Wyrok WSA w Gdańsku, sygn. akt I SA/Gd 1616/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Data orzeczenia: 2019-11-20 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6119 Inne o symbolu podstawowym 611
Hasła tematyczne: Podatek od towarów i usług
Skarżony organ: Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 87 ust. 2
journal: Dz.U. 2017 poz 1221
law: Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Małgorzata Gorzeń, Sędziowie Sędzia NSA Elżbieta Rischka (spr.), Sędzia WSA Irena Wesołowska, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 20 listopada 2019 r. sprawy ze skargi "A" Sp. z o.o. z siedzibą w G. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia 27 czerwca 2019 r. nr [...] w przedmiocie przedłużenia terminu zwrotu kwoty nadwyżki podatku naliczonego nad należnym za październik 2018 roku oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zaskarżonym do Sądu postanowieniem z dnia 27 czerwca 2019 r. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej –dalej jako "Dyrektor IAS" lub "organ odwoławczy", działając na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 w zw. z art. 216 § 1, art. 239 oraz art. 274b i art. 277 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 900 z późn. zm.) - dalej jako "O.p", art. 87 ust. 2 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (t.j. Dz. U. z 2017 r. poz. 1221 z późn. zm.) – dalej jako "ustawa o VAT", po rozpatrzeniu zażalenia A Sp. z o.o. z/s w G. – dalej jako "Skarżąca" lub "Spółka" na postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego (dalej jako "Naczelnik US") z dnia 04.04.2019 r. w przedmiocie przedłużenia 60-dniowego terminu zwrotu kwoty nadwyżki podatku naliczonego nad należnym za październik 2018 r. w kwocie 305.206,00 zł do dnia 31 maja 2019 r., utrzymał w mocy postanowienie organu pierwszej instancji.

W uzasadnieniu Dyrektor IAS stwierdził, że w dniu 18.11.2018 r. do Naczelnika US wpłynęła złożona elektronicznie przez Spółkę deklaracja dla podatku od towarów i usług VAT-7 za październik 2018 r. z wykazaną do zwrotu na rachunek bankowy w terminie 60 dni nadwyżką podatku naliczonego nad należnym w wysokości 305.206,00 zł. Termin zwrotu przypadał na dzień 17.01.2019 r.

Na podstawie upoważnienia z dnia 10.12.2018 r. Naczelnik US w dniu 21.12.2018 r. wszczął wobec Spółki kontrolę podatkową w zakresie sprawdzenia prawidłowości rozliczenia z budżetem państwa oraz prawidłowości ewidencjonowania obrotu i kwot podatku należnego przy zastosowaniu kas rejestrujących za okres od 01.10.2018 r. do 31.10.2018 r.

Organ pierwszej instancji przedłużył 60-dniowy termin zwrotu kwoty nadwyżki podatku naliczonego nad należnym za październik 2018 r. następującymi postanowieniami:

- z dnia 27.12.2018 r. - do dnia 22.02.2019 r. (data doręczenia: 15.01.2019 r.),

- z dnia 05.02.2019 r. - do dnia 30.04.2019 r. (data doręczenia: 18.02.2019 r.).

Następnie postanowieniem z dnia 04.04.2019 r. Naczelnik US, działając na podstawie art. 87 ust. 2 zd. drugie ustawy o VAT w związku z art. 216 § 1, art. 274b i art. 277 O.p. przedłużył termin zwrotu kwoty nadwyżki podatku naliczonego nad należnym za październik 2018 r. do dnia 31.05.2019 r.

W uzasadnieniu postanowienia organ pierwszej instancji nawiązał do wydanych w dniach: 27.12.2018 r. i 05.02.2019 r. postanowień, wyjaśniając tym samym, że w toku postępowania kontrolnego wystąpił do kontrahenta Spółki w celu uzupełnienia brakujących dowodów w związku z koniecznością dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, a także do podmiotów świadczących na rzecz Skarżącej wewnątrzwspólnotowe usługi transportowe, w celu uzyskania informacji w zakresie objętym kontrolą. Konkludując wskazał, iż w dalszym ciągu niezbędne jest otrzymanie odpowiedzi na wszystkie wystosowane zapytania celem zgromadzenia kompletnego materiału dowodowego i ustalenia stanu faktycznego.

W zażaleniu na powyższe postanowienie, wnosząc o jego uchylenie Strona zarzuca naruszenie przepisów:

1) art. 217 § 2 w zw. z art. 219 w zw. z art. 210 § 1 pkt 6 O.p., polegające na braku uzasadnienia faktycznego i prawnego postanowienia przedłużającego termin zwrotu podatku VAT w zakresie, w jakim organ podatkowy nie wykazał, jakie wątpliwości uzasadniają przedłużenie terminu do zwrotu podatku i dlaczego organ podatkowy uznał, że takie wątpliwości wystąpiły, podczas gdy organ podatkowy powinien w przedmiotowym postanowieniu zawrzeć uzasadnienie faktyczne i prawne, które odpowiadałoby prawdzie i dałoby się zweryfikować za pomocą materiałów zgromadzonych w ramach czynności sprawdzających, kontroli podatkowej lub postępowania podatkowego, jawnych i możliwych do udostępnienia Stronie, co w niniejszej sprawie nie miało miejsca, co zdaniem Strony miało istotny wpływ na wynik sprawy;

2) art. 124 O.p., poprzez niezastosowanie tego przepisu polegające na niewyjaśnieniu przesłanek, którymi kierował się organ podatkowy wydając przedmiotowe postanowienie, w szczególności niewyjaśnieniu, z jakich faktycznych powodów doszło do przedłużenia terminu zwrotu nadwyżki podatku;

3) art. 121 O.p., zgodnie z którym prowadzone postępowanie powinno być prowadzone w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych, tymczasem według Strony w niniejszej sprawie wydane postanowienie nie zawiera de facto uzasadnienia faktycznego i prawnego, które dałoby się zweryfikować, co podważa sformułowaną w tym przepisie zasadę prowadzenia postępowania podatkowego;

4) art. 122 O.p. statuującego zasadę prawdy obiektywnej, poprzez uznanie, iż zachodzi konieczność dodatkowego zweryfikowania zasadności zwrotu podatku od towarów i usług, podczas gdy w ocenie Spółki organ podatkowy nie wykazał, że istnieje jakiekolwiek ryzyko oszustwa podatkowego i że w danej konkretnej sprawie interes publiczny postawić należy ponad interesem jednostki;

5) art. 180 § 1 O.p. poprzez zaniechanie zebrania i rozpatrzenia jakiegokolwiek materiału dowodowego mogącego czynić zasadnym wydanie postanowienia;

6) art. 87 ust. 6 w zw. z art. 87 ust. 2 zdanie drugie i trzecie ustawy o VAT w przedmiocie przedłużenia terminu zwrotu różnicy podatku od towarów i usług za październik 2018 r. poprzez niewykazanie istnienia przesłanki wątpliwości co do zasadności zwrotu różnicy podatku od towarów i usług i zastosowanie tego przepisu pomimo nieistnienia na dzień wydania przedmiotowego postanowienia jakichkolwiek uzasadnionych podstaw, czy materiału dowodowego wskazującego na merytoryczną zasadność wydania rozstrzygnięcia.

Uzasadnienie stanowi rozwinięcie zarzutów zażalenia.

W odpowiedzi na pismo Dyrektora IAS, w dniu 24.05.2019 r. Naczelnik US pismem z dnia 30.05.2019 r. przesłał potwierdzone za zgodność z oryginałem kopie: upoważnienia Naczelnika US z dnia 10.12.2018 r. do przeprowadzenia kontroli podatkowej, pism dotyczących przedłużenia kontroli podatkowej w Spółce, a także wystosowanych przez organ pierwszej instancji wezwań do Strony, wystąpień do kontrahenta Spółki i podmiotów świadczących na rzecz Spółki wewnątrzwspólnotowe usługi transportowe oraz pism skierowanych do organów podatkowych właściwych ze względu na siedzibę przewoźnika przeprowadzenie kontroli transakcji.

Postanowieniem z dnia 27 czerwca 2019 r. Dyrektor IAS utrzymał w mocy postanowienie organu pierwszej instancji.

W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że w niniejszej sprawie z zażalenia na postanowienie w sprawie przedłużenia terminu zwrotu kwoty nadwyżki podatku naliczonego nad należnym za październik 2018 r., Dyrektor IAS nie może odnosić się do kwestii mogących wpłynąć na merytoryczną treść przyszłego rozstrzygnięcia, a jedynie ocenia czy organ pierwszej instancji wykonuje przewidziane prawem obowiązki polegające na podejmowaniu czynności zmierzających do załatwienia sprawy.

Organ odwoławczy przywołując treść art. 87 ust. 1 i ust. 2 ustawy o VAT stwierdza, że zwrot nadwyżki podatku naliczonego nad należnym z urzędu - w terminie 60-dniowym stanowi czynność materialno-techniczną, którą może poprzedzać weryfikacja zasadności zwrotu (art. 87 ust. 2 ustawy o VAT). Przybiera ona różne formy, tj. czynności sprawdzających, kontroli podatkowej, kontroli celno-skarbowej lub postępowania podatkowego. Jeśli podjęte czynności weryfikacyjne powodują, że wyznaczony termin zwrotu nie zostanie dochowany, wówczas właściwy organ (naczelnik urzędu skarbowego) ma obowiązek by ów termin przedłużyć.

Ponadto w myśl przepisu art. 274b § 1 O.p. jeżeli przeprowadzenie czynności sprawdzających zasadność zwrotu podatku wymaga przedłużenia terminu zwrotu podatku wynikającego z odrębnych przepisów, organ podatkowy może postanowić o przedłużeniu tego terminu do czasu zakończenia czynności sprawdzających.

Przesłanką do wydania postanowienia w przedmiocie przedłużenia terminu zwrotu kwoty nadwyżki podatku naliczonego nad należnym na rachunek bankowy podatnika jest zatem wykazanie przez organ, iż powziął on wątpliwości co do zasadności zwrotu, które wymagają dodatkowego zweryfikowania.

Organ odwoławczy podkreślił, że w stanie faktycznym niniejszej sprawy przesłanką powodującą konieczność przedłużenia terminu zwrotu podatku jest wystąpienie okoliczności uzasadniających podejrzenie istnienia nieprawidłowości mających wpływ na rozliczenie Skarżącej w podatku od towarów i usług za październik 2018 r., co też słusznie wskazał organ pierwszej instancji w stanowisku z dnia 30.04.2019 r.

Wobec Spółki od dnia 21 grudnia 2018 r. r. prowadzona jest przez Naczelnika US kontrola podatkowa w zakresie sprawdzenia prawidłowości rozliczenia z budżetem państwa oraz prawidłowości ewidencjonowania obrotu i kwot podatku należnego przy zastosowaniu kas rejestrujących za okres od 01.10.2018 r. do 31.10.2018 r., mająca na celu zweryfikowanie zasadności zwrotu nadwyżki podatku naliczonego nad należnym wynikającej z rozliczenia podatkowego za miesiąc październik 2018 r.

Zasadność zwrotu wykazanej przez Spółkę różnicy podatku od towarów i usług za październik 2018 r. wymaga zweryfikowania wobec powstałych w powyższym zakresie wątpliwości dotyczących wewnątrzwspólnotowych usług transportowych oraz transakcji zakupu samochodów.

Dyrektor IAS stwierdza zatem, iż przedstawione okoliczności przemawiają za przedłużeniem Skarżącej terminu zwrotu bezpośredniego podatku za październik 2018 r. w kwocie 305.206,00 zł do dnia 31 maja 2019 r.

Wbrew zarzutom Strony, zdaniem organu odwoławczego, zaskarżone postanowienie zawiera, jak już powyżej przedstawiono, uzasadnienie faktyczne i prawne przedłużenia Spółce terminu zwrotu kwoty nadwyżki podatku naliczonego nad należnym za październik 2018 r. Organ podkreśla, iż w świetle treści przytoczonego wcześniej art. 87 ust. 2 ustawy o VAT, przesłanką do przedłużenia terminu zwrotu bezpośredniego jest powzięcie przez organ podatkowy podejrzeń czy też wątpliwości co do zasadności tego zwrotu. Na tym etapie postępowania organ decyduje bowiem wyłącznie o konieczności dalszego badania zasadności zwrotu, a nie o samej zasadności zwrotu. Chodzi natomiast o wykazanie, że istnieją okoliczności przemawiające za potrzebą dodatkowej weryfikacji zasadności zwrotu podatku.

W ocenie organu odwoławczego, w niniejszej sprawie powstały wątpliwości co do zasadności zwrotu.

Za bezzasadny uznał organ odwoławczy zarzut, iż organ podatkowy nie wykazał, że istnieje jakiekolwiek ryzyko oszustwa podatkowego i że w danej konkretnej sprawie interes publiczny postawić należy ponad interesem jednostki, czy też kwestii zaniechania zebrania i rozpatrzenia jakiegokolwiek materiału dowodowego mogącego czynić zasadnym wydanie postanowienia oraz wspomnianego przez Spółkę faktu nieistnienia na dzień wydania przedmiotowego postanowienia materiału dowodowego wskazującego na merytoryczną zasadność wydania rozstrzygnięcia.

Organ wskazał, że przedłużenie terminu zwrotu podatku zostało dokonane w związku z prowadzoną wobec Spółki kontrolą podatkową, w toku której gromadzony jest materiał dowodowy niezbędny do stwierdzenia prawidłowości sporządzonego przez Spółkę rozliczenia VAT-7 i zasadności zadeklarowanego zwrotu podatku za październik 2018 r. Konieczność wnikliwej weryfikacji rozliczeń podatku VAT przed dokonaniem zwrotu podatku nie jest tylko prawem, ale też obowiązkiem organów podatkowych.

Organ odwoławczy zwraca uwagę na to, że w orzecznictwie podkreśla się, że jeżeli w toku dokonywanej weryfikacji podstaw zwrotu podatku, zgromadzony dotychczas materiał dowodowy nadal jest niekompletny i niewystarczający do dokonania wnioskowanego zwrotu, to istnieje nadal uzasadniona konieczność przeprowadzenia dalszych czynności weryfikujących. Dla stwierdzenia zasadności wykazanych w deklaracjach i korektach deklaracji zwrotów podatku koniecznym jest aby organ dysponował pełną dokumentacją źródłową dotyczącą budzących wątpliwości organu transakcji. Brak pełnej dokumentacji w tym zakresie uniemożliwia dokonanie takiej weryfikacji (np. wyrok NSA z dnia 24.10.2018 r., sygn. akt I FSK 1592/18).

W opinii organ odwoławczego, w rozpatrywanej sprawie zachodzi konieczność sprawdzenia rzeczywistego charakteru transakcji, a zatem konieczne jest zweryfikowanie nie tylko dokumentów podatnika ubiegającego się o zwrot, ale również kontrahentów występujących w transakcjach. Działania organu zmierzają do ustalenia, czy wykazany przez Spółkę podatek do zwrotu wynikał z faktur dokumentujących rzeczywiste transakcje. Ograniczenie zatem zakresu postępowania w sposób wskazywany przez Stronę pociągałoby za sobą ryzyko uszczuplenia wpływów budżetowych poprzez możliwość dokonania nienależnego zwrotu podatku, a tym samym ryzyko naruszenia zasady neutralności VAT.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku na powyższe postanowienie Skarżąca wnosząc o jego uchylenie zarzuciła:

1) naruszenie przepisów procesowego prawa podatkowego, które miało istotny wpływ na treść rozstrzygnięcia, tj. art. 233 § 1 pkt 2 lit. b/ w zw. z art. 217 § 2 w zw. z art. 124 O.p. oraz art. 210 § 1 pkt 6 i 4 w zw. z art. 219 oraz art. 121, art. 122 , art. 187 § 1, art. 191 O.p. w zw. z art. 87 ust. 2 ustawy o VAT poprzez zaniechanie uchylenia postanowienia Naczelnika US nie zawierającego należytego uzasadnienia co do powstania wymogu dodatkowego zweryfikowania zasadności zwrotu nadwyżki podatku w szczególności nie zawierającego wskazania jakie konkretnie wątpliwości uzasadniają przedłużenie terminu do zwrotu podatku i dlaczego organ podatkowy uznał, że takie wątpliwości wystąpiły, podczas gdy organ powinien w przedmiotowym postanowieniu zawrzeć uzasadnienie faktyczne i prawne, które odpowiadałoby prawdzie dałoby się zweryfikować za pomocą materiałów zgromadzonych w ramach czynności sprawdzających, kontroli podatkowej lub postępowania podatkowego, jawnych i możliwych do udostępnienia Stronie, co w niniejszej sprawie nie miało miejsca, co zdaniem Spółki miało istotny wpływ na wynik sprawy oraz poprzez dowolne uznanie, że w chwili wydania zaskarżonego postanowienia zaistniała przesłanka do przedłużenia terminu do zwrotu podatku od towarów i usług opierająca się na okoliczności, że organ podatkowy jest w toku czynności sprawdzających, które wymagają dalszej analizy, podczas gdy tego typu czynności prowadzone są przez Organ podatkowy I instancji od dłuższego czasu bez żadnych widocznych skutków i nowych dla postępowania okoliczności, co prowadzi wyłącznie do wielokrotnego przedłużania postępowania bez pojawienia się w sprawie nowego materiału dowodowego;

2) naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 87 ust. 2 ustawy o VAT w zw. z art. 274b O.p. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie w ustalonym w postanowieniu stanie faktycznym, z którego nie wynika, aby zaistniały uzasadnione podstawy do przedłużenia terminu zwrotu nadwyżki podatku.

W uzasadnieniu skargi zawarto szczegółową argumentację w zakresie postawionych zarzutów.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor IAS wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżone postanowienie wbrew zarzutom skargi odpowiada prawu.

Na wstępie należy zauważyć, że wbrew twierdzeniom Skarżącej w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia organ odwoławczy wskazał, iż przedłużenie terminu zwrotu podatku zostało dokonane w związku z prowadzoną wobec Spółki kontrolą podatkową, w toku której gromadzony jest materiał dowodowy niezbędny do stwierdzenia prawidłowości sporządzonego przez Spółkę rozliczenia VAT-7 i zasadności zadeklarowanego zwrotu podatku za październik 2018 r. oraz, że zasadność zwrotu wykazanej przez Spółkę różnicy podatku od towarów i usług za październik 2018 r. wymaga zweryfikowania wobec powstałych w powyższym zakresie wątpliwości dotyczących wewnątrzwspólnotowych usług transportowych oraz transakcji zakupu samochodów. Dyrektor IAS zauważył ponadto, iż w toku tej kontroli organ podatkowy pierwszej instancji podjął czynności zmierzające do szczegółowego i wyczerpującego ustalenia stanu faktycznego, zaś na dzień wydania postanowienia z dnia 04.04.2019 r., w przedmiocie przedłużenia do dnia 31.05.2019 r. zadeklarowanego zwrotu podatku za październik 2018 r., organ pierwszej instancji nie otrzymał odpowiedzi na wszystkie wystosowane zapytania, a także protokołów z czynności sprawdzających przeprowadzonych u podmiotów: B Sp. z o.o. z/s w R. oraz C Sp. z o.o. z/s w W.

