Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt IV SAB/Wa 104/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2017-10-04 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6153 Warunki zabudowy  terenu
659
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Wójt Gminy
Treść wyniku: Stwierdzono przewlekłość postępowania  administracyjnego i że przewlekłość postępowania  miała charakter rażący
Powołane przepisy: article: art. 37
journal: Dz.U. 2017 poz 1257
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 149 par. 1a
journal: Dz.U. 2017 poz 1369
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Grzegorz Rząsa, Sędziowie sędzia WSA Anna Sękowska (spr.), sędzia WSA Agnieszka Wójcik, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 4 października 2017 r. sprawy ze skargi A. F. na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Wójta Gminy [...] w przedmiocie rozpatrzenia wniosku 1. stwierdza, że Wójt Gminy [...] dopuścił się przewlekłego prowadzenia postępowania w zakresie rozpatrzenia wniosku o ustalenie warunków zabudowy dla budowy magazynu i sortowni materiałów sypkich przemysłowych na działce nr [...] w miejscowości [...] 2. stwierdza, że przewlekłe prowadzenie postępowania przez Wójta Gminy [...] miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 3. wymierza Wójtowi Gminy [...] grzywnę w wysokości 1000 (tysiąc) złotych; 4. w pozostałym zakresie oddala skargę; 5. zasądza od Ministra Infrastruktury i Budownictwa solidarnie na rzecz skarżącego A. F. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

W dniu [...] marca 2017 r. A.S. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność organu – Wójta Gminy [...] oraz przewlekłość postępowania prowadzonego pod numerem [...], dotyczącego ustalenia warunków zabudowy dla budowy magazynu i sortowni materiałów sypkich przemysłowych, wskazując że do dnia złożenia skargi, pomimo upływu 3 lat od wszczęcia postępowania, decyzja w tej sprawie nie została wydana.

Skarżący wniósł w skardze o:

1. zobowiązanie Wójta Gminy [...] do wydania decyzji w sprawie prowadzonej za nr [...] w przedmiocie wniosku A.S. złożonego w dniu [...] września 2013 r. w sprawie ustalenia warunków zabudowy dla budowy budynku do składowania kredy dobudowa do magazynu przemysłowego i biurowego;

2. stwierdzenie, że bezczynność oraz przewlekłość postępowania miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa;

3. odsunięcie osób winnych niedopełnienia czynności od prowadzenia postępowania i zobowiązanie Wójta Gminy [...] do wypełnienia zarządzenia SKO w [...] w zakresie ustalenia osób winnych przyczyn załatwienia sprawy;

4. wymierzenie organowi grzywny w wysokości trzykrotności przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego;

5. zasądzenie od organu na rzecz skarżącego zwrotu kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

W uzasadnieniu wskazał, iż we września 2013 r. złożył w Urzędzie Gminy [...] wniosek w sprawie ustalenia warunków zabudowy dla budowy magazynu i sortowni materiałów sypkich przemysłowych. Wyjaśnił, że z uwagi na bezczynność organu i przewlekłe prowadzenie postępowania w dniu [...] grudnia 2013 r. złożył do SKO w [...] zażalenie w trybie art. 37 k.p.a. SKO postanowieniem z dnia [...] lutego 2017 r. uznało po raz kolejny zażalenie za słuszne i wyznaczyło miesięczny termin załatwienia sprawy, co do dnia wniesienia skargi nie zostało wykonane. Skarżący wyjaśnił, że wcześniej postanowienia w tym zakresie wydane zostały w dniach: [...] października 2015 r., [...] lutego 2016 r. oraz [...] czerwca 2016 r. .

Dodatkowo zdaniem Skarżącego, podejmowane przez organ czynności są pozorne i nie zmierzają do zakończenia postępowania. Organ wielokrotnie zwraca się do tych samych podmiotów o wyrażenie opinii (m. in Gminnej Komisji Urbanistyczno - Architektonicznej w [...]), domaga się kolejnych zbędnych dokumentów i sukcesywnie wydłuża termin wydania decyzji.

