Wyrok NSA, sygn. akt I OSK 2572/12
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2014-04-09 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6293 Przejęcie gospodarstw rolnych
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono zaskarżony wyrok i przekazano sprawę do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny
Powołane przepisy: article: art 141 par 4
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: art 7, 77, 80
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący sędzia NSA Andrzej Jurkiewicz (spr.), Sędzia NSA Marzenna Linska-Wawrzon, Sędzia NSA Aleksandra Łaskarzewska, Protokolant asystent sędziego Justyna Rosińska, po rozpoznaniu w dniu 9 kwietnia 2014 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej G.F., Z.F. i W.F. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 27 kwietnia 2012 r. sygn. akt II SA/Kr 671/12 w sprawie ze skargi G.F., Z.F. i W.F. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] stycznia 2011 r. nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji po wznowieniu postępowania 1. uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Krakowie do ponownego rozpoznania, 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. solidarnie na rzecz G.F., Z.F. i W.F. kwotę 460,00 (czterysta sześćdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 27 kwietnia 2012 r., sygn. akt II SA/Kr 671/12, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddalił skargę G.F., Z.F. i W.F. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] stycznia 2011 r. znak [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji po wznowieniu.

Wyrok ten został wydany w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy:

W dniu 9 maja 2008 r., na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a., G. F., W. F. i Z. F. złożyli wniosek o wznowienie postępowania w sprawie zakończonej ostateczną decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] maja 2006 r., znak [...], utrzymującą w mocy decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] grudnia 2005 r., znak [...], odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji Naczelnika Urzędu Dzielnicowego [...] z dnia [...] grudnia 1977 r., nr [...], zatwierdzającej umowę nr [...] z dnia 11 listopada 1977 r. zawartą między W. F., a Spółdzielnią Kółek Rolniczych [...] z siedzibą we W. w przedmiocie nabycia przez Spółdzielnię gospodarstwa rolnego o pow. 1,4593 ha, położonego os. [...], oznaczonego jako działki ewidencyjne nr [...],[...] i [...] obr. [...].

We wniosku wskazano, że wyszły na jaw nowe okoliczności faktyczne, istotne dla sprawy, nieznane organowi administracji publicznej w chwili wydania decyzji w postaci zeznań świadka S.K. Podniesiono, że dowód ten rozstrzyga wątpliwości, których nie można było rozwiać za pomocą dokumentów (niemożliwe bowiem było udowodnienie nieistnienia upoważnienia). W rozmowie przeprowadzonej ze S.K. skarżący uzyskali informację, że ww. decyzja z dnia [...] grudnia 1977 r. została wydana bez upoważnienia.

Decyzją z dnia [...] lipca 2008 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. odmówiło wznowienia postępowania z uwagi na wszczęcie postępowania sądowego ze skargi na decyzję z dnia [...] maja 2006 r. odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji z dnia [...] grudnia 1977 r. Takie stanowisko zostało zaakceptowane przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K., rozpoznające wniosek o ponowne rozpoznanie sprawy i decyzją z dnia [...] października 2008 r. utrzymano w mocy decyzję własną z dnia [...] lipca 2008 r. Od tej ostatniej decyzji wniesiono skargę i Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie wyrokiem z dnia 25 lutego 2009 r., sygn. akt II SA/Kr 31/09 uchylił obie decyzje (z [...] lipca 2008 r. i [...] października 2008 r.) wskazując na dopuszczalność wszczęcia postępowania wznowieniowego po wniesieniu skargi do sądu administracyjnego.

Po wznowieniu postępowania decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] września 2010 r., sygn. akt [...], orzeczono o odmowie uchylenia decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] maja 2006 r., albowiem – zdaniem organu – w sprawie nie ujawniły się nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody. Zaś kwestia braku upoważnienia do wydania decyzji przez S.K. była już brana pod uwagę przez Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznający skargę kasacyjną od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 28 marca 2008 r., sygn. akt II SA/Kr 1072/07.

Na skutek wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy decyzją z dnia [...] stycznia 2011 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. utrzymało w mocy decyzję własną z dnia [...] września 2010 r.

W uzasadnieniu opisano instytucję wznowienia postępowania oraz wskazano, że nie bez znaczenia jest fakt, iż w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Naczelnika Urzędu Dzielnicowego [...] z dnia [...] grudnia 1977r., zatwierdzającej umowę nr [...] z dnia 11 listopada 1977 r. zawartą między W.F., a Spółdzielnią Kółek Rolniczych [...] z siedzibą we W. wypowiadał się Naczelny Sąd Administracyjny, rozpoznający skargę kasacyjną od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 27 marca 2008 r., sygn. akt II SA/Kr 1072/07. W wyroku z dnia 25 stycznia 2010 r., sygn. akt I OSK 1524/09, Naczelny Sąd Administracyjny odnosząc się do braku upoważnienia S.K. do wydawania decyzji z upoważnienia Naczelnika Urzędu Dzielnicowego [...] stwierdził, że każda decyzja ostateczna, a taką jest decyzja Naczelnika Urzędu Dzielnicowego [...] z dnia [...] grudnia 1977 r. korzysta z domniemania legalności oraz działania w warunkach art. 6 K.p.a., czyli działania organów administracji publicznej na podstawie przepisów prawa, a każde naruszenie prawa, któremu strona nadaje charakter rażącego musi znajdować odzwierciedlenie w treści powszechnie obowiązującego prawa i wynikać z prostego zestawienia treści rozstrzygnięcia z przepisem prawa. Zaś wobec tego, że nie ma możliwości odtworzenia brzmienia normy prawnej, czyli zapisów obowiązującego w dacie wydania kwestionowanej decyzji z dnia [...] grudnia 1977 r. statutu Urzędu Dzielnicowego [...], nie sposób jest podnieść zarzutu dotyczącego rażącego naruszenia prawa.

Dalej przywołano treść art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej w skrócie "P.p.s.a.", i podniesiono, że skutki wyroku sądu administracyjnego dotyczą także każdego nowego postępowania prowadzonego w granicach danej sprawy, w tym postępowania o stwierdzenie nieważności aktu czy wznowienie postępowania. Mając na uwadze powyższe Kolegium uznało, że związane jest oceną prawną wyrażoną w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 27 marca 2008 r.

Odnosząc się do zarzutu wniosku dotyczącego związania organu wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 25 lutego 2009 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze wskazało, że w wyroku została rozstrzygnięta kwestia zbiegu nadzwyczajnego trybu administracyjnego, tj. wznowienia postępowania oraz trybu sądowego. W powołanym wyroku Sąd stwierdził jedynie, że w przypadku złożenia wniosku o wznowienie postępowania po wniesieniu skargi do sądu administracyjnego na decyzję, której dotyczy wniosek o wznowienie, gdy wskazaną podstawą wznowienia jest ujawnienie nowych okoliczności lub dowodów istniejących w dniu wydania decyzji, a nieznanych organowi (art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a.) wszczęcie postępowania jest dopuszczalne. Sąd nie odniósł się natomiast do kwestii samego postępowania po wznowieniu postępowania.

Z powyższą decyzją nie zgodzili się G.F., W.F. i Z.F., którzy w dniu 18 marca 2011 r. złożyli skargę do sądu administracyjnego. Zaskarżonej decyzji zarzucono naruszenie szeregu przepisów, tj. art. 153 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. b w zw. z art. 133 § 1 zd. 1 P.p.s.a. i art. 193 P.p.s.a. oraz art. 7, 77 § 1 i art. 78 § 1 K.p.a. i wniesiono o uchylenie zaskarżonej decyzji z dnia [...] stycznia 2011 r. oraz poprzedzającej ją decyzji z dnia [...] września 2010 r.

