Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt II SA/Łd 987/03
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2004-10-14 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6136 Ochrona przyrody
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Dnia 14 października 2004 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA : Tomasz Zbrojewski, Sędziowie Sędzia WSA : Barbara Rymaszewska, Sędzia WSA : Sławomir Wojciechowski, Protokolant Referendarz sądowy : Magdalena Sieniuć, po rozpoznaniu w dniu 14 października 2004 roku na rozprawie przy udziale -- sprawy ze skargi W. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji oddalona skargę. TG


UZASADNIENIE

II SA/Łd 987/03

U Z A S A D N I E N I E

Decyzją Nr [...] z dnia [...] Wójt Gminy A. nałożył na W. S. karę pieniężną za wycięcie 81 drzew w A. przy ulicy A. 2 bez wymaganego zezwolenia w wysokości 13495 zł. 90 gr. Na wysokość nałożonej grzywny złożyły się kary naliczone jednostkowo według gatunków i obmiarów wyciętych drzew, przy zastosowaniu § 10 Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 20 czerwca 1995 roku w sprawie wysokości, zasad i trybu nakładania kar pieniężnych za nieprzestrzeganie wymagań ochrony środowiska oraz współczynników różnicujących wysokość kar pieniężnych /Dz. U. nr 79 poz. 399/

Decyzję swoją organ I instancji oparł na następujących ustaleniach.

W dniu 25 czerwca 1996 roku sierżant J. D. z Komisariatu Policji w A. dokonał oględzin nieruchomości położonej w A. przy ul. A. nr 2. W wyniku oględzin funkcjonariusz stwierdził wycięcie z terenu działki budowlanej należącej do pana W. S. drzew oraz fakt złożenia ich na nieruchomości sąsiedniej, naleiącej również do pana W. S. przy istniejącej hurtowni. W toku oględzin funkcjonariusz nie liczył wyciętych drzew. W dniu 29 czerwca

Pan W. S. przyjął na przechowanie około 30 szt. wyciętych drzew, złożonych następnie na posesji położonej w A. przy ul. A. nr 2.

Dnia 2 lipca 1996 roku sierżant R. D. przeprowadził rozmowę ze Z. P., pracownikiem Urzędu Gminy A., odpowiedzialnym za wydawanie z upoważnienia Wójta zezwoleń na wycięcie drzew. Pracownik Urzędu Gminy oświadczył, iż nie zostało wydane zezwolenie na wycięcie drzew z nieruchomości położonej w A. przy ul. A. nr 2.

W dniu 9 lipca 1996 roku na nieruchomości w A. przy ul. A. nr 2 dokonał oględzin wyciętych drzew M. C., Leśniczy Leśnictwa Wiączyń. W toku oględzin Leśniczy nie liczył wyciętych drzew, określił natomiast ich liczbę na około 45 sztuk. Wycięte drzewa według Leśniczego miały od 7 do 20 lat i długości około 5 metrów.

Dnia 16 lipca 1996 roku sierżant R. D. ustalił w rozmowie z właścicielem posesji położonej w A. przy ul. A. nr 2, Panem W. S., iż wyciął on w dniach od 2 do 6 czerwca 1996 roku z terenu swojej posesji drzewa w ilości około 45 szt. z powodu budowy na tym terenie dodatkowego budynku, który jest niezbędny do prowadzenia przez niego działalności gospodarczej. W tym też dniu funkcjonariusz potwierdził złożenie drzew w ilości około 45 szt. przy istniejącym budynku hurtowni. W toku tych czynności wycięte drzewa nie były liczone.

W dniu 2 sierpnia 1996 r. pracownicy Urzędu Gminy w A., Z. P., Z. O. oraz M. M. - sołtys Sołectwa A. dokonali w godz. 8.45 – 9.30 pomiarów obwodów na wysokości wycięcia drzew oraz przeliczenia wyciętych drzew na posesji położonej w A. przy ul. A. nr 2. W wyniku tych czynności pracownicy Urzędu Gminy A. stwierdzili wycięcie 81 sztuk drzew sosny, brzozy, osiki, akacji o grubości pnia w obwodzie od 20 cm do 65 cm. Pan W. S. umożliwił w /w osobom wykonanie tych czynności oświadczając jednocześnie, że nie będzie brał udziału w tych czynnościach oraz, że nie podpisze protokołu oględzin.