Skarżący również podniósł, iż organ nie zawiadamiał go o przyczynach nie załatwienia sprawy w terminie 30 dni ani nie wyznaczał nowego terminu zakończenia postępowania. Powyższe zdaniem Skarżącego świadczy, iż organ lekceważy terminy wynikające z k.p.a.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie w całości. W uzasadnieniu wskazał, iż organ prowadził postępowanie bez zbędnej zwłoki, w sposób wnikliwy i z uwzględnieniem zasad przewidzianych przepisami prawa, w szczególności podejmując czynności mające na celu wydanie decyzji w terminie możliwie najszybszym.

Organ przedstawił tok postępowania i wskazał, że w dniu [...] września 2013 r. Skarżący złożył wniosek o ustalenie warunków zabudowy dla inwestycji pn. "Budowa magazynu i sortowni materiałów sypkich przemysłowych" na działce nr ewid. [...] w miejscowości [...]. Pismem z dnia [...] września 2013 r. organ zawiadomił o wszczęciu postępowania o sygn. akt: [...], a w dniu [...] września 2013 r. został opracowany projekt decyzji. W dniu [...] października 2013 r. Wójt Gminy [...] wystąpił do Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w [...] z prośbą o ustalenie czy inwestycja wskazana przez Skarżącego jest zaliczana do przedsięwzięć, które mogą pogorszyć stan środowiska. Wobec braku odpowiedzi RDOŚ, organ pismem z dnia [...] listopada 2013 r., wezwał Skarżącego do uzupełnienia wniosku poprzez doręczenie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację wnioskowanego przedsięwzięcia. Dnia [...] grudnia 2013 r. do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] zostało przekazane wraz z aktami sprawy zażalenie Skarżącego na niezałatwienie sprawy w terminie oraz przewlekłość postępowania. Postanowieniem z dnia [...] stycznia 2014 r. SKO w [...] uznało ww. zażalenie za nieuzasadnione.

Jednocześnie w dniu [...] grudnia 2013 r. Wójt Gminy [...] zawiesił postępowanie w sprawie wydania decyzji ustalającej warunki zabudowy do czasu przedłożenia przez Skarżącego prawomocnej decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia, na które w dniu [...] grudnia 2013 r. Skarżący wniósł zażalenie. W dniu [...] stycznia 2014 r. postanowieniem w sprawie za sygn. akt: [...], SKO w [...] uchyliło zaskarżone postanowienie o zawieszeniu postępowania i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. Jednocześnie organ odwoławczy zasugerował konieczność rozważenia przez Wójta Gminy [...] czy przedmiotowa inwestycja dotycząca magazynu i sortowni materiałów sypkich przemysłowych jest powiązana z przedsięwzięciem polegającym na budowie budynku z linią technologiczną do przerobu kredy piszącej i nie powinna być rozpoznawana łącznie jako instalacja. Skarżący w dniu [...] stycznia 2014 r. dołączył do akt sprawy stanowisko Ministerstwa Środowiska w formie opinii. W wyniku przeprowadzonych w okresie od lutego do kwietnia 2014 r. konsultacji z biurem projektowym "[...]" oraz niezależnymi urbanistami, dnia [...] maja 2014 r. została powołana Gminna Komisja Urbanistyczno-Architektoniczna, która przeprowadziła analizę prowadzonych postępowań administracyjnych dotyczących lokalizacji wszystkich inwestycji na działce [...] w miejscowości [...].

