Postanowienie NSA, sygn. akt I FZ 128/15
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2015-05-14 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6110 Podatek od towarów i usług
Hasła tematyczne: Wstrzymanie wykonania aktu
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono zażalenie
Powołane przepisy: article: art. 61 § 3
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: , Przewodniczący Sędzia NSA: Roman Wiatrowski (sprawozdawca), , po rozpoznaniu w dniu 14 maja 2015 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia A. s.c. z siedzibą w N. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu z dnia 19 stycznia 2015 r., sygn. akt I SA/Op 777/14 w przedmiocie odmowy wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi A. s.c. z siedzibą w N. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w O. z dnia 19 września 2014 r., nr [...] w przedmiocie określenia zobowiązania w podatku od towarów i usług za okres od stycznia do grudnia 2010 r. postanawia: oddalić zażalenie.


UZASADNIENIE

Postanowieniem z dnia 19 stycznia 2015 r., sygn. akt: I SA/Op 777/14 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu, odmówił A. s.c. z siedzibą w N. (dalej: "spółka", "skarżąca") wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji Dyrektora Izby Skarbowej w O. z dnia 19 września 2014 r. w przedmiocie określenia zobowiązania w podatku od towarów i usług za okres od stycznia do grudnia 2010 r.

Przedstawiając w uzasadnieniu powyższego postanowienia stan sprawy Sąd pierwszej instancji podał, że wraz ze skargą na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej spółka złożyła wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji podając, że brak wstrzymania zaskarżonej decyzji i jej wykonanie przed rozpatrzeniem skargi przez Sąd skutkować będzie realnym zagrożeniem dla dalszego bytu gospodarczego skarżącej spółki, co może doprowadzić do jej upadłości, a w konsekwencji utraty jedynego źródła utrzymania rodziny wspólników (B. A., R. A. oraz trójki ich małoletnich dzieci) oraz pociągnie za sobą zwolnienie pracowników spółki, dla których jedynym źródłem utrzymania są wynagrodzenia wypłacane przez skarżącą. Odnotowała również, że obecnie wprawdzie posiada płynność finansową, która pozwala na regulowanie bieżących kosztów działalności, w tym wynagrodzeń pracowniczych (spółka aktualnie zatrudnia 16 pracowników), składek ZUS, jednak jej dochód nie pozwala na uregulowanie zobowiązania w podatku od towarów i usług określonego w zaskarżonej decyzji (647.570 zł) ani też złożenie zabezpieczenia w wysokości wystarczającej do pokrycia zobowiązania. Pełnomocnik podkreślił przy tym, że potencjalna egzekucja należności podatkowych może doprowadzić do następstw trudnych do odwrócenia zwłaszcza w stosunku do małoletnich dzieci podatników.

Uzasadniając powyższe rozstrzygnięcie Sąd pierwszej instancji powołał się na art. 61 § 1 i § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 z późn. zm. – dalej: "P.p.s.a.") wskazując, że w niniejszej sprawie skarżąca, reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, nie wykazała, aby wykonanie zaskarżonej decyzji mogło wyrządzić znaczną szkodę lub spowodować trudne do odwrócenia skutki. W ocenie Sądu strona uzasadniając swój wniosek posługuje się jedynie samymi ogólnikami: groźbą uniemożliwienia prowadzenia działalności gospodarczej prowadzącą do utraty źródeł utrzymania rodziny wspólników spółki jak i jej pracowników. Tymczasem takie gołosłowne sformułowanie, nie poparte odpowiednią dokumentacją nie pozwala, zdaniem Sądu, na ocenę wniosku pod względem merytorycznym.

