Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt IV SA/Wa 1945/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2017-02-14 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6135 Odpady
Hasła tematyczne: Odpady
Skarżony organ: Inspektor Ochrony Środowiska
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 36-37
journal: Dz.U. 2001 nr 62 poz 628
law: Ustawa z dnia 27 kwietnia 2001 r. o odpadach.
article: art. 237 uat. 1
journal: Dz.U. 2013 poz 21
law: Ustawa z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Piotr Korzeniowski, Sędziowie sędzia WSA Agnieszka Wójcik, sędzia WSA Wanda Zielińska-Baran (spr.), Protokolant st. sekr. sąd. Piotr Iwaszek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 lutego 2017 r. sprawy ze skargi W. Sp. z o.o. na decyzję Głównego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia [...] maja 2016 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej oddala skargę


UZASADNIENIE

Zaskarżoną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie decyzją z dnia [...] maja 2016 r. Główny Inspektor Ochrony Środowiska po rozpatrzeniu odwołania W. Sp. z o.o., w W. od decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia [...] lutego 2016 r. znak: [...], L. dz. [...] wymierzającej administracyjną karę pieniężną w wysokości 500 zł za niezłożenie do dnia 15 marca 2013 r. Marszałkowi Wojewódzkiego [...] zbiorczego zestawienia danych o rodzajach i ilości odpadów, o sposobach gospodarowania nimi oraz o instalacjach i urządzeniach służących do odzysku i unieszkodliwiania tych odpadów za 2012 r., utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy podał, że w dniach od [...] do [...] lipca 2015 r. Wojewódzki Inspektorat Ochrony Środowiska w P. Delegatura w L. przeprowadził kontrolę w W. Sp. z o.o. w W., podczas której ustalono, że podmiot nie przedłożył Marszałkowi Wojewódzkiego [...] zbiorczego zestawienia danych o rodzajach i ilości odpadów, o sposobach gospodarowania nimi oraz o instalacjach i urządzeniach służących do odzysku i unieszkodliwiania odpadów za 2012 r. w ustawowym terminie czyli do dnia 15 marca 2013 r. Powyższe ustalenie zostało odnotowane w protokole kontroli podpisanym przez kontrolowanego i kontrolującego w dniu [...] lipca 2015 r. Zestawienie to zostało złożone Marszałkowi Wojewódzkiego [...] w dniu [...] lipca 2015 r.

Organ odwoławczy wskazał z dniem 1 stycznia 2016 r. weszła w życie ustawa z dnia 11 września 2015 r. o zużytym sprzęcie elektrycznym i elektronicznym, która na mocy art. 108 pkt 25 uchyliła dotychczas obowiązujący art. 200 ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach. Niemniej jednak zgodnie z art. 125 ustawy o zużytym sprzęcie elektrycznym i elektronicznym niewykonanie obowiązków wymienionych w art. 237 ust. 1 ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach za lata 2012-2014, podlega karze, o której mowa w art. 200 ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach w brzmieniu dotychczasowym.

Organ podał, że zgodnie z art. 237 ust. 1 ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach - podmioty, o których mowa w art. 73 i art. 75, obowiązane przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy do sporządzania i składania zbiorczych zestawień danych o rodzajach i ilości odpadów, o sposobach gospodarowania nimi oraz o instalacjach i urządzeniach służących do odzysku i unieszkodliwiania tych odpadów - na podstawie art. 37 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. o odpadach (Dz.U. z 2010 r. Nr 185, poz. 1243, ze zm.) sporządzają i składają je, załata 2012 -2014, stosując przepisy dotychczasowe, z tym że ten, kto wbrew obowiązkowi, nie sporządza i nie przekazuje tych zbiorczych zestawień danych lub wykonuje ten obowiązek nieterminowo lub niezgodnie ze stanem rzeczywistym podlega karze, o której mowa w art. 200. Na podstawie art. 200 ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach wojewódzki inspektor ochrony środowiska, właściwy ze względu na miejsce wytwarzania, zbierania lub przetwarzania odpadów, wymierza podmiotowi, w drodze decyzji, administracyjną karę pieniężną, w wysokości 500 zł.

W ocenie organu odwoławczego analiza treści powyższych przepisów prowadzi do wniosku, że użycie przez ustawodawcę w treści art. 125 ustawy o zużytym sprzęcie elektrycznym i elektronicznym liczby mnogiej poprzez sformułowanie "niewykonanie obowiązków" należy rozumieć jako wskazanie nie tylko na obowiązek złożenia zestawienia danych o odpadach lecz również na obowiązek złożenia go w terminie oraz na obowiązek złożenia go zgodnie ze stanem rzeczywistym. Powyższy sposób interpretacji przepisu art. 125 ustawy o zużytym sprzęcie elektrycznym i elektronicznym jest potwierdzony również, zdaniem organu, przez inny zapis tej ustawy. Art. 108 ust.28 ustawy o zużytym sprzęcie elektrycznym i elektronicznym stanowi, że po art. 237 ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach dodaje się art. 237a w brzmieniu:

1. Podmioty, o których mowa w art. 73 i art. 75, obowiązane przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy do sporządzania i składania:

1) zbiorczych zestawień danych o rodzajach i ilości odpadów, o sposobach gospodarowania nimi oraz o instalacjach i urządzeniach służących do odzysku i unieszkodliwiania tych odpadów - na podstawie art. 37 ust. 1 i 2 ustawy, o której mowa w art. 252,

2) sprawozdań - na podstawie art. 15 ust. 1, art. 30 ust. 1 i art. 38 ust. 3 ustawy z dnia 20 stycznia 2005 r. o recyklingu pojazdów wycofanych z eksploatacji,

3) sprawozdań - na podstawie art. 24 ust. 1, art. 31 ust. 1, art. 40, art. 51 ust. 1, art. 56 ust. 1 i art. 67 ust. 1 oraz wykazu zakładów przetwarzania, o którym mowa w art. 33 ust. 4 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o zużytym sprzęcie elektrycznym i elektronicznym,

4) sprawozdań - na podstawie art. 34 ust. 2, art. 35 ust. 1, art. 36 ust. 4, art. 37 ust. 6, art. 41 ust. 3, art. 59 ust. 3 i art. 64 ust. 5 ustawy z dnia 24 kwietnia 2009 r. o bateriach i akumulatorach sporządzają i składają je, za rok 2015 i za rok 2016, stosując przepisy dotychczasowe, z tym że ten, kto wbrew obowiązkowi, nie sporządza i nie przekazuje tych zbiorczych zestawień danych, sprawozdań lub wykazu zakładów przetwarzania lub wykonuje ten obowiązek nieterminowo lub niezgodnie ze stanem rzeczywistym podlega karze grzywny, o której mowa w art. 180a. Do złożonych zbiorczych zestawień danych i sprawozdań, o których mowa w ust. 1, stosuje się przepisy dotychczasowe.

W związku z powyższym, zdaniem organu odwoławczego, aktualnie obowiązujące przepisy w sposób nie budzący wątpliwości nakazują wymierzenie kary określonej w art. 200 ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach również w przypadku nieterminowego, czyli później niż do dnia 15 marca za poprzedni rok kalendarzowy, złożenia zbiorczych zestawień danych o rodzajach i ilości odpadów, o sposobach gospodarowania nimi oraz o instalacjach i urządzeniach służących do odzysku i unieszkodliwiania tych odpadów za lata 2012-2014.

Zbiorcze zestawienie danych o rodzajach i ilości odpadów, o sposobach gospodarowania nimi oraz o instalacjach i urządzeniach służących do odzysku i unieszkodliwiania tych odpadów za 2012 r. spółka złożyła po upływie ustawowego terminu, gdyż jak wynika z akt sprawy przekazała je Marszałkowi Województwa [...] w dniu [...] lipca 2015 r., wobec czego [...] Wojewódzki Inspektor Ochrony Środowiska był zobowiązany do nałożenia administracyjnej kary pieniężnej w wysokości 500 zł za stwierdzone naruszenie.

Organ podkreślił, że przepisy art. 200 i art. 237 ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach mają charakter obiektywny.

Na tę decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosła W. Spółka z o.o. z siedzibą w W., zarzucając jej

- niewłaściwą wykładnię przepisów i niewłaściwe zastosowanie przepisów,

- odstąpienie od samodzielnej oceny złamania prawa przez WIOŚ, a poprzestanie na wskazaniu pisma, w którym WIOŚ przyznał, ze złamał prawo i stwierdził, że nie ma sprawy, bo naruszenie prawa już ustało, a wezwanie zostało wniesione po terminie, w którym to naruszenie trwało,

- stosowanie niepisanej zasady równych i "równiejszych" wobec prawa - WIOŚ jest "równiejszy" wobec prawa i może bezkarnie naruszać prawo, tj. wykonywać czynności po ustawowym terminie, a skarżąca musi być ukarana za wykonanie czynności po ustawowym terminie,

- naruszenie prawa przez niedoręczanie pism za pomocą środków komunikacji elektronicznej.

W uzasadnieniu Spółka wskazała, że w lipcu 2015 r. wykonała obowiązek nałożony ustawą, tj. złożyła zbiorcze zestawienie danych o rodzajach i ilości odpadów za rok 2012. Po kilku miesiącach, w grudniu 2015 r. Wojewódzki Inspektor Ochrony Środowiska w P. wszczął postępowanie w sprawie wymierzenia grzywny za naruszenie prawa, polegające na niezłożeniu zbiorczego zestawienia w terminie. Zdaniem Skarżącego postępowanie zostało wszczęte po terminie, w którym to naruszenie trwało. Ponadto Wojewódzki Inspektor Ochrony Środowiska w P. przekazał odwołanie skarżącej do Organu II instancji po upływie ustawowego terminu na dokonanie tej czynności.

Skarżąca Spółka podała, że stosownie do regulacji art. 14 § 1 k.p.a. sprawy należy załatwiać w formie pisemnej lub w formie dokumentu elektronicznego w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 17.02.2005 r. o informatyzacji działalności podmiotów realizujących zadania publiczne, doręczanego środkami komunikacji elektronicznej. Wybór formy załatwienia sprawy, pisemnej lub w formie dokumentów elektronicznych, należy do strony lub uczestnika postępowania administracyjnego, a nie do organu. Zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa, Główny Inspektor Ochrony Środowiska był zobowiązany wydawać pisma w niniejszej sprawie, w formie dokumentów elektronicznych, a skarżona decyzja winna spełniać wymogi określone w art. 107 § 1 k.p.a.

W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Ochrony Środowiska wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ zarówno zaskarżona decyzja jak też poprzedzająca ją decyzja organu I. instancji nie naruszają prawa.

Organy orzekające w sprawie prawidłowo ustaliły stan faktyczny sprawy oraz prawidłowo odniosły go do przepisów prawa materialnego.

Z ustalonego stanu sprawy wynika, że na podstawie kontroli w W. Sp. z o.o., w W., przeprowadzonej w dniach od [...] lipca 2015 r. ustalono, że Spółka, w ustawowym terminie - do [...] marca 2013 r., nie przedłożyła [...] Wojewódzkiego [...] zbiorczego zestawienia danych o rodzajach i ilości odpadów, o sposobach gospodarowania nimi oraz o instalacjach i urządzeniach służących do odzysku i unieszkodliwiania odpadów za rok 2012 r. Zestawienie to zostało przedłożone Marszałkowi Wojewódzkiego [...] w dniu [...] lipca 2015 r. Z uwagi na profil prowadzonej przez Skarżącą spółkę działalności jak również rodzaj i ilość wytworzonych w 2012 r. odpadów trafnie organy orzekające w sprawie zakwalifikowały ją do wytwórców obowiązanych do prowadzenia ewidencji odpadów.

W toku kontroli ustalono, że w wyniku działalności Spółki w 2012 r. wytworzono odpady o kodzie 10 01 01 (żużle i popioły paleniskowe i pyły z kotłów) w ilości 88Mg oraz odpady o kodzie 10 02 16 (elementy usunięte z zużytych urządzeń ) w ilości 0,0006 Mg. Dla wytworzonych odpadów prowadzono jedynie ewidencję.

Pozostawało to w sprzeczności z art. 237 ust. 1 ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach, który stanowi, że podmioty, o których mowa w art. 73 i art. 75, obowiązane przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy do sporządzania i składania zbiorczych zestawień danych o rodzajach i ilości odpadów, o sposobach gospodarowania nimi oraz o instalacjach i urządzeniach służących do odzysku i unieszkodliwiania tych odpadów - na podstawie art. 37 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. o odpadach (Dz.U. z 2010 r. Nr 185, poz. 1243, ze zm.) sporządzają i składają je, za lata 2012 -2014, stosując przepisy dotychczasowe, z tym że ten, kto wbrew obowiązkowi, nie sporządza i nie przekazuje tych zbiorczych zestawień danych lub wykonuje ten obowiązek nieterminowo lub niezgodnie ze stanem rzeczywistym podlega karze, o której mowa w art. 200. Natomiast art. 125 ustawy z dnia 11 września 2015 r. o zużytym sprzęcie elektrycznym i elektronicznym stanowi, że niewykonanie obowiązków wymienionych w art. 237 ust. 1 ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach za lata 2012-2014, podlega karze, o której mowa w art. 200 ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach w brzmieniu dotychczasowym. Art. 200 ustawy o odpadach stanowi zaś, że wojewódzki inspektor ochrony środowiska, właściwy ze względu na miejsce wytwarzania, zbierania lub przetwarzania odpadów, wymierza podmiotowi, w drodze decyzji, administracyjną karę pieniężną, w wysokości 500 zł.

W dacie wytworzenia odpadów obowiązywała ustawa z 27 kwietnia 2001 r. o odpadach (Dz.U. z 2010 r., Nr 185, poz. 1243). Zgodnie z art. 36 ust.1 tej ustawy posiadacz odpadów, z zastrzeżeniem ust. 2 i 3, jest obowiązany do prowadzenia ich ilościowej i jakościowej ewidencji zgodnie z przyjętym katalogiem odpadów i listą odpadów niebezpiecznych, a zgodnie z art. 37 ust. 1 posiadacz odpadów prowadzący ewidencję odpadów jest obowiązany sporządzić na formularzu zbiorcze zestawienie danych o rodzajach i ilości odpadów, o sposobach gospodarowania nimi oraz o instalacjach i urządzeniach służących do odzysku i unieszkodliwiania tych odpadów.

Bezsprzecznym jest, że Skarżąca spółka wykonała wskazany w art. 237 ust. 1 ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach obowiązek nieterminowo – bowiem dopiero w dniu w dniu [...] lipca 2015 r., a zgodnie z przepisami powinna wykonać ten obowiązek do 15 marca 2013 r. Zgodnie zaś z art. 37 ust. 3 ustawy z 27 kwietnia 2001 r. o odpadach zbiorcze zestawienia danych, o których mowa w ust. 1 i 2, posiadacz odpadów, w tym wytwórca komunalnych osadów ściekowych, jest obowiązany przekazać marszałkowi województwa właściwemu ze względu na miejsce wytwarzania, odbierania odpadów komunalnych, zbierania, odzysku lub unieszkodliwiania odpadów, w terminie do dnia 15 marca za poprzedni rok kalendarzowy.

W takiej sytuacji wymierzenie kary pieniężnej w wysokości 500 zł było obligatoryjne. Organ nie ma możliwości ani odstąpienia od jej wymierzenia, ani jej miarkowania. Ustawodawca powiązał kwestię wystąpienia zdarzenia sankcjonowanego – w tym przypadku przekazania zbiorczego zestawienia danych o odpadach – z koniecznością wymierzenia sankcji za to uchybienie – w tym przypadku wymierzenia kary pieniężnej w wysokości 500 zł.

Podnoszone przez Skarżącego zarzuty dotyczą przede wszystkim nieterminowego załatwiania sprawy przez organy orzekające w sprawie. Odnosząc się do tych zarzutów wskazać należy, że z akt sprawy wynika, że zawiadomienie o wszczęciu postępowania w niniejszej sprawie doręczono Skarżącemu w dniu [...] stycznia 2016 r., zaś o zakończeniu postępowania w dniu [...] stycznia 2016 r. Decyzja przez organ I. instancji została wydana w dniu [...] lutego 2016 r. a doręczono Skarżącemu [...] lutego 2016 r. Odwołanie od decyzji organu I. Instancji wpłynęło w dniu [...] marca 2016 r. W dniu [...] kwietnia 2016 r. (data doręczenia) organ odwoławczy zawiadomił stronę o zakończeniu zbierania materiału dowodowego, zaś decyzję kończącą postępowanie w sprawie wydano w dniu [...] maja 2016 r. Zestawienie powyższych dat powoduje, że ewentualne przekroczenie terminu na załatwienie sprawy, określonego w art. 35 K.p.a., przez organ odwoławczy nie miało istotnego wpływu na wynik sprawy.

Nie miało również wpływu na wynik sprawy zarzucane przez Skarżącego naruszenie art. 14 § 1 i art. 391 K.p.a. – polegające na niezałatwieniu sprawy w formie dokumentu elektronicznego oraz doręczeniu pism za pomocą środków komunikacji elektronicznej. Powyższy zarzut mógłby zostać uwzględniony, gdyby Skarżący w związku z tym uchybił terminom procesowym. Natomiast zarówno odwołanie jak i skarga do Sądu zostały wniesione w terminie. Skarżącemu doręczono wszystkie pisma, które zostały wysłane za pośrednictwem operatora pocztowego. Nie poniósł w związku z tym żadnego uszczerbku.

Sąd nie dostrzegł także w zaskarżonych decyzjach takiego naruszenia prawa, które nakazywałoby uwzględnić skargę z urzędu.

W związku z powyższym skarga na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2016 r. Nr 718) podlegała oddaleniu.