Postanowienie WSA w Gdańsku, sygn. akt I SA/Gd 457/07
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Data orzeczenia: 2008-02-11 00:00:00+01:00 ()
Symbol z opisem: 6113 Podatek dochodowy od osób prawnych
Hasła tematyczne: Prawo pomocy
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Przyznano prawo pomocy w zakresie częściowym
Powołane przepisy: article: art. 246 par. 2 pkt 2, par. 3
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku Aleksandra Rynduch po rozpoznaniu w dniu 11 lutego 2008 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku "A" Sp. z o.o. [...] o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania postanawia: 1. przyznać wnioskodawcy prawo pomocy przez zwolnienie od kosztów sądowych, 2. odmówić ustanowienia radcy prawnego.


UZASADNIENIE

Wnioskiem z dnia 22 listopada 2007 r., uzupełnionym na formularzu PPPr w dniu 3 stycznia 2008 r., skarżąca spółka zwróciła się do Sądu o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego. Do wniosku dołączono odpis postanowienia Sądu Rejonowego z dnia 7 lutego 2006 r. oddalającego wniosek spółki o ogłoszenie upadłości.

Zgodnie z brzmieniem art. 245 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Natomiast prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego.

W myśl przepisu art. 246 § 2 ww. ustawy osobie prawnej prawo pomocy może być przyznane:

1) w zakresie całkowitym – gdy wykaże, że nie ma żadnych środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania,

2) w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania.

Ponadto zgodnie z przepisem art. 246 § 3 ww. ustawy, adwokata, radcę prawnego, doradcę podatkowego lub rzecznika patentowego można ustanowić dla strony, która nie zatrudnia lub nie pozostaje w innym stosunku prawnym z adwokatem, radcą prawnym, doradcą podatkowym lub rzecznikiem patentowym. Nie dotyczy to adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego ustanowionego na podstawie przepisów o prawie pomocy.

W świetle powołanych uregulowań można przyznać osobie prawnej prawo pomocy tylko w sytuacji, gdy wykaże ona, że nie ma żadnych środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania lub nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Uwzględnienie wniosku w zakresie ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika jest dodatkowo uwarunkowane niepozostawaniem przez stronę w stosunku prawnym z adwokatem, radcą prawnym, doradcą podatkowym lub rzecznikiem patentowym, z wyjątkiem ustanowionego na podstawie przepisów o prawie pomocy.

Negatywną przesłanką ustanowienia dla strony, w ramach prawa pomocy, profesjonalnego pełnomocnika jest zatem, w myśl ostatnio powołanego przepisu, zatrudnianie lub pozostawanie w innym stosunku prawnym z którymś z wymienionych tam podmiotów świadczących zawodowo pomoc prawną. Celem instytucji prawa pomocy jest bowiem umożliwienie stronie skorzystania z konstytucyjnie gwarantowanego prawa do sądu, w sytuacji gdy nie jest ona w stanie pokryć samodzielnie całości kosztów związanych z prowadzeniem postępowania sądowego, których część może stanowić opłacenie profesjonalnego pełnomocnika. Jeżeli strona zatrudnia już takiego pełnomocnika (lub pozostaje z nim w innym stosunku prawnym), ustawodawca uznał, że ma ona wówczas zapewnioną niezbędną pomoc prawną, wobec czego ustanowienie – nawet przy spełnieniu przesłanek z art. 246 § 2 ww. ustawy – kolejnego zawodowego pełnomocnika do reprezentowania interesów strony w postępowaniu jest niecelowe.

Z oświadczenia skarżącej złożonym na formularzu PPPr jednoznacznie wynika, iż udzieliła ona pełnomocnictw radcom prawnym do reprezentowania jej interesów w trzech postępowaniach prowadzonych obecnie przeciwko niej przez różne organy. Nadto w aktach sprawy o sygn. I SA/Gd 456/07 znajduje się pismo procesowe z dnia 23 listopada 2007 r. (skarga kasacyjna), sporządzone w imieniu skarżącej przez radcę prawnego K. B.

W świetle powyższych okoliczności faktycznych i wobec jednoznacznej wymowy powołanego wyżej przepisu art. 246 § 3 cyt. ustawy stwierdzić należało, że po stronie skarżącej spółki zachodzi negatywna przesłanka przyznania prawa pomocy w formie ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika, uniemożliwiająca uwzględnienie jej wniosku w tym zakresie. W konsekwencji rozważyć należy, czy wnioskodawca wykazał, że nie jest w stanie ponieść pozostałych kosztów postępowania, tj. kosztów sądowych.

Zgodnie ze złożonym oświadczeniem o majątku i dochodach skarżąca spółka zaprzestała prowadzenia działalności gospodarczej, nie osiąga obecnie żadnych przychodów, wartość jej środków trwałych według bilansu na dzień 31 grudnia 2005 r. wynosiła 3.598.469,41 zł, ostatni rok obrotowy (według ww. bilansu) zamknęła stratą netto w kwocie 789.076,99 zł, nie posiada żadnych środków na rachunkach bankowych (zadłużenie w rachunku w kwocie 722 zł), stanowiące jej majątek nieruchomości są obciążone znacznymi hipotekami i są z nich prowadzone egzekucje, nie posiada środków na windykację przysługujących jej należności, a ruchomości nie przedstawiają w chwili obecnej wartości handlowej. Postanowieniem Sądu Rejonowego z dnia 7 lutego 2006 r. oddalono wniosek spółki o ogłoszenie upadłości, gdyż uznano, że jej majątek nie wystarczy na zaspokojenie nawet części kosztów postępowania upadłościowego. Z treści uzasadnienia tego orzeczenia wynika, że zobowiązania spółki stanowią ponad 5.000.000 zł i przekraczają wartość jej majątku (najstarsze wymagalne zobowiązania dłużnika pochodzą z 2001 r.), na nieruchomościach spółki ustanowione są zabezpieczenia rzeczowe, które znacznie przewyższają ich wartość rynkową, jej aktywa to ruchomości o wartości około 14.000 zł, przeciwko spółce toczą się egzekucje w poszukiwaniu wierzytelności w łącznej wysokości około 2.341.651,89 zł.

Na podstawie znajdującego się w aktach sprawy odpisu aktualnego z Krajowego Rejestru Sądowego ustalono, że postanowieniem z dnia 30 czerwca 2005 r. komornik sądowy umorzył prowadzoną przeciwko spółce egzekucję z uwagi na fakt, iż z egzekucji nie uzyska się sumy wyższej od kosztów egzekucyjnych (wpis w Dziale 4 Rubryce 4).

Biorąc pod uwagę ustalone okoliczności faktyczne, uznać należało, iż skarżąca spółka udowodniła, że nie ma dostatecznych środków finansowych na poniesienie kosztów sądowych w niniejszej sprawie. Świadczy o tym nieuzyskiwanie jakichkolwiek dochodów, brak zasobów pieniężnych i rozmiar ciążących na spółce wymagalnych zobowiązań.

Z tych względów, na podstawie przepisu art. 246 § 2 pkt 2 i § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w sentencji postanowienia.