Wyrok NSA, sygn. akt II GSK 889/10
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2010-10-06 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6048 Status zakładu pracy chronionej
Hasła tematyczne: Działalność gospodarcza
Inne
Skarżony organ: Minister Gospodarki Pracy i Polityki Społecznej
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 28 ust. 1, art. 30 ust. 1
journal: Dz.U. 2008 nr 14 poz 92
law: Ustawa z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych - tekst jednolity
article: art. 531 par. 2
journal: Dz.U. 2000 nr 94 poz 1037
law: Ustawa z dnia 15 września 2000 r. Kodeks spółek handlowych.
article: art. 190
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 138 par. 1 pkt 2
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Rafał Batorowicz Sędzia NSA Edward Kierejczyk Sędzia del. WSA Renata Detka (spr.) Protokolant Bogusław Piszko po rozpoznaniu w dniu 6 października 2010 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej Ministra Pracy i Polityki Społecznej od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. z dnia 14 kwietnia 2010 r. sygn. akt VI SA/Wa 352/10 w sprawie ze skargi S. Spółki z o.o. w S. na decyzję Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia [...] maja 2008 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie dotyczącej statusu zakładu pracy chronionej 1) oddala skargę kasacyjną; 2) zasądza od Ministra Pracy i Polityki Społecznej na rzecz S. Spółki z o.o. w S. kwotę 120 (sto dwadzieścia) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

II GSK 889/10

UZASADNIENIE

|Wyrokiem z dnia 14 kwietnia 2010r. sygn. akt VI SA/Wa 352/10 Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. po rozpoznaniu sprawy ze skargi S. Sp.|

|z o.o. z siedzibą w S., uchylił zaskarżoną decyzję Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia [...] maja 2008r. nr [...] w przedmiocie |

|nadania statusu zakładu pracy chronionej, stwierdził, że uchylona decyzja nie podlega wykonaniu oraz zasądził od Ministra Pracy i |

|Polityki Społecznej na rzecz skarżącej S. Sp. z o.o. z siedzibą w S. kwotę 257 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania. |

|Sąd orzekał w następującym stanie faktycznym. |

|Wnioskiem z dnia 30 czerwca 2006 r. S. sp. |

|z o.o. domagała się nadania jej statusu zakładu pracy chronionej od dnia 1 lipca 2006 r., powołując się na fakt dokonania przejęcia |

|części majątku innej spółki |

|w trybie art. 529 § 1 pkt 4 k.s.h. W wyniku tego podziału, nastąpiło wydzielenie ze spółki C. sp. z o.o. (legitymującej się statusem |

|zakładu pracy chronionej) |

|i przeniesienie na spółkę S. samobilansującego się oddziału spółki C. sp. z o.o. spełniającego kryteria zakładu pracy chronionej |

|(z.p.ch.). |

|Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] listopada 2006 r. odmówił przyznania statusu zakładu pracy chronionej z dniem 1 lipca 2006 r., bowiem |

|spółka nie spełnia wymogu zawartego w art. 28 ust. 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz |

|zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (tekst jednolity: Dz. U. z 2008 r., Nr 14, poz. 92), zwanej w dalszym ciągu ustawą o rehabilitacji.|

|Na skutek odwołania strony Minister Pracy i Polityki Społecznej wydał decyzję uchylającą decyzję Wojewody [...] i przekazał sprawę do |

|ponownego rozpatrzenia. |

|W dniu 29 listopada 2007 r. S. złożyła inny wniosek do Wojewody [...] o wydanie decyzji deklaratoryjnej w przedmiocie stwierdzenia, że |

|spółce S. od dnia 1 lipca 2006 r. przysługuje status zakładu pracy chronionej. |

|Decyzją z dnia [...] grudnia 2007 r. Wojewoda [...] odmówił pracodawcy S. wydania decyzji stwierdzającej, iż spółce przysługuje od dnia 1 |

|lipca 2006 r. status z.p.ch., gdyż spółka nie spełniała od tego dnia wymogów określonych w art. 28 ust. 1 ustawy o rehabilitacji, a |

|ponadto w okolicznościach tej sprawy podmiotem posiadającym status z.p.ch. jest C. sp. z o.o. i brak jest podstawy prawnej stwierdzenia|

|przysługiwania tego statusu spółce S. w drodze jego przejęcia po spółce C. w wyniku dokonanego podziału. |

|Wskutek wniesionego przez S. sp. z o.o. odwołania, decyzją z dnia [...] maja 2008r. Minister Pracy i Polityki Społecznej uchylił ww. |

