Wyrok NSA, sygn. akt I OSK 855/16
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2016-10-12 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6322 Usługi opiekuńcze, w tym skierowanie do domu pomocy społecznej
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono zaskarżony wyrok oraz oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 106 ust. 5
journal: Dz.U. 2015 poz 163
law: Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej - tekst jednolity.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Jolanta Rudnicka Sędziowie Sędzia NSA Maciej Dybowski Sędzia del. WSA Mariola Kowalska (spr.) po rozpoznaniu w dniu 12 października 2016 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 19 stycznia 2016 r., sygn. akt II SA/Łd 798/15 w sprawie ze skargi A.M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] czerwca 2015 r., nr [...] w przedmiocie zmiany decyzji ustalającej opłatę za pobyt w domu pomocy społecznej 1. uchyla zaskarżony wyrok w całości i skargę oddala; 2. odstępuje od zasądzenia zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego od A.M. na rzecz Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł..


UZASADNIENIE

I OSK 855/16

Uzasadnienie

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi wyrokiem z dnia 19 stycznia 2016 roku o sygn. akt II SA/Łd 798/15 po rozpoznaniu skargi A. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] czerwca 2015 roku nr [...] w przedmiocie zmiany decyzji ustalającej opłatę za pobyt w domu pomocy społecznej uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...] kwietnia 2015 roku nr [...].

Wyrok został wydany w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy:

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] czerwca 2015 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł., po rozpatrzeniu odwołania A. M., utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta Ł. .z dnia [...] kwietnia 2015 r. zmieniającą decyzję tego organu z dnia 12 lutego 2013 r. o ustaleniu opłaty za pobyt Z. M. w Domu Pomocy Społecznej, zmienioną wcześniej decyzjami z dnia [...] maja 2013 r. oraz z dnia [...] maja 2013 r., w części dotyczącej opłaty A. M. w ten sposób, że: A. M. ponosi opłatę w wysokości 1.171,70 zł od dnia 1 stycznia 2014 r. do dnia 31 stycznia 2014 r., a w wysokości 187,69 zł od 1 lutego 2014 r. miesięcznie.

Podstawę prawną zaskarżonej decyzji stanowił art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego ( tekst jedn. Dz. U. z 2013 r., poz. 267, dalej "K.p.a.") oraz art. 8, art. 17 ust. 1 pkt 16, art. 59 ust. 1, art. 60, art. 61, art. 62, art. 63, art. 64, art. 106 ust. 1, 3b, 4, 5, 6 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (tekst jedn: Dz. U z 2013 r., poz. 182 ze zm., dalej "u.p.s.").

Uzasadniając podjęte rozstrzygnięcie organ odwoławczy wyjaśnił, że w dniu 27 grudnia 2012 r. organ I instancji wydał decyzję o ustaleniu opłaty za pobyt Z.M. w DPS w ten sposób, że:

1. ustalił miesięczną opłatę za pobyt Z. M. w DPS w następujący sposób:

- Z. M. w wysokości 70% dochodu netto, tj. 1.083,50 zł;

- syn (zstępny) – A. M.:

- do dnia 30.09.2012 r. zwolniony częściowo z ponoszenia opłaty do kwoty 103,75 zł;

- od dnia 01.10.2012 r. obligatoryjnie zwolniony z ponoszenia opłaty;

- Miasto Ł. w wysokości różnicy między średnim kosztem utrzymania w domu pomocy społecznej a opłatą wnoszoną przez mieszkańca i osobę zobowiązaną;

2. opłatę za pobyt Z. M. w domu pomocy społecznej ustalił od dnia 01.03.2012r.

Następnie decyzją z dnia [...] lutego 2013 r. organ I instancji zmienił decyzję z dnia [...] grudnia 2012 r. dotyczącą ustalenia opłaty za pobyt Z. M. w Domu Pomocy Społecznej w ten sposób, że:

1. ustalił miesięczną opłatę za pobyt Z. M. w DPS w następujący sposób:

- Z. M. w wysokości 70% dochodu netto, tj. 1.083,50 zł;

- wnuk (zstępny) - A. M. w wysokości 146,62 zł;

- Miasto Ł.w wysokości różnicy między średnim kosztem utrzymania w domu pomocy społecznej a opłatą wnoszoną przez osoby zobowiązane;

2. opłatę za pobyt Z. M. w domu pomocy społecznej ustalił od dnia 01.01.2013r.

Kolejną decyzją z dnia [...] maja 2013 r. organ I instancji zmienił decyzję z dnia 12 lutego 2013 r. w części dotyczącej opłaty Z. M. w ten sposób, że Z. M. obciążył kwotą 1.125,28 zł. od dnia 1 marca 2013 r.

Natomiast decyzją z dnia [...] maja 2013 r. organ I instancji zmienił decyzję z dnia [...] lutego 2013 r., zmienioną decyzją z dnia [...] maja 2013 r. o ustaleniu opłaty za pobyt Z. M. w DPS w części dotyczącej opłaty A. M. w ten sposób, że: zwolnił częściowo A. M. z ponoszenia opłaty do kwoty 100 zł od dnia 01.01.2013r. do dnia 31.12.2013r.

Decyzją z dnia [...] kwietnia 2015 r. organ I instancji zmienił decyzję z dnia [...] lutego 2013 r., zmienioną decyzjami z dnia [...] maja 2013 r. i z dnia [...] maja 2013 r. w części dotyczącej opłaty A. M. w ten sposób, że: A. M. obciążył kwotą w wysokości 1.171,70 zł od dnia 1 stycznia 2014 r. do dnia 31 stycznia 2014 r., w wysokości 187,69 zł od 1 lutego 2014 r. miesięcznie.

Następnie organ odwoławczy przywołał brzmienie art. 163 K.p.a., art. 106 ust. 5, ust. 3b u.p.s. wywodząc, że z zebranej dokumentacji wynika, że kwota zmiany dochodu rodziny wnuka (zstępnego) Z. M. - A. M. przekroczyła 10% kryterium dochodowego na osobę w rodzinie. W styczniu 2014 r. dochód rodziny wyniósł 7.619,11 zł, natomiast dochód na osobę wynosi 2.539,70 zł i jest o 1.171,70 zł wyższy niż 300% kryterium dochodowego na osobę w rodzinie (tj. 300% x 456,00 zł = 1.368,00 zł).

Z kolei w lutym 2014 r. dochód rodziny wyniósł 4.667,06 zł, natomiast dochód na osobę w rodzinie wynosi 1.555,69 zł i jest o 187,69 zł wyższy niż 300% w/w kryterium.

Tym samym A. M. jest zobowiązany do wnoszenia opłaty w wysokościach wskazanych w decyzji. W marcu dochód rodziny A. M. wyniósł 4.683,40 zł. Jednak z uwagi na fakt, że zmiana kwoty dochodu rodziny nie przekroczyła 10% kryterium dochodowego na osobę w rodzinie (tj. 45,60 zł), od dnia 1 marca 2014r. opłata A. M. nie ulega zmianie.

Wskazując w następnej kolejności na treść art. 60 ust. 1, art. 61 ust. 1 i 2, art. 62 ust. 2 pkt 2 u.p.s. Kolegium podniosło, że A. M. jako wnuczek (zstępny), jest zobowiązany do uczestniczenia w kosztach pobytu babci w domu pomocy społecznej. W przypadku osoby w rodzinie - zgodnie z art. 61 ust. 2 pkt 2b u.p.s. osoba zobowiązana wnosi opłatę, jeżeli posiadany dochód jest wyższy niż 300% kryterium dochodowego na osobę w rodzinie (tj. 300% x 456 zł = 1368 zł), z tym, że kwota dochodu pozostająca po wniesieniu opłaty nie może być niższa niż 300% kryterium dochodowego na osobę w rodzinie.

Ze zgromadzonej dokumentacji wynika, iż strona uzyskuje dochód wyższy niż 300% kryterium dochodowego na osobę w rodzinie, określonego w art. 61 ust. 2 pkt 2b, wyliczonego zgodnie z art. 8 i tym samym winien być zobowiązany do ponoszenia odpłatności za pobyt Z. M. w domu pomocy społecznej w wysokości 146,62 zł.

W dalszej części rozważań Kolegium wskazało na regulację art. 64 u.p.s. i podkreśliło, że decyzje podejmowane na jego podstawie są decyzjami uznaniowymi, a więc uzależnionymi nie tylko od spełnienia przez stronę przewidzianych prawem warunków, lecz również od uznania organu administracyjnego. Udzielanie częściowo lub całkowicie zwolnień jest instytucją wyjątkową, której zastosowanie winny uzasadniać szczególne okoliczności. Z akt sprawy wynika, że organ I instancji wcześniej już częściowo zwolnił A. M. z ponoszenia opłaty za pobyt Z. M. w domu pomocy społecznej do kwoty 100 zł od dnia 1 stycznia 2013r. do dnia 31 grudnia 2013r.

Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi wniósł A. M.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi uwzględniając skargę wskazał, iż podstawę materialnoprawną zaskarżonej decyzji stanowił przepis art. 106 ust. 5 u.p.s., w myśl którego decyzję administracyjną zmienia się lub uchyla na niekorzyść strony bez jej zgody w przypadku zmiany przepisów prawa, zmiany sytuacji dochodowej lub osobistej strony, pobrania nienależnego świadczenia. Decyzję można również zmienić lub uchylić, jeżeli wystąpiły przesłanki, o których mowa w art. 11, 12 i 107 ust. 5 ustawy.

Sąd pierwszej instancji wskazał też, że decyzja wydana na podstawie art. 106 ust. 5 u.p.s., która zmienia lub uchyla pierwotną decyzję przyznającą prawo do określonych świadczeń, ma charakter decyzji konstytutywnej. Stwierdzenie przez organ administracyjny ziszczenia się przesłanek określonych w art. 106 ust. 5 u.p.s. wiązało się w ocenie Sądu pierwszej instancji z wydaniem decyzji uchylającej lub zmieniającej decyzję pierwotną ze skutkiem ex nunc. Sąd podkreślił, iż powyższe oznacza że decyzja wydana w oparciu o art. 106 ust. 5 u.p.s. wywołuje jedynie skutek na przyszłość. Pogląd ten uzasadniony jest obowiązującą w prawie polskim zasadą lex retro non agit. Po to zatem, aby możliwe było wydanie w danej, konkretnej sytuacji decyzji, która by regulowała na nowo i odmiennie sytuację strony z mocą wsteczną, upoważnienie takie musiałby wyraźnie przewidywać przepis prawa obowiązującego. Ustawa o pomocy społecznej takiego uregulowania nie zawiera. Nie jest nim w szczególności art. 106 ust. 5 tegoż aktu, ani też żaden inny z powołanych w podstawie prawnej rozstrzygnięcia przepisów ustawy o pomocy społecznej. Sąd pierwszej instancji podkreślił, iż art. 106 ust. 5 umożliwia zatem zmianę sytuacji prawnej strony, określonej wcześniej inną decyzją, ale jedynie ze skutkiem teraźniejszym (ex nunc). Ustanowienie zatem odpłatności za pobyt w domu pomocy społecznej z mocą wsteczną stanowi działanie wadliwe.

Taka sytuacja w ocenie Sądu pierwszej instancji miała miejsce w rozpoznawanej sprawy, ponieważ organ I instancji decyzją z dniu [...] kwietnia 2015 r. zmienił własną decyzję z dnia [...] lutego 2013 r. (zmienioną decyzjami z dnia [...] maja 2013 r. i [...] maja 2013 r.) z mocą wsteczną, bo uczynił to od dnia 1 stycznia 2014 r. za okres poprzedzający wydanie decyzji, który w dacie orzekania bezspornie już upłynął. Błąd organu I instancji został zaakceptowany i powielony przez Kolegium, które utrzymało w mocy decyzję organu I instancji, naruszając tym samym dyspozycję art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a.

Sąd wskazał, iż przy rozpoznaniu sprawy ponownie organ I instancji zobligowany będzie uwzględnić ocenę prawną wynikającą z tego orzeczenia i podjąć rozstrzygnięcie odpowiadające przepisom obowiązującego prawa, uwzględniając fakt, że zmiana decyzji w oparciu o art. 106 ust. 5 u.p.s. może wywoływać wyłącznie skutki na przyszłość.

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku do Naczelnego Sądu Administracyjnego wniosło Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł., i zaskarżając wyrok w całości zarzuciło:

1) naruszenie prawa materialnego:

a) art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (teks. Jedn. Dz. U. z 2014 r. poz. 1647 z późn. zm.) przez niewłaściwe zastosowanie, gdyż dokonano oceny dowolnej, niepełnej, która nie przystaje do stanu prawnego i zebranego materiału dowodowego,

b) art. 32 ust. 1 Konstytucji RP, poprzez jego niewłaściwe zastosowanie, bowiem osoba która wykonuje bezzwłocznie obowiązek ustawowy co do informowania o każdej zmianie sytuacji osobistej, dochodowej i majątkowej jest w gorszej sytuacji od osoby, która takiego obowiązku nie realizuje;

c) art. 106 ust. 5 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (t.j.: Dz. U z 2015 r., poz. 163), przez rażąco błędną wykładnię, bowiem nie ma podstaw do kategorycznego twierdzenia, że norma ta ma charakter konstytutywny, gdyż ma charakter mieszany i nie ma przeszkód do zmiany (uchylenia) uprzednio wydanej decyzji od chwili zdarzenia, a więc ze skutkiem ex tunc, zwłaszcza, że nawet konstytutywny charakter nie wyklucza automatycznie takiej możliwości, a ponadto ustawodawca jasno określił kiedy i kto ponosi opłatę za pobyt w domu pomocy społecznej;

d) art. 109 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej, poprzez jego błędną wykładnię, dopuszczającą pominięcie ustawowego obowiązku i skutków z nim związanych, bowiem osoba nierealizująca obowiązku ustawowego jest w lepszej sytuacji od osoby, która taki obowiązek realizuje.

2) naruszenie przepisów postępowania, tj.:

a) art. 145 § 1 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postepowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2012 r. , poz. 270 z późn. zm. – dalej P.p.s.a., poprzez jego niewłaściwe zastosowanie, bowiem nie miało miejsca naruszenie normy prawa materialnego;

b) art. 141 § 4 w związku z art. 153 P.p.s.a., przez niepełne przedstawienie stanu faktycznego i prawnego sprawy, wadliwość wyrażonego poglądu, brak odniesienia do uzasadnienia decyzji zaskarżonej i schematyzm uzasadnienia, przedstawienie oceny prawnej niespójnej w zakresie własnych rozważań, brak wykazania, ze uchybienia miały wpływ na wynik rozstrzygnięcia, brak wskazań co do dalszego postępowania, które sprowadzają się do ogólników.

Wskazując na powyższe podstawy kasacyjne wniosło o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i oddalenie skargi, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Łodzi do ponownego rozpoznania. Ponadto wniosło o rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym wobec zrzeczenia się prawa do rozprawy oraz o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej Samorządowe Kolegium Odwoławcze podało, iż Sąd pierwszej instancji przyjmując, że organ dokonał błędnej wykładni art. 106 ust. 5 u.p.s. dopuścił sytuację, w której osoba która bezzwłocznie powiadomi organ administracji o zmianie jej sytuacji dochodowej, majątkowej lub osobistej, np. następnego dnia od zmiany, będzie w gorszej sytuacji prawnej niż osoba, która o takiej zmianie powiadomi nieco później lub w ogóle nie dokona takiego powiadomienia, gdyż w ocenie Sądu zmiana (uchylenie) decyzji winno mieć miejsce tylko na przyszłość, a nie z chwilą kiedy zaistnieje przesłanka uzasadniająca jej dokonanie. Powyższe stanowisko narusza art. 32 ust. 2 Konstytucji RP.

Zdaniem autora skargi kasacyjnej, dokonanie przez Sąd pierwszej instancji wykładni art.106 ust. 5 u.p.s. opartej wyłącznie na akademickim poglądzie o decyzji konstytutywnej i decyzji deklaratoryjnej przy pominięciu istoty tej normy i zamiaru ustawodawcy było błędne.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 183 § 1 P.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania, której przesłanki enumeratywnie wymienione w art. 183 § 2 P.p.s.a. w rozpoznawanej sprawie nie występują. Oznacza to, że przytoczone w skardze kasacyjnej przyczyny wadliwości prawnej zaskarżonego wyroku determinują zakres kontroli dokonywanej przez Sąd drugiej instancji, który w odróżnieniu od wojewódzkiego sądu administracyjnego nie bada całokształtu sprawy, lecz tylko weryfikuje zasadność zarzutów podniesionych w skardze kasacyjnej.

W przedmiotowej sprawie skarga kasacyjna została oparta na obu podstawach określonych w art. 174 pkt 1 i pkt 2 P.p.s.a., to jednak istota podniesionych w niej zarzutów sprowadza się do zakwestionowania stanowiska Sądu pierwszej instancji, który uznał, że decyzja zmieniająca odpłatność za pobyt w domu pomocy społecznej, wydana na podstawie art. 106 ust. 5 u.p.s., jest decyzją o charakterze konstytutywnym i wywiera skutki ex nunc, tj. na przyszłość. Nie może zatem działać z mocą wsteczną. W ocenie autora skargi kasacyjnej, zmiana decyzji o ustaleniu wysokości opłaty za pobyt w domu pomocy społecznej na podstawie art. 106 ust. 5 u.p.s. następuje od daty zaistnienia przesłanki warunkującej zmianę decyzji. Dopuszczalne jest zatem określenie jej skutku ex tunc, tj. z mocą wsteczną.

W konsekwencji w sprawie należało wyjaśnić, od kiedy dopuszczalna była zmiana decyzji w przedmiocie ustalenia A. M. opłaty za pobyt jego krewnej w domu pomocy społecznej.

Zgodnie z art. 106 ust. 5 u.p.s. w brzmieniu obowiązującym w dacie orzekania przez organy, jak i Sąd pierwszej instancji, decyzję administracyjną zmienia się lub uchyla na niekorzyść strony bez jej zgody w przypadku zmiany przepisów prawa, zmiany sytuacji dochodowej lub osobistej strony, pobrania nienależnego świadczenia, a także można zmienić lub uchylić decyzję, jeżeli wystąpiły przesłanki, o których mowa w art. 11, 12 i 107 ust. 5 ustawy. Zmiana decyzji administracyjnej na korzyść strony nie wymaga jej zgody. Z powołanego przepisu wynika, że zmiana sytuacji dochodowej strony stanowi obligatoryjną przesłankę weryfikacji decyzji. Regulacja ta koresponduje z art. 109 u.p.s., który nakłada na osoby i rodziny korzystające ze świadczeń pomocy społecznej obowiązek niezwłocznego poinformowania właściwego organu o każdej zmianie ich sytuacji osobistej, dochodowej i majątkowej, która wiąże się z podstawą do przyznania świadczeń.

Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, w rozpoznawanej sprawie stanowisko Sądu pierwszej instancji stwierdzające, że decyzja podejmowana na podstawie art. 106 ust. 5 u.p.s. ma charakter konstytutywny nie miało znaczenia przy ocenie jej skuteczności. Deklaratoryjność lub konstytutywność decyzji nie przesądza bowiem o jej temporalnej skuteczności. W doktrynie i judykaturze przyjmuje się, że kwestia, jaki skutek – ex tunc, czy ex nunc – ma określony akt administracyjny jest związana nie z samym podziałem orzeczeń na konstytutywne oraz deklaratoryjne, lecz zależy od właściwości stosunku materialnoprawnego oraz stanu faktycznego konkretnej sprawy (M. Kamiński, Teoretyczne problemy podziału decyzji administracyjnych na deklaratoryjne i konstytutywne a zagadnienie ich skuteczności temporalnej, PPP nr 5 z 2008 r. str. 47 i nast.). Każdy akt stosowania prawa odnosi się do określonego stanu faktycznego i w związku z tym jego skutki prawne mogą być powiązane w czasie z zaistnieniem tego stanu faktycznego. Należy zatem uznać, że akt konstytutywny, kreujący określone prawa i obowiązki, pozostaje zawsze w związku z zaistnieniem przesłanek faktycznych, stanowiących podstawę powstania określonych skutków prawnych. W takiej sytuacji konstytutywna decyzja może działać zarówno z mocą na przyszłość, jak i z mocą wsteczną (por. wyroki NSA: z dnia 28 października 2009 r. sygn. akt II GSK 153/09, z dnia 30 listopada 2012 r. sygn. akt I OSK 982/12 i z dnia 2 marca 2016 r. sygn. akt I OSK 221/16, dostępne w CBOiS i A. Mączyński Skuteczność orzeczeń w postępowaniu cywilnym, Kraków 1974, s. 151).

W niniejszej sprawie nie można mówić o naruszeniu zasady nie retroaktywności. W dacie zaistnienia przesłanki do zmiany wysokości opłaty obowiązywał przepis wiążący z daną przesłanką możliwość tej zmiany. A. M. mógł zatem spodziewać się, że opłata ulegnie podwyższeniu. Na każdym etapie postępowania, wielokrotnie, był informowany o konieczności zawiadamiania organu o zmianie swojej sytuacji dochodowej. Zmiana w tej sytuacji decyzji na niekorzyść strony ze skutkiem ex tunc jest zatem swoistą sankcją za to że obywatel nie zawiadomił organu niezwłocznie, jak był do tego zobowiązany. Nie świadczy natomiast o retroaktywności decyzji administracyjnej.

Wskazać też należy, iż zasada niedziałania prawa wstecz dotyczy stanowienia prawa, a nie jego stosowania. Odnosi się do stanowienia reguł prawnych a nie konkretnych decyzji. Nie dotyczy zatem decyzji, która może być decyzją niekorzystną. Nieretroaktywność prawa nie jest też zasadą absolutną, ustawodawca może, tak jak ma to miejsce w niniejszej sprawie wprost ustanowić wyjątek od tej zasady.

Przenosząc powyższe uwagi ogólne na grunt rozpoznawanej sprawy uznać należy, iż w związku ze zmianą od dnia 1 stycznia 2014 r. sytuacji dochodowej A. M., Prezydent Miasta Ł. był uprawniony do dokonania decyzją z dnia [...] kwietnia 2015 r., na podstawie art. 106 ust. 5 u.p.s., zmiany decyzji tego organu z dnia [...] lutego 2013 r. w ten sposób, że ustalił wyżej wymienionemu opłatę za pobyt Z. M. w domu pomocy społecznej od dnia 1 stycznia 2014 r. W przedstawionym stanie faktycznym i prawnym zmiana decyzji mogła wywołać skutek prawny od daty wskazanej w rozstrzygnięciu, która była wcześniejsza od daty wydania decyzji zmieniającej. Jak wyżej podano decyzja zmieniająca, oparta o art. 106 ust. 5 u.p.s., pozostaje w związku z zaistnieniem określonych przesłanek faktycznych, stanowiących podstawę powstania określonych skutków prawnych, co wpływa na jej temporalną skuteczność.

Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że w tej sprawie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi dokonał błędnej wykładni art. 106 ust. 5 w zw. z art. 109 w zw. z art. 61 ust. 2 pkt 1 u.p.s. oraz naruszył art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i art. 135 P.p.s.a.

Nie są natomiast zasadne zarzuty naruszenia przepisów postępowania, w szczególności art. 141 § 4 P.p.s.a. Przepis ten stanowi, że uzasadnienie wyroku powinno zawierać zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisk pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. Jeżeli w wyniku uwzględnienia skargi sprawa ma być ponownie rozpatrzona przez organ administracji, uzasadnienie powinno ponadto zawierać wskazania co do dalszego postępowania. Wszystkim tym wymogom odpowiada kwestionowany skargą kasacyjną wyrok. To, że sformułowane przez Sąd pierwszej instancji wskazania co do dalszego postępowania wydają się dla skarżącego kasacyjnie niezrozumiałe, jeszcze nie dowodzi naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. Przy pomocy zarzutu naruszenia tego przepisu nie można skutecznie zwalczać przyjętego przez sąd wojewódzki stanu faktycznego, czy też prawidłowości wykładni przepisów prawa materialnego. Innymi słowy - zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. nie może sprowadzać się do polemiki z wywodami zawartymi w zaskarżonym wyroku, skoro z uzasadnienia wynika jednoznacznie, jaki stan faktyczny stanowił przedmiot ustaleń merytorycznych w sprawie. Niezrozumiały jest również zarzut naruszenia art. 153 P.p.s.a. skoro nie zapadł wyrok, którym Sąd pierwszej instancji byłby związany.

Sąd drugiej instancji przyjął, że z uwagi na to, że istota sprawy jest dostatecznie wyjaśniona, na podstawie art. 188 P.p.s.a. uchylił zaskarżony wyrok i rozpoznał skargę. Uznał, że wydane w sprawie decyzje nie naruszały prawa i w oparciu o art. 151 P.p.s.a. oddalił skargę. Na podstawie art. 207 § 2 p.p.s.a. odstąpił od zasądzenia zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego w całości