Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 358/07
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2007-05-18 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6171 Radcowie prawni i aplikanci radcowscy
Skarżony organ: Minister Sprawiedliwości
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grażyna Śliwińska (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Maria Jagielska Asesor WSA Danuta Szydłowska Protokolant Krzysztof Wierzbicki po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 maja 2007 r. sprawy ze skargi M. K. na decyzję Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] grudnia 2006 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia wyniku egzaminu konkursowego na aplikację radcowską oddala skargę


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] grudnia 2006 r. nr [...] Minister Sprawiedliwości po rozpoznaniu odwołania M. K. od uchwały Komisji Egzaminacyjnej do spraw aplikacji radcowskiej przy Ministrze Sprawiedliwości na obszarze Rady Okręgowej Izby Radców Prawnych we W. z dnia [...] lipca 2006 r. uchylił § 1 zaskarżonej uchwały Komisji Egzaminacyjnej i ustalił, że M. K. uzyskała podczas egzaminu konkursowego przeprowadzonego w dniu [...] lipca 2006 r. łącznie 189 (sto osiemdziesiąt dziewięć) punktów; zaś w pozostałym zakresie zaskarżoną uchwałę nr [...] utrzymał w mocy.

Jako podstawę prawną rozstrzygnięcia wskazał art. 138 § 1 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 z późn. zm.) w zw. z art. 3310 ust. 2 ustawy o radcach prawnych (Dz. U. z 2002 r., Nr 123, poz. 1059 z późn. zm.).

Podstawę faktyczną stanowiły następujące ustalenia:

W dniu [...] lipca 2006 r. M. K. przystąpiła do egzaminu konkursowego na aplikację radcowską przed Komisją Egzaminacyjną działającą na obszarze Rady Okręgowej Izby Radców Prawnych we W.

Uchwałą tej Komisji z dnia [...]lipca 2006 r. ustalony został wynik jej egzaminu na 188 punktów.

M. K. złożyła odwołanie od powyższej uchwały, w którym wniosła o ponowne ustalenie wyniku egzaminu konkursowego, w związku z tym, że w jej ocenie na pytania nr 38 i 198 udzieliła poprawnej odpowiedzi, a na pytanie nr 188 niemożliwym było udzielenie poprawnej odpowiedzi.

Rozpatrując odwołanie Minister Sprawiedliwości uznał, że jest ono częściowo zasadne w części dotyczącej łącznego wyniku punktowego egzaminu, w związku z zaliczeniem odpowiedzi na pytanie 38. W pozostałym zakresie go nie uwzględnił wskazując, że art. 339 ust. 3 ustawy o radcach prawnych stanowi, iż pozytywny wynik egzaminu konkursowego otrzymuje kandydat, który uzyskał z testu co najmniej 190 punktów.

Ustalił, iż egzamin, którego skarżąca była uczestnikiem, przeprowadzony został w trybie zgodnym z wymogami ustawy o radcach prawnych i rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 grudnia 2005 r. w sprawie - powoływania i odwoływania członków komisji egzaminacyjnej do spraw aplikacji radcowskiej oraz szczegółowego trybu i sposobu przeprowadzania egzaminu konkursowego i radcowskiego (Dz. U. Nr 258, poz. 2164 z późn. zm.).

Nie podzielił zarzutów skarżącej odnośnie pytania nr 188, o treści: "W przypadku odmowy udzielenia koncesji na wykonywanie działalności gospodarczej stronie służy:

A. sprzeciw;

B. odwołanie;

C. zażalenie."

Wskazał, że zgodnie z kluczem, właściwą na to pytanie jest odpowiedź "B", skarżąca zaś udzieliła błędnej odpowiedzi "C".

