Postanowienie NSA, sygn. akt I OW 148/14
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2014-11-18 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
643  Spory o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego (art. 22 § 1 pkt 1 Kpa) oraz między tymi organami
Hasła tematyczne: Zaliczka alimentacyjna
Skarżony organ: Prezydent Miasta
Treść wyniku: Wskazano organ właściwy do rozpoznania sprawy
Powołane przepisy: article: art. 4, art. 15 § 1 pkt. 4 i § 2
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: art. 2 pkt. 10-11, art. 23 ust. 1 i ust. 8
journal: Dz.U. 2012 poz 1228
law: Ustawa z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów - tekst jednolity

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Joanna Runge - Lissowska Sędziowie: Sędzia NSA Wiesław Morys Sędzia del. WSA Przemysław Szustakiewicz (spr.) Protokolant st. inspektor sądowy Tomasz Zieliński po rozpoznaniu w dniu 18 listopada 2014 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej wniosku Wójta Gminy K. o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego pomiędzy Wójtem Gminy K. a Prezydentem Miasta D. w przedmiocie wskazania organu właściwego do rozpoznania sprawy W.M. dotyczącej umorzenia nienależnie pobranych świadczeń alimentacyjnych wraz z odsetkami w całości lub części albo rozłożenia na raty postanawia: wskazać Wójta Gminy K. jako organ właściwy do rozpoznania sprawy


UZASADNIENIE

Wójt Gminy K. wniósł o rozstrzygnięcie sporu o właściwość pomiędzy Prezydentem Miasta D. a Wójtem Gminy K., przez wskazanie organu właściwego do wydania decyzji o umorzeniu kwoty nienależnie pobranych świadczeń wraz z odsetkami w całości lub części albo rozłożenia na raty, jeżeli zachodzą szczególne okoliczności dotyczące sytuacji rodzinnej.

Prezydent D., decyzją z dnia [...] sierpnia 2012 r., przyznał W.Z -przedstawicielowi ustawowemu osób uprawnionych: A.Z., A.Z. i M.Z. - świadczenia z funduszu alimentacyjnego dla małoletnich. W chwili ubiegania o świadczenie osoby uprawnione nie pozostawały jednak pod opieką W.M., a zamieszkiwały wraz z dłużnikiem alimentacyjnym — ojcem małoletnich.

Prezydent D., decyzją z dnia [...] lutego 2013 r., uznał wypłacone świadczenie za nienależnie pobrane i orzekł o obowiązku jego zwrotu wraz z odsetkami.

Prezydent D., decyzją z dnia [...] września 2013 r., odmówił W.M. rozłożenia należności na raty.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K., po rozpoznaniu zażalenia W.M., decyzją z dnia [...] maja 2014 r., uchyliło decyzję z dnia [...] września 2013 r., poddając w wątpliwość właściwość organu decyzyjnego do rozpatrywania wniosku o ulgę.

Miejski Ośrodek Pomocy Społecznej, pismem z dnia 17 czerwca 2014 r., przekazał sprawę Wójtowi Gminy K., jako organowi właściwemu.

We wniosku o rozstrzygnięcie sporu o właściwość wskazano, że Miasto D., udzielając świadczenia z funduszu alimentacyjnego, formalnie występowało jako wierzyciel alimentacyjny, z jego środków nastąpiła wypłata świadczenia i na jego rzecz zobowiązana spłaca należność w zadeklarowanych przez siebie ratach a organ je przyjmuje. Ekonomika postępowania administracyjnego przemawia za utrzymaniem zasady, że organ, który stał się właściwy w danym postępowaniu, powinien pozostać właściwym do jego zakończenia.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Sądy administracyjne, zgodnie z art. 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270, ze zm.; dalej: P.p.s.a.), rozstrzygają spory o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego i między samorządowymi kolegiami odwoławczymi, o ile odrębna ustawa nie stanowi inaczej oraz spory kompetencyjne między organami tych jednostek a organami administracji rządowej. Zgodnie natomiast z art. 15 § 1 pkt 4 P.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozstrzyga spory, o których mowa w powołanym art. 4 P.p.s.a.

Wskazać należy, że zgodnie z art. 23 ust. 1 ustawy z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów (Dz.U. z 2012 r., poz. 1228, ze zm.) określa, że osoba, która pobrała nienależnie świadczenie, jest obowiązana do jego zwrotu wraz z ustawowymi odsetkami. Zgodnie zaś z art. 23 ust. 8 powołanej ustawy organ właściwy wierzyciela oraz marszałek mogą umorzyć kwotę nienależnie pobranych świadczeń wraz z odsetkami w całości lub części, odroczyć termin płatności lub rozłożyć na raty, jeżeli zachodzą szczególnie uzasadnione okoliczności dotyczące sytuacji rodziny. Organem właściwym wierzyciela, zgodnie z art. 2 pkt 10 tej ustawy, jest wójt burmistrz lub prezydent miasta właściwego ze względu na osobę uprawnioną, natomiast osobą uprawnioną, zgodnie z art. 2 pkt 11 ustawy, jest osoba uprawniona do alimentów od rodzica na podstawie tytułu wykonawczego pochodzącego lub zatwierdzonego przez sąd, jeżeli egzekucja okazała się bezskuteczna. Podkreślić należy, że przepisy te nie budzą żadnych wątpliwości.

W przedmiotowej sprawie, zgodnie z art. 23 ust. 8 ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów, organem właściwym do rozpoznania wniosku W.M. o rozłożenie nienależnie pobranego świadczenia na raty będzie Wójt Gminy K., ponieważ na terenie tej gminy mieszkają osoby uprawnione, tj. A.Z., A.Z. i M.Z.

Naczelny Sąd Administracyjny, z uwagi na powyższe, na podstawie art. 15 § 2 P.p.s.a. oraz art. 23 ust. 8 w zw. z art. 2 pkt 10-11 ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów, orzekł jak w sentencji.