Skarżący odebrał decyzję nakładającą karę pieniężną w dniu 30 października 1996 roku i nie złożył odwołania od powyższej decyzji.

W dniu 7 kwietnia 1998 roku adw. E. S. – W. - pełnomocnik Pana W. S. złożyła wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji Wójta Gminy A. z dnia [...] nr [...]. We wniosku pełnomocnik podniosła, iż przedmiotowa decyzja została wydana bez podstawy prawnej, gdyż podana w decyzji podstawa tj. ustawa o ochronie i kształtowaniu środowiska nie ma w tej sprawie zastosowania na podstawie art. 48 ust. 4 tej ustawy. Na zasadzie art. 159 § 1 kpa pełnomocnik wniosła również o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji poprzez wstrzymanie egzekucji prowadzonej przez Urząd Skarbowy Ł. – W. na podstawie tytułu wykonawczego nr [...] do czasu merytorycznego zakończenia postępowania wszczętego na skutek złożenia przedmiotowego wniosku.

W uzasadnieniu wniosku strona skarżąca wywiodła ponadto, iż działka nr 236/1 położona w A. przy ul. A. nr 2 była w dniu wydania decyzji działką leśną. Ponadto w przedmiotowej decyzji organ I instancji nie określił wieku drzew, co może stanowić dodatkową przesłankę do stwierdzenia nieważności decyzji z uwagi na fakt, że zgodnie z art. 48 ust. 4 pkt. 3 ustawy o ochronie i kształtowaniu środowiska spod obowiązkowego trybu uzyskania pozwolenia na wycinkę drzew są wyłączone krzewy i drzewa, których wiek nie przekracza lat pięciu.

Pełnomocnik podniosła również, że w decyzji o ustaleniu warunków zabudowy i zagospodarowania terenu z dnia [...] nr [...] organ I instancji nakazał wyłączyć działkę nr 236/1 z zasobów gruntów leśnych przed uzyskaniem pozwolenia na budowę.

W dniu 21 sierpnia 1998 roku pełnomocnik W. S. złożył uzupełnienie wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji wymierzającej panu W. S. karę w wysokości 13.495,90 zł. z tytułu samowolnego usunięcia 81 sztuk drzew bez wymaganego zezwolenia z nieruchomości położonej w A. przy ul. A. nr 2 i zarzuciła naruszenie art. 7 i 8 kpa. Pełnomocnik wniosła o stwierdzenie nieważności przedmiotowej decyzji i uzasadniając prawdopodobieństwo stwierdzenia jej nieważności przy uwzględnieniu egzekwowanej kwoty wniosła też o wstrzymanie wykonania czynności egzekucyjnych.

Decyzją z dnia [...] Nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. odmówiło stwierdzenia nieważności decyzji z dnia [...] nr [...] wymierzającej panu W. S. zamieszkałemu w Ł. przy ul. B. nr 4 karę pieniężną za wycięcie drzew w A. przy ul.A. nr 2 bez wymaganego zezwolenia w wysokości 13.495,90 zł.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzję swoją oparło na następujących rozważaniach.

Dyspozycja art. 156 § 1 kodeksu postępowania administracyjnego zawiera katalog ściśle określonych przesłanek będących podstawą stwierdzenia nieważności decyzji. Analiza wszystkich przesłanek zawartych w tym przepisie pozwala na stwierdzenie, iż w przedmiotowej sprawie żadna z nich nie została spełniona. Stan faktyczny przedmiotowej sprawy ustalony w toku postępowania administracyjnego potwierdza też tezę, iż żaden z przepisów ustawy z dnia 31 stycznia 1980 roku o ochronie i kształtowaniu środowiska nie został zastosowany w sposób, którego ocena mogłaby być podstawą zestawienia z którąkolwiek z przesłanek instytucji stwierdzenia nieważności decyzji określonych w art. 156 § 1 kodeksu postępowania administracyjnego.

