Wyrok WSA w Olsztynie, sygn. akt II SAB/Ol 65/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie
Data orzeczenia: 2015-01-29 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 648  Sprawy z zakresu informacji publicznej i prawa prasowego
658
Hasła tematyczne: Dostęp do informacji publicznej
Skarżony organ: Minister Środowiska
Treść wyniku: Zobowiązano organ do dokonania czynności
Powołane przepisy: article: art. 4 ust. 1 pkt 5,  art. 14 ust. 1 i 2,  art. 16 ust. 1 i 2
journal: Dz.U. 2001 nr 112 poz 1198
law: Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej.
article: art. 149 par. 1
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Dnia 29 stycznia 2015 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marzenna Glabas Sędziowie Sędzia WSA Ewa Osipuk Sędzia WSA Adam Matuszak (spr.) Protokolant Specjalista Małgorzata Krajewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 stycznia 2015 roku sprawy ze skargi S. P. na bezczynność Koła Łowieckiego w sprawie udostępnienia informacji publicznej I. zobowiązuje Koło Łowieckie do procesowego zakończenia postępowania wszczętego wnioskiem skarżącego z dnia "[...]"; II. stwierdza, że bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; III. orzeka o niewymierzeniu organowi grzywny; IV. zasądza od Koła Łowieckiego na rzecz skarżącego kwotę 100 zł (słownie: sto złotych), tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Z przekazanych Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Olsztynie akt sprawy wynika, że wnioskiem z dnia "[...]" S. P., powołując się na art. 2 ust. 1 i art. 10 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. Nr 112, poz. 1198, ze zm., dalej jako: u.d.i.p.), zwrócił się do Koła Łowieckiego "[...]" o udzielenie informacji w zakresie:

1. ile i jakich gatunków zwierzyny dzikiej drobnej odstrzeliło Koło Łowieckie na poszczególnych dzierżawionych obwodach łowieckich w roku gospodarczym 2009/2010 ?.

2. Ile i jakich gatunków zwierzyny dzikiej grubej odstrzeliło Koło Łowieckie na poszczególnych dzierżawionych obwodach łowieckich w roku gospodarczym 2009/2010 ?.

3. Na jakim obszarze upraw rolnych i w uprawach jakich roślin wystąpiły szkody od zwierzyny dzikiej w roku gospodarczym 2009/2010 ?.

4. W jakiej wysokości (sumarycznie) koło wypłaciło odszkodowania za jak pkt 4 w poszczególnych dzierżawionych obwodach ?.

5. W jakiej wysokości składki członkowskie opłacali członkowie koła w roku gospodarczym 2009/2010 ?.

6. Czy koło korzystało w roku gospodarczym 2009/2010 z dotacji państwowych od władz samorządowych, dotacji unijnych i subwencji lub innych form wsparcia finansowego i w jakiej wysokości ?.

Na podstawie art. 14 ust. 1 u.d.i.p. strona wniosła o udostępnienie żądanych informacji poprzez przesłanie w formie wydruku pocztą na wskazany adres.

Następnie wobec braku odpowiedzi na złożony wniosek S. P. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie skargę na bezczynności Koła Łowieckiego w udzieleniu informacji publicznej na wniosek z dnia "[...]". Wniesiono o nakazanie organowi udzielenia informacji publicznej w sposób jaki przywołany został we wniosku, zasądzenie kosztów postępowania sądowego według norm przepisanych oraz o zasądzenie prezesowi Koła stosownej grzywny. W uzasadnieniu skarżący podniósł, że skarżony organ bez wątpienia należy do podmiotów zobowiązanych do udzielania informacji publicznej, posiada osobowość prawną, a więc i zdolność sądową. Jako organ działający w oparciu o ustawę Prawo Łowieckie gospodaruje na majątku skarbu państwa wykonując zadania z zakresu ochrony zwierzyny dzikiej, która na mocy ustawy Prawo

Łowieckie stanowi własność ogólnonarodową czyli jest własnością skarbu państwa. Koło Łowieckie "[...]" niezależnie od korzystania z majątku społecznego otrzymuje subwencje i dotacje od samorządów lokalnych oraz korzysta z dopłat unijnych. Suweren jakim w tym przypadku jest Naród, a więc i poszczególni obywatele mają

prawo wiedzieć w jaki sposób Koło Łowieckie wypełnia funkcje ochronne nad ich własnością. Zadane pytania zmierzały do posiadania informacji ściśle

związanych z realizacją zadań stawianych ustawą Prawo Łowieckie. Organ zlekceważył otrzymane zapytania, nie udzielił odpowiedzi w wymaganym ustawą terminie. Z punktu widzenia osób zainteresowanych przyrodą ważne są informacje ile danych gatunków zastrzelono w danym rejonie, obszarze ekologicznym, czy jak w tym przypadku terenie określonym przez Wojewodę granicami obwodów łowieckich. Pytania takie nie są kłopotliwe bowiem koło ma obowiązek prowadzonej bieżącej ewidencji

dokonywanych odstrzałów. Także informacje o ilości pobudowanych urządzeń łowieckich, czy wielkości wypłacanych odszkodowań za szkody dokonane przez zwierzynę dziką w uprawach rolnych stanowią elementy ochrony przyrody literalnie wymienione w ustawie Prawo Łowieckie. Informacja taka jest wskazaniem w jaki sposób Koło Łowieckie wywiązuje się z nałożonych zadań.

W odpowiedzi na skargę Koło Łowieckie "[...]" (dalej: Koło) wniosło o jej oddalenie. Organ podniósł, że pismami z dnia "[...]" skarżący wystąpił do Koła o udzielenie wskazanych informacji, przy czym skarżący twierdzi, że nie otrzymał żądanej odpowiedzi na swoje zapytanie, tymczasem wniesiona skarga jest bezzasadna, gdyż pismem z dnia "[...]" poinformowano skarżącego o sposobie uzyskania żądanych informacji oraz o terminie, w którym będzie można się z nimi zapoznać. Skarżący nie stawił się w oznaczonym dniu, ani nie skontaktował się w celu ustalenia dogodnego dla niego terminu. Należy zatem wskazać, ze Koło uczyniło zadość żądaniu skarżącego, który nie uzyskał informacji z uwagi na brak zaangażowania z jego strony. Dołączono kopię pisma z dnia "[...]" przekazanego skarżącemu wraz z potwierdzeniem odbioru tego pisma w dniu "[...]".

Pismem procesowym z dnia "[...]" S. P. podtrzymał skargę. Jednocześnie zwrócił się m.in. o nakazanie organowi udzielania wnioskowanej informacji; zasądzenie kosztów postępowania sądowego; uznanie, że zachowanie organu wyczerpuje przesłanki z art. 149 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi; nałożenie na organ grzywny przewidzianej w art. 149 § 2 powyższej ustawy.

Na rozprawie w dniu 29 stycznia 2015 r. skarżący podtrzymał wniesioną skargę oraz zarzuty w niej zawarte. Dodatkowo wskazał, iż w jego ocenie organ dopuścił się rażącego naruszenia prawa. Prezes Koła wniósł o oddalenie skargi i podniósł, że skarżącemu nie chodzi o udzielenie informacji, a o sianie fermentu w zarządzie Koła.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje:

Podnieść należy, że stosownie do art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2014 r., poz. 1647) sądy administracyjne sprawują kontrolę wykonywania administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Przy czym sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną - art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2012 r. poz. 270, ze zm., dalej jako: p.p.s.a.). Kontrola ta obejmuje orzekanie w sprawie skarg na akty administracyjne lub czynności z zakresu administracji publicznej, enumeratywnie wymienione w art. 3 § 2 p.p.s.a., jak również na bezczynność organów w przypadkach określonych w art. 3 § 2 pkt 1 - 4a p.p.s.a., gdy organ w ustalonym w przepisach prawa terminie, liczonym od dnia wszczęcia postępowania w sprawie, nie wydał decyzji administracyjnej lub postanowienia, bądź innego aktu albo nie podjął innej czynności z zakresu administracji publicznej.

Wobec tego, aby móc skutecznie zarzucać organowi bezczynność należy w pierwszej kolejności stwierdzić, czy na takim organie ciąży wynikający z przepisów prawa obowiązek wszczęcia postępowania i podjęcia w nim stosownego rozstrzygnięcia (czynności), a dopiero później, iż obowiązku tego w nakazanym prawem terminie organ nie wypełnia. Dla dopuszczalności skargi na bezczynność organu nie ma znaczenia okoliczność z jakich powodów określona decyzja, postanowienie lub inny akt nie zostały dokonane, a w szczególności czy bezczynność została spowodowana zawinioną lub niezawinioną opieszałością organu.

Z orzecznictwa sądów administracyjnych wynika, że wojewódzki sąd administracyjny prowadząc postępowanie w sprawie bezczynności w zakresie udostępnienia informacji publicznej powinien zanim wyda orzeczenie zbadać prawidłowość złożenia skargi do sądu, czy sprawa mieści się w zakresie przedmiotowym i podmiotowym ustawy o dostępie do informacji publicznej oraz istnienie lub nieistnienie bezczynności.

W ocenie Sądu, w rozpoznawanej sprawie bezsporne jest, że wniosek z dnia "[...]" podlega rygorom ustawy 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (tj. Dz. U. z 2014 r. poz. 782 - u.d.i.p.). Wnioskiem tym S. P. domagał się udostępnienia przez Koło licznych informacji związanych z prowadzoną działalnością łowiecką.

W tym miejscu powołać należy się na wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 kwietnia 2013 r., sygn. akt I OSK 89/13, w którym m.in. stwierdzono, że ustawodawca w art. 34 ustawy z dnia 13 października 1995 r. Prawo łowieckie (tj. Dz. U. z 2002 r. Nr 42, poz. 372 ze zm.) przekazał temu podmiotowi szereg zadań z zakresu administracji publicznej, w tym m.in.: prowadzenie gospodarki łowieckiej w obwodach wyłączonych z wydzierżawienia i w obwodach wydzierżawionych przez koła łowieckie, troskę o rozwój łowiectwa i współdziałanie z administracją rządową i samorządową, jednostkami organizacyjnymi Państwowego Gospodarstwa Leśnego Lasy Państwowe i parkami narodowymi oraz organizacjami społecznymi w ochronie środowiska przyrodniczego, a także w zachowaniu i rozwoju populacji zwierząt łownych i innych dziko żyjących. Związek realizuje również inne zadania powierzone mu przez ministra właściwego do spraw środowiska. Wymienione zadania nałożone na związek w drodze ustawy ze względu na ich cel mają charakter publiczny (por. R. Stec: "Uprawianie łowiectwa i prowadzenie gospodarki łowieckiej. Uwarunkowania administracyjnoprawne, cywilnoprawne i organizacyjne", Lex 2012). Wymaga podkreślenia, że powyższe zadania mogą być realizowane zarówno przez organy Polskiego Związku Łowieckiego, jak również koła łowieckie, które są podstawowym ogniwem organizacyjnym w Polskim Związku Łowieckim w realizacji celów i zadań łowiectwa (art. 33 ust. 1 ustawy Prawo łowieckie). Publicznoprawny charakter działalności koła łowieckiego przesądza również o tym, że żądane w niniejszej sprawie informacje mogą stanowić informację publiczną, bowiem we wniosku domagano się udostępnienia m.in. szczegółowych informacji dotyczących właśnie wykonywania publicznoprawnych zadań dot. czy to ilości i gatunków zwierzyny drobnej i grubej odstrzelonej w okresie 2009/2010, obszaru upraw na jakiej wystąpiły szkody spowodowane przez zwierzynę, wysokości odszkodowań jakie wypłacono za wskazane szkody, czy też wysokości i wielkości udzielonego wsparcia finansowego w postaci dotacji od władz samorządowych czy unijnych. W związku z powyższym działalność koła łowieckiego jest objęty regulacją art. 4 ust. 1 pkt 5 u.d.i.p.

W niniejszej sprawie wbrew zarzutom skargi, Koło działając na podstawie art. 14 ust. 1 u.d.i.p., w myśl którego udostępnienie informacji publicznej na wniosek następuje w sposób i w formie zgodniej z wnioskiem, chyba że środki techniczne, którymi dysponuje podmiot obowiązany do udostępnienia, nie umożliwiają udostępnienia informacji w sposób i w formie określonych we wniosku, poinformowało skarżącego, że nie dysponuje pracownikiem etatowym oraz urządzeniem do kopiowania dokumentów, co uniemożliwia udostępnienie informacji w formie wnioskowanej. Jednocześnie zaproponowano w piśmie z dnia "[...]" aby zainteresowany osobiście wykonał kopie dokumentów w siedzibie Koła lub przez osobę upoważnioną w dniu "[...]" w godz. 18.00 do 19.00. Jeżeli zaś termin ten nie odpowiada proponuje się kontakt z sekretarzem koła pod wskazanym numerem telefonu.