W uzasadnieniu skargi wskazano, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. nie było związane wyrokami Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 27 marca 2008 r., sygn. akt II SA/Kr 1072/07 oraz Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 25 stycznia 2010 r., sygn. akt I OSK 1524/09, gdyż nowy dowód w postaci zeznań świadka S.K. ujawnił się dopiero po ogłoszeniu wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 27 marca 2008 r. Zdaniem skarżących przeprowadzenie dowodu wnioskowanego przez strony mogło doprowadzić do ustalenie innego niż dotychczas stanu faktycznego sprawy - obalenia domniemania legalności decyzji Naczelnika Urzędu Dzielnicowego [...] z dnia [...] grudnia 1977 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze powinno przeprowadzić czynności dowodowe i dopiero po ich przeprowadzeniu ustalić, czy doszło do zmiany stanu faktycznego.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. podtrzymało swoje stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wniesiona skarga nie zasługiwała na uwzględnienie.

W uzasadnieniu wskazano, że - w ocenie Sądu - fakt ustalenia adresu zamieszkania S.K. nie stanowi okoliczności faktycznej spełniającej przesłanki z art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a. Zdaniem Sądu okoliczność ujawnienia adresu osoby, która podpisała decyzję z 1977 r. nie ma istotnego znaczenia dla sprawy. Dalej Sąd wyjaśnił, że nowe okoliczności faktyczne mogą stanowić podstawę wznowienia postępowania, o ile są dla sprawy istotne, a zatem muszą dotyczyć przedmiotu sprawy oraz mieć znaczenie prawne, mające więc w konsekwencji wpływ na zmianę treści decyzji w kwestiach zasadniczych. Natomiast fakt ustalenia adresu zamieszkania S.K. nie stanowi okoliczności mającej znaczenie w sprawie zakończonej wydaniem decyzji w dniu [...] maja 2006 r. którą odmówiono unieważnienia decyzji wydanej przez S.K. działającego z upoważnienia Naczelnika Urzędu Dzielnicowego [...] z dnia [...] grudnia 1977 r. Okoliczność ta w ogóle nie była przedmiotem postępowania zakończonego wydaniem decyzji z dnia [...] maja 2006 r. Nadto Sąd wskazał, że w istocie skarżącym nie chodzi o to, iż ustalili oni adres zamieszkania S.K., ale o to, że ewentualne odebranie zeznania od tej osoby mogłoby wykazać, że osoba ta wydając w dniu [...] grudnia 1977 r. decyzję działała bez upoważnienia Naczelnika Urzędu Dzielnicowego. Tym samym to nie tyle ustalenie adresu zamieszkania świadka, ale jego potencjalne zeznania mogłyby – jak wynika z treści skargi skarżących – mieć istotne znaczenie dla ustalenia zaistnienia przesłanki nieważności ww. decyzji z grudnia 1977 r. Tych jednak zeznań, traktowanych jako dowód nadal nie ma i oczywiście nie było ich w dacie wydawania decyzji z dnia [...] maja 2006 r. Natomiast okoliczność faktyczna ustalenia adresu zamieszkania S.K. nie miała istotnego znaczenia dla wydania decyzji z dnia [...] maja 2006 r. Decyzją z dnia [...] maja 2006 r. odmówiono unieważnienia innej decyzji z dnia [...] grudnia 1977 r. i ani skarżący, ani Sąd nie jest w stanie ustalić, jakie znaczenie dla tej sprawy miałby sam fakt ustalenia adresu zamieszkania S.K. Jak zostało to już wyżej podkreślone, okolicznością faktyczną, która stanowiłaby przesłankę wznowienia postępowania musi być taka okoliczność, która sama w sobie (samodzielnie) ma wpływ i to istotny dla rozstrzygnięcia danej sprawy. Tej cechy istotności nie spełnia okoliczność faktyczna, która sama nie ma znaczenia dla rozstrzygnięcia, ale może stanowić podstawę do przeprowadzenia kolejnego dowodu (lub ustalenia kolejnej okoliczności faktycznej), która z kolej może (ale nie musi) mieć jakieś (ale niekoniecznie istotne) znaczenie w sprawie. Sąd w tej sprawie nie bada znaczenia nowego dowodu, jakim ewentualnie byłyby zeznania S.K., ale – nawet przyjmując stanowisko skarżących, że S.K. prawdopodobnie zeznałby, iż wydając przedmiotową decyzję z dnia [...] grudnia 1977 r. działał bez upoważnienia – byłoby wielce wątpliwym, aby nawet ten dowód mógł podważyć ustalenia zawarte w decyzji z dnia [...] maja 2006 r. poprzez wykazanie, że decyzja z dnia [...] grudnia 1977 r. została wydana przez osobę niebędącą upoważnioną.

Zdaniem Sądu w sprawie zasadny jest zarzut naruszenia art. 10 K.p.a., ale brak zapoznania stron z materiałem dowodowym i umożliwienia im złożenia dodatkowych wyjaśnień, tylko wtedy ma znaczenie, gdy to uchybienie mogło wpłynąć na wydanie decyzji o odmiennej treści niż ta, którą organ wydał. Tymczasem nie ulega wątpliwości, że w tej sprawie skarżący mieli prawo bieżącego wglądu w toczące się postępowanie. Tylko istotne naruszenie przepisów proceduralnych uzasadnia uchylenie zaskarżonej decyzji, a w okolicznościach tej sprawy naruszenie przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze art. 10 K.p.a. takiej wady nie generuje.

W związku z powyższym, mając na uwadze okoliczności tej sprawy i oceniając zgodność z prawem działania organu administracyjnego, Sąd uznał, że ani przeprowadzona z urzędu ocena legalności działania organu, ani zarzuty zawarte w skardze nie uzasadniają wyeliminowania z obrotu prawnego zaskarżonej decyzji. Dlatego, na podstawie art. 151 P.p.s.a., wniesiona skarga została oddalona.

Od powyższego wyroku skargę kasacyjną wywiedli skarżący. Przedmiotowy wyrok został zaskarżony w całości. Jednocześnie wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez Sąd pierwszej instancji oraz o zasądzenie na rzecz skarżących od organu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego wg norm przepisanych.

Zakwestionowanemu wyrokowi zarzucono:

1. naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy (art. 174 pkt 2 P.p.s.a.), to jest art. 3 § 1 i § 2 pkt 1 P.p.s.a. w zw. z art. 134 § 1 P.p.s.a. oraz w zw. z art. 135 P.p.s.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a. poprzez przekroczenie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie granic swojej kognicji, polegającej na orzekaniu w sprawie wznowienia postępowania w oparciu o przesłankę ujawnienia się "nowych okoliczności faktycznych", podczas gdy skarżący zainicjowali postępowanie wznowieniowe w oparciu o przesłankę ujawnienia się "nowych dowodów";

2. naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy (art. 174 pkt 2 P.p.s.a.), to jest art. 151 P.p.s.a w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. b lub c P.p.s.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a. poprzez oddalenie skargi na skutek błędnej wykładni art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a. polegającej na przyjęciu, że ujawnienie się źródła dowodowego nie stanowi przesłanki wznowieniowej;

3. naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy (art. 174 pkt 2 P.p.s.a.), to jest art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz.1269 ze zm.) oraz art. 3 § 1 i § 2 pkt 1 P.p.s.a. w zw. z art. 141 § 4 P.p.s.a. poprzez nierozpoznanie całokształtu okoliczności sprawy i nieodniesienie się do wszystkich zarzutów podnoszonych przez skarżących w skardze z dnia 17 marca 2011 r.,

4. naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy (art. 74 pkt 2 P.p.s.a.), to jest art. 3 § 1 i § 2 pkt 1 P.p.s.a. w zw. z art. 134 § 1 P.p.s.a. oraz w zw. z art. 141 § 4 P.p.s.a. poprzez przekroczenie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie granic swojej kognicji, polegającej na dokonaniu w uzasadnieniu skarżonego wyroku oceny mocy dowodowej, z jakiej korzystałby dowód z zeznań świadka S.K. w razie jego przeprowadzenia oraz ewentualnego wpływu tego dowodu na ustalenia faktyczne dokonane w sprawie przez organy administracji publicznej,

5. naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy (art. 174 pkt 2 P.p.s.a.), to jest art. 151 P.p.s.a w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. w zw. z art. 10 § 1 K.p.a. poprzez oddalenie skargi pomimo naruszenia przez organy administracji publicznej art. 10 § 1 K.p.a., polegającego na niezapewnieniu skarżącym wypowiedzenia się co do zebranych materiałów i zgłoszonych żądań przed wydaniem decyzji, czym naruszono prawo skarżących do czynnego udziału w postępowaniu i pozbawiono ich informacji, iż dowód od którego zależał wynik sprawy nie zostanie przeprowadzony.

W uzasadnieniu skarżący podnieśli, że podstawą skargi o wznowienie postępowania był nowy dowód w postaci zeznań wskazywanego przez nich świadka, a nie, jak przyjął to Sąd, nowa okoliczność faktyczna w postaci ustalenia adresu zamieszkania świadka. Powyższe oznacza, że Sąd nie odniósł się do istoty sprawy. Dalej wskazano, że zeznań świadka nie było w dniu [...] maja 2006 r. Zaś stanowisko Sądu, że wyjście na jaw nowego dowodu w postaci zeznań świadka może stanowić podstawę do wznowienia postępowania jedynie w sytuacji, gdy dana osoba przed wydaniem ostatecznej decyzji w sprawie złożyła zeznania w jakimś postępowaniu, a z zeznań tych sporządzono protokół, opiera się na błędnej wykładni art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a. z powodu niewłaściwej interpretacji pojęcia "nowego dowodu". W ocenie skarżących pojęcie "dowodu" może być rozumiane wielorako, także jako źródło dowodowe. Zatem pojęcie "nowego dowodu" należy rozumieć także jako nowe źródło dowodu, albowiem zeznania świadka będą miały miejsce we wznowionym postępowaniu.

Konkludując skarżący podnieśli, że dowód z zeznań świadka S.K., który skarżący powołali we wniosku o wznowienie postępowania, jest dowodem nowym, nieznanym organowi administracji publicznej w dacie wydania decyzji ostatecznej, której dotyczył ten wniosek. Dowód ten istniał przy tym w dacie wydania tej decyzji, ponieważ organ prowadzący postępowanie mógł się zapoznać z zeznaniami ww. osoby (tj. przesłuchać świadka), czego nie uczynił, gdyż ani organ, ani skarżący nie znali adresu świadka. Wskazali także, że Sąd pierwszej instancji dokonał błędnej wykładni art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a., a błąd ten polegał na przyjęciu, że przepis nie dotyczy dowodu z zeznań świadka, który do chwili wydania decyzji nie składał zeznań. Spowodowało to, iż Sąd uznał, że dowód z zeznań świadka, nie byłby nowym dowodem w rozumieniu wspomnianego przepisu, albowiem osoba ta przed wydaniem decyzji z dnia [...] maja 2006 r. nie złożyła zeznań w innym postępowaniu. Spowodowało to, że Sąd błędnie podzielił stanowisko organów administracji publicznej, że w sprawie której dotyczył wniosek o wznowienie postępowania nie zachodziła określona w art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a. przesłanka wznowienia postępowania. Z tego powodu Sąd ten oddalił skargę na podstawie art. 151 P.p.s.a., pomimo że skarga ta zasługiwała na uwzględnienie, albowiem w postępowaniu którego dotyczył wniosek o wznowienie zachodziła określona w art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a. podstawa wznowienia postępowania. Z tego względu Sąd pierwszej instancji powinien był uchylić skarżoną decyzję na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. b lub c P.p.s.a.

Nadto, w ocenie skarżących, w postępowaniu administracyjnym, którego dotyczyła skarga, doszło do rażącego naruszenia przepisów proceduralnych. Naruszenie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, albowiem przeprowadzenie przedmiotowego dowodu mogłoby prowadzić do dokonania odmiennych, niż wcześniej ustaleń faktycznych, a co za tym idzie wydania w sprawie innego rozstrzygnięcia. Istniała zatem podstawa do uchylenia skarżonej decyzji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. Sąd pierwszej instancji nie rozpoznał jednak skargi w granicach tego zarzutu, co mogło mieć wpływ na rozstrzygnięcie postępowania sądowoadministracyjnego.

