Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 2164/09
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2010-03-23 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne: Transport
Skarżony organ: Inspektor Transportu Drogowego
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 42 ust. 1
journal: Dz.U. 2007 nr 125 poz 874
law: Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym - tekst jednolity
article: art. 7, art. 75 par. 1, art. 77 par. 1 i art. 107 par. 3
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jolanta Królikowska-Przewłoka (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Małgorzata Grzelak Sędzia WSA Dorota Wdowiak Protokolant Agnieszka Gajewiak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 marca 2010 r. sprawy ze skargi A Sp. z o.o. z siedzibą w [...] na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] listopada 2009 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] lipca 2009 r.; 2. stwierdza, że uchylone decyzje nie podlegają wykonaniu; 3. zasądza od Głównego Inspektora Transportu Drogowego na rzecz skarżącej A Sp. z o.o. z siedzibą w [...] kwotę 120 (sto dwadzieścia) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją wydaną w dniu [...] listopada 2009 r. Główny Inspektor Transportu Drogowego utrzymał w mocy decyzję Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego w [...] z dnia [...] lipca 2009 r. nr [...] o nałożeniu na A Sp. z o.o., skarżącą w niniejszej sprawie, kary pieniężnej w wysokości 3000 (trzy tysiące) złotych za nieuiszczenie opłaty za przejazd po drogach krajowych.

Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym i prawnym.

W dniu [...] czerwca 2009 r. w miejscowości [...] na drodze krajowej nr [...] został zatrzymany do kontroli pojazd marki [...] o numerze rejestracyjnym [...] wraz z naczepą marki [...] o numerze rejestracyjnym [...] prowadzony przez A. K. zatrudnionego w "A" Sp. z o.o. z siedzibą w [...]. W protokole kontroli stwierdzono, iż kierowca wykonywał na rzecz spółki krajowy transport drogowy rzeczy. Kierowca okazał odcinek kontrolny karty, jak też winietę samoprzylepną o numerze i serii: [...]. Odcinek kontrolny karty opłaty drogowej nie został wypełniony przez wpisanie na nim numeru rejestracyjnego kontrolowanego pojazdu, a winieta samoprzylepna nie została umieszczona w sposób trwały w prawym dolnym rogu przedniej szyby pojazdu. Kierowca został zapoznany z treścią protokołu i odmówił (bez uzasadnienia) podpisania protokołu.

Organ I instancji w dniu [...] czerwca 2009 r. zawiadomił skarżącą spółkę o wszczęciu wobec niej postępowania administracyjnego w związku z wynikiem kontroli przeprowadzonej w dniu [...] czerwca 2009 r.

W toku postępowania przed organem I instancji skarżąca była informowana o zakończeniu postępowania i możliwości zapoznania się ze zgromadzonym materiałem dowodowym w sprawie.

Decyzją z dnia [...] lipca 2009 r. nr [...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego w [...] na podstawie art. 93 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym nałożył na skarżącą karę pieniężną w wysokości 3000 złotych za wykonywanie przewozu drogowego bez uiszczenia wymaganej opłaty za przejazd po drogach krajowych. W uzasadnieniu decyzji organ I instancji podkreślił, iż zgodnie z art. 87 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym podczas przejazdu wykonywanego w ramach transportu drogowego kierowca pojazdu samochodowego, z zastrzeżeniem ust. 4, jest obowiązany mieć przy sobie i okazywać, na żądanie uprawnionego organu kontroli m.in. kartę opłaty drogowej, zaś w świetle art. 42 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym podmioty wykonujące na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej przewóz drogowy zobowiązane są do uiszczania opłaty za przejazd pojazdu samochodowego po drogach krajowych.

Zgodnie z rozporządzeniem Ministra Infrastruktury z dnia [...] czerwca 2009 r. w sprawie opłat za przejazd po drogach krajowych uiszczenie opłaty za przejazd po drogach krajowych następuje poprzez nabycie karty opłaty drogowej. Karta opłaty, zgodnie z § 3 ust. 2 pkt 1 w/w rozporządzenia, składa się z winiety samoprzylepnej umieszczonej w sposób trwały wewnątrz pojazdu samochodowego, w prawym dolnym rogu przedniej szyby pojazdu oraz odcinka kontrolnego przechowywanego w pojeździe samochodowym i okazywanego na żądanie osób uprawnionych do kontroli karty opłaty. Stosownie do treści § 3 ust. 4 powołanego rozporządzenia dowód uiszczenia opłaty stanowi łącznie przedziurkowany odcinek kontrolny i przedziurkowana winieta o tym samym numerze i serii umieszczona w trwały sposób wewnątrz pojazdu samochodowego, w prawym dolnym rogu przedniej szyby pojazdu. Ponadto, zgodnie z § 4 ust. 2 cytowanego rozporządzenia, wypełnienie karty opłaty polega na wpisaniu numeru rejestracyjnego pojazdu samochodowego na jej odcinku kontrolnym.

Strona tych wymogów nie spełniła, bo winieta nie została umieszczona w prawym dolnym rogu przedniej szyby pojazdu, a na odcinku kontrolnym nie wpisano numeru rejestracyjnego pojazdu. Organ uznał zatem, iż w dniu kontroli wykonywany był przejazd bez uiszczenia opłaty za przejazd po drogach krajowych.

W odwołaniu od tej decyzji skarżąca podniosła, iż przepisy dotyczące winiet są rygorystyczne i niesprawiedliwe, a ponadto nie uwzględniają stopnia zawinienia.

Decyzją z dnia [...] listopada 2009 r. Nr [...] Główny Inspektor Transportu Drogowego działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., art. 42 ust. 1, art. 87 ust. 1 i 3, art. 92 ust. 1, 2 i 4 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. 20074 r., Nr 125, poz. 874 ze zm.), § 3 ust. 1 i 3-5, § 4 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 5 czerwca 2009 r. w sprawie opłat za przejazd po drogach krajowych (Dz. U. Nr 86, poz. 721) oraz lp. 4.1. załącznika do ustawy o transporcie drogowym, utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy.

Organ podzielił stanowisko Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego co do tego, że kierowca nie okazał w czasie kontroli dowodu uiszczenia opłaty za przejazd po drogach krajowych. Odwołując się do przepisów powołanych w podstawie materialnoprawnej decyzji stwierdził, że dowód uiszczenia opłaty stanowi bowiem łącznie przedziurkowany odcinek kontrolny i przedziurkowana winieta o tym samym numerze i serii umieszczona na przedniej szybie pojazdu, a winieta nie została umieszczona w sposób trwały na szybie pojazdu, co w jakikolwiek sposób pozwalałoby na identyfikację opłaty z kontrolowanym pojazdem zaś z drugiej strony na odcinku kontrolnym nie było umieszczonego numeru rejestracyjnego pojazdu, co także pozbawia możliwości przypisania opłaty do konkretnego pojazdu.

W uzasadnieniu decyzji organ II instancji, mając na względzie cały zgromadzony materiał dowodowy w niniejszej sprawie, wyżej omówiony stan faktyczny i przywołane przepisy stwierdził, iż kierowca nie okazał dowodu uiszczenia opłaty za przejazd po drogach krajowych. Winieta samoprzylepna nie została umieszczona na przedniej szybie pojazdu w sposób trwały, co w jakikolwiek sposób pozwalałoby na identyfikację opłaty z kontrolowanym pojazdem, ponadto na odcinku kontrolnym nie było umieszczonego numeru rejestracyjnego pojazdu, co także pozbawia możliwości przypisania opłaty do konkretnego pojazdu. Organ stwierdził, iż okazana karta opłaty nie może stanowić dowodu skutecznego uiszczenia opłaty za przejazd po drogach krajowych kontrolowanym pojazdem.

Organ odwoławczy w odpowiedzi na zarzuty zawarte w odwołaniu stwierdził, iż nie ma możliwości zmniejszenia wymiaru kary, ponieważ kary pieniężne za naruszenia powstałe na gruncie ustawy o transporcie drogowym są określone w sposób sztywny i nie mają charakteru uznaniowego – nakładane są w przypadku stwierdzenia naruszenia prawa w wysokości ściśle określonej w załączniku do ustawy o transporcie drogowym.

W skardze na tę decyzję skarżąca wniosła o jej uchylenie i zasądzenie kosztów postępowania podnosząc, że odcinek kontrolny i winieta były serii i nr [...], a na rewersie odcinka kontrolnego był wpisany numer pojazdu i data zakupu oraz podpis sprzedawcy. Wpisanie numeru pojazdu, przedziurkowanie winiety i odcinka kontrolnego uniemożliwia wykorzystanie opłaty dla innego pojazdu i w innym terminie. Tym samym, zdaniem skarżącego, opłata została fizycznie wniesiona. Dowodem jest kserokopia karty opłaty dobowej, odcinka kontrolnego podpisanego przez Inspektora Transportu Drogowego i pokwitowanie opłaty.

W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Transportu Drogowego wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej przy czym ta kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (§ 2 powołanego artykułu).

Sąd rozstrzyga przy tym w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany wnioskami i zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi p.p.s.a. – Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).

Badając skargę wg powyższych kryteriów Sąd uznał, iż skarga zasługuje na uwzględnienie. Zaskarżona decyzja, jak i utrzymana nią w mocy decyzja organu I instancji naruszają bowiem obowiązujące prawo w stopniu uzasadniającym ich uchylenie.

Stosownie do art. 42 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym podmioty wykonujące na terytorium RP przewóz drogowy zobowiązane są do uiszczenia opłaty za przejazd pojazdu samochodowego po drogach krajowych. Z naruszeniem powyższego obowiązku powołana ustawa wiąże określoną w lp. 4.1 załącznika do ustawy karę pieniężną w wysokości 3000 zł stanowiąc, iż kara w tej wysokości winna być nałożona w przypadku wykonywania przewozu drogowego bez uiszczenia wymaganej opłaty za przewóz po drogach krajowych.

§ 3 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 5 czerwca 2009 r. w sprawie opłat za przejazd po drogach krajowych stanowi, że karta opłaty składa się z dwóch części winiety samoprzylepnej umieszczonej w sposób trwały wewnątrz pojazdu samochodowego, w prawym górnym rogu przedniej szyby pojazdu i odcinka kontrolnego przechowywanego w pojeździe samochodowym i okazywanego na żądanie osób uprawnionych do kontroli karty opłaty i dowodem uiszczenia opłaty jest łącznie przedziurkowany odcinek kontrolny i przedziurkowana winieta o tym samym numerze i serii umieszczona we wskazany wyżej sposób. Jednakże zdaniem Sądu, nie ma podstaw, by przyjąć, iż jedynym formalnym dowodem uiszczenia opłaty, jest dowód w postaci określonej w § 3 i 4 cyt. rozporządzenia.

Rozporządzenie zostało wydane na podstawie delegacji zawartej w art. 42 ust. 7 powołanej ustawy. Zgodnie z tym przepisem Minister właściwy ds. transportu upoważniony został do określenia w drodze rozporządzenia rodzaju, stawki opłaty za przejazd po drogach krajowych, trybu wnoszenia i sposobu rozliczania tej opłaty, a także wzorów dokumentów potwierdzających jej wniesienie.

Z zakresu udzielonego ustawowego upoważnienia wynika, że nie obejmuje ono zmiany ogólnych zasad co do postępowania dowodowego ani też nie ogranicza rozumienia pojęcia dowodu, na okoliczność wykazania, iż opłata za przejazd po drogach krajowych została uiszczona.

Powyższa regulacja jako niezgodna z zasadą państwa prawnego nie może zatem skutkować odstąpieniem przez organ od stosowania ogólnych reguł określonych w k.p.a. w zakresie dowodzenia.

Stosownie do art. 75 § 1 k.p.a. jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem.

Niekwestionowanym przez stronę jest ustalenie organu, iż winieta samoprzylepna i odcinek kontrolny były serii i nr [...] z tym, że winieta nie została nalepiona na przedniej szybie pojazdu, a odcinek kontrolny nie miał na awersie wpisanego numeru rejestracyjnego. Jednakże w aktach administracyjnych znajduje się kserokopia odcinka kontrolnego (rewers), w którym w części dotyczącej numeru rejestracyjnego pojazdu wpisano [...] tj. numer rejestracyjny kontrolowanego pojazdu. Obok znajduje się data "23.06.09" i nieczytelny podpis. Ta okoliczność podnoszona przez skarżącego, który twierdzi, że na rewersie jest zarówno data zakupu i podpis sprzedawcy jak i nr rejestracyjny pojazdu, została przez organ całkowicie w ocenie materiału dowodowego pominięta i do tego dowodu organ w ogóle się nie odniósł, naruszając art. 7, 77 § 1 k.p.a. i art. 107 § 3 k.p.a. i w konsekwencji dokonując przedwczesnej błędnej oceny wiarygodności dokumentów potwierdzających uiszczenie przedmiotowej opłaty. Powyższe uchybienie jest uchybieniem mogącym mieć wpływ na wynik sprawy w sytuacji, gdy w zw. z nieumieszczeniem winiety na szybie pojazdu i brakiem nr rejestracyjnego pojazdu na awersie odcinka kontrolnego organ stwierdził, że nie jest możliwe powiązanie karty opłaty z konkretnym pojazdem zaś jako dowód wskazujący na uiszczenie opłaty skarżąca wskazuje rewers odcinka kontrolnego z wpisanym nr rejestracyjnym i datą zakupu karty i podpisem sprzedawcy.

W tym stanie rzeczy obowiązkiem organu jest odniesienie się do tego dowodu (kserokopia w aktach administracyjnych), dokonanie jego oceny i poczynienie stosowanych ustaleń przy uwzględnieniu, iż kara pieniężna w wysokości 3000 zł jest należna w przypadku wykonywania przewozu bez uiszczenia opłaty za przejazd po drogach krajowych nie zaś za nieumieszczenie winiety na szybie i niewpisanie nr rejestracyjnego pojazdu na awersie odcinka kontrolnego. Uiszczenie opłaty następuje przez jej nabycie, a następnie wykazanie jej powiązania z konkretnym pojazdem. Tylko zatem ustalenia w powyższym zakresie stanowią podstawę do rozstrzygnięcia w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej, o której mowa w lp. 4.1 załącznika do powołanej ustawy.

Z względów Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. orzekł, jak w pkt 1 sentencji, w pkt 2 po myśli art. 152 p.p.s.a., o kosztach orzeczono uwzględniając art. 200 p.p.s.a.