Wyrok WSA w Lublinie, sygn. akt II SA/Lu 935/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Data orzeczenia: 2019-03-06 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6099 Inne o symbolu podstawowym 609
Hasła tematyczne: Wodne prawo
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 268 ust. 1 pkt 1 i ust. 2
journal: Dz.U. 2018 poz 2268
law: Ustawa z dnia 20 lipca 2017 r Prawo wodne - tekst jednolity
Teza: W art. 268 ust. 2 prawa wodnego potwierdzono konieczność ponoszenia opłat za pobór wód podziemnych i powierzchniowych, przy czym w odniesieniu do poboru wód do celów wydobywania węgla kamiennego i węgla brunatnego oraz do celów pozostałego górnictwa i wydobywania, obowiązek ten ograniczono jedynie do poboru wód z ujęć, które nie należą do systemów odwadniania zakładów górniczych.

A contrario z przepisu tego wynika, że z obowiązku uiszczenia opłat za pobór wód podziemnych i powierzchniowych zwolniony jest pobór wód podziemnych lub wód powierzchniowych do celów wydobywania węgla kamiennego i węgla brunatnego oraz do celów pozostałego górnictwa i wydobywania z ujęć wód podziemnych lub ujęć wód powierzchniowych, które należą do systemów odwadniania zakładów górniczych.

Z przepisu art. 268 ust. 2 p.w. wywieść należy wniosek, że z obowiązku ponoszenia opłat za pobór wód podziemnych lub powierzchniowych z ujęć wód należących do systemów odwadniania zakładu górniczego zwolniony jest jedynie pobór wód do celów wydobywania węgla kamiennego i węgla brunatnego oraz do celów pozostałego górnictwa i wydobywania. Pobór wód w jakimkolwiek innym celu, niż pobór wód do celów górnictwa i wydobywania, w tym wydobywania węgla kamiennego i węgla brunatnego, nie jest objęty hipotezą art. 268 ust. 2 p.w., co oznacza, że podlega on opłacie, o której mowa w art. 268 ust. 1 pkt 1 prawa wodnego.

TEZY

W art. 268 ust. 2 prawa wodnego potwierdzono konieczność ponoszenia opłat za pobór wód podziemnych i powierzchniowych, przy czym w odniesieniu do poboru wód do celów wydobywania węgla kamiennego i węgla brunatnego oraz do celów pozostałego górnictwa i wydobywania, obowiązek ten ograniczono jedynie do poboru wód z ujęć, które nie należą do systemów odwadniania zakładów górniczych.

A contrario z przepisu tego wynika, że z obowiązku uiszczenia opłat za pobór wód podziemnych i powierzchniowych zwolniony jest pobór wód podziemnych lub wód powierzchniowych do celów wydobywania węgla kamiennego i węgla brunatnego oraz do celów pozostałego górnictwa i wydobywania z ujęć wód podziemnych lub ujęć wód powierzchniowych, które należą do systemów odwadniania zakładów górniczych.

Z przepisu art. 268 ust. 2 p.w. wywieść należy wniosek, że z obowiązku ponoszenia opłat za pobór wód podziemnych lub powierzchniowych z ujęć wód należących do systemów odwadniania zakładu górniczego zwolniony jest jedynie pobór wód do celów wydobywania węgla kamiennego i węgla brunatnego oraz do celów pozostałego górnictwa i wydobywania. Pobór wód w jakimkolwiek innym celu, niż pobór wód do celów górnictwa i wydobywania, w tym wydobywania węgla kamiennego i węgla brunatnego, nie jest objęty hipotezą art. 268 ust. 2 p.w., co oznacza, że podlega on opłacie, o której mowa w art. 268 ust. 1 pkt 1 prawa wodnego.


SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia Grzegorz Grymuza (sprawozdawca), Sędziowie: WSA Marta Laskowska-Pietrzak, WSA Bogusław Wiśniewski, Protokolant: sekretarz sądowy Marzena Okoń, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 26 lutego 2019 r. sprawy ze skargi Spółki M. siedzibą w C. na decyzję Dyrektora [...] w B. Państwowego [...] z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie opłaty za szczególne korzystanie z wód I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. zasądza od Dyrektora [...] w B. Państwowego [...] na rzecz Spółki M. z siedzibą w C. kwotę [..] ([..]) złote tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] października 2018 r. [...] Państwowe Gospodarstwo [...] w B. P. (dalej także jako: "organ") określiło Miejskiemu Przedsiębiorstwu [...] w C. opłatę stałą w wysokości [...] zł za pobór wód podziemnych z ujęcia wody "[...]" za okres 1 stycznia 2018 r. - 31 grudnia 2018 r.

Powyższe rozstrzygnięcie zapadło w sprawie, której stan faktyczny przedstawia się następująco:

W dniu [...].08.2018 r. Państwowe Gospodarstwo [...] w B. P. na podstawie przepisu art. 271 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne ustaliło, w formie informacji rocznej Miejskiemu Przedsiębiorstwu [...]. w C., za okres 1 stycznia 2018 r. - 31 grudnia 2018 r. opłatę stałą w wysokości [...] zł.