Przepisem tym nie może być art. 48 ust. 4 pkt. 4 ustawy o ochronie i kształtowaniu środowiska z 1980 r. /tekst jedn. Dz. U. nr 49 z 1994 r. poz. 196 z późn. zmianami/, ponieważ przepis ten obowiązuje od dnia 1 stycznia 1998 r. (art. 17 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. o zmianie ustawy o ochronie i kształtowaniu środowiska oraz o zmianie niektórych ustaw Dz. U. nr 133 poz, 885). Przepisem tym nie może być również art. 48a pkt. 1 cyt. wyżej ustawy, ponieważ również na zasadzie art. 17 powoływanej wyżej ustawy obowiązuje on od dnia 1 stycznia 1998 r.

Przy stosowaniu trybu nadzwyczajnego weryfikacji decyzji ostatecznej, szczególnie jeśli chodzi o instytucję stwierdzenia nieważności decyzji, rozstrzygającym jest stan prawa w dniu wydania zaskarżonej decyzji. Na ocenę tą nie może mieć wpływu ani późniejsza zmiana prawa, ani tym bardziej zmiana interpretacji tego prawa.

W rozpatrywanej sprawie Kolegium stwierdziło, iż teren z którego pan W. S. dokonał wycięcia drzew bez wymaganego zezwolenia nie jest gruntem leśnym. W toku przeprowadzonej rozprawy administracyjnej świadek M. C. - Leśniczy Leśnictwa W. zeznał, iż teren ten nie jest określony w dokumentacji Leśnictwa jako teren leśny. Jeśli trzeba określić czy dany teren jest, bądź nie jest jednostką leśną (lasem) musi ten teren być określony w operacie lasów nadzorowanych. W przedmiotowej sprawie teren nieruchomości położonej w A. przy ul. A. nr 2 nie figurował w takim operacie. Dodatkowo podkreślić należy, iż na mapie dla celów projektowych przedmiotowa działka o nr 236/1 oznaczona jest symbolem "Lzs". Zgodnie zaś z § 21 Zarządzenia Ministrów Rolnictwa i Gospodarki Komunalnej z dnia 20 lutego 1969 r. w sprawie ewidencji gruntów (MP. nr 11 poż 98 z późn. zmianami) lasy i grunty leśne w operatach ewidencyjnych oznacza się skrótami literowymi "Ls". Zgodnie z wypisem z rejestru gruntów działka nr 236/1 położona w A. przy ul. A. nr 2b posiada oznaczenie jako rodzaj użytków "BP". Zgodnie z powoływanym wyżej zarządzeniem oznaczenie to dotyczy terenów niezabudowanych. Działka ta nie jest lasem, a w związku z powyższym podlega regulacji art. 48 ust. 2 ustawy o ochronie i kształtowaniu środowiska.

Wreszcie zgodnie z postanowieniami planu zagospodarowania przestrzennego Gminy A. zatwierdzonego uchwałą Rady Gminy A. nr [...] z dnia [...] opublikowaną w Dzienniku Urzędowym Województwa [...] nr [...] poz. [...], teren, na którym znajduje się przedmiotowa działka gruntu, oznaczona nr 236/1 przeznaczony jest pod budownictwo mieszkaniowe jednorodzinne.

Odnośnie opinii z dnia 3 kwietnia 1998 r. sporządzonej przez Biegłego z listy Wojewody d/s Leśnictwa w sprawie ustalenia typu siedliskowego lasu oraz dokonania skróconego opisu taksacyjnego drzewostanu leśnego na działce położonej w A. oznaczonej nr 236/1 Kolegium podkreśliło, iż przedmiotowa opinia wydana została w celu ustalenia konieczności, bądź braku konieczności usunięcia drzewostanu z jej terenu z powodu rozbudowy budynków gospodarczych. Jakkolwiek biegły przyjął, iż przedmiotowa nieruchomość jest gruntem leśnym, to fakt nie ujęcia tej nieruchomości w operacie lasów nadzorowanych, oraz oznaczenie tej nieruchomości konkretną symboliką literową przeczy tezie biegłego, iż mamy w tej konkretnej sprawie do czynienia z terenem leśnym. Z tych też powodów Kolegium odmówiło wiarygodności oraz mocy dowodowej tej opinii.

W dniu 5 stycznia 1999 roku pełnomocnik W. S. złożył wniosek o ponowne rozpoznanie sprawy zakończonej decyzją z dnia [...] Nr [...] Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji z dnia [...] nr [...] wymierzającej Panu W. S. karę pieniężną za wycięcie drzew w A. przy ul. A. nr 2 bez wymaganego zezwolenia w wysokości 13.495,90 zł. Jako uzasadnienie do wniosku pełnomocnik wskazał wadliwość zapadłej decyzji bez bliższego sprecyzowania zarzutów.

Decyzją z dnia [...] Nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. utrzymało w mocy własną decyzję ostateczną z dnia [...] Nr [...] odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji z dnia [...] nr [...] wymierzającej Panu W. S. karę pieniężną za wycięcie drzew w A. przy ul. A. nr 2 bez wymaganego zezwolenia w wysokości 13.495,90 zł. W uzasadnieniu Kolegium podtrzymało wcześniej zaprezentowaną argumentację.

Skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodek Zamiejscowy w Łodzi na powyższą decyzję złożył Pan W. S., zarzucając rozstrzygnięciu naruszenie przepisów prawa mających wpływ na treść orzeczenia, to jest art. 156 § 1 pakt. 2 k.p.a. Skarżący powtórzył wcześniej zaprezentowaną, przy wniosku o stwierdzenie nieważności argumentację na poparcie swych twierdzeń, gdzie głównym zarzutem było twierdzenie, iż działka, z której wycięto drzewa jest lasem, a nie działką przeznaczoną pod budownictwo jednorodzinne, a tym samym nie stosuje się do niej przepisów ustawy o ochronie i kształtowaniu środowiska. W konkluzji wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. wniosło o jej oddalenie podtrzymując wcześniej przedstawioną argumentację.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z treścią art. 97 § 1 ustawy z dnia 30.sierpnia 2002r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.) sprawy, w których skargi wniesione zostały do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1.stycznia 2004r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Z uwagi natomiast na treść art. 1 § 1 ustawy z dnia 25.lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. nr 153, poz. 1269), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola wspomniana sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (§ 2). Sąd nie przejmuje sprawy administracyjnej do końcowego załatwienia, lecz ma jedynie ocenić działalność organu orzekającego.

Sąd administracyjny, uwzględniając skargę, uchyla decyzję w całości albo części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa, dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub też inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Jeżeli natomiast zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub innych przepisach - stwierdza nieważność decyzji w całości lub części. Stwierdzenie wydania decyzji z naruszeniem prawa wchodzi zaś w grę, o ile zachodzą przyczyny, określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub innych przepisach (art. 145 ustawy z dnia 30.sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270), zwanej w dalszej części rozważań p.s.a.). Po myśli art. 134 § 1 p.s.a. rozstrzygając daną sprawę, sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi, może zastosować przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach, prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 135 p.s.a.) .

Skarga nie jest zasadna.

Zebrany w sprawie materiał dowodowy dawał podstawę organowi I instancji do wydania decyzji Nr [...] z dnia [...] nakładającej na W. S. karę pieniężną za wycięcie 81 drzew w A. przy ulicy A. 2 bez wymaganego zezwolenia w wysokości 13495 zł. 90 gr.

Nie ulega wątpliwości, że pracownicy organu podczas obmiaru dokonanego w dniu 02 sierpnia 1996 roku prawidłowo ustalili obwody wyciętych drzew mierząc je na wysokości wycięcia oraz ich ilość. Nie powinno również budzić wątpliwości to, iż wszystkie wycięte drzewa przyjęte jako podstawa do naliczenia kary były drzewami, które rosły więcej niż pięć lat. Świadczą o tym grubość i obwody wyciętych pniaków, które zostały uwzględnione i opisane w tabelach Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 20 czerwca 1995 roku w sprawie wysokości, zasad i trybu nakładania kar pieniężnych za nieprzestrzeganie wymagań ochrony środowiska oraz współczynników różnicujących wysokość kar pieniężnych /Dz. U. nr 79 poz. 399/.

Skarżący na etapie postępowania przed organem I instancji nie został również pozbawiony możliwości obrony swych praw. Miał możliwość uczestniczenia w czynnościach postępowania administracyjnego, z czego sam zrezygnował jak to miało miejsce podczas wizji i obmiaru wyciętych drzew w dniu 02 sierpnia 1996 roku. To przecież Pan W. S. wpuścił komisję na nieruchomość i odmówił zarówno udziału w jej czynnościach jak i podpisania protokołu końcowego.

Również poza sporem jest w niniejszej sprawie, że w dacie wycięcia drzew działka położona w A. przy ulicy A. 2 oznaczona nr 236 / 1 była przewidziana w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego pod budownictwo jednorodzinne, potwierdzał to też wypis z rejestru gruntów, a więc miały do niej zastosowanie przepisy ustawy o ochronie i kształtowaniu środowiska, a nie jak twierdzi skarżący ustawy o lasach. Tym samym w sposób prawidłowy została powołana podstawa prawa w decyzji

Wójta Gminy A. z [...] roku. W zakresie podstaw prawnych decyzji [...] z dnia [...] Wójta Gminy A. i terminów wejścia w życie konkretnych zapisów ustawy o ochronie i kształtowaniu środowiska (art.48 ust. 4 pakt. 4 i art. 48a ) Sąd w całej rozciągłości podziela wywody zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji i decyzji ją poprzedzającej. Wskazane przepisy weszły w życie dopiero z dniem 1 stycznia 1998 roku.

Nie trafne jest w tym względzie również powoływanie się przez skarżącego na opinię wydaną dla zupełnie innych potrzeb, jakoby z tej opinii miał wynikać charakter leśny działki. Opinia taka niezależnie od jej treści nie ma mocy zmieniającej zapisów miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, a fakt nie ujęcia właśnie tej nieruchomości w operacie lasów nadzorowanych, oraz oznaczenie tej nieruchomości konkretną symboliką literową przeczą tezą postawionym w opinii.

Sąd nie znalazł żadnych podstaw, które uzasadniały by stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji. Żadna z sytuacji przewidzianych art. 156 § 1 pkt. od 1 do 7 k.p.a.

nie zaistniała w toku postępowania administracyjnego, które doprowadziło do wydania decyzji Nr [...] z dnia [...] przez Wójta Gminy A. nakładającej na W. S. karę pieniężną za wycięcie 81 drzew w A. przy ulicy A. 2 bez wymaganego zezwolenia w wysokości 13495 zł. 90 gr.

Na zakończenie powyższych wywodów podkreślenia wymaga fakt, iż pan W. S. , błędnie utożsamia nadzwyczajny tryb weryfikacji decyzji ostatecznej (instytucja stwierdzenia nieważności decyzji) z pełną kontrolą decyzji, realizowaną w administracyjnym toku instancji. Wniosek strony spowodował bowiem konieczność przeprowadzenia określonego postępowania przez organ nadzoru w ograniczonym zakresie, dotyczącym tylko wad tkwiących w samej decyzji, bez uwzględnienia okoliczności związanych z ich powstaniem. Kontrola decyzji, realizowana w administracyjnym toku instancji, z czego skarżący pierwotnie nie skorzystał posiada szerszy zakres oraz umożliwia analizę faktów i okoliczności będących podstawą konkretnej decyzji administracyjnej.

Mając powyższe na uwadze i na podstawie powołanych przepisów orzeczono jak w sentencji wyroku.

TG