Wyrok WSA w Opolu, sygn. akt II SA/Op 576/12
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu
Data orzeczenia: 2013-01-22 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 30 ust. 9
journal: Dz.U. 2006 nr 139 poz 992
law: Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Kmiecik Sędziowie WSA Teresa Cisyk WSA Daria Sachanbińska – spr. Protokolant St. inspektor sądowy Katarzyna Stec po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 22 stycznia 2013r. sprawy ze skargi K. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z dnia 28 czerwca 2012r., nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia nienależnie pobranych świadczeń rodzinnych oddala skargę.


UZASADNIENIE

Decyzją z 31 stycznia 2012 r., nr [...], Kierownik Referatu Koordynacji Systemów Zabezpieczenia Społecznego Regionalnego Ośrodka Polityki Społecznej w Opolu, działający z upoważnienia Marszałka Województwa Opolskiego, orzekł o odmowie umorzenia K. W. kwoty 5840 zł nienależnie pobranych świadczeń rodzinnych wraz z ustawowymi odsetkami. Przedstawiając stan faktyczny sprawy organ podał, że decyzją z 28 września 2011 r., nr [...], ustalono, iż świadczenia rodzinne wypłacone K. W. na podstawie decyzji Prezydenta Miasta Opola z 28 listopada 2006 r., nr [...], w okresie od 1 października 2006 r. do 30 czerwca 2007 r. w łącznej kwocie 5840 zł są nienależnie pobranymi świadczeniami rodzinnymi. Następnie decyzją z 18 listopada 2011 r., nr [...], orzeczono o zwrocie kwoty 5840 zł wraz z ustawowymi odsetkami. Powyższe decyzje, wobec ich niezaskarżenia przez stronę, stały się ostateczne. Pismem z 17 października 2011 r. K. W. zwróciła się do Regionalnego Ośrodka Polityki Społecznej w Opolu o umorzenie nienależnie pobranych świadczeń rodzinnych wraz z ustawowymi odsetkami. W uzasadnieniu wnioskodawczyni podała m.in. że jest wdową, samotnie wychowuje dwoje dzieci i nie stać jej na spłatę tak wysokiej kwoty zobowiązania. Dalej, organ odwołując się do treści art. 30 ust. 9 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2006 r. Nr 139, poz. 992 ze zm.), zwanej ustawą o świadczeniach rodzinnych, wywiódł, że możliwość umorzenia nienależnie pobranych świadczeń rodzinnych wraz z ustawowymi odsetkami jest uzależniona od szczególnych okoliczności występujących w sytuacji rodziny, przy czym ustawa nie zawiera obiektywnych kryteriów, w oparciu o które możliwym byłoby "zdiagnozowanie" takich okoliczności. W ocenie organu, szczególnymi okolicznościami uzasadniającymi zastosowanie ulgi w spłacie zobowiązania są: trudna sytuacja rodzinna, ciężka choroba w rodzinie bądź niepełnosprawność wymagająca znacznych nakładów finansowych, trudna sytuacja finansowa rodziny uniemożliwiająca spłatę zobowiązania, tj. sytuacja, w której realizacja obowiązku zwrotu należności (jednorazowa lub w ratach) może stwarzać zagrożenie dla egzystencji rodziny. Organ podkreślił, że strona, na wniosek której postępowanie w sprawie umorzenia nienależnie pobranych świadczeń zostało wszczęte, jest obowiązana współpracować z organem i przedłożyć taką dokumentację, która jednoznacznie potwierdziłaby występowanie szczególnych okoliczności w sytuacji jej rodziny. Ustalenie, że rodzina osiąga dochody poniżej granicy minimum egzystencji uzasadnia umorzenie kwoty nienależnie pobranych świadczeń rodzinnych. Z kolei osiąganie dochodów powyżej tej granicy, uzasadniałoby - w przypadku wystąpienia innych okoliczności, takich jak np. choroba, niepełnosprawność - umorzenie częściowe lub rozłożenie należności na raty, bądź odroczenie terminu płatności, które w miesięcznym rozrachunku nie doprowadziłyby do obniżenia poziomu życia rodziny poniżej kryterium egzystencji. Na podstawie przedstawionej przez wnioskodawczynię dokumentacji organ ustalił, że w skład rodziny W. wchodzą: K. W., a także dwoje jej dzieci: K. lat 22 oraz Z. lat 18. K. jest studentem pierwszego roku Wydziału Budownictwa na [...], natomiast Z. uczęszcza do trzeciej klasy technikum w [...] w [...]