Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt IV SA/Po 578/08
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2009-03-11 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 648  Sprawy z zakresu informacji publicznej i prawa prasowego
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 306 a par. 2 pkt 1 i 2, art. 306 b par. 1
journal: Dz.U. 2005 nr 8 poz 60
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Ewa Kręcichwost - Durchowska Sędziowie NSA Paweł Miładowski WSA Izabela Kucznerowicz (spr.) Protokolant st. sekr. sąd. Monika Zaporowska po rozpoznaniu w Wydziale IV na rozprawie w dniu 04 marca 2009 r. sprawy ze skargi W. M. na postanowienie Dyrektora Izby Celnej w P. z dnia [...] października 2008 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wydania zaświadczenia oddala skargę /-/I. Kucznerowicz /-/E. Kręcichwost-Durchowska /-/P. Miładowski


UZASADNIENIE

Postanowieniem z dnia [...] lipca 2008 r., nr [...], na podstawie art. 216, art. 306 a § 2 pkt 2, art. 306c ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja Podatkowa (tekst jednolity: Dz. U z 2005 r., nr 8, poz. 60 ze zm.), Dyrektor Izby Celnej w P. odmówił W. M. wydania zaświadczenia dotyczącego daty doręczenia organom celnym pisma Ministerstwa Finansów z dnia [...] sierpnia 2004 r.

W uzasadnieniu organ wyjaśnił, iż zgodnie z art. 306a § 2 pkt 2 Ordynacji podatkowej organ podatkowy wydaje zaświadczenie, gdy osoba ubiega się o zaświadczenie ze względu na swój interes prawny w urzędowym potwierdzeniu określonych faktów lub stanu prawnego.

Organ powołując się na wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 14 kwietnia 2000r. sygn. akt III SA 1876/99 stwierdził, iż stwierdzenie interesu prawnego sprowadza się do ustalenia związku o charakterze materialnoprawnym między obowiązującą normą prawa administracyjnego materialnego a sytuacją prawną konkretnego podmiotu prawa, polegającą na tym, że akt stosowania tej normy może mieć wpływ na sytuację prawną tego podmiotu w zakresie jego pozycji materialnoprawnej. Jeżeli natomiast akt stosowania danej normy prawnej nie wywiera bezpośredniego wpływu na sferę sytuacji prawnej danego podmiotu, to nie można mówić o interesie prawnym strony.

W ocenie organu w przedmiotowej sprawie o wspomnianym związku nie może być mowy. Doręczenie pisma Ministerstwa Finansów organowi podatkowemu, zdaniem organu, nie stanowi elementu stanu faktycznego sprawy podatkowej, na którą wskazuje strona.

Zażalenie na powyższe postanowienie wniósł skarżący podnosząc, iż przedmiotem rozpoznania winien być wniosek z dnia 14 kwietnia 2008 r., a nie z 18 lutego 2008 r., albowiem braki wniosku z dnia 18 lutego 2008 r. nie zostały uzupełnione w terminie i w dniu 14 kwietnia 2008 r. został złożony nowy wniosek.

Ponadto skarżący wskazał, iż wbrew twierdzeniom organu ma on interes prawny w uzyskaniu wnioskowanej informacji, ponieważ w postępowaniu, które toczy się ponownie po uchyleniu decyzji Dyrektora Izby Celnej jest ona okolicznością istotną i znaczącą dla oceny czy organy podatkowe naruszyły zasadę opisaną w art. 121 § 1 Ordynacji podatkowej.

Skarżący wskazał, iż z pisma Izby Celnej wynika, iż interpretacja zawarta w piśmie Ministerstwa Finansów była podstawą niekorzystnego dla niego rozstrzygnięcia.

Postanowieniem Dyrektora Izby Celnej w P. z dnia [...] października 2008 r., nr [...] utrzymano w mocy zaskarżone postanowienie. W uzasadnieniu organ wyjaśnił, iż pismo Ministerstwa Finansów, na które powołuje się strona, odnosi się do klasyfikacji innych wyrobów, niż produkowanych przez skarżącego, a ponadto dotyczy kontroli celnych importowanych wyrobów, a nie obrotu wyrobami wyprodukowanymi w kraju.

Organ podniósł również, iż okoliczność, że w sprawozdaniu z badań sporządzonym przez Laboratorium Celne powołano się na ww. pismo Ministerstwa Finansów pozostało bez wpływu na zaklasyfikowanie przez organy podatkowe wyrobów produkowanych przez stronę. Zarówno w decyzji organu I instancji jak i decyzji organu odwoławczego nie powoływano się na to pismo.

Zdaniem organu okoliczność, że przedmiotowe pismo znajdowało się przez pewien czas w aktach sprawy organu I instancji nie przesądza o tym, aby jego treść odnosiła się do podatnika.

Skargę na powyższe postanowienie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu wniósł W. M. zarzucając zaskarżonemu postanowieniu naruszenie:

1. art. 61 ust. 1 i 2 Konstytucji RP, art. 1, art. 2, art. 3 ust. 3 pkt. 1 i ust. 2, art. 4, art. 6 ust. 1 pkt. 4, art. 7 ust. 1 pkt. 2 i art. 10 ustawy z dnia 6 września 2001 roku o dostępie do informacji publicznej (Dz. U z 2001 roku, nr 112, poz. 11 98 ze zm.) poprzez ich niezastosowanie,

2. art. 306 a § 2 Ordynacji podatkowej poprzez jego błędne zastosowanie.

Skarżący wskazał, iż obywatel ma prawo do uzyskiwania informacji o działalności organów władzy publicznej oraz osób pełniących funkcje publiczne. Prawo do uzyskiwania informacji obejmuje dostęp do dokumentów (art. 61 ust. 1 i 2 Konstytucji RP). Ponadto podniósł, iż prawo do informacji publicznej obejmuje między innymi uprawnienia do uzyskania informacji publicznej, a także uprawnienie do niezwłocznego uzyskania informacji publicznej zawierającej aktualną wiedzę o sprawach publicznych.

Udostępnieniu podlega informacja publiczna, w szczególności o danych publicznych, w tym treść i postać dokumentów urzędowych, w szczególności stanowiska w sprawach publicznych zajęte przez organy władzy publicznej i przez funkcjonariuszy publicznych w rozumieniu przepisów Kodeksu karnego, treść innych wystąpień i ocen dokonywanych przez organy władzy publicznej.

W ocenie strony skarżącej, do wniosku o udzielenie informacji o dacie doręczenia Dyrektorowi Izby Celnej w P. pisma Ministerstwa Finansów z dnia [...] sierpnia 2004 r., a także o udzielenie informacji, kiedy informacja zawarta w w/w piśmie Ministerstwa Finansów została przekazana do Urzędu Celnego w K. oraz przedłożenie dowodów doręczeń stanowi informację publiczną w rozumieniu cytowanych wyżej przepisów.

Skarżący wskazując na orzecznictwo sądowe podniósł, iż informacja publiczna dotyczy sfery faktów, a informację publiczną stanowi treść wszelkiego rodzaju dokumentów odnoszących się do organu władzy publicznej związanych z tym organem lub w jakikolwiek sposób dotyczących organu, przy czym dotyczy to zarówno dokumentów przez organ wytworzonych jak i tych, których używa on przy realizacji przewidzianych prawem zadań, nawet gdy nie pochodzą wprost od niego.

Ponadto skarżący wskazał, iż ma interes prawny w uzyskaniu zawnioskowanej informacji albowiem w postępowaniu, które toczy się ponownie po uchyleniu decyzji Dyrektora Izby Celnej jest okolicznością istotną czy organy podatkowe naruszyły wobec mojego mocodawcy zasadę opisaną w art. 121 § 1 Ordynacji podatkowej w ten sposób, że zezwoliły na produkcję wyrobów i stosowanie zerowej stawki podatku wielokrotnie potwierdzając prawidłowość takiego stanu znając wcześniej interpretację, na podstawie której wszczęły postępowanie przeciwko podatnikowi i która stała się podstawą sprawozdania z badań, na które również powołują się organy podatkowe w sprawie prowadzonej przeciwko podatnikowi.

Skarżący podniósł, iż z pisma Izby Celnej z dnia [...] lutego 2008 r. wynika, że interpretacja zawarta w wymienionym we wniosku piśmie Ministerstwa Finansów była podstawą niekorzystnego dla niego zapisu w sprawozdaniu z badań dotyczącego próbki pobranej u skarżącego w dniu [...] kwietnia 2008 r. Natomiast sprawozdanie to legło u podstaw niekorzystnych dla niego decyzji.

W odpowiedzi na skargę organ powtórzył argumenty zawarte w zaskarżonym postanowieniu oraz podniósł, iż faktycznie informacja na temat daty doręczenia pisma Ministerstwa Finansów ma charakter publiczny w rozumieniu art. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej to jednakże udostępnienie powyższej informacji następuje z mocy art. 1 ust. 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej w oparciu o odrębne regulacje. Organ wskazał, iż w niniejszej sprawie, ze względu na treść żądania, którego istotą jest potwierdzenie faktu doręczenia pisma, a nie udostępnienie jego treści lex specialis stanowi przepis art. 306 a Ordynacji podatkowej.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

W niniejszej sprawie wobec zarzutów skarżącego podniesionych w skardze w pierwszym rzędzie należało ustalić czego dotyczył wniosek strony, który wszczął postępowanie administracyjne w sprawie będącej przedmiotem kontroli sądowoadministracyjnej. A zatem należy ustalić czy dotyczył on wydania zaświadczenia, czy też dostępu do informacji publicznej.

Wskazać należy, że w razie wszczęcia postępowania na wniosek strony - obowiązkiem organu administracji jest dokładne ustalenie treści żądania strony, które wyznacza rodzaj sprawy będącej przedmiotem postępowania. Organ jest bowiem związany tym żądaniem. Treść żądania wyznacza stosowną normę prawa materialnego lub normę prawa procesowego, która ma podstawowe znaczenie dla ustalenia zakresu postępowania administracyjnego.

W ocenie Sądu w przedmiotowej sprawie organy słusznie potraktowały pismo skarżącego z dnia 14 kwietnia 2008 r. jako wniosek o wydanie zaświadczenia. W piśmie tym strona skarżąca w sposób jednoznaczny wskazała, iż chce urzędowego potwierdzenia kiedy informacja zawarta w piśmie Ministerstwa Finansów została przekazana do Urzędu Celnego w K.. W świetle tak sformułowanego wniosku i w świetle brzmienia art. 306a Ordynacji podatkowej nie ulega wątpliwości, iż skarżący domagał się wydania zaświadczenia. To zaświadczenie stanowi bowiem urzędowe potwierdzenie faktów albo stanu prawnego, wynikającego z prowadzonej przez organ ewidencji, rejestrów bądź innych danych, które znajdują się w jego posiadaniu.

Z powyższych względów zarzut skarżącego naruszenia art. art. 61 ust. 1 i 2 Konstytucji RP, art. 1, art. 2, art. 3 ust. 3 pkt. 1 i ust. 2, art. 4, art. 6 ust. 1 pkt. 4, art. 7 ust. 1 pkt. 2 i art. 10 ustawy o dostępie do informacji publicznej poprzez ich niezastosowanie uznać należy za bezzasadny. Organ w świetle wyraźnego brzmienia wniosku skarżącego nie miał prawa wykraczać poza zakres żądania skarżącego. Wobec powyższego stwierdzić należy, iż w postępowaniu wszczętym wnioskiem skarżącego z dnia 14 kwietnia 2008 r. nie znajdowały zastosowania ww. wskazane przepisy.

Instytucję wydawania zaświadczeń regulują przepisy działu VIIIa Ordynacji podatkowej. W myśl art. 306a § 3 Ordynacji podatkowej zaświadczenie potwierdza stan faktyczny lub prawny istniejący w dniu jego wydania. Stosownie do art. 306a § 4 Ordynacji podatkowej zaświadczenie wydaje się w granicach żądania wnioskodawcy. Przepis art. 306b § 1 Ordynacji podatkowej zobowiązuje organ do wydania zaświadczenia, jeżeli chodzi o potwierdzenie faktów lub stanu prawnego, wynikających z prowadzonej przez ten organ ewidencji, rejestrów lub innych danych znajdujących się w jego posiadaniu. W tym miejscu zauważyć należy, iż zgodnie z art. 306a § 1 Ordynacji podatkowej, organ podatkowy wydaje zaświadczenie na żądanie osoby ubiegającej się o takie zaświadczenie.

Zgodnie z art. 306a § 2 Ordynacji podatkowej zaświadczenie wydaje się, jeżeli:

1) urzędowego potwierdzenia określonych faktów lub stanu prawnego wymaga przepis prawa

2) osoba ubiega się o zaświadczenie ze względu na swój interes prawny w urzędowym potwierdzeniu określonych faktów lub stanu prawnego.

Wyżej przytoczona regulacja prawna jest całościowa, a użycie przez ustawodawcę w tym przepisie zwrotu "jeżeli" wyraźnie wskazuje, iż wydanie zaświadczenia jest czynnością wyjątkową. Prawo do uzyskania zaświadczenia nie przysługuje każdemu w jakiejkolwiek sytuacji, lecz tylko tym wnioskodawcom, którzy spełniają określone przez prawo wymogi.

Zgodnie z art. 306a § 2 pkt 1 Ordynacji podatkowej, zaświadczenie jest wydawane przez organ, jeżeli wymaga tego przepis prawa. W niniejszym stanie faktycznym, nie istnieje żaden przepis, zarówno w Ordynacji podatkowej, jak i ustawie Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, określający, iż organ byłby zobligowany do wydania zaświadczenia w celu użycia go przez wnioskodawcę jako dowodu w postępowaniu przed Sądem lub innym organem administracyjnym.

Natomiast zgodnie z art. 306a § 2 pkt 2 Ordynacji podatkowej o wydanie zaświadczenia może ubiegać się osoba, która ma w tym interes prawny. Rozważania na temat właśnie tej przesłanki są kluczowe dla rozstrzygnięcia zasadności rozpatrywanej skargi.

Twierdzenia skarżącego, iż uzyskanie zaświadczenia mogłoby mu pomóc w postępowaniu sądowym lub przed innym organem prowadzi jedynie do wniosku, iż posiada on jedynie interes faktyczny w uzyskaniu takiego zaświadczenia. Jednakże posiadanie interesu faktycznego nie jest tożsame z posiadaniem interesu prawnego. Interes prawny jest szczególnym rodzajem interesu faktycznego. W doktrynie przyjmuje się, iż interes prawny to taki interes faktyczny, który został wzięty przez prawo w ochronę polegającą na możliwości żądania od organu administracji podjęcia określonych czynności mających na celu zrealizowanie interesu lub usunięcie zaistniałego zagrożenia. Pojęcie to określa relację pomiędzy oczekiwaniami jakiegoś podmiotu w stosunku do organów stosujących prawo a kompetencjami i możliwościami tych organów, jakimi dysponują wobec danego podmiotu (W. Jakimowicz "Publiczne prawa podmiotowe", Zakamycze 2000, s. 130).

Interes prawny, aby mógł być zaspokojony przez administrację, musi być osobisty, własny, indywidualny oraz musi być konkretny, dający się obiektywnie stwierdzić, aktualny i znajdujący swoją podstawę w przepisach prawa materialnego oraz potwierdzenia w okolicznościach faktycznych (B. Adamiak, J. Borkowski "Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz", Warszawa 2000, s. 194). O istnieniu interesu prawnego można mówić wówczas, gdy zgłaszane żądanie oparte jest na konkretnej normie prawnej, a konieczność jego obiektywnego charakteru oznacza, że o istnieniu interesu prawnego decyduje nie przekonanie zainteresowanego, lecz ocena ustawodawcy (Postanowienie NSA z 5 lutego 1998 r., sygn. akt I SA/Po 1242/97, niepubl.).

Wobec powyższego zauważyć należy, iż skarżący miałby prawo uzyskać wnioskowane zaświadczenie, gdyby istniał przepis prawa nadający jego interesowi rangę interesu prawnego. Takiego przepisu jednak brak jest zarówno w Ordynacji podatkowej jak i innych przepisach. Co za tym idzie, nie można uznać za spełnioną przesłankę określoną przez art. 306a § 2 pkt 2 Ordynacji podatkowej. Skoro skarżący nie ma interesu prawnego w uzyskaniu żądanego zaświadczenia, nie może mu być ono wydane.

Z powyższych względów zarzut naruszenia art. art. 306a § 2 Ordynacji podatkowej uznać należy za bezzasadny.

W tym stanie rzeczy skargę należało oddalić jako nieuzasadnioną w oparciu o przepis art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).

/-/P. Miładowski /-/E. Kręcichwost-Durchowska /-/ I. Kucznerowicz