Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt III SA/Łd 85/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2020-04-03 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6537 Egzekucja należności pieniężnych, do których  nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 ust. 3  ustawy o f
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku: Uchylono zaskarżone postanowienie w części
Powołane przepisy: article: art. 1a pkt 18, art. 18, art. 26 par. 5, art. 33 par. 1, art. 59 par. 1 pkt 1
journal: Dz.U. 2019 poz 1438
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - t.j.
article: art. 24 ust. 4, ust. 5b
journal: Dz.U. 2019 poz 300
law: Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych - tekst jedn.

SENTENCJA

Dnia 3 kwietnia 2020 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Teresa Rutkowska Sędzia NSA Małgorzata Łuczyńska Sędzia WSA Krzysztof Szczygielski (spr.) po rozpoznaniu w dniu 3 kwietnia 2020 roku na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi D. G.-P. i A. G. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Ł. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia postępowania egzekucyjnego uchyla postanowienie w zaskarżonej części, to jest w zakresie dotyczącym utrzymania w mocy postanowienia organu pierwszej instancji. .


UZASADNIENIE

III SA/Łd 85/20

UZASADNIENIE

Postanowieniem z dnia [...] nr [...] wydanym na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz.U. z 2020 r. poz. 256)- dalej: k.p.a.; art. 17, art. 18, art. 59 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 17 czerwca 1996 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tekst jedn.: Dz.U. z 2019 r. poz. 1438)- dalej: u.p.e.a.; Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w [...] po rozpatrzeniu zażalenia D. G. – P. i A. G. prowadzących działalność gospodarczą pod firmą Zakład Konfekcyjny [...] s.c. w [...] na postanowienie Dyrektora II Oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w [...] z dnia [...]., [...] nr [...] o odmowie umorzenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego w stosunku do skarżących na podstawie tytułów wykonawczych z dnia 31 października 2008 r. o nr od [...] do nr [...]:

-uchylił postanowienie organu I instancji w części w jakiej odmawia ono umorzenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułów wykonawczych o nr [...], [...] i [...] i umorzył w tej części postępowanie pierwszej instancji;

- w pozostałym zakresie utrzymał postanowienie organu I instancji w mocy.

W sprawie ustalono następujący stan faktyczny:

Z akt sprawy wynika, iż Dyrektor II Oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w [...] działając jako organ egzekucyjny prowadził w stosunku do skarżących postępowanie egzekucyjne w oparciu o tytuły wykonawcze z dnia 31 października 2008 r. o nr od[...] do [...], od [...] do [...] oraz od [...] do [...] obejmujące zaległości powstałe w wyniku nieopłacenia obowiązkowych składek na ubezpieczenia społeczne.

W toku prowadzonego postępowania organ egzekucyjny, zawiadomieniami z dnia 31 października 2008 r. o nr od [...] do [...], od [...] do [...] oraz od [...] do [...] dokonał zajęcia prawa majątkowego zobowiązanych wierzytelności z rachunku bankowego prowadzonego w [...] Banku Oddział Bankowości Detalicznej w [...] Powyższe zawiadomienia wraz z odpisami tytułów wykonawczych zostały doręczone zobowiązanym w dniu 19 listopada 2008 r., natomiast dłużnikowi zajętej wierzytelności w dniu 6 listopada 2008 r.

Następnie zawiadomieniami z dnia 16 kwietnia 2019 r. o nr od [...] do nr [...] organ egzekucyjny dokonał zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego zobowiązanych prowadzonego w Banku [...] S.A. W odpowiedzi na otrzymane zawiadomienia dłużnik zajętej wierzytelności poinformował, że zajęcie z rachunku prowadzonego dla Zakładu Konfekcyjnego [...] nie może zostać zrealizowane ze względu na niezgodną nazwę podmiotu. Powyższe zawiadomienia zostały doręczone osobiście w siedzibie organu, w dniu 27 maja 2019 r., po uprzedniej próbie ich doręczenia na błędny adres korespondencyjny.

Kolejnymi zawiadomieniami z dnia 22 maja 2019 r. nr od [...] do nr [...], doręczonymi stronie zobowiązanej w dniu 12 czerwca 2019 r. w trybie art. 44 k.p.a., organ egzekucyjny dokonał zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego strony zobowiązanej prowadzonego w Banku [...] S.A.

Pismem z dnia 26 maja 2019 r., wstępnie wadliwie zakwalifikowanym przez organ egzekucyjny jako skarga na czynność egzekucyjną, doprecyzowanym pismem z dnia 10 października 2019 r. zobowiązani, reprezentowani przez profesjonalnego pełnomocnika, odwołując się do ustawy z dnia 16 września 2011 r. o redukcji niektórych obowiązków o obywateli i przedsiębiorców (Dz.U. z 2011 r. Nr 232 poz. 1378) wnieśli o umorzenie postępowania egzekucyjnego z uwagi na przedawnienie należności.

Postanowieniem z dnia [...] Dyrektor II Oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w [...] odmówił umorzenia prowadzonego wobec zobowiązanych postępowania egzekucyjnego na podstawie tytułów wykonawczych z dnia 31 października 2008 r. o nr od [...] do [...] Uzasadniając wydane rozstrzygnięcie organ egzekucyjny wskazał, iż powoływaną przez skarżących ustawą z dnia 16 września 2011 r. o redukcji niektórych obowiązków obywateli i przedsiębiorców – dalej ustawa deregulacyjna, ustawodawca dokonał miedzy innymi zmiany treści art. 24 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych, skracając okres przedawnienia należności z tytułu składek z dotychczasowych 10 do 5 lat. Jednocześnie na mocy art. 27 ustawy deregulacyjnej wprowadzono przepisy przejściowe, zgodnie z którymi dla należności z tytułu składek, dla których bieg terminu rozpoczął się przed dniem 1 stycznia 2012 r. stosuje się 5 letni okres przedawnienia liczony od dnia 1 stycznia 2012 r. chyba, że przedawnienie zgodnie z dotychczasowymi przepisami, to jest po upływie 10 lat, licząc od dnia ich opłacenia, nastąpiłoby wcześniej. Dalej organ egzekucyjny wskazał, iż przedmiotowe zobowiązania strony skarżącej nie uległy przedawnieniu, bowiem stosownie do treści art. 24 ust. 5b ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych bieg ich terminu uległ zawieszeniu na skutek doręczenia zobowiązanym, w dniu 8 października 2008 r., upomnień przedegzekucyjnych odnoszących się do zaległości z tytułu składek obejmujących okres od kwietnia 2003 r. do lipca 2008 r., jak również na skutek doręczenia zobowiązanym odpisów tytułów wykonawczych z dnia 31 października 2008 r. wraz z zawiadomieniami o dokonanym zajęciu wierzytelności z rachunku bankowego prowadzonego przez [...] Oddział Bankowości Detalicznej w [...]

Kwestionując zasadność wydanego rozstrzygnięcia skarżący, reprezentowani przez profesjonalnego pełnomocnika, wnieśli zażalenie, w którym zarzucili naruszenie:

- art. 7 w zw. z art. 8 i art. 77 § 1 k.p.a. poprzez niedopełnienie przez organ egzekucyjny obowiązku wnikliwego i wszechstronnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy i zebrania materiału dowodowego;

- art. 80 u.p.e.a. poprzez jego niezastosowanie i przyjęcie, że doszło do zajęcia prawa majątkowego z rachunku bankowego strony skarżącej, w sytuacji, gdy strona nie prowadziła rachunku w "rzeczonym banku";

- art. 70 § 4 o.p. poprzez jego niezastosowanie i przyjęcie, że strona została poinformowana o dokonywanych "zajęciach komorniczych" w sytuacji, gdy dowiedziała się o zajęciu dopiero w dniu 22 maja 2019 r. , co oznacza, że czynności egzekucyjne zostały podjęte dopiero po przedawnieniu roszczeń;

