokolwiek wskazania opisu rzekomego czynu zabronionego, w wyniku którego dług celny miał powstać, subsumcji prowadzącej do przyjęcia iż w/w czyn stanowi przestępstwo, kwalifikacji prawnej w/w czynu – przestępstwa, jego związku z powstaniem i wysokością domniemanego przez organ długu celnego, wskazania czy toczy się postępowanie przygotowawcze w tejże sprawie – względnie, czy organ złożył zawiadomienie o możliwości popełnienia przestępstwa;

2. art. 123 § 1 Ordynacji podatkowej w zw. z art. 73. ust. 1. ustawy Prawo celne poprzez przeprowadzenie postępowania w zakresie ustalenia wartości transakcyjnej towaru objętego zgłoszeniami celnymi przez organ I instancji bez udziału skarżącego polegającym na całkowicie bezkrytycznym oparciu zaskarżonej decyzji na "wydruku z ewidencji administracji chińskiej" wystawionym przez organy Chińskiej Republiki Ludowej bez zapewnienia stronie możliwości jakiegokolwiek uprzedniego odniesienia się do treści przedmiotowego dokumentu, zweryfikowania jego poprawności jak również wyjaśnienia sprzeczności pomiędzy wartością transakcyjną wskazaną w dokumentacji przedłożonej przez skarżącego a "wydruku z ewidencji administracji chińskiej" przedłożonym przez organy Chińskiej Republiki Ludowej;

3. art. 86 ust. 1 Prawa celnego, poprzez całkowicie wadliwe nadanie przez organy I instancji mocy dokumentu urzędowego "wydrukowi z ewidencji administracji chińskiej", otrzymanego od organów Chińskiej Republiki Ludowej w zakresie ceny transakcyjnej towarów, podczas gdy wskazany dokument stanowić może jedynie dowód tego, jaką kwotę eksporter deklarował w swym rozliczeniu podatkowym, jak i tego, że organ celny Chińskiej Republiki Ludowej odebrał od eksportera oświadczenie treści wynikającej z w/w pisma, a w żadnym wypadku, iż wskazana kwota stanowi urzędowo stwierdzoną cenę transakcyjną oraz nienadania takiego waloru świadectwu pochodzenia wystawionego przez organy administracyjne Chińskiej Republiki Ludowej, które potwierdzało wartość transakcyjną towaru;

4. art. 29 ust. 1 rozporządzenia Rady (EWG) nr 2913/92 oraz art. 23. ust. 3. ustawy Prawo celne, poprzez ich błędną wykładnię, niewłaściwe zastosowanie i przeprowadzenie postępowania w zakresie ustalenia wartości celnej towaru objętego zgłoszeniami celnymi w oparciu o wydruki z chińskiej administracji, dotyczące innych towarów objętych innymi zgłoszeniami celnymi, podczas gdy skarżący przedłożył szereg dokumentów właściwych dla poparcia zadeklarowanej wartości celnej przedmiotów objętych zgłoszeniami celnymi;

5. art. 30 ust. 2 lit. b rozporządzenia Rady (EWG) nr 2913/92 ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny, poprzez jego błędne zastosowanie, polegające na przyjęciu, że towary importowane przez skarżącego, których wartość "transakcyjna" została całkowicie błędnie ustalona w oparciu o wydruki z administracji chińskiej są towarami podobnymi w rozumieniu art. 142 ust. 1 lit. d Rozporządzenia Komisji (EWG) Nr 2454/93 z dnia 2 lipca 1993 r. ustanawiającego przepisy w celu wykonania Rozporządzenia Rady (EWG) Nr 2913/92 ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny;

6. art. 29 ust. 13, art. 41 ust. 1, art. 146a ustawy o podatku od towarów i usług w zw. z art. 29 ust. 1, art. 30 - 32 rozporządzenia Rady (EWG) nr 2913/92, art. 181a rozporządzenia Komisji (EWG) nr 2454/93 z dnia 2 lipca 1993 r. ustanawiającego przepisy wykonawcze w celu wykonania rozporządzenia Rady (EWG) nr 2913/92 z dnia 12 października 1992 r. oraz art. 23 ust. 3 ustawy Prawo celne z dnia 19 marca 2004 r. poprzez ich błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie w sprawie prowadzące do przyjęcia, że należność z tytułu długu celnego importowanego przez skarżącego towaru objętego opisanymi wyżej zgłoszeniami celnym wynoszą przyjęte przez organ kwoty.

W odpowiedziach na skargi Dyrektor Izby Celnej podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko i wniósł o oddalenie skarg.

Na rozprawie w dniu 17 stycznia 2017 r. Sąd postanowił na podstawie art. 111 § 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi połączyć sprawy ze skarg na decyzje Dyrektora Izby Celnej z dnia 19 maja 2016 r. nr [...], nr [...] i nr [...] do wspólnego rozpoznania i rozstrzygnięcia.

Sąd stwierdza z urzędu, że w latach 2015 – 2016 w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Krakowie zarejestrowano kilkaset spraw ze skarg R. A. - Firma A na decyzje Dyrektora Izby Celnej.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:

Wojewódzki Sąd Administracyjny, zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. (Dz. U. z 2016 r., poz. 718) – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (p.p.s.a.), sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej i stosownie do art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2016 r. poz. 1066), kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (legalności), jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Jednocześnie w oparciu o art. 134 § 1 p.p.s.a. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami oraz powołaną podstawą prawną. W ramach tej kognicji Sąd bada, czy przy wydawaniu zaskarżonego aktu administracyjnego nie naruszono przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania.

Dokonując kontroli zaskarżonych decyzji w płaszczyźnie ich zgodności z prawem Sąd stwierdza, że wydane przez te organy rozstrzygnięcia – wbrew zarzutom skarg – nie naruszają obowiązujących przepisów.

Sąd podziela stanowisko organu odwoławczego o prawidłowym doręczeniu skarżącemu decyzji organu I instancji przed upływem lat 5 od dokonania wymienionych wyżej zgłoszeń celnych.

Przedmiotem sporu we wszystkich tych sprawach jest zakwestionowanie wartości celnych towarów zadeklarowanych przez skarżącego w zgłoszeniach celnych. Do zakwestionowania tej wartości doszło wobec powzięcia wiadomości o istniejących powiązaniach skarżącego z firmą widniejącą na fakturach przedstawionych organom celnym a to z kolei spowodowało wszczęcie procedury sprawdzającej na podstawie stosownych umów. Skarżący R. A. przedstawił bowiem do zgłoszeń celnych - w każdym z przypadków będących przedmiotem postępowania – faktury zakupu opisanych wyżej towarów od firmy cypryjskiej W z N (W) - celem stwierdzenia ceny nabytego towaru. Dołączył także faktury i umowy dotyczące zakupu tego towaru przez firmę W od chińskiej firmy B (B) - celem stwierdzenia pochodzenia towaru z Chin. Jednocześnie ze zgłoszeniami złożył deklaracje stwierdzające brak powiązań w rozumieniu art. 143 rozporządzenia (EWG) nr 2454/93 między sprzedającym a kupującą firmą A R. A., przy czym jako sprzedającego nie wskazał cypryjskiej firmy W, od której zakupił towary, ale podmiot chiński – firmę B. Wobec złożenia faktur zakupu i powzięcia przez organy celne informacji, że kierowana przez R. A. inna cypryjska spółka R była jedynym udziałowcem w spółce W (będąc właścicielem 1000 udziałów) i w okresie objętym kontrolą w skład zarządu spółki W wchodziła, pełniąc funkcję dyrektora, U. Z., która była jednocześnie pracownikiem kontrolowanego przedsiębiorcy R. A. – organy celne słusznie, zdaniem Sądu, powzięły wątpliwości co do prawidłowości danych zawartych w powyższych zgłoszeniach celnych.

Należy także zaznaczyć, że organy celne, działając w ramach posiadanych uprawnień, które w sprawie nie są kwestionowane, uprawnione były do przeprowadzenia kontroli postimportowej. W ramach tej kontroli organy stwierdziły, że wartość celna towarów objętych zgłoszeniami dokonanymi przez skarżącego w sposób znaczący odbiegała od danych dostępnych polskiej administracji celnej oraz administracji celnej unijnej. Stwierdzenie tych okoliczności obligowało organ celny do wszczęcia procedury weryfikacyjnej.

Z uwagi na import towaru z Chińskiej Republiki Ludowej procedurę weryfikacyjną faktur wystawionych przez firmę B cypryjskiej firmie (W) - celem stwierdzenia ceny nabytego towaru - przeprowadzono w oparciu o "Umowę między Wspólnotą Europejską a rządem Chińskiej Republiki Ludowej o współpracy i wzajemnej pomocy administracyjnej w sprawach celnych" z dnia 8 grudnia 2004 r. (Dz.U.UE.L.2004.375.20). Powyższa umowa między Wspólnotą Europejską a rządem Chińskiej Republiki Ludowej została zawarta – jak zaznaczono na wstępie umowy - w celu skutecznego przeciwdziałania przypadkom działań sprzecznych z przepisami celnymi, szkodzącymi interesom ekonomicznym, podatkowym i handlowym umawiających się stron, a także w celu dokładnego ustalania wysokości ceł i innych podatków, w szczególności właściwego stosowania przepisów dotyczących wartości celnej, pochodzenia i klasyfikacji towarowej.

Sąd podkreśla, że procedura przewidziana powyższą umową wskazuje jednoznacznie jako strony tego postępowania organy celne, a nie osoby fizyczne, czy prawne, których postępowanie wyjaśniające dotyczy. Zgodnie bowiem z art. 1 pkt c i d tej umowy, ilekroć mowa o "organie wnioskującym", rozumie się przez to właściwy organ celny wyznaczony w tym celu przez jedną z Umawiających się Stron, który występuje z wnioskiem o udzielenie pomocy administracyjnej na podstawie niniejszej Umowy; "organie otrzymującym wniosek", rozumie się przez to właściwy organ celny wyznaczony w tym celu przez jedną z Umawiających się Stron, który otrzymuje wniosek o udzielenie pomocy administracyjnej na podstawie niniejszej Umowy. Z tego względu, zdaniem Sądu, nie ma racji strona skarżąca zarzucając, że w tego rodzaju postępowaniu nie brała udziału.

Co prawda więc, w wyniku przeprowadzonej weryfikacji stwierdzono, że w dokumentacji chińskiego sprzedawcy brak jest faktur (kopii) przedstawionych organom polskim, nie mniej jednak w oparciu o inne faktury stwierdzono, że wartości te są znacznie zaniżone.

W sytuacji opisanej wyżej – brak możliwości uzyskania informacji w zakresie faktur strony chińskiej przedłożonych w niniejszych sprawach przez stronę skarżącą – słusznie, zdaniem Sądu, organy celne uznały, że zaistniały przesłanki określone w art. 181a RWKC, pozwalające nie ustalać wartości celnej przywożonych towarów z zastosowaniem metody wartości transakcyjnej. Odnosząc się do zarzutu nieuprawnionego zastosowania metody ustalenia wartości celnej towarów w oparciu o wartość transakcyjną towarów podobnych w rozumieniu art. 30 ust. 2 lit. b RWKC organ II instancji wskazał, że w związku z faktem odrzucenia przez organ zadeklarowanej przez stronę wartości celnej, Naczelnik Urzędu Celnego mając na uwadze powyższe przepisy ustalił wartość celną towarów objętych zgłoszeniami celnymi jako wartość transakcyjną podobnych towarów sprzedanych w celu wywozu do Wspólnoty i wywiezionych w tym samym lub zbliżonym czasie co towary, dla których ustalana jest wartość celna.

Sąd zwraca uwagę na to, że zgodnie z Rozporządzeniem Rady (EWG) nr 2913/92 z dnia 12 października 1992 r. ustanawiającym Wspólnotowy Kodeks Celny (RWKC) – (Dz.U.UE.L.1992.302.1):

"Artykuł 29

1. Wartością celną przywożonych towarów jest wartość transakcyjna, to znaczy cena faktycznie zapłacona lub należna za towary, wtedy gdy zostały one sprzedane w celu wywozu na obszar celny Wspólnoty, ustalana, o ile jest to konieczne, na podstawie art. 32 i 33, pod warunkiem (...)

d) kupujący i sprzedawca nie są ze sobą powiązani (...)

Artykuł 30

1. Jeżeli wartość celna nie może zostać ustalona na podstawie art. 29, ustala się ją, stosując w kolejności lit. a), b), c) i d) ustępu 2, aż do pierwszej litery, na podstawie której będzie mogła zostać ustalona (...)

2. Wartością celną ustalaną na podstawie niniejszego artykułu jest:

a) wartość transakcyjna identycznych towarów sprzedanych w celu wywozu do Wspólnoty i wywiezionych w tym samym lub w zbliżonym czasie co towary, dla których ustalana jest wartość celna;

b) wartość transakcyjna podobnych towarów sprzedanych w celu wywozu do Wspólnoty i wywiezionych w tym samym lub w zbliżonym czasie co towary, dla których ustalana jest wartość celna; (...)"

Tak więc organy celne odrzucając zadeklarowaną przez stronę skarżącą wartość celną towarów prawidłowo ustaliły, w oparciu o art. 30 ust. 2 lit. b RWKC, wartość celną towarów objętych zgłoszeniami celnymi jako wartość transakcyjną towarów podobnych sprzedanych w celu wywozu do Wspólnoty i wywiezionych w tym samym lub zbliżonym czasie co towary, dla których ustalono wartość celną. Nie ma racji skarżący zarzucając, że zadeklarowane towary nie były towarami podobnymi do towarów przyjętych jako podobne przez organy, albowiem – jak wyjaśniły to organy - w każdym z porównywanych przypadków, które posłużyły do zakwestionowania wartości celnej, a w następnym etapie do ustalenia wartości celnej, mamy do czynienia z towarami 1) sprzedanymi przez chińską firmę B, w celu wywozu do Wspólnoty, 2) wytworzonymi w tym samym kraju (wskazane na chińskich fakturach i w polach 34 SAD pochodzenie towarów: Chiny), 3) tego samego rodzaju (spodnie, kurtki, płaszcze), 4) posiadającymi ten sam skład surowcowy/materiałowy (dzianina, bawełna, tkanina), 5) podobny opis towaru w polach 31 SAD, kod CN w polach 33 SAD, 6) będącymi jednakowej jakości i o jednakowej renomie oraz 7) sprzedawanymi na tym samym poziomie handlu (te same podmioty uczestniczące w transakcjach kupna - sprzedaży). Zdaniem Sądu, powyższe wyszczególnienie istotnie dowodzi, że porównywane towary są towarami podobnymi.

W skargach skarżący stwierdza, że organy celne wadliwie nadały moc dokumentu urzędowego "wydrukom z ewidencji administracji chińskiej", otrzymanym od organów Chińskiej Republiki Ludowej w zakresie ceny transakcyjnej towarów, podczas gdy – jego zdaniem - dokumenty te stanowić mogą jedynie dowód tego, jakie kwoty eksporter deklarował w swym rozliczeniu podatkowym. Z kolei organy celne uznają tak otrzymane informacje za pełnoprawny dokument, albowiem informacje te zostały uzyskane w drodze procedury ustanowionej umową między Wspólnotą Europejską a rządem Chińskiej Republiki Ludowej o współpracy i wzajemnej pomocy administracyjnej w sprawach celnych. Zdaniem Sądu, rację mają organy celne, albowiem informacje o wartości transakcyjnej towarów podobnych - w rozumieniu przytoczonego wyżej art. 30 ust. 2 lit. b RWKC - zostały uzyskane w drodze umowy między Wspólnotą Europejską a rządem Chińskiej Republiki Ludowej o współpracy i wzajemnej pomocy administracyjnej w sprawach celnych z dnia 8 grudnia 2004 r. (Dz.U.UE.L.2004.375.20).

Sąd zwraca uwagę na treść art. 1 pkt h wymienionej wyżej umowy, która samodzielnie określa pojęcie informacji w ten sposób, że "Ilekroć w niniejszej umowie jest mowa o "informacjach", rozumie się przez to dane, zarówno przetworzone albo przeanalizowane, jak i nie, dokumenty, sprawozdania oraz wszelkie inne informacje w jakiejkolwiek postaci, w tym również elektronicznej, jak również ich poświadczone za zgodność lub uwierzytelnione kopie." Mając powyższe na względzie, za informację, o której mowa w omawianej umowie, należy uznać także "wydruk z ewidencji administracji chińskiej". Należy zauważyć, że powyższą "informację" przekazały właściwe chińskie organy celne, o których mowa w omawianej umowie. Nie ma więc racji strona skarżąca twierdząc, że informacja ta pochodzi od "bliżej nieokreślonych" organów chińskich.

Zakres umowy został określony w art. 10 ust. 1 i ust. 2, które to przepisy stanowią: "1. Organy celne udzielają sobie wzajemnie pomocy, przekazując sobie informacje służące właściwemu stosowaniu przepisów celnych, zapobieganiu naruszeniom, prowadzeniu dochodzeń oraz zwalczaniu wszelkich działań sprzecznych z przepisami celnymi. 2. Pomoc w sprawach celnych, przewidziana w niniejszej Umowie, dotyczy wszystkich organów administracyjnych Umawiających się Stron właściwych do stosowania niniejszej Umowy. Nie narusza ona przepisów dotyczących wzajemnej pomocy w sprawach karnych. Nie obejmuje ona również informacji uzyskanych przy wykonywaniu uprawnień na wniosek organów sądowniczych." Potwierdza to stanowisko także treść art. 11 ust. 1 zdanie drugie, który to przepis stanowi:" W szczególności organy celne przekazują sobie, na żądanie, informacje dotyczące działań mogących prowadzić do naruszenia przepisów na terytorium drugiej Strony, takich jak nieprawidłowe deklaracje celne i świadectwa pochodzenia, faktury i inne dokumenty, o których wiadomo lub co do których istnieje podejrzenie, że są nieprawidłowe lub sfałszowane."

Sąd podkreśla, że z treści przytoczonego wyżej przepisu art. 10 ust. 1 i ust. 2 wynika także, że zastrzeżenie zamieszczone w ramce w odpowiedzi władz chińskich na wniosek polskich organów celnych, a dotyczące tego, że informacje zawarte w tej odpowiedzi "bez zgody Głównego Urzędu Celnego Chińskiej Republiki Ludowej nie mogą zostać wykorzystane jako dowód sądowy", dotyczy z całą pewnością, zdaniem Sądu, nie postępowania administracyjnego (celnego, podatkowego), ale innych postępowań, np. sądowego postępowania karnego, a więc nie ma znaczenia w niniejszej sprawie. Na potwierdzenie powyższego stanowiska należy wskazać na treść art. 17 ust. 4 zdanie pierwsze tej umowy: "Uzyskane informacje są wykorzystywane wyłącznie do celów określonych w niniejszej Umowie".

Zdaniem Sądu, strona skarżąca prowadząca zawodowo interesy biznesowe z przedsiębiorstwami Chińskiej Republiki Ludowej, powinna nie tylko dogłębnie znać przepisy omawianej Umowy, ale w pełni zdawać sobie sprawę z ich zakresu (o jakim mowa w przytoczonym wyżej art. 10 ust. 1 i ust. 2), konsekwencji (choćby w kwestii "informacji" mającej znaczenie w zakresie ustalania wartości transakcyjnej towaru) i pierwszeństwa w stosowaniu postanowień tej umowy, co w niniejszej sprawie – z uwagi na charakter zarzutów – nie zostało wykazane. W związku z tym Sąd zwraca uwagę na treść art. 5 ust. 2 tej Umowy, który stanowi: "Niezależnie od postanowień ust. 1, przepisy niniejszej Umowy mają pierwszeństwo przed przepisami jakiejkolwiek innej umowy dwustronnej o współpracy i wzajemnej pomocy administracyjnej w sprawach celnych, która została lub może zostać zawarta między poszczególnymi Państwami Członkowskimi a Chińską Republiką Ludową, w wypadku gdyby przepisy tych umów były sprzeczne z przepisami niniejszej Umowy."

Między skarżącym a organami celnymi sporna jest także kwestia wydania decyzji ustalającej kwotę należności wynikających z długu celnego podlegającej zaksięgowaniu retrospektywnemu po upływie trzech lat od powstania długu celnego, do czego – zdaniem strony skarżącej organy nie miały prawa.

Sąd stwierdza, że rację mają organy administracyjne podając, że były uprawnione do wszczęcia niniejszego postępowania po upływie trzech lat od powstania długu celnego, w związku z treścią art. 221 ust. 4 Rozporządzenia Rady (EWG) Nr 2913/92 z dnia 12 października 1992 r. (Dz.UE.L.1992.302.1) ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny (WKC), który stanowi: "Jeżeli dług celny powstał na skutek czynu podlegającego, w chwili popełnienia, wszczęciu postępowania karnego, dłużnika można powiadomić o kwocie długu celnego na warunkach przewidzianych w obowiązujących przepisach, po upływie terminu trzech lat, określonych w ust. 3." Jednocześnie z przepisu art. 56 zdanie pierwsze ustawy z dnia 19 marca 2004 r. – Prawo celne (Dz. U. z 2013 r., poz. 727 z późn. zm.) wynika, że: "W przypadku, o którym mowa w art. 221 ust. 4 Wspólnotowego Kodeksu Celnego, powiadomienie dłużnika o kwocie należności nie może nastąpić po upływie 5 lat, licząc od dnia powstania długu celnego."

Należy zaznaczyć, że organy otrzymały postanowienie o wszczęciu śledztwa Prokuratury Okręgowej z dnia 20 września 2012 r. sygn. akt [...] - po zawiadomieniu ABW dotyczącym "nieprawidłowości w zakresie rozliczania należności celnych dużej wartości przez F A R. A., a polegających na zaniżaniu wartości importowanych z Chin ubrań tekstylnych w ilościach hurtowych, za pośrednictwem firmantów – spółek W z Cypru i D z Belgii, które to działanie wpływ miało również na określenie podatku VAT należnego Skarbowi Państwa". Postanowieniem tym wszczęto śledztwo w sprawie: 1. wprowadzenia w okresie od 1 stycznia 2010 r. do 30 stycznia 2012 r. w K funkcjonariuszy Izby Celnej w błąd co do rzeczywistej wartości importowanej – za pośrednictwem miedzy innymi spółek W z Cypru i D z Belgii – z Chin odzieży tekstylnej, skutkiem czego doszło do uszczuplenia należności celnej, w kwocie nie mniejszej niż 850.350 zł, to jest o przestępstwo z art. 87 § 1 kks w zw. z art. 37 § 1 pkt 1 kks w zw. z art. 6 § 2 kks; 2. narażenia w okresie od 1 stycznia 2010 r. do 30 stycznia 2012 r. w S Skarbu Państwa – Urząd Skarbowy – na uszczuplenie podatku VAT w kwocie co najmniej 1.825.420 zł, poprzez podanie w deklaracjach VAT nieprawdy co do zakresu rzeczywiście osiąganych dochodów podlegających przeniesieniu na następne okresy rozliczeniowe i zaliczeniu na poczet bieżących i przyszłych zobowiązań podatkowych oraz poprzez posługiwanie się firmą W z Cypru i D z Belgii i tym samym zatajenie rzeczywistych rozmiarów prowadzonej działalności, to jest o przestępstwo z art. 56 § 1 kks, art. 76 § 1 kks i art. 55 § 1 kks w zw. z art. 7 § 1 kks i art. 6 § 2 kks.

Sąd stwierdza, że organy nie uchybiły stanowisku zawartemu w orzecznictwie wspólnotowym w omawianym zakresie, zwłaszcza zawartym w wyrokach Trybunału Sprawiedliwości z dnia 18 grudnia 2007 r. C-62/06 i z dnia 16 lipca 2009 r. C-124/08. Należy również przytoczyć stanowisko w tej kwestii Naczelnego Sądu Administracyjnego, które Sąd orzekający podziela w całości, zawarte w wyrokach z dnia 24 czerwca 2014 r. w sprawie I GSK 738/13 (opubl. LEX nr 1517948): "Z brzmienia i systematyki art. 221 WKC można wywieść, że dłużnik może zostać powiadomiony o kwocie należności celnych po upływie trzyletniego terminu, w wypadku, gdy wskutek danego czynu organy celne pierwotnie nie mogły określić dokładnej wysokości kwot należności celnych podlegających, zgodnie z prawem, zapłacie, włączając w to sytuację, w której wskazany dłużnik nie był sprawcą tego czynu. Zgodnie z tym przepisem o należnościach podlegających zapłacie można powiadomić nie tylko dłużnika, który jest sprawcą czynu podlegającego ściganiu" i w sprawie I GSK 739/13 (opubl. LEX nr 1517949): "Odstępstwo od trzyletniego terminu przedawnienia, o którym mowa w art. 221 ust. 3 WKC ma zastosowanie wówczas, gdy organy celne stwierdzają, że przyczyną braku możliwości określenia dokładnej kwoty prawnej należności wobec danego towaru opłat celnych był czyn podlegający postępowaniu sądowemu, a więc podlegający penalizacji w sprawach karnych. Kwalifikacja danego czynu dokonywana jest jedynie dla celów postępowania administracyjnego, aby umożliwić organom celnym skorygowanie błędu lub poboru niewystarczających należności celnych".

Ponadto Sąd zaznacza, że podziela argumentację organów obu instancji zawartą w uzasadnieniach decyzji i w odpowiedziach na skargi w zakresie zarzutów zawartych w skargach. W tej sytuacji Sąd uznał, że strona skarżąca nie tylko nie ma racji w zasadniczych kwestiach spornych, ale rację mają organy celne we wszystkich aspektach kontrolowanej sprawy.

Wbrew zarzutom skarg, organy zebrały materiał dowodowy w stopniu wystarczającym do wydania decyzji i materiał ten potwierdza zasadność tych rozstrzygnięć. Ocena tego materiału mieści się w granicach swobodnej oceny i nie jest oceną dowolną.

Mając powyższe ustalenia i rozważania na względzie należy stwierdzić, że decyzja określająca kwotę należności wynikających z długu celnego podlegającego retrospektywnemu zaksięgowaniu z tytułu importu towarów objętych wskazanymi na wstępie zgłoszeniami celnymi obliczona od ustalonej przez organy celne (w sposób zastępczy) wartości celnej tego towaru – jest zgodna z prawem.

W świetle powyższych ustaleń należy stwierdzić, że zaskarżone decyzje są zgodne z prawem, gdyż ani argumentacja skarg, ani też analiza akt sprawy nie ujawniła wad tego rodzaju, które mogły mieć wpływ na wynik sprawy, dlatego Sąd działając na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.