Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt IV SA/Wa 1300/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2017-09-21 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6091 Przywrócenie stosunków wodnych na gruncie lub wykonanie urządzeń zapobiegających szkodom
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Alina Balicka, Sędziowie sędzia WSA Joanna Borkowska (spr.), sędzia WSA Anna Falkiewicz-Kluj, Protokolant st. sekr. sąd. Piotr Iwaszek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 września 2017 r. sprawy ze skargi K. P. i T. D. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] marca 2017 r. nr [...] w przedmiocie odmowy nakazania przywrócenia stanu poprzedniego wody na gruncie 1. uchyla zaskarżoną decyzję i utrzymaną nią w mocy decyzję Zarządu Dzielnicy B. z dnia [...] września 2016 r. nr [...]; 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. na rzecz K. P. i T. D. solidarnie kwotę 797 (siedemset dziewięćdziesiąt siedem) zł. tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Uzasadnienie.

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] marca 2017r. znak [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...], po rozpoznaniu odwołania K. P. i T. D. ( dalej jako skarżący ) od decyzji Zarządu [...] z dnia [...] września 2016r., Nr [...], znak: [...] orzekającej o umorzeniu postępowania administracyjnego w sprawie podwyższenia terenu działki nr ew. [...] z obrębu [...], położonej przy ul. [...]. wszczętego na wniosek właściciela działki nr ew. [...] z obrębu [...] położonej przy ul. [...] w [...], uchyliło zaskarżoną decyzję w całości i odmówiło nakazania właścicielce w/w działki I. L., przywrócenia stanu poprzedniego wody na gruncie poprzez obniżenie poziomu terenu działki nr ew. [...] z obrębu [...] do stanu pierwotnego.

Decyzja została wydana w następujących okolicznościach :

Pismem z dnia [...] września 2013r. K. P. wystąpiła do Burmistrza [...] o podjęcie interwencji w sprawie podwyższenia gruntu działki nr ew. [...] z obrębu [...] i przylegającego do niej pasa drogi u. [...] na wysokości nr [...]. Do pisma została załączona dokumentacja zdjęciowa.

W dniu [...] października. 2014r. została przeprowadzona wizja terenu działek nr ew. [...] i [...] z obrębu [...] na okoliczność zalewania działki nr ew. [...]. W trakcie wizji stwierdzono,., że działa nr ew. [...] ([...]) jest wyniesiona w stosunku do działki nr ew. [...] ([...]). Natomiast działka przy ul. [...] jest w obniżeniu w stosunku do działki przy ul. [...]. Działki przy ul, [...],[...].i [...] usytuowane są kaskadowo w taki sposób, że działa przy ul. [...] usytuowana jest powyżej działek przy ul. [...] i [...]. Pomiędzy działkami [...] i [...] nie ma urządzeń uniemożliwiających przedostawanie się wód opadowych. Pismem z dnia [...] listopada 2014r., znak: [...] Zarząd [...] zwrócił się do Wydziału Architektury i Budownictwa [...] o przekazanie pomiarów pionowych gruntu lub innych dokumentów mogących umożliwić ustaleniem czy dokonano podniesienia gruntu działki nr ew, [...] z obrębu [...].

W dniu 26 listopada 2014r. w odpowiedzi na ww pismo Zarządu, Wydział Architektury i Budownictwa [...] poinformował, że w projekcie budowlanym budynku mieszkalnego jednorodzinnego na działce nr ew. [...] z obrębu [...] w [...], zatwierdzonym decyzją Prezydenta [...] Nr [...] o pozwoleniu na budowę z dnia [...] czerwca 2009r. brak jest pomiarów pionowych gruntu. Nadto ww. piśmie z dnia 24 lipca 2013r. wyjaśniono, że w/w projekt budowlany zawierał wszystkie niezbędne rozwiązania uniemożliwiające zalewanie gruntów sąsiednich.

