Wyrok WSA w Gdańsku, sygn. akt II SA/Gd 151/05
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Data orzeczenia: 2006-05-25 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Uchylono decyzję II i I instancji

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jolanta Górska (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Wanda Antończyk Sędzia WSA Tamara Dziełakowska Protokolant Katarzyna Grass po rozpoznaniu w dniu 25 maja 2006 r. na rozprawie sprawy ze skargi M. S. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 5 stycznia 2005 r. nr [...] w przedmiocie rozbiórki obiektu budowlanego 1. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 8 listopada 2004 r., nr [...] w części dotyczącej nakazu rozbiórki tymczasowego obiektu budowlanego - przyczepy campingowej. 2. oddala skargę w pozostałym zakresie. 3. określa, że decyzje wymienione w punkcie pierwszym w części dotyczącej nakazu rozbiórki tymczasowego obiektu budowlanego – przyczepy campingowej nie mogą być wykonane. 4. zasądza od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącej M. S. kwotę 125 (sto dwadzieścia pięć) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia 8 listopada 2004r. nr [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego nakazał M. S. rozbiórkę obiektu budowlanego pełniącego funkcję rekreacji indywidualnej o wymiarach 5,15m x 7,80m wraz z sanitariatem (w.c.) o wymiarach 1,00m x 1,15m, obiektu budowlanego pełniącego funkcję gospodarczą - wiatę o wymiarach 2,95x 6,10m oraz tymczasowego obiektu budowlanego - przyczepy campingowej, wzniesionych bez wymaganego pozwolenia na budowę na działce nr [...] położonej w K.

Decyzję wydano na podstawie art. 48 ust. 1 w związku z art. 48 ust. 4. art. 83 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 roku Prawo budowlane (tj.: Dz.U. z 2003 r. Nr 207, poz. 2016 z późn. zmianami) oraz art. 104 Kpa.

W uzasadnieniu wskazano, iż na podstawie zebranych materiałów dowodowych w toku prowadzonego postępowania administracyjnego w sprawie zabudowy działki nr [...] położonej w K. stwierdzono, że M. S. bez wymaganego pozwolenia na budowę w latach 2000-2002r. pobudowała obiekt budowlany pełniący funkcję rekreacji indywidualnej o wymiarach w rzucie poziomym po obrysie 5,15m x 7,80m wraz z sanitariatem (w.c.) o wymiarach w rzucie poziomym po obrysie 1,00m x 1,15m, obiekt budowlany pełniący funkcję gospodarczą- wiatę o wymiarach 2,95m x 6,10m oraz tymczasowy obiekt budowlany - przyczepę campingową. M. S. nie wykonała obowiązku nałożonego postanowieniem z dnia 29.07.2004r. W przypadku niespełnienia nałożonych obowiązków organ nakazuje w drodze decyzji rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części wybudowanych bez wymaganego pozwolenia na budowę.

W odwołaniu od powyższej decyzji M. S. wskazała, że przedmiotową działkę o pow. 250 m2 kupiła w przekonaniu, iż jest to działka rekreacyjna, gdyż wydzielenia jej dokonano na mocy decyzji Wójta Gminy. Na jednej z działek istniał obiekt budowlany. Ponadto organ nadzoru budowlanego potwierdził, że na tych terenach zabudowa rekreacyjna jest dozwolona w postaci posadowienia niezbędnych obiektów do normalnego funkcjonowania.

Decyzją z dnia 5 stycznia 2005r. nr [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Kpa oraz art. 48 ust. l w związku z ust.4, art. 80 ust.2 pkt.2, art. 83 ust.2 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane (tekst jedn. Dz.U. Nr 207 z 2003r.poz.2016) utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

W uzasadnieniu wskazano, iż w wyniku przeprowadzonych oględzin ustalono, że na przedmiotowej działce zbudowano 5 obiektów budowlanych. Dwa z nich stanowią własność M. S., pozostałe trzy są własnością E. B. Wszystkie znajdujące się na działce obiekty powstały około 2000r.