|decyzję i umorzył postępowanie. |

|W uzasadnieniu organ wskazał, że nie zostało zakończone poprzednie postępowanie o przyznanie stronie z dniem 1 lipca 2006 r. statusu |

|z.p.ch., a zatem brak było podstaw prawnych do złożenia przez stronę kolejnego wniosku. Oznacza to, że |

|w dniu składania wniosku z 29 listopada 2007 r. postępowanie w tej sprawie było bezprzedmiotowe i na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 kpa |

|należało je umorzyć. |

|Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. wniosła S. sp. z o.o podnosząc zarzut naruszenia art. 531 § 2 k.s.h., art. 30 ust. |

|1 w zw. z art. 28 ust. 1 ustawy o rehabilitacji zawodowej, art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, art. 138 § 1 pkt 2 in fine w |

|zw. z art. 105 § 1 k.p.a. oraz art. 7, art. 8, art. 11 k.p.a. i art. 6 k.p.a. W obszernym uzasadnieniu skargi skarżąca, szczegółowo |

|omawiając swoje stanowisko odnośnie stawianych zarzutów, wniosła o uchylenie decyzji obu instancji i zasądzenie kosztów postępowania. |

|Wyrokiem z 19 listopada 2008 r., sygn. akt VI SA/Wa 1500/08 Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. oddalił skargę podzielając stanowisko |

|organu, że wniosek strony z dnia 30 czerwca 2006 r. spowodował wszczęcie postępowania |

|w sprawie administracyjnej, której przedmiotem jest uzyskanie przez skarżącą S. statusu z.p.ch. z dniem 1 lipca 2006 r. W konsekwencji |

|wszczynanie drugiego postępowania w tej samej sprawie "uzyskania statusu z.p.ch." jest bezprzedmiotowe |

|i winno prowadzić do umorzenia tego postępowania. |

|W wyniku rozpoznania skargi kasacyjnej wniesionej od powyższego wyroku przez S. sp. z o.o w S., Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z|

|dnia 1 grudnia 2009r. w sprawie II GSK 236/09 uchylił zaskarżony wyrok i sprawę przekazał Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w W. |

|do ponownego rozpoznania. |

|Naczelny Sąd Administracyjny nie podzielił stanowiska Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego co do tożsamości spraw wszczętych wnioskami |

|skarżącej. |

|W uzasadnieniu wyroku Sąd II-giej instancji wskazał m.in., iż o tożsamości sprawy można mówić, gdy występuje ten sam podmiot (podmioty)|

|w sprawie, sprawa dotyczy tego samego przedmiotu żądania, w której występuje ten sam stan prawny |

|w niezmienionym stanie faktycznym tej sprawy (co do faktów prawotwórczych). Wojewódzki Sąd Administracyjny nie uwzględnił wszystkich |

|elementów stanowiących o tożsamości spraw uznając, iż oba wszczęte postępowania administracyjne dotyczyły "uzyskania statusu z.p.ch." |

|ze skutkiem od 1 lipca 2006 r. i nie analizował tego, czy oba wnioski dotyczące wszczęcia odrębnych postępowań administracyjnych |

|zmierzają do wydania decyzji opartych na tych samych przesłankach materialnoprawnych. |

|Rozpoznając sprawę ponownie Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. uznał, że skarga jest uzasadniona albowiem przy wydaniu zaskarżonej |

|decyzji doszło do naruszenia wskazanych przez skarżącą przepisów prawa materialnego oraz procesowego i naruszenie to miało wpływ na |

|wynik sprawy. |

|Sąd wskazał, iż stosownie do treści art. 190 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. -Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( |

|Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.), przytaczanej dalej jako p.p.s.a., sąd, któremu sprawa została przekazana, związany jest wykładnią |

|prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. |

|W uzasadnieniu wskazanego wyżej wyroku z dnia 1 grudnia 2009r. w sprawie II GSK 236/09 Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, iż |

|Wojewódzki Sąd Administracyjny błędnie przyjął tożsamość spraw wszczętych wnioskami skarżącej, a nadto nie rozważył czy doszło i z |

|jakim wpływem na wynik sprawy, do naruszenia przepisów postępowania administracyjnego. |

|Sąd podkreślił, że podstawę rozstrzygnięcia zaskarżonej decyzji Ministra Pracy |

|i Polityki Społecznej z dnia [...] maja 2008 r. stanowił art. 138 § 1 pkt 2 kpa, zgodnie |

