Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt II SA/Łd 563/11
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2011-07-29 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne: Nadzór budowlany
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 135, art. 145 par. 1 pkt 1 lit. a c, art. 152, art. 190, art. 200
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 51 ust. 3 pkt 2
journal: Dz.U. 2006 nr 156 poz 1118
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sławomir Wojciechowski (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Arkadiusz Blewązka, Sędzia NSA Anna Stępień, Protokolant asystent sędziego Anna Dębowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 lipca 2011r. sprawy ze skargi C. S. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. z dnia [...] nr [...] znak: [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w P. z dnia [...], nr [...], znak: [...]; 2. przyznaje i nakazuje wypłacić z funduszu Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi na rzecz adwokata J. K.– Kancelaria Adwokacka – [...] J. J. K., J. L. i Wspólnicy Spółka Komandytowa w Ł. przy ul. A kwotę 516,60 (pięćset szesnaście i 60/100) złotych, która zawiera należny podatek od towarów i usług tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu skarżącemu C.S.; 3. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do dnia uprawomocnienia się niniejszego wyroku.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...]r. Nr [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w P., powołując jako podstawę prawną rozstrzygnięcia art. 51 ust. 3 pkt 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane (t.j. Dz.U. z 2006r., Nr 156, poz. 1118 ze zm.) nakazał C.S. rozbiórkę budynku mieszkalnego położonego na nieruchomości przy ul. A [...] w P.

Od decyzji tej w ustawowym terminie odwołanie złożył C. S., podnosząc, że przedmiotowy budynek wybudowano zgodnie z prawomocną decyzją z dnia [...] roku, zaś w 1982 roku oddano go do użytku bez sprzeciwu Urzędu Miejskiego w P. Skarżący wniósł o podjęcie działań, które zrekompensują mu straty oraz pociągnięcie do odpowiedzialności służb i urzędników odpowiedzialnych za brak kompetencji w wydawaniu decyzji, którą zrealizował działając w dobrej wierze.

[...] Wojewódzki Inspektor Budowlany decyzją z dnia [...]r. nr [...] wydaną w oparciu o art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.) utrzymał w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie organu I instancji.

W uzasadnieniu decyzji organ II instancji wyjaśnił, iż w przypadku nałożenia obowiązku wykonania określonych robót budowlanych na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego właściwy organ sprawdza wykonanie tego obowiązku i w przypadku niewykonania obowiązku, stosownie do art. 51 ust. 3 pkt 2 tej ustawy, wydaje decyzję nakazującą zaniechanie dalszych robót budowlanych bądź rozbiórkę obiektu lub jego części, bądź doprowadzenie obiektu do stanu poprzedniego. Dalej wskazał, iż decyzją z dnia [...]r. Nr [...] Wojewoda [...] stwierdził nieważność decyzji Kierownika Wydziału Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska Urzędu Miejskiego w P. z dnia [...]r. znak: [...] udzielającej C.S. pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego na działce przy ul. A [...] w P. Stwierdzono bowiem, że badana w trybie nadzoru decyzja wydana została z rażącym naruszeniem prawa, tj. z naruszeniem obowiązującego w dacie jej wydania przepisu §20 Zarządzenia Nr 130 Ministra Budownictwa i Przemysłu Materiałów Budowlanych z dnia 29 czerwca 1966r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać obiekty budowlane budownictwa powszechnego (Dz. Bud. z 1966 r. Nr 10 poz. 44, ze zm.), który to przepis określał minimalne odległości obiektu od granicy działki oraz obiektów na działce sąsiedniej. Powyższa decyzja Wojewody [...] utrzymana została w mocy decyzją ostateczną Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] roku, znak [...]. W związku z powyższym organ I instancji zobowiązany był do prowadzenia postępowania mającego na celu doprowadzenie przedmiotowego budynku mieszkalnego do stanu zgodnego z przepisami. W następstwie decyzją z dnia [...]r. Nr [...] na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo budowlane, nakazał C.S. wykonanie w terminie do dnia 31 grudnia 2008r. określonego zakresu robót budowlanych mających na celu doprowadzenie do właściwego stanu technicznego budynku mieszkalnego usytuowanego na nieruchomości przy ul. A [...] w P., zgodnie z orzeczeniem stanowiącym załącznik do decyzji. Po rozpatrzeniu odwołania C.S., [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...]r. Nr [...] wydaną na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego, uchylił zaskarżoną decyzję w całości i nakazał C.S. wykonanie w terminie do dnia 31 grudnia 2008r., następującego zakresu robót budowlanych mających na celu doprowadzenie do właściwego stanu technicznego budynku mieszkalnego usytuowanego na nieruchomości przy ul. A [...] w P., zgodnie z orzeczeniem stanowiącym załącznik do decyzji:

