Wyrok WSA w Bydgoszczy, sygn. akt II SA/Bd 78/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy
Data orzeczenia: 2014-05-14 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6139 Inne o symbolu podstawowym 613
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 49,58
journal: Dz.U. 2008 nr 199 poz 1227
law: Ustawa z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz  o ocenach oddziaływania na środowisko

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Renata Owczarzak Sędziowie: sędzia WSA Joanna Brzezińska (spr.) sędzia WSA Leszek Tyliński Protokolant sekretarz sądowy Kamila Wesołowska po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 14 maja 2014 r. sprawy ze skargi L. K.W.K.i C. K.. na postanowienie SKO we W. z dnia [...] listopada 2013 r. nr [...] w przedmiocie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania oddala skargę.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia z [...] lipca 2013r. nr [...] Wójt Gminy C. na podstawie art. 71 ust. 1 i 2, art. 75 ust. 1 pkt 4, art. 84 ust. 1 i 2 oraz art. 85 ust. 1 i 2 pkt 2 ustawy z dnia 3 października 2008r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz.U. Nr 199, poz. 1227) i § 3 ust. 1 pkt 66 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz.U. Nr 213, poz. 1397), po rozpoznaniu wniosku K.-P. Zarządu Melioracji i Urządzeń Wodnych we W. o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia polegającego na budowie zbiornika wodnego małej retencji w Ś., stwierdził brak potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko przedsięwzięcia pod nazwą "Budowa zbiornika wodnego małej retencji w Ś.", w związku z wydaniem decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach.

Obwieszczeniem z dnia [...] sierpnia 2013r. Wójt Gminy C. poinformował o zakończeniu postępowania administracyjnego w sprawie i wydaniu decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla ww. przedsięwzięcia. Obwieszczenie to, zgodnie z jego treścią zostało podane do publicznej wiadomości w sposób zwyczajowo przyjęty w miejscu realizacji inwestycji, tablicy informacyjnej UG C., a także na stronie WWW. [...]

W dniu [...] października 2013r. wpłynęło do organu (nadane [...] października 2013r.) odwołanie L. K. od powyższej decyzji, w którym wnosi o jej uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do jego wniesienia, bowiem niedotrzymanie terminu nastąpiło z przyczyn od strony niezależnych.

Odwołująca się wskazała, że o wydaniu decyzji organu pierwszej instancji dowiedziała się w dniu [...] października 2013r. gdy wraz ze swoim pełnomocnikiem, przeglądała akta sprawy [...] i otrzymała ich kserokopię. Dopiero wtedy miała możliwość zapoznania się z decyzją i odwołanie składa w ciągu siedmiu dni od ustania przeszkody wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do jego wniesienia. Strona nadmieniła, że wójt nie poinformował jej o zebraniu mieszkańców jakie zorganizował [...].09.2013r., nawet [...] października 2013r. gdy zbierała materiały do odwołania nie udzielono w gminie informacji kiedy decyzja była wywieszona na tablicy ogłoszeń UG i zamieszczona w Internecie, każąc składać podanie. Odwołująca podniosła, że prowadzi działalność gospodarczą i nie ma możliwości czytania tablicy ogłoszeń w gminie oraz przeglądania Internetu. O wydanej decyzji powinna zostać poinformowana jako strona zainteresowana jej skutkami. Z tych przyczyn wywiodła, że niedotrzymanie terminu odwołania nastąpiło z przyczyn od niej niezależnych, bez jej winy.

W dalszej części odwołująca się przedstawiła zarzuty wobec treści skarżonej decyzji.

Pismem z dnia [...] listopada 2013r. L. K. w uzupełnieniu odwołania i wniosku przedłożyła Samorządowemu Kolegium odwoławczemu we W. pismo Gminy C. z dnia [...] października 2013r., z którego wynika, że Gmina zawiadomienie o decyzji środowiskowej wywiesiła na tablicy ogłoszeń od [...] do [...] sierpnia 2013r. strona wskazała, że nie jest w stanie tego potwierdzić ani zaprzeczyć, nadal twierdzi, że inwestycja dotyczy jej gruntów zatem powinna zostać poinformowana i wniosła o przesłuchanie jej na okoliczność, że wniesienie odwołania po terminie nastąpiło z przyczyn od niej niezależnych.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze we W. postanowieniem z dnia [...] listopada 2013r. nr [...], na podstawie art. 59 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2013r. poz. 267 z późn.zm.), odmówiło L. K. przywrócenia terminu do złożenia odwołania.

W uzasadnieniu organ odwoławczy przytoczył treść oraz dokonał wykładni przepisów art. 58 i 59 Kodeksu postępowania administracyjnego regulujących instytucję przywrócenia uchybionego terminu do dokonania czynności procesowej. Organ stwierdził, że z akt sprawy wynika, iż wnioskodawczyni jako właścicielka nieruchomości sąsiadującej z terenem, na którym planowana jest sporna inwestycja posiada status strony postępowania (karta informacyjna przedsięwzięcia k. 3, skrócone wypisy ze skorowidza działek). Organ stwierdził również, iż liczba stron w niniejszej sprawie toczącej się w trybie przepisów ustawy z dnia 3 października 2008r. o udostępnianiu informacji o środowisku (...) przekroczyła 20, zatem stosownie do art. 74 ust. 3 tej ustawy, stosuje się przepis art. 49 K.p.a. W świetle tego przepisu w niniejszej sprawie organ pierwszej instancji nie miał obowiązku doręczenia L. K. wydanej decyzji bezpośrednio.