W dniu [...] maja 2014 r. organ wydał kolejne postanowienie o zawieszeniu postępowania, na które Skarżący złożył w dniu [...] czerwca 2014 r. zażalenie. Organ poinformował skarżącego w dniu [...] czerwca 2014 r., że dalsze czynności w jego sprawie zostaną podjęte po uzyskaniu rozstrzygnięć w formie postanowień w sprawach "Budowa budynku magazynowego i sortowni materiałów sypkich przemysłowych" i "Budowa budynku do składowania kredy". [...] czerwca 2014 r. SKO w [...] wydało postanowienie Nr [...] o uchyleniu zaskarżonego postanowienia o zawieszeniu postępowania i umorzyło postępowanie pierwszej instancji w całości.

Na podstawie wniesionej w dniu [...] lipca 2014 r. przez Skarżącego skargi do Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego w Warszawie Wydziału IV na bezczynność i przewlekłość postępowania organu ww. Sąd prowadził dwie odrębne sprawy. W pierwszej o sygn. akt. IV SAB/Wa 155/14 WSA w Warszawie wydał w dniu 19 listopada 2014 r. wyrok, w którym umorzył postępowanie w przedmiocie zobowiązania Wójta Gminy [...] do wydania decyzji o ustaleniu warunków zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie magazynu sortowni materiałów przemysłowych na działce nr [...] w miejscowości [...]. Jednocześnie Sąd orzekł, że organ rozpoznając wniosek Skarżącego dotyczący przedmiotowej decyzji pozostawał w bezczynności. Niemniej Sąd uznał, że bezczynność ta nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa.

W drugim wyroku z dnia 19 listopada 2014 r. WSA w Warszawie w sprawie o sygn. akt: IV SAB/Wa 156/14 stwierdził, że przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ nie miało miejsca z rażącym naruszeniem prawa.

W dniu [...] listopada 2014 r. organ wydał decyzję odmawiającą Skarżącemu ustalenia warunków zabudowy dla inwestycji objętej wnioskiem w przedmiotowej sprawie, która została uchylona decyzją SKO z dnia [...] grudnia 2014 r. nr [...].

W związku z powyższym w dniu [...] lutego 2015 r. organ zwrócił się do Skarżącego o uzupełnienie akt sprawy poprzez złożenie 2 egzemplarzy mapy obejmującej teren, którego dotyczy wniosek oraz obszar, na który inwestycja będzie oddziaływać; uproszczonej koncepcji zagospodarowania terenu wraz z graficznym przedstawieniem planowanej inwestycji i powierzchni terenu podlegającej przekształceniu, aktualnych wypisów z rejestru gruntów dla działek objętych wnioskiem z wykazem klas gruntu; aktualnych wypisów z rejestrów gruntów dla działek sąsiadujących.

Skarżący złożył ww. dokumenty w dniu [...] lutego 2015 r. W dniu [...] lutego 2015 r. organ wezwał Skarżącego po raz kolejny do przedłożenia w terminie 7 dni pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpoznania - 2 egzemplarzy mapy, opisanej powyżej, gdyż zdaniem organu przedłożone przez Skarżącego mapy nie uwzględniały istniejącego budynku wiaty półokrągłej usytuowanego na działce nr [...]. Pismem z dnia [...] marca 2015 r. Skarżący wskazał, że złożył wszystkie wymagane dokumenty, a na działce znajduje się namiot z plandeki nietrwale z gruntem związany. Jednocześnie podniósł, że tymczasowy obiekt przewidziany do rozbiórki w określonym czasie nie jest inwentaryzowany na aktualnej mapie. W rezultacie organ w dniu [...] marca 2015 r. wystosował do Skarżącego pismo informujące, że z uwagi na nieuzupełnienie w terminie braków, jego wniosek pozostawia się bez rozpoznania.

W dniu [...] września 2015 r. Skarżący złożył zażalenie na niezałatwienie sprawy w terminie oraz przewlekłość postępowania. W konsekwencji w dniu [...] października 2015r. SKO w [...] wydało postanowienie nr [...], uznające zażalenie Skarżącego za uzasadnione oraz wyznaczające Wójtowi Gminy [...] miesięczny termin załatwienia sprawy.

