Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt III SA/Po 1050/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2015-01-28 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6115 Podatki od nieruchomości, w tym podatek rolny, podatek leśny oraz łączne zobowiązanie pieniężne
Hasła tematyczne: Podatek od nieruchomości
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 3 § 1, art. 145 § 1, art. 151
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: art. 106 § 3, art. 194 § 3
journal: Dz.U. 2012 poz 749
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa - tekst jednolity.
article: art. 1a ust. 3, art. 2 ust. 1 pkt 1, art. 2 ust. 1 pkt 2, art. 2 ust. 2, art. 3 ust. 1 pkt 1, art. 4 ust. 1 pkt 1, art. 4 ust. 1 pkt 2, art. 6 ust. 6, art. 6 ust. 13, art. 7 ust. 1 pkt 10
journal: Dz.U. 2006 nr 121 poz 844
law: Ustawa z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych - tekst jednolity
article: art. 1
journal: Dz.U. 2006 nr 136 poz 969
law: Ustawa z dnia 15 listopada 1984 r, o podatku rolnym - tekst jednolity
article: art. 21 ust. 1
journal: Dz.U. 2005 nr 240 poz 2027
law: Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne - tekst jednolity
article: § 68
journal: Dz.U. 2001 nr 38 poz 454
law: Rozporządzenie Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków.

SENTENCJA

Dnia 28 stycznia 2015 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marzenna Kosewska Sędziowie NSA Maria Lorych-Olszanowska (spr.) WSA Marek Sachajko Protokolant: st. sekr. sąd. Katarzyna Skrocka – Nerka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 stycznia 2015 roku przy udziale sprawy ze skargi A. J. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia [...] maja 2014 r. nr [...] w przedmiocie określenia wysokości zobowiązania w podatku od nieruchomości za 2009 rok oddala skargę


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] maja 2014 r., nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P., na podstawie art. 21 § 1 pkt. 2, art. 207, art. 210, art. 220 § 2 oraz 233 § 1 ust. 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r. poz. 749), art. 2, art. 3 ust. 1 pkt. 1, art. 4, art. 5 i art. 6 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (tekst jedn. Dz. U. z 2010 r., Nr 95, poz. 613 ze zm.) oraz uchwały Rady Miejskiej M. nr [...] z dnia [...] 2008 r. w sprawie podatku od nieruchomości położonych na obszarze miasta i gminy M. (Dz. U. Woj. Wlkp. z dnia [...] 2008 r. [...]), utrzymało w mocy decyzję Burmistrza M. z dnia [...] stycznia 2012 r., nr [...], w sprawie ustalenia A. J. podatku od nieruchomości za 2009 rok.

Organ podatkowy orzekał w następującym stanie sprawy.

Postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2009 r. Burmistrz M. wszczął postępowanie podatkowe w sprawie ustalenia podatku od nieruchomości położonej w obrębie [...] – [...], gmina M., obejmującej działki nr [...], [...], [...], [...], [...], [...] i [...].

Pismem z dnia [...] maja 2009 r. podatniczka A. J. odmówiła wypełnienia informacji o nieruchomościach i obiektach budowlanych oraz informacji o lasach. Z kolei pismem z dnia [...] listopada 2009 r. poinformowała organ podatkowy, że na terenie omawianej nieruchomości nie była prowadzona działalność gospodarcza, a nieruchomość wraz z zabudowaniami wykorzystywana była jako gospodarstwo rolno-hodowlane oraz mieszkania własne i pomieszczenie gospodarcze dla prowadzonej hodowli.

Decyzją z dnia [...] stycznia 2010 r., nr [...], Burmistrz M. ustalił podatniczce podatek od nieruchomości za 2009 rok w kwocie [...] zł. Decyzją z dnia [...] lutego 2011 r., nr [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. uchyliło decyzję organu I instancji i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia przez ten organ.

Decyzją z dnia [...] stycznia 2012 r. Burmistrz M. ustalił A. J. podatek od nieruchomości za rok 2009 w kwocie [...] zł, na który składa się: 1) podatek w kwocie [...] zł obliczony dla [...] m2 powierzchni budynków mieszkalnych, 2) podatek w kwocie [...] zł obliczony dla [...] m2 powierzchni budynków pozostałych - garaży wolnostojących, 3) podatek w kwocie [...] zł obliczony dla [...] m2 powierzchni budynków pozostałych - innych, 4) podatek w kwocie [...] zł obliczony dla [...] m2 powierzchni gruntów pozostałych (nieużytków), 5) podatek w kwocie [...] zł obliczony dla [...] m2 powierzchni gruntów pozostałych.

W uzasadnieniu organ podatkowy I instancji wskazał, że w ciągu osiemnastu lat posiadania przez podatniczkę nieruchomości będącej przedmiotem opodatkowania zaledwie dwie decyzje ustalające wymiar podatku od tej nieruchomości stały się ostateczne, przy czym jedną z nich, przed wszczęciem niniejszego postępowania, była decyzja z dnia [...] 1997 r. ustalająca zobowiązanie za rok 1997. Po dacie jej wydania podatniczka nie składała żadnych wykazów czy informacji na podatek od nieruchomości. Dowodem, na którym między innymi oparto się przy ustalaniu podatku za 1997 rok był protokół z oględzin nieruchomości z dnia [...] sierpnia 1997 r., który stanowi ostatnie źródło informacji zawierających wielkości podstaw opodatkowania. W decyzji tej mowa była o działalności gospodarczej, która została na terenie nieruchomości zlikwidowana, jak wynika z decyzji Burmistrza M. z dnia [...] 2000 r. o wykreśleniu z ewidencji gospodarczej wpisu dotyczącego działalności: "usługi turystyczne, zakwaterowanie oraz żywienie zamknięte, gastronomia - bar oraz kawiarnia", zgłoszonej przez X.

Celem wyjaśnienia wszystkich okoliczności sprawy, w tym przeznaczenia nieruchomości, organ podatkowy wyznaczał dwukrotnie terminy oględzin nieruchomości będącej przedmiotem opodatkowania, to jest na dzień [...] lipca i [...] września 2009 r. - każdorazowo podatniczka nie pojawiła się, pomimo prawidłowego wezwania, wobec czego z oględzin sporządzono notatki służbowe odnoszące się do opisu nieruchomości z jej oglądu zewnętrznego. Ostatecznie organ podatkowy I instancji ustalił podstawę opodatkowania w oparciu o dane z ewidencji gruntów i budynków oraz ustalenia dokonane podczas oględzin nieruchomości z dnia [...] sierpnia 1997 r. i z dnia [...] września 1996 r., których analizę przeprowadzono w dniu [...] grudnia 2011 r.

Zapisy ewidencji gruntów i budynków wskazują, że w skład nieruchomości położonej w obrębie [...], gmina M., należącej do A. J., wchodzą działki gruntu nr [...], [...], [...], [...], [...], [...] i [...] o łącznej powierzchni [...] ha. Grunty o powierzchni [...] ha stanowiące całość działki nr [...] (powierzchnia [...] ha), część działki nr [...] (powierzchnia [...] ha) oraz całość działki nr [...] (powierzchnia [...] ha) sklasyfikowane są jako lasy i w związku z tym, że nie są zajęte na działalność gospodarczą, do której odnosi się regulacja art. 1a. ust. 1 pkt. 4 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, podlegają opodatkowaniu podatkiem leśnym. Natomiast grunty o łącznej powierzchni [...] ha stanowiące część działki nr [...] (powierzchnia [...] ha) oraz całość działki nr [...] (powierzchnia [...] ha), nr [...] (powierzchnia [...] ha), nr [...] (powierzchnia [...] ha) i nr [...] (powierzchnia [...] ha) sklasyfikowane jako inne tereny zabudowane, a także, w przypadku części działki nr [...], jako nieużytki, w związku z tym, że nie są związane z prowadzeniem działalności gospodarczej w rozumieniu art. 1a. ust. 1 pkt. 4 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, podlegają opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości i to według stawek przewidzianych dla gruntów pozostałych z uwzględnieniem zwolnień ustawowych.

W protokole z oględzin przeprowadzonych dnia [...] sierpnia 1997 r., przy udziale podatniczki, zapisano powierzchnię użytkową budynków wchodzących w skład nieruchomości. Ustalono ją w następującej wielkości: budynki mieszkalne lub ich części [...] m2, inne niż mieszkalne budynki i ich części związane z prowadzeniem działalności gospodarczej [...] m2 oraz garaże wolnostojące [...] m2. Badając rodzaje obiektów określonych jako inne niż mieszkalne budynki i ich części związane z prowadzeniem działalności gospodarczej posłużono się danymi z protokołu z oględzin nieruchomości przeprowadzonych dnia [...] września 1996 r. przy udziale podatniczki. Informacje tam zawarte wskazują, że w skład budynków opisanych dnia [...] sierpnia 1997 r. jako inne niż mieszkalne budynki i ich części związane z prowadzeniem działalności gospodarczej, o łącznej powierzchni [...] m2, wchodzi wiata o powierzchni [...] m2. Organ podatkowy wyjaśnił, że od dnia 1 stycznia 2003 r. wiaty są zaliczane do budowli i dokonał pomniejszenia powierzchni budynków innych niż mieszkalne, wynikającą z protokołu z dnia [...] sierpnia 1997 r., o [...] m2, a stanowiącą wiatę (z racji nieprowadzenia działalności gospodarczej na terenie omawianej nieruchomości wiata nie została w ogóle opodatkowana). Ustalona w ten sposób podstawa [...] m2 odnosi się do budynków określonych w 1997 roku jako inne niż mieszkalne budynki i ich części związane z prowadzeniem działalności gospodarczej z wyłączeniem wiaty.

W odwołaniu od powyższej decyzji podatniczka wniosła o jej uchylenie, zarzucając że została ona wydana z rażącym naruszeniem prawa procesowego i materialnego, polegającym na oparciu decyzji na faktach sprzecznych z rzeczywistym stanem rzeczy oraz przeznaczeniem nieruchomości, a także zaniechaniu wnioskowanego przez stronę postępowania dowodowego, co skutkowało błędnym ustaleniem stanu faktycznego. Strona podniosła, że decyzja została oparta jedynie na dokumentach z roku 1996/1997 z pominięciem dokumentów, które złożyła podatniczka, co skutkowało bezpodstawnym uznaniem budynków mieszkalnych za budynki inne (szopy, garaże i magazyny), a gruntów zalesionych, zadrzewionych i zachwaszczonych za grunty inne ("inne tereny zabudowane"). Organ podatkowy nie uwzględnił wypisu z rejestru gruntów z roku 1996/1997 oraz okoliczności, że Starosta Powiatowy przyjął w rejestrze oznakowanie pod przyszłe, możliwe zagospodarowanie i przeznaczenie nieruchomości, co oznacza, że działka nr [...] nie powinna być traktowana jako zabudowana, co dotyczy również innych działek, bowiem częściowo zabudowane są jedynie dwie z objętych decyzją. Błędne jest także zakwalifikowanie przez organ podatkowy budynków mieszkalnych do innych budynków, co pozostaje w sprzeczności ze stanem faktycznym. Ponadto podatniczka podniosła szereg zarzutów dotyczących naruszenia: art. 2 Konstytucji RP, art. 120, art. 121 § 1, art. 122, art. 123 § 1, art. 124, art. 181 § 1, 187 § 1 i § 2, art. 190 i art. 191 Ordynacji podatkowej oraz art. 5 ust. 1 pkt 3 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych.

Organ odwoławczy, rozpoznając sprawę na skutek odwołania, podzielił ustalenia faktyczne i ocenę prawną organu I instancji.

Wskazał, że podatniczka jest właścicielką nieruchomości składającej się z działek o numerach: [...], [...], [...], [...], [...], [...] i [...] o łącznej powierzchni [...] ha. Zgodnie z danymi zawartymi w ewidencji gruntów i budynków (wypis według stanu na dzień [...] lipca 2009 r.) wchodzące w skład powyższych działek grunty są sklasyfikowane jako lasy ([...] ha), tereny zabudowane ([...] ha) oraz nieużytki ([...] ha). Ponadto według protokołu kontroli z dnia [...] sierpnia 1998 r. na omawianej nieruchomości znajduje się szereg budynków: mieszkalnych o powierzchni [...] m2, innych niż mieszkalne o powierzchni [...] m2 (w tym wiata o powierzchni użytkowej [...] m2) oraz garaży wolnostojących. Do dnia [...] 2000 r. na nieruchomości tej prowadzona była działalność gospodarcza (jak wynika z decyzji o wykreśleniu działalności gospodarczej z dnia [...] 2000 r.).

Zdaniem Kolegium organ I instancji słusznie objął opodatkowaniem grunty omawianej nieruchomości sklasyfikowane jako "Bi", wobec gruntów stanowiących nieużytki zastosował zwolnienie od opodatkowania oraz objął opodatkowaniem budynki mieszkalne i budynki pozostałe.

Odnośnie przyjętej przez organ podatkowy I instancji do opodatkowania powierzchni użytkowej budynków mieszkalnych, organ odwoławczy stwierdził, że jest to rozwiązanie najbardziej korzystne dla podatnika. W przedmiotowej sprawie brak jakiejkolwiek dokumentacji budowlanej wskazującej na charakter poszczególnych budynków, zatem organ podatkowy przyjął w decyzji całość powierzchni wskazanej w protokole z 1997 roku. Tymczasem biorąc pod uwagę charakter nieruchomości będącej ośrodkiem wczasowym i rodzaj możliwej do prowadzenia na niej działalności gospodarczej, wszelkie dalsze ustalenia w tej mierze mogłyby jedynie pójść w kierunku zmniejszenia powierzchni budynków mieszkalnych, a nie jej podwyższenia. Zdaniem organu odwoławczego budynki znajdujące się na omawianej nieruchomości nie są wykorzystywane przez podatniczkę na potrzeby mieszkaniowe. Podatniczka nie korzysta z nich od wielu lat, zaś jej miejscem zamieszkania jest [...].

Zdaniem organu odwoławczego zasadnicze znaczenie dla rozstrzygnięcia miały dane z ewidencji gruntów dotyczące roku podatkowego - 2009, a w zakresie rodzaju i wielkości podstaw opodatkowania budynków usytuowanych w obrębie nieruchomości - protokoły z oględzin nieruchomości z roku 1996 i 1997.

W ocenie Kolegium organ podatkowy prawidłowo oparł się na protokole kontroli z dnia [...] sierpnia 1997 r. Pomimo bowiem kwestionowania przez podatniczkę tego dokumentu. Kolegium nie dopatrzyło się w nim żadnych nieprawidłowości, mogących świadczyć, że rzeczywiste ustalenia były inne od tych, które zostały potwierdzone podpisem podatniczki. Sama zaś odwołująca nie przedstawiła w tej mierze żadnego przeciwdowodu.

Jednocześnie nie można uznać, zdaniem Kolegium, za dowód w sprawie składanych przez podatniczkę wykazów nieruchomości, albowiem nie oddają one stanu rzeczywistego dla potrzeb opodatkowania omawianej nieruchomości w roku 2009. Podobnie nie mogły mieć znaczenia w niniejszej sprawie dotyczącej roku 2009 wypisy z ewidencji gruntów i budynków z roku 1996/1997. Do sprawy nie wniosła również nic istotnego pisemna informacja spisana przez pełnomocnika odwołującej – M. J. w dniu [...] września 1997 r. nazwana przez niego "protokołem".

Niezależnie od powyższego organ odwoławczy zauważył, że zarówno z wypisu z rejestru gruntów z dnia [...] 1995 r. (sporządzonego według stanu na dzień [...] 1992 r.), jak i [...] 1995 r. wynika, że nieruchomość stanowiąca przedmiot opodatkowania nie była gruntem o charakterze rolnym. Wypisy te znajdują się w aktach sprawy obejmującej inny rok podatkowy. Potwierdził to również Naczelny Sąd Administracyjny - Ośrodek Zamiejscowy w Poznaniu rozpoznając skargę podatniczki na decyzję określającą podatek od nieruchomości za 1997 rok.

Z ewidencji gruntów i budynków dotyczącej stanu na rok 2009 nie wynika, aby grunt wchodzący w skład działek stanowiących nieruchomość podatniczki, był sklasyfikowany inaczej niż Bi, Ls i N, a zatem nie ma wśród tego gruntu takiego, który miałby znaczenie bonitacyjne właściwe użytkom rolnym lub by były to grunty zadrzewione i zakrzewione na użytkach rolnych. Organ odwoławczy wskazał przy tym na brak informacji, aby podatniczka zgłosiła jakiekolwiek zmiany danych ewidencyjnych, czy też aby wystąpiła o zmianę wpisów w ewidencji jako błędnych.

Zdaniem Kolegium strona miała również zapewnioną możliwość uczestniczenia w postępowaniu, z czego jednak nie skorzystała z własnego wyboru, w szczególności nie przedkładając informacji o nieruchomościach i obiektach budowlanych oraz nie stawiając się na żaden z wyznaczonych terminów oględzin nieruchomości.

W skardze na powyższą decyzję A. J. wniosła o jej uchylenie, zarzucając, że została wydana z rażącym naruszeniem prawa materialnego i procesowego, polegającym na oparciu decyzji na faktach sprzecznych z rzeczywistym stanem faktycznym nieruchomości oraz jej przeznaczeniem, co wynika z treści błędnego materiału dowodowego, stanowiącego podstawę zaskarżonej decyzji, a zwłaszcza pominięcia dowodu z przedłożonego przez skarżącą pisma Starostwa Powiatowego w [...] z dnia [...] października 2010 r.

Ponadto skarżąca podtrzymała zarzuty odwołania, których zdaniem skarżącej nie wyjaśniono w całości i nie uwzględniono przy podejmowaniu zaskarżonej decyzji, co doprowadziło do błędnego ustalenia stanu faktycznego i wydania wadliwej decyzji.

Skarżąca podniosła także, że zachodzi sprzeczność ustaleń Kolegium, polegająca na oparciu zaskarżonej decyzji na notatkach służbowych pracowników organu podatkowego z roku 1996/1997 z treścią pozostałych dowodów, a zwłaszcza dowodu z informacji Starosty Powiatowego, że zmiany w rejestrze gruntów nastąpiły bez wiedzy i udziału podatnika.

Jednocześnie skarżąca wniosła o dopuszczenie nowych dowodów, których potrzeba powstała po wydaniu zaskarżonych decyzji, a mianowicie: 1) dowodu z wypisu z rejestru gruntów z roku 1960, o który podatniczka wystąpi do Starosty [...] i przedłoży na rozprawie, 2) dowodu z informacji Starosty [...] w przedmiocie dat wpisu zabudowań do kartotek budynków, o którą podatniczka wystąpi i przedłoży na rozprawie, 3) dowodu i wypisu z rejestru gruntów z dnia [...] 1996 r. (w aktach), 4) dowodu z informacji Starosty [...] z dnia [...] października 2010 r. (w aktach), 5) dowodu z wystąpienia podatnika do Starosty [...] w sprawie skorygowania oznakowania działek w rejestrze gruntów do stanu zgodnego ze stanem faktycznym, 6) dowodu z akt Naczelnego Sądu Administracyjnego w Poznaniu SA/Po 245-246-247-248/97. Skarżąca wniosła również o przeprowadzenie dowodu z decyzji podatkowych za lata od 2002 do 2005.

W uzasadnieniu skarżąca podniosła w szczególności, że załączona mapa ewidencyjna wskazuje, że działka nr [...] o pow. [...] ha zabudowana jest tylko częściowo, a mianowicie na pow. [...] m, a w pozostałej części stanowi grunt nie zabudowany, lecz zalesiony i zakrzewiony, który dopiero po podziale geodezyjnym i wytyczeniu działek budowlanych, przy jednoczesnym wycięciu drzew i krzewów może być uznany za grunt zabudowany. Z tych względów działki te oznakowane były jako Lz i Bz. Ponadto wątpliwy, w ocenie skarżącej, dowód w postaci protokołu z 1997 roku, na który powołuje się organ podatkowy, nie odnosi się do sposobu użytkowania budynków i nie wyjaśnia, dlaczego budynki mieszkalne, z których korzystała podatniczka, organ ten zalicza do innych. Organ podatkowy nie przytacza jednocześnie żadnego dowodu, że w 2009 roku budynki te były użytkowane jako inne. Kolegium pominęło przy tym, że podatniczka przedłożyła organowi podatkowemu deklarację podatkową, w której wykazała budynki mieszkalne, a nie inne.

Ponadto skarżąca podniosła, że zawiadomiła organ podatkowy o wyłączeniu nieruchomości z użytkowania i podjęciu działań mających na celu remont i inwestycje na terenie nieruchomości, w tym wydzielenie przez podział geodezyjny działek budowlanych, czego Kolegium nie miało na uwadze. W zaskarżonej decyzji brak jest również odniesienia do okoliczności, czy budynki objęte nakazem rozbiórki to budynki mieszkalne czy inne, czy też w ogóle nie można mówić, że budynki istnieją jako mieszkalne czy inne wobec decyzji budowlanej, która stanowi, że budynki te nie mogą być użytkowane.

Zdaniem skarżącej zaskarżona decyzja jest również efektem sprzecznego ze stanem faktycznym uznania, że poszczególne działki pierwotnie oznakowane jako Ls, a następnie Lz, jako tereny zadrzewione i zakrzewione, na których dopuszczono możliwość zabudowy - stąd następnie Bz - zostały zabudowane, a działki zostały podzielone geodezyjne. Podatniczka podkreśla, że nie dokonała żadnego podziału geodezyjnego, żadna działka budowlana nie została wydzielona i zabudowana. Zdaniem skarżącej teren wyłączony z gospodarki rolno-leśnej, nawet wobec oznakowania w rejestrze gruntów Bz, podlegać będzie opodatkowaniu jako grunt inny dopiero po podziale geodezyjnym, zabudowie i oddaniu zabudowy do użytkowania - zakończeniu budowy, co nie miało miejsca w niniejszej sprawie.

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko i argumentację przedstawione w zaskarżonej decyzji.

W piśmie procesowym z dnia [...] stycznia 2015 r. skarżąca podtrzymała swoje dotychczasowe stanowisko przedstawione w skardze, rozszerzając jej argumentację i podkreślając braki postępowania dowodowego organów podatkowych.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył co następuje:

Dokonując kontroli legalności zaskarżonej w niniejszej sprawie decyzji w granicach określonych w art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2014 r., poz. 1647) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej: "P.p.s.a."), nie stwierdzono naruszenia prawa uzasadniającego stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji ani jej uchylenie na podstawie art. 145 § 1 P.p.s.a. Skarga nie zasługiwała zatem na uwzględnienie.

Materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji stanowiły regulacje ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (tekst jedn. Dz. U. z 2006 r. Nr 121, poz. 844 ze zm., dalej: "u.p.o.l.").

Stosownie do art. 2 ust. 1 pkt. 1 i pkt. 2 u.p.o.l. opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości podlegają grunty oraz budynki lub ich części. Przy czym zwalnia się od podatku od nieruchomości grunty stanowiące nieużytki, użytki ekologiczne, grunty zadrzewione i zakrzewione, z wyjątkiem zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej (art. 7 ust. 1 pkt 10 u.p.o.l.). Natomiast opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości nie podlegają użytki rolne, grunty zadrzewione i zakrzewione na użytkach rolnych lub lasy, z wyjątkiem zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej (art. 2 ust. 2 u.p.o.l.). Stosownie bowiem do art. 1 ustawy z dnia 15 listopada 1984 r. o podatku rolnym (Dz. U. z 2006 r. Nr 136, poz. 969 ze zm., dalej: "u.p.r.") te ostatnie grunty podlegają opodatkowaniu podatkiem rolnym bądź, stosownie do art. 1 ustawy z dnia 30 października 2002 r. o podatku leśnym (Dz. U. z 2002 r. Nr 200, poz. 1682 ze zm.), podatkiem leśnym.

Podatnikami podatku od nieruchomości są osoby fizyczne, osoby prawne, jednostki organizacyjne, w tym spółki nieposiadające osobowości prawnej, będące właścicielami nieruchomości lub obiektów budowlanych (art. 3 ust. 1 pkt 1 u.p.o.l.).

Podstawę opodatkowania stanowi dla gruntów – powierzchnia, dla budynków lub ich części – powierzchnia użytkowa (art. 4 ust. 1 pkt 1 i pkt 2 u.p.o.l.).

Podatkiem od nieruchomości zostały objęte, w niniejszej sprawie, grunty i budynki znajdujące się na nieruchomości położonej w obrębie [...], gmina M., w skład której wchodzą działki gruntu nr [...], [...], [...], [...], [...], [...] i [...], a mianowicie: 1) grunty pozostałe o powierzchni [...] m2, 2) budynki mieszkalne o powierzchni [...] m2, 3) budynki pozostałe - garaże wolnostojące o powierzchni [...] m2, 4) budynki pozostałe - inne o powierzchni [...] m2. Natomiast dla pozostałych gruntów o powierzchni [...] m2, jako nieużytków, nie naliczono podatku.

Podstawę dokonanych przez organ podatkowy ustaleń faktycznych co do gruntów (ich rodzaju i powierzchni) stanowiły dane z ewidencji gruntów. Ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, w tym ze znajdującego się w aktach administracyjnych wypisu z ewidencji gruntów, a także z informacji Starosty [...] z dnia [...] maja 2014 r., wynika, że klasyfikacja użytków gruntowych w 2009 roku przedstawiała się następująco: 1) działka nr [...], o powierzchni [...] ha, oznaczona była jako Bi - "inne tereny zabudowane", 2) działka nr [...], o powierzchni [...] ha, oznaczona była jako LsVI - "lasy", 3) działka nr [...], o powierzchni [...] ha, oznaczona była jako LsVI – "lasy" (w części stanowiącej [...] ha), a także jako N – "nieużytki" (w części stanowiącej [...] ha), 4) działka nr [...], o powierzchni [...] ha, oznaczona była jako Bi – "inne tereny zabudowane", 5) działka nr [...], o powierzchni [...] ha, oznaczona była jako LsVI - "lasy", 6) działka nr [...], o powierzchni [...] ha, oznaczona była jako Bi – "inne tereny zabudowane", 7) działka nr [...], o powierzchni [...] ha, oznaczona była jako Bi – "inne tereny zabudowane".

Inne tereny zabudowane, oznaczone jako Bi, zalicza się - na podstawie § 68 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz. U. z 2001 r. Nr 38, poz. 454) - do gruntów zabudowanych i zurbanizowanych, nie stanowiących ani użytków rolnych, ani gruntów leśnych, co uprawnia do ich opodatkowania podatkiem od nieruchomości i to, zważywszy że skarżąca nie prowadziła na tych gruntach w 2009 roku działalności gospodarczej, jako "grunty pozostałe".

Nie ma przy tym znaczenia podnoszona przez stronę skarżącą okoliczność, że powyżej wyszczególnione działki, oznaczone w ewidencji gruntów jako Bi, pomimo przeznaczenia do zabudowy i ich kwalifikacji jako budowlane, w istotnym w sprawie roku podatkowym 2009 nie były częściowo zabudowane. Dla wymiaru podatku od nieruchomości istotna jest bowiem kwalifikacja działek, a więc ich charakter, czyli samo przeznaczenie, a nie rzeczywiste wykorzystanie gruntu. Okoliczność, że działki zaliczone do gruntów zabudowanych i zurbanizowanych, nie były w części faktycznie zabudowane w roku podatkowym 2009 nie może zatem stanowić o ich wyłączeniu z opodatkowania podatkiem od nieruchomości. Natomiast przedłożona przez skarżącą informacja Burmistrza M. z dnia [...] maja 2012 r. (k. 41 akt sądowych) potwierdza, że położone na spornej nieruchomości działki nr [...], [...], [...], [...] stanowią tereny zabudowy mieszkaniowej oraz obiektów usługowych turystyki. Wspomniany w tej informacji zakaz zabudowy w odległości 100 m od linii brzegowej wód powierzchniowych oraz w obszarze NATURA 2000 czy też częściowe położenie działki nr [...] w strefie ochrony stanowisk archeologicznych nie zmienia przyjętej klasyfikacji gruntów opartej na danych z ewidencji gruntów. Zastrzeżenia skarżącej w tym względzie wykraczają poza zakres niniejszego postępowania, natomiast mogą ewentualnie być podstawą wniosku o dokonanie zmiany danych w ewidencji gruntów. Powyższe znajduje również wyraz w powoływanej przez skarżącą informacji Starosty [...] z dnia [...] października 2010 r. (k. 15-16 akt administracyjnych organu odwoławczego), z której wynika, że w przypadku uznania dokonanej zmiany ewidencyjnej za niezgodną ze stanem faktycznym na gruncie należy złożyć stosowny wniosek do Starosty, jako organu prowadzącego ewidencję gruntów i budynków. W konsekwencji nie mogły też odnieść zamierzonego skutku twierdzenia skarżącej, jako sprzeczne z danymi z ewidencji gruntów z 2009 roku, że organ podatkowy powinien przyjąć do opodatkowania jako grunty zadrzewione i zakrzewione tereny o powierzchni wskazanej przez skarżącą.

Prawidłowo organ podatkowy nie naliczył podatku od nieruchomości dla gruntów o powierzchni [...] ha jako nieużytków, gdyż w myśl przywołanego wyżej art. 7 ust. 1 pkt. 10 u.p.o.l. z podatku od nieruchomości zwalnia się m.in. nieużytki. Powyższe nie było przy tym kwestionowane przez stronę skarżącą na żadnym etapie postępowania.

Organ podatkowy prawidłowo również wyłączył z opodatkowania [...] m2 gruntów sklasyfikowanych jako lasy (oznaczone jako "LsVI"), które jako nie zajęte jednocześnie na prowadzenie działalności gospodarczej, nie podlegały podatkowi od nieruchomości. Jak bowiem wynika z powołanego wyżej art. 2 ust. 2 u.p.o.l. opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości nie podlegają m.in. lasy z wyjątkiem tych, które zajęte są na prowadzenie działalności gospodarczej. Zwolnienie powyższych gruntów z podatku od nieruchomości było również w niniejszej sprawie bezsporne, co też nie wymaga dalszej analizy.

Należy podkreślić, że organ podatkowy prawidłowo ustalił przedmiot opodatkowania co do gruntów na podstawie danych wynikających z ewidencji gruntów i to według stanu aktualnego dla istotnego w sprawie roku podatkowego 2009. Przy dokonywaniu wymiaru podatku od nieruchomości dla organów podatkowych wiążące są bowiem dane wynikające z tej ewidencji, jeżeli znajdują się w niej informacje istotne dla odtworzenia podstawy faktycznej rozstrzygnięcia podatkowego (zob. m.in. wyrok NSA z dnia 14 listopada 2014 r., sygn. akt II FSK 2680/12, dostępny w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, na stronie internetowej: www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Wynika to przede wszystkim z treści dodanego z dniem 1 stycznia 2007 r. art. 1a ust. 3 u.p.o.l., który stanowi, że przez użyte w ustawie określenia: 1) użytki rolne, 2) lasy, 3) nieużytki, 4) użytki ekologiczne, 5) grunty zadrzewione i zakrzewione, 6) grunty zadrzewione i zakrzewione na użytkach rolnych, 7) grunty pod wodami powierzchniowymi płynącymi, 8) grunty pod morskimi wodami wewnętrznymi - rozumie się grunty sklasyfikowane w ten sposób w ewidencji gruntów i budynków. Ponadto powyższe znajduje wyraz w art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (tekst jedn. Dz. U. z 2005 r. Nr 240, poz. 2027 ze zm.), stosownie do którego podstawę wymiaru podatków i świadczeń stanowią dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków.

Organy podatkowe mogą przy tym jedynie wyjątkowo odstąpić od obowiązku uwzględnienia danych z ewidencji gruntów ale tylko wówczas, gdy na podstawie art. 194 § 3 Ordynacji podatkowej przeciwko ewidencji zostanie przeprowadzony przeciwdowód i gdy dojdą do wniosku, że dane z niej wynikające są zdezaktualizowane, a dokumenty, które są obligatoryjną podstawą wpisu do ewidencji gruntów, zostały pominięte (zob. powołany wyrok NSA o sygn. akt II FSK 2680/12).

W rozpoznawanej sprawie tego rodzaju sytuacja nie miała jednak miejsca. Skarżąca zarówno w toku postępowania podatkowego, jak i sądowego nie wykazała, ażeby skutecznie wystąpiła o zmianę kwalifikacji gruntów w ewidencji gruntów. Powoływała się jedynie na odmienne aniżeli wynikające z ewidencji gruntów, faktyczne wykorzystywanie gruntów (na cele rolno-hodowlane), co jednak nie mogło stanowić przeciwwagi dla dokumentu urzędowego zawierającego dane z ewidencji gruntów. Podstawę do uznania gruntu jako rolny i wyłączenia go jako takiego z opodatkowania podatkiem od nieruchomości stanowi bowiem jego sklasyfikowanie w ten sposób w ewidencji gruntów, co wynika z art. 2 ust. 2 w zw. z art. 1a ust. 3 u.p.o.l.

Nie mogły podważyć ustaleń opartych na danych z ewidencji gruntów powoływane przez skarżącą dokumenty, w tym wypisy z rejestru gruntów, które nie dotyczyły istotnego w sprawie roku podatkowego 2009. Natomiast dokument sporządzony przez pełnomocnika skarżącej – M. J. w dniu [...] września 1997 r., określony jako "protokół", stanowi dokument prywatny i mógł być potraktowany jedynie jako wyjaśnienia skarżącej, które również nie były w stanie podważyć ustaleń dokonanych przez organ podatkowy na podstawie obiektywnego materiału dowodowego.

Także pismo Starosty [...] z dnia [...] października 2010 r. stanowiąc informację o dokonanej dnia [...] czerwca 2008 r. zmianie oznaczenia użytków gruntowych działek nr [...], [...], [...] i [...], z oznaczenia "Bz" - tereny rekreacyjno-wypoczynkowe na oznaczenie "Bi" - inne tereny zabudowane, nie podważa powyższych ustaleń. Nota bene grunty oznaczone jako "Bz", a więc w stanie sprzed powyżej przywołanej zmiany, obok gruntów oznaczonych jako "Bi" zalicza się, na podstawie przywołanego już powyżej § 68 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków, do gruntów zabudowanych i zurbanizowanych, przez co rzeczona zmiana, sama w sobie, pozostaje bez istotnego znaczenia dla opodatkowania tych gruntów podatkiem od nieruchomości. Z kolei podnoszone przez skarżącą okoliczności dotyczące postępowania w sprawie dokonania powyższych zmian w ewidencji gruntów wykraczają poza zakres niniejszego postępowania - winny być podnoszone w postępowaniu przed organem ewidencyjnym.

Co do budynków organ podatkowy, wobec braku danych z ewidencji budynków, prawidłowo oparł się na jedynym dostępnym materiale dowodowym, który mógł być uznany za miarodajny w tym względzie, a mianowicie na danych wynikających z protokołów kontroli i oględzin nieruchomości z 1996 i 1997 roku. Pomimo bowiem kilkakrotnych prób organu podatkowego, skarżąca nie udostępniła nieruchomości celem dokonania jej oględzin i pomiarów znajdujących się na niej budynków. Skarżąca nie złożyła też innych dokumentów ani wyjaśnień, które mogłyby być wzięte pod uwagę jako miarodajne w powyższym zakresie.

Na podstawie wspomnianych protokołów kontroli i oględzin nieruchomości z 1996 i 1997 roku organ przyjął zatem do opodatkowania: 1) budynki mieszkalne o powierzchni [...] m2, 2) budynki pozostałe - garaże wolnostojące o powierzchni [...] m2, oraz 3) budynki pozostałe - inne o powierzchni [...] m2. Natomiast budowlę wiaty o powierzchni [...] m2 organ wyłączył z opodatkowania z racji nieprowadzenia na nieruchomości działalności gospodarczej (od roku 2000), co nie stanowiło przedmiotu sporu pomiędzy stronami postępowania.

W tym miejscu należy przede wszystkim podkreślić, że skarżąca, kwestionując zasadność opodatkowania budynków, tak jak opodatkowane zostały przez organ podatkowy, nie współpracowała z tym organem, uniemożliwiając oględziny i pomiar powierzchni budynków. Jednocześnie nie przedłożyła żadnych dokumentów, które mogłyby być miarodajne w zakresie charakteru i powierzchni budynków położonych na spornej nieruchomości w roku podatkowym 2009. Skarżąca nie uprawdopodobniła też w sposób dostateczny okoliczności, które pozwalałyby na przyjęcie, że część budynków powinna być wyłączona z opodatkowania. Samo faktyczne wyłączenie budynków z użytkowania ze względu na ich remont i modernizację, na które powoływała się skarżąca, nie powoduje automatycznie wyłączenia z opodatkowania podatkiem od nieruchomości. Skarżąca nie wykazała również innych okoliczności, które powodowałyby, że danych budynków nie można uznać za budynki w rozumieniu ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, jak również nie umożliwiła weryfikacji swych twierdzeń w tym zakresie poprzez udostępnienie nieruchomości celem dokonania oględzin. Natomiast opodatkowanie przez organ podatkowy części budynków jako mieszkalnych, w zakresie przyjętym przez ten organ, a wynikającym z protokołów oględzin nieruchomości z 1996 i 1997 roku, jest - jak wyjaśniono w zaskarżonej decyzji - korzystne dla skarżącej. Z ustaleń organu podatkowego, niepodważonych przez skarżącą, wynika bowiem, że aktualnie budynki znajdujące się na przedmiotowej nieruchomości w ogóle nie spełniają funkcji mieszkaniowej. Dalsze ewentualne wyjaśnienia w tym zakresie w odniesieniu do roku podatkowego 2009 mogłyby zatem prowadzić jedynie do zmniejszenia czy wręcz wykluczenia opodatkowania budynków jako mieszkalnych, a zarazem zwiększenia opodatkowania tychże budynków jako pozostałych, a więc według wyższej stawki podatkowej, co stanowiłoby działanie na niekorzyść skarżącej.

Wbrew zarzutom strony skarżącej organ podatkowy uwzględnił w sprawie całokształt materiału dowodowego, w tym dokumenty przedłożone przez skarżącą i dokumenty, na które skarżąca się powoływała, przy czym jednak dokonując ich prawidłowej oceny, słusznie przyjął za miarodajne dane z ewidencji gruntów z roku 2009 oraz protokoły z oględzin nieruchomości z roku 1996 i 1997. Natomiast odmowa mocy dowodowej dokumentom, które nie były aktualne w niniejszej sprawie czy też wyprowadzenie z nich wniosków odmiennych aniżeli domagała się skarżąca, przy prawidłowości tej oceny i wniosków organu podatkowego, wynikającej z powyższej części rozważań, nie stanowi o naruszeniu prawa. Nie można również potraktować jako naruszenie prawa nieuwzględnienia przez organ podatkowy wniosków dowodowych skarżącej, które dotyczyły dokumentów nie odnoszących się do istotnego w sprawie roku podatkowego 2009, a tym samym nie mogły przyczynić się do wyjaśnienia sprawy. Wbrew twierdzeniom skargi, organ odwoławczy w sposób dostateczny odniósł się przy tym do zarzutów skarżącej zawartych w odwołaniu, co znajduje wyraz w treści zaskarżonej decyzji. Natomiast brak kazuistycznego odniesienia się do wszystkich twierdzeń skarżącej nie stanowi o naruszeniu prawa i to w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Wbrew zarzutom skarżącej organ zapewnił także skarżącej czynny udział w postępowaniu, w którym w szczególności mogła ona składać stosowne wyjaśnienia, wobec czego bezpodstawny jest również zarzut co do nieprzeprowadzenia dowodu z jej przesłuchania. Warto przy tym podkreślić brak współpracy skarżącej z organem podatkowym poprzez uniemożliwienie dokonania oględzin nieruchomości.

Chybiony jest natomiast podnoszony przez stronę skarżąca zarzut nie przesłania przez organ podatkowy do wypełnienia informacji podatkowej dla celów podatku od nieruchomości za 2009 rok. To bowiem na podatniku, jako osobie fizycznej, spoczywa w okolicznościach wskazanych w art. 6 ust. 6 u.p.o.l. obowiązek złożenia informacji o nieruchomościach i obiektach budowlanych. Co więcej, informacja ta składana jest na formularzu według wzoru ustalanego przez radę gminy w drodze uchwały (art. 6 ust. 13 u.p.o.l.), a więc według wzoru, który jest powszechnie dostępny. Na gruncie kontrolowanej sprawy skarżącą została natomiast wezwana przez organ podatkowy do złożenia informacji podatkowej, a nadto przesłany został jej stosowny formularz do wypełnienia. Skarżąca nie przedstawiła jednakże tej informacji.

Reasumując nie stwierdzono w niniejszej sprawie naruszenia prawa, w tym zarzucanego w skardze, które uzasadniałoby wyeliminowanie zaskarżonej decyzji z obrotu prawnego. Wbrew zarzutom skargi organ podatkowy prawidłowo - na podstawie dostępnego i prawidłowo ocenionego materiału dowodowego - ustalił okoliczności faktyczne sprawy istotne w zakresie opodatkowania nieruchomości skarżącej w 2009 roku i również prawidłowo zastosował w tym względzie normy prawa materialnego, dokonując ich właściwej wykładni.

Na zakończenie należy dodać, że nie zasługiwały na uwzględnienie wnioski skarżącej o przeprowadzenie dowodów wskazanych w skardze. Niezależnie od tego, że części z nich skarżąca nie przedłożyła, należy wyjaśnić, że przed sądem administracyjnym zasadniczo nie jest prowadzone postępowanie dowodowe. Stosownie do art. 106 § 3 P.p.s.a. sąd może przeprowadzić wyłącznie dowody uzupełniające z dokumentów i tylko wówczas, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie. Tego rodzaju wyjątkowe okoliczności, uzasadniające przeprowadzenie dowodu z dokumentów przez sąd administracyjny, nie zachodziły natomiast w niniejszej sprawie, tym bardziej że powołane przez skarżącą dokumenty nie odnosiły się do istotnego w sprawie roku podatkowego 2009, a część z nich stanowiła element materiału dowodowego, który był podstawą orzekania przez organ podatkowy. W konsekwencji nie mogły być uwzględnione żadne wnioski dowodowe zgłoszone w skardze.

Mając powyższe na uwadze, skargę jako bezzasadną należało oddalić, o czym orzeczono jak w sentencji wyroku na podstawie art. 151 P.p.s.a.