Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 1323/12
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2012-09-27 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne: Transport
Skarżony organ: Inspektor Transportu Drogowego
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję w części i poprzedzającą ją decyzję w części
Powołane przepisy: article: art. 190.
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: art. 7, 77 par. 1, 80, 107 par. 3.
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 5 ust. 1.
journal: Dz.U. 2006 nr 235 poz 1701
law: Ustawa z dnia 17 listopada 2006 r. o zmianie ustawy o transporcie drogowym oraz o zmianie ustawy - Prawo o ruchu drogowym

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Halina Emilia Święcicka Sędziowie Sędzia WSA Pamela Kuraś – Dębecka Sędzia WSA Urszula Wilk (spr.) Protokolant st. sekr. sąd. Karolina Pilecka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 września 2012 r. sprawy ze skargi A. R. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] marca 2010 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] października 2009 r. w części dotyczącej nałożenia kary pieniężnej w wysokości 500 (pięćset) złotych za wykonywanie transportu drogowego lub przewozu na potrzeby własne z naruszeniem warunków dotyczących dokumentacji pracy kierowcy w zakresie: wystawienia kierowcy zaświadczenia poświadczającego jego zatrudnienie oraz spełnienie wszystkich wymagań określonych ustawą; 2. oddala skargę w pozostałym zakresie; 3. stwierdza, że uchylone w części decyzje opisane w pkt 1 nie podlegają wykonaniu; 4. zasądza od Głównego Inspektora Transportu Drogowego na rzecz skarżącego A. R. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] marca 2010 r., nr [...], Główny Inspektor Transportu Drogowego - działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm. – dalej: k.p.a.) oraz art. 4 pkt 11, art. 18 ust. 5 lit. c), art. 87 ust. 1 , 2 i 4 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. z 2007 r. Nr 125, poz. 874 ze zm. – dalej także: u.t.d.), art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 17 listopada 2006 r. o zmianie ustawy o transporcie drogowym oraz o zmianie ustawy - Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. Nr 235, poz. 1701), oraz Lp. 1.8.3. i Lp. 2.9.3. załącznika o ustawy o transporcie drogowym, po rozpatrzeniu odwołania A. R. - prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą B. w W. (dalej: także skarżący), utrzymał w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] października 2009 r., nr [...] w przedmiocie nałożenia na skarżącego kary pieniężnej w łącznej wysokości 5.500 (pięć tysięcy pięćset) złotych, w tym karę 5.000 zł za wykonywanie przewozów okazjonalnych w krajowym transporcie drogowym pojazdem przeznaczonym konstrukcyjnie do przewozu nie więcej niż 9 osób łącznie z kierowcą z naruszeniem zakazu umieszczania na dachu pojazdu lamp lub innych urządzeń technicznych (Lp. 2.9 pkt 3 załącznika do u.t.d.), a także karę 500 zł za wykonywanie transportu drogowego lub przewozu na potrzeby własne z naruszeniem warunków dotyczących dokumentacji pracy kierowcy w zakresie: wystawienia kierowcy zaświadczenia poświadczającego jego zatrudnienie oraz spełnienie wszystkich wymagań określanych ustawą (Lp. 1.8 lit. b ww. załącznika).

Do wydania decyzji doszło w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy:

W dniu [...] maja 2009 r., przy ul. [...] w W., inspektor [...] Wojewódzkiego Inspektoratu Transportu Drogowego zatrzymał do kontroli pojazd marki [...] o numerze rejestracyjnym [...], którym kierował T. S. Kierowca okazał do kontroli wypis nr [...] z licencji nr [...] na wykonywanie krajowego transportu drogowego osób, wystawioną na skarżącego A. R. - prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą B. w W. Zamiast wymaganego zaświadczenia poświadczającego zatrudnienie oraz spełnianie wszystkich wymagań określonych ustawą kierowca przedstawił identyfikator korporacji [...].Podczas kontroli kierowca nie okazał zaświadczenia potwierdzającego jego zatrudnienie u przewoźnika drogowego. Ponadto inspektor stwierdził, że na kontrolowanym pojeździe znajdowały się naklejki z oznaczeniami "[...]", numer telefonu [...] oraz informacja o cenie przewozu (1,60/km), zaś na dachu tego pojazdu umieszczone było podświetlone urządzenie techniczno-informacyjne tzw. baner, na którym znajdowały się oznaczenia "[...]" oraz numer telefonu [...]. Przebieg i wyniki kontroli utrwalono protokołem nr [...] (k. 12-14 akt administracyjnych) do którego załączono dokumentację fotograficzną (k. 1-2) oraz kserokopie okazanych do kontroli dokumentów (k. 6-11).

W toku kontroli drogowej inspektor dokonał ponadto przesłuchania kierowcy w charakterze świadka. Kierowca zeznał, iż w dniu kontroli wykonywał krajowy przewóz drogowy osób na rzecz firmy skarżącego. Zeznał jednocześnie, iż prowadzi własną działalność gospodarczą pod nazwą P. zajmującą się także przewozem osób. Stwierdził, iż współpracuje ze skarżącym, będąc jego podwykonawcą (vide: Protokół przesłuchania świadka – k. 3 akt administracyjnych).

W czasie kontroli inspektor WITD zadzwonił pod numer [...], który był częścią napisu umieszczonego w sposób trwały na bokach kontrolowanego pojazdu i połączył się z dyspozytorem "[...]", uzyskując informację, że może zamówić przewóz osób (vide: notatka służbowa z dnia [...] maja 2009 r. – k. 15 akt administracyjnych).

Pismem z dnia [...] czerwca 2009 r. [...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego zawiadomił skarżącego o wszczęciu postępowania administracyjnego, pouczając go o przysługujących mu prawach strony.

W piśmie z dnia [...] października 2009 r. organ zawiadomił skarżącego o ostatecznej kwalifikacji czynów stwierdzonych w toku kontroli z dnia [...] maja 2009 r., pouczając go o przysługujących mu prawach strony.

W piśmie z dnia [...] października 2009 r. skarżący, reprezentowany przez radcę prawnego – zaprzeczył wszystkim ustaleniom organu dotyczącym rzekomego naruszenia przepisów ustawy o transporcie drogowym. Skarżący stwierdził w uzasadnieniu, iż organ administracji nie zgromadził dowodów, z których wynikałoby, że w dniu kontroli strona wykonywała przewóz okazjonalny osób. Strona skarżąca podniosła okoliczność, iż podczas kontroli w pojeździe nie było żadnej osoby poza kierowcą. Ponadto strona podkreśliła, iż z zeznań kierowcy nie wynika okoliczność przewozu konkretnej osoby. Skarżący podniósł ponadto, iż wbrew ustaleniom organu baner reklamowy nie był podłączony do instalacji elektrycznej oraz że nie jest to urządzenie techniczne, którego posiadania zabrania art. 18 ust. 5 u.t.d. W dalszej części pisma strona wniosła o przeprowadzenie dowodów w postaci przesłuchania w charakterze świadka pasażerów, którzy w dniu kontroli mieli być przewożeni w imieniu strony pojazdem, a ponadto o przeprowadzenie ponownych oględzin pojazdu przy udziale pełnomocnika strony i dopuszczenie dowodu z zeznań kierowcy pojazdu – na okoliczność, że w dacie kontroli nie stwierdzono faktycznie żadnych naruszeń. Jednocześnie strona wniosła o powołanie dowodu z opinii biegłego na okoliczność stwierdzenia, czy baner niepodłączony do instalacji elektrycznej zamontowany w pojeździe jest lampą lub innym urządzeniem technicznym w rozumieniu art. 18 ust. 5 lit. c) u.t.d. Skarżący zarzucił również, iż kontrola przeprowadzona została z naruszeniem art. 10 k.p.a., albowiem strona nie była należycie reprezentowana w jej toku. Ponadto skarżący zarzucił naruszenie art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a.

W wyniku rozpatrzenia sprawy [...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego decyzją z dnia [...] października 2009 r., nr [...]- nałożył na skarżącego przedsiębiorcę karę pieniężną w łącznej wysokości 5.500 złotych, w tym karę 5.000 zł za wykonywanie przewozów okazjonalnych w krajowym transporcie drogowym pojazdem przeznaczonym konstrukcyjnie do przewozu nie więcej niż 9 osób łącznie z kierowcą z naruszeniem zakazu umieszczania na dachu pojazdu lamp lub innych urządzeń technicznych (Lp. 2.9 pkt 3 załącznika do u.t.d.), a także karę 500 zł za wykonywanie transportu drogowego lub przewozu na potrzeby własne z naruszeniem warunków dotyczących dokumentacji pracy kierowcy w zakresie: wystawienia kierowcy zaświadczenia poświadczającego jego zatrudnienie oraz spełnienie wszystkich wymagań określanych ustawą (Lp. 1.8 lit. b ww. załącznika). W uzasadnieniu decyzji organ I instancji, powołując się na ustalenia dokonane w toku kontroli pojazdu w dniu [...] maja 2009 r. stwierdził, iż zarzuty strony skarżącej podniesione w toku postępowania są niezasadne i sprzeczne ze zgromadzonym w sprawie materiałem dowodowym.

Od powyższej decyzji skarżący wniósł w dniu [...] listopada 2009 r. odwołanie do Głównego Inspektora Transportu Drogowego.

W wyniku przeprowadzonego postępowania odwoławczego, Główny Inspektor Transportu Drogowego, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. oraz art. 5, art. 18 ust. 5 lit. c), art. 87 ust. 1 i ust. 3, art. 92 ust. 1, ust. 2 i ust. 4 u.t.d. w zw. z Lp. 1.8. pkt 3 i Lp. 2.9 pkt 3 załącznika do u.t.d. - utrzymał w mocy decyzję Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego.

Organ odwoławczy podtrzymał ustalenia organu I instancji w zakresie stwierdzonych naruszeń. Stwierdził, że w dniu kontroli drogowej kierowca nie okazał zaświadczenia poświadczającego zatrudnienie oraz spełnianie przez kierowcę wymogów ustawowych. Podkreślił, że obowiązek wystawienia kierowcy zaświadczenia potwierdzającego zatrudnienie i spełnienie wymogów ustawowych spoczywa na przewoźniku, a więc podmiocie wykonującym transport drogowy na podstawie licencji, natomiast nie dotyczy podmiotów wykonujących przewozy na potrzeby własne. Natomiast zgodnie z art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 17 listopada 2006 r. o zmianie ustawy o transporcie drogowym oraz o zmianie ustawy - Prawo o ruchu drogowym, kierowcy mają obowiązek mieć przy sobie oraz okazywać na żądanie uprawnionego organu zaświadczenie potwierdzające zatrudnienie oraz zaświadczenie o spełnianiu wymogów ustawowych. W omawianym przypadku bezspornym jest, jak stwierdził organ, iż kierowca nie okazał kontrolującemu inspektorowi przedmiotowego zaświadczenia. Organ odwoławczy wskazał, że będąc przesłuchiwanym w charakterze świadka kierowca zeznał, że w dniu kontroli drogowej wykonywał przewóz na rzecz strony skarżącej. Zdaniem Głównego Inspektora Transportu Drogowego, organ I instancji nie miał podstaw do odmówienia wiarygodności zeznaniom kierowcy składanym pod rygorem odpowiedzialności karnej za składanie fałszywych zeznań. Nadto organ wskazał, że kierowca okazał do kontroli wypis z licencji nr [...] na wykonywanie krajowego transportu drogowego osób wydanej skarżącemu przedsiębiorcy A. R. W konsekwencji organ odwoławczy uznał, że materiał dowodowy zgromadzony w sprawie jednoznacznie wskazuje, iż decyzja o nałożeniu kary pieniężnej w wysokości 500 tytułem naruszenia z Lp. 1.8 pkt 3 została wydana słusznie.

Odnośnie naruszenia z Lp. 2.9 pkt 3 organ odwoławczy stwierdził, iż bezspornym jest, że w czasie kontroli stwierdzono, iż na dachu zatrzymanego pojazdu umieszczone jest urządzenie techniczne – baner reklamowy z napisem "[...]" oraz numerem telefonu [...], co zostało udokumentowane za pomocą aparatu fotograficznego. Organ odwoławczy wskazał, iż przepisy ustawy o transporcie drogowym nie definiują pojęcia "urządzenia technicznego", o którym mowa w art. 18 ust. 5 lit. c) u.t.d. Konieczne jest zatem – jak stwierdził organ - posłużenie się wykładnią językową, a także celowościowo - funkcjonalną tego terminu. W opinii organu odwoławczego czynnikiem decydującym o uznaniu umieszczonego na dachu pojazdu urządzenia za urządzenie techniczne, w myśl w/w przepisu, jest to, aby w odbiorze skierowanym do nieograniczonej liczby osób tego rodzaju oznaczenie wywarło lub mogło wywrzeć wrażenie, że pojazd może zatrzymać się w celu zawarcia umowy przewozu. Takie urządzenie pełni bowiem rolę znaku identyfikującego wykonującego okazjonalny transport drogowy osób. Celem zaś regulacji z art. 18 ust. 5 lit. c) cyt. ustawy jest, aby pojazdy te nie wyróżniały się względem pozostałych oraz, aby sposób oznakowania pojazdu nie wpływał na możliwość jego zatrzymania, którego celem było zawarcie umowy przewozu. Innymi słowy o zatrzymaniu pojazdu nie może decydować przeświadczenie przeciętnego pasażera, że zatrzymując pojazd z takim urządzeniem będzie z pewnością mógł skorzystać z usługi przewozowej.

Skargę na decyzję z dnia [...] marca 2010 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniósł A. R., zarzucając organom obu instancji:

- naruszenie przepisów postępowania, w szczególności poprzez:

1) naruszenie art. 75 oraz art. 89 ust. 5 ustawy o transporcie drogowym – bowiem karę pieniężną za naruszenie przepisów ustawy o transporcie drogowym nałożono decyzją administracyjną, którą wydano na podstawie protokołu sporządzonego podczas kontroli, zaś art. 75 u.t.d. zawiera zamknięty katalog postępowań, które mogą być wszczynane na podstawie wyników kontroli i nie daje możliwości wszczęcia i prowadzenia postępowania administracyjnego za naruszenie art. 18 ust. 5 lit. c) oraz art. 5 ust. 1 cyt. ustawy na podstawie protokołu kontroli. Ponadto – zdaniem strony - obecnie w art. 89 ust. 5 u.t.d. ustawodawca nie zawarł umocowania ustawowego do określenia w drodze rozporządzenia prawa organu administracyjnego do wszczęcia i prowadzenia postępowania o naruszenie przepisów ustawy o transporcie drogowym wykraczającego poza katalog określony w art. 75 u.t.d. oraz nie zawarł umocowania do wszczęcia postępowania administracyjnego oraz nałożenia kary pieniężnej za stwierdzone naruszenia ustawy o transporcie na podstawie w/w dokumentu,

2) naruszenie przepisów postępowania w postaci naruszenia art. 7 w zw. z art. 77 § 1 k.p.a., 10 k.p.a., art. 107 § 1 i § 3 k.p.a. oraz art. 138 k.p.a. - poprzez utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji pomimo nieustalenia przez ten organ przesłanki przewozu okazjonalnego osób oraz przesłanki umieszczenia na dachu pojazdu lampy lub urządzenia technicznego, podczas gdy są to podstawowe przesłanki dotyczące odpowiedzialności skarżącego za naruszenie art. 18 ust. 5 lit. c) u.t.d,

3) naruszenie art. 75 § 1 k.p.a., art. 80 k.p.a. w zw. z w zw. art. 73 ust. 1 pkt 4 i 5 u.t.d., poprzez ustalenie rodzaju usługi, wyłącznie na podstawie zeznań świadka - kierowcy skontrolowanego pojazdu, podczas gdy powyższy dowód przeprowadzono z naruszeniem art. 73 ust. 1 pkt 4 i 5 u.t.d., gdyż powyższy kierowca w toku kontroli drogowej reprezentował faktycznie skarżącą (udostępniał w toku kontroli dokumenty, pojazd, wnosił uwagi do protokołu, udzielał wyjaśnień w imieniu skarżącej, podpisywał protokół), zaś jego czynności jako podejmowane w imieniu skarżącego były wiążące dla skarżącego, zatem winien zostać przesłuchany w charakterze strony po przeprowadzeniu wszystkich dostępnych dowodów, a nie w charakterze świadka w toku kontroli, ewentualnie winien zostać przesłuchany w charakterze świadka w toku postępowania administracyjnego. W konsekwencji dowód z przesłuchania świadka kierowcy skontrolowanego pojazdu dopuszczono, jako dowód sprzeczny z art. 73 ust. 1 pkt 4 i 5 u.t.d., z mającym wpływ na wynik postępowania art. 75 § 1 zd. pierwsze k.p.a. w zw. z art. 6 k.p.a.,

4) naruszenie art. 138 § 1 i § 2 k.p.a., art. 140 k.p.a. w zw. z art. 24 § 1 pkt 1 i 4 k.p.a. - poprzez utrzymanie zaskarżonej decyzji w mocy, podczas gdy została ona wydana przez Inspektora Transportu Drogowego, który z uwagi na fakt przeprowadzenia przed wydaniem decyzji kontroli drogowej, z której sporządzono protokół będący podstawą wszczęcia postępowania i nałożenia kary pieniężnej na skarżącego, podlegał obligatoryjnemu wyłączeniu od sporządzenia decyzji organu I instancji zgodnie wyżej cytowanym art. 24 § 1 pkt 1 i 4 k.p.a.,

5) naruszenie art. 123 § 1 i § 2 oraz 124 k.p.a. w zw. z art. 78 § 2 k.p.a. - poprzez niewydanie przez organ I instancji postanowienia o oddaleniu wniosków dowodowych strony, podczas gdy powyższe postanowienie jest zaskarżalne w trybie określonym w art. 142 k.p.a.,

6) naruszenie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. - poprzez utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji, podczas, gdy decyzja organu I instancji została wydana z naruszeniem art. 78 § 1 i § 2 oraz 80 k.p.a., gdyż z całokształtu materiału dowodowego nie wynikał fakt wykonania usługi przewozowej oraz okoliczność wykonania w dacie kontroli przewozu okazjonalnego osób, a także poprzez oddalenie wniosków dowodowych strony, podczas, gdy organ nie ustalił okoliczności istotnych w sprawie oraz oddalił wnioski dowodowe strony, a także

- naruszenie przepisów prawa materialnego, w szczególności poprzez:

7) błędną wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie art. 18 ust. 5 lit. c) u.t.d. - poprzez bezzasadne przyjęcie na podstawie zebranego w sprawie materiału dowodowego, iż na dachu pojazdu była zamontowana podświetlana lampa lub urządzenie techniczne, co spowodowało błędne ustalenie stanu faktycznego przez organy administracyjne obydwu instancji w tym zakresie,

8) naruszenie prawa materialnego poprzez naruszenie art. 5 ust. 1 i ust. 2 ustawy o zmianie ustawy o transporcie drogowym oraz zmianie ustawy - Prawo o ruchu drogowym, poprzez przyjęcie, że kierowca skarżącego był zobligowany do posiadania zaświadczenia o zatrudnieniu oraz spełnianiu warunków określonych w ustawie, podczas gdy powyższy nakaz dotyczy osoby kierowcy, a nie jak przyjął organ skarżącego,

9) naruszenie prawa materialnego poprzez błędną wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie art. 4 ust. 11 ustawy o transporcie drogowym - poprzez przyjęcie, iż strona wykonywała przewóz okazjonalny w ramach krajowego transportu drogowego, podczas gdy z akt sprawy nie wynika okoliczność ustalenia przez organy administracyjne przewozu jakiejkolwiek osoby i ustalenia, na czym miałaby polegać usługa wykonana przez skarżącego,

10) naruszenie art. 20, art. 22 w zw. z art. 31 ust. 3 oraz art. 32 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej - poprzez nałożenie kary pieniężnej na podstawie art. 18 ust. 5 ustawy o transporcie drogowym, podczas gdy powyższy przepis u.t.d. jest sprzeczny ze wskazanymi przepisami Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej.

Wniósł o:

1) uchylenie zaskarżonej decyzji z uwagi na fakt naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy oraz naruszenia prawa procesowego, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy,

2) zawieszenie postępowania sądowego z uwagi na toczące się przed Trybunałem Konstytucyjnym postępowanie, sygn. akt Ts 224/09, w zakresie stwierdzenia niezgodności z Konstytucją RP przepisu art. 18 ust. 5 ustawy o transporcie drogowym,

4) zasądzenie zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm prawem przepisanych.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie skargi oraz podtrzymał dotychczasową argumentację.

Wyrokiem z dnia 27 września 2010 r. sygn. akt VI SA/Wa 889/10 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z [...] marca 2010 r.

Skargę kasacyjną do Naczelnego Sądu Administracyjnego od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 27 września 2010 r. wniósł A.R.

Wyrokiem z dnia 12 kwietnia 2012 r. sygn. akt II GSK 259/11 Naczelny Sąd Administracyjny uchylił zaskarżony wyrok z dnia 27 września 2010 r. i przekazał sprawę Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie do ponownego rozpoznania.

W uzasadnieniu wyroku Sąd II instancji powołując się na 5 ust. 1 ustawy z 17 listopada 2006 r. o zmianie ustawy o transporcie drogowym wyjaśnił, że "spełnienie wymagań określonych w u.t.d. oraz w ustawie zmieniającej", dotyczy wyłącznie kierowców wykonujących przewozy drogowe. Obejmuje katalog niezbędnych wymagań, warunkujących wykonywanie przewozów (na przykład ukończenie 21 lat i odbycie szkolenia okresowego – art. 39a u.t.d.). Sąd podkreślił, że są to wymagania adresowane do kierowców zamierzających wykonywać przewozy drogowe zgodnie z prawem. Nie dotyczą zaś przedsiębiorcy – przewoźnika zatrudniającego kierowcę, którego obowiązkiem jest w tym zakresie wystawienie kierowcy zaświadczenia potwierdzającego fakt jego zatrudnienia oraz spełnienia przez kierowcę pozostałych wymagań ustawowych. Dodał także, że podczas kontroli drogowej kierowca jest obowiązany mieć przy sobie i okazywać na żądanie uprawnionego organu to zaświadczenie.

W ocenie NSA należy odróżnić związane z wykonywaniem przewozu drogowego obowiązki ciążące na przewoźniku od obowiązków ciążących na kierowcy, a w konsekwencji odróżnić należy naruszenia, za które ponosi odpowiedzialność przewoźnik od naruszeń kierowcy.

Stwierdził także, że w rozpatrywanej sprawie organ nałożył karę pieniężną na przewoźnika za "niewystawienie kierowcy zaświadczenia", kierując się jedynie tym, że kierowca nie okazał zaświadczenia podczas kontroli. Nie badał natomiast i nie wyjaśnił, czy przewoźnik rzeczywiście nie wystawił kierowcy takiego zaświadczenia, co narusza przepisy procedury administracyjnej, dotyczące prowadzenia postępowania dowodowego (art. 7, 77 § 1, 80 i 107 § 3 k.p.a.).

Zdaniem NSA, sąd pierwszej instancji akceptując wadliwą z tego powodu decyzję administracyjną naruszył przepisy ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r. poz. 270 t.j. dalej jako p.p.s.a.) zobowiązujące go do wszechstronnej kontroli zaskarżonego aktu.

Ponadto, NSA stwierdził, że w rozpoznawanej sprawie fakt wykonywania przewozów okazjonalnych został należycie udowodniony w postępowaniu administracyjnym, podkreślając, że za wykonywanie przewozu należy uznać również stan gotowości do wykonania takiego przewozu.

Podniósł także, że wyjaśnienia skarżącego stwierdzające, że na dachu pojazdu nie było (w czasie kontroli) urządzeń, o których mowa w art. 18 ust. 5 lit. c u.t.d. - nie podważają zakwalifikowania stwierdzonego urządzenia jako technicznego, o którym mowa w art. 18 ust. 5 lit. c u.t.d. NSA wyjaśnił, że puszka jest bowiem również urządzeniem technicznym w tym znaczeniu, że jest wytworem człowieka (wyrazem oddziaływania człowieka na materię) służącym określonym celom, a więc pełniącym określoną funkcję. "Urządza" się w ten sposób samochód niewątpliwie po to, aby upodobnić go do taksówki (skarżący nie wyjaśnił czemu innemu miałaby służyć ta "puszka").

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z przepisem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

W świetle powołanego przepisu ustawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną z punktu widzenia jej zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tej decyzji.

Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (vide: art. 134 § 1 p.p.s.a.).

Ponadto, co wymaga podkreślenia w niniejszej sprawie, zgodnie z przepisem art. 190 p.p.s.a. wojewódzki sąd administracyjny, któremu sprawa została przekazana do ponownego rozpoznania, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny.

Przyjmuje się, iż ocena prawna wyrażona w orzeczeniu Naczelnego Sądu Administracyjnego jest wiążąca w sprawie dla sądu pierwszej instancji zarówno wówczas, gdy dotyczy zastosowania przepisów prawa materialnego, jak również przepisów postępowania administracyjnego. Oznacza to, że wojewódzki sąd administracyjny jest obowiązany rozpatrzyć sprawę ponownie, stosując się do oceny prawnej zawartej w uzasadnieniu wyroku, bez względu na poglądy prawne wyrażone w orzeczeniach sądowych w innych sprawach. Nawet w przypadku sporu co do stanu faktycznego będącego podstawą subsumcji prawa, a więc i oceny prawnej lub odmiennej interpretacji prawa albo nawet możliwości niezgodności oceny sądu z prawem obowiązującym, zapatrywania prawne wynikające z oceny prawnej NSA mają moc wiążącą, zaś odmienna ocena materiału dowodowego stanowi prawnie niedopuszczalną polemikę z prawomocnym wyrokiem sądu administracyjnego.

Przez ocenę prawną rozumie się powszechnie wyjaśnienie istotnej treści przepisów prawnych i sposobu ich stosowania w rozpoznawanej sprawie, zaś wskazania co do dalszego postępowania stanowią z reguły konsekwencje oceny prawnej. Dotyczą one sposobu działania w toku ponownego rozpoznania sprawy i mają na celu uniknięcie błędów już popełnionych oraz wskazanie kierunku, w którym powinno zmierzać przyszłe postępowanie dla uniknięcia wadliwości w postaci np. braków w materiale dowodowym lub innych uchybień procesowych.

Niewątpliwie ocena prawna może dotyczyć stanu faktycznego, wykładni przepisów prawa materialnego i procesowego, prawidłowości korzystania z uznania administracyjnego, jak i kwestii zastosowania określonego przepisu prawa, jako podstawy do wydania właśnie takiej decyzji. Obowiązek podporządkowania się ocenie prawnej wyrażonej w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego ciążący na wojewódzkim sądzie administracyjnym, może być wyłączony tylko w wyjątkowych sytuacjach, w szczególności w przypadku istotnej zmiany stanu prawnego lub faktycznego (tak również: m.in. H. Knysiak-Molczyk /w:/ T. Woś (red.), H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Wydanie 2, Wydawnictwo Prawnicze LexisNexis, Warszawa 2008, s. 681-682 i powołane tam orzecznictwo).

Pamiętać należy przy tym, iż ocena prawna, w rozumieniu art. 190 p.p.s.a., to wyjaśnienie przez NSA istotnej treści przepisów prawnych i sposobu ich zastosowania w konkretnym wypadku, a więc nie tylko sama wykładnia w ścisłym tego słowa znaczeniu.

W konsekwencji należy uznać, iż związanie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, w rozumieniu art. 190 p.p.s.a., oznacza, iż nie może on formułować nowych ocen prawnych - sprzecznych z wyrażonym wcześniej poglądem, a zobowiązany jest do podporządkowania się mu w pełnym zakresie oraz konsekwentnego reagowania poprzez treść nowego wyroku.

Mając na względzie powyższe zauważyć trzeba, że w rozpoznawanej sprawie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie związany był oceną prawną i wskazaniami zawartymi w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12 kwietnia 2012 r. sygn. akt II GSK 259/11.

Zdaniem NSA, wyrażonym w uzasadnieniu powołanego wyroku, organ administracji naruszył przepisy procedury administracyjnej dotyczące prowadzenia postępowania dowodowego (art. 7, 77 § 1, 80 i 107 § 3 k.p.a.) przez nałożenie na skarżącego, jako przewoźnika drogowego kary w wysokości 500,00 złotych, za niewystawienie kierowcy zaświadczenia, kierując się jedynie tym, że kierowca nie okazał zaświadczenia podczas kontroli i odstępując od zbadania czy istotnie przewoźnik nie wystawił kierowcy takiego zaświadczenia.

Fakt wykonywania kontrolowanym pojazdem przewozów okazjonalnych oraz umieszczenie na nim urządzenia technicznego, o którym mowa w art. 18 ust. 5 lit. c u.t.d. został przez NSA uznany za udowodniony.

W tej sytuacji, kierując się wskazaniami Naczelnego Sądu Administracyjnego - uznać należy, że skarga A. R. zasługuje na uwzględnienie w części, tj. w takim zakresie, w jakim zaskarżona decyzja GITD z dnia [...] marca 2010 r. utrzymała w mocy decyzję Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] października 2009 r. o nałożeniu kary pieniężnej w wysokości 500 złotych za wykonywanie transportu drogowego lub przewozu na potrzeby własne z naruszeniem warunków dotyczących dokumentacji pracy kierowcy w zakresie: wystawienie kierowcy zaświadczenia poświadczającego jego zatrudnienie oraz spełnienie wszystkich wymagań określonych ustawą - narusza przepisy prawa. Natomiast w pozostałym zakresie, w jakim zaskarżona decyzja utrzymała w mocy decyzję organu I instancji w części dotyczącej nałożenia kary pieniężnej w wysokości 5000,00 złotych za wykonywanie przewozów okazjonalnych w krajowym transporcie drogowym pojazdem przeznaczonym konstrukcyjnie do przewozu nie więcej niż 9 osób łącznie z kierowcą z naruszeniem zakazu umieszczania na dachu pojazdu lamp lub innych urządzeń technicznych – należało skargę oddalić.

Zdaniem Sądu, wydając w uchylonej części decyzję z [...] marca 2010 r. oraz poprzedzającą ją decyzję z [...] października 2009 r. organy transportu drogowego dopuściły się – mogącego mieć zasadniczy wpływ na wynik sprawy - naruszenia przepisów postępowania administracyjnego, a w szczególności art. 7 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a., art. 80 a także art. 107 § 3 k.p.a. – polegającego na niewyjaśnieniu wszystkich okoliczności istotnych dla prawidłowego i pełnego rozstrzygnięcia sprawy.

