Wyrok WSA w Szczecinie, sygn. akt I SA/Sz 739/07
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Data orzeczenia: 2008-03-20 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6300 Weryfikacja zgłoszeń celnych co do wartości celnej towaru, pochodzenia, klasyfikacji taryfowej; wymiar należności celny
Hasła tematyczne: Celne postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 262
journal: Dz.U. 1997 nr 23 poz 117
law: Ustawa z dnia 9 stycznia 1997 r. - Kodeks celny.
article: art. 247 par. 1 pkt 3
journal: Dz.U. 1997 nr 137 poz 926
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Kazimiera Sobocińska, Sędziowie Sędzia WSA Nadzieja Karczmarczyk-Gawęcka,, Sędzia WSA Kazimierz Maczewski (spr.), Protokolant Joanna Zienkowicz, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 marca 2008 r. sprawy ze skargi W. S. na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji w sprawie powstania długu celnego oddala skargę


UZASADNIENIE

Z akt administracyjnych sprawy wynika, że w dniu 27 lutego 2004 r. w Urzędzie Celnym w H. na podstawie dokumentu T2 nr [...] objęto wspólną procedurą tranzytu towar - odzież o wartości 790,88 euro. W dniu 29 lutego 2004 r. ww. towar został przedstawiony w Oddziale Celnym w K. i zarejestrowany w ewidencji E01 pod pozycją [...]. Towar ten powinien zostać dostarczony do urzędu celnego przeznaczenia wskazanego w polu 53 karty zgłoszenia tranzytowego, tj. do Oddziału Celnego w K., w terminie do dnia 5 marca 2004 r.

W związku z niewywiązaniem się z obowiązku wynikającego z procedury tranzytu, polegającym na niedostarczeniu towaru objętego procedurą do urzędu celnego przeznaczenia, postanowieniem nr [...] z dnia

[...] skierowanym do głównego zobowiązanego – W. S. (wskazanego w polu 50 dokumentu SAD) oraz do odbiorcy towaru – A. L. (pole 8 dok. SAD), będącego jednocześnie przewoźnikiem, Naczelnik Urzędu Celnego w S. wszczął postępowanie w sprawie uregulowania sytuacji ww. towaru objętego procedurą tranzytu.

Postępowanie to zostało zakończone decyzją Naczelnika Urzędu Celnego w S. z dnia [...] nr [...] skierowaną do głównego zobowiązanego w procedurze tranzytu – W. S. oraz odbiorcy i przewoźnika towaru – A. L., którą organ celny określił kwotę wynikającą z długu celnego, kwotę odsetek oraz podatku VAT, w związku z usunięciem towaru spod dozoru celnego. Decyzja ta nie została zaskarżona w postępowaniu odwoławczym.

Pismem z 5 października 2006 r. pełnomocnik W. S. – adw. K. M., wniósł o stwierdzenie nieważności ww. decyzji organu celnego, zarzucając jej, że została wydana z rażącym naruszeniem prawa.

W postępowaniu wywołanym tym wnioskiem Dyrektor Izby Celnej w S. powołał biegłego tłumacza celem przetłumaczenia znajdujących się w aktach sprawy dokumentów niemieckich - TC 24 z 28 lutego 2005 r. oraz Z 3530 B z 14 października 2004 r., nadesłane przez niemiecki Urząd Celny. Z tłumaczeń tych dokumentów wynika, że przedmiotowy towar przewożony na podstawie dokumentu [...] nie został dostarczony do zgłaszanego miejsca przeznaczenia, ani do innego miejsca z przedłożeniem zgłoszenia wysyłkowego i dlatego też nie dokonano zgodnie z prawem zakończenia postępowania wysyłkowego.

