Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VII SA/Wa 423/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2017-12-19 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 145 par. 1 pkt 1 lit. c, art. 153, art. 170, art. 200
journal: Dz.U. 2017 poz 1369
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 105, art. 156
journal: Dz.U. 2016 poz 23
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tomasz Stawecki (spr.), , Sędzia WSA Elżbieta Zielińska - Śpiewak, Sędzia WSA Joanna Gierak - Podsiadły, Protokolant sekr. sąd. Anna Tomaszek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 grudnia 2017 r. sprawy ze skargi O. "[...]" z siedzibą w R. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] stycznia 2017 r. znak: [...] w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. zasądza od Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz O. "[...]" z siedzibą w R. kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego


UZASADNIENIE

1. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego w W. (zwany dalej "GINB") decyzją z [...] stycznia 2017 r. znak [...], po rozpatrzeniu odwołania Ogólnopolskiego Stowarzyszenia P. "[...]" zwanego dalej również "skarżącym", od decyzji Wojewody [...] z [...] marca 2016 r. nr [...] w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Starosty [...] nr [...] z [...] kwietnia 2009 r., znak: [...], utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

Zaskarżona decyzja została wydana w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych.

2. W dniu [...] kwietnia 2009 r. Starosta [...] decyzją nr [...] zatwierdził projekt budowlany i udzielił P. Sp. z o.o. z siedzibą w W., zwanej dalej "[...]", pozwolenia na budowę stacji bazowej telefonii komórkowej nr [...] "[...]".

Z kolei, 23 lutego 2011 r. Z. sp.j. wniosła o stwierdzenie nieważności ww. decyzji Starosty [...] nr [...] z [...] kwietnia 2009 r. Ponadto, podaniem z 23 lutego 2011 r. również Ogólnopolskie Stowarzyszenie P. "[...]" wniosło o stwierdzenie nieważności ww. decyzji Starosty [...] Nr [...] z [...] kwietnia 2009 r. Jednocześnie Stowarzyszenie złożyło wniosek o dopuszczenie do udziału w przedmiotowym postępowaniu.

Następnie, postanowieniem z [...] marca 2011 r., Nr [...], Wojewoda [...] dopuścił Ogólnopolskie Stowarzyszenie P. "[...]" do udziału w postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności ww. decyzji o pozwoleniu na budowę.

Decyzją z [...] lipca 2012 r. nr [...], znak: [...] Wojewoda [...] stwierdził, na wniosek Z. Sp.j. w W. oraz Ogólnopolskiego Stowarzyszenia P. "[...]" z siedzibą w R., nieważność decyzji Starosty [...] z dnia [...] kwietnia 2009 r. Nr [...] zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej [...] pozwolenia na budowę stacji bazowej telefonii komórkowej nr [...] "[...]".

Od powyższej decyzji Wojewody [...] [...] złożył odwołanie do Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego.

GINB decyzją z [...] października 2012 r. znak: [...] uchylił w całości zaskarżoną decyzję Wojewody [...] z [...] lipca 2012 r. nr [...] i umorzył postępowanie organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu GINB stwierdził, że decyzja Starosty o wydaniu pozwolenia na budowę nie dotyczy interesu prawnego odwołującej się, w związku z czym nie mogła zostać ona uznana za stronę w niniejszym postępowaniu. Na skutek tego konieczne było uchylenie decyzji Wojewody [...] z [...] lipca 2012 r. nr [...] i umorzenie postępowania organu.

3. Na decyzję GINB skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożyło Ogólnopolskie Stowarzyszenie P. "[...]" z siedzibą w R., zwane dalej "Stowarzyszeniem [...]".

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 30 kwietnia 2013 r., sygn. akt VII SA/Wa 2792/12, oddalił skargę. Sąd stwierdził, że organ nadzoru prawidłowo dokonał analizy interesu prawnego wnioskodawcy przez pryzmat art. 28 ust. 2 w związku z art. 3 pkt 20 ustawy z 7 lipca 1994 r., tekst jedn. Dz. U. z 2010 r. Nr 243, poz. 1623 ze zm., zwanej dalej "Prawem budowlanym". Z tego względu podjęte rozstrzygnięcie odpowiada prawu i skarga podlegała oddaleniu.

Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z 24 marca 2015 r., sygn. akt II OSK 2002/13, uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie do ponownego rozpoznania.