-art. 59 § 1 pkt 2 u.p.e.a. w zw. z art. 70 § 1 o.p. poprzez brak jego zastosowania, pomimo wygaśnięcia zobowiązań podatkowych na skutek przedawnienia;

- art. 33 § 1 pkt 1 u.p.e.a poprzez jego bezzasadne niezastosowanie i twierdzenie, że istnieje jakikolwiek obowiązek ciążący na stronie zobowiązanej w sytuacji, gdy z posiadanego materiału dowodowego wynika, że za rzeczony okres Zakład Ubezpieczeń Społecznych w Ł. stwierdził nadpłaty dokonane przez zobowiązaną, a brak jest możliwości stwierdzenia, iż istnieją jakiekolwiek roszczenia.

Z uwagi na powyższe żalący się wnieśli o zmianę zaskarżonego postanowienia i umorzenie postępowania egzekucyjnego oraz zasądzenie kosztów postępowania administracyjnego. Jednocześnie wnieśli o przeprowadzenie dowodu z decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 24 lutego 2004 r. na okoliczność, iż skarżąca nie zalega ze składkami; z zestawienia korekt DRA za rok 2007 na okoliczność istnienia nadpłat za okres objęty decyzją; protokołu kontroli przeprowadzonej przez Zakład w roku 2006 na okoliczność braku zaległości oraz dowodów dokonywanych przelewów na okoliczność rozliczenia się z Zakładem.

Uzasadniając pełnomocnik skarżących wywiódł, iż wbrew stanowisku organu egzekucyjnego, po dacie doręczenia zobowiązanym upomnień oraz tytułów wykonawczych, czego strona nie kwestionuje, nie dokonano żadnych czynności egzekucyjnych, skutkujących zawieszeniem biegu terminu przedawnienia. Powoływane przez organ zajęcia rachunku bankowego w [...] Banku nie były skuteczne, bowiem strona nie posiadała rachunku w tym banku. Natomiast kolejna aktywność organu egzekucyjnego miała miejsce dopiero w dniu 22 maja 2019 r. , a więc po upływie 5 letniego terminu przedawnienia, liczonego od dnia 1 stycznia 2012 r., a który upłynął w dniu 31 grudnia 2016 r.

Zaskarżonym niniejszą skargą postanowieniem z dnia 13 grudnia 2019 r. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w [...] uchylił postanowienie organu I instancji w części w jakiej odmawia ono umorzenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułów wykonawczych o nr [...],[...] i [...] i umorzył w tej części postępowanie pierwszej instancji oraz utrzymał w mocy zakwestionowane postanowienie w pozostałym zakresie. Uzasadniając organ odwoławczy przywołał dotychczas dokonane w sprawie ustalenia faktyczne oraz wskazał na treść przepisów art. 59 § 1 pkt 1- 10, § 2-3 u.p.e.a. regulujących instytucje umorzenia postępowania egzekucyjnego.

Dalej, odnosząc się do podniesionej przez stronę kwestii przedawnienia dochodzonych należności z tytułu składek, organ odwoławczy wskazał na dokonaną ustawą z dnia 16 września 2011 r. o redukcji niektórych obowiązków obywateli i przedsiębiorców zmianę okresu przedawnienia należności z tytułu składek, z dotychczasowych lat 10 do lat 5 licząc od dnia, w którym stały się one wymagalne, z zastrzeżeniem, że należności z tytułu składek, dla których bieg terminu rozpoczął się przed dniem 1 stycznia 2012 r. stosuje się 5 letni okres przedawnienia liczony od dnia 1 stycznia 2012 r. chyba, że przedawnienie zgodnie z dotychczasowymi przepisami, to jest po upływie 10 lat, licząc od dnia ich opłacenia, nastąpiłoby wcześniej.

