Postanowienie WSA w Bydgoszczy, sygn. akt I SA/Bd 646/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy
Data orzeczenia: 2015-02-09 00:00:00+01:00 ()
Symbol z opisem: 6309 Inne o symbolu podstawowym 630
6111 Podatek akcyzowy
Hasła tematyczne: Prawo pomocy
Skarżony organ: Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku: odmówiono przyznania prawa pomocy w części
Powołane przepisy: article: art. 246 par. 1 pkt 2
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy Mariusz Pawełczak po rozpoznaniu w dniu 09 lutego 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku I. R. o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia doradcy podatkowego w sprawie ze skargi I. R. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w T. z dnia [...] 2014 r. nr [...] w przedmiocie podatku akcyzowego z tytułu nabycia wewnątrzwspólnotowego samochodu osobowego postanowił: oddalić wniosek


UZASADNIENIE

W dniu [...] 2014 r. wpłynął do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wniosek skarżącej o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, tj. o zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego.

Postanowieniem z dnia [...] 2014 r. Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy zwolnił skarżącą od kosztów sądowych w 90% oraz odmówił przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie.

Nie zgadzając się z wydanym rozstrzygnięciem skarżąca złożyła sprzeciw.

Postanowieniem z dnia [...] 2014 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny

w Bydgoszczy zwolnił skarżącą od kosztów sądowych w 90% oraz odmówił przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie. Prawidłowość powyższego orzeczenia potwierdził Naczelny Sąd Administracyjny, który postanowieniem z dnia [...] 2014 r. oddalił zażalenie skarżącej na powyższe postanowienie.

Wyrokiem z dnia [...] 2015r. Wojewódzki Sąd Administracyjny

w Bydgoszczy oddalił skargę strony na decyzję Dyrektora Izby Celnej w T.

w przedmiocie podatku akcyzowego z tytułu nabycia wewnątrzwspólnotowego samochodu osobowego.

Wraz z wnioskiem o uzasadnienie wyroku wpłynął kolejny wniosek skarżącej złożony na urzędowym formularzu PPF o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia doradcy podatkowego.

W oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wnioskodawczyni podała, że prowadzi wspólne gospodarstwo domowe wraz z mężem oraz dwójką dzieci, którego miesięczny dochód stanowi kwota [...]zł brutto. Miesięczne koszty związane z utrzymaniem domu w okresie grzewczym strona określiła na kwotę ok. [...] zł. Ponadto skarżąca wskazała, że w miesiącach roku szkolnego ponosi koszty internatu starszej córki w kwocie [...] zł miesięcznie, koszty zakupu biletów komunikacji publicznej w kwocie [...] zł miesięcznie, koszty obiadów w przedszkolu młodszej córki w kwocie [...] zł miesięcznie, koszty zakupu podręczników w wysokości [...] zł miesięcznie. Podniosła, że wpływ na jej złą sytuacje materialną ma okoliczność regularnych wydatków związanych z opłacaniem wpisów od skarg wnoszonych do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Ponadto skarżąca wskazał, że posiada znaczne zadłużenie w stosunku do wierzyciela podatkowego w kwocie [...] zł co generuje ok. [...] zł odsetek od zaległości podatkowych miesięcznie.

Jako majątek nieruchomy strona wskazała nieruchomości rolne o pow. [...] ha oraz [...]ha obciążone hipoteką przymusową przez Dyrektora Izby Celnej w T. na poczet zaległości podatkowych. Wnioskodawczyni wskazała również, że posiada udziały w [...] które obecnie są zajęte w całości przez Dyrektora Izby Celnej w T. Wyjaśniła, że spółka prowadzi działalność od [...] 2010r. Rok 2010 zakończyła stratą. W roku 2011 uchwałą wspólników zysk został przeznaczony na kapitał zapasowy, natomiast rok 2012 i 2013 zakończył się stratą w związku, z czym nie dokonano podziału zysków.

Wraz z wnioskiem skarżąca przedłożyła m.in. zaświadczenia o zarobkach, wyciąg z rachunku bankowego, wyciąg z rachunku bankowego [...]., kopię przelewu opłaty za przedszkole, kopię dowodu wpłaty za bursę, pokwitowania dotyczące opłat za wywóz śmieci, kanalizację, wodę i prąd, fakturę dokumentującą zakup oleju opałowego, polisę ubezpieczenia domu, fakturę dokumentującą zakup książek, CIT-8 Spółki [...], z którego wynika, że za 2013 r. Spółka wykazała stratę w kwocie [...] (przychód [...]zł), zawiadomienia o zajęciu prawa majątkowego oraz umowę przewłaszczenia pojazdów na zabezpieczenie pod warunkiem zawieszającym.

