Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt I SA/Kr 384/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2019-05-09 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych, zabezpieczenie zobowiązań podatkowych
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 59 par 2-par 4
journal: Dz.U. 2018 poz 1314
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia: WSA Waldemar Michaldo Sędziowie: WSA Wiesław Kuśnierz WSA Urszula Zięba (spr.) Protokolant: st.sek.sąd. Renata Furgalska-Pazdan po rozpoznaniu w postępowaniu uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 9 maja 2019 r. sprawy ze skargi E. R. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w K. z dnia [...] stycznia 2019 r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia postępowania egzekucyjnego - skargę oddala -


UZASADNIENIE

Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w K. postanowieniem z dnia 14 stycznia 2019r., nr [...] utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego K. z dnia 8 listopada 2018r., nr [...], odmawiające umorzenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego wobec E. R..

Powyższe rozstrzygnięcie zapadło w następującym stanie faktycznym. Naczelnik Pierwszego Urzędu Skarbowego K., jako organ egzekucyjny prowadzi postępowanie egzekucyjne do majątku zobowiązanej E. R. na podstawie własnych tytułów wykonawczych oraz tytułów wykonawczych, wystawionych przez Prezesa Zarządu [...] oraz Prezydenta Miasta K.. Tytuły wykonawcze obejmują zaległości w podatku od towarów i usług za okres lipiec-listopad 2010r., obowiązkową wpłatę na rzecz PEFRON i nieopłacone parkowanie pojazdu.

Pismem z dnia 5 października 2018r. zobowiązani E. R. i W. R. zwrócili się do organu egzekucyjnego z wnioskiem o umorzenie postępowania egzekucyjnego. We wniosku powołali art. 59 § 2 i § 4 ustawy z dnia 17 czerwca 1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j. Dz. U. z 2018r. poz. 1314 ze zm., dalej: "u.p.e.a.") wskazując, że postępowanie egzekucyjne może być umorzone w przypadku stwierdzenia, że w postępowaniu egzekucyjnym nie uzyska się kwoty przewyższającej wydatki egzekucyjne. Zdaniem zobowiązanych taka sytuacja ma miejsce, a umorzenie postępowania egzekucyjnego powinno dotyczyć wszystkich tytułów wykonawczych.

Naczelnik Pierwszego Urzędu Skarbowego K. rozpoznając wniosek ww. zobowiązanej, postanowieniem z dnia 8 listopada 2018r. odmówił umorzenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego wobec E. R.. Natomiast kolejnym postanowieniem z dnia 8 listopada 2018r. odmówił umorzenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego wobec zobowiązanego W. R. (przedmiot odrębnego postępowania).

E. R. nie godząc się z ww. postanowieniem wniosła zażalenie. W zażaleniu zarzuciła naruszenie art. 59 § 2 w zw. z art. 59 § 4 u.p.e.a. oraz art. 33 § 1 pkt 1 i 10 i art. 34 u.p.e.a, poprzez ich nieprawidłowe zastosowanie, polegające na odmowie uwzględnienia wniosku, pomimo istnienia podstaw dla przeciwnego działania. W uzasadnieniu zażalenia podtrzymała argumentację zawartą we wniosku o umorzenie postępowania egzekucyjnego. Wobec tego wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i umorzenie postępowania egzekucyjnego, a w przypadku nie uwzględnienia ww. wniosku, przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji.

Organ II instancji, po przeprowadzeniu postępowania zażaleniowego wydał postanowienie z dnia 14 stycznia 2019r., o którym mowa na wstępie. W uzasadnieniu powołano się m.in. na treść art. 59 § 2 - § 4 u.p.e.a. Następnie wskazano, że organ egzekucyjny w uzasadnieniu postanowienia wskazał powody odmowy uwzględnienia złożonego wniosku, a zatem i odmowy umorzenia postępowania egzekucyjnego. Dokonując analizy prowadzonego postępowania, organ ten wskazał na istniejące zobowiązania wobec wierzycieli. Na dzień 8 października 2018r. zaległości łącznie wraz z odsetkami i kosztami egzekucyjnymi wynosiły [...] zł (postępowanie egzekucyjne prowadzone w oparciu o tytuły wykonawcze Prezesa Zarządu [...] nr [...] do [...] na łączna kwotę [...]zł zostały zawieszone z uwagi na zawarty z wierzycielem układ ratalny). W toku egzekucji organ egzekucyjny protokołem z dnia 15 grudnia 2015r. i 23 grudnia 2015r. dokonał zajęcia ruchomości zobowiązanej, 3 kanapy, stół, dzieła sztuki w postaci obrazów oraz samochód osobowy S. F.. W dniu 15 lutego 2018r. organ egzekucyjny wystąpił do Sądu Rejonowego w W. z wnioskiem o nakazanie wyjawienia majątku E. R.. Na wyznaczone posiedzenia sądu zobowiązana nie zgłaszała się (stan na dzień 7 grudnia 2018r.). Organ egzekucyjny ponadto wskazał, że Dyrektor UKS w K. w wyniku wszczętego wobec zobowiązanej w dniu 3 listopada 2014r. postępowania kontrolnego, wydał w dniu 30 lipca 2015r. decyzję nr [...], której nadano rygor natychmiastowej wykonalności. Decyzja ta stała się wykonalna, a jej wykonanie nie zostało wstrzymane. Organ egzekucyjny zwrócił zarazem uwagę, że po wszczętym w dniu 3 listopada 2014r. postępowaniu kontrolnym, zobowiązana w dniu 19 listopada 2014r. dokonała darowizny na rzecz syna P. R. (wspólność ustawowa majątkowa małżeńska) nieruchomości o pow. 0,0229 ha położonej w K. oraz udziału (wspólność ustawowa małżeńska) w nieruchomości o pow. 0,9227 ha położonej w K., Dzielnica [...], działki nr: [...], [...], [...], [...]. W kolejnym dniu, tj. 20 listopada 2014r. zobowiązana obdarowała córkę A. S., przenosząc na jej rzecz nieruchomości, dla których Sąd Rejonowy w W. prowadzi księgi wieczyste o nr [...] oraz [...] Naczelnik Pierwszego US K., mając na względzie ww. okoliczności, zwrócił się z wnioskiem do Prokuratorii Generalnej Rzeczpospolitej Polskiej o uznanie bezskuteczności dokonanej na rzecz córki darowizny. Postępowanie w tej sprawie nie zostało zakończone. Następnie organ II instancji dokonał oceny sytuacji zobowiązanej i stwierdził, że w przedmiotowym postępowaniu, organ egzekucyjny słusznie stwierdził, że nie wystąpiła przesłanka umorzenia postępowania egzekucyjnego, o której mowa w art. 59 § 2 u.p.e.a. Brak dochodów zobowiązanej, co prawda utrudnia dokonanie skutecznych czynności egzekucyjnych, nie jest jednak powodem do stwierdzenia braku posiadania środków pieniężnych przez zobowiązaną, czy też braku możliwości poniesienia wydatków egzekucyjnych. Organ, analizując zaistniały stan sprawy, zwrócił uwagę na niekonsekwencję zobowiązanej: z jednej strony sugeruje ona, że nie jest w stanie ponieść wydatków egzekucyjnych, z drugiej jednak strony nie stawia się na planowane posiedzenia Sądu Rejonowego w W. w sprawie o wyjawienie majątku; kolejno, z jednej strony stwierdza, że niewątpliwie ma miejsce w niniejszej sprawie sytuacja, w której organ egzekucyjny nie uzyska kwoty przewyższającej wydatki egzekucyjne, z drugiej jednak strony nie zauważa, że postępowanie egzekucyjne do części tytułów wykonawczych zostało zawieszone z uwagi na zawarty układ ratalny. Układ ratalny nie został przez zobowiązaną zerwany. Raty są regulowane przez zobowiązaną, mimo deklarowanego braku dochodu i deklarowanego braku majątku. Organ wskazał też, że należy rozróżnić naliczone koszty egzekucyjne od wydatków egzekucyjnych, o których mowa w art. 59 § 2 u.p.e.a. Wydatki egzekucyjne są bowiem jedynie częścią kosztów egzekucyjnych. W opisanej wyżej sytuacji trudno jest podzielić pogląd zobowiązanej, że w niniejszym postępowaniu egzekucyjnym nie uzyska się kwoty przewyższającej wydatki egzekucyjne. Postępowanie egzekucyjne bowiem nie zostało zakończone, cały czas się toczy. Toczy się również postępowanie dotyczące uznania bezskuteczności dokonanej przez zobowiązaną na rzecz córki darowizny nieruchomości. Stwierdzenie bezskuteczności takiej darowizny da możliwość prowadzenia postępowania egzekucyjnego z nieruchomości. W takiej sytuacji, umarzanie postępowania egzekucyjnego jest nieuzasadnione i byłoby sprzeczne z interesem wierzycieli. Organ egzekucyjny zobowiązany jest zatem wypełniać swoje obowiązki wobec zobowiązanej i w dalszym ciągu podejmować czynności, zmierzające do wyegzekwowania zaległości. Zauważono ponadto, że art. 59 § 2 u.p.e.a. został skonstruowany na zasadzie uznania administracyjnego. Zdaniem organu zażaleniowego, w niniejszej sprawie, organ egzekucyjny nie mógł rozważyć umorzenia postępowania egzekucyjnego, bowiem nie doszedł do wniosku, że w postępowaniu egzekucyjnym nie uzyska się kwoty przewyższającej wydatki egzekucyjne. Uczynił więc słusznie, odmawiając umorzenia postępowania egzekucyjnego.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skarżąca ww. postanowieniu zarzuciła naruszenie:

- art. 59 § 2 w zw. z art. 59 § 4, art. 33 § 1 pkt 1 i 10 i art. 34 u.p.e.a., poprzez ich nieprawidłowe zastosowanie polegające na odmowie uwzględnienia wniosku, pomimo istnienia podstaw prawnych i faktycznych dla przeciwnego postąpienia,

- art. 17, art. 33 § 1 pkt 1 i 10 i art. 34 u.p.e.a., poprzez ich nieprawidłowe zastosowanie, polegające na uznaniu wniesionego zarzutu za nieuzasadniony, pomimo istnienia podstaw prawnych i faktycznych dla przeciwnego postąpienia,

- art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 k.p.a., poprzez ich nieprawidłowe zastosowanie, polegające na utrzymaniu w mocy zaskarżonego postanowienia organu I Instancji, mimo braku podstaw prawnych i faktycznych do takiego postąpienia.

W uzasadnieniu skargi skarżąca podtrzymała argumentację, że organ egzekucyjny powinien umorzyć postępowanie egzekucyjne, bowiem nie posiada ona żadnego majątku, z którego możliwa byłaby egzekucja. Dodatkowo zarzuciła, że organ egzekucyjny nie dopełnił obowiązku zapewnienia skarżącej, jako stronie, czynnego udziału w każdym stadium postępowania oraz nie dopełnił obowiązku umożliwienia jej wypowiedzenia się przed wydaniem rozstrzygnięcia w sprawie. Zdaniem skarżącej, obowiązkiem organu było pouczenie jej o prawie zapoznania się z aktami sprawy i pouczenie o prawie złożenia końcowego oświadczenia w sprawie, stanowiącej przedmiot postępowania. Brak tych czynności, zdaniem skarżącej, narusza art. 10 k.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a.

W świetle powyższych zarzutów oraz argumentacji skargi wniesiono o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości oraz o przekazanie sprawy Dyrektorowi Izby Administracji Skarbowej w K. do ponownego rozpoznania i zasądzenie kosztów postępowania, niezbędnych do celowego dochodzenia praw, według norm prawem przepisanych.

W odpowiedzi na skargę organ II instancji, podtrzymał w całości dotychczasowe stanowisko w sprawie. W zakresie zarzutów skargi, uznał je za bezpodstawne i powołał się na treść zaskarżonego postanowienia. Dodał, że wbrew twierdzeniu skarżącej, nie doszło do naruszenia zasady, wyrażonej w art. 10 k.p.a.. Prawdą jest, że organ egzekucyjny, ani też organ odwoławczy nie wezwali skarżącej, by ta w odpowiednim terminie odniosła się do zgromadzanego materiału dowodowego. Organy uczyniły słusznie, bowiem nie miały takiego obowiązku. Nie ma bowiem przepisu, który by w u.p.e.a. do tego obligował. W ocenie organu II instancji w sprawie nie został też naruszony art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 k.p.a., gdyż zostały one przywołane/zastosowane adekwatnie do podjętego rozstrzygnięcia. Nie można było bowiem powołać innych przepisów, utrzymując w mocy postanowienie organu I instancji. W konsekwencji wniesiono o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Stosownie do art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2018r. poz. 1302 ze zm.; dalej jako: "p.p.s.a.") sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. W ramach swej kognicji sąd bada, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia prawa materialnego i przepisów postępowania.

Z kolei zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Zobowiązany jest natomiast do wzięcia z urzędu pod uwagę wszelkich naruszeń prawa, w tym także tych niepodniesionych w skardze, które są związane z materią zaskarżonych aktów administracyjnych.

Na podstawie art. 135 p.p.s.a. Sąd podejmuje także środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego załatwienia sprawy.

Uwzględnienie skargi następuje w przypadkach naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a.), naruszenia prawa, dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (art. 145 § 1 pkt. 1 lit. b p.p.s.a.), oraz innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a.). W przypadkach, gdy zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach, sąd stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia (art. 145 § 1 pkt. 2 p.p.s.a.). Natomiast w razie nieuwzględnienia skargi w całości albo w części sąd oddala skargę odpowiednio w całości albo w części (art. 151 p.p.s.a.).

Należy również wskazać, że w myśl art. 119 pkt 3 p.p.s.a. sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę, co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie.

Dokonując kontroli legalności zaskarżonego postanowienia organu I i II instancji w granicach kompetencji, przysługujących sądowi administracyjnemu, na podstawie wyżej wymienionych przepisów, Sąd uznał, że nie zawierają one wad, powodujących konieczność ich wyeliminowania z obrotu prawnego. W konsekwencji skarga E. R. nie jest zasadna.

Przedmiotem kontroli Sądu w niniejszej sprawie jest postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w K. z dnia 14 stycznia 2019r., nr [...], którym utrzymano w mocy postanowienie Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego K. z dnia 8 listopada 2018r., nr [...], odmawiające umorzenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego wobec E. R..

W pierwszej kolejności wskazać należy, że instytucja umorzenia postępowania egzekucyjnego, polega na zakończeniu postępowania bez doprowadzenia do wykonania egzekwowanego obowiązku z powodu wystąpienia przeszkód uniemożliwiających lub powodujących niecelowość dalszego prowadzenia postępowania egzekucyjnego.

Trzeba pamiętać, że instytucja umorzenia postępowania egzekucyjnego ma na celu jego zakończenie, najczęściej z przyczyn natury formalnej, gdy w danej, konkretnej sytuacji, zaistniałej w jego toku, wykonanie obowiązku przez zobowiązanego jest niemożliwe lub niedopuszczalne. Umorzenie postępowania egzekucyjnego oznacza zawsze, że nie jest realizowany jego cel, wiąże się ono z trwałymi przeszkodami uniemożliwiającymi dalsze jego prowadzenie i może nastąpić w każdym jego stadium. Przesłanki umorzenia postępowania egzekucyjnego są w znacznej części następstwem pojawienia się przyczyn niedopuszczalności postępowania egzekucyjnego.

Umorzenie postępowania egzekucyjnego może być obligatoryjne (na podstawie przesłanek z art. 59 § 1 u.p.e.a.) lub fakultatywne (na podstawie przesłanki z art. 59 § 2 u.p.e.a.).

W pierwszym przypadku musi się ziścić którakolwiek z przesłanek enumeratywnie wymienionych w art. 59 § 1 u.p.e.a. Zgodnie z tym przepisem postępowanie egzekucyjne umarza się:

1) jeżeli obowiązek został wykonany przed wszczęciem postępowania;

2) jeżeli obowiązek nie jest wymagalny, został umorzony lub wygasł z innego powodu albo jeżeli obowiązek nie istniał;

3) jeżeli egzekwowany obowiązek został określony niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z decyzji organu administracyjnego, orzeczenia sądowego albo bezpośrednio z przepisu prawa;

4) gdy zachodzi błąd co do osoby zobowiązanego lub gdy egzekucja nie może być prowadzona ze względu na osobę zobowiązanego;

5) jeżeli obowiązek o charakterze niepieniężnym okazał się niewykonalny;

6) w przypadku śmierci zobowiązanego, gdy obowiązek jest ściśle związany z osobą zmarłego;

7) jeżeli egzekucja administracyjna lub zastosowany środek egzekucyjny są niedopuszczalne albo zobowiązanemu nie doręczono upomnienia, mimo iż obowiązek taki ciążył na wierzycielu;

8) jeżeli postępowanie egzekucyjne zawieszone na żądanie wierzyciela nie zostało podjęte przed upływem 12 miesięcy od dnia zgłoszenia tego żądania;

9) na żądanie wierzyciela;

10) w innych przypadkach przewidzianych w ustawach.

Przesłanki do fakultatywnego umorzenia postępowania egzekucyjnego zostały natomiast określone w art. 59 § 2 u.p.e.a. W myśl tego przepisu postępowanie egzekucyjne może być umorzone w przypadku stwierdzenia, że w postępowaniu egzekucyjnym dotyczącym należności pieniężnej nie uzyska się kwoty przewyższającej wydatki egzekucyjne.

Użycie przez ustawodawcę zwrotu "w przypadku stwierdzenia" wskazuje, że umorzenie postępowania egzekucyjnego na podstawie art. 59 § 2 u.p.e.a. każdorazowo wymaga uprzedniego przeprowadzenia kalkulacji, stanowiącej podstawę ustalenia, że w postępowaniu egzekucyjnym nie uzyska się kwoty przewyższającej wydatki egzekucyjne (por. wyrok NSA z dnia 22 czerwca 2017r., sygn. akt II GSK 2798/15, CBOSA). Owa kalkulacja powinna być załączona do akt postępowania. Podstawę faktyczną do podjęcia takiego rozstrzygnięcia stanowi bowiem prawidłowo wyjaśniony stan faktyczny, z którego wynika zaistnienie bezskuteczności egzekucji. Podkreślenia również wymaga, że badanie istnienia tej przesłanki musi odnosić się do aktualnego stanu faktycznego, czyli na dzień wydania postanowienia na podstawie art. 59 § 2 u.p.e.a. (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 10 listopada 2016r., sygn. akt VIII SA/Wa 331/16, CBOSA).

Podkreślenia wymaga, że zaistnienie przesłanki wskazanej w art. 59 § 2 u.p.e.a. nie nakłada na organ obowiązku umorzenia postępowania egzekucyjnego, a jedynie udostępnia taką możliwość. Tym samym, umorzenie postępowania egzekucyjnego dotyczącego należności pieniężnej w sytuacji, gdy postępowanie to nie doprowadzi do uzyskania kwoty przewyższającej koszty jego prowadzenia, następuje wedle uznania organów egzekucyjnych, które winny kierować się względami celowościowymi (por. wyrok NSA z dnia 2 czerwca 2011r., sygn. akt II FSK 169/10, CBOSA). Zawarty w ww. przepisie zwrot "może" daje organowi możliwość z jego skorzystania, tzn. jeżeli organ uzna, że dalsze prowadzenie postępowania jest uzasadnione, nie musi go umarzać. Nie oznacza to jednak dowolności w procedowaniu.

Dopełniając powyższe, wskazać należy, że założeniem powyższej regulacji jest ochrona wierzyciela przed dalszym ponoszeniem (generowaniem) kosztów egzekucyjnych. Stosownie do art. 64c § 4 u.p.e.a. wierzyciel pokrywa bowiem koszty postępowania egzekucyjnego, jeżeli nie mogą być one ściągnięte od zobowiązanego. Warunkiem umorzenia postępowania egzekucyjnego na podstawie art. 59 § 2 u.p.e.a. jest dokładne zbadanie wszystkich okoliczności sprawy, ze szczególnym uwzględnieniem przyczyn braku możliwości zaspokojenia obowiązku objętego tytułem wykonawczym.

Przenosząc powyższe na grunt badanej sprawy wskazać na wstępie trzeba, że bezsporne jest, iż Naczelnik Pierwszego Urzędu Skarbowego K., jako organ egzekucyjny prowadzi postępowanie egzekucyjne do majątku skarżącej E. R. na podstawie własnych tytułów wykonawczych oraz tytułów wykonawczych, wystawionych przez [...] Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych oraz Prezydenta Miasta K.. Tytuły wykonawcze obejmują zaległości w podatku od towarów i usług za okres lipiec-listopad 2010r., obowiązkową wpłatę na rzecz PEFRON i nieopłacone parkowanie pojazdu. E. R. zwróciła się do organu egzekucyjnego z wnioskiem o umorzenie postępowania egzekucyjnego wskazując, że może ono być umorzone w przypadku stwierdzenia, iż w postępowaniu egzekucyjnym nie uzyska się kwoty przewyższającej wydatki egzekucyjne. Zdaniem skarżącej taka sytuacja ma miejsce, a umorzenie postępowania egzekucyjnego powinno dotyczyć wszystkich tytułów wykonawczych.

Wbrew zarzutom skarżącej należy jednak wskazać, że w przedmiotowym postępowaniu, organ egzekucyjny słusznie stwierdził, iż nie wystąpiła przesłanka umorzenia postępowania egzekucyjnego, o której mowa w art. 59 § 2 u.p.e.a. Słusznie zauważył organ, że brak deklarowanych dochodów skarżącej, co prawda utrudnia dokonanie skutecznych czynności egzekucyjnych, nie jest jednak powodem do stwierdzenia braku posiadania środków pieniężnych, czy też braku możliwości poniesienia wydatków egzekucyjnych. Zauważyć należy, że w przedmiotowej sprawie na dzień 8 października 2018r. zaległości skarżącej wraz z odsetkami i kosztami egzekucyjnymi wynosiły [...] zł (postępowanie egzekucyjne prowadzone w oparciu o tytuły wykonawcze [...] Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych nr [...] do [...] na łączna kwotę [...]zł zostały zawieszone z uwagi na zawarty z wierzycielem układ ratalny).

Przechodząc do kontroli przedmiotowej sprawy, w ocenie Sądu, nie można zgodzić się ze stanowiskiem skarżącej, iż w niniejszym postępowaniu egzekucyjnym, nie uzyska się kwoty przewyższającej wydatki egzekucyjne.

Zauważyć bowiem trzeba, że przedmiotowe postępowanie egzekucyjne nie zostało zakończone i cały czas się toczy. Okoliczności faktyczne sprawy wskazują, że w toku egzekucji, organ egzekucyjny protokołem z dnia 15 grudnia 2015r. i z dnia 23 grudnia 2015r. dokonał zajęcia ruchomości skarżącej, 3 kanapy, stół, dzieła sztuki w postaci obrazów oraz samochód osobowy S. F.. W dniu 15 lutego 2018r. organ egzekucyjny wystąpił do Sądu Rejonowego w W. z wnioskiem o nakazanie wyjawienia majątku E. R.. Na wyznaczone posiedzenia sądu, skarżąca nie zgłaszała się (stan na dzień 7 grudnia 2018r.). Dodatkowo, prawidłowo organ egzekucyjny zwrócił uwagę, że Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej w K. w wyniku wszczętego wobec skarżącej w dniu 3 listopada 2014r. postępowania kontrolnego, wydał w dniu 30 lipca 2015r. decyzję o nr [...], której nadano rygor natychmiastowej wykonalności. Decyzja ta stała się wykonalna, a jej wykonanie nie zostało wstrzymane.

Prawidłowo też organ egzekucyjny zwrócił zarazem uwagę, że po wszczętym w dniu 3 listopada 2014r. postępowaniu kontrolnym, skarżąca w dniu 19 listopada 2014r. dokonała darowizny na rzecz syna P. R. (wspólność ustawowa majątkowa małżeńska) nieruchomości o pow. 0,0229 ha położonej w K. oraz udziału (wspólność ustawowa małżeńska) w nieruchomości o pow. 0,9227 ha położonej w K., Dzielnica [...], działki nr: [...], [...], [...], [...]. W kolejnym dniu, tj. 20 listopada 2014r. skarżąca obdarowała córkę A. S., przenosząc na jej rzecz nieruchomości, dla których Sąd Rejonowy w W. prowadzi księgi wieczyste o nr [...] oraz [...]

Na uwagę zasługuje jednak to, że w sprawie toczy się postępowanie dotyczące uznania bezskuteczności dokonanej przez skarżącą w dniu 20 listopada 2014r. na rzecz córki A. S. darowizny nieruchomości, dla których Sąd Rejonowy w W. prowadzi księgi wieczyste o ww. numerach. W okolicznościach przedmiotowej sprawy, Naczelnik Pierwszego Urzędu Skarbowego K. zwrócił się bowiem z wnioskiem do Prokuratorii Generalnej Rzeczpospolitej Polskiej o uznanie bezskuteczności, dokonanej przez skarżącą na rzecz córki darowizny. Postępowanie w tej sprawie nie zostało zakończone.

Należy zgodzić się z oceną organu, że stwierdzenie bezskuteczności takiej darowizny jest wysoce prawdopodobne i dałoby możliwość prowadzenia postępowania egzekucyjnego z nieruchomości. W takiej sytuacji umarzanie postępowania egzekucyjnego byłoby nieuzasadnione i sprzeczne z interesem wierzyciela.

Nie można tracić z pola widzenia, że organ egzekucyjny dopiero w sytuacji, gdyby stwierdził, że nie uzyska się kwoty przewyższającej wydatki egzekucyjne, mógłby rozważyć ewentualne umorzenie postępowania egzekucyjnego. Sytuacja taka nie miała jednak miejsca na gruncie przedmiotowej sprawy.

Nie bez znaczenia dla kontrolowanego przypadku jest również okoliczność niekonsekwencji skarżącej, która z jednej strony sugeruje, że nie jest w stanie ponieść wydatków egzekucyjnych, z drugiej jednak strony nie stawia się na planowane posiedzenia Sądu Rejonowego w W. w sprawie o wyjawienie majątku. Nadto, z jednej strony stwierdza ona, że niewątpliwie ma miejsce w niniejszej sprawie sytuacja, w której organ egzekucyjny nie uzyska kwoty przewyższającej wydatki egzekucyjne, z drugiej jednak strony nie zauważa, że postępowanie egzekucyjne do części tytułów wykonawczych zostało zawieszone z uwagi na zawarty układ ratalny. Układ ratalny nie został przez skarżącą zerwany. Raty są regulowane przez skarżąca, mimo deklarowanego braku dochodu i deklarowanego braku majątku.

Nie budzi wątpliwości Sądu, że w badanej sprawie organ egzekucyjny, jak i następnie organ zażaleniowy w uzasadnieniu postanowienia, wskazali powody odmowy uwzględnienia złożonego wniosku, a zatem i odmowy umorzenia postępowania egzekucyjnego. Nadto nie można tracić z pola widzenia, że w kontrolowanej sprawie, postępowanie egzekucyjne nadal się toczy, na co wskazywano powyżej. Rację mają organy, że wobec okoliczności faktycznych przedmiotowej sprawy, nie można przesądzić o jego bezskuteczności. Dokonując analizy prowadzonego postępowania, organ egzekucyjny nie doszedł do wniosku, że w postępowaniu egzekucyjnym nie uzyska się kwoty przewyższającej wydatki egzekucyjne – uczynił więc słusznie, odmawiając umorzenia postępowania egzekucyjnego. W konsekwencji, nie mogą zyskać aprobaty Sądu zarzuty skarżącej dotyczące naruszenia przez organ przepisów prawa materialnego.

Co więcej, zasadnie organy egzekucyjne wskazują też na kwestię rozróżnienia naliczonych kosztów egzekucyjnych (w przedmiotowym postępowaniu kwota: [...] zł), od wydatków egzekucyjnych, o których mowa w art. 59 § 2 u.p.e.a. Wydatki egzekucyjne są bowiem jedynie częścią kosztów egzekucyjnych i mogą dotyczyć np. kosztów związanych z dojazdem poborcy skarbowego do zobowiązanej. Koszty egzekucyjne obciążają zobowiązaną, są one bowiem następstwem uchylania się zobowiązanej od wykonania obowiązku i w rezultacie - konieczności wszczęcia przeciwko zobowiązanej przymusu egzekucyjnego. Koszty egzekucyjne nalicza organ egzekucyjny w wysokości określonej przepisami i pobiera je w trybie egzekucji administracyjnej. Koszty egzekucyjne powstałe w egzekucji należności pieniężnej są dochodzone na podstawie tytułu wykonawczego, wystawionego na tę należność.

W kontekście powyższego wyjaśnić należy, że art. 64c § 7 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji stanowi, że organ egzekucyjny wydaje postanowienie w sprawie kosztów egzekucyjnych na wniosek wierzyciela lub zobowiązanego, złożony w terminie 14 dni od dnia doręczenia zawiadomienia o wysokości kosztów egzekucyjnych, o którym mowa w § 6a. Zatem art. 64c § 7 ww. ustawy nie wprowadza zasady określania kosztów w formie postanowienia wydawanego z urzędu, wydanie takiego postanowienia uzależnione jest od złożenia stosownego żądania przez zobowiązanego.

W świetle powyższego, trudno jest zatem podzielić pogląd skarżącej, że w niniejszym postępowaniu egzekucyjnym nie uzyska się kwoty przewyższającej wydatki egzekucyjne. Postępowanie egzekucyjne bowiem nie zostało zakończone, cały czas się toczy. Toczy się również postępowanie dotyczące uznania bezskuteczności dokonanej przez skarżącą na rzecz córki darowizny nieruchomości. Stwierdzenie bezskuteczności takiej darowizny da możliwość prowadzenia postępowania egzekucyjnego z nieruchomości. W takiej sytuacji, umarzanie postępowania egzekucyjnego jest nieuzasadnione i byłoby sprzeczne z interesem wierzycieli.

Przechodząc do dalszej kontroli zaskarżonego postanowienia wskazać należy, że skarżąca sformułowała także zarzuty dotyczące naruszenia przepisów postępowania. W tym zakresie, wbrew jej twierdzeniu, w badanej sprawie nie doszło do naruszenia zasady wyrażonej w art. 10 k.p.a. Trafnie zauważył organ, że oczekiwaniem strony było umożliwić jej wypowiedzenie się w sprawie zgromadzonego materiału dowodowego przed wydaniem postanowienia. Jak wynika z akt sprawy, organ egzekucyjny nie podejmował żadnych czynności, aby stronie uniemożliwić wypowiedzenie się w przedmiocie niniejszego postępowania. Prawdą jest jednak, że organ egzekucyjny, ani też organ odwoławczy nie wezwał skarżącej, by ta w odpowiednim terminie, odniosła się do zgromadzanego materiału dowodowego. Organy istotnie uczyniły słusznie, bowiem nie miały takiego obowiązku. Nie ma bowiem przepisu, który by w ustawie o postępowaniu egzekucyjnym w administracji do tego obligował. Strona oczekiwała zapewne na zawiadomienie, by przed wydaniem postanowienia, organ wyznaczył jej termin do wypowiedzenia się w sprawie zebranego materiału dowodowego. Zapewne oczekiwała tego w analogii do procedury działania organu podatkowego, który w oparciu o art. 200 § 1 ustawy Ordynacja podatkowa (t.j. Dz. U. z 2018 poz. 800 ze zm.) przed wydaniem decyzji, wyznacza stronie termin do wypowiedzenia się w sprawie zebranego materiału dowodowego.

Tymczasem, w postępowaniu egzekucyjnym w administracji, zgodnie z art. 18 u.p.e.a., jeżeli przepisy tej ustawy nie stanowią inaczej, w postępowaniu egzekucyjnym mają odpowiednie zastosowanie przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego. Odpowiednie zastosowanie art. 10 k.p.a. w zakresie zagwarantowania czynnego udziału w postępowaniu egzekucyjnym oznacza, że organ nie jest zobowiązany do wyznaczania terminu do wypowiedzenia się, co do zgromadzonego materiału dowodowego. Organ egzekucyjny zobowiązany jest do respektowania prawa wyznaczonego art. 73 § 1 k.p.a., zgodnie z którym, strona ma prawo wglądu w akta sprawy, sporządzania z nich notatek, kopii lub odpisów. Prawo to przysługuje również po zakończeniu postępowania. Zobowiązany może w każdym momencie z tego prawa skorzystać. Biorąc pod uwagę powyższe, w badanej sprawie organy nie naruszyły procedury w opisanym wyżej zakresie.

Skarżąca zarzuciła także naruszenie przez organ art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 k.p.a. Odpowiadając na ten zarzut, prawidłowo stwierdził organ II instancji, że przepisy te zostały w sprawie przywołane i zastosowane adekwatnie do podjętego rozstrzygnięcia. Nie można zatem było powołać innych przepisów, utrzymując w mocy postanowienie organu I instancji. Skoro Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w K. – oceniając zasadność odmowy umorzenia postępowania egzekucyjnego oraz okoliczności, na podstawie których, organ egzekucyjny powyższe stwierdził – uznał, że zaskarżone postanowienie Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego K. nie narusza prawa, to zasadnym było zastosowanie powyższych przepisów, na podstawie których utrzymano w mocy zaskarżone postanowienie. W konsekwencji, tak sformułowany zarzut skarżącej jest bezpodstawny, gdyż postanowienie organu egzekucyjnego, odmawiające umorzenia postępowania egzekucyjnego, jak i utrzymujące je w mocy postanowienie organu I instancji, odpowiadają prawu.

Ponadto zaskarżone postanowienie odpowiada wymogom z art. 124 § 1 k.p.a., w szczególności zawiera wyczerpujące uzasadnienie faktyczne i prawne. Zdaniem Sądu orzekającego, organ zebrał i w sposób wyczerpujący rozpatrzył cały materiał dowodowy. Dokonana przez organ ocena materiału dowodowego była logiczna i zgodna z przepisami prawa oraz doświadczeniem życiowym. Zawarte w postanowieniu ustalenia dowodzą, że postępowanie dowodowe zostało przeprowadzone w sposób prawidłowy, a postępowanie administracyjne nie zostało obarczone żadnymi istotnymi wadami, które mogły mieć wpływ na wynik sprawy. Inna ocena dowodów w sprawie przez skarżącą nie przesądza, że ocena organu jest błędna. Organ II instancji odniósł się także w sposób prawidłowy do zarzutów zażalenia. Uzasadnienie badanego postanowienia, przedstawia analizę wszelkich niezbędnych dla rozstrzygnięcia okoliczności oraz obrazuje tok rozumowania, który doprowadził Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w K. do wniosku o zasadności postanowienia organu I instancji. Argumenty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia organu II instancji są przez Sąd w pełni podzielane.

W świetle przedstawionych powyżej rozważań i uregulowań prawnych, odnoszonych do ustalonego w sprawie stanu faktycznego, za uzasadnione należało uznać stanowisko organów, odmawiające umorzenia postępowania egzekucyjnego.

Przeprowadzona w niniejszej sprawie kontrola zaskarżonego postanowienia organu I i II instancji wykazała, że postanowienia te są zgodne z prawem, nie naruszają bowiem ani przepisów prawa materialnego, ani przepisów postępowania w stopniu mającym lub mogącym mieć wpływ na wynik sprawy.

Analogiczna skarga W. R., na wydane w stosunku do jego osoby postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w K. z dnia 14 stycznia 2019r., nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia postępowania egzekucyjnego, została rozpoznana przez tut. Sąd w sprawie pod sygn. I SA/Kr 383/19. Wyrokiem z dnia 9 maja 2019r. skargę oddalono.

Wobec powyższego, Sąd uznał zarzuty skargi za nieuzasadnione. Rozpoznając niniejszą sprawę nie dopatrzono się również innych naruszeń prawa, które mogłyby uzasadnić uchylenie zaskarżonego postanowienia (art. 134 p.p.s.a.).

Z tych przyczyn, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, skargę oddalono.