Przechodząc na grunt niniejszego stanu faktycznego organ wskazał, że należności objęte tytułami wykonawczymi z dnia 31 października 2008 r. o nr od [...] do [...], od [...] do [...] oraz od [...] do [...] powstały pod rządami ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych w brzmieniu obowiązującym do dnia 31 grudnia 2011 r., co oznacza, że miał do nich zastosowanie 10 letni okres przedawnienia. Niemniej jednak bieg terminu przedawnienia może ulec przedłużeniu na skutek jego zawieszenia bądź przerwania w wyniku wystąpienia okoliczności przewidzianych prawem. Jedną z przyczyn zawieszenia biegu terminu przedawnienia jest określone w art. 24 ust. 5b ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych (w brzmieniu obowiązującym od dnia 1 lipca 2004 r. i aktualnym na dzień wydania niniejszego postanowienia) podjęcie pierwszej czynności zmierzającej do wyegzekwowania należności z tytułu składek, o której dłużnik został powiadomiony. Zawieszenie biegu terminu przedawnienia w takim przypadku trwa do zakończenia postępowania egzekucyjnego. Przy czym w ocenie organu odwoławczego zawarte w powołanym wyżej art. 24 ust. 5b pojęcie "pierwszej czynności zmierzającej do wyegzekwowania należności" winno być rozumiane w sposób szeroki, na co wskazuje fakt, iż ustawodawca nie uzależnił zawieszenia biegu terminu przedawnienia od wszczęcia i prowadzenia wobec dłużnika postępowania egzekucyjnego, a ogranicza ten wymóg jedynie do podjęcia czynności zmierzającej do wyegzekwowania należności. Tym samym, w niniejszej sprawie za podjętą czynność w rozumieniu w/w art. 24 ust. 5b ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych uznać należy wszczęcie wobec strony skarżącej postępowania egzekucyjnego poprzez doręczenie jej w dniu 19 listopada 2008 r. odpisu tytułów wykonawczych z dnia 31 października 2008 r. wraz z zawiadomieniami o dokonanym zajęciu rachunku bankowego, jak również doręczenie zobowiązanym w dniu 1 października 2008 r. upomnień przedegzekucyjnych dotyczących zaległości za okres od kwietnia 2003 r. do lipca 2008 r. Przy czym dla strony zobowiązanej nie ma znaczenia, która z powyższych czynności skutkowała zawieszeniem biegu terminu przedawnienia, gdyż obie te czynności dokonane zostały przed upływem tego terminu, a strona została o nich powiadomiona. Z uwagi na powyższe należności z tytułu składek objęte tytułami wykonawczymi z dnia 31 października 2008 r. o nr od [...] do [...], od [...] do [...] oraz od [...] do [...] nie uległy przedawnieniu, gdyż bieg terminu przedawnienia tych należności nadal pozostaje zawieszony. Tym samym brak jest podstaw do umorzenia postępowania egzekucyjnego na podstawie art. 59 § 1 pkt 2 u.p.e.a. Wobec powyższej argumentacji, podnoszona przez stronę okoliczność bezskuteczności dokonanego w dniu 31 października 2008 r. zajęcia rachunku w [...] Banku pozostaje bez wpływu na ocenę kwestii przedawnienia egzekwowanych należności.

Odnosząc się natomiast do wydanego rozstrzygnięcia w części w jakiej uchyla ono postanowienie organu i instancji i umarza w tym zakresie postępowanie pierwszej instancji, organ odwoławczy wskazał, iż dokonana analiza akt sprawy nie wykazała, aby w stosunku do zobowiązanych prowadzone było postępowanie egzekucyjne na podstawie tytułów wykonawczych o nr [...],[...] i [...].

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi D, G.P. i A.G. zaskarżyli postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w [...] w części utrzymującej postanowienie organu I instancji w mocy, zarzucając naruszenie:

- art. 1a pkt 18 u.p.e.a. poprzez jego błędną wykładnię i przyjęcie, że zajęcie nieistniejącego rachunku bankowego, który nigdy nie należał do skarżących, o czym bank niezwłocznie zawiadomił organ egzekucyjny, było zajęciem egzekucyjnym. Tymczasem z powyższego przepisu wynika, że przez zajęcie egzekucyjne rozumie się czynność organu egzekucyjnego, w wyniku którego organ nabywa prawo rozporządzania składnikiem majątkowym zobowiązanego. Nie chodzi zatem o zajęcie jakiegokolwiek rachunku bankowego, w tym nieistniejącego, ale konkretnie tego, który należy do dłużnika;

- art.26 § 5 pkt 1 u.p.e.a. poprzez jego błędną wykładnię i przyjęcie, że doręczenie skarżącym zawiadomienia o zajęciu nieistniejącego konta bankowego, stanowiło wszczęcie egzekucji administracyjnej w brzmieniu tego przepisu. Tymczasem powyższy przepis mówi wprost o doręczeniu zawiadomienia dłużnikowi zajętej wierzytelności lub innego prawa majątkowego. Nie chodzi zatem o zajęcie jakiegokolwiek rachunku bankowego, który nigdy nie należał do dłużnika;

- art. 33 § 1 ust.1 u.p.e.a. poprzez prowadzenie egzekucji należności przedawnionych, mimo, że skarżący podnieśli zarzut przedawnienia;

- art. 27 ust.1 ustawy z dnia 16 września 2011 r. o redukcji niektórych obowiązków obywateli i przedsiębiorców poprzez jego niezastosowanie w niniejszej sprawie, mimo, że wszelkie okresy zawieszenia biegu terminu przedawnienia składek nieprzedawnionych do dnia 1 stycznia 2012 roku, które miały miejsce do tej daty, pozostają bez wpływu na obliczenie 5-letniego terminu przedawnienia od dnia 1 stycznia 2012 roku. Oznacza to, że zgodnie z powyższą ustawą, należności skarżących z końcem 2017 roku uległy już przedawnieniu. W ciągu tych 5 lat ZUS nie podjął bowiem żadnych czynności zmierzających do wyegzekwowania należności z tytułu nieopłaconych składek na ubezpieczenie społeczne;

- sprzeczne z zasadami współżycia społecznego obejście przepisów o przedawnieniu roszczeń, poprzez niedokonanie żadnej czynności egzekucyjnej w sprawie w ciągu 10 lat i 6 miesięcy i jednoczesne twierdzenie przez organ egzekucyjny, że w tym czasie termin przedawnienia pozostawał zawieszony. Należy tu bowiem zauważyć, że w ciągu tych 10 lat nie występowały żadne okoliczności, które uniemożliwiały organowi prowadzenie egzekucji, a całkowita bezczynność organu w tej kwestii była całkowicie nieuzasadniona;

- art. 9 k.p.a. poprzez niepoinformowanie skarżących o tym, że jest wobec nich przez

ponad 10 lat prowadzone postępowanie egzekucyjne z powodu niespłaconych zaległości w określonej wysokości.

Wnieśli o uchylenie zaskarżonego postanowienia we wskazanej na wstępie części i umorzenie postępowania organu I instancji..

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w [...] wnosił o jej oddalenie argumentując, jak w zaskarżonym postanowieniu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga zasługuje na uwzględnienie.

Stosownie do art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2017 r. poz. 2188 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m.in. poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

Przedmiotowe granice kontroli, o której wyżej mowa, zakreślone zostały w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2019 r. poz. 2325.) – dalej: p.p.s.a. i zalicza się do nich m.in. postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, z wyłączeniem postanowień wierzyciela o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu oraz postanowień, przedmiotem których jest stanowisko wierzyciela w sprawie zgłoszonego zarzutu (art. 3 § 2 pkt 3 p.p.s.a.).

Sąd administracyjny rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a (art. 134 § 1 p.p.s.a.). Z ustrojowej funkcji sądu administracyjnego wynika bowiem obowiązek poddania pełnej analizie przepisów prawa materialnego i procesowego, które były lub powinny być podstawą skarżonego aktu. Sąd administracyjny badając sprawę w pełnym zakresie ma zatem obowiązek uwzględnić i te okoliczności, które nie zostały powołane w skardze, ale mają wpływ na legalność podjętego rozstrzygnięcia (art.134 §1 p.p.s.a.). Sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 135 p.p.s.a).

W świetle art. 59 § 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tekst jedn. Dz.U. z 2019 r., poz. 1438 ze zm.)– dalej: "u.p.e.a." Postępowanie egzekucyjne umarza się:

1) jeżeli obowiązek został wykonany przed wszczęciem postępowania;

2) jeżeli obowiązek nie jest wymagalny, został umorzony lub wygasł z innego powodu albo jeżeli obowiązek nie istniał;

3) jeżeli egzekwowany obowiązek został określony niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z decyzji organu administracyjnego, orzeczenia sądowego albo bezpośrednio z przepisu prawa;

4) gdy zachodzi błąd co do osoby zobowiązanego lub gdy egzekucja nie może być prowadzona ze względu na osobę zobowiązanego;

5) jeżeli obowiązek o charakterze niepieniężnym okazał się niewykonalny;

6) w przypadku śmierci zobowiązanego, gdy obowiązek jest ściśle związany z osobą zmarłego;

7) jeżeli egzekucja administracyjna lub zastosowany środek egzekucyjny są niedopuszczalne albo zobowiązanemu nie doręczono upomnienia, mimo iż obowiązek taki ciążył na wierzycielu;

8) jeżeli postępowanie egzekucyjne zawieszone na żądanie wierzyciela nie zostało podjęte przed upływem 12 miesięcy od dnia zgłoszenia tego żądania;

9) na żądanie wierzyciela;

10) w innych przypadkach przewidzianych w ustawach.

Instytucja umorzenia postępowania egzekucyjnego ma na celu jego zakończenie wówczas, gdy w konkretnej sytuacji zaistniałej w jego toku wykonanie obowiązku przez zobowiązanego jest niemożliwe lub niedopuszczalne.

Przyczynami skutkującymi koniecznością umorzenia postępowania przez organ egzekucyjny są m.in. wykonanie obowiązku przed wszczęciem postępowania ( w art. 59 § 1 pkt. 1 u.p.e.a) lub wygaśnięcie obowiązku wskutek przedawnienia ( art. 59 § 1 pkt 2 2 u.p.e.a.).

Zgodnie z art. 18 u.p.e.a. jeżeli przepisy niniejszej ustawy nie stanowią inaczej, w postępowaniu egzekucyjnym mają odpowiednie zastosowanie przepisy kodeksu postępowania administracyjnego. Art. 18 u.p.e.a. stanowi podstawę do stosowania przez organy egzekucyjne przepisów art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a., zgodnie z którymi organy te podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy oraz wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego.

Zasady przedawnienia należności z tytułu składek wynikają z uregulowań art. 24 ust. 4 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 1998, nr 137, poz.887, z późn. zm.) – dalej: u.s.u.s. Niezbędne dla wyjaśnienia biegów terminów przedawnienia ma ustalenie wpływu zmian stanu prawnego jakie nastąpiły po dniu 1 stycznia 2003 r. Należy bowiem wskazać, iż w dacie powstania zobowiązań skarżących wobec Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z tytułu składek za okres od kwietnia 2003 r. do maja 2008 r., obowiązywała ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych w brzmieniu nadanym ustawą z dnia 18 grudnia 2002 r. o zmianie ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2002 r. Nr 241, poz. 2074). Przepis art. 24 ust. 4 u.s.u.s., obowiązujący od 1 styczna 2003 r. stanowił, że należności z tytułu składek ulegają przedawnieniu po upływie 10 lat, licząc od dnia, w którym stały się wymagalne, z zastrzeżeniem ust. 5-5d. Nowela ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, dokonana ustawą z dnia 18 grudnia 2002 r., wprowadziła instytucję zawieszenia biegu terminu przedawnienia. W myśl art. 24 ust. 5b ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, bieg terminu przedawnienia zostaje zawieszony od dnia podjęcia pierwszej czynności zmierzającej do wyegzekwowania należności z tytułu składek, o której dłużnik został zawiadomiony, do dnia zakończenia postępowania egzekucyjnego.

