Wyrok NSA, sygn. akt II OSK 149/17
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2018-12-20 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6361 Rejestr  zabytków
Hasła tematyczne: Zabytki
Skarżony organ: Wójt Gminy
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 184, art.58 § 1 pkt 5a
journal: Dz.U. 2018 poz 1302
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r.  Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity
article: art. 22 ust. 4 i 5, art. 4 pkt 2, art. 13, art. 9
journal: Dz.U. 2003 nr 162 poz 1568
law: Ustawa z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Zdzisław Kostka (spr.) Sędziowie Sędzia NSA Roman Ciąglewicz Sędzia del. WSA Piotr Broda Protokolant sekretarz sądowy Aleksandra Traczuk po rozpoznaniu w dniu 20 grudnia 2018 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej Wójta Gminy [...] od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 16 listopada 2016 r. sygn. akt VII SA/Wa 2685/15 w sprawie ze skargi [...] sp. z o.o. z siedzibą w Ł. na zarządzenie Wójta Gminy [...] z dnia [...] maja 2015 r. nr [...] w przedmiocie zmiany zarządzenia dotyczącego prowadzenia ewidencji zabytków 1/ oddala skargę kasacyjną, 2/ zasądza od Wójta Gminy [...] na rzecz skarżącego [...] sp. z o.o z siedzibą w Ł. 360 (trzysta sześćdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 16 listopada 2016 r., sygn. akt VII SA/Wa 2685/15, uwzględniając skargę [...] Sp. z o.o. w [...], stwierdził nieważność zarządzenia Wójta Gminy [...] z [...] maja 2015 r., nr [...] w przedmiocie zmiany zarządzenia tego organu z [...] maja 2014 r., nr [...] dotyczącego prowadzenia ewidencji zabytków. Wyrok ten został wydany w następujących istotnych okolicznościach sprawy.

Wójt Gminy [...] [...] maja 2014 r. wydał zarządzenie nr [...], którym zarządził prowadzenie ewidencji zabytków znajdujących się na terenie gminy Ł. W załączniku nr 1 do zarządzenia określono spis zabytków nieruchomych z terenu gminy Ł. Na mocy tego zarządzenia utworzono kartę adresową zabytku nieruchomego Zespołu Pałacowo – Parkowego w Ł., obejmującą zabytkowy pałac w Ł. wraz z parkiem. Zgodnie z kartą adresową tego zabytku, Zespół Pałacowo – Parkowy w Ł. utworzony został na działkach nr [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...] i [...]. Zarządzenie z [...] maja 2014 r. zostało pozytywnie zaopiniowane przez [...] Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków.

Wójt Gminy [...] zarządzeniem z [...] maja 2015 r., nr [...] zmienił załącznik nr 1 do zarządzenia nr [...], nadając mu nowe brzmienie, w zakresie karty adresowej Zespołu Pałacowo – Parkowego w Ł. Zmiana polegała na odmiennym określeniu granicy parku wpisanego do rejestru zabytków i ujętego w gminnej ewidencji zabytków. Zgodnie z załącznikiem nr 1 do zarządzenia z [...] maja 2015 r., granice Zespołu Pałacowo – Parkowego w Ł. wyznaczyły działki nr [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...] i [...], co oznacza, że poza granicami parku znalazły się (uprzednio będące w jego granicach uwidocznionych w załączniku nr 1 do zarządzenia nr [...]) działki nr [...], [...], [...] i [...].

Następnie zarządzeniem z [...] maja 2015 r., nr [...] Wójt Gminy [...] w § 1 pkt 1 zmienił załącznik nr 1 do zarządzenia nr [...] w zakresie karty adresowej zabytku nieruchomego Pałac, nadając mu nowe brzmienie i oznaczają jako załącznik nr 1 oraz w § 1 pkt 2 zmienił załącznik nr 1 do zarządzenia nr [...] w zakresie karty adresowej zabytku nieruchomego Park, nadając mu nowe brzmienie i oznaczając jako załącznik nr 2. Karta adresowa dla Pałacu objęła działki nr [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...] i [...] (załącznik nr 1), natomiast karta adresowa dla Parku – działki nr [...], [...], [...], [...], [...], [...] i [...] (załącznik nr 2). Przedmiotowa zmiana w istocie sprowadzała się do usunięcia z gminnej ewidencji zabytków, w zakresie kart adresowych Pałacu oraz Parku, działek nr [...], [...], [...] i [...].

Oba zarządzenia zmieniające Wójta Gminy [...] - z [...] maja 2015 r., nr [...] oraz z [...] maja 2015 r., nr [...], zostały zaskarżone do sądu administracyjnego.

Sąd pierwszej instancji wyrokiem z 22 czerwca 2016 r., sygn. akt VII SA/Wa 2063/15, na skutek skarg skarżącej oraz Wojewody [...], stwierdził nieważność zarządzenia Wójta Gminy [...] z [...] maja 2015 r., nr [...]. Sąd stwierdził po pierwsze, że wbrew odmiennym twierdzeniom organu administracji, skarżąca ma interes prawny i że interes ten został naruszony w rozumieniu art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym, co daje skarżącej legitymację do złożenia skargi do sądu administracyjnego. Jak wyjaśnił, skarżąca spółka jest właścicielem nieruchomości składającej się z działek nr: [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...]. Na nieruchomości tej znajduje się zabytkowy pałac objęty tą samą kartą adresową zabytku jako element Zespołu Pałacowo – Parkowego. Skarżąca jest zatem właścicielem pałacu w Ł., który wraz z parkiem, obejmującym określone nieruchomości, jest wpisany do rejestru zabytków i gminnej ewidencji zabytków. Sąd pierwszej instancji zwrócił uwagę, że wykreślenie części parku z gminnej ewidencji zabytków w istocie co najmniej ogranicza możliwości jego ochrony jako całości i pozbawia części walorów (historycznych, kulturowych, krajobrazowych) całe założenie. Uzasadniając zaś stwierdzenie nieważności zarządzenia Wójta Gminy [...] z [...] maja 2015 r. Sąd wskazał, że zarządzenie zostało wydane z naruszeniem art. 22 ust. 4 i 5 pkt 1 w związku z art. 4 pkt 2 ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami oraz § 18 rozporządzenia Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia 26 maja 2011 r. w sprawie prowadzenia rejestru zabytków, krajowej, wojewódzkiej i gminnej ewidencji zabytków oraz krajowego wykazu zabytków skradzionych lub wywiezionych za granicą niezgodnie z prawem. Zdaniem Sądu, Wójt nie był władny do określania, co jest zabytkiem, a jedynym organem posiadającym kompetencje w tym zakresie był konserwator zabytków. Tym bardziej Wójt nie był uprawniony do doprecyzowania kształtu, czy zakresu terytorialnego zabytku bez wiedzy i zgody wojewódzkiego konserwatora zabytków.

NSA wyrokiem z 29 sierpnia 2018 r., sygn. akt II OSK 2240/16 oddalił skargę kasacyjną wniesioną od tego wyroku przez Wójta Gminy [...]. NSA podzielił w pełni argumentację Sądu pierwszej instancji tak co do legitymacji skargowej skarżącej, jak i podstaw stwierdzenia nieważności zarządzenia Wójta Gminy [...] z [...] maja 2015 r., nr [...]. NSA podkreślił, że "w rozpoznawanej sprawie istotne znaczenie ma to, że Wójt Gminy [...] samodzielnie i bez żadnych uzgodnień z wojewódzkim konserwatorem zabytków zmienił Załącznik Nr 1 do zarządzenia nr [...]".

Zaskarżonym wyrokiem Sąd pierwszej instancji stwierdził nieważność zarządzenia Wójta Gminy [...] z [...] maja 2015 r., nr [...]. Uzasadnienie wyroku Sąd pierwszej instancji oparł o tożsamą argumentację, jak przedstawioną w wyroku z 22 czerwca 2016 r., sygn. akt VII SA/Wa 2063/15. Stwierdził, że został naruszony interes prawny skarżącej w rozumieniu art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym, co daje spółce legitymację do złożenia skargi do sądu administracyjnego. Odnosząc się do meritum sprawy Sąd uznał, że granice Zespołu Pałacowo – Parkowego w [...] zostały określone przy realizacji gminnej ewidencji zabytków gminy Ł. w listopadzie 2013 r., w oparciu o stosowną dokumentację, jak również w uzgodnieniu z Wojewódzkim Urzędem Ochrony Zabytków Delegatura w [...]. Pismem z 2 grudnia 2013 r. [...] Wojewódzki Konserwator Zabytków pozytywnie zaopiniował całe opracowanie, w tym wykonanie kart adresowych. To zaś, w ocenie NSA, oznacza, że "Wójt Gminy nie jest władny do określania co jest zabytkiem, a jedynym organem posiadającym kompetencje jest konserwator zabytków. Tym bardziej Wójt nie jest uprawniony do doprecyzowania kształtu, czy zakresu terytorialnego zabytku bez wiedzy i zgody Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków", co miało miejsce w rozpoznawanej sprawie.

Wójt Gminy [...] w skardze kasacyjnej od tego wyroku przytoczył podstawy kasacyjne dotyczące naruszenia prawa materialnego oraz przepisów postępowania.

W zakresie podstaw kasacyjnych dotyczących naruszenia przepisów postępowania zarzucono naruszenie:

- art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez sporządzenie uzasadnienia wyroku w sposób uniemożliwiający jego kontrolę instancyjną w zakresie zarzutu dotyczącego braku interesu prawnego spółki [...] Sp. z o.o. w [...] w zaskarżeniu przedmiotowego zarządzenia Wójta Gminy [...], a to poprzez nieodniesienie się w uzasadnieniu wyroku do zarzutów Wójta Gminy [...] zawartych w odpowiedzi na skargę w zakresie dotyczącym interesu prawnego spółki,

- art. 58 § 1 pkt 5a p.p.s.a. poprzez nieodrzucenie skargi wniesionej przez skarżącą, pomimo że spełnione zostały ku temu wszelkie przesłanki,

- art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez sporządzenie uzasadnienia wyroku w sposób uniemożliwiający jego kontrolę instancyjną w zakresie zarzutu naruszenia przez zaskarżone zarządzenie art. 4 ust. 2 ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami poprzez niewyjaśnienie podstawy prawnej orzeczenia w tym zakresie,

- art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez sporządzenie uzasadnienia zaskarżonego wyroku, które nie zawiera stanowiska co do istotnej kwestii stanu faktycznego, a mianowicie granic zabytku – pałacu i parku w Ł. – w jakich został on wpisany do rejestru zabytków,

- art. 147 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 3 pkt 1, art. 7 pkt 1 i art. 22 ust. 5 ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami poprzez stwierdzenie nieważności zaskarżonego zarządzenia bez ustalenia granic zabytku – pałacu i parku w Ł. – w jakich został on wpisany do rejestru zabytków, a zatem bez faktycznego ustalenia, czy i w jakim zakresie przedmiotowe zarządzenie ingeruje w granice zabytku określone w rejestrze zabytków, a tym samym poprzez bezzasadne zarzucenie organowi błędu w subsumcji art. 22 ust. 5 ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami.

W zakresie podstaw kasacyjnych dotyczących naruszenia prawa materialnego zarzucono naruszenie art. 22 ust. 4 i ust. 5 pkt 1 w zw. z art. 4 ust. 2 ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami i w zw. z § 18 Rozporządzenia Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia 26 maja 2011 r. w sprawie prowadzenia rejestru zabytków, krajowej, wojewódzkiej i gminnej ewidencji zabytków oraz krajowego wykazu zabytków skradzionych lub wywiezionych za granicę niezgodnie z prawem poprzez błędną ich wykładnię i niewłaściwe zastosowanie polegające na uznaniu, że zaskarżone zarządzenie narusza wskazane przepisy, podczas gdy w rzeczywistości przepisy te nie zostały naruszone zaskarżonym aktem.

Uzasadniając brak legitymacji skargowej spółki skarżący kasacyjnie organ administracji podkreślił, że brak interesu spółki wynika z tego, że nie jest ona właścicielem wyłączonych działek.

We wnioskach skargi kasacyjnej Wójt Gminy [...] zażądał uchylenia zaskarżonego wyroku w całości i odrzucenia skargi skarżącej, ewentualnie uchylenia zaskarżonego wyroku i przekazania sprawy Sądowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania. Ponadto wniesiono o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych.

W odpowiedzi na skargę kasacyjną skarżąca wniosła o jej oddalenie oraz o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.

Rozpoznając skargę kasacyjną Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Skarga kasacyjna nie posiada usprawiedliwionych podstaw.

Zarzuty skargi kasacyjnej w istocie sprowadzają się do dwóch kwestii. Pierwsza dotyczy tego, że w ocenie skarżącego kasacyjnie organu administracji skarżąca spółka nie posiada interesu prawnego w zaskarżeniu zarządzenia Wójta Gminy [...] z [...] maja 2015 r., nr [...] z uwagi na fakt, że nie jest właścicielem wyłączonych tym zarządzeniem z ewidencji zabytków działek. Natomiast druga dotyczy bezpodstawnego stwierdzenia nieważności ww. zarządzenia.

W pierwszej kolejności zaznaczyć należy, że sprawa dotycząca zmiany zarządzenia Wójta Gminy [...] w zakresie prowadzenia ewidencji zabytków dla zabytku nieruchomego – Zespołu Pałacowo – Parkowego w Ł. – była już przedmiotem postępowania sądowoadministracyjnego. NSA wyrokiem z 29 sierpnia 2018 r., sygn. akt II OSK 2240/16 oddalił skargę kasacyjną Wójta Gminy [...] od wyroku Sądu pierwszej instancji z 22 czerwca 2016 r., sygn. akt VII SA/Wa 2063/15, którym stwierdzono nieważność zarządzenia Wójta Gminy [...] z [...] maja 2015 r., nr [...]. NSA w składzie rozpoznającym tę sprawę w pełni podziela ocenę prawną wynikającą w ww. wyroku NSA z 29 sierpnia 2018 r.

Stąd odnosząc się do podstaw kasacyjnych, w których zarzucono brak legitymacji skargowej skarżącej, za wyrokiem NSA z 29 sierpnia 2018 r., sygn. akt II OSK 2240/16 wskazać należy, że [...] Sp. z o.o. w Ł. nie jest właścicielem usuniętych z ewidencji zabytków działek nr [...], [...], [...] oraz [...], na których znajduje się park, jednak w okolicznościach rozpoznawanej sprawy nie można uznać, że nie ma ona interesu prawnego w zaskarżeniu zarządzenia z [...] maja 2015 r. Podkreślić należy, że treścią statusu zabytku jest przede wszystkim ustanowienie szczególnej sytuacji danej rzeczy, ale w ślad za tym idzie ustalenie też praw i obowiązków (zwłaszcza tych drugich) określonych podmiotów. Są nimi przede wszystkim właściciel lub posiadacz zabytku, którzy w ramach ciążących na nich powinności sprawowania opieki nad zabytkiem zobowiązani są m.in. do zapewnienia warunków: naukowego badania i dokumentowania zabytku; zabezpieczenia prac konserwatorskich, restauratorskich i robót budowlanych przy zabytku; zabezpieczenia i utrzymania zabytku oraz jego otoczenia w jak najlepszym stanie; korzystania z zabytku w sposób zapewniający trwałe zachowanie jego wartości; popularyzowania i upowszechniania wiedzy o zabytku oraz jego znaczeniu dla historii i kultury (J. Jagielski, Status specjalny na tle regulacji prawnych dotyczących sytuacji rzeczy [w:] Prawo administracyjne materialne. System Prawa Administracyjnego, red. R. Hauser, Z. Niewiadomski, A. Wróbel, Warszawa 2014, str. 499). Wskazać należy, że skarżąca jest właścicielem pałacu w Ł., który wraz z parkiem, obejmującym określone nieruchomości, jest wpisany do rejestru zabytków i gminnej ewidencji zabytków. Skarżąca zasadnie wskazała w odpowiedzi na skargę kasacyjną, że działań Wójta nie można rozpatrywać jedynie jako skierowanych wobec części zabytku, tj. działek nie stanowiących jej własności. Dotyczą one bowiem całości zabytku, w tym pałacu stanowiącego własność skarżącej. Zespół Pałacowo – Parkowy w Ł. jako całość podlega prawnej ochronie przewidzianej w ustawie o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami. Wykreślenie części parku z gminnej ewidencji zabytków co najmniej ogranicza możliwości jego ochrony jako całości i pozbawia części walorów (historycznych, kulturowych, krajobrazowych) całe założenie. W rozpoznawanej sprawie na wartość zabytkową wpływa zarówno pałac, jak i park. Otoczenie zabytku również ma znaczenie dla ochrony zabytku. Park nie jest odrębnym zabytkiem, albowiem z decyzji Urzędu Wojewódzkiego w [...] z [...] maja 1975 r. wynika, że przedmiotem ochrony jest Zespół Pałacowo – Parkowy w Ł. Decyzja o wpisie do rejestru nakłada obowiązki na każdorazowych właścicieli działek wchodzących w skład Zespołu Pałacowo – Parkowego w Ł. Mając na uwadze powyższe, skarżąca ma interes prawny w zaskarżeniu zarządzenia Wójta Gminy [...] z [...] maja 2015 r., a zatem zasadnie została ona przez Sąd pierwszej instancji uznana jako strona posiadająca legitymację skargową. Oznacza to, że za niezasadny należało uznać zarzut naruszenia art. 58 § 1 pkt 5a p.p.s.a.

W rozpoznawanej sprawie bezsporne jest, że decyzja Urzędu Wojewódzkiego w [...] z [...] maja 1975 r. o wpisaniu murowanego pałacu z ok. XIX wieku w Ł. wraz z parkiem nie zawiera załącznika graficznego, który określałby granice tego parku. W decyzji tej również nie wskazano konkretnych działek. Zaskarżonym zarządzeniem z [...] maja 2015 r., nr [...] Wójt Gminy [...] samodzielnie i bez żadnych uzgodnień z wojewódzkim konserwatorem zabytków zmienił załącznik nr 1 do zarządzenia nr [...], w zakresie karty adresowej zabytku nieruchomego Pałac (nowy załącznik nr 1) oraz karty adresowej zabytku nieruchomego Park (nowy załącznik nr 2). W nowych, zmienionych załącznikach nr 1 i 2, zostały określone nowe granice Pałacu i Parku wchodzące w skład zabytku nieruchomego – Zespołu Pałacowo – Parkowego w Ł. – w ten sposób, iż poza obrębem zabytku znalazły się działki nr [...], [...], [...] i [...]. Zdaniem NSA, Sąd pierwszej instancji zasadnie stwierdził nieważność zaskarżonego zarządzenia, albowiem Wójt nie posiada kompetencji do samodzielnej oceny i rozstrzygnięć w zakresie określania granic zabytku. Organem kompetentnym w tym zakresie jest organ konserwatorski zabytków. Zgodnie z art. 9 ust 1 ustawy z dnia 23 lipca 2007 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami (Dz.U. z 2018 r., poz. 2067), wpis zabytku nieruchomego do rejestru następuje na mocy decyzji administracyjnej tego organu. To również wojewódzki konserwator zabytków dokonuje interpretacji decyzji o wpisie do rejestru i wyjaśnia wszelkie wątpliwości w tym zakresie. W rozpoznawanej sprawie Wójt Gminy [...] dokonał zmian kart adresowych zabytku, w zakresie określenia granic zabytku nieruchomego Pałac i Park, zupełnie dowolnie, bez żadnych ku temu przesłanek i merytorycznych podstaw. Nie ujawniły się żadne dokumenty lub inne informacje, które mogłyby świadczyć, że historyczne granice założenia pałacowo - parkowego były inne, niż pierwotnie określone w załączniku do zarządzenia z [...] maja 2014 r., nr [...]. Nawet gdyby takie okoliczności zaistniały, to Wójt nie byłby uprawniony do dokonywania samodzielnych zmian granic zabytku. W rozpoznawanej sprawie granice zabytku zostały określone przez organ konserwatorski podczas konsultacji związanych z wydaniem zarządzenia nr [...]. Następnie zostały przez Wójta zmodyfikowane, a obszar zabytku pomniejszony o działki ewidencyjne nr [...], [...], [...] i [...]. Zdaniem NSA, Sąd pierwszej instancji zasadnie wskazał, że zmiana granic zabytku nieruchomego może nastąpić w trybie art. 13 ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami, wyłącznie w przypadku utraty wartości historycznych, artystycznych lub naukowych, zaś organem do tego ustawowo powołanym jest organ konserwatorski, a nie organ prowadzący gminną ewidencję zabytków. Nie można podzielić argumentów Wójta, że w sytuacji, gdy zarządzenie dotyczy zabytku nieruchomego ujętego w rejestrze zabytków, to jego działanie nie musi być uzgadniane z wojewódzkim konserwatorem zabytków. Wójt jest związany decyzją o wpisie zabytku do rejestru. Konsekwencją wpisu do rejestru jest obowiązek ujęcia zabytku w gminnej ewidencji zabytków. Wykreślenie zabytku z rejestru w całości lub części ma wpływ na treść gminnej ewidencji zabytków. Nawet gdyby przyjąć, że ochrona spornych działek nie wynikała z decyzji Urzędu Wojewódzkiego w [...] z [...] maja 1975 r. to należy uznać, że wynikała ona z zarządzenia Wójta Gminy [...] z [...] maja 2014 r., nr [...] w sprawie prowadzenia ewidencji zabytków znajdujących się na terenie gminy Ł. W załączniku nr 1 do tego zarządzenia zostały bowiem określone granice Zespołu Pałacowo – Parkowego w Ł. W części opisowej zaznaczone zostały działki ewidencyjne, które ten zespół tworzą. Zauważyć należy, że art. 22 ust. 5 pkt 3 ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami pozwala na ujęcie w gminnej ewidencji zabytków także innych zabytków nieruchomych, które nie były wpisane do rejestru. Może to nastąpić w porozumieniu w wojewódzkim konserwatorem zabytków. W rozpoznawanej sprawie granice zabytku nieruchomego zostały określone przy realizacji gminnej ewidencji zabytków gminy Ł. w listopadzie 2013 r., w oparciu o stosowną dokumentację, jak również w uzgodnieniu z Wojewódzkim Urzędem Ochrony Zabytków Delegatura w [...]. Powyższe dokumenty i ustalenia stanowiły merytoryczną podstawę utworzenia karty adresowej zabytku - pałacu wraz z parkiem. W czasie tworzenia gminnej ewidencji zabytków Wójt Gminy [...] nie miał żadnych wątpliwości co do przebiegu granic Zespołu Pałacowo – Parkowego w Ł. Ujęcie spornych działek w gminnej ewidencji zabytków nastąpiło w porozumieniu z wojewódzkim konserwatorem zabytków. Oznacza to, że ochrona tych działek wynika co najmniej z art. 22 ust. 5 pkt 3 ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami. Wszelkie zmiany w ewidencji zabytków dotyczące zabytków ujętych na podstawie art. 22 ust. 5 pkt 3 wymagają uzgodnień Wójta z wojewódzkim konserwatorem zabytków.

Odnosząc się do kwestii zakresu ingerencji zarządzenia w granice zabytku stwierdzić należy, że nie ma ona żadnego znaczenia w sprawie. Istotne znaczenie ma jedynie to, że Wójt Gminy [...] samodzielnie i bez żadnych uzgodnień z wojewódzkim konserwatorem zabytków zmienił załącznik nr 1 do zarządzenia nr [...]. Na ważność zaskarżonego zarządzenia nie ma wpływu to, czy zakres zmian był duży czy mały. Nawet niewielka ingerencja w granice zabytku bez uzgodnień z wojewódzkim konserwatorem zabytków powoduje, że zaskarżone zarządzenie podjęte jest z rażącym naruszeniem prawa. Z powyższych względów niezasadny jest również zarzut naruszenia prawa materialnego.

Nie można też podzielić zarzutu skargi kasacyjnej, że Sąd pierwszej instancji nie wyjaśnił podstawy prawnej orzeczenia. Wójt wskazał, że Sąd pierwszej instancji stwierdził naruszenie art. 4 ust. 2 ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami, gdy tymczasem w powołanym art. 4 nie ma ustępu drugiego. Zauważyć należy, że art. 4 dzieli się na punkty i znajduje się tam punkt drugi, dotyczący zapobiegania zagrożeniom mogącym spowodować uszczerbek dla wartości zabytków. Omyłka pisarska Sądu nie miała żadnego wpływu na treść rozstrzygnięcia.

Wbrew zarzutom skargi kasacyjnej, uzasadnienie zaskarżonego wyroku odpowiadało wymogom określonym w art. 141 § 4 p.p.s.a. Sąd pierwszej instancji przedstawił w nim zarówno dotychczasowy przebieg postępowania, jak i stan faktyczny, który przyjął za podstawę wyrokowania. Wyraźnie zaakcentował istotę sporu, przedstawiając zarówno zarzuty skargi, jak i stanowisko organu. Wskazał także podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz wyjaśnił znaczenie zastosowanych przepisów. Na podstawie uzasadnienia można prześledzić tok rozumowania Sądu, który doprowadził go do podjęcia rozstrzygnięcia. Reasumując należy stwierdzić, że zaskarżony wyrok zawiera wszystkie elementy określone w art. 141 § 4 p.p.s.a., a zatem nie można było w tym przypadku mówić o istotnym naruszeniu tego przepisu.

Uwzględniając wskazane okoliczności NSA, na mocy art. 184 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.), skargę kasacyjną oddalił.

Wobec oddalenia skargi kasacyjnej od wyroku Sądu pierwszej instancji, którym uwzględniono skargę, NSA na podstawie art. 204 pkt 2 i art. 205 § 2 p.p.s.a. zasądził od skarżącego kasacyjnie organu administracji na rzecz skarżącej zwrot kosztów postępowania kasacyjnego.