Decyzją z dnia [...] nr [...] Dyrektor Izby Celnej w S. odmówił stwierdzenia nieważności decyzji Naczelnika Urzędu Celnego w S. znak [...] z dnia [...], wskazując w uzasadnieniu, że nie wystąpiły w sprawie wymienione w art. 247 § 1 Ordynacji podatkowej przesłanki umożliwiające stwierdzenie nieważności ostatecznej decyzji. W szczególności Dyrektor Izby Celnej nie stwierdził, by przedmiotowa decyzja ostateczna wydana została z rażącym naruszeniem prawa – wyjaśniając przy tym, iż fakty i ich konsekwencje stwierdzone w postępowaniu pierwszoinstancyjnym znajdują swoje odzwierciedlenie w przepisach prawa, tj. w art. 35 i art. 211 Kodeksu celnego. Organ wyjaśnił dalej, że w decyzji ostatecznej zastosowano przepisy Załącznika I Konwencji o WPT w brzmieniu uchwalonym przez Komisję Mieszaną decyzjami nr 1/2000 z 20 grudnia 2000 r. i nr 1/2001 z 7 czerwca 2001 r., natomiast w świetle orzecznictwa sądów administracyjnych (wyrok NSA sygn. akt I GSK 2395/05 z 6 kwietnia 2006 r. i wyrok WSA w Szczecinie sygn. akt I SA/Sz 777/05 z 24 kwietnia 2006 r.), jeżeli nowe regulacje Konwencji znajdują odzwierciedlenie w krajowym porządku prawnym, to mają one być stosowane, jednakże z uwzględnieniem przepisów Konwencji sprzed zmiany Załącznika I. Badając kwestię, czy strony uznane za dłużników na podstawie przepisów Konwencji o WPT w brzmieniu uchwalonym ww. decyzjami Komisji Mieszanej (odpowiadających przepisom Kodeksu celnego), byłyby również uznane za dłużników na podstawie Konwencji przed dokonaniem omawianych zmian, Dyrektor Izby Celnej stwierdził, że zgodnie z art. 11 ust. 2 Załącznika I do Konwencji, niezależnie od obowiązków głównego zobowiązanego określonych w ustępie 1 tego artykułu (m. in. przedstawienia towarów w niezmienionym stanie oraz noty tranzytowej T2 urzędowi przeznaczenia w wyznaczonym terminie), także przewoźnik lub odbiorca towarów, który przyjmuje towary i wie, że podlegają one wspólnej procedurze tranzytu, obowiązany jest do wykonania tych obowiązków ciążących na głównym zobowiązanym.

Dokonując analizy przepisów Kodeksu celnego dotyczących: powstania długu celnego w związku z usunięciem towaru spod dozoru celnego oraz kręgu osób odpowiedzialnych za dług celny organ stwierdził, że mają one takie samo brzmienie jak wynikające z decyzji Komisji Mieszanej przepisy załącznika I do Konwencji o WPT. Zatem skoro w przedmiotowej sprawie towar został usunięty spod dozoru celnego, gdyż nie został przedstawiony w urzędzie celnym przeznaczenia, co naruszało art. 11 ust. 1 i 2 oraz art. 22 ust. 1 Załącznika I do Konwencji sprzed zmian i skutkowało w prawie polskim (przez art. 34 ust. 1 tego załącznika) powstaniem długu celnego na mocy art. 211 § 1 Kodeksu celnego. Krąg dłużników, czyli osób zobowiązanych do zapłacenia kwoty wynikającej z długu celnego, określa art. 211 § 3 Kodeksu celnego, a zgodnie z pkt. 4 tego przepisu, dłużnikami są osoby zobowiązane do wykonania obowiązków z czasowego składowania towarów lub wynikających ze stosowania procedury celnej, którą towar został objęty. Wobec tego Dyrektor Izby Celnej uwzględniając stan faktyczny sprawy uznał, że na podstawie art. 211 § 3 pkt 4 Kodeksu celnego w zw. z art. 11 Załącznika I do Konwencji o WPT przed zmianą, dłużnikami są: główny zobowiązany, przewoźnik i odbiorca towaru – w tym przypadku, z tytułu niezakończenia procedury tranzytu.

