Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt IV SA/Wr 395/11
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2011-09-13 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6198 Inspekcja pracy
Hasła tematyczne: Inspekcja pracy
Skarżony organ: Inspektor Pracy
Treść wyniku: *Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 11 a
journal: Dz.U. 2007 nr 89 poz 589
law: Ustawa z dnia 13 kwietnia 2007 r. o Państwowej Inspekcji Pracy
article: art. 3 ust. 1 i 4, art. 41 ust. 4 pkt 2
journal: Dz.U. 2008 nr 237 poz 1656
law: Ustawa z dnia 19 grudnia 2008 r. o emeryturach pomostowych

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Henryk Ożóg (spr.) Sędziowie Sędzia NSA Tadeusz Kuczyński Sędzia WSA Wanda Wiatkowska - Ilków Protokolant Jolanta Pociejowska po rozpoznaniu w Wydziale IV na rozprawie w dniu 13 września 2011 r. sprawy ze skargi S. J. na decyzję Okręgowego Inspektora Pracy we W. z dnia [...], nr [...] w przedmiocie odmowy nakazania umieszczenia pracownika w ewidencji pracowników wykonujących prace w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze oddala skargę.


UZASADNIENIE

Okręgowy Inspektor Pracy we Wrocławiu (dalej Okręgowy Inspektor Pracy), decyzją z dnia [...] kwietnia 2011 r. nr [...], wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa w związku z art. 3 ust. 1 i 4, art. 41 ust. 4 pkt 2 ustawy z dnia 19 grudnia 2008 r. o emeryturach pomostowych (Dz. U z 2008 r., Nr 237, poz. 1656 ze zm.; dalej ustawa o emeryturach pomostowych) i art. 11a, art. 19 ust. 1 pkt 5 ustawy z dnia 13 kwietnia 2007 r. o Państwowej Inspekcji Pracy (Dz. U Nr 89, poz. 589 ze zm.; dalej ustawa o Państwowej Inspekcji Pracy), po rozpoznaniu odwołania S. J. od decyzji Inspektora Pracy Okręgowego Inspektoratu Pracy we W. Oddział w L. z dnia [...] stycznia 2011 r., nr [...] w przedmiocie odmowy nakazania umieszczenia pracownika w ewidencji pracowników wykonujących prace w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze – utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia wskazano, że w dniach 13, 14, 21, 25, 26 stycznia 2011 r. przeprowadzono kontrolę pracodawcy - Przedsiębiorstwa Górniczo-Produkcyjnego "[...]" Spółka Akcyjna. Przedmiotem kontroli były zagadnienia związane z wykonywaniem pracy na stanowiskach mechanika napraw urządzeń i sprzętu górniczego w Oddziale Remontowym, w związku z nieumieszczeniem tych pracowników w ewidencji pracowników wykonujących prace w warunkach szczególnych lub o szczególnym charakterze, w kontekście wymogów ustawy o emeryturach pomostowych. Czynności kontrolne podjęto na podstawie 11 wniosków (skarg) pracowników tego przedsiębiorstwa.

S. J. w dniu 26 października 2010 r. wniósł do Państwowej Inspekcji Pracy skargę na pracodawcę, w związku z odmową pracodawcy umieszczenia pracowników grupy remontowej w ewidencji pracowników wykonujących prace w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze oraz nieopłaceniem składek na FEP.

Na podstawie ustaleń poczynionych w czasie kontroli inspektor pracy stwierdził m. in., że: "Zadaniem pracownika zatrudnionego na stanowisku mechanika napraw urządzeń i sprzętu górniczego jest wykonywanie wszelkich prac związanych z utrzymaniem sprawności maszyn i urządzeń na obsługiwanych oddziałach. Pracownicy na tym stanowisku nie zajmują się bezpośrednią obsługą maszyn i urządzeń, co należy do operatorów bezpośrednio pracujących przy tych urządzeniach i maszynach. W pracach mechaników napraw urządzeń i sprzętu górniczego brak jest powtarzalności, ponieważ zakres wykonywanych czynności w przeważającej części wynika z potrzeby bieżących napraw i eliminowania wszelkich zakłóceń w procesie technologicznym na Wydziale Przerobu oraz Oddziale Transportu Kolejowego". Po przeprowadzeniu kontroli dokumentów oraz kontroli stanowisk pracy mechaników napraw urządzeń i sprzętu górniczego zatrudnionych w Oddziale Remontowym stwierdzono, że do zakresu ich zadań należy: konserwacja, obsługa międzynaprawcza, przeglądy techniczne, naprawy (bieżące, średnie, główne, awaryjne). W ramach tych czynności mechanicy wykonują m. in. prace spawalnicze.

W oparciu o ustalony stan faktyczny, opisany w protokole kontroli nr rej. [...], podpisany bez zastrzeżeń w dniu 31 stycznia 2011 r. przez osobę reprezentującą podmiot kontrolowany - Prezesa Zarządu Dyrektora T. P., inspektor pracy decyzją z dnia [...] stycznia 2011 r. odmówił nakazania umieszczenia pracownika S. J. w ewidencji pracowników wykonujących prace w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze.

Od powyższej decyzji S. J. pismem z dnia 14 marca 2011 r. wniósł odwołanie.

Okręgowy Inspektor Pracy w odniesieniu do zarzutu, że pracodawca realizując przepisy ustawy o emeryturach pomostowych, nie może ustalać kwalifikacji stanowiska pracy według własnego uznania lecz zobowiązany jest dokonać kwalifikacji tych stanowisk według zakresu prac wykonywanych przez pracowników stwierdził, że decyzje w sprawie kwalifikacji stanowiska pracy wydaje nie pracodawca lecz inspektor pracy, na podstawie ustaleń opisanych w protokole kontroli. Ponadto wskazał, że inspektor pracy zgodnie z art. 44 ust. 2 ustawy Państwowej Inspekcji Pracy jest w zakresie swojego działania niezależny od jakichkolwiek wpływów postronnych, w związku z czym postępowanie jego jest postępowaniem całkowicie odrębnym, od wcześniejszego prowadzonego przez pracodawcę. Z treści protokołu kontroli oraz uzasadnienia zaskarżonej decyzji wynika, że inspektor pracy uwzględnił nie tylko nazwę stanowiska pracy S. J. ale i codzienne czynności wykonywane przez tego pracownika. Aby można było zakwalifikować daną pracę do prac wykonywanych w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze, muszą być spełnione dwa warunki: praca musi być ujęta w załączniku nr 1 lub 2 do ustawy o emeryturach pomostowych i być wykonywana w pełnym wymiarze czasu pracy. W protokole kontroli wskazano, że prace spawalnicze są jednymi z wielu prac, jakie wykonuje odwołujący się. Nie można więc przyjąć, że wykonuje on prace spawalnicze w pełnym wymiarze czasu pracy.

Okręgowy Inspektor Pracy, po przeanalizowaniu dokumentacji pokontrolnej, również nie znalazł podstaw do zakwalifikowania prac świadczonych przez S. J. w ramach pkt 2 i 28 załącznika nr 1 do ustawy o emeryturach pomostowych. Szczegółowa analiza wszystkich obowiązków wykonywanych przez tego pracownika nie dała również podstaw do zakwalifikowania ich w ramach innych prac, określonych w wykazach prac w szczególnych warunkach i o szczególnym charakterze.