Natomiast ustawą z dnia 16 września 2011 r. o redukcji niektórych obowiązków obywateli i przedsiębiorców (Dz.U. z 2011 r. nr 232, poz. 1378), w art. 11, znowelizowano przepis art. 24 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, poprzez wskazanie, że należności z tytułu składek ulegają przedawnieniu po upływie 5 lat, licząc od dnia, w którym stały się wymagalne, z zastrzeżeniem ust. 5-6. Zawarty w art. 27 ust. 1 cyt. ustawy przepis przejściowy wskazuje, że do przedawnienia należności z tytułu składek, którego bieg rozpoczął się przed dniem 1 stycznia 2012 r., stosuje się przepisy w brzmieniu nadanym nową ustawy, z tym, że bieg przedawnienia rozpoczyna się od dnia 1 stycznia 2012 r. Przy czym ust. 2 art. 27 stanowi, że jeżeli przedawnienie rozpoczęte przed dniem 1 stycznia 2012 r. nastąpiłoby zgodnie z przepisami dotychczasowymi wcześniej, przedawnienie następuje z upływem tego wcześniejszego terminu. Bez zmian pozostał natomiast przepis art. 24 ust. 5b ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych (w brzmieniu od 01.04.2004 r.), który stanowi, że bieg terminu przedawnienia zostaje zawieszony od dnia podjęcia pierwszej czynności zmierzającej do wyegzekwowania należności z tytułu składek, o której dłużnik został zawiadomiony, do dnia zakończenia postępowania egzekucyjnego.

Jak wskazał organ odwoławczy w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia do zawieszenia biegu terminu przedawnienia egzekwowanych należności dochodzi na podstawie art. 24 ust. 5b ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, tj. od dnia podjęcia pierwszej czynności zmierzającej do wyegzekwowania należności z tytułu składek, o której dłużnik został zawiadomiony i zawieszenie to trwa w dalszym ciągu. W niniejszej sprawie pozostaje bezsporne, że skarżącym doręczono w dniu 19 listopada 2008 r. tytuły wykonawcze z dnia 31 października 2008 r., a ponadto wcześniej (1 października 2008 r.) upomnienia wzywające do uregulowania zaległych należności z tytułu składek.

Sąd podziela opinię organu odwoławczego, że za czynności zmierzające do wyegzekwowania należności z tytułu składek uznaje się takie czynności, z których treści lub uzasadnienia wynika bezpośrednio, iż zmierzają one do ściągnięcia należności. Nie ulega wątpliwości sądu, że czynnością taką może być doręczenie upomnienia lub odpisu tytułu wykonawczego czy zawiadomienia o zajęciu składnika majątkowego; podjęcie tych czynności wiąże się bowiem z wszczęciem postępowania egzekucyjnego, a zatem służy wyegzekwowaniu należnych składek.

W ocenie Sądu nie jest zasadne stanowisko skarżących w zakresie naruszenia przez organ odwoławczy art. 1 a pkt 18 i art. 26 § 5 u.p.e.a.

Organ prawidłowo wskazał jako podstawę rozstrzygnięcia art. 24 ust. 5 b u.s.u.s. dotyczący podjęcia pierwszej czynności zmierzającej do wyegzekwowania należności z tytułu składek (doręczenie tytułu wykonawczego i upomnień), a nie zastosowanie skutecznego zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego zobowiązanych. W uzasadnieniu skarżonego obecnie postanowienia jednoznacznie wyjaśnił, że skuteczność zajęć wierzytelności z rachunku bankowego nie miała wpływu na ocenę przedawnienia należności .