Kolejnym zarzutem, do którego nie odniósł się Sąd pierwszej instancji, był zarzut błędnej wykładni art. 153 P.p.s.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. b P.p.s.a. oraz w zw. z art. 133 § 1 zd. 1 P.p.s.a. i art. 193 P.p.s.a., poprzez przyjęcie, że ocena prawna wyrażona w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 25 stycznia 2010 r., sygn. akt I OSK 1524/09, oraz wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 27 marca 2008 r., sygn. akt II SA/Kr 1072/07, wiąże Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. w ten sposób, że uniemożliwia przeprowadzenie postępowania dowodowego co do nowego dowodu pozwalającego na odtworzenie treści Statutu Urzędu Dzielnicowego [...] obowiązującego w 1977 r.

W ocenie skarżących sądy administracyjne nie są uprawnione do kontroli rozstrzygnięć na podstawie okoliczności faktycznych, które zaistniały po wydaniu ostatecznej decyzji administracyjnej. Tymczasem w przedmiotowej sprawie ustalenie adresu świadka miało miejsce po ogłoszeniu wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie. Oznacza to, że Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznając skargę kasacyjną od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 27 marca 2008 r., sygn. akt II SA/Kr 1072/07, ani Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie orzekając w sprawie o sygn. akt II SA/Kr 1072/07 nie mogły uchylić decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] maja 2006 r. z tego powodu, że po wydaniu tej decyzji ujawnił się nowy dowód w sprawie, albowiem dowód ujawnił się po ogłoszeniu wyroku przez Wojewódzki Sąd Administracyjny. Zagadnienie to nie stanowiło bowiem przedmiotu rozpoznania przez sądy administracyjne. Zaś z treści kontrolowanej decyzji wynika, że motywem jakim kierował się organ przy jej wydaniu było wadliwe przyjęcie, że ocena prawna wyrażona we wskazanych wyżej wyrokach uniemożliwiała we wznowionym postępowaniu przeprowadzenie nowego dowodu. Sąd zaś nie ustosunkował się do tego zarzutu.

W ocenie skarżących Sąd naruszył także przepis art. 141 § 4 P.p.s.a., albowiem nie odniósł się do wszystkich zarzutów podniesionych w skardze. Podniesiono także zarzut naruszenia art. 10 K.p.a., gdyż skarżący nie zostali zapoznani z aktami sprawy ani nie zostali poinformowani, że sprawa zostanie rozstrzygnięta bez przeprowadzenia czynności dowodowych.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z treścią art. 183 § 1 P.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, a z urzędu bierze pod rozwagę jedynie nieważność postępowania. W rozpoznawanej sprawie żadna z enumeratywnie wymienionych w art. 183 § 2 P.p.s.a. przesłanek nieważności postępowania nie zaistniała, zatem przedmiotową sprawę należało rozpoznać w granicach zakreślonych podniesionymi w złożonej skardze kasacyjnej zarzutami. Zaś tak rozpoznawana skarga kasacyjna zasługiwała na uwzględnienie, chociaż nie wszystkie podniesione w niej zarzuty okazały się zasadne.