Należy również zauważyć, że wobec Skarżącej nie są prowadzone czynności sprawdzające, co Strona niesłusznie i wielokrotnie podnosi w treści wniesionej skargi. Wobec Spółki za okres od 01.10.2018 r. do 31.10.2018 r. prowadzona jest przez Naczelnika US kontrola podatkowa we wskazanym na wstępie zakresie.

Kwestię sporną w rozpatrywanej sprawie stanowi ocena skuteczności przedłużenia terminu zwrotu podatku. Sporny stał się zdaniem Strony fakt zarówno braku uzasadnienia faktycznego i prawnego postanowienia organu pierwszej instancji, jak również wielokrotnego przedłużania postępowania.

Uznając zarzut ten za bezzasadny należy zauważyć, że z treści zaskarżonego postanowienia wynika, że zebrany i zaprezentowany w sprawie materiał dowodowy w pełni pozwala na stwierdzenie organu odwoławczego:

- po pierwsze, że w niniejszej sprawie powstały wątpliwości co do zasadności zwrotu kwoty nadwyżki podatku naliczonego nad należnym za październik 2018 r. w wysokości 305.206,00 zł. W stanie faktycznym niniejszej sprawy przesłanką powodującą konieczność przedłużenia terminu zwrotu podatku jest wystąpienie okoliczności uzasadniających podejrzenie istnienia nieprawidłowości mających wpływ na rozliczenie Skarżącej w podatku od towarów i usług za październik 2018 r.;

- po drugie, że wnioskowana pismem organu odwoławczego z dnia 24.05.2019 r. i następnie przesłana przez Naczelnika US pismem przewodnim z dnia 30.05.2019 r. dokumentacja w postaci potwierdzonych za zgodność z oryginałem kopii: upoważnienia Naczelnika US z dnia 10.12.2018 r. do przeprowadzenia kontroli podatkowej, pism dotyczących przedłużenia kontroli podatkowej w Spółce, a także wystosowanych przez organ I instancji wezwań do Strony, wystąpień do kontrahenta Spółki i podmiotów świadczących na rzecz Spółki wewnątrzwspólnotowe usługi transportowe oraz pism skierowanych do organów podatkowych właściwych ze względu na siedzibę przewoźnika przeprowadzenie kontroli transakcji - potwierdza, że w związku z prowadzoną kontrolą podatkową organ pierwszej instancji podjął wobec Skarżącej szereg czynności zmierzających do sprawdzenia prawidłowości rozliczenia z budżetem państwa oraz prawidłowości ewidencjonowania obrotu i kwot podatku należnego przy zastosowaniu kas rejestrujących za okres objęty kontrolą podatkową. Czynności kontrolne organu zostały udokumentowane w zgromadzonym przez organ prowadzący kontrolę podatkową materiale dowodowym, z którym przedstawiciel kontrolowanej Spółki ma prawo na każdym etapie prowadzonej kontroli podatkowej zapoznawać się oraz składać stosowne wyjaśnienia.

Organ odwoławczy wbrew zarzutom skargi w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia szczegółowo omówił powyższe fakty. Jednocześnie odpowiedział na zarzuty i argumenty Strony złożone w zażaleniu i powielone w przedmiotowej skardze. Ponadto Dyrektor IAS w zaskarżonym postanowieniu wskazał Stronie, iż kwestia oceny prawidłowości zadeklarowanego przez Spółkę zwrotu podatku od towarów i usług za październik 2018 r. na dzień wydania postanowienia organu pierwszej instancji z dnia 04.04.2019 r. nie została jeszcze zakończona i przesądzona, gdyż była wówczas przedmiotem weryfikacji.

Wbrew zarzutom skargi w zaskarżonym postanowieniu wskazano prawidłową podstawę prawną zastosowania instytucji przedłużenia terminu zwrotu podatku. Brzmienie przepisu jest jasne i nie wymagało ono szerszego omówienia. Jednocześnie zastosowanie art. 87 ust. 2 ustawy o VAT wymaga wyartykułowania przez organ podatkowy, co budzi jego uzasadnione wątpliwości.

W ocenie Sądu w rozpoznawanej sprawie organy podatkowe w sposób jednoznaczny wykazały konieczność sprawdzenia zasadności zwrotu wykazanego przez Spółkę w deklaracji VAT-7.

Należy wskazać, iż zastosowanie przepisu art. 87 ust. 2 zdanie drugie ustawy o VAT opiera się na uznaniu administracyjnym, przy czym jest ono limitowane okolicznością warunkującą możliwość skorzystania z przewidzianego w tym przepisie uprawnienia, w postaci stwierdzenia przez organ, że "zasadność zwrotu wymaga dodatkowego zweryfikowania". Stwierdzenie to powinno być dokonywane w oparciu o co najmniej uprawdopodobnione przesłanki. Analizowany tu warunek zakłada, że przed upływem ustawowego terminu zwrotu (zdanie pierwsze) podjęte zostały czynności zmierzające do zweryfikowania jego zasadności, lecz nie dały one jeszcze rezultatu lub jest on niejednoznaczny. Z powyższego wynika, że przesłanki do wydania postanowienia w omawianym trybie nie stanowi sam fakt wykazania przez podatnika nadwyżki do zwrotu, ale muszą istnieć "istotne wątpliwości" co do zasadności zwrotu. Jak trafnie zaznaczono w treści zaskarżonego postanowienia na tym etapie postępowania organ decyduje wyłącznie o konieczności dalszego badania zasadności zwrotu, a nie o samej zasadności zwrotu. Czynności organu na tym etapie nie zmierzają do wykazania, że zwrot jest niezasadny ani do wykazania, że istnieją dowody przemawiające za niezasadnością zwrotu. Chodzi tu o uprawdopodobnienie, że istnieją okoliczności przemawiające za potrzebą dodatkowej weryfikacji zasadności zwrotu podatku i z tego powodu dochodzi do wstrzymania, na czas weryfikacji, zwrotu podatku, na co wskazuje wprost brzmienie art. 87 ust. 2 zdanie 2 ustawy o VAT.

Mając na uwadze powyższe, organ odwoławczy w sposób uprawniony wskazał, że w rozpatrywanej sprawie zachodziła konieczność sprawdzenia rzeczywistego charakteru transakcji, a zatem konieczne było zweryfikowanie nie tylko dokumentów Spółki ubiegającej się o zwrot, ale również kontrahenta występującego w transakcji sprzedaży dokonanej w miesiącu podlegającym weryfikacji. Działania organu zmierzały zatem do ustalenia, czy wykazany przez Spółkę podatek do zwrotu wynikał z faktur dokumentujących rzeczywiste transakcje. Ograniczenie zakresu postępowania w sposób wskazywany przez Stronę pociągałoby za sobą ryzyko uszczuplenia wpływów budżetowych poprzez możliwość dokonania nienależnego zwrotu podatku, a tym samym ryzyko naruszenia zasady neutralności VAT. Z tych względów kwestia oceny prawidłowości zadeklarowanego przez Spółkę zwrotu podatku od towarów i usług za październik 2018 r. na dzień wydania postanowienia organu pierwszej instancji z dnia 04.04.2019 r. nie była jeszcze zakończona i przesądzona, gdyż była wówczas przedmiotem weryfikacji.

Odnosząc się natomiast do zarzutów, iż wydane postanowienie stanowiło już trzecie przedłużenie terminu do zwrotu podatku od towarów i usług za badany okres oraz, że w rzeczywistości zgromadzony w toku postępowania materiał dowodowy nie uzasadnia przedłużenia postępowania w niniejszej sprawie, w której zdaniem Spółki doszło do przewlekłości - Dyrektor IAS trafnie wskazał, iż argumentacja dotycząca ewentualnej przewlekłości prowadzonych przez organ pierwszej instancji czynności kontrolnych, sama w sobie nie podlega badaniu w niniejszej sprawie. Tym samym zagadnienie kary porządkowej również wykracza poza zakres przedmiotowy niniejszej sprawy.

Z tych przyczyn na mocy art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 20102 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302), orzeczono jak w wyroku.