Właściciel posesji ul. [...] w piśmie z dnia [...] grudnia 2014r. złożył obszerne wyjaśnienia dotyczące toczącego się postępowania w sprawie podniesienia gruntu działki nr ew, [...] oraz załączył do akt sprawy dokumentację zdjęciową oraz prywatną opinię hydrogeologiczną, grudzień 2014r., wykonaną na zlecenie T. D. przez mgr inż. A. S.. Zdaniem autorki tej opinii, podniesienie terenu warstwą przepuszczalnego nasypu o średniej miąższości powyżej 40 cm. na działce nr ew. [...] spowodowało zakłócenia stosunków wodnych na działce nr ew. [...] i zmianę pierwotnego kierunku odpływu wód opadowych.

Decyzją Nr [...] z dnia [...] lutego 2015r. Zarząd [...] nakazał właścicielce działki nr, ew. [...]- z obrębu [...] przywrócenie stanu poprzedniego wody na gruncie poprzez obniżenie poziomu terenu działki do stanu pierwotnego. W treści uzasadnienia Zarząd wyjaśnił, że posesja ul. [...] (dz. nr ew. [...]) jest wyniesiona w stosunku do posesji ul [...] (dz. nr ew. [...]), przy czym posesja ul. [...] (dz. nr ew. [...]) jest w obniżeniu w stosunku do posesji ul. [...]. Posesje ul. [...][...],[...],[...] są położone kaskadowo. Pomiędzy posesjami ul. [...] i [...] brak jest urządzeń uniemożliwiających przedostawanie się wód opadowych z posesji nr [...] na posesję nr [...]. Podczas wizji stwierdzono duży spadek ul. [...] w kierunku od posesji nr [...] do posesji [...]. Ponadto z części opisowej do projektu zagospodarowania terenu działki nr ew. [...] wynika, że teren działki winno ukształtować tak, aby stworzyć nieckę wokół budynku zagłębiona poniżej terenu przyległego do granic działki oraz terenu przyległego do budynku w celu uniemożliwienia spływu wody opadowej na drogę oraz działki sąsiednie.

Od powyższej decyzji odwołanie wniosła I. L., w którym zarzuciła m. in. naruszenie przepisów postępowania administracyjnego (art. 7, 77, 80 i 107 kpa.). W treści uzasadnienia odwołująca się podniosła, że zastosowane w zaskarżonej decyzji sformułowania są nieprecyzyjne (np. stwierdzenie, że od strony ul. [...] oraz od strony działki nr ew. [...], działka nr ew. [...] jest w zaniżeniu (brak precyzyjnego określenia wysokości) i istnieje możliwość przedostania się wód opadowych z ul. [...] oraz od strony działki nr ew. [...]). Zdaniem odwołującej się nakazanie właścicielowi grantu przywrócenie stanu poprzedniego lub wykonanie urządzeń zapobiegających szkodom, bezwzględnie wymaga uprzedniego wykazania, iż właściciel istotnie zmienił stan wód na gruncie, a nadto, że zmiana ta szkodliwie wpłynęła na grunty sąsiednie. Z tego względu należało sprawdzić, czy ul. [...] rzeczywiście jest zalewana oraz czy w związku z tym powstała jakakolwiek szkoda, w szczególności że na ul. [...] następuje spadek od nr [...] w kierunku posesji nr ew. [...] i [...]. Biegły powinien ustalić naturalny spływ wód i odpowiednio oznaczyć ten spływ na mapie sytuacyjno-wysokościowej, a następnie wypowiedzieć się w sposób precyzyjny, czy i ewentualnie w jaki sposób prace wykonane przez właściciela działki nr ew. [...] doprowadziły do zmiany kierunku wód oraz czy zmiany te powodują szkody na gruncie sąsiednim.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] decyzją z dnia [...] kwietnia 2015r. sygn. akt [...] uchyliło zaskarżoną decyzję w całości i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji. Kolegium wskazało, iż ponownie rozpoznając przedmiotową sprawę organ pierwszej instancji winien uwzględnić m. in. fakt, iż ustalenia wymagać będzie przede wszystkim to, czy w okolicznościach sprawy doszło do zmian w odpływie wód opadowych na działkę sąsiednią ze szkodą dla gruntów sąsiednich. W tym celu organ pierwszej instancji winien powołać biegłego z zakresu hydrogeologii i melioracji wodnych celem uzyskania wiarygodnego materiału dowodowego w sprawie.

