Postanowienie WSA w Gliwicach, sygn. akt I SA/Gl 1182/11
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2012-03-26 00:00:00+02:00 ()
Symbol z opisem: 6116 Podatek od czynności cywilnoprawnych, opłata skarbowa oraz inne podatki i opłaty
Hasła tematyczne: Prawo pomocy
Skarżony organ: Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku: Odmówiono przyznania prawa pomocy
Powołane przepisy: article: art. 246 par. 2 pkt 2,  art. 16 par. 2
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Beata Kozicka, po rozpoznaniu w dniu 26 marca 2012 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi A Sp. z o.o. w W. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w K. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie podatku od gier w kwestii wniosku strony skarżącej o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych postanawia odmówić przyznania prawa pomocy. WSA/post.1 - sentencja postanowienia


UZASADNIENIE

W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego od skargi, A Sp. z o.o. wniosła o przyznanie jej prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych.

Spółka w uzasadnieniu wniosku (formularz PPPr) podniosła, że w chwili obecnej znajduje się w trudnej sytuacji finansowej. W 2010 r. poniosła stratę w kwocie 2.344.896,11 zł. Wskazała, że na skutek wprowadzenia nowych przepisów w zakresie podatku od gier na automatach o niskich wygranych, nie była w stanie uiszczać w terminie swoich zobowiązań podatkowych, co spowodowało, że wobec Spółki prowadzone są postępowania egzekucyjne na terenie całego kraju, co skutkowało zajęciem rachunków bankowych oraz udziałów w innej spółce kapitałowej. Obecnie Spółka podejmuje działania zmierzające do zrównoważenia kosztów zwiększonych należności podatkowych.

Z oświadczenia o majątku i dochodach wynika, że kapitał zakładowy (majątek lub środki finansowe) Spółki stanowi kwotę 1.000.000,00 zł. Wartość środków trwałych wyniosła 13.545.277,28 zł. Skarżąca posiada jeden rachunek bankowy (w Banku B S.A.), którego saldo - na koniec miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku – wyniosło 2,37 zł.

Do formularza PPPr dołączono bilans ze stanem na dzień 31 grudnia 2010 r., wyciąg z rachunku bankowego, który potwierdza stan środków pieniężnych na dzień 31 października 2011 r., kopię postanowienia referendarza sądowego WSA w Gdańsku z dnia 6 czerwca 2011 r. o zwolnieniu Spółki od kosztów sądowych oraz kopie tytułów wykonawczych wraz z zawiadomieniami o zajęciu prawa majątkowego stanowiącego wierzytelność z rachunku bankowego. Na dzień sporządzenia bilansu skarżąca posiadała rzeczowe aktywa trwałe o wartości 13.622.756,93 zł, aktywa obrotowe o wartości 16.098.270,84 zł, środki pieniężne i inne aktywa pieniężne kwocie 328.989,23 zł oraz kapitał własny o wartości 11.507.895,18 zł. Zobowiązania Spółki z tytułu "podatków, ceł, ubezpieczeń i innych świadczeń" stanowiły wówczas kwotę 6.924.783,27 zł.

Pismem z dnia 20 stycznia 2012 r. referendarz sądowy wezwał Spółkę do nadesłania odpisów bądź kopii: informacji dodatkowej za 2010 r.; deklaracji na podatek od towarów i usług oraz podatek od gier za trzy ostatnie miesiące; raportów kasowych za ostatnie trzy miesiące; wyciągów i wykazów ze wszystkich rachunków bankowych posiadanych przez skarżącą za okres ostatnich trzech miesięcy; zestawienie sald i obrotów z trzech ostatnich miesięcy.

W odpowiedzi pełnomocnik skarżącej nadesłał kopie deklaracji VAT-7 za okres od września do listopada 2011 r. (łączna podstawa opodatkowania z tytułu "dostawy towarów oraz świadczenia usług na terytorium kraju, zwolnione od podatku" wyniosła 24.402.173,00 zł) oraz zestawienie sald i obrotów ze stanem na dzień 31 marca 2011 r. Dokumenty powyższe dołączone zostały do akt sprawy o sygn. I SA/Gl 1179/11, w której równolegle toczy się postępowanie wpadkowe w przedmiocie zwolnienia Spółki od kosztów sądowych.

Postanowieniem z dnia 13 lutego 2012 r. referendarz sądowy odmówił Spółce przyznania prawa pomocy.

W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia zaznaczył on przede wszystkim, iż skarżąca konsekwentnie podejmuje świadome decyzje, zmierzające do uniemożliwienia dokonania rzetelnej i wolnej od wątpliwości oceny jej kondycji finansowej. Wyraźnie wezwano Spółkę do nadesłania zestawienia sald i obrotów z trzech ostatnich miesięcy (licząc od dnia wezwania), wymagane dokumenty miały objąć zatem okres od października do grudnia 2011 r. W odpowiedzi na wezwanie nadesłano zestawienie obrotów i sald kont syntetycznych ze stanem na dzień 31 marca 2011 r. Nadto w tych ramach nadesłano jedynie zestawienie zespołów kont nr 4 i 7, które - co do zasady - nie dotyczą m.in. kwestii stanu rachunków bieżących czy kasy, a więc rzeczy najistotniejszych z punktu widzenia kondycji majątkowej skarżącej. Referendarz wskazał dalej, że pozostaje w przekonaniu, iż skarżąca posiada inne rachunki bankowe, które nie zostały ujawnione na potrzeby rozpoznania wniosku w niniejszej sprawie. Podniósł też, odnosząc się do prowadzonych postępowań egzekucyjnych, że wysokość zobowiązań Spółki na dzień 31 grudnia 2010 r. kształtowała się na poziomie 6.924.738,27 zł. Kwota ta nie jest równa nawet miesięcznej podstawie opodatkowania świadczonych przez Spółkę usług bądź wartości dostarczanych przez nią towarów (we wrześniu 2011 r. była to kwota 8.388.760,00 zł).

W złożonym terminowo sprzeciwie pełnomocnik Spółki wniósł o uchylenie postanowienia referendarza sądowego oraz o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.

W uzasadnieniu sprzeciwu pełnomocnik podniósł, że majątek Spółki nie może zostać spieniężony, gdyż stanowią go w większości automaty do gier o niskich wygranych, które mogą być używane jedynie do czasu wygaśnięcia udzielonego zezwolenia. Z kolei sprzedaż majątku nieruchomego miałaby charakter nieodwracalny. Pełnomocnik dodał, że z uwagi na trudną sytuację finansową, w szczególności zaś zajęcie rachunku bankowego, przyznanie prawa pomocy Spółce jest uzasadnione.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

W pierwszej kolejności należy zwrócić uwagę, iż zgodnie z art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej w skrócie: P.p.s.a., w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, zarządzenie lub postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc, a sprawa podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym.

Zgodnie natomiast z art. 246 § 2 pkt 2 wskazanej ustawy przyznanie osobie prawnej prawa pomocy w zakresie częściowym (czyli w myśl art. 245 § 3 przywołanej ustawy obejmującym m. in. zwolnienie od kosztów sądowych), następuje, gdy jednostka ta wykaże, że nie ma dostatecznych środków na pokrycie pełnych kosztów postępowania. Zatem, to na podstawie wskazanych przez wnioskującego dowodów musi zostać osiągnięty stan pewności co do tego, iż nie ma on dostatecznych środków na pokrycie pełnych kosztów postępowania.

Ponieważ sprzeciw strony skarżącej został skutecznie wniesiony, postanowienie referendarza sądowego z dnia 13 lutego 2012 r. o odmowie przyznania prawa pomocy utraciło moc, zaś wniosek Spółki o zwolnienie od kosztów sądowych podlegał rozpoznaniu przez Sąd.

Rozpoznając powyższy wniosek Sąd doszedł do przekonania, iż nie zasługuje on na uwzględnienie.

Zaakcentowania w pierwszej kolejności wymaga, że Spółka dysponuje majątkiem trwałym o znacznej wartości, bo wynoszącej 13.545.277,28 zł, co wynika ze złożonego przez nią w formularzu PPPr oświadczenia o stanie majątkowym. Pełnomocnik podaje wprawdzie w sprzeciwie, iż majątek Spółki nie może zostać spieniężony, gdyż stanowią go w "przeważającej części" automaty do gier o niskich wygranych, niemniej jednak, zdaniem Sądu, biorąc pod uwagę wysokość środków trwałych oraz fakt, iż z pewnością nie stanowią ich wyłącznie tylko automaty do gier, majątek ten może stanowić źródło pokrycia kosztów sądowych, tak w niniejszej sprawie jak również i w pozostałych sprawach z udziałem skarżącej, zawisłych przed tut. Sądem. Zaznaczyć należy, że jak wskazuje się w orzecznictwie, osoba prawna nie może powoływać się tylko na to, że aktualnie nie dysponuje środkami na poniesienie kosztów sądowych, ale musi także wykazać, że nie ma ich, mimo iż podjęła wszelkie niezbędne działania, by zdobyć fundusze na pokrycie wydatków (por. postanowienie NSA z dnia 29 marca 2011 r., sygn. akt I OZ 191/11, opubl. w bazie LEX pod nr 794951).

W dalszej kolejności podnieść trzeba, że Spółka, pomimo deklarowanych i rzeczywistych problemów finansowych (w tym prowadzenia wobec niej egzekucji) funkcjonuje nadal w obrocie, prowadząc działalność gospodarczą i utrzymując określony poziom płynności finansowej. Z analizy sytuacji finansowej Spółki nie wynika przy tym, jakoby konieczność poniesienia wydatków związanych z prowadzonymi postępowaniami sądowoadministracyjnymi doprowadziła do utraty tej płynności. Co więcej, z przedłożonych dokumentów źródłowych wynika, że skarżąca obraca bardzo wysokimi kwotami pieniężnymi, w zestawieniu z którymi należny wpis sądowy w niniejszej i innych sprawach stanowi wartość niewspółmiernie niską (tytułem przykładu, miesięczna podstawa opodatkowania świadczonych przez Spółkę usług bądź wartości dostarczanych przez nią towarów we wrześniu 2011 r. wyniosła 8.388.760,00 zł).

Odnosząc się z kolei do prezentowanego przez pełnomocnika skarżącej postanowienia referendarza sądowego WSA w Gdańsku należy zaakcentować, iż orzeczeniem tym zwolniono Spółkę od kosztów sądowych w konkretnym postępowaniu i nie jest ono wiążące w niniejszej sprawie. Jest tak tym bardziej dlatego, że wskazać można na szereg orzeczeń o odmiennej treści w sprawach z udziałem skarżącej.

Przykładowo wskazać można na wydane ostatnio postanowienie NSA z dnia 19 marca 2012 r., sygn. akt II FZ 199/12, którym oddalono zażalenie Spółki na postanowienie WSA w Warszawie z dnia 17 stycznia 2012 r., sygn. akt III SA/Wa 1912/11 o odmowie przyznania skarżącej prawa pomocy.

Co więcej, zasadne wydaje się w tym miejscu przywołać akcentowane przez NSA w powyższym postanowieniu fakty, przemawiające przeciwko przyznaniu Spółce prawa pomocy. Sąd ten wskazał bowiem, że trudno przyjąć, uwzględniając zasady logicznego rozumowania i doświadczenia życiowego, że Spółka, która uzyskała przychody w 2010r. w wysokości ok. 150.000.000,00 zł, posiada długoterminowe aktywa finansowe w jednostkach powiązanych w postaci udziałów (63.093,00 zł), udzieliła pożyczki w kwocie 1.266.226,05 zł, nie jest w stanie z takich sum wygospodarować kwot na pokrycie wpisów sądowych w sprawach sądowoadministracyjnych. Już tylko wskazane wyżej aktywa mogą stanowić źródło pokrycia kosztów postępowania sądowoadministracyjnego. Spółka nie wykazała również, że ewentualne ściągnięcie wierzytelności z tytułu udzielonej pożyczki, czy też zbycie udziałów w posiadanych spółkach doprowadziłoby do jej niewypłacalności i uniemożliwiło prowadzenie dalszej działalności gospodarczej.

W kwestiach dowodowych wytknąć należy stronie skarżącej (i to nie tylko w niniejszej sprawie), że składając wnioski o przyznanie prawa pomocy przedstawia wymagane dokumenty źródłowe w sposób wybiórczy, nie pozwalający na pełną ocenę jej rzeczywistych możliwości finansowych. Sytuacja taka powoduje w istocie jedynie niepotrzebne przedłużanie postępowania sądowego. Biorąc nadto pod uwagę sumy pieniężne, którymi obraca Spółka, wysoce prawdopodobnym jest, że posiada ona inne, nieujawnione w niniejszym postępowaniu rachunki bankowe, za pomocą których dokonuje transferu środków finansowych.

Dokonując analizy złożonych przez skarżącą dokumentów źródłowych, takich jak rachunek zysków i strat za rok 2010 oraz bilans na dzień 31 grudnia 2010 r. należy dojść do wniosku, że posiadane przez Spółkę aktywa finansowe wystarczają na pokrycie kosztów postępowania sądowego, uwzględniając konieczność poniesienia kosztów także w pozostałych sprawach, zawisłych przed tut. Sądem. Podkreślić przy tym dodatkowo trzeba, że strata z tytułu prowadzenia działalności gospodarczej, wykazywana przez Spółkę, jest wynikiem jedynie bilansowym nadwyżki kosztów nad przychodami i nie jest tożsama z brakiem środków finansowych, a zatem nie decyduje o braku możliwości poniesienia kosztów sądowych (por. w tej kwestii postanowienie NSA z dnia 9 marca 2011 r., sygn. akt II FZ 43/11, opubl. w bazie LEX pod nr 783832).

Reasumując, zebrany w toku niniejszego postępowania materiał nie pozwala zdaniem Sądu na stwierdzenie, że przesłanka wymieniona w art. 246 § 2 pkt 2 P.p.s.a. w odniesieniu do skarżącej zachodzi. Jest tak tym bardziej dlatego, iż strona prowadząca działalność gospodarczą powinna wykazywać się szczególną zapobiegliwością w zakresie finansowania udziału w postępowaniu sądowoadministracyjnym, związanym z prowadzoną przez siebie działalnością gospodarczą (por. postanowienie NSA z dnia 6 października 2004 r., sygn. akt GZ 71/2004, publ. ONSAiWSA 2005/1/8; por. również postanowienie NSA z dnia 25 lutego 2011 r., sygn. akt I FZ 27/11, opubl. w bazie LEX pod nr 783621).

Końcowo należy zaznaczyć, że zgodnie z ugruntowanym orzecznictwem sądowym, osoba prawna dysponująca wciąż majątkiem, którego wartość wielokrotnie przekracza wysokość wpisu, nie mieści się w hipotezie art. 246 § 2 pkt 2 P.p.s.a. (por. postanowienie NSA z dnia 19 listopada 2004 r., sygn. akt I FZ 463/04).

Mając na uwadze powyższe, na podstawie przytoczonych przepisów i przy zastosowaniu art. 16 § 2 P.p.s.a. orzeczono jak w sentencji postanowienia.