Prawidłowa odpowiedź na pytanie nr 188 wynika z treści przepisu art. 47 ust. 2 ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej, zgodnie z którym udzielenie, odmowa udzielenia, zmiana i cofnięcie koncesji lub ograniczenie jej zakresu w stosunku do wniosku następuje w drodze decyzji. Koncesje mają postać decyzji, zatem zgodnie z przepisami kpa przysługuje od nich odwołanie. Wskazana w kluczu odpowiedź "B" jest więc jedyną prawidłową, a podniesione zarzuty są bez znaczenia, skoro w żadnej z odpowiedzi nie było propozycji odpowiedzi, którą za prawidłową uznaje skarżąca, tj. "prośba o ponowne rozpatrzenie sprawy". Sposób sformułowania pytania i propozycje odpowiedzi wskazują, iż w pytaniu nie chodziło o przypadek, gdy koncesji udziela minister, co wielokrotnie przewidują przepisy. Skarżąca błędnie założyła, iż chodzi o koncesję udzieloną przez ministra, podczas gdy z treści pytania taka informacja nie wynikała i na takim nieuprawnionym założeniu opiera swoje odwołanie. Alternatywne zaś odpowiedzi - "A" i "C" były w sposób oczywisty błędne.

Za bezzasadne uznał zarzuty skarżącej również odnośnie pytania nr 198, które brzmiało: "Osoba prawna może być:

A. członkiem stowarzyszenia;

B. jedynie wspierającym członkiem stowarzyszenia

C. nie może być ani członkiem, ani członkiem wspierającym stowarzyszenia."

Z klucza wynika poprawność odpowiedzi "B", natomiast skarżąca zaznaczyła błędną odpowiedź "A". W odwołaniu skarżąca wskazała, że w polskim systemie prawnym istnieją stowarzyszenia, w których na równych zasadach występują osoby prawne, jak i fizyczne np. lokalne i regionalne organizacje turystyczne, działające w oparciu o ustawę z 25 czerwca 1999 r. o Polskiej Organizacji Turystycznej. Zdaniem jej sformułowanie pytania nie zakładało wzięcia pod uwagę jedynie ustawy o stowarzyszeniach, stąd wybór dokonanej przez nią odpowiedzi "A" jest prawidłowy.

Minister Sprawiedliwości odnosząc się do zarzutu stwierdził, że ogólne odniesienie członkostwa osoby prawnej do każdego stowarzyszenia, jak i treść odpowiedzi "B" będącej cytatem art. 10 ust. 3 ustawy z dnia 7 kwietnia 1978 r. Prawo o stowarzyszeniach (t.j. Dz. U. Nr 79, poz. 855 z 2001 r. ze zm.) wskazuje, że prawidłowa odpowiedź winna być udzielona na gruncie przepisów w/w ustawy, będącej podstawowym aktem prawnym normującym prawo zrzeszania się w stowarzyszeniach.

Stosownie do tego przepisu art. 10 ust. 3 ustawy, osoba prawna może być jedynie wspierającym członkiem stowarzyszenia. Na gruncie tej ustawy nie jest dopuszczalne utworzenie stowarzyszenia osób prawnych, ani też swoistego rodzaju stowarzyszenia mieszanego, którego członkami i założycielami mogłyby być zarówno osoby fizyczne jak i osoby prawne.

Stowarzyszenia osób prawnych tworzone są na podstawie innych ustaw, ale do nich jedynie odpowiednio stosuje się przepisy ustawy Prawo o stowarzyszeniach. Odpowiedź "A" nie jest zatem odpowiedzią prawidłową.

Omawiane pytanie ma charakter ogólny i dotyczy wszystkich osób prawnych, odpowiedź "A" dotyczy członkostwa w każdym stowarzyszeniu. Odpowiedź "B" jest jedyną odpowiedzią poprawną na pytanie nr 198, a zarzut skarżącej uznał za chybiony.