Organ wskazał jako okoliczność istotną, że informacja o wydanej w dniu [...].07.2013r. decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach została upubliczniona w dniu [...].08.2013r. poprzez obwieszczenie Wójta Gminy C. z dnia [...].08.2013r. zamieszczone na tablicy informacyjnej w budynku Urzędu Gminy oraz na stronie internetowej Gminy w Biuletynie Informacji Publicznej (wydruk). Ogłoszenie zostało także wywieszone na tablicy ogłoszeń oraz słupie informacyjnym we wsi Ś. (oświadczenie sołtysa). W ocenie organu odwoławczego, stosownie do art. 49 K.p.a., doręczenie decyzji organu pierwszej instancji należy uznać za dokonane po upływie 14 dni od dnia publicznego ogłoszenia. Od tej daty liczy się 14 dniowy termin do złożenia odwołania, który w tym przypadku został uchybiony.

Kolegium stwierdziło, że wniosek o przywrócenie terminu do złożenia odwołania od decyzji Wójta Gminy C. z [...] lipca 2013r. został nadany za pośrednictwem poczty [...].10.2013r. zatem określony w art. 58 § 2 K.p.a. termin do jego złożenia został dotrzymany skoro strona twierdzi, że przeszkoda ustała w dniu [...].10.2013r., bowiem wtedy zapoznając się z aktami dowiedziała się o decyzji.

Organ stwierdził, że wskazane przez wnioskodawcę powody uchybienia terminu oraz okoliczności, które mają stanowić o braku zawinienia przy niedochowaniu terminu tj. brak informacji o zebraniu mieszkańców brak informacji kiedy wywieszono decyzję na tablicy ogłoszeń oraz fakt, iż strona prowadzi działalność gospodarczą i nie ma możliwości czytania tablicy ogłoszeń w Gminie i przeglądania Internetu, jak również okoliczność, że strona nie trzymała jako osoba zainteresowana przedmiotowej decyzji nie mogą stanowić przesłanki do uwzględnienia wniosku o przywrócenie terminu. Nie było też powodów do przesłuchania strony, na okoliczność braku zawinienia w uchybieniu terminowi. Powody wyłuszczone we wniosku strony nie uprawdopodabniają braku winy strony w uchybieniu terminu.

Terminy w postępowaniu administracyjnym ustawowe oraz urzędowe są terminami zawitymi. Ich niedotrzymanie (uchybienie) powoduje pewne ujemne skutki procesowe, przede wszystkim utratę prawa do wniesienia określonego środka prawnego. Organ wskazał, że o braku winy w uchybieniu terminu można mówić jedynie wówczas gdy zainteresowany podmiot działał z najwyższa starannością, jednakże dopełnienia czynności w terminie stało się niemożliwe z powodu trudnej do przezwyciężenia przeszkody, niezależnej od osoby zainteresowanej. Przytaczając orzecznictwo sądów administracyjnych organ stwierdził zatem, ze strona nie uprawdopodobniła braku swej winy w uchybieniu terminu o którego przywrócenie się ubiega. Ponosi ona winę za brak należytej staranności skoro wiedząc o planowanej inwestycji nie śledziła chociażby informacji ukazujących się na stronie BIP, czy też tablicy ogłoszeń.

Odrębnymi postanowieniami z dnia [...] listopada 2013r. nr [...],[...] Kolegium odmówiło przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od ww. decyzji pierwszoinstancyjnej także C. K. K. W. K.

W skardze z dnia [...] grudnia 2013r. L. K., w imieniu własnym oraz jako pełnomocnik współwłaścicieli nieruchomości W. K. i C. K., wniosła o uchylenie w całości postanowienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. z dnia [...] listopada 2013r. nr [...], którym organ odmówił jej przywrócenie uchybionego terminu, albowiem zostało wydane z naruszeniem prawa tj.:

- nie zostały wyjaśnione wszystkie okoliczności dotyczące jej wniosku o przywrócenie terminu do złożenia odwołania od decyzji Wójta Gminy C. z dnia [...] lipca 2013r. o środowiskowych uwarunkowaniach przedsięwzięcia,

- została przez Kolegium naruszona zasad równości stron, bowiem odmówiło jej przesłuchania na okoliczność niedotrzymania terminu, natomiast pozwoliło Sekretarzowi Gminy złożyć oświadczenia o wywieszeniu decyzji na tablicy ogłoszeń. O treści oświadczenia sekretarza strona nie została przez Kolegium powiadomiona, co nie pozwala na odniesienie się do tego oświadczenia

Skarżący przytoczyli argumenty tożsame jak we wniosku o przywrócenie terminu. Wskazali, iż wójt utrudnia obronę praw strony, nie powiadomił o zebraniu mieszkańców oraz stwarza trudności w złożeniu odwołania.

L. K. zarzuciła, że gdy w dniu [...].10.2013r. otrzymała kserokopie akt, nie było w nich żadnej urzędowej wzmianki o wywieszeniu decyzji na tablicy ogłoszeń. Nie udzielono jej też w tym dniu ustnej informacji kiedy decyzja została wywieszona, została zobowiązana do złożenia podania, informację otrzymała po złożeniu odwołania. O wywieszeniu decyzji na tablicy ogłoszeń powinna zostać sporządzona stosowna dokumentacja w momencie wywieszania decyzji. Nie może być zastępowania oświadczeniem Sekretarza Gminy zoczonym po czasie, na potrzeby sprawy aby została korzystnie dla Gminy rozstrzygnięta. Oświadczenie sekretarza Gminy złożone w czasie rozpatrywana wniosku skarżącej o przywrócenie terminu nie może być miarodajne dla oceny, że wywieszenie decyzji na tablicy ogłoszeń Urzędu Gminy faktycznie miało miejsce.

