Wyrok WSA w Kielcach, sygn. akt II SAB/Ke 23/11
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach
Data orzeczenia: 2011-11-23 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6092 Melioracje wodne, opłaty melioracyjne
659
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Marszałek Województwa
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 3 par. 2, art. 52 par. 3, art. 149 par. 1, art. 32, art. 151, art. 155
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 37 par. 1 i 2, art. 35 par. 1-3, art. 36 par. 1-3, art. 1
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 101 ust. 1 i 3,
journal: Dz.U. 2001 nr 142 poz 1591
law: Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym - t. jedn.
article: art. 70 ust. 3, art. 11 ust. 2 pkt 2,, art. 71 ust. 1 pkt 5 i 6,
journal: Dz.U. 2005 nr 239 poz 2019
law: Ustawa z dnia 18 lipca 2001 r. - Prawo wodne - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jacek Kuza (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Dorota Chobian, Sędzia WSA Dorota Pędziwilk- Moskal, Protokolant Starszy sekretarz sądowy Monika Zielińska, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 17 listopada 2011 roku sprawy ze skargi Gminnej Spółki Wodnej w Samborcu na bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania administracyjnego przez Marszałka Województwa Świętokrzyskiego w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej i wydania aktualnej ewidencji urządzeń melioracji szczegółowej oddala skargę.


UZASADNIENIE

W skardze z dnia 4 sierpnia 2011 r. złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach w dniu 8 sierpnia 2011 r. i zatytułowanej "skarga na bezczynność i przewlekłe postępowanie Świętokrzyskiego Zarządu Melioracji i Urządzeń Wodnych w Kielcach – Marszałka Województwa Świętokrzyskiego w sprawie wniosku o wydanie ewidencji urządzeń melioracji szczegółowej", Gminna Spółka Wodna w Samborcu powołując się na bezskuteczny upływ terminu 1 miesiąca od daty postanowienia Prezesa Krajowego Zarządu Gospodarki Wodnej w Warszawie zobowiązującego do załatwienia sprawy, wniosła o zobowiązanie Marszałka Województwa Świętokrzyskiego - Świętokrzyskiego Zarządu Melioracji i Urządzeń Wodnych w Kielcach do wydania:

1. aktualnej ewidencji urządzeń melioracji szczegółowej,

2. aktualnej dokumentacji cieku "Stara Gorzyczanka" wraz protokołami przeglądów,

3. aktów wewnętrznych określających sprawowanie zarządu i funkcjonowanie pompowni w Zajezierzu,

4. protokołów z jesiennych przeglądów wału przeciwpowodziowego rzeki Koprzywianki za okres od 2001 r.

- w terminie 14 dni od dnia doręczenia organowi odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy.

Skarżąca spółka wniosła też o wydanie postanowienia sygnalizacyjnego, o jakim mowa w art. 155 p.p.s.a. i poinformowanie organów zwierzchnich o tym fakcie.

W uzasadnieniu skargi podano, że w dniu 7 stycznia 2011 r. została wznowiona działalność Gminnej Spółki Wodnej w Samborcu, której celem jest przejęcie obowiązków od indywidualnych właścicieli działek, na których znajdują się urządzenia melioracji szczegółowej, a także usprawnienie odbudowy tych urządzeń na terenie Gminy Samborzec. Zgodnie z obowiązującymi przepisami zadania z zakresu ochrony przeciwpowodziowej województwa realizuje Marszałek Województwa za pośrednictwem Świętokrzyskiego Zarządu Melioracji i Urządzeń Wodnych w Kielcach. Strukturę organizacyjną, zasięg działania i zadania tej jednostki określa Statut i Regulamin wewnętrznego urzędowania, który przewiduje między innymi obowiązek prowadzenia i aktualizowania ewidencji urządzeń melioracyjnych, prowadzenie przeglądów urządzeń melioracji wodnych podstawowych i cieków naturalnych, dokonywanie wiosną i jesienią oraz po każdej powodzi przeglądu technicznego wałów. Na skutek wniosku skarżącej spółki o przesłanie odpisów ewidencji urządzeń melioracji wodnej szczegółowej, Świętokrzyski Zarząd Melioracji i Urządzeń Wodnych w Kielcach (dalej ŚZMiUW w Kielcach) przesłał kopie nieaktualnych map wraz z dokumentacją dawnej Gminnej Spółki Wodnej w Samborcu (dalej GSW w Samborcu) z 1984 r. Dokumentacja ta nie odpowiada w ocenie skarżącego wymogom, jakie stawia rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 30 grudnia 2004 r. w sprawie prowadzenia ewidencji wód, urządzeń melioracji wodnych oraz zmeliorowanych gruntów, ponieważ nie została zaktualizowana oraz nie doszło do zaewidencjonowania kilkudziesięciu urządzeń melioracji wodnej szczegółowej, które widnieją na mapach ewidencyjnych Gminy Samborzec. Brak tej ewidencji uniemożliwia natomiast egzekwowanie obowiązku z art. 77 ust. 1 Prawa wodnego, dotyczącego utrzymywania urządzeń melioracji wodnej szczegółowej przez właścicieli gruntów, bądź spółkę wodną której działalnością urządzenia te są objęte. Egzekucja ta jest bowiem możliwe wtedy, gdy konkretny rów ma status urządzenia melioracji szczegółowej nadany w ewidencji przez pracowników ŚZMiUW w Kielcach – Oddział Regionalny w Sandomierzu.

Powołując się na wyrok WSA w Lublinie z dnia 4 listopada 2010 r., II SAB/Lu 66/10, skarżący zarzucił, że przesłanie nieaktualnej ewidencji urządzeń melioracji szczegółowej na żądanie strony stanowi przedstawienie informacji innej niż ta, na którą oczekiwała GSW w Samborcu, co należy traktować jako nieudzielenie żądanej informacji.

Skarżący wyjaśnił dalej, że ponieważ ŚZMiUW w Kielcach przedłużał termin załatwienia sprawy nie podając przy tym powodów takiego stanu rzeczy, Gminna Spółka Wodna w Samborcu zwróciła się do organu wyższego stopnia – Prezesa Krajowego Zarządu Gospodarki Wodnej w Warszawie ze stosownym zażaleniem. W odpowiedzi organ ten wydał postanowienie z dnia 31 maja 2011 r., w którym wyznaczył miesięczny termin do załatwienia sprawy. Treść tego postanowienia jest w ocenie skarżącego wewnętrznie sprzeczna, ponieważ organ zakreślił termin do załatwienia sprawy, a z treści uzasadnienia wynika, że zażalenie było uzasadnione tylko co do jednego pisma strony z dnia 4 października 2010 r.

Zaniedbania ŚZMiUW w Kielcach w zakresie utrzymania, konserwacji i administrowania istniejącymi ciekami wodnymi, a także w zakresie ochrony przeciwpowodziowej uzasadnia,- zdaniem skarżącej spółki wydanie przez Sąd postanowienia sygnalizacyjnego.

Autor skargi podniósł również, że zaskarżona czynność administracyjna polegająca na wydaniu odpisu ewidencji urządzeń melioracji szczegółowej na podstawie art. 70 ust. 3 Prawa wodnego, jest inną czynnością, o jakiej mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. gdyż spełnia warunki określone w tym przepisie, w związku z czym skarżąca spółka może ubiegać się o wydanie odpisu tej ewidencji, której treść, formę i sposób prowadzenia określa prawo materialne - rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 30 grudnia 2004 r. w sprawie prowadzenia ewidencji wód, urządzeń melioracji wodnych oraz zmeliorowanych gruntów.

W odpowiedzi na skargę Marszałek Województwa Świętokrzyskiego wniósł o jej oddalenie. W jej uzasadnieniu podniósł, że sprawy, których dotyczy skarga nie były przedmiotem postępowania administracyjnego, jak również nie zachodziła potrzeba wydania decyzji administracyjnej. Kierowane do Świętokrzyskiego Zarządu Melioracji i Urządzeń Wodnych w Kielcach pisma Gminnej Spółki Wodnej w Samborcu mają charakter wniosków, do których mają zastosowanie przepisy Działu VIII Rozdziału 3 kpa. Podkreślił też, że Prezes Krajowego Zarządu Gospodarki Wodnej w Warszawie wydając postanowienie z dnia 31 maja 2011 r., w którym wyznaczył miesięczny termin do załatwienia sprawy, uznał za uzasadnione zażalenie skarżącej spółki jedynie w odniesieniu do pisma tej spółki z dnia 4 października 2010 r. Poza tym nie stwierdził przewlekłego prowadzenia sprawy. Odnosząc się do tego pisma organ wyjaśnił, że z uwagi na nawał pracy związanej z usuwanie skutków powodzi nie został dochowany termin odpowiedzi na wniosek zawarty w tym piśmie. Odpowiedzi udzielono jednak pismem z dnia 10 stycznia 2011 r. wyjaśniając, że ciek o nazwie "Gorzyczanka" zaliczany jest do tzw. wód pozostałych, na które przyznawane są z budżetu Państwa jedynie niewielki kwoty, nie gwarantujące wykonania regulacji tego rodzaju cieków. Następnie po otrzymaniu postanowienia Prezesa Krajowego Zarządu Gospodarki Wodnej w Warszawie z dnia 31 maja 2011 r., ŚZMiUW w Kielcach poinformował Gminną Spółkę Wodną w Samborcu, że nadal podtrzymuje stanowisko i wyjaśnienia zawarte w piśmie z dnia 10 stycznia 2011 r. co w ocenie organu oznacza, że nie pozostaje w bezczynności.

Odnosząc się do jednego z głównych żądań skargi dotyczących sporządzenia przez Marszałka Województwa Świętokrzyskiego nowej ewidencji melioracji wodnych szczegółowych i zmeliorowanych gruntów na terenie działalności spółki, organ wyjaśnił, że zgodnie z art. 70 ust. 3 Prawa wodnego, ewidencję urządzeń melioracji wodnych oraz zmeliorowanych gruntów prowadzi marszałek województwa, a w jego imieniu Świętokrzyski Zarząd Melioracji i Urządzeń Wodnych w Kielcach. Ewidencja ta jest prowadzona zgodnie z rozporządzeniem Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 30 grudnia 2004 r. w sprawie prowadzenia ewidencji wód, urządzeń melioracji wodnych oraz zmeliorowanych gruntów. Zgodnie z § 6 tego rozporządzenia, dane do ewidencji są wprowadzane z chwilą otrzymania dokumentów stanowiących podstawę do wpisu, wykazujące zaistniałe zwiększenie lub zmniejszenie stanu ilościowego urządzeń oraz zmeliorowanych gruntów, podlegających ewidencjonowaniu. Podstawę do wpisu stanowią m. in. dane wynikające z: dokumentacji powykonawczych robót zrealizowanych na koszt Skarbu Państwa, dokumentacji powykonawczych robót zrealizowanych przez właścicieli gruntów we własnym zakresie, operatów pomiarowych sporządzonych dla celów wymiaru opłat melioracyjnych. Na zlecenie Wojewódzkiego Zarządu Inwestycji Rolniczych w Tarnobrzegu, Zespół Usług Projektowych w Sandomierzu opracował w 1984 r. dokumentację techniczną dla Gminnej Spółki Wodnej w Samborcu. Na jej podstawie prowadzona jest obecna ewidencja urządzeń melioracji wodnych szczegółowych i zmeliorowanych gruntów. Dane znajdujące się w tej ewidencji zostały do niej wprowadzone na podstawie w/w dokumentacji. Do tej pory nie były zgłaszane zmiany, ani składane dokumenty, celem aktualizacji przebiegu tras rowów i granic terenów zmeliorowanych. Obecnie nie istnieje system prawny zbierania danych i finansowania aktualizacji ewidencji. Ustawodawca nie wyposażył Marszałka w narzędzia prawne i środki do pozyskiwania takich danych. Dane te powinni dostarczyć właściciele urządzeń, a nie żądać ich aktualizowania przez prowadzącego ewidencję. Gminna Spółka Wodna w Samborcu natomiast posiada wszelkie instrumenty prawne i administracyjne do działania w tym zakresie.

Organ wyjaśnił też, że nie posiada żadnej dokumentacji cieku "Stara Gorzyczanka", który zaliczany jest do tzw. cieków pozostałych.

Z dokumentów dołączonych do skargi i do odpowiedzi na nią wynika co następuje.

1. Odnośnie żądania wydania aktualnej ewidencji urządzeń melioracji szczegółowej.

Pismem z dnia 29 grudnia 2010 r. GSW w Samborcu zwróciła się do ŚZMiUW w Kielcach o zlecenie wykonania ewidencji urządzeń melioracji szczegółowej na terenie ośmiu sołectw gminy Samborzec.

Kolejnym pismem z dnia 17 stycznia 2011 r. GSW w Samborcu nawiązując do swego pisma z dnia 29 grudnia 2010 r. zwróciła się do ŚZMiUW w Kielcach o sporządzenie nowej aktualnej ewidencji urządzeń melioracji szczegółowej na terenie całej gminy, a nie tylko kilku wsi.

W piśmie z dnia 21 stycznia 2011 r. GSW w Samborcu zwróciła się do Kierownika Oddziału Regionalnego ŚZMiUW w Sandomierzu o wydanie: odpisów map z urządzeniami melioracji szczegółowej z terenu gminy Samborzec oraz wykazów stosownie do art. 70 ust. 3a Prawa wodnego.

Pismem z dnia 24 stycznia 2011 r. ŚZMiUW w Kielcach odpowiedział GSW w Samborcu na pismo z dnia 29 grudnia 2010 r. dotyczące, jak sam organ stwierdził "wykonania urządzeń melioracji szczegółowych z terenu gminy Samborzec". Organ wyjaśnił, że:

a). ewidencja jest prowadzona w wersji papierowej, a książka ewidencyjna urządzeń w postaci elektronicznej; są również opracowywane mapy cyfrowe oparte na mapach ewidencji gruntów,

b). zmiany w ewidencji urządzeń dokonywane są w oparciu o zgłoszenia gospodarzy urządzeń,

c). odbudowa urządzeń melioracji szczegółowej może następować siłami zainteresowanych lub z udziałem Skarbu Państwa i funduszy unijnych.

Pismem z dnia 10 lutego 2011 r. ŚZMiUW w Kielcach odpowiedział GSW w Samborcu na pismo z dnia 17 stycznia 2011 r. wyjaśniając, że z uwagi na znaczne koszty nie jest obecnie możliwe ponowne opracowanie mapy sytuacyjnej obszaru zmeliorowanego z uwzględnieniem dekapitalizacji urządzeń wynikłej z braku ich konserwacji przez właścicieli zmeliorowanych gruntów.

W piśmie z dnia 22 lutego 2011 r. ŚZMiUW w Kielcach odpowiedział GSW w Samborcu na wniosek z dnia 21 stycznia 2011 r. o wydanie map z urządzeniami melioracji szczegółowej wyjaśniając, że zostaną one przesłane osobną przesyłką na podstawie art. 27 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku.

Wspomnianym na wstępie zażaleniem z dnia 25 marca 2011 r. GSW w Samborcu zwróciła się do organu wyższego stopnia – Prezesa Krajowego Zarządu Gospodarki Wodnej w Warszawie między innymi o wyznaczenie Marszałkowi Województwa Świętokrzyskiego terminu załatwienia sprawy wydania ewidencji melioracji szczegółowej prowadzonej na podstawie rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 30 grudnia 2004 r.

W odpowiedzi na to zażalenie Prezesa Krajowego Zarządu Gospodarki Wodnej w Warszawie wydał postanowienie z dnia 31 maja 2011 r., w którym wyznaczył miesięczny termin do załatwienia sprawy, przy czym z uzasadnienia tego postanowienia wynika, że zażalenie zostało uznane za uzasadnione tylko w odniesieniu do pisma GSW w Samborcu z dnia 4 października 2010 r., które nie dotyczyło omawianej w niniejszym punkcie kwestii wydania aktualnej ewidencji urządzeń melioracji szczegółowej.

2. Odnośnie żądania wydania aktualnej dokumentacji cieku "Stara Gorzyczanka" wraz protokołami przeglądów.

Pismem z dnia 4 października 2010 r. GSW w Samborcu zwróciła się do ŚZMiUW w Kielcach o:

a). wygospodarowanie lub przesunięcie środków finansowych na wykonanie niezbędnych prac na cieku wodnym "Gorzyczanka",

b). przygotowanie kosztorysu prac na cieku "Gorzyczanka".

Wspomnianym w punkcie 1. pismem z dnia 29 grudnia 2010 r., GSW w Samborcu zwróciła się do ŚZMiUW w Kielcach między innymi o pozyskanie środków finansowych na pilne prace na cieku wodnym zaliczonym do tzw. pozostałych wód, nie precyzując jednak jakich.

W tej samej dacie tj. 29 grudnia 2010 r. GSW w Samborcu złożyła do ŚZMiUW w Kielcach kolejne pismo o pozyskanie środków pomocowych z Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich.

Pismem z dnia 10 stycznia 2011 r. ŚZMiUW w Kielcach odpowiedział GSW w Samborcu na pismo z dnia 4 października 2010 r. wyjaśniając, że organ nie może wykonać regulacji cieku "Gorzyczanka", ponieważ dysponuje zbyt małymi środkami na tzw. wody pozostałe (do których ciek "Gorzyczanka" się zalicza), których utrzymanie zgodnie z art. 11 ust. 4 Prawa wodnego należy do marszałka województwa jako zadanie z zakresu administracji rządowej. Ponadto organ zapowiedział, że problem rozwiąże wykonanie nowej melioracji i pompowni dla odprowadzania wody w czasie, gdy niemożliwe jest jej odprowadzanie grawitacyjnie śluzą wałową.

W piśmie z dnia 19 stycznia 2011 r. ŚZMiUW w Kielcach odpowiedział GSW w Samborcu na pismo z dnia 29 grudnia 2010 r. wyjaśniając procedurę wykonywania urządzeń melioracji wodnej szczegółowej (wniosek spółki wodnej, decyzja marszałka, dokumentacja, kosztorys, wniosek o przyznanie pomocy z Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich).

W kolejnym piśmie z dnia 10 lutego 2011 r. ŚZMiUW w Kielcach odpowiedział GSW w Samborcu na pismo z dnia 17 stycznia 2011 r. wyjaśniając, że ciek (bez sprecyzowania jaki) od 2007 r. figuruje jako pozostałe wody płynące, których utrzymanie należy do marszałka, ale organ nie ma możliwości technicznych i finansowych stałego obserwowania cieku oraz jego utrzymywania i konserwacji.

3. Odnośnie żądania wydania aktów wewnętrznych określających sprawowanie zarządu i funkcjonowanie pompowni w Zajezierzu.

Wspomnianym w punkcie 1. pismem z dnia 21 stycznia 2011 r. GSW w Samborcu zwróciła się do Kierownika Oddziału Regionalnego ŚZMiUW w Sandomierzu między innymi o udzielenie informacji kiedy uruchamia się drugą pompę w pompowni w Zajezierzu, jaki dokument to określa i od kogo to zależy.

W kolejnym piśmie z dnia 7 lutego 2011 r. GSW w Samborcu zwróciła się do ŚZMiUW w Kielcach z żądaniem udzielenia informacji na podstawie ustawy o dostępie do informacji publicznej, miedzy innymi co do tego, czy zgłoszona była do remontu stacja pompowni w Zajezierzu, gdyż nie mogą w niej równocześnie pracować obie pompy.

Wspomnianym w punkcie 1. pismem z dnia 22 lutego 2011 r. ŚZMiUW w Kielcach odpowiedział GSW w Samborcu na pytanie zawarte w piśmie z dnia 21 stycznia 2011 r. wyjaśniając, dlaczego w pompowni w Zajezierzu nie można włączyć dwóch pomp równocześnie. Organ nie powołał się jednak na jakikolwiek dokument, który to określa.

W przytoczonym w punkcie 1. zażaleniu z dnia 25 marca 2011 r. skierowanym do Prezesa Krajowego Zarządu Gospodarki Wodnej w Warszawie, GSW w Samborcu między innymi zażądała wyjaśnienia, dlaczego nie otrzymała pełnej odpowiedzi na pytania zawarte w piśmie do organu z dnia 7 lutego 2011 r.

Jak już wyżej wspomniano, w postanowieniu Prezesa Krajowego Zarządu Gospodarki Wodnej w Warszawie z dnia 31 maja 2011 r., nie uznano bezczynności, ani przewlekłości w załatwieniu innych pism GSW w Samborcu, niż pismo z dnia 4 października 2010 r.

4. Odnośnie żądania wydania protokołów z jesiennych przeglądów wału przeciwpowodziowego rzeki Koprzywianki za okres od 2001 r.

Wspomnianym w punkcie 3. pismem z dnia 7 lutego 2011 r. GSW w Samborcu zwróciła się do ŚZMiUW w Kielcach z żądaniem na podstawie art. 2, 10 i 14 ustawy o dostępie do informacji publicznej:

a). udzielenia informacji czy i ewentualnie kiedy zgłaszane były monity przez Oddział Regionalny ŚZMiUW w Sandomierzu w sprawie koniecznych prac na wale przeciwpowodziowym rzeki Koprzywianki w miejscowościach Złota, Andruszkowice i Zawisełcze,

b). przesłania kopii protokołów z przeglądów urządzeń melioracji podstawowej z terenu Oddziału Regionalnego w Sandomierzu, dokonanych w 2010 r.

W piśmie z dnia 2 marca 2011 r. GSW w Samborcu poinformowała Marszałka Województwa Świętokrzyskiego o zamiarze złożenia zażalenia, o jakim mowa w art. 37 kpa oraz między innymi o otrzymaniu protokołu przeglądu wału przeciwpowodziowego rzeki Koprzywianki z 19 kwietnia 2010 r.

W piśmie z dnia 11 marca 2011 r. będącym odpowiedzią na pismo GSW w Samborcu z dnia 7 lutego 2011 r. ŚZMiUW w Kielcach poinformował, że osobną przesyłką przesłano stronie kserokopie protokołów z przeprowadzonych przeglądów wałów z powiatu sandomierskiego z 2010 r.

W przytoczonym w punkcie 1. zażaleniu z dnia 25 marca 2011 r. skierowanym do Prezesa Krajowego Zarządu Gospodarki Wodnej w Warszawie, GSW w Samborcu między innymi zażądała wyjaśnienia, dlaczego nie otrzymała pełnej odpowiedzi na pytania zawarte w piśmie do organu z dnia 7 lutego 2011 r., przytoczone powyżej.

Na rozprawie w dniu 17 listopada 2011 r. Przewodniczący Zarządu GSW w Samborcu wyjaśnił, że skarżąca spółka nie przyjęła przesłanej jej przez ŚZMiUW w Kielcach w marcu 2011 r. dokumentacji z ewidencji urządzeń melioracji szczegółowej wraz z wykazem, ponieważ organ zażądał za nią ok. 1100 zł opłaty. Dokumentację tę jednak spółka uzyskała na zasadzie użyczenia od Gminy Samborzec, która za nią zapłaciła. Ponadto przedstawiciel skarżącego wyjaśnił, że w odpowiedzi na żądanie przesłania kopii protokołów z przeglądów urządzeń melioracji podstawowej z terenu Oddziału Regionalnego w Sandomierzu dokonanych w 2010 r., zawartego w piśmie z dnia 7 lutego 2011 r., organ przesłał wszystkie protokoły przeglądów wszystkich wałów z terenu powiatu sandomierskiego, ale z wiosny 2010 r., w tym i protokół z dnia 11 kwietnia 2010 r. dotyczący przeglądu wału rzeki Koprzywianki. Nie przesłał jednak protokołu z jesiennego przeglądu tego wału.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach zważył, co następuje:

|Postępowanie przed sądami administracyjnymi regulowane jest przepisami ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed |

|sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) dalej p.p.s.a. Zgodnie z treścią art. 3 § 1 p.p.s.a. sądy administracyjne |

|sprawują kontrolę działalności administracji publicznej. Stosownie do przepisu art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. w brzmieniu obowiązującym od |

|dnia 11 kwietnia 2011 r. (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.), kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne |

|obejmuje również orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy administracji. Treść |

|znowelizowanego art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. wydaje się wskazywać, że "przewlekłe prowadzenie postępowania" dotyczyć będzie okresu do |

|upływu terminu załatwienia sprawy. Stosownie bowiem do przepisów obowiązujących ustaw procesowych (np. art. 37 § 2 k.p.a.), po |

|bezskutecznym upływie tego terminu strona może podjąć przewidziane przez ustawę czynności zmierzające do usunięcia tego stanu, a |

|następnie wnieść skargę na bezczynność. Należy zauważyć, że przepisy ustaw regulujących postępowanie administracyjne ustalają z reguły |

|krótkie terminy załatwienia sprawy (zob. np. terminy załatwienia sprawy przewidziane w art. 35 § 1-3 k.p.a.). W tej sytuacji przewlekłe|

|prowadzenie postępowania wystąpi z reguły wówczas, gdy organ nie załatwi sprawy w terminie, nie pozostając równocześnie w bezczynności.|

|Najczęściej będą to przypadki nieuzasadnionego korzystania z możliwości wyznaczenia nowego terminu załatwienia sprawy (art. 36 § 1-3 |

|k.p.a.). Jednakże w tych wypadkach, w których ustawy szczególne przewidują dłuższe terminy załatwienia sprawy, aniżeli terminy |

|określone w art. 35 § 1-3 k.p.a., realna możliwość złożenia skargi na przewlekłe prowadzenie postępowania (polegające np. na |

|niepodejmowaniu czynności procesowych albo podejmowaniu ich w długich odstępach czasu) wystąpić może także w trakcie biegu wspomnianego|

|terminu (A. Kabat Komentarz Lex 2011 do art.3 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. t. 35). |

| |

Od dnia 17 maja 2011 r. stwierdzając bezczynność organu Sąd ma także obowiązek stwierdzenia, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (ustawa z dnia 20 stycznia 2011 r. o odpowiedzialności majątkowej funkcjonariuszy publicznych za rażące naruszenie prawa, Dz.U. Nr 34/2011 poz. 173).

Zgodnie z przepisem art. 37 § 1 kpa na niezałatwienie sprawy w terminie określonym w art. 35 kpa , w przepisach szczególnych, ustalonym w myśl art. 36 lub na przewlekłe prowadzenie postępowania stronie służy zażalenie do organu wyższego stopnia, a jeżeli nie ma takiego organu – wezwanie do usunięcia naruszenia prawa.