W dniu [...] października 2015 r. organ wezwał Skarżącego do przedłożenia zgodnej ze stanem faktycznym kopii mapy ewidencyjnej z naniesionymi wszystkimi budynkami na działce nr [...]; uproszczonej koncepcji zagospodarowania terenu naniesionej na kserokopii ww. mapy z graficznym przedstawieniem planowanej inwestycji i powierzchni terenu podlegającego przekształceniu i określeniem granic terenu objętego wnioskiem; aktualnych wypisów z rejestru gruntów dla terenu działki objętej wnioskiem z wykazem klas gruntów; aktualnych wypisów uproszczonych z rejestru gruntów dla działek sąsiadujących. W dniu [...] października 2015 r. Skarżący złożył pismo wraz z dwiema sztukami map ewidencyjnych z koncepcją zagospodarowania terenu wraz z granicami terenu przekształcanego oraz wypisy z rejestru gruntów dla działek sąsiadujących.

W dniu [...] stycznia 2016 r. Skarżący ponownie złożył zażalenie na niezałatwienie sprawy w terminie oraz przewlekłość postępowania. Postanowieniem z dnia [...] lutego 2016r. SKO w [...] uznało zażalenie Skarżącego za uzasadnione oraz wyznaczyło Wójtowi Gminy [...] miesięczny terminu do załatwienia sprawy.

Pismem z dnia [...] marca 2016 r. organ zawiadomił strony o przedłużeniu terminu do załatwienia sprawy do dnia [...] kwietnia 2016 r. i wystąpił o sporządzenie decyzji. W dniu [...] maja 2016 r. do Urzędu Gminy [...] wpłynęło zażalenie Skarżącego na niezałatwienie sprawy w terminie oraz przewlekłość postępowania. W wyniku złożonego zażalenia Samorządowe Kolegium Odwoławcze w dniu [...] czerwca 2016 r. wydało postanowienie o uznaniu zażalenia Skarżącego za uzasadnione jednocześnie wyznaczając organowi dodatkowy miesięczny termin do załatwienia sprawy.

W dniu [...] stycznia 2017 r. Skarżący złożył kolejne zażalenie na niezałatwienie sprawy w terminie i przewlekłość postępowania. Konsekwencji Samorządowe Kolegium Odwoławcze w dniu [...] lutego 2017 r. wydało postanowienie o uznaniu zażalenia Skarżącego za uzasadnione jednocześnie wyznaczając Organowi dodatkowy miesięczny termin do załatwienia sprawy.

Mając na uwadze powyższe rozstrzygnięcie organu odwoławczego, w dniu [...] lutego 2017 r. organ zwrócił się do Biura Projektowego "[...]" celem opracowania projektu decyzji o warunkach zabudowy dotyczącej przedmiotowej inwestycji. W dniu [...] marca 2017 r. do Urzędu Gminy [...] wpłynął projekt decyzji o ustaleniu warunków zabudowy, który stosownie do przepisów ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym został przesłany do uzgodnień.

W dniu [...] kwietnia 2017 r. do Urzędu Gminy w [...] wpłynęło postanowienie z Zarządu Dróg Powiatowych w [...] uzgadniające projekt przedmiotowej decyzji bez uwag. Organ wyjaśnił, że na chwilę sporządzenia odpowiedzi na skargę, oczekuje na odpowiedź pozostałych organów.

Organ odnosząc się do zarzutów wskazanych w treści skargi podniósł, że jako organ właściwy do wydania decyzji ustalającej warunki zabudowy ma obowiązek w sposób wyczerpujący i wnikliwy zebrać i rozpatrzeć całokształt materiału dowodowego. Organ stoi na stanowisku, że prowadzone przez niego postępowanie w przedmiotowej sprawie jest realizowane terminowo i zgodnie z zasadą prawdy obiektywnej, a w związku z charakterem sprawy stara się sumiennie wykonywać ciążące na nim obowiązki służące wyjaśnieniu sprawy i wydania rozstrzygnięcia merytorycznego.

Nadto organ wyjaśnił, iż przedmiotowe postępowanie nie jest sprawą typową i jej stopień skomplikowania w znaczący sposób różni się od innych typowych spraw prowadzonych w przedmiocie wydania decyzji ustalających warunki zabudowy. Zauważył, że Skarżący złożył kilka wniosków o wydanie warunków dla inwestycji zastępczych zlokalizowanych na tym samym obszarze, co budowa budynku z instalacją opiniowaną w raporcie. Natomiast proponowane lokalizacje poszczególnych obiektów na nieruchomości nr geod. [...] nakładają się na siebie, co powoduje wydłużenie czasu przedmiotowego postępowania wskutek zwiększenia jej skomplikowania.

Postępowanie w przedmiocie złożonego przez Skarżącego wniosku dotyczącego niniejszej sprawy wymaga głębokiej analizy związanej z opracowaniami urbanistycznymi, specjalistyczną wiedzą, uzyskaniem stanowisk odpowiednich organów oraz czynnego udziału stron. Organ podniósł, że jak wynika z powoływanych powyżej twierdzeń i dowodów oraz akt przedmiotowego postępowania, podejmował liczne czynności zmierzające do załatwienia przedmiotowej sprawy w terminie możliwie najszybszym. Jednakże prawidłowe i skuteczne załatwienie przedmiotowej sprawy wymaga wypełnienia szczegółowych wymagań przewidzianych przepisami prawa, w tym wynikających z UOPZP, a więc m.in. uzyskania licznych stanowisk odpowiednich organów, co wiąże się również z oczekiwaniem na uzyskanie ich odpowiedzi, jak również zebrania odpowiednich dokumentów. Sprawa Skarżącego jest sprawą szczególnie skomplikowaną i nie oczywistą. Organ przez cały czas trwania postępowania dążył do doprecyzowania wniosku Skarżącego oraz zgromadzenia materiału dowodowego, niezbędnego do podjęcia merytorycznego rozstrzygnięcia w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Skarga zasługuje na uwzględnienie

Stosownie do treści art. 3 § 2 pkt 8 i 9 P.p.s.a. sądy administracyjne są uprawnione do rozstrzygania skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania także w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1 – 3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa.

W myśl art. 149 § 1 p.p.s.a. Sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1 - 4 albo na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 4a:

1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności;

2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa;

3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania.

Zgodnie z § 1a art. 149 P.p.s.a. jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Z kolei § 1b stanowi, że Sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1 pkt 1 i 2, może ponadto orzec o istnieniu lub nieistnieniu uprawnienia lub obowiązku, jeżeli pozwala na to charakter sprawy oraz niebudzące uzasadnionych wątpliwości okoliczności jej stanu faktycznego i prawnego.

Na podstawie § 2 art. 149 Sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 P.p.s.a. lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 P.p.s.a.

Skarga wniesiona w tym trybie jest środkiem dyscyplinującym organy administracji publicznej do terminowego załatwiania spraw, mającym na celu wyeliminowanie stanu przewlekłości organu i doprowadzenie do wydania rozstrzygnięcia w sprawie administracyjnej. Warunkiem wniesienia skargi na przewlekłe prowadzenie postępowania zgodnie z art. 52 § 1 tej ustawy jest wyczerpanie środków zaskarżenia, jeżeli służyły skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie.

Skarżący uczynił zadość temu wymogowi, bowiem w rozpatrywanej sprawie wniósł zażalenie w trybie art. 37 k.p.a.

Należy podkreślić, że organy administracji zobowiązane są do przestrzegania zasad ogólnych postępowania administracyjnego, a w szczególności powinny działać w sprawie wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do jej załatwienia (art. 12 § 1 K.p.a.). Realizacji tej zasady służy m.in. przepis art. 35 § 1 K.p.a., który wskazuje, iż organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. Załatwienie sprawy, wymagającej przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej – nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania (art. 35 § 3 K.p.a.). Do terminów powyższych nie wlicza się terminów przewidzianych w przepisach prawa dla dokonania określonych czynności, okresów zawieszenia postępowania oraz okresów opóźnień spowodowanych z winy strony albo z przyczyn niezależnych od organu (art. 35 § 5 K.p.a.).

O każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie, określonym w art. 35 K.p.a., organ administracji publicznej obowiązany jest zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki i wskazując nowy termin załatwienia sprawy. Dotyczy to również przypadku zwłoki w załatwieniu sprawy z przyczyn niezależnych od organu (art. 36 K.p.a.).

Sąd w tym miejscu przypomina, że pojęcie postępowania przewlekle prowadzonego obejmuje takie działanie organu, które nacechowane jest nieskutecznością i opieszałością oraz niesprawnością, w sytuacji gdy sprawa mogła być załatwiona w krótszym terminie. Kognicja sądu administracyjnego w ramach skargi na przewlekłe prowadzenie postępowania obejmuje brak należytego zaangażowania organu w załatwienie indywidualnej sprawy na etapie poprzedzającym formalny upływ terminu do jej załatwienia, szczególnie w związku z niezasadnym wykorzystaniem instrumentów wydłużających termin albo go wstrzymujących (vide wyroki w sprawach: II SAB/Wa 1133/15 z dnia 13 października 2016 r.; II SAB/Gd 106/16 z dnia 5 października 2016 r.; II SAB/Po 72/16 z dnia 12 października 2016 r.; II SAB/Go 9/16 z dnia 27 października 2016 r., CBOSA).

Przenosząc powyższe rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy stwierdzić należy, że po stronie organu wystąpiły przesłanki przewlekłości postępowania. Do wniosku takiego prowadzi analiza podejmowanych przez organ czynności, jak również ignorowanie postanowień Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...], wydawanych w związku ze składaniem przez Skarżącego zażaleń w trybie art. 37 k.p.a..

W dniu [...] września 2013 r. do Wójta Gminy [...] wpłynął wniosek o wydanie decyzji ustalającej warunki zabudowy. Sprawa – jak wynika z akt administracyjnych – została zakończona decyzją z dnia 25 kwietnia 2017.

Od momentu wpływu wniosku do dnia wydania decyzji upłynęły zatem niemal trzy lata.

Sąd wskazuje, że w ocenie zasadności skargi na przewlekłe prowadzenie postępowania bez znaczenia pozostają przyczyny, dla których postępowanie nie zostało zakończone, a zwłaszcza czy przewlekłe prowadzenie postępowania spowodowane zostało okolicznościami zawinionymi lub niezawinionymi przez organ (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 3 lipca 2013 r. w sprawie o sygn. akt II SAB/Gd 54/13, LEX nr 1363047). Nie może również dla tak znacznego przekroczenia terminów wynikających z k.p.a. stanowić usprawiedliwienia fakt, iż w ocenie organu sprawa wyróżnia się skomplikowanym charakterem. W takich przypadkach ustawodawca przewidział możliwość przedłużenia terminu, jednak wskazał granice tego przedłużenia. W rozpoznanej sprawie przez okres niemal półtora roku, organ nie informował Skarżącego o przedłużeniu terminu załatwienia sprawy. Gdyby jednak organ zadośćuczynił temu obowiązkowi, to tak przekroczenie terminów nie mieściłoby się w regulacjach kodeksowych.

Dla oceny czy organ pozostawała w bezczynności oraz czy dopuścił się przewlekłości, nie ma też znaczenia, że Skarżący złożył kilka wniosków dotyczących ustalenia warunków zabudowy. Sąd zna cel i charakter postępowania o ustalenie warunków zabudowy i ma świadomość, że okoliczność złożenia kilku wniosków nawet przez kilku inwestorów, nie może powodować tak znacznego przekroczenia terminów do załatwienia sprawy administracyjnej.

Okoliczności, które spowodowały zwłokę organu oraz sposób działania organu w toku rozpoznawania sprawy (jak też zaniechania), w tym stopień przekroczenia terminów, mają jednak znaczenie dla oceny sądu, czy stwierdzona bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały charakter kwalifikowany, tj. czy była rażąca w rozumieniu art. 149 § 1a ustawy P.p.s.a., czy też nie. W niniejszej sprawie nie można uznać, że przewlekłość której dopuścił się organ nie miała charakteru rażącego. Oceniając ten stan należy mieć przy tym na uwadze, że sprawa była prowadzona znacznie dłużej niż przewidziano to w k.p.a. (dwa miesiące, dla spraw szczególnie skomplikowanych – art. 35 § 3). Organ, pomimo wydania w dniach: [...] października 2015 r. oraz [...] lutego 2016 r. przez SKO w [...] postanowień uznających za uzasadnione zażaleń na bezczynność i wyznaczających dodatkowy termin załatwienia sprawy, nie wykonywał ich, a nadto podejmował kolejne czynności w sprawie sposób opieszały ([...] lutego 2016 r. wpłynęło do organu postanowienie SKO z dnia [...] lutego 2016 r., a organ kolejną czynność podjął dopiero w dniu [...] marca 2016r., nadto do dnia złożenia kolejnego zażalenia na bezczynność, tj. do maja 2016 r., organ nie podejmował żadnych czynności). Nadto, po wydaniu wyroku przez WSA organ nawet nie informował strony o zakładanym terminie załatwienia sprawy oraz o przyczynach zwłoki (w myśl art. 36 k.p.a.). Powyższe świadczy, że przewlekłość Wójta Gminy [...], miała charakter rażący.

Uwzględniając skargę, przy takiej ocenie zaniechania organu, na podstawie art. 149 § 2 P.p.s.a., Sąd orzekł o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości 1000 zł, miarkując jej wysokość i uwzględniając zarówno zaniechania organu w podejmowaniu czynności zmierzających do zakończenia postępowania w sprawie w terminie wynikającym z przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, jak też okoliczność, że nastąpiło już rozstrzygnięcie sprawy czasu wydawania wyroku, co implikuje jedynie potrzebę uwzględnienia oddziaływania tego środka na przyszłość.

Organ zakończył stan przewlekłości, wydając w dniu [...] kwietnia 2017 r. decyzję ustalającą warunki zabudowy dla wnioskowanej inwestycji. Z uwagi zatem na rozstrzygnięcie sprawy i zakończenie stanu przewlekłości, Sąd umorzył postępowanie w zakresie zobowiązania do jej rozpoznania. Zobowiązywanie organu do rozpoznania przedmiotowego wniosku stało się bowiem bezprzedmiotowe (art. 161 § 1 pkt 3 P.p.s.a.).

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w zakresie zarzucanej organowi bezczynności, wyjaśnia, co następuje.

Bezczynność organu prowadzącego postępowanie ma miejsce głównie wówczas, gdy organ nie podejmuje żadnych czynności w sprawie, a w szczególności nie wydaje rozstrzygnięcia bez racjonalnego usprawiedliwienia, pozwalającego na poprawne przesunięcie ustawowego terminu. W wypadku wydania przez organ orzeczenia po wniesieniu skargi na bezczynność, stan bezczynności przestaje jednak istnieć, a ponadto zbędnym staje się też orzekanie zgodnie z żądaniem skarżącego o zobowiązaniu organu do wydania aktu.

