Wyrok WSA w Lublinie, sygn. akt III SA/Lu 641/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Data orzeczenia: 2022-02-10 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6300 Weryfikacja zgłoszeń celnych co do wartości celnej towaru, pochodzenia, klasyfikacji taryfowej; wymiar należności celnych
Hasła tematyczne: Celne prawo
Skarżony organ: Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151;
journal: Dz.U. 2022 poz 329
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.
article: art. 180 § 1; art. 188; art. 121 § 1;
journal: Dz.U. 2020 poz 1325
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa - t.j.
article: art. 73 ust. 1
journal: Dz.U. 2020 poz 1382
law: Ustawa z dnia 19 marca 2004 r. Prawo celne - t.j.
journal: Dz.U.UE.L 2017 nr 138 poz 4 art. 75 ust. 5, ust.6;
law: Rozporządzenie delegowane Komisji (UE) 2017/891 z dnia 13 marca 2017 r. uzupełniające rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady  (UE) nr 1308/2013 w odniesieniu do sektora owoców i warzyw oraz sektora przetworzonych owoców i warzyw, uzupełniające rozporządzenie  Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 w odniesieniu do kar, które mają być stosowane w tych sektorach, a także zmieniające  rozporządzenie wykonawcze Komisji (UE) nr 543/2011
journal: Dz.U.UE.L 2013 nr 347 poz 671 art. 181;
law: Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) Nr 1308/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. ustanawiające wspólną organizację rynków  produktów rolnych oraz uchylające rozporządzenia Rady (EWG) nr 922/72, (EWG) nr 234/79, (WE) nr 1037/2001 i (WE) nr 1234/2007

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Ewa Ibrom, Sędziowie: Sędzia WSA Anna Strzelec, Sędzia WSA Iwona Tchórzewska (sprawozdawca), Protokolant: Asystent sędziego Radosław Kot, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 lutego 2022 r. sprawy ze skargi E. Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w W. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia [...] sierpnia 2021 r. nr [...] w przedmiocie długu celnego oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] sierpnia 2021 r., nr [...] Dyrektor Izby Administracji Skarbowej utrzymał w mocy decyzję Naczelnika L. Urzędu Celno-Skarbowego w B. P. z dnia [...] sierpnia 2020 r., nr [...], określającą kwotę długu celnego w wysokości [...] zł oraz wzywającą skarżącą [...] Spółkę z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w W. do zapłaty tej kwoty w terminie 10 dni.

Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie sprawy.

W dniu [...] 2020 r. w Oddziale Celnym w B. P. działająca w imieniu skarżącej Agencja Celna [...] Spółka jawna zgłosiła do procedury dopuszczenia do obrotu sprowadzone z Białorusi ogórki świeże (zgłoszenie celne nr [...]). Wartość towaru została zadeklarowana na podstawie faktury nr [...] z dnia [...] 2020 r. Do obliczenia kwoty długu celnego zastosowano stawkę celną w wysokości 12,8% i obliczono cło w kwocie [...]zł.

Na podstawie art. 148 rozporządzenia wykonawczego Komisji (UE) 2015/2447 z dnia 24 listopada 2015 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wykonania niektórych przepisów rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 952/2013 ustanawiającego unijny kodeks celny (Dz. Urz. UE L Nr 343 z dnia 29 grudnia 2015 r., s. 558-893, dalej jako "rozporządzenie 2015/2447") zostało złożone zabezpieczenie należności celnych dodatkowych 1P1 w wysokości [...] zł. Powyższą kwotą obciążone zostało zabezpieczenie generalne agencji celnej nr [...]

W dniu [...] 2020 r. agencja celna złożyła do organu pierwszej instancji wniosek o zwolnienie z zabezpieczenia generalnego środków zajętych tytułem zabezpieczenia należności celnych dodatkowych oraz należności podatkowych, dołączając do wniosku dokumenty dotyczące importu i sprzedaży ogórków świeżych.

Po przeprowadzeniu postępowania celnego organ pierwszej instancji decyzją z dnia [...] 2020 r. określił kwotę długu celnego, powstałego w wyniku dopuszczenia do obrotu towaru według wyżej wymienionego zgłoszenia celnego w wysokości [...] zł oraz wezwał skarżącą do zapłaty tej kwoty.

Organ pierwszej instancji stwierdził, że dowody potwierdzające spełnienie warunków zwolnienia zabezpieczenia wpłynęły do organu po terminie wskazanym w art. 75 ust. 5 rozporządzenia delegowanego Komisji (UE) 2017/891 z dnia 13 marca 2017 r. uzupełniającego rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1308/2013 w odniesieniu do sektora owoców i warzyw oraz sektora przetworzonych owoców i warzyw, uzupełniającego rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 w odniesieniu do kar, które mają być stosowane w tych sektorach, a także zmieniającego rozporządzenie wykonawcze Komisji (UE) nr 543/2011 (Dz. Urz. UE L 138 z 2017 r. str. 4 z późn. zm., dalej jako "rozporządzenie 2017/891").

Odnosząc się do stanowiska strony organ pierwszej instancji wskazał ponadto, że przepisy art. 15zzs ustawy z dnia [...] 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2020 r., poz. 374 z późn. zm., dalej jako "ustawa COVID-19") nie miały w sprawie zastosowania, gdyż termin określony w art. 75 ust. 5 rozporządzenia 2017/891 nie jest terminem procesowym ani sądowym, o których mowa w art. 15zzs ustawy COVID-19.

W odwołaniu od powyższej decyzji skarżąca podniosła, że dowody potwierdzające warunki zbytu złożyła z zachowaniem terminu czterech miesięcy od daty przyjęcia zgłoszenia o dopuszczenie do swobodnego obrotu. Natomiast niezachowanie miesięcznego terminu od dokonania sprzedaży na przedłożenie dowodów potwierdzających warunki zbytu było spowodowane panującą w tamtym okresie sytuacją epidemiologiczną w kraju, związaną z pandemią COVID-19.

W toku postępowania odwoławczego skarżąca podnosiła, że zgodnie z ustaleniami pomiędzy działającą w jej imieniu agencją celną, a funkcjonariuszami L. Urzędu Celno-Skarbowego w B. P., wymagane dokumenty potwierdzające warunki zbytu towaru były dostarczane w terminie czterech miesięcy od dnia zgłoszenia celnego.

Na wezwanie organu odwoławczego organ pierwszej instancji pismem z dnia [...] 2020 r. wyjaśnił, że nie udzielał ustnych ani pisemnych informacji w zakresie interpretacji obowiązujących przepisów prawa, na które powołuje się skarżąca, a które mogłyby wpłynąć na błędne przekonanie wnioskodawcy o zachowaniu terminu. Powoływane przez skarżącą pisma były odpowiedzią na wnioski o zwolnienie zabezpieczenia generalnego. Fakt zwolnienia zabezpieczenia w przypadku wcześniejszych wniosków strony nie nakładał jednak na organ obowiązku rozstrzygnięcia kolejnych spraw w identyczny sposób.

W piśmie z dnia [...] 2021 r. skarżąca wniosła o przeprowadzenie dowodów z dokumentów w postaci wniosków o zwolnienie z zabezpieczenia generalnego: z dnia [...] 2020 r., z dnia [...] 2020 r. oraz z dnia [...] 2020 r., wraz z załącznikami oraz pism L. Urzędu Celno-Skarbowego w B. P.: z dnia [...] 2020 r., z dnia [...] 2020 r. oraz z dnia [...] 2020 r., na okoliczność działania skarżącej w zaufaniu do organów administracji i kierowania się praktyką stosowaną przez funkcjonariuszy organu pierwszej instancji, gdyż zabezpieczenie należności celnych w tych sprawach strony zostało zwolnione, mimo przedstawienia wymaganych dokumentów po upływie terminu miesięcznego określonego w art. 75 ust. 5 rozporządzenia 2017/891.

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] sierpnia 2021 r. organ odwoławczy utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji.

W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ odwoławczy wskazał, że ogórki świeże (kod CN 0707 00 05) objęte są systemem cen wejścia zgodnie z rozporządzeniem wykonawczym Komisji (UE) 2017/892 z dnia 13 marca 2017 r. ustanawiającym zasady stosowania rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady(UE) nr 1308/2013 w odniesieniu do sektora owoców i warzyw oraz sektora przetworzonych owoców i warzyw (Dz. Urz. UE L Nr 138 z 25 maja 2017 r., str. 57 z późn. zm., dalej jako "rozporządzenie 2017/892") oraz rozporządzeniem 2017/891. Przedmiotowy towar - ogórki o kodzie CN 0707 00 05 został wymieniony w załączniku VII rozporządzenia 2017/891 obejmującym wykaz produktów do celów systemu cen wejścia ustanowionego w tytule III, z okresem obowiązywania od 1 stycznia do 31 grudnia. Zgodnie zaś z art. 75 ust. 2 rozporządzenia 2017/891, gdy wartość celna produktów wymienionych w części A załącznika VII jest określona zgodnie z wartością transakcyjną, o której mowa w art. 70 rozporządzenia (UE) nr 952/2013 i przewyższa o ponad 8 % stawkę ryczałtową obliczoną przez Komisję jako standardowa wartość w przywozie w momencie sporządzania zgłoszenia o dopuszczenie do swobodnego obrotu, importer musi złożyć zabezpieczenie zgodnie z art. 148 rozporządzenia wykonawczego Komisji (UE) 2015/2447. Do tego celu kwotą należności celnej przywozowej, której mogą podlegać produkty wymienione w części A załącznika VII do niniejszego rozporządzenia, jest kwota należności celnej, którą importer uiściłby, gdyby dany produkt został sklasyfikowany na podstawie odpowiedniej standardowej wartości w przywozie. Aby udowodnić, że partia towarów została zbyta zgodnie z warunkami określonymi w akapicie pierwszym, importer udostępnia, oprócz faktury, wszystkie dokumenty konieczne do przeprowadzenia odpowiednich kontroli celnych w odniesieniu do sprzedaży i zbytu każdego produktu z danej partii, w tym dokumenty dotyczące transportu, ubezpieczenia, przeładunku i składowania danej partii.

Organ odwoławczy podkreślił, że zgodnie z art. 75 ust. 5 rozporządzenia 2017/891, importer ma jeden miesiąc od sprzedaży danych produktów, z zastrzeżeniem terminu do czterech miesięcy od daty przyjęcia zgłoszenia o dopuszczenie do swobodnego obrotu, na wykazanie, że partia towarów została zbyta zgodnie z warunkami potwierdzającymi poprawność cen, o których mowa w art. 70 rozporządzenia (UE) nr 952/2013 lub na określenie wartości celnej, o której mowa w art. 74 ust. 2 lit. c tego rozporządzenia. Złożone zabezpieczenie jest zwalniane w stopniu, w jakim warunki zbytu towaru zostały udowodnione w sposób zgodny z wymogami organów celnych. W przeciwnym wypadku zabezpieczenie ulega przepadkowi, stanowiąc płatność z tytułu należności celnych przywozowych.

W rozpatrywanej sprawie zadeklarowana wartość celna importowanych ogórków przewyższała o ponad 8% standardową wartość przywozową, wobec czego prawidłowo złożono zabezpieczenie kwoty długu celnego. Organ celny może zwolnić pobrane zabezpieczenie, o ile zostaną spełnione warunki przewidziane w art. 75 ust. 5 rozporządzenia 2017/891, a więc w sytuacji przedstawienia przez importera dokumentów potwierdzających zbycie towaru w terminie zawitym, nieprzekraczającym miesiąca od dnia sprzedaży. Natomiast termin czterech miesięcy liczony od dnia przyjęcia zgłoszenia celnego o dopuszczenie towarów do obrotu na należycie uzasadniony wniosek importera może być przedłużony maksymalnie o trzy miesiące.

Zgodnie z dowodami przedstawionymi w niniejszej sprawie, sprzedaż ogórków świeżych nastąpiła w dniu [...] 2020 r., co zostało potwierdzone fakturą handlową nr [...]/2020. Zatem ostatni dzień na wykazanie spełnienia obowiązku wynikającego z art. 75 ust. 5 rozporządzenia 2017/891 przypadał na dzień [...] 2020 r. Tymczasem wniosek o zwolnienie zabezpieczenia, wraz z dowodami na potwierdzenie spełnienia warunków ustanowionych w wyżej powołanym przepisie, został złożony w dniu [...] 2020 r., a więc po terminie.

Odnosząc się do podniesionych w odwołaniu zarzutów dotyczących niezachowania miesięcznego terminu na przedłożenie dowodów potwierdzających warunki zbytu z powodu sytuacji epidemiologicznej w kraju spowodowanej COVID-19, organ drugiej instancji zauważył, że art. 15zzs ust. 1 ustawy COVID-19 nie znajduje zastosowania w niniejszej sprawie. Zawieszenie terminów procesowych i sądowych, o których mowa w powołanym przepisie, dotyczy jedynie przepisów krajowych. Natomiast decyzja organu pierwszej instancji została wydana na podstawie przepisów unijnych. Ponadto terminy przewidziane w art. 75 ust. 5 rozporządzenia 2017/891 nie są terminami procesowymi ani sądowymi, do jakich odnosi się art. 15zzs ustawy COVID-19. Organ drugiej instancji nie zgodził się też z argumentami strony powołującej się na utrudniony kontakt z urzędem w początkowym okresie stanu zagrożenia epidemiologicznego. Organ zauważył, że przedstawiciel importera mógł złożyć wymagane dokumenty w terminie za pośrednictwem placówki pocztowej lub w formie elektronicznej za pośrednictwem platformy e-PUAP oraz, że mimo trwającej w kraju sytuacji epidemiologicznej, wniosek o zwrot pobranego zabezpieczenia został złożony przez stronę osobiście w siedzibie organu pierwszej instancji.

Organ odwoławczy wyjaśnił, że art. 75 ust. 5 rozporządzenia 2017/891 stanowi swego rodzaju sankcję, która pociąga za sobą określone skutki. Termin na dostarczenie organowi dokumentów to warunek bezwzględny wynikający z brzmienia powyższego przepisu, a jego naruszenie skutkuje bezwzględną utratą zabezpieczenia. W związku z tym zasada proporcjonalności nie została naruszona.

