Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt III SA/Wa 1131/05
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2005-07-07 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych
Skarżony organ: Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Jarecka, Sędziowie Sędzia WSA Jakub Pinkowski (spr.), Asesor WSA Marta Waksmundzka-Karasińska, Protokolant Marcin Bącal, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 lipca 2005 r. sprawy ze skargi Y. Sp. z o.o. w W. na postanowienie Dyrektora Izby Celnej w W. z dnia [...] lutego 2005 r. Nr [...] w przedmiocie stanowiska wierzyciela wobec zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym oddala skargę


UZASADNIENIE

Na mocy decyzji z dnia [...] sierpnia 2004 roku o numerach [...], [...], [...], [...], [...] Naczelnik Urzędu Celnego [...] Port Lotniczy w W. uznał za nieprawidłowe wcześniejsze zgłoszenia celne firmy Y. sp. z o.o. w W., dalej zwanej Skarżącą, określając jednocześnie kwoty wynikające z długu celnego oraz kwotę podatku od towarów i usług. W dniu [...] października 2004 roku Dyrektor Izby Celnej w W. skierował do Skarżącej upomnienia, a wobec nieuregulowania należności wynikających z powołanych decyzji, w dniu [...] listopada 2004 roku wystawił tytuły wykonawcze o nr [...] i [...] - na podstawie decyzji nr [...], [...] i [...] - na podstawie decyzji nr [...], [...] i [...] - na podstawie decyzji nr [...], [...] i [...] - na podstawie decyzji nr [...] oraz [...] i [...] - na podstawie decyzji nr [...]. Na podstawie powyższych tytułów Dyrektor Izby Celnej w W. wszczął wobec Skarżącej postępowanie egzekucyjne, w toku którego dokonał zajęcia jej rachunku bankowego.

Skarżąca pismem z dnia [...] grudnia 2004 roku wniosła na podstawie art. 33 pkt 1 i pkt 7 ustawy z dnia 17 czerwca 1996 roku o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. z 2002 roku. Nr 110, poz. 968 ze zm.; powoływanej dalej jako upea) zarzuty w sprawie prowadzonej egzekucji, które Dyrektor Izby Celnej w W. jako wierzyciel swoim postanowieniem z dnia [...] grudnia 2004 roku odrzucił. Skarżąca wniosła od tego postanowienia odwołanie, jednakże Dyrektor Izby Celnej w W. postanowieniem z dnia [...] lutego 2005 roku o nr [...] utrzymał swoje wcześniejsze postanowienie w mocy.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Y. sp. z o.o. wniosła o uchylenie postanowienia Dyrektora Izby Celnej w W. z dnia [...] lutego 2005 roku o nr [...] oraz poprzedzającego go postanowienia Dyrektora Izby Celnej w W. z dnia [...] grudnia 2004 roku, jak również o zasądzenie kosztów postępowania.

W uzasadnieniu Skarżąca wskazała, że decyzje Naczelnika Urzędu Celnego [...] Port Lotniczy w W. z dnia [...] sierpnia 2004 roku o numerach [...], [...], [...], [...], [...] nie zostały doręczone ani jej, ani jej pełnomocnikowi, a zatem - jako nie wprowadzone do obrotu prawnego - nie mogły stanowić podstawy wszczęcia postępowania egzekucyjnego. Nadto Skarżąca podniosła, że skierowane do niej upomnienia i odpisy tytułów wykonawczych nie zostały doręczone prawidłowo ustanowionemu pełnomocnikowi Skarżącej, lecz bezpośrednio samej spółce, co naruszyło jej prawa jako strony toczącego się postępowania. Skarżąca wskazała również, że wbrew twierdzeniom Dyrektora Izby Celnej w W. zarzuty w postępowaniu egzekucyjnym złożone zostały w terminie, Skarżąca bowiem otrzymała odpisy tytułów wykonawczych w dniu 3 grudnia 2004 roku, natomiast zarzuty zostały wniesione w dniu 10 grudnia 2004 roku.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej w W. wniósł o jej oddalenie i wyjaśnił, że przedmiotowe decyzje Naczelnika Urzędu Celnego [...] Port Lotniczy w W. zostały skierowane na adres pełnomocnika Skarżącej. Nadejście przesyłki było dwukrotnie awizowane, pierwszy raz w dniu 18 sierpnia 2004 roku - a ponieważ przesyłka nie została odebrana - powtórnie w dniu 27 sierpnia 2004 roku. Tym samym zasadnym było przyjęcie na podstawie art. 150 § 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 roku - Ordynacja podatkowa (t.j. z 2005r. nr 8, poz. 60, dalej Op), że doręczenie przedmiotowych decyzji nastąpiło z upływem ostatniego dnia terminu wskazanego w art. 150 § 1Op, tj. w dniu 2 września 2004 roku. Ponieważ w toku postępowania pełnomocnik Skarżącej kwestionował stanowisko organu I instancji, podnosząc, iż w sprawie nie doszło do skutecznego doręczenia decyzji, Dyrektor Izby Celnej w W. wystąpił z do Rejonowego Urzędu Poczty W. o zbadanie sprawy doręczenia przesyłki zawierającej decyzje. Urząd ten wyjaśnił, że przesyłka była dwukrotnie awizowana a zawiadomienie o niej pozostawiono w oddawczej skrzynce pocztowej. Ponieważ przesyłki nie odebrano w terminie, została ona zwrócona nadawcy.

Odnośnie zarzutu bezpośredniego doręczenia Skarżącej upomnień i odpisów tytułów wykonawczych oraz pominięcia jej pełnomocnika Dyrektor Izby Celnej w W. wskazał, iż zgodnie z art. 18 upea w postępowaniu egzekucyjnym mają odpowiednie zastosowanie przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, jeżeli tylko przepisy tejże ustawy nie stanowią inaczej. Z uwagi na fakt - podkreślił organ II instancji - że ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji nie reguluje kwestii udzielania pełnomocnictwa, w sprawie ma zastosowanie art. 32 Kpa, zgodnie z którym strona postępowania może działać przez pełnomocnika, chyba że charakter czynności wymaga jej osobistego udziału. Z treści art. 15 ust. 1 upea wynika jednoznacznie, że upomnienie jest wezwaniem zobowiązanego do wykonania obowiązku z zagrożeniem skierowania sprawy na drogę postępowania egzekucyjnego. Z kolei zgodnie z art. 26 § 5 pkt 1 upea wszczęcie egzekucji następuje dopiero w momencie doręczenia zobowiązanemu odpisu tytułu wykonawczego. Art. 32 upea natomiast stanowi, że organ egzekucyjny lub egzekutor, przystępując do czynności egzekucyjnych doręcza zobowiązanemu odpis tytułu wykonawczego, o ile nie został on doręczony wcześniej. Oznacza to, że zarówno upomnienie jako czynność poprzedzająca wszczęcie postępowania egzekucyjnego, jak i tytuł wykonawczy, którego doręczenie wszczyna to postępowanie, muszą być doręczone bezpośrednio zobowiązanemu, a zatem zarzut naruszenia art. 10 Kpa jest - zdaniem Dyrektora Izby Celnej w W. - nieuzasadniony.

Nadto Dyrektor Izby Celnej podniósł, iż zarzuty w postępowaniu egzekucyjnym Skarżąca wniosła po upływie 7-dniowego terminu, bowiem Skarżąca potwierdziła odbiór tytułów wykonawczych z datą 2 grudnia 2004 roku, natomiast zarzuty wniosła dopiero w dniu 10 grudnia 2004 roku (data stempla pocztowego).

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje:

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów wymienionych w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270, z późn. zm.; dalej ppsa), sprawowana jest w oparciu o kryterium zgodności z prawem. W związku z tym, zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 i 2 tej ustawy, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny, konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia przepisów prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, albo też do naruszenia przepisów prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania albo stwierdzenia nieważności decyzji. Dokonując oceny zaskarżonego postanowienia w tym zakresie należy stwierdzić, że skarga nie jest zasadna.

Zdaniem Sądu nie znajduje przede wszystkim uzasadnienia zarzut braku skutecznego doręczenia decyzji Naczelnik Urzędu Celnego [...] Port Lotniczy w W. z dnia [...] sierpnia 2004 roku o numerach [...], [...], [...], [...], [...]. Zgodnie z art. 150 Op, w razie niemożności doręczenia pisma w sposób wskazany w art. 148 § 1 lub art. 149 tej ustawy w przypadku doręczania pisma przez pocztę, przechowuje ona pismo przez okres 14 dni w swojej placówce, a zawiadomienie o pozostawaniu pisma w tym miejscu umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej lub, gdy nie jest to możliwe, na drzwiach mieszkania adresata, jego biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe, bądź w widocznym miejscu przy wejściu na posesję adresata. W tym przypadku doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia okresu, o którym mowa w § 1 art. 150 Op, a pismo pozostawia się w aktach sprawy.

Podkreślić należy, że art. 150 Op, ustanawiając zastępczy sposób doręczenia, czyni to w sposób kompletny i w pełni autonomiczny. Ustawodawca nie odsyła dla potrzeb tego doręczenia - jak czyni to na przykład w art. 65 § 2 ppsa - do przepisów postępowania cywilnego. Oznacza to, że w przypadku doręczenia przesyłek w trybie art. 150 Op dla skuteczności tego doręczenia wystarczy stwierdzić, że z treści potwierdzenia odbioru wynika przyczyna, z powodu której nie dokonano doręczenia w trybie art. 148 i 149 Op, że w sprawie zawiadomienie o przesyłce dwukrotnie umieszczono w jednym z miejsc wymienionych w art. 150 oraz upłynął czternastodniowy okres przechowywania przesyłki w urzędzie pocztowym.

Jak wynika z akt sprawy, przedmiotowe decyzje zostały przesłane na adres pełnomocnika Skarżącej. Zachowana kopia dowodu doręczenia (k.19-20 akt celnych, t. 5) wskazuje natomiast, iż przesyłka ta została awizowana w dniu 18 sierpnia 2004 roku, a następnie w dniu 27 sierpnia 2004 roku. Aczkolwiek z dołączonej do akt kopii potwierdzenia odbioru nie wynika, czy zawiadomienie o przesyłce umieszczono w oddawczej skrzynce pocztowej, czy też na drzwiach biura adresata, to jednak biorąc pod uwagę czytelną i opatrzoną datą adnotację "awizo", podpis doręczyciela, jak również fakt poczynienia wzmianki o przyczynie niedoręczenia pisma w trybie art. 148 i art. 149 Op - zdaniem Sądu - w badanej sprawie wszystkie wyżej wymienione przesłanki zostały spełnione.

Dla oceny tej nie ma zdaniem Sądu znaczenia fakt, iż Dyrektor Izby Celnej w W. uzyskał potwierdzenie tej okoliczności w terminie późniejszym, występując do urzędu pocztowego o ponowne zbadanie sprawy. Przesłanki te muszą być spełnione w momencie uznawania pisma z a doręczone w trybie art. 150 Op.

Nie zasługuje zdaniem Sądu na uznanie także zarzut bezpośredniego doręczenia Skarżącej upomnień i odpisów tytułów wykonawczych oraz pominięcia jej pełnomocnika. Zgodnie bowiem z art. 18 upea w postępowaniu egzekucyjnym mają odpowiednie zastosowanie przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, jeżeli tylko przepisy niniejszej ustawy nie stanowią inaczej. Zgodzić się zatem należy z Dyrektorem Izby Celnej w W., że skoro ustawa z dnia 17 czerwca 1996 roku o postępowaniu egzekucyjnym w administracji nie reguluje oddzielnie kwestii udzielania pełnomocnictwa, w sprawie ma zastosowanie art. 32 Kpa, zgodnie z którym strona postępowania może działać przez pełnomocnika, chyba że charakter czynności wymaga jej osobistego udziału. Stosownie do przepisu art. 40 § 2 Kpa ustanowienie zaś pełnomocnika przez stronę odnosi ten skutek, że gdy tylko strona ustanowiła pełnomocnika, pisma doręcza się pełnomocnikowi.

Biorąc pod uwagę brzmienie powołanych przepisów, jak również przepisu art. 28 Kpa, który stanowi, że stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek, trudno jest się zgodzić z twierdzeniem Skarżącej, że doręczenie jej z pominięciem pełnomocnika upomnień i tytułów wykonawczych naruszało art. 10 § 1 Kpa. Zdaniem Sądu rację ma Dyrektor Izby Celnej w W., gdy twierdzi, że doręczenie upomnienia jest czynnością poprzedzającą wszczęcie postępowania egzekucyjnego, zaś doręczenie odpisu tytułu wykonawczego wszczyna to postępowanie. Skoro dopiero od momentu skutecznego doręczenia odpisu tytułu wykonawczego, organ egzekucyjny ma do czynienia ze stroną, której uprawnienia są regulowane tak w art. 10 § 1, jak i w art. 32 oraz art. 40 Kpa, to uzasadnione jest twierdzenie organu celnego, że zgodnie z art. 32 Kpa zarówno upomnienie, jak i tytuł wykonawczy muszą być doręczone bezpośrednio zobowiązanemu. Inaczej sprawa by się przedstawiała, gdyby czynność organu wynikała z żądania Skarżącej. Wówczas korzystałaby ona z przymiotu strony już od momentu skierowania żądania, a ewentualne pominięcie jej pełnomocnika przy doręczeniu pisma należałoby uznać za czynność naruszającą jej uprawnienia jako strony postępowania.

Na zakończenie należy wspomnieć, iż Sąd uznał, iż nie może się bliżej zajmować sprawą wniesienia zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym po upływie 7- dniowego terminu określonego w art. 27 § 1 pkt 9 upea, co podnosił Dyrektor Izby Celnej w W. w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Jak słusznie bowiem zauważył sam organ celny, był on - jako wierzyciel - zobowiązany sformułować swoje stanowisko w kwestii zarzutów niezależnie od upływu tego terminu. Do sprawy tej będzie musiał się odnieść sam organ egzekucyjny, wydając postanowienie w sprawie zarzutów.

Biorąc powyższe pod uwagę, Sąd uznał, że zaskarżone postanowienie jest zgodne z prawem, gdyż zarówno argumentacja skargi, jak i analiza akt sprawy nie ujawniła wad tego rodzaju, że mogłyby one mieć wpływ na podjęte rozstrzygnięcie. Nie doszło do naruszenia zasady ochrony słusznego interesu strony, czy też zasady zaufania obywateli do organów Państwa. W toku postępowania nie doszło do naruszenia zasad opisanych w art. 120-124 i 127 Op. Wydając rozstrzygnięcie, Dyrektor Izby Celnej w W. działał na podstawie przepisów prawa, prowadził postępowanie w sposób budzący zaufanie do organów Państwa i podjął wszelkie niezbędne działania w celu wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy.

Z tych względów na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.) należało skargę jako niezasadną oddalić.