Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 526/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2014-07-24 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6170 Adwokaci i aplikanci adwokaccy
Hasła tematyczne: Aplikacje prawnicze
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 78d
journal: Dz.U. 2009 nr 146 poz 1188
law: Ustawa z dnia 26 maja 1982 r. Prawo o adwokaturze - tekst jednolity.
article: art. 7, 8, 77 par. 1, 80, 107 par. 3, 127
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 2, art. 64 ust. 1, 2, 3, art. 70
journal: Dz.U. 1997 nr 78 poz 483
law: Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. uchwalona przez Zgromadzenie  Narodowe w dniu 2 kwietnia 1997 r., przyjęta przez Naród w referendum konstytucyjnym w dniu  25 maja 1997 r., podpisana przez Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej w dniu 16 lipca 1997 r.
journal: Dz.U. 2009 nr 163 poz 1302
law: Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 24 września 2009 r. w sprawie przeprowadzania egzaminu radcowskiego.
article: art. 6 ust. 4
journal: Dz.U. 2005 nr 31 poz 266
law: Ustawa z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego - tekst jedn.
article: art. 10
journal: Dz.U. 1964 nr 16 poz 93
law: Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny.
article: art. 301
journal: Dz.U. 1964 nr 43 poz 296
law: Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Andrzej Czarnecki Sędziowie Sędzia WSA Urszula Wilk Sędzia WSA Dariusz Zalewski (spr.) Protokolant st. ref. Renata Lewandowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 lipca 2014 r. sprawy ze skargi J. B. na uchwałę Komisji Egzaminacyjnej II stopnia przy Ministrze Sprawiedliwości w celu rozpatrzenia odwołań od wyników egzaminu adwokackiego z dnia [...] grudnia 2013 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia wyników egzaminu adwokackiego oddala skargę


UZASADNIENIE

I. Stan sprawy przedstawia się następująco:

Komisja Egzaminacyjna II stopnia przy Ministrze Sprawiedliwości w celu rozpatrzenia odwołań od wyników egzaminu adwokackiego, uchwałą z dnia [...] grudnia 2013 r., nr [...], na podstawie art. 78h ust. 1, ust. 9 i ust. 12 ustawy z dnia 26 maja 1982 r. – Prawo o adwokaturze (Dz. U. z 2009 r. Nr 146, 1188 ze zm.) w związku z art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., po rozpatrzeniu odwołania J. B., nazywanego dalej: "skarżącym", od uchwały Nr [...] z dnia [...] kwietnia 2013 r. Komisji Egzaminacyjnej do przeprowadzenia egzaminu adwokackiego z siedzibą w [...], w sprawie ustalenia egzaminu adwokackiego, utrzymała w mocy zaskarżoną uchwałę.

Do wydania zaskarżonej decyzji doszło w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy:

1. W dniach [...] - [...] marca 2013 r. skarżący przystąpił do egzaminu adwokackiego.

2. Komisja Egzaminacyjna do przeprowadzenia egzaminu adwokackiego w 2013 r. z siedzibą w [...], uchwałą Nr [...] z dnia [...] kwietnia 2013 r., na podstawie art. 78f ust. 1 ustawy – Prawo o adwokaturze stwierdziła, że skarżący uzyskał wynik negatywny z egzaminu adwokackiego. W uzasadnieniu wskazano, że skarżący uzyskał ocenę niedostateczną z pierwszej części egzaminu stanowiącej zestaw pytań testowych, uzyskując 56 punktów, dostateczną z drugiej części egzaminu (prawo karne), dostateczną z trzeciej części egzaminu (prawo cywilne), dostateczną z czwartej części egzaminu (prawo gospodarcze) i dobrą z piątej części egzaminu (prawo administracyjne).

3. Pismem z dnia [...] maja 2013 r. skarżący wniósł odwołanie od uchwały Komisji Egzaminacyjnej z dnia [...] kwietnia 2013 r., zaskarżając ją w całości i zarzucając naruszenie art. 78d ustawy – Prawo o adwokaturze poprzez zamieszczenie w zestawie pytań testowych, stanowiącym pierwszą część egzaminu adwokackiego, pytań o nr: 26, 30, 40, 46, które zostały zredagowane w sposób nieprawidłowy, nieprecyzyjny, niejasny, dwuznaczny oraz pytań wymagających dla udzielenia prawidłowej odpowiedzi dodatkowych założeń, pominiętych w treści pytań, a następnie poprzez uwzględnienie przy ustalaniu oceny skarżącego z pierwszej części egzaminu adwokackiego wadliwych pytań, wskutek czego skarżący otrzymał on ocenę niedostateczną z tej części egzaminu, a w konsekwencji nie uzyskał pozytywnego wyniku z egzaminu adwokackiego.

4. Komisja Egzaminacyjna II stopnia przy Ministrze Sprawiedliwości, (nazywana dalej "Komisją Egzaminacyjną II stopnia"), przystępując do rozpatrzenia podniesionych przez skarżącego w odwołaniu zarzutów, wskazała na wstępie, że zgodnie z art. 78h ust. 12 ustawy – Prawo o adwokaturze, do postępowania przed komisją odwoławczą stosuje się odpowiednio przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego. Do rozpatrywania spraw w obu instancjach powołane zostały wieloosobowe organy szczególne o specyficznych kompetencjach (art. 78 ust. 1, art. 78h ustawy – Prawo o adwokaturze).

Funkcjonowanie komisji zostało uregulowane przez Ministra Sprawiedliwości rozporządzeniem z dnia 24 września 2009 r. w sprawie komisji egzaminacyjnej II stopnia przy Ministrze Sprawiedliwości do spraw odwołań od wyników egzaminu adwokackiego (Dz.U. z 2009 r. Nr 164, poz. 1315 ze zm.), wydanym na podstawie art. 78h ust. 14 pkt 4 ustawy – Prawo o adwokaturze.

Zgodnie z § 5 ust. 2 pkt 1 i ust. 3 cyt. rozporządzenia w toku postępowania odwoławczego istnieje obowiązek sporządzenia pisemnej opinii dotyczącej zasadności "zarzutów podniesionych w odwołaniu".

Komisja Egzaminacyjna II stopnia, mając na uwadze treść regulacji § 5 podała, że nie wyklucza ona kontroli poza zarzutami odwołania. Jeśli organ odwoławczy, rozpatrując odwołanie dostrzeże mankamenty w pracy niepodnoszone przez egzaminatorów Komisji I stopnia, ma obowiązek brania ich pod uwagę. Powołanie na takie uchybienie nie narusza zakazu reformationis in peius, gdy nie dochodzi do obniżenia oceny z zaskarżonej części egzaminu.

Treść odwołania w sposób bezsporny dowodzi, że skarżący zakwestionował niektóre z pytań testowych z pierwszej części egzaminu.

Komisja Egzaminacyjna II stopnia ustosunkowała się do zarzutów odnoszących się do poszczególnych zakwestionowanych pytań.

Pytanie nr 26 brzmiało: Zgodnie z ustawą o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego, po opróżnieniu lokalu przez najemcę kaucja podlega zwrotowi, po potrąceniu należności wynajmującego z tytułu najmu, w ciągu:

A) jednego miesiąca od dnia opróżnienia lokalu;

B) trzech miesięcy od dnia opróżnienia lokalu;

C) sześciu miesięcy od dnia opróżnienia lokalu.

W wykazie prawidłowych odpowiedzi wskazano na odpowiedź A, zaś jako prawidłową podstawę prawną art. 6 ust. 4 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego (Dz. U. z 2005 r., Nr 31, poz. 266 z późn. zm,), zgodnie z którym zawarcie umowy najmu może być uzależnione od wpłacenia przez najemcę kaucji zabezpieczającej pokrycie należności z tytułu najmu lokalu, przysługujących wynajmującemu w dniu opróżnienia lokalu. Kaucja nie może przekraczać dwunastokrotności miesięcznego czynszu za dany lokal, obliczonego według stawki czynszu obowiązującej w dniu zawarcia umowy najmu.

Kaucji nie pobiera się, jeżeli umowa: 1. Dotyczy najmu lokalu zamiennego lub socjalnego, 2. Jest zawierana w związku z zamiana lokalu, a najemca uzyskał zwrot kaucji bez dokonania jej waloryzacji.

Zwrot zwaloryzowanej kaucji następuje w kwocie równej iloczynowi kwoty miesięcznego czynszu obowiązującego w dniu zwrotu kaucji i krotności czynszu przyjętej przy pobieraniu kaucji, jednak w kwocie nie niższej niż kaucja pobrana.

Kaucja podlega zwrotowi w ciągu miesiąca od dnia opróżnienia lokalu lub nabycia jego własności przez najemcę, po potraceniu należności wynajmującego z tytułu najmu lokalu.

Skarżący, zakreślając odp. B, nie uzyskał za to pytanie punktu.

Zastrzeżenia skarżącego odnośnie tego pytania dotyczyły braku w pytaniu, po słowach po potrąceniu należności wynajmującego z tytułu najmu, słowa "lokalu", co skutkuje wadliwością pytania. Zdaniem skarżącego, "Gdyby autor testu sformułował pytanie nr 26 tak jak zostało to zaproponowane powyżej, nie powstałyby żadne wątpliwości co do tego, że prawidłową odpowiedzią była odpowiedź oznaczona literą "A". W sytuacji, w której zabrakło wskazanego dookreślenia o jaki najem chodzi, aby wskazać poprawną odpowiedź zdający musiał poczynić dodatkowe niedopuszczalne założenie, że chodzi o najem lokalu. Z drugiej zaś strony połączenie którejkolwiek odpowiedzi z pierwotnie sformułowaną treścią pytania nie tworzyło zdania zawsze prawdziwego".

Komisja Egzaminacyjna II stopnia uwagi skarżącego uznała za chybione, wskazując, że poza tytułem ustawy, do której odnosiło się pytanie, w każdej z odpowiedzi wskazano słowo lokal, co jednoznacznie wskazywało, do czego odnosi się pytanie. Poza tym skarżącemu znane były zasady egzaminu, a więc i to, że wśród pytań musi być odpowiedź prawidłowa i może być tylko jedna taka odpowiedź.

Pytanie było zatem skonstruowane w sposób prawidłowy, a możliwe było udzielenie tylko jednej dobrej odpowiedzi, która była wskazana w wykazie prawidłowych odpowiedzi.

Pytanie nr 30 brzmiało:

"Zgodnie z Kodeksem cywilnym, ubezwłasnowolnić częściowo można:

A) tylko osobę, która ukończyła 18 lat;

B) każdą osobę, która ukończyła 13 lat;

C) w wypadku wskazanym w ustawie również osobę, która nie ukończyła 18 lat".

Komisja Egzaminacyjna II stopnia wyjaśniła, że ze wskazanych w wykazie prawidłowych odpowiedzi przepisów art. 16 oraz 10 k.c. wynika, że ubezwłasnowolnić częściowo można osobę pełnoletnią (art. 16 k.c.), przy czym status osoby pełnoletniej uzyskuje każda osoba, która ukończyła lat 18 (art. 10 ust. 1 k.c.), ale i te osoby, które będąc małoletnimi zawarły związek małżeński, przez co uzyskały właśnie status osoby pełnoletniej (art. 10 ust. 2 k.c.).

W odpowiedzi B ujęto, że ubezwłasnowolnić częściowo można "każdą osobę", która ukończyła 13 lat, co nie jest prawdą, bo z przepisu art. 16 k.c. wynika, że ubezwłasnowolnić można osobę pełnoletnią. Osobą taką jest zaś tylko osoba, która ukończyła lat 18 lub zawarła związek małżeński (art. 10 ust. 2). Zatem każda osoba, która tylko ukończyła lat 13 nie może zostać ubezwłasnowolniona częściowo, albowiem nie jest spełniony żaden z tych dwóch warunków.

Z trzech odpowiedzi warunek prawidłowości spełniała zatem tylko odpowiedź C (art. 10 ust. 2 k.c.), albowiem także dodanie słowa "tylko" do odpowiedzi A oznacza, że jest ona wadliwa, skoro może zostać ubezwłasnowolniona także osoba, która nie skończyła lat 18-tu, o ile zawarła związek małżeński.

W konsekwencji Komisja Egzaminacyjna II stopnia uznała, że pytanie nr 30 zostało skonstruowane prawidłowo, jednoznacznie, a jedyną prawidłową odpowiedzią była odpowiedź C.

Komisja Egzaminacyjna II stopnia uwzględniała zarzuty skarżącego dotyczące nieprawidłowości w konstrukcji pytania nr 40, które brzmiało:

"Zgodnie z ustawą o kosztach sądowych w sprawach cywilnych, z mocy ustawy nie podlega opłacie sądowej:

A. pozew w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych rozpoznawanych przez sąd pracy i ubezpieczeń społecznych;

B. apelacja z zakresu prawa pracy, w której Wartość przedmiotu zaskarżenia nie przewyższa kwoty 50.000 zł.;

C. wniosek o udzielenie zabezpieczenia roszczenia niemajątkowego zgłoszony w piśmie rozpoczynającym postępowanie".

Zgodnie z wykazem winna być udzielona odpowiedź C, albowiem w myśl art. 68 pkt. 1 u.k.s.c. opłatę stałą pobiera się od wniosku o udzielenie zabezpieczenia roszczenia niemajątkowego, chyba że wniosek został zgłoszony w piśmie rozpoczynającym postępowanie.

Skarżący zaznaczył jako właściwą odpowiedź A i nie uzyskał zatem żadnego punktu. Zgodnie z art. 96 ustęp 1 pkt. 4 u.k.s.c. nie mają obowiązku uiszczenia kosztów sądowych pracownik wnoszący powództwo lub strona wnosząca odwołanie do sądu pracy i ubezpieczeń społecznych, z zastrzeżeniem art. 35 i 36. W art. 36 u.k.s.c. wskazano, że w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych i w sprawach odwołań rozpoznawanych przez sąd pracy i ubezpieczeń społecznych pobiera się opłatę podstawową w kwocie 30 zł wyłącznie od apelacji, zażalenia, skargi kasacyjnej i skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia. Odpowiedź B jest więc wadliwa, gdyż apelacja taka podlega opłacie.

Z analizy stylistyki art. 36 u.k.s.c. wynika, że w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych rozpoznawanych przez sąd pracy i ubezpieczeń społecznych nie pobiera się opłaty sądowej od pisma wszczynającego postępowanie. Z powyższego wynika, że w zakwestionowanym przez skarżącego pytaniu 40 prawidłowa jest odpowiedź A. Wprawdzie w odpowiedzi użyto określenia pozew, a nie odwołanie, jednak mając na uwadze definicję sprawy z zakresu ubezpieczeń społecznych zawartą w art. 476 § 2 i 3 k.p.c., zdaniem Komisji Egzaminacyjnej II stopnia, należało uznać to za błąd w konstrukcji pytania, gdyż sąd pracy i ubezpieczeń społecznych nie rozpoznaje spraw z zakresu ubezpieczeń społecznych wszczynanych przez wniesienie pozwu. Pismem wszczynającym to postępowanie przed sądem powszechnym jest wyłącznie odwołanie – art. 4779 k.p.c. – ubezpieczonego od decyzji organu rentowego lub odwołanie w razie niewydania przez organ rentowy decyzji w terminie 2 miesięcy od zgłoszenia roszczenia. Wytoczenie powództwa w tych sprawach jest niedopuszczalne.

Komisja Egzaminacyjna II stopnia nie uwzględniła stanowiska skarżącego co do wadliwości pytania nr 46, które brzmiało:

"Zgodnie z Kodeksem postępowania cywilnego, jeżeli powództwo jest wytoczone przez prokuratora na rzecz oznaczonej osoby, która nie przystąpiła do sprawy:

A. w charakterze strony powodowej przesłuchuje się prokuratora;

B. w charakterze strony powodowej przesłuchuje się osobę, na rzecz której prokurator wytoczył powództwo;

C. sąd nie może dopuścić dowodu z przesłuchania stron.

Skarżący zaznaczył odpowiedź A.

W wykazie prawidłowych odpowiedzi wskazano na odpowiedź B, a jako właściwą podstawę prawną - art. 301 k.p.c., zgodnie z którym jeżeli powództwo jest wytoczone przez prokuratora lub organizację pozarządową na rzecz oznaczonej osoby, przesłuchuje się w charakterze strony powodowej tę osobę, chociażby nie przystąpiła ona do sprawy.

Analiza treści pytania oraz wskazanego przepisu dowodzi bez żadnych wątpliwości, że pytanie jest prawidłowo skonstruowane, a tylko jedna odpowiedź - B - jest prawidłowa.

Uwagi skarżącego co do wadliwości konstrukcyjnej tego pytania, a oparte na innym charakterze zdań łączonych spójnikami "chociażby" oraz "każdy" nie przekładają się na akceptację tezy, że pytanie jest wadliwie skonstruowane. Przede wszystkim autor pytania wybrał rzeczywiście z dyspozycji przepisu art. 301 k.p.c. jedną sytuację, tj. nie przystąpienie do sprawy osoby, na rzecz której prokurator wytoczył powództwo. Nie oznacza to jednak, że w ten sposób nie można tworzyć pytań testowych. Niejednokrotnie przepisy zawierają w sobie różne normy i określają różne sytuacje, co do których ma zastosowanie konkretna norma prawna. Z przepisu art. 301 k.p.c. wynika, że to właśnie osoba na rzecz której wytoczono powództwo będzie przesłuchiwana w charakterze strony powodowej nawet wtedy, gdy nie przystąpiła ona do sprawy. Zatem osoba taka z mocy tego przepisu będzie przesłuchiwana w charakterze strony niezależnie od tego czy wstąpi czy też nie wstąpi do sprawy. Pozostałe odpowiedzi są więc oczywiście wadliwe.

Z zakwestionowanych pytań przez skarżącego zasadne było stanowisko co do pytania nr 40. Komisja Egzaminacyjna II stopnia przyznała stronie 1 punkt w związku z wadliwą konstrukcją tego pytania.

Z urzędu stwierdziła także wadliwość pytań oznaczonych numerami 10 oraz 28, za które skarżący nie otrzymał żadnego punktu (karta odpowiedzi).

W tym stanie rzeczy, Komisja Egzaminacyjna II stopnia uznała za konieczne przyznanie skarżącemu trzech dodatkowych punktów za pytania nr: 10, 28 oraz 40, za które uzyskał 0 punktów. Ostatecznie skarżący z testu uzyskał łącznie 59 punktów, co nadal stanowiło ocenę niedostateczną, stosownie do art. 78d ust. 9 pkt 1 lit. d ustawy - Prawo o adwokaturze.

5. Pismem z dnia [...] stycznia 2014 r. skarżący wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na uchwałę Komisji Egzaminacyjnej II stopnia z dnia [...] grudnia 2013 r., wnosząc o jej uchylenie wraz z uchwałą Komisji Egzaminacyjnej I stopnia.

Zaskarżonej uchwale skarżący zarzucił:

I. naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, tj. art. 78d ust. 1, 4, 9 pkt. 1 ustawy – Prawo o adwokaturze w zw. z art. 32 ust. 1 i 2 Konstytucji RP w zw. z art. 17 ust. 1 i ust. 2 Konstytucji RP i złamanie zasady równości wobec prawa zmierzające do naruszenia wolności wykonywania zawodu adwokata poprzez:

a) nieobniżenie progu punktowego, które pozwoliłoby na zdanie egzaminu zawodowego, w sytuacji przyznania racji skarżącemu w zakresie błędnego sformułowania trzech pytań na egzaminie adwokackim. W tym stanie rzeczy, wobec skarżącego zastosowano wyższe kryteria, niż wobec innych zdających - uzyskanie ponad 60% pozytywnych odpowiedzi. Skarżący nie może ponosić negatywnych konsekwencji błędów organów państwowych, więc korzystnie dla zdającego należy interpretować zakres progu punktowego. Skoro wg Komisji Egzaminacyjnej ilość pytań w teście uległa zmniejszeniu o 3 wadliwie postawione pytania, czyli aż o 3% z ogólnej ilości 100 pytań, to dla skarżącego zmniejszyła się ilość pytań, na które mógł udzielić odpowiedzi poprawnej odpowiedzi - spadła ilość "szans" na poprawną odpowiedź, jak i zwiększył się procent, jaki musiałby uzyskać względem innych zdających. Okoliczności te organy powinny uwzględnić na korzyść skarżącego i uznać, że część testowa egzaminu została zaliczona;

b) nieuznanie za nieprawidłowo skonstruowanych pytań: 26, 30 i 46 testu w sytuacji, gdy pytanie wraz z odpowiedziami nie mogą być uznane za prawidłowe, bowiem kryterium prawidłowości oznacza zgodność nie tylko z przepisami prawa, ale także zgodność pytania i odpowiedzi, w taki sposób, że wspólnie tworzą one zdanie prawdziwe bez dodatkowych założeń, a sformułowanie tych pytań jest nieprecyzyjne, niejasne i wieloznaczne.

Nawiązując do stanowiska Komisji Egzaminacyjnej II stopnia zawartego w uzasadnieniu zaskarżonej uchwały odnośnie poszczególnych pytań, skarżący podał, że w zakresie pytania 26 wskazał na wprowadzające w błąd sformułowanie "najem", a nie "najem lokalu", które zmuszało do poczynienia dodatkowych założeń. Skarżący podał, że Komisja Egzaminacyjna II stopnia nie dostrzegła, że nazwa ustawy nie może być kwalifikatorem poprawności odpowiedzi, bowiem zawiera sformułowanie "i zmianie Kodeksu cywilnego", więc nazwa ustawy nie usuwała żadnych wątpliwości, po drugie nazwa ustawy zawarta w pytaniu nie powinna decydować o możliwości wskazania poprawnej odpowiedzi. W ocenie skarżącego, pytanie było sformułowane nieprecyzyjnie i posiłkowanie się nazwą, a w konsekwencji zakresem normatywnym ustawy, co uczynił organ było w istocie posługiwaniem się założeniem wynikającym spoza treści pytania, a dotyczącym zakresu regulacji ustawy. Koniecznym jest bowiem porównanie treści regulacji w zakresie zmian w Kodeksie cywilnym.

Komisja Egzaminacyjna II stopnia zastosowała niedopuszczalną metodę ustalania prawidłowej konstrukcji pytania poprzez metodę eliminacji błędnych odpowiedzi (ma to również zastosowanie do pyt. nr 30), która nie pozwala na uznanie pytania i odpowiedzi za prawidłowe.

Skarżący nie zgodził się z Komisją Egzaminacyjną II stopnia, że w pytaniu nr 30 nie jest konieczne dokonanie założenia. Otóż odpowiedź z klucza odpowiedzi uznana za prawidłową - C, już w swoim sformułowaniu "w wypadku wskazanym w ustawie również osobę, która nie ukończyła 18 lat" wymusza stosowanie założenia. Skarżący wskazał na art. 1145 k.p.c. i nast., przepisy ustawy – Prawo prywatne międzynarodowe.

W zakresie pytania nr 46 Komisja Egzaminacyjna II stopnia zastosowała nieprawidłowe kryterium oceny możliwości zaznaczenia więcej niż jednej odpowiedzi, posługując się metodą eliminacji odpowiedzi, a nie wskazaniem przesłanek uznania odpowiedzi z klucza za oczywiści prawidłową. Metoda ta nie powinna być stosowana przy ocenie prawidłowości pytania i poprawnej odpowiedzi. Samo pytanie i odpowiedź powinny tworzyć zdanie bezwzględnie prawdziwe, bez odnoszenia się do pozostałych dwóch odpowiedzi;

II. naruszenie przepisów prawa materialnego, mające wpływ na wynik sprawy, tj. art. 64 ust. 1, 2 i 3 Konstytucji RP w zw. z art. 1 zd. 1 Protokołu nr 1 do konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności sporządzonego w Paryżu dnia 20 marca 1952 r. poprzez taką wykładnię prawa o adwokaturze, która narusza istotę praw człowieka do własności, które w świetle standardów sztrasburskich jest źródłem ochrony dla wykonywania wolnego zawodu, z pominięciem kryterium zdolności wynikającym z prawa człowieka do nauki wynikającym z art. 2 Konstytucji RP w zw. z art. 70 ust. 1 zd. 1 oraz ust. 4 Konstytucji RP, w zw. z art. 2 zd. 1 Protokołu 1 EKPCz w zw. z art. 13 ust. 2 lit. c) oraz lit. e) Międzynarodowego paktu praw gospodarczych, społecznych i kulturalnych;

III. naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 127 § 1 k.p.a. oraz w zw. z art. 140 k.p.a. w zw. z art. 7, 75 § 1 w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 80 k.p.a. oraz art. 140 k.p.a. w zw. z art. 107 § 1 i 3 k.p.a. poprzez:

a) nierozpoznanie zarzutów odwołania skarżącego lub niepełne ich rozpoznanie, co w konsekwencji oznacza powtórzenie i zaakceptowanie naruszeń przepisów dokonanych przez organ I Instancji

b) wadliwe sporządzenie uzasadnienia, które nie odnosiło się do wszystkich zarzutów postawionych przez skarżącego w sposób prawidłowy,

c) wadliwą ocenę materiału dowodowego i błędne ustalenia faktyczne w sprawie, zwłaszcza wobec zarzutu:

1) braku obniżenia progu procentowego do 60%, tj. takiego samego, jak dla innych zdających, gdzie okoliczność ta została matematycznie wskazana w odwołaniu, a organ II Instancji poświęcił tej kwestii dwie linijki uzasadnienia i nie podważył rozumowania skarżącego, że wobec niego faktycznie zastosowano inne wyższe kryteria niż wobec innych zdających,

2) niepełne rozpoznanie istoty kwestionowania pytań 26, 30 i 46 testu, gdzie organ II Instancji zastosował własne rozumowanie, więc osób wykonujących wiele lat zawód adwokata lub będących sędziami o najwyższych kompetencjach, doświadczeniu i wiedzy (Sędziowie SN i SA w Warszawie), a nie kryterium możliwości wprowadzenia w błąd treścią pytań zdającego, mającego zdecydowanie mniejszą wiedzę i doświadczenie, które jednak jest wystarczające do wykonywania zawodu adwokata o czym świadczą wyniki z części pisemnej skarżącego.

6. W odpowiedzi na skargę Komisja Egzaminacyjna II stopnia wniosła o jej oddalenie, stwierdzając, że przy wydawaniu zaskarżonej uchwały nie doszło do naruszenia wskazanych przez skarżącego przepisów.

II. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

1. Na wstępie wyjaśnić należy, iż zgodnie z przepisem art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269, ze zm.), kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów, wymienionych w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) - dalej: "p.p.s.a.", sprawowana jest przez sądy administracyjne w oparciu o kryterium zgodności z prawem. W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracji publicznej konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania, lub ewentualnie ustalenie, że decyzja lub postanowienie organu dotknięte jest wadą nieważności (art. 145 § 1 lit. a-c p.p.s.a.).

2. Zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Wykładnia powołanego przepisu wskazuje, że Sąd ma nie tylko prawo, ale i obowiązek dokonania oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego, nawet wówczas, gdy dany zarzut nie został w skardze podniesiony. Z drugiej jednak strony, granicą praw i obowiązków Sądu, wyznaczoną w art. 134 § 1 p.p.s.a. jest zakaz wkraczania w sprawę nową. Granice te zaś wyznaczone są dwoma aspektami, mianowicie: legalnością działań organu oraz całokształtem aspektów prawnych tego stosunku prawnego, który był objęty treścią zaskarżonego rozstrzygnięcia.

3. W sytuacji, kiedy skarga zarzuca naruszenie prawa materialnego oraz naruszenie przepisów postępowania, w pierwszej kolejności rozpoznaniu podlegają zarzuty naruszenia przepisów postępowania. Do kontroli subsumcji danego stanu faktycznego pod zastosowany przepis prawa materialnego można przejść dopiero wówczas, gdy okaże się, że stan faktyczny przyjęty w zaskarżonej decyzji bądź postanowieniu został ustalony z uwzględnieniem wymaganych przepisów postępowania, przez co ustalenie to nie było wadliwe albo nie zostało skutecznie podważone.

4. Kontrolując zaskarżoną uchwałę pod kątem powyższych kryteriów Sąd doszedł do przekonania, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem przy wydawaniu zaskarżonej uchwały nie doszło do naruszenia przez Komisję Egzaminacyjną II stopnia przepisów prawa.

5. Na wstępie należy podkreślić rolę sądu administracyjnego, który nie jest trzecią komisją egzaminacyjną, lecz jedynie bada czy organ nie dopuścił się rażących uchybień, czy dysponował niezbędnym materiałem dowodowym uzasadniającym rozstrzygnięcie sprawy i czy dokonał wszechstronnej oceny okoliczności faktycznych istotnych dla takiego rozstrzygnięcia. Jest to więc kontrola prawidłowości postępowania poprzedzającego wydanie uchwały i jego zgodności z art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 K.p.a.

6. Zgodnie z art. 78d ust. 2 ustawy - Prawo o adwokaturze egzamin adwokacki składa się z pięciu części pisemnych. Pierwsza część egzaminu adwokackiego polega na rozwiązaniu testu składającego się z zestawu 100 pytań zawierających po trzy propozycje odpowiedzi, z których tylko jedna jest prawidłowa oraz z karty odpowiedzi (art. 78d ust. 3 ustawy).

Druga część egzaminu adwokackiego, zgodnie z art. 78d ust. 5 Prawa o adwokaturze, polega na rozwiązaniu zadania z zakresu prawa karnego polegającego na przygotowaniu aktu oskarżenia lub apelacji, albo w przypadku uznania, iż brak jest podstaw do ich wniesienia, na sporządzeniu opinii prawnej w oparciu o opracowane na potrzeby egzaminu akta lub przedstawiony stan faktyczny.

Trzecia część egzaminu adwokackiego (art. 78d ust. 6 Prawa o adwokaturze) polega na rozwiązaniu zadania z zakresu prawa cywilnego polegającego na przygotowaniu pozwu lub wniosku albo apelacji, albo w przypadku uznania, iż brak jest podstaw do ich wniesienia, na sporządzeniu opinii prawnej w oparciu o opracowane na potrzeby egzaminu akta lub przedstawiony stan faktyczny.

Czwarta część egzaminu adwokackiego (art. 78d ust. 7 Prawa o adwokaturze) polega na rozwiązaniu zadania z zakresu prawa gospodarczego polegającego na przygotowaniu umowy albo pozwu lub wniosku albo apelacji, a w przypadku uznania, iż brak jest podstaw do ich wniesienia, na sporządzeniu opinii prawnej w oparciu o opracowane na potrzeby egzaminu akta lub przedstawiony stan faktyczny.

Piąta część egzaminu adwokackiego (art. 78d ust. 8 Prawa o adwokaturze) polega na rozwiązaniu zadania z zakresu prawa administracyjnego polegającego na przygotowaniu skargi do wojewódzkiego sądu administracyjnego lub skargi kasacyjnej do Naczelnego Sądu Administracyjnego albo w przypadku uznania, iż brak jest podstaw do ich wniesienia, na sporządzeniu opinii prawnej w oparciu o opracowane na potrzeby egzaminu akta lub przedstawiony stan faktyczny.

Egzamin został przeprowadzony w kolejności i w podziale na części wskazane w wymienionych przepisach zaś ocenę prac oparto na przepisach według stanu prawnego obowiązującego w dniu egzaminu.

Egzamin został przeprowadzony także zgodnie z trybem określonym w Rozdziale 4 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 24 września 2009 r. w sprawie przeprowadzania egzaminu adwokackiego (Dz. U. Nr 163, poz. 1301 ze zm.). Podane w przepisach tego rozporządzenia czasy na poszczególne części egzaminu były zachowane. Także pozostałe wymagania co do przeprowadzenia egzaminu odpowiadały określonym w Rozdziale 4 wymienionego rozporządzenia.

Podczas rozwiązywania zadań z części drugiej do piątej egzaminu adwokackiego zdający mogli korzystać z tekstów aktów prawnych i komentarzy oraz orzecznictwa (art. 78d ust. 12 Prawa o adwokaturze).

Z przebiegu egzaminu adwokackiego sporządzono niezwłocznie protokół, zgodnie z art. 78g ust. 1 Prawa o adwokaturze, który podpisali członkowie komisji egzaminacyjnej uczestniczący w egzaminie adwokackim.

Z kolei Komisja Egzaminacyjna II stopnia, zgodnie z § 5 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 24 września 2009 r. w sprawie komisji egzaminacyjnej II stopnia przy Ministrze Sprawiedliwości do spraw odwołań od wyników egzaminu adwokackiego (Dz. U. Nr 164, poz. 1315) odbyła posiedzenia, na których jej członkowie wskazani przez przewodniczącego sporządzili dla konkretnych odwołań opinie odnoszące się wyłącznie do poszczególnych zarzutów podnoszonych w odwołaniach.

7. Z art. 78e ust. 2 ustawy – Prawo o adwokaturze wynika, że oceny rozwiązania każdego z zadań z części drugiej do piątej egzaminu adwokackiego dokonują niezależnie od siebie dwaj egzaminatorzy z dziedzin prawa, których dotyczy praca pisemna, jeden spośród wskazanych przez Ministra Sprawiedliwości, drugi spośród wskazanych przez Naczelną Radę Adwokacką. Przepis ten w ust. 3 stanowi, że każdy z egzaminatorów sprawdzających pracę pisemną wystawia ocenę cząstkową i sporządza pisemne uzasadnienie wystawionej oceny cząstkowej i przekazuje je niezwłocznie przewodniczącemu komisji egzaminacyjnej, który załącza wszystkie uzasadnienia ocen cząstkowych dotyczące prac zdającego do protokołu z przebiegu egzaminu.

Jak wynika z orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego, dopiero spełnienie wszystkich przesłanek wymienionych w przywołanym powyżej przepisie, pozwala na wystawienie oceny pozytywnej z danej części egzaminu adwokackiego.

W wyroku z dnia 13 lutego 2014 r., sygn. akt II GSK 1929/12, Naczelny Sąd Administracyjny, analizując relację przepisów art. 365 ust. 2 oraz 364 ust. 10 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o radcach prawnych, stanowiących odpowiednik art. 78e ust. 2 oraz 78d ust. 10 ustawy – Prawo o adwokaturze, skonstatował, że: "W zależności od stopnia przygotowania do wykonywania omawianego zawodu przez osobę przystępującą do egzaminu wynik ten powinien być jeden, pozytywny albo negatywny, przy czym tylko spełnienie wszystkich ustawowych kryteriów zaproponowanego rozwiązania uprawnia oceniających do przejścia do skali ocen pozytywnych (od celującej do dostatecznej)".

8. W zakresie zarzutów skarżącego naruszenia prawa materialnego poprzez nieuznanie za nieprawidłowo skonstruowanych pytań 26, 30 i 46 testu w sytuacji, gdy pytanie wraz z odpowiedziami nie mogą być uznane za prawidłowe, w ocenie Sądu, nie są one zasadne.

Pytanie nr 26 brzmiało: Zgodnie z ustawą o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego, po opróżnieniu lokalu przez najemcę kaucja podlega zwrotowi, po potrąceniu należności wynajmującego z tytułu najmu, w ciągu:

A) jednego miesiąca od dnia opróżnienia lokalu;

B) trzech miesięcy od dnia opróżnienia lokalu;

C) sześciu miesięcy od dnia opróżnienia lokalu.

W wykazie prawidłowych odpowiedzi wskazano na odpowiedź A, zaś jako prawidłową podstawę prawną podano art. 6 ust. 4 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego (Dz. U. z 2005 r., Nr 31, poz. 266 z późn. zm,), zgodnie z którym zawarcie umowy najmu może być uzależnione od wpłacenia przez najemcę kaucji zabezpieczającej pokrycie należności z tytułu najmu lokalu, przysługujących wynajmującemu w dniu opróżnienia lokalu. Kaucja nie może przekraczać dwunastokrotności miesięcznego czynszu za dany lokal, obliczonego według stawki czynszu obowiązującej w dniu zawarcia umowy najmu. Kaucji nie pobiera się, jeżeli umowa: 1. Dotyczy najmu lokalu zamiennego lub socjalnego, 2. Jest zawierana w związku z zamiana lokalu, a najemca uzyskał zwrot kaucji bez dokonania jej waloryzacji. Zwrot zwaloryzowanej kaucji następuje w kwocie równej iloczynowi kwoty miesięcznego czynszu obowiązującego w dniu zwrotu kaucji i krotności czynszu przyjętej przy pobieraniu kaucji, jednak w kwocie nie niższej niż kaucja pobrana. Kaucja podlega zwrotowi w ciągu miesiąca od dnia opróżnienia lokalu lub nabycia jego własności przez najemcę, po potraceniu należności wynajmującego z tytułu najmu lokalu.

Skarżący, zakreślając odp. B, nie uzyskał za to pytanie punktu i podniósł, że w pytaniu nr 26 po słowach po potrąceniu należności wynajmującego z tytułu najmu, słowa "lokalu" skutkuje wadliwością pytania. Według skarżącego w pytaniu zabrakło dookreślenia o jaki najem chodzi, aby wskazać poprawną odpowiedź zdający musiał poczynić dodatkowe niedopuszczalne założenie, że chodzi o najem lokalu a połączenie którejkolwiek odpowiedzi z pierwotnie sformułowaną treścią pytania nie tworzy zdania zawsze prawdziwego.

Sąd zauważa, że pytanie nr 26 nie zostało sformułowane w sposób, który sugerowałby, że poza tytułem ustawy, do której odnosiło się pytanie, w każdej z odpowiedzi wskazano słowo lokal, co jednoznacznie wskazywało, do czego odnosi się pytanie. Pytanie było zatem skonstruowane w sposób prawidłowy, jednoznaczny i nie budzący wątpliwości. Możliwe było udzielenie tylko jednej dobrej odpowiedzi, która była wskazana w wykazie prawidłowych odpowiedzi.

9. Odnosząc się do zarzutów dotyczących kwestionowanego pytania nr 30 Sąd uznał, że zostało ono sformułowane w sposób prawidłowy i właściwą odpowiedzią na to pytanie była odpowiedź B. Skarżący podniósł w skardze, że wszystkie odpowiedzi do tego pytania są wadliwe.

Pytanie nr 30 brzmiało:

"Zgodnie z Kodeksem cywilnym, ubezwłasnowolnić częściowo można:

A) tylko osobę, która ukończyła 18 lat;

B) każdą osobę, która ukończyła 13 lat;

C) w wypadku wskazanym w ustawie również osobę, która nie ukończyła 18 lat".

Ze wskazanych w wykazie prawidłowych odpowiedzi przepisów art. 16 oraz 10 k.c. wynika, że ubezwłasnowolnić częściowo można osobę pełnoletnią (art. 16 k.c.), przy czym status osoby pełnoletniej uzyskuje każda osoba, która ukończyła lat 18 (art. 10 ust. 1 k.c.), ale i te osoby, które będąc małoletnimi zawarły związek małżeński, przez co uzyskały właśnie status osoby pełnoletniej (art. 10 ust. 2 k.c.). W odpowiedzi B ujęto, że ubezwłasnowolnić częściowo można "każdą osobę", która ukończyła 13 lat, co nie jest zgodne z prawdą ponieważ z przepisu art. 16 k.c. wynika, że ubezwłasnowolnić można osobę pełnoletnią. Osobą taką jest zaś tylko osoba, która ukończyła lat 18 lub zawarła związek małżeński (art. 10 ust. 2). Zatem każda osoba, która tylko ukończyła lat 13 nie może zostać ubezwłasnowolniona częściowo, albowiem nie jest spełniony żaden z tych dwóch warunków. Wobec powyższego z trzech odpowiedzi na to pytanie testowe warunek prawidłowości spełniała wyłącznie odpowiedź C (art. 10 ust. 2 k.c.). Dodanie słowa "tylko" do odpowiedzi A oznacza, że jest ona wadliwa, skoro z art. 10 ust. 2 k.c. wynika wprost, że może zostać ubezwłasnowolniona osoba, która nie skończyła 18 lat pod warunkiem, że zawarła związek małżeński uzyskując w ten sposób status osoby pełnoletniej. W ocenie Sądu powyższe oznacza, że Komisja Egzaminacyjna II stopnia prawidłowo uznała, że pytanie nr 30 zostało skonstruowane prawidłowo, jednoznacznie, a jedyną prawidłową odpowiedzią była odpowiedź C.

10. W ocenie Sądu, Komisja Egzaminacyjna II stopnia zasadnie nie uwzględniła stanowiska skarżącego (skarżący zaznaczył odpowiedź A), co do wadliwości pytania nr 46, które brzmiało:

"Zgodnie z Kodeksem postępowania cywilnego, jeżeli powództwo jest wytoczone przez prokuratora na rzecz oznaczonej osoby, która nie przystąpiła do sprawy:

A. w charakterze strony powodowej przesłuchuje się prokuratora;

B. w charakterze strony powodowej przesłuchuje się osobę, na rzecz której prokurator wytoczył powództwo;

C. sąd nie może dopuścić dowodu z przesłuchania stron.

W wykazie prawidłowych odpowiedzi wskazano na odpowiedź B, a jako właściwą podstawę prawną - art. 301 k.p.c., zgodnie z którym jeżeli powództwo jest wytoczone przez prokuratora lub organizację pozarządową na rzecz oznaczonej osoby, przesłuchuje się w charakterze strony powodowej tę osobę, chociażby nie przystąpiła ona do sprawy. Analiza treści pytania oraz wskazanego przepisu dowodzi bez żadnych wątpliwości, że pytanie jest prawidłowo skonstruowane, a tylko jedna odpowiedź - B - jest prawidłowa. Uwagi skarżącego co do wadliwości konstrukcyjnej tego pytania oparte są na innym charakterze zdań łączonych spójnikami "chociażby" oraz "każdy", w ocenie Sądu, nie powodują prawdziwości jego tezy, że pytanie jest wadliwie skonstruowane. Co prawda autor pytania wybrał z dyspozycji przepisu art. 301 k.p.c. jedną sytuację, tj. kiedy nie przystąpienie do sprawy osoby, na rzecz której prokurator wytoczył powództwo. Takie jednak jest dokładnie literalne brzmienie przepisu i w pytanie postawiony jest w jaki sposób rozwiązać dokładnie taką sytuację jak przedstawił to ustawodawca w dyspozycji przepisu art. 301 k.p.c.

Sąd zgadza się z oceną Komisji Egzaminacyjnej II stopnia, że niejednokrotnie przepisy zawierają w sobie różne normy i określają różne sytuacje, co do których ma zastosowanie konkretna norma prawna. Z przepisu art. 301 k.p.c. wynika, że to właśnie osoba na rzecz której wytoczono powództwo będzie przesłuchiwana w charakterze strony powodowej nawet wtedy, gdy nie przystąpiła ona do sprawy. Zatem osoba taka z mocy tego przepisu będzie przesłuchiwana w charakterze strony niezależnie od tego czy wstąpi czy też nie wstąpi do sprawy. Powyższe oznacza, że pozostałe odpowiedzi są w sposób oczywisty wadliwe.

11. W ocenie Sądu Komisja Egzaminacyjna II stopnia prawidłowo natomiast uwzględniała zarzuty skarżącego dotyczące nieprawidłowości w konstrukcji pytania nr 40, przyznając stronie 1 punkt w związku z wadliwą konstrukcją tego pytania, które brzmiało:

"Zgodnie z ustawą o kosztach sądowych w sprawach cywilnych, z mocy ustawy nie podlega opłacie sądowej:

A. pozew w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych rozpoznawanych przez sąd pracy i ubezpieczeń społecznych;

B. apelacja z zakresu prawa pracy, w której Wartość przedmiotu zaskarżenia nie przewyższa kwoty 50.000 zł.;

C. wniosek o udzielenie zabezpieczenia roszczenia niemajątkowego zgłoszony w piśmie rozpoczynającym postępowanie".

Prawidłowo Komisja Egzaminacyjna II stopnia stwierdziła również z urzędu wadliwość pytań oznaczonych numerami 10 oraz 28, za które skarżący nie otrzymał żadnego punktu (karta odpowiedzi). W ocenie Sądu te działania były prawidłowe i nie budziły wątpliwości skarżącego. Wobec powyższego Komisja Egzaminacyjna II stopnia prawidłowo przyznała skarżącemu trzy dodatkowe punkty za pytania nr: 10, 28 oraz 40, za które uzyskał 0 punktów. Ostatecznie skarżący z testu uzyskał łącznie 59 punktów, co nadal stanowiło ocenę niedostateczną, stosownie do art. 78d ust. 9 pkt 1 lit. d ustawy - Prawo o adwokaturze.

Reasumując Sąd nie stwierdził zatem błędnej konstrukcji zakwestionowanych pytań nr 26, 30 i 46. Zawierają one bowiem wyłącznie jedną poprawną odpowiedź, sformułowane są w sposób jasny i logiczny, odpowiadają zatem kryteriom, o których mowa w przepisach ustawy o adwokaturze. Powyższe pytania testowe egzaminu adwokackiego, w którym brał udział skarżący, nie odnoszą się do kwestii niejasnych, a odpowiedź na nie wynika expressis verbis z przepisów prawa. Nie można także uznać, że pytania te zostały skonstruowane w sposób niejasny i nieprecyzyjny oraz że udzielenie jednej prawidłowej odpowiedzi uzależnione było od rozstrzygnięcia kwestii budzących spory w doktrynie lub orzecznictwie.

12. Sąd nie dopatrzył się także naruszeń procedury przedmiotowego egzaminu adwokackiego. W aktach administracyjnych znajduje się stosowny protokół sprawdzenia testu podpisany przez członków Komisji. W ocenie Sądu nie są trafne zarzuty skarżącego odnośnie naruszenia wskazanych przez niego przepisów Konstytucji RP. W art. 32 ust. 1 Konstytucja ustanawia zasadę, wedle której wszyscy są wobec prawa równi i wszyscy mają prawo do równego traktowania przez władze publiczne. W ustępie 2 określono natomiast, że nikt nie może być dyskryminowany w życiu politycznym, społecznym lub gospodarczym z jakiejkolwiek przyczyny. W ocenie Sądu żaden ze wskazanych przepisów nie został naruszony. Z akt sprawy nie wynika by osoby uczestniczące w egzaminie adwokackim w roku 2013 nie były traktowane w sposób jednakowy, a skarżący nie przedstawił żadnych dowodów w powyższym zakresie. W ocenie Sądu zarówno komisja egzaminacyjna jak i Komisja Egzaminacyjna II stopnia działały na podstawie i w ramach przepisów prawa.

Sąd podziela ponadto ocenę organu, że nie jest trafny pogląd skarżącego w zakresie konieczności obniżenia wobec niego progu punktowego. Oczywiste jest, że fakt wadliwego sformułowania pytania na teście egzaminacyjnym nie może działać na niekorzyść strony. Jego efektem nie może być zatem pozbawienie skarżącego punktu za udzieloną niewłaściwą odpowiedź. Tym samym, jeżeli za odpowiedź na pytanie uznane jako wadliwe, został przyznany skarżącemu punkt, a więc punkt ten wówczas wliczany do wyniku skarżącego, powodując podwyższenie jego oceny. Nie jest więc uzasadniony pogląd, iż fakt wadliwości jakiegoś pytania powoduje, że powinien zostać obniżony próg punktowy potrzebny do uzyskania oceny dostatecznej. Zasada dodawanie punktów skarżącym za pytania uznane jako wadliwe, dotyczyło wszystkich zdających, którym komisje egzaminacyjne - działające jako organy I instancji - nie przyznawały punktów za pytania uznane za wadliwe. Oznacza to, iż w tym zakresie organy działały zgodnie z konstytucyjną zasadą równości wobec wszystkich uczestników egzaminów.

13. Odnośnie pozostałych zarzutów skargi, w ocenie Sądu, nie są zasadne zarzuty dotyczące naruszenia przepisów postępowania. Z przepisów art. 77 § 1, art. 80 k.p.a., wynika obowiązek wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego jak również jego wszechstronnego ocenienia. Organ odwoławczy oparł się na materiale dowodowym jaki stanowił materiał zgromadzony przed Komisją Egzaminacyjną. Został on poddany wszechstronnej analizie i ocenie, czego wyrazistą treścią jest sama uchwała i zawarte w niej uzasadnienie. W szczególności przedstawiona argumentacja prawna jest jej integralną częścią i stanowi szczegółowe odniesienie do przedstawionych przez skarżącego zarzutów. Uzasadnienie prawne, stosownie do art. 107 § 3 k.p.a., wskazuje wprost na zastosowane przepisy prawa, które zostały przyjęte za podstawę prawną rozstrzygnięcia i w dodatku zawiera wyjaśnienie dlaczego te przepisy mają zastosowanie.

W ocenie Sądu nie znajduje również uzasadnienia zarzut skargi, że przy rozpoznawaniu odwołania przez organ nastąpiło naruszenie zasad wynikających z przepisów art. 7, art. 80 k.p.a W orzecznictwie sądów administracyjnych podkreśla się, że w celu realizacji ww. zasad konieczne jest dokładne wyjaśnienie okoliczności, żądań i twierdzeń strony. Skarżona uchwała spełnia wszystkie powyższe wymogi. W jej uzasadnieniu Komisja Egzaminacyjna II stopnia w sposób precyzyjny i nie budzący wątpliwości przedstawiła argumenty i przepisy przemawiające za uznaniem, iż poglądy skarżącego w zakresie kwestionowanych pytań były nieprawidłowe.

W ocenie Sądu organ II instancji odniósł się także do najbardziej istotnych zarzutów odwołania. Odnośnie kwestionowanej oceny niedostatecznej z pierwszej części egzaminu, w ocenie Sądu, Komisja Egzaminacyjna II stopnia wyjaśniła powody, dla których uznała, że wobec uzyskania 59 punktów, ta część egzaminu została oceniona negatywnie, tym samym uzasadniła brak podstaw do podwyższenia oceny za tę część.

Uzasadnienie uchwały zawiera także wyjaśnienie, dlaczego argumenty skarżącego nie zostały uwzględnione. Zaskarżona uchwała zawiera uzasadnienie prawne i faktyczne. Wskazano w niej fakty, które organ uznał za udowodnione, dowody na których się oparł oraz dlaczego odmówił racji twierdzeniom skarżącego. Podkreślenia wymaga, iż NSA, rozpatrując sprawę dotyczącą egzaminu zawodowego - radcowskiego (przeprowadzanego według analogicznych jak egzamin adwokacki zasad) w wyroku z 19 marca 2013 r., II GSK 2333/11 trafnie stwierdził, iż: "Nie narusza bowiem dyspozycji art. 107 § 3 k.p.a. nie o dnie sienie się przez organ administracji do wszystkich argumentów odwołania, jeżeli wskazane i objaśnione przez ten organ w uzasadnieniu okoliczności przesądzają o trafności decyzji".

Wobec powyższego Sąd nie dopatrzył się naruszenia żadnego wskazanych w skardze przepisów K.p.a. m.in. art. 7, 77 § 1, 80, art. 107 § 3, 127 K.p.a. Uzasadnienie zaskarżonej uchwały zawiera bowiem wszystkie elementy wskazane w art. 107 § 3 K.p.a. a postępowanie w sprawie było prowadzone zgodnie ze wskazaniami zawartymi w art. 8 k.p.a., ocena materiału dowodowego nie wykraczała poza ramy swobodnej oceny dowodów i jako taka korzysta z ochrony przewidzianej w art. 80 K.p.a. Zgodnie z treścią tego przepisu "organ administracji publicznej ocenia na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona". Oznacza to, że organy w ocenie materiału dowodowego nie są skrępowane żadnymi regułami dowodowymi, a ustaleń faktycznych dokonują według własnego przekonania, na podstawie wszechstronnie rozważonego materiału dowodowego. Podkreślenia wymaga, że dopóki granice swobodnej oceny dowodów nie zostaną przez organ orzekający przekroczone, Sąd nie ma podstaw do podważania dokonanych w ten sposób ustaleń. Tak też jest w niniejszej sprawie. W ocenie Sądu Komisja Egzaminacyjna II stopnia zaś w sposób obszerny, szczegółowy i konkretny wyjaśniła, dlaczego rozwiązanie testowe zaproponowane przez skarżącego jest nieprawidłowe.

14. W ocenie Sądu nie jest zasadny również zarzut naruszenie przepisów prawa materialnego, mającego wpływ na wynik sprawy tj. art. 64 ust. 1, 2 i 3 Konstytucji RP w zw. z art. 1 zd. 1 Protokołu nr 1 EKPCz poprzez taką wykładnie prawa o adwokaturze, która naruszenia istotę prawa człowieka do własności, które w świetle standardów sztrasburskich jest źródłem ochrony dla wykonywania wolnego zawodu. Skarżący podnosił, że zupełnie zostało pominięte kryterium zdolności wynikające z prawa człowieka do nauki, które to kryterium wyniki z art. 2 Konstytucji RP w zw. z art. 70 ust. 1 zd. 1 oraz ust. 4 Konstytucji RP, w zw. 2: art. 2 zd. 1 Protokołu 1 EKPCz w zw. z art. 13 ust. 2 lit. c oraz e MPPGiK. Przepisy powyższe nie mogły mieć w sprawie zastosowania gdyż jak wskazywano powyżej Skarżący nie spełnił wymogów zawartych w ustawie prawo o adwokaturze obowiązujących w trakcie przeprowadzenia egzaminu tj. art. 78d ust. 3. Warunkiem zdania części pisemnej egzaminu było bowiem uzyskanie ponad 60% pozytywnych odpowiedzi, a tego warunku Skarżący nie spełnił. Poza tym polski ustawodawca ma prawo kształtowania przepisów dopuszczających do wykonywania zawodu adwokata, tak by dawały one rękojmię należytego wykonywania zawodu adwokata w rozumieniu art. 65 ustawy o adwokaturze. Zgodnie z art. 65 pkt 4 jednym z warunków jest zdanie egzaminu adwokackiego, czego skarżący nie uzyskał.

15. Mając na uwadze powyższe Sąd skargę oddalił na podstawie przepisu art. 151 p.p.s.a.