Postanowienie NSA, sygn. akt I OSK 1244/15
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2015-05-20 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6181 Zajęcie nieruchomości i wejście na nieruchomość, w tym pod autostradę
Hasła tematyczne: Wstrzymanie wykonania aktu
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Wstrzymano wykonanie zaskarżonej decyzji
Powołane przepisy: article: art. 61 § 3
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Izabella Kulig - Maciszewska po rozpoznaniu w dniu 20 maja 2015 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej wniosku S. S. o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi kasacyjnej S. S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 22 stycznia 2015 r., sygn. akt II SA/Bk 969/14 w sprawie ze skargi S. S. na decyzję Wojewody Podlaskiego z dnia [...] lipca 2014 r., nr [...] w przedmiocie zezwolenia na niezwłoczne zajęcie nieruchomości w celu założenia i przeprowadzenia linii elektroenergetycznej postanawia: wstrzymać wykonanie zaskarżonej decyzji.


UZASADNIENIE

W skardze kasacyjnej od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 22 stycznia 2015 r., II SA/Bk 969/14 oddalającego skargę S. S. na decyzję Wojewody Podlaskiego z dnia [...] lipca 2014 r., w przedmiocie zezwolenia na niezwłoczne zajęcie nieruchomości w celu założenia i przeprowadzenia linii elektroenergetycznej, skarżący zawarł wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji z dnia [...] lipca 2014 r.

Uzasadniając złożony wniosek wskazał, że decyzja umożliwia działania inwestycyjne wobec nieruchomości skarżącego i może spowodować trudne do odwrócenia skutki, jak również wyrządzić znaczną szkodę.

Wskazano, że omawiana działka stanowi zaplecze żywieniowe dla ok. 120 sztuk trzody chlewnej. Skarżący corocznie pozyskuje z niej ok. 30% karmy dla zwierząt, a ponadto posiadanie tej działki oraz utrzymanie jej w dobrej kulturze rolnej gwarantuje mu płatności unijne w kwocie ponad 9 000 zł rocznie.

Wykonanie zaskarżonej decyzji wywoła skutki powodujące istotną i trwałą zmianę rzeczywistości, a powrót do stanu poprzedniego będzie albo w ogóle niemożliwy, albo też dopiero po dłuższym czasie i stosunkowo dużym nakładzie sił i środków.

W odpowiedzi, uczestnik postępowania wniósł o oddalenie wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji wskazując, że ułożenie przez inwestora linii na działce skarżącego nie spowoduje zmiany sposobu korzystania z nieruchomości. Skarżący nadal będzie mógł wykorzystywać ją na cele rolne w pełnym zakresie.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 61 § 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.; zwanej p.p.s.a.), sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania zaskarżonej decyzji, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Z przyjętej wykładni powołanego przepisu wynika, że wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności dopuszczalne jest również na etapie postępowania kasacyjnego (por. uchwała składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z 16 kwietnia 2007 r., I GPS 1/07, ONSAiWSA z 2007 r., nr 4, poz. 77).

Stosownie natomiast do art. 124 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2014 r. poz. 518 ze zm.), dalej powoływanej jako "u.g.n." starosta, wykonujący zadanie z zakresu administracji rządowej, może ograniczyć, w drodze decyzji, sposób korzystania z nieruchomości przez udzielenie zezwolenia na zakładanie i przeprowadzenie na nieruchomości ciągów drenażowych, przewodów i urządzeń służących do przesyłania lub dystrybucji płynów, pary, gazów i energii elektrycznej oraz urządzeń łączności publicznej i sygnalizacji, a także innych podziemnych, naziemnych lub nadziemnych obiektów i urządzeń niezbędnych do korzystania z tych przewodów i urządzeń, jeżeli właściciel lub użytkownik wieczysty nieruchomości nie wyraża na to zgody. Ograniczenie to następuje zgodnie z planem miejscowym, a w przypadku braku planu, zgodnie z decyzją o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego. Przepis art. 9 u.g.n. stanowi, że w sprawach, o których mowa w przepisach działu III, z wyłączeniem art. 97 ust. 3 pkt 1, art. 122, art. 124 ust. 1a, art. 124b ust. 1, art. 126 i art. 132 ust. 1a, wykonanie decyzji następuje po upływie 14 dni od dnia, w którym upłynął bezskutecznie trzydziestodniowy termin do wniesienia skargi na decyzję do sądu administracyjnego. W przypadku wniesienia skargi do sądu administracyjnego w tych sprawach organ, który wydał decyzję, wstrzymuje z urzędu jej wykonanie, w drodze postanowienia, na które nie przysługuje zażalenie.

Z kolei z treści art. 124 ust. 1a u.g.n. wynika, że w przypadkach określonych w art. 108 Kodeksu postępowania administracyjnego lub uzasadnionych ważnym interesem gospodarczym starosta, wykonujący zadanie z zakresu administracji rządowej, na wniosek podmiotu, który będzie realizował cel publiczny, udziela, w drodze decyzji, zezwolenia na niezwłoczne zajęcie nieruchomości po wydaniu decyzji, o której mowa w ust. 1. Decyzji o niezwłocznym zajęciu nieruchomości nadaje się rygor natychmiastowej wykonalności.

W przedmiotowej sprawie zostały wydane dwie decyzje, pierwsza - w trybie art. 124 ust. 1 u.g.n., druga – w trybie art. 124 ust. 1a u.g.n. z rygorem natychmiastowej wykonalności. Do sądu administracyjnego zostały zaskarżone przez skarżącego odrębnymi skargami obie decyzje. Wykonanie decyzji wydanej w trybie art. 124 ust. 1 u.g.n. zostało wstrzymane na mocy postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12 maja 2015 r., sygn. akt I OSK 1192/15.

Wskazać należy, że decyzja o niezwłocznym zajęciu nieruchomości wydawana w trybie art. 124 ust. 1a u.g.n. ma charakter subsydiarny w stosunku do decyzji o zezwoleniu na ograniczenie prawa. Rozstrzygnięcie o niezwłocznym zajęciu daje możliwość rozpoczęcia procedury mającej na celu przeprowadzenie prac inwestycyjnych, ale tylko w zakresie rozstrzygniętym w decyzji o ograniczeniu. Zgodnie z art. 124 ust. 1a u.g.n. decyzja o niezwłocznym zajęciu, może zostać wydana tylko po wydaniu decyzji o ograniczeniu. Jej subsydiarny charakter oznacza, że decyzja taka może istnieć w obrocie prawnym, tylko wtedy kiedy występuje w obrocie prawnym poprzedzającą ją decyzja o ograniczeniu prawa do nieruchomości.

Z uwagi na to, że decyzja wydana w oparciu o art. 124 ust. 1a u.g.n. jest decyzją ściśle związaną z decyzją, o której mowa w art. 124 ust. 1 u.g.n. wstrzymanie wykonania tylko decyzji ograniczającej sposób korzystania z nieruchomości bez wstrzymania wykonania decyzji o niezwłocznym zajęciu nieruchomości nieweczyłoby sens tej instytucji.

Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 61 § 3 i 5 w związku z art. 193 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł, jak w sentencji postanowienia.