Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VII SA/Wa 1711/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2019-02-08 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Inne
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 61a par. 1
journal: Dz.U. 2016 poz 23
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 151
journal: Dz.U. 2018 poz 1302
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r.  Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Krystyna Tomaszewska, Sędziowie sędzia WSA Włodzimierz Kowalczyk, sędzia WSA Monika Kramek (spr.), po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 8 lutego 2019 r. sprawy ze skargi J. K. na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] maja 2018 r. znak [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej oddala skargę


UZASADNIENIE

Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] maja 2018 r., znak [...] Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego (dalej powoływany jako: "GINB"), działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 127 § 3 i art. 144 Kodeksu postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2017 r., poz. 1257 – dalej jako: "k.p.a."), po rozpatrzeniu wniosku J. K. (dalej jako: "skarżący") o ponowne rozpoznanie sprawy zakończonej postanowieniem GINB z dnia [...] kwietnia 2018 r. znak [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego (dalej jako: "WINB") z dnia [...] maja 2014 r. znak [...] utrzymującej w mocy decyzję Państwowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. (dalej jako: "PINB" lub "organ powiatowy") z dnia [...] kwietnia 2014 r., znak: [...] - utrzymał w mocy własne postanowienie z dnia [...] kwietnia 2018 r.

Powyższe postanowienie zapadło na tle następującego stanu faktycznego, który organ przedstawił w uzasadnieniu rozstrzygnięcia:

Decyzją z dnia [...] kwietnia 2014 r., PINB w K. nakazał skarżącemu rozbiórkę ogrodzenia działki nr ewid. [...] i części działki nr ewid. [...] w miejscowości B., gm. G. od strony drogi gminnej nr [...], wykonanego z prefabrykowanych elementów betonowych, składającego się ze słupków betonowych oraz 26 przęseł betonowych zasuniętych między słupki, o łącznej długości ok. 53 m.

[...] WINB decyzją z dnia [...] maja 2014 r., utrzymał w mocy ww. decyzję organu powiatowego.

Wyrokiem z dnia 1 października 2014 r. sygn. akt II SA/Ke 572/14 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach, oddalił skargę J. K. na decyzję organu wojewódzkiego z dnia [...] maja 2014 r. Skarga kasacyjna od tego wyroku została oddalona przez Naczelny Sad Administracyjny wyrokiem z dnia 21 października 2016 r. sygn. akt II OSK 78/15.

Pismem z dnia 13 marca 2018 r. skarżący wniósł o stwierdzenie nieważności decyzji PINB w K. z dnia [...] kwietnia 2014 r. na podstawie art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a.

Postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2018 r. GINB działając na podstawie art. 61 a § 1 w zw. z art. 156 § 1 k.p.a. odmówił wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji [...] WINB z dnia [...] maja 2014 r.

W uzasadnieniu postanowienia organ podniósł, że decyzja WINB z dnia [...] maja 2014 r. była przedmiotem weryfikacji przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w sprawie II SA/Ke 572/14, który wyrokiem z dnia 1 października 2014 r. oddalił skargę J. K., z kolei skarga kasacyjna od tego wyroku została oddalona wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 października 2016 r. II OSK 78/15. Wyjaśnił, że skutkiem oddalenia skargi przez sąd jest niedopuszczalność stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej, albowiem sąd nie będąc związany granicami skargi, stosownie do art. 134 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ustala, czy występują okoliczności uzasadniające stwierdzenie nieważności decyzji w myśl art. 156 § 1 k.p.a.

Pismem z dnia 24 kwietnia 2018 r. J. K. wniósł o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej postanowieniem GINB z dnia [...] kwietnia 2018 r. W uzasadnieniu wniosku podniósł, że przepis, na podstawie którego żąda stwierdzenia nieważności decyzji tj. art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a. został wprowadzony ustawą o zmianie kodeksu postępowania administracyjnego i wszedł w życie w dniu 1 czerwca 2017 r. w związku z tym, skoro Naczelny Sąd Administracyjny orzekał w dniu 1 października 2016 r. to "nie mógł prowadzić oceny przepisu, którego nie było".

Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] maja 2018 r. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego, utrzymał w mocy własne postanowienie z dnia [...] kwietnia 2018 r. W uzasadnieniu wskazał na art. 170 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi stanowiący, że orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy i inne organy państwowe, a w przypadkach przewidzianych w ustawie także inne osoby. Zatem Wyrok WSA w Kielcach z dnia 1 października 2014 r. oddalający skargę na decyzję WINB z dnia [...] maja 2014 r. w przedmiocie nakazu rozbiórki ogrodzenia oznacza, że kwestionowana decyzja została uznana za zgodną z prawem. Organ wyjaśnił, że decyzja administracyjna na skutek wyroku oddalającego skargę staje się prawomocna i nie może być już zmieniona lub uchylona w trybach nadzwyczajnych, przewidzianych dla decyzji prawnie wadliwych, bowiem została już ona mocą orzeczenia sądowego uznana za niewadliwą. Stąd też w ocenie organu, prawomocność decyzji utrzymanej w mocy przez sąd administracyjny zamyka organom administracji, mającym legitymację do uruchomienia nadzwyczajnego postępowania wewnątrzadministracyjnego, możliwość stwierdzenia nieważności tej decyzji. Organ wskazał, że sąd administracyjny nie jest związany granicami skargi i ma obowiązek badania, niezależnie od treści skargi, czy zachodzą okoliczności uzasadniające stwierdzenie nieważności decyzji na podstawie art. 156 § 1 k.p.a.

Organ podkreślił, że powyższe stanowisko zostało zaaprobowane w orzecznictwie Naczelnego Sadu Administracyjnego, który w wyroku z dnia 9 kwietnia 2009 r., sygn. akt I OSK 468/07 wskazał, że podmioty wymienione w art. 170 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi są faktem i treścią orzeczenia związane, co skutkuje uwzględnieniem prawomocnego wyroku w wydanych rozstrzygnięciach, gwarantując zachowanie spójności i logiki działania organów państwowych.

Stosownie natomiast od uchwały składu siedmiu sędziów NSA z dnia 7 grudnia 2009 r., sygn. akt I OPS 6/09, żądanie stwierdzenia nieważności decyzji, od której skargę oddalono prawomocnym wyrokiem sądu administracyjnego powinno zostać załatwione przez wydanie postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania wówczas, gdy w rezultacie wstępnego badania zawartości żądania organ administracji publicznej ustali wystąpienie - z uwagi na wydany uprzednio wyrok sądu - przeszkody przedmiotowej czyniącej jego rozpoznanie niedopuszczalnym.

Organ wskazał, że zarzuty dotyczące decyzji rozbiórkowej, zawarte we wniosku o stwierdzenie nieważności, czy też we wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy skarżący podnosił w skardze do WSA w Kielcach, jak i w skardze kasacyjnej od wyroku WSA. Ponownie powołał się na naruszenia przepisów oraz błędne ustalenia organów, które doprowadziły do wydania decyzji nakazującej rozbiórkę ogrodzenia, którego zamiar budowy został zgłoszony i organ nie wniósł sprzeciwu.

W ocenie GINB bez znaczenia w niniejszej sprawie pozostaje powołana przez skarżącego zmiana przepisów (tj. uchwała Rady Gminy o uchwaleniu nowego planu zagospodarowania przestrzennego dla miejscowości B., jak i art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a. zmieniony art. 1 pkt 37 ustawy z dnia 7 kwietnia 2017 r. o zmianie ustawy – Kodeks postępowania administracyjnego oraz niektórych ustaw (Dz.U. z 2017 r., poz. 935) ponieważ postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji oparte jest na stanie prawnym i faktycznym z daty wydania decyzji.

Zdaniem GINB brak związania zarzutami i granicami skargi, o którym mowa w art. 134 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oznacza, że WSA w Kielcach miał nie tylko prawo, ale i obowiązek badania zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego, nawet wówczas, gdy dany zarzut nie został podniesiony w skardze. Jeśli zatem Sąd, dokonując kontroli legalności zaskarżonej decyzji, obowiązany był z urzędu wziąć pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, gdyż nie był związany granicami skargi, to należy przyjąć, że Sąd ten dokonał kontroli decyzji również pod kątem istnienia wad kwalifikowanych, a skoro skarga na decyzję WINB z dnia [...] maja 2014 r. została oddalona, to uprawnione jest twierdzenie, że zaskarżona decyzja była wolna od wad uzasadniających stwierdzenie jej nieważności w trybie nadzwyczajnego postępowania administracyjnego.

Z tym postanowieniem nie zgodził się J. K., który pismem z dnia 21 czerwca 2018 r. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie podnosząc zarzut naruszenia:

- art. 61a § 1 k.p.a. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie, w zw. z art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a. mimo istnienia przesłanki do stwierdzenia nieważności decyzji tj. milczącej zgody organu,

- art. 7, art. 7a, art. 8, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. poprzez niewyjaśnienie wszystkich okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy, co w konsekwencji doprowadziło do pozostawienia w obrocie prawnym decyzji obarczonej wadą, o której mowa w art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a.

Z uwagi na podniesione zarzuty skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia i stwierdzenie nieważności decyzji WINB oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji o nakazie rozbiórki ogrodzenia.

W uzasadnieniu skargi zarzucił, że organ nie wyjaśnił dlaczego data wydania decyzji, której stwierdzenia nieważności się domaga ma związek z obowiązywaniem art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a. w nowym brzmieniu. Zdaniem skarżącego ustawodawca wprowadzając zmianę do art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a. nie zawarł klauzuli, że przepis ten ma dotyczyć tylko tych zdarzeń, które wystąpią po 1 czerwca 2017 r., "takie rozumowanie prowadziłoby do pozostawania w obrocie prawnym decyzji wcześniej wydanych, a nie to było zamiarem ustawodawcy". Odnosząc się do nakazu rozbiórki ogrodzenia skarżący wyjaśnił, że "w tym wypadku postawiono sprawę zgłoszenia jako mniej ważną i uznano, że ważniejsze jest prawo miejscowe nad prawem jednostki i obarczono kosztami rozbiórki, jaki i błędami administracji, obywatela". Wskazał, że wykonanie rozbiórki nie spowoduje, że w tym miejscu dojdzie do poszerzenia drogi, bo uchwałą z dnia [...] grudnia 2014 r. zmieniono plan zagospodarowania przestrzennego w ten sposób, że grunty pod planowane poszerzenie dróg mogą być wykorzystywane w sposób dotychczasowy.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Stosownie do dyspozycji art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2017 r., poz. 2188) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, a więc prawidłowości zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafności ich wykładni. Uwzględnienie skargi następuje w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych wad w prowadzonym postępowaniu (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm. – dalej powoływana jako: p.p.s.a.)

W rozpoznawanej sprawie tego rodzaju wady i uchybienia nie wystąpiły, wobec czego skargę należało oddalić.

Kontroli Sądu poddane zostało postanowienie GINB z dnia [...] maja 2018 r. którym organ ten utrzymał w mocy własne postanowienie z dnia [...] kwietnia 2018 r., w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji [...] WINB z dnia [...] maja 2014 r. utrzymującej w mocy decyzję PINB w K. z dnia [...] kwietnia 2014 r. nakazującej skarżącemu rozbiórkę ogrodzenia działki nr ewid. [...] i części działki nr ewid. [...] w miejscowości B., gm. G. od strony drogi gminnej nr [...], wykonanego z prefabrykowanych elementów betonowych, składającego się ze słupków betonowych oraz 26 przęseł betonowych zasuniętych między słupki, o łącznej długości ok. 53 m.

Podstawę prawną kwestionowanego postanowienia w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji stanowił art. 61a § 1 k.p.a., zgodnie z którym, gdy żądanie, o którym mowa w art. 61 zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ administracji publicznej wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania. Z treści cytowanego przepisu wynika obowiązek organu w zakresie przeprowadzenia wstępnej analizy wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji pod względem ewentualnego wystąpienia okoliczności uniemożliwiających merytoryczne rozpatrzenie podania. Samo złożenie wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji nie jest tożsame ze wszczęciem postępowania w sprawie, lecz uruchamia etap wstępny, w ramach którego właściwy organ ocenia podmiotową i przedmiotową dopuszczalność wykorzystania instytucji procesowej.

Postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności rozpoczęte na żądanie strony składa się z dwóch etapów. Pierwszy dotyczy kwestii wszczęcia tego postępowania, drugi zaś – postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 sierpnia 2010 r., sygn. akt I OSK 1366/09). W pierwszej fazie badane są jedynie kwestie formalne, jak m.in. legitymacja danego podmiotu do wystąpienia z żądaniem wszczęcia postępowania, czy wskazanie przez ten podmiot przesłanki określonej w art. 156 § 1 k.p.a.

Odmowa wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji może nastąpić wówczas, gdy wszczęcie i prowadzenie postępowania jest niedopuszczalne z przyczyn podmiotowych lub przedmiotowych. Przyczyną przedmiotową odmowy wszczęcia postępowania może być m.in. wniesienie wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji, która była już poddana kontroli Sądu.

W niniejszej sprawie skarżący domagał się stwierdzenia nieważności decyzji WINB z dnia [...] maja 2014 r., utrzymującej w mocy decyzję PINB w K. z dnia [...] kwietnia 2014 r.

Kluczowe dla oceny dopuszczalności wszczęcia postępowania nadzwyczajnego było ustalenie, że decyzja WINB z dnia [...] maja 2014 r. była przedmiotem kontroli Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach, który prawomocnym wyrokiem z dnia 1 października 2014 r. w sprawie o sygn. II SA/Ke 572/14 oddalił skargę na tę decyzję.

Odnosząc się do tej kwestii należy wyjaśnić, że zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd administracyjny rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Oznacza to, że obowiązkiem sądu meriti jest dokonanie kontroli całościowej zaskarżonego orzeczenia organu, a nie wyłącznie w ramach zarzutów skargi (jak ma to miejsce przy rozpoznaniu skargi kasacyjnej przez Naczelny Sąd Administracyjny). Sąd kontroluje więc zaskarżone orzeczenie również pod kątem jego ewentualnej nieważności, gdyż zgodnie z art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a. jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 k.p.a. lub w innych przepisach, wówczas stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części lub stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w k.p.a. lub w innych przepisach. Zgodnie natomiast z art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. sąd uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy; naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego; inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Tym samym należy przyjąć, że wyrok WSA w Kielcach z dnia 1 października 2014 r. wywiera skutki wykraczające poza zakres postępowania sądowoadministracyjnego, w którym został wydany, a zasięgiem jego oddziaływania objęte zostało również przyszłe postępowanie administracyjne. W konsekwencji, skoro wyrok ten nie został skutecznie zakwestionowany (skarga kasacyjna od tego wyroku została oddalona wyrokiem NSA z dnia 21 października 2016 r. sygn. akt II OSK 78/15), organy administracji publicznej są nim związane, co wyłącza możliwość wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności rozstrzygnięcia na podstawie art. 156 § 1 k.p.a. (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 23 sierpnia 2016 r. sygn. akt II OSK 2572/14). Zgodnie zaś z art. 170 p.p.s.a. orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy i inne organy państwowe, a w przypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby.

W judykaturze prezentowany jest pogląd, wedle którego uchwała składu 7 sędziów NSA z dnia 7 grudnia 2009 r. I OPS 6/09, zachowuje swą aktualność, pomimo zmiany stanu prawnego (por. wyroki NSA z 4.07.2014 r. I OSK 2996/12, z 24.07.2014 r. I OSK 1552/13, z 6.03.2015 r. II OSK 1896/13). Stanowisko zawarte w uchwale I OPS 6/09 sprowadza się do tezy, wedle której "żądanie strony stwierdzenia nieważności decyzji, na którą skargę oddalono prawomocnym wyrokiem sądu administracyjnego, powinno zostać załatwione przez wydanie decyzji o odmowie wszczęcia postępowania (art. 157 § 3 k.p.a.) wówczas, gdy w rezultacie wstępnego badania zawartości żądania organ administracji publicznej ustali wystąpienie - ze względu na wydany uprzednio wyrok sądu - przeszkody przedmiotowej czyniącej jego rozpoznanie niedopuszczalnym. W pozostałych wypadkach organ administracji publicznej obowiązany jest rozpoznać żądanie co do istoty, stosując art. 158 § 1 w związku z art. 156 § 1 k.p.a.". W motywach do tej uchwały Naczelny Sąd Administracyjny wyjaśnił, że "w razie oddalenia skargi prawomocnym wyrokiem, ustalenie, czy żądanie strony stwierdzenia nieważności decyzji poddanej ocenie sądu powinno zostać załatwione przez organ administracji publicznej rozstrzygnięciem podjętym na podstawie art. 158 § 1 w związku z art. 156 § 1 k.p.a., czy też decyzją o odmowie wszczęcia postępowania (art. 157 § 3 k.p.a.), wymaga zbadania co było przedmiotem rozstrzygnięcia. Niezbędne jest zatem stwierdzenie, czy oddalenie skargi nastąpiło w wyniku rozważenia przez sąd administracyjny także okoliczności odpowiadających wskazanym w żądaniu stwierdzenia nieważności decyzji przesłankom kwalifikującym do jej wzruszenia (art. 156 § 1 k.p.a.). Jeśli tak, wydany wyrok zamknie organowi administracji drogę do uruchomienia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji, gdyż wniesione żądanie wkraczałoby w zakres oceny objętej powagą rzeczy osądzonej (materii prawnej, co do której wiążąco wypowiedział się sąd formułując zwrot stosunkowy o zgodności z prawem zakwestionowanej decyzji). Możliwa jest wszakże i taka sytuacja, w której występujący z żądaniem stwierdzenia nieważności decyzji wskaże okoliczności, które nie były objęte orzeczeniem sądu, np. fakt uprzedniego rozstrzygnięcia sprawy inną decyzją ostateczną albo zwróci uwagę na fakt oddalenia skargi z powodu braku legitymacji skarżącego. Uwarunkowany względami obiektywnymi brak wiedzy sądu o istotnych dla wyniku postępowania okolicznościach sprawy spowoduje, że poza zakresem kontroli sądowej objętej powagą rzeczy osądzonej znajdzie się to, na co powoła się wnoszący żądanie. W takim wypadku, prawomocny wyrok oddalający skargę na decyzję nie byłby przeszkodą dla przeprowadzenia postępowania w celu merytorycznego rozpoznania złożonego do organu administracji żądania". Ponieważ, jak już wyżej podniesiono sąd administracyjny nie jest związany granicami skargi przeto niezależnie od jej zarzutów powinien zawsze skontrolować, czy w procesie stosowania prawa przez organy administracji publicznej nie doszło do naruszenia prawa przewidzianego w art.145 § 1 pkt 1 i 2 p.p.s.a. Punktem odniesienia tych ustaleń w czasie jest data wydania decyzji ostatecznej, kończącej postępowanie administracyjne objęte kontrolą sądową. W judykaturze i piśmiennictwie przeważa pogląd, iż sąd dokonuje oceny zgodności zaskarżonej decyzji z prawem na podstawie stanu faktycznego ustalonego w postępowaniu administracyjnym na dzień jej wydania oraz z uwzględnieniem stanu prawnego wówczas obowiązującego. Jeżeli przy rozpoznaniu skargi sąd administracyjny dojdzie do przekonania, że w chwili wydania zaskarżonej decyzji nie naruszyła ona prawa w rozumieniu powołanego wyżej przepisu, to wówczas skargę oddala. Wyrok oddalający skargę jest rezultatem jej nieuwzględnienia wobec niewystępowania wad prawnych, uzasadniających uchylenie decyzji albo stwierdzenie jej nieważności. Jego istotną treścią zatem jest ustalenie, że w chwili wydania zaskarżonej decyzji ostatecznej nie była ona prawnie wadliwa z punktu widzenia ustanowionych kryteriów kontroli legalności decyzji administracyjnych. Taki wyrok zamyka organom administracji publicznej możliwość korzystania z nadzwyczajnych postępowań, właściwych dla uchylenia decyzji ostatecznych wadliwych, ale tylko wówczas, gdy przyczyny tej wadliwości mogły być zbadane przez Sąd w toku rozpoznania skargi. Po wyroku oddalającym skargę, niedopuszczalne więc byłoby stwierdzenie nieważności decyzji administracyjnej, albowiem sąd z urzędu powinien ustalić, czy występują okoliczności uzasadniające stwierdzenie nieważności w myśl art. 156 § 1 k.p.a. Żadna z okoliczności wymienionych w tym przepisie (pkt 1-7) nie zmienia swej wartości prawnej z upływem czasu. Jeżeli nie występowały przyczyny nieważności w chwili wydania decyzji, to nie powstaną one również po jej wydaniu, a więc wszystkie mogą być ujawnione w postępowaniu przed sądem administracyjnym (por. wyrok NSA z dnia 9 października 2018 r. sygn. akt II OSK 2448/16).

Powoływany przez skarżącego, jako podstawa stwierdzenia nieważności decyzji, art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a. został zmieniony ustawą z dnia 7 kwietnia 2017 r. o zmianie z dniem 1 czerwca 2017 r. ustawy – Kodeks postępowania administracyjnego oraz niektórych ustaw (Dz.U. z 2017 r., poz. 935) poprzez wprowadzenie zapisu, że organ administracji publicznej stwierdza nieważność decyzji, która dotyczy sprawy już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną albo sprawy, którą załatwiono milcząco. Z kolei art. 16 ustawy nowelizującej k.p.a. z dniem 1 czerwca 2017 r. stwierdza, że do postępowań administracyjnych wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia niniejszej ustawy ostateczną decyzją lub postanowieniem stosuje się przepisy ustawy zmienianej w art. 1, w brzmieniu dotychczasowym, z tym że do tych postępowań stosuje się przepisy art. 96a-96n ustawy zmienianej w art. 1. Przepis przejściowy dotyczy tylko postępowań "wszczętych i niezakończonych", przez co do nowych spraw stosuje się zasadniczo przepisy nowe. Sprawa o stwierdzenie nieważności decyzji jest nową sprawą, w stosunku do załatwionej kwestionowaną decyzją.

Nie oznacza to jednak, że skarga jest zasadna. Z treści wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji wynika, że skarżący stoi na stanowisku, że milcząca zgoda organu (fikcja pozytywnego załatwienia sprawy) na wykonanie spornego ogrodzenia (brak sprzeciwu na dokonane zgłoszenie), jednakże w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w przepisach prawa (tu: w planie zagospodarowania przestrzennego), a następnie wydanie decyzji w sprawie rozbiórki ogrodzenia, wyczerpuje przesłankę z art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a. Jakkolwiek z powagi rzeczy osądzonej korzysta także sprawa, która była uprzednio załatwiona milczącą zgodą organu w związku ze zmianą treści art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a. dokonanej nowelizacją z dnia 7 kwietnia 2017 r., to wyjaśnić należy, że w wyroku WSA w Kielcach z dnia 1 października 2014 r. oddalającym skargę J. K. na decyzję rozbiórkową, wobec niewystępowania w niej wad prawnych, jak i w wyroku NSA z dnia 21 października 2016 r. oddalającym skargę kasacyjną, Sądy stanęły na stanowisku, że prowadzenie robót budowlanych w oparciu o zgłoszenie wiąże się z pewnym ryzykiem, albowiem ich prowadzenie w oparciu o zgłoszenie, wobec którego nie wniesiono sprzeciwu, nie uwalnia inwestora od zarzutu przewidzianego w art. 50 ust. 1 pkt 4 Prawa budowlanego. To stwierdzenie wskazuje, że badając zgodność z prawem decyzji [...] WINB z dnia [...] maja 2014 r. WSA w Kielcach ocenił brak sprzeciwu organu architektoniczno – budowlanego, jako błąd, który nie może jednak stanowić usprawiedliwienia dla naruszenia prawa. Skarżący zaś domagając się stwierdzenia nieważności decyzji w istocie wskazuje na okoliczność (dokonanie zgłoszenia i brak sprzeciwu organu), która była objęta oceną Sądu. Podkreślić raz jeszcze należy, że Sąd ten dokonywał oceny zgodności zaskarżonej decyzji z prawem na podstawie stanu faktycznego ustalonego w postępowaniu administracyjnym na dzień jej wydania oraz z uwzględnieniem stanu prawnego wówczas obowiązującego.

W tych okolicznościach Sąd stwierdził, że GINB nie naruszył w swoich postanowieniach art. 61a § 1 k.p.a., gdyż prawidłowo ocenił znaczenie prawne ww. wyroku WSA w Kielcach i znaczenie prawne prawomocności tego orzeczenia.

Tym samym, GINB nie naruszył powołanych w skardze przepisów postępowania. Zgodnie bowiem z art. 7 k.p.a. w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności, z urzędu lub na wniosek stron podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy. W aktach sprawy brak jest dowodu na okoliczność, że organ zasadę taką naruszył zwłaszcza, jeżeli bierze się pod uwagę podstawę prawną rozstrzygnięcia, ograniczającą zakres czynności organu i dokonywanych ustaleń. Nie zostało też wyjaśnione – ani wykazane – przez skarżącego, na czym ma polegać naruszenie przez organ zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów władzy publicznej, z analizy akt sprawy takiego wniosku wyprowadzić nie można.

W tym stanie rzeczy, wobec prawidłowości wydanego przez GINB postanowienia z dnia [...] maja 2018 r., jak również utrzymującego go w mocy postanowienia z dnia [...] kwietnia 2018 r., Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji.