Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 605/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2018-10-18 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6239 Inne o symbolu podstawowym 623
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 134 § 1, art. 145 § 1 pkt 1 lit. c)
journal: Dz.U. 2018 poz 1302
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r.  Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity
article: art. 7, art. 77 § 1, art. 80, art. 107 § 3
journal: Dz.U. 2018 poz 2096
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Pamela Kuraś-Dębecka Sędziowie Sędzia WSA Małgorzata Grzelak (spr.) Sędzia WSA Aneta Lemiesz Protokolant sekr. sąd. Katarzyna Zielińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 października 2018 r. sprawy ze skargi N. Sp. z o.o. z siedzibą w L. na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] stycznia 2018 r. nr [...] w przedmiocie cofnięcia pozwolenia na wprowadzenie do obrotu nawozu organicznego 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. zasądza od Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi na rzecz skarżącej N. Sp. z o.o. z siedzibą w L. kwotę 697 (sześćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

N. Sp z o.o. z siedzibą w [...] wniosła do tutejszego Sądu skargę na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z [...] stycznia 2018 r. utrzymującą w mocy poprzedzającą ją decyzję tego organu z [...].10.2017 r. cofającą skarżącej pozwolenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi nr. [...] z [...] kwietnia 2016 r. na wprowadzenie do obrotu nawozu organicznego pn. "[...]" zmieniającą decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi nr [...] z [...] maja 2017 r.

Zaskarżona decyzja została wydana na podstawie art.138 § 1 pkt 1 w związku z art. 127 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r, - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2017 r. poz. 668, z późn. zm. Dalej: ustawa o nawozach)

Do wydania powyższego rozstrzygnięcia doszło w następującym stanie faktycznym i prawnym:

Pismem z dnia 26 lipca 2017 r. znak: [...] Główny Inspektor Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych (GIJHARS) przekazał ustalenia kontroli przeprowadzonej przez Wojewódzki Inspektorat Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych w [...] (WIJHARS) N. Sp. z o.o. w zakresie prawidłowości wprowadzania do obrotu i znakowania nawozu "[...]" wraz z informacją, że wszczęto postępowanie administracyjne w sprawie zakazu wprowadzenia do obrotu przedmiotowego nawozu.

W trakcie prowadzonej kontroli pobrano próbki do badań laboratoryjnych z partii nawozu organicznego "[...]" znajdującej się w hali produkcyjnej. Przeprowadzone badania wykazały obecność żywych jaj pasożytów jelitowych. Pozostałe badania laboratoryjne nawozu potwierdziły spełnienie deklaracji producenta w zakresie wydanego pozwolenia oraz w zakresie dopuszczalnych zanieczyszczeń (chrom, kadm, nikiel, ołów, rtęć). Z ustaleń kontroli wynikało, że po przeprowadzeniu badań biologicznych potwierdzających stan sanitarny nawozu organicznego "[...]" stwierdzono w nim obecność żywych jaj pasożytów jelitowych, których występowanie w nawozach, zgodnie z § 14 ust. 2 pkt 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 18 czerwca 2008 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o nawozach i nawożeniu (Dz. U. Nr. 119, poz. 765, z późn. zm. dalej Rozporządzenie) jest niedopuszczalne. Przedsiębiorca odmówił podpisania protokołu kontroli. W złożonych wyjaśnieniach do protokołu kontroli informował, że w trakcie prowadzonej kontroli pobrano próbki do badań laboratoryjnych z partii kompostu zgromadzonego w hali produkcyjnej, która nie była finalnym produktem handlowym pod nazwą "[...]". Wg przedsiębiorcy była to partia kompostu wstępnie przesianego, który dopiero miał być kierowany na linię do produkcji nawozów.

W związku ze złożonymi przez przedsiębiorcę wyjaśnieniami Wojewódzki Inspektorat Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych w [...] przeprowadził ponowną kontrolę przedsiębiorcy w celu potwierdzenia złożonych wyjaśnień. Podczas kontroli pobrano próbki do badań laboratoryjnych z partii nawozu organicznego o nazwie [...] w opakowaniach jednostkowych a’10 kg znajdującej się w hali produkcyjnej w ilości 12 t (24 palety po 500 kg). Przeprowadzone badania laboratoryjne przedmiotowej partii nawozu potwierdziły spełnienie deklaracji producenta w zakresie wymagań jakościowych podanych w posiadanej decyzji oraz w zakresie dopuszczalnych zanieczyszczeń (chrom, kadm, nikiel, ołów i rtęć). Natomiast badania stanu sanitarnego nawozu wykazały obecność żywych jaj pasożytów jelitowych.

Uwzględniając, że ww. wyniki badań wskazywały na obecność w nawozie żywych jaj pasożytów jelitowych Ascaris sp. Trichuris sp. Toxocara sp. organ uznał, że przedmiotowa partia nawozu nie spełniała wymagań sanitarnych, ponieważ zgodnie z przepisem § 14 ust. 2 pkt 1 Rozporządzenia, niedopuszczalne jest występowanie żywych jaj pasożytów jelitowych Ascaris sp. Trichuris sp. Toxocara sp. w nawozach. Ponadto na wniosek przedsiębiorcy został przebadany wtórnik próbki w Laboratorium Badawczym Państwowego Instytutu Weterynaryjnego – Państwowego Instytutu Badawczego w [...], Zakładzie Parazytologii i Chorób Inwazyjnych, w zakresie obecności żywych jaj pasożytów jelitowych Ascaris sp. Trichuris sp. Toxocara sp. Przeprowadzone badania wykazały obecność żywych jaj nicieni z rodzaju Ascaris sp. natomiast nie stwierdzono żywych jaj nicieni z rodzaju Trichuris sp. Toxocara sp.

Odwołując się do art. 30 ustawy o nawozach dotyczącego nadzoru Inspekcji Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych nad wprowadzeniem do obrotu nawozów Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi zawiadomieniem z 14 sierpnia 2017 r. znak: [...] poinformował spółkę N. o wszczęciu z urzędu postępowania administracyjnego w sprawie cofnięcia skarżącej pozwolenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju wsi z dnia [...] kwietnia 2016 r. na wprowadzenie do obrotu nawozu organicznego pn.: "[...]" oraz o przysługującym jej prawie do zapoznania się ze zgromadzonym w sprawie materiałem dowodowym oraz pisemnego wypowiedzenia się przed podjęciem decyzji przez Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi.

W odpowiedzi na ww. zawiadomienie organu, N. Sp. z o.o. pismem z dnia 24 sierpnia 2017 r. przekazała szczegółowy opis przebiegu procesu produkcji nawozu organicznego pn.: "[...]" oraz poinformowała, że "nawóz w ilości 11 988 kg, który został zabezpieczony przez organ celem przebadania zostanie zutylizowany. Produkt zostanie przekazany podmiotowi, który w ramach prowadzonej działalności gospodarczej zajmuje się przetwarzaniem odpadów oraz posiada stosowną decyzję zezwalającą na przetwarzanie odpadu o oznaczeniu – "kompost nie odpowiadający wymaganiom – 19 05 03". Spółka wykonała wszystkie zalecenia pokontrolne [...] Wojewódzkiego Inspektora Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych".

Spółka ponadto zaznaczyła, że " dotychczas w wyprodukowanych nawozach nigdy nie były obecne żywe pasożyty jaj jelitowych ani bakterii z rodzaju Salmonella. Spółka poddaje badaniu każdą partię wytworzonego nawozu odpowiednią metodą – pod kątem obecności jaj żywych pasożytów jelitowych. W tym miejscu Spółka nadmienia, że Państwowy Instytut Weterynarii wykonał również badanie pobranych próbek metodą badania dla osadów ściekowych. Nawóz ten nie został prowadzony do obrotu. Należy także zwrócić uwagę na przepisy prawa europejskiego (Dyrektywa Komisji 2009/90/WE z dnia 31 lipca 2009 r. ustanawiająca, na mocy dyrektywy 2000/60AVE Parlamentu Europejskiego i Rady, Specyfikacje techniczne w zakresie analizy i monitorowania stanu chemicznego wód), zgodnie z którym wyniki poniżej granicy oznaczalności poszczególnych substancji ustala się na poziomie zerowym, co oznacza, że wyniki badania nr/TEST REPORT No P/1/17/12868 w zakresie obecności żywych jaj nicieni należy interpretować w ten sposób, że powinien wynosić zero."

Ponadto spółka N. Sp. z o.o. poinformowała, że " nawóz organiczny , który został zabezpieczony przez organ, został także przebadany przez Spółkę. Badanie zostało zlecone specjalistycznemu podmiotowi, które to nie wykazało obecności żywych jaj pasożytów ani bakterii z rodzaju Salmonella. Spółka załącza do akt niniejszej sprawy następujące dowody z dokumentów:

1. Sprawozdanie z badań odpadów nr [...] z dn. [...].07.2017 r,

2. Sprawozdanie z badań nr [...] dotyczące nawozu zabezpieczonego; celem wykazania, że Spółka dopełniła wszelkich wymaganych czynności oraz w przedmiotowym nawozie nie wykryto obecności żywych jaj pasożytów ani bakterii z rodzaju Salmonella."

Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi, przy piśmie z 8 września 2017 r. przesłało Głównemu Inspektorowi Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych, powyższe wyjaśnienia N. prośbą o przedstawienie stanowiska Inspekcji w odniesieniu do tych wyjaśnień. W odpowiedzi z 13 września 2017 r. Główny Inspektor Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych podtrzymał swoje stanowisko wyrażone w piśmie z 26 lipca 2017 r. oraz stwierdził, że: "badania wtórnika próbki przedmiotowego nawozu przeprowadzone przez Laboratorium Badawcze Państwowego Instytutu Weterynaryjnego – Państwowego Instytutu Badawczego w [...] wykazały, że:

- w badanej próbce stwierdzono żywe jaja nicieni z rodzaju Ascaris w liczbie poniżej granicy oznaczalności (LOQ) wynoszącej 12 jaj /50 g próbki;

- w badanej próbce nie stwierdzono żywych jaj nicieni z rodzaju Toxocara i Tricharis.

Dalej, powołując się na interpretację tych wyników dokonaną przez PiWet – PIB w Puławach zastosowana akredytowana metoda umożliwia uzyskanie wyników ilościowych wówczas, gdy liczba jaj pasożytów zawarta w próbce jest równa lub wyższa od tzw. Granicy oznaczalności (LOQ). LOQ jest to najmniejsza liczba elementów pasożytniczych, która przy zadanej zmienności może być określona w warunkach badawczych ocenionej metody. Dla metod parazytologicznych w uproszczeniu określa się ją jako najmniejszą liczbę jej pasożytów, dla której wyniki badań uzyskane w warunkach badawczych charakteryzują się współczynnikiem zmienności (CV) nie większym niż 32 %. W przypadkach stwierdzenia w próbce jaj w liczbie poniżej granicy oznaczalności (LOQ) metoda przybiera charakter metody jakościowej i wynik przedstawiony jest w postaci " w badanej próbce stwierdzono/nie stwierdzono jaj pasożytów,",

Zatem wynik wskazany w sprawozdaniu z badań należy interpretować w następujący sposób: H’ badanej próbce stwierdzono żywe jaja pasożytów z rodzaju Ascaris sp., jednak ich liczba w badanej próbce była niższa od granicy oznaczalności wynoszącej 12 jaj /50 g próbki. Biorąc pod uwagę wymagania określone w art. 14 ust. 2 pkt 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wit w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o nawozach i nawożeniu, stwierdzenie w próbce nawozu organicznego niedopuszczalnej obecności żywych jaj pasożytów któregokolwiek rodzaju z wymienionych w tym przepisie, dyskwalifikuje możliwość wykorzystania tego produktu w rolnictwie do nawożenia.".

Decyzją z [...] października 2017 organ cofnął skarżącej spółce pozwolenie z [...] kwietnia 2016 r. na wprowadzenie do obrotu nawozu organicznego pn. "[...]".

W Wyniku złożonego przez spółkę N. wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi utrzymał w mocy zakwestionowaną decyzję. W uzasadnieniu decyzji z [...] stycznia 2018 r. organ na wstępie przywołał treść przepisów mających zastosowanie w sprawie oraz wskazał, że wolność działalności gospodarczej określona w art. 22 Konstytucji RP nie jest nieograniczona. W tym przypadku ograniczenie to warunkują przepisy ustawy z dnia 10 lipca 2007 r. o nawozach i nawożeniu.

Minister wskazał, że w trakcie prowadzonego postępowania administracyjnego na wniosek N. Sp. z o.o. z dnia 14 grudnia 2015 r. w sprawie wydania pozwolenia na wprowadzenie do obrotu nawozu pn. "[...]" produkowanego m.in. z ustabilizowanych osadów ściekowych i odpadów zielonych. Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi poddał ocenie dokumentację przedłożoną przez spółkę zgodnie z art. 4 ustawy o nawozach i nawożeniu, w tym dokumenty potwierdzające spełnienie przez nawóz wymagań jakościowych i bezpieczeństwa sanitarnego. W wyniku tego wydał na czas nieokreślony pozwolenie nr [...] z dnia [...] kwietnia 2016 r. znak [...] na wprowadzenie do obrotu nawozu organicznego pn.: "[...]", zmienione decyzją Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi nr [...] z dnia [...] maja 2017 r. znak: [...].

W przypadku uzyskania wspomnianego pozwolenia podmiot zostaje uprawniony do produkcji oraz obrotu nawozem z zachowaniem wymagań jakościowych oraz bezpieczeństwa sanitarnego. Ustawodawca regulując we wskazany sposób ten rodzaj działalności gospodarczej przewidział również potrzebę prowadzenia działalności kontrolnej w zakresie przestrzegania przez wprowadzających do obrotu wymogów jakościowych tych produktów oraz ich bezpieczeństwa sanitarnego Jednostkami prowadzącymi kontrole ww. zakresie są Inspekcja Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych oraz Inspekcja Ochrony Środowiska. W przepisach karnych i sankcyjnych zawartych w rozdziale 8 ww. ustawy o nawozach i nawożeniu, w art. 40-42, zostały uregulowane kary dla podmiotów, które dokonują niewłaściwego oznaczenia produktów, niewłaściwego przechowywania lub stosowania, jak również wprowadzenia do obrotu bez pozwolenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi. Ponadto, ustawodawca przewidział w art. 7 ust. 2 ww. ustawy nadzwyczajny tryb przeciwdziałania zagrożeniom przy wprowadzaniu do obrotu produktów o niewłaściwej jakości poprzez cofnięcie, a nie możliwość cofnięcia, pozwolenia i w konsekwencji całkowite zakazanie wprowadzania do obrotu nawozu lub środka wspomagającego uprawę roślin, wobec którego wykazano istnienie przesłanek określonych w tym przepisie. W rozpatrywanej sprawie analiza procesu technologicznego w tym powoływanie biegłego z uwagi na przepisy ww. ustawy regulujące przypadki cofnięcia decyzji, nie ma wpływu na rozstrzygnięcie sprawy. Zatem zarzut strony naruszenia w tym zakresie przepisu art. 7 w związku z art. 77 i art. 80 k.p.a., art. 84 k.p.a. oraz art. 78 § 1 k.p.a. nie jest zasadny. Ocena, czy wnioskowana czynność dowodowa jest niezbędna do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, należy do właściwości organu administracji publicznej. Niezbędne czynności wyjaśnienia stanu faktycznego to czynności, które dotyczą ustalenia faktów, które pozostają w zakresie faktów zapisanych w normie prawnej przepisu prawa materialnego – hipotetycznym stanie faktycznym. Takie czynności w niniejszej sprawie zostały wykonane przez organ z należytą starannością.

Ustawa z dnia 10 lipca 2007 r, o nawozach i nawożeniu w art. 7 ust. 2, jednoznacznie wylicza przypadki w których organ zobligowany jest do cofnięcia w drodze decyzji pozwolenia na wprowadzenie do obrotu nawozu albo środka wspomagającego uprawę roślin.

