Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VII SA/Wa 1910/11
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2012-01-18 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6016 Ochrona przeciwpożarowa
Skarżony organ: Komendant Państwowej Straży Pożarnej
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Mirosława Kowalska (spr.), , Sędzia WSA Bożena Więch-Baranowska, Sędzia WSA Joanna Gierak-Podsiadły, , Protokolant Sekr. sąd. Ewa Sawicka, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 stycznia 2012 r. sprawy ze skargi Miasta (...) - Straży Miejskiej na decyzję (...) Komendanta Wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej z dnia (...) maja 2011 r. nr (...) w przedmiocie nakazu wykonania nałożonych obowiązków skargę oddala


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia (...) maja 2011r, znak: (...) (...) Wojewódzki Komendant Państwowej Straży Pożarnej, po rozpatrzeniu odwołania Komendanta Straży Miejskiej (...) od decyzji z dnia (...) marca 2011r., znak (...) Komendanta Miejskiego Państwowej Straży Pożarnej (...), w sprawie poprawy stanu ochrony przeciwpożarowej w budynku nr (...), przy ul. (...) w W. - utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji.

W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że w związku z kontrolą przeprowadzoną w dniu (...) lutego 2011r., przez przedstawiciela Komendy Miejskiej Państwowej Straży Pożarnej (...) w opisanym wyżej budynku ustalono, że zalicza się on do kategorii zagrożenia ludzi ZL III, i zachodzą w nim nieprawidłowości w zakresie zabezpieczenia przeciwpożarowego. Organ pierwszej instancji, w wyniku tych ustaleń, decyzją opisaną na wstępie zobowiązał Straż Miejską (...) do zapewnienia sprawności technicznej instalacji piorunochronnej, potwierdzonej stosownym protokołem z badania odporności uziemień (termin do 30 czerwca 2011r.), zapewnienia sprawności technicznej instalacji wodociągowej przeciwpożarowej - hydrantów wewnętrznych 52, potwierdzonej stosownym protokołem (termin do 30 czerwca 2011r.), wykonania aktualizacji instrukcji bezpieczeństwa pożarowego dla budynku, w zakresie warunków ochrony przeciwpożarowej budynku oraz sposobu poddawania przeglądom technicznym i czynnościom konserwacyjnym stosowanych w obiekcie urządzeń przeciwpożarowych (termin do 30 czerwca 2011r.), oznakowania miejsca usytuowania przeciwpożarowego wyłącznika prądu znakiem bezpieczeństwa zgodnym z polską normą (do dnia 31 maja 2011r.).

Organ II instancji stwierdził, że decyzja organu pierwszej instancji odpowiada przepisom prawa. Wskazał, że nałożone obowiązki stanowią elementarne zabezpieczenie przeciwpożarowe budynku. W tym kontekście nie ma znaczenia, podnoszona w odwołaniu, kondycja finansowa zobowiązanego. Niesprawność hydrantów uniemożliwia podjęcie sprawnej akcji straży w wypadku pożaru. Podkreślił, że orzeczone nakazy są związane z długotrwałym i świadomym ignorowaniem przez stronę stanu niesprawności technicznej hydrantów.

Organ wskazał, że podnoszona przez stronę okoliczność wyposażenia innych, sąsiednich budynków w sprawne hydranty nie ma wpływu na ocenę prawidłowości nałożonego obowiązku. Także sytuowanie obiektu w zasięgu zbiornika wody, jakim jest port Czerniakowski, nie może zwolnić od wymogu utrzymania opisanej wyżej sprawności obiektu w zakresie przeciwpożarowym. Podobnie, zdaniem organu, bez wpływu na ocenę orzeczenia organu pierwszej instancji, pozostaje okoliczność deklarowanego, rychłego opuszczenia budynków i przeznaczenia ich do rozbiórki.

Organ II instancji podkreślił, że nałożenie ww. obowiązków było wymogiem przepisów prawa - § 3 ust. 2 i 3 oraz § 4 ust. 2 pkt 1 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 7 czerwca 2010r., w sprawie ochrony przeciwpożarowej budynków (...) - (Dz. U. nr 109, poz. 719) oraz art. 4 ust. 1 pkt 3 ustawy o ochronie przeciwpożarowej z dnia 24 sierpnia 1991r. (Dz. U. z 1991r. Nr 81, poz. 351 z późn. zm.) i art. 26 i 27 ustawy o Państwowej Straży Pożarnej z dnia 26 sierpnia 1991r. ( Dz. U. z 1991r., Nr 88, poz. 400 z późn. zm.).

Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na powyższą decyzję wniosła Straż Miejska (...) reprezentowana przez Komendanta.

Po przedłożeniu stosownego pełnomocnictwa, Sąd uznał, że prawidłowo skarga pochodzi od Miasta (...) - Straży Miejskiej (...) reprezentowanej przez jej Komendanta.

W skardze wniesiono o stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji bądź jej uchylenie i orzeczenie, że jej wykonanie stało się bezprzedmiotowe. Zarzucono, że decyzję skierowano do podmiotu nie będącego stroną w sprawie wobec treści umowy jaka łączy Straż z Miastem, a ponadto nie wyjaśniono wszystkich istotnych okoliczności sprawy. Podniesiono, że nieruchomość, na której znajduje się budynek objęty decyzją, stanowi własność m(...). Na podstawie umowy użyczenia z dnia (...) sierpnia 2008r., nr (...) - Straż Miejska (...) stała się użytkownikiem części tej nieruchomości, zabudowanej budynkami. Zgodnie z przepisem art. 715 ustawy Kodeks Cywilny biorący do używania ponosi zwykłe koszty utrzymania rzeczy użyczonej. W umowie stanowi o tym zapis § 4 ust. 2 i § 5, gdzie mowa jest o ponoszeniu kosztów eksploatacyjnych związanych z utrzymaniem budynków. Podniesiono, że poprawa stanu przeciwpożarowego wiąże się z dużymi nakładami finansowymi i jest nieopłacalna. Inwestowanie w obiekt, który w nie odległej przyszłości będzie podlegał rozbiórce byłoby działaniem szkodliwym gospodarczo.

Ponadto wskazano, że nie jest realny termin wykonania obowiązku oznaczony na dzień 30 czerwca 2011r.,musi dojść do przeprowadzenia przetargu, a umowa użyczenia wygaśnie 16 sierpnia 2011r.

Na rozprawie sądowej podano, że Straż nadal użytkuje przedmiotowe dla decyzji obiekty i są one pozostawione do jej dyspozycji w związku z zadaniami związanymi z organizacją Euro 2012.

W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał swoje stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

Rzeczą Sądu, w niniejszym postępowaniu, było stosownie do dyspozycji art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002r. Nr 153, poz. 1269), dokonanie kontroli zaskarżonej i poprzedzającej ją decyzji pod względem zgodności z prawem - prawidłowości zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafności ich wykładni.

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie

Na wstępie Sąd stwierdza, że zakwalifikował skargę, po uzupełnieniu pełnomocnictwa, jako pochodzącą od (...) – Straży Miejskiej (...), reprezentowanej przez jej Komendanta.

Podstawowym aktem prawnym stanowiącym o funkcjonowaniu straży gminnych jest ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. o strażach gminnych. Na jej podstawie wydawane są odrębne przepisy regulujące szczegółowe zasady działania tych formacji. Aktualna struktura Straży Miejskiej (...) została wprowadzona na podstawie uchwały nr (...) Rady (...) z dnia (...) marca 2007 r. w sprawie nadania Regulaminu Straży Miejskiej (...).

Zgodnie z § 5 tego regulaminu komendant Straży Miejskiej (...) składa oświadczenia woli w zakresie praw i zobowiązań Straży Miejskiej (...) w granicach i na podstawie udzielonego mu pełnomocnictwa przez Prezydenta (...)

Straż miejska powołana została jako komunalny zakład budżetowy. Tego typu zakład jest niesamoistną formą organizacyjno prawną gospodarki komunalnej i charakteryzuje się tym, iż pomimo wyodrębnienia organizacyjnego, majątkowego i finansowego nie ma osobowości prawnej, a jedynie korzysta z osobowości prawnej jednostki samorządu terytorialnego, a zatem nie działa w imieniu własnym (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 6 lipca 2005 r., sygn. akt VI SA/Wa 2083/04, Lex nr 190634).

Komendant Straży Miejskiej (...) ma upoważnienie do działania legitymując się pełnomocnictwem Prezydenta (...).

Mając na uwadze powyższą argumentacje Sąd uznał, że kierownik jednostki organizacyjnej, tu Komendant Straży Miejskiej (...), umocowany pełnomocnictwem udzielonym mu przez Prezydenta (...), jest upoważniony do występowania przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w sprawie objętej niniejszą skargą.

Sąd stwierdza, że nałożone przez organ pierwszej instancji obowiązki wynikają w pełni z przepisów prawa.

Zgodnie z przepisem art. 4 ustawy z dnia 24 sierpnia 1991r., o ochronie przeciwpożarowej (Dz. U. z 2009r. Nr 178, poz. 1380 ze zm.) właściciel budynku, obiektu budowlanego lub terenu, zapewniając ich ochronę przeciwpożarową, jest obowiązany w szczególności przestrzegać przeciwpożarowych wymagań techniczno-budowlanych, instalacyjnych i technologicznych; wyposażyć budynek, obiekt budowlany lub teren w wymagane urządzenia przeciwpożarowe przygotować budynek, obiekt budowlany lub teren do prowadzenia akcji ratowniczej.

Szczególnego podkreślenia, w okolicznościach sprawy, wymaga regulacja zawarta w ustępie 1a ww. przepisu, która stanowi że odpowiedzialność za realizację obowiązków z zakresu ochrony przeciwpożarowej, o których mowa w ust. 1, stosownie do obowiązków i zadań powierzonych w odniesieniu do budynku, obiektu budowlanego lub terenu, przejmuje - w całości lub w części - ich zarządca lub użytkownik, na podstawie zawartej umowy cywilnoprawnej ustanawiającej zarząd lub użytkowanie. W przypadku gdy umowa taka nie została zawarta, odpowiedzialność za realizację obowiązków z zakresu ochrony przeciwpożarowej spoczywa na faktycznie władającym budynkiem, obiektem budowlanym lub terenem.

W tym miejscu wskazać należy na umowę użyczenia (...) z dnia (...) sierpnia 2008r., jaką (...) zawarło ze Strażą Miejską (...), użyczając Straży część nieruchomości stanowiącej działkę położoną w W. przy ul. (...).

W skardze powoływano się na ustalenia umowy zawarte w § 4 pkt 4 i 5, pominięto jednak ustalenia zawarte w pkt 6 tego paragrafu.

Tu, strony umowy postanowiły, że biorący zobowiązuje się utrzymać przedmiot umowy w należytym stanie oraz stosować się do obowiązujących przepisów administracyjnych, budowlanych i innych, a zatem także przepisów ochrony przeciwpożarowej

Z pewnością fakt legitymowania się niniejszą umową miał wpływ na określenie, adresata niniejszych nakazów, nałożonych decyzją organu pierwszej instancji.

W ocenie Sądu, nakazy te, powinny być prawidłowo zredagowane jako skierowane do (...) – Straży Miejskiej (...).

Sąd uznał jednak, że określenie adresata nakazu, jako Straży Miejskiej (...) w okolicznościach niniejszej sprawy nie stanowi naruszenia prawa, które miałoby skutkować uchyleniem decyzji, w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c ustawy p.p.s.a.

Sąd miał na uwadze to, że Straż Miejska (...) legitymowała się ww. umową i w jej świetle była użytkownikiem objętego nakazem budynku.

Na marginesie sprawy, Sąd dla porządku zauważa - cywilnoprawna ocena tej umowy, gdy zważyć na strony - Miasto i jego jednostka budżetowa, wzbudza uzasadnione wątpliwości, co do jej skuteczności prawnej .

Orzekając jak w sentencji, Sąd miał na uwadze także to, że budynki objęte nakazem są nadal użytkowane przez Straż Miejską (...) wbrew wcześniejszym deklaracjom o rychłej rozbiórce, co więcej będą wykorzystywane w ramach zadań związanych zabezpieczeniem organizacji Euro 2012.

W ocenie Sądu, w tych warunkach, opisane wyżej uchybienie związane z precyzyjnym określeniem adresata, staje się tym bardziej marginalne, gdy zważyć na potrzebę natychmiastowego wykonania decyzji pozostawionej w obrocie prawnym.

Sąd z całą stanowczością stwierdza, że nałożone obowiązki są podstawowymi elementami zachowania bezpieczeństwa pożarowego w obiektach budowlanych i odpowiadają przepisom prawa, o czym szczegółowo wyżej.

Ochrona życia ludzkiego jest najwyższym celem, zatem podstawą do żądania zaniechania nakazów przeciwpożarowych nie mogą być argumenty, co do stanu finansowego włodarzy obiektów, czy też planowanej ich rozbiórce, która jak wynika, z oświadczenia złożonego do protokołu rozprawy sądowej, nie będzie miała jednak miejsca.

W ocenie Sądu, niniejsze nakazy przeciwpożarowe, powinny zostać wykonane natychmiast, przez (...) - Straż Miejska (...) reprezentowaną przez jej Komendanta. Brak ich wykonania, stanowi o dopuszczeniu do stanu bezpośredniego zagrożenia dla mienia, ale przede wszystkim dla życia i zdrowia ludzkiego w szczególności w okresie, tak istotnym dla bezpieczeństwa publicznego, jakim jest okres przygotowań i rozgrywek Euro 2012.

Kierując się przedstawioną wyżej argumentacją, Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji w trybie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 153, poz. 1270 ze zm.).