Nadto Kolegium nie wyjaśniło wszystkich okoliczności podanych we wniosku o przywrócenie terminu do złożenia odwołania.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze we W. wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu postanowienia.

W pismach uzupełniających z [...] lutego i [...] kwietnia 2014r. skarżący podtrzymali skargę, kwestionując argumentacje organu. Podnieśli, że złożony wniosek o przesłuchanie strony nie dotyczył tego czy przegląda Internet i czyta ogłoszenia, ale wyjaśnienia tego czy obwieszczenie o wydaniu przez organ pierwszej instancji decyzji z [...].07.2013r. zostało faktycznie wywieszone i czy są na to wystarczające dowody. Wskazali także stanowisko i zarzuty zawiązane z istotą postępowania w sprawie środowiskowych uwarunkowań dla kwestionowanej inwestycji wraz z materiałami informacyjnymi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej jedynie pod względem zgodności z prawem. Sąd uwzględnia skargę na decyzję lub postanowienie w sytuacji, gdy stwierdzi naruszenie prawa materialnego lub naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy – art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2012r. poz. 270 z późn.zm.), przywoływanej dalej jako "P.p.s.a.". Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 P.p.s.a.).

Sąd zważył, iż w niniejszej sprawie tego rodzaju wady i uchybienia nie nastąpiły, dlatego skarga została oddalona.

Na wstępie podkreślić należy, iż przedmiotem rozpoznania w niniejszej sprawie jest kwestia uchybienia i przywrócenia stronie terminu do wniesienia odwołania od decyzji organu pierwszej instancji stwierdzającej brak potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko przedsięwzięcia pod nazwą "Budowa zbiornika wodnego małej retencji w Ś." w związku z wydaniem decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, wydanej na podstawie przepisów ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz ocenach oddziaływania na środowisko (Dz.U. Nr 199, poz. 227 z późn.zm.), dalej powoływanej jako: "ustawa o udostępnianiu informacji"

Należy mieć na względzie, że w postępowaniu dotyczącym środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację inwestycji stosuje się co do zasady przepisy ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz.U. z 2013r. poz. 267, dalej jako: "K.p.a."), w tym przepisy regulujące tryb doręczeń. Jednak zgodnie z art. 74 ust. 3 ustawy o udostępnianiu informacji, jeśli liczba stron postępowania o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach przekracza 20, stosuje się przepis art. 49 K.p.a.

W ocenie Sądu, z racji liczby stron niniejszego postępowania administracyjnego (co wynika z akt sprawy i pozostaje bezsporne), zasadnie Kolegium stwierdziło, że wskazany przepis znajdował zastosowanie w niniejszej sprawie.

Wśród zasad ogólnych postępowania administracyjnego ustawodawca zawarł zasadę jego dwuinstancyjności (art. 15 K.p.a.) oraz zasadę trwałości decyzji ostatecznej (art. 16 § 1 K.p.a.). Zgodnie ze zdaniem 1 tego przepisu decyzja jest ostateczna jeżeli nie służy od niej odwołanie w administracyjnym toku instancji lub wniosek o ponowne rozpoznanie sprawy. Zarówno w piśmiennictwie jak i orzecznictwie sądów administracyjnym podkreśla się, że decyzja wydana z naruszeniem wskazanej zasady dotknięta jest wadą nieważności określoną w art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a. Kwestią priorytetową dla organów administracji jest zatem ustalenie, w jakiej dacie decyzja staje się ostateczna, a zatem w jakiej dacie upływają terminy do złożenia środków zaskarżenia przewidzianych ustawą. W tym celu ustawodawca określił w rozdziale 8 Kodeksu postępowania administracyjnego sposoby doręczania pism, w tym decyzji administracyjnych.

W art. 49 K.p.a. wskazano, że strony mogą być zawiadomione o decyzjach i innych czynnościach organów administracji publicznej przez obwieszczenie lub w inny zwyczajowo przyjęty w danej miejscowości sposób jeżeli przepis szczególny tak stanowi; w tych wypadkach zawiadomienie lub doręczenie uważa się za dokonane po upływie 14 dni od dnia publicznego ogłoszenia. Podkreślić przyjdzie, że przepis ten wprowadza tzw. fikcję doręczenia. Powyższe wynika z użytego w przepisie zwrotu "uważa się za dokonane", analogicznego do tego, jaki został wprowadzony przez ustawodawcę w art. 44 ust. 4 K.p.a. Wprowadzenie tzw. fikcji dokonania czynności prowadzi do tego, że z upływem terminu określonego w przepisie następuje wskazany w ustawie skutek, w tym wypadku doręczenie decyzji. Analiza przepisów, które posługują się takim sposobem doręczenia prowadzi do wniosku, że - w przeciwieństwie do tych, które stanowią o doręczeniach bezpośrednich lub zastępczych - są to przepisy jednostronnie obowiązujące w tym znaczeniu, że określają najpóźniejszą datę, w której uznaje się, że czynność została dokonana. Jedynie w takim wypadku istnieje bowiem możliwość ustalenia daty, w której decyzja staje się ostateczna.

Ta forma powiadamiania adresatów pism, decyzji lub innych aktów organu prowadzącego postępowanie chroni niewątpliwie w znacznie mniejszym stopniu interesy osób mogących być potencjalnie zainteresowanymi w sprawie i dlatego może być stosowana tylko wyjątkowo, ze względu na znaczną ilość tych osób (stron), a także gdy organ nie jest w stanie ustalić w sposób precyzyjny kręgu podmiotów, które powinny brać udział w całym postępowaniu (zob. J. Borkowski [w:] op. cit. str. 299). Drugą, obligatoryjną przesłanką stosowania tego przepisu jest wyraźne upoważnienie organu do jego stosowania przez przepis szczególny.

