Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt I SA/Gl 783/22
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2022-10-19 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6537 Egzekucja należności pieniężnych, do których  nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 ust. 3  ustawy o f
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 33 par. 2, art. 34
journal: Dz.U. 2022 poz 479
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Anna Tyszkiewicz-Ziętek, Sędzia WSA Borys Marasek, Asesor WSA Katarzyna Stuła-Marcela (spr.), , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 19 października 2022 r. sprawy ze skargi A. R. na postanowienie Poczty Polskiej S.A. Centrum Obsługi Finansowej w Katowicach z dnia 10 maja 2022 r. nr COF.OUR.6375.27963.2021 ŁD.PM.ZZ 11697268 w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym oddala skargę.


UZASADNIENIE

1. A. R. (dalej: skarżący) wniósł skargę na postanowienie Poczty Polskiej S.A. Centrum Obsługi Finansowej w Katowicach (dalej: organ lub wierzyciel) z 10 maja 2022 r. nr COF.OUR.6375.27963.2021 ŁD.PM.ZZ 11697268 w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym.

2. Stan sprawy.

2.1. W postanowieniu z dnia 10 lutego 2022 r. Dyrektor Centrum Obsługi Finansowej Poczty Polskiej S.A. działając jako organ pierwszej instancji:

- oddalił zarzut nieistnienia obowiązku wskazanego w tytule wykonawczym z dnia 26 sierpnia 2021 r.,

- oddalił zarzut braku uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia jeżeli jest wymagane.

2.2. W piśmie z 22 lutego 2022 r. stanowiącym zażalenie na ww. postanowienie, skarżący wniósł o przedstawienie dokumentów świadczących o skutecznym doręczeniu imiennej książeczki opłaty abonamentowej i indywidualnego numeru identyfikacyjnego użytkownika. Oświadczył, iż ww. dokumentów nigdy nie otrzymał. Wniósł o uznanie jako nieskuteczne doręczenie upomnienia z dnia 31 maja 2021 r.

2.3. Po rozpoznaniu zażalenia, postanowieniem zaskarżonym w niniejszej sprawie, organ drugiej instancji utrzymał w mocy ww. postanowienie.

W uzasadnieniu wskazał, że obowiązki związane z rejestracją odbiorników radiofonicznych/telewizyjnych i opłatami abonamentowymi mają swoje źródło w przepisach ustawy z dnia 21 kwietnia 2005 r. o opłatach abonamentowych (t.j. Dz. U. z 2020 r. poz. 1689 z późn. zm. – u.o.a.). Ustawa poprzedzająca ww. ustawę to ustawa z dnia 29 grudnia 1992 r. o radiofonii i telewizji, która weszła w życie z dniem 1 marca 1993 r. (t.j. Dz. U. z 2020 r., poz. 805 z póżn. zm.).

Obowiązek wnoszenia opłat abonamentowych rozpoczyna się od następnego miesiąca po dokonaniu rejestracji używanych odbiorników i trwa do dnia poprzedzającego dzień ich wyrejestrowania lub do miesiąca, w którym zgłoszono w placówce operatora wyznaczonego uprawnienia do zwolnienia od opłat abonamentowych bądź uzyskano zwolnienie z mocy prawa przysługujące z tytułu ukończenia 75 roku życia na podstawie ustawy z dnia 23 lipca 2015 r. o zmianie ustawy o opłatach abonamentowych (Dz. U. z 2015 r., poz. 1324).

W postanowieniu z dnia 10 lutego 2022 r. odnosząc się do wniesionego zarzutu nieistnienia obowiązku wierzyciel zasadnie wskazał, iż rejestracja odbiornika telewizyjnego używanego pod adresem ul. [...], [...] W. dopełniona została na dane osobowe skarżącego. Po zgłoszeniu rejestracji wydana została skarżącemu książeczka radiofoniczna, która służyła do wnoszenia opłat abonamentowych. Na dowód powyższego przedstawiono wydruk z bazy danych o abonentach Poczty Polskiej S.A. potwierdzający zarejestrowanie w elektronicznej bazie danych i wnoszenie opłat abonamentowych.

Zgodnie z rozporządzeniem Ministra Transportu z dnia 25 września 2007 r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych (Dz. U. Nr 187 z 2007 r. poz. 1342) nadany został skarżącemu jako użytkownikowi zarejestrowanego odbiornika indywidualny numer identyfikacyjny [...]. Dowód w postaci duplikatu zawiadomienia o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego przesłanego pismem z dnia 31 Iipca 2008 r. na adres wskazany przez skarżącego w czasie rejestracji odbiornika, pod którym pozostawał zameldowany do lutego 2014 r., przesłano wraz z postanowieniem z dnia 10 lutego 2022 r.

Rozporządzenie Ministra Transportu z dnia 25 września 2007 r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych nie anulowało wcześniej zgłoszonych przez użytkowników wniosków rejestracyjnych, a jedynie zastąpiło dotychczasowe książeczki opłat indywidualnym numerem identyfikacyjnym. Tym samym użytkownicy odbiorników radiofonicznych/telewizyjnych, którzy dokonali rejestracji odbiorników na podstawie przepisów wykonawczych wynikających z ustawy z dnia 29 grudnia 1992 r. o radiofonii i telewizji oraz wcześniejszych uregulowań prawnych poprzedzających ustawę o opłatach abonamentowych, pozostali abonentami zobowiązanymi do uiszczania opłat.

W myśl § 5 ust. 2 zdanie drugie rozporządzenia z 25 września 2007 r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych, Poczta Polska była zobowiązana wyłącznie do powiadomienia użytkowników o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego, poprzez przesłanie zawiadomienia w formie wzoru, stanowiącego załącznik nr 2 do rozporządzenia. Przywołany przepis mówi bowiem o "powiadomieniu" użytkowników, a więc przesłaniu zawiadomienia w zwykłej przesyłce listowej (bez potwierdzenia odbioru), na prawidłowy adres abonenta. Skoro powołany przepis mówi o powiadomieniu, to nadanie listu zwykłego na adres abonenta jest wyłącznym i wystarczającym w tym stanie prawnym działaniem Poczty Polskiej, która wobec skarżącego w sposób prawidłowy wykonała ciążące na niej obowiązki wynikające z powołanego przepisu.

Poczta Polska S.A. posiada w swoich zasobach archiwalnych elektroniczną wersję "Zawiadomień o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego użytkownikowi odbiorników radiofonicznych/telewizyjnych", bowiem nadanie indywidualnych numerów identyfikacyjnych i wygenerowanie zawiadomień informujących o tym fakcie następowało przy pomocy programów informatycznych zawierających bazę zarejestrowanych abonentów. Wskazano na dowód w postaci wydruku z bazy danych o abonentach Poczty Polskiej S.A. potwierdzający przesłanie dnia 31 Iipca 2008 r. pakietu startowego (P) zawierającego zawiadomienie o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego wraz ze spersonalizowanymi blankietami wpłat.

Wskazano, że przesłanie zawiadomienia miało charakter wyłącznie informacyjny, wtórny do samego nadania numeru identyfikacyjnego, która to czynność dokonywana jest z urzędu.

Podkreślenia wymaga, że obowiązek wnoszenia opłat abonamentowych wynika bezpośrednio z ustawy abonamentowej, a nie wydanego na jej podstawie, powołanego wyżej rozporządzenia Ministra Transportu z dnia 25 września 2007 r.

Rejestracja odbiorników dokonana na gruncie nieobowiązujących już regulacji prawnych nie utraciła mocy ex lege, a w związku z tym nieistnienie egzekwowanego obowiązku musi być następstwem zdarzenia prawnego, z którym stosowne regulacje wiążą skutek w postaci zniesienia obowiązku uiszczania abonamentu. W szczególności może to wynikać z wyrejestrowania odbiornika, bądź uzyskania zwolnienia od opłat abonamentowych.

Odnosząc się do informacji o posiadaniu przez skarżącego uprawnień do uzyskania zwolnienia od opłat abonamentowych z tytułu pobierania emerytury poniżej 50 % średniej płacy krajowej wskazano, że wierzyciel w postanowieniu z dnia 10 lutego 2022 r. zasadnie wskazał, że w myśl. art. 4 ust.1 u.o.a. osoby, które ukończyły 60 lat oraz mają prawo do emerytury, której wysokość nie przekracza miesięcznie kwoty 50% przeciętnego wynagrodzenia w gospodarce narodowej w roku poprzedzającym ogłaszanego przez Prezesa GUS mogą uzyskać zwolnienie od opłat abonamentowych.

Zgodnie z art. 4 ust. 3 u.o.a., zwolnienia określone w ust. 1 pkt. 1 i 3-8 przysługują od pierwszego dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym złożono w placówce pocztowej operatora wyznaczonego w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe, oświadczenie o spełnianiu warunków do korzystania z tych zwolnień i przedstawiono dokumenty potwierdzające uprawnienie do tych zwolnień.

W myśl art. 4 ust. 5 ww. ustawy, Krajowa Rada Radiofonii i Telewizji określa w drodze rozporządzenia rodzaje dokumentów potwierdzających uprawnienia do zwolnienia od opłat abonamentowych oraz wzór oświadczenia, o którym mowa w ust. 3 ww. ustawy.

Jak wskazano w zaskarżonym postanowieniu, zaistnienie u osoby uprawnionej ustawowych przesłanek do zwolnienia od opłat abonamentowych, nie powoduje zmiany stanu prawnego do czasu, kiedy uprawnienia nie zostaną zgłoszone przez abonenta w placówce pocztowej, na podstawie dokumentu uprawniającego do zwolnienia. Wywiązanie się z ustawowego obowiązku rejestracji odbiorników, wnoszenia opłat abonamentowych oraz zgłaszania w placówce pocztowej zmiany stanu prawnego lub faktycznego, która ma wpływ na uzyskanie zwolnienia, należy do obowiązków abonenta.

Poczta Polska S.A, nie dysponuje dokumentem potwierdzającym dopełnienie przez skarżącego w placówce pocztowej formalności związanych z uzyskaniem zwolnienia od opłat abonamentowych.

Ponadto w kwestii wskazania, iż w styczniu 2015 r. skarżący wystosował do Poczty Polskiej S.A. wniosek z informacją o zmianie miejsca zamieszkania i posiadanych uprawnieniach do zwolnienia od opłat abonamentowych natomiast w 2017 r., wysłał pismo informujące o nieposiadaniu odbiorników zaznaczenia wymaga, iż nie odnotowano w ewidencji Poczty Polskiej S.A. wpływu wskazanej powyżej korespondencji.

Odnosząc się do zmiany miejsca zamieszkania, sprzedaży mieszkania i braku posiadania odbiorników podkreślenia wymaga fakt, iż opłata abonamentowa przypisana jest do abonenta, a nie do adresu i nie jest związana z prawem własności lokalu. W przypadku zmiany miejsca zamieszkania, użytkownik odbiornika zobowiązany jest zgłosić ten fakt i po zaktualizowaniu danych adresowych kontynuować opłaty abonamentowe. Jeżeli w nowym miejscu zamieszkania użytkownik nie posiada odbiornika, bądź opłaty abonamentowe wnoszone są przez osobę pozostającą we wspólnym gospodarstwie domowym, zobowiązany jest dopełnić w placówce pocztowej formalności związane z wyrejestrowaniem odbiornika.

Jedynie okazanie dowodu na okoliczność wyrejestrowania odbiorników miałoby wpływ na uznanie roszczenia, ponieważ ciężar dowodu spoczywa na osobie wywodzącej skutki prawne.

Biorąc pod uwagę informację zawartą w piśmie z dnia 3 sierpnia 2021 r. stanowiącym zarzuty w sprawie prowadzonego postępowania egzekucyjnego dotyczącą zamieszkiwania przez skarżącego u rodziny i podmiotów, które opłacają abonament, wierzyciel w dniu 14 grudnia 2021 r. wezwał skarżącego o złożenie oświadczenia o prowadzeniu wspólnego gospodarstwa domowego z osobą, która wnosi opłaty abonamentowe i wskazanie okresu, w którym prowadzono wspólne gospodarstwo. Brak otrzymania wnioskowanego oświadczenia, skutkowało wydaniem w dniu 10 lutego 2022 r. postanowienia wierzyciela w sprawie złożonych zarzutów.

Na etapie złożonego zażalenia wierzyciel ponownie wezwał skarżącego do złożenia oświadczenia o prowadzeniu wspólnego gospodarstwa domowego w okresie wskazanym w tytule wykonawczym, tj. od stycznia 2016 r. do maja 2021 r. oraz wskazanie indywidualnego numeru identyfikacyjnego, na którym wnoszone były opłaty abonamentowe i podanie informacji w jakim okresie czasu i pod jakim adresem prowadzone było wspólne gospodarstwo domowe. Oświadczenie takie powinno być podpisane przez skarżącego i osobę, z którą prowadził/prowadzi on wspólne gospodarstwo domowe.

Zgodnie z art. 2 ust. 5 u.o.a. niezależnie od liczby odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych używanych przez osoby fizyczne w tym samym gospodarstwie domowym uiszcza się tylko jedną opłatę abonamentową.

Odpowiedź na wezwanie stanowi pismo nadane w placówce pocztowej w dniu 25 kwietnia 2022 r., w którym skarżący porusza kwestie sprzedaży mieszkania, braku doręczenia indywidualnego numeru identyfikacyjnego oraz braku otrzymania upomnienia. Zatem wierzyciel wydał stanowisko w oparciu o posiadane dowody w sprawie.

W zakresie zarzutu braku doręczenia upomnienia stanowisko zostało prawidłowo zawarte w zaskarżonym postanowieniu poprzez oddalenie zarzutu w całości. Zauważono, że wierzyciel zasadnie wskazał, iż w dniu 31 maja 2021 r. skierowano do skarżącego listem poleconym upomnienie [...] wzywające do zapłaty należności. Upomnienie skierowano na adres będący adresem zameldowania, tj. ul. [...], [...] W.. Podkreślono, że skarżący nie zgłosił aktualizacji danych adresowych, tzn. nie wskazał aktualnego adresu miejsca zamieszkania. Upomnienie po dwukrotnej awizacji w dniu 7 czerwca 2021 r. oraz w dniu 15 czerwca 2021 r. zwrócono do nadawcy w dniu 22 czerwca 2021 r. Przedmiotowe upomnienie uznano za doręczone w myśl art. 44 § 4 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 2000 z późn. zm. – k.p.a.). Dowód w postaci kserokopii upomnienia, kserokopii koperty, w której przesłano przedmiotowe upomnienie oraz dokumentu elektronicznego potwierdzającego podwójną awizację przesyłki poleconej, załączono do zaskarżonego postanowienia.

W związku z powyższym uznano, iż w postanowieniu z dnia 20 stycznia

2022 r. zasadnie oddalono zarzut braku uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia jeśli jest wymagane.

3.1. Powyższe postanowienie zostało zaskarżone do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach.

Zarzucono mu naruszenie:

- art. 7 k.p.a. przez naruszenie ogólnej zasady postępowania administracyjnego polegającej na przestrzeganiu przez organ praworządności i podejmowania wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli przez zupełne pominięcie interesu społecznego i słusznego interesu obywatela, które przejawiło się w nieuwzględnieniu sytuacji materialnej i rodzinnej skarżącego oraz skutków przeprowadzenia egzekucji,

- art. 8 k.p.a. przez działanie organu w sposób niebudzący zaufania obywateli do władzy publicznej, które przejawiło się w niepoinformowaniu zainteresowanego o potrzebie dopełnienia przez żalącego dodatkowych formalności w postaci wypełnienia oświadczenia i obarczeniu strony negatywnymi skutkami zaniedbania organu,

- art. 9 k.p.a. przez niepoinformowanie strony o potrzebie dopełnienia przez skarżącego dodatkowych formalności w postaci wypełnienia oświadczenia i obarczenie strony negatywnymi skutkami zaniedbania organu, pomimo istnienia obowiązku należytego i wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego oraz czuwania nad tym, aby strony i inne osoby uczestniczące w postępowaniu nie poniosły szkody z powodu nieznajomości prawa, i w tym celu udzielania im niezbędnych wyjaśnień i wskazówek,

- art. 11 k.p.a. z uwagi na brak wyjaśnienia zasadności przesłanek stanowiących podstawę rozstrzygnięcia, a w szczególności niewyjaśnienie dlaczego i na jakiej podstawie zdaniem organu konieczne było dodatkowe dopełnienie przez żalącego formalności w postaci wypełnienia oświadczenia, pomimo spełnienia wszelkich warunków do korzystania ze zwolnienia,

- art. 33 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 479 z późn. zm.) w zw. z art. 1 i 2 u.o.a. w zw. z § 3 i § 5 rozporządzenia Ministra Transportu z dnia 25 września 2007 r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych przez nieuwzględnienie zarzutów na prowadzoną egzekucję administracyjną pomimo nieistnienia obowiązku określonego w tytułach wykonawczych,

- art. 77 k.p.a. poprzez nierozpatrzenie zebranego w sprawie materiału dowodowego w sposób wyczerpujący,

- art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i utrzymanie w mocy postanowienia Dyrektora Centrum Obsługi Finansowej Poczty Polskiej w Katowicach z dnia 10 lutego 2022 r.

Wniesiono o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego go postanowienia wydanego w pierwszej instancji, a także o zasądzenia kosztów postępowania.

W uzasadnieniu wskazano, że skarżący zaprzecza, aby kiedykolwiek otrzymał przesyłkę Poczty Polskiej S.A. zawierającą zawiadomienie o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego abonenta. Zatem wobec niespełnienia przez operatora ustawowego obowiązku i nieprzesłania jej informacji o przyznaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego, fakt rejestracji odbiornika RTV nie może stanowić dowodu zarejestrowania odbiornika przez skarżącego.

Działając w zaufaniu do obowiązujących przepisów - wobec faktu, iż nigdy nie otrzymał zawiadomienia o nadaniu mu nowego numeru identyfikacyjnego abonenta - skarżący uznał, że wniosek o rejestrację odbiornika na jego nazwisko utracił swoją ważność i w związku ze zmianą miejsca zamieszkania nie musi już zgłaszać faktu wyrejestrowania odbiornika lub zmiany miejsca zamieszkania.

Organ drugiej instancji naruszył także art. 9 k.p.a. oraz art. 11 k.p.a. przez niepoinformowanie strony o potrzebie dopełnienia przez skarżącego dodatkowych formalności w postaci wypełnienia oświadczenia i obarczenie strony negatywnymi skutkami zaniedbania organu, pomimo istnienia obowiązku należytego i wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego oraz czuwania nad tym, aby strony i inne osoby uczestniczące w postępowaniu nie poniosły szkody z powodu nieznajomości prawa, i w tym celu udzielania im niezbędnych wyjaśnień i wskazówek, a także z uwagi na brak wyjaśnienia zasadności przesłanek stanowiących podstawę rozstrzygnięcia, a w szczególności niewyjaśnienie dlaczego i na jakiej podstawie zdaniem organu konieczne było dodatkowe dopełnienie przez żalącego formalności w postaci wypełnienia oświadczenia, pomimo spełnienia wszelkich warunków do korzystania ze zwolnienia.

Ponadto organ drugiej instancji naruszył art. 33 § 1 pkt 1 u.p.e.a. w zw. z art. 1 i 2 u.o.a. w zw. z § 3 i § 5 rozporządzenia Ministra Transportu z dnia 25 września 2007 r. przez nieuwzględnienie zarzutów na prowadzoną egzekucję administracyjną, pomimo nieistnienia obowiązku określonego w tytułach wykonawczych.

W konsekwencji, organ dokonał naruszenia art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i utrzymanie w mocy postanowienia Dyrektora Centrum Obsługi Finansowej Poczty Polskiej w Katowicach z dnia 10 lutego 2022 r.

3.2. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje.

4. Skarga nie jest zasadna, ponieważ wydane w kontrolowanej sprawie administracyjnej postanowienie wierzyciela nie narusza prawa.

5. Zarzuty w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego są podstawowym środkiem służącym ochronie interesów zobowiązanego w postępowaniu egzekucyjnym. Zarzuty te - zgodnie z art. 27 § 1 pkt 9 u.p.e.a. zobowiązany może zgłosić do organu egzekucyjnego w terminie 7 dni od daty doręczenia mu odpisu tytułu wykonawczego. Przesłanki stanowiące podstawę wniesienia zarzutów enumeratywnie wymienia art. 33 u.p.e.a., zaś procedurę postępowania przy rozpatrywaniu zgłoszonych zarzutów regulują przepisy art. 34 u.p.e.a.

Zgodnie z art. 33 § 2 u.p.e.a. podstawą zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej jest:

1) nieistnienie obowiązku;

2) określenie obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z:

a) orzeczenia, o którym mowa w art. 3 i art. 4,

b) dokumentu, o którym mowa w art. 3 a § 1,

c) przepisu prawa, jeżeli obowiązek wynika bezpośrednio z tego przepisu;

3) błąd co do zobowiązanego;

4) brak uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia, jeżeli jest wymagane;

5) wygaśnięcie obowiązku w całości albo w części;

6) brak wymagalności obowiązku w przypadku:

a) odroczenia terminu wykonania obowiązku,

b) rozłożenia na raty spłaty należności pieniężnej,

c) wystąpienia innej przyczyny niż określona w lit. a i b.

Stosownie do treści art. 34 § 1 u.p.e.a., organ egzekucyjny niezwłocznie przekazuje wierzycielowi zarzut w sprawie egzekucji administracyjnej.

Zgodnie z § 2 wierzyciel wydaje postanowienie, w którym:

1) oddala zarzut w sprawie egzekucji administracyjnej;

2) uznaje zarzut w sprawie egzekucji administracyjnej:

a) w całości,

b) w części i w pozostałym zakresie oddala ten zarzut;

3) stwierdza niedopuszczalność zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej, jeżeli:

a) zarzut jest albo był przedmiotem rozpatrzenia w odrębnym postępowaniu podatkowym, administracyjnym lub sądowym,

b) zobowiązany kwestionuje w całości albo w części wymagalność należności pieniężnej z uwagi na jej wysokość ustaloną lub określoną w orzeczeniu, od którego przysługuje środek zaskarżenia.

Wskazane w powyżej powołanym przepisie art. 33 § 1 u.p.e.a. zarzuty stanowią swoisty środek zaskarżenia służący zobowiązanemu, których rola sprowadza się przede wszystkim do możliwości weryfikacji czynności organów egzekucyjnych, w celu ochrony adresata tych czynności. Przy czym prawo do ich wniesienia może być wykorzystane wyłącznie na etapie wszczęcia postępowania egzekucyjnego, to jest w terminie 7 dni od daty doręczenia zobowiązanemu tytułu wykonawczego, o czym poucza się zobowiązanego, stosownie do wymogu, o którym mowa w art. 27 § 1 pkt 9 u.p.e.a.

W niniejszej sprawie skarżący zgłosił zarzuty w oparciu o art. 33 § 1 pkt 1 i pkt 4 u.p.e.a., podnosząc zarzut nieistnienia obowiązku oraz braku doręczenia upomnienia (wskazał, że nie podsiada wiedzy czy i na jaki adres wysyłana była korespondencja w jego sprawie – organ uznał, że chodzi o upomnienie). W ocenie Sądu zarzuty te nie są zasadne.

6. Twierdzenie wierzyciela, że zarejestrowanie odbiornika bez późniejszego jego wyrejestrowania przesądza o obowiązku uiszczania opłat abonamentowych jest w ocenie Sądu trafne.

Opłaty za używanie odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych zostały ustawowo uregulowane mocą art. 2 (1) pkt 1 ustawy z dnia 2 grudnia 1960 r. o Komitecie do spraw Radia i Telewizji "Polskie Radio i Telewizja" (Dz.U. z 1960 r., poz. 307 ze zm.), dodanego do niej z dniem 1 marca 1985 r., a ich wysokość była kształtowana przez tzw. Radiokomitet w porozumieniu z Ministrem do Spraw Cen i ogłaszana w wielokrotnie zmienianym zarządzeniu przewodniczącego Radiokomitetu z dnia 31 października 1985 r. w sprawie opłat za używanie odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych (M.P. Nr 41, poz. 264, ze zm.).

W dniu 1 marca 1993 r. weszła w życie ustawa z dnia 29 grudnia 1992 r. o radiofonii i telewizji (t.j. Dz.U. z 2004 r., poz. 2531 ze zm.). Jej przepisy regulowały problematykę opłat abonamentowych (art. 48) oraz obowiązek rejestracji odbiorników (art. 49). Ustawodawca połączył w niej obowiązek ponoszenia opłat abonamentowych z faktem posiadania odbiornika, w stosunku do którego ciążył na posiadaczu obowiązek jego rejestracji. Zgodnie z § 4 rozporządzenia Ministra Łączności z dnia 16 lipca 1993 r. w sprawie rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych (Dz. U. Nr 70, poz. 338) posiadacz książeczki radiofonicznej był obowiązany powiadomić urząd pocztowy między innymi o zaprzestaniu używania odbiornika.

Z dniem 16 czerwca 2005 r. weszła w życie aktualnie obowiązująca ustawa abonamentowa. Ustawa ta nie zawierała istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy przepisów intertemporalnych. Zgodnie z zasadą natychmiastowego (bezpośredniego) działania prawa, nowe przepisy (jeśli brak przepisów szczególnych stanowiących inaczej) znajdują zastosowanie nie tylko do zdarzeń mających miejsce po wejściu w życie nowej ustawy, ale również do wszystkich sytuacji znajdujących się "w toku", które nie zostały jeszcze zakończone (zamknięte). Obowiązek ponoszenia opłat abonamentowych ciążył zarówno na osobach, w stosunku do których powstał on w okresie od wejścia w życie u.o.a., ale również na osobach, które w dniu wejścia w życie tej ustawy spełniały wymogi objęcia obowiązkiem abonamentowym, a zatem posiadały zarejestrowany odbiornik.

Z powyższego wynika, że zarejestrowanie odbiornika pod rządami ustawy o radiofonii i telewizji, a nawet w okresie obowiązywania jeszcze wcześniej regulacji, bez jego późniejszego wyrejestrowania, stanowi wystarczającą przesłankę istnienia wynikającego z obecnie obowiązującej ustawy o opłatach abonamentowych obowiązku uiszczania opłat za jego używanie, który podlega egzekwowaniu w trybie egzekucji administracyjnej obowiązków o charakterze pieniężnym.

W niniejszej sprawie skarżący przyznał, iż dokonał rejestracji odbiornika telewizyjnego, którego używał w lokalu mieszkalnym przy ul. [...] we W..

W aktach sprawy brak jest z kolei dowodu, że zobowiązany dokonał wyrejestrowania odbiornika, sam skarżący również na taki dowód nie wskazuje. Nie przedstawia również rzekomego pisma wystosowanego do Poczty Polskiej S.A. w styczniu 2015 r., czy też wniosku z informacją o zmianie miejsca zamieszkania i posiadanych uprawnieniach do zwolnienia od opłat abonamentowych, ani też pisma informującego o nieposiadaniu odbiorników w 2017 r. W aktach sprawy brak jest takich pism.

W ocenie Sądu te dane są wystarczające do stwierdzenia, że sporny obowiązek nie przestał istnieć. Zobowiązany chcąc skutecznie podnieść zarzut nieistnienia obowiązku (art. 33 § 1 pkt 1 u.p.e.a.), powinien przedstawić dowody potwierdzające wyrejestrowanie odbiornika RTV, czego nie uczynił.

Stosownie bowiem do art. 2 ust. 1 i 3 u.o.a. za używanie odbiorników RTV pobiera się opłaty abonamentowe, przy czym powstanie obowiązku uiszczenia opłaty wiąże się z dokonaniem rejestracji odbiornika. Fakt rejestracji odbiornika RTV w tej sprawie został wykazany przez organ.

Po zarejestrowaniu odbiornika RTV uiszczenie opłaty abonamentowej jest obowiązkiem, który wynika z mocy samego prawa, zatem dla jego realizacji nie jest konieczna konkretyzacja w drodze indywidualnego aktu administracyjnego (decyzji administracyjnej) - por. wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 16 marca 2010 r., K 24/08, OTK-A z 2010 r. Nr 3, poz. 22 (część VI, pkt 3.3.4. uzasadnienia), wyrok WSA w Gliwicach z dnia 26 czerwca 2013 r., I SA/Gl 236/13 - CBOSA.

Zatem jeśli w sprawie bezsporne jest dokonanie rejestracji odbiornika RTV (jak zostało wyżej wskazane skarżący przyznaje, że używał w lokalu mieszkalnym we W. przy ulicy [...] odbiornika telewizyjnego), to abonent podnoszący nieistnienie obowiązku uiszczania opłat powinien wykazać z kolei wyrejestrowanie tegoż odbiornika (por. wyroki tutejszego Sądu w sprawach: I SA/Gl 1165/20, I SA/Gl 650/14; I SA/Gl 518/14; I SA/Gl 376/13, jak również WSA w Poznaniu w sprawie I SA/Po 57/14).

Powyższe stanowisko znajduje oparcie w regulacjach zobowiązujących abonenta do powiadomienia urzędu pocztowego m.in. o zaprzestaniu używania odbiornika, a to w: § 4 obowiązującego do dnia 16 czerwca 2005 r. rozporządzenia Ministra Łączności z dnia 16 lipca 1993 r. w sprawie rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych (Dz. U. Nr 70, poz. 338); § 3 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 22 lipca 2005 r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych (Dz. U. z 2005 r. poz. 1190); § 4 rozporządzenia Ministra Transportu z dnia 25 września 2007 r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych (Dz. U. z 2007 r. poz. 1342); oraz § 11-12 rozporządzenia Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia 17 grudnia 2013 r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych (Dz. U. z 2013 r. poz. 1676). Na ciążący na użytkowniku odbiorników obowiązek niezwłocznego powiadomienia (przez złożenie w placówce A. "Formularza zgłoszenia danych") m.in. o zaprzestaniu używania odbiorników zwrócił uwagę także Trybunał Konstytucyjny, w powołanym wyroku z dnia 16 marca 2010 r.

Sąd podziela wyrażany w orzecznictwie pogląd, że w razie sporu co do faktu wyrejestrowania odbiornika, ciężar udowodniania tej czynności spoczywa na zobowiązanym (por. wyrok WSA w Gdańsku z 20 września 2017 r., I SA/Gd 869/17; wyrok WSA w Poznaniu z 4 lutego 2020 r., III SA/Po 718/19; wyrok WSA w Gliwicach z 15 grudnia 2017 r., I SA/Gl 1075/17; wyrok WSA w Gliwicach z 25 lipca 2017 r., I SA/Gl 428/17). Należy przy tym zauważyć, że z samej istoty rzeczy i praw logiki wynika, iż w razie obiektywnego braku wyrejestrowania odbiornika wierzyciel kwestionujący tę okoliczność nie mógłby wykazać, że sporna czynność nie miała miejsca. W sensie logicznym nie jest po prostu możliwe udowodnienie okoliczności, której istnienie się neguje. Tak samo, zobowiązany nie byłaby w stanie udowodnić braku zarejestrowania odbiornika, jeśli negował by okoliczność rejestracji - por. wyrok NSA z 13 stycznia 2021 r., I GSK 1503/20. Zgodnie z tymże wyrokiem NSA "konstrukcja powołanych uregulowań prawnych nakładających na abonenta obowiązek powiadamiania o zaprzestaniu używania odbiornika przesądza o obowiązku wykazania dokonania tego powiadamiania przez zobowiązanego. Sąd I instancji w zaskarżonym wyroku bez żadnej podstawy "przerzucił" tę powinność na wierzyciela, zobowiązując go do przeprowadzenia kontrdowodu względem twierdzeń zobowiązanego. Tymczasem skoro zobowiązany nie przedstawił dowodów na dopełnienie formalności związanych z wyrejestrowaniem zarejestrowanego uprzednio odbiornika, a w dokumentacji wierzyciela również brak jest takiego dokumentu, nietrafne są sformułowane przez Sąd I instancji zarzuty naruszenia w tym zakresie przepisów postępowania dowodowego (podobnie wyrok WSA w Gliwicach z 10 stycznia 2018 r. sygn. akt I SA/Gl 1020/17). Wyrejestrowanie odbiornika jest okolicznością kluczową dla bytu prawnego zaległych opłat abonamentowych i to w interesie zobowiązanej było zabezpieczenie i przedstawienie dowodu na podnoszone w tym zakresie twierdzenia".

W konsekwencji w niniejszej sprawie, jeśli skarżący nie przedstawił dowodu wyrejestrowania odbiornika telewizyjnego, a jednocześnie organ operatora pocztowego twierdzi, że nie posiada takiego dowodu w swoim archiwum, to w tych okolicznościach uprawnione było uznanie, że zarzut nieistnienia zobowiązania z tytułu opłaty abonamentowej nie jest zasadny. Dopóki bowiem posiadacz odbiornika telewizyjnego nie wyrejestruje tego odbiornika, dopóty ciąży na nim obowiązek uiszczania opłat abonamentowych, choćby faktycznie skarżący nie użytkował odbiornika (wyrok NSA z 8 marca 2019 r., I GSK 837/18).

Wbrew sugestiom skarżącego to na nim ciążył obowiązek przechowywania do czasu upływu terminu przedawnienia dowodu wyrejestrowania odbiornika, a więc dowodu ustania obowiązku ponoszenia opłat abonamentowych, a także obowiązek wykazania w postępowaniu, poprzez przedstawienie dowodu wyrejestrowania odbiornika, że obowiązek ten ustał (zob. wyrok WSA w Gliwicach z 10 stycznia 2018 r., I SA/Gl 1020/17, wyrok WSA w Gliwicach z 21 lutego 2017 r., I SA/Gl 1610/16, wyrok WSA w Olsztynie z 16 listopada 2016 r., I SA/Ol 593/16).

Powyższego stanowiska nie zmienia kwestia dotycząca nadania indywidualnego numeru identyfikacyjnego na podstawie § 5 rozporządzenia z dnia 25 września 2007 r.

Zgodnie z tym przepisem dotychczasowe dowody zarejestrowania odbiorników w formie imiennej książeczki opłaty abonamentowej za używanie odbiorników stanowią dowód zarejestrowania odbiorników nie dłużej niż przez okres dwunastu miesięcy od dnia wejścia w życie rozporządzenia (ust. 1). Operator publiczny w terminie dwunastu miesięcy od dnia wejścia w życie rozporządzenia z urzędu nadaje posiadaczom imiennych książeczek, o których mowa w ust. 1, indywidualny numer identyfikacyjny. O nadaniu numeru operator publiczny powiadamia użytkownika, przesyłając zawiadomienie określone w załączniku nr 2 do rozporządzenia (ust. 2).

Zgodnie z art. 6 ust. 4 u.o.a., który stanowił podstawę wydania powołanego wyżej rozporządzenia, minister właściwy do spraw łączności w porozumieniu z Krajową Radą Radiofonii i Telewizji określi w drodze rozporządzenia, warunki i tryb rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych, uwzględniając dostępność placówek pocztowych operatora wyznaczonego oraz jego organizację. Nie można przyjąć, wobec takiego brzmienia delegacji, aby Minister Transportu mógł stanowić normy statuujące lub znoszące ustawowo określony obowiązek uiszczenia opłaty abonamentowej.

Jednocześnie Sąd podkreśla, że u.o.a. nie wiąże obowiązku uiszczenia opłaty abonamentowej z posiadaniem przez zobowiązanego określonej treści albo formy dowodu rejestracji odbiornika RTV. Warunkiem wystarczającym, a zarazem koniecznym, istnienia obowiązku uiszczenia opłaty abonamentowej jest przecież używanie odbiornika RTV. Data rejestracji odbiornika wyznacza termin płatności abonamentu RTV. Ani z ustawy ani z rozporządzenia nie wynika, aby akty wcześniejszej rejestracji odbiorników RTV zostały anulowane. Sąd podziela w tym względzie stanowisko zaprezentowane w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 9 grudnia 2016 r. w sprawie sygn. akt II FSK 2116/16). W swoich wywodach NSA stwierdził, że u.o.a. statuuje dwa obowiązki posiadaczy odbiorników RTV: jeden w zakresie uiszczania opłaty abonamentowej (art. 2) oraz drugi dotyczący rejestracji (art. 5). Jakkolwiek w ujęciu funkcjonalnym są one powiązane, to w sensie prawnym są to jednak dwa odrębne obowiązki. Pogląd ten znajduje potwierdzenie w treści art. 7 ust. 1 u.o.a., który stanowi, że kontrolę wykonywania obowiązku rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych oraz obowiązku uiszczania opłaty abonamentowej prowadzi operator wyznaczony w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe. Obowiązek posiadania dowodu rejestracji odbiornika RTV należy więc odnosić do obowiązku rejestracji, a nie jako przesłankę obowiązku uiszczania opłaty abonamentowej. Ten drugi obowiązek istnieje bowiem niezależnie od posiadania dowodu ich rejestracji. Analogiczne wnioski wynikają z wyroku NSA z dnia 1 czerwca 2016 r., II GSK 913/15.

Obowiązek nadania nowego numeru identyfikacyjnego i powiadomienia użytkownika nie miał zatem wpływu na wynikające skutki z faktu uprzedniego zarejestrowania odbiornika RTV.

Nie należy zatem przypisywać nadaniu numeru identyfikacyjnego i powiadomieniu zobowiązanego inne skutki aniżeli te, które wprost określone zostały w rozporządzeniu.

Poza tym, należy stwierdzić, że użyte w § 5 ust. 2 rozporządzenia z dnia 25 września 2007 r. wyrażenie "powiadomienie" oznacza, że przesłanie zawiadomienia w zwykłej przesyłce listowej, bez potwierdzenia odbioru, na prawidłowy adres strony, czyniło zadość wymogom określonym w § 5 ust. 2. Ustawodawca nie określił bowiem żadnej szczególnej formy tego powiadomienia, zastrzegł jedynie, aby odpowiadało ono wzorowi określonemu w załączniku nr 2 do rozporządzenia. Z powyższej regulacji wynika, że dla skuteczności nadania numeru identyfikacyjnego nie jest konieczne legitymowanie się przez operatora zwrotnym potwierdzeniem odbioru takiego powiadomienia (por. powoływany już wyrok NSA z dnia 9 grudnia 2016 r., II FSK 2116/16).

Wierzyciel dołączył do akt blankiet zawiadomienia z datą 31 lipca 2008 r., choć nie załączył do akt dowodu wysłania (choćby kopii koperty). Z uwagi na podniesione wyżej argumenty, ta okoliczność nie ma jednak znaczenia dla przyjęcia, czy w sprawie istniał, czy też nie istniał obowiązek skarżącego do uiszczania opłaty. Dla oceny tej okoliczności istotnym jest, że zobowiązany dokonał rejestracji odbiornika RTV, a nie dokonał jego wyrejestrowania.

Odnosząc się do zmiany miejsca zamieszkania, sprzedaży mieszkania i braku posiadania odbiorników podkreślenia wymaga fakt, iż opłata abonamentowa przypisana jest do abonenta, a nie do adresu i nie jest związana z prawem własności lokalu. W przypadku zmiany miejsca zamieszkania, użytkownik odbiornika zobowiązany jest zgłosić ten fakt i po zaktualizowaniu danych adresowych kontynuować opłaty abonamentowe. Jeżeli w nowym miejscu zamieszkania użytkownik nie posiada odbiornika, bądź opłaty abonamentowe wnoszone są przez osobę pozostającą we wspólnym gospodarstwie domowym, zobowiązany jest dopełnić w placówce pocztowej formalności związane z wyrejestrowaniem odbiornika.

Nadto wskazać należy, że zaistnienie u osoby uprawnionej ustawowych przesłanek do zwolnienia od opłat abonamentowych, nie powoduje zmiany stanu prawnego do czasu, kiedy uprawnienia nie zostaną zgłoszone przez abonenta w placówce pocztowej, na podstawie dokumentu uprawniającego do zwolnienia. Wywiązanie się z ustawowego obowiązku rejestracji odbiorników, wnoszenia opłat abonamentowych oraz zgłaszania w placówce pocztowej zmiany stanu prawnego lub faktycznego, która ma wpływ na uzyskanie zwolnienia, należy do obowiązków abonenta. Tymczasem jak wskazuje organ, nie dysponuje on dokumentem potwierdzającym dopełnienie przez skarżącego w placówce pocztowej formalności związanych z uzyskaniem zwolnienia od opłat abonamentowych.

Stąd też wierzyciel właściwie uznał zarzut z art. 33 § 1 pkt 1 u.p.e.a. za niezasadny.

7. Nadto konsekwencją zaprzestania wnoszenia opłat abonamentowych, było przesłanie do skarżącego w dniu 31 maja 2021 r. listem poleconym upomnienie [...] wzywające do zapłaty należności.

Wskazać należy że zgodnie z art. 41 k.p.a. w toku postępowania strony oraz ich przedstawiciele i pełnomocnicy mają obowiązek zawiadomić organ administracji publicznej o każdej zmianie swojego adresu (§ 1).

W razie zaniedbania obowiązku określonego w § 1 doręczenie pisma pod dotychczasowym adresem ma skutek prawny (§ 2).

Upomnienie skierowano na adres będący adresem zameldowania skarżącego, tj. ul. [...], [...] W., albowiem skarżący nie zgłosił, aktualizacji danych adresowych, tzn. nie wskazał aktualnego adresu miejsca zamieszkania. Upomnienie po dwukrotnej awizacji w dniu 7 czerwca 2021 r. oraz w dniu 15 czerwca 2021 r. zwrócono do nadawcy w dniu 22 czerwca 2021 r. Przedmiotowe upomnienie uznano za doręczone w myśl art. 44 § 4 k.p.a. Dowód w postaci kserokopii upomnienia, kserokopii koperty, w której przesłano przedmiotowe upomnienie oraz dokumentu elektronicznego potwierdzającego podwójną awizację przesyłki poleconej, załączono do zaskarżonego postanowienia. Upomnienie zostało wystawione na podstawie art. 15 § 1 u.p.e.a. i odpowiadało wskazanym w ustawie wymaganiom.

8. Z tych wszystkich powodów, zarzuty skargi okazały się bezzasadne, a skarga na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 329, ze zm.) została oddalona.