Odnosząc się do zarzutów skarżącej odnośnie pytania nr 38 stwierdził, że na gruncie tego pytania pojawiają się wątpliwości, czy jedyną poprawną odpowiedzią jest odpowiedź "C". Przyznał, że analiza treści art. 291 § 1 Kodeksu karnego, 122 § 1 Kodeksu wykroczeń oraz 130 Kodeksu wykroczeń prowadzi do wniosku, że za prawidłową odpowiedź można również uznać odpowiedź "A" i w tej sytuacji, zasadnym jest zaliczenie jako prawidłowej odpowiedzi "A" udzielonej przez odwołującą się, co skutkuje uznaniem, iż uzyskała ona z egzaminu konkursowego łącznie 189 punktów. Skoro z treści protokołu wynika, iż w dniu 8 lipca 2006 r. skarżąca z egzaminu testowego uzyskała wynik 188 punktów, to koniecznym było uchylenie zaskarżonej uchwały w części dotyczącej ilości uzyskanych przez skarżącą punktów w toku egzaminu, i ustalenie na nowo łącznej ilości punktów, która wynosi 189. Stanowi to jednocześnie, iż brak jest podstaw do podjęcia decyzji zmieniającej wynik egzaminu konkursowego, gdyż skarżąca nie uzyskała ustawowo określonego progu 190 punktów, niezbędnych do uznania wyniku egzaminu za pozytywny.

W skardze złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie pani M. K. zarzuciła zaskarżonej decyzji naruszenie art. 2 i 7 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej oraz art. 33(9) ust. 1 ustawy z 6 lipca 1982 r. o radcach prawnych (tekst jedn. Dz. U. z 2002 r., Nr 123, poz. 1059 ze zm.) i wniosła ojej uchylenie w części dotyczącej ustalenia, iż uzyskała z egzaminu konkursowego 189 punktów oraz pkt II i zasądzenia kosztów postępowania.

Skarżąca zarzuciła, odnośnie pytania 188 błędne założenia w argumentacji Ministra, iż z przepisu art. 47 ust. 2 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej wynika norma prawna pozwalająca na udzielenie odpowiedzi na pytanie nr 188, gdy tak nie jest. Już powierzchowna lektura przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego wskazuje jednoznacznie, że dla określenia charakteru środka zaskarżenia w postępowaniu administracyjnym w sprawie indywidualnej nie wystarczy znajomość samej formy orzeczenia. Potrzebne jest tu też skonkretyzowanie organu orzekającego. Inny środek zaskarżenia przysługuje od decyzji np. wojewody, inny zaś w przypadku decyzji ministra, czy w przypadku postanowienia wójta, inny w przypadku postanowienia samorządowego kolegium odwoławczego. Zatem organ orzekający w sprawie ma tu zawsze istotne znaczenie, a pominięcie tej okoliczności stoi w sprzeczności ze standardami przyzwoitej, profesjonalnej subsumcji przepisów prawa w zakresie instytucji środków zaskarżenia w postępowaniu administracyjnym. Stąd jest całkowicie nieuzasadnione, wskazanie w kluczu prawidłowych odpowiedzi do testu art. 47 ust. 2 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej jako podstawy prawnej wskazującej odpowiedź "B'' jako prawidłową dla pytania nr 188. Wszak ustawodawca a normował tę kwestie kompleksowo, wskazując w ust. 1 art. 47 tejże ustawy także organ właściwy do orzekania tj. ministra. Tak więc dopiero ust. 2 wraz z ust. 1 art. 47 ustawy pozwalają skonstruować normę prawną pozwalającą na rzetelne i prawidłowe określenie rodzaju środka zaskarżenia od odmowy udzielenia koncesji na wykonywanie działalności gospodarczej, stąd należy uznać, że żaden z wariantów odpowiedzi na pytanie nr 188 nie wskazuje prawidłowej odpowiedzi.

Wskazywała, że zgodnie z art. 339 ust. 1 ustawy z 06.07.1982 r. o radcach prawnych, egzamin konkursowy na aplikację radcowską polega na rozwiązaniu testu składającego się z zestawu 250 pytań zawierających po trzy propozycje odpowiedzi, z których tylko jedna jest "prawidłowa", stąd każde z pytań zawartych w teście musi posiadać jedną prawidłową odpowiedź pośród jej trzech wariantów. Zatem jedynym kryterium pozytywnej lub negatywnej oceny wyboru jednego z wariantów jest "prawidłowość" tego wariantu. Klucz nie jest kryterium owej "prawidłowości". Jedynym kryterium "prawidłowości" jest tu stan prawny obowiązujący w dniu egzaminu, jako że to właśnie znajomość stanu prawnego przez zdającego jest przedmiotem egzaminu.

Skarżąca zakwestionowała także stanowisko Ministra Sprawiedliwości odnośnie pytania nr 198, który uznał, że prawidłową odpowiedzą jest odpowiedź "B" nie zaś "A", bo ogólne odniesienie członkowstwa osoby prawnej do każdego stowarzyszenia, jak i treść odpowiedzi "B", będącej cytatem art. 10 ust. 3 ustawy z dnia 7 kwietnia 1978 r. Prawo o stowarzyszeniach (tj. Dz. U. Nr 79, poz. 855 z 2001 r. ze zm.) wskazuje, że prawidłowa odpowiedź winna być udzielona na gruncie przepisów tej ustawy, będącej podstawowym aktem prawnym normującym prawo zrzeszania się w stowarzyszenia.

Zdaniem skarżącej - według literalnej treści pytania i poszczególnych wariantów odpowiedzi stwierdzenie typu "Osoba prawna może być (A) członkiem stowarzyszenia" jest stwierdzeniem pod każdym względem prawidłowym w świetle obowiązujących przepisów i wykazała to w treści odwołania, zarzucając Ministrowi lakoniczne do niego odniesienie i ograniczenie się do arbitralnego stwierdzenia, że prawidłowej odpowiedzi należało udzielić wyłącznie w oparciu o ustawę Prawo o stowarzyszeniach.

"Odpowiedniość" stosowania ustawy Prawo o stowarzyszeniach nie stanowi jakiejkolwiek prawnej przeszkody dla zaakceptowania stwierdzenia, iż w polskim systemie prawnym "Osoba prawna może być (A) członkiem stowarzyszenia". Wskazała, iż w świetle art. 12 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej wolność tworzenia i działania stowarzyszeń nie została ograniczona podmiotowo.

Przyznała, że należałoby zgodzić się z argumentacją Ministra przy przyjęciu, iż udzielenie odpowiedzi na pytanie nr 198 miało nastąpić tylko i wyłącznie w oparciu o przepisy Prawa o stowarzyszeniach. Wówczas należałoby uznać, że to jednak z treści pytania nie wynikało.

Rozstrzygnięcie Ministra odnośnie wątpliwości dotyczących tego pytania także narusza art. 339 ust. 1 ustawy o radcach prawnych bowiem obliguje do zamieszczenia "tylko jednej" prawidłowej odpowiedzi, a zawiera w istocie dwie prawidłowe odpowiedzi, w zależności od przyjętej interpretacji pytania. Minister Sprawiedliwości ten niezgodny z prawem stan akceptuje, ograniczając swoją interwencję do arbitralnego przyjęcia jednego ze sposobu interpretacji.

Skarżąca zarzuciła naruszenie art. 339 ust. 1 ustawy o radcach prawnych oraz art. 2 i 7 Konstytucji Rzeczpospolitej Polskiej. Z treści art. 7 Konstytucji RP, zgodnie z którym organy władzy publicznej działają na podstawie i w granicach prawa, wynika - zdaniem skarżącej, gwarancja jednoznacznego i precyzyjnego sformułowania pytań, której jednakże nie dotrzymano w przypadku pytania nr 188, w którym żadna odpowiedź nie była prawidłowa. Z kolei art. 2 Konstytucji RP, zgodnie z którym RP jest państwem prawa urzeczywistniającym zasady sprawiedliwości społecznej, został naruszony w przypadku pytania nr 198 poprzez akceptację niezgodnego z prawem stanu, jakim jest istnienie dwóch poprawnych odpowiedzi i arbitralne rozstrzyganie o właściwej, a niekorzystnej dla skarżącej interpretacji. Stwierdziła ponadto, że wspomniana niejednoznaczność pytań stała w sprzeczności z dość wysokim poziomem egzaminu, stwarzając poczucie nieadekwatności wymagań organu wobec siebie jako organizatora egzaminu w stosunku do wymagań wobec osoby zdającej.

W odpowiedzi na skargę Minister Sprawiedliwości wnosił o jej oddalenie. Stwierdził, że pytania konkursowe były sformułowane jednoznacznie, a wśród propozycji odpowiedzi była jedna odpowiedź. Spełniały zatem kryteria i określone treścią przepisu art. 339 ust. 1 ustawy o radcach prawnych. Jedynym wyjątkiem było pytanie nr 38, co do którego uznano, iż możliwe było udzielenie dwóch prawidłowych odpowiedzi. W przypadku skarżącej, decyzją Ministra Sprawiedliwości [...] uznano odpowiedź skarżącej na ww. pytanie za pozytywną przyznając jej dodatkowy punkt. Odnośnie zakwestionowanych przez skarżącą pytań o numerach 188 i 198, to zostały sformułowane w ten sposób, że tylko jedna z trzech zaproponowanych odpowiedzi była prawidłowa. Podkreślił, że zadaniem osoby egzaminowanej podczas rozwiązywania testu konkursowego było wybranie spośród trzech zaproponowanych odpowiedzi tej, która jest prawdziwa w oparciu o dane zawarte tylko i wyłącznie w tymże pytaniu, bez czynienia dodatkowych założeń. Pytania oparte były na przepisach prawa, choć odnosiły się nie tylko do samej treści przepisów, ale także do ich rozumienia, wynikającego z orzecznictwa lub doktryny. Niektóre dotyczyły zasady wynikającej z przepisów, inne dotyczyły wyjątków od zasady, przy czym pytania dotyczące zasad skonstruowane były inaczej aniżeli te, które dotyczyły wyjątków. Służyło to realizacji celu egzaminu, którym było sprawdzenie nie tylko wiedzy teoretycznej kandydatów, ale i umiejętności jej zastosowania. Z kontekstu pytania i zaproponowanych odpowiedzi osoba egzaminowana mogła i powinna była wywnioskować, jaki jest jego sens i czego dotyczy. Dlatego też zarzuty co do niejednoznaczności kwestionowanych pytań należy uznać za nieuzasadnione, jako że wynikają one z ich niewłaściwego zrozumienia i poszukiwaniu odpowiedzi poza ich treścią, niekiedy zbytniej pochopności w ich ocenie lub przeciwnie - doszukiwaniu się ukrytych znaczeń.

Odnośnie zarzutów skarżącej co do pytania nr 188 Minister Sprawiedliwości podtrzymał stanowisko zajęte w zaskarżonej decyzji i wskazaną argumentację. Wynikająca z klucza odpowiedź "B" została oparta na treści przepisu art. 47 ust. 2 ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej. Koncesje mają postać decyzji, zatem zgodnie z przepisami k.p.a przysługuje od nich odwołanie. Pytanie nr 188 dotyczyło szczególnych sytuacji, tj. decyzji wydawanych przez wojewodę bądź starostę (np. wydobywanie kopalin pospolitych) - wymagało więc wyjścia poza zasadnicze rozwiązania. Celem pytania było nie tylko sprawdzenie wiedzy, ale również wykazanie się umiejętnością z niej korzystania i logicznego myślenia. Należało dokonać wnikliwej selekcji propozycji odpowiedzi. Skoro więc złożenie sprzeciwu (odpowiedź "A") powoduje wyeliminowanie decyzji, a tym samym wniosku z obrotu prawnego, a zażalenie (odpowiedź "C") przysługuje wyłącznie na postanowienia, to prawdziwa mogła być jedynie odpowiedź "B", więc zarzut braku prawidłowej odpowiedzi na pytanie nr 188 jest bezpodstawny.

W odniesieniu do pytania nr 198 podkreślił, że odnosiło się do zasady, a więc odpowiedź winna być udzielona na gruncie zasadniczego w tej materii aktu prawnego, w tym wypadku - ustawy z dnia 7 kwietnia 1989 r. - Prawo o stowarzyszeniach. Gdyby w omawianym pytaniu podano o jaki akt prawny chodzi, nie spełniłoby swej roli jako pytanie egzaminacyjne, służące wykazaniu wiedzy i umiejętności z niej korzystania. Zarówno ogólny charakter pytania jak i treść propozycji odpowiedzi zawarta w punkcie "B" (będąca cytatem art. 10 ust. 3 ustawy - Prawo o stowarzyszeniach), wystarczająco jasno wskazywały jedyną prawidłową odpowiedź. Odnośnie przywołania art. 12 Konstytucji RP, co do zasady, że wolność tworzenia i działania stowarzyszeń nie została ograniczona podmiotowo podkreślił, że wolność nie oznacza dowolności, musi więc istnieć zarówno zasadniczy akt prawny odnoszący się do wszystkich stowarzyszeń, jak i stosowne przepisy określające tworzenie i działalność stowarzyszeń szczególnych. Treść pytania w żadnym razie nie sugerowała odesłania do regulacji szczególnych, szukanie odpowiedzi na ich gruncie (gdy do tworzonych na ich podstawie stowarzyszeń przepisy ustawy - Prawo o stowarzyszeniach stosuje się odpowiednio) było bezpodstawne jako wykraczające poza ramy pytania. Zapis dotyczący odpowiedniego stosowania ustawy Prawo o stowarzyszeniach do stowarzyszeń tworzonych na podstawie innych ustaw przesądza bowiem o tym, że jest to w tej dziedzinie akt podstawowy, zgodnie z którym osoba prawna może być jedynie wspierającym członkiem stowarzyszenia. Wybrana przez skarżącą odpowiedź "A" jest zatem niewłaściwa.

Z powyższego wywiódł, że nie doszło do naruszenia art. 2 i 7 Konstytucji Rzeczpospolitej Polskiej oraz art. 339 ust. 3 ustawy o radcach prawnych, wobec prawidłowego ustalenia, że skarżąca otrzymała z egzaminu konkursowego na aplikację radcowską 189 punktów i nie uzyskała pozytywnego wyniku z egzaminu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

Zgodnie z art.1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153 z 2002 r. poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle § 2 powołanego wyżej artykułu, kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sądy administracyjne sprawują więc kontrolę aktów i czynności z zakresu administracji publicznej pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi.

W rozpatrywanej sprawie zaskarżona decyzja Ministra Sprawiedliwości odpowiada prawu.

Na wstępie wskazać należy, iż egzamin konkursowy w którym brała udział skarżąca odbył się w roku 2006, co oznacza, że w sprawie miały zastosowanie przepisy ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o radcach prawnych - dalej urp. (Dz. U. z 2002 r. Nr 123, poz. 1059 ze zm.) w jej ostatecznym kształcie nadanym ustawą z dnia 30 czerwca 2005r. o zmianie ustawy - Prawo o adwokaturze i innych ustaw (Dz. U. Nr 163, poz. 1361).

Przede wszystkim należy stwierdzić, że postępowanie konkursowe jest odrębnym postępowaniem administracyjnym, którego wynik ma bezpośredni wpływ na możliwość wszczęcia kolejnego postępowania administracyjnego w przedmiocie wpisu na listę aplikantów radcowskich. Wynika to z brzmienia art. 33 ust. 1 urp. stanowiącego, iż nabór na aplikację radcowską przeprowadza się w drodze egzaminu konkursowego na tę aplikację, a uzyskanie pozytywnej oceny z egzaminu, zgodnie z ust. 3 cyt. artykułu, uprawnia kandydata do złożenia, w przeciągu 2 lat od dnia ogłoszenia wyników konkursu, wniosku o wpis na listę aplikantów. Samo postępowanie konkursowe w stosunku do określonej osoby rozpoczyna zgłoszenie o przystąpieniu do egzaminu konkursowego na aplikację (art. 333 ust. 1 urp.). Zgłoszenie nieodpowiadające warunkom formalnym określonym w ust. 2 cyt. wyżej artykułu, wymaga od przewodniczącego komisji konkursowej wezwania do usunięcia braków formalnych w trybie art. 64 § 2 k.p.a. a w dalszej konsekwencji skutkuje pozostawieniem zgłoszenia bez rozpoznania - art. 333 ust. 4 i ust. 5. O tym, iż w przypadku postępowania konkursowego mamy do czynienia z samodzielnym postępowaniem administracyjnym, decyduje również możliwość uruchomienia przez kandydata faktycznej weryfikacji raz ustalonego wyniku egzaminu. Jak stanowi art. 3310 ust.1 urp. wynik egzaminu konkursowego kandydata ustala, w drodze uchwały specjalnie do tego celu powołany, na podstawie art. 331 ust. 1 urp. przez Ministra Sprawiedliwości, organ - komisja egzaminacyjna do spraw aplikacji radcowskiej, od uchwały której to komisji przysługuje zainteresowanemu odwołanie dotyczące wyników egzaminu do Ministra Sprawiedliwości; Minister Sprawiedliwości jest organem wyższego stopnia w stosunku do komisji (art. 3310 ust. 2 i art. 331 ust. 2 urp.). Jak już wyżej zaznaczono, pozytywny wynik egzaminu konkursowego daje kandydatowi uprawnienie do skutecznego złożenia przez niego wniosku o wpis na listę aplikantów radcowskich, który to wniosek zostanie rozpatrzony pod względem spełniania przez kandydata warunków, o których mowa w art. 33 ust. 2 urp. Przywołane wyżej przepisy w sposób jednoznaczny wskazują, że postępowanie konkursowe jest odrębnym postępowaniem administracyjnym, w którym decyduje się czy stronie wszczynającej to postępowanie (zgłoszeniem o przystąpieniu do egzaminu) przyznane zostanie uprawnienie złożenia wniosku o wpisanie na listę aplikantów radcowskich, czy też nie. O uprawnieniu tym decyduje powołany w tym celu przez organ państwowy inny organ, od którego rozstrzygnięcia w sprawie indywidualnej przysługuje odwołanie. Równocześnie przepisy ustawy o radcach prawnych ani nie określają wprost tego rozstrzygnięcia jako decyzji, ani też nie precyzują trybu składania odwołania (nie ma terminu do złożenia odwołania). Tym niemniej z przywoływanych przepisów wynika, że mamy tu do czynienia z rozstrzygnięciem o charakterze decyzji administracyjnej, a w konsekwencji zastosowanie znajdują przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego bez konieczności stwierdzania tego w akcie prawnym.

Tak więc dla ubiegania się przez osobę zainteresowaną o wpis na listę aplikantów radcowskich, możliwość dochodzenia, w odrębnym postępowaniu administracyjnym (w drodze odwołania od uchwały komisji) ponownego ustalenia wyniku egzaminu ma decydujące znaczenie, zważywszy iż w tak rozumianym postępowaniu od decyzji Ministra Sprawiedliwości przysługuje skarga do sądu administracyjnego zgodnie z art. 3 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) - dalej p.p.s.a.

Skarżąca w niniejszej sprawie skorzystała z obu tych możliwości.

W rozpatrywanej sprawie pani M. K. z uwagi na uzyskanie 189 punktów - po rozpatrzeniu jej odwołania przez Ministra Sprawiedliwości - otrzymała ocenę negatywną.

Stosownie do art. 339 ust. 3 urp. pozytywny wynik egzaminu otrzymuje kandydat, który uzyskał z testu co najmniej 190 pkt. W złożonym odwołaniu od uchwały komisji skarżąca podnosiła, że na pytania nr 38 i 198 udzieliła poprawnej odpowiedzi, zaś na pytanie 188 niemożliwym było udzielenie odpowiedzi poprawnej.

Wymaga podkreślenia, że sąd administracyjny nie jest i nie może być trzecią instancją, która władna jest dokonać sprawdzenia testu. Jak na wstępie uzasadnienia podkreślono, sąd uprawniony jest jedynie do dokonania kontroli zaskarżonej decyzji pod względem jej zgodności z prawem tak materialnym, jak też procesowym.

W przypadku dokonywania kontroli decyzji Ministra Sprawiedliwości wydanych na podstawie art. 138 § 1 k.p.a. w związku z art. 3310 ust. 2 ustawy o radcach prawnych Sąd ma w pierwszym rzędzie zbadać, czy organ uczynił zadość obowiązkowi ponownego rozpatrzenia sprawy, a więc czy dokonał powtórnej analizy akt sprawy pod kątem ustalonego, a kwestionowanego przez stronę postępowania (kandydata) wyniku egzaminu. Sąd ma za zadanie sprawdzić, czy to powtórne rozpatrzenie sprawy nie ma charakteru pozornego, skrótowego, pobieżnego, czy nie zawiera sprzeczności albo oczywistych błędów, gdy idzie o ocenę zgromadzonych dowodów.

W rozpatrywanej sprawie, w ocenie Sądu, organowi nie można postawić zarzutu, że sprawę załatwił z naruszeniem norm procesowych. Jak wynika z uzasadnienia decyzji organ przeanalizował całość dokumentacji związanej z przeprowadzonym egzaminem i stwierdził, iż w sprawie należało kandydatce zaliczyć odpowiedź na pytanie 38, co wpłynęło na łączny wynik punktowy egzaminu, nie dało jednak podstawy do przyjęcia jego pozytywnego wyniku, bowiem nie miały miejsca inne uchybienia, które stanowiłyby o innym wyniku konkursu.

Z tego względu nie można mieć zastrzeżeń do organu, że w obszernych wyjaśnieniach odniósł się wyłącznie do kwestii wskazywanych przez skarżącego jako wadliwych i działających na jego niekorzyść, bowiem skarżąca w sposób jednoznaczny postawiła zarzuty w złożonym organowi odwołaniu, czym ukierunkowała jego działania.

Co do warstwy merytorycznej zarzutów, wypada zauważyć, że mimo iż brak jest podstaw do dokonania zbadania przez sąd, czy prawidłową jest odpowiedź zakreślona w kluczu odpowiedzi, czy też odpowiedź udzielona przez skarżącego, to jednak z uwagi na to, że skarga oparta jest na takich właśnie zarzutach, nie może być Sądowi obojętna pod względem treści. Oznacza to, że odpowiedź, która jest oczywiście wadliwa, choć ujęta jest we wzorniku odpowiedzi jako prawidłowa, nie może być akceptowana przez organ sprawdzający test egzaminacyjny i nie może konsekwentnie być honorowana przez Sąd w razie pominięcia przez organ tej wadliwości.

W zakresie odpowiedzi na pytania 188 i 198 skarżąca polemizuje ze stanowiskiem Ministra Sprawiedliwości, który szczegółowo uzasadnia swoje stanowisko. W sytuacji tak szczegółowego uzasadnienia przez organ zasadności prawidłowości odpowiedzi zawartych w kluczu odpowiedzi, brak jest podstaw do zakwestionowania przez sąd administracyjny takiej odpowiedzi jako wadliwej procesowo, bo wyłącznie z tego powodu można byłoby uwzględnić skargę w tej części.

Sąd nie podzielił również przekonania skarżącej, że na pytanie 188 niemożliwe jest udzielenie poprawnej odpowiedzi, a na pytanie 198 udzieliła odpowiedzi poprawnej.

Stosownie do art. 339 ust. 1 ustawy o radcach prawnych test podlegający rozwiązaniu na egzaminie konkursowym składać się ma z 250 pytań, zawierających po trzy propozycje odpowiedzi, z których tylko jedna jest prawidłowa.

Należy zauważyć, że na udzielenie prawidłowej odpowiedzi zasadniczy wpływ ma uważna lektura pytań. Organ w sposób wyczerpujący wyjaśnił stronie dlaczego wskazane w kluczu odpowiedzi są prawidłowe.

Sąd tę ocenę podziela i stwierdza, że nie dopatrzył się naruszenia prawa zaskarżoną decyzją, mającego wpływ na wynik sprawy. Uzasadnienie decyzji Ministra spełnia, w ocenie Sądu, wymogi art. 107 § 3 k.p.a. w szczególności w części odnoszącej się do podniesionych konkretnych zarzutów i w tej mierze braki uchwały Komisji Egzaminacyjnej ustalającej wynik egzaminu skarżącej zostały naprawione przez organ odwoławczy.

Mając powyższe na uwadze, Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł jak w sentencji.