|z którym organ odwoławczy wydaje decyzję, w której (....) uchylając tę decyzję - umarza postępowanie pierwszej instancji. Natomiast w |

|myśl art. 105 § 1 k.p.a. gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe, organ administracji publicznej wydaje |

|decyzję o umorzeniu postępowania. Bezprzedmiotowość postępowania administracyjnego, o której stanowi art. 105 § 1 k.p.a., oznacza, że |

|brak jest któregoś z elementów materialnego stosunku prawnego, a wobec tego nie można wydać decyzji załatwiającej sprawę przez |

|rozstrzygnięcie jej co do istoty. Przytaczając szeroko poglądy wyrażane w literaturze na temat bezprzedmiotowości postępowania |

|administracyjnego (G. Łaszczyca, Cz. Matysz, |

|A. Matan, Postępowanie administracyjne ogólne, Wyd. C.H. Beck, Warszawa 2003. oraz B.Adamiak, J.Borkowski, Kodeks postępowania |

|administracyjnego. Komentarz, wyd. C.H. Beck, Warszawa 2000), Wojewódzki Sąd Administracyjny podkreślił, że wniosek skarżącej z dnia 29|

|listopada 2007r., wszczynający postępowanie |

|w niniejszej sprawie, zawierał żądanie wydania decyzji deklaratoryjnej w przedmiocie stwierdzenia, że skarżącej przysługuje status |

|zakładu pracy chronionej. Jako podstawę prawną tak sformułowanego żądania skarżąca powołała art. 531 § 2 k.s.h. Oznacza to, że w |

|kontekście uregulowań wynikających z tej normy prawnej, przy uwzględnieniu okoliczności faktycznych powoływanych przez skarżącą we |

|wniosku na uzasadnienie spełnienia tych przesłanek, organ winien zbadać, czy jest to sprawa tożsama ze sprawą dotyczącą wydania decyzji|

|na podstawie art. 30 ust. 1 w zw. |

|z art. 28 ust. 1 ustawy o rehabilitacji, której to podstawy prawnej dotyczył wniosek skarżącej z dnia 30 czerwca 2006 r., nie |

|znajdujący się w aktach sprawy. A zatem organ winien dokonać analizy, czy oba wnioski dotyczące wszczęcia odrębnych postępowań |

|administracyjnych zmierzają do wydania decyzji opartych na tych samych przesłankach materialnoprawnych, czy też podstawy prawne |

|rozstrzygnięć merytorycznych mogą być różne. |

|Sąd wskazał przy tym, że podziela pogląd Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażony w wyroku z dnia 14 października 2008 r., sygn. akt |

|II GSK 349/08, zaaprobowany przez Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 1 grudnia 2009r. sygn. akt II GSK 236/09, który wskazał,|

|iż "jak wynika z treści art. 531 § 2 k.s.h., ustanowiona w nim została ogólna zasada dopuszczalności sukcesji administracyjnoprawnej w |

|przypadku podziału spółek jako następstwa sukcesji uniwersalnej na płaszczyźnie prawa cywilnego". NSA w wyroku tym wywiódł też, że co |

|do zasady spółka sukcesorka ma interes prawny w żądaniu potwierdzenia przejścia na jej rzecz zezwoleń, koncesji oraz ulg przyznanych |

|spółce dzielonej. Jednocześnie NSA podkreślił, że stwierdzenie posiadania statusu zakładu pracy chronionej, z uwagi na wymagania |

|pewności obrotu prawnego prowadzonego |

|z udziałem spółki przejmującej, wymaga wydania deklaratoryjnej decyzji administracyjnej. Decyzja administracyjna o charakterze |

|deklaratoryjnym nie tworzy wprawdzie nowej sytuacji prawnej, ale stwierdza w odniesieniu do konkretnego adresata, jaki jest w danej |

|sytuacji faktycznej jego stan prawny w sferze prawa administracyjnego. Oznacza to, że w konkretnej sprawie, w której żądanie oparte |

|jest na podstawie art. 531 § 2 k.s.h., wydanie decyzji ma na celu potwierdzenie statusu zakładu pracy chronionej w wyniku sukcesji |

|generalnej. W tego rodzaju sprawie organy administracji publicznej nie mają podstaw do badania spełnienia przesłanek określonych w art.|

|28 ust. 1 ustawy o rehabilitacji. Decyzja stwierdzająca posiadanie statusu zakładu pracy chronionej ma zatem charakter wyłącznie |

|deklaratoryjny, bowiem stwierdza w sposób wiążący w danej sprawie prawa i obowiązki wynikające wprost z normy prawnej lub innego aktu |

|prawnego. Decyzja deklaratoryjna nie tworzy stosunków prawnych, gdyż one wynikają bezpośrednio z innych źródeł. Należy też zauważyć, że|

|decyzja stwierdzająca sukcesję określonych praw i obowiązków wywołuje skutki prawne nie tylko wobec podmiotu przejmującego te prawa |

|i obowiązki, ale także w stosunku do podmiotu (spółki) dzielonej. Taka zaś sytuacja nie występuje w przypadku decyzji dotyczącej |

|przyznania statusu z.p.ch. na podstawie art. 28 ust. 1 w zw. z art. 30 ust. 1 ustawy o rehabilitacji. To z kolei oznacza, że krąg |

|podmiotów mogących być stroną postępowania w tych sprawach może być różny. |

|Sąd podkreślił, że organ w tym aspekcie kwestii tej nie badał, a przecież jest to jeden z warunków decydujących o istnieniu lub braku |

|istnienia "tożsamości sprawy". |

|W szczególności Minister nie rozważał, czy w postępowaniu wszczętym wnioskiem |

|z dnia 29 listopada 2007 r. w charakterze strony brały udział wszystkie zainteresowane podmioty. |

|Powołując się na zasady postępowania administracyjnego wyrażone w art. 6, 7, 8 i 9 kpa oraz na przepis art. 107 § 1 kpa Sąd zgodził się|

|ze skarżącą, iż organ administracji uchylając decyzję Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 2007 r. i umarzając postępowanie przed organem |

|pierwszej instancji nie uwzględnił interesu społecznego ani słusznego interesu jednostki naruszając tym samym zasadę pewności obrotu |

|prawnego oraz art. 138 kpa. Nadto organ nie odniósł się do zarzutów skarżącej podniesionych w odwołaniu ogólnikowo uzasadniając swoje |

|stanowisko. Co więcej, organ nie zrekonstruował procesu wykładni przepisów, |

|w wyniku którego zostało wydane przedmiotowe rozstrzygnięcie. |

|Stwierdzając, iż zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem prawa materialnego i procesowego w stopniu mogącym mieć istotny wpływ |

|na wynik sprawy, Sąd orzekł jak w sentencji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a. |

|Sąd podkreślił, że rozpoznając ponownie sprawę Minister Pracy i Polityki Społecznej uwzględni powyższe wskazania, a także przeprowadzi |

|postępowanie administracyjne stosownie do zasad ogólnych zawartych w kpa, odniesie się do wszystkich okoliczności faktycznych i |

|wniosków skarżącej, by następnie podjąć decyzję administracyjną prawidłowo uzasadnioną o przekonującej treści. |

W skardze kasacyjnej od powyższego wyroku Minister Pracy i Polityki Społecznej wnosząc o jego uchylenie w całości i rozpoznanie sprawy w trybie art. 188 p.p.s.a. oraz o zasądzenie kosztów postępowania, zarzucił na podstawie art. 174 pkt 1 p.p.s.a naruszenie prawa materialnego przez błędną jego wykładnię

i w konsekwencji niewłaściwe zastosowanie przepisów:

1. art. 30 ust. 1 w związku z art. 28 ust. 1 ustawy o rehabilitacji w związku

z art. 531 § 2 ustawy Kodeks spółek handlowych poprzez błędną wykładnię tych przepisów polegającą na przyjęciu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w W., iż na ich podstawie jest możliwe wydanie decyzji deklaratoryjnej, stwierdzającej, iż S. sp. z o.o. w wyniku sukcesji generalnej dokonanej na podstawie przepisów ksh przysługuje od dnia 1 lipca 2006 r. status zakładu pracy chronionej, co w konsekwencji skutkuje stwierdzeniem, iż pomiędzy rozpatrywanymi sprawami nie istnieje tożsamość przedmiotowa,

2. art. 138 § 1 pkt 2 ustawy Kodeks postępowania administracyjnego przez błędną wykładnię tego przepisu polegającą na przyjęciu, iż nie zachodziły przesłanki w nim określone uzasadniające umorzenie postępowania, a tym samym skutkujące niezastosowaniem art. 138 § 1 pkt 2 kpa.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej jej autor przytaczając treść art. 138 § 1 pkt 2 kpa

i art. 105 § 1 kpa, przedstawił obszerne rozważania teoretyczne na temat przypadków, w których zasadne jest zastosowanie powyższych przepisów.

W odniesieniu zaś do przedmiotowej sprawy skarżący Minister podkreślił, iż w jego ocenie złożone w sprawie wnioski nie dawały podstaw prawnych do merytorycznego rozpoznania sprawy zainicjowanej "drugim" wnioskiem S. sp. z o.o. z dnia 29 listopada 2007 r. Nie zgodził się przy tym z twierdzeniem, iż postępowania zainicjowane wnioskiem z dnia 30 czerwca 2006 r. i wnioskiem z dnia 29 listopada 2007 r. powinny być zakończone różnymi rodzajami decyzji.

Powołując treść art. 30 ust. 1 i art. 28 ustawy o rehabilitacji, skarżący podkreślił, że

w przypadku spełniania warunków, o których mowa w art. 28, wojewoda wydaje decyzję potwierdzającą spełnienie tych warunków tj. decyzję w sprawie przyznania statusu zakładu pracy chronionej, przy czym decyzja ta ma charakter deklaratoryjny

w tym znaczeniu, iż z chwilą spełnienia wszystkich wymogów określonych

w przepisie art. 28 ust. 1, pracodawca z mocy ustawy uzyskuje status pracodawcy prowadzącego zakład pracy chronionej.

Skarżący powołał się na wyrok NSA z dnia 2 marca 2006 r. sygn. II GSK 270/05, Lex nr 201549 podnosząc, że zgodnie ze stanowiskiem tam wyrażonym, decyzja

o przyznaniu statusu zakładu pracy chronionej ma charakter mieszany. Oznacza to, iż przepis art. 30 ust. 1 ustawy o rehabilitacji stanowi podstawę nie tyle do wydania decyzji z istoty deklaratoryjnej, co do wydania decyzji kształtującej określoną sytuację prawną adresata, jednak nie z momentem wejścia decyzji do obrotu prawnego zgodnie z regułami kodeksu postępowania administracyjnego, lecz z momentem wcześniejszym ustalonym przez organ na podstawie przesłanek określonych

w przepisie art. 28 ustawy.

W ocenie skarżącego organu administracji, wniosek S. Sp. z o.o. z dnia 30 czerwca 2006 r. dotyczył przyznania statusu zakładu pracy chronionej i spowodował wszczęcie postępowania administracyjnego, w którym przedmiotem było uzyskanie statusu zakładu pracy chronionej od dnia 1 lipca 2006 r. - na podstawie art. 30 ust. 1 ustawy o rehabilitacji. Natomiast drugi wniosek z dnia 29 listopada 2007 r. złożony przez S. Sp. z o.o. dotyczył przedmiotowo tej samej sprawy - bowiem podstawą wydanej decyzji również byłby art. 30 ust. 1 w/w ustawy.

Zatem z uwagi na bezprzedmiotowość wszczęcia drugiego postępowania, koniecznym było umorzenie postępowania w tym zakresie.

Stanowisko wskazujące na różny zakres przedmiotowy prowadzonych postępowań autor skargi kasacyjnej uznał za nieuzasadnione, gdyż nie uwzględnia charakteru

i specyfiki decyzji przyznającej status zakładu pracy chronionej.

Przytaczając brzmienie art. 531 § 1 i 2 ksh skarżący organ wyraził jednocześnie pogląd, że brak jest podstaw do twierdzenia, iż przepis ten powinien być podstawą wydania decyzji deklaratoryjnej, gdyż reguluje on kwestię związane

z sukcesją, a zatem przejściem zezwoleń, koncesji oraz ulg i nie może stanowić podstawy wydania decyzji przez wojewodę.

Skarżący stwierdził, że nie sposób zgodzić się z uzasadnieniem zaskarżonego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W., w którym wskazano, iż "w konkretnej sprawie, w której żądanie oparte jest na podstawie z art. 531 § 2 ksh wydanie decyzji ma na celu potwierdzenie statusu zakładu pracy chronionej w wyniku sukcesji generalnej. W tego rodzaju sprawie organy administracji publicznej nie mają podstaw do badania spełnienia przesłanek określonych w art. 28 ust. 1 ustawy

o rehabilitacji zawodowej. Decyzja stwierdzająca posiadanie statusu zakładu pracy chronionej ma zatem charakter wyłącznie deklaratoryjny, bowiem stwierdza w sposób wiążący w danej sprawie prawa i obowiązki wynikające wprost z normy prawnej lub innego aktu prawnego".