Przenosząc powyższe na grunt tej sprawy Minister stwierdził, że w wyniku kontroli przeprowadzonej u strony przez Wojewódzki Inspektorat Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych w [...] w zakresie prawidłowości wprowadzenia do obrotu i znakowania nawozu "[...]", stwierdzono w nawozie obecność żywych jaj pasożytów jelitowych, których występowanie w nawozach, zgodnie z § 14 ust. 2 pkt 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 18 czerwca 2008 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o nawozach i nawożeniu, jest niedopuszczalne. Biorąc pod uwagę zagrożenie zdrowia ludzi i zwierząt oraz środowiska, Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi skorzystał z uprawnienia zawartego w art. 7 ust. 2 pkt 2 ww. ustawy o nawozach i nawożeniu. Minister podkreślił, że wymagania dotyczące stanu sanitarnego nawozu znajdują się w rozporządzeniu Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 18 czerwca 2008 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o nawozach i nawożeniu. Zgodnie z art. 14 ust. 2 ww. rozporządzenia w nawozach organicznych i organiczno-mineralnych niedopuszczalne jest występowanie żywych jaj pasożytów jelitowych Ascaris sp. Trichuris sp. Toxocara sp. oraz bakterii z rodzaju Salmonella. Jak wynika z publikacji badań naukowych, wprowadzenie jaj pasożytów z nawozami organicznymi do gleby stanowi konieczny etap w ich cyklu biologicznym. Tam mogą rozwijać się, a ich przeżywalność w glebie może sięgać nawet 10 lat. Wynika stąd, że nawożenie nawozem organicznym zawierającym jaja pasożytów może prowadzić do akumulowania się tych form w glebie i stanu długotrwałego skażenia terenu. Poprzez stosowanie nawozu ułatwia się kontakt zawartych w nim jaj pasożytów z roślinami przeznaczonymi do spożycia. Jaja dzięki swoim zdolnościom przyczepiania się do różnych powierzchni w sposób dość trwały mogą przywierać do części jadalnych roślin. Wraz z żywnością lub paszami produkowanymi na nawożonych gruntach pasożyty mogą przedostawać się do organizmów ludzi lub zwierząt wywołując choroby o bardzo poważnym przebiegu, co stanowi informacje powszechnie znaną. Ogólnodostępne publikacje, wskazujące na zagrożenie zdrowia ludzi i zwierząt czy też środowiska to między innymi: "Zagrożenia wynikające z obecności jaj pasożytów jelitowych w osadach ściekowych" Grzegorz Hudzik, Drota Wodzislawska-Czapla, Przegląd Epidemiologiczny 2011; 65:459-461 Problemy zakażeń; "Zagrożenia dla zdrowia związane ze stosowaniem nawozów organicznych i organiczno-mineralnych." Teresa Kłapeć, Alicja Cholewa, Medycyna Ogólna i Nauki o Zdrowiu, 2012, Tom 18, Nr 2, 131-136; "Porównanie wyników badań ustabilizowanych osadów ściekowych pochodzących z placu magazynowego i hali suszarniczej" Elżebieta Włodarczyk, Marta Próba, Inżynieria i Ochrona Środowiska 2014, t. 17, nr 3 s. 473-481 czy też cykliczne publikacje World Health Organization – Światowej Organizacji Zdrowia. Odnosząc się do informacji przekazanej przez spółkę o tym , że nawóz został przez nią przebadany, na dowód tego spółka przekazała przy piśmie z dnia 24 sierpnia 2017 r. dowody z dokumentów, ij. Sprawozdanie z badań odpadów nr [...] przeprowadzone przez Z. w [...] oraz sprawozdanie z badań nr [...] przeprowadzone przez S. Sp. z o.o. z [...], organ zauważył, że dokumenty te nie mogą być wzięte pod uwagę, gdyż próbki do badań zostały pobrane przez przedstawiciela zleceniodawcy, a więc N. Sp. z o.o.. Zgodnie z § 3 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 18 czerwca 2008 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o nawozach i nawożeniu badania fizyczne, fizykochemiczne, chemiczne, biologiczne, oraz rolnicze przeprowadza się dla nawozów i środków wspomagających uprawę roślin wyprodukowanych na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej – na próbkach nawozu i środka wspomagającego uprawę roślin pobranych przez próbkobiorcę z okręgowej stacji chemiczno-rolniczej lub z jednostki akredytowanej w zakresie pobierania próbek. Należy również dodać, że próbka pobrana przez zleceniodawcę nie gwarantuje jej wystarczającej reprezentatywności, co decyduje o tym, że uzyskane wyniki badań tej próbki mogą być obarczone błędem. Zgodnie z art. 30 ustawy o nawozach i nawożeniu upoważniona do przeprowadzenia kontroli spełnienia przez nawozy wymagań, jakie powinny one spełniać w zakresie dopuszczalnych wartości zanieczyszczeń- dokonywanej na podstawie badań ich parametrów biologicznych, wykonywanych w laboratoriach wskazanych w przepisach wydanych na podstawie art. 15 pkt 1 – dla rodzaju nawozu, którego dotyczy sprawa jest okręgowa stacja chemiczno-rolniczą. Zatem zarzut naruszenia art. 7 w związku z art. 77 i art. 80 k.p.a. przez brak wszechstronnego rozważenia materiału dowodowego, jego wybiórczą 1 dowolną ocenę, zwłaszcza w zakresie pominięcia oceny wyników badań nawozu przez WIOS [...] nie jest zasadny.

Ponadto zdaniem organu, odwoływanie się spółki do przepisów dyrektywy Komisji 2009/90/WE z dnia 31 lipca 2009 r. ustanawiającej, na mocy dyrektywy 2000/60/WE Parlamentu Europejskiego i Rady, specyfikacje techniczne w zakresie analizy i monitorowania stanu chemicznego wód (Dz. Urz. UE. L. 201/36 z 1.8.2009) jest niezasadne, gdyż niniejsza dyrektywa ustanawia specyfikacje techniczne w zakresie analizy i monitorowania stanu chemicznego wód; ustanawia ona minimalne kryteria w zakresie wyników w odniesieniu do metod analizy, które państwa członkowskie stosują w ramach monitorowania stanu wód. Jest ona uszczegółowieniem realizacji polityki wodnej Unii Europejskiej, której ramy określone zostały w dyrektywie 2000/60/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 23 października 2000 r. ustanawiającej ramy wspólnotowego działania w dziedzinie polityki wodnej tzw. Ramowej Dyrektywie Wodnej. Dyrektywa 2009/90/WE została do krajowego systemu prawnego transponowana między innymi poprzez rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 21 lipca 2016 r. w sprawie sposobu klasyfikacji stanu jednolitych części wód powierzchniowych oraz środowiskowych norm jakości dla substancji priorytetowych ( Dz.U.z 2016 r. poz. 1187).

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na powyższą decyzję spółka N. reprezentowana przez adwokata zarzuciła

I. Naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na treść decyzji, tj.:

1. Art..7a kodeksu postępowania administracyjnego ( dalej kpa) w związku z § 14 ust. 2 pkt 1 Rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 18 czerwca 2008 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o nawozach i nawożeniu poprzez jego niezastosowanie skutkujące uznaniem, pomimo stwierdzenia występowania żywych jaj pasożytów jelitowych poniżej granicy oznaczalności w nawozie "[...]" zachodzą podstawy cofnięcia pozwolenia na wprowadzenie do obrotu nawozu, co w konsekwencji doprowadziło do wydania nieprawidłowej merytorycznie decyzji polegającej na utrzymaniu w mocy decyzji Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 31.10.2017 r.;

2. Art. 81 a kpa w związku z § 14 ust. 2 pkt 1 Rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 18 czerwca 2008 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o nawozach i nawożeniu poprzez jego niezastosowanie i brak rozstrzygnięcia na korzyść strony rozbieżności w wynikach badań próbki nawozu, w tym rozbieżności z wynikami badań przedłożonymi przez stronę i wynikami badań wtórnika próbki, co skutkowało przyjęciem wyników niekorzystnych dla strony i cofnięciem pozwolenia na produkcję nawozu "[...]";

3. Art. 7, 77 § 1, 80 kpa poprzez brak wszechstronnego rozważenia materiału dowodowego i jego dowolną ocenę polegającą na:

- niewyjaśnieniu rozbieżności pomiędzy wynikami badań laboratoryjnych; nr [...] przeprowadzonych przez Z. w [...] oraz sprawozdania z badań nr [...] przeprowadzonych S. Polska Sp. z o.o. z [...] nie stwierdzających obecności żywych jaj pasożytów jelitowych oraz bakterii Salmonelli a wynikami badań, na których oparł zaskarżoną decyzję;

- niewyjaśnieniu rozbieżności pomiędzy wynikami kontroli, a wynikami badania wtórnika próbki w Laboratorium Badawczym Państwowego Instytutu Weterynaryjno-Państwowego Instytutu Badawczego w [...], gdzie badania wtórnika nie wykazały

4. art. 7 kpa w zw. z art. 84 kpa w zw. z art. 78 § I kpa, poprzez

zaniechanie przeprowadzenia dowodu z opinii biegłego na okoliczność ustalenia:

- czy proces produkcji nawozu umożliwia produkcję nawozu bez niedozwolonych żywych jej pasożytów jelitowych oraz bakterii;

- czy wynik badań laboratoryjnych, w świetle rozbieżności pomiędzy wynikami badań próbki i wtórnika próbki oraz wynikami badań zleconymi przez Skarżącą pozwala na postawienie kategorycznego stwierdzenia, że proces wytwarzania nawozu w sposób trwały może prowadzić di zagrożenia życia i zdrowia ludzi,

- czy w wypadku ustalenia, że proces wytwarzania nawozu w sposób trwały generuje zagrożenie życia i zdrowia ludzi, istnieje możliwość zmiany procesu technologicznego w celu wyeliminowania występowania żywych jaj pasożytów jelitowych.

5. art. 78 § 2 kpa w zw. z art. 7 kpa w zw. z art. 84 kpa w zw. z art. 78 § 1 kpa poprzez jego niewłaściwe zastosowanie skutkujące odmową przeprowadzenia dowodu z opinii biegłego, pomimo że żądanie nie dotyczyło powołania biegłego na okoliczności już stwierdzone, skutkujące brakiem dokonania przez organ istotnych ustaleń, w zakresie których niezbędna była wiedza specjalistyczna.

II. Naruszenie prawa materialnego, tj.:

1. § 14 ust. 2 pkt 1 Rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 18 czerwca 2008 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o nawozach i nawożeniu poprzez jego błędną wykładnię polegającą na uznaniu, że występowanie żywych jaj pasożytów jelitowych poniżej progu oznaczalności implikuje zastosowanie dyspozycji przedmiotowego przepisu,

2. Art. 7 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 10 lipca 2007 r. o nawozach i nawożeniu poprzez jego niewłaściwe zastosowanie, polegające na uznaniu, że produkcja nawozu "[...]" prowadzi do zagrożenia zdrowia ludzi.

Podnosząc powyższe zarzuty skarżąca wniosła o uchylenie obu zarówno zaskarżonej , jak i poprzedzającej je decyzji organu oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania. Ponadto na podstawie art. 61 § 2 pkt. 1 ppsa oraz art. 61 § 3 ppsa wniosła o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w całości, albowiem zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków.

WSA w Warszawie, postanowieniem z 18 lipca 2018 r. odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie wymienionego środka zaskarżenia.

Na rozprawie w dniu 18 października 2018 r. pełnomocnik skarżącej złożył załącznik do protokołu rozprawy w którym ponownie wskazuje na niewyjaśnienie rozbieżności pomiędzy wynikami kontroli a wynikami badania wtórnika próbki a także informuje o złożeniu skargi do Polskiego Centrum Akredytacji, w której zarzuca błędne opisanie badań.

Wojewódzki Sąd Administracyjny z Warszawie zważył, co następuje:

Skarga zasługuje na uwzględnienie.

Dokonując oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji, działając w granicach sprawy, nie będąc przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną ( art.134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. z 2012 r. poz. 270 z późn. zm.) zwaną dalej p.p.s.a., Wojewódzki Sąd Administracyjny w warszawie (WSA) stwierdza, że w działaniu dopatrzył się naruszenia art. 7,77§1, 80 i 107§3 k.p.a. w stopniu uzasadniającym uchylenie decyzji Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z 30 stycznia 2018 r.

Zdaniem WSA w Warszawie, motywy podjętego rozstrzygnięcia nie zostały dostatecznie wyjaśnione. Sąd zwraca uwagę, że w uzasadnieniu decyzji organ powołuje się na wyniki badań laboratoryjnych próbki z partii nawozu znajdującej się w hali produkcyjnej, pobranej przez pracownika WIOŚ w [...] w toku ponownej kontroli przeprowadzonej u skarżącej. W aktach sprawy nie ma natomiast wyników badań tej próbki. Nie ma także wyników badania wtórnika ww. próbki a w zamian tego znajduje się wyjaśnienie GIJHARS odnośnie interpretacji wyników tego badania przeprowadzonego przez akredytowane Laboratorium Badawcze Państwowego Instytutu Weterynaryjnego – Państwowego Instytutu badawczego w [...] ( dalej: BIP w [...]). Tymczasem skarżąca spółka zarzucała już we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy oraz aktualnie w skardze, że istnieją rozbieżności w wynikach badań próbki i wtórnika przeprowadzonych przez to Laboratorium. Podnosi także, że jednostka ta nie tylko błędnie opisała wyniki badań, ale także przyjęła błędną metodologię badań. Strona akcentuje, że do badań została pobrana próbka gotowego produktu tj. nawozu organicznego znajdującego się w opakowaniach jednostkowych. Według skarżącej, przyjęta przez BIP w [...] metodyka badań użyta w analizie przeprowadzonej przez to laboratorium dotyczyła wykrywania żywych jaj pasożytów jelitowych w osadach ściekowych a nie w nawozach organicznych – produktach. Tym samym, zdaniem strony, gdyż organ przyjął te wyniki za podstawę stwierdzonego naruszenia § 14 ust 2 pkt 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z 18 czerwca 2008 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o nawozach i nawożeniu. Natomiast konsekwencją powyższego było zastosowanie wobec skarżącej art. 7 ust. 2 pkt 2 ustawy o nawozach i nawożeniu Uznając przedstawiony zarzut za zasadny, gdyż faktycznie te kwestie nie zostały przez organ wyjaśnione, WSA w warszawie uchylił zaskarżoną decyzję na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a.

Pozostałe zarzuty skargi na obecnym etapie sprawy należy uznać za przedwczesne, gdyż podstawową kwestią jest wykazanie przez organ, że wyniki badań na których oparł swoją decyzję można uznać za pewne i wiarygodne, a następnie uzasadnić zaakceptowanie występujących rozbieżności w tych badaniach. To, że BIP [...] jest jednostką akredytowaną do przeprowadzenia wzmiankowanych badań, nie zwalnia organu od wyjaśnienia rozbieżności na które wskazuje strona. Mają one bowiem fundamentalne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy. W tym zakresie Minister Rolnictwa i Rozwoju wsi nie tylko może ale powinien poczynić dodatkowe ustalenia, a następnie ocenić dodatkowo zebrany materiał dowodowy, aby uczynić zadość obowiązkowi wszechstronnego jego rozważenia i w efekcie podjęcia decyzji zgodnej z prawem. To prawda, jak wskazuje organ, wolność działalności gospodarczej nie ma charakteru absolutnego, tym niemiej wydanie decyzji cofającej pozwolenie na prowadzenie działalności w określonym obszarze gospodarki wymaga starannego zebrania materiału dowodowego i dokonania jego swobodnej ( ale nie dowolnej) oceny, czego na obecnym etapie niniejszej sprawy zabrakło.

Mając na uwadze powyższe, WSA w Warszawie orzekł jak w punkcie pierwszym wyroku. O kosztach postępowania ( punkt drugi wyroku) obejmujących wpis od skargi ( 200 zł 0, opłatę skarbową od pełnomocnictwa ( 17 zł) oraz wynagrodzenie pełnomocnika skarżącej będącego adwokatem ( 480 zł) orzeczono na podstawie art. 205 § 2 p.p.s.a. i § 14 ust. 1 pkt 1c) Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie ( Dz.U. 2015. 1800)