Według art. 49 K.p.a. strony mogą być zawiadamiane o decyzjach i innych czynnościach organów administracji publicznej przez obwieszczenie lub w inny zwyczajowo przyjęty w danej miejscowości sposób publicznego ogłaszania, jeżeli przepis szczególny tak stanowi; w tych przypadkach zawiadomienie bądź doręczenie uważa się za dokonane po upływie czternastu dni od dnia publicznego ogłoszenia. Skuteczność doręczenia przez obwieszczenie nie jest warunkowana faktycznym dotarciem ogłaszanej treści do adresata. Nie może bowiem ujść uwadze, że w oparciu o art. 49 K.p.a. strony są jedynie zawiadamiane o tym, że została wydana decyzja. Zapoznanie się z jej treścią wiąże się z koniecznością dokonania przez zainteresowany podmiot czynności faktycznych, które umożliwia poznanie treści decyzji. A zatem niewątpliwie podmiot taki jest w gorszej sytuacji procesowej od sytuacji tej strony postępowania, której decyzja zostaje doręczona bezpośrednio (lub na skutek doręczenia zastępczego). W sytuacji, gdy organ prawidłowo skorzystał z instytucji obwieszczenia i stworzył stronie obiektywną możliwość zaznajomienia się z treścią zawiadomień, trudno mówić o niezawinionym braku udziału przez skarżącą w postępowaniu zakończonym decyzją o środowiskowych uwarunkowaniach doręczoną w drodze publicznego ogłoszenia. Zastosowanie przez organ w niniejszym postępowaniu art. 49 K.p.a. było prawidłowe. Niezasadne jest zatem zarzucanie organowi braku doręczenia skarżącej (indywidualnego, bezpośredniego) odpisu kwestionowanej decyzji. Istotą instytucji doręczenia w drodze publicznego ogłoszenia określonej w wymienionym przepisie jest, o ile przepisy szczególne na to zezwalają (a tak w sprawie było), zawiadamianie stron o wydanych decyzjach i innych czynnościach organów administracji w drodze publicznego obwieszczenia lub w inny zwyczajowo przyjęty w danej miejscowości sposób. Rozwiązanie przyjęte w art. 49 K.p.a. jest rozwiązaniem ekstraordynaryjnym, służącym zapewnieniu szybkiego skutku doręczenia wobec wszystkich podmiotów, które są adresatami danego aktu administracyjnego, jeżeli przepisy szczególne przewidują możliwość posłużenia się taką szczególną formą doręczenia, jaką jest publiczne ogłoszenie (np. wyroki NSA z 15 czerwca 2012 r., sygn. akt II OSK 847/12, publ. Lex nr 1216776; z 23 marca 2010 r., sygn. akt II OSK 45/10, publ. Lex nr 597602).

Art. 129 § 2 K.p.a. stanowi, że odwołanie wnosi się w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji stronie. Skoro – jak zostało wyżej powiedziane - fikcja doręczenia skutkuje tym, że określona jest jedynie końcowa data, w której uznaje się, że dochodzi do doręczenia decyzji, zatem wejście decyzji do obrotu prawnego otwiera, dla podmiotów zawiadomionych o jej wydaniu w trybie art. 49 K.p.a., termin do wniesienia odwołania. Termin określony w przepisie art. 129 § 2 K.p.a. jest terminem prekluzyjnym dla strony, a zatem jego uchybienie powoduje, że czynność prawna podjęta przez stronę po jego upływie jest bezskuteczna.

Należy mieć na uwadze, iż istotą instytucji doręczenia w drodze publicznego obwieszczenia, określonej w art. 49 K.p.a., jest zapewnienie szybkiego skutku doręczenia wobec wszystkich podmiotów, które są adresatami danego aktu administracyjnego, jeżeli przepisy szczególne przewidują możliwość posłużenia się taką szczególną formą doręczenia. Doręczenie przez obwieszczenie jest uważane za prawnie skuteczne po upływie czternastu dni od dnia publicznego ogłoszenia.

Zgodnie z ugruntowanymi poglądami doktryny i judykatury, czternastodniowy termin określony w art. 49 K.p.a., oblicza się od pierwszego dnia w którym nastąpiło obwieszczenie lub innego rodzaju publiczne ogłoszenie w sposób zwyczajowo przyjęty w danej miejscowości (por. np. J. Borkowski [w:] B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Warszawa 2008 r., s. 324, czy A. Wróbel [w:] M. Jaśkowska, A. Wróbel, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Kraków 2005 r., s. 377, por. np. wyroki NSA z 14 marca 2008 r., I OSK 400/07; z dnia 23 marca 2011 r., sygn. akt II OSK 45/10). Decyzja ta jest natomiast publicznie ogłoszona w dniu, w którym obwieszczenie zostało udostępnione w sposób umożliwiający zapoznanie się z nim potencjalnym stronom postępowania, czyli w dniu w którym dokonano zamieszczenia obwieszczenia o wydaniu i treści decyzji na tablicy ogłoszeń właściwego urzędu, na jego stronie internetowej lub we właściwej gazecie. Niezależnie od faktycznej daty zapoznania się stron z treścią obwieszczanej decyzji przyjmuje się, w oparciu o treść art. 49 k.p.a., fikcję prawną, że doręczenie nastąpiło z upływem czternastu dni od publicznego ogłoszenia. Termin doręczenia decyzji obliczać zatem należy od pierwszego dnia, w którym obwieszczenie zostało udostępnione do wiedzy publicznej w sposób zwyczajowo przyjęty - podobnie: postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 października 2011 r., sygn. akt II OSK 2136/11, wyroki NSA z dnia 1 grudnia 2010 r., sygn. akt II OSK 1903/10, z dnia 23 marca 2010 r., sygn. akt II OSK 45/10, z dnia 15 czerwca 2012r. sygn. akt II OSK 847/12 publikowane na stronie internetowej orzeczeń sądów administracyjnych orzeczenia.nsa.gov.pl. Na gruncie wykładni językowej pojęcie "dzień publicznego ogłoszenia" należy zatem rozumieć jako dzień, w którym doszło do publicznego (w sensie dostępności dla osób zainteresowanych) udostępnienia materiałów o określonej treści.

Należy jednocześnie podkreślić, iż w sytuacji, gdy w sprawie dokonywano wielu ogłoszeń publicznych, bieg czternastodniowego terminu, po upływie którego decyzję uważa się za doręczoną, rozpoczyna bieg następnego dnia po pierwszym dniu najpóźniej dokonanego ogłoszenia.

Stwierdzić przyjdzie, że z akt administracyjnych sprawy przedłożonych sądowi wynika jednoznacznie, że dokonane zostały w dniu [...] sierpnia 2013r. liczne ogłoszenia publiczne (na tablicach ogłoszeń w UG w C., we wsi Ś., na stronie bip) o zakończeniu postępowania i wydaniu przez Wójta Gminy C. decyzji w sprawie środowiskowych uwarunkowań dla przedmiotowej inwestycji w trybie art. 74 ust. 3 ustawy o udostępnianiu informacji w zw. z art. 49 K.p.a. W aktach organu pierwszej instancji znajduje się dokument zawierający treść obwieszczenia Wójta Gminy C. z dnia [...] sierpnia 2013r. w sprawie zakończenia postępowania administracyjnego, w którym organ z powołaniem się na ww. przepisy informuje także o wydaniu decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla przedsięwzięcia PN. "budowa zbiornika wodnego małej retencji w Ś.". Obwieszczenie zawiera stosowne pouczenie co do możliwości zapoznania się z treścią decyzji w Urzędzie Gminy C. w terminie 14 dni od doręczenia obwieszczenia. W obwieszczeniu tym wskazano również, iż zostaje podane do publicznej wiadomości w sposób zwyczajowo przyjęty w miejscu realizacji inwestycji, tablicy informacyjnej UG C., a także podano do wiadomości na stronie [...]. Na dokumencie tym znajduje się informacja, o treści: "wywieszono na tablicy ogłoszeń Urzędu Gminy w C. dnia [...].08.2013r. zdjęto dnia [...].08.2013r." wraz z podpisem pracownika organu i podaniem jego stanowiska służbowego.

Organ odwoławczy przeprowadził postępowanie wyjaśniające, wzywając Wójta Gminy C. do dostarczenia dowodów na dokonanie obwieszczenia z dnia [...].08.2013r. o zakończeniu postępowania i wydaniu decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla spornej inwestycji (np. fotografii, oświadczeń organu o wywieszeniu ogłoszenia i.t.p.) oraz na stronie biuletynu informacji publicznej. W odpowiedzi (przy piśmie z dnia [...] listopada 2013r.) Sekretarz Gminy z upoważnienia Wójta Gminy C. przedłożył własne oświadczenie, że od dnia [...].08.2013r. do dnia [...].08.2013r. wywieszone zostało na tablicy informacyjnej w budynku Urzędu Gminy C. obwieszczenie w sprawie zakończenia postępowania dla przedsięwzięcia "Budowa zbiornika wodnego małej retencji w Ś.", oświadczenie sołtysa wsi Ś. A. K., że od dnia [...].08.2013r. do [...].08.2013r. wywieszone zostało na tablicy informacyjnej oraz słupie informacyjnym obwieszczenie Wójta Gminy C. w sprawie zakończenia ww. postępowania administracyjnego oraz wydruk ze strony internetowej biuletynu informacji publicznej Urzędu Gminy w C., potwierdzający zamieszenie stosownego obwieszczenia o zakończeniu postępowania i wydaniu decyzji środowiskowej dla przedsięwzięcia w dniu [...].08.2013r.

Podkreślenia wymaga, że skarżąca początkowo nie kwestionowała faktu dokonania ogłoszeń publicznych (ani w odwołaniu, ani piśmie z [...].11.2013r.), a podnoszone w tym zakresie na etapie postępowania sądowego zarzuty są gołosłowne. Skarżąca nie przedstawiła żadnego dowodu potwierdzającego jej obecne twierdzenie, iż organ nie dokonał publicznego obwieszczenia, w rozumieniu ww. przepisów procedury administracyjnej. L. K. ogranicza się wyłącznie do kwestionowania tej okoliczności, równocześnie podkreślając wszakże wielokrotnie, iż z uwagi na charakter działalności i związane z tym obowiązki nie śledziła (jak również pozostali skarżący) tablicy ogłoszeń na bieżąco. Wskazać zatem należy, że skarżący nie kwestionują w istocie dokonania publicznego ogłoszenia w dniu [...] sierpnia 2013r., ale wyłącznie "poddają to w wątpliwość", dążąc do usprawiedliwienia w ten sposób niedochowania terminu do wniesienia odwołania od decyzji pierwszoinstancyjnej.