1. poziom parteru: zdemontować w ścianie od strony posesji nr 21 (ściana południowa) główne drzwi wejściowe do budynku i okno w pomieszczeniu gospodarczym; w otwór okienny wstawić luksfery; wstawić nowe drzwi wejściowe o klasie odporności ogniowej El 30,

2. poziom piętra: zdemontować od strony posesji nr 21 (ściana południowa) okna i drzwi balkonowe; podmurować podokiennik w drzwiach balkonowych do wysokości istniejącego parapetu (cegłą ceramiczną kl. 100 na zaprawie cementowo-wapiennej i otynkować obustronnie tynkiem cementowym); w otwory okienne wstawić luksfery; w pokoju w ścianie zachodniej osadzić nowe okno o wymiarach 150 cm x 150 cm: osadzić nadproże

z kształtowników stalowych 31 140 i osiatkować, wykuć otwór okienny, osadzić okno, osadzić zewnętrzny parapet z blachy stalowej ocynkowanej, otynkować ościeża tynkiem cementowo-wapiennym. Powyższe rozstrzygnięcie podlegało kontroli sądowo-administracyjnej, w wyniku której Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi wyrokiem z dnia 22 stycznia 2009 roku, sygn. akt II SA/Łd 494/08 oddalił skargę C. S. na tę decyzję. Wyrok ten uprawomocnił się w dniu 4 kwietnia 2009 roku. W celu sprawdzenia wykonania przez C. S. obowiązków nałożonych rzeczoną decyzją, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w P. przeprowadził w dniu 22 stycznia 2009r. oględziny przedmiotowej nieruchomości. Stwierdzono, że nakazane roboty budowlane nie zostały wykonane, w związku z czym, organ I instancji pismem z dnia 30 stycznia 2009r. poinformował C.S., iż dalsza zwłoka w wykonaniu nakazanych robót skutkować będzie koniecznością wydania decyzji na podstawie art. 51 ust. 3 pkt 2 Prawa budowlanego, tj. orzeczeniem rozbiórki całego obiektu budowlanego. W konsekwencji, wobec stwierdzenia nie wykonania obowiązku, organ I instancji w dniu [...]r. wydał decyzję rozbiórkową w oparciu o art. 51 ust. 3 pkt 2 Prawa budowlanego.

Organ odwoławczy uznał, że wyjaśniono wszelkie okoliczności niezbędne dla rozstrzygnięcia i ocenił, że postępowanie przed organem I instancji zostało przeprowadzone prawidłowo, z zachowaniem zasad procedury administracyjnej, w szczególności art. 7, 10 § 1, 77 § 1 i art. 79 Kpa.

Wyjaśniając motywy rozstrzygnięcia wydanego w oparciu o przepis art. 51 ust. 3 pkt 2 Prawa budowlanego, organ II instancji wskazał na niecelowość wydania decyzji nakazującej zaniechanie dalszych robót budowlanych, ponieważ budowa przedmiotowego budynku, zrealizowana z naruszeniem przepisów techniczno-budowlanych została zakończona, o czym świadczy pismo Urzędu Miejskiego w P. z dnia [...]r., z którego to pisma wynika, iż C. S. dopełnił obowiązku określonego w § 54 Rozporządzenia Ministra Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 20 lutego 1975r. w sprawie nadzoru urbanistyczno-budowlanego (Dz. U. Nr 8 poz. 48) i zawiadomił o oddaniu do użytku budynku mieszkalnego przy ul. A[...]. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wskazał również, że nie znajduje zastosowania nakaz doprowadzenia przedmiotowego budynku do stanu poprzedniego, gdyż został on oddany do użytku w takim kształcie jak obecnie, a więc organy nadzoru budowlanego mogły skorzystać tylko z sankcji polegającej na wydaniu nakazu rozbiórki obiektu, stosownie do brzmienia art. 51 ust. 3 pkt 2 Prawa budowlanego.

Skargę na powyższą decyzję, w terminie przewidzianym ustawą, wniósł C. S., ponawiając argumentację zawartą w odwołaniu. Skarżący ponadto podniósł, iż nie wykonał obowiązku przeprowadzenia robót budowlanych nałożonego decyzją organu odwoławczego nr [...]z dnia [...]r., gdyż zakres tych prac był bardzo szeroki, przekraczał jego możliwości finansowe oraz ograniczałby znacznie funkcjonalność pomieszczeń. C. S. zauważył również, że przyczyną wydania nakazu rozbiórki jego budynku mieszkalnego jest "brak zaledwie 45 cm do wymaganej odległości od granicy działki przyjętej w prawie budowlanym" i uznał nakaz rozbiórki za nieadekwatny do stopnia uchybienia.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonym rozstrzygnięciu.

Wyrokiem z dnia 24 listopada 2009r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi oddalił skargę C. S. W uzasadnieniu orzeczenia argumentował, iż w ustalonym stanie faktycznym "ocenić należało, czy organy prawidłowo zastosowały przepis art. 51 ust. 3 pkt 2 Prawa budowlanego a w szczególności, czy stan faktyczny sprawy odpowiada dyspozycji wskazanej normy. Nie ulega wątpliwości, że przepis ust. 3 cytowanego artykułu określa tok postępowania po sprawdzeniu wykonania nałożonych obowiązków, co oznacza, że po upływie wyznaczonego terminu lub na wniosek inwestora, właściwy organ sprawdza wykonanie obowiązku i wydaje decyzję o stwierdzeniu wykonania obowiązku albo w przypadku niewykonania obowiązku - nakazującą zaniechanie dalszych robót budowlanych bądź rozbiórkę obiektu lub jego części, bądź doprowadzenie obiektu do stanu poprzedniego. Zastosowanie przepisu art. 51 ust. 3 pkt 2 Prawa Budowlanego jest właśnie konsekwencją i skutkiem niewykonania przez inwestora obowiązków, nałożonych na niego na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego. W niniejszej sprawie pozostaje poza sporem, iż C. S. nie zastosował się do prawomocnej decyzji z dnia [...]r. Nr [...] i nie wykonał określonych w tejże decyzji robót budowlanych. Powyższy fakt stwierdzono w czasie oględzin przeprowadzonych w dniu 22 stycznia 2009r.,

w obecności pełnomocnika skarżącego – B. S. Skarżący nie kwestionował tych ustaleń w toku postępowania, potwierdzając również nie wykonanie nałożonych obowiązków w skardze. Podkreślenia wymaga, że konstrukcja normy art. 51 ust. 3 pkt 2 Prawa Budowlanego nie pozostawia organowi uznania, lecz wyraźnie obliguje do zastosowania – w razie stwierdzenia nie wykonania obowiązku - jednej z sankcji: nakazania zaniechania dalszych robót budowlanych bądź rozbiórki obiektu lub jego części, bądź doprowadzenia obiektu do stanu poprzedniego. Materiał dowodowy zgromadzony w aktach sprawy jednoznacznie wskazuje, że organy nadzoru budowlanego słusznie wywiodły, iż w niniejszym postępowaniu jedyną sankcją możliwą do zastosowania był nakaz rozbiórki. Wniosek taki płynie z ustalenia, iż niecelowe było nakazanie zaniechania dalszych robót, które nie były przecież prowadzone. Mijał się również z celem nakaz doprowadzenia obiektu do stanu poprzedniego, gdyż stan ten, od momentu zakończenia robót w 1982 roku, nie uległ zmianie. W tych okolicznościach jedynym rozstrzygnięciem mogło być orzeczenie rozbiórki obiektu, który nie został doprowadzony przez inwestora do stanu zgodnego z prawem. Ustalone okoliczności i stan faktyczny sprawy wskazują na konieczność zastosowania wskazanej w decyzji, niewątpliwie dolegliwej sankcji".

W skardze kasacyjnej C. S. zarzucił obrazę przepisów prawa materialnego, a to art. 1 ustawy – Prawo o ustroju sądów administracyjnych, przez błędną jego wykładnię, bowiem Sąd I instancji dokonując kontroli działalności organów administracji uznał zaskarżoną decyzję za zgodną z prawem, w sytuacji gdy decyzja stwierdzająca nieważność pozwolenia na budowę jest niedopuszczalna, ponieważ zrealizowanie inwestycji na podstawie decyzji o pozwoleniu na budowę wyklucza możliwość stwierdzenia nieważności tej decyzji, pomimo zaistnienia przesłanek z art. 156 § 1 k.p.a. Zarzucił naruszenie przepisów postępowania to jest art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) poprzez oddalenie skargi zamiast zastosowania art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. i uchylenia zaskarżonej decyzji w sytuacji, w której przyjęto w wyroku, że postępowanie poprzedzające wydanie zaskarżonej decyzji odpowiadało wymogom Kodeksu postępowania administracyjnego i było wolne od wad, podczas gdy naruszało przepisy art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a. Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji oraz zasądzenie kosztów pomocy prawnej udzielonej z urzędu.

Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 24 marca 2011r. skargi kasacyjnej C. S. uchylił punkt pierwszy wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 24 listopada 2009r.

W uzasadnieniu orzeczenia NSA podzielił zarzut skargi kasacyjnej, iż "wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 24 listopada 2009 r. został wydany z naruszeniem prawa, co zasadnie podniosła skarga kasacyjna w zarzucie oznaczonym w tej skardze punktem II b. Zaistniałe uchybienia doprowadziły w następstwie do utrzymania w mocy rażącego orzeczenia o rozbiórce legalnie wybudowanego budynku mieszkalnego, po około 30 latach od jego budowy, w sytuacji gdy jego właściciel nie dokonał stosunkowo niewielkich robót budowlanych nałożonych obowiązkiem z decyzji organu nadzoru budowlanego z dnia [...] r.". NSA wyjaśnił, iż "stanowiący podstawę prawną decyzji nakładającej obowiązek rozbiórki budynku mieszkalnego przepis art. 51 ust. 3 pkt 2 Prawa budowlanego wiąże się z pozostałą częścią przepisów zawartych w art. 51 a także art. 50 Prawa budowlanego, w szczególności z przepisem art. 51 ust. 1 pkt 2. Zgodnie z tym przepisem organ, w drodze decyzji, nakłada obowiązek wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem, określając termin ich wykonania. Ponieważ celem tego przepisu jest doprowadzenie robót wykonywanych lub już wykonanych (por. art. 51 ust. 7 ustawy) do stanu zgodnego z prawem zakres nałożonych obowiązków jest uzależniony od rodzaju nieprawidłowości zaistniałej przy budowie obiektu.

Dlatego w rozpoznawanej sprawie argumentował Naczelny Sąd Administracyjny, wobec stwierdzenia, że południowa ściana budynku zawierająca otwory okienne i drzwiowe jest nadmiernie zbliżona do granicy nieruchomości z sąsiednią działką, nałożony został obowiązek zamurowania otworów okiennych i drzwi balkonowych luksferami i zamontowania drzwi o odpowiedniej odporności pożarowej. Skutkiem niewykonania nałożonych obowiązków było nałożenie przez [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. obowiązku rozbiórki, na podstawie art. 51 ust. 3 pkt 2 Prawa budowlanego, całego obiektu. Przepis ten stanowi, że w przypadku niewykonania obowiązku organ wydaje decyzję nakazującą zaniechanie dalszych robót budowlanych, bądź rozbiórkę obiektu lub jego części, bądź doprowadzenie obiektu do stanu poprzedniego. Wybór jednego z kilku rozstrzygnięć możliwych na podstawie tego przepisu należy wprawdzie do organu, lecz jest zdeterminowany rodzajem nałożonych obowiązków. Dotyczy to również rozbiórki obiektu lub jego części. Rozbiórka ta jest następstwem niewykonania określonych czynności lub niewykonania wskazanych robót budowlanych i powinna prowadzić wyłącznie do usunięcia stanu niezgodnego z prawem, czego zobowiązany nie wykonał zgodnie z nałożonymi na niego obowiązkami. Jeżeli więc do sytuacji takiej prowadzi rozbiórka tylko części obiektu, to organ nie powinien orzekać rozbiórki całości. W rozpoznawanej sprawie wadą budynku było jego usytuowanie południowej ściany z otworami zbyt blisko sąsiedniej nieruchomości. W sprawie nie rozważono, czy doprowadzeniu całego obiektu do stanu zgodnego z prawem nie wystarczyłoby dokonanie częściowej tylko rozbiórki tego obiektu budowlanego (np. ściany lub jej części) z pozostawieniem pozostałej części domu, która została usytuowana zgodnie z prawem.

Przy ponownym rozpoznaniu sprawy przez Sąd, stanowiska stron nie uległy zmianie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z treścią art. 3 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. nr 153, poz. 1269), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola wspomniana sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (§ 2). Sąd nie przejmuje sprawy administracyjnej do końcowego załatwienia, lecz ma jedynie ocenić działalność organu orzekającego.