Także nie zasługuje na uwzględnienie zarzut skargi naruszenia art. 33 § 1 u.p.e.a. Powołany przepis ma zastosowanie w postępowaniu wszczętym zgłoszeniem zarzutów w sprawie postępowania egzekucyjnego. Tymczasem w niniejszej sprawie skarżący jednoznacznie powołali się na naruszenie art. 59 u.p.e.a. ( v. zażalenie k.107, pismo pełnomocnika k. 118 akt administracyjnych), a nie art. 33 u.p.e.a. określający podstawy zarzutów w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego.

Sąd nie uwzględnił również zarzutu skargi naruszenia art. 9 k.p.a. Skarżący zostali zawiadomieni o czynnościach podejmowanych przez organ egzekucyjny. Doręczono im upomnienia i tytuły wykonawcze. Mogli zatem bez przeszkód brać udział w postepowaniu , składając wyjaśnienia i skarżąc wydane postanowienia.

Sąd uchylił postanowienie w zaskarżonej części mimo dokonania przez organ odwoławczy prawidłowej wykładni przepisu art. 24 ust. 5 b u.s.u.s. i niezasadności ww. zarzutów skargi. Organ odwoławczy nie wyjaśnił bowiem w sposób dokładny stanu faktycznego sprawy. Pominął zgłoszone przez skarżących dowody z dokumentów, w oparciu o które wywodzą oni, iż przed wszczęciem postępowania wykonali swoje zobowiązania, a tym samym nie zalegali z opłaceniem składek.

Skarżący do zażalenia na postanowienie organu I instancji dołączyli m.in. zaświadczenie ZUS z dnia 24 lutego 2004r. o niezaleganiu na ten dzień z zapłatą składek na ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenie zdrowotne, FP i FGSP.

Treść zaświadczenia podważa stanowisko organu o zaległościach składkowych za okresy wcześniejsze. Jeden z tytułów wykonawczych, wymienionych w zaskarżonym postanowieniu, dotyczy bowiem okresu sprzed 24 lutego 2004 r. – Nr [...] obejmujący składki za kwiecień 2003 r.

Skarżący załączyli także do zażalenia zestawienie korekt DRA za rok 2007 na okoliczność istnienia nadpłat dokonanych za okres objęty postanowieniem organu egzekucyjnego, protokół kontroli ZUS z dnia 25 na dzień 30 listopada 2006 r. oraz potwierdzenie przelewów na okoliczność rozliczenia się z ZUS.

Zdaniem skarżących dokumenty te poświadczają brak zaległości także za lata 2006 i 2007. Powołane przez organ odwoławczy tytuły wykonawcze dotyczą m.in. nieuregulowanych należności za powyższe okresy.

Obowiązkiem organu administracji - zgodnie z art. 7, art. 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a. - było podjęcie czynności zmierzających do wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, w tym rozpatrzenie całego materiału dowodowego.

Nie odnosząc się do treści ww. dokumentów pozbawił się on możliwości przeprowadzenia dokładnej oceny stanowiska skarżących w zakresie uregulowania składek przed wszczęciem postępowania przez organ egzekucyjny. W przypadku opłacenia tych składek przed wszczęciem postępowania organ egzekucyjny zobowiązany byłby umorzyć postępowanie na podstawie art. 59 § 1 pkt 1 u.p.e.a.

Organ odwoławczy rozpatrując ponownie sprawę przeprowadzi analizę załączonych do zażalenia dokumentów. Dopiero po zapoznaniu się z tymi dokumentami i dokonaniu wnikliwej oceny ich wartości dowodowej będzie możliwe wydanie prawidłowego orzeczenia w sprawie. Ponadto organ wyjaśni, czy tytuł wykonawczy Nr [...] dotyczy należności za październik 2008 r. (jak przyjęto w zaskarżonym postanowieniu), czy za marzec 2008 r ( ten miesiąc określono w tytule wykonawczym – k. 26 akt administracyjnych).

Biorąc pod uwagę powyższe okoliczności Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c. p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.

Na podstawie art. 119 pkt 3) w zw. z art. 120 p.p.s.a. rozpoznano sprawę w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym.

ab/