W ocenie Sądu w okolicznościach niniejszej sprawy brak jest podstaw do zakwestionowania tego, iż obwieszczenie o decyzji Wójta Gminy C. z dnia [...] lipca 2013r. o środowiskowych uwarunkowaniach ogłoszono dniu [...] sierpnia 2013r.

i zdjęto je w dniu [...] sierpnia 2013 r. Zgromadzony materiał dowodowy jest wystarczający do potwierdzenia tej okoliczności i nie zostały przedstawione dowody przeciwne. Sam zawarty we wniosku o przywrócenie terminu wniosek o przesłuchanie strony na okoliczność braku winy w niedochowaniu terminu, nie wskazuje w jakikolwiek sposób, izby skarżąca kwestionowała jednoznacznie fakt dokonania publicznego ogłoszenia. Na żadnym etapie postępowania nie stwierdziła wszakże, iżby we wskazanym przez organ pierwszej instancji okresie od [...] do [...] sierpnia 2013r. osobiście lub przez pełnomocnika, sprawdzała informacje na tablicy ogłoszeń w Urzędzie Gminy C., lub we wsi Ś. czy też sprawdzała informacje ogłaszane na stronie internetowej biuletynu informacji publicznej. Brak jest zatem podstaw do stwierdzenie, aby niewysłuchanie skarżącej w tym zakresie przez Kolegium miało jakikolwiek wpływ na wynik sprawy.

W wymienionych datach dokonano zatem publicznych obwieszczeń, to znaczy zostały ono udostępnione w sposób umożliwiający zapoznanie się z nimi potencjalnym stronom postępowania. W rezultacie przyjęto - w oparciu o treść art. 49 K.p.a. - fikcję prawną, że doręczenie zawiadomienia o wszczęciu postępowania i doręczenie decyzji nastąpiły po upływie czternastu dni od dnia publicznych ogłoszeń. Z punktu widzenia oceny zastosowania art. 49 K.p.a. najistotniejszym więc jest dzień publicznego ogłoszenia, albowiem zawiadomienie bądź doręczenie uważa się za dokonane po upływie czternastu dni od dnia publicznego ogłoszenia. Wobec powyższego zawiadomienie o decyzji L. K., jak również pozostałych skarżących, należy uznać za dokonane (fikcja doręczenia) po upływie czternastu dni od dnia [...] sierpnia 2013r. Po tym terminie ([...].08.2013r.) rozpoczął zatem dla skarżącej bieg 14-dniowy termin do wniesienia odwołania od kwestionowanej decyzji pierwszoinstancyjnej, wynikający z art. 129 § 2 K.p.a., który upłynął bezskutecznie.

W okolicznościach sprawy bezspornym pozostaje, że skarżąca L. K. (w imieniu własnym oraz pozostałych współwłaścicieli działki nr [...] w miejscowości Ś.) wniosła w dniu [...] października 2013r. odwołanie od ww. decyzji Wójta Gminy C. z dnia [...] lipca 2013r. nr [...] (data nadania pisma w placówce pocztowej operatora publicznego), zatem ze znacznym uchybieniem terminu ustawowego. W odwołaniu tym skarżąca wniosła o przywrócenie terminu do jego wniesienia, wskazując iż jego niedotrzymanie nastąpiło z przyczyn od niej niezależnych.

Skarżąca wywiodła, że o wydaniu decyzji organu pierwszej instancji, od której składa odwołanie dowiedziała się w dniu [...] października 2013r. gdy wraz ze swym pełnomocnikiem, radcą prawnym K. P., przeglądała akta sprawy [...] i otrzymała kserokopię akt. Dopiero wtedy miała możliwość zapoznania się z decyzją i odwołanie składa w terminie siedmiu dni od ustania przeszkody wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do jego wniesienia. Nadmieniła, że Wójt nie poinformował jej o zebraniu mieszkańców jakie zorganizował w dniu [...] września 2013r. dla omówienia inwestycji. Nawet w dniu [...] października 2013r. w Gminie nie udzielono informacji kiedy decyzja była wywieszona na tablicy ogłoszeń na tablicy ogłoszeń UG i zamieszczona w Internecie. Skarżąca podkreśliła, że prowadzi działalność gospodarczą i nie ma możliwości czytania tablicy ogłoszeń w Gminie i przeglądania Internetu. O wydanej decyzji powinna zostać poinformowana jako strona zainteresowana jej skutkami, które są dla niej krzywdzące. Wskazała, że wraz z pozostałymi współwłaścicielami nieruchomości położonej w Ś. nr [...] nie wyraża zgody na sprzedaż jej części pod budowę spornego zbiornika, bowiem na działce tej zamierzają w najbliższym czasie pobudować budynek mieszkalny oraz budynek gospodarczy-garaż (została wydana decyzja o warunkach zabudowy). Zdaniem strony niedotrzymanie terminu do wniesienia odwołania nastąpiło z przyczyn od niej niezależnych.

Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] listopada 2013r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze we W., po rozpatrzeniu powyższego wniosku L. K. odmówiło przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. W motywach tego rozstrzygnięcia organ odwoławczy wskazał, że skarżąca miała możliwość terminowego złożenia odwołania, bowiem nie istniała żadna obiektywna przeszkoda w tym zakresie, której nie mogłaby przezwyciężyć przy dołożeniu należytej staranności w dbałości o własne interesy. Organ stwierdził, iż wnioskodawczyni ponosi winę w nieterminowym złożeniu odwołania bowiem wiedząc o planowanej inwestycji mogła śledzić chociażby ukazujące się ogłoszenia na stronie biuletynu informacji publicznej Urzędu Gminy C.