W zażaleniu na powyższe postanowienie pełnomocnik spółki, wnosząc o jego zmianę, zarzucił Sądowi pierwszej instancji naruszenie art. 61 § 3 P.p.s.a., poprzez błędne przyjęcie, że nie zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków w przypadku wykonania zaskarżonej decyzji. Przy tak sformułowanych zarzutach spółka wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania lub ewentualnie o jego zmianę poprzez wstrzymanie wykonalności zaskarżonej decyzji zgodnie z art. 61 § 3 P.p.s.a. ponieważ zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków gdyż wykonanie zaskarżonej decyzji spowoduje niewypłacalność spółki doprowadzi do jej upadłości a ponadto jej wykonanie będzie zagrażało egzystencji trójki małoletnich dzieci Państwa B. A. i R. A.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.

Na wstępie należy podkreślić, że wniesienie skargi, zgodnie z art. 61 § 1 P.p.s.a., nie wstrzymuje wykonania zaskarżonej decyzji, zasadą jest zatem wykonalność decyzji ostatecznej, mimo jej zaskarżenia. Sąd administracyjny może jednak, stosownie do treści art. 61 § 3 P.p.s.a., na wniosek strony wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub części zaskarżonego aktu lub czynności, przy spełnieniu przesłanek z tego przepisu, tj. zajścia niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Decyzja o skorzystaniu z możliwości ubiegania się o udzielenie ochrony tymczasowej należy do strony postępowania, która powinna mieć świadomość, że uprawnienie to wiąże się z obowiązkiem uzasadnienia wniosku poprzez poparcie go stosownymi twierdzeniami i dokumentami na okoliczność spełnienia ustawowych przesłanek wstrzymania wykonania decyzji (por. np. postanowienie NSA z 26 listopada 2007 r., II FZ 338/07). Konieczne jest zatem wykazanie we wniosku szczegółowych przyczyn uzasadniających możliwość wystąpienia sytuacji, która spowoduje zajście choćby jednej z przesłanek wymienionych w art. 61 § 3 P.p.s.a.

Analizując pod tym względem argumentację zaprezentowaną przez skarżącą w toku niniejszego postępowania wpadkowego uznać, w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego należy, że nie wykazała ona zasadności wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji. Podkreślić bowiem należy, że tylko niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków stanowi przesłankę umożliwiającą skorzystanie z instytucji wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Tymczasem strona powołując się na wystąpienie tych przesłanek operuje jedynie pewnymi ogólnikami, których ocena pod kątem merytorycznym pozostaje, wobec braku w aktach sprawy odpowiedniej dokumentacji niezwykle utrudniona. Nie ulega bowiem wątpliwości, że ustawodawca decydując się na uzależnienie udzielenia ochrony tymczasowej od sądowej oceny okoliczności poszczególnych przypadków, wymaga dysponowania przez sąd konkretnymi i aktualnymi danymi dotyczącymi sytuacji finansowej wnioskodawcy (i poparcia ich – przez stronę – dowodami w postaci dokumentów źródłowych), dopiero bowiem ich konfrontacja np. z wysokością określonego zaskarżoną decyzją zobowiązania podatkowego może prowadzić do stwierdzenia wystąpienia przesłanki zajścia niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Rację ma zatem Sąd pierwszej instancji, że wprawdzie zakończenie działalności gospodarczej wywołuje skutki szkodliwe i trudne do odwrócenia, to jednak dla udzielenia ochrony tymczasowej nie jest wystarczające powoływanie się (tak jak w niniejszej sprawie) na ewentualną możliwość likwidacji działalności w związku z potencjalną możliwością wszczęcia egzekucji bez poparcia tych przypuszczeń konkretnymi faktami, przykładowo wskazującymi na sytuację majątkową podmiotu ubiegającego się o wstrzymanie wykonania decyzji. Bez możliwości porównania stanu majątkowego wnioskodawcy z wysokością zobowiązania podatkowego nie jest możliwa ocena wpływu przeprowadzenia ewentualnej egzekucji administracyjnej na byt prowadzonej działalności. Taka bowiem sytuacja miała miejsce w niniejszej sprawie, gdyż poza wyrażeniem subiektywnej obawy zlikwidowania działalności, we wniosku nie wykazano istotnych z punktu wiedzenia przepisu art. 61 § 3 p.p.s.a. danych ani nie załączono dokumentów, które umożliwiłyby ocenę wspomnianego wpływu przymusowego wykonania decyzji na istnienie działalności stanowiącej źródło dochodu wspólników spółki cywilnej.

Wbrew intencjom skarżącej załączone przez pełnomocnika dokumenty zawierające informacje o łącznej wysokość wynagrodzeń wypłacanych pracownikom w miesiącu wrześniu 2014 r., a nadto kopie umów o pracę 11 pracowników, informacja o warunkach zatrudnienia 1 pracownika, a także zestawienie sporządzone w formie tabeli, zgodnie z którym dochód spółki za okres od I do VIII 2014r. wynosił 855.952, 40 zł (przy przychodzie w wysokości 1.771.084,23 zł), nie mogą świadczyć o spełnieniu przesłanek warunkujących wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, bowiem wynika z nich jedynie do jakich finansowych obciążeń spółka jest zobowiązana z tytułu zatrudniania pracowników, przy deklarowanym (ale wciąż nieudokumentowanym w sprawie) dochodzie w wysokości 855.952,40 zł (za okres od I-VIII 2014r.). Powyższych danych nie można uznać za wystarczające, ponieważ w niepełny sposób obrazują rzeczywisty stan majątkowy spółki.

Nie sposób również uznać za uprawdopodabniające wystąpienie okoliczności, o których mowa w art. 61 § 3 P.p.s.a. twierdzeń strony, że "wykonanie zaskarżonej decyzji doprowadzi do upadłości spółki, a w konsekwencji utraty jedynego źródła utrzymania strony skarżącej oraz pociągnie za sobą zwolnienie pracowników, dla których jedynym źródłem utrzymania są wynagrodzenia wypłacane przez skarżącą, a także ich małoletnich dzieci", czy też, że "postępowanie egzekucyjne spornego zobowiązania podatkowego może wpłynąć na psychikę małoletnich dzieci strony albowiem czynności egzekucyjne będą z pewnością skierowane do majątku ruchomego podatników i nieruchomego" oraz że "zapłata żądanej kwoty doprowadzi do utraty płynności finansowej strony skarżącej i w następstwie do konieczności zwolnienia pracowników". Powyższa argumentacja świadczy jedynie o pewnych generalnych, ogólnych sformułowaniach stawianych przez stronę natomiast dla uznania, że w okolicznościach konkretnej sprawy zachodzą przesłanki, o których mowa w art. 61 § 3 P.p.s.a., konieczne jest co najmniej uprawdopodobnienie, że takie skutki mogą istotnie stronie grozić, w konkretnych okolicznościach jej przypadku. Podkreślić jeszcze raz należy, że instytucja wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji nie służy bowiem zabezpieczeniu strony przed jakimikolwiek skutkami egzekucji, lecz jedynie przed takimi, których ewentualnie wygranie sporu sądowego by nie naprawiło.

Argument o pozbawieniu środków na utrzymanie dzieci również nie może być uznany za decydujący, gdyż ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. z 2012 r., poz. 1015 ze zm.) w art. 8-10 ogranicza dopuszczalność prowadzenia egzekucji do zakresu, w jakim nie zostanie zagrożone minimum utrzymania dłużnika i osób pozostających według ustawowego obowiązku na jego utrzymaniu. Wykonanie decyzji nie wpłynie również na prowadzoną przez skarżącą działalność gospodarczą, skoro ta, jak wskazała sama strona "spółka posiada płynność finansową, która pozwala na wywiązywanie się z bieżących kosztów działalności".

W świetle powyższego Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że skarżąca nie przedstawiła żadnych konkretnych argumentów mających przemawiać za zasadnością wniosku a odnoszących się do wpływu wykonania decyzji na jej sytuację majątkową, ograniczając się w tym względzie niemożliwych do zweryfikowania ogólników. Tym samym nie znajdując podstaw do uwzględnienia zażalenia, Naczelny Sąd Administracyjny stosownie do art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i 2 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji.