Wyrok WSA w Rzeszowie, sygn. akt II SA/Rz 829/08
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Data orzeczenia: 2009-03-26 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6019 Inne, o symbolu podstawowym 601
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 145 par. 1, pkt 1, litera c i art. 135
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 105 par. 1 w zw. z art. 7 i 77 par. 1
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący NSA Małgorzata Wolska Sędziowie WSA Jolanta Ewa Wojtyna NSA Ryszard Bryk /spr./ Protokolant st. sekr. sąd. Maria Kołcz po rozpoznaniu w Wydziale II Ogólnoadministracyjnym na rozprawie w dniu 26 marca 2009 r. sprawy ze skargi D. i J. Ż. na decyzję (...) Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego(...) z dnia (...) nr (...) w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego w sprawie utwardzenia działki budowlanej uchyla zaskarżoną decyzję i utrzymaną nią w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla miasta (...) z dnia (...) Nr (...)


UZASADNIENIE

II SA/Rz 829/08

U Z A S A D N I E N I E

Zaskarżoną decyzją z dnia [...]r., Nr [...],Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, po rozpatrzeniu odwołania D.Ż. i J.Ż. od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla Miasta K. z dnia [...] r., Nr[...], umarzającej postępowanie administracyjne w sprawie utwardzenia działki budowlanej nr 3150 położonej przy ul. W. w K. – utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.

W podstawie prawnej decyzji organ odwoławczy wymienił art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a.

W uzasadnieniu decyzji przytoczył, że organ I instancji w dniu [...]r. przeprowadził kontrolę na działce nr 3150 przy ul. W. w K. i stwierdził, że dokonano utwardzenia powierzchni w/w działki na ciągach komunikacyjnych przy budynku mieszkalnym i usługowym, w tym na odcinku 19,7 m i szerokości 3,5 m o nawierzchni bitumicznej, a w pozostałej części z zagęszczonego piasku, żwiru, odpadów pochodzących z zakładu kamieniarskiego /kawałki kamienia, płyty lastriko, kamienne/. Roboty zostały zakończone, ale inwestorzy Z. i J.D. nie przedstawili dokumentacji budowlanej i pozwolenia na budowę.

Brak jest również dokumentacji z okresu budowy budynku mieszkalnego. W trakcie rozprawy administracyjnej /11.03.2008 r./, Z.D. oświadczyła, że utwardzenie na działce nr 3150 wykonano w latach 1997-1998, w tym wyasfaltowano zjazd z ul. W. i odcinek dojazdu do posesji przy budynku mieszkalnym.

Natomiast J.Ż. przesłuchany w charakterze świadka zeznał, że utwardzenie przy warsztacie kamieniarskim wykonano po 2003 r. w warstwie grubości do 30-40 cm. Z zeznań jednego ze świadków wynika, że utwardzona droga dojazdowa na działce nr 3150 funkcjonowała od lat 60-tych i biegła od ul. W. do garażu na posesji Ż., lecz świadek nie przypomniał sobie w jakim zakresie droga była utwardzona i czy został podniesiony poziom terenu działki. Z zeznań pozostałych dwóch świadków wynika, że droga była utwardzona od dłuższego czasu i można było nią dojechać do posesji Ż., nie wiedzą jednak, czy wykonano dodatkowe utwardzenie i czy działka została podsypana. Postanowieniem z dnia [...]r., Nr [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla Miasta K. nałożył na Z. i J.D. obowiązek dostarczenia w terminie do dnia 30.05.2008 r. ekspertyzy technicznej wykonanego utwardzenia działki nr 3150.

Postanowieniem z dnia [...]r. Nr [...] organ II instancji uchylił powyższe postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla Miasta K. w części dotyczącej terminu i w tym zakresie wyznaczył termin dostarczenia ekspertyzy do dnia 13.06.2008 r., a w pozostałym zakresie utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. Inwestorzy Z. i J.D. wywiązali się z nałożonego obowiązku.

Organ I instancji decyzją z dnia [...]r. Nr[...], na podstawie art. 105 § 1 k.p.a. umorzył postępowanie administracyjne w sprawie utwardzenia działki budowlanej nr 3150 i w uzasadnieniu decyzji stwierdził, że stosownie do art. 30 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 7.07.1994 r. Prawo budowlane /Dz. U. z 2006 r., Nr 156, poz. 1118, z późn. zm./, wykonanie utwardzenia działek budowlanych wymaga uprzedniego zgłoszenia we właściwym organie architektoniczno-budowlanym i w związku z jego brakiem należało ocenić prawidłowość robót budowlanych na tle przepisów rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12.04.2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie /Dz. U. Nr 75, poz. 690, ze zm./, co z kolei zrodziło uzasadnione wątpliwości co do prawidłowości i jakości wykonanych robót budowlanych.

Zdaniem organu I instancji zachodzące wątpliwości uzasadniały zastosowanie art. 81c ust. 2 powołanego Prawa budowlanego, zatem nałożono na inwestorów obowiązek dostarczenia ekspertyzy technicznej. Następnie organ I instancji przeprowadził analizę przedłożonej w dniu 13.06.2008 r. ekspertyzy i stwierdził, że brak jest przeciwwskazań dotyczących użytkowania utwardzenia na działce nr 3150, w związku z czym wszczęte postępowanie jest bezprzedmiotowe.

W odwołaniu D.Ż. i J.Ż. zarzucili, że przedstawiona ekspertyza jest tendencyjna, stronnicza i opracowana została na korzyść D. Wskazali, że prace związane z utwardzaniem działki nr 3150 zostały wykonane nielegalnie, bez zezwolenia i bez właściwej dokumentacji technicznej.

Zarzucili, że nie uczestniczyli w oględzinach przeprowadzonych przez organ I instancji.

Dodali, że podczas każdego opadu deszczu są zalewani wodami opadowymi z działki inwestorów i są w stanie w terminie wyznaczonym przez urząd przedłożyć własną ekspertyzę techniczną, która wykaże, że w tym przypadku zostały naruszone warunki techniczne i wody opadowe zostały skierowane bezpośrednio na ich teren.

Wyjaśnili, że utwardzono nie tylko ciągi komunikacyjne, ale powierzchnię całej działki nr 3150 i woda opadowa z budynku D., jak również z hali produkcyjnej skierowana jest na ich działkę, co zmienia stosunki wodne i narusza interes osób trzecich.

Organ odwoławczy po przeanalizowaniu materiału dowodowego stwierdził, że zarzuty podniesione w odwołaniu nie są zasadne.

Dalej wyjaśnił, że przedmiotowa sprawa winna być rozpatrzona na tle przepisów ustawy z dnia 7.07.1994 r. Prawo budowlane /Dz. U. z 2006 r., Nr 156, poz. 1118, ze zm./, bowiem utwardzenie działki nr 3150 nastąpiło w trakcie obowiązywania tej ustawy. według art. 28 w/w ustawy w brzmieniu z okresu 1997 – 1998 na utwardzenie działki budowlanej było wymagane pozwolenie na budowę, natomiast w brzmieniu z okresu od 11.07.2003 r. /art. 30 ust. 1 pkt 2/, wymagane było zgłoszenie właściwemu organowi. Inwestorzy nie posiadają pozwolenia na budowę, ani też nie dokonali zgłoszenia, zatem sprawa podlega rozpatrzeniu w trybie art. 51 ustawy z dnia 7.07.1994 r. – Prawo budowlane /Dz. U. z 2006 r., Nr 156, poz. 1118, z późn. zm./. Na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego organ nakazuje zaniechanie dalszych robót budowlanych bądź rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części, bądź doprowadzenie obiektu do stanu poprzedniego albo nakłada obowiązek wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonywanych robót do stanu zgodnego z prawem, określając termin ich wykonania. W celu ustalenia czy utwardzenie powierzchni działki wykonane zostało zgodnie z prawem, niezbędne było sporządzenie ekspertyzy technicznej wykonanych robót. Dostarczona przez inwestorów ekspertyza została wykonana przez osobę posiadającą odpowiednie uprawnienia budowlane i będącą członkiem Okręgowej Izby Inżynierów Budownictwa.

W ekspertyzie oceniono prawidłowość wykonanych robót, ich zgodność z zasadami wiedzy technicznej oraz przepisami techniczno-budowlanymi.

Stwierdzono, że wykonanie utwardzenia terenu działki nie spowodowało zmiany stosunków wodnych na działce nr 3150, jak również na działkach sąsiednich, a także nie spowodowało zintensyfikowania napływu wody na teren sąsiedni, gdyż nawierzchnia utwardzenia od strony spornej jest przepuszczalna dla wody i umożliwia infiltrację wód opadowych na głębsze warstwy gruntu, a dodatkową zaporą dla napływu wód na działki sąsiednie jest cokół betonowy ogrodzenia. Ponadto w ekspertyzie stwierdzono, że roboty budowlane polegające na utwardzeniu części działki zostały wykonane prawidłowo, zgodnie z zasadami wiedzy technicznej oraz przepisami techniczno-budowlanymi, a materiały użyte do wykonania robót były jakościowo dobre i prawidłowo wbudowane.

W podsumowaniu stwierdzono, że wykonane utwardzenie może być użytkowane.

Wobec ustaleń ekspertyzy nie ma podstaw do wydania decyzji merytorycznej na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 1 lub 2 ustawy z dnia 7.07.1994 r. Prawo budowlane.

W takiej sytuacji istniały podstawy do umorzenia postępowania administracyjnego, jako bezprzedmiotowego /art. 105 § 1 k.p.a./.

Art. 105 § 1 k.p.a. stanowi, że gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe, organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania.

Odnosząc się do zarzutów zawartych w odwołaniu oraz do wniosku o ponowne przeprowadzenie wizji lokalnej, organ odwoławczy wyjaśnił, że organ I instancji w dniu 7.01.2008 r. przeprowadził kontrolę na działce nr 3150, zaś w dniu 11.03.2008 r. przeprowadził rozprawę administracyjną w siedzibie organu, w której odwołujący się uczestniczyli.

Zebrany materiał dowodowy jest wystarczający do wydania rozstrzygnięcia w sprawie. W toku postępowania administracyjnego, nie wpłynęła żadna inna ekspertyza, która podważałaby wiarygodność ekspertyzy przedłożonej przez inwestorów. Natomiast sprawa odprowadzania wód opadowych z budynku mieszalnego Z. i J.D. oraz z hali produkcyjnej nie była przedmiotem postępowania organu I instancji, nie może więc być również przedmiotem postępowania odwoławczego.

W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie za pośrednictwem organu odwoławczego, skarżący D. i J.Ż. przedstawili n/w zarzuty:

1) wykonana ekspertyza jest tendencyjna, uwzględnia tylko interesy jednej ze stron,

2) utwardzenie zostało wykonane nielegalnie, zaś nawierzchnia od strony skarżących jest nieprzepuszczalna i uniemożliwia infiltrację wód opadowych na głębsze warstwy gruntu,

3) cokół betonowy ogrodzenia nie stanowi dodatkowej zapory dla napływu wód na działki sąsiednie, gdyż poziom utwardzenia został wykonany do wysokości cokołu,

4) w ekspertyzie stwierdzono, że zostały utwardzone ciągi komunikacyjne, co jest nieprawdą, gdyż utwardzono całą sporną powierzchnię działki,

5) podnoszony argument, że od lat 60-tych istniała w tym miejscu utwardzona droga dojazdowa jest nieistotny dla sprawy,

6) poziom działki inwestorów został podniesiony o około 30 cm i utwardzony, ponadto zostały zmienione stosunki wodne, co naruszyło interes osób trzecich.

W konkluzji skargi, skarżący stwierdzili, że na spornej działce powinien być przywrócony stan poprzedni.

Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o oddalenie skargi i podtrzymał swoje stanowisko i motywy zawarte w zaskarżonej decyzji.

Uczestnicy Z. i J.D. w piśmie z dnia 5.02.2009 r., nazwanym odpowiedzią na skargę, wnieśli o oddalenie skargi i w polemice na zarzuty w niej podniesione, przytoczyli następujące kontrargumenty:

- zarzut, iż ekspertyza jest tendencyjna jest nieobiektywny, bowiem sporządzający ekspertyzę wykonał ją zgodnie z obowiązującym prawem, po uprzednim dokonaniu oględzin działki,

- zarzut, że nawierzchnia utwardzenia od strony działki skarżących jest nieprzepuszczalna, nie znajduje żadnego potwierdzenia, a w szczególności nie jest potwierdzony badaniem geologicznym,

- na działce uczestników nie tworzy się rozlewisko wodne z wód opadowych, co świadczy, iż woda wsiąka do gruntu i spływa w kierunku rzeki, która jest położona niżej niż teren działki uczestników,

- zarzuty zawarte w skardze /pkt 4 i 5/ są chybione i nieprawdziwe, bowiem skarżący zakupili dom mieszkalny w roku 1998 r., więc nie mogą posiadać wiadomości, jak wyglądała działka uczestników w latach 60-tych. Stan faktyczny był i jest taki, że zgodnie z naturalną rzeźbą terenu od ulicy K.S.W. w kierunku rzeki L., gdzie są usytuowane budynki skarżących i uczestników istnieje pochyłość terenowa. Skarżący kupując budynek od Pana J. wiedzieli, że pierwotny właściciel m. innymi sprzedał ten budynek ze względu na jego położenie w terenie /tzw. D. – niecka", do której ze wszystkich stron napływają wody gruntowe i opadowe.

Do chwili obecnej żaden organ stosowną decyzją prawomocną, nie stwierdził naruszenia przez uczestników stosunków wodnych na gruncie.

Na rozprawie sądowej dodała, że woda opadowa z ulicy W. spływa na działkę uczestniczki E.S., a dalej na działkę skarżących.

Uczestniczka E.S. pomimo prawidłowego zawiadomienia o terminie rozprawy nie stawiła się na rozprawę i w ogóle nie ustosunkowała się do zarzutów podniesionych w skardze. Także Gmina Miasto K. nie zajęła stanowiska w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje:

Skarga jest zasadna, głównie z przyczyn uwzględnionych przez Sąd z urzędu.

Na początku należy nawiązać do art. 1 § 2 ustawy z dnia 25.07.2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych /Dz. U. nr 153, poz. 1269, ze zm./ według którego wojewódzki sąd administracyjny kontroluje zaskarżoną decyzję pod względem zgodności z prawem. Z powołanego przepisu oraz z art. 133 § 1 i art. 134 § 1 ustawy z dnia 30.08.2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 153, poz. 1270, ze zm./, zwanej dalej skrótem p.p.s.a., wynika iż przy tej kontroli sąd I instancji bierze pod uwagę stan faktyczny i prawny istniejący w dacie wydania zaskarżonej decyzji i nie jest związany granicami skargi /zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną/, to zaś znaczy, że z urzędu uwzględnia naruszenia prawa o jakich nie wspomniano w skardze, wszakże pod warunkiem, że miały wpływ na wynik sprawy.

Zakres kontroli sądowoadministracyjnej określa również art. 135 p.p.s.a., który pozwala sądowi kontrolować inne akty administracyjne wydane we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy objętej skargą i stosować wobec tych aktów środki przewidziane w p.p.s.a., jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia.

Z akt administracyjnych i sądowych wynika następujący stan faktyczny sprawy:

J.Ż. pismem z dnia 14.12.2007 r. powiadomił Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla Miasta K., że utwardzono i podwyższono działkę sąsiednią nr 3150, skutkiem czego wody opadowe przelewają się na jego działkę i zalewają dom i garaż. Wskazany organ w trybie art. 81a ust. 2 ustawy z dnia 7.07.1994 r. – Prawo budowlane /Dz. U. z 2006 r., Nr 156, poz. 1118, ze zm./ - dalej: Prawo budowlane/ przeprowadził w dniu 7.01.2008 r. w obecności M.K. /zięć Z. i J.D./ kontrolę na działce nr 3150, położonej w K. i stwierdził, że w/w działka na odcinku od ulicy W. do budynku warsztatu jest utwardzona masą bitumiczną /asfaltem/ na długości 19,70 m i szerokości 3,50 m, a w pozostałej części utwardzenie jest wykonane z zagęszczonego piasku, żwiru, odpadów z warsztatu kamieniarskiego /płyty lastriko, marmur, granit/. M.K. oświadczył, że nie posiada dokumentacji budowlanej, pozwolenia na budowę dotyczących utwardzenia działki i dodał, że inwestorem wykonanych robót był jego teść J.D. Wymieniony organ nadzoru pismem z dnia 28.01.2008 r. powiadomił strony postępowania /Z. i J.D., D. i J.Ż., E.S. i Prezydenta Miasta K./, że z dniem 14.11.2007 r. wszczął z urzędu postępowanie administracyjne w sprawie utwardzenia działki budowlanej nr 3150, położonej przy ul. W. w K.

Z mapki ewidencyjnej oraz notatki służbowej z dnia 28.01.2008 r. wynika, że działka nr 3150 stanowi własność Z. i J.D. i graniczy z n/w działkami:

- nr, nr 3116/3 /ul. W./ i nr 3149/1 /Gmina Miasto K./,

- nr 3149/2 /D. i J.Ż./,

- nr 3151 /E.S./,

- nr 3148/2 – nie ustalono kto jest jej właścicielem lub w czyim jest posiadaniu.

W dniu 11.03.2008 r., organ I instancji w siedzibie organu przeprowadził rozprawę administracyjną i w jej toku Z.D. oświadczyła, że działka nr 3150 została utwardzona w latach 1997-1998 r. Natomiast J.Ż. oświadczył, że utwardzenie działki nr 3150 było wykonane po 2003 r. i ma grubość 30-40 cm.

Przesłuchany w charakterze świadka /tak podano w protokole/ potwierdził wcześniejszą wypowiedź /oświadczenie/ i dodał, że poziom utwardzenia jest zrównany z wysokością murka ogrodzeniowego pomiędzy działkami nr, nr 3150 i 3149/2. Na rozprawie była obecna E.S.

Świadkowie J.W., K.S., E.M. zeznali, że utwardzona droga dojazdowa na działce nr 3150 od ulicy W. do garażu na posesji Ż. funkcjonowała od lat 60-tych, albo od dłuższego już czasu. Dodatkowo świadek E.M., zeznała iż nie wie, czy podniesiono poziom terenu i czy wykonano dodatkowe utwardzenie działki.

Inwestorzy Z. i J.D. wykonali utwardzenie działki nr 3150 bez wymaganego pozwolenia na budowę, lub zgłoszenia.

Postanowieniem z dnia [...]r., wydanym na podstawie art. 81c ust. 2 – Prawa budowlanego z 1994 r., Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla Miasta K. nałożył na inwestorów obowiązek przedłożenia ekspertyzy technicznej wykonanego utwardzenia działki nr 3150, z określeniem zakresu niezbędnych robót do wykonania celem doprowadzenia ich do stanu zgodnego z prawem – w terminie do dnia 30.05.2008 r. Na skutek zażalenia Z. i J.D., Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem z dnia [...]r., Nr [...] uchylił postanowienie organu I instancji w części dotyczącej terminu przedłożenia organowi ekspertyzy i wyznaczył termin do jej przedłożenia do dnia 13.06.2008 r., zaś w pozostałym zakresie utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. Inwestorzy w zakreślonym terminie przedłożyli organowi I instancji ekspertyzę techniczną sporządzoną przez B.R. posiadającego uprawnienia m. innymi w zakresie projektowania w specjalności architektonicznej.

Załącznikiem ekspertyzy jest szkic sytuacyjny.

W ekspertyzie podano, że zjazd z ulicy W. o długości 19,70 m, szerokości 3,50 m i grubości 15 cm oznaczony jest na szkicu kolorem czarnym. Przebiega wzdłuż budynku mieszkalnego inwestorów i został wykonany przez inwestorów w latach 70-tych XX wieku, następnie w roku 1997 Gmina K. wykonała nakładkę na istniejącą nawierzchnię, co miało związek z przebudową chodnika ul. W.

Pochylenie tego odcinka wynosi 10% w kierunku zachodnim, czyli z działki inwestorów na działkę skarżących.

Pozostała część działki nr 3150 jest utwardzona zagęszczonym piaskiem, żwirem i gruzem budowlanym /płyty lastrico, kamienie/. Wskazane utwardzenie jest wykonane na odcinku na długości 20 m i szerokości 5,36 i 14,04 i ma grubość 15 cm.

Zaznaczone jest na szkicu kolorem brązowym.

W części zachodniej działki inwestorów pochylenie wynosi 5% w kierunku północnym.

Od strony zachodniej i północnej działki nr 3150 istnieje ogrodzenie na cokole betonowym o wysokości 8-12 cm.

W konkluzji ekspertyzy stwierdzono, że wykonane utwardzenie działki nr 3150 nie spowodowało zintensyfikowania napływu wody na teren sąsiedni, gdyż nawierzchnia utwardzenia od strony działki skarżących jest przepuszczalna dla wody i umożliwia infiltrację wód opadowych na głębsze warstwy gruntu, a dodatkową zaporą dla napływu wód na działki sąsiednie jest betonowy cokół ogrodzenia.

Roboty polegające na utwardzeniu działki zostały wykonane prawidłowo, zgodnie z zasadami wiedzy technicznej oraz przepisami techniczno-budowlanymi.

Utwardzenie działki nie spowodowało zmiany stosunków wodnych na działce nr 3150, jak również na terenach do niej przyległych, zatem nie naruszyło interesów osób trzecich. Materiały użyte do wykonania robót były jakościowo dobre i są prawidłowo wbudowane.

Wykonane utwardzenie może być użytkowane.

Na rozprawie sądowej skarżący przedstawili 28 zdjęć pokazujących pogranicze działki 3150 i działki skarżących nr 3149/2.

Ze zdjęć tych wynika, że przy ogrodzeniu między tymi działkami, na działce inwestorów ułożone są płyty betonowe o różnych wielkościach, zaś utwardzenie w niektórych miejscach jest zbliżone do wysokości cokołu ogrodzenia.

Na jednym ze zdjęć widoczna jest kratka ściekowa, usytuowana na działce skarżących.

Oceniając stan faktyczny sprawy należy podzielić stanowisko orzekających organów nadzoru budowlanego, że roboty budowlane polegające na utwardzeniu działki nr 3150 były zakończone w czasie obowiązywania Prawa budowlanego z 1994 roku.

Należy też podzielić stanowisko organów, iż do dnia wejścia w życie ustawy z dnia 27.03.2003 r. o zmianie ustawy – Prawo budowlane oraz o zmianie niektórych ustaw /Dz. U. Nr 80, poz. 718/ na utwardzenie działki budowlanej było wymagane pozwolenie na budowę /takie roboty nie były wymienione w art. 29/, zaś po wejściu w życie tej noweli, czyli od dnia 11.07.2003 r. wymagane jest zgłoszenie /art. 30 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego z 1994 r./. Organy przyjęły, że roboty budowlane polegające na wykonaniu utwardzenia działki budowlanej bez wymaganego pozwolenia na budowę albo zgłoszenia, nie są robotami o jakich mowa w art. 48 lub w art. 49b Prawa budowlanego z 1994 r., zatem rozpatrywały sprawę na tle art. 51 ust. 1 pkt 1 i 2 tego prawa, po czym kierując się konkluzją ekspertyzy, na podstawie art. 105 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego /dalej: k.p.a./ umorzyły postępowanie administracyjne, bo wykonane utwardzenie nie narusza przepisów technicznych, jak również interesów osób trzecich. Oznacza to pośrednio, że zdaniem organów utwardzenie działki budowlanej nie jest obiektem budowlanym /budowlą/ w rozumieniu art. 48 ust. 1 w zw. z art. 3 pkt 3 Prawa budowlanego z 1994 r., ale tej kwestii nie wyjaśniły. Zdaniem Sądu, brak takiego wyjaśnienia w tym przypadku, nie miał wpływu na wynik sprawy, bowiem utwardzenie działki budowlanej ze względu na jego funkcję było związane z budynkiem mieszkalnym i budynkiem warsztatu i służyło do użytkowania tych obiektów budowlanych, zatem utwardzenie należy zaliczyć do urządzenia budowlanego w znaczeniu art. 3 pkt 9 Prawa budowlanego z 1994 r.

Przy stosowaniu art. 51 Prawa budowlanego z 1994 r. organy nadzoru budowlanego mają obowiązek zbadać czy wykonane samowolnie roboty budowlane są wykonane z poszanowaniem uzasadnionych interesów osób trzecich /art. 5 ust. 1 pkt 9 w/w prawa/.

W przedmiotowej sprawie administracyjnej, kwestia sporna między stronami dotyczyła spływu wody opadowej z działki inwestorów na działkę skarżących, spowodowanego zdaniem skarżących przez utwardzenie i podwyższenie terenu działki nr 3150. Poruszona kwestia wiąże się z treścią § 29 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12.04.2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie /Dz. U. Nr 75, poz. 690/, który zakazuje dokonywania zmiany naturalnego spływu wód opadowych w celu kierowania ich na teren sąsiedniej nieruchomości i tym samym taka kwestia podlega reglamentacji prawa budowlanego.

W takim stanie rzeczy, nie zaistniała kolizja z przepisami ustawy z dnia 18.07.2001 r. – Prawo wodne w zw. z art. 2 ust. 2 pkt 2 Prawa budowlanego z 1994 r. /por. też postanowienie NSA z dnia 18.02.2005 r., OW 151/04 niepublikowane/.

W postępowaniu administracyjnym powinna być wyjaśniona kwestia sprowadzająca się do pytania, czy utwardzenie i podwyższenie działki nr 3150, w szczególności na pograniczu z działką nr 3149/2 powoduje przenikanie wód opadowych na teren działki skarżących.

Zebrany przez organy materiał dowodowy i jego ocena są niewystarczające do udzielenia jednoznacznej odpowiedzi na tak postawione pytanie, przede wszystkim z powodu naruszenia prawa procesowego, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy.

W piśmie z dnia [...]r. /k. 10 akt adm. I instancji/, Z.D. zamieściła wniosek dowodowy o przesłuchanie świadków m. innymi Z.J. zam. w K. przy ul. W. Wymienionego świadka organ I instancji nie przesłuchał i nie ustosunkował się do zgłoszonego w tym zakresie wniosku dowodowego, tym samym naruszył art. 10 § 1 k.p.a.

Na rozprawie administracyjnej przeprowadzonej w dniu 11.03.2008 r. stawiła się strona E.S., której działka oznaczona nr 3151 graniczy z działkami nr 3150 i 3149/2 /D. i skarżących/. Z protokołu rozprawy wynika, że organ nawet jej nie zapytał o stanowisko w sprawie. Na rozprawie sądowej Z.D. wyjaśniła, że woda opadowa z ulicy W. spływa na działkę E.S., a następnie na działkę skarżących. Przytoczona wypowiedź wskazuje, że E.S. powinna się ustosunkować do przytoczonej kwestii już w toku postępowania administracyjnego.

Na marginesie należy dodać, że organ i instancji na rozprawie administracyjnej przesłuchał stronę, tj. J.Ż. w charakterze świadka. Strona postępowania administracyjnego, nie może być równocześnie świadkiem. Strona może składać wyjaśnienia niedowodowe, zaś w sytuacji określonej w art. 86 k.p.a. może być przesłuchana w charakterze strony i wyjaśnienia złożone w tym trybie mają charakter dowodowy. Doszło również do naruszenia art. 80 k.p.a. Organy w ogóle nie oceniły przedłożonej ekspertyzy, a w szczególności nie sprawdziły, czy stan faktyczny na jakim opierał się rzeczoznawca mógł stanowić podstawę konkluzji ekspertyzy.

Dla prawidłowej oceny ekspertyzy, organ powinien przeprowadzić oględziny w celu ustalenia czy materiały użyte do utwardzenia działki nr 3150, w szczególności od strony działki skarżących umożliwiają infiltrację wód opadowych do warstwy gruntu na działce inwestorów. Na tą kwestię organ I instancji nie zwrócił uwagi w toku kontroli przeprowadzonej w dniu 7.01.2008 r., czyli przed wszczęciem postępowania administracyjnego. W trakcie rozprawy administracyjnej /11.03.2008 r./ Z.D. oświadczyła, że bezpośrednio przy murku ogrodzeniowym ułożone są płytki lastrico.

Zdjęcia pogranicza działek, przedstawionych przez skarżących ten stan rzeczy potwierdzają, wielkość płyt betonowych jest znaczna.

Widać również, że w niektórych miejscach wysokość utwardzenia płytami zrównuje się z wysokością cokołu ogrodzenia.

Taki stan rzeczy prima facie wywołuje wątpliwości, czy rzeczywiście woda opadowa z działki inwestorów w związku z wykonanym utwardzeniem nie przenika na działkę skarżących i czy faktycznie cokół ogrodzenia w każdym miejscu stanowi przeszkodę do przenikania wody na teren sąsiedniej działki.

Rzeczoznawca nie dokonał oględzin działki skarżących, zatem nie mógł odpowiedzieć na pytanie w jakim celu na działce skarżących nr 3149/2 została wbudowana kratka ściekowa, zatem nie odpowiedział na pytanie czy stanowi zabezpieczenie przed przenikaniem wody opadowej na dalszą część działki od strony działki inwestorów, czy od strony działki E.S.

Niewystarczający materiał dowodowy i brak skrupulatnej oceny ekspertyzy także z punktu widzenia zasad doświadczenia życiowego, stanowią naruszenie art. 7, art. 77 i art. 80 k.p.a., które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Z tego względu i na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c, art. 135 i art. 134 § 1 p.p.s.a. Sąd uchylił decyzje obu instancji.

Sąd nie stosował art. 152 p.p.s.a., bowiem decyzja umarzająca postępowanie administracyjne, nie nadaje się do wykonania.

Sąd nie orzekał o kosztach postępowania sądowego, bowiem skarżący w skardze, jak również na rozprawie sądowej nie zgłosili wniosku o przyznanie należnych im kosztów, zatem stosownie do art. 210 § 1 p.p.s.a. – utracili uprawnienie do żądania zwrotu kosztów.

O treści powołanego przepisu byli pouczeni w zawiadomieniu o terminie rozprawy /k. 24 akt sądowych/.

Przy ponownym rozpatrywaniu sprawy należy uwzględnić n/w wskazówki:

- na podstawie wypisu z ewidencji gruntów ustalić kto jest właścicielem działki nr 3148/2 i czy właściciel tej działki ma przymiot strony postępowania,

- przeprowadzić dowód z oględzin działki inwestorów, skarżących i E.S. z udziałem stron postępowania oraz osoby która sporządziła ekspertyzę, tj. B.R., a w trakcie oględzin należy zwrócić szczególną uwagę na utwardzenie działki inwestorów od strony działki skarżących, a w szczególności na jakiej długości i szerokości jest ona utwardzona płytami lastrikowymi lub betonowymi i na poziom utwardzenia /wysokość/ w stosunku do cokołu ogrodzenia. Ustalić i sprawdzić w jakim celu na działce skarżących umiejscowiony jest kanał ściekowy.

Zapytać E.S. o jej stanowisko w sprawie, a konkretnie jaki jest kierunek spływu wody opadowej z ulicy W. W toku oględzin przesłuchać też w charakterze świadka Z.J. na okoliczność w jakim czasie działka inwestorów od strony skarżących była utwardzona i czy przed utwardzeniem przenikała woda opadowa na działkę skarżących /Ż./,

- organ umożliwi stronom zadawanie pytań świadkowi, rzeczoznawcy i wypowiadania się co do przeprowadzonych dowodów,

- w zależności od wyniku oględzin i w razie potrzeby zleci rzeczoznawcy uzupełnienie ekspertyzy ze wskazaniem zakresu uzupełnienia.