Sąd administracyjny, uwzględniając skargę, uchyla decyzję w całości albo części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa, dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub też inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Jeżeli natomiast zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub innych przepisach - stwierdza nieważność decyzji w całości lub części. Stwierdzenie wydania decyzji z naruszeniem prawa wchodzi zaś w grę, o ile zachodzą przyczyny, określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub innych przepisach (art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej w dalszej części rozważań p.p.s.a.). Po myśli art. 134 § 1 p.p.s.a. rozstrzygając daną sprawę, sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi, może zastosować przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach, prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 135 p.p.s.a.).

Rozpatrując skargę w tak zakreślonej kognicji i przy uwzględnieniu wytycznych zawartych w uzasadnieniu do wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego, niniejszy Sąd dopatrzył się takich uchybień, które musiały skutkować uchyleniem zaskarżonej i poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji.

W pierwszej kolejności wyjaśnienia wymaga, że stosownie do treści art. 190 p.p.s.a., Sąd, któremu sprawa została przekazana, związany jest wykładnią prawa dokonaną, w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny.

Tak więc wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu odwoławczego wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia.

Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 25 lutego 1998 r., III RN 130/97 (OSP 1999, z. 5, poz. 101 z glosą B. Adamiak, tamże, s. 263 i n.), wypowiadając się w kwestii związania sądu administracyjnego tą oceną na gruncie art. 30 ustawy o NSA wyjaśnił, że oznacza to, że "(...) ilekroć dana sprawa będzie przedmiotem rozpoznania przez ten sąd, będzie on zawsze związany oceną prawną wyrażoną w tym orzeczeniu, jeżeli nie zostanie ono uchylone lub nie ulegną zmianie przepisy". Ocena prawna zawarta w orzeczeniu sądu administracyjnego utraci moc wiążącą w wypadku zmiany stanu prawnego, jeżeli to spowoduje, że pogląd sądu stanie się nieaktualny (por. wyr. NSA z dnia 22 września 1999 r., I SA 2019/98 powołany w pkt 7a). Podobny skutek (tj. ustanie mocy wiążącej wspomnianej oceny), może spowodować zmiana (po wydaniu orzeczenia sądowego) istotnych okoliczności faktycznych oraz wzruszenie orzeczenia (tj. zawierającego ocenę prawną) w przewidzianym do tego trybie.

W sprawie niniejszej Naczelny Sąd Administracyjny stanął na stanowisku, iż skoro przepis art. 51 ust. 3 pkt 2 Prawa budowlanego stanowi, że w przypadku niewykonania obowiązku organ wydaje decyzję nakazującą zaniechanie dalszych robót budowlanych, bądź rozbiórkę obiektu lub jego części, bądź doprowadzenie obiektu do stanu poprzedniego, to wybór jednego z kilku rozstrzygnięć możliwych na podstawie tego przepisu należy wprawdzie do organu, lecz jest zdeterminowany rodzajem nałożonych obowiązków. Dotyczy to również rozbiórki obiektu lub jego części. Rozbiórka ta jest następstwem niewykonania określonych czynności lub niewykonania wskazanych robót budowlanych i powinna prowadzić wyłącznie do usunięcia stanu niezgodnego z prawem, czego zobowiązany nie wykonał zgodnie z nałożonymi na niego obowiązkami. Jeżeli więc do sytuacji takiej prowadzi rozbiórka tylko części obiektu, to organ nie powinien orzekać rozbiórki całości. W rozpoznawanej sprawie wadą budynku było jego usytuowanie południowej ściany z otworami zbyt blisko sąsiedniej nieruchomości. W sprawie nie rozważono, czy doprowadzeniu całego obiektu do stanu zgodnego z prawem nie wystarczyłoby dokonanie częściowej tylko rozbiórki tego obiektu budowlanego (np. ściany lub jej części) z pozostawieniem pozostałej części domu, która została usytuowana zgodnie z prawem.

Takie wskazania co do dalszego prowadzenia postępowania obligują Sąd I instancji do uchylenia zaskarżonej i poprzedzającej ją decyzji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. "a" i "c" w zw. z art. 135 p.p.s.a. Wyjaśnienie tych okoliczności możliwe jest wyłącznie przed organami administracji wobec brak jakichkolwiek dowodów w tym zakresie w zgromadzonym materiale. Nie wykluczone, iż zajdzie konieczność przeprowadzenia ekspertyzy celem wyjaśnienia, czy możliwe jest przywrócenie stanu zgodnego z prawem spornej budowli przez przesunięcie jej ściany konstrukcyjnej południowej o 45 cm i ewentualne ustalenie kosztów tych prac budowlanych.

Sąd wstrzymał też wykonanie zaskarżonej decyzji na podstawie art. 152 p.p.s.a. do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku.

O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a.

ar