Ponadto organ zarzucił, że Wojewódzki Sąd Administracyjny rozpoznając przedmiotową sprawę, nie dokonał - jak zobowiązał go Naczelny Sąd Administracyjny - oceny zaskarżonej decyzji pod kątem zbadania wszystkich niezbędnych elementów kształtujących "tożsamość sprawy administracyjnej" oraz nie dokonał zbadania czy doszło i ewentualnie z jakim wpływem na wynik sprawy do naruszenia przepisów postępowania administracyjnego - lecz przyjął wprost stanowisko zawarte

w uzasadnieniu wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego.

W odpowiedzi na skargę S. Spółka z o.o. z siedzibą w S. wniosła o jej oddalenie podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie.

Sformułowane w niej zarzuty - ujęte w podstawie kasacyjnej, o jakiej mowa w art. 174 pkt 1 p.p.s.a. - oraz ich uzasadnienie, koncentrują się przede wszystkim na kwestionowaniu poglądu zaprezentowanego przez Sąd I-szej instancji w pisemnych motywach zaskarżonego wyroku, iż w sprawie, "w której żądanie oparte jest na podstawie z art. 531 § 2 ksh wydanie decyzji ma na celu potwierdzenie statusu zakładu pracy chronionej w wyniku sukcesji generalnej. W tego rodzaju sprawie organy administracji publicznej nie mają podstaw do badania spełnienia przesłanek określonych w art. 28 ustawy o rehabilitacji zawodowej. Decyzja stwierdzająca posiadanie statusu zakładu pracy chronionej ma zatem charakter wyłącznie deklaratoryjny, bowiem stwierdza w sposób wiążący w danej sprawie prawa

i obowiązki wynikające wprost z normy prawnej lub innego aktu prawnego."

Zwalczając przedstawione wyżej stanowisko Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, autor skargi kasacyjnej wyraża pogląd, że podstawą prawną decyzji deklaratoryjnej w przedmiocie stwierdzenia przysługiwania statusu zakładu pracy chronionej – jak domaga się tego S. spółka z o.o. w siedzibą w S. – nie może być w ogóle przepis art. 531 § 2 ksh, gdyż reguluje on kwestie związane z sukcesją, a zatem przejściem zezwoleń, koncesji oraz ulg. W ocenie składającego skargę kasacyjną Ministra, w postępowaniu opartym na wniosku o przedstawionej wyżej treści, decyzja może być wydana wyłącznie na podstawie art. 30 ust.1 w zw. z art. 28 ust.1 ustawy o rehabilitacji.

W niekwestionowanym stanie faktycznym sprawy różnica stanowisk prezentowanych przez Sąd i autora skargi kasacyjnej ma znaczenie fundamentalne. Przypomnieć bowiem należy, że kontrola przeprowadzona przez Wojewódzki Sąd Administracyjny sprowadzała się do oceny, czy pomiędzy sprawami wywołanymi wnioskami Spółki S. z dnia 30 czerwca 2006r. o nadanie statusu zakładu pracy chronionej od dnia 1 lipca 2006r. (którego zresztą nie ma w aktach administracyjnych sprawy) i z dnia 29 listopada 2007r. o wydanie decyzji deklaratoryjnej w przedmiocie stwierdzenia, że Spółce przysługuje taki status od dnia 1 lipca 2006r., istnieje tożsamość przedmiotowa i podmiotowa. Zaskarżoną do Sądu I-szej instancji decyzją z dnia [...] maja 2008r. Minister Pracy i Polityki Społecznej, powołując art. 138 § 1 pkt 2 kpa w zw. z art. 105 § 1 kpa, uchylił bowiem decyzję Wojewody [...] z [...] grudnia 2007r., rozstrzygającą merytorycznie wniosek S. z dnia 29 listopada 2007r. i umorzył postępowanie I-szej instancji przyjmując, że jest ono bezprzedmiotowe wobec niezakończenia postępowania administracyjnego wszczętego wnioskiem Spółki

z dnia 30 czerwca 2006r.

Ocena, czy obie sprawy są tożsame pod względem podmiotowym (czy występuje ten sam podmiot lub podmioty) i przedmiotowym (czy sprawa dotyczy tego samego żądania w niezmienionym stanie faktycznym i prawnym), ma znaczenie podstawowe i przesądza kwestię legalności lub jej braku w odniesieniu do decyzji Ministra Pracy

i Polityki Społecznej z dnia [...] maja 2008r.

Rozpoznając zasadność skargi kasacyjnej w ramach pierwszego podniesionego

w niej zarzutu, podkreślenia przede wszystkim wymaga, że Naczelny Sąd Administracyjny w uzasadnieniu wyroku z dnia 1 grudnia 2009r. sygn. akt II GSK 236/09, dokonał już w niniejszej sprawie wykładni art. 30 ust.1 w zw. z art. 28 ust.1 ustawy o rehabilitacji zawodowej oraz art. 531 § 2 ksh. Zacytowane na wstępie stanowisko przytoczone w uzasadnieniu wyroku objętego skargą kasacyjną i przez autora tej skargi kwestionowane, stanowi wyraz zastosowania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny przepisu art. 190 p.p.s.a., zgodnie z którym sąd, któremu sprawa została przekazana, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. Nie można oprzeć skargi kasacyjnej od orzeczenia wydanego po ponownym rozpoznaniu sprawy na podstawach sprzecznych

z wykładnią prawa ustaloną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny.

Sąd rozpoznający sprawę ponownie nie może zatem dokonać interpretacji przepisów w sposób odmienny niż wynika to z orzeczenia wydanego w wyniku rozpoznania skargi kasacyjnej, nie może też oceniać prawidłowości rozstrzygnięcia sądu II-giej instancji.

Odstępstwo od zasady wyrażonej w art. 190 p.p.s.a. dotyczyć może tylko dwóch przypadków:

1/ zmiany stanu faktycznego, gdy rozpoznając sprawę ponownie sąd I instancji stwierdzi, że stan faktyczny, który stanowił podstawę faktyczną rozstrzygnięcia nie został dostatecznie wyjaśniony bądź jest odmienny od poprzednio przyjętego,

2/ podjęcia - po wydaniu wyroku przez Naczelny Sąd Administracyjny, a przed rozstrzygnięciem sprawy przez sąd, któremu sprawę przekazano do ponownego rozpoznania - przez Naczelny Sąd Administracyjny uchwały, w której wyrażona zostanie odmienna wykładnia prawa od przyjętej w wyroku wydanym w tej sprawie

w wyniku rozpoznania skargi kasacyjnej. W takim przypadku moc wiążącą będzie miała wykładnia wynikająca z uchwały (art. 269 § 1 w zw. z art. 187 § 2 p.p.s.a.).

W niniejszej sprawie nie miała miejsca żadna z wymienionych wyżej sytuacji, pozwalających Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu przy ponownym rozpoznaniu sprawy na odstąpienie od oceny prawnej wyrażonej w prawomocnym wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 1 grudnia 2009r., a co za tym idzie Sąd ten mógł rozstrzygnąć sprawę kierując się jedynie tą wykładnią, która zaprezentowana została przez Sąd II-giej instancji w sprawie II GSK 236/09, co też uczynił.

Przypomnieć należy, że w uzasadnieniu w/w wyroku Naczelny Sąd Administracyjny przesądził, że przepis art. 531 § 2 ksh może stanowić podstawę wydania decyzji potwierdzającej status zakładu pracy chronionej w wyniku sukcesji generalnej, a organy administracji nie mogą wówczas badać przesłanek określonych w art. 28 ust.1 ustawy o rehabilitacji. Wyrażony w tej sprawie pogląd prawny - z mocy art. 190 p.p.s.a. - zamyka możliwość przyjęcia odmiennej wykładni przez Sąd rozpoznający sprawę ponownie, a skargę kasacyjną opartą na ocenie prawnej nie uwzględniającej oceny wyrażonej w wyroku NSA - czyni bezskuteczną.

Dlatego też, skoro sformułowany w skardze kasacyjnej zarzut naruszenia przez Sąd I-szej instancji art. 30 ust.1 w zw. z art. 28 ust.1 ustawy o rehabilitacji oraz art. 531 § 2 ksh sprowadza się w głównej mierze do zakwestionowania poglądu prawnego wyrażonego w niniejszej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny

i w tym zakresie narusza zakaz z art. 190 zdanie drugie p.p.s.a., nie może zasługiwać na uwzględnienie.

Jeśli chodzi o drugi zarzut skargi kasacyjnej (ujęty podobnie jak zarzut już omówiony w podstawie z art. 174 pkt 1 p.p.s.a.), polegający na "błędnej wykładni

i w konsekwencji niewłaściwym zastosowaniu" art. 138 § 1 pkt 2 kpa, to wyjaśnić

w pierwszym rzędzie należy, że z uwagi na procesowy charakter tego przepisu, zarzut jego naruszenia należało umieścić w ramach podstawy kasacyjnej wymienionej w art. 174 pkt 2 p.p.s.a., wymagającej wykazania istotnego wpływu naruszenia na wynik sprawy. Przypomnienia także wymaga, że przepisy kpa nie są bezpośrednio stosowane przez sądy administracyjne, lecz przez organy administracji publicznej, dlatego zarzut ich naruszenia powinien być powiązany z przepisem postępowania sądowo-administracyjnego, bo tylko taki przepis postępowania

w rozumieniu art. 174 pkt 2 p.p.s.a. wojewódzki sąd administracyjny może naruszyć.

Niepełne wskazanie podstawy kasacyjnej nie powoduje jednak automatycznie dyskwalifikacji omawianego zarzutu, tym bardziej, że podstawowym zadaniem sądów administracyjnych jest kontrola działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Przedmiotem oceny sądu jest zatem prawidłowość zastosowania przez organ przepisów prawa materialnego i procedury administracyjnej.

Odczytując w opisany wyżej sposób stawiany w skardze kasacyjnej zarzut naruszenia art. 138 § 1 pkt 2 kpa, Naczelny Sąd Administracyjny nie znalazł podstaw do jego uwzględnienia.

U podstaw tego zarzutu legło bowiem założenie, że obie porównywane sprawy wszczęte wnioskami Spółki S. z dnia 30 czerwca 2006r. i z dnia 29 listopada 2007r. są tożsame pod względem przedmiotowym i podmiotowym, a zatem zastosowanie przez organ II-giej instancji - wobec później wszczętego postępowania - przepisu art. 138 § 1 pkt 2 kpa w zw. z art. 105 § 1 kpa, pozostaje w zgodzie z prawem. Tymczasem wykładnia przepisów art. 30 ust.1 w zw. z art. 28 ust.1 ustawy o rehabilitacji oraz art. 531 § 2 ksh dokonana w niniejszej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny, którą z mocy art. 190 p.p.s.a. związany był Wojewódzki Sąd Administracyjny, powoduje, że odpadł jeden z elementów przyjętej przez organ tożsamości obu spraw, dotyczący podstawy prawnej obu wniosków. W tej sytuacji słusznie Sąd pierwszej instancji przyjął, że nie było podstaw do zastosowania w zaskarżonej decyzji art. 138 § 1 pkt 2 kpa i niezbędnym będzie ponowne przeanalizowanie przez organ administracji przesłanek bezprzedmiotowości postępowania, o jakiej mowa w art. 105 § 1 kpa.

Nie ma przy tym racji skarżący zarzucając, że Wojewódzki Sąd Administracyjny nie dokonał "oceny zaskarżonej decyzji pod kątem zbadania wszystkich niezbędnych elementów kształtujących tożsamość sprawy administracyjnej oraz nie dokonał zbadania czy doszło i ewentualnie z jakim wpływem na wynik sprawy do naruszenia przepisów postępowania administracyjnego - lecz przyjął wprost stanowisko zawarte

w uzasadnieniu wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego".

W uzasadnieniu wyroku w sprawie II GSK 236/09 Naczelny Sąd Administracyjny podkreślił, że Sąd I-szej instancji przy pierwszym rozpoznaniu sprawy nie dokonał prawidłowej wykładni art. 30 ust.1 w zw. z art. 28 ust.1 ustawy o rehabilitacji oraz art. 531 § 2 ksh przyjmując, że wszczęcie postępowania administracyjnego w sprawie

o przyznanie statusu zakładu pracy chronionej (art. 30 ust.1 w zw. z art. 28 ust.1 ustawy o rehabilitacji) wyklucza złożenie wniosku opartego na art. 531 § 2 ksh dotyczącego sukcesji generalnej praw i obowiązków jako żądania tożsamego.

Rozpoznając sprawę po raz wtóry, wbrew zarzutowi skargi kasacyjnej, Wojewódzki Sąd Administracyjny kierując się poglądem prawnym wyrażonym przez Naczelny Sąd Administracyjny, przedstawił wykładnię w/w przepisów i zgodnie z nią przyjął, że wniosek oparty o art. 30 ust.1 w zw. z art. 28 ust.1 ustawy o rehabilitacji nie jest tożsamy z wnioskiem opartym na art. 531 § 2 ksh.

Mając na uwadze powyższe Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną na podstawie art. 184 p.p.s.a.

O kosztach postępowania orzeczono w oparciu o przepis art. 204 pkt 1 p.p.s.a. w zw. z § 14 ust.2 pkt 2c w zw. z § 14 ust.2 pkt 1c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz.U. nr 163, poz. 1349 ze zm.).