Wyrok NSA, sygn. akt II OSK 227/21
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2021-10-05 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: 29 ust. 1 pkt 1 lit. a
journal: Dz.U. 2019 poz 1186
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - tekst jedn.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Andrzej Jurkiewicz (spr.) Sędziowie: sędzia NSA Robert Sawuła sędzia del. WSA Mirosław Gdesz po rozpoznaniu w dniu 5 października 2021 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej B.L. i T.L. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 6 października 2020 r. sygn. akt II SA/Wr 142/20 w sprawie ze skargi B.L. i T.L. na decyzję Dolnośląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] stycznia 2020 r. nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki budynku rekreacji indywidualnej oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 6 października 2020 r. II SA/Wr 142/20 Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu oddalił w całości skargę B.L. i T.L. na decyzję Dolnośląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] stycznia 2020 r. nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki budynku rekreacji indywidualnej.

Wyrok ten został wydany w następującym stanie sprawy:

W związku z zawiadomieniem z dnia 29 listopada 2010 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Powiecie W. wszczął postępowanie administracyjne w sprawie legalności oraz zgodności z przepisami Prawa budowlanego wybudowania domku wraz z infrastrukturą techniczną, na działce nr [...], obręb nr [...], przy ul. [...] w W. Jak ustalono pod wskazanym powyżej adresem zlokalizowany jest domek parterowy, letniskowy, wykonany w konstrukcji drewnianej, kryty blachą falistą. Wewnątrz znajdują się dwa pokoje, kuchnia oraz pomieszczenie gospodarcze. Do obiektu doprowadzone są prąd i woda ze studni znajdującej się na działce nr [...] należącej do skarżących. Ogrzewanie elektryczne.

Po raz kolejny rozpoznając sprawę (poprzednie decyzje organu pierwszej instancji zostały wyeliminowane z obrotu stosownymi decyzjami organu odwoławczego), PINB wskazał, że przedmiotowy obiekt, to budynek rekreacji indywidualnej. Nie jest to budynek gospodarczy. Udział powierzchni magazynowej na narzędzia i płody rolne (6,20m² + 4,41m²) wynosi 39,4% w stosunku do łącznej powierzchni użytkowej budynku (pozostałe pomieszczenia: ganek, holl z wnęką kuchenną, pokój wypoczynkowy). Ponadto pomieszczenie, nazwane magazynem narzędzi, na przestrzeni lat pełniło de facto funkcję pokoju wypoczynkowego, czego dowodem jest materiał zdjęciowy z przeprowadzonych oględzin.

Dalej organ wyjaśnił, że w sprawie miały zastosowanie przepisy ustawy - Prawo budowlane obowiązujące do dnia 27 czerwca 2015 r., w związku z art. 6 ust. 1 ustawy z dnia 20 lutego 2015 r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane oraz niektórych ustaw (Dz.U. z 2015 r., poz. 443). Zaś z analizy art. 29 ust. 1 ustawy Prawo budowlane obowiązującego do dnia 27 czerwca 2015 r. wynika, że budynki rekreacji indywidualnej (domki letniskowe) nie były zwolnione z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę od dnia wejścia w życie ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane, tj. od dnia 1 stycznia 1995 r. W związku z tym, że w sprawie budynek rekreacji indywidualnej o powierzchni zabudowy 29,60m², został wybudowany pod rządami ustawy - Prawo budowlane z 1994 r. na podstawie zgłoszenia z naruszeniem art. 30 ust. 1 (art. 50 ust. 1 pkt 3 ustawy Prawo budowlane) oraz w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w przepisach (art. 50 ust. 1 pkt 4 ustawy Prawo budowlane), tj. niezgodnie z przepisami prawa miejscowego, jakim jest miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego oraz rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, należało nakazać rozbiórkę przedmiotowego obiektu w oparciu o art. 51 ust. 1 pkt 1 ustawy - Prawo budowlane. Dlatego w dniu [...] sierpnia 2019 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Powiecie W. wydał decyzję nr [...] nakazującą skarżącym rozbiórkę przedmiotowego obiektu budowlanego w oparciu o przepis art. 51 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 51 ust. 7 ustawy Prawo budowlany.