Wobec powyższego, mimo błędnego powołania przez organ I instancji nieogłoszonych w Polsce przepisów Załącznika I Konwencji o WPT – w ocenie Dyrektora Izby Celnej – organ celny I instancji działał zgodnie z prawem, a jego rozstrzygnięcie jest prawidłowe, bowiem nie ma sprzeczności pomiędzy nim, a treścią zaskarżonej decyzji. Nie stwierdzono też naruszenia przez organ celny przepisu art. 95 i art. 35 Kodeksu celnego.

Pismem z 12 czerwca 2007 r. pełnomocnik głównego zobowiązanego W. S., wniósł odwołanie od decyzji Dyrektora Izby Celnej, zarzucając iż organ I instancji naruszył przepis art. 95 Kodeksu celnego poprzez niezastosowanie własnych procedur sprawdzających, a także przyjęcie, że towary zostały usunięte pod dozoru celnego, co z kolei spowodowało "mylne przyjęcie, że można zastosować art. 34 ust. 1 Załącznika I do Konwencji o WPT i zastosowanie prawa wewnętrznego do danej partii odzieży i naliczenie cła i opłat oraz próby dochodzenia ich od strony przy pomocy aparatu Konwencji w Niemczech".

W uzasadnieniu odwołania wskazano, że stanowisko wyrażone w decyzji oparte zostało na legalnej teorii dowodów (nieprzedstawieniu na przejściu granicznym dokumentu tranzytowego T2) bez próby wyjaśnienia przyczyn takiego zdarzenia, wynikającego – zdaniem strony – z niewłaściwego postępowania funkcjonariusza celnego, który w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji ostatecznej nie został nawet ustalony i przesłuchany. Ponadto wskazano, iż organ celny nie sprawdził również informacji o tym, że Urzędy Celne w Białorusi nie wystawiały pokwitowań na przesyłki o wartości poniżej 1000 euro i tym samym pozbawił W. S. możliwości przedstawienia dowodu alternatywnego, ponieważ wartość jego przesyłki nie przekraczała tej kwoty.

Dyrektor Izby Celnej w S. decyzją z dnia [...] nr [...], wydaną na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 i art. 247 § 1 Ordynacji podatkowej w zw. z art. 262 ustawy z dnia 9 stycznia 1997 r. Kodeks celny i art. 26 ustawy z dnia 19 marca 2004 r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo celne (Dz. U. Nr 68, poz. 623), utrzymał w mocy swoją decyzję z dnia [...], odmawiającą stwierdzenia nieważności ostatecznej decyzji Naczelnika Urzędu Celnego w S. z dnia [...], nr [...].

W uzasadnieniu decyzji wskazano, że brak podstaw do przyjęcia, iż w sprawie wystąpiła jakakolwiek z wymienionych w art. 247 § 1 Ordynacji podatkowej przesłanka do stwierdzenia nieważności przedmiotowej decyzji organu celnego I instancji. W szczególności nie stwierdzono, by została ona wydana z rażącym naruszeniem prawa – przytaczając w tym zakresie argumentację prawną zawartą w decyzji Dyrektora Izby Celnej w S. z dnia [...]

Skarżąc powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w S. pełnomocnik W. S. wniósł o jej uchylenie oraz uchylenie decyzji Dyrektora Izby Celnej w S., działającego jako organ I instancji, a także o stwierdzenie nieważności decyzji Naczelnika Urzędu Celnego w S. z dnia [...], jako wydanej z rażącym naruszeniem prawa.

W skardze zarzucono naruszenie art. 87 ust. 1 Konstytucji Rzeczpospolitej Polskiej poprzez stosowanie wewnętrznego prawa dotyczącego ceł, podczas gdy w sprawie powinny mieć zastosowanie przepisy Konwencji o Wspólnej Procedurze Tranzytowej. Zdaniem pełnomocnika skarżącego stosowanie przez organy przemiennie prawa wewnętrznego i przepisów Konwencji jest błędem. Ponadto naruszono przepis art. 262 Kodeksu celnego w zw. z art. 122 Ordynacji podatkowej poprzez zaniechanie wnikliwego wyjaśnienia sprawy, a także naruszono art. 268 § 1 i 2 Kodeksu celnego doręczeniach pism osobie mającej siedzibę za granicą.

