Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA 1274/03
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2004-11-17 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Joanna Banasiewicz, Sędziowie NSA Irena Kamińska, AWSA Anna Tarnowska-Mieliwodzka (spr.), Protokolant Ewelina Dębna, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 listopada 2004 r. sprawy ze skarg M. N., H. W., J. W. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] kwietnia 2003 r. nr [...] w przedmiocie odmowy ustanowienia prawa użytkowania wieczystego oddala skargi


UZASADNIENIE

I S.A. 1274/03

Uzasadnienie

Starosta Powiatu W. decyzją z dnia [...] maja 2002 r., nr [...] po rozpatrzeniu wniosku z dnia 7 marca 2002 r. odmówił ustanowienia użytkowania wieczystego do gruntu nieruchomości położonej w W. przy ul. [...] ( obecnie ul. [...]) róg b. ul[...] oznaczonej hip. "[...]" inw. Nr [...],plac Nr [...] o pow. [...] m². W uzasadnieniu organ podniósł, że grunt przedmiotowej nieruchomości został objęty działaniem dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m. st. Warszawy ( Dz. U. Nr 50, poz. 279) i zgodnie z zaświadczeniem Sądu Rejonowego dla W. w W. z dnia [...] lutego 2000 r. przed dniem wejścia w życie powołanego dekretu stanowił własność W. z N.. Kurator spadku po zmarłej w 1944 r. właścicielce nieruchomości, nie składał w imieniu spadkobierców wniosku o przyznanie w trybie art. 7 dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy prawa własności czasowej do gruntu przedmiotowej nieruchomości.

Przeprowadzone w toku postępowania badanie ksiąg wieczystych nie potwierdziło sugestii pełnomocnika stron jakoby dla nieruchomości oznaczonych hipotecznymi numerami [...] i [...] prowadzona była jedna księga wieczysta o numerze [...]. Na podstawie badania księgi hipotecznej N [...] ustalono, że dotyczy ona nieruchomości położonej w zupełnie innym miejscu tj. przy ul. [...] róg ul. [...], której właścicielem nie była W. N. Wniosek o ustanowienie prawa użytkowania wieczystego do gruntu przedmiotowej nieruchomości został złożony przez pełnomocnika następców prawnych byłej właścicielki w dniu [...] marca 2000 r., a więc po upływie terminu zakreślonego ustawą z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami ( Dz. U. Nr 115, poz. 741). Nie został zatem spełniony jeden z warunków wymaganych do pozytywnego załatwienia wniosku.

Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] kwietnia 2003 r., nr [...] wydaną w trybie odwoławczym utrzymał w mocy decyzję Starosty Powiatu W. z dnia [...] maja 2002 r. nr [...] orzekającą o odmowie ustanowienia prawa użytkowania wieczystego do gruntu nieruchomości położonej w W. przy ul. [...] ( obecnie ul. [...]) róg b. ul. [...] stanowiącej według dawnego oznaczenia hipotecznego "[...]" inw. Nr [...], plac Nr [...] o pow. [...] m²". W uzasadnieniu organ ponadto podniósł, że w świetle zgromadzonego materiału dowodowego brak jest podstaw do przyjęcia przedstawionej w odwołaniu tezy, iż zamiarem kuratora spadku było objęcie wnioskiem złożonym w trybie art.7 ust 1 dekretu z dnia 26 października 1945 r. w odniesieniu do nieruchomości oznaczonej nr hip. [...], również przyległej nieruchomości nr hip. [...]

Pełnomocnik skarżących M. N., H. W., J. W. wniósł do Naczelnego Sądu Administracyjnego skargi na powyższą decyzję. Zarzucił nie wyjaśnienie wszystkich okoliczności faktycznych, istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy, nieustosunkowanie się do wielu argumentów skarżących zawartych we wniosku i pismach oraz błędne ustalenie w części stanu faktycznego, co wpłynęło na wydanie błędnej decyzji. Zdaniem skarżących organy pierwszej i drugiej instancji nie wyjaśniły dokładnie miejsca położenia nieruchomości i jej numeru porządkowego.

W odpowiedzi na skargi Wojewoda [...] wniósł o ich oddalenie, podtrzymując argumenty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje:

Skargi wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego po wprowadzeniu z dniem 1 stycznia 2004 r. reformy sądownictwa administracyjnego podlegały – w myśl art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.) – rozpoznaniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie z zastosowaniem przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Kontrola legalności zaskarżonej decyzji, do czego Sąd uprawniony jest na podstawie art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz. U. Nr 153, poz. 1269) i art. 3 § 1 i 2 pkt 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, ogranicza się do badania zgodności decyzji z prawem.

Ze zgromadzonych w sprawie akt administracyjnych jednoznacznie wynika, że nieruchomość gruntowa niezabudowana, oznaczona hipotecznie jako "[...]" inw. Nr [...], plac Nr [...] o pow. [...] m², do której prawo własności wpisane było na rzecz W. N. została objęta działaniem dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m. st. Warszawy.

Na podstawie art. 1 ww dekretu grunt przedmiotowej nieruchomości przeszedł z dniem 21 listopada 1945 r. na własność gminy W.

Wnioskiem z dnia 16 lutego 2000 r. pełnomocnik następców prawnych W. N. - adw. H. W. wystąpił o ustanowienie prawa wieczystego użytkowania nieruchomości położonej w W. przy ul. [...], oznaczonej dawniej numerem hipotecznym [...], dla której obecnie urządzona jest księga wieczysta Kw [...] o powierzchni – [...] m² stanowiącej działkę ewidencyjną nr [...] w obrębie [...]. Pełnomocnik podał w uzasadnieniu swojego wniosku, uzupełnianego pismami z dnia 22 lutego i 13 marca 2001 r., że jak wynika z ksiąg hipotecznych nr [...] i nr [...] W. P. z domu N. nabyła przed wojną na wyłączną własność dwie działki ze sobą graniczące, a położone przy ul. [...] i [...]. Od samego początku stanowiły jedną całość, a zatem T. N. wnioskiem z dnia 12 lutego 1949 r. występował o przyznanie prawa własności czasowej do całej nieruchomości, tj obu działek, a nie tylko wymienionej we wniosku o nr hip. [...], lecz również o nr hip. [...], na co wskazuje funkcjonalny związek obu nieruchomości hipotecznych oraz ich oznaczenie jednym numerem porządkowym.

Należy zauważyć, że wniosek T. N. z dnia [...] lutego 1949 r. o przyznanie prawa własności czasowej do nieruchomości położonej przy ul [...] w W. o nr hip. [...], został ostatecznie rozpatrzony ponownie przez Kierownika Urzędu Rejonowego w W. w dniu [...] sierpnia 1998 r. decyzją nr [...], po stwierdzeniu przez Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast w dniu [...] lutego 1997 r. nieważności orzeczenia administracyjnego Prezydium Rady Narodowej w W. z dnia [...] października 1953 r. odmawiającego ustanowienia prawa własności czasowej do powyższej nieruchomości.

Wszystkie argumenty mające świadczyć o objęciu wnioskiem z dnia 12 lutego 1949 r. również nieruchomości o nr hip [...] winny być podnoszone i wyjaśnione we wskazanym wyżej postępowaniu nadzorczym prowadzonym przez Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast.

Według art. 7 ust. 1 dekretu z dnia 26 października 1945 r właściciele gruntów na obszarze m. st. Warszawy , które z dniem wejścia w życie dekretu przeszły na własność gminy m. st. Warszawy, mogli w ciągu sześciu miesięcy od dnia objęcia gruntu w posiadanie przez gminę, zgłosić wniosek o przyznanie na tym gruncie prawa własności czasowej, a później użytkowania wieczystego. Jeżeli wniosek taki nie został zgłoszony i nie zostało przyznane prawo własności czasowej, budynki przechodziły na własność Skarbu Państwa , a dotychczasowy właściciel uzyskiwał prawo do odszkodowania na zasadach określonych w dekrecie. Istotne znaczenie miało złożenie wniosku o przyznanie własności czasowej w terminie określonym w art. 7 ust. 1 dekretu.

Powyższy termin jest terminem prawa materialnego, którego upływ powoduje wygaśnięcie uprawnienia do zgłoszenia żądania. Z tego względu termin ten nie może być przywrócony za pomocą procesowej instytucji przywrócenia terminu.

W rozpoznawanej sprawie, ani kurator spadku T. N., ani następcy prawni byłej właścicielki, w ogóle nie zgłosili wniosku o przyznanie na gruncie położonym w W. przy ul. [...], oznaczonym nr hip. [...] prawa własności czasowej. Twierdzenie pełnomocnika skarżących, iż wniosek kuratora spadku z dnia 12 lutego 1949 r. dotyczył również ww. nieruchomości jest nieuzasadnione. Wniosek zawierał, bowiem jednoznaczne określenie nieruchomości poprzez wskazanie jej numeru hipotecznego, określenie położenia oraz podanie numeru porządkowego ( policyjnego), uzupełnione dodatkowo opisem istniejącej na tym gruncie zabudowy.

Zgodnie z art. 82 ust. 1 ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości Dz. U. z 1991 r. Nr 30 poz. 127 ze zm.) z dniem wejścia w życie ustawy wygasają prawa do odszkodowania za przejęte przez Państwo grunty, budynki i inne części składowe nieruchomości, przewidziane w art. 7 ust. 4 i 5 i art. 8 dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m. st. Warszawy ( Dz. U. Nr 50, poz. 279) oraz art. 214 § 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r o gospodarce nieruchomościami ( Dz. U. Nr 46. poz. 543 ) " poprzednim właścicielom, których prawa do odszkodowania za przejęte przez Państwo grunty, budynki i inne części składowe nieruchomości przewidziane w art. 7 ust. 4 i 5 i art. 8 dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m. st. Warszawy ( Dz. U. Nr 50, poz. 279 i z 1985 r, Nr 22, poz. 99 ) wygasły na podstawie przepisów ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości ( Dz. U z 1991 r. Nr 30, poz. 127 ze zm. ), jeżeli zgłosili oni lub ich następcy prawni w terminie do dnia 31 grudnia 1988 r. wnioski o oddanie gruntów w użytkowanie wieczyste może zostać zwrócona jedna nieruchomość.

Z powyższych przepisów jednoznacznie wynika, że termin do składania wniosku jest terminem zawitym prawa materialnego, z którego upływem wygasa uprawnienie do uzyskania w tym trybie prawa użytkowania wieczystego.

Ponieważ wniosek o ustanowienie prawa użytkowania wieczystego do gruntu nieruchomości [...] oznaczonej nr hip. [...] został złożony 16 lutego 2000 r., a więc po terminie zakreślonym ustawą nie mógł zostać uwzględniony.

Z tych względów Sąd uznał, że decyzje obu instancji nie naruszają prawa i na podstawie art. 151 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji wyroku.