Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt II SA/Wa 899/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2017-12-15 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6480
Hasła tematyczne: Dostęp do informacji publicznej
Skarżony organ: Minister Infrastruktury
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 11 ust. 4
journal: Dz.U. 2003 nr 153 poz 1503
law: Ustawa z dnia 16 kwietnia 1993 r. o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Kwiecińska, Sędziowie WSA Maria Werpachowska (spr.), Iwona Maciejuk, Protokolant specjalista Elwira Sipak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 grudnia 2017 r. sprawy ze skargi A. K. na decyzję PKP Polskie Linie Kolejowe S.A. z siedzibą w [...] z dnia [...] kwietnia 2017 r. nr [...] w przedmiocie odmowy udostępnienia informacji publicznej – oddala skargę –


UZASADNIENIE

Wnioskiem z dnia 4 września 2015 r. A.K. zwrócił się do PKP Polskie Linie Kolejowe S.A. o udostępnienie informacji, jaka była wielkość pracy eksploatacyjnej mierzonej w pociągokilometrach zamówionej w PKP PLK S.A. i faktycznie wykonanej na infrastrukturze kolejowej udostępnionej przez PKP PLK S.A. przez każdego z przewoźników kolejowych w okresach obowiązywania poszczególnych rocznych rozkładów jazdy pociągów w latach 2003 – 2013 (to jest od rozkładu 2003/2004 do rozkładu 2012/2013). Wnioskodawca zwrócił się z prośbą o przekazanie listy odrębnie dla okresu obowiązywania każdego rocznego rozkładu jazdy pociągów.

PKP PLK S.A. z siedzibą w [...] decyzją z dnia [...] września 2015 r. nr [...], na podstawie art. 107 § 1 k.p.a., art. 17 ust. 1, art. 16 ust. 1 i 2 pkt 2 w zw. z art. 5 ust. 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej odmówiło udzielenia informacji publicznej w przedmiocie wskazanym we wniosku. PKP PLK S.A. wskazało, że informacje dotyczące wskaźników eksploatacyjnych obejmujące ilości pociągów, pociągokilometrów, bruttotonokilometrów planowanych i wykonanych ze wskazaniem poszczególnych przewoźników, stanowią tajemnicę Przedsiębiorstwa PKP Polskie Linie Kolejowe S.A., zgodnie z Polityką Bezpieczeństwa Tajemnicy Przedsiębiorcy w PKP Polskie Linie Kolejowe S.A. i nie mogą być udostępnione w ramach udzielania informacji publicznej.

A.K. w dniu 8 października 2015 r. wystąpił z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją z dnia [...] września 2015 r.

PKP PLK S.A. z siedzibą w [...] decyzją z dnia z dnia [...] października 2015 r. nr [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. utrzymało w mocy wymienioną decyzję.

W motywach rozstrzygnięcia PKP PLK przywołało treść art. 5 ust. 2 zd.1 u.d.i.p. oraz art. 11 ust. 4 ustawy z dnia 16 września 1993 r. o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji (t.j. Dz. U. z 2003 r. Nr 153, poz. 1503 ze zm.) oraz poglądy orzecznictwa na kwestie ograniczenia dostępu do informacji publicznej z powołaniem się na tajemnicę przedsiębiorcy.

Decyzja PKP PLK S.A. z dnia [...] października 2015 r. stała się przedmiotem skargi wniesionej przez A.K. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 24 maja 2016 r. sygn. akt II SA/Wa 2129/15 uchylił zaskarżoną decyzję i zasądził od PKP Polskie Linie Kolejowe S.A. z siedzibą w [...] na rzecz A.K. kwotę 200 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.

W uzasadnieniu Sąd wskazał, że w sprawie nie budzi wątpliwości stron sporu jak też Sądu, iż w rozumieniu przepisów art. 1 u.d.i.p., objęte zaskarżoną decyzją żądanie stanowi informację publiczną i zostało skierowane do podmiotu objętego dyspozycją art. 4 ust. 1 pkt 5 u.d.i.p. Jednakże z uzasadnienia decyzji nie wynika zasadność przesłanek, którymi kierował się autor zaskarżonej decyzji. Uzasadnienie to jest krótkie i ogranicza się do analizy przepisów oraz przytoczenia stanu faktycznego, sprowadzonego do prostej konstatacji, iż żądana informacja została na podstawie wewnętrznych przepisów PKP PLK uznana za tajemnicę przedsiębiorstwa i, że strony umów o udostępnienie infrastruktury kolejowej zastrzegły ich poufność, co ma stanowić o zasadności jej nieudostępnienia. PKP PLK powołały się w swej decyzji na przepisy wewnętrzne, które ustalają zasady prowadzonej polityki bezpieczeństwa informacji od 2014 r. Zdaniem Sądu oznacza to, iż PKP PLK nie wykazały choćby zaistnienia elementu formalnego tajemnicy przedsiębiorcy w odniesieniu do żądania obejmującego okres sprzed 2014 r. W sprawie nie wykazano również wystąpienia elementu materialnego tajemnicy przedsiębiorstwa. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji nie wyjaśniono dlaczego nadano informacjom, o których udostępnienie wnosiła strona skarżąca waloru tajemnicy przedsiębiorcy i dlaczego zasada ochrony tej tajemnicy jest tak istotna dla przedsiębiorstwa, iż usprawiedliwia złamanie zasady transparentności działań podmiotów wykonujących zadania publiczne. Nie wskazano, z uwagi na jakie okoliczności dobro przedsiębiorcy powinno uzyskać prymat ochrony.

W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji nie podjęto próby wykazania, że żądana informacja posiada dla PKP PLK lub innego podmiotu z tą Spółką współpracującego wartość gospodarczą.

Sąd wskazał, że orzecznictwo wypracowało jednolite stanowisko przyjmując, iż nie wystarczy samo przekonanie podmiotu dysponującego informacją o działalności przedsiębiorcy, że posiadane przez niego dane mają charakter poufny. Brak jest zatem podstaw do uznania, że powołana przez PKP PLK w rozstrzygnięciu argumentacja może stanowić podstawę do wydania decyzji odmownej. Tym samym zaskarżoną decyzję wydano z naruszeniem prawa materialnego, tj. art. 5 ust. 2 w zw. z art. 11 ust. 4 ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji oraz art. 17 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej. Natomiast uzasadnienie zaskarżonej decyzji nie spełnia podstawowych wymogów określonych w art. 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 16 ust. 1 i art. 17 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej.

Sąd wskazał, że rozpoznając ponownie wniosek skarżącego z dnia 4 września 2015 r. PKP PLK będzie obowiązane wziąć pod uwagę rozważania Sądu przedstawione w uzasadnieniu. W szczególności ustali, czy skarżący żąda informacji prostej, czy też przetworzonej, następnie określi w jakim zakresie (informacja archiwalna, bieżąca) korzysta z ochrony prawnej przysługującej tajemnicy przedsiębiorcy i dopiero wówczas podejmie decyzję o sposobie realizacji wniosku strony. W przypadku podjęcia decyzji odmownej PKP PLK weźmie pod uwagę, iż na tajemnicę przedsiębiorstwa składają się dwa elementy, formalny i materialny, a uzasadnienie takiej decyzji powinno mieć odniesienie do obu tych przesłanek.

PKP PLK S.A. z siedzibą w [...] decyzją z dnia [...] września 2016 r. nr [...], na podstawie art. 107 § 1 k.p.a. i art. 17 ust. 1 oraz art. 16 ust. 1 i 2 pkt 2, w związku z art. 5 ust. 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej, po rozpatrzeniu wniosku A.K. o udostępnienie informacji publicznej w przedmiocie przekazania informacji:

1. Jacy przewoźnicy kolejowi korzystali z infrastruktury kolejowej udostępnianej przez PKP PLK S.A. w okresach obowiązywania poszczególnych rocznych rozkładów jazdy pociągów w latach 2003-2013 (to jest od rozkładu 2003/2004 do rozkładu 2012/2013). Lista odrębnie dla okresu obowiązywania każdego rocznego rozkładu jazdy pociągów.

2. Jaka była wielkość pracy eksploatacyjnej (mierzonej w pociągokilometrach) zamówionej w PKP PLK S.A. i faktycznie wykonanej na infrastrukturze kolejowej udostępnianej przez PKP PLK S.A. przez każdego z przewoźników kolejowych, o których mowa w pkt I. powyżej w okresach obowiązywania poszczególnych rocznych rozkładów jazdy pociągów w latach 2003-2013 (to jest od rozkładu 2003/2004 do rozkładu 2012/2013). Lista odrębnie dla okresu obowiązywania każdego rocznego rozkładu jazdy pociągów.

odmówiło udzielenia informacji publicznej w zakresie punktu 2 wniosku z dnia 4 września 2015 r.

W uzasadnieniu przedstawiając stan faktyczny sprawy Spółka wskazała, że decyzją nr [...] z dnia [...] września 2015 r. PKP Polskie Linie Kolejowe S.A. odmówiło udostępnienia informacji w zakresie pkt. 2. Wniosku i jednocześnie udostępniło informację publiczną w zakresie pytania 1 przedmiotowego wniosku. Następnie Spółka przedstawiła uzasadnienie prawne odmowy udostępnienia informacji zawartych w pkt. 2 wniosku A.K., wskazując m.in., że informacje o zamówionej i zrealizowanej pracy eksploatacyjnej (wyrażonej w pociągokilometrach - w podziale na poszczególnych przewoźników kolejowych), jako informacje co do których zarówno PKP Polskie Linie Kolejowe S.A. jak i jej kontrahenci - przewoźnicy kolejowi, zobowiązali się do nieujawniania ich osobom trzecim, stanowią w rozumieniu powyższych ustaleń i przepisów prawa stosowną tajemnicę (po stronie Spółki jest to tajemnica przedsiębiorcy PKP Polskie Linie Kolejowe S.A.). Dane o zrealizowanej pracy eksploatacyjnej przez poszczególnych przewoźników kolejowych, zwłaszcza dane przekrojowe z kilku lat, dają obraz kondycji danego przewoźnika oraz jego potencjału przewozowego, co jest "pożądaną" informacją dla konkurencji, jak również dla potencjalnych klientów tych przewoźników (dotyczy to w szczególności rynku towarowych przewozów kolejowych). Ujawnienie ich przez PKP Polskie Linie Kolejowe S.A. mogłoby narazić Spółkę na zarzut ze strony przewoźników kolejowych, że w związku z ujawnieniem tych informacji ponieśli szkodę majątkową lub niemajątkową. Dane te, również o charakterze historycznym, mają nadal znaczenie gospodarcze, gdyż pozwalają one odzwierciedlić sposób formułowania ofert we wcześniejszym okresie, a w związku z tym również i obecnie, co może zostać wykorzystane przez bezpośrednich konkurentów. Co więcej udostępnienie takich informacji prowadzi do ujawnienia podstawowych wskaźników, które mają bezpośredni wpływ na opracowanie wieloletniej strategii rynkowej każdego przewoźnika, co może niweczyć sens jej realizacji i racjonalizację podejmowanych działań gospodarczych.

Decyzja PKP PLK S.A. z siedzibą w [...] z dnia [...] września 2016 r. nr [...] stała się przedmiotem skargi z dnia 27 października 2016 r. A.K. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji PKP Polskie Linie Kolejowe S.A. z dnia [...] września 2016 r. oraz o zobowiązanie PKP PLK S.A. do udostępnienia wnioskowanej informacji publicznej i zasądzenie kosztów postępowania wedle norm przepisanych. Wskazał, że decyzja zapadła w wyniku uwzględnienia jego poprzedniej skargi przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 24 maja 2016 r. sygn. akt II SA/Wa 2129/15, którym uchylono decyzję PKP PLK z dnia [...] października 2015 r., ale nie poprzedzającą ją decyzję PKP PLK z dnia [...] września 2015 r. Tym samym błędne jest zdaniem skarżącego pouczenie zawarte w decyzji, jakoby służył od niej wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, a nie prawo do wniesienia skargi do sądu administracyjnego. W dalszej części uzasadnienia skarżący przedstawił argumentację w zakresie postawionych zarzutów.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 7 marca 2017 r., sygn. akt II SA/Wa 1912/16, na podstawie art. 145 § 1pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, uchylił zaskarżoną decyzję z dnia [...] września 2016 r. nr [...], bowiem wydana została z naruszeniem prawa procesowego art. 15 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2016 r. poz. 23), zwanej dalej k.p.a., co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Zgodnie z tym przepisem, postępowanie administracyjne jest dwuinstancyjne. Sąd wskazał, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 24 maja 2016 r. sygn. akt II SA/Wa 2129/15 uchylił wyłącznie zaskarżoną wówczas decyzję, tj. decyzję PKP PLK S.A. z dnia [...] października 2015 r. Decyzja PKP PLK S.A. z dnia [...] września 2015 r. rozstrzygająca w zakresie punktu drugiego wniosku A.K. z dnia [...] września 2015 r. pozostała zatem w obrocie prawnym. Po wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 24 maja 2016 r. sygn. akt II SA/Wa 2129/15 obowiązkiem PKP PLK S.A. było zatem ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją z dnia [...] września 2015 r. i rozstrzygnięcie jej, przy uwzględnieniu wskazań Sądu zawartych w powołanym wyroku, poprzez wydanie decyzji ostatecznej, co wymagało zastosowania przepisu art. 138 k.p.a. Rozstrzygnięcie PKP PLK S.A. zawarte w decyzji z dnia [...] września 2016 r. w postaci odmowy udzielenia informacji publicznej w zakresie punktu 2 wniosku z dnia 4 września 2015 r., jako nieprzewidziane w art. 138 § 1 k.p.a. narusza zatem prawo. PKP PLK S.A. rozpatrując sprawę po wyroku Sądu z dnia 24 maja 2016 r., ponownie wydało bowiem w istocie decyzję w trybie art. 104 § 1 k.p.a., co stanowi naruszenie zasady dwuinstancyjności. Wobec uchylenia zaskarżonej decyzji ze względów procesowych, przedwczesne było dokonanie oceny zasadności zarzutów podniesionych w skardze.

W wykonaniu wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 3 marca 2017 r., sygn. akt II SA/Wa 1912/16 PKP Polskie Linie Kolejowe S.A. z siedzibą w [...] , dalej Spółka, decyzją z dnia [...] kwietnia 2017 r. nr [...], na podstawie art. 138 § 1 dalej k.p.a., oraz art. 17 ust. 1 i art. 16 ust. 2 w zw. z art. 5 ust. 2 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (tj. Dz. U. z 2016 r., poz. 1764), dalej u.d.i.p., po rozpatrzeniu wniosku A.K. o ponowne rozpatrzenie sprawy w przedmiocie odmowy udostępnienia informacji publicznej, utrzymała w mocy własną decyzję z dnia [...] września 2015 r. nr [...].

W uzasadnieniu Spółka wskazała, że 4 września 2015 r. A.K. wystąpił z wnioskiem o udostępnienie informacji:

1. Jacy przewoźnicy kolejowi korzystali z infrastruktury kolejowej udostępnianej przez PKP PLK S.A. w okresach obowiązywania poszczególnych rocznych rozkładów jazdy pociągów w latach 2003- 2013 (to jest od rozkładu 2003/2004 do rozkładu 2012/2013)? Lista odrębnie dla okresu obowiązywania każdego rocznego rozkładu jazdy pociągów.

2. Jaka była wielkość pracy eksploatacyjnej (mierzonej w pociągokilometrach) zamówionej w PKP PLK S.A. i faktycznie wykonanej na infrastrukturze kolejowej udostępnianej przez PKP PLK S.A. przez każdego z przewoźników kolejowych, o których mowa w pkt 1. powyżej w okresach obowiązywania poszczególnych rocznych rozkładów jazdy pociągów w latach 2003-2013 (to jest od rozkładu 2003/2004 do rozkładu 2012/2013). Lista odrębnie dla okresu obowiązywania każdego rocznego rozkładu jazdy pociągów.

Decyzją nr [...] z dnia [...] września 2015 r. Spółka odmówiła udostępnienia informacji w zakresie pkt. 2. wniosku i jednocześnie udostępniła informację publiczną w zakresie pytania 1 przedmiotowego wniosku. Następnie wnioskiem z dnia 8 października 2015 r. A.K. zwrócił się do PKP Polskich Linie Kolejowych S.A. o ponowne rozpatrzenie sprawy, na co Spółka w dniu [...] kwietnia 2017 r. wydała decyzję nr [...] podtrzymującą decyzję odmowną. Przedmiotowa decyzja została oparta na art. 5 ust. 2 zd. 1 u.d.i.p. stanowiącym, że prawo do informacji publicznej podlega ograniczeniu ze względu na prywatność osoby fizycznej lub tajemnicę przedsiębiorcy. Tajemnica przedsiębiorstwa zdefiniowana została w art. 11 ust. 4 ustawy z dnia 16 kwietnia 1993 r. o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji, stanowiącym, iż pod pojęciem tajemnicy przedsiębiorstwa rozumie się nieujawnione do wiadomości publicznej informacje techniczne, technologiczne, organizacyjne przedsiębiorstwa lub inne informacje posiadające wartość gospodarczą, co do których przedsiębiorca podjął niezbędne działania w celu zachowania ich poufności. Dalej Spółka powołując się na wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 kwietnia 2013 r., sygn. akt I OSK 192/13 i 5 lipca 2013 r., sygn. akt I OSK 511/13 wskazała, że "na tajemnicę przedsiębiorcy składają się dwa elementy: materialny oraz formalny - wola utajnienia danych informacji. Tajemnicę przedsiębiorcy stanowią informacje znane jedynie określonemu kręgowi osób i związane z prowadzoną przez przedsiębiorcę działalnością, wobec których podjął on wystarczające środki ochrony w celu zachowania ich w poufności. Utrzymanie danych informacji jako tajemnicy wymaga podjęcia przez przedsiębiorcę działań zmierzających do wyeliminowania możliwości dotarcia do nich przez osoby trzecie w normalnym toku zdarzeń, bez konieczności podejmowania szczególnych starań".

Spółka stwierdziła, że dostęp do żądanych przez wnioskodawcę danych mieli lub mogą mieć jedynie wyznaczeni pracownicy PKP Polskie Linie Kolejowe S.A. posiadający stosowne uprawnienia (loginy i hasła dostępowe) do informacji zarejestrowanych w systemach informatycznych stosowanych w Spółce, w związku z czym dla tych danych ze względu na nałożoną na nie klauzulą "tajemnicy przedsiębiorcy" została zachowana zasada braku dostępu do tych danych osób trzecich, a Spółka w odpowiedni sposób dokonała ich zabezpieczenia. W umowach o udostępnienie infrastruktury kolejowej z przewoźnikami kolejowymi strony umowy zobowiązują się do nieujawniania osobom trzecim informacji dotyczących drugiej strony, których ujawnienie mogłoby narazić tę stronę na szkodę majątkową lub niemajątkową, w tym w szczególności informacji stanowiących tajemnicę przedsiębiorstwa drugiej strony, jeżeli informacje te zostały uzyskane w trakcie prowadzonych rozmów oraz w związku z wykonywaniem obowiązków wynikających z umowy. Tym samym informacje o zamówionej i zrealizowanej pracy eksploatacyjnej (wyrażonej w pociągokilometrach - w podziale na poszczególnych przewoźników kolejowych), jako informacje, co do których zarówno PKP Polskie Linie Kolejowe S.A. jak i jej kontrahenci - przewoźnicy kolejowi, zobowiązali się do nieujawniania ich osobom trzecim, stanowią w rozumieniu powyższych ustaleń i przepisów prawa stosowną tajemnicę przedsiębiorcy. Dane o zrealizowanej pracy eksploatacyjnej przez poszczególnych przewoźników kolejowych, zwłaszcza dane przekrojowe z kilku lat, dają obraz kondycji danego przewoźnika oraz jego potencjału przewozowego, co jest "pożądaną" informacją dla konkurencji, jak również dla potencjalnych klientów tych przewoźników. Ujawnienie ich przez PKP Polskie Linie Kolejowe S.A. mogłoby narazić Spółkę na zarzut ze strony przewoźników kolejowych, że w związku z ujawnieniem tych informacji ponieśli szkodę majątkową lub niemajątkową. Zarzuty ze strony przewoźników kolejowych mogą pociągać za sobą wystąpienia o stosowne odszkodowanie lub zadośćuczynienie. Wielkość pracy eksploatacyjnej odnosi się również ściśle do sposobu kształtowania polityki cenowej przedsiębiorcy transportowego i formułowania jego oferty handlowej. Dane te, również o charakterze historycznym, mają nadal znaczenie gospodarcze, gdyż pozwalają odzwierciedlić sposób formułowania ofert we wcześniejszym okresie, a w związku z tym również i obecnie, co może zostać wykorzystane przez bezpośrednich konkurentów. Co więcej udostępnienie takich informacji prowadzi do ujawnienia podstawowych wskaźników, które mają bezpośredni wpływ na opracowanie wieloletniej strategii rynkowej każdego przewoźnika

Następnie Spółka podkreśliła, że zachowanie przez PKP Polskie Linie Kolejowe S.A. w tajemnicy danych w zakresie wielkości pracy eksploatacyjnej stanowi nie tylko realizację zobowiązania umownego, ale również obowiązku prawnego nałożonego aktem prawa Unii Europejskiej. Dyrektywa PE i Rady 2012/34/UE z dnia 21 listopada 2012 r. w sprawie utworzenia jednolitego europejskiego obszaru kolejowego formułuje obowiązek zarządcy infrastruktury przestrzegania poufności handlowej informacji dostarczanych mu przez wnioskodawców (art. 29 ust. 4 i art. 39 ust. 2). Podobne rozwiązania funkcjonowały na podstawie dyrektywy PE i Rady 2001/14/WE z dnia 26 lutego 2001 r. w sprawie alokacji zdolności przepustowej infrastruktury kolejowej i pobierania opłat za użytkowanie infrastruktury kolejowej oraz przyznawanie świadectw bezpieczeństwa (art. 4 ust. 6 i art. 14 ust. 6). Z brzmienia tych przepisów wynika jednoznaczna norma ochrony informacji poufnych przewoźników kolejowych, w tym również wielkości pracy eksploatacyjnej, którą Spółka nabywa w toku wykonywania umowy o udostępnienie infrastruktury kolejowej. Dane te mają charakter poufny dla przewoźników, dlatego też PKP Polskie Linie Kolejowe S.A., realizując również normę prawa Unii Europejskiej, obowiązana jest do zachowania ich w tajemnicy, bez względu na to, kiedy zarządca infrastruktury uzyskał te dane i w jaki sposób.

Dalej spółka powołała się na wewnętrzne przepisy, które ustalają zasady prowadzonej polityki bezpieczeństwa informacji od 2007 r., zawierające ramowy wykaz rodzajów informacji stanowiących tajemnicę przedsiębiorstwa PKP Polskie Linie Kolejowe S.A. Do tych informacji w rozumieniu ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji należą:

"informacje dotyczące wskaźników eksploatacyjnych, obejmujące ilości pociągów, pociagokilometrów, bruttotonokilometrów planowanych i wykonanych ze wskazaniem poszczególnych przewoźników;".

"Polityka Bezpieczeństwa Tajemnicy Przedsiębiorcy w PKP Polskie Linie Kolejowe S.A. [...]" określa podstawowe zasady i reguły, które należy stosować w celu zapewnienia właściwego poziomu bezpieczeństwa przetwarzanych informacji stanowiących tajemnicę przedsiębiorcy, które obejmuje: tajemnicę przedsiębiorstwa w rozumieniu art. 11 ust. 4 ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji, tajemnicę przedsiębiorcy w rozumieniu art. 5 ust. 2 u.d.i.p.

Na podstawie § 5 ust. 3 "Polityki Bezpieczeństwa Tajemnicy Przedsiębiorcy w PKP Polskie Linie Kolejowe S.A. [...]" informacje stanowiące tajemnicę przedsiębiorcy nie podlegają udostępnieniu w trybie dostępu do informacji publicznej oraz w celach naukowych lub dydaktycznych.

Wskazaną zasadę, że informacje obejmujące wskaźniki eksploatacyjne wyrażone w pociągokilometrach stanowią tajemnicę przedsiębiorcy w PKP Polskie Linie Kolejowe S.A. oraz tajemnicę przedsiębiorcy/przedsiębiorstwa przewoźników kolejowych, zdaniem Spółki, podziela Prezes Urzędu Transportu Kolejowego, który w swoich opracowaniach dotyczących funkcjonowania rynku przewozów kolejowych nie przedstawia do publicznej wiadomości danych dotyczących pracy eksploatacyjnej z podziałem na poszczególnych przewoźników kolejowych. Prezes Urzędu Transportu Kolejowego w swoich opracowaniach dotyczących struktury rynku kolejowego w Polsce posługuje się wskaźnikami dotyczącymi pracy przewozowej wyrażanej liczba pasażerów, ton pasażerokilometrów, czy tonokilometrów, a odnośnie wskaźników eksploatacyjnych dotyczących zrealizowanej pracy eksploatacyjnej przytacza jedynie globalne wielkości zrealizowanych pociagokilometrów przez wszystkich przewoźników kolejowych (łączne dane).