Należy ponadto wyjaśnić, że w przypadku skargi na bezczynność organu w postępowaniu o udostępnienie informacji o środowisku i jego ochronie, podobnie jak w przypadku skarg w przedmiocie dostępu do informacji publicznej, skarga nie musi być poprzedzona żadnym środkiem zaskarżenia na drodze administracyjnej. Kodeks postępowania administracyjnego nie ma bowiem zastosowania do udostępnienia informacji o środowisku i jego ochronie, ponieważ ta ustawa nie zawiera generalnego odesłanie do stosowania przepisów tego kodeksu, a zgodnie z art. 1 k.p.a. rozwiązania znajdujące się w tym akcie prawnym znajdują zastosowanie w sprawach administracyjnych rozstrzyganych w formie decyzji administracyjnej (a w sprawach dostępu do informacji o stanie i ochronie środowiska decyzje wydawane są w przypadku odmowy). Również ze szczegółowych przepisów ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko, dalej ustawa o udostępnianiu informacji o środowisku (Dz. U. Nr 199, poz. 1227), (które w pewnych sytuacjach przewidują odpowiednie stosowanie kpa, np. art. 19 ust. 2 pkt 1 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku), nie wynika możliwość stosowania kodeksu postępowania administracyjnego w sprawie bezczynności w zakresie udzielenia informacji o środowisku. Wykładnia językowa art. 52 § 3 p.p.s.a. (który określa warunki dopuszczalności wniesienia skargi) upoważnia do stwierdzenia, że przepis ten odnosi się do skarg na akty i czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4, a nie skarg na bezczynność w zakresie takich aktów i czynności. W sytuacji, gdy ustawodawca uzależnia zaskarżenie bezczynności od wniesienia środka zaskarżenia, czyni to w sposób wyraźny, np. art. 37 k.p.a., art. 101a ust. 1 w związku z art. 101 ust. 3 ustawy z dnia 8 czerwca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2001 r. Nr 142, poz. 1591 ze zm.). Co zaś się tyczy bezczynności dotyczącej wniosku o udostępnienie informacji o środowisku i jego ochronie, przepisu takiego brak (por. wyrok NSA z dnia 24 maja 2006 r., sygn. akt I OSK 601/05, wyrok WSA w Warszawie z dnia 24 marca 2006 r., sygn. akt II SAB/Wa 1/06 dotyczące skarg na bezczynność organu administracji publicznej w przedmiocie dostępu do informacji publicznej).

Przedstawione rozważania są o tyle istotne w niniejszej sprawie, że zgodnie z art. 70 ust. 3 prawa wodnego, ewidencję wód, o których mowa w art. 11 ust. 2 pkt 2 (tj. śródlądowych wód powierzchniowych lub ich części, stanowiących własność publiczną, istotnych dla regulacji stosunków wodnych na potrzeby rolnictwa), urządzeń melioracji wodnych oraz zmeliorowanych gruntów prowadzi marszałek województwa, a zgodnie z art. 70 ust. 3a Prawa wodnego, wyszukiwanie informacji, sporządzanie kopii dokumentów oraz ich przesyłanie odbywa się na podstawie przepisów ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku. Odmowa udostępnienia informacji o środowisku i jego ochronie następuje w drodze decyzji. W konsekwencji należy przyjąć, że skarga na bezczynność w przedmiocie wyszukiwania informacji, sporządzania kopii dokumentów oraz ich przesyłania nie musi być poprzedzona ani zażaleniem o jakim mowa w art. 37 kpa, ani też wezwaniem, o jakim mowa w art. 52 § 3 p.p.s.a.

Należy wyjaśnić również, że bezczynność polegająca na niewydaniu informacji czy dokumentacji z ewidencji wód, urządzeń melioracji wodnych oraz zmeliorowanych gruntów, a także innych dokumentów związanych z ochroną przed powodzią, może mieć miejsce tylko wtedy, gdy strona sformułowała wcześniej pod adresem organu, któremu zarzuca bezczynność, stosowne żądanie odpowiadające swą treścią zarzucanej bezczynności. Brak takiego żądania uniemożliwia stwierdzenie bezczynności organu administracji i prowadzi do oddalenia skargi. Z kolei uwzględnienie wniosku strony, nawet po upływie terminów, o jakich mowa w art. 35 kpa, powoduje niedopuszczalność uwzględnienia skargi na bezczynność, skoro jej uwzględnienie polega na zobowiązaniu organu do wydania w określonym terminie aktu, lub dokonania czynności (art. 149 § 1 p.p.s.a.).

Konieczne jest również wyjaśnienie, że stroną – organem (art. 32 p.p.s.a.) w niniejszym postępowaniu był Marszałek Województwa Świętokrzyskiego, a nie będący adresatem wniosków i pism strony - Świętokrzyski Zarząd Melioracji i Urządzeń Wodnych w Kielcach, będący budżetową wojewódzką samorządową jednostką organizacyjną nie posiadającą osobowości prawnej (§ 2 Statutu ŚZMiUW w Kielcach), która jest tylko aparatem obsługującym organ, jakim jest Marszałek Województwa Świętokrzyskiego. Poza tym ten właśnie organ wskazała w swojej skardze Gminna Spółka Wodna w Samborcu.

Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy należy zauważyć, że oddalenie skargi uzasadnione było różnymi przesłankami w zależności od żądania skargi. W związku z tym zarzucana bezczynność i przewlekłość Marszałka Województwa Świętokrzyskiego omówiona zostanie odrębnie odnośnie każdego z zarzucanych przejawów bezczynności tego organu.

1. Odnośnie żądania wydania aktualnej ewidencji urządzeń melioracji szczegółowej.

Ponieważ tak sformułowane żądanie oznacza, że strona domaga się wydania dokumentacji, o jakiej mowa w art. 70 ust. 3a Prawa wodnego, co zgodnie z tym przepisem odbywa się na podstawie przepisów ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku, nie było w sprawie konieczne poprzedzenie skargi na bezczynność w tym zakresie zażaleniem z art. 37 kpa, ani też wezwaniem, o jakim mowa w art. 52 § 3 p.p.s.a.

Spośród wszystkich przedstawionych Sądowi pism, w których poruszona była kwestia ewidencji urządzeń melioracji szczegółowej, jedynie w piśmie z dnia 21 stycznia 2011 r. GSW w Samborcu zwróciła się do Kierownika Oddziału Regionalnego ŚZMiUW w Sandomierzu o wydanie: odpisów map z urządzeniami melioracji szczegółowej z terenu gminy Samborzec oraz wykazów stosownie do art. 70 ust. 3a Prawa wodnego. W pozostałych, wcześniejszych pismach datowanych na 29 grudnia 2010 r. i 17 stycznia 2011 r. domagała się jedynie zlecenia wykonania nowej ewidencji melioracji szczegółowej, bądź sporządzenia takiej ewidencji, co nie jest przedmiotem niniejszej sprawy. W odpowiedzi na ten wniosek ŚZMiUW w Kielcach w piśmie z dnia 22 lutego 2011 r. wyjaśnił, że żądane mapy z urządzeniami melioracji szczegółowej zostaną przesłane osobną przesyłką na podstawie art. 27 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku. Następnie w dniu 11 marca 2011 r. wysłał stronie kserokopie posiadanych map ewidencyjnych wraz z wykazem urządzeń melioracji wodnych szczegółowych, co zostało potwierdzone na rozprawie przed WSA w Kielcach przez Przewodniczącego Zarządu GSW w Samborcu. Należy przy tym wyjaśnić, że w sytuacji gdy organ (jak to sam wyjaśnił w piśmie z dnia 24 stycznia 2011 r.), nie dysponuje innymi dokumentami ewidencji urządzeń melioracji szczegółowej z terenu gminy Samborzec, niż przesłane dokumenty sporządzone w latach 80-tych - nie mógł innych dokumentów wydać. Nie można przy tym przyjąć aby we wniosku o wydanie aktualnej ewidencji urządzeń melioracji szczegółowej mieściło się zupełnie inne, znacznie dalej idące i w dużej części pozostające poza możliwościami kompetencyjnymi i finansowymi organu, żądanie zaktualizowania tej ewidencji w celu jej wydania stronie. Poza tym we wniosku z dnia 21 stycznia 2011 r. GSW w Samborcu takiego żądania nie sformułowała.

Ponieważ więc organ zrealizował w całości wniosek strony sformułowany w piśmie z dnia 21 stycznia 2011 r., to należy stwierdzić, że nie pozostaje w bezczynności, co skutkuje oddalenie skargi w tej części.

2. Odnośnie żądania wydania aktualnej dokumentacji cieku "Stara Gorzyczanka" wraz protokołami przeglądów.

Analiza wszystkich dołączonych do akt sprawy pism wskazuje, że GSW w Samborcu w żadnym z nich nie sformułowała wniosku o wydania aktualnej dokumentacji cieku "Stara Gorzyczanka" wraz protokołami przeglądów. Pisma strony z 4 października 2010 r. i z 29 grudnia 2010 r. zawierały bowiem tylko wnioski o podjęcie działań zmierzających do wykonania niezbędnych i pilnych prac na cieku wodnym "Gorzyczanka". Bez względu więc na sposób załatwienia tych wniosków organ administracji nie mógł popaść w bezczynność w zakresie czynności, której strona nie zażądała.

Należy dodać, że również w wypadku żądania zobowiązania organu do wydania – w związku z jego bezczynnością - aktualnej dokumentacji cieku "Stara Gorzyczanka" wraz protokołami przeglądów, nie było konieczne poprzedzenie skargi na bezczynność w tym zakresie zażaleniem z art. 37 kpa, ani też wezwaniem, o jakim mowa w art. 52 § 3 p.p.s.a. Informacje o śródlądowych wodach powierzchniowych istotnych dla regulacji stosunków wodnych dla rolnictwa, udostępnia się bowiem w trybie przepisów ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku (art. 70 ust. 3a w zw. z art. 70 ust. 3 i art. 11 ust. 2 pkt 2 Prawa wodnego oraz w zw. z pozycją 81 odnoszącą się do województwa świętokrzyskiego, załącznika nr 2 do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 17 grudnia 2002 r. w sprawie śródlądowych wód powierzchniowych lub ich części stanowiących własność publiczną (Dz. U. Nr 16/03 poz. 149), gdzie ciek Gorzyczanka został wymieniony jako śródlądowa woda powierzchniowa stanowiąca własność publiczną, istotna dla regulacji stosunków wodnych dla rolnictwa).

Uwzględniając powyższe skarga również w tej części podlegała oddaleniu na podstawie art. 151 p.p.s.a.

3. Odnośnie żądania wydania aktów wewnętrznych określających sprawowanie zarządu i funkcjonowanie pompowni w Zajezierzu.

Podobnie jak w wypadku żądania opisanego wyżej w punkcie 2, również w przypadku żądania wydania aktów wewnętrznych określających sprawowanie zarządu i funkcjonowanie pompowni w Zajezierzu analiza wszystkich dołączonych do akt sprawy pism wskazuje, że GSW w Samborcu w żadnym z nich nie sformułowała wniosku o wydanie takiej dokumentacji. W pismach z dnia 21 stycznia i 7 lutego 2011 r. GSW w Samborcu domagała się jedynie udzielenia informacji, kiedy uruchamia się drugą pompę w pompowni w Zajezierzu, jaki dokument to określa, od kogo to zależy oraz czy stacja pompowni w Zajezierzu zgłoszona była do remontu, co w ocenie strony było konieczne, skoro według ustaleń strony nie mogą w niej równocześnie pracować obie pompy.

Ponieważ pompownia to urządzenie melioracji wodnych podstawowych (art. 71 ust. 1 pkt 6 Prawa wodnego), dla którego prowadzi się ewidencję, o jakiej mowa w art. 70 ust. 3 Prawa wodnego, również do wyszukiwania informacji, sporządzania kopii dokumentów oraz przesyłania dokumentów dotyczących tego urządzenia melioracji wodnych podstawowych stosuje się przepisy ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku z opisanymi w punkcie 2. konsekwencjami dotyczącymi możliwości zaskarżenia bezczynności polegającej na niewydaniu takich dokumentów. Dlatego skarga na bezczynność Marszałka Województwa Świętokrzyskiego w omawianym zakresie nie mogła zostać uwzględniona.

4. Odnośnie żądania wydania protokołów z jesiennych przeglądów wału przeciwpowodziowego rzeki Koprzywianki za okres od 2001 r.

Wskazane żądanie skargi poprzedzone zostało zarówno stosownym wnioskiem z dnia 7 lutego 2011 r. o wydanie kopii protokołów z przeglądów urządzeń melioracji wodnych podstawowych (w czym mieszczą się wały przeciwpowodziowe – art. 71 ust. 1 pkt 5 Prawa wodnego), jak również zażaleniem do Prezesa Krajowego Zarządu Gospodarki Wodnej w Warszawie, które w ramach żądania wyjaśnienia przyczyn nie otrzymania przez GSW w Samborcu pełnej odpowiedzi na wniosek z dnia 7 lutego 2011 r., mieściło w sobie również zażalenie na bezczynność polegającą na nieprzesłaniu tych protokołów. Obie te czynności skarżącej spółki ograniczone były jednak do żądania wydania protokołów z przeglądów wału przeciwpowodziowego rzeki Koprzywianki przeprowadzonych tylko w 2010 r., a nie również w latach poprzednich poczynając od 2001 r. Żądanie więc wydania tych protokołów za lata 2001 – 2009 było niezasadne z racji braku takiego wniosku skierowanego do organu. Niezasadność skargi na bezczynność organu w pozostałej części wynika natomiast z faktu nieposiadania przez organ żądanych protokołów z jesiennych przeglądów wskazanego wału wynikłego z nieprzeprowadzenia tych przeglądów. Skoro bowiem organ nie posiada określonej dokumentacji, to nie może uwzględnić wniosku o jej wydanie, nawet jeśli powinien ją pozyskać, bądź sporządzić. Żądanie przeprowadzenia przeglądów wałów przeciwpowodziowych i sporządzenia protokołów z takich czynności nie było jednak przedmiotem niniejszej sprawy. Domniemana bezczynność Marszałka Województwa Świętokrzyskiego w tym zakresie nie została bowiem zaskarżona.

Fakt nieprzeprowadzenia jesiennych przeglądów wału przeciwpowodziowego rzeki Koprzywianki w 2010 r. i w konsekwencji brak protokołów z takiej czynności, wynika natomiast z pisma ŚZMiUW w Kielcach z dnia 11 marca 2011 r. skierowanego do GSW w Samborcu, w którym poinformowano stronę o przesłaniu protokołów z przeprowadzonych przeglądów wszystkich wałów z terenu powiatu sandomierskiego w 2010 r.

Wskazane okoliczności powodują, że skarga na bezczynność Marszałka Województwa Świętokrzyskiego również w omawiany zakresie podlegała oddaleniu jako niezasadna.

Powyższe rozważania wskazują również na bezzasadność skargi na przewlekłość postępowania Marszałka Województwa Świętokrzyskiego. Skoro bowiem udzielenie informacji na podstawie ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku, a także informacji publicznej na podstawie przepisów ustawy o dostępie do informacji publicznej następuje w formie czynności materialno-technicznej, o jakiej mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a., a więc czynności podejmowanej poza sformalizowanym postępowaniem, to wniesienie skargi na przewlekłe prowadzenie postępowania nie będzie możliwe.

Ponadto należy zauważyć, że z przedstawionej na wstępie definicji przewlekłości, o jakiej mowa w art. 149 p.p.s.a. wynika, że może ona dotyczyć tylko okresu do upływu terminu załatwienia sprawy. Tymczasem z racji upływu blisko 10 miesięcy od daty złożenia przez stronę wniosku o wydanie odpisów map z urządzeniami melioracji wodnej szczegółowej z wykazami, a także wniosku o przesłanie kopii protokołów z przeglądów urządzeń melioracji podstawowej z terenu oddziału regionalnego w Sandomierzu dokonanych w 2010 r., wskazany warunek skuteczności skargi na przewlekłość nie mógł być w sprawie zachowany. Brak natomiast stosownych wniosków odnośnie pozostałych żądań skargi opisanych wyżej w punktach 2 i 3 oraz pełne zrealizowanie żądań skargi opisanych w punktach 1 i 4 w zakresie możliwym do spełnienia przez Marszałka Województwa Świętokrzyskiego, powoduje dodatkowo niezasadność skargi na przewlekłość tego organu. Organ nie może bowiem popaść w przewlekłość w sprawie, w której strona nie złożyła wniosku, ani też w sprawie, w której wniosek strony został załatwiony zgodnie z jego treścią.

Bezzasadność skargi powoduje również, że bezprzedmiotowe było stwierdzania przez Sąd w trybie art. 149 § 1 zd. 2 p.p.s.a., czy prowadzenie postępowania miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa.

Mając powyższe na uwadze Sąd oddalił skargę jako niezasadną na podstawie art. 151 p.p.s.a.

Przedstawione wyżej rozważania, a także fakt oddalenia skargi spowodował, że Sąd nie znalazł podstaw do wydania wnioskowanego w skardze postanowienia sygnalizacyjnego, o jakim mowa w art. 155 p.p.s.a. Są nie stwierdził bowiem w toku rozpoznawania sprawy istotnych naruszeń prawa, ani okoliczności mających wpływ na powstanie takich naruszeń.