W dniu [...].09.2018 r., z zachowaniem 14-dniowego terminu określonego w art. 273 ust. 2 Prawa wodnego, Miejskie Przedsiębiorstwo [...] w C. złożyło reklamację, w której nie zgodziło się z wysokością opłaty za pobór wód, ustaloną w powołanej informacji rocznej. Miejskie Przedsiębiorstwo [...]. w C. podniosło, że zgodnie z obowiązującym art. 268 ust 2 Prawa wodnego, opłatę za usługi wodne za pobór wód podziemnych lub powierzchniowych do celów wydobywania węgla kamiennego i węgla brunatnego (lignitu) oraz do celów pozostałego górnictwa i wydobywania ponosi się wyłącznie za pobór wód podziemnych lub ujęć wód powierzchniowych, które nie należą do systemów odwodnienia zakładów górniczych.

PGW [...] w B. P. nie uznało reklamacji Miejskiego Przedsiębiorstwa [...] w C. wskazując, że opłata za usługi wodne (pobór wód podziemnych) została naliczona zgodnie z art. 271 ust. 2 ustawy - Prawo wodne oraz § 15 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 22 grudnia 2017 r. w sprawie jednostkowych stawek opłat za usługi wodne - jako iloczyn jednostkowej stawki opłaty, wynoszącej [...] PLN na dobę za 1 m/s, czasu wyrażonego w dniach, wynoszącego 365 dni i maksymalnego poboru określonego w pozwoleniu wodnoprawnym.

Odwołując się do treści art. 268 ust. 2 Prawa wodnego organ stwierdził, że z pozwolenia wodnoprawnego z dnia [...] grudnia 2010 r., nr [...] wydanego przez Marszałka Województwa L. udzielonego Miejskiemu Przedsiębiorstwu [...] w C. wynika, iż jego przedmiotem jest pobór wód podziemnych z ujęcia wody "[...]", który ma na celu odwodnienie funkcjonującej kopalni kredy zakładu C. Wydaje się, że można przyjąć, że pobór dokonywany jest z ujęcia, które należy do systemów odwadniania zakładów górniczych. Z wymienionego pozwolenia jednocześnie wynika, że woda pobierana z tego ujęcia wykorzystywana jest na potrzeby zaopatrzenia w wodę miasta C. i okolicznych miejscowości (a nadmiar odprowadzany jest do rurociągu zrzutowego kopalni). Zwolnieniem z ponoszenia opłaty, o którym w przepisu art. 268 ust. 2 Prawo wodne, objęty jest, pod warunkiem zaistnienia wskazanej wyżej przesłanki dotyczącej lokalizacji ujęcia, jest pobór wód dokonywany do celów wydobywania węgla kamiennego i węgla brunatnego (lignitu) oraz do celów pozostałego górnictwa i wydobywania z ujęć wód. Niewątpliwie Miejskie Przedsiębiorstwo [...] w C. - adresat pozwolenia wodnoprawnego, który nie trudni się działalnością górniczą, nie dokonuje poboru wód do celów górnictwa i wydobywania, lecz do zaopatrzenia w wodę miasta C. i okolicznych miejscowości. Nadto wskazano, że w opracowanym "Operacie wodnoprawny na szczególne korzystanie z wód w zakresie poboru wód podziemnych z ujęcia "[...]" i ujęcia zakładowego Zakładu C. C., odwodnienia Kopali Kredy oraz długotrwałego obniżenia zwierciadła wód podziemnych" wyjaśnione, że ujęcie "[...]" jest własnością Miejskiego Przedsiębiorstwa [...] w C., którego głównymi funkcjami są zaopatrzenie miasta C. w wodę oraz odwodnienie Kopalni Kredy.

Powyższe doprowadziło organ do stwierdzenia, że w nowym stanie prawnym funkcjonującym od dnia 1 stycznia 2018 r. dokonywany przez Miejskie Przedsiębiorstwo [...] w C. pobór wód nie podlega zwolnieniu z obowiązku ponoszenia opłaty za korzystanie z tej usługi wodnej.

Określenia wysokości opłaty stałej Dyrektor Zarządu [...] w B. P. dokonał w oparciu o normę prawną wynikającą z art. 271 ust. 2 oraz §15 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 22 grudnia 2017 r. w sprawie jednostkowych stawek opłat za usługi wodne.

W uzasadnieniu decyzji stwierdzono także, że wystawiona informacja z dnia [...].08.2018 r. Nr [...] [...] obarczona była błędem, ponieważ podmiot nie został poinformowany o podstawie prawnej uiszczania opłat za usługę wodną.

Końcowo, przywołując treść art. 47 § 2 Ordynacji podatkowej, organ wyjaśnił, że w przypadku, gdy informacja roczna ustalająca wysokość opłaty stałej nie została doręczona podmiotowi obowiązanemu do ponoszenia opłaty stałej co najmniej na 14 dni przed terminem płatności pierwszej raty kwartalnej, który upływa w dniu 30 kwietnia danego roku kalendarzowego, wówczas termin płatności pierwszej raty kwartalnej (jak i kolejnych rat, jeżeli w odniesieniu do nich upłynął termin wynikający z art. 271 ust. 6 Prawa wodnego) wynosi 14 dni od dnia doręczenia informacji rocznej ustalającej wysokość opłaty stałej za dany rok kalendarzowy.

Powyższa decyzja została zaskarżona do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie przez Miejskie Przedsiębiorstwo [...] w C. (dalej także jako: "strona" lub "skarżący"). W skardze zarzucono:

I. naruszenie przepisów prawa materialnego, mające wpływ na wynik sprawy, tj.

1) art. 271 ust. 1 w zw. z art. 14 ust. 2 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne oraz w zw. z art. 107 § 1 pkt 4). 6) i § 3 Kodeksu postępowania administracyjnego (k.p.a.) poprzez brak określenia w podstawie prawnej zaskarżonej informacji rocznej oraz decyzji konkretnej normy prawnej, na podstawie której organ nałożył na skarżącą opłatę stałą, powołanie się ogólnie na ust. 1 art. 271 Prawa wodnego, który określa różne rodzaje usług wodnych nie wyjaśnia stronie podstawy prawnej działania organu, co realnie pozbawia skarżącą możliwości polemiki z rozstrzygnięciem organu,

2) art. 271 ust. 2 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne poprzez niewłaściwe zastosowanie tego przepisu w niniejszej sprawie, w sytuacji gdy stan faktyczny sprawy nie uprawniał organu do obliczenia i nałożenia na skarżącą opłaty stałej za usługi wodne - pobór wód podziemnych, skarżąca powinna być zwolniona z ponoszenia tej opłaty w świetle spełniania ku temu przesłanek z art. 268 ust. 2 Prawa wodnego,

3) art. 271 ust. 6 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne poprzez brak zastosowania tego przepisu, z którego wynika wyłączna regulacja sposobu uiszczania opłaty stałej bez odnoszenia się w tej kwestii do przepisów Ordynacji podatkowej,

4) art. 268 ust. 1 zw. z art. 14 ust. 2 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne oraz w zw. z art. 107 § 1 pkt 4). 6) i § 3 k.p.a. poprzez brak wskazania zarówno w informacji rocznej, jak i w decyzji wyraźnej podstawy prawnej naliczenia opłaty stałej,

5) art. 268 ust. 2 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne poprzez błędną wykładnię i niezastosowanie normy prawnej wynikającej z tego przepisu do stanu faktycznego niniejszej sprawy, i w konsekwencji uznanie, że pobór wód podziemnych z ujęcia wody "[...]" nie podlega zwolnieniu z opłaty stałej, w sytuacji gdy spełnione zostały przesłanki uprawniające skarżącą do takiego zwolnienia, o czym niżej w uzasadnieniu skargi,

6) art. 273 ust. 6 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne poprzez nieuznanie reklamacji w sytuacji gdy była ona uzasadniona oraz poprzez wydanie rażąco błędnej decyzji obarczonej brakiem wskazania w rozstrzygnięciu decyzji podstawy prawnej naliczenia opłaty stałej za pobór wód podziemnych z ujęcia wody Bariera oraz brakiem rozstrzygnięcia sposobu uiszczania rat opłaty, wbrew twierdzeniom organu informacja roczna nie została wydana na podstawie art. 271 ust. 1 pkt 1) ustawy, nie sposób doszukać się takiej podstawy w treści informacji rocznej,

7) art. 14 ust. 2 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne poprzez naruszenie szeregu zasad i przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego w postępowaniach prowadzonych przez Dyrektora Zarządu [...] w B. P. PGW [...] w sprawie wydania zaskarżonych: informacji rocznej oraz decyzji,

8) art. 14 ust. 6 pkt 2 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne poprzez niezastosowanie przepisów k.p.a. do postępowań prowadzonych przez Dyrektora Zarządu [...] w B. P. lub naruszenie zasad i przepisów k.p.a., o czym niżej w uzasadnieniu zarzutu,

9) art. 8 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne poprzez stosowanie przepisów ustawy Prawo wodne do usługi zaopatrzenia miasta C. i okolicznych miejscowości w wodę, do której stosuje się przepisy ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków,

10) art. 35 ust. 3 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne poprzez błędne zakwalifikowanie usługi zaopatrzenia w wodę miasta C. i okolicznych miejscowości z wody pochodzącej z odwodnienia kopalni jako usługi wodnej podlegającej przepisom ustawy Prawo wodne, w sytuacji gdy do usługi dystrybucji wody (zaopatrzenia w wodę) zastosowanie mają wyłącznie przepisy ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków na mocy art. 8 Prawa wodnego.

II. naruszenie przepisów postępowania, mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:

1) art. 7, 77 i 80 k.p.a. poprzez nierozważenie w sposób wszechstronny zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego oraz niepodjęcie przez organ wszelkich czynności niezbędnych do wyjaśnienia przedmiotowej sprawy, tj.: nie dokonanie w sposób prawidłowy i wyczerpujący oceny przedłożonego w sprawie operatu wodnoprawnego, niezapoznanie skarżącej z odmiennym stanowiskiem Krajowego Zarządu Gospodarki Wodnej PGW [...] co do zwolnienia strony z opłaty stałej w świetle art. 268 ust. 2 ustawy, błędna kwalifikacja usług wodnych wykonywanych przez skarżącą z ujęcia wody [...],

2) art. 7a k.p.a. przez nierozstrzygnięcie na korzyść strony wątpliwości co do treści normy prawnej wynikającej z art. 268 ust. 2 Prawa wodnego, o czym niżej w uzasadnieniu skargi,

3) art. 81a k.p.a. poprzez nierozstrzygnięcie na korzyść strony wątpliwości co do stanu faktycznego niniejszej sprawy, o czym niżej w uzasadnieniu skargi,

4) art. 8 k.p.a. przez naruszenie zasady pogłębiania zaufania obywateli do władzy publicznej poprzez nieuzasadnioną zmianę stanowiska w niniejszej sprawie i w konsekwencji nałożenie na skarżącą daniny publicznej, niezaplanowanej w budżecie jednostki po stronie wydatków, w wyniku kilkumiesięcznego przedłużającego się postępowania, po uprzednim zapewnieniu strony o przysługującej jej zwolnieniu z opłaty,

5) art. 9 k.p.a. przez naruszenie zasady informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych mających wpływ na ustalenie obowiązku skarżącej ponoszenia opłaty publicznoprawnej, w szczególności m.in. niezapoznanie z "odmiennym stanowiskiem" Krajowego Zarządu Gospodarki Wodnej [...] [...] w niniejszej sprawie, o czym niżej w uzasadnieniu skargi,

6) art. 10 k.p.a. przez niezawiadamianie strony o stanie sprawy i uniemożliwienie stronie zapoznania się z zebranym w toku postępowania materiałem dowodowym przed wydaniem decyzji, w szczególności z "odmiennym stanowiskiem" Krajowego Zarządu Gospodarki Wodnej [...] [...] co do zwolnienia strony z opłaty stałej w świetle art. 268 ust. 2 ustawy,

7) art. 11 k.p.a. przez naruszenie zasady przekonywania w ten sposób, że skarżąca nie jest w stanie zrozumieć, z jakiego tytułu naliczona jej została opłata stała, czy z tytułu poboru wód poziemnych czy z tytułu zbiorowego zaopatrzenia w wodę ludności miasta C. i okolicznych miejscowości, i dlaczego Spółka nie została zwolniona z opłaty na mocy art. 268 ust. 2 Prawa wodnego,

8) art. 107 § 1 i 3 k.p.a. poprzez brak wyczerpującego wyjaśnienia podstawy faktycznej i prawnej rozstrzygnięcia zaskarżonych informacji rocznej oraz decyzji.

Wskazując na takie zarzuty wniesiono o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując stanowisko zaprezentowane w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje:

Skarga podlega uwzględnieniu, aczkolwiek z innych przyczyn niż wskazane w niej bezpośrednio.

Zgodnie z art. 1 § 2 ustawy - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jednolity Dz.U. z 2017 r., poz. 2188 ze zm.) sąd kontroluje zaskarżone akty pod względem ich zgodności z prawem, przy czym nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, lecz granicami danej sprawy - art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r., Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz.U. z 2018 r., poz. 1302 - dalej jako: "p.p.s.a."). Sąd ma obowiązek dokonać oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu, biorąc pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, które mogły mieć wpływ na wynik sprawy, nawet jeżeli nie zostały podniesione w skardze. Sąd bada legalność zaskarżonej decyzji, jej zgodności z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Uchylenie decyzji następuje w szczególności w przypadku, gdy zaskarżony akt narusza przepisy prawa materialnego lub przepisy postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 3 § 1 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a.).

Przeprowadzone w określonych wyżej ramach badanie zgodności z prawem zaskarżonej decyzji wykazało, że jest ona dotknięta uchybieniami uzasadniającymi jej uchylenie, gdyż przy jej wydaniu doszło do naruszenia przepisów prawa procesowego i materialnego w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Stwierdzenie to odnosi się jedynie do kwestii określenia przez organ wysokości wymierzonej opłaty stałej za pobór wód, czy też ściślej rzecz ujmując ustalenia w jakim zakresie woda pobierana z ujęcia wody "[...]" z systemu odwodnienia kopalni kredy C. Polska Sp. z. C. w C. pobierana jest dla celów odwodnienia kopalni kredy oraz zaopatrzenia w wodę miasta C. i okolicznych miejscowości, a w jakim wyłącznie dla potrzeb odwodnienia kopalni kredy.

Odmiennie natomiast należy ocenić stanowisko organu w części dotyczącej stwierdzenia braku podstaw do zwolnienia skarżącego z opłaty za pobór wód podziemnych z ujęcia wody "[...]" w takim zakresie, w jakim woda pobierana jest tak dla potrzeb odwodnienia kopalni kredy, jak i dla potrzeb zaopatrzenia w wodę miasta C. i okolicznych miejscowości (zaopatrzenia w wodę ludności).

Wbrew odmiennym twierdzeniom i zarzutom skargi stanowisko takie należy bowiem uznać za prawidłowe.

Zaskarżoną decyzją organ określił stronie opłatę stałą w wysokości [...] zł za pobór wód podziemnych z ujęcia wody "[...]" za okres od 1 stycznia 2018 r. do 31 grudnia 2018 r.

Materialnoprawną podstawę wymierzenia tej opłaty stanowił art. 268 ust. 1 pkt 1 i ust. 2 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. Prawa wodnego (tekst jednolity Dz. U. z 2018 r., poz. 2268 ze zm. - dalej jako: "prawo wodne" lub "p.w.").

Zgodnie z art. 268 ust. 1 pkt 1 prawa wodnego opłaty za usługi wodne uiszcza się za pobór wód podziemnych lub wód powierzchniowych.

Powyższy przepis przewiduje obowiązek uiszczania opłaty za usługę wodną polegającą na poborze wód podziemnych, a więc za taką usługę z jakiej korzysta skarżący pobierając wodę z ujęcia wody "[...]".

W art. 268 ust. 2 p.w. potwierdzono konieczność ponoszenia takich opłat, przy czym w odniesieniu do poboru wód do celów wydobywania węgla kamiennego i węgla brunatnego (lignitu) oraz do celów pozostałego górnictwa i wydobywania, obowiązek ten ograniczono jedynie do poboru wód z ujęć, które nie należą do systemów odwadniania zakładów górniczych.

Z punktu widzenia zasad prawidłowej legislacji było to niewłaściwe albowiem literalnie rzecz biorąc w art. 268 ust. 2 p.w. potwierdzono jedynie istnienie obowiązku ponoszenia opłat za usługi wodne polegające na poborze wód podziemnych lub wód powierzchniowych, który to obowiązek in generali statuowano już wcześniej w art. 268 ust. 1 pkt 1 p.w. W przepisie tym obowiązek ten ograniczono w odniesieniu do poboru wód poboru wód do celów górnictwa i wydobywania, jednakże wynikające z powyższego wyłączenie wywodzić należy dopiero a contrario z treści art. 268 ust. 2 p.w., co z punktu widzenia techniki prawodawczej nie było właściwe. Nie istniała bowiem konieczności powielania w art. 268 ust. 2 p.w. zapisów dotyczących obowiązku ponoszenia opłat za pobór wód podziemnych i powierzchniowych. Zamiast tego w przepisie powinny zostać zdefiniowane wyłączenia (zwolnienia) spod tego obowiązku.

Tego rodzaju niewłaściwa redakcja art. 268 ust. 2 p.w. utrudnia interpretację przepisu i sprawia, że zawarte w nim wyłączenie spod obowiązku ponoszenia opłat nie jest w pełni jednoznaczne.

W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji wskazano, że zwolnieniem z ponoszenia opłaty, o którym w art. 268 ust. 2 Prawo wodne, objęty jest pobór wód dokonywany do celów wydobywania węgla kamiennego i węgla brunatnego (lignitu) oraz do celów pozostałego górnictwa i wydobywania z ujęć wód, natomiast Miejskie Przedsiębiorstwo G. K. Sp. z o.o. w C. - adresat pozwolenia wodnoprawnego, nie trudni się działalnością górniczą i nie dokonuje poboru wód do celów górnictwa i wydobywania, lecz do zaopatrzenia w wodę miasta C. i okolicznych miejscowości, zaś ujęcie "[...]" jest własnością Miejskiego Przedsiębiorstwa [...] w C..

Zdaniem Sądu argumentacja ta nie jest w pełni prawidłowa albowiem to czyją własnością pozostaje ujęcie wody "[...]" nie ma znaczenia dla zastosowania zwolnienia wynikającego z art. 268 ust. 2 p.w. Podobnie także nietrafnie organ utożsamia fakt nieprowadzenia przez Miejskie Przedsiębiorstwo [...] działalności górniczej z niemożnością uznania, że poboru wód z ujęcie wody "[...]" dokonuje się do celów górnictwa i wydobywania, o których mowa w art. 268 ust. 2 p.w.

Argumentacja organu w tej części nie jest prawidłowa z tego względu, że nie znajduje ona oparcia w treści przepisu art. 268 ust. 2 p.w.

Pomimo częściowo błędnego w tym zakresie uzasadnienia zaskarżonej decyzji uznać należy jednakże, że prawidłowa jest zasadnicza konstatacja organu dotycząca stwierdzenia braku podstaw do zwolnienia skarżącego z opłaty za pobór wód podziemnych z ujęcia wody "[...]" w takim zakresie, w jakim woda pobierana jest dla potrzeb odwodnienia kopalni kredy oraz potrzeb zaopatrzenia w wodę miasta C. i okolicznych miejscowości.

Zgodnie z art. 268 ust. 2 p.w. opłatę za usługi wodne, o której mowa w ust. 1 pkt 1, za pobór wód podziemnych lub wód powierzchniowych do celów wydobywania węgla kamiennego i węgla brunatnego (lignitu) oraz do celów pozostałego górnictwa i wydobywania ponosi się wyłącznie za pobór wód z ujęć wód podziemnych lub ujęć wód powierzchniowych, które nie należą do systemów odwadniania zakładów górniczych.

Jak wskazano już wyżej w art. 268 ust. 2 p.w. potwierdzono konieczność ponoszenia opłat za pobór wód podziemnych i powierzchniowych, przy czym w odniesieniu do poboru wód do celów wydobywania węgla kamiennego i węgla brunatnego oraz do celów pozostałego górnictwa i wydobywania, obowiązek ten ograniczono jedynie do poboru wód z ujęć, które nie należą do systemów odwadniania zakładów górniczych.

A contrario z przepisu tego należy wywieść wniosek, że z obowiązku uiszczenia opłat za pobór wód podziemnych i powierzchniowych zwolniony jest pobór wód podziemnych lub wód powierzchniowych do celów wydobywania węgla kamiennego i węgla brunatnego oraz do celów pozostałego górnictwa i wydobywania z ujęć wód podziemnych lub ujęć wód powierzchniowych, które należą do systemów odwadniania zakładów górniczych.

Z powyższego wynika zatem, że do zwolnienia z obowiązku ponoszenia opłat za pobór wód podziemnych lub powierzchniowych dochodzi wówczas, gdy spełnione są dwie przesłanki, a mianowicie, gdy:

1) pobór wód podziemnych lub powierzchniowych wykonywany jest do celów wydobywania węgla kamiennego i węgla brunatnego (lignitu) oraz do celów pozostałego górnictwa i wydobywania,

2) pobór wód podziemnych lub powierzchniowych dokonywany jest z ujęć wód podziemnych lub powierzchniowych, które należą do systemów odwadniania zakładów górniczych.

Z dokumentów znajdujących się w aktach sprawy administracyjnej, w tym w szczególności z pozwolenia wodnoprawnego (decyzja z dnia [...] grudnia 2010 r., nr [...]) oraz schematu gospodarki wodno-ściekowej Zakładu C. , wynika, że ujęcie wody "[...]", składające się z 15 studni głębinowych, wraz z odwodnieniem powierzchniowym (pompownie P1 i P4), wchodzi w skład odwodnienia kopalni kredy, i ma na celu odwodnienie funkcjonującej kopalni kredy zakładu C. C. w C..

Powyższe daje wystarczającą podstawę do uznania, że pobór wód podziemnych z ujęcia wody "[...]" jest dokonywany z ujęć wód należących do systemów odwadniania zakładu górniczego (kopalni kredy), co oznacza spełnienie drugiej z przesłanek określonych w art. 268 ust. 2 p.w.

Przepis art. 268 ust. 2 p.w. wymaga w tym zakresie jedynie, by pobór wód dokonywany był z ujęć, które należą do systemów odwadniania zakładów górniczych. Bez znaczenia dla wypełniania powyższej przesłanki pozostaje to, kto jest właścicielem ujęcia i to czy prowadzi on działalność górniczą. Wymagania takie nie zostały statuowane w art. 268 ust. 2 p.w.

Do zwolnienia z obowiązku ponoszenia opłat za pobór wód podziemnych lub powierzchniowych konieczne jest również spełnienie pierwszej z wymienionych przesłanek, tj. tego, by pobór wód podziemnych lub powierzchniowych wykonywany był do celów wydobywania węgla kamiennego i węgla brunatnego (lignitu) oraz do celów pozostałego górnictwa i wydobywania.

Z przepisu art. 268 ust. 2 p.w. wywieść należy więc wniosek, że z obowiązku ponoszenia opłat za pobór wód podziemnych lub powierzchniowych z ujęć wód należących do systemów odwadniania zakładu górniczego zwolniony jest jedynie pobór wód do celów wydobywania węgla kamiennego i węgla brunatnego oraz do celów pozostałego górnictwa i wydobywania.

Pobór wód w jakimkolwiek innym celu, niż pobór wód do celów górnictwa i wydobywania, w tym wydobywania węgla kamiennego i węgla brunatnego, nie jest objęty hipotezą art. 268 ust. 2 p.w., co oznacza, że podlega on opłacie, o której mowa w art. 268 ust. 1 pkt 1 prawa wodnego.

Z przywołanej wyżej decyzji z dnia [...] grudnia 2010 r., nr [...] wynika, że pozwolenia wodnoprawnego na pobór wód podziemnych z ujęcia "[...]" udzielono dla potrzeb odwodnienia kopalni kredy oraz zaopatrzenia w wodę miasta C. i okolicznych miejscowości.

Z powyższego wynika zatem, że pobór wód z przedmiotowego ujęcia realizuje dwa cele, tj. odwodnienie kopalni kredy (cel związany z górnictwem i wydobywaniem) oraz zaopatrzenie ludności w wodę, a więc cel niezwiązany z górnictwem i wydobywaniem.

Co do zasady cele te realizowane są jednocześnie, albowiem woda z ujęcia pobierana jest w większości dla realizacji obu tych celi. Z uwagi na charakter tych celów nie sposób także uznać, że któryś z nich ma charakter pomijalny lub subsydiarny.

Skoro więc co do zasady woda podziemna z ujęcia "[...]" pobierana jest dla potrzeb odwodnienia kopalni kredy oraz dla potrzeb zaopatrzenia ludności w wodę to wykracza to poza zakres zwolnienia opisanego w art. 268 ust. 2 prawa wodnego.

Zwoleniem z tego przepisu objęty jest bowiem jedynie pobór wód dla potrzeb górnictwa i wydobycia. Pobór wody dla odwodnienia kopalni oraz dla celów zaopatrzenia ludności w wodę wykracza poza objęte art. 268 ust. 2 p.w. cele górnictwa i wydobycia, co oznacza, że nie korzysta on ze zwolnienia typizowanego w art. 268 ust. 2 p.w.

Z tych też względów podzielić należało stanowisko organu w części dotyczącej stwierdzenia braku podstaw do zwolnienia skarżącego z opłaty za pobór wód podziemnych z ujęcia wody "[...]" w takim zakresie, w jakim woda pobierana jest tak dla potrzeb odwodnienia kopalni kredy, jak i dla potrzeb zaopatrzenia w wodę miasta C. i okolicznych miejscowości.

Zgodzić należy się że skarżącym, że uzasadnienie stanowiska organu w tym zakresie nie było prawidłowe i pełne. W szczególności bowiem organ wskazując podstawę prawną decyzji ograniczył się jedynie do przywołania przepisów procesowych, stanowiących podstawę do wydania decyzji określającej wysokość opłaty za usługi wodne. Błędnie także organ utożsamiał niemożność zwolnienia strony z opłaty z kwestią prawa własności ujęcia wody "[...]" i nieprowadzeniem przez skarżącego działalności górniczej. Uchybienia te nie miały jednak istnego wpływu na sam wynik sprawy, tj. na rozstrzygnięcie kwestii, czy pobór wód z ujęcia "[...]) podlegał opłacie, czy też korzystał ze zwolnienia, o którym mowa w art. 268 ust. 2 p.w.

W części tej dokonane przez organ ustalenia wynikające z dokumentów zgromadzonych w sprawie były prawidłowe i wystarczające do rozstrzygnięcia sprawy co do jej zasady. W takim też zakresie nie doszło do naruszenia zarzucanych w skardze przepisów postępowania.

Wyjaśnić należy także, że w sprawie nie mogło dojść do naruszenia obowiązków wymienionych w art. 10 ust. 1 k.p.a. z tej podstawowej przyczyny, że w przypadku złożenia reklamacji, o której mowa w art. 273 ust. 1, przepisu art. 10 § 1 k.p.a. nie stosuje się (art. 273a p.w.).

Pomimo tego zaskarżona decyzja podlegała uchyleniu z uwagi na niewłaściwe określenie przez organ wysokości wymierzonej opłaty stałej za pobór wód, wynikające z nieustalenia w jakim zakresie woda pobierana z ujęcia wody "[...]" z systemu odwodnienia kopalni kredy C. w C. pobierana jest dla celów odwodnienia kopalni kredy oraz zaopatrzenia w wodę miasta C. i okolicznych miejscowości, a w jakim wyłącznie dla potrzeb odwodnienia kopalni kredy.

Z przywoływanego wyżej pozwolenia wodnoprawnego wynika, że co do zasady woda z ujęcia "[...]" pobierana jest tak dla celów odwodnienia kopalni kredy, jak i dla potrzeb zaopatrzenia w wodę miasta C. i okolicznych miejscowości, przy czym nadmiar tej wody odprowadzany jest do rurociągu zrzutowego zakładu C. (uzasadnienie decyzji z dnia [...] grudnia 2010 r., nr [...]).

Na takie okoliczności wskazuje też treść części dyspozytywnej decyzji, gdzie zobowiązano stronę do prowadzenia rejestrów ilości wody tłoczonej do sieci miejskiej oraz wody odpompowanej na cele odwodnienia kopalni kredy.