W związku z zarzutami skarżącej dotyczącymi naruszenia zasady zaufania do organów skarbowych organ odwoławczy wskazał, że nawet jeśli miały miejsce sytuacje uwzględnienia wcześniejszych wniosków o zwolnienie zabezpieczenia pomimo przekroczenia terminu miesięcznego na przedłożenie odpowiednich dowodów, nastąpiło to w sprawach odrębnych od sprawy niniejszej i nie ma znaczenia dla oceny prawnej tej sprawy. Organ odwoławczy podkreślił, że organ pierwszej instancji nie wydawał jakichkolwiek interpretacji przepisu art. 75 ust. 5 rozporządzenia 2017/891.

We wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie skardze skarżąca [...] Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w W. zarzuciła:

I. mające wpływ na wynik sprawy naruszenie przepisów postępowania:

1. art. 2 w związku z art. 42 ust. 3 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, w związku z art. 16 i art. 48 ust. 1 i 2 Karty Praw Podstawowych Unii Europejskiej (Dz.U.UE.C z 2007 r., poz. 303 str. 1), poprzez pominięcie przy rozpoznawaniu stanu faktycznego zasady zaufania do działania organów administracji, określonej w preambule rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady nr 952/2013 z dnia 9 października 2013 r. ustanawiającego unijny kodeks celny (Dz. Urz. UE L z 2013 r., Nr 269 str. 1 z późn. zm., dalej jako "UKC");

2. art. 2 Traktatu o Unii Europejskiej (Dz. U. z 2004 r. Nr 90, poz. 864/30 z późn. zm., dalej jako "TUE") w związku z art. 9 Konstytucji RP i tym samym wynikającej z art. 2 TUE i orzecznictwa Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej zasady ochrony uzasadnionych oczekiwań jednostki, co w przedmiotowej sprawie przejawiało się w niezasadnym nałożeniu na skarżącą sankcji w postaci długu celnego, pomimo iż skarżąca działała w zaufaniu do organu celnego pierwszej instancji oraz stosowanej przez ten organ wcześniej praktyki względem innych, tożsamych spraw skarżącej, w związku z czym skarżąca miała uzasadnione oczekiwanie, że w niniejszej sprawie organ postąpi w identyczny sposób;

3. art. 127 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2021 r, poz. 1540 z późn. zm., dalej jako "o.p.") w związku z art. 229 o.p., art. 180 § 1 o.p., art. 188 o.p., art. 216 o.p., art. 210 § 1 pkt 6 o.p. i art. 210 § 4 o.p., w związku z art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 19 marca 2004 r. Prawo celne (Dz. U. z 2020 r., poz. 1382 z późn. zm.), poprzez naruszenie wynikających z tych przepisów zasad dwuinstancyjności postępowania podatkowego i oparcie przez organ odwoławczy ustaleń co do stanu faktycznego sprawy na podstawie błędnych założeń organu pierwszej instancji oraz nieprzeprowadzeniu złożonych w piśmie z [...] 2021 r. (w trybie art. 200 o.p.) wniosków dowodowych, które miały istotny wpływ na wynik sprawy;

4. art. 15zzr ust. 1 pkt 5 ustawy COVID-19, poprzez uznanie, że przepisy tej ustawy nie znajdują zastosowania w stosunku do prawa celnego, w sytuacji gdy z podziału prawa na gałęzie wynika, że prawo celne stanowi wyspecjalizowaną dziedzinę prawa administracyjnego, w konsekwencji czego w okresie zawieszenia od dnia 14 marca do dnia 15 maja 2020 r. biegu terminów zawitych przewidzianych przepisami prawa administracyjnego, nie biegły również terminy określone przepisami praw celnego, w tym te wynikające z art. 75 ust. 5 rozporządzenia 2017/891.

II. naruszenie przepisów prawa materialnego:

1. art. 2 Konstytucji RP w związku z art. 75 ust. 5 rozporządzenia 2017/891, w związku z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (obecnie Dz. U. z 2022 r., poz. 329, dalej jako "p.p.s.a."), poprzez prowadzenie postępowania w sposób niebudzący zaufania skarżącej do organów celnych, co przejawiało się w szczególności pominięciem faktu działania skarżącej przy stosowaniu wydłużonego czteromiesięcznego terminu na przedłożenie dokumentów potwierdzających sprzedaż towaru objętego zgłoszeniem celnym, zgodnie z wcześniejszymi ustaleniami i wykładnią art. 75 ust. 5 rozporządzenia 2017/891 dokonaną przez funkcjonariuszy organu pierwszej instancji;

2. art. 75 ust. 5 rozporządzenia 2017/891, poprzez przyjęcie, że skarżąca nie spełniła warunków do dokonania zwolnienia zabezpieczenia dodatkowego, z uwagi na uchybienie terminowi do przedłożenia dokumentów potwierdzających zbycie towaru, w sytuacji gdy spełnione zostały wszelkie warunki materialne, to jest nastąpiła sprzedaż towaru dopuszczonego do obrotu celnego i zostały organowi przedstawione dokumenty potwierdzające zbycie;

3. art. 1 ust. 2 Dyrektywy 2006/112/WE Rady z dnia 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego system podatku od wartości dodanej (Dz. U. UE L z 2006 r. Nr 347 str. 1 z późn. zm., dalej jako "Dyrektywa 2006/112/WE") w związku z art. 42 ust. 1 UKC, poprzez nieuwzględnienie przy nakładaniu na skarżącą sankcji w postaci długu celnego zasady proporcjonalności i niewzięcie pod uwagę faktu, że określona sankcja pozostaje rażąco wysoka i nieproporcjonalna w stosunku do wagi popełnionego przez skarżącą naruszenia, w szczególności biorąc pod uwagę okoliczności, w jakich doszło do uchybienia, to jest działanie w zaufaniu do organów władzy publicznej i stosowanie się do obostrzeń i ograniczeń związanych z wprowadzeniem na terytorium RP stanu epidemii COVID-19.

Powołując się na powyższe zarzuty, skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji organu pierwszej instancji, a także o zobowiązanie organu do zwolnienia z zabezpieczenia generalnego środków zajętych tytułem zabezpieczenia należności celnych dodatkowych lub uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy organowi drugiej instancji do ponownego rozpatrzenia.

Ponadto skarżąca wniosła o skierowanie na podstawie art. 267 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej do Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej następujących pytań prejudycjalnych dotyczących wykładni przepisów prawa unijnego:

1. "Czy w świetle zasady proporcjonalności wynikającej z art. 1 ust 2 Dyrektywy 2006/112/WE Rady z dnia 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego system podatku od wartości dodanej (Dz. U. UE L 347/1) w związku z art. 42 ust. 1 Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego Rady (UE) Nr 952/2013 z dnia 9 października 2013 r. ustanawiającego unijny kodeks celny (Dz. U. L 269) można odmówić podatnikowi zwrotu zabezpieczenia dodatkowego w przypadku, gdy spełnione zostały wszystkie warunki materialne (m.in. sprzedaż w określonym czasie i na określonych w przepisach warunkach) określone w art. 75 ust. 5 Rozporządzenia delegowanego Komisji (UE) 2017/891, a nie został spełniony jedynie warunek formalny związany ze zgłoszeniem i przedłożeniem w odpowiednim czasie od organu celnego dokumentów potwierdzających zbycie towaru w przypadku, gdy przekroczenie terminu zgłoszenia wynikało z ustalonej z organem celnym wykładni przepisów; zasad postępowania i akceptowanej wcześniej praktyki?";

2. "Czy w świetle art. 10 ust. 1 i 2 Decyzji w sprawie Kodeksu Dobrej Praktyki Administracyjnej w związku z art. 41 ust 1 Praw Podstawowych UE, z uwagi na przekroczenie przez importera, wynikającego z art. 75 ust 5 Rozporządzenia delegowanego Komisji (UE) 2017/891, miesięcznego terminu na przedłożenie dokumentów potwierdzających dokonanie sprzedaży produktu, zasadne jest zaliczenie kwoty pobranego zabezpieczenia dodatkowego na poczet kwoty wynikającej z długu celnego z tytułu importu towaru objętego procedurą dopuszczenia do obrotu według zgłoszenia celnego, w sytuacji gdy importer działał w zaufaniu do organów władzy publicznej i zgodnie z wcześniejszymi ustaleniami z organem był przekonany że ostateczny termin na wypełnienie obowiązków wynikających z art. 75 ust. 5 Rozporządzenia delegowanego Komisji (UE) 2017/891 wynosi 4 miesiące, a ponadto pomimo, że uchybienie terminowi miało miejsce w czasie wprowadzonego na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej stanu epidemii i związanych z tym licznych ograniczeń w funkcjonowaniu gospodarki i organów władzy publicznej, co miało znaczący wpływ na swobodne kontakty międzyludzkie i utrudniło terminową realizację wszelkich obowiązków?".

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko.

Pismem z dnia [...] 2022 r. Rzecznik Małych i Średnich Przedsiębiorców zgłosił swój udział w sprawie, wnosząc o uwzględnienie skargi i uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji organu pierwszej instancji. Rzecznik podzielił stanowisko skarżącej co do naruszenia zasady dwuinstancyjności postępowania poprzez nieprzeprowadzenie zgłoszonych przez stronę i istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy dowodów. Rzecznik podkreślił, że sprawy, do których w swojej argumentacji odwołuje się skarżąca, są w istocie tożsame ze sprawą niniejszą. Łączy je bowiem tożsamość podmiotu, przedmiotu, czas realizacji zgłoszeń (listopad 2019 r. - marzec 2020 r.), a nawet zbieżność organu i osoby wydającej rozstrzygnięcie. W ocenie Rzecznika mogły istnieć wątpliwości co do treści normy prawnej wyrażonej w art. 75 ust. 5 rozporządzenia 2017/891 i wątpliwości te zgodnie z art. 11 Prawa przedsiębiorców powinny być rozstrzygnięte na korzyść przedsiębiorcy. W ocenie Rzecznika niezgodne z zasadą zaufania do organów władzy publicznej jest odmienne zachowanie się organu celnego wobec podmiotu, któremu uprzednio oficjalnie udzielono rozstrzygnięcia lub też informacji o praktyce stosowania prawa w tożsamej sprawie. Zdaniem Rzecznika pismo z dnia [...] 2020 r. miało charakter swoistego błędnego pouczenia o przysługujących przedsiębiorcy uprawnieniach. W sytuacji zaś, gdy skarżąca działała w uzasadnionym przeświadczeniu w zakresie prawidłowości swojego postępowania, nakładanie na przedsiębiorcę sankcji w postaci uiszczenia długu celnego w podwójnej wysokości (zaliczenia kwoty pobranego zabezpieczenia dodatkowego na poczet długu celnego) tylko z uwagi na niespełnienie warunku formalnego, jest rażąco nieproporcjonalne do wagi naruszenia.

W odpowiedzi na pismo Rzecznika Małych i Średnich Przedsiębiorców organ odwoławczy w piśmie z dnia 31 stycznia 2022 r. podtrzymał dotychczasowe stanowisko.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje:

Skarga jest niezasadna, albowiem zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa. Zasadne jest stanowisko organu, że w rozpoznawanej sprawie nie zachodziły podstawy do zwolnienia zabezpieczenia, a w konsekwencji określenie długu celnego było prawidłowe.

Zgodnie z art. 70 ust. 1 UKC zasadniczą podstawą wartości celnej towarów jest wartość transakcyjna, tj. cena faktycznie zapłacona lub należna za towary, gdy zostały one sprzedane w celu wywozu na obszar celny Unii, w razie potrzeby skorygowana. W przypadku importu do Unii Europejskiej towarów łatwo psujących się w odniesieniu do określonej grupy towarów stosowane są ceny wejścia.

Zgodnie z art. 181 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1308/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. ustanawiającego wspólną organizację rynku produktów rolnych oraz uchylającego rozporządzenie Rady (EWG) nr 922/72, (EWG) nr 234/79, (WE) nr 1037/2001 i (WE) 1234/2007 (Dz. Urz. UE L 347 z dnia 20 grudnia 2013 r., dalej jako "rozporządzenie 1308/2013"), na potrzeby stosowania stawki opłat celnych wspólnej taryfy celnej w odniesieniu do produktów sektorów owoców i warzyw, przetworzonych owoców i warzyw oraz soku i moszczu winogronowego, cena wejścia danej partii towaru jest równa jej wartości celnej, obliczonej na podstawie przepisów UKC. Z kolei zgodnie z art. 38 rozporządzenia 2017/892 w odniesieniu do każdego produktu oraz w odniesieniu do okresów stosowania określonych w części A załącznika VII do rozporządzenia 2017/891 Komisja ustala dla każdego dnia roboczego oraz dla każdego miejsca pochodzenia standardową wartość w przywozie równą średniej ważonej cen reprezentatywnych, o których mowa w art. 74 tego rozporządzenia, pomniejszonej o standardową kwotę wynoszącą 5 EUR/100 kg oraz należności celne ad valorem. Wykaz produktów do celów systemu cen wejścia ustanowionego w tytule III rozporządzenia 2017/891, zawarty w załączniku VII Część A do tego rozporządzenia, obejmuje ogórki świeże o kodzie 0707 00 05. Okres obowiązywania cen wejścia ustalony został od 1 stycznia do 31 grudnia.

Zatem nie budzi wątpliwości okoliczność, że ogórki świeże, które stanowiły przedmiot importu w niniejszej sprawie, objęte są systemem cen wejścia.

W świetle zaś art. 75 ust. 2 rozporządzenia 2017/891, gdy wartość celna produktów wymienionych w części A załącznika VII jest określona zgodnie z wartością transakcyjną, o której mowa w art. 70 rozporządzenia (UE) nr 952/2013 (UKC) i przewyższa ona o ponad 8 % stawkę ryczałtową obliczoną przez Komisję jako standardowa wartość w przywozie w momencie sporządzania zgłoszenia o dopuszczenie do swobodnego obrotu, importer zobowiązany jest do złożenia zabezpieczenia zgodnie z art. 148 rozporządzenia 2015/2447. Do tego celu kwotą należności celnej przywozowej, której mogą podlegać produkty wymienione w części A załącznika VII do niniejszego rozporządzenia, jest kwota należności celnej, którą importer uiściłby, gdyby dany produkt został sklasyfikowany na podstawie odpowiedniej standardowej wartości w przywozie.

W okolicznościach rozpoznawanej sprawy pozostaje zaś poza sporem, że zadeklarowana wartość celna importowanych ogórków przewyższała o ponad 8% standardową wartość przywozową, co uzasadniało złożenie zabezpieczenia.

Warunki zwolnienia zabezpieczenia zostały określone w art. 75 ust. 5 rozporządzenia 2017/891. Zgodnie z tym przepisem importer ma jeden miesiąc od sprzedaży danych produktów, z zastrzeżeniem terminu do czterech miesięcy od daty przyjęcia zgłoszenia o dopuszczenie do swobodnego obrotu, na wykazanie, że partia towarów została zbyta zgodnie z warunkami potwierdzającymi poprawność cen, o których mowa w art. 70 UKC lub na określenie wartości celnej, o której mowa w art. 74 ust. 2 lit. c UKC. Niedotrzymanie jednego z powyższych terminów pociąga za sobą utratę złożonego zabezpieczenia, bez uszczerbku dla stosowania przepisów ust. 6. Złożone zabezpieczenie jest zwalniane w stopniu, w jakim warunki zbytu towaru zostały udowodnione w sposób zgodny z wymogami organów celnych. W przeciwnym wypadku zabezpieczenie ulega przepadkowi, stanowiąc płatność z tytułu należności celnych przywozowych. Aby udowodnić, że partia towarów została zbyta zgodnie z warunkami określonymi w akapicie pierwszym powołanego przepisu, importer udostępnia, oprócz faktury, wszystkie dokumenty konieczne do przeprowadzenia odpowiednich kontroli celnych w odniesieniu do sprzedaży i zbytu każdego produktu z danej partii, w tym dokumenty dotyczące transportu, ubezpieczenia, przeładunku i składowania danej partii. Zgodnie z art. 75 ust. 6 tego rozporządzenia na należycie uzasadniony wniosek importera termin czterech miesięcy, o którym mowa w ust. 5 akapit pierwszy, może być przedłużony przez właściwe organy państwa członkowskiego maksymalnie o trzy miesiące.

Przywołane ostatnio przepisy wskazują jednoznacznie, że zwolnienie zabezpieczenia możliwe jest tylko wówczas, gdy importer w terminie określonym w art. 75 ust. 5 rozporządzenia 2017/891 wykaże, że partia towarów została zbyta zgodnie z warunkami potwierdzającymi poprawność cen, zgodnie z przepisami UKC.

Z prawidłowych i niekwestionowanych przez stronę ustaleń organu wynika, że działająca w imieniu skarżącej agencja celna w dniu [...] 2020 r. zgłosiła do procedury dopuszczenia do obrotu sprowadzone z Białorusi ogórki świeże. Wartość towaru została zadeklarowana na podstawie faktury z dnia [...] 2020 r. Do obliczenia kwoty długu celnego zastosowano konwencyjną stawkę celną w wysokości 12,8% i obliczono cło w kwocie [...]zł. Jednocześnie agencja złożyła zabezpieczenie należności celnych dodatkowych 1P1 w kwocie [...]zł, którą obciążone zostało zabezpieczenie generalne agencji celnej. Następnie w dniu [...] 2020 r. agencja celna wniosła o zwolnienie z zabezpieczenia generalnego środków zajętych z tytułu zabezpieczenia należności celnych dodatkowych oraz należności podatkowych. Do wniosku dołączono kopie faktury importowej oraz faktury nr [...]/2020 z dnia [...] 2020 r. potwierdzającej sprzedaż ogórków, wraz z potwierdzeniem przelewu środków z tytułu sprzedaży.

W ocenie Sądu w opisanych okolicznościach organy celne zasadnie uznały, że dokumenty mające na celu wykazanie, że partia towarów została zbyta zgodnie z warunkami potwierdzającymi poprawność cen, zostały przedstawione z przekroczeniem terminu określonego w art. 75 ust. 5 rozporządzenia 2017/891, a w konsekwencji brak było podstaw do zwolnienia zabezpieczenia. Skoro bowiem sprzedaż towaru nastąpiła w dniu [...] 2020 r., to termin jednego miesiąca na wykazanie spełnienia obowiązku wynikającego z art. 75 ust. 5 rozporządzenia 2017/891 upływał w dniu 4 kwietnia 2020 r. Tym samym złożenie wniosku o zwolnienie zabezpieczenia oraz dowodów na potwierdzenie spełnienia warunków zwolnienia dopiero w dniu [...] 2020 r. było spóźnione.

Prawidłowe jest także stanowisko organu, że miesięczny termin z art. 75 ust. 5 rozporządzenia 2017/891 jest terminem zawitym prawa materialnego. Nie może zatem zostać przedłużony ani przywrócony. W świetle art. 75 ust. 6 rozporządzenia 2017/891 jedynie określony w art. 75 ust. 5 termin czerech miesięcy może być przedłużony na należycie uzasadniony wniosek importera. Niedochowanie terminu z art. 75 ust. 5 rozporządzenia 2017/891 powoduje jednoznaczny skutek w postaci utraty zabezpieczenia.

W okolicznościach sprawy zaistniały zatem wynikające z powołanych przepisów przesłanki skutkujące określeniem kwoty długu celnego w wysokości stanowiącej różnicę pomiędzy należną kwotą długu celnego, a kwotą wykazaną w zgłoszeniu celnym. Wydanie decyzji w tym przedmiocie przez organ celny stanowiło prawną konsekwencję niewypełnienia przez skarżącą obowiązków przewidzianych w art. 75 ust. 5 rozporządzenia 2017/891, który wymaga wykazania w ścisłe określonym terminie jednego miesiąca od sprzedaży danych produktów, z jednoczesnym zastrzeżeniem terminu do czterech miesięcy od daty przyjęcia zgłoszenia o dopuszczenie do swobodnego obrotu, że partia towarów została zbyta zgodnie z warunkami potwierdzającymi poprawność cen, o których mowa w art. 70 UKC lub na określenie wartości celnej, o której mowa w art. 74 ust. 2 lit. c UKC.

Powyższej oceny nie podważają skutecznie podniesione w skardze zarzuty naruszenia przepisów postępowania oraz prawa materialnego.

Skarżąca upatruje naruszenia art. 2 w związku z art. 42 ust. 3 Konstytucji oraz w związku z art. 16 i art. 48 ust. 1 i 2 Karty Praw Podstawowych Unii Europejskiej, a także naruszenia art. 2 Traktatu o Unii Europejskiej w związku z art. 9 Konstytucji oraz naruszenia art. 2 Konstytucji w związku z art. 75 ust. 5 rozporządzenia 2017/891, wskazując na pominięcie przez organ faktu działania skarżącej przy stosowaniu wydłużonego czteromiesięcznego terminu na przedłożenie dokumentów potwierdzających sprzedaż towaru objętego zgłoszeniem celnym zgodnie z wcześniejszymi ustaleniami i wykładnią art. 75 ust. 5 rozporządzenia 2017/891 dokonaną przez funkcjonariuszy organu pierwszej instancji, a zatem pominięciu działania przez skarżącą w zaufaniu do organu celnego.

Tak sformułowane zarzuty nie zasługują na uwzględnienie.

Przede wszystkim wymaga podkreślenia, że art. 75 ust. 5 rozporządzenia 2017/891 przewiduje dwa różne terminy: termin jednomiesięczny, liczony od daty sprzedaży danych produktów oraz termin czteromiesięczny, liczony od daty zgłoszenia celnego. Brzmienie tego przepisu jest jednoznaczne i bez jakichkolwiek wątpliwości wskazuje, że wykazanie przez importera, iż partia towarów została zbyta zgodnie z warunkami potwierdzającymi poprawność cen, musi nastąpić w terminie jednego miesiąca od daty sprzedaży, nie później jednak niż w terminie czterech miesięcy od daty zgłoszenia celnego. Określenie terminu czterech miesięcy od daty zgłoszenia celnego nie oznacza przedłużenia miesięcznego terminu, liczonego od daty sprzedaży produktów, na przedstawienie dowodów że partia towarów została zbyta zgodnie z warunkami potwierdzającymi poprawność cen. Jak wskazano już wyżej, możliwość przedłużenia o trzy miesiące terminu czteromiesięcznego liczonego od daty zgłoszenia celnego, na podstawie art. 75 ust. 6 rozporządzenia 2017/891, nie ma wpływu na bieg terminu miesięcznego na wykazanie, że partia towarów została zbyta zgodnie z warunkami potwierdzającymi poprawność cen.

Powołując się na zasadę zaufania do organów władzy publicznej, w tym organów celnych, z odwołaniem się do wyrażonej w art. 2 Konstytucji zasady demokratycznego państwa prawnego oraz treści preambuły do Unijnego Kodeksu Celnego, a także na naruszenie zasady ochrony uzasadnionych oczekiwań jednostki, w odniesieniu do której skarżąca wskazuje na art. 2 Traktatu o Unii Europejskiej, w związku z art. 9 Konstytucji, skarżąca odwołuje się do innych swoich spraw, w których organ zwolnił zabezpieczenie, pomimo że dowody sprzedaży zostały przedstawione organowi po upływie miesiąca od dokonania sprzedaży importowanych towarów, co miałoby w ocenie skarżącej świadczyć o określonej praktyce organu, do której skarżąca się dostosowała i działała w zaufaniu do organów państwa. Także w ocenie Rzecznika Małych i Średnich Przedsiębiorców niezgodne z zasadą wzbudzania zaufania do organów władzy publicznej jest odmienne zachowanie się organu celnego wobec podmiotu, któremu uprzednio oficjalnie udzielono rozstrzygnięcia lub też informacji o praktyce stosowania prawa w tożsamej sprawie.

Uznać jednak należy, że zgromadzone w sprawie dowody nie potwierdzają, by organ pierwszej instancji rzeczywiście stosował stałą praktykę zwalniania zabezpieczenia, mimo nieprzedstawienia wymaganych dowodów w terminie miesięcznym określonym w art. 75 ust. 5 rozporządzenia 2017/891. Sama skarżąca powołała się w tym zakresie jedynie na sprawy z jej wniosków, w których to sprawach organ pierwszej instancji w pismach z dnia [...] 2020 r., z dnia [...] 2020 r. oraz z dnia [...] 2020 r. nie zakwestionował terminu, w którym zostały przekazane dokumenty w tych sprawach. Organ odwoławczy przeprowadził postępowanie wyjaśniające w tym przedmiocie. Z pisma organu pierwszej instancji z dnia [...] 2020 r. wynika zaś, że organ ten nie udzielał skarżącej żadnej pisemnej interpretacji przepisów i nie wyjaśniał sposobu ich stosowania. Skarżąca nie wykazała, by uzyskała od organu wiążące wyjaśnienie co do możliwości przedstawiania dowodów sprzedaży importowanych towarów po upływie jednego miesiąca i zapewnienie, że zwolnienie zabezpieczenia nastąpi, o ile dowody te przedstawione będą przed upływem czterech miesięcy od daty zgłoszenia.

W ocenie Sądu nie jest trafne stanowisko Rzecznika Małych i Średnich Przedsiębiorców przypisujące pismu organu pierwszej instancji z dnia [...] 2020 r. charakter interpretacji prawa zastosowanej przez organ oraz błędnego pouczenia o przysługujących przedsiębiorcy uprawnieniach w innych sprawach. W przedmiotowym piśmie organ przywołał treść art 75 ust. 5 rozporządzenia 2017/891. Z jego treści nie można natomiast wywieść przyjęcia przez organ, że przedsiębiorca ma cztery miesiące na złożenie dowodów dokonania sprzedaży. Jednocześnie z pisma wynika wprost, że dotyczy ono "dostarczenia dowodów w rozpatrywanej sprawie".

Zasadnie także podniesiono w zaskarżonej decyzji, że każda sprawa rozstrzygana jest indywidualnie i odmienne rozstrzygnięcia w innych sprawach skarżącej nie mogły uzasadniać nieprawidłowego stosowania przepisów w rozpoznawanej sprawie. Błędne rozstrzygnięcia organu w innych sprawach, nawet jeżeli dotyczyły tej samej strony i zostały podjęte w analogicznym stanie faktycznym i prawnym, nie mogły skutkować zobowiązywaniem organu do wydania takich samych rozstrzygnięć w kolejnych sprawach strony, co oznaczałoby powtarzanie rozstrzygnięć sprzecznych z prawem. Błędne postępowanie organu nie może bowiem zmienić brzmienia powszechnie obowiązujących przepisów prawa. Natomiast zgodnie z zasadami wyrażonymi w Konstytucji organy władzy publicznej działają na podstawie i w granicach prawa (art. 7 Konstytucji). Zatem przy rozpoznawaniu konkretnej sprawy organ nie może kierować się dotychczasowym sposobem rozstrzygania analogicznych spraw, jeżeli rozstrzygnięcia te nie odpowiadały prawu. Błędy popełnione przez organ przy rozpoznawaniu innych spraw powinny być naprawiane, a nie powielane. Jak wskazuje się w orzecznictwie, uzasadnione oczekiwania jednostki obejmują wyłącznie takie działania organu administracji, które nie naruszają prawa (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 listopada 2020 r., sygn. I GSK 332/18).

Zasadnie zatem podniesiono w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, że zasada zaufania do organów celnych nie zmienia reguł dowodowych i nie może prowadzić do wydania rozstrzygnięcia pozostającego w oczywistej sprzeczności z przepisami prawa materialnego. Nie ulega zaś wątpliwości, że zwolnienie zabezpieczenia pomimo niespełnienia warunków określonych w art. 75 ust. 5 rozporządzenia 2017/891, w szczególności przekroczenia terminu zawitego na wykazanie zbycia towaru zgodnie z warunkami potwierdzającymi poprawność cen, stanowiłoby oczywiste naruszenie przepisów bezwzględnie obowiązujących i naruszałoby zasadę działania organów na podstawie przepisów prawa. Dlatego pisma dotyczące zwolnienia zabezpieczenia w innych sprawach skarżącej nie mogły stanowić podstawy do odmiennego rozstrzygnięcia, niż podjęte przez organy w niniejszej sprawie.

W tym miejscu wskazać także należy na nietrafność argumentacji Rzecznika Małych i Średnich Przedsiębiorców, iż mogły istnieć wątpliwości co do treści normy prawnej wyrażonej w art. 75 ust. 5 rozporządzenia 2017/891 i wątpliwości te zgodnie z art. 11 ust. 1 ustawy z dnia 6 marca 2018 r. Prawa przedsiębiorców (Dz. U. z 2021 r., poz. 162 z późn. zm.) powinny być rozstrzygnięte na korzyść przedsiębiorcy. Jak podniesiono już wyżej, treść art. 75 ust. 5 rozporządzenia 2017/891 jest jednoznaczna i nie budzi wątpliwości interpretacyjnych.

Nie zasługują także na podzielenie podniesione przez skarżącą oraz Rzecznika zarzuty wydania zaskarżonej decyzji z naruszeniem zasady dwuinstancyjności postępowania, wskutek nieprzeprowadzenia zgłoszonych przez skarżącą dowodów. W świetle dokumentów zgromadzonych w aktach sprawy stwierdzić należy, że rozpoznając sprawę organ odwoławczy dysponował pełnym materiałem dowodowym i jak wynika z zaskarżonej decyzji, odniósł się także do treści dowodów z dokumentów zgłoszonych przez skarżącą w piśmie z dnia [...] 2021 r., oceniając ich znaczenie w niniejszej sprawie. Wynika to wprost z treści rozważań organu odwoławczego na kartach 17-19 uzasadnienia zaskarżonej decyzji. Organ odwoławczy wyjaśnił między innymi, że sprawy prowadzone przez Naczelnika L. Urzędu Celno-Skarbowego w B. P. o nr [...], nr [...] oraz nr [...], które zakończyły się zwolnieniem zabezpieczenia, były odrębnymi sprawami od tej, która jest przedmiotem niniejszego postępowania. Nadto organ odwoławczy wskazał, że nawet w sytuacji, gdy we wcześniejszych wnioskach złożonych przez stronę organ celny zwolnił zabezpieczenie pomimo przekroczenia przez stronę terminu miesięcznego na przedłożenie odpowiednich dowodów, to były to sprawy odrębne i nie mają one znaczenia dla oceny prawnej niniejszej sprawy.

Dlatego też zarzuty skargi co do naruszenia art. 180 § 1 i art. 188 o.p. w związku z art. 73 Prawa celnego uznać należy za chybione. Zauważyć także należy, że art. 73 ust. 1 ustawy – Prawo celne wyraźnie określa zakres stosowania Ordynacji podatkowej do postępowania w sprawach celnych. Powołany przepis nie przewiduje odpowiedniego stosowania w tych postępowaniach rozdziału 1 działu IV Ordynacji podatkowej, czyli art. 120 - 129 Ordynacji podatkowej, co czyni zarzut skargi w zakresie naruszenia art. 127 o.p. bezzasadnym. Art. 73 Prawa celnego nie przewiduje również odpowiedniego stosowania art. 216 o.p., dotyczącego wydawania w toku postępowania postanowień. Wbrew zarzutom skargi uzasadnienie zaskarżonej decyzji zawiera uzasadnienie faktyczne i prawne, zgodnie z art. 210 § 1 pkt 6 o.p.

W związku z zarzutem naruszenia art. 15zzr ust. 1 pkt 5 ustawy COVID-19 poprzez uznanie, że przepisy tej ustawy nie znajdują zastosowania w stosunku do prawa celnego, w sytuacji gdy w ocenie skarżącej z podziału prawa na gałęzie wynika, że prawo celne stanowi wyspecjalizowaną dziedzinę prawa administracyjnego, w konsekwencji czego w okresie zawieszenia od dnia 14 marca do dnia 15 maja 2020 r. biegu terminów zawitych przewidzianych przepisami prawa administracyjnego, nie biegły również terminy określone przepisami prawa celnego, w tym te wynikające z art. 75 ust. 5 rozporządzenia 2017/891, wyjaśnić należy, że przepis art. 15zzr ust. 1 pkt 5 ustawy COVID-19 z oczywistych względów nie mógł mieć zastosowania do terminów określonych w przepisach prawa celnego uregulowanych w prawie Unii Europejskiej. System cen wejścia został całościowo uregulowany w rozporządzeniach unijnych. Ustawa krajowa nie mogła zatem uregulować odmiennie terminów określonych w tych przepisach. Przewidziane w art. 15zzr ust. 1 pkt 5 ustawy COVID-19 wstrzymanie rozpoczęcia i zawieszenie biegu terminów określonych przepisami prawa administracyjnego odnosiło się wyłącznie do przepisów administracyjnego prawa krajowego. Dodatkowo zauważyć należy, że stosowanie przepisu art. 75 ust. 5 rozporządzenia 2017/891 nie zostało na obszarze Unii Europejskiej wyłączone lub czasowo zawieszone z powodu pandemii.

Podzielić należy także stanowisko organu, że w sprawie nie znajdował również zastosowania art. 15 zzs ustawy COVID-19. Przewidywał on bowiem wstrzymanie rozpoczęcia i zawieszenie biegu jedynie terminów procesowych i sądowych określonych w przepisach prawa krajowego.

Nie zasługuje również na podzielenie argumentacja skarżącej, że z powodu licznych ograniczeń w początkowej fazie epidemii niemożliwe było terminowe wykonanie obowiązków wynikających z art. 75 ust. 5 rozporządzenia 2017/891, czego organ rozstrzygający sprawę nie uwzględnił. Jak słusznie zauważył organ, przedstawiciel importera mógł złożyć wymagane dokumenty w terminie za pośrednictwem placówki pocztowej lub w formie elektronicznej za pośrednictwem platformy e-PUAP. Sąd podziela stanowisko organu, że takiego, starannego działania można było oczekiwać zwłaszcza od występującej jako przedstawiciel skarżącej agencji celnej, będącej podmiotem profesjonalnie zajmującym się formalnościami celnymi. Niewątpliwie nie było potrzeby osobistego dostarczania dokumentów. Bez znaczenia jest zatem podnoszona przez skarżącą okoliczność pracy zdalnej części urzędników. Nie miała ona bowiem wpływu na możliwość dostarczenia wymaganych dokumentów.

Niezależnie od powyższego trafnie organ odwoławczy zwrócił uwagę, że mimo istniejących ograniczeń z powodu epidemii, wniosek o zwrot zabezpieczenia został w dniu [...] 2020 r. złożony osobiście w siedzibie organu celnego. Ponadto przedstawiciel strony w piśmie z dnia [...] 2020 r. przyznał, że opóźnienie w dostarczeniu dokumentów wynikało z utrudnionego kontaktu z klientem, to jest ze skarżącą, a dokumenty dostarczane były przez skarżącą z dużym opóźnieniem. Nie powoływał się natomiast na utrudnienia w kontakcie z organem celnym. Dodać należy, że skarżąca nie wykazała, by organ nie przyjmował korespondencji w okresie upływu terminu, ani by odmówił przyjęcia dokumentów skarżącej. Nie wykazała także, by zaistniały okoliczności faktycznie utrudniające stronie skarżącej przekazanie wymaganych dokumentów.

Bezpodstawny jest zarzut naruszenia art. 75 ust. 5 rozporządzenia 2017/891 przez przyjęcie, że skarżąca nie spełniła warunków do dokonania zwolnienia zabezpieczenia z uwagi na uchybienie terminowi do przedłożenia dokumentów potwierdzających zbycie towaru, podczas gdy spełnione zostały wszystkie warunki materialne, to jest nastąpiła sprzedaż towaru dopuszczonego do obrotu i zostały organowi przedstawione dokumenty potwierdzające zbycie. W świetle jasnej treści regulacji art. 75 ust. 5 rozporządzenia 2017/891 nie ma bowiem znaczenia, że skarżąca w istocie zbyła towar i w terminie czterech miesięcy od daty zgłoszenia przedstawiła organowi dokumenty potwierdzające dokonanie sprzedaży, skoro nie spełniła bezwzględnie obowiązującego warunku przedstawienia dokumentów w terminie jednego miesiąca od daty sprzedaży. Sama okoliczność zbycia towaru nie stanowi wypełnienia obowiązków przewidzianych w art. 75 ust. 5 rozporządzenia 2017/891, w którym mowa o wykazaniu przewidzianych w tym przepisie okoliczności w określonym terminie. Powołany przepis nie przewiduje też żadnych odstępstw od określonych w nim wymagań i skutek w postaci utraty zabezpieczenia wyraźnie wiąże z niedotrzymaniem choćby jednego z terminów. Wymogu przedstawienia dokumentów w terminie jednego miesiąca od daty sprzedaży nie można także rozumieć jako wymogu czysto formalnego, niemającego znaczenia dla oceny spełnienia warunków zwolnienia zabezpieczenia. Jak wskazano wyżej, termin jednego miesiąca jest terminem materialnym. Nie jest to termin procesowy na dokonanie określonej czynności w postępowaniu. Należy podkreślić, że warunkiem zwolnienia zabezpieczenia nie jest sam fakt sprzedaży danego towaru, który dopuszczony został do swobodnego obrotu, lecz wykazanie – przez przedstawienie w określonym terminie wymaganych dokumentów – że partia towarów została zbyta zgodnie z warunkami potwierdzającymi poprawność cen. Wykazanie obciąża importera i nie można obowiązków w tym zakresie przerzucać na organ, który nie jest zobowiązany czynić z urzędu ustaleń w zakresie posiadania, czy dostępności (np. w oparciu o posiadane rejestry, czy informacje zawarte w systemie) dokumentów potwierdzających spełnienie tych warunków. Przepis art. 75 ust. 5 rozporządzenia 2017/891 wskazuje, że przedstawienie w określonym terminie wymaganych dokumentów musi nastąpić w tym postępowaniu, dla potrzeb zwolnienia zabezpieczenia.

W świetle powyższego zarzuty skargi, zarówno co do naruszenia art. 75 ust. 5 rozporządzenia 2017/891, jak i wskazanych w skardze przepisów Konstytucji RP, Traktatu o Unii Europejskiej i Karty Praw Podstawowych UE, uznać należy za nietrafne. Oczywiście mylne jest powołanie się przez skarżącą na naruszenie zaskarżoną decyzją także art. 134 § 1 p.p.s.a. Organy nie mogły bowiem stosować przepisów dotyczących postępowania przez sądem administracyjnym.

Niezasadny jest również podniesiony przez skarżącą oraz Rzecznika Małych i Średnich Przedsiębiorców zarzut naruszenia zasady proporcjonalności i pominięcie faktu, że określona sankcja jest rażąco wysoka i nieproporcjonalna w stosunku do wagi popełnionego naruszenia. Przypomnieć należy, że sprawa niniejsza dotyczy długu celnego, a nie podatku od wartości dodanej, a zatem z oczywistych względów odwoływanie się w skardze do Dyrektywy 2006/112/WE Rady z dnia 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego system podatku od wartości dodanej jest nieuzasadnione.

Również artykuł 42 UKC nie miał w sprawie zastosowania. Przepis ten dotyczy sankcji za nieprzestrzeganie przepisów prawa celnego stosowanych przez kraje członkowskie. Zgodnie z ust. 1 powołanego przepisu, każde państwo członkowskie przewiduje sankcje za nieprzestrzeganie przepisów prawa celnego. Sankcje są skuteczne, proporcjonalne i odstraszające. Rodzaje sankcji określa ustęp 2 tego przepisu. Jednocześnie na państwa członkowskie nałożony został obowiązek powiadomienia Komisji o obowiązujących krajowych przepisach, przewidzianych zgodnie z ust. 1 niniejszego artykułu oraz obowiązek powiadamiania Komisji o wszelkich późniejszych zmianach mających wpływ na te przepisy (ust. 3). W niniejszej sprawie organ nie stosował przepisów krajowych wydanych zgodnie z art. 42 UKC, lecz przepisy unijne przewidujące wprost utratę złożonego zabezpieczenia w przypadku niedotrzymania jednego z terminów określonych w art. 75 ust. 5 rozporządzenia 2017/891. Nie można więc w tym przypadku mówić o stosowaniu przez organ środków nieproporcjonalnych do wagi naruszenia. Skutek w postaci utraty zabezpieczenia następuje z mocy powołanego przepisu art. 75 ust. 5 i nie zależy od woli organu.

Sąd nie znalazł podstaw do zadania Trybunałowi Sprawiedliwości Unii Europejskiej pytań prejudycjalnych o treści wskazanej w skardze.

Odnośnie pytania pierwszego zauważyć ponownie należy, że wskazane w nim przepisy art. 1 ust. 2 Dyrektywy 2006/112/WE oraz art. 42 ust. 1 UKC nie miały w sprawie zastosowania i nie mogą być przedmiotem pytania prejudycjalnego. Jednocześnie w niniejszej sprawie nie wystąpiły wątpliwości co do interpretacji przepisu art. 75 ust. 5 rozporządzenia 2017/891, w szczególności zaś co do skutków niewykazania w prawem wymagany sposób i w terminie zawitym, określonym w tym przepisie, że dana partia towaru została zbyta zgodnie z warunkami potwierdzającymi poprawność cen. Ponadto, jak wyjaśniono już wyżej, brak podstaw do przyjęcia, że istniała powszechna "praktyka" organu polegająca na stosowaniu art. 75 ust. 5 rozporządzenia 2017/891 w sposób wskazany przez skarżącą.

Z podobnych względów brak podstaw do przedstawienia drugiego z pytań wskazanych w skardze. Treść przepisu art. 75 ust. 5 rozporządzenia 2017/891 jest jasna i nie budzi wątpliwości interpretacyjnych, które wymagałyby wypowiedzi TSUE. Zagadnienie czy przekroczenie terminu z art. 75 ust. 5 rozporządzenia 2017/891 może zostać usprawiedliwione błędnym przekonaniem strony o obowiązywaniu dłuższego terminu oraz stanem epidemii, nie stanowi też kwestii interpretacji art. 75 ust. 5 rozporządzenia 2017/891, którą wyjaśnić należałoby w drodze pytania prejudycjalnego. Dostrzec także należy, że skarżąca odwołuje się do Kodeksu Dobrej Praktyki Administracyjnej i Karty Praw Podstawowych Unii Europejskiej, pomijając fakt swojego zaniedbania w przedstawieniu wymaganych dowodów i niezachowania należytej staranności. Skarżąca w skardze powołuje się na swoje przekonanie, iż termin na przedłożenie dokumentów wynosi cztery miesiące, podczas gdy brzmienie przepisu art. 75 ust. 5 rozporządzenia 2017/891 nie dawało podstaw do nabrania takiego przekonania. Nie jest także uzasadnione powoływanie się na fakt bliżej nieokreślonych ustaleń z funkcjonariuszami urzędu celnego, które nie mogły zmieniać zasad zwalniania zabezpieczenia określonych w bezwzględnie obowiązujących przepisach.

Z tych wszystkich względów i na podstawie art. 151 p.p.s.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie oddalił skargę.