Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt IV SA/Wa 2566/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2015-03-18 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6136 Ochrona przyrody
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Wanda Zielińska-Baran (spr.), Sędziowie sędzia WSA Alina Balicka, sędzia WSA Agnieszka Wójcik, Protokolant ref. staż. Aleksandra Larkiewicz, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 marca 2015 r. sprawy ze skargi B. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] października 2014 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego oddala skargę


UZASADNIENIE

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. decyzją z dnia [...] października 2014 r., po rozpatrzeniu odwołania B. S., na podstawie art.138 § 1 pkt 3 k.p.a. umorzyło postępowania odwoławcze.

W uzasadnieniu rozstrzygnięcia podano, iż Burmistrz [...] decyzją nr [...] z dnia [...] czerwca 2013 r., po rozpatrzeniu wniosku E. K., zezwolił na usunięcie 7 drzew rosnących na działce nr [...], obr. [...], gmina [...].

Odwołanie od tej decyzji złożyła B. S., podnosząc, że obecnie przed Sądem Rejonowym w [..] toczy się postępowanie o zasiedzenie (sygn. akt [...]) o ustalenie właściciela przedmiotowych działek, na których jest posiadaczem samoistnym, mieszka i gospodaruje od ponad 33 lat. Geodeta nie wyznaczył granic działek i nie wiadomo gdzie one przebiegają. Wobec tego nie jest rozstrzygnięte czy drzewa rosną na działce zgłoszonej przez E. K..

Kolegium wskazało, iż zgodnie z art. 127 § 1 k.p.a. odwołanie od decyzji organu I instancji służy stronie, zaś wedle art. 28 k.p.a. stroną postępowania jest podmiot posiadający interes prawny. Mieć interes prawny znaczy to samo, co ustalić przepis prawa materialnego powszechnie obowiązującego, na którego podstawie można skutecznie żądać czynności organu z zamiarem zaspokojenia jakiejś - własnej potrzeby albo żądać zaniechania lub ograniczenia czynności organu, sprzecznych z potrzebami danego podmiotu - strony postępowania(art. 28 k.p.a.). Od tak pojmowanego interesu prawnego należy odróżnić interes faktyczny, to jest sytuację, której dany podmiot jest zainteresowany rozstrzygnięciem, jednak tego zainteresowania nie może poprzeć przepisami prawa, mającymi stanowić podstawę skierowanego żądania w zakresie podjęcia stosownych czynności przez organ administracji. Zgodnie z art. 83 ustawy zezwolenie na wycinkę drzewa uzyskać może posiadacz nieruchomości na której ono rośnie, przy czym, gdy posiadacz nie jest właścicielem, wymagana jest jego zgoda. Wynika z tego, że stroną postępowania jest też posiadacz nieruchomości na której rośnie drzewo lub krzew, gdyż to on jest zobowiązany do uzyskania tego zezwolenia. Kolegium wyjaśniło, iż zgodnie z art. 336 k.c. posiadaczem rzeczy jest zarówno ten, kto nią faktycznie włada jak właściciel (posiadacz samoistny), jak i ten, kto nią faktycznie włada jak użytkownik, zastawnik, najemca, dzierżawca lub mający inne prawo, z którym łączy się określone władztwo nad cudzą rzeczą ( posiadacz zależny). Organ odwoławczy wskazał, iż odwołującej nie przysługuje tytuł prawny do nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...], obręb [...], gmina [...]. Wniosek odwołującej o wydanie w trybie zabezpieczenia postanowienia zakazującego E. K. czynienia przeszkód w korzystaniu przez nią z nieruchomości będącej przedmiotem wniosku o zasiedzenie, w tym zakazu wycinania drzew i krzewów znajdujących się na przedmiotowych działkach został prawomocnie oddalony. Zdaniem Kolegium kierowane do sądu powszechnego wnioski o udzielenie zabezpieczenia ww. zakresie świadczą o tym, że odwołująca nie może być obecnie uznana za posiadacza nieruchomości, na której rosną przedmiotowe drzewa. Tym samym odwołująca jako współwłaściciel sąsiedniej nieruchomości nie posiada przymiotu strony w niniejszym postępowaniu, gdyż rozstrzygnięcie w przedmiocie zezwolenia na usunięcie drzew z nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...] w żaden sposób nie wpływa na korzystanie z przysługujących jej praw podmiotowych z tytułu współwłasności nieruchomości sąsiedniej. Kolegium wskazało, że wykazanie posiadania "ekspektatywy" nabycia prawa do nieruchomości - złożenie wniosku stwierdzenie zasiedzenia własności nieruchomości nie stanowi wykazania interesu prawnego, albowiem samej istoty ekspektatywa taka ma charakter przyszły i niepewny. Skarżąca może być zainteresowania rozstrzygnięciem sprawy administracyjnej, jednak jest to interes faktyczny, nieobjęty art. 28 k.p.a. Skoro skarżąca nie posiada legitymacji prawnej do wniesienia odwołania od decyzji Burmistrza [...] z dnia [...] czerwca 2013 r., to należało postępowanie odwoławcze umorzyć.

W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie B. S. zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie:

1) art. 7, art. 8 i art. 11 kpa w związku z art. 77 § 1 k.p.a. poprzez niepodjęcie wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy z uwzględnieniem interesu społecznego i słusznego interesu obywateli oraz poprzez prowadzenie postępowania wbrew zasadzie budzenia zaufania uczestników postępowania do władzy publicznej poprzez wydanie decyzji niezgodnej prawem, kolejno poprzez nie podjęcie kroków zmierzających do zebrania całego materiału dowodowego;

2) art. 28 k.p.a. w zw. z art. 83 ustawy o ochronie przyrody poprzez błędne ustalenie, że skarżąca nie jest posiadaczem nieruchomości w dniu wydania zezwolenia na dokonanie wycinki drzew, a w konsekwencji błędne przyjęcie, że skarżąca nie ma interesu prawnego w sprawie i z tego względu nie może mieć statusu strony;

3) art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. poprzez brak przyjęcia, że zachodzą przesłanki do zwieszenia postępowania przed organem I instancji.

Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji, jak i decyzji organu I instancji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia oraz o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.

W motywach skargi skarżąca podniosła, że przedmiotowe drzewa znajdują się na spornym terenie w stosunku do którego toczy się postępowanie sądowe w sprawie zasiedzenia w wniosku skarżącej, która jest posiadaczem samoistnym dz. ew. nr [...] i jednocześnie właścicielem nieruchomości sąsiedniej. Wobec tego, że wobec ww. nieruchomości, z której mają być usunięte drzewa toczy się postępowanie w przedmiocie zasiedzenia to, zdaniem skarżącej, ma ona interes prawny w sprawie o udzielenie zezwolenia na wycinkę drzew.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Skarga nie jest zasadna.

Zgodnie z brzmieniem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Stosownie natomiast do art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm., dalej: p.p.s.a.) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Zgodnie z art. 83 ust. 1 pkt 1 ustawy o ochronie przyrody ( Dz. U. 2013, poz. 627) usunięcie drzew lub krzewów z terenu nieruchomości może nastąpić, z zastrzeżeniem ust. 2 i 2a, po uzyskaniu zezwolenia wydanego przez wójta, burmistrza albo prezydenta miasta na wniosek posiadacza nieruchomości - za zgodą właściciela tej nieruchomości. Z przepisu tego wynika, że jeżeli posiadacz nie jest właścicielem nieruchomości to do wniosku musi dołączyć zgodę właściciela.

Z akt sprawy wynika, że w dniu [...] czerwca 2013 r. ze stosownym wnioskiem o zezwolenie na usunięcie drzew wystąpiła E. K., będąca właścicielką działki nr [...], obręb [...], co wynika ze znajdującego się w aktach sprawy wypisu z rejestru gruntów, jak również wypisu z księgi wieczystej nr [...] wg stanu na dzień [...] czerwca 2013 r.

Decyzją nr [...], z dnia [...] czerwca 2013 r. Burmistrz [...] udzielił wnioskodawczyni zezwolenia na usunięcie wskazanych we wniosku drzew rosnących na przedmiotowej działce.

Zgodnie z art. 127 § 1 k.p.a. od decyzji wydanej w pierwszej instancji służy stronie odwołanie tylko do jednej instancji. Pojęcie strony postępowania zawiera art. 28 k.p.a., w myśl którego stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny. Z powyższego wynika, że skutecznie odwołanie może wnieść podmiot, który wykaże, że posiada indywidulany interes w domaganiu się wszczęcia postępowania odwoławczego. Stwierdzenie istnienia interesu prawnego wymaga ustalenia związku o charakterze materialnoprawnym pomiędzy obowiązującą normą prawa, a sytuacją prawną konkretnego podmiotu prawa, polegającego na tym, że akt stosowania tej normy (decyzja administracyjna) może mieć wpływ na sytuację prawną tego podmiotu w zakresie prawa materialnego (wyroki NSAz dnia 11 grudnia 2002 r. II SA 4000/01, oraz z 17 czerwca 2011 r. sygn. akt I OSK 883/10 - orzeczenia.nsa.gov.pl). Podkreśla się w orzecznictwie, że interes prawny powinien być indywidualny, konkretny, realny i znajdować potwierdzenie w okolicznościach faktycznych, które uzasadniały zastosowanie normy prawa materialnego. O tym, czy strona ma interes prawny decyduje to, czy jej żądanie znajduje podstawę w materialnym przepisie prawa publicznego, a w szczególności prawa administracyjnego. Jeżeli akt stosowania danej normy prawnej nie wywiera bezpośredniego wpływu na sferę sytuacji prawnej danego podmiotu, to nie można mówić o interesie prawnym strony, a co za tym idzie o statusie strony w postępowaniu, w którym dochodzi do konkretyzacji danej normy prawnej. Interes prawny należy odróżnić od interesu faktycznego, jaki może mieć skarżący w uchyleniu określonej decyzji. Interes faktyczny w postępowaniu administracyjnym może mieć bowiem każdy, kto ze względu na swoją rzeczywistą sytuację lub subiektywne przekonanie (np. co do braku zapewnienia bezpieczeństwa) jest zainteresowany rozstrzygnięciem danej sprawy administracyjnej.

Jak wynika z ustaleń organu odwoławczego skarżąca nie jest żadną z osób wymienionych w art. 83 ust. 1 pkt 1 ustawy o ochronie przyrody, a jest jedynie współwłaścicielem nieruchomości sąsiedniej. Podzielić należy stanowisko organu odwoławczego, że powoływanie się przez skarżącą na złożenie w sadzie powszechnym wniosku o stwierdzenie zasiedzenia własności nieruchomości, stanowiącej własność E. K., nie można uznać, że w związku z tym posiada ona interes prawny w rozumieniu art. 28 k.p.a.

W orzecznictwie, jak i w doktrynie ugruntowany jest pogląd, że stroną postępowania w przedmiocie usunięcia drzew i krzewów jest posiadacz nieruchomości, a jeżeli nie jest on jednocześnie właścicielem - to także jej właściciel, gdyż oboje mają interes prawny w rozumieniu art. 28 k.p.a. w toczącym się postępowaniu (wyroki WSA w Warszawie z dnia 21 listopada 2008 r., sygn. akt IV SA/Wa 1531/08, Lex nr 521849, wyrok WSA Warszawie z dnia 28 kwietnia 2008 r., sygn. akt IV SA/Wa 2318/07, Lex nr 516094). Identyczne stanowisko prezentuje doktryna (vide J. Ciechanowicz - McLean, K. Biernat, P. Mierzejewski, D. Trzcińska, "Polskie prawo ochrony przyrody" Warszawa 2006, s. 92). Nie jest natomiast stroną postępowania prowadzonego na podstawie wyżej wskazanego przepisu właściciel nieruchomości sąsiedniej, bowiem nie można przypisać mu interesu prawnego w rozumieniu art. 28 k.p.a. (por. wyrok WSA w Białymstoku z dnia 30 marca 2010 r. sygn. akt II SA/Bk 762/09, Lex nr 578770).

W warunkach niniejszej sprawy słusznie organ odwoławczy uznał, że skarżąca z uwagi na brak legitymacji prawnej nie była uprawniona do wniesienia odwołania, stąd też prawidłowo organ na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 k.p.a. umorzył postępowanie odwoławcze. Sąd nie dopatrzył się również naruszenia przez organ art. 7 i 77 § 1 k.p.a., natomiast zarzut naruszenia art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. należy uznać za niezrozumiały, skoro z akt sprawy nie wynika aby skarżąca z takim wnioskiem do organu występowała.

Mając powyższe na względzie Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. skargę oddalił.