Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt II SA/Kr 328/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2020-09-29 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6182 Zwrot wywłaszczonej nieruchomości i rozliczenia z tym związane
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: SWSA Paweł Darmoń Sędziowie: SWSA Joanna Człowiekowska (spr.) SWSA Tadeusz Kiełkowski po rozpoznaniu w dniu 29 września 2020 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi E. H.-S. na decyzję Wojewody z dnia 10 stycznia 2020 r., znak: [...] w przedmiocie odmowy zwrotu nieruchomości oddala skargę.


UZASADNIENIE

E. H. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skargę na decyzję Wojewody z 10 stycznia 2020 r., znak [...] utrzymującą w mocy decyzję Starosty [...] z 29 marca 2019 r. znak [...]

Decyzja zapadła w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych:

Starosta [...] decyzją z 29 marca 2019 r., znak [...] orzekł o odmowie zwrotu nieruchomości oznaczonej jako część działki nr [...] o powierzchni 7,9178 ha położonej w obr. [...] jedn. ewid. [...] m. K. objętej księgą wieczystą nr [...] w granicach parceli l. kat. [...] b. gm. kat. [...] na rzecz E. H.-S. i P. S..

Organ I instancji wskazał, że nieruchomość oznaczona jako parcele: l. kat. [...] i l. kat. [...], b. gm. kat [...], powstałe z parceli l. kat. [...], stanowiącej poprzednio własność H. S., została wywłaszczona na rzecz Skarbu Państwa orzeczeniem Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w K. z 7 listopada 1951 r. znak: [...] (zmienionym orzeczeniem PWRN w K. z 10 grudnia 1952 r. nr [...]) wydanym na podstawie art. 23, art. 24 i art. 37 dekretu z dnia 26 kwietnia 1949 r. o nabywaniu i przekazywaniu nieruchomości niezbędnych dla realizacji narodowych planów gospodarczych, na cele budowy Miasta [...]. Z wnioskiem o zwrot przedmiotowej nieruchomości wystąpiły uprawnione do tego osoby. Jak ustalił organ I instancji, parcela l. kat. [...], b. gm. kat [...], (z której powstała parcela l. kat. [...], a następnie l. kat. [...]) odpowiada części działki nr [...], poł. w obr. [...] jedn. ewid. [...] m. K..

Zdaniem Starosty [...], na podstawie zgromadzonej w sprawie dokumentacji powstałej przed wywłaszczeniem, niemożliwym było ustalenie konkretnego celu wywłaszczenia przedmiotowej nieruchomości, co wynikało ze specyfiki inwestycji określonej jako budowa miasta [...], obejmującej swym zakresem bardzo duży obszar, w związku z czym, na potrzeby niezbędnego doprecyzowania celu wywłaszczenia przedmiotowych nieruchomości pozyskano do akt sprawy dokumenty planistyczne wytworzone już po odjęciu prawa własności przedmiotowych nieruchomości, z których wynika, iż przedmiotowa nieruchomość, przeznaczona była na pas zieleni izolacyjnej oddzielający strefę miejską od strefy przemysłowej tj. od [...].

Wskazano też, że w trakcie rozprawy administracyjnej przeprowadzonej w dniu 12 października 2018 r., połączonej z oględzinami terenu, ustalono w terenie granice zawnioskowanej do zwrotu części działki nr [...], poł. w obr. [...], jedn. ewid. [...] w granicach parceli l. kat. [...], stwierdzając, że granica południowa działki biegnie przy krawężniku chodnika przy al. [...], granice: północna, wschodnia i zachodnia biegną przez teren zielony, porośnięty trawą i drzewami, przy czym granica wschodnia przecina aleję z kostki betonowej. Opisywana część działki zagospodarowana jest jako teren zielony, porośnięty skoszoną trawą i wysokimi drzewami, głównie liściastymi. Drzewa rosną w luźnych skupiskach, stosunkowo regularnie na całymi terenie działki. Przez wschodni fragment działki biegnie alejka z kostki brukowej łącząca się z chodnikiem przy al. [...], przy której znajduje się latarnia oświetleniowa. Ponadto na terenie opisywanej działki w granicach parceli l. kat. [...] widoczne są urządzenia związane z sieciami przesyłowymi: gazową i energetyczną. Przy północno - zachodnim fragmencie opisywanej części działki znajduje się niewielki fragment skarpy.

Z kolei w oparciu o pozyskane do akt sprawy zdjęcie lotnicze przedstawiające stan zagospodarowania przedmiotowej nieruchomości w 1961 r., organ I instancji ustalił, iż na dzień 1 czerwca 1961 r. przedmiotowy teren oraz teren go okalający od północy i zachodu stanowił teren zielony z niewielką ilością skupisk drzew, rozmieszczonych nierównomiernie, natomiast część przedmiotowej działki od południa i wchodu graniczyła z drogami pieszo - jezdnymi, jak również przez przedmiotową działkę przebiegała droga gruntowa dochodząca do ulicy położonej na południe od tej działki. Zdjęcie z roku 1970 wskazuje, że przedmiotowa nieruchomość była nadal terenem zielonym, lecz z większą ilością drzew oraz że na wschód od działki powstały budynki stanowiące centrum administracyjne [...]. Ze zdjęcia z 1976 wynika, że na wchód od przedmiotowej działki powstał budynek. Zdjęcie z 1982 r. potwierdza, że opisywany teren dalej był zagospodarowany przez zieleń oraz że znajdowała się na nim droga gruntowa. Zdjęcie z 1998 r. wskazuje, że cały teren przedmiotowej części działki poza biegnącą przez niego drogą gruntową porośnięty był gęsto drzewami. Stan nieruchomości jak wynika ze zdjęcia z 2004 nie zmienił się. Na podstawie ww. zdjęć, organ I instancji ustalił, że opisywane wyżej zagospodarowania części działki mieści się w doprecyzowanym celu jej wywłaszczenia jako pas zieleni izolacyjnej. Jednocześnie organ I instancji ustalił, że przez część działki nr [...], obr. [...], jedn. ewid. [...] biegnie sieć cieplna 2 x Dn 700 o numerze inwentarzowym [...] odebrana do eksploatacji w 2007 r. oraz gazociąg średniego podwyższonego ciśnienia DN 200 wybudowany w latach 1970 - 1975 oraz gazociąg średniego ciśnienia DN 350 wybudowany w latach 1960 - 1963. Ponadto organ I instancji ustalił na podstawie pisma Zarządu Infrastruktury Komunalnej i Transportu w K. z 4 lutego 2015 r., że część działki nr [...], obr. [...] jedn. ewid. [...] znajduje się poza pasem drogowym drogi publicznej.

Powyższe ustalenia doprowadziły Starostę [...] do konkluzji, zgodnie z którą, przedmiotowa nieruchomość została wykorzystana na pas zieleni izolacyjnej, a tym samym nie stała się zbędna na cel jej wywłaszczenia, co przesądzało o odmowie jej zwrotu na rzecz spadkobierców poprzedniego właściciela.

Odwołanie od ww. decyzji Starosty [...] złożyła E. H. - S., zarzucając zaskarżonej decyzji: 1. naruszenie prawa materialnego, a to przepisów art. 136 ust. 3 oraz art. 137 ustawy o gospodarce nieruchomościami poprzez ich niezastosowanie, co skutkowało odmową zwrotu nieruchomości; 2. naruszenie przepisów postępowania, a to: art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 80 k.p.a. poprzez niewyjaśnienie w pełni stanu faktycznego sprawy, w szczególności zbadania, czy dana nieruchomość będąca przedmiotem sprawy została wykorzystana w całości zgodnie z przeznaczeniem jej wywłaszczenia.

Wojewoda decyzją z 10 stycznia 2020 r., znak [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu przedstawiono przebieg dotychczasowego postępowania w sprawie oraz wyniki postępowania odwoławczego. Organ odwoławczy podzielił ustalenia organu I instancji co do stanu faktycznego oraz stanu prawnego, i przyjął, że przedmiotowa nieruchomość stanowi nieruchomość wywłaszczoną w rozumieniu art. 136 ust. 3 u.g.n., o której zwrot wystąpili spadkobiercy poprzedniego właściciela tej nieruchomości. Uznał w związku z tym, że dwie pierwsze przesłanki zwrotu wywłaszczonej nieruchomości zostały w przedmiotowej sprawie spełnione. Odnosząc się do trzeciej przesłanki zwrotu, poddał analizie art. 137 ust. 1 u.g.n., zgodnie z którym nieruchomość uznaje się za zbędną na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu, jeżeli: 1) pomimo upływu 7 lat od dnia, w którym decyzja o wywłaszczeniu stała się ostateczna, nie rozpoczęto prac związanych z realizacją tego celu albo 2) pomimo upływu 10 lat od dnia, w którym decyzja o wywłaszczeniu stała się ostateczna, cel ten nie został zrealizowany. Wojewoda uwzględnił przy tym, że zgodnie z wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z 13 marca 2014 r., sygn. akt P 38/11, przepis art. 137 ust. 1 pkt 2 u.g.n. - w zakresie, w jakim za nieruchomość zbędną uznaje nieruchomość wywłaszczoną przed 27 maja 1990 r., na której w dniu złożenia wniosku o zwrot, a nie później niż przed 22 września 2004 r., zrealizowano cel określony w decyzji o wywłaszczeniu - został uznany za niezgodny z art. 2 w związku z art. 165 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Organ przyjął, na podstawie przywołanych regulacji, że obowiązkiem organów prowadzących postępowanie w sprawie o zwrot wywłaszczonej nieruchomości jest w pierwszej kolejności możliwie najbardziej precyzyjnie określić cel wywłaszczenia nieruchomości, a następnie - w drodze dostępnych środków dowodowych ustalić - czy w odniesieniu do konkretnej nieruchomości zaistniała przesłanka zbędności, określona w art. 137 ust. 1 u.g.n.

Organ II instancji zauważył, że w przeszłości częstą praktyką było ogólnikowe określanie celu wywłaszczenia w decyzji lub umowie sprzedaży, bądź też brakowało nawet określenia planowanego przeznaczenia nieruchomości. Na powyższe zwraca się również uwagę w najnowszym orzecznictwie sądów administracyjnych. Wojewoda wskazał również na specyfikę przedmiotowej sprawy, w której przedmiotem ustaleń są nieruchomości wywłaszczone na podstawie dekretu z dnia 26 kwietnia 1949 r. o nabywaniu i przekazywaniu nieruchomości niezbędnych dla realizacji narodowych planów gospodarczych. Regulacja ta nie przewidywała bowiem konieczności precyzyjnego określenia celu wywłaszczenia zarówno w dokumentacji wymaganej dla uzyskania pozwolenia na nabycie nieruchomości (przy czym pojęcie to oznaczało na gruncie omawianej regulacji wywłaszczenie), dokumentacji sporządzanej na potrzeby procesu wywłaszczeniowego, jak i w samym orzeczeniu wywłaszczeniowym. Wywłaszczenie w trybie dekretu z 26 kwietnia 1949 r. następowało w sposób bardzo specyficzny i odmienny niż w przypadku późniejszych ustaw wywłaszczeniowych. Art. 39 ust. 1 tego aktu prawnego stanowił mianowicie, iż orzeczenie o wywłaszczeniu przenosi prawo własności nieruchomości na rzecz wywłaszczającego z dniem zgłoszenia wniosku o wywłaszczenie. Niezbędna jest zatem w takich przypadkach, jak w przedmiotowej sprawie, prawidłowa ocena celu wywłaszczenia na podstawie tych samych kryteriów, co jej niezbędność w postępowaniu wywłaszczeniowym. Co do zasady będzie to w szczególności analiza przeznaczenia gruntu w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego obowiązującym w czasie wydania decyzji wywłaszczeniowej oraz analiza dokumentacji dołączanej obowiązkowo do wniosku o wszczęcie postępowania wywłaszczeniowego, a w szczególności decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji i decyzji o zatwierdzeniu planu realizacyjnego (T. Woś, Wywłaszczanie nieruchomości i ich zwrot, Wydawnictwo Prawnicze LexisNexis, Warszawa 2010), czyli dokumentacji ściśle związanej z inwestycją stanowiącą podstawę wywłaszczenia, której szczegółowa analiza jest niezbędna do precyzyjnego określenia celu wywłaszczenia.

Wojewoda stwierdził, że zgodnie z powołanym orzeczeniem Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w K. z 7 listopada 1951 r. [...], zmienionym orzeczeniem PWRN w K. z 10 grudnia 1952 r. przedmiotowa nieruchomość została wywłaszczona na wniosek pełnomocnika dla Spraw Wywłaszczeniowych Przedsiębiorstwa Państwowego Wyodrębnionego [...] w K. z dnia 12 września 1950 r. znak: [...], zgłoszony na podstawie upoważnienia Dyrekcji P.P.W. [...] w K. i Dyrekcji Budowy Miasta [...], na cele budowy [...]

Organ odwoławczy przeanalizował zgromadzoną przez Starostę dokumentację związaną z postępowaniem poprzedzającym wydanie tego orzeczenia, tj. w szczególności wniosek Zakładu Osiedli Robotniczych z 7 czerwca 1950 r. do Przewodniczącego Państwowej Komisji Planowania Gospodarczego o udzielenie zezwolenia na nabycie nieruchomości położonych na terenie zabudowy miasta [...] oraz stanowiące załączniki do ww. wniosku: zezwolenie pełnomocnika Ministra Budownictwa z 17 kwietnia 1950 r. na zgłoszenie przez Zakład Osiedli Robotniczych wniosku o nabycie nieruchomości niezbędnych dla realizacji narodowych planów gospodarczych (w którym wskazano, iż nieruchomość jest niezbędna dla realizacji budownictwa mieszkaniowego), określonych na załączonym planie sytuacyjnym linią czerwoną i dużymi literami ABCDEFGHIJKLŁMNOPRSTUW, z wyłączeniem enklaw oznaczonych na planie cyframi rzymskimi i małymi literami; zaświadczenie Biura Regionalnego Państwowej Komisji Planowania Gospodarczego w K. z 6 czerwca 1950r., że ww. Biuro nie podnosi zastrzeżeń co do przeznaczenia terenu oznaczonego na mapie, wniosek Departamentu Inwestycji Państwowej Komisji Planowania Gospodarczego z 5 lipca 1950 r. do Zastępcy Przewodniczącego Państwowej Komisji Planowania Gospodarczego o udzielenie zezwolenia Zakładowi [...] na nabycie nieruchomości zgodnie z wnioskiem Z.O.R. z 7 czerwca 1950 r. o udzielenie zezwolenia Zakładowi Osiedli [...] na nabycie nieruchomości, zezwolenie Zastępcy Przewodniczącego Państwowej Komisji Planowania Gospodarczego z 6 lipca 1950 r. na nabycie przez Zakład Osiedli [...] pod budowę miasta [...] nieruchomości określonych na załączonym planie sytuacyjnym linią czerwoną i dużymi literami A - W, z wyłączeniem enklaw oznaczonych na planie cyframi rzymskimi i małymi literami.

Wojewoda stwierdził, że na podstawie powołanych wyżej dokumentów nie jest możliwe szczegółowe doprecyzowanie celu wywłaszczenia części działki nr [...], obr. [...] jedn. ewid. [...], w granicach parceli l. kat [...] b. gm. kat. [...]. W związku z powyższym, zasadnym było ustalenie celu wywłaszczenia na podstawie dokumentów wytworzonych po dacie wywłaszczenia, tj. "Założeń projektowych Budowy Miasta [...]. Aktualizacja na dzień 1maja 1955 r." opracowanych przez Dyrekcję Budowy Miasta K., dokumentu planistycznego "Miasto K. - Ogólny Plan Zagospodarowania Przestrzennego" z 31.03.1967 r. oraz planu "[...]. Studium koncepcyjne strefy ochronnej "granice strefy" z lutego 1975r. Z ww. dokumentów wynika, że teren przedmiotowej nieruchomości znajdujący się pomiędzy budynkami Centrum Administracyjnego [...] a zalewem przy rzece D. , mieścił w granicach strefy izolacyjnej pomiędzy [...] a osiedlami mieszkaniowymi wg decyzji nr [...], decyzji nr [...] i projektowanej strefy w 1975 r. i oznaczony był jak wynika z planu zagospodarowania przestrzennego jako "G 13 ZL" teren upraw rolnych przeznaczonych do zalesienia. Realizacja do roku 1970. Obowiązuje zakaz podziałów i zabudów)’, od którego wyjątek stanowić może ewentualnie rozbudowa centrum administracyjnego [...], ,,O 43 KP II" ulica [...] - [...] Teren upraw rolnych, przeznaczony na ulicę ruchu przyśpieszonego Klasy P - 11 o szerokości w liniach regulacyjnych 45,0 m. Realizacja po 1970 r. Obowiązuje zakaz zabudowy i podziału gruntów, oraz "174 ZL" teren upraw rolnych i zabudowy zagrodowej, w części prowizoryczne baraki hotelowe i administracyjne. Teren przeznaczony do zalesienia. Realizacja do 1970. Zabudowa przeznaczona do przeniesienia. Obowiązuje zakaz zabudowy, remontów kapitalnych i podziałów".

Wojewoda zwrócił uwagę na prezentowane w orzecznictwie poglądy, zgodnie z którymi realizacja celu wywłaszczenia, jakim była budowa osiedla mieszkaniowego, obejmuje nie tylko budowę bloków mieszkalnych, ale także infrastrukturę potrzebną do prawidłowego funkcjonowania osiedla, tj. budynki handlowe, usługowe, urządzenia towarzyszące, ciągi komunikacyjne (w tym piesze), parkingi, szkoły, boiska sportowe, garaże oraz zieleń osiedlową. Ponadto za infrastrukturę związaną nierozdzielnie z budownictwem mieszkaniowym o charakterze osiedlowym niezbędną dla prawidłowego funkcjonowania danego osiedla i jego mieszkańców uznaje się wszelkie instalacje podziemne: linie komunikacyjne, wodociągi, kabel elektryczny, instalację gazową, sanitarną czy kanały deszczowe (por. np. wyroki NSA z 7 września 2007 r., sygn. akt I OSK 1324/06 oraz z 3 września 2010 r., sygn. akt I OSK 1537/09; wyrok WSA w Poznaniu z 20 grudnia 2007 r., sygn. akt III SA/Po 648/07 oraz wyrok WSA w Krakowie z 18 czerwca 2013 r., sygn. akt II SA/Kr 453/13 - wszystkie orzeczenia dostępne w CBOSA).

Wojewoda podniósł również, że realizacja w czasach powojennych inwestycji nazywanej powszechnie "budową miasta [...]" oraz "[...] stanowiła przedsięwzięcie o niespotykanej w tamtym okresie skali oraz unikatowe nawet w kontekście unormowań powołanego dekretu z 26 kwietnia 1949 r. właśnie z uwagi na rozmiar tego przedsięwzięcia (obszar wywłaszczeń obejmował 1096 ha). Zwrócił uwagę, że z dotychczasowych doświadczeń organu związanych z prowadzeniem spraw z zakresu zwrotów nieruchomości wywłaszczonych pod budowę miasta Nowa Huta wynika, że budowa tej późniejszej krakowskiej dzielnicy następowała etapami i zarówno w sferze projektowej jak i wykonawczej bardzo często ulegała pewnym modyfikacjom, zaś w licznych publikacjach historycznych niejednokrotnie znaleźć można informacje o tym, że prace w terenie prowadzone były początkowo na podstawie ogólnych założeń, zaś konkretne plany wykonawcze powstawały "na bieżąco", tj. w toku prowadzonych robót budowlanych.

W ocenie Wojewody, z opracowania opisanego jako "Założenia Projektowe Budowy Miasta [...], Aktualizacja na dzień 1 maja 1955" wynika, że: Naturalnymi granicami MNH wynikającymi z ukształtowania terenu są: od północy i wschodu - pasmo Wzgórz [...] i dolina rzeki D. , stanowiące pas izolacyjny między budową Miasta i [...] (...) okalający miasto pas zieleni mieści w sobie kompleksy urządzeń sportowych, ogródków działkowych i izolacyjnych pasów leśnych. Zgodnie z założeniami przedstawionymi w ww. dokumencie - w zakresie "zieleni" planowanej w ramach budowy miasta [...] przewidywano trzy rodzaje tego typu zagospodarowania: zieleń "osiedlową" (parki wypoczynkowo-spacerowe i "ludowe", promenady oraz zieleńce), zieleń "pozaosiedlową" (ogródki działkowe, cmentarze) oraz zieleń nieurządzoną w postaci pasa izolacyjnego o szerokości do 1 km z obu stron rzeki D. - na północno-wschodnim i wschodnim obrzeżu miasta [...]. Pas ten złożony z drzewostanu wysokopiennego z gęstym podszyciem stanowić będzie naturalną zaporę przed szkodliwym wpływem zadymień przemysłowych [...]. Pow. Pasa zieleni izolacyjnej ok. 250 ha. We wzmiankowanym pasie zieleni przy Osi [...] programowany jest zalew na rzece D. (...).

Wojewoda podkreślił, że przedmiotowa nieruchomość położona była (i jest) na terenie w odległości nieprzekraczającej 1 km od rzeki D. pomiędzy [...] w [...], a osiedlami mieszkalnymi w [...]. Podniósł też, że z założenia miał to być pas zieleni "nieurządzonej", oddzielający od projektowanego kombinatu metalurgicznego również część jednostki mieszkaniowej [...] zlokalizowaną na zachód (m.in. dzisiejsze osiedle [...], osiedle [...], osiedle [...]). Na powyższe zwrócił uwagę WSA w Krakowie w wyroku z 6 grudnia 2017 r. sygn. akt II SA/Kr 20/17.

Uwzględniając wynikające z tych faktów wnioski, jak również wcześniejsze uwagi dotyczące pierwotnego przeznaczenia przedmiotowej nieruchomości, Wojewoda doszedł do przekonania, iż stanowiła ona fragment pasa "nieuporządkowanej" zieleni wzdłuż rzeki D. pomiędzy osiedlami mieszkaniowymi, a kombinatem, oddzielającego północne rejony projektowanego Miasta [...] od [...]. Plany co do sposobu realizacji ww. założeń nie były skonkretyzowane tak w dacie składania wniosku o wywłaszczenie przedmiotowej nieruchomości, jak i wydania orzeczenia w tym zakresie, co potwierdzają informacje zawarte w powołanych wcześniej "Założeniach Projektowych Budowy Miasta [...], Aktualizacja na dzień 1 maja 1955 r.", co wynikało ze skali projektowanej wówczas inwestycji, mającej powstać na obszarze 1096 ha, jak również realiów okresu, w którym dokonano omawianego wywłaszczenia. Uzupełnienie powyższych ustaleń w zakresie zbędności nieruchomości na cel wywłaszczenia stanowią pozyskane do akt zdjęcia lotnicze, przedstawiające stan zagospodarowania przedmiotowej nieruchomości w: 1961, 1970, 1976, 1982 1998 i 2004. Z fotografii tych wynika, iż w 1961 r. przedmiotowa nieruchomość stanowiła teren zielony graniczący z drogą (wówczas al. [...], dziś - aleją [...] prowadzącą z miasta do [...]. Na zdjęciu z 1970r. podobnie, przy czym widoczne są na nim zabudowania Centrum Administracyjnego [...]. Podobnie również na zdjęciach z 1976, 1982, 1998 i 2004, przy czym wzrosło zadrzewienie tego terenu i na sąsiedniej działce nr [...], obr. [...], jedn. ewid. [...] został w 1976 r. wybudowany budynek. Co prawda na podstawie ww. dowodów nie sposób ustalić, iż stan, w którym na części nieruchomości znajdowały się drzewa powstał w wyniku zamierzonej i zorganizowanej działalności inwestora - zwłaszcza, że jak wynika z decyzji PWRN w K. znak: [...] o ustaleniu odszkodowania na rzecz H. i F. z C. S. z tytułu wywłaszczenia orzeczeniem PWRN w K. z 7 listopada 1951 r. m.in. parceli katastralnej l. kat. [...], gm. kat. K. , na nieruchomości znajdowały się drzewa owocowa - to z dokumentacji zgromadzonej w niniejszej sprawie nie wynika, aby omawiany pas zieleni miał być urządzony, a jedynie spełniać miał funkcję izolującą część mieszkaniową [...] od jej części przemysłowej. Ponadto zauważono, że "realizacja pasa zieleni" może polegać na adaptacji już istniejącej roślinności. Z kolei z faktu, że część nieruchomości była wykorzystywana też jako pole uprawne, oraz że stopniowo zwiększał się obszar zajęty przez drzewa, wynika, że taki sposób zagospodarowania nieruchomości realizował cel wywłaszczenia tej nieruchomości, którym było utworzenie strefy izolacyjnej pomiędzy miastem i [...] w formie zieleni nieurządzonej. Zwłaszcza, że jak wynika z Ogólnego Planu Zagospodarowania Przestrzennego Miasta K. zatwierdzonego w 1967 r. (16 lat po dacie wywłaszczenia), przedmiotowa nieruchomość znajdowała się w obszernym terenie upraw rolnych zajętych częściowo przez zabudowę zagrodową i przeznaczonym do zalesienia do roku 1970 r., na którym zabudowa przeznaczona była do przeniesienia, jak również na którym obowiązywał zakaz zabudowy, remontów kapitalnych i podziałów. Mając na uwadze, że w 1967 r. teren ten był przeznaczony do zalesienia, należy również uwzględnić, że na podstawie Założeń programowych budowy Miasta Nowa z 1955 r. zieleń w strefach izolacyjnych miała mieć charakter zieleni nieurządzonej. A zatem realizacja pierwotnego celu wywłaszczenia przedmiotowej nieruchomości nie może być niweczona poprzez uznanie, że w późniejszym czasie, tj. w 1967 r., inaczej doprecyzowano przeznaczenie tej nieruchomości jako zalesienie.

W ocenie organu odwoławczego pozyskane przez organ I instancji zdjęcia lotnicze oraz ustalenia poczynione podczas rozpraw administracyjnych połączonych z oględzinami przedmiotowej nieruchomości pozwalają na przyjęcie, iż na zawnioskowanej do zwrotu części działki nr [...], poł. w obr. [...], jedn. ewid. [...] m. K., w granicach wywłaszczonej parceli l. kat. [...], b. gm. kat. [...], został zrealizowany cel wywłaszczenia w postaci pasa zieleni izolacyjnej.

Odnosząc się do zarzutów odwołania dotyczących konieczności wydzielenia z wnioskowanej do zwrotu nieruchomości tych jej części, które znajdują się w granicach pasa drogowego drogi publicznej, z uwagi na to, że pozostała część działki, jako zagospodarowana na zieleń leśną, a nie na budowę Miasta [...] powinna podlegać zwrotowi na rzecz spadkobierców poprzedniego właściciela Wojewoda stwierdził, że celem wywłaszczenia tej nieruchomości było zagospodarowanie jej na zieleń izolacyjną, znajdującą się pomiędzy Miastem [...] a Kombinatem [...], który to cel mieści się w ogólnie ujętym w decyzji o wywłaszczeniu nieruchomości celu jej wywłaszczenia określonym jako budowa Miasta [...] i Kombinatu [...]. Nie jest bowiem konieczne do uznania, że inwestycja mieści się w zakresie inwestycji budowy Miasta [...] ustalenie, czy nieruchomość została zabudowana. Jak już wyżej wyjaśniono, elementami osiedla mieszkaniowego są nie tylko budynki mieszkalne, lecz również inne elementy, które zapewnią osiedlu mieszkaniowemu (w tym przypadku Miastu [...]) właściwe funkcjonowanie, do których należy m.in. zieleń, w tym przypadku specyficzna jej forma, tj. zieleń izolacyjna. Ponadto, jak ustalono na podstawie pisma Zarządu Infrastruktury Komunalnej i Transportu w K. z 4 lutego 2015 r., część działki nr [...], obr. [...] jedn. ewid. [...], w granicach parceli l. kat. [...], b. gm. kat. K. znajduje się poza pasem drogowym drogi publicznej. W związku z powyższym nie ma podstaw do dokonywania podziału części działki nr [...], obr. [...] jedn. ewid. [...]. Odnosząc się do stwierdzenia pełnomocnika odwołującej, że wykorzystanie nieruchomości "na cele przesyłowe" nie stanowi realizacji celu wywłaszczenia, zauważyć należy, że w zaskarżonej decyzji organ I instancji opisał jedynie jakie sieci infrastrukturalne przechodzą przez przedmiotową nieruchomość, wskazując jednocześnie, że celem wywłaszczenia nieruchomości była zieleń izolacyjna, która do 2004 r. została zrealizowana, co jest zgodne ze zgromadzonym materiałem dowodowym.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego E. H. zarzuciła zaskarżonej decyzji naruszenie prawa materialnego, a to przepisu art. 136 § 1 i 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami poprzez ich niezastosowanie, co skutkowało odmową zwrotu nieruchomości, a nadto naruszenie przepisów postępowania, a to art. 107 § 1 k.p.a. przez: brak podstawy prawnej wydanego orzeczenia, jak bowiem wynika z treści decyzji organu II instancji nie zastosował on przy wydaniu decyzji żadnego przepisu prawa materialnego, nieprecyzyjne wyrzeczenie decyzji odnoszące się do "części nieruchomości", które zasadniczo uniemożliwia określenie, w jakim zakresie wniosek został rozpoznany, art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 80 k.p.a. przez niewyjaśnienie w pełni stanu faktycznego sprawy, w szczególności zbadanie, czy faktycznie nieruchomość będąca przedmiotem sprawy została wykorzystania w całości zgodnie z przeznaczeniem jej wywłaszczenia. W związku z podniesionymi zarzutami skarżąca wniosła o uchylenie skarżonej decyzji oraz decyzji ją poprzedzającej i zasądzenie kosztów postępowania od organu na rzecz skarżącej.

W uzasadnieniu skarżąca wskazała, że decyzja wydana została wyłącznie na podstawie art. 9a ustawy o gospodarce nieruchomościami oraz art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. Oba te przepisy zawierają wyłącznie normy prawa procesowego. Już powyższe powinno skutkować przesądzeniem jej wadliwości i koniecznością jej uchylenia. Istotą postępowania administracyjnego jest bowiem zastosowanie odpowiedniego przepisu prawa materialnego w zakresie ujawnionego w sprawie stanu faktycznego, co skutkuje konkretyzacją danej normy prawnej. Takiej podstawy nie stanowią normy prawa procesowego.

Skarżąca zarzuciła, że uzasadnienie jest wewnętrznie sprzeczne i nie pozwala na przyjęcie wniosków, który z powołanych w uzasadnieniu faktów wywodzi organ. Organ powołuje się bowiem na okoliczność, że plany co do sposobu realizacji założeń realizacyjnych projektowanego w 1955 r. Miasta [...] nie były skonkretyzowane w dacie składania wniosku o wywłaszczenie przedmiotowej nieruchomości. Jednocześnie organ ocenia, że jego zdaniem cele orzeczenia wywłaszczeniowego zostały zrealizowane. Wskazać jednak należy, że wywłaszczenie nastąpiła 4 lata wcześniej i miało na celu budowę [...]. Działka nigdy nie została zabudowana, nie została nawet zagospodarowana. W istocie, co wykazują zdjęcia znajdujące się w aktach sprawy, nie uczyniono z nią nic. Zdaniem skarżącej ocenie organu powinien podlegać fakt, czy wywłaszczenie w takiej sytuacji było niezbędne i czy nieruchomość została wykorzystana w jakikolwiek sposób. Czym innym jest bowiem wywłaszczenie działki w celu jej zalesienia czy też przeznaczenie jej na zagospodarowaną zieleń miejską, bądź park, a czym innym jest wywłaszczenie działki po to, by nie zrobić z nią przez 50 lat zupełnie nic. Zdaniem skarżącej pozostawienie działki całkowicie niezagospodarowanej świadczy o tym, że nie została ona wykorzystana na cele wywłaszczeniowe i w związku z tym powinna zostać zwrócona. Skarżąca zwróciła uwagę, że działka jako zagospodarowania zielenią i zadrzewiona spełniała już w dacie wywłaszczenia cele, którym miała zdaniem organu służyć. Nawet przy nieuprawnionym założeniu, że akt prawny z roku 1951 nie mógł w zakresie celów wywłaszczenia spełniać dzisiejszych, w jej ocenie, wywłaszczenie na cel "budowy [...] i Miasta [...]" nie może być w sposób całkowicie dowolny rozszerzany. Skoro orzeczenie wskazywało, że działka ma służyć budowie kombinatu i miasta, nie mogła zostać wywłaszczona w celu nieuczynienia niczego. Okoliczność, że 4 lata później przewidziano możliwość wprowadzenia pasa izolacyjnego w żadnym stopniu nie przekłada się na realizację celu wywłaszczenia wskazanego w decyzji.

Skarżąca zarzuciła, że organ nie poczynił w sprawie ustaleń pozwalających na dokładne określenie sposobu zagospodarowania każdej z działek powstałych w wyniku podziału nieruchomości, w szczególności w aspekcie obszaru zajętego pasem drogowym Al. [...]. W sytuacji powołania się przez organ na wyłączenie części nieruchomości z obrotu prawnego niezbędne jest dokładne geodezyjne określenie przebiegu granicy pasa drogowego i wskazanie, czy nie istnieje możliwość częściowego zwrotu nieruchomości – w części, która nie została zajęta przez pas drogowy. Prawidłowe zastosowanie art. 136 ust. 1 i 3 oraz art. 137 u.g.n. winno skutkować odmiennym rozstrzygnięciem w sprawie. Ponadto podkreśliła, że organ odwoławczy powinien wskazać konkretne części działek, których zwrotu odmawia wraz podaniem przyczyn, dla których nie było możliwe zwrócenie każdej z wymienionych nieruchomości. Uzasadnienie decyzji sprowadza się w znacznej części do ustaleń poczynionych przez organ I instancji, bez rozróżnienia konkretnych powstałych nieruchomości składowych.

W odpowiedzi na skargę Wojewoda podtrzymał stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji, wnosząc o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:

Sąd rozpoznał sprawę i wydał wyrok na posiedzeniu niejawnym, w trybie określonym w art. 15zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID -19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. 2020 r. poz. 374 ze zm.). Zgodnie z przywołanym przepisem, przewodniczący może zarządzić przeprowadzenie posiedzenia niejawnego, jeżeli uzna rozpoznanie sprawy za konieczne, a przeprowadzenie wymaganej przez ustawę rozprawy mogłoby wywołać nadmierne zagrożenie dla zdrowia osób w niej uczestniczących i nie można przeprowadzić jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku. Na posiedzeniu niejawnym w tych sprawach sąd orzeka w składzie trzech sędziów. Na podstawie powołanego przepisu Przewodniczący Wydziału II Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie zarządzeniem skierował sprawę do rozpoznania na posiedzeniu niejawnym.

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 2167) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 2325, dalej p.p.s.a.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W ramach tej kontroli sąd bierze pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, wszystkie przepisy, które powinny znaleźć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, niezależnie od żądań i wniosków podniesionych w skardze - w granicach sprawy, wyznaczonych przede wszystkim rodzajem i treścią zaskarżonego aktu, stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a. Z istoty kontroli wynika również, że zgodność z prawem zaskarżonej decyzji lub postanowienia podlega ocenie przy uwzględnieniu stanu faktycznego i prawnego istniejącego w dacie podejmowania zaskarżonego aktu. Na podstawie art. 145 § 1 p.p.s.a. uwzględnienie skargi na decyzję lub postanowienie następuje w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (pkt 1 lit. a), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (pkt 1 lit. b) lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy (pkt 1 lit. c); a także w przypadku stwierdzenia przyczyn powodujących nieważność aktu lub wydanie go z naruszeniem prawa (pkt 2 i pkt 3). W przypadku uznania, że skarga nie ma uzasadnionych podstaw, podlega ona oddaleniu na podstawie art. 151 p.p.s.a.

W tak zakreślonych ramach kontroli sądowoadministracyjnej skarga nie zasługiwała na uwzględnienie.

Przedmiot kontroli Sądu stanowiła decyzja Wojewody z 10 stycznia 2020 r. utrzymująca w mocy decyzję Starosty [...] o odmowie zwrotu nieruchomości oznaczonej jako część działki nr [...] o powierzchni 7,9178 ha położona w obr. [...] jedn. ewid. [...] w K., w granicach dawnej parceli l. kat. [...] b. gm. kat. [...], na rzecz E. H.-S. i P. S..

Na podstawie art. 136 ust. 3 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (obecnie Dz. U. z 2020 r. poz. 65, dalej: u.g.n.) poprzedni właściciel lub jego spadkobierca mogą żądać zwrotu wywłaszczonej nieruchomości lub jej części, jeżeli, stosownie do art. 137, stała się ona zbędna na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu. Zgodnie z art. 137 ust. 1. u.g.n. nieruchomość uznaje się za zbędną na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu, jeżeli: 1) pomimo upływu 7 lat od dnia, w którym decyzja o wywłaszczeniu stała się ostateczna, nie rozpoczęto prac związanych z realizacją tego celu albo 2) pomimo upływu 10 lat od dnia, w którym decyzja o wywłaszczeniu stała się ostateczna, cel ten nie został zrealizowany. Jeżeli cel wywłaszczenia został zrealizowany tylko na części wywłaszczonej nieruchomości, zwrotowi podlega pozostała część (art. 137 ust. 2 u.g.n.). Podstawę prawną rozstrzygnięcia sprawy o zwrot wywłaszczonej nieruchomości kształtuje nadto wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 13 marca 2014 r., sygn. akt P 38/11 (Dz. U. poz. 376), skutkiem którego art. 137 ust. 1 pkt 2 utracił moc z dniem 24 marca 2014 r. w zakresie, w jakim za nieruchomość zbędną uznaje nieruchomość wywłaszczoną przed 27 maja 1990 r., na której w dniu złożenia wniosku o zwrot, a nie później niż przed 22 września 2004 r. zrealizowano cel określony w decyzji o wywłaszczeniu. Z wyroku tego wynika, że jeżeli nieruchomość objęta żądaniem zwrotu została wywłaszczona przed dniem 27 maja 1990 r., czyli datą komunalizacji z mocy prawa nieruchomości Skarbu Państwa, którymi władały jednostki samorządu terytorialnego, zaś cel wywłaszczenia został zrealizowany przed dniem 22 września 2004 r., czyli dniem wejścia w życie aktualnego brzmienia art. 137 ust. 1 u.g.n., nie można uznać, że cel wywłaszczenia nie został zrealizowany. Realizacja tego celu w terminach wskazanych w art. 137 ust. 1 u.g.n. nie ma w takiej sytuacji znaczenia, tj. nie jest istotne, czy realizację celu wywłaszczenia rozpoczęto w ciągu 7 lat od momentu, w którym decyzja wywłaszczeniowa stała się ostateczna oraz czy zakończono ją w ciągu 10 lat od tego momentu. W świetle powołanego wyroku Trybunału Konstytucyjnego w wypadku nieruchomości wywłaszczonych przed dniem 27 maja 1990 r. spełnienie kryteriów zbędności, wymienionych w art. 137 ust. 1 u.g.n. miałoby znaczenie wyłącznie wówczas, gdyby cel wywłaszczenia był realizowany dopiero po dniu 22 września 2004 r.

Analiza przywołanych regulacji pozwala wyodrębnić trzy przesłanki zwrotu wywłaszczonej nieruchomości: nabycie nieruchomości przez Skarb Państwa lub jednostkę samorządu terytorialnego w drodze wywłaszczenia, wystąpienie o zwrot przez poprzedniego właściciela lub jego spadkobierców, zbędność nieruchomości na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu. W kontrolowanej sprawie organy ustaliły bezsprzecznie, że dwie pierwsze przesłanki zostały spełnione. Sporna okazała się zaś przesłanka zbędności nieruchomości na cel wywłaszczenia, która wymagała ustalenia, po pierwsze, celu wywłaszczenia, a po drugie, dokonania oceny zbędności nieruchomości na ten cel według kryteriów określonych w ustawie.

Zasadniczo, cel wywłaszczenia powinien określać akt, którym dokonano wywłaszczenia. Jak jednak słusznie zauważył organ II instancji w przeszłości częstą praktyką było ogólnikowe określanie celu wywłaszczenia w decyzji lub umowie sprzedaży, bądź też brakowało nawet określenia planowanego przeznaczenia nieruchomości. Wobec tego w przypadku, gdy cel wywłaszczenia został określony nieprecyzyjnie, ogólnikowo, organ orzekający w sprawie zwrotowej powinien dążyć do jego uszczegółowienia w odniesieniu do nieruchomości, której dotyczy żądanie zwrotu na podstawie dostępnej dokumentacji związanej z realizacją celu wywłaszczenia.

Wywłaszczenie przedmiotowej nieruchomości nastąpiło w trybie dekretu Rady Ministrów z dnia 26 kwietnia 1949 r. o nabywaniu i przekazywaniu nieruchomości niezbędnych dla realizacji narodowych planów gospodarczych (tj. Dz. U. z 1952 r. Nr 4, poz. 31 ze zm., dalej: dekret). W świetle postanowień tego dekretu postępowanie zmierzające do wywłaszczenia nieruchomości miało charakter wieloetapowy. Kluczowymi elementami tej procedury było zezwolenie na nabycie nieruchomości udzielane przez Przewodniczącego Państwowej Komisji Planowania Gospodarczego (art. 5 dekretu) oraz orzeczenie o wywłaszczeniu (art. 23 i n. dekretu). Przepisy w tym zakresie nie formułowały wymogu szczegółowego określenia celu wywłaszczenia, tak w odniesieniu do wymogów stawionych wnioskodawcom, jak i organom orzekającym. Cel nabycia nieruchomości, jak i cel wywłaszczenia mógł być zatem określony ogólnie. Znamienne było również to, że wywłaszczenie w trybie dekretu z 26 kwietnia 1949 r. następowało specyficznie, odmiennie niż w przypadku późniejszych ustaw wywłaszczeniowych. Art. 39 ust. 1 dekretu stanowił bowiem, że orzeczenie o wywłaszczeniu przenosi prawo własności nieruchomości na rzecz wywłaszczającego z dniem zgłoszenia wniosku o wywłaszczenie, a więc z mocą wsteczną.

Nie budzą w tej sytuacji żadnych wątpliwości ustalenia organów dokonane przede wszystkim na podstawie orzeczenia Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w K. z 7 listopada 1951 r. znak: [...] (zmienionego orzeczeniem PWRN w K. z 10 grudnia 1952 r. nr [...]) wydanego na podstawie art. 23, art. 24 i art. 37 dekretu z dnia 26 kwietnia 1949 r. o nabywaniu i przekazywaniu nieruchomości niezbędnych dla realizacji narodowych planów gospodarczych, że wywłaszczenie w analizowanym przypadku nastąpiło na cele budowy Miasta [...]

Wobec tak nieprecyzyjnego określenia celu wywłaszczenia konieczne było podjęcie dalszej próby wyjaśnienia, jaki dokładnie był cel wywłaszczenia na przedmiotowej nieruchomości, tzn. co i kiedy miało na niej powstać. Należało przy tym uwzględnić, że realizacja w czasach powojennych inwestycji nazywanej powszechnie "budową miasta [...]" oraz "[...] stanowiła przedsięwzięcie o niespotykanej w tamtym okresie skali oraz unikatowe nawet w kontekście unormowań powołanego dekretu z 26 kwietnia 1949 r. z uwagi na rozmiar tego przedsięwzięcia (obszar wywłaszczeń obejmował 1096 ha). Wojewoda akcentował przy tym, na podstawie własnych doświadczeń związanych z prowadzeniem spraw z zakresu zwrotów nieruchomości wywłaszczonych pod budowę miasta [...], że budowa tej późniejszej krakowskiej dzielnicy następowała etapami i zarówno w sferze projektowej jak i wykonawczej bardzo często ulegała pewnym modyfikacjom. W licznych publikacjach historycznych niejednokrotnie znaleźć można informacje o tym, że prace w terenie prowadzone były początkowo na podstawie ogólnych założeń, zaś konkretne plany wykonawcze powstawały "na bieżąco", tj. w toku prowadzonych robót budowlanych.

Pozyskane w tym zakresie przez organy dokumenty zostały szczegółowo opisane w zaskarżonej decyzji i w tym miejscu nie ma potrzeby ich przywoływać. Zaakcentować należy natomiast, że szczególne znaczenie dowodowe słusznie przypisały organy administracji dokumentowi pn. "Założenia projektowe Budowy Miasta [...]. Aktualizacja na dzień 1 maja 1955 r." opracowanemu przez Dyrekcję Budowy Miasta K., a także aktowi planistycznemu pn. "Miasto K. - Ogólny Plan Zagospodarowania Przestrzennego" z 31.03.1967 r. oraz planowi "[...]. Studium koncepcyjne strefy ochronnej "granice strefy" z lutego 1975 r. W świetle tych dokumentów jako uprawnione należy przyjąć ustalenia, zgodnie z którymi teren przedmiotowej nieruchomości, znajdujący się pomiędzy budynkami Centrum Administracyjnego [...] (wcześniej [...]) a zalewem przy rzece Dłubni, mieścił w granicach strefy izolacyjnej pomiędzy kombinatem a osiedlami mieszkaniowymi.

Z opracowania "Założenia Projektowe Budowy Miasta [...], Aktualizacja na dzień 1 maja 1955 r." wynika, że teren ten stanowił element pasa izolacyjnego między budową Miasta i [...] okalającego miasto. Pas zieleni miał mieścić w sobie kompleksy urządzeń sportowych, ogródków działkowych i izolacyjnych pasów leśnych. Zgodnie z założeniami przedstawionymi w ww. dokumencie w zakresie "zieleni" planowanej w ramach budowy miasta [...] przewidywano trzy rodzaje tego typu zagospodarowania: zieleń "osiedlową" (parki wypoczynkowo-spacerowe i "ludowe", promenady oraz zieleńce), zieleń "pozaosiedlową" (ogródki działkowe, cmentarze) oraz zieleń nieurządzoną w postaci pasa izolacyjnego o szerokości do 1 km z obu stron rzeki D. - na północno-wschodnim i wschodnim obrzeżu miasta [...]. Pas ten miał stanowić naturalną zaporę przed szkodliwym wpływem zadymień przemysłowych [...]. Powierzchnia pasa zieleni izolacyjnej wynosiła ok. 250 ha. Według przywołanych aktów planistycznych teren przedmiotowej nieruchomości był przeznaczony pod uprawy rolne, do zalesienia do roku 1970, na którym obowiązywał zakaz zabudowy i podziałów. Uzupełnienie powyższych ustaleń w zakresie zbędności nieruchomości na cel wywłaszczenia stanowiły pozyskane do akt zdjęcia lotnicze, przedstawiające stan zagospodarowania przedmiotowej nieruchomości w: 1961, 1970, 1976, 1982 1998 i 2004, których oceny dokonały organy obu instancji, i ocena ta nie budzi wątpliwości.

Wobec powyższego Sąd przyjął jako uprawnione ustalenia, zgodnie z którymi przedmiotowa nieruchomość położona była na terenie, który z założenia miał być pasem zieleni "nieurządzonej", oddzielającym zabudowę mieszkaniową od projektowanego kombinatu metalurgicznego.

Sąd w składzie rozpatrującym przedmiotową sprawę podziela stanowisko wyrażone w wyroku WSA w Krakowie z 13 kwietnia 2017 r. sygn. akt II SA/Kr 20/17 (orzeczenia.nsa.gov.pl), w którym trafnie wskazano, że stwierdzenie, iż stan zagospodarowania nie powstał w wyniku zamierzonej i zorganizowanej działalności człowieka nie stoi na przeszkodzie ustaleniu, że cel wywłaszczenia w analizowanym przypadku został zrealizowany. Z dokumentacji zgromadzonej w sprawie nie wynika, aby omawiany pas zieleni miał być urządzony, a jedynie miał spełniać i spełniał funkcję izolującą część mieszkaniową [...] od jej części przemysłowej przez to, że pozostał niezabudowany i porośnięty roślinnością. Wobec tego nie przeczy tezie o zrealizowaniu celu wywłaszczenia również to, że opisany wyżej sposób realizacji celu mógł istnieć w dniu wywłaszczenia, albo to, że istniejący w dniu wywłaszczenia sposób zagospodarowania terenu został zaadaptowany na potrzeby celu wywłaszczenia.

W świetle powyższych ustaleń należało przyjąć jako uzasadnione stanowisko, zgodnie z którym na przedmiotowej nieruchomości zrealizowano cel wywłaszczenia, wobec czego nie można jej uznać za zbędną na ten cel, w rozumieniu art. 137 u.g.n. (z uwzględnieniem wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 13 marca 2014 r. sygn. P 38/11), a co za tym idzie - decyzję o odmowie zwrotu nieruchomości na rzecz należało uznać za zgodną z prawem. Ustalenia w sprawie oparte zostały na obszernym materiale dowodowym, a z akt administracyjnych wynika, że podjęto wszelkie możliwe działania celem pozyskania jak najpełniejszej dokumentacji, związanej z wywłaszczeniem i sposobem zagospodarowania spornej nieruchomości. Nie doszło zatem w sprawie do naruszenia zasady prawdy materialnej (art. 7 k.p.a.), gdyż organy prawidłowo zebrały i rozpatrzyły materiał dowodowy (art. 77 § 1 k.p.a.). W zaskarżonej decyzji wyrażono prawidłową ocenę stanu faktycznego, spełniającą wymogi art. 80 k.p.a. Uzasadnienie decyzji czyni zadość wymogom art. 107 § 3 k.p.a., w tym przedstawia właściwie dokonane w postępowaniu ustalenia, ocenę zgromadzonego materiału dowodowego, wykładnię zastosowanych norm prawnych, a także odpowiedź na zarzuty zgłoszone w odwołaniu.

Nie budzi wątpliwości Sądu, że organ odwoławczy zastosował w sprawie art. 136 ust. 3 oraz art. 137 ust. 1 u.g.n., które to przepisy zostały przywołane w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Brak ich przywołania w petitum decyzji nie stanowi istotnego naruszenia prawa. Przedstawiona w uzasadnieniu decyzji argumentacja jest prawidłowa i – jak to wyżej stwierdzono - pozwala na przyjęcie stanowiska, że w sprawie nie zostały spełnione przesłanki zwrotu wywłaszczonej nieruchomości, wskazane w art. 136 ust. 3 oraz art. 137 ust. 1 u.g.n. w odniesieniu do całego terenu objętego wnioskiem o zwrot.

Tym samym Sąd uznał zgłoszone w skardze zarzuty za pozbawione podstaw, również te odnoszące się do konieczności wydzielenia z wnioskowanej do zwrotu nieruchomości części podlegających zwrotowi. W ocenie organu całość nieruchomości przeznaczona była na realizację ww. celu wywłaszczenia, wobec czego w całości nie podlega zwrotowi i Sąd takie stanowisko podziela.

Mając powyższe na uwadze, działając na podstawie art. 151 p.p.s.a., Sąd skargę oddalił.