W dniach [...] czerwca 2015r. i [...] sierpnia 2015r. zostały przeprowadzone wizje lokalne na działce nr ew. [...] - posesja [...]. Od strony posesji [...] nie stwierdzono ani zawilgocenia ogrodzenia ani możliwości przedostawania się wód opadowych na grunty sąsiednie. Wzdłuż ogrodzenia wykonano obrzeże plastikowe (palisada) uniemożliwiające przedostawanie się wód opadowych. Podjazd do garażu wykonany jest ze spadkiem w kierunku drogi i działki [...]. Pełnomocnik właściciela działki oświadczył, że będzie wykonane odwodnienie liniowe wzdłuż ogrodzenia murowanego, bramy i furtki, a wody opadowe z odwodnienia liniowego będą odprowadzane na terenie posesji.

W listopadzie 2015r. została wykonana. "Ekspertyza dotycząca zmiany stanu wody na działce nr ew. [...] w związku z podwyższeniem terenu na działce nr ew. [...], położonych przy ul. [...] w [...]" przez dr inż. W. R. - rzeczoznawcę Stowarzyszenia Inżynierów i Techników Wodnych i Melioracyjnych. Skarżący wnieśli o korektę oznaczeń działek oraz o jej uzupełnienie ze względu na brak obiektywnych danych określających głębokość gruntu rodzimego oraz brak porównania rzędnych pierwotnych z aktualnymi.

Biegły R. uznał zgłoszone uwagi za marginalne i wyjaśnił, że przy określeniu grubości nasypów i głębokości gruntu rodzimego oparł się na wynikach wierceń wykonanych przez firmę [...], plany sytuacyjne załączone do ekspertyzy są czytelne i został opracowane przez geodetów.

Skarżący w piśmie z dnia [...] kwietnia 2016r. podnieśli, że skoro z punktu "H" będzie spływać znaczna ilość wody, to mogą się spodziewać, oprócz zawilgocenia murowanego ogrodzenia, powstania dalszych szkód. Z tego względu uznali, że sprawę organ pierwszej instancji powinien skierować do Powiatowego Nadzoru Budowlanego. Zaproponowali także żeby został wykonany sączek drenażowy w odległości min. l,5m od ich ogrodzenia (0,5m szerokości i 0,8m głębokości) oraz aby został odsłonięty fundament ich ogrodzenia na co najmniej 15cm., przy czym grunt powinien być ukształtowany ze spadkiem od ich ogrodzenia w kierunku wykonanego sączka.

Decyzją Kr [...], znak: [...] z dnia [...] września 2016r. Zarząd [...] orzekł o umorzeniu postępowania administracyjnego w sprawie podwyższenia terenu działki nr ew. [...] z obrębu [...] położonej przy ul. [...], wszczętego na wniosek właściciela działki nr ew. [...] z obrębu [...] przy ul. [...] w [...]. W treści uzasadnienia powołano wyniki ww. "Ekspertyzy dotyczącej zmiany stanu wody na działce nr ew. [...] w związku z podwyższeniem terenu na działce nr ew. [...], położonych przy ul. [...] w [...]" sporządzonej przez dr inż. W. R., w której stwierdzono, że na terenie działki nr ew. [...] zarówno w czasie deszczu miarodajnego, jaki ulewnego może dochodzić do chwilowego nieznacznego kilkumilimetrowego podniesienia poziomu wody na jej powierzchni, ale w stopniu niezagrażającym stosunkom wodnym na tej działce oraz na działce nr ew. [...]. Pomimo nieznacznego podniesienia poziomu działki nr ew. [...] można stwierdzić, że nie spowodowało to naruszenia stosunków wodnych w stopniu szkodliwie wpływającym na grunty działki nr ew. [...]. Zdaniem autora ekspertyzy nie zostały również zmienione kierunki odpływu wód opadowych. Tym samym nie zachodzi tu związek przyczynowo - skutkowy pomiędzy podniesieniem terenu na działce nr ew. [...] a zmianą stanu wody na działce nr ew. [...]. Kilkumilimetrowa warstwa wody, która-może na niewielki czas pojawić się na niewielkiej części powierzchni działki nr ew. [...], przylegającej do ogrodzenia z działka nr ew. [...] w czasie deszczu miarodajnego (obliczeniowego), zdarzającego się raz na 5 lat oraz deszczu nawalnego zdarzającego się raz na 10 lat nie stwarza zagrożenia dla panujących tu stosunków wodnych.

Biorąc pod uwagę wyniki ww. ekspertyzy Zarząd uznał, że postępowanie w sprawie stało się bezprzedmiotowe. Zgodnie z przepisem art. 105 § 1 kpa., jeśli postępowanie administracyjne z jakichkolwiek przyczyn stało się bezprzedmiotowe, organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania.

Skarżący wnieśli odwołanie, w którym zarzucili naruszenie przepisów at. 7, 75 § 1, 77, 80 i 107 kpa bowiem ich zdaniem, organ prowadzący postępowanie w sprawie nie dokonał rzetelnej analizy i wyczerpującej oceny ww. Ekspertyzy.

Zaskarżoną decyzją Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] uchyliło zaskarżoną decyzję w całości i odmówiło nakazania właścicielce w/w działki I. L., przywrócenia stanu poprzedniego wody na gruncie poprzez obniżenie poziomu terenu działki nr ew. [...] z obrębu [...] do stanu pierwotnego.

Organ powołał przepis art. 29 ust. 3 ustawy z dnia 18 lipca 2001r. Prawo wodne (tekst jedn.: Dz. U. z 2015r., poz. 469 z późn. zm.), który stanowi, że jeżeli spowodowane przez właściciela gruntu zmiany stanu wody na gruncie szkodliwie wpływają na grunty sąsiednie, wójt, burmistrz lub prezydent miasta może, w drodze decyzji, nakazać właścicielowi gruntu przywrócenie stanu poprzedniego lub wykonanie urządzeń zapobiegających szkodom. Dla prawidłowej oceny tego przepisu istotne znaczenia ma również treść art. 29 ust. 1 prawa wodnego, zgodnie z którym właściciel gruntu, o ile przepisy ustawy nie stanowią inaczej, nie może zmieniać stanu wody na gruncie, a zwłaszcza kierunku odpływu znajdującej się na jego gruncie wody opadowej, ani kierunku odpływu ze źródeł - ze szkodą dla gruntów sąsiednich (ust. 1 pkt 1).

Zastosowanie przez organ pierwszej instancji normy art. 29 ust. 3 ustawy Prawo wodne wymaga ustalenia: po pierwsze, czy właściciel gruntu dokonał zmiany stanu wody na gruncie, a po drugie, czy zmiany te szkodliwie wpływają na grunty sąsiednie. Zastosowanie przepisu art. 29 Prawa wodnego jest uzależnione od wystąpienia skutku w postaci szkody i z tych względów, przesłankami warunkującymi wydanie jednego z nakazów, o jakich mowa art. 29 ust. 3 ustawy są: zmiana stanu wody na gruncie i szkodliwe oddziaływanie takiej zmiany na nieruchomości sąsiednie. Dopiero w razie stwierdzenia spełnienia wszystkich przesłanek wynikających z art. 29 ust. 1 i 3 Prawa wodnego, a zatem także w razie stwierdzenia wyrządzenia szkody dla gruntów sąsiednich, właściwy organ może alternatywnie albo nakazać właścicielowi gruntu przywrócenie stanu poprzedniego, albo wykonanie urządzeń zapobiegających szkodom. Dokonanie zmiany stanu wody na gruncie, która nie oddziałuje szkodliwie na grunty sąsiednie wyklucza możliwość zastosowania przepisu art. 29 ust. 3 ustawy, tj. wydania decyzji nakazującej właścicielowi gruntu przywrócenia stanu poprzedniego.

