Wyrok NSA, sygn. akt I SA 1792/99
NSA w Warszawie (przed reformą)
Data orzeczenia: 2001-01-12 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 618  Wywłaszczanie i zwrot nieruchomości
Powołane przepisy: article: art. 137 ust. 1
journal: Dz.U. 1997 nr 115 poz. 741
law: Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami.
Teza: Jeżeli cel wywłaszczenia został zrealizowany, to nawet nie korzystanie aktualnie z tej nieruchomości, nie stanowi przesłanki do uznania nieruchomości za zbędną na cel wywłaszczenia, bowiem takiej przesłanki zwrotu nie zawiera art. 137 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami /Dz.U. nr 115 poz. 741 ze zm./.

TEZY

Jeżeli cel wywłaszczenia został zrealizowany, to nawet nie korzystanie aktualnie z tej nieruchomości, nie stanowi przesłanki do uznania nieruchomości za zbędną na cel wywłaszczenia, bowiem takiej przesłanki zwrotu nie zawiera art. 137 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami /Dz.U. nr 115 poz. 741 ze zm./.


SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny po rozpoznaniu sprawy ze skargi Ewy i Wiesława małżonków G. na decyzję Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z dnia 26 sierpnia 1999 r. (...) w przedmiocie zwrotu nieruchomości - oddala skargę.


UZASADNIENIE

Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast decyzją z dnia 26 sierpnia 1999 r. (...) utrzymał w mocy decyzję Wojewody P. z dnia 29 czerwca 1998 r., odmawiającą Ewie i Wiesławowi małżonkom G. zwrotu nieruchomości położonej w P. przy ul. R.

W jej uzasadnieniu wskazano, że Wojewoda P. decyzją z dnia 29 czerwca 1998 r. orzekł o odmowie zwrotu na rzecz Ewy i Wiesława G. nieruchomości położonej w P. przy ul. R., oznaczonej w ewidencji gruntów: obręb Ż., arkusz mapy 13 jako działki nr 1/4 o pow. 0,4220 ha i nr 1/5 o pow. 0,3110 ha.

W decyzji stwierdzono, że przedmiotową nieruchomość zbyto aktem notarialnym z dnia 18 sierpnia 1977 r., zawartym w trybie przepisu art. 6 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości /Dz.U. 1974 nr 10 poz. 64/, na rzecz Skarbu Państwa - (...) Fabryce Maszyn Żniwnych "A." /dawniej P.P. "A." Kombinat Maszyn Rolniczych/. Nieruchomość nabyto w celu rozbudowy i modernizacji Kombinatu "A.", zgodnie z planem realizacyjnym tej inwestycji, zatwierdzonym decyzją Wojewódzkiego Zarządu Rozbudowy Miast i Osiedli Wiejskich w P., Biura Planowania Przestrzennego z dnia 25 września 1976 r. Nr BP-114/3122/76.

W trakcie przeprowadzonego postępowania wyjaśniającego ustalono, że przedmiotowe nieruchomości zostały wykorzystane zgodnie z celem nabycia, ponieważ na działce oznaczonej nr 1/5 znajduje się fragment hali magazynowej oraz plac manewrowy, a na działce 1/4 znajduje się pozostała część hali magazynowej oraz inne budynki wchodzące w skład magazynów, a cała nieruchomość wchodzi w skład ogrodzonego terenu (...) Fabryki Maszyn Żniwnych "A.". Mając powyższe na uwadze organ wojewódzki zgodnie z przepisami ustawy o gospodarce nieruchomościami, nie stwierdził, aby w przedmiotowej sprawie wystąpiły przesłanki pozwalające orzec zwrot nieruchomości jako niewykorzystanej zgodnie z celem nabycia.

Od decyzji tej Ewa i Wiesław G. wnieśli odwołanie do Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast żądając jej uchylenia jako wydanej z naruszeniem przepisów ustawy o gospodarce nieruchomościami.

Po rozpatrzeniu odwołania stwierdzono, że decyzja organu I instancji jest prawidłowa.

Zgodnie z przepisem art. 136 ust. 3 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami /Dz.U. nr 115 poz. 741 ze zm./ poprzedni właściciel lub jego następca prawny mogą żądać zwrotu wywłaszczonej nieruchomości lub jej części, jeżeli, stosownie do przepisu art. 137, stała się zbędna na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu. Nieruchomość uznaje się za zbędną na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu jeżeli pomimo upływu 7 lat od dnia w którym decyzja o wywłaszczeniu stała się ostateczna, nie rozpoczęto prac związanych z realizacją tego celu albo utraciła moc decyzja o ustaleniu lokalizacji inwestycji lub decyzja o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, a cel ten nie został zrealizowany. Jeżeli cel wywłaszczenia został zrealizowany tylko na części wywłaszczonej nieruchomości, zwrotowi podlega pozostała część.

Przepis ten zgodnie z art. 216 ww. ustawy stosuje się również do nieruchomości nabytych na rzecz Skarbu Państwa na podstawie art. 6 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości.

Ze zgromadzonego materiału w przedmiotowej sprawie wynika, że cel nabycia nieruchomości, którym była rozbudowa i modernizacja (...) Fabryki Maszyn Żniwnych "A.", został zrealizowany, bowiem na przedmiotowej nieruchomości znajduje się hala magazynowa, a także inne budynki gospodarcze, które stanowią infrastrukturę gospodarczą przedsiębiorstwa. W świetle powyższego roszczenie o zwrot nieruchomości jest nieuzasadnione, bowiem nie została spełniona żadna z przesłanek powodujących uznanie nieruchomości za zbędną na cel nabycia - w rozumieniu art. 137 ustawy o gospodarce nieruchomościami.

Od decyzji tej skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego wnieśli Ewa i Wiesław małżonkowie G.

Zdaniem skarżących istnieją podstawy do zwrotu przedmiotowej nieruchomości bowiem teren nie został zagospodarowany, a jego ogrodzenie nie stanowi o jego zagospodarowaniu zgodnie z wywłaszczeniem. W trakcie niniejszego postępowania dokonywany był projekt podziału przedmiotowej nieruchomości i wydzielony grunt, który powinien ulec zwrotowi. Teren ten był zbędny do prawidłowego funkcjonowania hali i miał być zwrócony skarżącym.

Ponadto w skardze podniesiono, że Fabryka od roku 1992 jest w upadłości i przedmiotowa nieruchomość stała się zbędna na cel wywłaszczenia tj. rozbudowy i modernizacji PFMŻ "A." w P.

W odpowiedzi na skargę Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast wnosząc o jej oddalenie podtrzymał swoje stanowisko prezentowane w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

W tym stanie sprawy Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, a podniesione w niej zarzuty nie są zasadne. Zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem, zarówno z przepisami postępowania administracyjnego, jak i przepisami ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami odnoszącymi się do zwrotu nieruchomości.

Bezsporne w sprawie jest, iż przedmiotowy grunt stanowił część nieruchomości sprzedanej przez poprzedniczkę prawną skarżących aktem notarialnym zawartym w dniu 18 sierpnia 1977 r. na podstawie art. 6 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości, na potrzeby rozbudowy i modernizacji Przedsiębiorstwa Państwowego "A." Kombinatu Maszyn Rolniczych w P.

Stosownie więc do art. 216 ww. ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami do zwrotu nieruchomości mają odpowiednio zastosowanie przepisy tej ustawy dotyczące zwrotu wywłaszczonych nieruchomości. Zgodnie z art. 136 ust. 3 zwrot nieruchomości następuje w sytuacji, gdy nieruchomość stała się zbędna na cel wywłaszczenia.

Natomiast nieruchomość uznaje się za zbędną na cel wywłaszczenia - stosownie do art. 137 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami - jeżeli pomimo upływu 7 lat od dnia w którym decyzja o wywłaszczeniu stała się ostateczna, nie rozpoczęto prac związanych z realizacją tego celu lub jeżeli utraciła moc decyzja o ustaleniu lokalizacji inwestycji lub decyzja o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, a cel wywłaszczenia nie został zrealizowany.

W niniejszej sprawie zrealizowano cel na jaki była nabyta nieruchomość, której części zwrotu domagają się skarżący.

Tak jak to wskazano wyżej, podstawą nabycia nieruchomości była decyzja wydana z upoważnienia wojewody przez Wojewódzki Zarząd Rozbudowy Miasta i Osiedli Wiejskich w P. - Biura Planowania Przestrzennego z dnia 25 września 1976 r. nr BP-114/3122/76 o zatwierdzeniu planu realizacyjnego rozbudowy i modernizacji Kombinatu Maszyn Rolniczych. Plan ten zrealizowano w odniesieniu do przedmiotowego gruntu.

Wynika to w sposób jednoznaczny z porównania planu realizacyjnego stanowiącego załącznik do ww. decyzji z 1976 r. /przebudowa i modernizacja odlewni/ oraz mapy sporządzonej po zrealizowaniu planu.

W tej sytuacji organ prawidłowo przyjął, iż nie zostały spełnione przesłanki z art. 137 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami do uznania tej części nabytej nieruchomości za zbędną na cel określony w umowie.

W konsekwencji czego nie było podstaw do zwrotu przedmiotowego gruntu na rzecz następców prawnych byłej właścicielki.

Dodać przy tym należy, iż podniesione w skardze okoliczności dotyczące upadłości zakładu i w związku z tym niewykorzystywaniem tego terenu zgodnie z przeznaczeniem, czego potwierdzeniem miał być przygotowany projekt podziału spornej działki i możliwość, uzgodnienia z syndykiem, zwrotu części działki /placu manewrowego/, nie mają znaczenia dla oceny istnienia przesłanek "zbędności" określonych w powołanym art. 137 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Przepis ten jednoznacznie i wyczerpująco określa sytuację, w których daną nieruchomość uznaje się za zbędną na cel wywłaszczenia.

Jeżeli więc cel wywłaszczenia został zrealizowany, co miało miejsce w niniejszej sprawie, to nawet nie korzystanie aktualnie z tego terenu przez zakład będący w upadłości, nie stanowi przesłanki do uznania zbędności nieruchomości na cel wywłaszczenia, bo takiej przesłanki nie zawiera powołany przepis art. 137 ust. 1.

Z tych wszystkich względów uznając, iż zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem, sąd na zasadzie art. 27 ust. 1 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./ orzekł jak w sentencji wyroku.