Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt II SA/Wr 737/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2015-01-15 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6099 Inne o symbolu podstawowym 609
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Generalny Dyrektor Ochrony Środowiska
Treść wyniku: *Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 7,  art. 77,  art. 80,  art. 107
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Andrzej Wawrzyniak (spr.) Sędziowie sędzia WSA Mieczysław Górkiewicz sędzia WSA Alicja Palus Protokolant starszy sekretarz sądowy Patrycja Kikosicka-Jędrzejczak po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 15 stycznia 2015r. sprawy ze skargi Marszałka Województwa D. na decyzję Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej we W. z dnia 28 sierpnia 2014 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia przejścia do zasobu Skarbu Państwa w trwały zarząd wód i gruntów pokrytych wodami. I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji; II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu; III. zasądza od Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej we W. na rzecz strony skarżącej kwotę 300,00 zł (słownie: trzysta) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] r. nr [...] Starosta S., po rozpatrzeniu wniosku D. Zarządu Melioracji i Urządzeń Wodnych we W., powołując jako podstawę prawną rozstrzygnięcia art. 19 ustawy z dnia 3 czerwca 2005 r. o zmianie ustawy – Prawo wodne oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. Nr 130, poz. 1087), art. 14a ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. – Prawo wodne (t.jedn. Dz.U. z 2012 r. poz. 145 z późn. zm.) i art. 104 kpa, odmówił stwierdzenia przejścia do zasobu Skarbu Państwa w trwały zarząd Marszałka Województwa D. wód i gruntów pokrytych wodami, oznaczonych jako działka nr 323/2 AM2 obręb W..

W uzasadnieniu organ I instancji podał, że przywołane we wniosku D. Zarządu Melioracji i Urządzeń Wodnych we W. przepisy, to jest art. 14a ustawy Prawo wodne i art. 19 ustawy z dnia 3 czerwca 2005 r. o zmianie ustawy – Prawo wodne oraz niektórych innych ustaw, dotyczą dwóch różnych zagadnień. Art. 14a Prawa wodnego wskazuje, że grunty pokryte wodami powierzchniowymi płynącymi, stanowiącymi własność Skarbu Państwa, są zasobem nieruchomości Skarbu Państwa, do którego nie stosuje się przepisów ustawy o gospodarce nieruchomościami. Przejście gruntów pokrytych powierzchniowymi wodami płynącymi do wyżej wymienionego zasobu nieruchomości Skarbu Państwa oraz ich wykreślenie z tego zasobu stwierdza w drodze decyzji właściwy starosta na wniosek właściwego organu lub jednostki wykonującej prawa właścicielskie w stosunku do wód publicznych stanowiących własność Skarbu Państwa.

Natomiast art. 19 ustawy z dnia 3 czerwca 2005 r. informuje, że stanowiące z dniem jej wejścia w życie własność Skarbu Państwa wody oraz grunty pokryte wodami przechodzą w trwały zarząd odpowiednio – urzędów morskich, regionalnych zarządów gospodarki wodnej, parków narodowych i marszałków województw. Przejście tego mienia stwierdza w drodze decyzji właściwy starosta na wniosek zainteresowanego, w tym przypadku Marszałka Województwa D., którego zadania w zakresie praw i obowiązków określonych ustawą Prawo wodne wykonuje D. Zarząd Melioracji i Urządzeń Wodnych, zgodnie ze statutem stanowiącym załącznik do uchwały Sejmiku Województwa D. Nr [...] z dnia 27 marca 2009 r.

Reasumując, organ I instancji stwierdził, że art. 19 ustawy z dnia 3 czerwca 2005 r. dotyczy przejścia wód oraz gruntów okrytych wodami w trwały zarząd odpowiednich organów lub jednostek, natomiast art. 14a Prawa wodnego dotyczy przejścia (lub wykreślenia) do zasobu nieruchomości Skarbu Państwa, do którego nie stosuje się przepisów ustawy o gospodarce nieruchomościami, wyłącznie gruntów pokrytych wodami.

Starosta S. podał następnie, że w trakcie postępowania ustalił na podstawie danych zawartych w operacie ewidencji gruntów i budynków, że z dniem wejścia w życie ustawy o zmianie ustawy – Prawo wodne oraz niektórych innych ustaw, to jest w dniu 30 lipca 2005 r., na przedmiotowej działce nr 323/2 AM2 obręb W., znajdowały się użytki oznaczone jako ŁIII, stanowiące własność J.B. z G., a nie Skarbu Państwa.

Wskazując, że zgodnie z utrwaloną linią orzeczniczą art. 19 ustawy z dnia 3 czerwca 2005 r. dotyczy stanów faktycznych istniejących w dacie wejścia w życie ustawy oraz że przesłanką przejścia w trwały zarząd wód i gruntów pokrytych wodami jest wymóg, aby Skarb Państwa z dniem wejścia w życie powyższej ustawy był właścicielem gruntów pokrytych wodami stanowiącymi jego własność (wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 9 maja 2012 r. sygn. akt II SA/Po 90/12), a w analizowanym przypadku nieruchomość nie stanowiła własności Skarbu Państwa lecz własność J.B., Starosta S. stwierdził, że nie jest możliwe wydanie decyzji zgodnie z wnioskiem strony.

W opinii organu I instancji, nie ma natomiast przeszkód do wydania decyzji na podstawie art. 14a Prawa wodnego, gdyż obecnie działka nr 323/2 stanowi grunt pokryty powierzchniowymi wodami płynącymi rzeki O.. Ponieważ jednak organ nie może bez zgody wnioskodawcy rozpatrzyć podania jedynie w części, pismem z dnia 7 marca 2014 r. poinformowano wnioskodawcę o powyższych okolicznościach faktycznych i prawnych w trybie art. 7 i 9 kpa. Ze względu na brak odpowiedzi D. Zarządu Melioracji i Urządzeń Wodnych we W. Starosta S. nie miał przesłanek do częściowego rozpatrzenia wniosku i musiał odnieść się do żądania strony w pełnym zakresie dotyczącym "przejścia do zasobu Skarbu Państwa w trwały zarząd Marszałka Województwa D. wód i gruntów pokrytych wodami, oznaczonych jako działka nr 323/2 AM2 obręb W.".

Odwołując się od powyższej decyzji D. Zarząd Melioracji i Urządzeń Wodnych we W. zarzucił tej decyzji naruszenie art. 10 i art. 11 ustawy Prawo wodne, poprzez odmowę wydania decyzji stwierdzającej przejście do zasobu Skarbu Państwa w trwały zarząd Marszałka Województwa D. powierzchniowej wody płynącej rzeki O. oraz gruntu nią pokrytego, oznaczonego geodezyjnie jako działka nr 323/2 AM-2 obręb W., gmina W..

W motywach odwołania podniesiono w szczególności, że grunt oznaczony jako działka nr 323/2 pokryty jest powierzchniową wodą płynącą rzeki O., która zgodnie z rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 17 grudnia 2002 r. w sprawie śródlądowych wód powierzchniowych lub ich części stanowiących własność publiczną (Dz.U. z 2003 r. Nr 16, poz. 149, Załącznik nr 3) zaliczana jest do śródlądowych wód powierzchniowych stanowiących własność publiczną, istotnych dla regulacji stosunków wodnych na potrzeby rolnictwa, z której to ewidencji wynika, że rzeka O. w dacie 30 lipca 2005 r. w całości stanowiła własność publiczną i zgodnie z art. 10 ust. 3 Prawa wodnego nie mogła podlegać obrotowi cywilnoprawnemu. Zdaniem odwołującego się, dotychczasowe zapisy w rejestrze ewidencji gruntów i budynków wskazujące J.B. jako właściciela działki nr 323/2 były niezgodne ze stanem prawnym i faktycznym, przy czym rejestr ewidencji gruntów i budynków ma charakter techniczno-deklaratoryjny a nie konstytutywny. Dlatego błędny zapis w ewidencji gruntów i budynków nie może stanowić podstawy odmowy wydania decyzji stwierdzającej przejście do zasobu Skarbu Państwa w trwały zarząd Marszałka Województwa D. wód i gruntów pokrytych wodami. W odwołaniu poinformowano, że stwierdzenie takiego przejścia jest niezbędne do wypełnienia obowiązku zakładania ksiąg wieczystych i ujawniania w nich praw właścicielskich przysługujących Skarbowi Państwa, zgodnie z ustawą z dnia 7 września 2007 r. o ujawnieniu w księgach wieczystych prawa własności nieruchomości Skarbu Państwa oraz jednostek samorządu terytorialnego (t.jedn. Dz.U. z 2012 r. poz. 1460).

Decyzją z dnia [...] r. nr [...] Dyrektor Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej we W., po rozpatrzeniu powyższego odwołania, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa w związku z art. 4 ust. 4 ustawy Prawo wodne utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.

W uzasadnieniu organ odwoławczy podał, że materialnoprawną podstawę zaskarżonego rozstrzygnięcia stanowi art. 19 ustawy z dnia 3 czerwca 2005 r. o zmianie ustawy – Prawo wodne oraz niektórych innych ustaw. Przytoczywszy treść tego unormowania oraz art. 11 ust. 1 pkt 4 Prawa wodnego organ II instancji stwierdził, że przepis art. 19 zawarty został w ustawie nowelizującej Prawo wodne i nie można jego treści interpretować w oderwaniu od postanowień zawartych w Prawie wodnym, regulujących kwestie istotne dla prawidłowego jego odczytania. Przywołując następnie regulacje zawarte w art. 10 ust. 1a i ust. 2, art. 11 ust. 1, art. 14 ust. 1, 3 i 4 oraz art. 14a ustawy Prawo wodne, organ odwoławczy wywiódł, że przepis art. 19 ustawy nowelizującej zawiera uregulowanie szczególne, na mocy którego ustanowione zostało na rzecz wskazanych w tym przepisie jednostek i organów prawo trwałego zarządu w stosunku do stanowiących własność Skarbu Państwa wód oraz gruntów pokrytych wodami. Organ podkreślił, że aby przywołany przepis mógł być zastosowany, wody i grunty pod wodami muszą stanowić własność Skarbu Państwa w dacie wejścia w życie ustawy nowelizującej, to jest 30 lipca 2005 r. Z tym dniem wody publiczne oraz pokryte nimi grunty – o ile stanowiły własność Skarbu Państwa – przechodzą w trwały zarząd wskazanych podmiotów. Przywołany przepis znajduje zastosowanie do wszystkich wód stanowiących własność Skarbu Państwa, o których mowa w art. 10 ust. 1a ustawy oraz gruntów pod tymi wodami. Przejście wód oraz pokrytych nimi gruntów w trwały zarząd następuje z mocy samego prawa. Z dniem 30 lipca 2005 r. wskazane w tym przepisie organy i jednostki nabywają zatem prawo trwałego zarządu do określonej kategorii mienia Skarbu Państwa – wód publicznych oraz gruntów pokrytych tymi wodami.

Dyrektor Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej wskazał, że przedmiotem niniejszego postępowania są wody i grunty pokryte wodami stanowiące wyżej opisaną działkę nr 323/2, pokrytą powierzchniową wodą płynącą rzeki O. oraz że z akt sprawy wynika, że w dniu wejścia w życie ustawy z dnia 3 czerwca 2005 r. przedmiotową nieruchomość zgodnie z wypisem z rejestru gruntów (według stanu na dzień 30 lipca 2005 r.) stanowiły użytki oznaczone jako Ł III, której właścicielem był J.B., a nie Skarb Państwa.

Wobec powyższego organ II instancji zgodził się ze Starostą S., że nie zostały spełnione przesłanki przejścia nieruchomości w trwały zarząd określone w art. 19 ustawy z dnia 3 czerwca 2005 r. Stwierdzając, że wykładnia cytowanego przepisu jest jasna i czytelna, organ zaznaczył, że decyzja starosty odnosić się może wyłącznie do mienia, które ustawodawca w ust. 1 określił jako stanowiące już (a nie dopiero w przyszłości) własność Skarbu Państwa wody oraz grunty pokryte wodami.

Dyrektor Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej podniósł następnie, że należy odróżnić kwestię "wykonywania prawa właścicielskich" w stosunku do wód publicznych stanowiących własność Skarbu Państwa, od "sprawowania trwałego zarządu" wodami i gruntami pokrytymi wodami stanowiącymi własność Skarbu Państwa. Pierwsza kwestia dotyczy reprezentacji Skarbu Państwa, będącego właścicielem wód publicznych i uregulowana została w art. 11 ust. 1 ustawy Prawo wodne. Natomiast prawo trwałego zarządu nie zostało odrębnie uregulowane w Prawie wodnym i sięgnąć należy do przepisów ustawy o gospodarce nieruchomościami.

W ocenie organu odwoławczego, Starosta S. prawidłowo zinterpretował przepis art. 19 ustawy z dnia 3 czerwca 2005 r. i orzeczenie organu I instancji jest prawidłowe, w związku z czym orzekł jak wyżej.

Na powyższą decyzję Marszałek Województwa D. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu.

Skarżący decyzji tej zarzucił naruszenie:

1) art. 10 oraz art. 11 ust. 1 ustawy Prawo wodne – poprzez błędną ich wykładnię skutkującą odmową wydania decyzji stwierdzającej przejście do zasobu Skarbu Państwa w trwały zarząd Marszałka Województwa D. powierzchniowej wody płynącej rzeki O. oraz gruntu nią pokrytego, oznaczonego geodezyjnie jako działka nr 323/2 obręb W., gmina W.;

2) art. 7 i art. 77 § 1 kpa – poprzez brak wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego oraz podjęcia wszelkich czynności zmierzających do pełnego wyjaśnienia stanu faktycznego w zgodzie z zasadą prawdy obiektywnej, co doprowadziło organ do błędnego wniosku, że nie doszło do przejścia przedmiotowych nieruchomości na własność Skarbu Państwa i w trwały zarząd Marszałka Województwa D..

Wskazując na powyższe skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i zasądzenie od organu na jego rzecz kosztów postępowania według norm przepisanych.

W motywach skargi wywodzono, że zapisy w rejestrze ewidencji gruntów i budynków były i są niezgodne ze stanem faktycznym i prawnym, gdyż przedmiotowy grunt pokryty jest powierzchniową wodą płynącą rzeki O., która - zgodnie z rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 17 grudnia 2002 r. w sprawie śródlądowych wód powierzchniowych lub ich części stanowiących własność publiczną - zaliczana jest do śródlądowych wód powierzchniowych stanowiących własność publiczną, istotnych dla regulacji stosunków wodnych na potrzeby rolnictwa, w stosunku do których - zgodnie z art. 11 ust. 1 pkt 4 Prawa wodnego - prawa właścicielskie wykonuje Marszałek Województwa D.. W skardze podkreślono, że od momentu wprowadzenia pierwszej powojennej ustawy z dnia 30 maja 1982 r. – Prawo wodne (Dz.U. Nr 34, poz. 158), zmienianej kolejnymi ustawami z dnia 24 października 1974 r. i z dnia 18 lipca 2001 r., prawa właścicielskie w stosunku do gruntów pokrytych śródlądowymi wodami płynącymi należą wyłącznie do Skarbu Państwa. Osoby fizyczne mogą być właścicielami jedynie wód stojących i wód w rowach, jeżeli są właścicielami gruntów, na których te wody się znajdują. Zgodnie z art. 14 Prawa wodnego, grunty pokryte wodami powierzchniowymi stanowią własność właściciela tych wód, to jest Skarbu Państwa. Z kolei przejście gruntu pokrytego wodą w trwały zarząd odpowiednich jednostek nastąpiło w dniu wejścia w życie ustawy Prawo wodne, czyli z dniem 1 stycznia 2002 r. oraz wejścia w życie ustawy z dnia 3 czerwca 2005 r. o zmianie ustawy – Prawo wodne oraz niektórych innych ustaw, czyli 30 lipca 2005 r. Ta druga regulacja ma znaczenie dla marszałka województwa, na rzecz którego po myśli art. 19 ust. 1, ustawodawca ustanowił prawo trwałego zarządu na wodach i gruntach pokrytych wodami, z zachowaniem podziału zawartego w art. 11 ust. 1 pkt 1-4 Prawa wodnego.

Zdaniem strony skarżącej, skoro wody płynące stanowiły w dniu wejścia w życie ustawy nowelizującej, to jest 30 lipca 2005 r., własność Skarbu Państwa, to z mocy prawa własność Skarbu Państwa rozciągała się również na grunty pokryte tymi wodami. Z tym dniem nastąpiło więc przejście przedmiotowej nieruchomości w trwały zarząd Marszałka Województwa D..

Mając na uwadze powyższe skarżący stwierdził, że przedmiotowa działka, pomimo niewłaściwych zapisów w rejestrze ewidencji gruntów i budynków oraz w księgach wieczystych, jako grunt pokryty powierzchniowymi wodami rzeki O. z mocy prawa stanowiła i stanowi własność Skarbu Państwa i powinna być przekazana w trwały zarząd Marszałkowi Województwa D. Ponadto stwierdzenie przejścia do zasobu Skarbu Państwa w trwały zarząd Marszałka Województwa wód i gruntów pokrytych wodami jest niezbędne do wypełnienia obowiązku zakładania ksiąg wieczystych i ujawniania w nich praw właścicielskich przysługujących Skarbowi Państwa, zgodnie z ustawą z dnia 7 września 2007 r. o ujawnieniu w księgach wieczystych prawa własności nieruchomości Skarbu Państwa oraz jednostek samorządu terytorialnego.

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację i wywody prawne zawarte w kwestionowanej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje:

Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.jedn. Dz.U. z 2014 r. poz. 1647), sądy administracyjne właściwe są do badania zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych. Decyzja administracyjna jest zgodna z prawem, jeżeli jest zgodna z przepisami prawa materialnego i przepisami prawa procesowego. Uchylenie decyzji administracyjnej, względnie stwierdzenie jej nieważności przez Sąd, następuje tylko w przypadku istnienia istotnych wad w postępowaniu lub naruszenia przepisów prawa materialnego, mającego wpływ na wynik sprawy (art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – t.jedn. Dz.U. z 2012 r. poz. 270 z późn. zm.).

W niniejszej sprawie takie wady i uchybienia występują. Skarga zatem zasługiwała na uwzględnienie.

Podstawę materialnoprawną zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji stanowią przepisy ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. – Prawo wodne (t.jedn. Dz.U. z 2012 r. poz. 145 z późn. zm.) i ustawy z dnia 3 czerwca 2005 r. o zmianie ustawy – Prawo wodne oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. Nr 130, poz. 1087 z późn. zm.), a procedurę ich podjęcia regulują przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego.

Zgodnie z art. 10 ustawy Prawo wodne, wody stanowią własność Skarbu Państwa, innych osób prawnych albo osób fizycznych (ust. 1). Wody morza terytorialnego, morskie wody wewnętrzne wraz z morskimi wodami wewnętrznymi Zatoki Gdańskiej, śródlądowe wody powierzchniowe płynące oraz wody podziemne stanowią własność Skarbu Państwa (ust. 1a). Wody stanowiące własność Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego są wodami publicznymi (ust. 2). Płynące wody publiczne nie podlegają obrotowi cywilnoprawnemu, z wyjątkiem przypadków określonych w ustawie (ust. 3).

W myśl art. 1 ust. 1 pkt 1-4 Prawa wodnego, prawa właścicielskie w stosunku do wód publicznych stanowiących własność Skarbu Państwa, z zastrzeżeniem art. 13, wykonują:

1) minister właściwy do spraw gospodarki morskiej - w stosunku do wód morza terytorialnego oraz morskich wód wewnętrznych wraz z wodami Zatoki Gdańskiej;

2) Prezes Krajowego Zarządu Gospodarki Wodnej - w stosunku do wód istotnych dla kształtowania zasobów wodnych oraz ochrony przeciwpowodziowej, w szczególności wód podziemnych oraz śródlądowych wód powierzchniowych:

a) w potokach górskich i ich źródłach,

b) w ciekach naturalnych, od źródeł do ujścia, o średnim przepływie z wielolecia równym lub wyższym od 2,0 m3/s w przekroju ujściowym,

c) w jeziorach oraz sztucznych zbiornikach wodnych, przez które przepływają cieki, o których mowa w lit. b,

d) granicznych,

e) w śródlądowych drogach wodnych;

3) dyrektor parku narodowego - w stosunku do wód znajdujących się w granicach parku, z wyłączeniem wód, o których mowa w pkt 2 lit. d oraz lit. e, które są sklasyfikowane w klasie wyższej niż klasa I, na podstawie ustawy z dnia 21 grudnia 2000 r. o żegludze śródlądowej (Dz. U. z 2006 r. Nr 123, poz. 857, z późn. zm.);

4) marszałek województwa, jako zadanie z zakresu administracji rządowej wykonywane przez samorząd województwa - w stosunku do wód istotnych dla regulacji stosunków wodnych na potrzeby rolnictwa, służących polepszeniu zdolności produkcyjnej gleby i ułatwieniu jej uprawy, oraz w stosunku do pozostałych wód niewymienionych w pkt 1-3.

Wedle art. 14a ust. 1 Prawa wodnego, grunty pokryte wodami powierzchniowymi płynącymi, stanowiącymi własność Skarbu Państwa, są zasobem nieruchomości Skarbu Państwa, do którego nie stosuje się przepisów ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz.U. z 2010 r. Nr 102, poz. 651, z późn. zm.). Stosownie do ust. 2 tego artykułu, przejście gruntów pokrytych powierzchniowymi wodami płynącymi do zasobu, o którym mowa w ust. 1, oraz ich wykreślenie z zasobu stwierdza, w drodze decyzji, na wniosek właściwego organu lub jednostki, o których mowa w art. 11 ust. 1, właściwy starosta realizujący zadanie z zakresu administracji rządowej.

Zgodnie z art. 19 ustawy z dnia 3 czerwca 2005 r. o zmianie ustawy – Prawo wodne oraz niektórych innych ustaw, z dniem wejścia w życie ustawy stanowiące własność Skarbu Państwa wody oraz grunty pokryte wodami przechodzą w trwały zarząd odpowiednio - urzędów morskich, regionalnych zarządów gospodarki wodnej, parków narodowych i marszałków województw, stosownie do art. 11 ust. 1 pkt 1-4 ustawy, o której mowa w art. 1, w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą (ust. 1). Przejście mienia, o którym mowa w ust. 1, stwierdza, w drodze decyzji, na wniosek zainteresowanego, właściwy starosta realizujący zadanie z zakresu administracji rządowej (ust. 2).

Ustawa z dnia 3 czerwca 2005 r. o zmianie ustawy – Prawo wodne oraz niektórych innych ustaw weszła w życie z dniem 30 lipca 2005 r.

W orzecznictwie sądowoadministracyjnym trafnie podkreślano, że przepis art. 19 ustawy z 2005 r. o zmianie ustawy - Prawo wodne oraz niektórych innych ustaw dotyczy stanów faktycznych istniejących w dacie wejścia w życie tej ustawy, a nie w dacie wydania decyzji. Przesłanką przejścia w trwały zarząd gruntu pokrytego wodą płynącą jest bowiem wymóg, aby Skarb Państwa z dniem wejścia w życie wskazanej ustawy nowelizującej był właścicielem gruntów pokrytych wodami stanowiącymi jego własność, przy czym sformułowanie "z dniem" w języku prawnym rozumiane jest jako "w dniu" (wyrok WSA w Poznaniu z dnia 9 maja 2012 r. sygn. akt II SA/Po 90/12 - LEX nr 1166226; wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 2 października 2009 r. sygn. akt II SA/Wr 125/09).

Dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy decydujące znaczenie ma zatem to, czy w dniu 30 lipca 2005 r. działka nr 323/2 AM2 obręb W. stanowiła własność Skarbu Państwa, czy też była własnością innego podmiotu.

W rozpatrywanej sprawie powyższe materialnoprawne zagadnienie w istocie jest poza sporem, a sporne jest jedynie to, czy działka nr 323/2 we wskazanej wyżej dacie była własnością J.B., czy stanowiła własność Skarbu Państwa.

Z wypisu z rejestru gruntów, według stanu na dzień 30 lipca 2005 r., wynika, że działka nr 323/2 AM2 obręb W. stanowiła własność J.B. z G. i znajdowały się na niej użytki oznaczone jako ŁIII.

Na podstawie powyższego zapisu organy administracyjne obu instancji przyjęły, że przedmiotowa działka w dniu 30 lipca 2005 r. nie była własnością Skarbu Państwa i dlatego należało odmówić stwierdzenia przejścia do zasobu Skarbu Państwa w trwały zarząd Marszałka Województwa D. wód i gruntów pokrytych wodami, oznaczonych jako działka nr 323/2, AM2, obręb W..

W świetle twierdzeń Marszałka Województwa D., że grunt oznaczony jako działka nr 323/2 pokryty jest powierzchniową wodą płynącą rzeki O., która zgodnie z rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 17 grudnia 2002 r. w sprawie śródlądowych wód powierzchniowych lub ich części stanowiących własność publiczną (Dz.U. z 2003 r. Nr 16, poz. 149, Załącznik nr 3) zaliczana jest do śródlądowych wód powierzchniowych stanowiących własność publiczną, istotnych dla regulacji stosunków wodnych na potrzeby rolnictwa, z której to ewidencji wynika, że rzeka O. w dacie 30 lipca 2005 r. w całości stanowiła własność publiczną i zgodnie z art. 10 ust. 3 Prawa wodnego nie mogła podlegać obrotowi cywilnoprawnemu, dokonane przez organy administracyjne ustalenie jest co najmniej przedwczesne.

Przed dokonaniem ustalenia w omawianej kwestii należało w sposób jednoznaczny wyjaśnić, czy w dniu 30 lipca 2005 r. przedmiotowa działka pokryta była wodą płynącą rzeki O.. Gdyby tak było, wspomniany wypis z rejestru gruntów, według stanu na dzień 30 lipca 2005 r., byłby niewątpliwie błędny. Skoro bowiem zgodnie z art. 10 ust. 1a ustawy Prawo wodne, śródlądowe wody powierzchniowe płynące stanowią własność Skarbu Państwa, a w myśl art. 14a ust. 1 Prawa wodnego, grunty pokryte wodami powierzchniowymi płynącymi, stanowiącymi własność Skarbu Państwa, są zasobem nieruchomości Skarbu Państwa, to w sytuacji, gdyby przedmiotowa działka w dniu 30 lipca 2005 r. pokryta była wodą płynącą rzeki O., to nie mogłaby stanowić własności osoby fizycznej, lecz byłaby własnością Skarbu Państwa i należałaby do jego zasobu.

Jeżeli zatem wspomnianą działkę w dniu 30 lipca 2005 r. pokrywały wody płynące, to z mocy prawa (art. 10 ust. 1a ustawy Prawo wodne) była ona własnością Skarbu Państwa i w tej sytuacji nie można byłoby poprzestać na odmiennej treści wypisu z rejestru gruntów.

Jak już wyżej podkreślano, dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy istotne znaczenie ma ustalenie, czy w dniu 30 lipca 2005 r. przedmiotową działkę pokrywały wody płynące, bo – w obecnym stanie sprawy, bez jednoznacznego wyjaśnienia omawianej kwestii – nie można wykluczyć, że – tak jak twierdzi strona skarżąca – zapisy w ewidencji gruntów mogły być błędne.

Przepis art. 7 kpa stanowi, że w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności, z urzędu lub na wniosek stron podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli.

W myśl art. 77 § 1 kpa, organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy.

Stosownie do art. 80 kpa, organ administracji publicznej ocenia na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona.

Wedle art. 107 § 3 kpa, uzasadnienie faktyczne decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne - wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa.

Z mogącym mieć wpływ na wynik sprawy naruszeniem powyższych przepisów organy administracyjne nie wyjaśniły wszystkich istotnych dla rozstrzygnięcia okoliczności, gdyż nie ustaliły w sposób jednoznaczny, czy w dniu 30 lipca 2005 r. przedmiotową działkę pokrywały wody płynące rzeki O..

W tym stanie rzeczy – zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c), art. 152 oraz art. 200 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – orzeczono jak w sentencji.