Pierwszy z obiektów należących do M. S. o wymiarach 7,80m x 5,15 jest posadowiony na gruncie na betonowych stopach, pełni funkcję rekreacyjną. Drugi obiekt pełni funkcję sanitariatu o wymiarach l,00m x l,15m. Wszystkie obiekty budowlane na przedmiotowej działce zostały wybudowane bez decyzji o pozwoleniu na budowę. Inwestorka potwierdziła, że obiekty, których jest właścicielką zostały zbudowane w lipcu 2000r. Ponadto oświadczyła, że na przedmiotowej działce w 2002r. dodatkowo została pobudowana altana. Ponownie przeprowadzone oględziny przez organ I instancji w dniu 19 kwietnia 2004r. potwierdziły istnienie, oprócz powyższych obiektów, wiaty drewnianej o wymiarach 2,95m x 6,10m, obok której posadowiono przyczepę campingową. Wobec ustalenia, że na posadowienie przedmiotowych obiektów budowlanych zgodnie z art.28 ust. 1 Prawa budowlanego z 1994r. wymagane jest pozwolenie na budowę Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem nr [...] z dnia 29 lipca 2004r. wstrzymał prowadzenie robót budowlanych przy budowie przedmiotowych obiektów należących do M. S. oraz nakazał przedłożenie w terminie do dnia 30 października 2004r. następujących dokumentów:

1. zaświadczenia od Wójta Gminy o zgodności przedmiotowych obiektów z przepisami o planowaniu przestrzennym, a w szczególności z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, albo ostatecznej w dniu wszczęcia postępowania decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w przypadku braku obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego

2. czterech egzemplarzy projektu budowlanego przedmiotowych obiektów wraz z niezbędnymi opiniami, uzgodnieniami, pozwoleniami i innymi dokumentami wymaganymi przepisami szczególnymi, wykonanego przez osobę posiadającą odpowiednie uprawnienia budowlane do wykonywania samodzielnych funkcji technicznych w budownictwie

3. oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane.

M. S. nie wywiązała się z nałożonego obowiązku i nie przedłożyła wymaganych postanowieniem dokumentów.

Z akt sprawy wynika, iż inwestor naruszył przepis art.28 ust. 1 ustawy Prawo budowlane, realizując zabudowę na przedmiotowej działce bez wymaganej prawem ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę. Zastosowana przez organ nadzoru budowlanego procedura jest zgodna z art. 48 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. ustawy Prawo budowlane. Przepis ten w pierwszej kolejności obliguje organ do wydania postanowienia, w którym wstrzymuje się prowadzenie robót budowlanych i nakłada obowiązek przedstawienia wymaganych dokumentów. Natomiast zgodnie z art.48 ust.4, w przypadku niespełnienia w terminie wyznaczonych obowiązków, stosuje się przepis ust. 1, czyli nakazuje się rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę. Decyzja nakazująca rozbiórkę przedmiotowych obiektów jest konsekwencją niewykonania w wyznaczonym terminie obowiązków nałożonych postanowieniem nr [...] z dnia 29 lipca 2004r. Zatem podjęte rozstrzygnięcie jest prawnie uzasadnione.

Odnosząc się do argumentów podniesionych w odwołaniu, kwestionujących zasadność wydanej przez organ I instancji decyzji, z uwagi na przekonanie, że działka pełni funkcję rekreacyjną, organ odwoławczy wyjaśnił, argument ten nie może mieć wpływu na podjęte rozstrzygnięcie. Nie ma również znaczenia kwestia ewentualnej przyszłej zmiany przeznaczenia przedmiotowej działki, ponieważ organ nadzoru budowlanego jest obowiązany rozstrzygać w oparciu o stan prawny obowiązujący w dniu wydania decyzji.

Skargę na powyższą decyzję wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego M. S. wskazując, iż powiatowy organ nadzoru budowlanego nakazał wykonać bardzo kosztowną dokumentację, która nigdy nie byłaby zatwierdzona, gdyż przedmiotowe działki nie są zakwalifikowane jako działki rekreacyjne.

W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał swoje stanowisko i wniósł o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Art. 1 § 1 oraz art. 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) stanowi, iż sąd administracyjny sprawuje, w zakresie swej właściwości, kontrolę pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej.

Zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Wbrew zarzutom skargi organy administracji obu instancji rozstrzygając sprawę w odniesieniu do nakazu rozbiórki obiektu budowlanego pełniącego funkcję rekreacji indywidualnej o wymiarach w rzucie poziomym po obrysie 5,15m x 7,80m wraz z sanitariatem (w.c.) o wymiarach w rzucie poziomym po obrysie 1,00m x 1,15m oraz obiektu budowlanego pełniącego funkcję gospodarczą tj. wiaty o wymiarach 2,95x 6,10m wzniesionych bez wymaganego pozwolenia na budowę na działce nr [...] położonej w K., dokonały prawidłowych ustaleń faktycznych, prowadziły postępowanie w zgodzie z przepisami kodeksu postępowania administracyjnego oraz zastosowały właściwe przepisy prawa materialnego.

Bezsporne w niniejszej sprawie jest, iż skarżąca jako współwłaścicielka nieruchomości obejmującej działkę nr [...] położonej w K. dokonała samowolnej, tj. bez pozwolenia na budowę, budowy wymienionych powyżej obiektów. Zgodnie bowiem z dyspozycją art. 28 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawa budowlanego (tj. Dz.U. z 2003 r., nr 207, poz. 2016 ze zm.), roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę.

Zgodnie zaś z treścią art. 48 ust. 1 Prawa budowlanego, w brzmieniu obowiązującym w dacie orzekania przez organy administracji, właściwy organ nakazuje, z zastrzeżeniem ust. 2, w drodze decyzji, rozbiórkę obiektu budowlanego, lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę. Natomiast jeżeli samowolna budowa jest zgodna z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a w szczególności z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo ustaleniami ostatecznej, w dniu wszczęcia postępowania, decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania, w przypadku braku obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, i nie narusza przepisów, w tym techniczno-budowlanych, w zakresie uniemożliwiającym doprowadzenie obiektu budowlanego lub jego części do stanu zgodnego z prawem, właściwy organ wstrzymuje postanowieniem prowadzenie robót budowlanych (art. 48 ust. 2). W postanowieniu tym ustala się wymagania dotyczące niezbędnych zabezpieczeń budowy oraz nakłada obowiązek przedstawienia, w wyznaczonym terminie zaświadczenia wójta, burmistrza albo prezydenta miasta o zgodności budowy z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo ostatecznej, w dniu wszczęcia postępowania, decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w przypadku braku obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego, oraz dokumentów, o których mowa w art. 33 ust. 2 pkt 1,2,4 oraz ust. 3, przy czym do projektu architektoniczno budowlanego nie stosuje się przepisu art. 20 ust. 3 pkt 2 (art. 48 ust. 3). W przypadku zaś niespełnienia w wyznaczonym terminie obowiązków, o których mowa w ust. 3, właściwy organ stosuje przepis ust. 1 tj. orzeka rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części (art. 48 ust. 4).

Skoro organ administracji ustalił w sposób nie budzący wątpliwości, iż poprzez fakt dokonania samowolnej budowy na działce nr [...] inwestor dopuścił się naruszenia obowiązku z art. 28 Prawa budowlanego, organy administracji obu instancji wręcz zobligowane były do wszczęcia procedury i przeprowadzenia postępowania z art. 48 ust. 1 Prawa budowlanego. Uznając natomiast zgodność samowolnej budowy z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz brak naruszenia przepisów, w tym techniczno-budowlanych, w zakresie uniemożliwiającym doprowadzenie obiektu budowlanego lub jego części do stanu zgodnego z prawem, organ prawidłowo wstrzymał prowadzenie robót budowlanych i wszczął procedurę legalizacji poprzez nałożenie na inwestorkę obowiązku przedłożenia dokumentów wskazanych w art. 48 ust. 3 Prawa budowlanego w zakreślonym terminie.

Z materiałów zgromadzonych w niniejszej sprawie wynika, iż w terminie zakreślonym dla wykonania obowiązków legalizacyjnych skarżąca nie przedłożyła wymaganych dokumentów, a zatem spełnione zostały, określone w art. 48 ust. 1 w zw. z ust. 4 Prawa budowlanego, przesłanki zobowiązujące organ administracji do wydania nakazu rozbiórki obiektu budowlanego wybudowanego samowolnie. Niedotrzymanie bowiem terminu przedstawienia dokumentów wymienionych w art. 48 ust. 3 Prawa budowlanego lub uchybienie wymaganiom dotyczącym zabezpieczenia budowy stanowią przesłanki wydania przez organ nadzoru budowlanego decyzji o nakazie rozbiórki obiektu budowlanego. W wyniku uchybienia terminu strona traci przyznane jej prawo do legalizacji samowoli budowlanej i, w efekcie, sprawa zostaje załatwiona w trybie zwykłym, tj. przez wydanie decyzji o nakazie rozbiórki.

Jak wynika z akt sprawy, teren na którym znajduje się nieruchomość skarżącej nie był w dacie wydania zaskarżonej decyzji objęty miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego. Brak planu na danym terenie nie oznacza jednak, że dozwolone jest dokonywanie jego zabudowy i w konsekwencji do wzniesionych samowolnie obiektów wyłączone zostało orzekanie nakazu ich rozbiórki (wyrok Sądu Najwyższego z dnia 28 czerwca 1985r. sygn. akt IIIARN 11/85 OSNC 1986/3/40). Zgodnie z dyspozycją art. 59 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz.U., nr 80 poz. 717 ze zm.), skarżąca powinna legitymować się, uzyskaną przed rozpoczęciem prac budowlanych, decyzją o warunkach zabudowy i zagospodarowania przestrzennego. Tylko w takim przypadku wybudowane przez nią samowolnie obiekty budowlane uznać by można za wybudowane zgodnie z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym.

Biorąc pod uwagę powyższe okoliczności, Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 151 prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oddalił skargę w zakresie dotyczącym orzeczonego przez organy nakazu rozbiórki obiektu budowlanego pełniącego funkcję rekreacji indywidualnej o wymiarach w rzucie poziomym po obrysie 5,15m x 7,80m wraz z sanitariatem (w.c.) o wymiarach w rzucie poziomym po obrysie 1,00m x 1,15m oraz obiektu budowlanego pełniącego funkcję gospodarczą – wiaty o wymiarach 2,95x 6,10m wzniesionych bez wymaganego pozwolenia na budowę na działce nr [...] położonej w K.

Nie można natomiast uznać za zgodną z prawem zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 8 listopada 2004r. w części dotyczącej nakazu rozbiórki tymczasowego obiektu budowlanego – przyczepy campingowej. Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane, ustawa ta normuje działalność obejmującą sprawy projektowania, budowy, utrzymania i rozbiórki obiektów budowlanych oraz określa zasady działania organów administracji publicznej w tych dziedzinach. Z pewnością nie można uznać za obiekt budowlany przyczepy campingowej stojącej samodzielnie, nie stanowiącej części żadnego obiektu budowlanego. Zgodnie z art. 2 pkt 31 ustawy z dnia 20 czerwca 1997r. Prawo o ruchu drogowym (Dz.U. Nr 53, poz. 515 z późn. zm.) pojazd jest to środek transportu przeznaczony do poruszania się po drodze oraz maszyna lub urządzenie do tego przystosowane. Z pkt 50 wynika natomiast, że przyczepa to pojazd bez silnika, przystosowany do łączenia go z innym pojazdem. Przyczepa campingowa, znajdująca się na działce nr [...] w K. nie jest ani obiektem budowlanym ani też częścią obiektu budowlanego lecz jest pojazdem. Nakaz rozbiórki na podstawie art. 48 ust. 1 prawa budowlanego może być orzeczony wyłącznie w odniesieniu do obiektów budowlanych lub ich części. Nie można objąć takim nakazem natomiast przyczepy campingowej, która nie jest ani obiektem budowlanym, ani też nie stanowi części obiektu budowlanego, a pozostaje w myśl definicji zawartej w ustawie Prawo o ruchu drogowym pojazdem.

W tym stanie rzeczy zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 8 listopada 2004r. w części dotyczącej orzeczenia nakazu rozbiórki przyczepy campingowej jako naruszającą prawo należało wyeliminować z obrotu prawnego. Z tych względów Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi uchylił wskazane decyzje w tej części.

Na podstawie art. 152 prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Sąd orzekł, iż decyzje te nie mogą być wykonane. Wobec uchylenia decyzji, ich wykonanie w okresie do uprawomocnienia się wyroku, prowadziłoby bowiem do aksjologicznie nieuzasadnionego zrealizowania decyzji wadliwych i naruszało prawa skarżącego.

W związku z częściowym uwzględnieniem skargi, Sąd na podstawie art. 200 prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi zasądził na rzecz skarżącej kwotę 125 zł tytułem zwrotu części kosztów postępowania.

Zgodnie z art. 132 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Sąd rozstrzyga sprawę wyrokiem, z czego również wynika, że wyrok rozstrzyga jedną sprawę, niezależnie od tego czy rozstrzygnięcie będzie uwzględniało skargę w całości lub w części. W sprawie, w której w części uwzględniono skargę, a w części nie, sporządza się uzasadnienie wyroku z urzędu, gdyż uzasadnienie wyroku podobnie jak wyrok dotyczy sprawy, a nie jej części i tak też, należy rozumieć postanowienia art. 141 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Tym samym w niniejszej sprawie, w której Sąd uchylił zaskarżone decyzje jedynie w części, a w pozostałej części oddalił skargę należało sporządzić z urzędu uzasadnienie wyroku zarówno w odniesieniu do części uwzględniającej skargę, jak i do części wyroku oddalającej skargę.