Decyzja PKP Polskie Linie Kolejowe S.A. z dnia [...] kwietnia 2017 r. nr [...] stała się przedmiotem skargi A.K. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Wnosząc o jej uchylenie oraz zobowiązanie Spółki do udostępnienia wnioskowanej informacji oraz zasądzenie kosztów postępowania, skarżący zarzucił naruszenie

1. przepisów postępowania:

• art. art. 7 k.p.a., art. 77 § 1 i 4 k.p.a. i art. 80 k.p.a. poprzez błędną ocenę materiału dowodowego polegającą na uznaniu, iż wnioskowana informacja publiczna ma dla Spółki lub innych podmiotów wartość gospodarczą, że podjęto niezbędne środki celem jej zabezpieczenia oraz że nie została podana do publicznej wiadomości w sposób zgodny z prawem;

• art. 107 § 1 i 3 k.p.a. w związku z art. 8 k.p.a. i art. 9 k.p.a. poprzez sporządzenie uzasadnienia w sposób, który uniemożliwia poznanie motywów rozstrzygnięcia w zakresie uznania, iż wnioskowana informacja publiczna ma dla Spółki lub innych podmiotów wartość gospodarczą, że podjęto niezbędne środki celem jej zabezpieczenia oraz nie została podana do publicznej wiadomości w sposób zgodny z prawem;

2. przepisów prawa materialnego art. 5 ust. 2 u.d.i.p. w związku z art. 11 ust. 4 ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji poprzez błędne uznanie, iż dopuszczalna jest odmowa udostępnienia informacji publicznej ze względu na tajemnicę przedsiębiorcy względnie przedsiębiorstwa w sytuacji, gdy nie zostały spełnione wszystkie ustawowe przesłanki konieczne do uznania, że określona informacja publiczna stanowi taką tajemnicę.

W uzasadnieniu skargi A.K. podniósł, że w doktrynie wskazuje się na cztery cechy tajemnicy przedsiębiorstwa, które muszą zaistnieć łącznie: informacja musi być poufna (jej dysponent chce ją zachować jako poufną), nie została ujawniona do publicznej wiadomości, została należycie zabezpieczona i ma wartość gospodarczą. Najmniej wątpliwości w niniejszej sprawie sprawia kwestia woli zachowania wnioskowanej informacji jako poufnej. PKP PLK powołała swoją wewnętrzną uchwałę z 2014 r. jako uzasadnienie dla podjęcia kroków w celu zabezpieczenia informacji oraz uzupełniła argumentację w tym zakresie powołując się na wewnętrzną uchwałę z 2007 r. Nie wykazała jednak, że analogiczne uchwały obowiązywały nieustannie wcześniej, a przynajmniej począwszy od 2003 r. Dalej skarżący stwierdził, że wnioskowana informacja została częściowo ujawniona. Z treści uzasadnienia decyzji wynika, iż PKP PLK w zakresie uznawania za tajemnicę przedsiębiorstwa względnie przedsiębiorcy traktuje poszczególne wskaźniki eksploatacyjne, w tym pracę eksploatacyjną i pracę przewozową analogicznie. Informacje o wskaźnikach eksploatacyjnych PKP PLK - w tym z rozbiciem na poszczególnych przewoźników kolejowych - są rokrocznie podawane do publicznej wiadomości przez Prezesa Urzędu Transportu Kolejowego w raportach zatytułowanych "Funkcjonowanie rynku transportu kolejowego". Również szczegółowe informacje dotyczące pracy eksploatacyjnej poszczególnych przewoźników znajdują się w domenie publicznej, czy to za sprawą Prezesa Urzędu Transportu Kolejowego, czy też za sprawą samych przewoźników kolejowych, którzy publikują je nie napotykając sprzeciwu PKP PLK. Spółka publikuje tego rodzaju informacje w swoich raportach rocznych dostępnych w aktach Krajowego Rejestru Sądowego. Nadto PKP PLK jest faktycznym monopolistą na rynku udostępniania infrastruktury kolejowej przewoźnikom kolejowym, bowiem ponad 95% udostępnianej w Polsce infrastruktury kolejowej pozostaje w zarządzie tego podmiotu. Skarżący wskazał też, że sposób ustalania cen za usługę polegającą na udostępnianiu infrastruktury kolejowej jest ściśle regulowany przez Rozdział 6 ustawy o transporcie kolejowym, z którego w szczególności wynika nakaz równego traktowania przewoźników kolejowych. PKP PLK nie ma zatem swobody w ustalaniu cen, a więc informacja o tym, który przewoźnik kolejowy wykonuje jaką pracę eksploatacyjną na sieci PKP PLK nie ma dla tego podmiotu znaczenia gospodarczego. Dalej skarżący wywodził, że Spółka powołuje się w decyzji na fakt, iż wnioskowane informacje stanowią tajemnicę przedsiębiorstw jej kontrahentów - przewoźników kolejowych. Jest to argument nietrafiony. PKP PLK nie wskazuje tożsamości podmiotów, przez wzgląd na interes których odmówiono dostępu do informacji publicznej. Sformułowanie "licencjonowani przewoźnicy kolejowi" jest niewystarczające, w szczególności dlatego, że nie poddaje się kontroli. Nie wiadomo, czy podmioty wykonujące działalność kilka lub kilkanaście lat temu, których dotyczył wniosek, jeszcze w ogóle istnieją. W konkluzji skarżący stwierdził, że skoro Spółka nie wykazała spełnienia wszystkich niezbędnych przesłanek do uznania wnioskowanej informacji publicznej za tajemnicę przedsiębiorstwa, to brak było podstaw do wydania decyzji odmownej.

W odpowiedzi na skargę Spółka wniosła o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie. Odnosząc się do argumentacji zawartej w skardze wskazała, że Spółka od początku swojego istnienia – od 2001 r. posiada politykę bezpieczeństwa informacji, na podstawie, której chronione są informacje takie jak praca eksploatacyjna. Analiza dokumentów wskazanych w pkt. 10 – 13 skargi wskazuje, że brak jest w nich informacji dotyczących pracy eksploatacyjnej z rozbiciem na poszczególnych przewoźników kolejowych. Co najwyżej znajduje się tam informacja o w ogóle dokonanej pracy eksploatacyjnej łącznie przez wszystkich przewoźników kolejowych. Nadto Prezes Urzędu Transportu Kolejowego nie udostępnia danych dotyczących pracy eksploatacyjnej poszczególnych przewoźników kolejowych, co oznacza, że dane te uważa za wrażliwe również z punktu widzenia poszczególnych przewoźników kolejowych. Podkreśliła, że PKP PLK S.A. posiada swobodę w ustalaniu cen dostępu do infrastruktury kolejowej. Skarżącemu została udostępniona informacja publiczna – wykaz przewoźników kolejowych. Lista licencjonowanych przewoźników kolejowych znajduje się na stronie internetowej Prezesa Urzędu Transportu Kolejowego.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

Zgodnie z brzmieniem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2016 r. poz. 1066), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonej decyzji administracyjnej i to z przepisami obowiązującymi w dacie jej wydania. Oznacza to, iż sąd administracyjny kontroluje legalność rozstrzygnięcia zapadłego w postępowaniu z punktu widzenia jego zgodności z obowiązującymi przepisami prawa.

Zgodnie z art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm.) ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie.

Przez ocenę prawną rozumie się powszechnie wyjaśnienie istotnej treści przepisów prawnych i sposobu ich stosowania w rozpoznawanej sprawie. Pojęcie to obejmuje zarówno krytykę sposobu zastosowania normy prawnej w zaskarżonym akcie (czynności), jak i wyjaśnienie, dlaczego stosowanie tej normy przez organ, który wydał ten akt (czynność), zostało uznane za błędne. Natomiast wskazania co do dalszego postępowania stanowią z reguły konsekwencje oceny prawnej. Dotyczą one sposobu działania w toku ponownego rozpoznania sprawy i mają na celu uniknięcie błędów już popełnionych oraz wskazanie kierunku, w którym powinno zmierzać przyszłe postępowanie dla uniknięcia wadliwości w postaci np. braków w materiale dowodowym lub innych uchybień procesowych. Naruszenie przez organ administracji publicznej art. 153 w razie złożenia skargi powoduje konieczność uchylenia zaskarżonego aktu (por. A. Kabat "Komentarz do art. 153 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi" [w:] B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz", publ. LEX nr 99935).

W ocenie Sądu, organ wykonał wytyczne Sądu zawarte w wyroku z dnia 24 maja 2016 r., sygn. akt II SA/Wa 2129/15, w sposób prawidłowy. W wyroku tym Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie stwierdził, że: " W sprawie nie budzi wątpliwości stron sporu jak też Sądu, iż w rozumieniu przepisów art. 1 u.d.i.p., objęte zaskarżoną decyzją żądanie stanowi informację publiczną i zostało skierowane do podmiotu objętego dyspozycją art. 4 ust. 1 pkt 5 u.d.i.p. w przedmiocie wykonywania zadań publicznych, jako przesłanki istnienia obowiązku informacyjnego." Tym samym Sąd ten przesądził, że Spółka jest podmiotem obowiązanym do udostępnienia żądanej przez skarżącego informacji publicznej. Spełniona została zatem przesłanka podmiotowa i przedmiotowa stosowania ustawy o dostępie do informacji publicznej. Dalej Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w przedmiotowym wyroku wskazał, że " Rozpoznając ponownie wniosek skarżącego z dnia 4 września 2015 r. PKP PLK będzie obowiązane powyższe rozważania Sądu wziąć pod uwagę. W szczególności ustali, czy skarżący żąda informacji prostej, czy też przetworzonej, następnie określi w jakim zakresie (informacja archiwalna, bieżąca) korzysta z ochrony prawnej przysługującej tajemnicy przedsiębiorcy i dopiero wówczas podejmie decyzję o sposobie realizacji wniosku strony. W przypadku podjęcia decyzji odmownej PKP PLK weźmie pod uwagę, iż na tajemnice przedsiębiorstwa składają się dwa elementy, formalny i materialny (...) i uzasadnienie takiej decyzji powinno mieć odniesienie do obu tych przesłanek".

Istotą sporu w niniejszej sprawie jest kwestia zasadności odmowy udostępnienia żądanej informacji publicznej z uwagi na objęcie jej tajemnicą przedsiębiorcy w rozumieniu art. 5 ust. 1 i 2 u.d.i.p. w zw. z art. 11 ust. 4 ustawy z dnia 16 kwietnia 1993r. o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji (Dz. U. z 2003 r. Nr. 153, poz. 1503 ze zm.).

W myśl art. 5 ust. 1 u.d.i.p. prawo do informacji publicznej podlega ograniczeniu w zakresie i na zasadach określonych w przepisach o ochronie informacji niejawnych oraz o ochronie innych tajemnic ustawowo chronionych. Stosownie natomiast do ust. 2 wymienionego przepisu prawo do informacji publicznej podlega ograniczeniu ze względu na prywatność osoby fizycznej lub tajemnicę przedsiębiorcy. Ograniczenie to nie dotyczy informacji o osobach pełniących funkcje publiczne, mających związek z pełnieniem tych funkcji, w tym o warunkach powierzenia i wykonywania funkcji, oraz przypadku, gdy osoba fizyczna lub przedsiębiorca rezygnują z przysługującego im prawa.

Zgodnie ze stanowiskiem prezentowanym w judykaturze NSA, przepisy określające tryb dostępu do informacji powinny być interpretowane w taki sposób, aby gwarantować obywatelom i innym osobom i jednostkom szerokie uprawnienia w tym zakresie, a wszelkie wyjątki winny być rozumiane wąsko (por. wyrok NSA z 21 lipca 2011 r., I OSK 678/11, publ. https://cbois.nsa.gov.pl).

Odmowa udostępnienia informacji publicznej z powołaniem się na tajemnicę przedsiębiorcy wymaga zatem po pierwsze odniesienia się do definicji legalnej tajemnicy przedsiębiorstwa, następnie zbadania treści żądanej informacji w świetle przesłanek zamieszczonych w tej definicji, a dopiero w następstwie tego wykazanie, że zaistniały wszystkie wymienione w niej przesłanki, niezbędne dla wydania decyzji o odmowie dostępu do informacji publicznej na podstawie powyższego przepisu.

Dane informacje stanowią tajemnicę przedsiębiorstwa w rozumieniu art. 11 ust. 4 ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji, jeżeli spełnione zostały łącznie trzy przesłanki – 1) są to informacje o charakterze technicznym, technologicznym, organizacyjnym przedsiębiorstwa lub inne informacje posiadające wartość gospodarczą, 2) są to informacje poufne, tzn. nie zostały ujawnione do wiadomości publicznej, 3) przedsiębiorca podjął niezbędne działania w celu zachowania poufności takich informacji. Brak spełnienia choćby jednej z nich dyskwalifikuje daną informację jako tajemnicę przedsiębiorstwa (por. M. Filipek, Zaświadczenie z KRK jako tajemnica przedsiębiorstwa, Zam. Publ. 2010/9/20-23).

Tajemnicę przedsiębiorcy, o której mowa w art. 5 ust. 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej wyprowadza się z tajemnicy przedsiębiorstwa i pojęcia te w zasadzie pokrywają się zakresowo, choć tajemnica przedsiębiorcy w niektórych sytuacjach może być rozumiana szerzej.

Na tajemnicę przedsiębiorcy składają się dwa elementy: materialny (np. szczegółowy opis, stosowanych technologii, urządzeń) oraz formalny – wola utajnienia danych informacji (por. wyrok NSA z 5 kwietnia 2013 r., I OSK 193/13, publ. https://cbois.nsa.gov.pl).

Mariusz Jabłoński w opracowaniu – Udostępnienie informacji publicznej w formie wglądu do dokumentów, wyd. PRESSCOM Spółka z o. o. Wrocław 2013, str. 131 wskazał, iż: "możliwość ograniczenia prawa na podstawie tajemnicy przedsiębiorcy wchodzi w grę, gdy spełnione są przesłanki: 1) brak wcześniejszego upublicznienia określonych informacji znajdujących się w dokumentacji wniesionej przez przedsiębiorcę; 2) uprawdopodobnienie, że informacje te mają ze względu na swój charakter, sposób zastosowania itp. szczególną wartość gospodarczą, co w konsekwencji ich ujawnienia mogłoby narazić takiego przedsiębiorcę na szkodę; 3) podjęcie przez przedsiębiorcę niezbędnych działań w celu zachowania poufności takich informacji (treść dokumentacji) – powinny one nastąpić w momencie składania odpowiednich dokumentów; ich brak dyskwalifikuje możliwość ograniczenia dostępu do tego typu dokumentów ze względu na tego rodzaju przesłankę, w szczególności gdy zastrzeżenie tajemnicy mogłoby nastąpić po wcześniejszym wpłynięciu wniosku o udostępnienie informacji".

Dodać należy, iż art. 61 ust. 3 Konstytucji RP wyznacza granice dopuszczalnej ingerencji w zakres prawa do informacji publicznej wskazując, że jego ograniczenie może nastąpić wyłącznie ze względu na określone w ustawach wartości takie jak: ochrona wolności i praw innych osób i podmiotów gospodarczych oraz ochrona porządku publicznego, bezpieczeństwa lub ważnego interesu gospodarczego państwa. Ograniczenia dostępności informacji publicznej i kryteria ważenia kolidujących ze sobą wartości podlegają ocenie z punktu widzenia zasady proporcjonalności określonej w art. 31 ust. 3 Konstytucji. Ograniczając prawną sferę wolności konstytucyjnej obywatela, przepis ustawy musi uczynić to w taki sposób, który przede wszystkim nie naruszy jej istoty i nie spowoduje zachwiana relacji konstytucyjnego dobra, które jest ograniczone. Wskazana regulacja winna być dostosowana do celu, jaki temu ograniczeniu przyświeca, który to cel musi być również kwalifikowany w kategorii wartości konstytucyjnej. Chodzi zatem o prawidłowe wyważenie proporcji, jakie muszą być zachowane, by przyjąć, że dane ograniczenie wolności nie narusza konstytucyjnej hierarchii dóbr (wyrok NSA z dnia 6 grudnia 2012 r. I OSK 2022/12, publ. https://cbois.nsa.gov.pl).

Przechodząc do oceny merytorycznej sprawy należy stwierdzić, iż skarga nie podlegała uwzględnieniu, bowiem zaskarżona jak i poprzedzająca ją decyzja odpowiadają prawu. W ocenie Sądu Spółka wykazała, że żądana informacja publiczna stanowi tajemnicę przedsiębiorstwa, a tym samym wyłączone jest jej udostępnienie z uwagi na art. 5 ust. 2 u.d.i.p.

Sąd zapoznał się z wszystkimi dostępnymi aktami sprawy i stwierdził, że zasadnie organ przyjął, iż wnioskowane informacje maja wartość ekonomiczną (gospodarczą). W pierwszej kolejności należy odnieść się do zagadnienia przesłanki, formalnej – woli utajnienia żądanych informacji. Co do okresu od 2007 r. do 2013 wola ta bezsprzecznie wynika z aktów wewnętrznych załącznika nr 1 "Polityki bezpieczeństwa Tajemnicy Przedsiębiorcy w PKP Polskie Linie Kolejowe S.A. [...]5" zatwierdzonej przez Prezesa Zarządu w dniu 28 maja 2015 r. na mocy uchwały nr 752/2014 Zarządu PKP Polskie Linie Kolejowe S.A. z 22 września 2014 r., która zastąpiła wcześniejszy akt przyjęty uchwałą nr 321/2007 Zarządu Spółki z 28 sierpnia 2007 r. w sprawie ustalenia zasady funkcjonowania Systemu Zarządzania Bezpieczeństwa Informacji w PKP Polskie Linie Kolejowe S.A. (SZBI). W dokumentach tych informacje dotyczące wskaźników eksploatacyjnych, obejmujące ilości pociągów, pociągokilometrów, bruttonokilometrów planowanych i wykonanych ze wskazaniem poszczególnych przewoźników objęto tajemnicą przedsiębiorstwa PKP PLK S.A. Zgodnie zaś z § 5 "Polityki Bezpieczeństwa Tajemnicy Przedsiębiorcy w PKP Polskie Linie Kolejowe S.A. [...]" informacje stanowiące tajemnicę przedsiębiorcy nie podlegają udostępnieniu w trybie dostępu do informacji publicznej oraz w celach naukowych lub dydaktycznych. Natomiast we wcześniejszym okresie od 2003 r. wola objęcia tajemnicą przedsiębiorstwa informacji, których ujawnienie mogłoby narazić na szkodę majątkową lub niemajątkową wynikała z umów o udostępnienie infrastruktury kolejowej zawartych pomiędzy Spółką a przewoźnikami kolejowymi. Dodatkowo jak trafnie zauważa Spółka zachowanie w tajemnicy danych z zakresie wielkości pracy eksploatacyjnej wynika z dyrektywy PE i Rady 2012/34/UE z 21 listopada 2012 r. w sprawie utworzenia jednolitego europejskiego obszaru kolejowego (Dz.U. L 343) art. 29 ust. 4 i art. 39 ust. 2, które stanowią, że zarządca infrastruktury przestrzega poufności handlowej informacji dostarczanych mu przez wnioskodawców. Podobne rozwiązania zawierała dyrektywa PE i Rady 2001/14/WE z dnia 26 lutego 2001 r. w sprawie alokacji zdolności przepustowej infrastruktury kolejowej i pobierania opłat za użytkowanie infrastruktury kolejowej oraz przyznawanie świadectw bezpieczeństwa – art. 4 ust.6 i art. 14 ust. 6. Dlatego też obowiązkiem Spółki było zachowanie w poufności danych uzyskanych od wnioskodawców niezależnie od tego, kiedy dane te zostały pozyskane, z mocy nie tyko zawartych umów cywilnych, ale również przepisów Unii Europejskiej. Sąd stwierdza, że dostęp do wnioskowanych danych mają jedynie pracownicy Spółki posiadający stosowne uprawnienia (hasła, loginy). Tym samym została zachowana zasada braku dostępu do tych danych osób trzecich i spełniony warunek formalny – wola utajnienia danych informacji.

Przez tajemnice przedsiębiorstwa rozumie się, zgodnie z art. 11 ust. 4 ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji – nieujawnione do wiadomości publicznej informacje techniczne, technologiczne oraz inne informacje posiadające wartość gospodarczą, co do których przedsiębiorca podjął niezbędne działania w celu zachowania ich w poufności. W doktrynie i orzecznictwie przyjmuje się, że istnienie nawet nieznacznej lub jedynie potencjalnej wartości ekonomicznej informacji, której wykorzystanie przez innego przedsiębiorcę mogłoby zwiększyć jego zyski bądź zaoszczędzić wydatków stanowi o wartości gospodarczej.

Informacja o zamówionej i zrealizowanej pracy eksploatacyjnej (wyrażonej w pociągokilometrach – w podziale na poszczególnych przewoźników kolejowych) stanowi, zdaniem Sądu, informację mającą wartość gospodarczą, której ujawnienie – jak podała Spółka – mogłoby narazić ją na zarzut przewoźników kolejowych, że ponieśli szkodę, co może pociągać za sobą wystąpienia o odszkodowania lub zadośćuczynienia.

W ocenie Sądu Spółka wykazała spełnienie przesłanki materialnej na tyle na ile było to możliwe bez ujawniania tajemnicy przedsiębiorstwa. Uzasadnienie decyzji w sposób wystarczający wyjaśnia przyczyny zajętego przez organ stanowiska.

Jak wskazała Spółka wielkość pracy eksploatacyjnej odnosi się również ściśle do sposoby kształtowania polityki cenowej przedsiębiorcy transportowego i formułowania jego oferty cenowej, co następnie ma znaczenie dla kreowania wieloletniej strategii rynkowej przewoźnika.

Okoliczność dysponowania przez Spółkę majątkiem publicznym nie oznacza, że w tym przypadku nie mamy do czynienia z tajemnicą przedsiębiorstwa, czy też że przedsiębiorca nie mógł objąć tych danych tajemnicą. Fakt, że Skarb Państwa jest jedynym akcjonariuszem Spółki nie oznacza, że majątek Spółki jest majątkiem publicznym. Jak stwierdził Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 24 czerwca 2015 r., sygn. akt I OSK 1486/14 (publ. https://cbois.nsa.gov.pl) PKP S.A. jest spółką, która w relacjach zewnętrznych występuje jako odrębny względem Skarbu Państwa podmiot gospodarczy. Spółka działa w warunkach wolnorynkowych, prowadzi na co dzień normalną działalność gospodarczą i jak każda spółka handlowa stara się z tej działalności wypracować środki na pokrycie kosztów i osiągnięcie zysku. Działalność Spółki ma charakter gospodarczy i ukierunkowana jest na zysk, tak jak i działalność innych spółek prawa handlowego, w których akcjonariuszami są podmioty prywatne. Zajmuje ona taką samą pozycję, jak każdy inny podmiot prywatny, z państwem łączą ją stosunki wertykalne (jednostka-państwo), oparte na zależności i podporządkowaniu. Spółka podlega restrykcjom prawnym identycznym, jak inne osoby prawne, stosuje się wobec niej powszechnie obowiązujące przepisy prawa zarówno w sferze cywilnoprawnej, jak również administracyjnoprawnej czy karnoprawnej. Tak samo jak osoby fizyczne i inne osoby prawne może być adresatem orzeczenia sądowego lub decyzji administracyjnej, a więc pozycja prawna Spółki jest identyczna z pozycją osób fizycznych i innych osób prawnych prowadzących działalność gospodarczą.

Sąd stwierdza, że PKP PLK S.A. jest spółką prawa handlowego działającąw oparciu o przepisy ustawy Kodeks spółek handlowych oraz ustawy o komercjalizacji, restrukturyzacji i prywatyzacji przedsiębiorstwa państwowego "Polskie Koleje Państwowe" i jako odrębny podmiot gospodarczy musi chronić własną tajemnicę przedsiębiorcy jak i tajemnice przewoźników kolejowych swoich kontrahentów działających w obrocie gospodarczym.

Z tych względów Sąd uznał zarzut naruszenia przez organ art. 5 ust. 2 u.d.i.p. w zw. z art. 11 ust. 4 ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji za nieuprawniony.

Sąd nie podziela stanowiska skarżącego, że informacje o wskaźnikach eksploatacyjnych są rokrocznie podawane do publicznej wiadomości przez Prezesa Urzędu Transportu Kolejowego, oraz że dane te są zamieszczone w sprawozdaniach składanych do sądu rejestrowego, jak też że funkcjonują w domenie publicznej. Złożony do akt fragment raportu Prezesa UTK z września 2012 r. nie potwierdza tej tezy. Natomiast dołączony wydruk Kuriera Kolejowego zawierający raport roczny przewoźnika PKP [...] S.A. za 2011 r. nie ma znaczenia w sprawie, bowiem dane te nie zostały upublicznione przez Spółkę. Podobnie dane zawarte w Zeszycie Naukowym 123 Szkoły Głównej Handlowej w Warszawie dotyczące pracy eksploatacyjnej są danymi ogólnymi i fragmentarycznymi.

Odnośnie zarzutu, że Spółka nie posiada żadnej swobody w ustalaniu cen za udostępnienie infrastruktury kolejowej, Sąd w pełni podziela stanowisko wyrażone przez Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 13 kwietnia 2016 r., sygn. akt I OSK 2950/14, że informacje o szczegółowym sposobie kalkulacji opłat są danymi mającymi istotne znaczenie z punktu widzenia działalności PKP PLK. Informacje te odnoszą się do sposobu kształtowania polityki cenowej tego przedsiębiorcy i z tego powodu mogą stanowić tajemnicę przedsiębiorcy.

W rozpatrywanej sprawie zarówno zaskarżona jak i poprzedzająca ją decyzja z dnia [...] września 2015 r. - spełniają wymogi określone w art. 107 § 3 k.p.a. oraz nie naruszają przepisów postępowania art. 7, 8, 9, 77 § 1 i 4 i 80 art. k.p.a., które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, uznając skargę za niezasadną, na podstawie art. 151 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.