Pracownik wskazał, że nie zgadza się z decyzją zakładu pracy o zakwalifikowaniu jego stanowiska pracy według pkt 2 załącznika nr 1 do wspomnianej ustawy, obejmującego prace udostępniające lub eksploatacyjne związane z urabianiem kamienia, ponieważ wykonywana przez niego praca mechanika maszyn i urządzeń powinna być zakwalifikowana ze względu na charakter i zakres prac według pkt 28 załącznika do wspomnianej ustawy obejmującego prace bezpośrednio przy spawaniu łukowym lub cięciu termicznym w pomieszczeniach o bardzo małej kubaturze z utrudnioną wentylacją. Zarzut ten nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż to nie pracodawca lecz inspektor pracy dokonał rozpoznania warunków i charakteru prac świadczonych przez S. J. Ustalenia dokonane przez inspektora pracy i opisane w protokole kontroli nie mają żadnego związku z uprzednim postępowaniem pracodawcy.

W toku kontroli inspektor pracy ustalił zakres czynności wykonywanych na stanowisku mechanika napraw i urządzeń sprzętu górniczego, opisany w przedstawionych przez pracodawcę dokumentach oraz dokonał weryfikacji poprzez kontrolę przeprowadzoną na stanowiskach pracy mechaników. W ramach wykonywanych zadań mechanicy napraw i urządzeń sprzętu górniczego wykonują również prace spawalnicze. Odwołujący się twierdzi, iż kontrola Państwowej Inspekcji Pracy wykazała, że prace spawalnicze występują niemal codziennie w różnym natężeniu czasu pracy. Zatem sam pracownik potwierdza, że prace spawalnicze występują w niepełnym wymiarze czasu pracy. Powyższe powoduje, że nie można z uwagi na art. 3 ust. 4 ustawy o emeryturach pomostowych, zaliczyć prac świadczonych przez St. Janca do prac wykonywanych w warunkach szczególnych.

Odnośnie zarzutu jak długo ma trwać czas spawania aby zakwalifikować te czynności jako prace spawalnicze, należy stwierdzić, iż art. 3 ust. 4 ustawy o emeryturach pomostowych, dla potrzeb kwalifikacji danej pracy jako pracy wykonywanej w warunkach szczególnych wymaga, aby praca ta była świadczona w pełnym wymiarze czasu pracy.

Pracownik wskazał, że ustawodawca w załączniku nr 1 pkt 37 obejmującym prace tancerzy zawodowych, związanych z bardzo ciężkim wysiłkiem fizycznym nie określa rodzaju tańca ani czasu jego trwania. Inne traktowanie w ustawie spawaczy, a inne tancerzy świadczyłoby o niekonstytucyjności ustawy. Odnosząc się do tego zarzutu należy stwierdzić, iż ustawodawca warunkuje umieszczenie tancerzy zawodowych w wykazie prac wykonywanych w szczególnych warunkach od faktu świadczenia przez nich bardzo ciężkiej pracy fizycznej przy zatrudnieniu w pełnym wymiarze czasu pracy. Z tych względów nie można porównywać pracy tancerzy z pracami spawalniczymi wykonywanymi doraźnie przez S. J.

Odwołujący się stwierdził, iż rolą Państwowej Inspekcji Pracy jest wyjaśnienie dlaczego w ocenie ryzyka nie uwzględniono czynników związanych z mikroklimatem gorącym i zimnym. Zarzucił więc, że nie uwzględniono zagrożenia z występowaniem obciążenia statycznego pomimo, że czynniki te występują na jego stanowisku pracy. Pracodawca nie wykonał pomiarów pozostałych czynników ryzyka. Ustosunkowując się do tego stanowiska Okręgowy Inspektor Pracy wskazał, że pracodawca zapewnił dokonanie i udokumentowanie oceny ryzyka zawodowego związanego z wykonywaniem pracy na stanowiskach mechanika napraw urządzeń i sprzętu górniczego, zatrudnionych w Oddziale Remontowym. Kontrola wykazała jednak, że w ocenie ryzyka zawodowego nie uwzględniono oddziaływania na pracowników czynników związanych z mikroklimatem zimnym i gorącym. Inspektor pracy ustalił również, że ocena ryzyka nie uwzględnia również zagrożenia związanego z występowaniem obciążenia statycznego podczas pozostawania pracowników w pozycji wymuszonej w czasie świadczenia pracy. W związku z powyższym inspektor pracy nakazem z dnia [...] stycznia 2011 r. nr rej [...] zobowiązał pracodawcę do dokonania weryfikacji i aktualizacji oceny ryzyka zawodowego związanego z pracą wykonywaną na stanowisku mechanika napraw i urządzeń sprzętu górniczego, zatrudnionego w Oddziale Remontowym. Jednocześnie trzeba zauważyć, że nawet pełna weryfikacja i aktualizacja oceny ryzyka zawodowego dokonana przez pracodawcę, nie będzie stanowiła podstawy do zaliczenia, realizowanych okazjonalnie przez odwołującego się prac spawalniczych, do prac wykonywanych w warunkach szczególnych, z uwagi na brak koniecznej, wymaganej prawem, przesłanki jaką jest konieczność świadczenia prac spawalniczych w pełnym wymiarze czasu pracy.

W nawiązaniu do ustaleń kontroli oraz przedstawionego wyżej stanowiska wykonywane przez odwołującego się prace nie mogły być zakwalifikowane do prac wykonywanych w szczególnych warunkach.

S. J. w skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu na powyższą decyzję zarzucił, niewłaściwą interpretację art. 3 ustawy o emeryturach pomostowych dotyczącą kwalifikacji jego stanowiska pracy, jako pracy wykonywanej w warunkach szczególnych. Ustawodawca nie warunkuje tego konkretnym stanowiskiem pracy lecz uzależnia to rodzajem wykonywanych prac, co oznacza że w jego przypadku, przy zatrudnieniu na stanowisku mechanika napraw urządzeń i sprzętu górniczego występują rodzaje prac określone w pkt 2 załącznika nr 1 do ustawy o emeryturach pomostowych, tj. prace udostępniające i eksploatacyjne, związane z urabianiem kamienia; jak również rodzaje prac wymienione w pkt 28 tego załącznika, czyli prace bezpośrednio przy spawaniu łukowym i cięciu termicznym, w pomieszczeniach o małej wentylacji. Jego zdaniem przy kwalifikowaniu stanowiska należy brać pod uwagę wszystkie rodzaje prac wykonywane w danym dniu. Nieprawdziwe jest twierdzenie, że nie wykonuje pracy w pełnym wymiarze czasu pracy. Wykonując w danym dniu różne rodzaje prac, m. in. prace spawalnicze, spełnia warunki z art. 3 pkt 2 ustawy: mikroklimat gorący, mikroklimat zimny, bardzo ciężkie prace fizyczne, ciężkie prace fizyczne związane z bardzo dużym obciążeniem statycznym. Potwierdza to Państwowa Inspekcja Pracy. Zarzucił niewłaściwą interpretację wykonywania prac spawalniczych w pełnym wymiarze czasu pracy, czyli 8 godzin, ponieważ mając na uwadze art. 3 pkt 2a, b, c, e ustawy o emeryturach pomostowych wykonuje prace spawalnicze przez 4 godziny w danym dniu przy dużym obciążeniu statycznym, co należy zakwalifikować jako prace w szczególnych warunkach.

Okręgowy Inspektor Pracy w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie z powodów wskazanych w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Dodatkowo wskazał, że zarzuty skargi sprowadzają się do odmiennej niż uczyniły to organy inspekcji pracy wykładni przepisów ustawy o emeryturach pomostowych. Zdaniem Inspektora prawidłowo ustalono stan faktyczny i nie budzi on wątpliwości, i prawidłowo w oparciu o poczynione ustalenia dokonano jego kwalifikacji, odmawiając wpisania stanowiska pracy skarżącego do wykazu stanowisk pracy, na których są wykonywane prace w warunkach szczególnych lub o szczególnym charakterze. Postępowanie odwoławcze przeprowadzono z uwzględnieniem prawdy obiektywnej, dokładnie wyjaśniając stan faktyczny sprawy w oparciu o zebrany w sprawie materiał dowodowy w postępowaniu przed organem I i II instancji.

Niezależnie od powyższego Okręgowy Inspektor Pracy podniósł zarzut braku legitymacji skarżącego do złożenia skargi. Pracownik nie jest stroną postępowania w przedmiocie nakazu inspektora pracy. Decyzja administracyjna nakazująca umieszczenie pracownika w ewidencji pracowników wykonujących prace w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze, o której mowa w art. 41 ust. 4 pkt 2 ustawy o emeryturach pomostowych wydana została na podstawie art. 33 ust. 1 pkt 1 i art. 11a ustawy o Państwowej Inspekcji Pracy. Zgodnie z art. 11a tej ustawy organy Państwowej Inspekcji Pracy są uprawnione do nakazania pracodawcy umieszczenia pracownika w ewidencji pracowników wykonujących prace w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze, o których mowa w art. 41 ust. 4 pkt 2 ustawy o emeryturach pomostowych, wykreślenia go z ewidencji oraz sporządzania korekty dokonanego wpisu w tej ewidencji. Z przepisu tego jednoznacznie wynika, że stronami postępowania prowadzonego na tej podstawie są właściwy organ inspekcji pracy i pracodawca zatrudniający pracownika wykonującego pracę w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze. Postępowanie administracyjne prowadzone jest z udziałem pracodawcy, któremu przysługuje przymiot strony. Pracodawca jako jedynie uprawniony podpisuje wraz z inspektorem pracy protokół z kontroli i może wnieść do niego zastrzeżenia. Jest także adresatem nakazów, o których mowa w art. 11 pkt 1-7 i art. 11a ustawy o Państwowej Inspekcji Pracy. Pracownik nie jest stroną w przedmiocie nakazu kierowanego do pracodawcy a fakt umieszczenia w nakazie nazwiska pracownika nie czyni go stroną postępowania choć niewątpliwie pracownik jest osobą zainteresowaną wynikiem postępowania administracyjnego. Takie też stanowisko reprezentuje Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia 20 kwietnia 2011 r., sygn. akt II SA/Wa 2127/10, które organ podziela.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Na wstępie tych rozważań należy zaznaczyć, iż w rozpoznawanej sprawie Sąd nie podziela stanowiska organów Inspekcji Pracy, dotyczącego braku legitymacji pracownika do wniesienia skargi do wojewódzkiego sądu administracyjnego. Pracownik jest bowiem stroną postępowania w przedmiocie nakazu (decyzji) inspektora pracy w sprawie umieszczenia pracownika w ewidencji pracowników wykonujących prace w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze. Pracownikowi przysługuje, w myśl art. 41 ust. 6 ustawy o emeryturach pomostowych, skarga do Państwowej Inspekcji Pracy w przypadku nieumieszczenia przez zakład pracy w ewidencji pracowników wykonujących prace w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze, za których jest przewidziany obowiązek opłacania składek na FEP. Zgodnie zaś z art. 10 ust. 1 pkt 9a ustawy o Państwowej Inspekcji Pracy do zadań tej Inspekcji należy kontrola ewidencji pracowników wykonujących prace w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze. Organy Państwowej Inspekcji Pracy są uprawnione do nakazania pracodawcy umieszczenia pracownika w ewidencji pracowników wykonujących prace w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze, o której mowa w art. 41 ust. 4 pkt 2 ustawy o emeryturach pomostowych, wykreślenia go z ewidencji oraz sporządzenia korekty dokonanego wpisu w tej ewidencji (art. 11a ustawy o emeryturach pomostowych). Pracownik posiada interes prawny uzasadniający legitymację do wniesienia skargi do wojewódzkiego sądu administracyjnego, gdyż jedną z przesłanek nabycia przez pracownika uprawnień do emerytury pomostowej jest m. in. wykazanie okresu pracy w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze wynoszącego co najmniej 15 lat (art. 4 pkt 2 ustawy o emeryturach pomostowych). Ponadto zgodnie z art. 24 tej ustawy postępowanie w sprawie emerytury pomostowej wszczyna się na wniosek pracownika zgłoszony bezpośrednio lub za pośrednictwem płatnika składek.

Sąd podziela przy tym stanowisko wyrażone w wyroku WSA w Gdańsku z dnia 7 kwietnia 2011 r., sygn. akt III SA/Gd 84/11 (LEX nr 785901), w którym stwierdzono, że ustawa o emeryturach pomostowych nie utożsamia pojęcia "pracownik" z osobą aktualnie pozostającą w stosunku pracy, bowiem zgodnie z art. 4 pkt 7 tej ustawy prawo do wspomnianej emerytury przysługuje pracownikowi, z którym nastąpiło rozwiązanie stosunku pracy. W orzeczeniu tym przyjęto również, iż niedopuszczalne jest uzależnienie możliwości dokonania przez organy Państwowej Inspekcji Pracy kontroli ewidencji pracowników wykonujących prace w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze na skutek skargi pracownika od pozostawania przez niego w stosunku pracy.

Skoro zatem organy inspekcji pracy uprawnione są do podjęcia czynności kontrolnych w zakresie ewidencji pracowników wykonujących prace w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze na skutek skargi pracownika nawet nie pozostającego już w stosunku pracy, to tym samym uzasadnione jest twierdzenie, iż pracownikowi przysługuje legitymacja do wniesienia skargi do wojewódzkiego sądu administracyjnego na decyzję podjętą przez organy inspekcji pracy w wyniku wniesienia do tych organów skargi, o której mowa w art. 41 ust. 6 ustawy o emeryturach pomostowych.

Przechodząc do badania zasadności skargi stwierdzić natomiast należy, iż nie zasługuje ona na uwzględnienie.

Z przepisu art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. nr 153, poz. 1270, dalej: p.p.s.a.) wynika, że sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Kontrola ta obejmuje m. in. skargi na decyzje administracyjne ( art. 3 § 2 pkt 1 p.p.s.a.).

Podstawę prawną zaskarżonej decyzji stanowią przepisy art. 41 ust. 4 pkt 2 i art. 3 ust. 4 i 5 ustawy o emeryturach pomostowych w związku z art. 11a ustawy o Państwowej Inspekcji Pracy. W myśl art. 41 ust. 4 pkt 2 ustawy o emeryturach pomostowych płatnik składek jest obowiązany prowadzić ewidencję pracowników wykonujących prace w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze, za których jest przewidziany obowiązek opłacania składek na FEP, zawierającą dane, o których mowa w ust. 3 pkt 2, czyli dane dotyczące pracownika, za którego jest przewidziany obowiązek opłacania składek na FEP.

Natomiast art. 3 ust. 1 tej ustawy stanowi, że prace w szczególnych warunkach to prace związane z czynnikami ryzyka, które z wiekiem mogą z dużym prawdopodobieństwem spowodować trwałe uszkodzenie zdrowia, wykonywane w szczególnych warunkach środowiska pracy, determinowanych siłami natury lub procesami technologicznymi, które mimo zastosowania środków profilaktyki technicznej, organizacyjnej i medycznej stawiają przed pracownikami wymagania przekraczające poziom ich możliwości, ograniczony w wyniku procesu starzenia się jeszcze przed osiągnięciem wieku emerytalnego, w stopniu utrudniającym ich pracę na dotychczasowym stanowisku; wykaz prac w szczególnych warunkach określa załącznik nr 1 do ustawy. Natomiast prace o szczególnym charakterze to prace wymagające szczególnej odpowiedzialności oraz szczególnej sprawności psychofizycznej, których możliwości należytego wykonywania w sposób niezagrażający bezpieczeństwu publicznemu, w tym zdrowiu lub życiu innych osób, zmniejsza się przed osiągnięciem wieku emerytalnego na skutek pogorszenia sprawności psychotechnicznej, związanego z procesem starzenia się, wykaz prac o szczególnym charakterze określa załącznik nr 2 do ustawy (art. 3 ust. 3 tej ustawy). Z kolei z przepisu art. 3 ust. 4 wynika, że za pracowników wykonujących prace w szczególnych warunkach uważa się pracowników wykonujących po dniu wejścia w życie ustawy, w pełnym wymiarze czasu pracy, prace, o których mowa w ust. 1. Natomiast z ust. 5 tego przepisu wynika, że za pracowników wykonujących prace o szczególnym charakterze uważa się pracowników wykonujących po dniu wejścia w życie ustawy, w pełnym wymiarze czasu pracy, prace, o których mowa w ust. 3.

Stosownie do art. 11a ustawy o Państwowej Inspekcji Pracy właściwe organy Państwowej Inspekcji Pracy są uprawnione do nakazania pracodawcy umieszczenia pracownika w ewidencji pracowników wykonujących prace w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze, o której mowa w art. 41 ust. 4 pkt 2 ustawy o emeryturach pomostowych, wykreślenia go z ewidencji oraz sporządzenia korekty dokonanego wpisu w tej ewidencji.

Z akt sprawy, a zwłaszcza z protokołu kontroli przeprowadzonej w dniach: 13,14,21,25,26 stycznia 2011 r. wynika, że zadaniem pracownika zatrudnionego na stanowisku mechanika napraw urządzeń i sprzętu górniczego jest wykonywanie wszelkich prac związanych z utrzymaniem sprawności maszyn i urządzeń na obsługiwanych oddziałach. Pracownicy na tym stanowisku nie zajmują się bezpośrednią obsługą maszyn i urządzeń, co należy do operatorów bezpośrednio pracujących przy tych urządzeniach i maszynach. W pracach mechaników napraw urządzeń i sprzętu górniczego brak jest powtarzalności, ponieważ zakres wykonywanych czynności w przeważającej części wynika z potrzeby bieżących napraw i eliminowania wszelkich zakłóceń w procesie technologicznym.

Do zakresu zadań mechaników napraw urządzeń i sprzętu górniczego należy: konserwacja, obsługa międzynaprawcza, przeglądy techniczne, naprawy (bieżące, średnie, główne, awaryjne). W ramach tych czynności mechanicy wykonują m. in. prace spawalnicze.

Prace w warunkach szczególnych to prace wykonywane w pełnym wymiarze czasu pracy i ujęte w załączniku nr 1 do tej ustawy (art. 3 ust. 4 ustawy o emeryturach pomostowych).

Zasadne jest stanowisko Okręgowego Inspektora Pracy, iż skarżący zatrudniony na stanowisku mechanika napraw urządzeń i sprzętu górniczego w oddziale remontowym nie wykonuje pracy w warunkach szczególnych, o których mowa w art. 3 ust. 4 ustawy o emeryturach pomostowych, ponieważ do zadań tych mechaników, jak już wyżej wskazano, należy konserwacja, naprawa, przegląd techniczny obsługiwanych maszyn i urządzeń. Pracownicy zatrudnieni na tym stanowisku nie zajmują się natomiast bezpośrednią obsługą maszyn i urządzeń.

Prace te nie zostały ujęte w wykazie prac w szczególnych warunkach, stanowiącym załącznik nr 1 do wspomnianej ustawy, które stanowią katalog zamknięty.

W świetle powyższego prawidłowo organy inspekcji pracy nie zakwalifikowały prac wykonywanych na stanowisku mechanika napraw urządzeń i sprzętu górniczego według pkt 2 załącznika nr 1 do tej ustawy obejmującego prace udostępniające i eksploatacyjne związane z urabianiem minerałów skalnych. Mechanicy nie uczestniczą bowiem na żadnym etapie procesu wydobywczego surowca skalnego.

W ramach wykonywanych zadań mechanicy wykonują m. in. prace spawalnicze. Jednakże prace te nie są wykonywane w pełnym wymiarze czasu pracy, o którym mowa w art. 3 ust. 4 ustawy o emeryturach pomostowych, ponieważ nie stanowią znacznej części obowiązków wykonywanych przez mechaników napraw urządzeń i sprzętu górniczego obejmujących. Pojęcie pełnego wymiaru czasu pracy nie zostało zdefiniowane w powołanej ustawie, ale nie budzi wątpliwości, że pełny wymiar czasu pracy oznacza wymiar czasu pracy ustalony w umowie o pracę, zgodnie z przepisami prawa pracy. Ponadto w protokole kontroli ustalono, iż częstotliwość prac spawalniczych (wykonywanych np. w ramach prac wewnątrz zbiorników, w przestrzeniach z utrudnionym dostępem i ograniczonej kubaturze np. w przesiewaczach) wynika z planowanych przeglądów, które w tym zakresie odbywają się średnio raz w roku lub w sytuacjach awaryjnych (protokół kontroli z s. 5). Brak przesłanki w zakresie wykonywania prac spawalniczych w pełnym wymiarze czasu pracy potwierdza również sam skarżący zarówno w odwołaniu od decyzji I instancji jak i w skardze wniesionej do Sądu wskazując, iż prace spawalnicze wykonywane są niemal codziennie o różnym natężeniu czasu pracy.

Słusznie zatem organy inspekcji pracy przyjęły, iż skoro prace spawalnicze nie są wykonywane każdego dnia, to nie spełniają wymogu pełnego wymiaru czasu pracy.

Z tych względów prace spawalnicze nie mogą zostać zakwalifikowane według pkt 28 załącznika nr 1 do wskazanej ustawy obejmującego prace bezpośrednio przy spawaniu łukowym lub cięciu termicznym w pomieszczeniach o bardzo małej kubaturze, z utrudnioną wentylacją.

Organy Inspekcji Pracy, zgodnie z ich kompetencjami wynikającymi z art. 11a, art. 33 ust. 1 pkt 1 ustawy o Państwowej Inspekcji Pracy, dokonując oceny czy prace wykonywane na stanowisku mechanika napraw urządzeń i sprzętu górniczego spełniają warunki pracy wykonywanej w szczególnych warunkach uwzględniły pełny zakres czynności wykonywanych przez skarżącego.

Ponadto przepis art. 3 ust. 4 ustawy o emeryturach pomostowych wymaga, aby każdy rodzaj pracy wykonywanej w szczególnych warunkach był świadczony w pełnym wymiarze czasu pracy, w tym pracy wykonywanej przez tancerzy zawodowych, o której mowa w pkt 37, jak i pracy spawaczy, o której mowa w pkt 28 załącznika nr 1 do tej ustawy. W świetle powyższego nie zasługuje na uwzględnienie stanowisko skarżącego, iż ustawodawca nierówno traktuje tancerzy zawodowych i spawaczy, gdyż w pkt 37 wspomnianego załącznika nr 1 zakwalifikował prace tancerzy zawodowych, związanych z bardzo ciężkim wysiłkiem fizycznym, do prac wykonywanych w szczególnych warunkach nie określając rodzaju tańca ani czasu jego trwania. Wymiar czasu pracy wykonywanej w szczególnych warunkach określa bowiem wspomniany art. 3 ust 4.

Z tych względów zaskarżona decyzja jak i decyzja ją poprzedzająca nie naruszają prawa.

Mając powyższe na uwadze Sąd, działając na podstawie art. 151 p.p.s.a., oddalił skargę.