W związku z tym, że użyte w ustawie pojęcia "bezczynność" i "przewlekłe prowadzenie sprawy" nie zostały prawnie zdefiniowane, do zakresu kognicyjnego sądu należy każdorazowe dokonanie oceny stanu faktycznego i dokonanie subsumpcji poprzez ustalenie, z którą z ww. okoliczności sąd ma do czynienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w pełni podziela prezentowany w literaturze pogląd, że bezczynność organu tym różni się od przewlekłego prowadzenia sprawy, "iż o ile w pierwszym przypadku dochodzi do przekroczenia terminu załatwienia sprawy poprzez to, iż organ zasadniczo nie podejmuje żadnych istotnych czynności zmierzających do rozstrzygnięcia sprawy, o tyle w drugim przypadku organ nie podejmuje skutecznych działań na podstawie przepisów KPA, przez co nie dochodzi do wydania rozstrzygnięcia" (por. R. Hauser, M. Wierzbowski (red.), Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz. Wyd. 4, CH Beck Warszawa 2017).

Ponadto, jak przekonywująco wyjaśnił to NSA w uzasadnieniu wyroku z dnia 17 marca 2016 r., sygn. akt I OSK 2567/15 (Legalis Nr 1455986), i który to pogląd Wojewódzki Sąd Administracyjny w pełni podziela: "Bezczynność organu prowadzącego postępowanie administracyjne ma miejsce wówczas, gdy ten – będąc właściwym w sprawie – nie załatwia jej w ustawowym terminie, a zatem nie wydaje rozstrzygnięcia bez usprawiedliwienia pozwalającego na przesunięcie tego terminu. Inaczej niż w przypadku przewlekłości postępowania, kiedy z reguły nie dochodzi do załatwienia sprawy, ale z uwagi na podejmowanie czynności procesowych niezmierzających ku temu, a więc najczęściej tzw. czynności pozornych, w przypadku bezczynności badaniu zasadniczo nie podlega sposób procedowania, a jego efekt (czy jego brak) w postaci rozstrzygnięcia (braku) sprawy.".

W ocenie Sądu w niniejszej sprawie mamy do czynienia z sytuacją, gdy organ – chociaż z przekroczeniem terminów szczególnie w okresie następującym po wydaniu rozstrzygnięć przez organ nadzoru – podejmował jednak działania celem rozpatrzenia wniosku Skarżącego. Czynił to jednak opieszale i nieudolnie, podejmując również działania pozorne (wzywanie do przedłożenia wypisu z ewidencji dla sąsiednich działek ewidencyjnych, czy mapy z naniesieniami budowli). Takie działanie, w ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, uzasadnia uznanie, że postępowanie w sprawie organ prowadził przewlekle. Sąd wyjaśnił również, że w jego ocenie zasadnym było zakwalifikowanie takiego przewlekłego prowadzenia postępowania w sprawie, jako mającego miejsce z rażącym naruszeniem prawa.

Odnośnie żądania dotyczącego odsunięcia pracowników winnych zaniedbania oraz zobowiązania organu do wykonania zaleceń SKO w zakresie ustalenia osób winnych przyczyn naruszenia terminów załatwienia sprawy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zwraca uwagę, że właściwość sądów administracyjnych wynika z art. 3 § 1 – 3 P.p.s.a. Sąd administracyjny nie jest więc właściwym organem do wymierzania kar dyscyplinarnych pracownikom organów administracji publicznej lub zobowiązywania organów do takiego działania, jakiego żąda Skarżący. Również przepis art. 149 P.p.s.a. nie przewiduje możliwości podjęcia rozstrzygnięcia w tym przedmiocie.

O kosztach Sąd orzekł na podstawie art. 200 p.p.s.a., uznając, że poniesionymi przez Skarżącego i wykazanymi kosztami niezbędnymi do celowego dochodzenia jego praw jest kwota uiszczonej opłaty sądowej 100 (sto) zł

Z powyższych względów, na podstawie art. 149 § 1 pkt 3, § 1a i § 2 i art. 161 § 1 pkt 3 w związku z art. 119 pkt 4 P.p.s.a. (tryb uproszczony), w zw. z art. 120 P.p.s.a., sąd orzekł jak w sentencji wyroku.