. Wnioskodawczyni pracuje i z tego tytułu uzyskuje miesięczny dochód w wysokości 1127 zł netto. Ponadto otrzymuje rentę rodzinną po zmarłym mężu z ZUS na syna K. oraz córkę Z. w łącznej wysokości 560 zł miesięcznie, rentę rodzinną z [...] w łącznej wysokości 358,58 zł oraz świadczenia rodzinne na córkę Z. w miesięcznej wysokości 837,08 zł. Łączny dochód rodziny wynosi zatem 2882,66 zł, który w przeliczeniu na osobę stanowi kwotę 960,89 zł. Natomiast uwzględnione przez organ przeciętne miesięczne wydatki ponoszone przez rodzinę W. wynoszą łącznie 2425,25 zł., przy czym organ wyjaśnił, że nie uznał wskazanego przez K. W. wydatku na żywność w wysokości 1500 zł miesięcznie, gdyż jest on zbyt wysoki w stosunku do liczby członków rodziny. Zgodnie bowiem z wartościami określonymi w koszyku minimum socjalnego trzyosobowa rodzina wydaje na zakup żywności ok. 750 zł miesięcznie. Tak więc kwota, którą wskazano we wniosku odnośnie kosztów zakupu żywności dwukrotnie przekracza wartość minimum socjalnego. Organ przyjął więc kwotę, którą dyktuje minimum socjalne, tj. 750 zł miesięcznie. Ponadto uwzględnił podane przez K. W. w oświadczeniu wydatki na zakup leków, korepetycje syna K. oraz inne koszty związane z edukacją dzieci w łącznej miesięcznej wysokości 750 zł, chociaż nie zostały one udokumentowane przez wnioskodawczynię. Organ nie uwzględnił natomiast wydatku 25 zł związanego z kosztami tłumaczenia decyzji rentowej, ponieważ był to wydatek jednorazowy. W oparciu o powyższe ustalenia organ uznał, że w przypadku K. W. nie zachodzą szczególne okoliczności dotyczące sytuacji rodziny, które uzasadniałyby przychylenie się do prośby o umorzenie nienależnie pobranych świadczeń wraz z ustawowymi odsetkami. Uzyskiwany przez K. W. średni miesięczny dochód w wysokości 2882,66 zł ponad dwukrotnie przewyższa wartość minimum egzystencji, które dla trzyosobowej rodziny w 2010 r. wyniosło 1253,30 zł, tj. 417,77 zł na osobę. Jednocześnie dochody rodziny przekraczają wartość minimum socjalnego, które dla trzyosobowej rodziny w 2010 r. wyniosło 2427,31 zł, tj. 809,10 zł na osobę. Organ stwierdził również, że dochód wnioskodawczyni w przeliczeniu na osobę w rodzinie nie uprawnia jej do pobierania świadczeń rodzinnych w Polsce, o czym orzeczono decyzją z 9 listopada 2011 r. (nr [...]). Zdaniem organu, wobec odmowy prawa do świadczeń rodzinnych z uwagi na przekroczone kryterium dochodowe, sytuacji rodzinnej K. W. nie można uznać za szczególną. Nadto strona nie podała, ani z akt sprawy nie wynika, że w rodzinie istnieje jakaś inna (poza dochodową) szczególna okoliczność przemawiająca za zastosowaniem ulgi w spłacie nienależnie pobranych świadczeń rodzinnych, w tym: ciężka choroba, niepełnosprawność bądź inne zdarzenia losowe wymagające znacznych nakładów finansowych. Co prawda, strona legitymuje się orzeczeniem o niepełnosprawności w stopniu lekkim, jednak niepełnosprawność ta nie uniemożliwia jej normalnej egzystencji i wykonywania pracy zarobkowej. Oceny o braku zaktualizowania się przesłanki "szczególnie uzasadnionych okoliczności" nie może zmienić wskazywany przez K. W. fakt, że jej córka Z. spodziewa się dziecka, a planowany termin porodu przypada na 6 lipca 2012 r., ponieważ na chwilę obecną wnioskodawczyni nie ponosi w związku z tym żadnych wydatków. Jednocześnie dochód na członka rodziny przekracza kwotę 351 zł stanowiącą kryterium dochodowe uprawniające do korzystania ze świadczeń z pomocy społecznej, co dodatkowo uzasadnia odmowę umorzenia nienależnie pobranych świadczeń rodzinnych. Tym samym, przy uzyskiwanym dochodzie w wysokości 2882,66 zł, strona jest w stanie zapewnić wszystkie potrzeby bytowe swojej rodziny i ma możliwość spłaty zobowiązania.

W odwołaniu z 21 lutego 2012 r. K. W. podała, że nie zgadza się z decyzją wzywającą ją do spłaty części odsetek w kwocie 2313,66 zł od świadczeń rodzinnych wypłaconych jej w okresie od 1 października 2006 r. do 30 czerwca 2007 r., na podstawie decyzji wydanej z upoważnienia Prezydenta Miasta Opola przez Miejskie Centrum Świadczeń w Opolu. Niezrozumiałe jest dla niej, dlaczego - skoro istniała podstawa do wypłaty owych pieniędzy - żąda się od niej zwrotu odsetek za 5 lat, od czasu kiedy świadczenia te zostały jej wypłacone. Podniosła, że nie została pouczona przez pracowników Miejskiego Centrum Świadczeń w Opolu do jakiej instytucji powinna się zgłosić, choć poinformowała, że stara się o przyznanie renty przez stronę [...]. Wskazując na swoją trudną sytuację finansową podała, że jest wdową, przeszła dwie operacje i posiada grupę inwalidzką, córka Z. uczy się w technikum i jest w ciąży, a syn K. studiuje na [...] i jego studia dużo kosztują. Ponadto nie rozumie, dlaczego karze się jej płacić za błędy urzędnika oraz zwracać odsetki za świadczenia rodzinne, które zostały jej prawomocnie wypłacone.

W wyniku rozpatrzenia odwołania, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Opolu decyzją z 28 czerwca 2012 r., nr [...], utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu organ odwoławczy przedstawił dotychczasowy przebieg postępowania, a następnie wskazał i omówił przepisy ustawy o świadczeniach rodzinnych, w tym art. 30 ust. 1, ust. 8 i ust. 9. Organ zwrócił również uwagę, że decyzja w przedmiocie umorzenia nienależnie pobranych świadczeń ma charakter uznaniowy, co wymaga od organu administracji nie tylko poczynienia ustaleń dokonanych w całokształcie materiału dowodowego zgromadzonego i zbadanego w sposób wyczerpujący, a więc przy podjęciu wszelkich kroków niezbędnych dla dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, ale także załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Przed podjęciem decyzji opartej o przepis art. 30 ust. 9 ustawy o świadczeniach rodzinnych, organ winien zatem dokładnie ustalić sytuację życiową, majątkową i rodzinną wnioskodawczyni, a następnie dokonać oceny, czy sytuacja ta, w tym: stan rodzinny, stan zdrowia, wiek, sytuacja finansowa, mieszczą się w pojęciu szczególnie uzasadnionych okoliczności. Organ powinien również ustalić, czy i w jaki sposób zwrot nienależnie pobranych świadczeń będzie miał wpływ na sytuację życiową strony, czy strona będzie w stanie samodzielnie zaspokoić swoje niezbędne potrzeby bytowe i będzie mogła żyć w warunkach odpowiadających godności człowieka, czy zwrot wskazanej kwoty nie spowoduje pogorszenia jej sytuacji materialnej w taki sposób, że będzie zmuszona ubiegać się o dodatkowe świadczenia. Te okoliczności rzutują bowiem na sytuację życiową strony. Odnosząc się do stanu faktycznego sprawy organ odwoławczy powołał się na okoliczności ustalone w postępowaniu pierwszoinstancyjnym i zgodził się z organem pierwszej instancji, że sytuacja rodziny strony mierzona wysokością uzyskiwanych dochodów nie jest szczególna. Podkreślił także, że sama trudna sytuacja materialna danej rodziny nie uzasadnia umorzenia kwoty nienależnie pobranych świadczeń rodzinnych, jest to możliwe dopiero wówczas, gdy sytuacja rodziny będzie szczególna i to szczególna na tle rodzin uprawnionych do świadczeń rodzinnych, a nie względem wszystkich rodzin. Zatem, wobec odmowy prawa do świadczeń rodzinnych z uwagi na niespełnienie warunków dochodowych, sytuacja rodziny K. W. nie jest sytuacją szczególną. Zdaniem Kolegium, organ pierwszej instancji dokonał prawidłowej oceny sytuacji strony i stwierdził, że sytuacja ta - obejmująca poziom uzyskiwanych dochodów i ponoszonych wydatków - pozwala na spłatę nienależnie pobranych świadczeń rodzinnych wraz z ustawowymi odsetkami, bez zagrożenia dla egzystencji rodziny, gdyż przy uzyskiwanym dochodzie w wysokości 2882,66 zł strona jest w stanie zapewnić wszystkie potrzeby bytowe rodziny oraz ma możliwość spłaty zobowiązania, które pod dokonanych już potrąceniach wynosi 2313,66 zł. Kolegium nie uwzględniło podniesionych w odwołaniu argumentów, wskazując w tym zakresie, że zaskarżoną decyzją organ pierwszej instancji odmówił umorzenia nienależnie pobranych świadczeń rodzinnych wraz z ustawowymi odsetkami przyznanych decyzją Prezydenta Miasta Opola z 28 listopada 2006 r., a nie decyzją działającego z upoważnienia Marszałka Województwa Opolskiego Zastępcy Kierownika Referatu Koordynacji Systemów Zabezpieczenia Społecznego Regionalnego Ośrodka Polityki Społecznej w Opolu z 6 lipca 2011 r., nr [...]. Ponadto organ wywiódł, że okoliczności związane z wystąpieniem do Prezydenta Miasta Opola z wnioskiem o przyznanie świadczeń rodzinnych na dzieci, a także brak wiedzy o istnieniu instytucji jaką jest Regionalny Ośrodek Polityki Społecznej w Opolu pozostają bez wpływu na rozstrzygnięcie w przedmiocie umorzenia nienależnie pobranych świadczeń rodzinnych wraz z odsetkami, gdyż nie stanowią o zaistnieniu szczególnie uzasadnionych okoliczności dotyczących sytuacji rodziny. Z kolei argumentacja dotycząca trudnej sytuacji finansowej została wzięta pod uwagę przez organ pierwszej instancji przy wydawaniu zaskarżonej decyzji i rozważona w świetle przesłanek z art. 30 ust. 9 ustawy o świadczeniach rodzinnych.

Skargę na powyższą decyzję złożyła K. W., wnosząc o umorzenie nienależnie pobranych świadczeń. Podniosła, że jej obecna sytuacja materialna, w tym utrata pracy i konieczność utrzymania dwójki uczących się dzieci, powoduje, iż nie jest w stanie spłacić kwoty 2313,66 zł.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Opolu podtrzymało w całości stanowisko oraz argumentację zaprezentowane w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji i wniosło o oddalenie skargi.

Na rozprawie sądowej skarżąca podtrzymała skargę i wnioski w niej zawarte. Podkreśliła, że jest w trudnej sytuacji finansowej, bowiem pozostaje bez zatrudnienia i zajmuje się dzieckiem swojej córki.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z przepisem art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne kontrolują działalność administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że w postępowaniu sądowym nie mogą być brane pod uwagę argumenty natury słusznościowej czy celowościowej. Badana jest wyłącznie legalność aktu administracyjnego, czyli prawidłowość zastosowania przepisów prawa do zaistniałego stanu faktycznego, trafność ich wykładni oraz prawidłowość przyjętej procedury.

Na zasadzie art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), zwanej dalej P.p.s.a., uwzględnienie skargi następuje w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (lit. a), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (lit. b) lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (lit. c). W przypadku zaś, gdy skarga nie ma uzasadnionych podstaw podlega oddaleniu (art. 151 P.p.s.a.).

Przeprowadzona według powyższych kryteriów kontrola legalności zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji wykazała, że podjęte akty nie są obarczone wadami uzasadniającymi ich uchylenie.

Rozważania należy rozpocząć od przypomnienia, że organy administracji obu instancji, odmawiając umorzenia nienależnie pobranych świadczeń rodzinnych, oparły swoje rozstrzygnięcia o regulację prawną zawartą w art. 30 ust. 9 ustawy o świadczeniach rodzinnych. W myśl tego przepisu organ właściwy, który wydał decyzję w sprawie nienależnie pobranych świadczeń rodzinnych, może umorzyć kwotę nienależnie pobranych świadczeń rodzinnych łącznie z odsetkami w całości lub w części, odroczyć termin płatności albo rozłożyć na raty, jeżeli zachodzą szczególnie uzasadnione okoliczności dotyczące sytuacji rodziny. Jak słusznie zauważyły organy orzekające, decyzja wydana na podstawie art. 30 ust. 9 ustawy o świadczeniach rodzinnych ma charakter uznaniowy. W związku z tym dostrzec należy, że kontrola zgodności z prawem decyzji uznaniowej dokonywana przez Sąd ogranicza się do zbadania, czy organ administracji orzekający w sprawie nie przekroczył granic uznania i czy właściwie uzasadnił rozstrzygnięcie. Ponadto w przypadku decyzji wydanych w tym trybie zbadania wymaga, czy decyzja taka podjęta została z zachowaniem reguł prowadzenia postępowania administracyjnego, ze szczególnym uwzględnieniem analizy tego, czy zgromadzony materiał dowodowy pozwalał na wydanie rozstrzygnięcia określonej treści. Sąd administracyjny kontroluje zatem prawidłowość postępowania poprzedzającego wydanie decyzji i jego zgodność z art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 K.p.a. oraz art. 107 § 3 K.p.a. Poza tym, dokonując wykładni art. 30 ust. 9 ustawy o świadczeniach rodzinnych należy mieć zawsze na uwadze, że wprowadza on wyjątek od zasady sformułowanej w art. 30 ust. 1 tej ustawy, który stanowi, że osoba, która pobrała nienależne świadczenie rodzinne, jest obowiązana do ich zwrotu (por. wyrok NSA z dnia 11 lutego 2010 r., sygn. akt I OSK 1269/09, dostępny na stronie internetowej Centralnej Bazy Orzeczeń Sądów Administracyjnych - http://orzeczenia.nsa.gov.pl).

Oceniając prawidłowość kwestionowanych rozstrzygnięć przez pryzmat powyższych powinności organu należało stwierdzić, że organy decyzyjne przeprowadziły wszechstronną i kompletną ocenę zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego pod kątem wystąpienia, określonych w art. 30 ust. 9 ustawy o świadczeniach rodzinnych, szczególnie uzasadnionych okoliczności dotyczących sytuacji rodziny skarżącej. Dokonały szczegółowej analizy uzyskiwanych dochodów (2882,66 zł) oraz ponoszonych przez skarżącą wydatków (2425,25 zł), czemu dały wyraz w uzasadnieniu decyzji. Dostrzec również trzeba, że organy na podstawie oświadczeń skarżącej dodatkowo uwzględniły wydatki na kwotę 750 zł, pomimo braku ich udokumentowania. Poza tym słusznie uznały, że kwota 1500 zł wskazana przez skarżącą jako ponoszona na wyżywienie jest zbyt wysoka, a stanowisko w tej mierze przekonująco uzasadniły. Zresztą, odnotować przyjdzie, że K. W. nie kwestionowała sposobu obliczenia wydatków rodziny oraz uzyskiwanego dochodu. Z poczynionych przez organy ustaleń, znajdujących potwierdzenie w materiale dokumentacyjnym sprawy wynika, że w skład rodziny skarżącej wchodzą 3 osoby: skarżąca oraz dwoje dzieci - K. lat 22 oraz Z. 18 lat. K. W. uzyskuje dochód w wysokości 2882,66 zł, który w przeliczeniu na osobę wynosi 960,89 zł, a więc przekracza on znacznie obowiązujące w dniu orzekania przez organy kryterium dochodowe w kwocie 504 zł, które uprawniałoby skarżącą do przyznania pomocy na podstawie regulacji ustawy o świadczeniach rodzinnych; przekracza także kryterium dochodowe uzasadniające przyznanie pomocy na podstawie ustawy społecznej. Zgodnie natomiast z utrwaloną linią orzecznictwa sądowoadministracyjnego, z którą skład orzekający w pełni się zgadza, i którą zauważyły również organy obu instancji, szczególnie uzasadnione okoliczności dotyczące sytuacji rodziny, o jakich mowa w art. 30 ust. 9 ustawy o świadczeniach rodzinnych "należy interpretować biorąc pod uwagę fakt, iż co do zasady do świadczeń rodzinnych uprawnione są jedynie osoby o niewysokich dochodach, spełniające kryterium dochodowe. A zatem nawet sama trudna sytuacja materialna danej rodziny nie uzasadnia umorzenia kwoty nienależnie pobranych świadczeń. Jest to możliwe dopiero wówczas, gdy sytuacja rodziny będzie szczególna i to szczególna na tle rodzin uprawnionych do świadczeń rodzinnych, a nie względem wszystkich innych rodzin" (tak: WSA w Lublinie w wyroku z dnia 24 listopada 2011 r., sygn. akt II SA/Lu 687/11; por. także wyrok WSA w Łodzi z dnia 17 października 2012 r., sygn. akt II SA/Łd 331/12 oraz wyrok WSA w Rzeszowie z dnia 23 listopada 2011 r., sygn. akt II SA/Rz 776/11, dostępne na stronie internetowej - http://orzeczenia.nsa.gov.pl). W ocenie Sądu, za prawidłowe należy więc uznać stanowisko organów, iż w niniejszej sprawie nie zachodzą "szczególne uzasadnione okoliczności" uzasadniające umorzenie nienależnie pobranych przez K. W. świadczeń rodzinnych, zwłaszcza że w rodzinie skarżącej nie występuje też inna niż dochodowa (wskazana przez stronę) szczególna okoliczność, np. niepełnosprawność, przemawiająca za uwzględnieniem żądania zastosowania przedmiotowej ulgi. K. W. jest wprawdzie osobą niepełnosprawną w stopniu lekkim, co jednak nie uniemożliwia jej normalnej egzystencji i wykonywania lekkiej pracy. W tym miejscu warto również dostrzec, że organ pierwszej instancji w piśmie z 2 stycznia 2012 r. (k. 121 akt administracyjnych) dodatkowo wskazał skarżącej na możliwość rozłożenia na raty zobowiązania z tytułu nienależnie pobranych świadczeń, po złożeniu stosownego wniosku w tym zakresie. Jednakże, jak wynika z akt sprawy, skarżąca nie wyraziła woli skorzystania z tego rodzaju ulgi. Ponadto, domagała się umorzenia całej kwoty nienależnie pobranych świadczeń wraz z odsetkami i w związku z tym prawidłowo organy odniosły się do tak sformułowanego żądania, lecz nie można nie zauważyć, że w okolicznościach sprawy do spłaty pozostały skarżącej jedynie odsetki od sumy głównej świadczeń podlegających zwrotowi, które wynoszą 2313,66 zł.

Zdaniem Sądu, odnotowania jeszcze wymaga, że organy w postępowaniu prowadzonym na podstawie art. 30 ust. 9 ustawy o świadczeniach rodzinnych nie mogły badać okoliczności, w jakich doszło do wydania decyzji uznających świadczenia za nienależnie pobrane i nakazujących ich zwrot. Ponadto decyzje te nie były kwestionowane przez skarżącą i wobec ich niezaskarżenia stały się ostateczne.

Podkreślić również trzeba, że organy administracji orzekają według stanu faktycznego ustalonego na dzień wydania decyzji, dlatego też przy ocenie zaistnienia szczególnie uzasadnionych okoliczności nie mogły uwzględnić zdarzenia przyszłego, jakim są narodziny dziecka w rodzinie skarżącej. W przypadku natomiast zmiany okoliczności dotyczących sytuacji rodziny skarżącej, K. W. może ponownie wystąpić z wnioskiem o zastosowanie jednej z ulg przewidzianych w art. 30 ust. 9 ustawy o świadczeniach rodzinnych.

Końcowo powtórzyć przyjdzie, że zasadą jest, iż sąd administracyjny ocenia, czy zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem. Z zasady tej wynika konsekwencja co do tego, że sąd ten rozważa prawo obowiązujące w dniu wydania decyzji, jak i stan sprawy istniejący na dzień wydania decyzji, badając prawidłowość zastosowania przepisów prawa w odniesieniu do istniejącego w sprawie stanu faktycznego oraz trafność wykładni tych przepisów. Dlatego przy ocenie prawidłowości kontrolowanych aktów także Sąd nie mógł wziąć pod uwagę takich okoliczności podnoszonych w skardze, jak utrata pracy przez skarżącą czy narodziny dziecka córki, ponieważ są to zdarzenia, które zaistniały już po wydaniu zaskarżonej decyzji.

Reasumując, skonstatować należy, że organy orzekające w niniejszej sprawie wnikliwie oceniły materiał dowodowy, dokonując jego oceny zgodnie z zasadami regulującymi postępowanie przed organami administracji publicznej, a więc zgodnie z art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 K.p.a. Z uwagi na ujawnione okoliczności prawidłowo też odmówiły skarżącej umorzenia nienależnie pobranych świadczeń rodzinnych. Natomiast wydane akty zostały wyczerpująco uzasadnione, zgodnie z wymogami określonymi w art. 107 § 3 K.p.a. Zdaniem Sądu, organom obu instancji nie można również postawić zarzutu dowolności i przekroczenia granic uznania administracyjnego.

W tym stanie rzeczy, wobec braku uzasadnionych podstaw skargi, na podstawie art. 151 P.p.s.a., orzeczono jak w sentencji wyroku.