Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt III SA/Po 287/06
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2006-11-15 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6090 Budownictwo wodne, pozwolenie wodnoprawne
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Dnia 15 listopada 2006 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia WSA Barbara Koś Sędziowie NSA Tadeusz M. Geremek ( spr.) As.sąd. Szymon Widłak Protokolant st. sekr. sąd. Ewa Wąsik po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 października 2006 r. przy udziale sprawy ze skargi S. i J. L. na decyzję Wojewody z dnia [...] listopada 2005r. nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji ostatecznej dotyczącej pozwolenia wodnoprawnego w zakresie budownictwa wodnego o d d a l a s k a r g ę /-/Sz. Widłak /-/B. Koś /-/T.M. Geremek EW WSA/wyr.1 – sentencja wyroku


UZASADNIENIE

Starosta K. , decyzją nr [...] z dnia [...] kwietnia 2005 r. działając na podstawie art.151 § 1 kpa, po przeprowadzeniu postępowania administracyjnego wznowionego wskutek wniosku S. i J. L. , dotyczącego decyzji z dnia [...].01.2004 r. w sprawie pozwolenia wodnoprawnego udzielonego P.W. - odmówił uchylenia własnej decyzji nr [...] z dnia [...] 01.2004 r. pozwolenia wodnoprawnego na wykonanie urządzenia wodnego-ziemnego stawu rybnego w miejscowości B. , gmina K., udzielonego P.W. .

W uzasadnieniu tej decyzji podano, że w dniu [...].01.2005 r. do Starostwa Powiatowego w K. wpłynął wniosek S. i J. małż, L. zam. w M. gm. K. o wznowienie postępowania zakończonego decyzją Starosty K. -pozwoleniem wodnoprawnym z dnia [...].01.2004 r. na wykonanie urządzenia wodnego-ziemnego stawu rybnego udzielonego P.W. zam. w K..

Wnioskodawcy jako przyczynę wznowienia postępowania podali, że będąc stroną w tym postępowaniu nie brali w nim udziału bez własnej winy oraz, że w sprawie istnieją nowe istotne dla rozstrzygnięcia okoliczności, nieznane organowi wydającemu decyzję tj. toczącego się sporu sadowego, dotyczącego ustalenia granic między działkami [...] i [...].

Postanowieniem z dnia [...].02.2005 r. Starosta K. wznowił postępowanie w tej sprawie.

W wyniku przeprowadzonego postępowania ustalono na podstawie wypisu z rejestru gruntów, że działka oznaczona nr ewidencyjnym [...] obręb B., jednostka ewidencyjna K. jest własnością P. i B. małż. W. , a działka nr [...] jest własnością S. i J. małż. L. zaś na podstawie mapy sytuacyjno-wysokościowej w skali 1:1000 ustalono, że nieruchomość nr [...] nie sąsiaduje z działką [...] lecz z nieruchomością oznaczoną nr [...] której właścicielem jest J. M. .

Ze wskazań J.L. na rozprawie administracyjnej w dniu 28.02.2005 r. wynika jaki odcinek granicy on kwestionuje. Jest to odległość pomiędzy 1,20-1,50 m w stosunku do linii ciągłej oznaczającej na mapie granicę między działkami [...] i [...].

Z wskazań tych nie wynika, aby małż. L. graniczyli z nieruchomością małż. W. ale z nieruchomością J. M. .

Zdaniem Starosty K. w sprawie nie istnieje żaden nowy dowód ani fakt stanowiący istotną okoliczność w przeprowadzonym postępowaniu, mimo sporu granicznego pomiędzy małż. L., a J. M. i Z. oraz K. W.. Spór ten nie dotyczy adresata pozwolenia wodnoprawnego i nie może przesądzać o postępowaniu administracyjnym.

W ocenie Starosty K. nie zasługuje na uwzględnienie twierdzenie małż. L., że budowa urządzenia wodnego-stawu, narusza stosunki wodne z uwagi na brak wody w rowach.

Z treści zawartej w operacie, wodnoprawnym stanowiącym załącznik do wniosku o pozwolenie wodnoprawne wynika, że budowa stawu nie spowoduje roszczeń osób trzecich z tytułu zmiany stosunków wodnych ze szkoda dla gruntów sąsiednich poprzez zmianę stosunków wodnych na działkach, gdyż projektowany staw wodny nie będzie miał drenującego wpływu na przyległe tereny. Poziom zwierciadła wody w projektowanym stawie będzie się kształtował na poziomie istniejącego zwierciadła wód gruntowych tj. na rzędnej 86,2 m npm. Poziom wód gruntowych występuje na około 0,5 m poniżej terenu.

Bezsporna jest okoliczność, że małż. L. nie brali udziału w postępowaniu dotyczącym udzielenia P.W. pozwolenia wodnoprawnego, jednakże nie było to wynikiem błędu organu administracji, bowiem jak to wnika z materiału dowodowego nie są oni właścicielami nieruchomości sąsiedniej w stosunku do działki objętej pozwoleniem wodnoprawnym. Jednakże gdyby było nawet inaczej to jak wynika z operatu wodnoprawnego, lokalizacja i parametry stawu nie oddziaływają na nieruchomość małż. L..

Z ewidencji gruntów i budynków przedmiotowych nieruchomości wynika, że działka oznaczona nr geodezyjnym [...] wł. S. i J. L. określona jest jako grunty orne RV - powierzchnia 0,91 ha i RVI o pow.1,98 ha pastwiska trwałe PsV o pow. O,94 ha, lasy i grunty leśne, LsVI o pow. 0,08 ha nieużytki N o pow. 0,07 ha, ogółem działka o nr [...] ma powierzchnię 3,98 ha.

Działka oznaczona nr geodezyjnym [...] stanowiąca własność B. i P.W. występuje w części jako grunty orne oznaczone RVI-pow.0,1974 ha, pastwiska trwałe PS V-powierzchnia 0,1254 ha,Ls VI grunty leśne pow.0,0980 ha.

Ogółem działka nr [...] ma powierzchnię 0,4208 ha. Staw został zaprojektowany na części tej działki oznaczonej jako pastwisko klasy V.

Ponadto jak to wynika z określenia zakresu kwestionowanego przebiegu granicy pomiędzy w/w działkami J.L. wskazał podczas rozprawy administracyjnej w dniu 28.02.2005 r., że jest to pas gruntu o szerokości od 1,20 do 1,50m. Nawet gdyby przyjąć, że działka J.L. sąsiaduje z gruntami P.W. , to jednak z odległości projektowanego stawu i przewidzianego w operacie braku oddziaływania na grunty sąsiednie nie stanowi tytułu do uznania zasadności podstawy z art. 145 § 1 pkt. 4 kpa. Obszar oddziaływania stawu ogranicza się do terenu działki wnioskodawcy.

Z tego względu właściciele działek [...] i [...] sąsiadujących bezpośrednio z działką [...] nie brali udziału w tym postępowaniu jako strona. W dokumentacji inwestora są pisma wyrażające zgodę właścicieli działek sąsiednich, ale organ i tak nie brał ich pod uwagę przy rozstrzygnięciu sprawy, również z tego względu, że zgoda taka lub jej brak nie ma istotnego znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy pozwolenia wodno prawnego.

Nie zmienia tego zarzut nieautentyczności podpisów na oświadczeniach sąsiadów, bowiem nie stanowiły one podstawy wydania pozwolenia wodnoprawnego.

Starosta K. podniósł także, że spór sądowy o wydanie części działki [...] z powództwa małż. L. oraz fakt przypozwania do toczącego się procesu cywilnego P.W. nie jest dowodem ani faktem mającym znaczenie w postępowaniu administracyjnym w niniejszej sprawie.

Z tych względów - zdaniem Starosty K. - pomimo wnikliwego postępowania przeprowadzonego z wniosku małż. L. brak jest podstaw do uznania, że przysługuje im status strony w postępowaniu dot. pozwolenia wodnoprawnego na podstawie art. 145 § 1 pkt. 4 kpa, jak również nie zachodzą przesłanki do uchylenia przedmiotowego pozwolenia wodnoprawnego.

Pełnomocnik S. i J. L. odwołał się od tej decyzji zarzucając jej m.in. niewłaściwe zastosowanie art. 151 § 1 pkt.1 kpa ponieważ w toku postępowania nie wyjaśniono podstawy zarzutów tj. ani faktycznej ani prawnej.

W szczególności odwołujący podnieśli szereg zarzutów odnoszących się do budowy przedmiotowego stawu i skutków tej budowy w najbliższym terenie.

Wojewoda , decyzją nr [...] z dnia [...] czerwca 2005 uchylił zaskarżoną decyzję Starosty K. w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia.

W ocenie organu odwoławczego, nie można było, bez uprzedniego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w części dotyczącej zasięgu oddziaływania przedmiotowego stawu, ustalić jednoznacznie, że ujawniona przez wnioskodawców w toku wznowionego postępowania okoliczność naruszenia przez ten staw stosunków wodnych, przejawiających się brakiem wody w okolicznych rowach, czy stan ten istniał w chwili wydania decyzji ostatecznej oraz czy w związku z tym wnioskodawcom przysługiwał przymiot strony.

W wyniku dokonanych w toku postępowania ustaleń – Starosta K., decyzją z dnia [...] września 2005 r. o tym samym numerze, ponownie odmówił uchylenia własnej decyzji z dnia [...] stycznia 2004 r. w sprawie pozwolenia wodnoprawnego na wykonanie urządzenia wodnego ziemnego stawu rybnego w miejscowości B. Gm. K. udzielonego P.W. .

W uzasadnieniu tej decyzji Starosta K. podniósł te same okoliczności i argumenty wskazujące – w jego ocenie - na brak podstaw do uznania, że w postępowaniu dotyczącym udzielenia przedmiotowego pozwolenia wodnoprawnego, małż. L. przysługiwał przymiot i prawa strony.

Podtrzymując wcześniejsze stanowisko w tej sprawie Starosta K., że podniesiona w uzasadnieniu decyzji argumentacja zachowała aktualność również po przeprowadzeniu ponownie postępowania.

Wykonując zalecenia organu odwoławczego Starosta K. , pismem z dnia [...].07.2005 r. wystąpił do W. Zarządu Melioracji i Urządzeń Wodnych w P.- Oddział Rejonowy w K. o wydanie opinii dotyczącej oddziaływania przedmiotowego stawu na grunty sąsiednie małż. L..

Pismem z dnia [...].07.2005 r. W. Zarząd Melioracji i Urządzeń Wodnych wyraził swoje stanowisko w tym zakresie stwierdzając m.in., że biorąc pod uwagę rodzaj gruntów zalęgających na omawianym terenie oraz kształtowanie się swobodnego lustra wody, stabilizującego się na poziomie lustra wody w okolicznych ciekach, głębokość stawu ok. 2 m, nie ma znaczącego wpływu na poziom wód gruntowych.

W piśmie podniesiono również, że budowa stawu na działce nr [...] nie narusza stosunków powietrzno - wodnych okolicznych terenów. Uzależnione one są w przeważającym stopniu od stosunków, które panują w dolinie rzeki W., a konkretnie w dorzeczu rzeki W.. Budowa stawu na działce [...] nie może być przyczyną podtapiania działki nr [...].

W dniu [...].08.2005 r. została przeprowadzona także rozprawa administracyjna z udziałem zainteresowanych oraz przedstawiciela W. Zarządu Melioracji i Urządzeń Wodnych w P. - Rejonowy Oddział w K., który wyjaśnił, że poziom wody w stawie P.W. i w dołach małż. L. uzależniony jest od stabilizacji lustra wody na tym terenie. Ani staw ani doły nie mają wpływu na stan wód w kanale J., a odwrotnie od poziomu wód w kanale J. zależy poziom wód gruntowych na przyległym terenie.

W dniu [...].08.2005 r. przeprowadzona została również wizja lokalna z oględzinami przedmiotowego stawu, stwierdzając, że w stawie jest woda, a ziemia z wykopu nie jest rozplantowana.

Zdaniem Starosty K. wykonanie stawu nie ujemnego wpływu na nieruchomość małż. L., a z całokształtu materiału dowodowego wynika, że brak jest podstaw do uznania, że w postępowaniu dot. udzielenia pozwolenia wodnoprawnego małż. L. przysługiwał status strony.

W odwołaniu od tej decyzji pełnomocnik S. i J. L. zarzucił podobnie jak poprzednio niewłaściwe zastosowanie art.151 par.1 pkt1 kpa, ponieważ w toku przeprowadzonego postępowania nie wyjaśniono podstawy faktycznej i prawnej zarzutów. Istnieją niewyjaśnione wątpliwości, co do charakteru przedmiotowej inwestycji.

Odwołujący się ponadto zarzucili zaskarżonej decyzji błędną wykładnię art. 28 kpa, ponieważ mają oni interes prawny w kwestionowaniu zezwolenia na działce siedliskowej [...], która ma jedyny wjazd do drogi publicznej ich drogą gruntową i przez ich granicę, która jest sporna na całej długości działek [...] i [...], a nie jest to staw hodowlany, ale typowe urządzenie melioracyjne i wymaga pozwolenia, a nie zgłoszenia.

Zdaniem odwołujących się w toku postępowania naruszono również art. 145 § 1 pkt. 4 i 5 kpa, gdyż pominięto że decyzja narusza prawo wodne i budowlane, staw jest urządzeniem melioracji wodnych i stąd konieczna jest zgoda właścicieli nieruchomości sąsiednich i ich udział w postępowaniu.

Wojewoda , decyzją nr [...] z dnia [...] listopada 2005 r. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzje Starosty K. .

W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia organ odwoławczy podzielił ustalenia faktyczne i stanowisko prawne organu I instancji wraz z jego uzasadnieniem, podnosząc m.in., że pozwolenie wodnoprawne wydawane jest na podstawie ustawy prawo wodne natomiast pozwolenie budowlane na podstawie przepisów prawa budowlanego.

Kwestia dojazdu do drogi publicznej nie jest zagadnieniem istotnym dla uznania przymiotu strony w postępowaniu wodnoprawnym, podobnie jak fakt toczącego się postępowania sadowego w sprawie I C 78/98 przed Sądem Rejonowym w Koninie, w którym małż. L. oraz P.W. są stronami.

Prawo wodne nie nadaje obligatoryjnego statusu strony właścicielom działek sąsiadujących z działką na której ma być wykonane urządzenie wodne.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego S. i J. małż. L. podnieśli zarzuty i argumenty podobne jak w toku dotychczasowego postępowania, a zwłaszcza naruszenie art.127 ust.7 ustawy z dnia 18.07.2001 r. Prawo wodne, ponieważ jako właściciele działki sąsiedniej są stroną postępowania dotyczącego budowy stawu jako urządzenia melioracyjnego oraz naruszenie art. 125 pkt. 2 tej ustawy, ponieważ budowa stawu naruszyła plan zagospodarowania przestrzennego.

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:

Skarga nie jest uzasadniona, bowiem zaskarżona decyzja jak i poprzedzająca ją decyzja Starosty K. nie naruszają prawa.

Postępowanie w niniejszej sprawie dotyczyło wznowienia postępowania zakończonego decyzją z dnia [...] stycznia 2004 r. w przedmiocie udzielenia pozwolenia wodnoprawnego P.W. na wykonanie urządzenia wodnego-ziemnego stawu rybnego w miejscowości B..

Zdaniem skarżących powinni oni uczestniczyć w tym postępowaniu na prawach strony z uwagi na swój interes prawny, a nadto w sprawie zaistniały nowe istotne okoliczności faktyczne nieznane organowi, który wydał decyzję.

Jako podstawę wznowienia postępowania wnioskodawcy S. i J. małż. L. wskazali art.145 § 1 pkt. 4 i 5 kpa.

Swój interes prawny w uczestniczeniu w postępowaniu dot. udzielenia P.W. przedmiotowego pozwolenia wodnoprawnego na wykopanie stawu rybnego skarżący upatrywali w naruszeniu przez ten staw stosunków wodnych na gruntach sąsiednich przede wszystkim zaś na gruncie skarżących (obniżenie poziomu wód gruntowych, wysychanie rowów), a nadto znaczne utrudnienie dojazdu do nieruchomości skarżących.

Zdaniem skarżących staw ten odciąga wodę, osłabia grunty i zaniża plony, zaś w postępowaniu zakończonym udzieleniem pozwolenia wodnoprawnego decyzją z dnia [...].01.2004 r. Starosta K. nie poczynił ustaleń faktycznych w zakresie rzeczywistego oddziaływania przedmiotowego stawu na grunty sąsiednie.

Stanowisko skarżących nie znajduje oparcia w materiałach dowodowych zebranych w niniejszej sprawie.

W szczególności zarzuty te nie znalazły potwierdzenia w toku wznowionego na wniosek skarżących postępowania w trybie art. 147 i 149 kpa. W postępowaniu tym badano zwłaszcza oddziaływanie zbudowanego stawu na grunty sąsiednie tj. na stosunki wodne panujące w tym rejonie. Pomocnym w tym zakresie była zwłaszcza opinia W. Zarządu Melioracji i Urządzeń Wodnych - Oddział Rejonowy w K. z dnia [...].07.2005 r. jako jednostki specjalistycznej, kompetentnej dla oceny tego zagadnienia.

Z opinii tej wynika, że budowa stawu na działce nr [...] nie narusza stosunków powietrzno - wodnych okolicznych terenów. Uzależnione są one w przeważającym stopniu od stosunków wodnych, które panują w dolinie rzeki, a konkretnie w dorzeczu rzeki W..

Nieruchomość oznaczona nr [...] (własność małż. L.) znajduje się w dorzeczu rzeki W. oraz jej zlewni cząstkowej Kanału J. . Na stosunki wodno-powietrzne działki nr [...] mają wpływ stosunki wodne jakie panują w zlewni cząstkowej Kanału J..

Opinia ta jednoznacznie opisuje stosunki wodno-powietrzne na gruntach sąsiadujących z działką, na której usytuowany jest przedmiotowy staw i wyklucza jego negatywne oddziaływanie w tym zakresie, co zarzucali skarżący.

Wbrew twierdzeniom skarżących sporny staw nie jest urządzeniem melioracyjnym, ale urządzeniem wodnym, którego budowa uregulowana jest przepisami ustawy z dnia 18.07.2001 r. prawo wodne i wymaga pozwolenia wodnoprawnego.

Niezależnie od wskazanej wyżej opinii W. Zarządu Melioracji i Urządzeń Wodnych organ I instancji przeprowadził wizję terenową oraz rozprawę administracyjną w toku której strony miały możliwość przedstawienia swoich argumentów.

Położenie działki skarżących usytuowanej bezpośrednio przy pasie drogi oddzielającej działkę P.W. na której usytuowany jest staw, nie stanowi wystarczającej podstawy do uznania, że skarżącym przysługiwał status strony w postępowaniu o udzielenie pozwolenia wodnoprawnego na budowę tego stawu.

Przepisy powołanej wyżej ustawy - prawo wodne nie nakładają na organy administracji obowiązku, aby traktowały właścicieli gruntów sąsiednich jako stron w tego rodzaju postępowaniu.

W ustalonych niespornie okolicznościach niniejszej sprawy, a w szczególności braku dowodów na negatywne oddziaływanie stawu na grunt skarżących (w zakresie opisywanym przez nich) nie ma podstaw do uznania, że skarżący powinni brać udział w postępowaniu zakończonym decyzją Starosty K. z dnia [...].01.2006 r.

Sąd podziela stanowisko organów administracji obu instancji, że istnienie sporu cywilnoprawnego i toczącego się postępowania przed Sadem Rejonowym w Koninie, w którym skarżący P.W. są stronami nie ma bezpośrednio związku z udzielonym pozwoleniem wodnoprawnym, a zwłaszcza nie może być podstawą do uchylenia decyzji z dnia [...].01.2006 r. w tej sprawie.

Nie znajdując zatem podstaw do uwzględnienia skargi, w oparciu o art.151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153 poz.1270 ze zm.) należało orzec jak w sentencji wyroku.

/-/Sz. Widłak /-/B. Koś /-/T.M. Geremek