Ponadto do akt sprawy I SA/Bd 1184/13 przedłożono: zeznania podatkowe skarżącej oraz jej męża za lata 2011-2012 z których wynika, że za powyższe okresy osiągnęli dochód w kwotach [...]oraz [...] zł; wyciąg z rachunku bankowego; zaświadczenia o zarobkach, z których wynika, że otrzymuje wynagrodzenie w kwocie [...] zł brutto, natomiast je mąż w kwocie [...] zł brutto; zeznania podatkowe spółki w której jest udziałowcem (CIT-8) za lata 2011-2012; kartę informacyjną z leczenia szpitalnego; zawiadomienie o zajęciu prawa majątkowego stanowiącego udział w spółce; dokumenty potwierdzające okoliczność obciążenia nieruchomości hipoteką.

Mając na uwadze powyższe zważono, co następuje:

Zgodnie z art. 245 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.) – dalej zwana p.p.s.a. - prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 2 p.p.s.a.). Natomiast prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 3 p.p.s.a.). Stosownie do art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym jest możliwe wówczas, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Instytucja prawa pomocy jest jednak wyjątkiem od ogólnej zasady ustanowionej w art. 199 p.p.s.a., zgodnie z którą strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Ciężar wykazania okoliczności uzasadniających przyznanie prawa pomocy, o których mowa w art. 246 § 1 p.p.s.a. spoczywa na stronie składającej wniosek o jego przyznanie. Oznacza to, że powinna ona poczynić wszelkie kroki mające na celu uprawdopodobnienie tych okoliczności.

Przenosząc powyższe ogólne uwagi na grunt przedmiotowej sprawy w pierwszej kolejności wskazać należy, że jest to drugi wniosek skarżącej o przyznanie prawa pomocy. Pierwszy dotyczył przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym tj. zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia radcy prawnego, z kolei zakres żądania skarżącej obecnie rozpoznawanego wniosku dotyczy ustanowienia doradcy podatkowego.

Jak wynika z akt sprawy w odpowiedzi na zarządzenie Przewodniczącego Wydziału wzywające do uiszczenia wpisu od wniesionej skargi strona wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym podnosząc, że z przyczyn finansowych w dniu [...]2014r. wypowiedziała wszelkie pełnomocnictwa radcy prawnemu. Jednocześnie we wniosku o przyznanie prawa pomocy, powołując się na przepis art. 244 § 3 p.p.s.a. skarżąca wnosiła o ustanowienie radcy prawnego R. S. jako pełnomocnika z urzędu. Po otrzymaniu negatywnych rozstrzygnięć w tym zakresie skarżąca w obecnie rozpoznawanym wniosku o przyznanie prawa pomocy zmieniła zakres swojego żądania i wniosła o przyznanie doradcy podatkowego K. J. M. jako pełnomocnika z urzędu. Powyższe działanie tj. zmiana zakresu żądania odnośnie zawodowego pełnomocnika w ocenie orzekającego w istocie zmierza do ominięcia już istniejącego rozstrzygnięcia w zakresie wniosku skarżącej o przyznanie prawa pomocy.

Odnosząc się do podnoszonej przez stronę okoliczności, że prawdopodobnie będzie zmuszona wywieść ok. 130 skarg kasacyjnych w związku, z czym koszt ewentualnego wynagrodzenia profesjonalnego pełnomocnika byłby znaczący wyjaśnić należy, że wielość spraw sądowych jest wyrazem szerokiego zakresu prowadzonej działalności gospodarczej przez skarżącą. Orzekający nie znajduje podstaw, aby na tym etapie postępowania zapewniać ze środków publicznych przedsiębiorcy możliwość obrony jego stanowiska w każdej z licznych spraw albowiem tak szeroki był zakres prowadzonej działalności gospodarczej. Wszystkie sprawy, w których skarżąca wniosła skargi są jednorodzajowe, nakład pracy pełnomocnika dla sporządzenia skargi kasacyjnej także nie będzie wymagał szczególnych nakładów pracy na jednostkową sprawę, czego zasady ponoszenia kosztów pomocy prawnej przez Skarb Państwa nie mogą uwzględnić, czyniąc partycypację publicznych środków na ten cel niewspółmierną wobec zasad obowiązujących przy pełnomocnikach działających z wyboru (tak Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 24 kwietnia 2013r. w sprawie I FZ 96/13). Uwzględniając ilość zarejestrowanych obecnie w WSA w Bydgoszczy spraw ze skarg skarżącej, które nie różnią się stanem prawnym, a także faktycznym (dotyczą akcyzy od samochodów głównie [...]) która wynosi 119 spraw i średnią wartość przedmiotu skargi w tych sprawach kwalifikującej koszty pełnomocnika na 2.400 zł koszty pomocy prawnej dla skarżącej obciążałby budżet kwotą ok. 250.000 zł, przenosząc na Skarb Państwa ryzyko związane z prowadzeniem działalności gospodarczej przez skarżącą. Skarżąca może zlecić pełnomocnikowi tylko sporządzenie skargi kasacyjnej, co zresztą nastąpiło w kilku sprawach.

W świetle powyższych zasad, przy uwzględnieniu stworzenia skarżącej prawa do realizacji prawa przed Sądem poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w znacznej wysokości (90%) skarżąca powinna wygospodarować środki finansowe na pokrycie kosztów udziału pełnomocnika w sprawie, uwzględniając podobny stan wszystkich spraw. Okoliczności te powodują, że nie ma obecnie podstaw do angażowania publicznych środków na pokrycie kosztów pomocy prawnej związanej z działalnością gospodarczą, która w innej formie prawnej jest kontynuowana przez skarżącą.

Podkreślenia również wymaga, że skarżąca jako przedsiębiorca w ramach planowania wydatków, przewidując realizację swoich praw przed sądem, powinna uwzględnić konieczność posiadania środków finansowych na prowadzenie procesów sądowych. Tym samym w przypadku planowania bądź wystąpienia na drogę sądową skarżąca powinna liczyć się z koniecznością poniesienia kosztów sądowych i przeznaczenia kwot niezbędnych do skutecznego wszczęcia procesu. Koszty związane z postępowaniem przed sądem należy traktować na równi z innymi kosztami prowadzonej działalności, takimi jak należności publicznoprawne czy pieniężne zobowiązania umowne.

Odnosząc się do sytuacji majątkowej i finansowej strony wskazać należy, że obecny dochód w gospodarstwie domowym na jednego członka rodziny wynosi [...]zł (w pierwotnym wniosku o przyznanie prawa pomocy wynosił on [...] zł). W stosunku do pierwotnego wniosku nie uległ on, zatem zasadniczej zmianie. Również podnoszone na obecnym etapie okoliczności, że majątek nieruchomy skarżącej jest obciążony hipoteką przymusową, a udziały wnioskodawczyni w spółce [...] zostały zajęte przez Dyrektora Izby Celnej w T. w związku z toczącymi się postępowaniami podatkowymi były przedmiotem rozważań Sądu w postanowieniu z dnia [...] 2014 r. Również przedłożone przez stronę jako załącznik do aktualnego wniosku o przyznanie prawa pomocy umowa z dnia z dnia [...] 2014 r. przewłaszczenia pojazdów na zabezpieczenie pod warunkiem zawieszającym oraz wyciąg z rachunku bankowego spółki [...], na którym widnieje saldo ujemne [...]zł nie stanowią podstawy do przyznania stronie prawa pomocy w zakresie ustanowienia zawodowego pełnomocnika. Wskazywany natomiast przez skarżącą koszt wyprawki córki do szkoły, związany z zakupem książek jest wydatkiem jednorazowym.

Reasumując stwierdzić należy, że na mocy prawomocnego postanowienia z dnia [...] 2014r. strona korzysta ze zwolnienia od kosztów sądowych, w 90%, zatem opłata od skargi kasacyjnej będzie wydatkiem symbolicznym, a skarżąca dzięki znacznemu zwolnieniu od kosztów sądowych zyskała w ocenie orzekającego kwotę niezbędną do opłacenia kosztów zawodowego pełnomocnika, co najmniej w zakresie sporządzenia skargi kasacyjnej.

Z tych powodów na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. w związku z art. 258 §1 i 2 pkt 7 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji.