Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt IV SA/Wa 2113/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2017-11-23 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6272 Wizy, zezwolenie na zamieszkanie na czas oznaczony, na osiedlenie się, wydalenie z terytorium Rzeczypospolitej Polskiej
Hasła tematyczne: Cudzoziemcy
Skarżony organ: Komendant Straży Granicznej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art 151
journal: Dz.U. 2017 poz 1369
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Alina Balicka, Sędziowie sędzia WSA Agnieszka Wójcik (spr.), sędzia WSA Wanda Zielińska-Baran, Protokolant spec. Karolina Nawrocka, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 listopada 2017 r. sprawy ze skargi S. A. na decyzję Komendanta Głównego Straży Granicznej z dnia [...] czerwca 2017 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wjazdu na granicy oddala skargę


UZASADNIENIE

Decyzją z [...] czerwca 2017r. [...] Komendant Główny Straży Granicznej działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016 r., poz. 23 ze zm. zwanej dalej k.p.a.) w zw. z art. 33 ust. 2 ustawy z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach (Dz. U. z 2016r. poz. 1990 ze zm. zwanej dalej "ustawą"), po rozpatrzeniu odwołania wniesionego przez pana S. A. utrzymał w mocy decyzję nr [...] z [...]marca 2017 r. Komendanta Placówki Straży Granicznej w [...] odmawiającą w/w wjazdu na granicy RP. W uzasadnieniu organ wskazał, że w dniu [...] marca 2017 r. do kontroli granicznej na kierunku wjazdowym do Polski w kolejowym przejściu granicznym Placówki Straży Granicznej w [...] zgłosił się obywatel [...], pan S. A. ur. [...] [...] [...]r. legitymujący się ważnym paszportem. Komendant Placówki Straży Granicznej w [...] stwierdził, że cudzoziemiec nie posiada ważnej wizy lub innych ważnych dokumentów uprawniających do wjazdu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej i do pobytu na tym terytorium, na podstawie art. 28 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 33 ust. 1 ustawy odmówił mu wjazdu na terytorium RP.

Pełnomocnik strony odwołał się od przedmiotowej decyzji wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i orzeczenie co do istoty sprawy poprzez umożliwienie S. A. wjazdu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej i złożenia pisemnego wniosku o udzielenie ochrony międzynarodowej.

W dniu 30 maja 2017 r. do Komendanta Głównego Straży Granicznej wpłynęło także pismo, pełnomocnika, w którym podtrzymuje argumenty podniesione w odwołaniu oraz ponownie wnosi o przesłuchanie M. K., która w obecności pełnomocnika oraz funkcjonariuszy Straży Granicznej spisała od S. A. oświadczenie złożone podczas czynności doręczenia mu zaskarżonej decyzji w dniu [...] marca 2017 r., na okoliczność złożenia przez S. A. osobiście tego oświadczenia oraz spisania go przez M. K. w języku polskim. Wniósł również o dopuszczenie jako dowodu w sprawie transkrypcji rozmów adwokatów oczekujących na kontakt ze swoimi mocodawcami na dworcu kolejowym w [...] z funkcjonariuszami Placówki Straży Granicznej w [...] w dniu [...] marca 2017 r., na okoliczność treści i rzeczywistego przebiegu tych rozmów, niedopuszczenia pełnomocnika do udziału w czynnościach przesłuchania podczas kontroli granicznej S. A. oraz na okoliczność wiedzy funkcjonariuszy Straży Granicznej w [...] pełniących służbę w godzinach porannych [...] marca 2017, iż S. A. przyjechał tego dnia na granicę polsko - [...] w celu złożenia wniosku o status uchodźcy.

Organ II instancji po zapoznaniu się ze zgromadzonym materiałem w sprawie oraz złożonym odwołaniem wskazał, że organ I instancji odmówił cudzoziemcowi wjazdu na terytorium RP ponieważ czynności dokonane podczas kontroli granicznej wykazały, że nie posiada on ważnej wizy lub innych ważnych dokumentów uprawniających do wjazdu i pobytu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Przywołał treść art. 6 ust. 1 lit. b i art. 14 rozporządzenia (UE) nr 2016/399 Parlamentu Europejskiego Rady z dnia 9 marca 2016 r. w sprawie unijnego kodeksu zasad regulujących przepływ osób przez granice (kodeks graniczny Schengen) (Dz. Urz. L 77 z dnia 23 marca 2016 r., s. 1), jak również art. 28 ust. 1 pkt 1 ustawy.

Wskazał, że aby przedstawić w sposób pełny i wyczerpujący stan faktyczny w niniejszym postępowaniu organ wyjaśnił, że w dniu [...] marca 2017 r. w godzinach porannych, na kolejowym przejściu granicznym w [...], stawili się przedstawiciele organizacji pozarządowych i adwokaci (14 osób), posiadający pełnomocnictwa do reprezentowania 26 osób z grupy 151 cudzoziemców (78 osób dorosłych i 73 dzieci), którzy o godzinie 6.23 stawili się do odprawy granicznej na kierunku wjazdowym do Polski. ("Komunikat dotyczący sytuacji w przejściu granicznym w [...] wydruk ze strony [...] w aktach sprawy). Wymienieni powyżej cudzoziemcy zgłosili się do kontroli granicznej nie posiadając dokumentów zezwalających na wjazd i pobyt na terytorium RP. Większość z cudzoziemców deklarowała ekonomiczny charakter swojej podróży, część osób odmawiała podawania szczegółów, ograniczając się jedynie do stwierdzenia "adwokat". Cudzoziemcy wielokrotnie wcześniej stawiali się do kontroli granicznej na wjazd na terytorium RP bez wymaganych dokumentów i z uwagi na niespełnianie przesłanek wjazdu i pobytu w postaci braku ważnej wizy lub innego ważnego dokumentu uprawniającego do wjazdu i pobytu, każdorazowo komendant placówki Straży Granicznej wydawał im odrębne decyzje administracyjne o odmowie wjazdu na granicy. Od przedmiotowych decyzji cudzoziemcy nie wnieśli odwołań. Pan S. A. znajdował się wśród ww. cudzoziemców.

Cudzoziemiec stawiając się na wjazd na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej każdorazowo podlega odrębnej, szczegółowej odprawie granicznej przeprowadzanej w przejściu granicznym przez funkcjonariuszy Straży Granicznej. Ma ona na celu m.in. weryfikację spełniania przez cudzoziemca warunków wjazdu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Trzeba podkreślić, że jako formacja graniczna, Straż Graniczna obowiązana jest przede wszystkim przeciwdziałać nielegalnej migracji i poprzez prowadzone działania uniemożliwiać osobom nie spełniającym warunków wjazdu i pobytu dostęp nie tylko do terytorium RP, ale jednocześnie, z uwagi na brak kontroli na granicach wewnętrznych Unii Europejskiej, do terytorium całej strefy Schengen. Niniejszy obowiązek wynika z przepisów kodeksu granicznego Schengen, w szczególności z art. 13. Organ Straży Granicznej każdorazowo przeprowadza, indywidualną, wnikliwą ocenę konkretnej sytuacji na podstawie rozpytania cudzoziemca odnośnie szczegółów dotyczących celu wjazdu i pobytu. Taka szczegółowa odprawa przeprowadzana jest na drugiej linii kontroli. Jeżeli w trakcie niej cudzoziemiec podaje wyłącznie ekonomiczne lub osobiste, natury rodzinnej przyczyny wjazdu, komendant placówki Straży Granicznej obowiązany jest wszcząć postępowanie w przedmiocie odmowy wjazdu na granicy. Wszystkie działania realizowane przez Straż Graniczną wobec cudzoziemców na drugiej linii kontroli granicznej w trakcie odprawy granicznej uregulowane są w artykule 8 kodeksu.

Z chwilą stawienia się cudzoziemca do odprawy granicznej funkcjonariusz dokonuje weryfikacji posiadania przez niego dokumentów uprawniających do wjazdu i pobytu. Z uwagi na fakt, że cudzoziemiec nie posiadał ważnej wizy został przekazany na drugą linię kontroli w celu prowadzenia dalszych czynności, w toku których oświadczył, że do Polski jedzie z bratem, który chce trenować lekkoatletykę. Co istotne, oświadczenia tożsamej treści złożyli podróżujący wraz z nim brat oraz matka.

Kontrola drugiej linii jest odprawą szczegółową która w myśl przepisów kodeksu granicznego Schengen może być przeprowadzona w miejscu, innym niż to, w którym dokonywana jest odprawa wszystkich osób (pierwsza linia). Takie działania mają na celu m. in. zapewnienie płynności ruchu granicznego. Co istotne, uczestnikami odprawy granicznej - w tym kontroli na drugiej linii - są wyłącznie funkcjonariusze, którzy posiadają stosowne upoważnienia w tym zakresie (w tym dostęp do pomieszczeń służbowych Straży Granicznej i możliwości przetwarzania danych w systemach informatycznych wspomagających czynności odprawy granicznej) oraz podróżny - w tym przypadku cudzoziemiec. Tym samym nie jest możliwe dopuszczenie do udziału w niej osób nie podlegających w tym samym czasie tego typu czynnościom. Cudzoziemiec samodzielnie uzasadnia cel swojego wjazdu a okoliczność ta stanowi jeden z obligatoryjnych elementów warunkujących przekroczenie zewnętrznej granicy Unii Europejskiej. Charakter czynności na drugiej linii oraz miejsce ich prowadzenia (specjalnie wydzielona strefa w infrastrukturze przejścia granicznego) uniemożliwiają na tym etapie realizowania czynności odprawy granicznej dopuszczenie do nich pełnomocnika ustanowionego przez cudzoziemca w ewentualnym postępowaniu w przedmiocie odmowy wjazdu. Zakres działań pełnomocników w tego typu sprawach nie może bowiem powodować zakłóceń płynności odpraw granicznych osób przekraczających granicę w tym samym miejscu i w tym samym czasie. Ponadto, w przypadku, gdy okoliczności niespełniania przez cudzoziemca warunków wjazdu nie budzą wątpliwości a obowiązujące przepisy obligują organ do wydania w danym stanie faktycznym decyzji określonego rodzaju, realizowanie przez organ w toku postępowania administracyjnego pewnych czynności, takich jak np. zapewnienie ustanowionemu pełnomocnikowi możliwości zapoznania się ze zgromadzonym materiałem dowodowym przed wydaniem decyzji oraz zgłoszenia żądań w wyznaczonym terminie prowadziłoby do nieuzasadnionego przedłużania postępowania i wiązałoby się z nawet kilkutygodniowym pobytem cudzoziemca w pomieszczeniach przejścia granicznego do czasu wydania rozstrzygnięcia, co jest prawnie niemożliwe i obiektywnie niewykonalne. Trzeba podkreślić, że decyzja o odmowie wjazdu na terytorium RP wydawana jest w trakcie odprawy granicznej osobie, której nie zezwolono na przekroczenie granicy państwowej RP i zostaje przez cudzoziemca wykonana z chwilą jej wydania z mocy ustawy. W sytuacji, gdy cudzoziemiec jest reprezentowany przez pełnomocnika, decyzja jest niezwłocznie doręczana pełnomocnikowi, który ma również możliwość zapoznania się z całością materiałów dotyczących sprawy.

Z uwagi na to, że w ocenie organu fakt nie spełniania przez Cudzoziemca warunków wjazdu nie budził wątpliwości, obowiązkiem organu było podjęcie określonych w przepisach prawa czynności w kierunku uniemożliwienia stronie wjazdu poprzez wydanie decyzji administracyjnej w tym zakresie. Takie działanie ma służyć przede wszystkim ochronie interesów państwa oraz ładu i porządku publicznego. Co istotne, organ administracji umożliwił stronie zrealizowanie uprawnień wynikających z przepisów kodeksu postępowania administracyjnego takich jak: udział na całym etapie postępowania administracyjnego, zapoznanie się ze zgromadzonym materiałem w postępowaniu, wypowiedzenie się co do dowodów w sprawie przed wydaniem decyzji, wniesienie odwołania czy ustanowienie pełnomocnika. Strona była obecna w toku wszystkich czynności prowadzonych z jej udziałem w zrozumiałym dla niej języku w kolejowym przejściu granicznym w [...] i bezpośrednio w sposób ciągły w nich uczestniczyła. Ze zgromadzonego przez organ I instancji materiału nie wynika, aby w toku postępowania lub przed wydaniem decyzji o odmowie wjazdu na granicy wnosiła o udzielenie wyjaśnień lub zgłaszała jakiekolwiek uwagi lub żądania mające wpływ na rodzaj wydanego rozstrzygnięcia. Zarzuty, że ze sporządzonej notatki nie wynika jak długo trwały czynności z udziałem cudzoziemca, czy brała w nich udział osoba porozumiewająca się w języku [...] lub języku [...] i jakie zadano cudzoziemcowi pytania są nieistotne w sprawie. Czynności prowadzone z udziałem cudzoziemców zawsze prowadzone są w zrozumiałym dla nich języku a istotne dla organu administracji jest to, czy uzyskane informacje nie budzą wątpliwości, co do stanu faktycznego sprawy.

Mając powyższe na uwadze, oraz odnosząc się do argumentacji podniesionej przez pełnomocnika w odwołaniu oraz w piśmie z dnia 29 maja 2017 r., organ wskazał, że wbrew zarzutom odwołania w omawianej sprawie nie ma zastosowania przepis art. 28 ust. 2 pkt 2 ustawy o cudzoziemcach. Z rozpytania przeprowadzonego przez funkcjonariusza Placówki Straży Granicznej w [...] wynika, że pan S. A. stawiając się w dniu [...] marca 2017 r. do odprawy granicznej w przejściu granicznym w [...] oświadczył, że jedzie z bratem, który chce trenować lekkoatletykę. Strona nie deklarowała chęci ubiegania się o udzielenie ochrony międzynarodowej. Każde rozpytanie odnośnie deklarowanego przez cudzoziemca celu i warunków wjazdu przeprowadzane jest przez funkcjonariusza w języku zrozumiałym dla cudzoziemca.

Nie znajdują zatem potwierdzenia ani argumenty sformułowane w odwołaniu odnośnie deklarowania przez stronę chęci złożenia wniosku o udzielenie ochrony międzynarodowej, ani zarzuty pod adresem funkcjonariuszy placówki Straży Granicznej, iż przyjęcia takiego wniosku odmówili. Zważywszy zarówno na zasadność generalnego domniemania legalności działania funkcjonariuszy publicznych, jak również mając na względzie rygory prawne w razie przekroczenia uprawnień, czy niedopełnienia obowiązków - określone w art. 231 ustawy z dnia 6 czerwca 1997r, Kodeks karny, założenie najwyższej staranności działania funkcjonariusza jest uzasadnione.

Odnosząc się do wniosku pełnomocnika o przesłuchanie w sprawie w charakterze świadka na okoliczność odebrania od strony oświadczania w dniu [...] marca 2017 r. pani M. K., psychologa, który sporządził opinię psychologiczną załączoną do wniesionego odwołania, zatytułowaną: "wstępna diagnostyka psychologiczna i kwalifikacja do szczególnej pomocy osoby, która przetrwała tortury" organ wskazał, że w jego opinii przeprowadzanie wskazanego dowodu jest bezcelowe, ponieważ nie ma on znaczenia dla wydanego rozstrzygnięcia. Jak wynika z notatki urzędowej sporządzonej przez funkcjonariusza będącego świadkiem rozmowy cudzoziemca z panią M. K. - w rzeczywistości to pani K. wykreowała treść oświadczenia strony odnośnie tego, że w notatce z rozpytania znajdują się niezgodne ze stanem faktycznym oświadczenia, a prawdziwym celem wjazdu strony i jej rodziny jest obawa przed prześladowaniem w kraju pochodzenia oraz, że cudzoziemiec nie zna języka [...]. Pani M. K. nie była obecna podczas czynności odprawy granicznej cudzoziemca, nie ma zatem rzeczywistej wiedzy odnośnie tego, jakiej treści oświadczenia w jej toku składał Cudzoziemiec. W postępowaniu prowadzonym w sprawie odmowy wjazdu na granicy nie ma również znaczenia opinia dotycząca stanu psychicznego brata strony – S. A. na marginesie wskazano, że funkcjonariusz Straży Granicznej prowadzący czynności z udziałem strony posiada odpowiednie przeszkolenie z zakresu sposobu postępowania wobec osób, co do których zachodzi podejrzenie, iż mogą być narażone na Zespół Stresu Pourazowego, a wszyscy funkcjonariusze realizujący czynności z udziałem cudzoziemców są szczególnie uwrażliwieni na tego rodzaju kwestie. Podkreślono, że ani funkcjonariusz prowadzący czynności z udziałem strony, ani Cudzoziemiec w dniu [...]marca 2017 r. nie deklarowali trudności w porozumiewaniu się w języku [...].

Odnosząc się do zarzutu, że w aktach sprawy było brak wniosku pełnomocnika przedłożonego organowi I instancji w dniu [...] marca 2017 r. trzeba wyjaśnić, że na etapie zapoznawania się pełnomocnika z dokumentacją zgromadzoną przez organ I instancji ww. dokumenty znajdowały się jeszcze w kancelarii organu, gdzie zostały złożone. Po ich zarejestrowaniu zostały niezwłocznie włączone do akt sprawy. Obowiązek dokonywania rejestracji wszystkich wpływających dokumentów wynika z instrukcji kancelaryjnej organu. Służy kontroli wpływających oraz wychodzących pism gromadzonych w postępowaniach administracyjnych oraz umożliwia nadzór nad terminowością i sposobem realizowania czynności.

Jak wskazano wcześniej, dla organu administracji jedyną okolicznością warunkującą przyjęcie wniosku w przedmiocie udzielenia ochrony międzynarodowej jest osobista i wyrażona w sposób bezpośredni wola cudzoziemca. Pan S. A. w toku odprawy granicznej deklarował wyłącznie osobiste powody wjazdu na terytorium RP (podróż wraz z bratem, który chce trenować lekkoatletykę w Polsce). Warunkiem odstępstwa od wydania decyzji o odmowie wjazdu, o którym mowa w art. 28 ust. 2 pkt 2 ustawy o cudzoziemcach jest nie budzące wątpliwości stwierdzenie podczas kontroli granicznej, że cudzoziemiec zadeklarował zamiar złożenia wniosku o udzielenie ochrony międzynarodowej lub w przypadku, o którym mowa w art. 28 ust. 1 ustawy z dnia 13 czerwca 2003 r. o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, lub deklaruje wolę złożenia tego rodzaju wniosku. W świetle powyższego nie ma znaczenia to, czy przyjazd cudzoziemca zamierzającego ubiegać się o udzielenie ochrony międzynarodowej poprzedzony jest informacją innej osoby, pełnomocnika czy organizacji pozarządowej. Dla organu wiążąca jest wyłącznie wola samego cudzoziemca wyrażona w sposób bezpośredni przez niego samego w toku odprawy granicznej.

Z obserwacji funkcjonariuszy Straży Granicznej wynika, że cudzoziemcy nie posiadający ważnych wiz lub innych ważnych dokumentów uprawniających do przekroczenia granicy często komunikują się pomiędzy sobą, instruując, jakich sformułowań używać w rozmowie z funkcjonariuszem Straży Granicznej w celu przekroczenia granicy. Takie słowa - klucze to m.in.: "azyl" i "uchodźca" oraz inne ich odpowiedniki komunikowane w języku [...], jak wynika najczęściej z dalszego rozpytania używane w sposób wyuczony, bez świadomości ich znaczenia i wyartykułowane jedynie w celu uzyskania zgody na przekroczenie granicy w sytuacji nie spełniania przez podróżnego wymaganych w przepisach prawa warunków wjazdu. Z uwagi na powyższe, organ Straży Granicznej każdorazowo w sposób zindywidualizowany i bezpośredni dąży do uzyskania od cudzoziemca informacji odnośnie świadomości znaczenia artykułowanych słów a w sytuacji, gdy z całości oświadczeń cudzoziemca wynika, że jego rzeczywistą wolą jest ubieganie się o udzielenie ochrony międzynarodowej, każdorazowo wniosek taki jest przyjmowany. "Automatyczne" i natychmiastowe odstępowanie od czynności odprawy granicznej w przypadku użycia przez podróżnego takich słów i jednoczesne nie podejmowanie przez organ Straży Granicznej działań w kierunku ustalenia rzeczywistej woli strony stawiającej się na granicy prowadziłoby do absurdalnych sytuacji, w wyniku których każdy podróżny nie spełniający warunków wjazdu i pobytu stawiając się na granicy i wypowiadając słowo "azyl" automatycznie uzyskiwałby prawo legalnego wjazdu i pobytu na terenie państw strefy Schengen w dowolnym celu. Należy przy tym zdecydowanie podkreślić, że konieczność ustalenia w każdym przypadku rzeczywistej woli cudzoziemca na podstawie jego rozpytania odnośnie szczegółów wjazdu i pobytu nie jest w żadnym wypadku tożsama z badaniem przesłanek w zakresie zasadności udzielenia stronie ochrony międzynarodowej - tego rodzaju czynności pozostają w gestii Szefa Urzędu do spraw Cudzoziemców oraz Rady do spraw Uchodźców. Na marginesie należy zauważyć, że Cudzoziemiec przed dniem [...] marca 2017 r. wielokrotnie stawiał się na granicy w celu wjazdu na terytorium RP nie posiadając ważnej wizy i wielokrotnie odmówiono mu wjazdu na podstawie art. 28 ust. 1 pkt 1 ustawy o cudzoziemcach. Strona w żadnym z poprzednio prowadzonych postępowań nie deklarowała woli ubiegania się o udzielenie ochrony międzynarodowej. O braku zrozumienia przepisów regulujących zasady wjazdu i posługiwaniu się w takim przypadku słowem - kluczem świadczy zamieszczenie przez stronę deklarującą w toku odprawy granicznej osobiste przyczyny wjazdu i pobytu dopisku na formularzu decyzji o odmowie wjazdu o treści "proszę o azyl". Należy też zauważyć, że ów dopisek został poczyniony w języku [...], co przeczy twierdzeniom pani M. K., że Cudzoziemiec tym językiem nie włada. Ww. podpisał się również po[...] na oświadczeniu sporządzonym przez panią M. K.

Odnosząc się do kwestii stanu psychicznego brata strony przedstawionego w opinii psychologa, organ wskazał, że tego rodzaju kwestie nie są przedmiotem postępowania w sprawie odmowy wjazdu na granicy. Również dołączony przez pełnomocnika dokument z dnia 27 marca 2017 r. wraz z tłumaczeniem przysięgłym sporządzony już po wydaniu zaskarżonej decyzji o odmowie wjazdu na granicy zatytułowany "wniosek o udzielenie ochrony międzynarodowej" nie ma znaczenia w tym postępowaniu odwoławczym. Nie spełnia on wymogów prawnych ani formalnych tego rodzaju wniosku. Jeżeli zamiarem pana S. A. jest ubieganie się o udzielenie ochrony międzynarodowej, to powinien wyrazić taką wolę podczas odprawy granicznej. Komendant Główny Straży Granicznej nie jest właściwy ani do jego przyjęcia, ani do procedowania w tym zakresie. Nie posiada również kompetencji do umożliwienia stronie złożenia takiego wniosku, umożliwienia stronie wjazdu na terytorium RP, czy też przekazania przez organ pisemnego wniosku S. A. o udzielenie ochrony międzynarodowej na terytorium Polski do rozpoznania Szefowi Urzędu do Spraw Cudzoziemców. Oczekiwany przez pełnomocnika tryb postępowania nie ma umocowania w żadnych obowiązujących przepisach prawa, którymi organy administracji obowiązane są kierować się w swoich działaniach.

Odnosząc się do dołączonych przez pełnomocnika transkrypcji rozmów prowadzonych w dniu [...] marca 2017 r. przez adwokatów z funkcjonariuszami Placówki Straży Granicznej w [...] organ wskazał, że tego rodzaju dowody w sprawie również nie stanowią podstawy do uchylenia zaskarżonej decyzji. Analiza załączonych wydruków potwierdza przedstawiony wyżej stan faktyczny. Z uwagi na fakt, że odprawa graniczna prowadzona jest jedynie z udziałem funkcjonariusza Straży Granicznej i podróżnego, nie było możliwe dopuszczenie do niej wnioskującego o to pełnomocnika. Takie informacje zostały pełnomocnikowi przekazane, jednak jak wynika z transkrypcji: "nie był zainteresowany rozmową z udzielającym ich funkcjonariuszem". Nie sposób uznać, aby funkcjonariusz utrudniał pełnomocnikowi złożenie pełnomocnictwa lub wniosków w sprawie. Z treści rozmów wynika, że wszyscy pełnomocnicy zostali poinformowani, że pomieszczenia kolejowego przejścia granicznego z uwagi na brak technicznych możliwości w tym zakresie oraz ryzyko dezorganizacji płynności odpraw nie są właściwe do przyjmowania podań od interesantów. Pełnomocnicy zostali poinformowani, że wszelkie podania należy składać w siedzibie Komendanta Placówki Straży Granicznej w [...], ul [...], gdzie mieści się kancelaria organu. Z uwagi na fakt, że odmówili zastosowania się do zaleceń funkcjonariusza, aby zapobiec zagrożeniu dalszej dezorganizacji bieżących odpraw podróżnych w przejściu granicznym, dokumenty te zostały od nich przyjęte. W opinii organu odwoławczego zastosowany przez pełnomocników sposób działania polegający na wymuszaniu określonych działań poprzez próbę naruszenia płynności kontroli granicznej był niedopuszczalny, a argumentacja, że podania winny być przyjmowane w miejscu, gdzie organ prowadzi czynności nie znajduje uzasadnienia.

W świetle powyższych wyjaśnień w odniesieniu do braku przesłuchania strony w postępowaniu w przedmiocie odmowy wjazdu na granicy organ wskazał, że w myśl przepisu art. 34 ust. 2 ustawy o cudzoziemcach, czynności podejmowane w postępowaniu, o którym mowa w ust. 1, mogą być ograniczone jedynie do kontroli posiadanych przez cudzoziemca dokumentów, jeżeli okoliczności niespełnienia przez cudzoziemca warunków niezbędnych do przekroczenia granicy nie budzą wątpliwości. Ponadto, przepisy kodeksu postępowania administracyjnego stanowią, że organ administracji publicznej może przesłuchać stronę w sytuacji, jeżeli po wyczerpaniu środków dowodowych lub z powodu ich braku pozostały niewyjaśnione fakty istotne dla rozstrzygnięcia sprawy. Taka sytuacja w ocenie organu nie miała miejsca w tej sprawie: strona nie posiadała dokumentów uprawniających do wjazdu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej w dniu [...] marca 2017 r. a w trakcie odprawy granicznej deklarowała, że celem jej wjazdu i pobytu jest wyłącznie osobisty (jedzie z bratem który chce trenować lekkoatletykę w Polsce).

Na marginesie zaznaczono, że sporządzanie przez funkcjonariuszy Straży Granicznej każdorazowo notatek dotyczących czynności weryfikacyjnych podejmowanych wobec cudzoziemca, zawierających jego oświadczenia w zakresie okoliczności wjazdu służy uzupełnieniu materiału dowodowego i pełni rolę informacyjną w przypadku ewentualnych podejmowanych wobec cudzoziemca działań, oraz dowodzi, że organ dochował wymaganej staranności w zakresie precyzyjnego i pełnego określenia w sposób zindywidualizowany powodu wjazdu na terytorium RP.

Zarzut dotyczący nie wskazania w uzasadnieniu rozstrzygnięcia o odmowie wjazdu na granicy tego, że strona w czasie postępowania wnosiła o udzielenie jej ochrony międzynarodowej, co stanowi naruszenie warunków wskazanych w art. 107 § 1 i § 3 k.p.a., jest całkowicie niezrozumiały. Cudzoziemiec nie deklarował woli ubiegania się o udzielenie ochrony międzynarodowej. W sytuacji, gdyby wola taka została przez stronę wyrażona, organ przyjąłby od niej wniosek w tym przedmiocie, a postępowanie administracyjne w zakresie odmowy wjazdu na granicy w ogóle nie zostałoby w takim przypadku wszczęte. Zgodnie z treścią art. 14 ust. 2 kodeksu granicznego Schengen, organ I instancji wydał decyzję o odmowie wjazdu na granicy na formularzu, którego wzór określa załącznik V część B tegoż rozporządzenia. Wydana na takim formularzu decyzja czyni zadość wymogom określonym w art. 107 k.p.a., ponieważ zawiera oznaczenie organu administracji publicznej, datę jej wydania, oznaczenie strony, powołanie podstawy prawnej, rozstrzygnięcie, uzasadnienie faktyczne i prawne, pouczenie, czy i w jakim trybie służy od niej odwołanie oraz podpis z podaniem imienia i nazwiska oraz stanowiska służbowego osoby upoważnionej do wydania decyzji. Organ I instancji wskazał w wydanym rozstrzygnięciu w sposób wyraźny, że podstawą odmowy wjazdu był brak ważnej wizy lub dokumentu pobytowego.

W ocenie organu odwoławczego postępowanie w przedmiocie odmowy wjazdu na granicy pana S. A. przeprowadzone zostało z poszanowaniem zasady prawdy obiektywnej sformułowanej w art. 7 k.p.a. Materiał dowodowy zebrany i rozpatrzony został, zgodnie z art. 77 § 1 k.p.a., w sposób wyczerpujący a strona miała możliwość brania udziału w postępowaniu. Organ dokonał oceny powoływanych twierdzeń na podstawie całokształtu materiału dowodowego zgodnie z treścią art. 80 k.p.a. Organ administracyjny wyjaśnił i rozpatrzył wszystkie okoliczności istotne dla rozstrzygnięcia sprawy. Zaskarżona decyzja została wydana na właściwym formularzu i uzasadniona zgodnie z wymogami art. 107 § 3 k.p.a.

Organ odwoławczy uznał, że jeżeli zamiarem strony jest ubieganie się o udzielenie ochrony międzynarodowej, to winna zgłosić ten zamiar w chwili stawienia się do odprawy granicznej. Artykuł 24 ust. 1 ustawy z dnia 13 czerwca 2003 r. o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej stanowi bowiem, że cudzoziemiec składa wniosek o udzielenie ochrony międzynarodowej jedynie za pośrednictwem komendanta oddziału lub komendanta placówki Straży Granicznej. W sytuacji stawienia przez cudzoziemca do odprawy granicznej i zadeklarowaniu przez niego osobiście, bezpośrednio w chwili przekraczania granicy RP potrzeby ubiegania się o ochronę międzynarodową, taki wniosek zostanie przez komendanta placówki Straży Granicznej przyjęty. Należy raz jeszcze podkreślić, że organy Straży Granicznej w chwili składania wniosku w tym przedmiocie w żadnym wypadku nie dokonują oceny zasadności udzielenia cudzoziemcowi ochrony międzynarodowej. Tego rodzaju działania mieszczą się w kompetencji Szefa Urzędu ds. Cudzoziemców. Nie może być zatem mowy o naruszeniu przez organ I instancji art. 7 Konstytucji RP.

Mając na uwadze, że pełnomocnik we wniosku złożonym w Placówce Straży Granicznej w [...] w dniu [...] marca 2017 r. wnosi o "uchylenie rygoru natychmiastowej wykonalności" [decyzji o odmowie wjazdu], organ zwrócił uwagę, że w tego rodzaju sprawie obowiązek natychmiastowego wykonania decyzji wynika z art. 33 ust. 3 ustawy o cudzoziemcach i tym samym, w myśl art. 130 § 3 pkt 2 k.p.a. stanowi wyjątek od zasady niewykonalności decyzji przed uzyskaniem cechy ostateczności (natychmiastowa wykonalność z mocy ustawy). Decyzja została wykonana przez cudzoziemca z chwilą jej wydania.

Skargę na powyższą decyzję wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Pan S. A., reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika.

Zaskarżonej decyzji zarzucił:

a. naruszenie przepisów postępowania, które miało wpływ na treść zaskarżonej decyzji: 1. rażącą obrazę art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 80 k.p.a. poprzez niepodjęcie czynności dowodowych zmierzających do zweryfikowania rzeczywistej treści oświadczeń składanych przez skarżącego podczas kontroli granicznej w dniu [...] marca 2017 r., w tym:

1/ błędną, niezgodną z zasadami wiedzy i prawidłowego rozumowania, oceną dowodu z dokumentu oświadczenia złożonego przez skarżącego i spisanego przez M. K. w dniu [...] marca 2017 r., bezpośrednio po wydaniu i doręczeniu skarżącemu decyzji o odmowie wjazdu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, i uznaniem przez organ II instancji, że ww. dokument nie ma znaczenia w postępowaniu odwoławczym, podczas gdy organy administracji publicznej zobowiązane są do rozpatrzenia całości materiału dowodowego, a więc arbitralne stwierdzenie przez organ, że oświadczenie to jest niewiarygodne i nie ma znaczenia, skutkuje oparciem zaskarżonej decyzji na niepełnym i niewyczerpująco zebranym materiale dowodowym, co winno stanowić podstawę do uchylenia zaskarżonej decyzji;

2/ błędną, niezgodną z zasadami wiedzy i prawidłowego rozumowania, oceną dowodu z dokumentu -pisemnego wniosku skarżącego o udzielenie mu ochrony międzynarodowej na terytorium Polski z dnia 27 marca 2017 r. (tłumaczenie przysięgłe z dnia 29 marca 2017 r.) - co skutkowało bezpodstawnym, sprzecznym z treścią ww. dokumentu, uznaniem, że celem wjazdu skarżącego na terytorium Polski nie była wola złożenia wniosku o udzielenie ochrony międzynarodowej, pomimo oczywistej sprzeczności takiej oceny z treścią przywołanego dowodu;

3/ błędną, niezgodną z zasadami wiedzy i prawidłowego rozumowania, oceną dowodu z dokumentu - pisemnej opinii psychologicznej sporządzonej przez M. K. - poprzez arbitralne i nieuzasadnione przyjęcie przez organ odwoławczy, że dowód z tego dokumentu nie ma znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy, podczas gdy dokonanie prawidłowej oceny ww. dokumentu, na tle całości zgromadzonych w aktach sprawy dokumentów oraz w kontekście sytuacji skarżącego prowadzi do wniosku, że próba wjazdu do Polski podjęta przez skarżącego była motywowana jego wolą złożenia wniosku o udzielenie ochrony międzynarodowej na terytorium RP, co zostało mu bezpodstawnie uniemożliwione przez faktyczne i prawnie nieuzasadnione działania funkcjonariuszy Straży Granicznej;

4/nieprzeprowadzenie dowodu z przesłuchania członków rodziny skarżącego, tj. przesłuchania S. A. (brat skarżącego) oraz L. L. (matka skarżącego), co - poza wskazanymi powyżej naruszeniami prawa procesowego - było sprzeczne z treścią art. 34 ust. 1 pkt 3 ustawy o cudzoziemcach, podczas gdy organ w zaskarżonej decyzji powołuje się na oświadczenie członków rodziny skarżącego, przy jednoczesnym pozbawieniu pełnomocnika skarżącego możliwości udziału w tej czynności dowodowej oraz - co istotne - niesporządzeniu protokołu z tych czynności, co ograniczało prawa strony do czynnego udziału w postępowaniu.

b) rażącą obrazę art. 67 § 1 i 2 pkt 1 i 2 k.p.a. w zw. z art. 34 ust. 1 pkt 1 ustawy o cudzoziemcach w zw. z art. 34 ust. 2 ustawy o cudzoziemcach a contrario poprzez utrzymanie w mocy zaskarżonej decyzji organu I instancji pomimo niesporządzenia przez funkcjonariuszy Straży Granicznej protokołu z czynności faktycznego przesłuchania skarżącego i ograniczenie się jedynie do sporządzenia notatki służbowej z przeprowadzonej czynności, która miała miejsce w ramach drugiej linii kontroli granicznej, która nie stanowi dowodu, podczas gdy funkcjonariusze Straży Granicznej są zobowiązani do sporządzenia zwięzłego protokołu z czynności postępowania, mającej istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy, a w tej sprawie przeprowadzenie tzw. czynności rozpytania - nieznanej ustawie prawo o cudzoziemcach - było de facto czynnością przesłuchania skarżącego, co nie tylko pozbawiło go prawa do skorzystania z pomocy prawnej podczas tej czynności (por. zarzut numer 5) ale - co najistotniejsze w tym kontekście - uniemożliwiło rzeczywiste, pełne i wyczerpujące zabezpieczenie materiału dowodowego koniecznego dla podjęcia rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie, a tym samym uniemożliwiło zweryfikowanie materiału dowodowego, w oparciu o który wydana została zaskarżona decyzja;

c) rażącą obrazę art. 67 § 1 i § 2 pkt 1 i 2 k.p.a. w zw. z art. 68 k.p.a. w zw. z art. 69 § 2 k.p.a. w zw. z art. 34 ust. 1 pkt 1 ustawy o cudzoziemcach poprzez przeprowadzenie czynności faktycznego przesłuchania skarżącego bez jej zaprotokołowania, bez odczytania protokołu, bez podpisania go przez skarżącego oraz bez przetłumaczenia protokołu na język polski z języka ojczystego skarżącego, podczas gdy jedynie utrwalenie rzeczywistego przebiegu czynności faktycznego przesłuchania skarżącego w protokole, przeprowadzenie czynności przesłuchania skarżącego w jego języku ojczystym na polski oraz przedstawienie mu protokołu z tej czynności umożliwiłoby realne zbadanie rzeczywistego przebiegu czynności, w tym rzeczywiście podawanych przez skarżącego powodów, które były przyczyną podjętej przez niego próby wjazdu na terytorium RP, zaś przeprowadzenie czynności faktycznego przesłuchania przez funkcjonariuszy Straży Granicznej, którzy nie są profesjonalnymi tłumaczami i nie władają językiem ojczystym skarżącego, bez zaprotokołowania tej czynności i okazania protokołu skarżącemu do podpisu, uniemożliwia zebranie prawdziwych i wyczerpujących informacji nt. motywów przyjazdu skarżącego na terytorium RP co w konsekwencji doprowadziło do:

d) rażącej obrazy art. 24 ust. 1 i art. 30 ust. 1 pkt 6 ustawy o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej poprzez utrzymanie przez Komendanta Głównego Straży Granicznej w mocy decyzji organy I instancji, pomimo nieudzielenia skarżącemu pomocy tłumacza podczas przesłuchania w ramach II linii kontroli granicznej, w trakcie którego skarżący zadeklarował wolę ubiegania się o ochronę międzynarodową na terytorium RP, i na podstawie którego funkcjonariusze Straży Granicznej dokonali bezpodstawnej i dowolnej oceny deklaracji skarżącego uznając, że nie kwalifikuje się on do złożenia wniosku o udzielenie ochrony międzynarodowej podczas gdy, obecność tłumacza z języka ojczystego skarżącego gdy zasygnalizował wolę złożenia wniosku o objęcie go ochroną międzynarodową, pozwoliłby na dokonanie przez funkcjonariuszy Straży Granicznej prawidłowych ustaleń motywów przyjazdu skarżącego na granice Rzeczypospolitej i na przyjęcie od skarżącego wniosku o udzielenie ochrony międzynarodowej;

e) rażącą obrazę art. 32 k.p.a. w zw. z art. 6 k.p.a. w zw. z art. 1 ust 1 prawa o adwokaturze w zw. z art. 4 ust. 1 prawa o adwokaturze, polegające na utrzymaniu w mocy decyzji organu I instancji, pomimo nie dopuszczenia pełnomocnika do czynności weryfikacyjnych przeprowadzonych wobec skarżącego w dniu [...] marca 2017 r. podczas kontroli granicznej i w postępowaniu w przedmiocie odmowy wjazdu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, podczas gdy, skarżący umocował pełnomocnika do wzięcia udziału w czynnościach postępowania dot. złożenia wniosku o udzielenie ochrony międzynarodowej oraz postępowania w sprawie wydania decyzji o odmowie wjazdu, a podczas próby wjazdu do Polski [...] marca 2017 r. domagał się obecności pełnomocnika podczas przeprowadzanych przez Straż Graniczną czynności, zaś pełnomocnik skarżącego przedstawiła Straży Granicznej stosowne pełnomocnictwo oraz tego samego dnia w godzinach porannych złożyła wniosek, w którym wskazała, że skarżący będzie chciał w dniu [...] marca 2016 r. złożyć wniosek o udzieleniu ochrony międzynarodowej i w związku z tym wniosła o dopuszczenie jej do udziału we wszystkich czynnościach w tej sprawie, w tym w czynnościach kontrolnych, zaś organy administracji publicznej w sposób nieuzasadniony i bezpodstawny ograniczyły udział pełnomocnika jedynie do czynności doręczenia skarżącemu zaskarżonej decyzji; co w konsekwencji doprowadziło do:

f) rażącej obrazy art. 10 § 1 k.p.a. w zw. z art. 81 k.p.a. w zw. z art. 32 k.p.a. w zw. z art. 1 ust. 1 prawa o adwokaturze w zw. z art. 4 ust. 1 prawa o adwokaturze, poprzez utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji przez Komendanta Głównego Straży Granicznej, pomimo bezpodstawnego uniemożliwienia stronie na etapie postępowania przed organem I instancji czynnego udziału w postępowaniu, ze względu na rzekome utrudnienia, które mogłyby powstać w toku kontroli na drugiej linii granicznej, podczas gdy postępowanie w ramach odprawy w tej strefie, jako postępowanie administracyjne dotyczące cudzoziemca uprawnia cudzoziemca do korzystania z pomocy profesjonalnego pełnomocnika, zaś twierdzenie organu II instancji, jakoby udział pełnomocnika miał spowodować zakłócenie w płynności odpraw granicznych jest bezpodstawne, nieudowodnione i nieproporcjonalne w stosunku do interesu prawnego cudzoziemca, który ma wziąć udział w kontroli granicznej na terenie przejścia granicznego Rzeczypospolitej, zaś w okolicznościach przedmiotowej sprawy udział pełnomocnika w czynnościach prowadzonych względem skarżącego - cudzoziemca ubiegającego się o wjazd do Polski pozwoliłoby na pełne i wyczerpujące zebranie materiału dowodowego oraz zapewniłoby skarżącemu czynny udział w tej fazie postępowania, zwłaszcza, że skarżący nie władał językiem polskim ani językiem [...];

g) obrazę art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. poprzez utrzymanie przez Komendant Głównego Straży Granicznej decyzją z dnia [...] czerwca 2017 r. decyzji Komendanta Placówki w [...] z dnia [...] marca 2017 r. w przedmiocie odmowy wjazdu na terytorium Rzeczypospolitej wobec skarżącego, podczas gdy dokonanie prawidłowej oceny materiału dowodowego zgromadzonego na etapie postępowania przed Komendantem Placówki Straży Granicznej w [...] powinno było skutkować uchyleniem decyzji organu I instancji i umożliwieniem skarżącemu wjazdu na terytorium Polski i przekazaniem wniosku o udzielenie ochrony międzynarodowej skarżącego do rozpoznania Szefowi Urzędu do Spraw Cudzoziemców;

h) rażącą obrazę art. 65 § 1 k.p.a. w zw. z art. 8 k.p.a. poprzez utrzymanie przez Komendanta Głównego Straży Granicznej decyzji organu I instancji, pomimo nie przyjęcia od skarżącego pisemnego wniosku o udzielenie mu ochrony międzynarodowej z dnia 27 marca 2017 r. i nieprzekazania go do właściwego organu do rozpoznania, podczas gdy skierowanie tegoż wniosku do organu I instancji powinno było skutkować niezwłocznym przekazaniem go do właściwego miejscowo i rzeczowo organu z jednoczesnym pouczeniem wnoszącego wniosek o przekazaniu, co niniejszej sprawie nie miało miejsca, gdyż Komendant Główny Straży Granicznej nie przekazał wniosku skarżącego o udzielenie mu ochrony międzynarodowej do Szefa Urzędu ds. Cudzoziemców.

Powyższe naruszenia zdaniem skarżącego skutkowały naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, tj.: art. 28 ust. 2 pkt. 2 lit. a i b ustawy o cudzoziemcach w zw. z art. 6 ust. 2 Dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2013/32/UE z dnia 26 czerwca 2013 roku w sprawie wspólnych procedur udzielania i cofania ochrony międzynarodowej (tzw. Dyrektywa Proceduralna, Dz. U.UE L 180/60 z 29.06.2013 r.), w zw. z art. 6 k.p.a. poprzez wydanie decyzji o odmowie wjazdu wobec skrzącego, podczas gdy zgodnie z art. 28 ust. 2 pkt 2 lit. a i b wobec osób, które podczas kontroli granicznej zadeklarowały zamiar złożenia wniosku o udzielenie ochrony międzynarodowej lub złożyły wniosek udzielenie ochrony międzynarodowej nie można wydać decyzji o odmowie wjazdu na terytorium RP, zaś w trakcie kontroli granicznej przeprowadzonej wobec skarżącego w dniu [...] marca 2017 r. skarżący zadeklarował chęć złożenia wniosku o udzielenie mu ochrony międzynarodowej w Polsce, a więc funkcjonariusze Straży Granicznej byli zobligowani od skarżącego taki wniosek przyjąć i przekazać go do właściwego organu administracji publicznej, tj. do Szefa Urzędu ds. Cudzoziemców, zaś nie przyjęcie i nieprzekazanie wniosku skarżącego do właściwego organu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej skutkowało zawróceniem skarżącego na terytorium [...], która nie jest krajem bezpiecznym dla skarżącego, obywatela [...] narodowości [...]."

W związku z przedstawionymi zarzutami, skarżący wniósł o uchylenie decyzji obu instancji i na podstawie art. 145 § 3 p.p.s.a. o umorzenie postępowania w sprawie wydania decyzji o odmowie wjazdu na terytorium RP. Na podstawie art. 145a § 1 p.p.s.a. wniósł także o rozważenie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny zasadności zobowiązania organu do wydania decyzji o uchyleniu decyzji i umorzeniu postępowania w zakresie postępowania o odmowie wjazdu skarżącego i do przekazania tego wniosku o udzielenie skarżącemu ochrony międzynarodowej do Szefa Urzędu ds. Cudzoziemców. Zasądzenie od organu na rzecz skarżącego kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego na podstawie art. 200 p.p.s.a.

W uzasadnieniu skargi skarżący przedstawił argumentację mającą uzasadniać postawione zarzuty.

W odpowiedzi na skargę organ ustosunkował się do zarzutów skargi i uznając je za nieuzasadnione wniósł o jej oddalenie. Podtrzymał także stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 134 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych, Sąd rozstrzyga w granicach sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. W rozpoznawanej sprawie Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Przedmiotem zaskarżenia w rozpoznawanej sprawie jest decyzja Komendanta Głównego Straży Granicznej, utrzymująca w mocy decyzję Komendanta Placówki Straży Granicznej w [...] z dnia [...] marca 2017r. odmawiająca Skarżącemu wjazdu na granicy RP.

Jak wynika z uzasadnienia zaskarżonej decyzji orzekające w sprawie organy stwierdziły, że Skarżący nie posiada ważnej wizy lub innego ważnego dokumentu pobytowego uprawniającego do wjazdu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej i do pobytu na tym terytorium. W konsekwencji na podstawie art. 28 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 33 ust. 1 ustawy z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach (Dz. U. poz. 1650 ze zm.) odmówiono mu wjazdu na terytorium RP.

W rozpoznawanej sprawie Strona Skarżąca nie zarzuca jednak organom naruszenia art. 28 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 33 ust. 1 ustawy z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach. Skarżący nie kwestionuje bowiem ustalonych przez nie okoliczności, iż w dniu [...] marca 2017r. podczas próby wjazdu na terytorium Rzeczpospolitej Polskiej nie posiadał ważnego dokumentu podróży, ważnej wizy lub innych ważnych dokumentów uprawniających do wjazdu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej i do pobytu na tym terytorium. Legitymował się bowiem jedynie paszportem.

Skarżący nie zgadza się i kwestionuje jednak poczynione przez organy ustalenia, w zakresie tego, że podczas kontroli granicznej nie wskazał, że chce złożyć wniosek o udzielenie ochrony międzynarodowej. Zarzuca także organom, że uniemożliwiły udział jego pełnomocnika przy czynnościach kontrolnych, jak również, iż nie przeprowadziły żądanych przez niego czynności dowodowych w zakresie przesłuchania wskazanych przez niego świadków i dopuszczenia opinii.

Wskazać zatem należy, że zgodnie bowiem z art. 28 ust. 2 pkt 2 ustawy, przepisu ust. 1 nie stosuje się do cudzoziemca, który podczas kontroli granicznej:

a) zadeklarował zamiar złożenia wniosku o udzielenie ochrony międzynarodowej w przypadku, o którym mowa w art. 28 ust. 1 lub art. 61 ust. 1 ustawy z dnia 13 czerwca 2003 r. o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej,

b) złożył wniosek o udzielenie ochrony międzynarodowej.

Zgodnie zaś z art. 28 ust. 1 ustawy o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, w przypadku gdy z przyczyn leżących po stronie organu Straży Granicznej nie jest możliwe przyjęcie wniosku o udzielenie ochrony międzynarodowej na formularzu w dniu, w którym cudzoziemiec stawił się osobiście w siedzibie tego organu i zadeklarował zamiar złożenia takiego wniosku, organ Straży Granicznej informuje cudzoziemca w języku dla niego zrozumiałym o terminie i miejscu przyjęcia wniosku o udzielenie ochrony międzynarodowej oraz sporządza protokół z tej czynności. W ustępie 5 niniejszego przepisu wskazuje się jednak, że w przypadkach, o których mowa w ust. 1 lub 2, przyjęcie wniosku o udzielenie ochrony międzynarodowej i jego rejestracja następują niezwłocznie, nie później jednak niż w terminie 3 dni roboczych od dnia przyjęcia deklaracji zamiaru złożenia takiego wniosku, a w razie masowego napływu cudzoziemców na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej w celu uzyskania ochrony międzynarodowej - w terminie 10 dni roboczych. Przy czym zgodnie z ust. 6 organ Straży Granicznej rejestruje deklarację zamiaru złożenia wniosku o udzielenie ochrony międzynarodowej w rejestrze, o którym mowa w art. 119 ust. 1 pkt 1.

Przenosząc powyższe unormowania na grunt rozpoznawanej sprawy, Sąd uznał, że w okolicznościach niniejszej sprawy zarzuty skarżącego nie mogły prowadzić do zarzucenia organom, iż niewłaściwe rozpoznały niniejszą sprawę. Jak wynika z akt sprawy dokonujący odprawy skarżącego funkcjonariusz Placówki Straży Granicznej w [...] sporządził notatkę urzędową z [...] marca 2017r.. Wynika z niej, że skarżący zgłosił się do odprawy, nie posiadał wizy lub innego dokumentu pobytowego uprawniającego do wjazdu na teren RP. W trakcie podjętych czynności weryfikacyjnych mających na celu ustalenie faktycznych okoliczności zamierzonego pobytu w Polsce na pytanie o cel podróży oświadczył, że jedzie z bratem który chce trenować lekkoatletykę w Polsce" .

Należy wskazać, że w myśl art. 34 § 1 pkt 1 ustawy o cudzoziemcach postępowanie prowadzone przez organy Straży Granicznej przed wydaniem cudzoziemcowi decyzji, o której mowa w art. 33 ust. 1, ogranicza się do:

1) przesłuchania cudzoziemca;

2) kontroli dokumentów posiadanych przez cudzoziemca;

3) przesłuchania wskazanych przez cudzoziemca osób towarzyszących mu w podróży;

4) dokonania sprawdzeń w dostępnych rejestrach, ewidencjach i wykazach w sprawach cudzoziemców;

5) uzyskania niezbędnych informacji od instytucji państwowych, organów administracji rządowej i samorządu terytorialnego, jednostek gospodarczych prowadzących działalność w zakresie użyteczności publicznej, innych jednostek gospodarczych i organizacji społecznych lub osób fizycznych.

Zgodnie z ust. 2 powyższego przepisu czynności podejmowane w postępowaniu, o którym mowa w ust. 1, mogą być ograniczone jedynie do kontroli posiadanych przez cudzoziemca dokumentów, jeżeli okoliczności niespełnienia przez cudzoziemca warunków niezbędnych do przekroczenia granicy nie budzą wątpliwości.

W ocenie Sądu w świetle przedstawionego przez skarżącego celu podróży, organy miały podstawy do zastosowania w sprawie przesłanki określonej w ust. 2 ustawy. Tym samym organ I instancji słusznie wydał decyzję bez przeprowadzania dodatkowych czynności o których mowa w art. 34 ust. 1 ustawy. Tym samym wszelkie zarzuty skarżącego w zakresie naruszenia przez organ I instancji przepisów k.p.a w rozpoznawanej sprawie należało uznać za nieuzasadnione.

W ocenie bowiem Sądu art. 34 ustawy stanowi przepis szczególny w odniesieniu do przepisów k.p.a. . Wynika to również z tego, że działania realizowane wobec cudzoziemców w trakcie odprawy granicznej uregulowane są w rozdziale II kodeksu granicznego Schengen. W myśl przepisów art. 8 kodeksu, wszystkie osoby podlegają minimalnej odprawie mającej na celu ustalenie ich tożsamości na podstawie okazanych dokumentów podróży oraz szybką i bezpośrednią weryfikację dokumentów uprawniających posiadacza do przekroczenia granicy. W przypadku, gdy zostanie stwierdzone, że obywatel państwa trzeciego nie posiada dokumentów uprawniających do przekroczenia granicy, zostaje on przekazany na tzw. "drugą linię kontroli granicznej" w celu przeprowadzenia kontroli szczegółowej, która w myśl art. 8 ust. 3 lit. a tiret (IV) kodeksu, obejmuje m. in. weryfikację miejsca wjazdu i przeznaczenia danego obywatela państwa trzeciego i celu planowanego pobytu, poprzez sprawdzenie, jeżeli jest to konieczne, odpowiednich dokumentów uzupełniających. Ten etap kontroli granicznej (druga linia) polega na przeprowadzeniu zindywidualizowanej rozmowy z cudzoziemcem, efektem której jest uzyskanie wiedzy w zakresie celu wjazdu, jak i powodów wyjazdu z kraju pochodzenia. W trakcie tejże rozmowy funkcjonariusze SG ustalają również, czy nie zachodzą przesłanki do uznania cudzoziemca za osobę poszukującą ochrony międzynarodowej na terytorium RP.

W sytuacji, gdy nie budzi wątpliwości fakt, że cudzoziemiec nie spełnia warunków wjazdu, obowiązkiem organu jest podjęcie określonych w przepisach prawa czynności w kierunku uniemożliwienia mu wjazdu i wydanie decyzji administracyjnej w tym zakresie. Takie działanie ma służyć przede wszystkim ochronie interesów państwa oraz ładu i porządku publicznego.

W świetle powyższego na gruncie rozpoznawanej sprawy w ocenie Sądu nie można uznać, aby w niniejszej sprawie doszło do naruszenia w stopniu, który uzasadniałby konieczność uchylenia zaskarżonych decyzji art. 10 § 1 k.p.a. w zw. z art. 81 k.p.a. w zw. z art. 32 k.p.a. oraz w zw. z art. 1 ust. 1 i art. 4 ust. 1 prawa o adwokaturze poprzez utrzymanie w mocy decyzji organu pierwszej instancji w sytuacji, gdy została ona wydana bez umożliwienia stronie i jej pełnomocnikowi udziału w postępowaniu prowadzonym przez Komendanta Placówki Straży Granicznej w [...].

Kontrolowana w niniejszej sprawie decyzja, jest decyzją szczególną. Wydawana jest ona bowiem w trakcie odprawy granicznej osobie, której nie zezwolono na przekroczenie granicy państwowej RP i zostaje przez cudzoziemca wykonana już z chwilą jej wydania z mocy ustawy. Czynności prowadzone na drugiej linii kontroli granicznej co do zasady uznać należy, za czynności stricte kontrole, a ich zakres określa wprost art. 34 ustawy. Mając zaś na uwadze, na co wskazywał organ odwoławczy, że odprawa graniczna odbywa się w specjalnie wydzielonej strefie na terenie przejścia granicznego, do której poza funkcjonariuszami SG mają dostęp jedynie osoby wobec których prowadzone są czynności kontroli granicznej (w tym kontroli osobistej), nie można uznać aby uniemożliwienie przez funkcjonariuszy dostępu do czynności kontrolnych, osobom trzecim w tym pełnomocnikom stanowiło istotne naruszenia prawa. Tym bardziej, że to Cudzoziemiec sam, osobiście wypowiada się odnośnie celu i warunków swojego wjazdu. W sytuacji, gdy cudzoziemiec ustanowi pełnomocnika do reprezentowania go w ewentualnym postępowaniu w przedmiocie odmowy wjazdu, przedmiotowa decyzja jest zaś niezwłocznie pełnomocnikowi doręczana, a ponadto, pełnomocnik ma zagwarantowaną możliwość zapoznania się ze zgromadzoną w sprawie dokumentacją. Co więcej nic nie stoi także na przeszkodzie aby pełnomocnik, który tak jak w niniejszej sprawie został ustanowiony kilka dni przez próbą przekroczenia granicy przez skarżącego w ramach ciążących na pełnomocniku obowiązków zgodnie z art. 1 ust. 1 ustawy prawo o adwokaturze udzielił porad prawnej skarżącemu.

Ponadto w ocenie Sądu w rozpoznawanej sprawie nie można także uznać, tak jak domaga się tego skarżący , aby w toku postępowania prowadzonego przez organy obu instancji, nie zagwarantowały one stronie możliwość uczestniczenia we wszystkich, podejmowanych wobec niej czynnościach. Jak wynika z akt sprawy Skarżący miał bowiem zapewnioną możliwość zapoznania się ze zgromadzonym materiałem w postępowaniu, wypowiedzenia się co do dowodów w sprawie przed wydaniem decyzji, wniesienie odwołania czy ustanowienie pełnomocnika. Z akt sprawy wynika także, że Strona była obecna w toku wszystkich czynności prowadzonych z jej udziałem w zrozumiałym dla niej języku i bezpośrednio w sposób ciągły w nich uczestniczyła. Ze zgromadzonego przez organ I instancji materiału nie wynika, aby w toku postępowania lub przed wydaniem decyzji o odmowie wjazdu na granicy wnosiła o udzielenie wyjaśnień lub wnosiła jakiekolwiek uwagi lub żądania mające wpływ na rodzaj wydanego rozstrzygnięcia.

Nie znajdują potwierdzenia także twierdzenia skarżącego odnośnie deklarowania przez niego chęci złożenia wniosku o udzielenie ochrony międzynarodowej, ani zarzuty pod adresem funkcjonariuszy Placówki Straży Granicznej w [...], iż odmówili przyjęcia takiego wniosku. Skarżący podczas kontroli granicznej drugiej linii, nie podawał w swych wyjaśnieniach okoliczności wskazujących na potrzebę poszukiwania przez niego ochrony międzynarodowej. Jako powód opuszczenia kraju pochodzenia i przyjazdu do Polski podał, że jedzie z bratem, który chce trenować lekkoatletykę w Polsce. Takie oświadczenie skarżącego w ocenie Sądu uzasadniało uznanie przez organy, iż nie zachodzi w sprawie konieczność przeprowadzenia szerszego postępowania wyjaśniającego (art. 34 ust. 1 ustawy).

Mając na uwadze powyższe, w szczególności treści wypowiedziane przez cudzoziemca podczas kontroli granicznej, za niezasadny należy uznać także zarzut naruszenia art. 28 ust. 2 pkt 2) lit. a i b ustawy o cudzoziemcach oraz art. 6 ust. 2 dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2013/32/UE z dnia 26 czerwca 2013 r. w sprawie wspólnych procedur udzielania i cofania ochrony międzynarodowej.

Jak już wskazano powyżej zakres czynności podejmowanych przez organ Straży Granicznej w postępowaniu w sprawie odmowy wjazdu zależy od zakresu informacji zgromadzonych w trakcie odprawy granicznej. Kodeks graniczny Schengen nie reguluje procedury związanej z prowadzeniem postępowania administracyjnego w sprawie odmowy wjazdu na granicy, w tym czynności gromadzenia materiału dowodowego. W myśl zaś przepisów ustawy o cudzoziemcach, postępowanie w przedmiocie odmowy wjazdu jest postępowaniem ograniczonym do przeprowadzenia czynności wskazanych w art. 34 ust. 1 ustawy. i to jedynie wówczas gdy nie znajduje zastosowania ust. 2 tegoż przepisu.

Z uwagi na fakt, iż okoliczności niespełnienia przez cudzoziemca warunków niezbędnych do przekroczenia granicy nie budziły wątpliwości, organ I instancji, po dokonaniu wnikliwej oceny informacji zgromadzonych w trakcie odprawy granicznej, kierując się jednocześnie określoną w art. 12 k.p.a. zasadą szybkości i prostoty postępowania, podjął bez zbędnej zwłoki decyzję w przedmiocie odmowy wjazdu. Nie budzi bowiem żadnych wątpliwości, że cudzoziemiec, który podczas odprawy granicznej deklaruje osobiste, natury rodzinnej powody wjazdu do Polski, lecz nie posiada wymaganej wizy, dokumentów uzasadniających cel wjazdu ani środków finansowych niezbędnych na zamierzony okres pobytu, nie spełnia warunków niezbędnych do przekroczenia granicy.

W związku z faktem, iż na gruncie rozpoznawanej czynności z zakresu kontroli granicznej nie budziły wątpliwości organu co do zasadności odmowy wjazdu skarżącego na terytorium RP, organowi I instancji nie można zarzucić również obrazy przepisów art. 67 k.p.a. w zw. z art. 34 ust. 1 ustawy o cudzoziemcach, zobowiązujących organ do sporządzenia protokołu "z każdej czynności postępowania, mającej istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy".

Należy nadto zauważyć, że ani przepis art. 34 ustawy o cudzoziemcach, ani przepisy kodeksu granicznego Schengen nie wskazują, aby fakt sporządzenia notatki urzędowej z rozmowy z cudzoziemcem mającym zamiar przekroczyć granicę RP miał rodzić domniemanie istnienia wątpliwości co do spełnienia warunków niezbędnych do przekroczenia granicy. Brak jest również jakichkolwiek racjonalnych argumentów przemawiających za uznaniem, że funkcjonariusz nie ma prawa do udokumentowania faktu niezgłoszenia przez cudzoziemca wniosku o udzielenie ochrony międzynarodowej. W ocenie Sądu, notatka urzędowa sporządzona w dniu [...] marca 2017 r. potwierdza jedynie konieczność zastosowania w sprawie art. 34 ust. 2 ustawy, a nie jak wywodzi strona skarżąca art. 34 ust. 1.

Tym samym wbrew stanowisku skarżącego, orzekającym w sprawie organom nie można także zarzucić naruszenia art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 w zw. z art. 80 k.p.a. w zakresie opisanym w skardze. W sytuacji bowiem, gdy w sprawie omawianej brak było jakichkolwiek wątpliwości co do niedopuszczalności skarżącego na terytorium RP, wnioskowane przez niego dowody nie mogły mieć wpływu na rozstrzygnięcie sprawy. Fakty, których dotyczyły zostały bowiem wyjaśnione w oparciu o złożone przez stronę w trakcie kontroli granicznej w dniu [...] marca 2017 r. oświadczenia. Podkreślenia wymaga przy tym, że stosownie do art. 78 § 1 k.p.a., żądanie strony dotyczące przeprowadzenia dowodu należy uwzględnić, jeżeli przedmiotem dowodu jest okoliczność mająca znaczenie dla sprawy, chyba że okoliczności te stwierdzone są wystarczająco innym dowodem. Ocena tego, czy dany dowód ma znaczenie dla sprawy czy też nie, należy do organu administracyjnego. Zgodnie ze stanowiskiem sformułowanym w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 marca 1986 r. (sygn. akt III SA 1160/85), "Odmowa przeprowadzenia przez organ odwoławczy dowodu dla wyjaśnienia okoliczności już bezspornie wyjaśnionych przez organ I instancji nie jest naruszeniem przepisów postępowania administracyjnego, które miało wpływ na wynik sprawy".

Sąd podzielił tym samym stanowisko organu odwoławczego, iż dodatkowe przesłuchania, których domagał się skarżący, w żadnym stopniu nie stanowiłyby dowodu na okoliczność, że cudzoziemiec deklarował jako przyczynę wjazdu do Polski chęć ubiegania się o udzielenie ochrony międzynarodowej. Bez znaczenia pozostaje bowiem to, co cudzoziemiec oświadczał osobom trzecim, czy też przedstawicielom organizacji pozarządowych przed przyjazdem na granicę, jak również jaką dokumentację od nich otrzymał. Dla organu administracji wiążąca w tym przypadku była jedynie wola samego cudzoziemca wyrażona przez niego osobiście w sposób bezpośredni i świadomy w toku odprawy granicznej. Co istotne, z ustaleń poczynionych przez Sąd z urzędu wynika także, że oświadczenia złożone w trakcie kontroli granicznej przez matkę i brata skarżącego (skargi których rozpoznawane są także przez WSA w W-wie sygn. akt IV SA/Wa 2102/17 i IV SA/Wa 2101/17), podróżujących wraz z cudzoziemcem, co do powodów wjazdu i pobytu na terytorium RP pozostawały w zgodzie z jego oświadczeniami. Z kolei jak słusznie wskazał organ odwoławczy Pani M. K. (autorka oświadczenia) nie była obecna podczas odprawy granicznej cudzoziemca, nie miała zatem rzeczywistej wiedzy odnośnie tego, jakiej treści oświadczenia w jej toku składał.

Sąd podzielił także stanowisko organu odwoławczego, w zakresie tego, iż w postępowaniu prowadzonym w sprawie odmowy wjazdu na granicy nie ma również znaczenia opinia dotycząca stanu psychicznego brata strony – S. A.

Na rozstrzygnięcie sprawy nie mogła mieć także wpływu podnoszona przez skarżącego argumentacja co do faktu próby złożenia wniosku o przyznanie mu ochrony międzynarodowej. O przyjęciu wniosku o udzielenie ochrony międzynarodowej decydują wyłącznie okoliczności towarzyszące czynnościom kontroli granicznej prowadzonej wobec cudzoziemca. Skarżący wbrew twierdzeniom nie wykazał, aby w toku kontroli granicznej deklarował treści, z których można było wywieść potrzebę złożenia wniosku o udzielenie ochrony międzynarodowej. Wskazać należy, że warunkiem odstępstwa od wydania decyzji o odmowie wjazdu, o którym mowa w art. 28 ust. 2 pkt 2 ustawy o cudzoziemcach, jest:

1.przyjęcie od cudzoziemca deklaracji zamiaru złożenia wniosku o udzielenie ochrony międzynarodowej w przypadku, o którym mowa w art. 28 ust. 1 ustawy z dnia 13 czerwca 2003 r. o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, tj. gdy z przyczyn leżących po stronie Straży Granicznej przyjęcie takiego wniosku nie jest możliwe, lub

2. przyjęcie od cudzoziemca wniosku o udzielenie ochrony międzynarodowej.

Podkreślenia wymaga, że przepisy ustawy z dnia 13 czerwca 2003 r. o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej w art. 26 ust. 1 stanowią, że przyjęcie przez komendanta placówki lub oddziału Straży Granicznej od cudzoziemca wniosku o udzielenie ochrony międzynarodowej następuje wyłącznie na skutek zgłoszenia przez niego osobiście chęci ubiegania się o tego rodzaju ochronę. Wniosek przyjmowany jest przez funkcjonariusza Straży Granicznej na formularzu, którego wzór określił w drodze rozporządzenia Minister Spraw Wewnętrznych, a cudzoziemiec osobiście udziela wymaganych informacji i odpowiedzi na zadawane pytania. Co do zasady, przyjęcie wniosku następuje zatem w dniu, w którym cudzoziemiec zadeklarował zamiar jego złożenia. W wyjątkowych jedynie sytuacjach, gdy z przyczyn leżących po stronie organu Straży Granicznej wniosek nie może być przyjęty w dniu, w którym cudzoziemiec stawił się do siedziby organu, cudzoziemiec jest informowany o terminie i miejscu jego przyjęcia (art. 28 tej ustawy). Taka sytuacja nie zachodziła w niniejszej sprawie.

Także zarzut obrazy przez organ odwoławczy art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. poprzez utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji jest nietrafny. Organ I instancji wydał rozstrzygnięcie w sprawie w oparciu o obowiązujące przepisy prawa oraz zgromadzone wystarczające środki dowodowe. Wobec bezspornego, bo opartego na oświadczeniu skarżącego, ustalenia przyczyn dla których cudzoziemiec chciał wjechać na terytorium Polski, Komendant Placówki Straży Granicznej w [...] w sposób nie budzący wątpliwości ustalił stan faktyczny niniejszej sprawy. Poczynione ustalenia pozwoliły na przyjęcie, że cudzoziemiec swym zachowaniem wypełnił przesłanki skutkujące uniemożliwieniem mu wjazdu na terytorium RP. Skarżący nie posiadał dokumentów uprawniających do wjazdu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej w dniu [...] marca 2017 r., a w trakcie odprawy granicznej deklarował, iż cel jego wjazdu i pobytu na tym terytorium jest wyłącznie osobisty (jedzie z bratem który chce trenować lekkoatletykę w Polsce). W przypadku stwierdzenia okoliczności, o których mowa w art. 28 ust. 1 pkt 1 ustawy o cudzoziemcach, wydanie decyzji o odmowie wjazdu jest obligatoryjne i nie mieści się w ramach tzw. uznania administracyjnego. Organy zasadnie orzekły więc o odmowie wjazdu.

Odnosząc się z kolei do zarzutu naruszenia przez organ odwoławczy art. 65 § 1 k.p.a. w zw. z art. 8 k.p.a, poprzez nieuwzględnienia dołączonego przez pełnomocnika skarżącego dokument z dnia 27 marca 2017 r. wraz z tłumaczeniem przysięgłym sporządzony zatytułowanego "wniosek o udzielenie ochrony międzynarodowej", wskazać należy, że wniosek ten, jak słusznie uznał organ nie spełnia ani wymogów prawnych ani formalnych tego rodzaju wniosku. Komendant Główny Straży Granicznej, wskazał w swoim rozstrzygnięciu, iż nie jest właściwy do przyjęcia wniosku o udzielenie ochrony międzynarodowej, ani do procedowania w tym zakresie. Nie posiada również kompetencji do umożliwienia stronie złożenia takiego wniosku, umożliwienia stronie wjazdu na terytorium RP czy też przekazania tegoż wniosku Szefowi Urzędu do spraw Cudzoziemców. Przepis art. 24 ustawy z dnia 13 czerwca 2016 r. o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej stanowi, że cudzoziemiec składa wniosek o udzielenie ochrony międzynarodowej jedynie za pośrednictwem komendanta oddziału lub komendanta placówki Straży Granicznej. W myśl art. 26 ust. 1 przywołanej ustawy, wnioskodawca składa wniosek o udzielenie ochrony międzynarodowej osobiście. W sytuacji stawienia się przez cudzoziemca do odprawy granicznej i zadeklarowaniu przez niego osobiście, bezpośrednio w chwili przekraczania granicy RP potrzeby ubiegania się o ochronę międzynarodową, taki wniosek zostanie przez komendanta placówki Straży Granicznej przyjęty. Na wolę złożenia wniosku o udzielenie ochrony międzynarodowej składa się całość wypowiedzi cudzoziemca podczas odprawy granicznej. Natomiast, jeżeli w trakcie szczegółowej odprawy przeprowadzanej na drugiej linii kontroli granicznej, cudzoziemiec podaje wyłącznie ekonomiczne lub osobiste, natury rodzinnej przyczyny wjazdu, tak jak miało to miejsce w omawianej sprawie, komendant placówki Straży Granicznej obowiązany jest wszcząć postępowanie w przedmiocie odmowy wjazdu na granicy. Tak więc, jeżeli zamiarem skarżącego było złożenie wniosku o udzielenie tego rodzaju ochrony winien zgłosić ten zamiar w chwili stawienia się do odprawy granicznej w przejściu granicznym w [...]. Z uprawnienia do złożenia wniosku o udzielenie ochrony międzynarodowej, skarżący nie mógł więc skorzystać przy wnoszeniu odwołania od decyzji o odmowie wjazdu, albowiem nie byłby to wniosek, o którym mowa w art. 3 dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2013/32/UE z dnia 26 czerwca 2013 r. Mając na uwadze, że zgodnie z art. 33 ust. 3 ustawy o cudzoziemcach decyzja o odmowie wjazdu, podlega natychmiastowemu wykonaniu. A zgodnie z art. 14 ust. 4 kodeksu granicznego Schengen, Straż Graniczna zapewnia, aby obywatel państwa trzeciego, któremu odmówiono wjazdu, nie wjechał na terytorium państwa członkowskiego. W myśl ust. 3 tegoż przepisu, złożenie odwołania od decyzji o odmowie wjazdu nie ma skutku zawieszającego w stosunku do decyzji o odmowie wjazdu, nie są też uzasadnione zarzuty skargi dotyczące obrazy art. 24 ust. 1 i art. 30 ust. 1 pkt 6 ustawy o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej poprzez utrzymanie w mocy decyzji organy I instancji, pomimo nieudzielenia skarżącemu pomocy tłumacza podczas przesłuchania w ramach kontroli granicznej, w trakcie którego skarżący zadeklarował wolę ubiegania się o ochronę międzynarodową na terytorium RP. Trzeba podkreślić, że w myśl przepisu art. 30 ust. 1 pkt 6 ustawy o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, organ Straży Granicznej właściwy do przyjęcia wniosku o udzielenie ochrony międzynarodowej zapewnia pomoc tłumacza przy składaniu wniosku o udzielnie ochrony międzynarodowej. W niniejszej sprawie ów przepis nie miał zaś zastosowania, albowiem cudzoziemiec nie deklarował podczas kontroli granicznej w dniu [...] marca 2017 r. chęci złożenia wniosku o udzielenie ochrony międzynarodowej na terytorium RP, a co za tym idzie Komendant Placówki Straży Granicznej w [...] nie przyjmował od niego wniosku o tego rodzaju ochronę.

Na marginesie należy wskazać, że analiza akt sprawy wbrew twierdzeniom skarżącego pozwalała na przyjęcie, że skarżący posługuje się językiem [...] (treść podpisanego przez niego pełnomocnictwa sporządzonego w tym języku, podpis skarżącego po [...] pod oświadczeniem sporządzonym przez M.K.).

Reasumując, Sąd uznał, że orzekające w sprawie organy wydając zaskarżone decyzje nie naruszyły obowiązujących przepisów prawa. Postępowanie przeprowadzone zostało z poszanowaniem zasady prawdy obiektywnej sformułowanej w art. 7 k.p.a. Materiał dowodowy zebrany i rozpatrzony został, zgodnie z art. 77 § 1 k.p.a., w sposób wyczerpujący a strona miała możliwość brania udziału w postępowaniu. Organy dokonały oceny powoływanych twierdzeń na podstawie całokształtu materiału dowodowego zgodnie z treścią art. 80 k.p.a. Przeprowadzanie wnioskowanych w toku postępowania dowodów nie było zasadne, albowiem nie istniały żadne wątpliwości co do przebiegu zdarzeń, składających się na proces kontroli granicznej prowadzonej wobec cudzoziemca. Dlatego też w żadnym wypadku nie można mówić, że w sprawie doszło naruszenia przepisów postępowania mogących mieć wpływ na wynik sprawy. Zaskarżona decyzja Komendanta Głównego Straży Granicznej utrzymująca w mocy decyzję Komendanta Placówki Straży Granicznej w [...] jest merytorycznie zasadna i zgodna z prawem.

W świetle powyższego Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie działając na podstawie art. 151 P.p.s.a oddalił skargę.