Na skutek wniesionego przez skarżących odwołania, decyzją z dnia [...] stycznia 2020 r. zaskarżoną w tej sprawie, Dolnośląski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy ww. decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu organ odwoławczy wyjaśnił, że w sprawie mamy do czynienia w robotami budowlanymi polegającymi na wybudowaniu budynku rekreacji indywidualnej na podstawie zgłoszenia wraz z projektem zagospodarowania terenu, konsekwencją czego było wydanie przez Gminę [...] w dniu [...] marca 1995 r. zgody (znak [...]) na zagospodarowanie działki. Wydana zgoda oraz relacja poprzednich właścicieli przesądzają, że budynku nie wybudowano w warunkach samowoli budowlanej. W dacie wybudowania przedmiotowego obiektu tj. w roku 1995 gminy były właściwe do przyjmowania zgłoszeń takich zamierzeń budowlanych. Zatem wybudowanie tego obiektu nastąpiło w sposób określony w art. 50 ust. 1 pkt 3 ustawy Prawo budowlane tj. na podstawie zgłoszenia z naruszeniem art. 30 ust. 1 ww. ustawy. Zdaniem organu odwoławczego nie ma wątpliwości, że przedmiotowy obiekt to budynek rekreacji indywidualnej. Dla budowy tego typu budynku w 1995 r. wymagane było pozwolenia na budowę. Aktualnie wymagane jest zgłoszenie.

Dalej organ wyjaśnił, że wybudowanie przedmiotowego obiektu było niezgodne z obowiązującym w dacie budowy miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego zatwierdzonym uchwałą Rady Gminy nr [...] z dnia [...] czerwca 1992 r. (przedmiotowa działka znajdowała się na terenie zabudowy zagrodowej), jak i z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego zatwierdzonym uchwałą Rady Gminy W. nr [...] z dnia [...] października 2001 r., gdzie przewidywano zabudowę mieszkaniową (dla budynku rekreacji indywidualnej nie można przyjąć takiego kryterium skoro przebywa się w nim czasowo) oraz aktualnie obowiązującym planem uchwalonym uchwałą Rady Gminy W. nr [...] z dnia [...] czerwca 2012 r., w którym przedmiotowa działka znajduje się na terenie przeznaczonym pod zabudowę zagrodową z uzupełniającym przeznaczeniem pod zabudowę mieszkaniową jednorodzinną, usługową i nieuciążliwą działalność gospodarczą oraz możliwością sytuowania obiektów gospodarczych (np. garaży). Równocześnie usytuowanie przedmiotowego budynku jest niezgodne zarówno z rozporządzeniem Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 14 grudnia 1994 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, w szczególności z § 12 ust. 4, jak i z aktualnie obowiązującym rozporządzeniem Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, przede wszystkim z § 12 ust. 1. Przedmiotowy budynek został natomiast posadowiony w odległościach: ścianą od strony północnej w odległości od 2,54m do 3m, a od strony zachodniej w odległości od 2m do 2,17m (rozbudowana część). Tym samym zarówno w dacie budowy, jak i aktualnie w takiej odległości od granicy z sąsiednią działką przedmiotowy budynek rekreacji indywidualnej nie powinien być sytuowany.

Zdaniem organu w świetle zgromadzonego materiału dowodowego, nie było możliwe wydanie innego orzeczenia jak nakazu rozbiórki przedmiotowego obiektu na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo budowlane z uwagi na jego niezgodność z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego oraz niewłaściwe usytuowanie niedające się usunąć w inny sposób jak rozbiórka części obiektu, czy wykonanie innych robót budowlanych w celu doprowadzenia budynku do stanu zgodnego z prawem.

Skargę na powyższą decyzji wnieśli wymienieni na wstępie skarżący, wyrażając niezadowolenie z wydanej decyzji. Występując ze skargą osobiście skarżący nie sformułowali zarzutów naruszenia konkretnych przepisów.

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując stanowisko zajęte w sprawie.

W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skarga nie zasługiwała na uwzględnienie. Podstawę jej oddalenia stanowił art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r., poz. 2325), zwanej dalej "p.p.s.a.".

W uzasadnieniu Sąd wyjaśnił, że decyzja wydana na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 57 ust. 7 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane nakazująca rozbiórkę obiektu budowlanego jest decyzją związaną, którą organ zobowiązany jest wydać, gdy nastąpiło niedające się usunąć naruszenie prawa i wykonane roboty budowlane nie mogą być doprowadzone do stanu zgodnego z prawem w inny sposób. W związku z tym, że żaden z obowiązujących na przedmiotowym terenie miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego (począwszy od uchwały nr [...]) nie przewidywał możliwości budowy takich obiektów na działce nr [...], to już tylko okoliczność ta obligowała organ do wydania decyzji o nakazie rozbiórki przedmiotowego obiektu. Podzielił także ustalenia organu co do tego, że obiekt znajduje się w niewłaściwej odległości od granicy z działką sąsiednią, zarówno pod rządami rozporządzenia z dnia 14 grudnia 1994 r., jak i rozporządzenia z dnia 12 kwietnia 2002 r. dotyczących warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie.

Po analizie przedstawionego przez organ materiału dowodowego Sąd nie zgodził się ze skarżącymi, iż sporny obiekt budowlany nie jest budynkiem w rozumieniu ustawy Prawo budowlane. Sąd nadto nie zgodził się z ekspertyzą uznającą przedmiotowy budynek jako budynek gospodarczy z funkcją pomocniczą wypoczynkową, wskazując na definicję budynku gospodarczego zawartą w rozporządzeniu z 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie – § 3 pkt 8, i definicję budynku rekreacji indywidualnej – § 3 pkt 7.

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wywiedli B.L. i T.L. zaskarżając go w całości i domagając się, na podstawie art. 188 p.p.s.a., uchylenia tego wyroku i umorzenia postępowania w całości, w oparciu o art. 135 p.p.s.a. w zw. z art. 193 p.p.s.a. uchylenia decyzji nr [...] z dnia [...] stycznia 2020 r., jak i poprzedzającej ją decyzji z dnia [...] sierpnia 2019 r. nr [...] oraz zasądzenia od organu na rzecz każdego ze skarżących kosztów postępowania kasacyjnego, w tym kosztów zastępstwa procesowego wg norm przepisanych. Jednocześnie w skardze kasacyjnej zawarto oświadczenie o zrzeczeniu się rozprawy.

Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono:

1/ naruszenie przepisów prawa materialnego, mające istotny wpływ na wynik sprawy poprzez: naruszenie art. 29 pkt 1 ppkt 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane w brzmieniu z dnia 7 lipca 1994 r. w zw. z § 3 pkt 8 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie poprzez ich niezastosowanie i uznanie, że budynek wybudowany na terenie nieruchomości nr [...], obręb [...], stanowi budynek rekreacji indywidualnej, podczas gdy zarówno z ekspertyzy technicznej sporządzonej na potrzeby przedmiotowego postępowania w dniu 12 października 2018 r. przez mgr. inż. S.S., jak również zeznań skarżących oraz świadków wynika, że jest to budynek gospodarczy z funkcją pomocniczą wypoczynkową;

2/ naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy poprzez:

1) naruszenie art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a w zw. z art. 7 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a. i art. 80 k.p.a. poprzez oddalenie skargi w sytuacji, gdy Sąd winien ją uwzględnić i uchylić zaskarżoną decyzję w sprawie ze względu na naruszenie przez organy administracyjne przepisów postępowania, mające istotny wpływ na wynik sprawy, polegające na niepoczynieniu kompletnych i wszechstronnych ustaleń faktycznych w sprawie w zakresie uznania budynku wybudowanego na terenie nieruchomości oznaczonej geodezyjnie jako działka nr [...] jako budynku rekreacji indywidualnej, podczas gdy zarówno z ekspertyzy technicznej sporządzonej na potrzeby przedmiotowego postępowania w dniu 12 października 2018 r. przez mgr. inż. S.S., jak również zeznań skarżących oraz świadków wynika, że jest to budynek gospodarczy z funkcją pomocniczą wypoczynkową;

2) art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a w zw. z art. 7 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a. i art. 80 k.p.a. poprzez oddalenie skargi w sytuacji, gdy Sąd winien ją uwzględnić i uchylić zaskarżoną decyzję w sprawie ze względu na naruszenie przez organy administracyjne przepisów postępowania, mające istotny wpływ na wynik sprawy, polegające na niepoczynieniu kompletnych i wszechstronnych ustaleń faktycznych w sprawie w zakresie dokonania przez K.W. oraz M.W. zgłoszenia właściwemu organowi budowy parterowego budynku gospodarczego o powierzchni zabudowy do 35 m² przy rozpiętości konstrukcji nie większej niż 4,80 m związanego z produkcją rolną, uzupełniającą istniejącą zabudowę zagrodową w ramach istniejącej działki siedliskowej, skutkującego wyrażeniem przez Urząd Gminy w W. w dniu [...] lipca 1994 r. zgody na zagospodarowanie działki nr [...] wg szkicu załączonego do zgłoszenia.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej przedstawiono rozważania na poparcie przedstawionych zarzutów.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Na wstępie godzi się wyjaśnić, że stosownie do brzmienia art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania, której podstawy zostały ujęte w art. 183 § 2 p.p.s.a., jak też podstawy odrzucenia skargi lub umorzenia postępowania przed sądem wojewódzkim (art. 189 p.p.s.a.). W rozpoznawanej sprawie nie występują te przesłanki, zatem Naczelny Sąd Administracyjny był związany zarzutami skargi kasacyjnej.

Natomiast tak rozpoznawana skarga kasacyjna nie zasługiwała na uwzględnienie, albowiem zaskarżony nią wyrok odpowiada prawu. Przedmiotem oceny Sądu pierwszej instancji była ostateczna decyzja organu nadzoru budowlanego nakazująca skarżącym w trybie art. 51 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 51 ust. 7 ustawy Prawo budowlane rozbiórkę, zrealizowanego niezgodnie z prawem, budynku rekreacji indywidualnej o pow. 29, 60 m² wybudowanego na terenie działki nr [...] w W. przy ul. [...].

Z uwagi na charakter zarzutów przedstawionego środka odwoławczego podstawowe znaczenie dla prawidłowego zastosowania przywołanego w petitum skargi kasacyjnej art. 29 ust. 1 pkt 1 lit. a ustawy Prawo budowlane (błędnie oznaczonego w petitum skargi kasacyjnej jako 29 pkt 1 ppkt 1) ma kwestia właściwie ustalonego stanu faktycznego w tej sprawie. Ten zaś, wbrew zarzutom skargi kasacyjnej, został ustalony w sposób prawidłowy. Zgromadzony w aktach sprawy materiał dowodowy jest kompletny i pozwala w sposób jednoznaczny uznać, iż obiekt będący przedmiotem nakazu rozbiórki, jak słusznie podkreślił to Sąd pierwszej instancji, nie jest budynkiem gospodarczym z funkcją pomocniczą wypoczynkową, lecz stanowi budynek rekreacji indywidualnej.

W realiach tej sprawy nie budzi wątpliwości, iż poprzedni właściciele działki nr [...] w W. przy ul. [...], dokonali zgłoszenia budowy domku letniskowego, który to obiekt organy architektoniczno-budowlane w piśmie z dnia 21 marca 1995 r. udzielając zgody zakwalifikowały jako obiekt małej architektury, o którym mowa w art. 3 pkt 4 lit. c ustawy Prawo budowlane tj. jako niewielki obiekt użytkowy służący rekreacji codziennej, a nie jako domek letniskowy (budynek rekreacji indywidualnej). Dla tak zrealizowanego domku letniskowego opracowano w maju 1996 r. skrócony projekt techniczny instalacji elektrycznej, gdzie określenie charakteru tego obiektu nie jest kwestionowane, bowiem dotyczy on właśnie domku letniskowego. Budynek powyższy zrealizowano nie tylko w sprzeczności z przepisami prawa, gdyż jego realizacja w 1995 r. musiała być poprzedzona pozwoleniem na budowę, ale również z naruszeniem norm prawa miejscowego, a to wbrew ustaleniom obowiązującego wówczas miejscowego ogólnego planu zagospodarowania przestrzennego Gminy W. zatwierdzonego uchwałą nr [...] z dnia [...] czerwca 1992 r., gdzie działka na której pobudowano sporny obiekt oznaczona była w planie symbolem MR – tereny zabudowy zagrodowej. Uchwalenie kolejnych miejscowych planów zagospodarowana przestrzennego nie zmieniło tej sytuacji.

Następnie aktem notarialnym z dnia [...] września 2004 r. skarżący nabyli od poprzednich właścicieli sporną nieruchomość (nr [...]) na której, jak znaczono w jego treści, posadowiona jest wiato-altanka. W toku wszczętego w tej sprawie postępowania skarżący konsekwentnie od początku twierdzili, iż sporny obiekt to domek letniskowy – patrz: pismo z dnia 10 grudnia 2010 r. Potwierdzeniem tego, że w sprawie mamy do czynienia z całorocznym domkiem letniskowym jest również stanowisko L.K. i M.K. – patrz: pismo z dnia 6 października 2014 r. Z kolei z protokołu oględzin z dnia 23 października 2017 r. wynika, że skarżący oświadczył, iż w dniu zakupu spornej nieruchomości od poprzednich właścicieli na nieruchomości tej zlokalizowany był domek letniskowy z dachem dwuspadowym z dobudowanym gankiem wejściowym. Wprawdzie wykonana w dniu 28 września 2018 r. ekspertyza techniczna przedmiotowego obiektu (przez S.S.) określa go jako budynek gospodarczy wraz z funkcją pomocniczą wypoczynkową, ale twierdzenia tej ekspertyzy nie zasługują na uwzględnienie w odniesieniu do określenia charakteru przedmiotowego obiektu. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego trafnie organy nadzoru budowlanego przyjęły, zaś Sąd pierwszej instancji to zaakceptował, że przedmiotowy obiekt to budynek rekreacji indywidualnej. Nie jest to budynek gospodarczy, albowiem struktura powierzchni poszczególnych jego części w szczególności tej wypoczynkowej temu przeczy, gdyż jest ona dominująca. Jak wynika bowiem z akt sprawy na budynek ten składają się: holl z wnęką kuchenną o powierzchni użytkowej 7,10 m², pokój wypoczynkowy o powierzchni użytkowej 6,14 m², czy ganek o powierzchni 3,07 m². Udział powierzchni magazynowej na narzędzia i płody rolne (6,20m² + 4,41m²) wynosi 39,4% w stosunku do łącznej powierzchni użytkowej budynku (pozostałe pomieszczenia wyżej wymienione: ganek, holl z wnęką kuchenną, pokój wypoczynkowy). Ponadto pomieszczenie nazwane magazynem narzędzi, na przestrzeni lat pełniło w istocie funkcję pokoju wypoczynkowego, czego dowodem jest materiał zdjęciowy z przeprowadzonych oględzin. Tym samym trafnie, wbrew stanowisku skarżących, w realiach tej sprawy ustalono, iż sporny obiekt jest budynkiem rekreacji indywidualnej i taką też pełnił funkcję.

Nie jest zatem usprawiedliwiony zarzut naruszenia przez Sąd pierwszej instancji art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a w zw. z art. 7 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a. i art. 80 k.p.a. poprzez oddalenie skargi w sytuacji, gdy Sąd winien ją uwzględnić i uchylić zaskarżoną decyzję w sprawie ze względu na naruszenie przez organy administracyjne przepisów postępowania, mające istotny wpływ na wynik sprawy, polegające na niepoczynieniu kompletnych i wszechstronnych ustaleń faktycznych w sprawie w zakresie uznania budynku wybudowanego na terenie nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...] jako budynku rekreacji indywidualnej, podczas gdy zarówno z ekspertyzy technicznej sporządzonej na potrzeby przedmiotowego postępowania w dniu 12 października 2018 r., jak również zeznań skarżących oraz świadków wynika, że jest to budynek gospodarczy z funkcją pomocniczą wypoczynkową.

Nie jest także usprawiedliwiony zarzut naruszenia art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a w zw. z art. 7 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a. i art. 80 k.p.a. poprzez oddalenie skargi w sytuacji, gdy Sąd winien ją uwzględnić i uchylić zaskarżoną decyzję w sprawie ze względu na naruszenie przez organy administracyjne przepisów postępowania, mające istotny wpływ na wynik sprawy, polegające na niepoczynieniu kompletnych i wszechstronnych ustaleń faktycznych w sprawie w zakresie dokonania przez K.W. oraz M.W. zgłoszenia właściwemu organowi budowy parterowego budynku gospodarczego o powierzchni zabudowy do 35 m² przy rozpiętości konstrukcji nie większej niż 4,80 m związanego z produkcją rolną, uzupełniającą istniejącą zabudowę zagrodową w ramach istniejącej działki siedliskowej, skutkującego wyrażeniem przez Urząd Gminy w W. zgody na zagospodarowanie działki nr [...] wg szkicu załączonego do zgłoszenia.

W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego Sąd pierwszej instancji prawidłowo zastosował konstrukcję prawną oddalenia wniesionej skargi w trybie art. 151 p.p.s.a., albowiem skarga ta nie zasługiwała na uwzględnienie. W sprawie tej wbrew zarzutom skargi kasacyjnej zastosowania nie mógł znaleźć przepis art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a., gdyż nie ujawniono w trakcie rozpoznawania przedmiotowej skargi innych naruszeń przepisów postępowania mogących mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Trzeba wyraźnie zaznaczyć, iż dokonanie przez K.W. oraz M.W. w 1995 r. zgłoszenia właściwemu organowi architektoniczno-budowlanemu, w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, nie dotyczyło jak określa się w skardze kasacyjnej budowy parterowego budynku gospodarczego o powierzchni zabudowy do 35 m². Już nawet informacja zawarta w przywołanym wyżej akcie notarialnym z dnia [...] września 2004 r. Rep. [...] nr [...] jednoznacznie wskazuje, iż obiekt znajdujący się na działce nr [...] to wiato-altanka, a nie budynek gospodarczy, a więc obiekt przeznaczony do wypoczynku. Altana jest budowlą ogrodową przeznaczoną do wypoczynku, chroniącą przed słońcem i deszczem (nie jest jednak obiektem małej architektury). Niezależnie jednak od tego zgromadzony w sprawie materiał dowodowy jednoznacznie pozwala sklasyfikować sporny obiekt jako budynek rekreacji indywidualnej, co wyżej wykazano.

Trafnie zatem w prawidłowo ustalonym stanie faktycznym przyjęto, że w sprawie miały zastosowanie przepisy ustawy - Prawo budowlane obowiązujące do dnia 27 czerwca 2015 r., w związku z art. 6 ust. 1 ustawy z dnia 20 lutego 2015 r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane oraz niektórych ustaw (Dz.U. z 2015 r., poz. 443). Zaś z analizy art. 29 ust. 1 ustawy Prawo budowlane obowiązującego do dnia 27 czerwca 2015 r. wynika, że budynki rekreacji indywidualnej (domki letniskowe) nie były zwolnione z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę od dnia wejścia w życie ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane, tj. od dnia 1 stycznia 1995 r.

Z art. 29 ust. 1 pkt 1 lit. a ustawy Prawo budowlane (Dz.U. Nr 89, poz. 414 ze zm.) wynika, że pozwolenia na budowę nie wymaga budowa: obiektów gospodarczych związanych z produkcją rolną i uzupełniających zabudowę zagrodową w ramach istniejącej działki siedliskowej parterowych budynków gospodarczych o powierzchni zabudowy do 35 m2, przy rozpiętości konstrukcji nie większej niż 4,80 m. Jest oczywiste, że art. 29 ust. 1 pkt 1 lit. a ustawy Prawo budowlane dotyczy obiektów gospodarczych nie tylko stanowiących uzupełnienie zabudowy zagrodowej w ramach istniejącej działki siedliskowej, ale także związanych z produkcją rolną. Trzeba przypomnieć, iż pojęcie zabudowy zagrodowej należy zdefiniować jako zespół budynków obejmujący wiejski dom mieszkalny i zabudowania gospodarskie, położony w obrębie jednego podwórza, najczęściej otoczone płotem. Zabudowa to "budynki znajdujące się na określonym terenie", zaś zagroda to "dom wiejski z podwórzem i zabudowaniami gospodarskimi" (Nowy Słownik Języka Polskiego PWN Warszawa 2002, str. 1211, 1220). Skoro tak, to pojęcie zabudowy zagrodowej należy zdefiniować jako zespół budynków obejmujący wiejski dom mieszkalny i zabudowania gospodarskie, położony w obrębie jednego podwórza – por. wyrok NSA z 4 grudnia 2008 r. II OSK 1536/07.

Wnikliwa analiza akt przedmiotowej sprawy pozwala w sposób niebudzący jakichkolwiek wątpliwości wskazać, iż realizacja spornego budynku określanego przez skarżących jako gospodarczy z funkcją wypoczynkową nie była możliwa do zrealizowania w oparciu o przepis art. 29 ust. 1 pkt 1 lit. a ustawy Prawo budowlane na działce nr [...], albowiem działka ta nie stanowiła siedliska inwestorów (nie ma tam zespołu budynków obejmujących wiejski dom mieszkalny i zabudowań gospodarczych o czym świadczą zapisy ujawnionego wyżej aktu notarialnego z dnia [...] września 2004 r., a zatem taka zabudowa na jaką wskazują skarżący we wniesionym środku odwoławczym nie mogła stanowić uzupełnienia zabudowy zagrodowej w ramach istniejącej działki siedliskowej. Tym samym w sprawie tej przepis art. 29 ust. 1 pkt 1 lit. a ustawy Prawo budowlane nie miał zastosowania. Zatem zarzut naruszenia art. 29 ust. 1 pkt 1 a ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane w brzmieniu z dnia 7 lipca 1994 r. w zw. z § 3 pkt 8 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie poprzez ich niezastosowanie pozostaje całkowicie nieusprawiedliwiony.

W związku z tym, że w sprawie budynek rekreacji indywidualnej o powierzchni zabudowy 29,60 m², został wybudowany pod rządami ustawy - Prawo budowlane z 1994 r. na podstawie zgłoszenia z naruszeniem art. 30 ust. 1 (art. 50 ust. 1 pkt 3 ustawy Prawo budowlane) oraz w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w przepisach (art. 50 ust. 1 pkt 4 ustawy Prawo budowlane), tj. niezgodnie z przepisami prawa miejscowego, jakim jest miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego oraz rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, należało nakazać rozbiórkę przedmiotowego obiektu w oparciu o przepis art. 51 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 51 ust. 7 ustawy Prawo budowlane. Skarga kasacyjna nie zawiera zarzutów dotyczących podstawy materialnoprawnej zaskarżonej decyzji, a więc Naczelny Sąd Administracyjne nie jest zobowiązany do przedstawiania rozważań dotyczących tej podstawy rozstrzygnięcia.

Natomiast na koniec należy jedynie informacyjnie zaznaczyć, że brak wniesienia sprzeciwu przez organ administracji architektoniczno-budowlanej w stosunku do dokonanego zgłoszenia jak w tej sprawie, nie stanowi przeszkody do wszczęcia postępowania w trybie art. 50-51 ustawy Prawo budowlane w sytuacji, gdy nie było podstaw do przyjęcia, że wykonanie robót budowlanych w świetle przepisów ustawy może zostać zatwierdzone w tejże formie uproszczającej proces inwestycyjny – patrz wyrok NSA z 13 marca 2019 r. II OSK 1084/17. Takie właśnie prawidłowe postępowanie w trybie art. 51 ustawy Prawo budowlane przeprowadzono w tej sprawie i w konsekwencji ujawnionego naruszenia prawa nakazano rozbiórkę budynku rekreacji indywidualnej.

Podsumowując, w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego żadna z podniesionych przez skarżących podstaw kasacyjnych nie zasługiwała na uwzględnienie. Dlatego też, na podstawie art. 184 p.p.s.a., wywiedziona w tej sprawie skarga kasacyjna została oddalona. Jednocześnie w myśl art. 182 § 2 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną na posiedzeniu niejawnym, ponieważ strony, które ją wniosły, zrzekły się rozprawy, a pozostałe strony nie zażądały jej przeprowadzenia.

Z tych powodów orzeczono jak w sentencji.