W uzasadnieniu NSA zarzucił wyrokowi sądu pierwszej instancji niepełne uzasadnienie wyroku oraz błędną ocenę oddziaływania budowanej instalacji na sąsiednie nieruchomości. NSA wskazał na zasadność traktowania właścicieli działek sąsiednich jako stron w tym postępowaniu. Wskazał również, że społeczno-gospodarcze przeznaczenia nieruchomości nie jest wyznaczane przez sposób, w jaki z gruntu dotychczas korzystano, lecz wyznacza go sposób, w jaki właściciel faktycznie i potencjalnie może zgodnie ze swoją wolą z gruntu korzystać. NSA podkreślił, że oceniając oddziaływanie pól elektromagnetycznych na otoczenie, trzeba mieć na uwadze nie tylko, jaka legalna zabudowa istnieje w chwili obecnej, ale również, jaka zabudowa może powstać w przyszłości zgodnie z obowiązującym porządkiem prawnym.

W powołanym wyroku NSA zaznaczył we wskazaniach dla sądu I instancji, że jeżeli istnieje możliwość pochylenia anteny, czyli jeśli można stwierdzić tzw. TILT, to tym samym istnieje możliwość zmiany kierunku wiązki promieniowania. Okoliczność ta winna podlegać wyjaśnieniu, a w razie stwierdzenia istnienia takiej możliwości należy ustalić oddziaływanie anteny od minimalnego do maksymalnego jej pochylenia, aby jednoznacznie ustalić od jakiej do jakiej wysokości od poziomu terenu i w jakiej odległości od anten i płaszczyźnie możliwe jest oddziaływanie promieniowania. NSA wskazał również, że rację ma też strona skarżąca, iż dla oceny oddziaływania inwestycji na środowisko i oceny statusu strony istotne znaczenie może mieć wyjaśnienie kwestii, czy moc anten planowanych do zainstalowania w ramach przedmiotowego przedsięwzięcia nie kumuluje się wzajemnie lub z innymi urządzeniami wytwarzającymi pole elektromagnetyczne.

Rozpoznając sprawę ponownie, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 30 września 2015 r., sygn. akt VII SA/Wa 1553/15, uchylił zaskarżoną decyzję GINB z [...] października 2012 r. oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji z [...] lipca 2012 r. W uzasadnieniu wyroku Sąd stwierdził, że organ odwoławczy nie poddał szczegółowej analizie możliwości zabudowy nieruchomości skarżącej, a także uciążliwości oddziaływania pól elektromagnetycznych. Dlatego zarówno uznanie, jak i odmowa uznania skarżącego Stowarzyszenia [...] za stronę postępowania było przedwczesne. Jednocześnie Wojewódzki Sąd Administracyjny zobowiązał organ orzekający do dokonania analizy charakteru planowanej inwestycji, oddziaływania jej na środowisko i oceny statusu strony przedmiotowego postępowania oraz do poddania szczegółowej analizie potencjalnej możliwości zabudowy nieruchomości sąsiednich.

4. Wojewoda [...] wydał [...] marca 2016 r. decyzję nr [...], którą umorzył postępowanie administracyjne w przedmiotowej sprawie. Decyzja Wojewody została wydana na podstawie art. 105 § 1 w związku z art. 156 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2013 r. poz. 267 z późn. zm.), zwanej dalej "k.p.a.".

Wojewoda stwierdził, że podstawą ustalenia w niniejszej sprawie, czy wnioskodawca posiada przymiot strony, jest wzajemna relacja art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego, jako przepisu szczególnego, w stosunku do art. 28 k.p.a. Organ zaznaczył, że sporna stacja bazowa telefonii komórkowej jest oddalona od działki skarżącej o około 82,5 metra. W ocenie Wojewody, obszar oddziaływania projektowanej inwestycji w rozumieniu art. 3 pkt 20 Prawa budowlanego, w żadnym wypadku nie obejmuje swym zasięgiem działki wnioskodawczyni (Z. sp.j.). Położenie wskazanej działki względem nieruchomości inwestycyjnej wyklucza uznanie, że sporna inwestycja niesie za sobą jakiekolwiek uciążliwości lub ograniczenia w możliwości zagospodarowania bądź korzystania z działki należącej do spółki, które to uciążliwości lub ograniczenia wynikałyby z obowiązujących przepisów prawa.

Organ I instancji wskazał, że przymiot strony w niniejszym postępowaniu powinien być analizowany na podstawie art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego jako przepisu szczególnego w stosunku do art. 28 k.p.a. Konieczne jest też sięgnięcie do przepisów rozporządzenia Ministra Środowiska z 30 października 2003 r. w sprawie dopuszczalnych poziomów pól elektromagnetycznych w środowisku oraz sposobów sprawdzania dotrzymania tych poziomów, a także rozporządzenia Rady Ministrów z 9 listopada 2004 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko oraz szczegółowych uwarunkowań związanych z kwalifikowaniem przedsięwzięcia do sporządzenia raportu o oddziaływaniu na środowisko. Wojewoda wskazał przy tym, że przedmiotowe przedsięwzięcie, po zmianie z dniem 31 sierpnia 2007 r. ww. rozporządzenia Ministra Środowiska, nie jest zaliczone do przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko, dla których wykonanie raportu o oddziaływaniu na środowisko jest obligatoryjne.

W konkluzji Wojewoda [...] podkreślił, że zgromadzony materiał dowodowy wskazuje, że nieruchomości sąsiednie (w tym działka wnioskodawczyni Z. Sp.j.) znajdują się poza obszarem oddziaływania projektowanej inwestycji. Brak jest podstaw do uznania, by projektowana inwestycja oddziaływała na działkę wnioskodawczyni i stwarzała ograniczenia możliwości jej zagospodarowania. Potwierdzają to załączone do akt sprawy kopie decyzji Starosty [...] o pozwoleniu na budowę wydanych dla Z. Sp.j. Wnioskodawczyni nie wykazała zatem, że jej działka znajduje się w obszarze oddziaływania projektowanej inwestycji. W związku z tym wnioskodawczyni nie mogła być traktowana jako strona w niniejszym postępowaniu.

5. Od decyzji Wojewody [...] z [...] marca 2016 r. odwołanie do Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Warszawie złożył w dniu 1 kwietnia 2016 r. skarżący - Stowarzyszenie [...]. Skarżący zarzucił zaskarżonej decyzji naruszenie:

- art. 105 § 1 k.p.a. w związku zart. art. 153, art. 170 oraz art. 190 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r., Nr 153, poz. 1270), zwanej dalej "p.p.s.a.", poprzez nie wykonanie zaleceń zawartych w wyroku NSA wydanym w sprawie o sygn. akt II OSK 2002/13 z 24 marca 2015 roku w zakresie kumulacji, maksymalnych kątów wychylenia anten oraz definicji miejsc dostępnych dla ludności;

- art. 105 § 1 k.p.a. w zw. z art. 7, 8, 9, 77 § 1 k.p.a., art. 107 § 3 k.p.a. poprzez nie podanie w decyzji faktycznej mocy ilości anten oraz ich maksymalnych wychyleń;

- art. 105 § 1 k.p.a. w związku z art. 143 kodeksu cywilnego oraz w związku z art. 64 ust. 3 Konstytucji RP poprzez wprowadzenie ograniczeń poza terenem, co, do którego inwestor posiada tytuł prawny i to w sytuacji, w której nic ustalono faktycznego obszaru oddziaływania obiektu.

Odwołujący wskazał, że pracownicy urzędu wojewódzkiego bezzasadnie wykluczyli istnienie zjawiska kumulacji mocy anten w przedmiotowej inwestycji, nie dokonali obliczenia maksymalnych wychyleń anten oraz zaniedbali ustalenia dopuszczalnej odległości od istniejącej zabudowy w sytuacji istnienia zjawiska kumulacji. Tym samym organ administracji zignorował wydany w sprawie wyrok NSA z 24 marca 2015 r., sygn. akt II OSK 2002/13, podkreślający zasadność dokładnego zbadania wskazanych kwestii.

6. W odpowiedzi na odwołanie, GINB decyzją z [...] stycznia 2017 r. umorzył postępowanie odwoławcze na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 k.p.a. Organ drugiej instancji w uzasadnieniu stwierdził, że odwołujący jako organizacja społeczna nie może być stroną w niniejszym postępowaniu ze względu na to, że przedmiotowa inwestycja, nie wymagając prowadzenia oceny oddziaływania na środowisko, nie wymagała udziału czynnika społecznego.