Zgodnie z art. 5 ust. 1 ustawy z dnia z dnia 17 listopada 2006 r. o zmianie ustawy o transporcie drogowym oraz o zmianie ustawy - Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2006 r. Nr 235 poz. 1701) kierowcy, o których mowa w art. 3 ust. 2 i art. 4 ust. 1 ustawy do czasu uzyskania wpisu do prawa jazdy potwierdzającego odbycie szkolenia okresowego, obowiązani są mieć przy sobie i okazywać na żądanie uprawnionego organu wydane przez przewoźnika drogowego zaświadczenie potwierdzające zatrudnienie i spełnianie wymagań określonych w ustawie zmieniającej oraz w u.t.d. (np. ukończenie 21 lat, odbycie szkolenia okresowego – por. art. 39a u.t.d.).

Powołany przepis z jednej strony nakłada na kierowcę obowiązek posiadania i okazywania zaświadczenia potwierdzającego zatrudnienie i spełnianie określonych wymagań, a z drugiej jego adresatem jest również przewoźnik drogowy, na którego wspomniany przepis nałożył obowiązek wyposażenia kierowcy w stosowne zaświadczenie.

Przy czym niewykonanie obowiązku w zakresie wystawienia kierowcy zaświadczenia potwierdzającego fakt jego zatrudnienia przez przewoźnika oraz spełnienie przez kierowcę pozostałych wymagań ustawowych stanowi delikt administracyjny zagrożony karą pieniężną w wysokości 500 złotych (por. pkt 1.8.3 załącznika do u.t.d.).

Z akt niniejszej sprawy wynika, że podczas kontroli drogowej kierowca nie okazał zaświadczenia potwierdzającego fakt jego zatrudnienia przez przewoźnika oraz spełnienia przez kierowcę pozostałych wymagań ustawowych, a z faktu tego organy administracji drogowej wprost wyprowadziły wniosek o niedopełnieniu obowiązku wydania kierowcy przedmiotowego zaświadczenia. Przy czym do konkluzji tej organy doszły bez zbadania i wyjaśnienia, czy istotnie przewoźnik nie wystawił kierowcy takiego zaświadczenia, naruszając tym samym przepisy procedury statuujące zasadę prawdy obiektywnej oraz regulujące prowadzenie postępowania dowodowego.

Naruszenie wspomnianych przepisów mogło mieć - w ocenie Sądu - istotny wpływ na ostateczny wynik sprawy, co stanowi dostateczną podstawę prawną do uchylenia zarówno zaskarżonej decyzji, jak i poprzedzającej ją decyzji Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z [...] października 2009 r. w części dotyczącej nałożenia na przewoźnika kary pieniężnej za niewystawienie kierowcy zaświadczenia potwierdzającego fakt jego zatrudnienia oraz spełnienia przez kierowcę pozostałych wymagań ustawowych.

Należy wskazać, iż z zasady prawdy obiektywnej, wyrażonej w art. 7 k.p.a., uzupełnionej w przepisie art. 77 § 1 k.p.a. - wynika, iż to organ administracji zobowiązany jest do podejmowania wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy, poprzez zebranie i rozpatrzenie całego materiału dowodowego. Organ winien jednocześnie dopuścić jako dowód wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia istoty danej sprawy, z zastrzeżeniem, że nie jest to sprzeczne z obowiązującym prawem. Zgodnie natomiast z art. 80 organ administracji publicznej ocenie na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona.

W toku ponownego postępowania organy wyjaśnią zatem kwestię wystawienia kierowcy zaświadczenia potwierdzającego fakt jego zatrudnienia oraz spełnienia pozostałych wymagań ustawowych, mając na względzie procedurę administracyjną, którą są związane, w tym wynikający z art. 7 k.p.a. i art. 77 § 1 k.p.a. obowiązek wszechstronnego i wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego i uzasadnienia decyzji zgodnie z wymogami określonymi w art. 107 § 3 k.p.a. w formie jednoznacznego toku wypowiedzi.

Mając powyższe na uwadze, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c oraz art. 151 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji wyroku. Rozstrzygnięcie w kwestii wykonalności zostało wydane na podstawie art. 152 ustawy. O kosztach Sąd orzekł proporcjonalnie na podstawie art. 206 powołanej ustawy.