W okolicznościach niniejszej sprawy Sąd w całości podziela stanowisko organu odwoławczego w zakresie niezasadności wniosku L. K. o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania do decyzji organu pierwszej instancji stwierdzającej brak przeprowadzenia oceny oddziaływania spornej inwestycji na środowisko.

Zgodnie z przepisem art. 58 § 1 K.p.a. w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na prośbę zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. Prośbę o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu. Jednocześnie z wniesieniem prośby należy dopełnić czynności, dla której określony był termin (§ 2). Przywrócenie terminu do złożenia prośby przewidzianej w § 2 jest niedopuszczalne (§ 3). O przywróceniu terminu do wniesienia odwołania postanawia ostatecznie organ właściwy do rozpatrzenia odwołania (art. 59 § 2 K.p.a.).

Przy ocenie zawartej przepisie art. 58 § 1 K.p.a. przesłanki braku winy należy brać pod uwagę obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony należycie dbającej o swoje interesy. Przywrócenie terminu może więc mieć miejsce wtedy, gdy uchybienie terminu nastąpiło wskutek przeszkody, której strona nie mogła usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. W judykaturze do okoliczności faktycznych uzasadniających brak winy w uchybieniu terminu przez stronę lub jej pełnomocnika zalicza się przerwę w komunikacji, nagłą chorobę, która nie pozwoliła na wyręczenie się inną osobą, powódź, pożar, nieprawidłowe doręczenie pisma. Tylko w takich warunkach można przyjąć brak winy w uchybieniu terminu. Przywrócenie terminu nie jest natomiast możliwe, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa (por. postanowienie NSA z 25 września 1998 r., SA/Łd 575/98, wyrok NSA z dnia 13 października 1999 r., III SA 1436/99, wyrok NSA z dnia 25 maja 1998 r., IV SA 2162/96, wyrok NSA z dnia 20 maja 1998 r., I SA/Ka 1718/96). Przepis art. 58 § 1 K.p.a. nie uzależnia uprawnienia do przywrócenia terminu od stopnia zawinienia. To zaś oznacza, że każdy, nawet najlżejszy stopień zawinienia w uchybieniu terminu wyłącza możliwość zastosowania tej instytucji. Uniknięcie negatywnych skutków dokonania czynności postępowania po upływie ustawowego terminu zakreślonego do jej wykonania wymaga więc uprawdopodobnienia nie tylko braku winy umyślnej (przy rozumieniu umyślności jako zamierzonego działania sprzecznego z regułą lub regułami postępowania bądź na powstrzymaniu się od działania mimo obowiązku czynnego zachowania - por. W. Czachórski: Zobowiązania - zarys wykładu, Warszawa 1983, str. 171), ale także lżejszej jej postaci - niedbalstwa (rozumianego jako niedołożenie należytej staranności, jakiej można wymagać od każdej osoby dbającej o swoje interesy - por. W. Czachórski, op. cit, str. 171-172 czy Z. Banaszczyk (w:) Kodeks cywilny. Komentarz pod red. K. Pietrzykowskiego, Warszawa 1999, t. I, str. 930). Wykluczenie winy w uchybieniu terminu wymaga zatem wykazania, że mimo dołożenia wszelkich możliwych w danych warunkach starań, strona nie mogła przezwyciężyć przeszkody, uniemożliwiającej jej dokonanie czynności postępowania w terminie ustawowym. Brak winy przy dokonywaniu czynności procesowej osoba zainteresowana winna uprawdopodobnić, czyli powinna ona stosowną argumentacją wykazać swoją staranność oraz fakt, że przeszkoda była od niej niezależna i istniała przez cały czas aż do wniesienia wniosku o przywrócenie terminu (powstała w czasie biegu terminu do dokonania czynności procesowej i trwała po jego upływie aż do wystąpienia z wnioskiem).

O braku winy strony można zatem mówić tylko wtedy, gdy istniała jakaś przyczyna, która spowodowała uchybienie terminowi. Przyczyna taka zachodzi wówczas, gdy dokonanie czynności w ogóle (w sensie obiektywnym) było wykluczone, jak również w takich przypadkach, w których w danych okolicznościach nie można było oczekiwać od strony, by zachowała dany termin procesowy. Dlatego w każdym przypadku przy ocenie braku winy, jako przesłanki przywrócenia terminu uchybionego przez stronę należy uwzględniać wymaganie dołożenia należytej staranności człowieka przejawiającego dbałość o swe własne życiowo ważne sprawy (tak też SN w postanowieniu z dnia 14 kwietnia 2010 r. III SZ 1/10).

Odnosząc się w tym miejscu do podnoszonych przez skarżącą we wniosku oraz skardze okoliczności należy stwierdzić, że w ocenie Sądu, organ odwoławczy prawidłowo przyjął, że skarżąca nie uprawdopodobniła w wystarczający sposób braku winy w uchybieniu terminu.

Decyzja Wójta Gminy C. z [...] lipca 2013 r. o braku potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia, polegającego na budowie zbiornika małej retencji w Ś., na środowisko w związku z wydaniem decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach została w przepisanym trybie podana do wiadomości publicznej w dniach od [...] do [...] sierpnia 2013r. zarówno na tablicy ogłoszeń w Urzędzie Gminy, na terenie planowanego przedsięwzięcia oraz tablicy ogłoszeń w Ś., a także na stronie internetowej Biuletynu Informacji Publicznej. Jak wyżej wskazano, przepisy szczególne regulowały taki tryb doręczenia decyzji ewentualnym stronom postępowania, wbrew zarzutom wniosku obowiązek skargi doręczenie dokonane w tym trybie okazało się skuteczne, bez konieczności bezpośredniego doręczenia skarżącej decyzji pierwszoinstancyjnej. Zdaniem Sądu, nie można uznać, że podnoszone przez stronę okoliczności stanowiły niemożliwą do przezwyciężenia przeszkodę do złożenia odwołania od decyzji, w wymaganym przez art. 129 K.p.a. terminie. Skarżąca nie powołała się na żadną niezależną od niej przeszkodę uniemożliwiającą zaznajomienie się z treścią decyzji i wniesienie w terminie odwołania. Strona wniosła odwołanie w dniu [...] listopada 2013r., zatem z kilkumiesięcznym uchybieniem terminu ustawowego wraz z wnioskiem o jego przywrócenie. W okolicznościach sprawy, w tym podanych przez stronę w jej wniosku, nie istniały określone w ww. przepisach prawa przesłanki do przywrócenia uchybionego przez L. K. terminu do wniesienia odwołania od ww. decyzji.

Niezależnie od powyższego zwrócić należy uwagę, iż za odmową przywrócenia skarżącej terminu do wniesienia odwołania od decyzji Wójta Gminy C. z dnia [...] lipca 2013r. przemawia również okoliczność, która umknęła organowi odwoławczemu, iż w dacie wystąpienia przez skarżącą z odwołaniem od tej decyzji wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu jego wniesienia, decyzja pierwszoinstancyjna posiała już przymiot ostateczności (z dniem [...] sierpnia 2013r.). W ustawowym terminie żadna ze stron postępowania (których liczba przekraczała 20) nie wniosła bowiem od niej odwołania. Zgodnie zatem z przywoływaną już zasadą trwałości decyzji ostatecznych (art. 16 § 1 K.p.a.), jej wzruszenie mogło nastąpić wyłącznie w trybach nadzwyczajnych określonych w przepisach Kodeksu postępowania administracyjnego. Wskazać przyjdzie, że gdy w postępowaniu administracyjnym występuje wiele stron i wobec wszystkich miną bezskutecznie terminy do wniesienia odwołania, decyzja pierwszej instancji staje się decyzją ostateczną. W takiej sytuacji strona, która twierdzi, że bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu (np. niedoręczono jej decyzji organu pierwszej instancji), nie może już skutecznie uruchomić postępowania odwoławczego (domagać się przywrócenia terminu do złożenia odwołania). Może natomiast domagać się obrony swych praw w trybach nadzwyczajnych postępowania administracyjnego np. wznowienia postępowania zakończonego decyzją ostateczną (art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a.). Wskazać jednocześnie należy, iż zgodnie z dyspozycją art. 147 w zw. z art. 148 § 2 K.p.a. wznowieniowe postępowania z tej przyczyny następuje tylko na żądanie strony, zgłoszone w terminie miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o decyzji. W niniejszej sprawie skarżąca w odwołaniu z [...] października 2013 r. powoływała się na okoliczność, iż w postępowaniu korzystała z pomocy prawnej profesjonalnego pełnomocnika - radcy prawnego, zatem powyższe okoliczności powinny być jej znane.

Sąd stwierdził jednocześnie, że wobec przeprowadzenia uzupełniającego postępowania dowodowego przez Kolegium uzasadniony jest zarzut naruszenia art. 10 § 1 K.p.a., polegający na niezapewnieniu skarżącej czynnego udziału w postępowaniu przed tym organem poprzez zaniechanie powiadomienia strony, przed wydaniem ostatecznego postanowienia, o możliwości zapoznania się i wypowiedzenia co do zgromadzonych dowodów i materiałów oraz złożenia wyjaśnień. Jednakże brak jest podstaw, aby w okolicznościach niniejszej sprawy uznać, iż uchybienie to miało wpływ na wynik ostatecznego rozstrzygnięcia organu w sprawie przywrócenie uchybionego terminu. Nie zaistniały zatem przesłanki do uchylenia z tej przyczyny zaskarżonego postanowienia (art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. a contrario).

Odnosząc się do pozostałych zarzutów skargi i pism procesowych wskazać przyjdzie, iż z uwagi na przedmiot kontrolowanego orzeczenia proceduralnego kwestie i zarzuty związane z istotą merytorycznego rozstrzygnięcia organu pierwszej instancji w sprawie środowiskowych uwarunkowań realizacji przedsięwzięcia, nie podlegały ocenie Sądu w niniejszym postępowaniu.

Bezpodstawnie również skarżący kwestionują określenie się przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze we W. stroną niniejszego postępowania sądowoadministracyjnego. Postępowanie sądowoadministracyjne nie jest kontynuacją postępowania administracyjnego (dwuinstancyjnego). Skarga do sądu administracyjnego na ostateczne rozstrzygnięcie, akt, czynność lub bezczynność organu administracji publicznej inicjuje odrębne postępowanie, w którym stroną pozostaje podmiot skarżący oraz organ, którego działanie lub bezczynności lub przewlekłe prowadzenie postępowania stanowi przedmiot skargi (art. 32 P.p.s.a.). L. K. w imieniu własnym oraz W. K. i C. K. wniosła do tutejszego sądu skargę na ostateczne postanowienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. z dnia [...] listopada 2013r. nr [...] o odmowie przywrócenia, na jej wniosek, terminu do wniesienia odwołania od decyzji Wójta Gminy C. z [...] lipca 2013r. Przedmiot skargi stanowi zatem orzeczenie Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. (organ drugiej instancji), któremu przysługuje przymiot strony w niniejszym postępowaniu sądowoadministracyjnym. Organ pierwszej instancji nie posiada takiego statusu.

Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji.