Postanowienie Trybunału Konstytucyjnego, sygn. akt U 13/88
Trybunał Konstytucyjny
Data orzeczenia: 1988-12-31 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Hasła tematyczne: Ubezpieczenie społeczne
Powołane przepisy: article: art. 4 ust. 1 i 2
journal: Dz.U. 1985 nr 22 poz. 98
law: Ustawa z dnia 29 kwietnia 1985 r. o Trybunale Konstytucyjnym.
article: art. 5 pkt 5
journal: Dz.U. 1976 nr 7 poz. 36
law: Obwieszczenie Przewodniczącego Rady Państwa z dnia 16 lutego 1976 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu Konstytucji Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej uchwalonej przez Sejm Ustawodawczy w dniu 22 lipca 1952 r.
article: par. 4 ust. 1 pkt 1 lit. "e"
journal: Dz.U. 1985 nr 18 poz. 77
law: Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 1 kwietnia 1985 r. w sprawie szczegółowych zasad ustalania podstawy wymiaru emerytur i rent.
Teza: Trybunał Konstytucyjny po rozpoznaniu (...) sprawy z wniosku Federacji Związków Zawodowych Górników (...) o stwierdzenie, że przepis par. 4 ust. 1 pkt 1 lit. "e" rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 1 kwietnia 1985 r. w sprawie szczegółowych zasad ustalania podstawy wymiaru emerytur i rent /Dz.U. nr 18 poz. 77/ jest niezgodny z art. 5 pkt 5 Konstytucji PRL postanowił

umorzyć postępowanie w sprawie.

TEZY

Trybunał Konstytucyjny po rozpoznaniu (...) sprawy z wniosku Federacji Związków Zawodowych Górników (...) o stwierdzenie, że przepis par. 4 ust. 1 pkt 1 lit. "e" rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 1 kwietnia 1985 r. w sprawie szczegółowych zasad ustalania podstawy wymiaru emerytur i rent /Dz.U. nr 18 poz. 77/ jest niezgodny z art. 5 pkt 5 Konstytucji PRL postanowił

umorzyć postępowanie w sprawie.


UZASADNIENIE

Jeżeli w toku postępowania kwestionowany akt normatywny /norma prawna/ będący przedmiotem postępowania utraci moc obowiązującą na skutek jego zmiany lub uchylenia wówczas wyłączona jest możliwość dalszego prowadzenia postępowania niezależnie od tego, czy na skutek wydania nowego aktu normatywnego nastąpiła merytoryczna zmiana dotychczasowego stanu prawnego. Przepis art. 4 ust. 1 ustawy o Trybunale Konstytucyjnym ma charakter proceduralny, a nie materialnoprawny. Jeżeli kwestionowany akt normatywny lub norma prawna utraci moc obowiązującą, powstaje wtedy konieczność zastosowania konsekwencji proceduralnych wymienionych w art. 4 ust. 2 ustawy o Trybunale Konstytucyjnym.

Trybunał Konstytucyjny nie ma już możliwości badania materialnoprawnych skutków zmiany lub uchylenia dawniej obowiązującego aktu, wynikających z nowego aktu normatywnego. W tej sytuacji Trybunał Konstytucyjny nie może uchylić się od obowiązku wydania postanowienia o umorzeniu postępowania i wydać orzeczenie co do istoty sprawy. Jeżeli w ocenie wnioskodawcy nowy stan prawny zawiera normy niezgodne z hierarchicznie wyższej rangi aktem normatywnym, to powinien wystąpić do Trybunału Konstytucyjnego z nowym wnioskiem o zbadanie konstytucyjności lub legalności nowego stanu prawnego.

Także Trybunał Konstytucyjny jeżeli dostrzeże niezgodność nowej regulacji z aktem normatywnym wyższego rzędu, to może z inicjatywy własnej wszcząć postępowanie w odniesieniu do nowego aktu prawnego, który może stać się przedmiotem kontroli w odrębnej sprawie, a nie w sprawie dotyczącej aktu normatywnego, który utracił moc obowiązującą w toku postępowania w sprawie. Nie jest możliwe rozszerzenie postępowania w sprawie w odniesieniu do innego aktu normatywnego, który nie był przedmiotem wniosku.

Stosownie do przepisu art. 4 ust. 1 ustawy o Trybunale Konstytucyjnym, organ ten orzeka o zgodności prawa, obowiązującego w chwili wydania orzeczenie. Proceduralną więc przesłanką, niezbędną do prowadzenia postępowania o zbadanie konstytucyjności lub legalności, aktu normatywnego /normy prawnej/ jest jego obowiązywanie w dacie wydanie orzeczenia. Stanowi to formalno-prawną przesłankę dopuszczalności postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym.