Wyrok WSA w Szczecinie, sygn. akt II SA/Sz 74/10
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Data orzeczenia: 2010-03-17 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6039 Inne, o symbolu podstawowym 603
638  Sprawy egzekucji administracyjnej;  egzekucja obowiązków o charakterze niepieniężnym
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 33 pkt 1 i 4, art. 34 par 4
journal: Dz.U. 2005 nr 229 poz 1954
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - tekst jedn.
article: art. 13 ust 1 pkt 1, art. 13b ust. 1, ust 2, ust 3, ust 4, ust 5, art. 13f,
journal: Dz.U. 1985 nr 14 poz 60
law: Ustawa z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Iwona Tomaszewska (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Katarzyna Grzegorczyk – Meder,, Sędzia NSA Elżbieta Makowska, Protokolant Małgorzata Płocharska-Małys, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 17 marca 2010 r. sprawy ze skargi A. Z. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym oddala skargę.


UZASADNIENIE

Prezydent Miasta, występując w roli wierzyciela i organu egzekucyjnego, po uprzednim doręczeniu A. Z. w dniu [...] r. upomnienia Nr [...] z dnia [...] r., wystawił na zobowiązaną tytuł wykonawczy z dnia [...] r. Nr [...]. Tytułem tym objęto należności w łącznej kwocie [...] zł. z tytułu opłat dodatkowych za nieopłacony postój samochodu marki O. nr rej. [...] w Strefie Płatnego Parkowania

w okresie [...] r. do [...] r. wraz z kosztem upomnienia

w kwocie [...] zł. Jako podstawę prawną egzekwowanej należności wierzyciel wskazał ustawę z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz.U. z 2000 r. Nr 14, poz. 60 ze zm.) oraz uchwały Rady Miasta Szczecina Nr XIII/269/03 z dnia 1 grudnia 2003 r. i Nr XXIX/576/04 z dnia 22 listopada 2004 r.

Odpis tytułu wykonawczego został doręczony wraz zajęciem wierzytelności zobowiązanej w dniu [...] r.

Ponadto Prezydent Miasta prowadził równolegle postępowanie egzekucyjne przeciwko A. Z. na podstawie tytułu wykonawczego z dnia

[...]r. Nr [...].

A. Z. reprezentowana przez pełnomocnika K. P. w dniu [...] r. wniosła do Prezydenta Miasta jednym pismem procesowym zarzuty w sprawie obu wyżej wskazanych postępowań egzekucyjnych, polegające na:

1) nieistnieniu obowiązku 2) błędzie co do osoby zobowiązanego.

W uzasadnieniu zarzutów pełnomocnik zobowiązanej podkreślił istotne braki materiału dowodowego wskazując, iż na podstawie zgromadzonych dotychczas dowodów nie można w sposób kategoryczny stwierdzić, że samochód dłużnika

w danym dniu i godzinie parkował w strefie płatnego parkowania. Istotnym dowodem byłaby dokumentacja fotograficzna a tej jest brak. Zdaniem strony, nie można uznać za istotne dowodów z dokumentów prywatnych w postaci kwitów wystawionych przez osoby pobierające opłaty parkingowe. Pracownicy Strefy Płatnego Parkowania nie są urzędnikami publicznymi. Obowiązek uiszczania opłat za parkowanie jest natomiast obowiązkiem publicznoprawnym. Dlatego delegacja uprawnień do jego stwierdzenia przez pracowników podmiotu publicznoprawnego, jakim jest SPP, jest niedopuszczalna.

Strona podniosła też, że obowiązek uiszczenia opłaty drogowej obciążą nie tyle właściciela auta, co jego użytkownika – osobę kierującą pojazdem w chwili parkowania w SPP. Samochód O. nr rej [...] jest współwłasnością, a w takim przypadku nie można domniemywać, że jeden ze współwłaścicieli – dowolnie wybrany przez wierzyciela – był w danym momencie użytkownikiem pojazdu, a drugi nie. Zdaniem strony, to wierzyciel jest zobowiązany do ustalenia, który ze współwłaścicieli w danym czasie był użytkownikiem samochodu.

Ponadto strona wskazała, że w piśmie z dnia [...] r. poinformowała wierzyciela, iż w wymienionych w upomnieniu terminach nie korzystała z dróg publicznych i nie prowadziła pojazdu. Dlatego błędnie wskazano ją jako osobę zobowiązaną do zapłaty należności. Nie otrzymała też zawiadomienia o nałożeniu opłat, a organ nie podjął żadnych czynności by wyjaśnić stan faktyczny sprawy, czym naruszył przepisy art. 7 i 77 k.p.a. W konsekwencji został nałożony obowiązek uiszczenia należności nieistniejących, ewentualnie takich, które obciążać powinny inne osoby.

Prezydent Miasta postanowieniem z dnia [...] r., [...], na podstawie art. 34 § 4 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tekst jednolity Dz.U. z 2005 r., Nr 229, poz. 1954 ze zm.) – uznał za nieuzasadnione zarzuty wniesione przez A. Z. w sprawie postępowań egzekucyjnych prowadzonych na podstawie tytułów wykonawczych [...].

Organ i instancji w uzasadnieniu postanowienia podał, że doręczając w dniu

[...] r. dłużnikowi zajętej wierzytelności zawiadomienie o zajęciu prawa majątkowego stanowiącego wierzytelność pieniężną, wszczął wobec zobowiązanej A. Z. egzekucję administracyjną na podstawie tytułów wykonawczych [...], obejmujących zaległości z tytułu opłat dodatkowych za nieopłacone postoje w strefie płatnego parkowania, za okres [...] i za okres [...].

Odpisy powyższych tytułów wykonawczych zostały doręczone zobowiązanej w dniu [...]r. wraz z zawiadomieniem o zajęciu.

Pełnomocnik zobowiązanej K. P. w dniu [...] r. wniósł zarzuty zarzucając organowi egzekucyjnemu: błąd co do osoby zobowiązanego, nieistnienie obowiązku i brak doręczenia zobowiązanemu upomnienia.

Prezydent Miasta uznał zarzuty za nieuzasadnione i wskazał, że fakt obecności pojazdu O. nr rej. [...] w Strefie Płatnego Parkowania został zarejestrowany przez inspektorów poprzez umieszczenie za wycieraczką samochodu zawiadomienia. Zawiadomienie nie jest mandatem karnym a jedynie dokumentuje fakt nieuiszczenia opłaty, a także informuje korzystającego z miejsca w Strefie Płatnego Parkowania o powstającym z mocy prawa obowiązku uiszczenia opłaty dodatkowej, lecz nie nakłada tego obowiązku. Żaden przepis prawa nie nakazuje doręczenia zawiadomienia "za potwierdzeniem odbioru" (wyrok WSA w Szczecinie

z dnia 25.10.2006 r., syg. akt II SA/Sz 612/06). Zawiadomienia dotyczą postojów na różnych ulicach i wystawiane są przez różnych inspektorów, co wyklucza ewentualną pomyłkę bądź świadome działanie na niekorzyść zobowiązanej. W ocenie organu nie jest możliwe, że inspektorzy odnotowali w sumie [...] postojów powyższego pojazdu na obszarze Strefy Płatnego Parkowania, wpisując nr rejestracyjny oraz markę pojazdu na blankiecie zawiadomienia, w sytuacji gdy pojazd ten nie parkował

w strefie. Kopie zawiadomień są drukiem ścisłego zarachowania i są dostępne do wglądu w Biurze Strefy Płatnego Parkowania.

Organ wskazał też, że zobowiązana wnosząc zarzut na podstawie art. 33 pkt 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji powinna wskazać dowody potwierdzające, że obowiązek nie istnieje, ponieważ nie powstał albo wprawdzie powstał, lecz wygasł z powodu wykonania lub innych przyczyn.

Pełnomocnik zobowiązanej w piśmie z dnia [...] r. podniósł, że obowiązek wykazania, który ze współwłaścicieli był w danym momencie użytkownikiem spoczywa na wierzycielu.

Organ I instancji nie podzielając tego stanowiska strony powołał się na wyrok WSA w Warszawie z dnia 22 grudnia 2005 r. syg. akt III SA/Wa 2467/07, w którym Sąd stwierdził, "że fakt iż skarżąca była współwłaścicielem samochodu, za parkowanie którego nie uiszczono należnych opłat, stanowił wystarczającą przesłankę do skierowania do niej egzekucji należnych opłat. Jeżeli rzeczywiście, to drugi współwłaściciel parkował pojazd bez uiszczenia należnych opłat w okresie, w którym skarżąca nie korzysta z pojazdu, to skarżąca winna była okoliczność tę wyjaśnić

w toku postępowania i wskazać dowody potwierdzające twierdzenia w tym zakresie. Skarżąca nie przedstawiła dowodów zwalniających ją z odpowiedzialności za nieuiszczone opłaty, a zatem organ zasadnie opłaty te od niej egzekwował. Prowadzone postępowanie w tym zakresie nie naruszało przepisów art. 7 i art. 77 kpa, organ rozpatrując wniesione zarzuty podjął działania w celu wyjaśnienia, który ze współwłaścicieli nie uiścił należnych opłat, skoro jednak postępowanie to nie dało podstaw do przyjęcia, że skarżąca nie była obowiązana do uiszczenia tych opłat, to organ obowiązany był egzekwować je od niej."

Prezydent wskazał też, że na organie nie ciąży obowiązek ustalenia osób korzystających z drogi, które użytkowały pojazd skarżącej, obowiązek ten spoczywa na skarżącej, gdyż to skarżąca podnosząc ten zarzut zamierza wywołać określony skutek w postaci uchylenia się od odpowiedzialności. Ponadto organ egzekucyjny nie może prowadzić postępowania wyjaśniającego w celu ustalenia korzystającego

z dróg publicznych poprzez zaparkowanie pojazdu, ponieważ nie pozwalają na to przepisy postępowania egzekucyjnego w administracji (wyrok NSA w Warszawie

z dnia 12.06.2007 r., sygn. akt I OSK 209/07 LEX nr 344875).

Odnosząc się do zarzutu błędu co do osoby zobowiązanego organ I instancji stwierdził, że zarzut ten dotyczy kontroli formalnej tożsamości osoby, co do której prowadzi się egzekucję. Organ – powołując się na wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10.12.1998 r., sygn. akt III SA/Sz 1418/97 – wskazał, że błąd co do osoby zobowiązanego ma miejsce w wówczas, gdy osoba przeciwko której wystawiono tytuł wykonawczy jest inną osobą niż adresat decyzji (aktu normatywnego) stanowiącego podstawę prawną egzekwowanego obowiązku. A. Z. była współwłaścicielem pojazdu O. nr rej.[...] w okresie objętym powyższymi tytułami, zatem nie zachodzi błąd co do osoby zobowiązanego. Ponadto dłużnik zgłaszając zarzut błędu co do osoby zobowiązanego, winien przedstawić dowody wskazujące, że osoba korzystająca z drogi publicznej nie jest tożsama

z właścicielem pojazdu (wyrok NSA z dnia 11.03.2009 r., sygn. akt I OSK 1513/08).

W ocenie organu I instancji nie jest trafny również zarzut nie doręczenia upomnienia. Upomnienie nr Up [...] z dnia [...] r. doręczone zostało w dniu [...]r., a upomnienie nr Up.[...] z dnia [...] r. doręczono w dniu [...] r., zgodnie z art. 42 i 43 k.p.a. w zw. z art. 18 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.

Ponadto organ I instancji wyjaśnił, że zgodnie z art. 13 ustawy z dnia 21.03.1985 r.

o drogach publicznych (t.j. Dz.U. z 2004 r., poz. 2086 ze zm.) korzystający z dróg publicznych są obowiązani do ponoszenia opłat za parkowanie pojazdów samochodowych na drogach publicznych w strefie płatnego parkowania (ust. 1

pkt 1). Opłatę, o której mowa w art. 13 ust. 1 pkt 1, pobiera się za parkowanie pojazdów samochodowych w strefie płatnego parkowania, w wyznaczonym miejscu,

w określone dni robocze, w określonych godzinach lub całodobowo (art. 13 ust. 1). Za nieuiszczenie opłat, o których mowa w art. 13 ust. 1 pkt 1, pobiera się opłatę dodatkową (art. 13 f). Z przepisów tych wynika, że zobowiązanie z tytułu opłaty dodatkowej za parkowanie pojazdu na drodze publicznej w strefie płatnego parkowania bez uiszczenia opłaty za parkowanie, powstaje z mocy prawa.

W konsekwencji podstawę prowadzenia egzekucji w celu przymusowego wykonania tego obowiązku stanowi art. 3 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym

w administracji.

A. Z. reprezentowana przez pełnomocnika K. P. wniosła od powyższego postanowienia zażalenie skierowane przeciwko rozpatrzeniu zarzutów odnośnie do obu tytułów wykonawczych, w którym zarzuciła:

1) rażące naruszenie przepisów postępowania, mające istotny wpływ na wynik sprawy:

- art. 7 kpa – przez zaniechanie podjęcia wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego do załatwienia sprawy uwzględniając interes społeczny i słuszny interes strony,

- art. 6 kpa w zw. z art. 33 pkt 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym poprzez przyjęcie, że obowiązek uiszczenia opłat dodatkowych istnieje, mimo iż na podstawie zebranych dowodów takiego faktu wykazać nie można,

- art. 6 kpa w zw. z art. 33 pkt 4 tej ustawy poprzez przyjęcie, że obowiązek uiszczenia opłat dodatkowych obciąża A. Z., mimo iż w toku postępowania wykazano, że w przedmiotowym okresie nie była ona korzystającym z dróg publicznych w rozumieniu ustawy z dnia 21.03.1985 r. o drogach publicznych;

- art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 kpa poprzez nieustosunkowanie się do zarzutów zawartych w piśmie z dnia [...] r. i nie uwzględnienie zawartych tam okoliczności przy stwierdzaniu ich zasadności a w konsekwencji

2) błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia wyrażający się w przyjęciu, że zarzuty są nieuzasadnione.

Skarżąca wniosła od powyższego postanowienia zażalenie skierowane przeciwko rozpatrzeniu zarzutów odnośnie obu tytułów wykonawczych wnosząc o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia oraz o wstrzymanie postępowania egzekucyjnego do czasu rozpatrzenia zażalenia.

W uzasadnieniu zażalenia podniesiono, że odwołująca się w zarzutach z dnia [...] r. oraz w piśmie z [...] r. podniosła szereg argumentów poddających w wątpliwość wartość zgromadzonych dowodów tj.: brak dokumentacji fotograficznej, ustalenie odpowiedzialności na podstawie dokumentów prywatnych, brak publicznoprawnego umocowania inspektorów SPP do kontroli uiszczania opłat za parkowanie. Organ I instancji do żadnego z tych zarzutów nie ustosunkował się, co stanowi naruszenie art. 7 kpa przez brak wszechstronnej analizy stanu faktycznego. Ponadto organ nie wyjaśnił publicznoprawnego umocowania inspektorów SPP do wykonywania przez nich czynności określonych w art. 21 ust. 2

i ust. 1 a w zw. z art. 20 pkt 8 i art. 19 § 3 i 4ustawy o drogach publicznych. Inspektorzy SPP - w przeciwieństwie do np. funkcjonariuszy policji lub straży miejskiej – nie podlegają nadzorowi i odpowiedzialności służbowej. Jest to istotne, szczególnie gdy brak jest dokumentacji fotograficznej.

Odwołująca się nie zgodziła się z argumentem, że fakt iż zawiadomienia dotyczą postojów na różnych ulicach i wystawione są przez różnych kontrolerów, to "wyklucza ewentualną pomyłkę". Taka pomyłka – choćby pisarska – zdaniem strony jest zawsze możliwa.

W ocenie odwołującej się przepis art. 33 pkt 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym, nie przerzuca obowiązku okazania dowodów nieistnienia obowiązku na zobowiązanego. W oświadczeniu z dnia [...] r. odwołująca się wskazała na drugiego współwłaściciela jako możliwie zobowiązanego. Organ nie odniósł się do tego oświadczenia a także nie starał się wyjaśnić tej kwestii np: poprzez wezwanie drugiego współwłaściciela do złożenia stosownych wyjaśnień. W przypadku, gdy oboje współwłaściciele składają tożsame i jednoznaczne oświadczenia, że nie prowadziły tego dnia pojazdu, a tylko jedna osoba mogła fizycznie z niego korzystać, obowiązek ustalenia, który z właścicieli pojazd prowadził spoczywa na organie. Niedopuszczalne jest bowiem obciążenie opłatą jednego z właścicieli na zasadzie dowolnego uznania (bez podania stosownego uzasadnienia).

Niedopuszczalne jest również łączne obciążenie współwłaścicieli opłatą, gdyż jak mówi przepis opłata obciąża korzystającego z drogi, którym może być tylko jeden ze współwłaścicieli. Ponadto stosunek posiadania pomiędzy współwłaścicielami ze swej istoty nie jest regulowany umową o charakterze zobowiązaniowym, nie można więc żądać przedstawienia takiej umowy celem przeniesienia odpowiedzialności na drugiego współwłaściciela.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w wydało dwa odrębne dla każdego tytułu wykonawczego postanowienia i tak postanowieniem z dnia

[...] r., [...], na podstawie art. 138 § 1 w związku

z art. 144 Kodeksu postępowania administracyjnego, art. 33 i art. 33 § 4 ustawy

z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U.

z 2005 r., Nr 229, poz. 1954 ze zm.), § 7, § 11 uchwały Nr XIII/269/03 Rady Miasta Szczecin z dnia 1 grudnia 2003 r. w sprawie ustalenia strefy płatnego parkowania, opłat za parkowanie pojazdów samochodowych na drogach publicznych Miasta Szczecin oraz sposobu ich pobierania (Dz. Urz. Nr. 113, poz. 1932)zm. Uchwałą Rady Miasta Szczecin Nr XXIX/576/04 z dnia 22 listopada 2004 r. (Dz. Urz. Nr 49, poz. 2168), po rozpatrzeniu zażalenia A. Z. na postanowienie Prezydenta Miasta z dnia [...] r. w sprawie uznania za nieuzasadnione zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym prowadzonym w oparciu o tytuł wykonawczy Nr [...] - utrzymało w mocy zaskarżone postanowienie organu I instancji.

Organ odwoławczy w uzasadnieniu postanowienia wskazał, że Prezydent Miasta występując w przedmiotowej sprawie w roli wierzyciela, po uprzednim doręczeniu upomnienia Nr Up [...] z dnia [...] wystawił tytuł wykonawczy z dnia [...] nr [...] obejmujący należności z tytułu opłat dodatkowych za nieopłacony postój pojazdu marki O. nr rej. [...] w strefie płatnego parkowania w łącznej kwocie [,,,] zł wraz

z kosztami upomnienia w kwocie [...] zł. Odpis tytułu wykonawczego został doręczony wraz z zajęciem wierzytelności zobowiązanej A. Z. w dniu [...] r. Pismem z dnia [...] r. zobowiązana wniosła zarzuty, które organ I instancji postanowieniem z dnia [...] r. uznał za nieuzasadnione.

W dalszej części uzasadnienia Kolegium przedstawiło główne motywy rozstrzygnięcia organu I instancji oraz zarzuty podniesione w zażaleniu i podniosło, że bezspornie w przedmiotowej sprawie mają zastosowanie przepisy art. 13 ust. 1 pkt 1 i art. 13 b ust. 1, 2, 3, 4, 5, art. 13 f ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych oraz uchwały Rady Miasta Szczecin Nr XIII/269/03 z dnia 1 grudnia 2003r. i z dnia 22 listopada 2004 r. Nr XXIX/576/04.

Zgodnie z § 7 ust. 1 uchwały opłatę za parkowanie uiszcza się przed rozpoczęciem parkowania bez uprzedniego wezwania poprzez:

1) wykupienie biletu oraz czytelne, jednoznaczne i trwałe skasowanie przez zakreślenie znakami "x" miejsca, dnia, godziny i minuty (z dokładnością do 5 min.) rozpoczęcia postoju;

2) wykupienie abonamentu,

3) wniesienie opłaty ryczałtowej.

Kolegium podkreśliło, że obowiązek wniesienia opłaty za parkowanie oraz opłaty dodatkowej powstaje w mocy prawa, a nie wniesiona opłata podlega przymusowemu ściągnięciu w trybie ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.

Dlatego, ten kto pojazd parkuje w strefie płatnego parkowania bez ważnego biletu parkingowego winien mieć pełną świadomość, że narusza prawo i może otrzymać zawiadomienie, które nie nakłada obowiązku zapłaty parkingowej, ale jedynie stwierdza fakt nie uiszczenia opłaty z tytułu parkowania pojazdu w strefie płatnego parkowania.

Kolegium podniosło, że w sytuacji gdy zobowiązana powołuje się na zarzut nieistnienia obowiązku, winna wskazać okoliczności i dowody, że obowiązek uiszczenia opłat nie istnieje, gdyż nie powstał albo powstał lecz wygasł.

W dalszej części uzasadnienia Kolegium wyjaśniło, że zawiadomienia wkładane za wycieraczkę szyby pojazdu nie nakładają obowiązku zapłaty opłaty parkingowej lub opłaty dodatkowej, gdyż należności te powstają z mocy prawa. Inspektor SPP nie musi posiadać umocowania do działania w sferze publicznoprawnej, gdyż umieszcza zawiadomienia, które jedynie stwierdzają, że nie opłacono biletu parkingowego.

Odnośnie zarzutu błędu co do osoby zobowiązanego Kolegium stwierdziło, że nie jest możliwa z logicznego punktu widzenia sytuacja, w której samochód o określonej wartości często b. wysokiej jest udostępniony dużej liczbie osób, które w sposób zupełnie swobodny i dowolny i bez jakichkolwiek dokumentów potwierdzających fakt korzystania z pojazdu, użytkują ten pojazd. Nie może zatem budzić wątpliwości, że

w razie nie uiszczenia opłaty za parkowanie, obowiązek jej uiszczenia obciążą co do zasady właściciela pojazdu. Właściciel pojazdu jest bowiem na ogół korzystającym

z drogi, chyba że udowodni, iż pojazd użyczył, udostępnił innej osobie. Właściciel pojazdu w takiej sytuacji ma możliwość obrony swych praw poprzez złożenie zarzutu co do osoby zobowiązanego.

W niniejszej sprawie skarżąca wskazała, że jest współwłaścicielem pojazdu, jednak nie wskazała osoby (innego współwłaściciela), która korzystała z pojazdu, pozostającego we współwłasności, w terminach określonych w upomnieniu.

W związku z tym, w ocenie organu, należy domniemywać, że obowiązek opłaty parkingowej i opłaty dodatkowej obciąża dowolnego współwłaściciela.

Organ odwoławczy wskazał ponadto, że organ egzekucyjny nie musi, a nawet nie może prowadzić postępowania wyjaśniającego, mającego na celu ustalenie korzystającego z dróg publicznych poprzez zaparkowanie pojazdu, ponieważ nie pozwalają na to przepisy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Organ może w takiej sytuacji domniemywać, że korzystającym z drogi publicznej jest właśnie właściciel pojazdu(wyrok NSA w Warszawie z dnia 12 czerwca 2006 r., sygn. akt I OSK 209/07).

Skarżąca pomimo wezwań nie wskazała konkretnie i w sposób nie budzący wątpliwości użytkownika pojazdu, zatem zarzut błędu co do osoby zobowiązanego, jako b. ogólnikowy i zupełnie nieskonkretyzowany, w ocenie Kolegium nie mógł zostać uwzględniony.

W niniejszej sprawie zostały wystawione [...] zawiadomienia o nieopłaconych postojach w różnych częściach miasta i przez różne osoby, co wyklucza uznanie, iż były one wypisane omyłkowo lub też "dla żartu", bądź w celu pokrzywdzenia osoby zobowiązanej.

A. Z. reprezentowana przez pełnomocnika K. P. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego , domagając się uchylenia zaskarżonych postanowień i wstrzymania postępowania egzekucyjnego.

Skarżąca w skardze w całości powtórzyła zarzuty i ich uzasadnienie podniesione

w odwołaniu, tj. zarzut rażącego naruszenia przepisów postępowania mających istotny wpływ na wynik sprawy – art. 7 kpa, art. 6 kpa w zw. z art. 33 ust. 1 ustawy

o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, art. 70 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 kpa

a w konsekwencji błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia wyrażający się w przyjęciu, że zarzuty są nieuzasadnione.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze odpowiadając na skargę wniosło o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny z w a ż y ł co następuje:

Sądowa kontrola zaskarżonego postanowienia dokonana według kryterium zgodności z prawem i w granicach rozstrzygania Sądu zakreślonych w art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.), zwana dalej P.p.s.a., nie dostarczyła podstaw do uwzględnienia skargi.

Zaskarżone postanowienie wydane zostało w postępowaniu egzekucyjnym, a zatem w pierwszej kolejności badaniu poddano zgodność tego postanowienia z przepisami ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. z 2005 r., Nr 229, poz. 1954 ze zm.), dotyczącymi właściwości organów i trybu egzekucji należności pieniężnych i w tym zakresie uchybień nie stwierdzono.

Skarżąca, stosownie do pouczenia zawartego w doręczonym jej odpisie tytułu wykonawczego z dnia [...] r. Nr [...], w ustawowym terminie wniosła zarzut w sprawie prowadzonego postępowania egzekucyjnego, wskazując na: nieistnienie obowiązku wynikającego z tytułu wykonawczego i błąd co do osoby zobowiązanej.

Zarzuty zobowiązanej zostały prawidłowo zakwalifikowane jako zarzuty, o których mowa w art. 33 pkt 1 i 4 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

i rozpatrzone w trybie art. 34 § 4 tej ustawy przez wierzyciela egzekwowanego obowiązku, który wydał w tym zakresie stosowne postanowienie.

Ocena zaskarżonego postanowienia ostatecznego, wydanego po rozpatrzeniu zażalenia zobowiązanej na rozstrzygnięcie wierzyciela, prowadzi do konkluzji, że akt ten prawa nie narusza.

Wyjaśnić trzeba, że zgodnie z art. 13 ust. 1 pkt 1 ustawy o drogach publicznych, korzystający z dróg publicznych są obowiązani do ponoszenia opłat za parkowanie pojazdów mechanicznych na drogach publicznych w strefie płatnego parkowania. W myśl art. 13 b ust. 1 wskazanej ustawy, opłatę, o której mowa

w art. 13 ust. 1 pkt 1, pobiera się za parkowanie pojazdów samochodowych w strefie płatnego parkowania, w wyznaczonym miejscu, w określone dni robocze,

w określonych godzinach lub całodobowo. Kolejne przepisy art. 13 b ustawy

o drogach publicznych określają: zasady ustalania strefy płatnego parkowania

(ust. 2) i upoważniają radę gminy (miasta) do ustalania takiej strefy (ust. 3) oraz do ustalania wysokości stawek opłaty za parkowanie pojazdów w takiej strefie i do określenia sposobu pobierania tej opłaty (ust. 4 pkt 1 i 3).

W ust. 5 wymienionego artykułu ustawodawca określił między innymi dopuszczalne zróżnicowanie wysokości opłat w zależności od czasu parkowania, a w ust. 7 wskazał, że wymienione opłaty pobiera zarząd drogi, a w przypadku jego braku – zarządca drogi. Ponadto, zgodnie z art. 13 f omawianej ustawy, za nieuiszczenie opłat, o których mowa w art. 13 ust. 1 pkt 1, pobiera się opłatę dodatkową (ust. 1), przy czym wysokość i sposób jej pobierania określa rada gminy (miasta), lecz jej wysokość nie może przekraczać 50 zł (ust. 2), opłatę tą pobiera zarząd drogi, a w przypadku jego braku zarządca drogi (ust. 3).

Uchwałą Nr XIII/269/03 z dnia 1 grudnia 2003 r. w sprawie ustalenia strefy płatnego parkowania, opłat za parkowanie pojazdów samochodowych na drogach publicznych Miasta Szczecina oraz sposobu ich pobierania (Dz. Urz. Woj. Zach.

Nr 113, poz. 1932 ze zm.), Rada Miasta S. wykorzystała upoważnienie zawarte we wskazanych wyżej przepisach ustawy o drogach publicznych. Uchwała ta, jak i uchwała ją zmieniająca Nr XXIX/576/2004 z dnia 22 listopada 2004 r.

(Dz. Urz. Woj. Zach. Nr 99, poz. 2168), wydane na podstawie i w granicach upoważnienia ustawowego, są aktami prawa miejscowego i zgodnie z art. 87 ust. 2 Konstytucji RP stanowią źródło powszechnie obowiązującego prawa na terenie Miasta Szczecina. Przepisy omawianych uchwał Rady Miasta Szczecina, jako przepisy powszechnie obowiązujące na terenie S., dotyczą więc każdego, kto parkuje na terenie wyznaczonej strefy płatnego parkowania.

Zgodnie z § 11 ust. 1 uchwały Rady miasta Szczecina Nr XIII/269/03 (zmienionej uchwałą Nr XXIX/576/04 z dnia 22 listopada 2004 r.) opłata dodatkowa za nie uiszczenie opłaty za parkowanie pojazdów samochodowych na drogach publicznych w SPP wniesiona w terminie 7 dni od nieopłaconego postoju wynosi 20 zł, a po tym terminie 50 zł.

W świetle przytoczonych przepisów należy uznać, że obowiązek ponoszenia opłat za pozostawienie pojazdu w strefie płatnego parkowania, a także opłaty dodatkowej, wynika z przepisów prawa – bez potrzeby jego konkretyzacji w drodze aktu indywidualnego (por. wyrok NSA z dnia 7 grudnia 2005 r., syg. akt FSK 2580/04, nie publ.). Konsekwencję powyższego stwierdzenia stanowi brak obowiązku doręczenia właścicielowi pojazdu orzeczenia w tym zakresie.

Jak wynika z akt administracyjnych, fakt parkowania samochodu O. nr rej. [...], w miejscach i dniach wyszczególnionych w upomnieniu, został zarejestrowany przez pełniących swe obowiązki inspektorów SPP poprzez umieszczenie za szybą samochodu stosownych zawiadomień. W aktach znajdują się [...] zawiadomienia wystawione przez różne osoby (z podaniem numeru służbowego), w różnych okresach i w różnych częściach miasta S,, które stanowią dowód potwierdzający fakt nieuiszczenia należnej opłaty za parkowanie w SPP, co skutkowało naliczeniem spornej opłaty dodatkowej.

Wyjaśnić trzeba skarżącej, że zarządcą dróg miejskich i powiatowych jest Prezydent Miasta S. W imieniu zarządcy drogi (prezydenta) zadania

z zakresu Strefy Płatnego Parkowania zgodnie z ustawą z dnia 21 marca 1985r.

o drogach publicznych (Dz.U. z 2000r., Nr 71, poz. 838 ze zm.) wykonuje

w S. zarząd dróg publicznych tj. Zarząd Dróg i Transportu Miejskiego

w S. (ZD i TM).

W myśl załącznika do uchwały Nr XLV/941/01 Rady Miasta Szczecin z dnia

22 października 2001r. w sprawie utworzenia zakładu budżetowego pod nazwą Zarząd Dróg i Transportu Miejskiego oraz zmian w Regulaminie Organizacyjnym Urzędu Miejskiego w S., ZD i TM w S. został uprawniony do przekazania Strefy Płatnego Parkowania innemu podmiotowi. Na tej podstawie prawnej administrowanie Strefą Płatnego Parkowania zostało powierzone utworzonemu na podstawie uchwały Nr XX/365/04 Rada Miasta Szczecin z dnia

26 kwietnia 2004r. Miejskiemu Zakładowi Obsługi Gospodarczej – Biuru Strefy Płatnego Parkowania. Ze Statutu Miejskiego Zakładu Obsługi Gospodarczej (stanowiącego załącznik do powyższej uchwały) wynika, że do obowiązków statutowych zakładu należy: w zakresie zadań obsługi Strefy Płatnego Parkowania: sprzedaż biletów postojowych i abonamentowych oraz prowadzenie kontroli prawidłowości wnoszenia opłat za postój w Strefie Płatnego Parkowania (§ 4 pkt 4 lit. a i b).

Kontrola prawidłowości wnoszenia opłat SPP wykonywana jest przez pracowników Biura SPP – inspektorów, którzy nie są wbrew wywodom skargi, osobami prywatnymi lub przypadkowymi. Inspektorzy wykonują swoje obowiązki posługując się między innymi zawiadomieniami o nieopłaconym postoju w SPP, będącymi drukami ścisłego zarachowania.

Ponadto wyjaśnić trzeba, że ustawodawca w ustawie o drogach publicznych przewidując możliwość utworzenia strefy płatnego parkowania i stanowiąc

o obowiązku uiszczenia opłat powstających z mocy prawa, poza określeniem, że egzekwowanie tego obowiązku w przypadku nie wywiązania się z niego przez zobowiązanego, podlega egzekucji administracyjnej nie przewidział jakiegoś szczególnego trybu dokumentowania faktu postoju pojazdu w strefie bez uiszczenia opłaty. Przewidział jedynie możliwość ustanowienia przez radę gminy opłaty dodatkowej - za nieopłacony postój.

Jak pokazało funkcjonowanie strefy płatnego parkowania nie tylko

w S., rozmiar lekceważenia tego obowiązku prawnego przez korzystających z dróg objętych strefą okazał się tak powszechny, że z przyczyn praktycznych umieszczenie zawiadomień za wycieraczką szyby pojazdu okazało się na etapie postępowania egzekucyjnego okolicznością powszechnie kwestionowaną przez zobowiązanych. Do powszechnie znanych faktów należało postępowanie kierowców, którzy w początkowym zwłaszcza okresie funkcjonowania strefy zawiadomienia te wyrzucali.

W tej sytuacji, aczkolwiek nie wynika to z wymogu prawnego, inspektorzy SPP obecnie fotografują pojazdy zaparkowane w strefie bez uiszczenia opłaty, co niewątpliwie pomniejsza skłonność zobowiązanych do wnoszenia zarzutów przeciwko tytułom wykonawczym. Wcale to jednak nie oznacza, że w przypadkach wystawienia tytułów wykonawczych udokumentowanych w odniesieniu do nieopłaconego parkowania, wyłącznie zawiadomieniem sporządzanym na odpowiednim formularzu, zarzut nieistnienia obowiązku jest zasadny.

W ocenie Sądu, nie budzi wątpliwości, że w razie nieuiszczenia opłaty za parkowanie obowiązek jej uiszczenia obciąża – co do zasady – właściciela samochodu. Kierowanie egzekucji do właściciela samochodu opiera się zwykle na dwóch powiązanych elementach. Pierwszym jest domniemanie faktyczne, że to właściciel samochodu jest korzystającym z dróg publicznych. Do przyjęcia takiego domniemania uprawniają zasady doświadczenia życiowego i logicznego rozumowania. Jeżeli ktoś jest właścicielem samochodu, to przede wszystkim on

z niego korzysta. Drugim elementem jest założenie, że jeśli właściciel samochodu

z niego w danym dniu nie korzystał, to wie, kto to czynił. Pominąć w tym przypadku można zarówno przypadki kradzieży pojazdu, jak i sytuacje, gdy właścicielem jest osoba prawna lub jednostka organizacyjna nie posiadająca osobowości prawnej (vide wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 18 sierpnia 2009 r., II FSK 591/08, LEX nr 544582).

Wbrew zarzutowi skarżącej, organy orzekające w sprawie trafnie uznały, iż fakt, że skarżąca jest współwłaścicielem a nie wyłącznym właścicielem samochodu za parkowanie, którego nie uiszczono należnych opłat, stanowił wystarczającą przesłankę do skierowania do niej egzekucji należnych opłat.

Jak wywiedziono wyżej to nie organ egzekucyjny nakłada na korzystającego z dróg publicznych obowiązek uiszczenia należnej opłaty, zatem organ egzekucyjny nie musi, a nawet nie może prowadzić postępowania wyjaśniającego, mającego na celu ustalenie korzystającego z dróg publicznych poprzez zaparkowanie samochodu, ponieważ na to nie pozwalają przepisy postępowania egzekucyjnego w administracji (por. np. art. 29 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji)

(vide wyrok NSA z dnia 12 czerwca 2007 r., sygn. akt I OSK 209/07, LEX 344875).

To na zobowiązanym ciąży obowiązek udowodnienia okoliczności z których wywodzi skutki prawne.

W tym stanie rzeczy przyjąć należy, że organ egzekucyjny zrobił wszystko co – w świetle ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji – należało uczynić

w celu zweryfikowania podnoszonego przez zobowiązaną zarzutu błędu co do osoby zobowiązanej, skoro organ wezwał ją do wskazania kto parkował, to należało wskazać imię, nazwisko, adres osoby parkującej w okresie wskazanym

w upomnieniach (pismo organu z dnia [...] r.).

W świetle udzielonej przez zobowiązaną odpowiedzi "że istnieje możliwość, iż we wskazanych w upomnieniach datach z samochodu korzystał drugi ze współwłaścicieli – K. P.", nie można uznać, że skutecznie wykazała, iż to nie ona jest zobowiązana do wykonania obowiązku objętego tytułem wykonawczym. Określenie "istnieje możliwość" jest bowiem niekonkretne i skutecznie nie podważa istnienia obowiązku po stronie zobowiązanego.

W tych okolicznościach, w ocenie Sądu, organy posiadając takie, jak opisane wyżej dowody, uwzględniając zasady logicznego rozumowania, oraz zasady wiedzy

i doświadczenia życiowego dokonały swobodnej oceny tych dowodów. Zgodnie zatem z art. 80 kpa miały podstawy do przyjęcia, że dowody te w sposób wystarczający dokumentują fakt nieuiszczenie przez skarżącą opłaty za parkowanie w Strefie Płatnego Parkowania.

W konsekwencji powyższego, brak jest podstaw prawnych do przyjęcia, że zaskarżone postanowienie narusza prawo.

Mając powyższe na względzie, Sąd orzekł jak w sentencji na podstawie

art. 151 P.p.s.a.