Z powyższego wynika, że z ujęcia wody należącego do systemu odwadniania kopalni kredy dla celów odwadniania kopalni, a więc dla celów, o których mowa w art. 268 ust. 2 p.w., pobierana jest woda, której część wykorzystywana jest również dla potrzeb zaopatrzenia w wodę ludności.

Powyższe oznacza także, że część tej wody nie jest pobierana dla potrzeb zaopatrzenia w wodę ludności, co prowadzi do wniosku, że woda ta pobierana jest wyłącznie dla celów górnictwa i wydobycia.

Tak pobierana woda, w przeciwieństwie do wody pobieranej także dla celów zaopatrzenia w wodę ludności, objęta jest hipotezą art. 268 ust. 2 p.w. i korzysta z ustanowionego tam zwolnienia.

W takiej sytuacji organ powinien ustalić w jakim zakresie woda pobierana z ujęcia, które należy do systemów odwadniania kopalni, pobierana jest wyłącznie dla celów odwadniania, a w jakim także dla celów zaopatrzenia ludności w wodę.

Stosownie do tego organ powinien także określić wysokość opłaty za pobór wód podziemnych, mając na względzie to, że pobór tej wody w zakresie służącym jedynie odwadnianiu kopalni kredy jest zwolniony z opłaty.

W przedmiotowej sprawie ustalenie wysokości opłaty może być utrudnione o tyle, że art. 271 ust. 2 p.w. odwołuje się w tej kwestii do maksymalnej ilości wody podziemnej, która może być pobrana na podstawie pozwolenia wodnoprawnego, zaś w samym pozwoleniu wodnoprawnym wartość tą określono łącznie dla wody pobieranej dla potrzeb odwodnienia kopalni kredy i zaopatrzenia ludności w wodę.

Zdaniem Sądu powyższe nie uniemożliwia określenia wysokości opłaty, przy czym jednym ze sposobów ustalenia jej wysokości może być wymierzenie opłaty w wysokości odwrotnie proporcjonalnej do tego, w jakim zakresie woda pobierana wyłącznie dla celów odwadniania kopalni pozostaje do całości wody pobieranej z ujęcia, tj. do wody pobieranej z ujęcia zarówno dla celów odwadniania kopalni, jak i dla celów zaopatrzenia ludności w wodę. Tak wymierzona opłata byłaby proporcjonalna do ilości wody pobieranej z ujęcia także na cele zaopatrzenia ludności w wodę. Ustalenia tych wartości można zaś dokonać w oparciu o przywoływane już wyżej rejestry ilości wody tłoczonej do sieci miejskiej oraz wody odpompowanej na cele odwodnienia kopalni kredy.

W sprawie organ nie ustalił i nie rozpatrzył tych okoliczności. Organ nie zebrał zatem całego materiału dowodowego i nie ocenił należycie wszystkich okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy, czym naruszył art. 7, art. 77, art. 80 k.p.a. i art. 107 § 3 k.p.a.

Stwierdzone naruszenia zakwalifikować należało jako naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, co w świetle art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. skutkuje koniecznością uchylenia zaskarżonej decyzji.

W efekcie powyższego doszło także do wadliwego zastosowania w sprawie art. 268 ust. 2 p.w., a więc do naruszenia przepisu prawa materialnego.

Opisane wyżej naruszenia przepisów dotyczyły kwestii związanych z określeniem wysokości opłaty stałej za pobór wód podziemnych, a zatem były to naruszenia, które kwalifikować należało jako mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Końcowo wytknąć należy także organowi, że w decyzji określającej wysokość opłaty stałej nie wskazał on wprost terminów płatności rat, w jakich powinna zostać uiszczona opłata.

Skutkiem wyroku Sądu będzie powrót sprawy do etapu postępowania przed organem, celem ponownego rozpatrzenia. Obowiązkiem organu rozpoznającego sprawę będzie ponowne rozstrzygnięcie sprawy z uwzględnieniem przedstawionej wyżej oceny prawnej (art. 153 p.p.s.a.), w tym w szczególności z uwzględnieniem przedstawionych wywodów dotyczących kwestii związanych ze stosowaniem zwolnienia, o którym mowa w art. 268 ust. 2 p.w.

Organ rozpatrzy następnie cały materiał dowodowy zgromadzony w sprawie i uwzględni przy rozstrzyganiu sprawy wszystkie przeprowadzone dowody, dbając o to, by dokonane ustalenia faktyczne wynikały z przeprowadzonych w postępowaniu środków dowodowych.

W przypadku wydania decyzji administracyjnej organ powoła w decyzji przepisy prawa stanowiące podstawę prawną rozstrzygnięcia.

Sporządzając uzasadnienie decyzji organ zadba o to, by należycie i wyczerpująco wyjaśnić podstawę faktyczna i prawną rozstrzygnięcia, wskazując w sposób jednoznaczny te ustalenia faktyczne, które zadecydowały o określeniu wysokości wymierzonej opłaty stałej w przyjętej przez organ wysokości.

Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie, działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) p.p.s.a., uchylił zaskarżoną decyzję.