Rozpoznając przedmiotową sprawę organ pierwszej instancji dopuścił dowód w postaci ekspertyzy dotyczącej zmiany stanu wody na działce nr ew. [...] w związku z podwyższeniem terenu na działce nr ew. [...], położonych przy ul. [...] w [...], sporządzonej przez dr inż. W. R. - rzeczoznawcę Stowarzyszenia Inżynierów i Techników Wodnych i Melioracyjnych. We wniosku końcowym tej ekspertyzy i wyraźnie zaznaczono, że "pomimo nieznacznego podniesienia poziomu działki nr ew. [...] to I można twierdzić, ze nie spowodowało to naruszenia stosunków wodnych w stopniu szkodliwie wpływającym na grunty działki [...]. Nie zostały również zmienione kierunki odpływu wód opadowych. Tym samym nie zachodzi związek przyczynowo - skutkowy pomiędzy podniesieniem terenu na działce nr ew. [...] a zmianą stanu wody na działce nr ew. [...].

Biorąc pod uwagę ww. ekspertyzę SKO w [...] uznało, że nie ma podstawy prawnej do nakazania właścicielce działki ewidencyjnej nr ew. [...] z obrębu [...], położonej przy ul. [...] w [...] przywrócenia stanu poprzedniego wody na gruncie poprzez obniżenie poziomu terenu działki nr ew. [...] z obrębu [...] do stanu pierwotnego.

Skargę na powyższą decyzję wnieśli Skarżący K. P. i T. D., zarzucając:

I. Naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj.: a) naruszenie art. 15 ustawy Kodeks postępowania administracyjnego z dnia 14 czerwca 1960r. (Dz.U. z 2016r. poz. 23 dalej: k.p.a.) polegające na nierozpoznaniu merytorycznym przedmiotowej sprawy przez organ II instancji;

b) naruszenie art. 7 i 77 k.p.a. polegające na niepodjęciu wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz rozstrzygnięcia sprawy, mającego na względzie słuszny interes społeczny i słuszny interes obywatela;

c) naruszenie art. 80 k.p.a., polegające na zaniechaniu dokonania wszechstronnej oceny całokształtu materiału dowodowego zebranego w sprawie, w tym oceny znaczenia i wartości dowodów dla toczącej się sprawy, a zwłaszcza polegające na wybiórczej i niepełnej analizie opinii biegłego dr inż. W. R., która to opinia nie ustala okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy, jest niepełna i niespójna wewnętrznie - w szczególności w zestawieniu z opinią mgr inż. A. S.; d) naruszenie art. 107 § 3 k.p.a. polegające na nie wskazaniu faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn; z powodu" których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, oraz ograniczeniu uzasadnienia decyzji jedynie do przytoczenia przepisów prawa

oraz

II. Naruszenie prawa materialnego, tj, art. 29 ust. 3 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne (t.j. z dnia 27 lutego 2015 r. - Dz. U. z 2015 r., poz. 469 ze zm.) poprzez niewłaściwe zastosowanie tego przepisu i przyjęcie, że nie zaistniały określone w nim przesłanki, tj. nie doszło do zmiany wód na gruncie uczestniczki, która ma szkodliwy wpływ na grunt skarżących, podczas gdy przesłanki te w ogóle nie zostały przez organy administracyjne ustalone.

W związku z powyższym wnieśli o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji, a także zasądzenie od organu na ich rzecz kosztów postępowania wg norm przepisanych, w tym kosztów zastępstwa procesowego.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasowe stanowisko.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje.

Stosownie do treści art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2016 r. 1066 ze zm.) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 270 ze zm.), dalej w skrócie "P.p.s.a."), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, stosując środki określone w ustawie. Kontrola sądu polega na zbadaniu, czy przy wydawaniu zaskarżonego aktu nie doszło do rażącego naruszenia prawa dającego podstawę do stwierdzenia nieważności, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania, naruszenia prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy oraz naruszenia przepisów postępowania administracyjnego w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sąd nie jest przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, zgodnie z dyspozycją art. 134 § 1 P.p.s.a. Sąd administracyjny nie rozstrzyga więc merytorycznie, lecz ocenia zgodność decyzji z przepisami prawa.

Skarga zasługuje na uwzględnienie.

Zasada prawdy obiektywnej nakłada na organ prowadzący postępowanie administracyjne obowiązek ustalenia stanu faktycznego sprawy oraz obowiązek przeprowadzenia wszelkich niezbędnych dowodów. Według art. 77 k.p.a organ jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy, tak aby ustalony stan faktyczny zgodny był z rzeczywistością. Jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. To czy dana okoliczność została udowodniona, można zaś ocenić jedynie na podstawie całokształtu zgromadzonego materiału dowodowego (art. 80 k.p.a.). Organ nie może więc pomiąć przy ocenie żadnego dowodu. W szczególności dowodem mogą być dokumenty, zeznania świadków, opinie biegłych oraz oględziny (art. 75 k.p.a.).

Mają rację skarżący zarzucając, że postępowanie wyjaśniające w przedmiotowej sprawie wykazuje istotne braki. W ocenie Sądu tak organ II instancji jak i organ I instancji nie uczynił zadość obowiązkowi ustalenia stanu faktycznego stanowiącego przedmiot niniejszego postępowania, który wyznaczała dyspozycja art. 29 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne (Dz.U. z 2015r. poz.469 dalej: Prawo wodne).

Przedmiotem rozstrzygnięcia organów obu instancji winno być ustalenie, czy w sprawie nie doszło do zmiany stanu wody na gruncie obejmującym działkę nr [...] położonej przy ul. [...] w [...], a zwłaszcza kierunku odpływu znajdującej się na jego gruncie wody opadowej. Po ustaleniu że do zaistnienia powyższej okoliczności doszło, winna być dokonana ocena, czy powyższe w sposób szkodliwy wpływa na grunt sąsiedni i czy zasadne jest wydanie rozstrzygnięć określonych w art. 29 ust.3 Prawa wodnego. Żadna z powyższych okoliczności nie została przez organy obu instancji w toku przedmiotowego postępowania wyjaśniona, pomimo, że z okoliczności sprawy wynika, że kwestie te wymagały zbadania.

Jak ustalono, właściciel gruntu obejmującego działkę nr [...] dokonał podwyższenia poziomu swojego terenu w stosunku do terenu działki Skarżących. Okoliczność tę potwierdza biegły powołany przez organ I instancji, wskazując na przewyższenia terenu działki nr [...] nad działką nr [...], ułożenie kostki brukowej w północno-wschodniej stronie działki nr [...] z dużym spadkiem w kierunku murowanego ogrodzenia z działką nr [...]. Biegły podnosi także okoliczność braku utworzenia niecki wokół budynku powstałego na działce nr [...] pomimo że taki wymóg wynikał z projektu jej zagospodarowania.

Jak słusznie wskazują skarżący, powyższe winno stanowić punkt wyjścia do zbadania wpływu tych okoliczności na zmianę stanu wód na gruncie, w tym w szczególności kierunku odpływu wody opadowej. W przypadku potwierdzenia zaistnienia takich okoliczności, organ winien dokonać oceny ich szkodliwości.

Żadnego z powyższych ustaleń nie dokonano, bowiem organy obydwu instancji oparły swoje rozstrzygnięcia wyłącznie na opinii biegłego W. R., nie odnosząc się do kwestii ułożenia kostki brukowej w północno-wschodniej stronie działki nr [...] z dużym spadkiem w kierunku murowanego ogrodzenia z działką nr [...] ani braku utworzenia niecki wokół budynku powstałego na działce nr [...].

Nieuprawnione było również, zdaniem Sądu pominięcie przez organy składanego przez Skarżących wniosku dotyczącego porównania pierwotnej wysokości gruntu działki [...] z jej aktualnym stanem, co z pewnością dałoby pełny i wyczerpujący obraz zmian jakie zostały dokonane na gruncie tj. jego podwyższenia i zmiany pierwotnego kierunku spływu wód powierzchniowych.

Okoliczność oparcia rozstrzygnięcia zaskarżonej decyzji, jedynie na części wniosków zawartych w opinii biegłego wskazuje na naruszenie przez organy obu instancji art. 80 k.p.a.

Obowiązek dokonania przez organ rozpatrujący sprawę swobodnej oceny dowodów stanowi podstawową zasadę postępowania dowodowego prowadzonego w ramach postępowania administracyjnego. Zgodnie z ww. zasadą ocena ta winna opierać się na wszechstronnej ocenie całokształtu materiału dowodowego, a rozumowanie, w wyniku którego organ dokonuje ustaleń faktycznych powinno być zgodne z prawidłami logiki.

W realiach niniejszej sprawy nie zostały spełnione warunki uzasadniające przyjęcie, że tak organ I jak i II instancji wypełnił dyspozycję powyższego przepisu. Wskazania wymaga bowiem, że materiał dowodowy w sprawie nie ograniczał się jedynie do opinii biegłego przeprowadzonej na zlecenie organu I instancji. Materiał dowodowy w sprawie obejmował także :

- dokumentację zdjęciową,

- opinię zleconą przez skarżących wykonaną przez A. S., na ustaleniach której w części oparł się biegły W. R.,

- wyjaśnienia skarżących zawarte w pismach składanych w toku postępowania,

- oględziny nieruchomości Skarżących przeprowadzone przez organ I instancji.

Przez wyczerpujące rozpatrzenie materiału dowodowego należy rozumieć takie rozważenie i ustosunkowanie się do każdego ze zgromadzonych w sprawie dowodów, które pozwoli uzyskać jednoznaczność ustaleń faktycznych i prawnych. Dopiero jednoznaczne ustalenie stanu faktycznego sprawy stwarza podstawę do wyrażenia stanowiska, które nie przekracza granic zasady swobodnej oceny dowodów, wynikającej z art. 80 kpa. Przepis ten stanowi bowiem, że organ administracji publicznej ocenia na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona. Oceniając wyniki postępowania dowodowego (wiarygodność i moc dowodów) organ powinien uwzględnić treść wszystkich przeprowadzonych i rozpatrzonych dowodów, wskazując w uzasadnieniu decyzji fakty, które uznał za udowodnione, dowody, na których się oparł oraz przyczyny, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej.

Obok warunku oparcia swobodnej oceny dowodów na całokształcie zebranego w sprawie materiału dowodowego, kolejne ramy prawidłowej oceny dowodów wyznaczają zasady wiedzy, doświadczenia życiowego oraz reguły logicznego myślenia, według których należy w sposób bezstronny, racjonalny i wszechstronny rozważyć materiał dowodowy jako całość poprzez ustalenie mocy i wiarygodności poszczególnych środków dowodowych w ich relacji do pozostałego materiału dowodowego.

Sąd podziela zarzut, skarżących, że opierając się na treści opinii biegłego R., organy nie dostrzegły zawartych w niej sprzeczności.

Po pierwsze nie ma związku logicznego pomiędzy wnioskami końcowymi opinii biegłego, a rekomendacją wprowadzenia zabezpieczeń na działce nr [...] uniemożliwiających spływ wód opadowych na działkę skarżących. Po drugie wobec ustalenia, że kostka brukowa w północno-wschodniej części działki [...] ułożona jest z dużym spadkiem w kierunku działki skarżących, wniosek o braku wpływu powyższego na stosunki wodne i kierunek odpływu wód opadowych wydaje się nielogiczny i sprzeczny z zasadami doświadczenia życiowego.

Powyższe ustalenie pozostaje w sprzeczności także z dokumentacją zdjęciową, z której wynika w sposób nie budzący wątpliwości, do jakiego stopnia teren działki [...] jest zalewany.

Organy obu instancji nie dokonały oceny diametralnie rozbieżnych wniosków wynikających z opinii biegłego powołanego przez organ I instancji i wniosków z opinii opracowanej przez A. S.. Wiarygodność zawartych w dokumentach prywatnych oświadczeń winna być oceniana tak samo, jak innych dokumentów w sprawie (por. wyrok WSA w Poznaniu z dnia 19 lutego 2013 r. sygn. akt II SA/Po 1065/12 )

Sąd podziela również zarzuty skarżących dotyczące braku wiarygodności opinii biegłego R. z uwagi na błędy o charakterze faktycznym tzn. mylone w opracowaniu numery działek i sprzeczne twierdzenia, które utrudniają analizę zebranego materiał.

Powyższe naruszenia znajdują odzwierciedlenie także w treści uzasadnienia zaskarżonej decyzji. Przepis art. 107 § 3 kpa stanowi, iż uzasadnienie faktyczne decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej. Uzasadnienie zaskarżonej decyzji wymogów tych nie spełnia bowiem organ ograniczył się wyłącznie do wniosków dotyczących fragmentów jednego z dowodów, pomijając pozostały zebrany w sprawie materiał dowodowy.

Wykazane powyższej naruszenia przepisów prawa procesowego (art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a.), zdaniem Sądu, nie dały organom należytych podstaw do stwierdzenia, że nie zaistniały przesłanki do zastosowania art. 29 ust. 3 ustawy Prawo wodne.

W przedstawionych okolicznościach Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. "c" oraz art. 135 ustawy z dnia 30

sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718), zwanej dalej p.p.s.a., uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji.

Ponownie rozpatrując sprawę, organ winien zbadać następujące kwestie :

1. Czy podniesienie terenu warstwą przepuszczalnego nasypu o średniej miąższości powyżej 40 cm na działce o nr ewid. [...] spowodowało zakłócenia stosunków wodnych na działce o nr ewid. [...] i zmianę pierwotnego (w odniesieniu do stanu uwzględnionego na mapie dla celów projektowych) kierunku odpływu wód opadowych z tej działki.

2. Czy w wyniku podniesienia terenu na działce o nr ewid. [...] dochodzi do wzmożonego zalewania ulicy [...].

3. Czy podniesienie terenu na działce o nr ewid. [...] miało wpływ na powstanie zawilgocenia murowanego ogrodzenia, znajdującego się na linii granicznej działek o nr ewid. [...] i [...].

4. Czy na działce o nr ewid. [...], utrzymuje się woda, która przepływa z działki o nr ew. [...] poprzez drucianą część ogrodzenia pomiędzy tymi działkami.

Dopiero po wyjaśnieniu powyższych kwestii będzie możliwe stwierdzenie czy nastąpiła zmiana stanu wody w rozumieniu art. 29 ust. 3 ustawy Prawo wodne, wywołana przez podniesienie terenu na działce o nr ewid. [...] i czy zmiana ta ma szkodliwy wpływ na działkę Skarżących.

O zwrocie kosztów postępowania orzeczono na podstawie art. 200 ustawy z dnia 30

sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) oraz § 14 ust.1 lit c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015r. w sprawie opłat za czynności adwokackie ( Dz.U.poz.1800 ze zm.).