Działanie takie znajduje oparcie w treści art. 14 ust. 2 u.d.i.p. Zgodnie z tym przepisem, jeżeli informacja publiczna nie może być udostępniona w sposób lub formie określonych we wniosku, podmiot obowiązany do udostępnienia powiadamia pisemnie wnioskodawcę o przyczynach braku możliwości udostępnienia informacji zgodnie z wnioskiem i wskazuje, w jaki sposób lub w jakiej formie informacja może być udostępniona niezwłocznie. W takim przypadku, jeżeli w terminie 14 dni od powiadomienia wnioskodawca nie złoży wniosku o udostępnienie informacji w sposób lub formie wskazanych w powiadomieniu, postępowanie o udostępnienie informacji publicznej umarza się. Organ wadliwie jednak poprzestał na takim zawiadomieniu mimo, że ten sam przepis (zdanie ostatnie) stanowi wprost, że jeżeli w terminie 14 dni od powiadomienia wnioskodawca nie złoży wniosku o udostępnienie informacji w sposób lub w formie wskazanych w powiadomieniu, postępowanie o udostępnienie informacji umarza się. Organ jest co do zasady zobowiązany do poinformowania wnioskodawcy o tym w ramach powiadomienia wnioskodawcy, iż informacja publiczna nie może być udostępniona w sposób lub w formie określonych we wniosku.

Zgodnie bowiem z art. 16 ust. 1 i 2 u.d.i.p umorzenie postępowania o udostępnienie informacji w przypadku określonym w art. 14 ust. 2 następuje w drodze decyzji, do której stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego. Natomiast jedną z naczelnych zasad postępowania administracyjnego, wyrażoną w art. 9 k.p.a. jest zasada należytego i wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego. Pouczenie takie mobilizuje stronę i zakreśla termin zakończenia postępowania o udostępnienie informacji publicznej. Zakończenie takiego postępowania, w świetle omawianej ustawy następuje tylko poprzez udzielenie żądanych informacji albo wydanie decyzji administracyjnej o odmowie udostępnienia informacji albo umorzeniu postępowania w sytuacji opisanej w art. 14 ust. 2 u.d.i.p.

W związku z powyższym dla oceny bezczynności, rozumianej jako niepodejmowanie nakazanych prawem działań, nie może mieć znaczenia, że organ wyraził wolę udostępnienia żądanych informacji i powiadomił o tym wnioskodawcę. Istotnym jest tylko, że w zaistniałej sytuacji organ dotychczas nie załatwił zgłoszonego w dniu "[...]" wniosku w przepisany sposób, gdyż nie udostępnił wnioskowanych informacji, ani nie wydał żadnej z decyzji administracyjnych wskazanych w art. 16 ust. 1 u.d.i.p. Zaznaczyć w tym miejscu należy, że do wydania rozstrzygnięcia w tym przedmiocie, w formie odpowiadającej decyzji administracyjnej, obowiązane są na mocy art. 17 ust. 1 u.d.i.p. poza organami administracji publicznej również inne podmioty wymienione w art. 4 u.d.i.p. Dlatego na podstawie art. 149 § 1 p.p.s.a. należało zobowiązać Koło do zakończenia postępowania wszczętego wnioskiem z dnia "[...]" w sposób określony w przytoczonych przepisach, o czym rozstrzygnięto w pkt 1 sentencji wyroku.

Jednocześnie Sąd stwierdził, że w zaistniałych okolicznościach faktycznych i prawnych, bezczynność w załatwieniu powyższego wniosku nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, gdyż wynikała, co przyznał sam organ, z nieznajomości procedowania. Organ zawiadomił wnioskodawcę o miejscu i czasie udostępnienia żądanych dokumentów, wyjaśniając przyczyny braku możliwości przesłania kopii żądanych dokumentów na wskazany adres. W tej sytuacji nie sposób dopatrzyć się ze strony organu lekceważenia wnioskodawcy, czy też celowego wprowadzania go w błąd. Ponadto w niniejszej sprawie zabrakło, jak wynika z nadesłanych akt sprawy, jedynie procesowego zakończenia postępowania w wyniku regulacji wynikającej z art. 14 ust. 2 u.d.i.p.

Powyższe uzasadnia rozstrzygnięcie zawarte w pkt 2 i 3 sentencji wyroku.

O kosztach postępowania, obejmujących zwrot od organu, który dopuścił się bezczynności w sprawie, uiszczonego wpisu od skargi w wysokości 100 zł, orzeczono stosownie do art. 200 p.p.s.a., zgodnie z którym w razie uwzględnienia skargi przez sąd pierwszej instancji przysługuje skarżącemu od organu, który wydał zaskarżony akt lub podjął zaskarżoną czynność albo dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania, zwrot kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw. Sąd nie zasądził natomiast na rzecz skarżącego zwrotu kosztów dojazdu wg. złożonego przez niego spisu, ponieważ tego samego dnia przed tut. Sądem odbyła się sprawa o sygn. akt II SAB/Ol 67/14, w której w wyroku Sąd zasądził na rzecz skarżącego zwrot kosztów dojazdu w całości. Brak było zatem podstaw do uwzględnienia kolejnego wniosku w tym przedmiocie.