GINB wskazał ponadto, że skarżący we wniosku z 23 lutego 2011 r. o dopuszczeniu do udziału w przedmiotowym postępowaniu nie powołało się w wystarczający sposób na interes społeczny który by przemawiał za jego dopuszczeniem do udziału w niniejszym postępowaniu. Zdaniem organu organizacja społeczna ubiegająca się o dopuszczenie do udziału w postępowaniu powinna bowiem uprawdopodobnić, że przyczyni się do lepszego wypełniania przez postępowanie administracyjne jego celów.

GINB stwierdził, że postanowienie Wojewody [...] z [...] marca 2011 r. nr [...] dopuszczające skarżące Stowarzyszenie [...] do udziału w przedmiotowym postępowaniu, zostało wydane z naruszeniem art. 31 § 1 k.p.a. Skoro zatem Stowarzyszenie [...] nie mogło brać udziału w postępowaniu, to tym bardziej nie mogło złożyć odwołania od decyzji organu wojewódzkiego.

Organ drugiej instancji wskazał również, że decyzja organu pierwszej instancji nie wpływa w jakikolwiek sposób na materialnoprawne uprawnienia bądź obowiązki wnioskodawczyni (Z. sp.j.) oraz nie skutkuje obciążeniami o charakterze fiskalnym lub też ograniczeniami własności lub innych praw rzeczowych. Skoro zatem sama wnioskodawczyni nie upatruje zagrożenia swoich interesów w umorzeniu postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji o pozwoleniu na budowę przedmiotowej inwestycji, to trudno jest skutecznie wykazać - niejako wbrew stanowisku samej Spółki - że takie zagrożenie istnieje i to w stopniu, który miałby przełożenie na szeroko rozumiany interes społeczny. Tylko zaś interes społeczny może stanowić podstawę dla występowania organizacji społecznej w konkretnej sprawie administracyjnej.

W konkluzji GINB podkreślił, że merytoryczna argumentacja odwołania pozostaje bez wpływu na podjęte rozstrzygnięcie, z uwagi na jego formalny charakter.

7. Nie godząc się z powyższym rozstrzygnięciem Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego, skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożyło 16 stycznia 2017 r. Stowarzyszenie [...]. W skardze zarzucono organowi drugiej instancji naruszenie:

- art. 138 § 1 pkt 3 k.p.a. w zw. z art. 153, 170, 190 p.p.s.a. poprzez pominięcie faktu, że kwestia zgodności z prawem dopuszczenia organizacji do udziału w niniejszej sprawie została przesądzona przez NSA w wyroku z 24 marca 2015 r., sygn. akt II OSK 2002/13, zapadłym w niniejszej sprawie;

- art. 138 § 1 pkt 3 k.p.a. w zw. z art. 6 k.p.a. w związku z art. 7 Konstytucji RP poprzez nie podanie przepisu kodeksu postępowania administracyjnego, z którego wynika możliwość negatywnego rozpatrzenia wniosku organizacji społecznej decyzją na co już zwracał uwagę NSA w wyroku z dnia 11.03.2014 r. sygn. akt II OSK 1913/12;

- art. 138 § 1 pkt 3 k.p.a. w zw. z art. 12 Konstytucji RP w zw. z art. 31 § 1 pkt 1 oraz 2 k.p.a. poprzez uniemożliwianie organizacji działania w zakresie jej statutowej działalności.

W uzasadnieniu skarżący wskazał, że kwestia udziału skarżącego stowarzyszenia została już rozstrzygnięta wyrokami sądów administracyjnych, zaś negowanie rozstrzygnięcia NSA podważa zasadę zaufania obywateli do państwa. Zdaniem skarżącego GINB zmierza do podważenia powagi rzeczy osądzonej albowiem wie, że nie wykonano zaleceń wynikających z prawomocnego wyroku. Powołał się przy tym na przytaczany już wyrok NSA twierdząc, że organ nie miał uprawnień do badania kwestii zasadności udziału organizacji społecznej w niniejszej sprawie, bowiem została ona już przesądzona przez NSA.

8. W odpowiedzi na skargę w dniu 20 lutego 2017 r. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego na podstawie art. 54 § 2 p.p.s.a. złożył do WSA wniosek o jej oddalenie w całości podtrzymując swoje stanowisko z decyzji z [...] stycznia 2017 r.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

8. Sąd orzekający w niniejszej sprawie podkreśla, że zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2016 r., poz. 1066 z późn. zm.) zadaniem Sądu jest dokonanie kontroli zaskarżonego aktu administracyjnego pod względem jego zgodności z prawem, czyli prawidłowości zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafności ich wykładni.

Sąd ma zatem obowiązek wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny, jeśli stwierdzi, że niewątpliwie doszło w nim do naruszenia przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania, albo przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie. Nakazuje to art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Sąd ma też obowiązek stwierdzić nieważność decyzji lub postanowienia jeśli akt taki jest dotknięty którąkolwiek z wad określonych w art. 156 k.p.a. Natomiast w przypadku niestwierdzenia wskazanych naruszeń prawa przez organ administracji skarga podlega oddaleniu.

Jednocześnie stosownie do treści art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.; zwanej dalej "p.p.s.a.") sąd administracyjny rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związanym zarzutami i wnioskami skargi ani powołaną podstawą prawną.

W niniejszej sprawie, po przeprowadzeniu analizy zgromadzonego materiału oraz rozważeniu stanowisk stron i podniesionych przez nie argumentów, Sąd stwierdza, że skarga jest zasadna i zasługuje na uwzględnienie.

9. Podstawowe zagadnienie prawne, które powinno zostać rozważone w sprawie to kwestia związania organu wcześniejszym orzeczeniem sądu administracyjnego. Organ odwoławczy umorzył bowiem postępowanie odwoławcze stwierdzając, że odwołujące się Stowarzyszenie [...] jako organizacja społeczna nie może być stroną w przedmiotowym postępowaniu. GINB nie wziął jednak pod uwagę faktu, że Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z 24 marca 2015 r., sygn. akt II OSK 2002/13, uchylił wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 30 kwietnia 2013 r., wydany w sprawie o sygn. akt VII SA/Wa 2792/12 oraz podtrzymujący niekorzystne dla wnioskodawczyni oraz skarżącego stanowisko organów administracji, a jednocześnie przekazał sprawę Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie do ponownego rozpoznania.

W uzasadnieniu wyroku w sprawie II OSK 2002/13, Naczelny Sąd Administracyjny zarzucił wyrokowi sądu pierwszej instancji przede wszystkim błędną ocenę oddziaływania budowanej instalacji na sąsiednie nieruchomości i błędne konkluzje co do ustalenia stron postępowania. NSA skupił się na kwestiach merytorycznych, ale jednocześnie w ten sposób uznał, że Stowarzyszenie [...], które złożyło skargę do Sądu, miało zdolność występowania zarówno w postępowaniu administracyjnym, jak i w postępowaniu sądowoadministracyjnym w roli strony.

Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził wyraźnie, że "rację ma też strona skarżąca, iż dla oceny oddziaływania inwestycji na środowisko i oceny statusu strony istotne znaczenie może mieć wyjaśnienie kwestii, czy moc anten planowanych do zainstalowania w ramach przedmiotowego przedsięwzięcia nie kumuluje się wzajemnie lub z innymi urządzeniami wytwarzającymi pole elektromagnetyczne". Skoro zatem strona skarżąca, ma rację w kwestii oceny oddziaływania inwestycji na środowisko, to nie sposób przyjąć, że nie ma prawa prezentować tych racji w postępowaniu administracyjnym.

Naczelny Sąd Administracyjny przeciął też wszelkie wątpliwości podkreślając, "[Pamiętać należy] iż w postępowaniu nieważnościowym mamy do czynienia z tą samą stroną co w postępowaniu zwykłym, przy czym należy uwzględnić kwestie dotyczące przeniesienia / przejęcia praw i obowiązków wynikających z decyzji ostatecznej, której dotyczy wniosek o stwierdzenie nieważności. Stronami tego postępowania są podmioty, które uczestniczyły w tym postępowaniu zwykłym, jak i podmioty, które powinny uczestniczyć, lecz nie brały w nim udziału".

Stanowisko NSA przyjął zgodnie z art. 190 p.p.s.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, który wyrokiem z 30 września 2015 r. (sygn. akt VII SA/Wa 1553/15), uchylił zaskarżoną decyzję GINB z [...] października 2012 r. oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji z [...] lipca 2012 r. W uzasadnieniu wyroku Sąd wojewódzki zobowiązał organ orzekający do dokonania analizy charakteru planowanej inwestycji, oddziaływania jej na środowisko i ocenę statusu strony przedmiotowego postępowania oraz do poddania szczegółowej analizie potencjalnej możliwości zabudowy nieruchomości skarżącej. Sąd administracyjny ponownie uznawał zatem legitymację Stowarzyszenia [...] do udziału w roli strony w postępowaniu administracyjnym i postępowaniu sądowoadministracyjnym.

W takim kontekście należy stwierdzić, że przy wydawaniu zaskarżonej decyzji GINB doszło do naruszenia art. 153 p.p.s.a. poprzez pominięcie faktu, że kwestia prawidłowości dopuszczenia Stowarzyszenia PdŻ do udziału w sprawie pozwolenia na budowę stacji bazowej telefonii komórkowej "[...]", a także sprawie w przedmiocie nieważności decyzji o pozwoleniu na budowę ww. stacji, została przesądzona przez Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 24 marca 2015 r., sygn. akt lI OSK 2002/13.

Rola orzecznictwa sądowego w takich przypadkach jest wyraźnie przesądzona przez przepisy prawa. Art. 153 p.p.s.a. stanowi bowiem, że ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie. Dodatkowo art. 170 p.p.s.a ustanawia regułę, że orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy i inne organy państwowe, a w przypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby.

Zasady te podkreśla orzecznictwo sądów administracyjnych. Spośród wielu orzeczeń odnoszących się do reguł związania organów administracji i sądów administracyjnych orzeczeniem sądu warto wskazać np. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 6 czerwca 2017 r., sygn. akt II GSK 781/17, LEX nr 2326465. Sąd wskazał w tym orzeczeniu, że obowiązek podporządkowania się ocenie prawnej wyrażonej w wyroku sądu administracyjnego, ciążący na organie i sądzie może być wyłączony tylko w wypadku zmiany stanu prawnego lub istotnej zmiany okoliczności faktycznych, a także po wzruszeniu wyroku zawierającego ocenę prawną, w przewidzianym do tego trybie. Ocena ta jest wiążąca tylko wtedy, gdy dana kwestia była przedmiotem rozważań sądu orzekającego w sprawie i okoliczność ta znalazła swój wyraz w uzasadnieniu orzeczenia sądu.

W rozpatrywanej sprawie nie doszło ani do zmiany stanu prawnego, ani istotnej zmiany okoliczności faktycznych. Zarówno organ odwoławczy, jak i organ pierwszej instancji nie były zatem uprawnione do przyjęcia stanowiska wyrażonego w obu decyzjach administracyjnych.

Co więcej, w świetle orzecznictwa sądów administracyjnych niewątpliwe jest, że ocena prawna o charakterze wiążącym musi dotyczyć właściwego zastosowania konkretnego przepisu, czy też prawidłowej jego wykładni, w odniesieniu do ściśle określonego rozstrzygnięcia podjętego w konkretnej sprawie. Nadto, ocena prawna musi zostać w orzeczeniu wyrażona, co oznacza, że za przedmiot związania można uznać jedynie te elementy oceny odnoszącej się do przepisów prawa, które zostały zamieszczone w treści uzasadnienia orzeczenia. Muszą one mieć postać jednoznacznych twierdzeń, sformułowanych w sposób jasny, umożliwiający ustalenie treści związania, bez potrzeby podejmowania zabiegów interpretacyjnych. W ocenie Sądu rozpoznającego niniejszą sprawę, powyższe warunki zostały spełnione wyroku NSA z 24 marca 2015 r., sygn. akt II OSK 2002/13, oraz wyroku WSA z 30 września 2015 r., sygn. akt VII SA/Wa 1553/15.

Z powyższych względów Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego umarzając postępowanie odwoławcze naruszył art. 153 p.p.s.a. oraz art. 170 p.p.s.a.

Należy natomiast dodać, że wbrew stanowisku skarżącego wydając zaskarżoną decyzję GINB nie naruszył art. 190 p.p.s.a., gdyż okoliczności zastosowania tego przepisu nie odpowiadają faktom sprawy.

10. Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c. ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł jak w sentencji.

O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a.