Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt III SA/Łd 512/07
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2007-12-04 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6300 Weryfikacja zgłoszeń celnych co do wartości celnej towaru, pochodzenia, klasyfikacji taryfowej; wymiar należności celny
Hasła tematyczne: Celne postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 265 (1) par. 1
journal: Dz.U. 2001 nr 75 poz 802
law: Ustawa z dnia 9 stycznia 1997 r. Kodeks celny - t.j.
article: art. 151.
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Janusz Furmanek Sędziowie Sędzia NSA Teresa Rutkowska (spr.) Sędzia WSA Małgorzata Łuczyńska Protokolant referendarz sądowy Leszek Foryś po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 grudnia 2007 roku sprawy ze skargi A Sp. z o.o. w Ł. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w Ł. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji w sprawie uznania zgłoszenia celnego za nieprawidłowe oddala skargę


UZASADNIENIE

III SA/Łd 512/07

UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] Dyrektor Izby Celnej w Ł. utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celnego II w Ł. z dnia [...]odmawiającą uchylenia decyzji w sprawie uznania zgłoszenia celnego za nieprawidłowe.

Jak wynika z akt sprawy, A Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Ł. w dniu [...] zgłosiła do procedury dopuszczenia do obrotu na formularzu SAD nr [...] towar opisany jako [...]

Dyrektor Urzędu Celnego w Ł. decyzją z dnia [...]uznał wskazane zgłoszenie celne za nieprawidłowe w części dotyczącej klasyfikacji taryfowej oraz stawki celnej i określił kwotę wynikającą z długu celnego. W stosunku do kwoty niedoboru należności celnych organ celny wymierzył odsetki wyrównawcze.

Pismem z dnia [...] Spółka wniosła o uchylenie w trybie art. 265¹ §1 Kodeksu celnego decyzji Dyrektora Urzędu Celnego w Ł. z dnia [...] W jego uzasadnieniu wskazała, iż zgodnie z art. 2651 § 1 Kodeksu celnego, decyzja ostateczna na mocy której strona nabyła prawo, może być na jej wniosek lub za jej zgodą uchylona lub zmieniona przez organ administracyjny, który ją wydał, jeżeli przepisy szczególne nie sprzeciwiają się uchyleniu lub zmianie takiej decyzji i przemawia za tym interes publiczny lub ważny interes strony. Dodatkowo podniosła, iż dokonana przez organ celny klasyfikacja towarów różniła się nie tylko od klasyfikacji dokonanej przez Spółkę, ale również od taryfikacji dokonanych przez organ celny w jego wcześniejszych i późniejszych decyzjach, nawet tych dokonywanych przez tego samego funkcjonariusza celnego. Zdaniem Spółki, takie działanie jest sprzeczne z powołaną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji zasadą, że dany towar klasyfikowany jest zawsze do jednej i tej samej pozycji lub podpozycji Taryfy celnej z wyłączeniem wszystkich innych, które mogłyby być brane pod uwagę oraz z ogólnymi regułami interpretacyjnymi, mającymi zapewnić jednolitość klasyfikacji. Poza tym działanie takie jest sprzeczne z zasadą prowadzenia postępowania podatkowego w sposób budzący zaufanie importerów do organów celnych. Okoliczności te przemawiają za uchyleniem decyzji ze względu na interes publiczny. Strona podkreśliła, że niezależnie od tego, która z klasyfikacji sprowadzanych odżywek jest właściwa, to wobec faktu, iż Spółka zamierza nadal działać i jak dotąd ma stałe zamówienia na odbiór odżywek – kwestia ich klasyfikacji jest niezmiernie istotna z punktu widzenia planowania przyszłych transakcji. Z uwagi na

fakt, iż organ celny podważa klasyfikację dokonywaną przez importerów zaś klasyfikacja, której sam dokonuje w ramach kontroli postimportowej jest niespójna i niejednolita, wydaje się w pełni uzasadnione uchylenie zaskarżonej decyzji i ponowne przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego w tym zakresie w celu ustalenia prawidłowej pozycji taryfowej i zastosowanie właściwej dla tej pozycji stawki celnej w celu ujednolicenia jej stosowania zgodnie z obowiązującymi przepisami Kodeksu celnego i innych ustaw regulujących obrót towarami z zagranicy. Strona nadmieniła również, iż kierownictwo Spółki, to lekarze orientujący się w charakterze i składzie odżywek. Ponadto ich uczciwość i rzetelność, których dowodem mogą być zamówienia wygrane w drodze publicznych przetargów, na dostawę odżywek dla polskich Związków Sportowych, pozwalają przypuszczać, iż zadeklarowana w zgłoszeniu celnym klasyfikacja towarowa dokonana została rzetelnie, zgodnie z posiadaną w tym zakresie wiedzą i bez najmniejszego zamiaru wprowadzenia w błąd polskich służb celnych. Strona podkreśliła, że podanie niekompletnych lub nieprawdziwych danych w zgłoszeniu celnym stanowi przestępstwo skarbowe oszustwa celnego, a osobom z kierownictwa Spółki nie postawiono zarzutu popełnienia takiego przestępstwa. Spółce również w toku prowadzonego przez organ celny postępowania nie zarzucono przedstawienia niekompletnych danych, o czym nie ma także mowy w zaskarżonej decyzji. Wobec powyższego, według strony, wymierzenie odsetek wyrównawczych jest naruszeniem przepisów rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 20 listopada 1997 r. w sprawie wypadków i warunków pobierania odsetek wyrównawczych oraz sposobów ich naliczania (Dz.U. Nr 143, poz. 958 ze zm.).

Uzasadniając istnienie ważnego interesu strony Spółka podała, że zapłacenie przez nią odsetek spowoduje zachwianie jej płynności finansowej, co w efekcie wpłynie na jej możliwość uczestniczenia w obrocie handlowym na dotychczasowym poziomie i może doprowadzić do sytuacji, że Spółka nie będzie w stanie wywiązać się z podjętych zobowiązań handlowych i utraci swoich partnerów handlowych. Poza tym zmuszona będzie zredukować zatrudnienie, zwalniając niepełnosprawnych, co wywoła duży oddźwięk społeczny. W ocenie Spółki ideą, która legła u podstaw uchylenia przepisu art. 2651 § 1 Kodeksu celnego była wola ustawodawcy, aby pozostawić organom celnym "furtkę" i umożliwić eliminowanie z obrotu prawnego wadliwych i niewadliwych decyzji, których z uwagi na upływ terminu nie można wzruszyć w drodze wznowienia postępowania lub stwierdzenia nieważności decyzji. Takich decyzji, które nie są dotknięte wadami kwalifikowanymi, ale których treść jest nieadekwatna do obowiązującego porządku społecznego i prawnego, ich uchyleniu nie sprzeciwiają się przepisy szczególne, a za ich uchyleniem przemawia ważny interes strony lub interes publiczny.

Decyzją z dnia [...] Naczelnik Urzędu Celnego II w Ł. na podstawie art. 207 § 1 i § 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. Nr 137, poz. 926 ze zm.), art. 85 § 1, art. 265¹ § 1 i § 2, art. 262 ustawy z dnia 9 stycznia 1997 r. Kodeks celny (Dz. U. z 2001 r., Nr 75, poz. 802), § 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 15 grudnia 1998 r. w sprawie ustanowienia Taryfy Celnej (Dz.U. Nr 158, poz. 1036 ze zm.) oraz Wyjaśnień do Taryfy Celnej stanowiących załącznik do rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 24 sierpnia 1999 r. (Dz.U. Nr 74, poz. 830) odmówił uchylenia wskazanej decyzji, argumentując, że nie zostały spełnione przesłanki wynikające z powoływanego przepisu, umożliwiające uchylenie decyzji w całości.

W odwołaniu od tej decyzji Spółka wniosła o jej uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania organowi I instancji. Strona zarzuciła naruszenie przepisów prawa materialnego poprzez zastosowanie nieprawidłowego kodu PCN, naruszenie przepisów prawa procesowego poprzez niewyjaśnienie wszystkich okoliczności sprawy (art. 122 i 187 Ordynacji podatkowej) oraz naruszenie art. 265¹ § 1 Kodeksu celnego. Zdaniem strony, w niniejszej sprawie spełnione zostały wszystkie warunki umożliwiające uchylenie decyzji w trybie art. 2651. Spółka zażądała powołania biegłego na okoliczność prawidłowej klasyfikacji taryfowej sprowadzonych towarów. Argumentowała, że nie naruszyła przepisów deklarując w zgłoszeniu celnym określone kody PCN, nie czuje się odpowiedzialna za podanie niekompletnych danych, nigdy nie kierowała się chęcią wprowadzenia w błąd organu celnego, a tym bardziej osiągnięcia nieuczciwymi metodami korzyści finansowych. W świetle tych okoliczności, naliczenie odsetek wyrównawczych należało, według Spółki, uznać za niezasadne.

Decyzją z dnia [...] Dyrektor Izby Celnej w Ł. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu celnego I instancji.

Na powyższe rozstrzygnięcie organu II instancji skarżąca Spółka złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Ł., wnosząc o jej uchylenie bądź uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji Naczelnika Urzędu Celnego II. Zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie norm prawa procesowego w tym art. 265¹ § 1 Kodeksu celnego i art. 120, 121 § 1, 122, 128, 187 i 256 ustawy Ordynacja podatkowa.

Wyrokiem z dnia [...], wydanym w sprawie o [...] Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi uchylił decyzję Dyrektora Izby Celnej w Ł. z dnia [...]

W uzasadnieniu wyroku znalazły się zalecenia dla organu celnego, który ponownie rozpatrując sprawę winien ustalić dokładnie wszystkie elementy stanu faktycznego i rozważyć jego ocenę w świetle przesłanek z art. 2651 Kodeksu celnego, uzasadniając swoje stanowisko zgodnie z treścią art. 201 § 4 Ordynacji podatkowej. Oceny takiej, zdaniem Sądu, nie zawierało uzasadnienie zaskarżonej decyzji.

Sąd podkreślił, iż tryb uregulowany w art. 2651 § 1 ustawy z dnia 9 stycznia 1997 r. Kodeks celny (tekst jedn. Dz. U. z 2001 r. Nr 75, poz. 802 z późn. zm. – zwanej dalej "Kodeks celny") dotyczy weryfikacji decyzji ostatecznej, na mocy której strona nabyła prawo. Za taką decyzję można niewątpliwie uznać także decyzję nakładającą obowiązek. Zmiana omawianej decyzji, jak podkreśla się w orzecznictwie, może bowiem powodować nałożenie obowiązku w większym wymiarze bądź na mniej korzystnych warunkach, a tym samym pogorszyć sytuację prawną strony. Prawo nabyte w rozumieniu tego przepisu najogólniej scharakteryzowane jest jako każda korzyść, którą strona uzyskuje pod względem prawnym z załatwienia jej sprawy decyzją administracyjną. Organ prowadzący postępowanie w tym trybie ogranicza się jedynie do oceny występowania przesłanek uzasadniających tę weryfikację. Jednocześnie organ ten nie stosuje przepisów prawa materialnego, a prowadzone przez niego postępowanie nie może sprowadzać się do ponownego merytorycznego rozpatrzenia sprawy w kolejnej instancji.

Zdaniem Sądu, kwestia oceny występowania przesłanek uzasadniających weryfikację zaskarżonej decyzji w trybie uregulowanym w art. 2651 § 1 Kodeksu celnego budziła szereg wątpliwości. Mianowicie, analiza uzasadnienia zaskarżonej decyzji dowodzi, iż za podstawę odmowy uchylenia decyzji w tym trybie organ celny przyjął przesłankę negatywną – zakaz uchylenia lub zmiany decyzji wynikający z przepisów szczególnych. Dokonując konkretyzacji tej przesłanki, organ ten stwierdził, iż uchyleniu decyzji sprzeciwiają się przepisy szczególne, "w tym art. 65 § 5 Kodeksu celnego". Sformułowanie to niewątpliwie sugeruje, że organ celny opierając odmowę uchylenia decyzji na tej podstawie, brał pod uwagę jeszcze inne "przepisy szczególne", których jednak nie powołał w uzasadnieniu swego stanowiska. Powyższe powoduje, że uzasadnienie prawne decyzji nie spełnia wymogów określonych w

art. 210 § 4 Ordynacji podatkowej.

Według WSA, wskazany przez organ art. 65 § 5 Kodeksu celnego nie mógł stanowić podstawy odmowy zastosowania trybu weryfikacji zaskarżonej decyzji, o którym mowa w art. 2651 § 1 Kodeksu celnego. Przede wszystkim z tego względu, iż przepis ten hipotezą swą obejmuje pierwotne zgłoszenie celne i odnosi się do wydania decyzji kończącej postępowanie celne wszczęte na skutek owego zgłoszenia. Do takiego wniosku prowadzi także wykładnia systemowa tego przepisu. Artykuł 65 Kodeksu celnego znajduje się bowiem w dziale II zatytułowanym "Procedury celne", który reguluje m.in. kwestie związane z objęciem towarów procedurą celną, a więc dotyczy innego rodzaju decyzji wydawanych przez organ celny i nie może być rozważany w kategoriach negatywnej przesłanki zastosowania powyższego trybu weryfikacji decyzji ostatecznej.

Wątpliwości Sądu budziła także kwestia oceny dwóch pozostałych przesłanek uzasadniających podjęcie (względnie niepodjęcie) weryfikacji decyzji w trybie art. 2651 § 1 Kodeksu celnego. W tym zwłaszcza spostrzeżenia krytyczne nasuwała kwestia prawidłowości tej oceny w kontekście intencji strony, by przedmiotem uchylenia objęte zostały tylko niektóre elementy decyzji oraz ocena przesłanki - "przemawiania" interesu publicznego lub ważnego interesu strony - za zastosowaniem owego trybu nadzwyczajnego.

Bezspornym jest, iż obowiązkiem warunkującym poprawność oceny występowania powyższych przesłanek było podjęcie wszelkich niezbędnych kroków celem jednoznacznego wyjaśnienia intencji strony składającej wniosek o uchylenie decyzji, a następnie ustalenie na czym polega jej ważny interes w sprawie i dlaczego nie przemawia za zmianą zaskarżonej decyzji. WSA podniósł, iż istnienie tego interesu w toku postępowania prowadzonego na podstawie art. 2651 § 1 Kodeksu celnego musi uzyskać zindywidualizowaną treść, wynikającą ze stanu faktycznego i prawnego sprawy. Ważny zaś interes strony, to taki, który jest godny ochrony i nie stoi w sprzeczności z prawem.

Z tych wszystkich powodów, Sąd uchylił zaskarżoną decyzję na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. "c" ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

W toku ponownie prowadzonego postępowania odwoławczego, Spółka w piśmie z dnia [...]., stanowiącym odpowiedź na wezwanie organu wystosowane w trybie art. 200 Ordynacji podatkowej, w celu zapoznania i wypowiedzenia się w sprawie zgromadzonego materiału dowodowego, zarzuciła organowi celnemu, że wobec nie przygotowania projektów decyzji, strona nie może skutecznie zrealizować swoich praw, albowiem nie ma wiedzy, czy organ orzekający w taki sam sposób jak strona ocenia zgromadzony materiał dowodowy, co uniemożliwia ewentualne wskazanie innych dowodów. Wezwanie w ocenie skarżącej było przedwczesne.

W kolejnym piśmie z dnia [...] A Sp. z o.o. wniosła o rozpatrzenie ważnego interesu strony przez pryzmat naruszenia prawa poprzez stosowanie przez organy celne różnych klasyfikacji taryfowych dla identycznych produktów importowanych przez Spółkę w różnych okresach czasu. Naruszenia interesu publicznego strona upatruje zaś w nierównym stosowaniu prawa wobec różnych podmiotów – osób fizycznych oraz prowadzących działalność gospodarczą, co w demokratycznym państwie prawa jest zjawiskiem niedopuszczalnym. Skarżąca podkreśliła, że intencją Spółki nie jest uruchomienie postępowania w celu ponownego rozpatrzenia sprawy, a jedynie wykazanie różnorodnie stosowanej klasyfikacji taryfowej, zaś wnioskowanie przeprowadzenia dowodu z badania biegłego miało jedynie potwierdzić fakt takiego naruszenia.

Wspomnianą na wstępie decyzją z dnia [...] Dyrektor Izby Celnej w Ł. na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. Nr 137, poz. 926 ze zm.), art. 262 oraz art. 265¹ ustawy z dnia 9 stycznia 1997 r. - Kodeks celny (tj. z 2001 r. Dz. U. Nr 75, poz. 802 ze zm.), art. 26 ustawy z dnia 19 marca 2004 r. - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo celne (Dz. U. Nr 68, poz. 623 z 2004r.) utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celnego II w Ł.z dnia [...]

W jej uzasadnieniu, organ orzekający wskazał na art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), który stanowi, iż ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia. Organ odwoławczy kierując się wytycznymi Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi zawartymi w wyroku z dnia [...] podniósł, iż zgodnie z art. 2651 § 1 Kodeksu celnego – decyzja ostateczna na mocy której Spółka nabyła prawo, może być na jej wniosek lub za jej zgodą uchylona lub zmieniona przez organ celny, który ją wydał, jeżeli przepisy szczególne nie sprzeciwiają się uchyleniu lub zmianie takiej decyzji i przemawia za tym interes publiczny lub ważny interes strony. Jak zauważył organ, przepis ten wskazuje przesłanki, których spełnienie jest konieczne dla zastosowania nadzwyczajnego trybu postępowania, a do których należą:

1) złożenie przez stronę wniosku lub wyrażenie zgody,

2) brak przepisów szczególnych sprzeciwiających się uchyleniu decyzji,

3) za uchyleniem decyzji przemawia interes publiczny lub ważny interes strony.

Zdaniem Dyrektora Izby Celnej, Spółka spełniła dwie pierwsze przesłanki wymienione w powołanym wyżej przepisie. Natomiast, co do trzeciej przesłanki organ podkreślił, iż Spółka nie przedstawiła żadnych dowodów uprawdopodobniających możliwość wpływu wyegzekwowania odsetek wyrównawczych ustalonych w wyżej wymienionej decyzji na sytuację finansową Spółki. Strona zatem w żaden sposób nie wykazała, iż zapłata tych należności może spowodować zachwianie jej płynności finansowej, czy też wpłynie na konieczność redukcji zatrudnienia. Tym samym zdaniem Dyrektora argument ten bez poparcia go dowodami nie może być uznany za przekonywujący i wystarczający do uznania, iż istnieją przesłanki do uchylenia decyzji ostatecznej. Wiarygodność przytoczonych argumentów osłabia dodatkowo fakt, iż wysokość należności, o których wspomina Spółka jest niewielka i nie może to stanowić znacznego obciążenia dla podmiotu, który zgodnie z jego twierdzeniem prowadzi szeroką działalność gospodarczą, włącznie ze stworzeniem nowoczesnego ośrodka diagnostyczno-leczniczego, dostępnego przez cały czas dla zawodników z całej Polski oraz dla ogółu społeczeństwa.

Odnosząc się do argumentacji rentowności przedsięwzięcia handlowego sprowadzonych preparatów organ stwierdził, iż każdy importer mógł od dnia [...] zwrócić się do właściwego organu o wydanie wiążącej informacji taryfowej dotyczącej klasyfikacji towaru według Taryfy celnej w trybie art. 5 Kodeksu celnego i wykluczyć w ten sposób ponoszone ryzyko handlowe polegające na niewłaściwej klasyfikacji towaru, czego jednak Spółka nie uczyniła.

Zdaniem organu odwoławczego, uzasadnienie ważnego interesu strony koniecznością uregulowania innych należności związanych z działalnością Spółki, wynikających z prowadzonej przez nią inwestycji nie jest okolicznością przemawiającą za uchyleniem przedmiotowej decyzji.

Powołane przez Spółkę zarzuty merytoryczne w stosunku do decyzji ostatecznej w zakresie prawidłowości klasyfikowania sprowadzonych przez Spółkę towarów nie mieszczą się w kategorii argumentów wskazujących istnienie ważnego interesu strony przemawiającego za uchyleniem przedmiotowej decyzji w trybie art. 2651 § 1 Kodeksu celnego. W ocenie organu odwoławczego, każda decyzja jest w sensie materialnym indywidualnym aktem finansowym, a ze względu na formę aktem administracyjnym. Określenie, że decyzje rozstrzygają sprawę co do istoty albo w inny sposób kończą sprawę w danej instancji oznacza, że decyzja albo kształtuje sytuację materialnoprawną strony postępowania, albo kończy postępowanie przez rozstrzygnięcie, które wywołuje skutki procesowe powodujące zakończenie sprawy. Prawidłowość decyzji podlega weryfikacji w drodze systemu kontroli opierającej się na środkach zaskarżenia. Najważniejszym środkiem zaskarżenia przewidzianym w Ordynacji podatkowej jest odwołanie od decyzji organu wydanej w I instancji. Do decyzji ostatecznych służą odrębne środki weryfikacji w postaci wznowienia postępowania, stwierdzenia nieważności oraz uchylenia lub jej zmiany, które są stosowane wyłącznie w przypadku spełnienia wymaganych prawem przesłanek. Przedstawionych przez Spółkę zarzutów nie można uznać za przesłankę zastosowania zmiany decyzji w trybie art. 2651 § 1 Kodeksu celnego.

Również argumentacja dotycząca naruszenia ogólnych zasad prowadzenia postępowania określonych w Ordynacji podatkowej nie może stanowić podstawy do uchylenia decyzji w trybie art. 2651 § 1 Kodeksu celnego. Organ II instancji przypomniał, iż zgodnie z wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia [...] badanie interesu publicznego nie może polegać na ocenie prawidłowości decyzji ostatecznej. Z punktu widzenia organu celnego w interesie publicznym jest trwałość wydanych decyzji administracyjnych, która to zasada jest jedną z podstawowych zasad ogólnych postępowania celnego. Organ podkreślił również, że uchylenie decyzji ostatecznej bez uzasadnionych przyczyn godzi jednocześnie w zasady równości podmiotów wobec prawa oraz zaufania obywateli do organów celnych. Dodatkowo organ podniósł, iż argumentacja strony dotycząca nierównego traktowania podmiotów w kwestii klasyfikacji takich samych środków spożywczych nie znajduje potwierdzenia w świetle oświadczenia Spółki, iż posiada ona status wyłącznego importera specjalistycznych, wysoko zaawansowanych technologicznie odżywek dla sportowców [...]

Dyrektor Izby Celnej zważył ponadto, iż przepisy Kodeksu celnego zawarte w art. 273 wprowadzają zasadę niezależności postępowania celnego od postępowania karnego skarbowego. W postępowaniu celnym wystarczającym do jego zakończenia i rozstrzygnięcia są przesłanki obiektywne, bez względu na przyczynę stwierdzenia danej okoliczności faktycznej. Ujawnienie nieprawidłowości zawartych w zgłoszeniu celnym, stwierdzone w późniejszej kontroli, stanowi podstawę do wszczęcia postępowania w sprawie wydania decyzji, co do należności celnych. Natomiast w postępowaniu karnym kwestią zasadniczą jest ustalenie czynu karalnego tj. ustalenie społecznej szkodliwości czynu, ustawowego zakazu popełnienia czynu pod groźbą kary oraz winy. Dlatego brak postawienia zarzutu przestępstwa osobom kierującym Spółką A nie ma istotnego wpływu na możliwość merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy w postępowaniu celnym, dotyczącym wymiaru kwoty długu celnego oraz wymiaru odsetek wyrównawczych.

W kwestii zarzutu niepowołania biegłego na okoliczność prawidłowej klasyfikacji celnej, organ podniósł, iż przedmiotem postępowania w niniejszej sprawie nie była prawidłowość klasyfikacji taryfowej, lecz zbadanie przesłanek zawartych w art. 2651 Kodeksu celnego. Ściślej mówiąc, przedmiotem postępowania było zbadanie, czy w sprawie występują przepisy szczególne sprzeciwiające się uchyleniu decyzji oraz czy za uchyleniem decyzji przemawia ważny interes strony lub interes publiczny. Z tego też powodu, zarzut ten jest nieuzasadniony. Odnosząc się zaś do zarzutu przedwczesności wyznaczenia 7 dniowego terminu do zapoznania i wypowiedzenia się w sprawie zebranego materiału dowodowego zgromadzonego w toku postępowania odwoławczego w trybie art. 200 Ordynacji podatkowej, organ wyjaśnił, iż z treści art. 200 § 1 Ordynacji podatkowej wynika, że strona ma prawo wypowiedzieć się w sprawie całego materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie przed wydaniem decyzji. Obowiązek ten został wypełniony postanowieniem z dnia [...], z czego Spółka skorzystała w dniu [...]. Jednocześnie podkreślił, iż przepis ten nie wymaga, aby przedmiotem oceny w trybie art. 200 Ordynacji podatkowej był projekt decyzji.

W dniu [...] do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi wpłynęła skarga Spółki A na decyzję Dyrektora Izby Celnej w Ł. z dnia [...] Skarżąca Spółka wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji Naczelnika Urzędu Celnego II w Ł. z dnia [...] oraz ustalenie, że wskazane w sprawie przez Spółkę argumenty na rzecz uchylenia decyzji ostatecznej w trybie art. 265¹ § 1 Kodeksu celnego przemawiają w szczególności za istnieniem ważnego interesu strony. Strona zarzuciła:

1) rażące naruszenie norm prawa procesowego, tj. art. 121 § 1 i 2 oraz art. 122 w zw. z art. 187 Ordynacji podatkowej oraz art. 2651 Kodeksu celnego poprzez:

a) niewyjaśnienie wszystkich okoliczności sprawy w szczególności w zakresie ustalenia przesłanek warunkujących uchylenie w całości decyzji organu celnego z uwagi na interes publiczny lub ważny interes strony

b) naruszenie zasady prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych w sytuacji, gdy identyczny stan faktyczny rozstrzygany jest w sposób odmienny, tzn. uznanie przez organ celny za prawidłową sytuacji, w której pozostają w obrocie prawnym dwie sprzeczne ze sobą decyzje w identycznej sprawie,

c) naruszenie zasady prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie do

organów celnych poprzez pobieżne zbadanie sprawy zgłoszenia celnego, pomimo przeprowadzenia weryfikacji zgłoszenia celnego w jego dacie w sposób wskazany w art. 70 §1 Kodeksu celnego i nie zastosowaniu procedury wskazanej w §2, co a contrario oznacza, że organ zweryfikował i uznał zgłoszenie celne jako prawidłowe;

2) naruszenie norm prawa materialnego, tj. § 1 ust. 3 pkt 1 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 26 czerwca 1998 r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie określenia wypadków i warunków pobierania odsetek wyrównawczych oraz sposobu ich naliczania z dnia 26 czerwca 1998 r. (Dz. U. Nr 86, poz. 544) poprzez niezastosowanie tego przepisu w rozpatrywanej sprawie, pomimo istnienia przesłanek do odstąpienia od naliczania i pobierania odsetek wyrównawczych, co organy celne uczyniły w stosunku do Spółki w szeregu kolejnych późniejszych spraw.

W uzasadnieniu skargi, Spółka zakwestionowała ustalenia dokonane przez Dyrektora Izby Celnej w zaskarżonej decyzji, podtrzymała dotychczasową argumentację na poparcie, której przytoczyła tezy zawarte w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego odnoszące się do interesu strony i interesu publicznego. Strona podniosła, iż naruszenie prawa przez organ celny, który wydał podlegającą uchyleniu na podstawie art. 2651§ 1 Kodeksu celnego decyzję polegało na tym, iż przy okazji klasyfikowania identycznych towarów w podobnych sprawach ustanawiano dla nich odmienne kody PCN Taryfy celnej i w konsekwencji różne stawki celne oraz podatkowe. W ocenie Spółki, dla wykazania jej ważnego interesu wystarczające jest wskazanie, że taki sam stan faktyczny odmiennie rozstrzygają dwie decyzje organów celnych. Spółka zarzuciła organom celnym, że dokonywały weryfikacji zgłoszenia celnego w trybie art. 70 § 1 pkt 1 Kodeksu celnego o czym świadczą odpowiednie adnotacje w zgłoszeniu celnym. Weryfikacji w tym trybie, w opinii skarżącej, podlegał również zadeklarowany kod PCN, który nie był w tym trybie nigdy kwestionowany, co tym samym oznacza, że zgłoszenie celne jest prawidłowe. W konsekwencji podjęcie przez organ I instancji ponownej weryfikacji zgłoszenia celnego w trybie art. 83 Kodeksu celnego oraz odmienne i różnorodne rozstrzygnięcie co do obowiązków Spółki w zakresie długu celnego, narusza jej ważny interes poprzez wyraźne pogorszenie jej sytuacji finansowej (reformationis in peius). Skarżąca podniosła, że w istniejącym stanie faktycznym, ochrona interesu strony polega na niedopuszczeniu do sytuacji, w której ten sam stan faktyczny rozstrzygany jest odmiennie różnymi decyzjami, co w konsekwencji nakłada na podatnika różne obowiązki w identycznych okolicznościach Wobec powyższego, Spółka proponuje uchylić zaskarżoną decyzję i umorzyć postępowanie, co spowoduje ten skutek, że wprawdzie istnieje ryzyko uchylenia także decyzji prawidłowej, ponieważ nie wiadomo, które są prawidłowe, a które nieprawidłowe, to jednak skuteczne pozostaną dokonane ustalenia długów celnych wynikające ze zweryfikowanych decyzji na podstawie art. 70 § 1 pkt 1 Kodeksu celnego. Na zakończenie Spółka wyjaśniła, że jak wynika z załączonego rachunku zysków i strat za okres od dnia 1 stycznia do dnia 31 maja 2007 r. Spółka odnotowuje zysk na poziomie operacyjnym w wysokości 124,5 tys. PLN, to jednak wynik finansowy za ten okres zamyka się stratą na poziomie 3,6 tys. PLN i jest to konkretny i mierzalny dowód na istnienie ważnego interesu Spółki, który potwierdza, że sygnalizowane od dawna zagrożenia dalszego bytu Spółki nie były nieuzasadnione.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej w Ł. wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.

W piśmie z dnia [...], stanowiącym uzupełnienie skargi oraz ustosunkowanie się do argumentacji Dyrektora Izby Celnej zawartej w odpowiedzi na skargę, Spółka podtrzymała wszystkie zarzuty, twierdzenia i wnioski zawarte w skardze. Powtórzyła, iż w przedmiotowej sprawie zaistniały przesłanki określone w art. 2651 Kodeksu celnego, przemawiające za uchyleniem zaskarżonych decyzji a organy celne w wydanych przez siebie decyzjach naruszyły przepisy prawa w postaci art. 2651§ 1 Kodeksu celnego oraz art. 121 § 1-2 i art. 122 w zw. z art. 187 Ordynacji podatkowej, co uzasadnia ich wyeliminowanie z obrotu prawnego. Reasumując podkreśliła, iż Spółka nie jest zainteresowana merytorycznym rozstrzygnięciem, która decyzja i dlaczego jest prawidłowa lub nieprawidłowa z powodu różnorodnej klasyfikacji taryfowej, wskazuje natomiast na istnienie ważnego interesu publicznego podnosząc, że ochrona zaufania obywatela do aparatu administracji wymaga, aby eliminować z obrotu sytuacje, w których w tym samym stanie faktycznym i prawnym istnieją równolegle w obrocie prawnym dwie (czasami i więcej) decyzje rozstrzygające sprawę w diametralnie odmienny sposób. Wnioskuje o przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia, gdyż organy celne ewidentnie nie uwzględniły występujących kumulatywnie zarówno interesu publicznego jak i ważnego interesu strony.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Stosownie do treści art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) i art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

Zakres kognicji sądów administracyjnych ogranicza się zatem do badania zaskarżonej decyzji pod względem jej zgodności z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej.

Wychodząc z tych przesłanek skład orzekający w niniejszej sprawie nie uwzględnił skargi, gdyż nie stwierdził, aby zaskarżona decyzja naruszała przepisy prawa materialnego lub przepisy postępowania administracyjnego w sposób wpływający na wynik sprawy, co mogłoby stanowić podstawę do jej uchylenia.

Punktem wyjścia dla oceny prawidłowości wydania zaskarżonej decyzji Dyrektora Izby Celnej w Ł. z dnia [...] muszą być rozważania zawarte w uzasadnieniu wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia [...]

Zgodnie bowiem z art. 153 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia. Natomiast w myśl przepisu art. 170 tej ustawy orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy i inne organy państwowe, a w przypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby.

W wyroku z dnia [...] Sąd stwierdził, iż decyzja Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] utrzymująca w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celnego II w Ł. z dnia [...] odmawiającą uchylenia w całości decyzji Dyrektora Urzędu Celnego II w Ł. z dnia [...], wydana została z naruszeniem przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W ocenie Sądu, organ celny bezzasadnie uznał, iż uchyleniu decyzji z dnia [...] zgodnie z wnioskiem strony, sprzeciwia się przepis art. 65 § 5 ustawy z dnia 9 stycznia 1997 r. - Kodeks celny (tj. Dz.U. z 2001r., Nr 75, poz. 802 ze zm.), będący przepisem szczególnym. Zgodnie z zaleceniem Sądu, przy ponownym rozpatrzeniu sprawy organ winien był rozważyć i ocenić, czy interes publiczny lub ważny interes strony przemawiają za uwzględnieniem wniosku w takich granicach, jakie Spółka A zakreśliła we wniosku z dnia [...] oraz czy uchyleniu decyzji ostatecznej nie sprzeciwiają się przepisy szczególne. Sąd zaznaczył jednocześnie, że badanie interesu publicznego i ważnego interesu strony nie może polegać na ocenie prawidłowości decyzji ostatecznej, gdyż postępowanie prowadzone w trybie art. 265¹ § 1 Kodeksu celnego nie może prowadzić do kolejnego merytorycznego rozpoznania sprawy z naruszeniem zasady dwuinstancyjności postępowania.

W ocenie Sądu, rozpatrującego obecnie skargę na decyzję Dyrektora Izby Celnej w Ł. z dnia [...] utrzymującą w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celnego II w Ł. z dnia [...], w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji ostatecznej Dyrektora Urzędu Celnego w Ł. z dnia [...] rozstrzygnięcie organu wydane zostało zgodnie z wytycznymi Sądu zawartymi w powołanym wcześniej wyroku z dnia [...]. Rozpatrując ponownie sprawę, wszczętą wnioskiem Spółki A z dnia [...] o uchylenie w całości decyzji Dyrektora Urzędu Celnego w Ł. z dnia [...], organ uznał, iż zachodzą podstawy do odmowy uchylenia decyzji z dnia [...] .

Sąd podzielił pogląd Dyrektora Izby Celnej w Ł., iż w rozpatrywanej sprawie nie zaistniały przesłanki, o których mowa w art. 265¹ § 1 Kodeksu celnego, uzasadniające uchylenie ostatecznej decyzji Dyrektora Urzędu Celnego w Ł. z dnia [...]

Zgodnie z art. 2651 § 1 ustawy z dnia 9 stycznia 1997 r. Kodeks celny, obowiązującym w dacie wydania zaskarżonej decyzji, decyzja ostateczna, na mocy której strona nabyła prawo, może być na jej wniosek lub za jej zgodą uchylona lub zmieniona przez organ celny, który ją wydał, jeżeli przepisy szczególne nie sprzeciwiają się uchyleniu lub zmianie takiej decyzji i przemawia za tym interes publiczny lub ważny interes strony.

Przepis ten, wprowadzony do Kodeksu celnego ustawą z dnia 10 kwietnia

1999 r. o zmianie ustawy – Kodeks celny (Dz.U. Nr 40, poz. 402), stanowi szczególną podstawę do weryfikacji ostatecznych decyzji organów celnych i jest zbliżony do art. 155 kpa. Przy dokonywaniu wykładni art. 2651 § 1 Kodeksu celnego można więc w znacznej mierze wykorzystać poglądy ukształtowane w orzecznictwie i doktrynie na gruncie Kodeksu postępowania administracyjnego m.in. dotyczące pojęcia praw nabytych, wymagań stawianych zgodzie strony na wzruszenie decyzji, jak i stanowisko co do spełnienia wymagań zgodności z interesem publicznym i ważnym interesem strony (J. Borkowski - Komentarz do Kodeksu celnego – Lex Polonica).

Analizując treść zacytowanego wyżej przepisu wskazać należy, że jego zastosowanie uzależnione jest od spełnienia następujących przesłanek:

1. dotyczy on wyłącznie decyzji ostatecznych, na mocy których strona nabyła prawo,

2. strona, która nabyła prawo sama złożyła wniosek o zmianę lub o uchylenie decyzji albo w postępowaniu wszczętym z urzędu bądź na wniosek innej strony złożyła oświadczenie o wyrażeniu zgody na zmianę albo uchylenie decyzji,

3. wzruszenie decyzji nie może być sprzeczne z przepisami szczególnymi,

4. za uchyleniem lub zmianą decyzji przemawia interes publiczny lub ważny interes strony.

Właściwy do zmiany lub uchylenia decyzji jest organ celny, który ją wydał. Zmiana lub uchylenie decyzji ostatecznej w trybie wskazanego przepisu następuje przez wydanie nowej decyzji, która podlega kontroli instancyjnej i sądowej.

Podkreślić należy, że w trybie art. 2651 § 1 Kodeksu celnego istnieje możliwość wzruszenia zarówno prawidłowych decyzji ostatecznych jak i decyzji wadliwych, z wyjątkiem przypadków, w których wada decyzji stwarza podstawy do wznowienia postępowania lub stwierdzenia nieważności decyzji. Jednocześnie nie ma znaczenia dla dokonywania zmiany decyzji ostatecznej w tym trybie, czy decyzja ta jest zgodna z prawem, czy też została wydana z naruszeniem prawa. Badanie interesu publicznego i ważnego interesu strony nie może polegać na ocenie prawidłowości decyzji ostatecznej. W przeciwnym razie postępowanie w trybie art. 2651 Kodeksu celnego stawałoby się konkurencyjne dla “zwykłego" postępowania i byłoby w istocie niedopuszczalnym rozpoznaniem sprawy w trzeciej instancji, a taka sytuacja musiałaby być zakwalifikowana jako naruszenie zasady dwuinstancyjności wyrażonej w art. 127 Ordynacji podatkowej, który z mocy art. 262 Kodeksu celnego ma zastosowanie w postępowaniu przed organami celnymi (podobne stanowisko wyrażone zostało w wyroku NSA z dnia 23 marca 2001 r., sygn. akt IV SA 1515/96, System Informacji Prawnej LEX Nr 53442).

Decyzja wydawana na podstawie art. 2651 § 1 Kodeksu celnego jest decyzją uznaniową, co wynika z zawartego w treści przepisu sformułowania “może" i nakłada na organ celny obowiązek szczególnie wnikliwego rozważenia przesłanek zawartych w tym przepisie. Winno to znaleźć odzwierciedlenie w treści uzasadnienia decyzji - art. 124 Ordynacji podatkowej w związku z art. 262 Kodeksu celnego.

W ocenie Sądu, zaskarżona decyzja taką ocenę przesłanek, o których mowa w art. 2651 § 1 Kodeksu celnego, zawiera. Organ II instancji odniósł się bowiem w sposób wyczerpujący do argumentów podniesionych przez Spółkę A we wniosku z dnia [...], w odwołaniu z dnia [...], oraz pismach uzupełniających z [...] i uznał, że strona skarżąca nie wykazała, iż w rozpoznawanej sprawie zaistniały okoliczności uzasadniające istnienie ważnego interesu strony lub interesu publicznego przemawiającego za uchyleniem w całości wskazanej wyżej decyzji ostatecznej. Sąd przychyla się w tym względzie do stanowiska organu.

Nie ulega bowiem wątpliwości, iż w rozpoznawanej sprawie spełnione zostały wszystkie pozostałe przesłanki umożliwiające prowadzenie postępowania w trybie

art. 2651 § 1 Kodeksu celnego. Decyzja Dyrektora Urzędu Celnego w Ł. z dnia [...] jest decyzją ostateczną i można ją niewątpliwie ocenić jako decyzję na mocy, której skarżąca Spółka nabyła prawo. “Pod pojęciem decyzji podatkowej nietworzącej praw dla strony należy rozumieć decyzję w całości negatywną dla strony. Natomiast decyzja, która przyznaje stronie jakieś uprawnienia lub je rozszerza, albo znosi obowiązki bądź je ogranicza, jest decyzją tworzącą prawa dla strony. Decyzje podatkowe nakładające obowiązki na adresatów, w tym decyzje wymiarowe, też tworzą prawa dla stron." (M. Masternak, Monitor Podatkowy 1999/4/26). Powyższe stwierdzenia można w całości odnieść do decyzji wydawanych przez organy celne (Wiesław Czyżowicz, “Prawo celne", Wyd. C.H. BECK Warszawa 2004 roku). Każde rozstrzygnięcie sprawy indywidualnej, które kształtuje sytuację prawną strony, należy traktować jako rozstrzygnięcie, na podstawie którego strona “nabyła prawo". Także, gdy decyzja nakłada na stronę obowiązek – ma ona znamiona prawne decyzji, z której strona nabyła prawo, bowiem decyzja ta określa czy i jakie obowiązki i w jakim zakresie na stronie ciążą (wyrok NSA z dnia 23 marca 2001 r., IV SA 1515/96, LEX Nr 53442). Uchyleniu decyzji Dyrektora Urzędu Celnego w Ł. z dnia [...] nie sprzeciwiają się również przepisy szczególne.

Wniosek o uchylenie w całości decyzji ostatecznej z dnia [..] Spółka zawarła w swoim piśmie z dnia [...]. Jako przesłanki uzasadniające uchylenie tej decyzji strona wskazała, iż dokonana przez organ w decyzji taryfikacja różni się nie tylko od klasyfikacji dokonanej przez Spółkę, ale również od taryfikacji dokonanych przez organ celny w jego wcześniejszych i późniejszych decyzjach, co sprzeczne jest z zasadą, że dany towar klasyfikowany jest zawsze do jednej i tej samej pozycji lub podpozycji Taryfy Celnej oraz prowadzi do naruszenia zasady prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie do organów celnych. Dodatkowo, Spółka podniosła we wniosku, iż brak było podstaw do naliczenia odsetek wyrównawczych, ponieważ aktywnie współpracowała z organem w trakcie postępowania celnego, dostarczając wszelkich niezbędnych dokumentów i wyjaśnień. Wymierzenie odsetek wyrównawczych Spółka uznała za niesłuszne i rażąco niesprawiedliwe oraz naruszające obowiązujące przepisy prawne, co powinno prowadzić do wniosku, że za usunięciem spornej decyzji przemawia interes publiczny. Jako ważny interes strony, Spółka podała, iż jeżeli decyzja z dnia [...] nie zostanie uchylona, i będzie zmuszona do zapłaty odsetek, spowoduje to zachwianie płynności finansowej i w konsekwencji doprowadzi do redukcji zatrudnienia w firmie. Spółka podniosła, iż jej działalność gospodarcza oprócz tego, że zapewnia zatrudnienie kilkudziesięciu osobom, uzasadnia między innymi sens istnienia w mieście organów celnych. Zdaniem strony, dotychczasowa postawa Spółki w prowadzonej działalności gospodarczej oraz należyta staranność, dobra wiara i całkowite przekonanie w jej słuszność, pozwalają uznać, że za uchyleniem wymierzonych w decyzji odsetek wyrównawczych przemawia ważny i słuszny interes Spółki. W ocenie Spółki, zaskarżona decyzja narusza zawarte w art. 120, art. 121 § 1, art. 122 i art. 124 ustawy Ordynacja podatkowa zasady procesowe, co uzasadnia jej wyeliminowanie z obrotu prawnego.

W ocenie Sądu, wskazane przez Spółkę przesłanki, mające uzasadniać konieczność uchylenia ostatecznej decyzji Dyrektora Urzędu Celnego w Ł. z dnia [...], zmierzają faktycznie do ponownej merytorycznej oceny prawidłowości wydania decyzji przez organ celny I instancji, czego w postępowaniu prowadzonym w trybie art. 2651 § 1 Kodeksu celnego, organ robić nie może. Prowadziłoby to bowiem do obejścia zasady dwuinstancyjności postępowania, wyrażonej w art. 127 ustawy Ordynacja podatkowa. Przytoczone przez Spółkę argumenty nie mogą być uznane za okoliczności uzasadniające istnienie ważnego interesu strony lub interesu publicznego, większość z nich dotyczy bowiem prawidłowości dokonania przez organ celny klasyfikacji taryfowej sprowadzonego towaru, kwoty długu celnego i niezasadnego wymierzenia odsetek wyrównawczych. Wprawdzie w skardze strona podnosi, iż jej żądanie nie sprowadza się do ponownego merytorycznego rozpoznania sprawy zakończonej decyzją ostateczną, to jednak przedstawione argumenty wskazują, że skarżąca dąży w istocie do wykazania nieprawidłowości klasyfikacji taryfowej sprowadzonych towarów i w konsekwencji do wykazania nieuzasadnionego obciążenia należnościami celnymi i odsetkami wyrównawczymi.

Rozstrzyganie argumentów przytoczonych przez Spółkę prowadziłoby do ponownej oceny prawidłowości klasyfikacji taryfowej sprowadzonych przez Spółkę towarów, do czego organ nie był uprawniony na etapie rozpatrywania istnienia przesłanek wymienionych w art. 2651 § 1 Kodeksu celnego. Zasługi i kompetencje osób kierujących Spółką i w niej zatrudnionych, na polu szeroko rozumianej działalności sportowej przejawiającej się zaopatrywaniem klubów i związków sportowych w odżywki, leki i środki medyczne jak i prowadzeniem kliniki leczenia m.in. urazów sportowych, nie mogą uzasadniać żądania uchylenia decyzji ostatecznej wymierzającej należności celne ze wskazaniem, że przemawia za tym ważny i słuszny interes strony. Strona w żaden sposób nie uprawdopodobniła okoliczności, iż zapłata odsetek wyrównawczych, może doprowadzić do utraty płynności finansowej firmy i co się z tym wiąże redukcji zatrudnienia. Takim dowodem nie może być przedstawiony w toku postępowania sądowoadministracyjnego rachunek zysków i strat za okres od dnia [...] do dnia [...]- jest to bowiem dokument świadczący o wynikach finansowych ledwie za pięć miesięcy [...], a tym samym nie odzwierciedlający kondycji finansowej Spółki. Ponadto, słusznie organ podniósł w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, iż uchylenie się od obowiązku uiszczenia należności celnych nie może być utożsamiane z ważnym interesem strony, o którym mowa w art. 2651 § 1 Kodeksu celnego. W opinii Sądu, strona nie może uzasadniać żądania uchylenia decyzji ostatecznej wymierzającej należności celne tłumacząc, że nie spodziewała się weryfikacji zgłoszenia celnego i wymierzenia dodatkowych należności celnych, co ma ujemny wpływ na możliwości finansowe Spółki w wywiązaniu się z innych zobowiązań względem kontrahentów handlowych lub banków, które udzieliły jej kredytów na uruchomienie inwestycji. Obowiązek regulowania określonych należności na rzecz Skarbu Państwa jest bowiem warunkiem działalności podmiotu gospodarczego i powinien stanowić część polityki finansowej Spółki. Również w odniesieniu do podnoszonego argumentu, że pomiędzy datą dokonanej odprawy, a wszczęciem postępowania organ celny nie sygnalizował nieprawidłowości i Spółka działając w dobrej wierze opartej na zaufaniu do tegoż urzędu importowała i odprawiała dietetyczne środki spożywcze na identycznych zasadach, należy wskazać, że za prawidłowość zgłoszenia celnego odpowiada zgłaszający, natomiast organ celny może w trybie art. 83 Kodeksu celnego kontrolować zgłoszenie celne w celu upewnienia się o prawidłowości danych zawartych w zgłoszeniu celnym, a w razie stwierdzenia nieprawidłowości ma obowiązek podjęcia niezbędnych działań w celu właściwego zastosowania przepisów prawa celnego, biorąc pod uwagę nowe dane. Przyjęcie zgłoszenia celnego jest czynnością materialno-techniczną. Organ celny w momencie przyjmowania zgłoszenia obowiązany jest sprawdzić, czy spełnia ono wymogi formalne określone w art. 64 Kodeksu celnego, to znaczy, czy jest złożone na właściwym formularzu, prawidłowo wypełnionym, czy jest podpisane oraz czy załączono do niego wszystkie dokumenty wymagane do objęcia towaru procedurą celną. Jeżeli zgłoszenie spełnia te wymogi, organ celny zobowiązany jest je przyjąć, natomiast, gdy zgłoszenie nie odpowiada wymogom formalnym, organ celny odmawia jego przyjęcia. Odmowa przyjęcia nie jest weryfikacją zgłoszenia celnego, a jedynie oceną jego kompletności. Przyjęcie zgłoszenia celnego powoduje z mocy prawa objęcie towaru wnioskowaną procedurą celną oraz określenie kwoty wynikającej z długu celnego. Dopiero po przyjęciu zgłoszenia celnego organ celny może przystąpić do jego weryfikacji. Weryfikacja może rozpocząć się niezwłocznie po przyjęciu zgłoszenia w trybie art. 70 § 1 Kodeksu celnego, czyli przed zwolnieniem towaru, albo też w trybie art. 83 § 1 Kodeksu celnego, po zwolnieniu towaru. Weryfikacja zgłoszenia celnego polega na ocenie materialnej treści dokumentów załączonych do zgłoszenia celnego oraz danych zawartych w tym zgłoszeniu, a więc np. faktury, świadectwa pochodzenia, certyfikatu towaru, wskazanego przez zgłaszającego kodu PCN, stawki celnej itp. Decyzja uznająca zgłoszenie celne za nieprawidłowe może być wydana, jeżeli nie upłynęły 3 lata od dnia przyjęcia zgłoszenia celnego. Podstawą wydania takiej decyzji może być m.in. fakt wykazania przez organ celny nieprawidłowości w zadeklarowanym przez stronę kodzie PCN sprowadzonego towaru. Decyzja może być wydana w oparciu o te same dokumenty, które zostały załączone do zgłoszenia celnego (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 27 maja 2004 r., sygn. akt V SA 791/03, LEX nr 149569). W tej sytuacji, Sąd nie podziela stanowiska skarżącej, że przyjęcie zgłoszenia celnego i dopuszczenie towaru do obrotu jest uznaniem tego zgłoszenia za prawidłowe. Jak bowiem wynika z art. 65 § 4 Kodeksu celnego o uznaniu zgłoszenia celnego za prawidłowe bądź nieprawidłowe organ celny rozstrzyga w decyzji, która może być wydana w ciągu trzech lat od dnia przyjęcia zgłoszenia celnego. Sąd stwierdza, iż w okolicznościach przedmiotowej sprawy nie doszło do naruszenia art. 83 § 1 i 65 § 4 Kodeksu celnego i organ celny był uprawniony do wydania w ustawowym terminie decyzji orzekającej o nieprawidłowości zgłoszenia celnego w zakresie klasyfikacji taryfowej, stawki celnej i kwoty długu celnego. Wynikające z tej decyzji obciążenia finansowe, nie mogą być traktowane jako mające wpływ na pogorszenie jej sytuacji finansowej. Strona wobec treści cytowanych wyżej przepisów musi brać pod uwagę fakt możliwości weryfikacji zgłoszenia celnego w terminie 3 lat od dnia jego przyjęcia i liczyć się z ewentualnymi konsekwencjami uznania go za nieprawidłowe. Spółka jest wieloletnim importerem i nie powinna się czuć zaskoczona wydaniem decyzji w ustawowym terminie. Wobec powyższego, nieuprawniony jest pogląd Spółki, że przedmiotowe zgłoszenie celne zostało zweryfikowane i uznane za prawidłowe, co uzasadnia wniosek o uchylenie decyzji i umorzenie postępowania, co skutkowałoby pozostawieniem w obrocie zweryfikowanego w trybie art. 70 § 1 pkt 1 przyjętego zgłoszenia celnego i ustalonego w nim przez stronę długu celnego. Również powoływanie się na fakt, iż nałożenie dodatkowego długu celnego nie będzie mogło być zrekompensowane odpowiednią kalkulacją ceny produktu, bowiem został on już sprzedany, a strona nie spodziewała się ponownej weryfikacji, w kontekście powyższych ustaleń również nie może stanowić przesłanki uzasadniającej uchylenie decyzji z uwagi na ważny interes strony.

Wprawdzie przesłanka "ważnego interesu strony", do której odwołuje się strona skarżąca nie została prawnie zdefiniowana, biorąc jednak pod uwagę fakt, że jest to tryb nadzwyczajny (w tym trybie organ nie rozstrzyga ponownie sprawy merytorycznie), należy przyjąć, że badanie przesłanki ważnego interesu strony nie może polegać na ocenie prawidłowości zastosowania przepisów prawa przez organ przy wydawaniu decyzji ostatecznej. Celem trybu nadzwyczajnego wynikającego z art. 2651 §1 Kodeksu celnego nie jest kolejna instancyjna kontrola prawidłowości wydanej decyzji, zaś jego zastosowanie, które stanowi wyjątek od zasady trwałości decyzji ostatecznej uzasadnia stanowisko, że ważny interes strony musi być rzeczywiście na tyle ważny, aby równoważył i usprawiedliwiał odstępstwo od owej podstawowej zasady postępowania administracyjnego i uzasadniał zastosowanie trybu nadzwyczajnego (por. wyrok WSA z dnia 2 grudnia 2005 r., sygn. akt V SA/Wa 2333/04, LEX nr 189757; wyrok WSA w Łodzi z dnia 21 listopada 2006 r., sygn. akt III SA/Łd 779/05 niepublikowany). Zarówno w toku postępowania przed organami celnymi jak i w toku postępowania sądowoadministracyjnego skarżąca Spółka jako podstawę przemawiającą za uchyleniem decyzji ostatecznej wskazywała nieprawidłową klasyfikację taryfową sprowadzanych produktów, dokonywaną z naruszeniem zasad klasyfikacji taryfowej, co w jej ocenie, uzasadnia wyeliminowanie z obrotu prawnego decyzji ostatecznej ustalającej taką nieprawidłową klasyfikację, jako naruszającą obowiązującą Taryfę celną. Zdaniem Spółki, nie jest dopuszczalne rozstrzygnięcie identycznego stanu faktycznego dwiema, a czasami nawet i większą ilością różnych decyzji administracyjnych. Tym samym w ocenie Spółki, uchylenie decyzji uzasadnione jest ważnym interesem publicznym, przejawiającym się w poczuciu działania organów celnych na podstawie przepisów prawa oraz w sposób budzący zaufanie do organów celnych. W tym miejscu godzi się podnieść, że pojęcie "interesu publicznego" jest pojęciem wielowymiarowym i bez wątpienia szerszym niż pojecie "interesu społecznego", o którym mowa w art. 155 kpa., albowiem, oprócz aspektu społecznego, obejmuje ono również kwestie z szeroko rozumianej sfery funkcjonowania instytucji publicznych, w tym instytucji państwa. Niewątpliwie w interesie publicznym leży interes państwa, pewność obrotu prawnego i gospodarczego oraz stabilność stosunków w sferze finansów, w tym finansów publicznych. O takim rozumieniu interesu publicznego świadczy cały szereg uregulowań zawartych tak w Ordynacji podatkowej, jak i w Kodeksie celnym, ściśle reglamentujących lub zgoła wykluczających po upływie określonego okresu możliwości wzruszenia decyzji ostatecznej – nawet wadliwej (np. art. 2652 Kodeksu celnego). W tym kontekście za uprawniony należy uznać pogląd organów celnych, że w interesie publicznym jest wyegzekwowanie sum należnych z tytułu importu towarów, na podstawie decyzji, która jak wykazano wyżej może zostać wydana w okresie 3 lat od dnia przyjęcia zgłoszenia celnego, z czym importer musi się liczyć. W ocenie Sądu, fakt, iż organy celne, jak twierdzi strona skarżąca różnie klasyfikowały te same produkty, mógł zostać podniesiony w postępowaniu odwoławczym od decyzji klasyfikujących te towary. W tym bowiem postępowaniu istnieje możliwość oceny prawidłowości postępowania organów celnych w zakresie klasyfikacji taryfowej towarów. W związku z powyższym Sąd nie podziela stanowiska skarżącej, że do uchylenia decyzji w trybie art. 2651 § 1 Kodeksu celnego wystarczy wykazanie, że istnieją dwie decyzje, które w identycznym stanie faktycznym rozstrzygają odmiennie o istocie sprawy, w tym wypadku klasyfikacji taryfowej. Abstrahując bowiem od faktu, iż twierdzenie o identycznym stanie faktycznym wymaga w każdym indywidualnym przypadku jego dokładnego przeanalizowania z uwzględnieniem treści wszystkich dowodów oraz precyzyjnego określenia klasyfikowanego produktu to, nie można wykluczyć, że w sytuacji gdy przedmiotem klasyfikacji taryfowej są towary, o skomplikowanym wieloskładnikowym składzie, które nie występują z nazwy w taryfie celnej (tak jak w przypadku produktów importowanych przez Spółkę), a do ustalenia prawidłowego kodu PCN należy zebrać i ocenić materiał dowody oraz posłużyć się ORINS, funkcjonariusze celni działający w imieniu organu mogą różnie ocenić materiał dowodowy i zinterpretować przepisy. Taka sytuacja jest jednak podstawą do złożenia odwołania od takich decyzji, a nie automatyczną przesłanką ich uchylenia w trybie art. 2651 § 1 Kodeksu celnego w sytuacji, gdy strona nie wnosiła odwołania. Cały wywód Spółki dotyczący konieczności wyeliminowania zaskarżonej decyzji koncentruje się na wykazaniu, że istnieje druga decyzja inaczej rozstrzygająca, co do klasyfikacji taryfowej. W tych wywodach Spółka nie precyzuje jednak, czy różnice w klasyfikacji taryfowej występują tylko w decyzjach organów I instancji, czy również w tych decyzjach organu odwoławczego, które zostały wydane na skutek prawidłowo złożonych przez skarżącą odwołań. Rolą organu odwoławczego w takiej sytuacji jest czuwanie nad jednolitością orzekania i eliminowanie z obrotu decyzji różnie rozstrzygających takie same sprawy. Zasadnie i adekwatnie do sytuacji organ celny zacytował w odpowiedzi na skargę pogląd wyrażony przez WSA w Łodzi w wyroku z dnia 7 czerwca 2004 r. sygn. akt 3 I SA/Łd 657/03, w którym stwierdził, że "ewentualny błąd popełniony przez organ orzekający przy załatwianiu wcześniejszej sprawy nie może być powielany przy załatwianiu innych podobnych spraw w przyszłości. Tego rodzaju postępowanie organu nie może być traktowane jako naruszenie podstawowych zasad postępowania (...)".

Poważnym instrumentem w obronie interesów strony, która chce się uchronić przed negatywnymi konsekwencjami nieprawidłowego klasyfikowania towarów jest oczywiście powoływana przez organy celne wiążąca informacja taryfowa. Spółka mimo licznych postępowań na tle sporów klasyfikacyjnych, będąc właściwie wyłącznym importerem sprowadzanych odżywek dla sportowców, jak sama twierdzi na przestrzeni wielu lat, nie wystąpiła o wydanie takiej informacji. W opinii Sądu strona, która po otrzymaniu decyzji o uznaniu zgłoszenia celnego za nieprawidłowe w zakresie klasyfikacji taryfowej sprowadzonych towarów i ustalenia długu celnego jej nie zakwestionowała w trybie odwoławczym, mimo iż jak wynika z treści pism strony miała świadomość odmiennego i różniącego się od innych rozstrzygnięcia nie może powoływać się na tę okoliczność, jako uzasadniającą uchylenie decyzji w trybie art. 2651 § 1 Kodeksu celnego z uwagi na "dążenie do ochrony zasady prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych, co jest istotnym interesem publicznym poprzez urzeczywistnienie zasady demokratycznego państwa prawnego przejawiającego się w tym, iż państwo przestrzega, aby w tożsamych stanach faktycznych funkcjonowały decyzje o takiej samej treści". W tym kontekście, w opinii Sądu, błędny jest również pogląd Spółki wyrażony we wniosku o uchylenie decyzji ostatecznej, że ideą, która legła u podstaw uchwalenia przepisu art. 2651 §1 Kodeksu celnego, była wola ustawodawcy, aby pozostawić organom celnym "furtkę" i umożliwić eliminowanie z obrotu prawnego wadliwych i niewadliwych decyzji, których z uwagi na upływ terminu nie można wzruszyć w drodze wznowienia postępowania lub stwierdzenia nieważności. W wyroku z dnia 17 czerwca 2005 r., w sprawie o sygn. akt OSK 1968/04 Naczelny Sąd Administracyjny zaprezentował pogląd, który Sąd w składzie orzekającym w pełni podziela, że w omawianym trybie uchylenie lub zmiana decyzji może nastąpić tylko w razie, gdy przepis prawa będący podstawą prawną decyzji został w wyniku wadliwej wykładni naruszony lub, gdy przepis prawa pozwala na wybór konsekwencji prawnych wynikających z danego stanu faktycznego, a dokonany wybór może być zmieniony.

W świetle utrwalonego orzecznictwa NSA uznaniowy charakter zaskarżonej decyzji nie wyklucza sądowej kontroli tej decyzji, ale zakres tej kontroli znacznie ogranicza. Sprowadza się ona zasadniczo do badania, czy wydanie decyzji zostało poprzedzone prawidłowo przeprowadzonym postępowaniem, z zachowaniem przepisów procedury administracyjnej, zarówno przepisów szczegółowych jak i zasad ogólnych określonych w rozdziale 2 kpa. (czy też odpowiednich przepisach Ordynacji podatkowej). W szczególności sąd kontroluje, czy w toku tego postępowania podjęto wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, czy zebrano zatem wszystkie dowody w celu ustalenia istnienia bądź nieistnienia ustawowych przesłanek decyzji uznaniowej oraz czy podjęta na ich podstawie decyzja nie wykracza poza granice uznania administracyjnego, czyli nie nosi cech dowolności. Sam wybór rozstrzygnięcia, dokonywany w kryteriach słuszności i celowości, pozostaje już poza kontrolą sądowoadministracyjną (wyrok NSA z dnia 11 września 1996 r., sygn. akt SA/Ka 1543/95, Biuletyn Skarbowy 1997/2/29).

W tym kontekście w ocenie Sądu, Dyrektor Izby Celnej w Ł. słusznie uznał w zaskarżonej decyzji, iż Spółka A nie wykazała istnienia ważnego interesu strony lub też interesu publicznego, który uzasadniałby uchylenie ostatecznej decyzji Dyrektora Urzędu Celnego w Ł. z dnia [...]. w trybie art. 265¹ § 1 Kodeksu celnego.

Sąd nie dopatrzył się również naruszenia przez organ w toku postępowania art. 121 § 1 i 2 oraz art. 122 w zw. z art. 187 ustawy Ordynacja podatkowa. Okoliczności faktyczne sprawy, której przedmiotem było uchylenie ostatecznej decyzji były w zasadzie niesporne, a zadaniem organu było rozpatrzenie argumentów powołanych przez Spółkę we wniosku z dnia 23 września 2003 r. w kontekście przesłanek, wymienionych w art. 2651 §1 Kodeksu celnego. W zaskarżonej decyzji organ wyczerpująco odniósł się do każdego z argumentów przytoczonych przez Spółkę we wniosku o uchylenie decyzji ostatecznej Dyrektora Urzędu Celnego w Ł., nie przekraczając przy tym granic swobodnego uznania administracyjnego. Takie samo stanowisko zaprezentował WSA w Łodzi w prawomocnych wyrokach z dnia [...] dotyczących identycznych spraw ze skarg Spółki A.

Z tych wszystkich względów, Sąd uznając, że zaskarżona decyzja i poprzedzająca ją decyzja Naczelnika Urzędu Celnego II w Ł. nie narusza prawa materialnego ani też przepisów postępowania, w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, zobligowany był oddalić skargę.

O powyższym, Sąd orzekł w sentencji wyroku na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

T.P.