W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego na uwzględnienie zasługuje przede wszystkim zarzut naruszenia przepisów postępowania, tj. art. 3 § 1 i § 2 pkt 1 P.p.s.a. w zw. z art. 134 § 1 P.p.s.a. oraz w zw. z art. 135 P.p.s.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a. poprzez przekroczenie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie granic swojej kognicji, polegającej na orzekaniu w sprawie wznowienia postępowania w oparciu o przesłankę ujawnienia się "nowych okoliczności faktycznych", podczas gdy skarżący zainicjowali postępowanie wznowieniowe w oparciu o przesłankę ujawnienia się "nowych dowodów" oraz zarzut naruszenia art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz.1269 ze zm.) i art. 3 § 1 i § 2 pkt 1 P.p.s.a. w zw. z art. 141 § 4 P.p.s.a. poprzez nierozpoznanie całokształtu okoliczności sprawy i nieodniesienie się do wszystkich zarzutów podnoszonych przez skarżących w skardze z dnia 17 marca 2011 r. Rację ma bowiem autor skargi kasacyjnej, że Sąd pierwszej instancji w zasadzie nie odniósł się do meritum sprawy. Jak wynika bowiem z akt sprawy we wniosku z dnia 9 maja 2008 r. o wznowienie postępowania jako podstawę wznowienia skarżący wskazali przesłankę w postaci ujawnienia się, ich zdaniem, nowego dowodu w postaci zeznań świadka S.K.. W kontrolowanej decyzji jak i decyzji ją poprzedzającej stwierdzono, że w sprawie nie wystąpiły nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a. Zatem obowiązkiem Sądu pierwszej instancji było rozważenie, także przez pryzmat zarzutów skargi, w której wyraźnie wskazywano m. in. na błędną wykładnię powyższego przepisu poprzez przyjęcie, że dowód z zeznań wskazanego świadka nie stanowi nowego dowodu w niniejszej sprawie, czy wskazywany przez skarżących dowód może być uznany za "nowy dowód" w rozumieniu 145 § 1 pkt 5 K.p.a. Tymczasem w uzasadnieniu zakwestionowanego orzeczenia takiej oceny brak, a obszerny wywód Sądu z niezrozumiałych powodów skupia się na okoliczności faktycznej w postaci ujawnienia adresu wnioskowanego świadka, wskazując, że kwestia ta nie stanowi okoliczności mającej znaczenie w sprawie zakończonej wydaniem decyzji z dnia [...] maja 2006 r. Wprawdzie rację ma Sąd pierwszej instancji, że okoliczność ta jest bez znaczenia dla merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy, jednakże nie zmienia to faktu, że Sąd nie odniósł się do tego, czy w tej konkretnej sprawie organy administracji związane były w takim zakresie jak opisują oceną prawną wyrażoną w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 25 stycznia 2010 r. (I OSK 1524/09) oraz czy wskazywany przez skarżących dowód można uznać za "nowy dowód" w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a. Nadto wskazać należy, że co do zasady Sąd pierwszej instancji nie miał obowiązku szczegółowo ustosunkowywać się do wszystkich zarzutów skargi, ale jego powinnością było odniesienie się do wszystkich tych zarzutów istotnych z punktu widzenia treści kontrolowanej decyzji. Jednakże powyższego w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku także zabrakło. Wskazane przez Naczelny Sąd Administracyjny uchybienia, w tym w szczególności uchybienie przepisowi art. 3 § 1 i § 2 pkt 1 P.p.s.a. poprzez nieprzeprowadzenie kontroli zaskarżonej decyzji oraz art. 141 § 4 P.p.s.a. poprzez sporządzenie wadliwego uzasadnienia, niezawierającego wszystkich niezbędnych elementów, o których mowa w tym przepisie, z uwagi na swoją doniosłość stanowią wystarczającą podstawę do uchylenia zaskarżonego wyroku i przekazania sprawy Sądowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania.

Natomiast zarzut naruszenia art. 151 P.p.s.a w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. b lub c P.p.s.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a. poprzez oddalenie skargi na skutek błędnej wykładni art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a. polegającej na przyjęciu, że ujawnienie się źródła dowodowego nie stanowi przesłanki wznowieniowej, nie zasługuje na uwzględnienie. Okoliczności tej bowiem Sąd pierwszej instancji nie oceniał, a takiego znaczenia nie można nadać lapidarnemu twierdzeniu, że "tych jednak zeznań, traktowanych jako dowód nadal nie ma i oczywiście nie było ich w dacie wydawania decyzji z dnia [...] maja 2006 r.". Ze zdania tego bowiem nic nie wynika, a w uzasadnieniu orzeczenia brak jest jakichkolwiek rozważań w tym przedmiocie, poza oceną hipotetycznych zeznań świadka, co wykraczało poza zakres przedmiotowej sprawy. Tej ostatniej kwestii dotyczy zarzut zawarty w punkcie 4 wniesionej skargi kasacyjnej. Wprawdzie wyrażoną przez Sąd pierwszej instancji ocenę dowodu w postaci zeznań świadka o hipotetycznej treści należy uznać za przedwczesną, jednakże powyższe nie miało wpływu na wynik sprawy, bowiem kwestia ta została podniesiona jedynie marginalnie. Zatem także i zarzut naruszenia art. 3 § 1 i § 2 pkt 1 P.p.s.a. w zw. z art. 134 § 1 P.p.s.a. oraz w zw. z art. 141 § 4 P.p.s.a. nie zasługuje na uwzględnienie jako niemający wpływu na wynik sprawy.

Na uwzględnienie nie zasługuje także zarzut naruszenia art. 151 P.p.s.a w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. w zw. z art. 10 § 1 K.p.a. poprzez oddalenie skargi pomimo naruszenia przez organy administracji publicznej art. 10 § 1 K.p.a., polegającego na niezapewnieniu skarżącym wypowiedzenia się co do zebranych materiałów i zgłoszonych żądań przed wydaniem decyzji, czym naruszono prawo skarżących do czynnego udziału w postępowaniu i pozbawiono ich informacji, iż dowód od którego zależał wynik sprawy nie zostanie przeprowadzony. Jak wynika z utrwalonego w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego poglądu, zarzut naruszenia art. 10 § 1 K.p.a. przez niezawiadomienie strony o zebranym materiale dowodowym i możliwości składania wniosków może odnieść skutek wówczas, gdy stawiająca go strona wykaże, iż zarzucane naruszenie uniemożliwiało jej dokonanie konkretnych czynności procesowych (patrz: wyrok NSA z dnia 18 maja 2006 r., sygn. akt II OSK 831/05, publ. ONSAiWSA 2006/6/157). Tymczasem wniosek o przeprowadzenie dowodu z zeznań świadka S.K. został zawarty już we wniosku o wznowienie postępowania oraz ponownie we wniosku z dnia 20 sierpnia 2009 r. Na inne konkretne czynności, których z powodu naruszenia art. 10 § 1 K.p.a., przed wydaniem decyzji ostatecznej nie dokonano, skarga kasacyjna nie wskazuje. Zatem zarzut ten należy uznać za niemający wpływu na wynik sprawy.

Podsumowując zauważyć należy, iż rozpoznając sprawę ponownie Wojewódzki Sąd Administracyjny przeprowadzi prawidłową kontrolę legalności zaskarżonej decyzji przez pryzmat ewentualnego zaistnienia przesłanki z art. 145 § 1 pkt 5 P.p.s.a. w postaci wyjścia na jaw istotnych dla sprawy nowych dowodów istniejących w dniu wydania decyzji, nieznanych organowi, który wydał decyzję, mając na uwadze, że imię i nazwisko osoby podpisującej decyzję z dnia [...] grudnia 1977 r. było znane zarówno samym stronom jak i organom orzekającym w sprawie także w dacie wydania decyzji z dnia [...] maja 2006 r., a kwestia ujawnienia adresu strony, jak już wyżej wskazano, nie ma znaczenia dla merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy, oraz odniesie się do kwestii związania organu oceną prawną wyrażoną przez Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 25 stycznia 2010 r. w opisywanym przez organ zakresie. Przy czym kontroli tej dokona w sposób rzetelny, odnosząc się także do argumentów strony skarżącej zawartych w złożonej skardze.

Informacyjnie zauważyć należy, iż przedmiotowa sprawa była rozpoznawana po rozłączeniu jej z wcześniej połączoną sprawą o sygn. akt II SA/Kr 635/11 dot. innego rozstrzygnięcia w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji po wznowieniu postępowania i w zaskarżonym wyroku zasadnie wskazano, iż w przypadku gdy toczą się dwa odrębne wznowieniowe postępowania administracyjne, pomiędzy tymi samymi stronami i dotyczące wznowienia postępowania zakończonego tą samą decyzją, organ powinien rozważyć celowość ich połączenia. Aktualność tego twierdzenia należy zweryfikować rozpoznając ponownie skargę.

Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 185 § 1 i art. 203 pkt 1 P.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.