W uzasadnieniu skargi podniesiono, iż to organy celne uniemożliwiły Stronie prawidłowe zakończenie procedury tranzytu, poprzez niezastosowanie przepisów Konwencji oraz niewdrożenie lub błędne działanie komputerowego systemu NCTS, bowiem gdyby na przejściu granicznym w K. system NCTS był wdrożony, a w Oddziale Celnym w B. system ten działał prawidłowo, Strona nie miałaby żadnych trudności z zakończeniem procedury, w związku ze zmianą przejścia granicznego (udokumentowaną na przejściu w K.) z K. na B., gdyż zmiana urzędu przeznaczenia, byłaby wykazana w systemie NCTS – przy czym "w systemie działającym przed wprowadzeniem NCTS zmiana przejścia granicznego na inne na wschodniej polskiej granicy nie była możliwa. Ponadto zarzucono, iż we wszystkich trzech decyzjach organów celnych nie rozważono możliwości prawdziwości oświadczenia kierowcy, a zarazem odbiorcy towaru - A. L., który stwierdził, że funkcjonariusz celny na przejściu granicznym w B. "wzbraniał się przed wystawieniem dokumentów na przedłożoną mu zaplombowaną torbę z wyrobami tekstylnymi".

Skarżący wskazuje również, iż organy celne dochodzą należności wyliczonych na podstawie przepisów prawa krajowego, "wykorzystując" art. 13a Konwencji o WPT – interpretując rozszerzająco ten przepis – a z drugiej strony organy te "stoją na stanowisku, iż sprawa z postanowieniami konwencyjnymi nie ma nic wspólnego". Nadto, organy celne "nie kierują egzekucji do złożonej w ramach Konwencji kaucji w kwocie 127 euro, która to kwota jest ciągle na koncie w Niemczech", przy czym – zdaniem skarżącego – "decyzja o spełnieniu lub niespełnieniu wymogów Konwencji i przepadku kaucji winna zgodnie z Konwencją należeć do urzędu wyjścia czyli urzędu celnego w Niemczech".

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej w S. wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Dodatkowo organ wyjaśnił, że przepisy Konwencji o WPT zezwalają na zmianę urzędu przeznaczenia i stwierdzenie takiej zmiany nie może być powodem odmowy przyjęcia zgłoszenia celnego.

Pismem z 11 marca 2008 r. pełnomocnik skarżącego, a pismem z dnia 17 marca 2008 r. skarżący, wnieśli o przeprowadzenie dowodów w trybie art. 106 § 3 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, w szczególności z oświadczeń kierowców: A. L. i W. B. oraz wyciągu z przepisów Konwencji o Wspólnej Procedurze Tranzytu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w S. z w a ż y ł, co następuje:

Dokonując kontroli działalności organów administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, sąd administracyjny rozpoznając sprawę bada, czy organy do ustalonego stanu faktycznego zastosowały właściwą normę prawa materialnego oraz, czy nie uchybiły przepisom prawa regulującym zasady postępowania, a jeśli dopuściły się takich uchybień - czy te uchybienia mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Uchylenie zaskarżonej decyzji następuje bowiem m.in. wówczas, gdy sąd stwierdzi, że w sprawie doszło do naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź gdy dopuszczono się naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., zwanej dalej w skrócie: "p.p.s.a.").

W wyniku przeprowadzonej kontroli legalności zaskarżonej decyzji Sąd uznał, że skargę należy oddalić, bowiem zaskarżona decyzja nie narusza prawa.

Na wstępie należy wskazać, że przewidziana w art. 247 Ordynacji podatkowej instytucja stwierdzenia nieważności stanowi odstępstwo od wyrażonej w art. 128 tejże ustawy zasady trwałości decyzji podatkowej. Przepisy te - na podstawie odesłania z art. 262 Kodeksu celnego - mają także zastosowanie do postępowania w sprawach celnych. Oznacza to, że stwierdzenie nieważności ostatecznej decyzji celnej może nastąpić jedynie w przypadkach wyraźnie przewidzianych w ustawach, w szczególności w ww. art. 247 § 1 O. p. Tryb stwierdzenia nieważności decyzji jest więc nadzwyczajnym trybem wzruszania decyzji ostatecznych (tj. decyzji, od których nie służy odwołanie), co oznacza, że przedmiotem takiego postępowania nie jest ponowne rozpoznanie sprawy co do istoty. Postępowanie to nie może przeradzać się w postępowanie o charakterze merytorycznym, w którym bada się na nowo wszystkie zarzuty strony. Taka praktyka stanowiłaby bowiem naruszenie zasady dwuinstancyjności, określonej w art. 127 O. p. W tym trybie bada się wyłącznie istnienie albo nieistnienie jednej z wad wymienionych w art. 247 § 1 O. p. W komentarzach do tego artykułu podkreśla się w związku z tym, iż praktykę powoływania przez strony tego postępowania zarzutów spoza zakresu omawianego przepisu można określać "zaśmiecaniem" akt sprawy (por. B. Gruszczyński w pracy zbiorowej: "Ordynacja podatkowa. Komentarz", Wyd. Prawnicze LexisNexis, Warszawa 2006, str. 711).

Postępowanie o stwierdzenie nieważności decyzji nie stanowi więc dodatkowej instancji, w którym przeprowadza się kolejne rozpatrzenie sprawy co do jej istoty.

Określone w art. 247 § 1 pkt 3 O. p. (powoływane przez stronę skarżącą) rażące naruszenie prawa, stanowiące jedną z przesłanek stwierdzenia nieważności decyzji, oznacza, iż decyzję wydano wbrew zakazom lub nakazom ustanowionym w przepisie, a także wtedy, gdy wbrew treści przepisu nadano albo odmówiono prawa, bądź też nałożono obowiązki albo zwolniono z nich. Ta rozbieżność między przepisem prawa a treścią decyzji musi jednak mieć charakter rażący, czyli "dający się łatwo stwierdzić, wyraźny, oczywisty, niewątpliwy, bezsporny, bardzo duży" (Słownik języka polskiego, red. M. Szymczak, t. III, Warszawa 1981, s. 24).

W orzecznictwie sądowym oraz w doktrynie przyjmuje się, że rażące naruszenie prawa następuje wtedy, gdy treść decyzji pozostaje w wyraźnej i oczywistej sprzeczności z treścią przepisu prawa i gdy charakter tego naruszenia powoduje, że owa decyzja nie może być akceptowana jako akt wydany przez organ praworządnego państwa (wyrok NSA z dnia 17.09.1997 r., III SA 1425/96, Temida (CD), Sopot 2002). Wskazuje się też, że cechą rażącego naruszenia prawa jest to, że treść decyzji pozostaje w sprzeczności z przepisem poprzez proste ich zestawienie ze sobą (wyrok NSA z dnia 29.06.2000 r. III SA 3279/99, LEX nr 47928). Zdaniem J. Borkowskiego "naruszenia prawa mają charakter rażący w takim przypadku, gdy czynności zmierzające do wydania decyzji administracyjnej oraz treść załatwienia sprawy w niej wyrażona stanowią zaprzeczenie stanu prawnego w całości lub w części. Można powiedzieć, że czynności prowadzące do załatwienia sprawy lub samo jej załatwienie następuje w odniesieniu nie do stanu prawnego sprawy i jego elementów, lecz jak gdyby do ich kontratypów, do zanegowanych w całości lub w części treści przepisów regulujących stan prawny sprawy" (B.Adamiak, J.Borkowski: Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz", Wyd. C.H.Beck Warszawa 2005, str. 738).

Przytoczone poglądy orzecznictwa i doktryny potwierdzają, że stwierdzenie nieważności decyzji z powodu wydania jej z rażącym naruszeniem prawa może nastąpić w sytuacjach szczególnych, wyznaczonych istotnym stopniem naruszenia prawa, takim który nakazuje usunięcie takiej decyzji z obrotu prawnego i to z mocą wsteczną (ex tunc).

Odnosząc powyższe uwagi do okoliczności przedmiotowej sprawy Sąd nie stwierdził, by zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem prawa. W postępowaniu o stwierdzenie nieważności przedmiotowej ostatecznej decyzji organu celnego I instancji Dyrektor Izby Celnej w S. w sposób wnikliwy wszechstronnie rozważył, czy w sprawie występuje jakakolwiek przesłanka wymieniona w art. 247 § 1 O. p. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji w szczególności obszernie odniesiono się do zarzutu (przesłanki) rażącego naruszenia prawa.

Uznać należy, że oceny wyprowadzone przez organ odwoławczy o braku jakiejkolwiek przesłanki do stwierdzenia nieważności przedmiotowej decyzji Naczelnika Urzędu Celnego w S. są prawidłowe i nie budzą prawnych wątpliwości.

Podniesione w skardze zarzuty odnoszące się do wydania tej decyzji z rażącym naruszeniem prawa poprzez niezastosowanie przepisów dotyczących Konwencji

o WPT Sąd uznał za niezasadne. W istocie bowiem przedmiotowa decyzja organu celnego I instancji wydana została w oparciu o przepisy tej Konwencji, a w szczególności o przepisy jej Załącznika I, w brzmieniu nadanym decyzjami Komisji Mieszanej nr 1/2000 z dnia 20 grudnia 2000 r. i nr 1/2001 z 7 czerwca 2001 r. Zmiany te weszły w życie w dniu 1 lipca 2001 r., jednak w Polsce nie zostały opublikowane. Organ celny zastosował te przepisy, uznając iż Konwencja i jej Załącznik I w zmienionym brzmieniu, jako ratyfikowana umowa międzynarodowa, są (zgodnie z art. 87 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej) źródłem powszechnie obowiązującego prawa. Stanowisko takie uwzględniało również zasadę wyrażona w art. 2 § 2 Kodeksu celnego (obowiązującego w okresie, którego dotyczy decyzja organu I instancji), iż wprowadzenie towaru na opolski obszar celny lub jego wyprowadzenie z polskiego obszaru celnego powoduje z mocy prawa powstanie obowiązków i uprawnień przewidzianych w przepisach prawa celnego, jeżeli przepisy prawa w tym umowy międzynarodowe nie stanowią inaczej. W postępowaniu o stwierdzenie nieważności tej decyzji wywołanym wnioskiem pełnomocnika W. S. z dnia 5 października 2006 r. Dyrektor Izby Celnej - uwzględniając wyroki sądów administracyjnych opublikowane po dacie wydania przedmiotowej decyzji organu celnego I instancji - zbadał, czy zastosowane w tej decyzji przepisy Załącznika I do Konwencji o WPT w brzmieniu uchwalonym ww. decyzjami Komisji Mieszanej dotyczące: powstania długu w wypadku usunięcia towarów spod wspólnej procedury tranzytowej (art. 114 ust. 1 lit. a), chwili powstania długu (art. 114 ust. 2 lit. a) oraz kręgu dłużników (art. 115 ust 1 lit. a i d) - stanowią inaczej niż przepisy Kodeksu celnego (art. 211 § 1, § 2 i § 3 pkt 1 i pkt 4 i in.) oraz, w jaki sposób Konwencja o WPT przed ww. zmianami ogranicza stosowanie regulacji krajowych.

Analiza przepisów tej Konwencji w brzmieniu przed zmianami (art. 37 ust. 3, art. 22 ust. 1, art. 11 ust. 1 i art. 34 ust. 1 Załącznika I) prowadzi do wniosku, iż przedmiotowa decyzja organu celnego I instancji nie narusza (i to w sposób rażący) prawa. W szczególności, zgodnie z art. 22 ust. 1 Załącznika I, "urzędowi przeznaczenia należy przedstawić towary i przedłożyć notę tranzytową T 1" (w sprawie niniejszej – T 2). Przy tym, zgodnie z ust. 3 tego artykułu "procedura tranzytowa może zostać zakończona w innym urzędzie niż podano w nocie tranzytowej T 1" (odpowiednio – zgodnie z art. 37 ust. 3 Załącznika I - T 2). "Urząd ten staje się wówczas urzędem przeznaczenia". Przepis ust. 2 jednoznacznie więc wskazuje, iż dokonana w niniejszej sprawie zmiana urzędu przeznaczenia nie miała wpływu na zakończenie procedury tranzytu. Ponadto zgodnie z art. 11 ust. 1 lit. a - c Załącznika I, główny zobowiązany jest obowiązany przedstawić towary w niezmienionym stanie oraz notę tranzytową T 1 (odpowiednio T 2) urzędowi przeznaczenia w wyznaczonym terminie i z zachowaniem środków podjętych przez właściwe władze w celu zapewnienia tożsamości towarów, przestrzegać przepisy o wspólnej procedurze tranzytowej, a także uiścić cła oraz inne opłaty, jeżeli takie będą należne na skutek naruszeń przepisów lub nieprawidłowości, mających miejsce w toku wspólnej procedury tranzytowej lub w związku z tą procedurą. Przepis ust. 2 tego artykułu stanowi natomiast, że niezależnie od obowiązków głównego zobowiązanego określonych w ustępie 1, przewoźnik lub odbiorca towarów, który przyjmuje towar i wie, że podlegają one wspólnej procedurze tranzytowej, jest także obowiązany przedstawić je w nie zmienionym stanie urzędowi przeznaczenia w wyznaczonym terminie i z zachowaniem środków podjętych przez właściwe władze. Ponadto zgodnie z art. 34 ust. 1 Załącznika I, jeżeli stwierdzono, że w toku procedury T 1 (T 2) w określonym kraju popełnione zostały naruszenia przepisów, wówczas, bez uszczerbku dla postępowania karnego, pobrane zostaną przez ten kraj zgodnie z jego przepisami prawnymi i administracyjnymi, należne wskutek tego cła i inne opłaty. Należy zauważyć, że ten ostatni przepis równocześnie przesądza, iż polskie organy celne były właściwe do prowadzenia postępowania celnego w przedmiotowej sprawie, a nie organy celne niemieckie – jak wskazano w skardze.

Przepisy powyższe potwierdzają, iż przedmiotowa decyzja nie narusza prawa, mimo powoływania przepisów Załącznika I w nowym, niepublikowanym w Polsce brzmieniu. Decyzja ta nie jest również sprzeczna z przepisami Kodeksu celnego, w szczególności z przepisami dotyczącymi powstania długu celnego (art. 211 § 1 i § 2) oraz kręgu dłużników (art. 211 § 3 pkt 1 i pkt 4). Równocześnie przepisy te zgodne są ze zmienionymi przepisami Załącznika I do Konwencji o WPT, przywołanymi w przedmiotowej decyzji.

Nie zasługuje więc na uwzględnienie zarzut strony skarżącej naruszenia art. 87 ust. 1 Konstytucji, jak również niestosowanie przy realizacji procedury tranzytu przepisów Konwencji o Wspólnej Procedurze Tranzytowej.

W związku z tym, iż procedura tranzytu nie została zakończona, gdyż Oddział Celny w B. nie potwierdził faktu dostarczenia towaru i odpowiednich dokumentów do ich Oddziału, zasadne było więc przeprowadzenie przez polskie władze celne postępowania, zakończonego przedmiotową decyzją organu I instancji.

Podnoszone przez stronę skarżącą okoliczności faktyczne dotyczące przyczyn niezakończenia procedury tranzytowej powinny być zgłaszane w postępowaniu celnym dotyczącym określenia kwoty długu celnego lub w postępowaniu odwoławczym – takie okoliczności nie mogą być wyjaśniane w postępowaniu prowadzonym w trybie nadzwyczajnym dotyczącym stwierdzenia nieważności decyzji określającej dług celny, a tym bardzie w postępowaniu sądowym, do czego zmierzała strona skarżąca, wnosząca o przeprowadzenie dowodu na rozprawie z oświadczeń kierowców przewożących przedmiotowy towar. Sąd nie odnosi się więc do treści tych oświadczeń, ani do innych kwestii faktycznych, które powinny być wyjaśnione w postępowaniu zwyczajnym, w tym do kwestii działania, czy niedziałania elektronicznego systemu NCTS na polskich przejściach granicznych. Na marginesie więc jedynie Sąd zauważa, iż jeżeli niezakończenie procedury tranzytowej na przejściu granicznym w B. w dniu 29 lutego 2004 r. spowodowane było z przyczyn leżących po stronie urzędu celnego, to zarówno przewoźnik, jak i główny zobowiązany (skarżący) powinni niezwłocznie podjąć (także we własnym interesie) odpowiednie działania dla wyjaśnienia tych przyczyn i ewentualnego uwolnienia się od odpowiedzialności za niezakończenie procedury tranzytowej. Takich działań wymienieni dłużnicy jednak nie podjęli, natomiast postępowanie celne zostało wszczęte z urzędu postanowieniem z dnia 27 września 2004 r., po stwierdzeniu, iż procedura tranzytowa nie została zakończona. Sąd nie stwierdził więc, by organ celny I instancji prowadzący postępowanie wyjaśniające w sposób rażący naruszył przepisy procedury (art. 122 O. p.), skoro fakt niezakończenia procedury tranzytu wykazany został pismem właściwego urzędu celnego, natomiast strona skarżąca nie przedstawiła dowodu przeciwnego – okoliczności zaś towarzyszące przedmiotowej odprawie celnej powinny być wyjaśniane w postępowaniu przed organem celnym I instancji lub w postępowaniu odwoławczym od decyzji tego organu.

Naruszenia przepisów proceduralnych (art. 122 O. p.) Sąd nie stwierdził również w odniesieniu do postępowania dotyczącego stwierdzenia nieważności przedmiotowej decyzji organu celnego I instancji.

Odnosząc się do zarzutu skargi dotyczącego niewłaściwego sposobu doręczania pism, tj. w oparciu o przepisy kodeksu celnego a nie na podstawie przepisów Konwencji, Sąd nie uwzględnił tego zarzutu. Sposób doręczenia korespondencji osobom zamieszkałym za granicą został określony w art. 268 Kodeksu celnego. Zgodnie z § 1 zd. pierwsze tego artykułu, "osoby zamieszkałe lub przebywające za granicą, niemające adresu w Polsce, jeżeli nie ustanowiły pełnomocnika w Polsce, mają obowiązek wskazania w Polsce pełnomocnika do doręczeń, przy pierwszej czynności dokonanej przed organem celnym". W myśl § 2 tegoż artykułu, w razie zaniedbania obowiązku, o którym mowa w § 1, stosuje się odpowiednio art. 267 Kodeksu celnego. Wprawdzie w przepisach Konwencji o WPT, w Załączniku IV zatytułowanym: "Pomoc urzędowa przy egzekucji należności" został podany odmienny sposób doręczenia korespondencji, jednak dotyczy on sytuacji ściśle związanych już z egzekwowaniem należności, czyli po wydaniu decyzji określającej dłużników i kwotę należności. Wobec tego, iż w przepisach Konwencji o WPT nie wskazano sposobu doręczenia korespondencji na etapie postępowania zmierzającego do wydania decyzji określającej należności celne i podatkowe, dlatego zasadnie organy celne stosowały przepisy krajowe dotyczące doręczeń.

Należy też stwierdzić, że podnoszone w skardze kwestie dotyczące egzekucji należności celnych, w tym przepadku złożonej na koncie w Niemczech kaucji, nie mogły być rozstrzygane w niniejszym postępowaniu, bowiem kwestii tych nie rozstrzygała decyzja, której stwierdzenia nieważności żąda strona skarżąca. Kwestie takie mogą być przedmiotem rozstrzygania w odrębnym postępowaniu egzekucyjnym.

Uznając zatem, że zaskarżona decyzja odpowiada prawu, skargę, jako nieuzasadnioną, należało oddalić (art. 151 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi).