Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt III SA/Gl 1104/11
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2011-12-06 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6537 Egzekucja należności pieniężnych, do których  nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 ust. 3  ustawy o f
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 33 i art. 34
journal: Dz.U. 2005 nr 229 poz 1954
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Henryk Wach (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Iwona Wiesner, Sędzia WSA Marzanna Sałuda, Protokolant st. sekr. sąd. Ewa Olender, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 grudnia 2011 r. przy udziale – sprawy ze skargi "A" sp. z o. o. w K. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie egzekucji należności pieniężnych, do których nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zaskarżonym tutaj rozstrzygnięciem z [...] r. Dyrektor Izby Skarbowej w K. utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie Naczelnika [...] [...] Urzędu Skarbowego w S. z dnia [...] r. uznające wniesione przez zobowiązanego zarzuty w postępowaniu egzekucyjnym za niezasadne, powołując się przy tym na art. 138 § 1 pkt 2, art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071 ze zm.), art. 17 § 1, art. 18, art. 23 § 1 i 4 pkt 1, art. 34 § 5 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tekst jednolity Dz. U. z 2005 r., Nr 229, poz. 1954 ze zm.). W uzasadnieniu Dyrektor Izby Skarbowej w K. wyjaśnił, że [...] Inspektor Nadzoru Budowlanego w C. wystawił tytuł wykonawczy nr [...] w dniu [...]r. obejmujący zobowiązanie z tytułu kosztów wykonania zastępczego w kwocie [...] zł, który skierował do właściwego organu egzekucyjnego. Podstawą prawną wystawienia tytułu egzekucyjnego był art. 69 ustawy Prawo budowlane. Naczelnik [...] [...] Urzędu Skarbowego w S. [...] r. skierował tytuł wykonawczy do egzekucji. Wszczęcie egzekucji administracyjnej nastąpiło z chwilą doręczenia zobowiązanemu odpisu tytułu wykonawczego. Pismem z [...] r. pełnomocnik "A" Sp. z o.o. w K. złożył zarzuty wskazując na art. 33 pkt 1, 6, 7, 9 i 10 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji wnosząc o umorzenie postępowania. W uzasadnieniu zarzucono: spółce nie doręczono upomnienia przeciwegzekucyjnego w myśl art. 15 § 1 wskazanej ustawy (art. 33 pkt 7); tytuł egzekucyjny nie spełniał wymogów z art. 27 § 1 pkt 3 (art. 33 pkt 10); nie istniał obowiązek objęty tytułem wykonawczym; egzekucja jest niedopuszczalna (art. 33 pkt 6); prowadzenie postępowania przez niewłaściwy organ. Postanowieniem z [...] r. Naczelnik [...][...] Urzędu Skarbowego w S. na podstawie art. 33 i art. 34 § 4 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji uznał zarzuty za niezasadne. W zażaleniu na to postanowienie pełnomocnik strony wnosząc o uznanie zarzutów za zasadne i umorzenie postępowania zarzucił naruszenie: art. 3 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji w związku z art. 6, 7 i 8 Kpa; art. 26 § 1 tej ustawy w związku z art. 28 Kpa w związku z art. 32 Kpa; art. 15 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji; art. 6 i 7 Kpa oraz art. 27 § 1 pkt 3 i art. 33 pkt 10 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.

Dyrektor Izby Skarbowej w K. powołując się na art. 33 i art. 34 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji przypomniał o tym, że zarzuty zgłoszone na podstawie art. 33 pkt. 1-7, 9 i 10, organ egzekucyjny rozpatruje po uzyskaniu stanowiska wierzyciela z tym że w zakresie zarzutów, o których mowa w art. 33 pkt 1-5 wypowiedź wierzyciela jest dla organu egzekucyjnego wiążąca. Według art. 34 § 4 tej ustawy, organ egzekucyjny po otrzymaniu ostatecznego postanowienia w sprawie stanowiska wierzyciela lub postanowienia o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu, wydaje postanowienie w sprawie zgłoszonych zarzutów, a jeżeli zarzuty są uzasadnione - o umorzeniu postępowania egzekucyjnego albo o zastosowaniu mniej uciążliwego środka egzekucyjnego. W tej sprawie postanowieniem z [...] r. [...] Inspektor Nadzoru Budowlanego w C. uznał zarzuty zgłoszone przez "A" Sp. z o.o. w K. za nieuzasadnione. To rozstrzygnięcie utrzymał w mocy [...] [...] Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. postanowieniem z [...] r. Wierzyciel odniósł się zatem ostatecznie i wiążąco do zarzutu opartego na art. 33 pkt 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji uznając go za niezasadny.

Co do zarzutu niedopuszczalności egzekucji (art. 33 pkt 6), Dyrektor Izby Skarbowej w K. stwierdził, że obowiązek objęty tytułem wykonawczym podlega egzekucji administracyjnej na podstawie art. 3 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji stanowiącym, że egzekucję administracyjną stosuje się do obowiązków określonych w art. 2, gdy wynikają one z decyzji lub postanowień właściwych organów, albo - w zakresie administracji rządowej i jednostek samorządu terytorialnego - bezpośrednio z przepisu prawa, chyba że przepis szczególny zastrzega dla tych obowiązków tryb egzekucji sądowej. Tytuł wykonawczy został wystawiony przez [...] Inspektora Nadzoru Budowlanego, a wierzyciel wskazał, że obowiązek powstał z mocy prawa. Twierdzenie strony, że art. 69 Prawa budowlanego nie kreuje obowiązku z mocy prawa w istocie swej jest zarzutem nieistnienia obowiązku, który został nieuwzględniony przez wierzyciela.

W kwestii zarzutu braku doręczenia (art. 33 pkt 7) Dyrektor Izby Skarbowej w K. przypomniał, że [...] r. spółka ustanowiła pełnomocnika, który mógł reprezentować ją we wszystkich sprawach w postępowaniach administracyjnych, karno-skarbowych, cywilnych i postępowaniach egzekucyjnych i podatkowych przed wszystkimi organami i instytucjami administracyjnymi, samorządowymi, ZUS, brokerami a także organami egzekucyjnymi i podatkowymi oraz przed sądami we wszystkich instancjach w tym NSA i SN. Tak ustanowionemu pełnomocnikowi doręczono upomnienie.

Dyrektor Izby Skarbowej w K. odnosząc się do zarzutu prowadzenia egzekucji przez niewłaściwy organ egzekucyjny (art. 33 pkt 9) przypomniał, że Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego w S. wyjaśnił już, na podstawie jakich przepisów jest właściwy do prowadzenia egzekucji w tej sprawie.

Odnosząc się do ostatniego zarzutu – niespełnienia wymogów określonych w art. 27 § 1 pkt 3 (art. 33 pkt 10), Dyrektor Izby Skarbowej w K. wyjaśnił, że tytuł egzekucyjny wystawiony [...]r. zawiera wszystkie elementy wskazane w art. 27 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Brak jest przepisu prawa, który nakazywałby opisowe wskazanie treści żądanego obowiązku. Zarzut byłby skuteczny, gdyby wierzyciel nie wskazał treści żądanego obowiązku oraz jego podstawy prawnej pozostawiając niewypełnione rubryki 29 i 31 tytułu wykonawczego.

W skardze na to postanowienie pełnomocnik strony wnosząc o jego uchylenie zarzucił naruszenie:

- art. 3 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji oraz art. 6, art. 7, art. 8 Kodeksu postępowania administracyjnego w związku z art. 18 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji;

- art. 69 Prawa budowlanego, a także art. 7, art. 8 w związku z art. 18 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji;

- art. 26 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji w związku z art. 28 Kodeksu postępowania administracyjnego w związku z art. 32 Kodeksu postępowania administracyjnego w związku z art. 18 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji;

- art. 15 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji;

- art. 6, art. 7 Kodeksu postępowania administracyjnego w związku z art. 18, art. 27 § 1 pkt 3 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji;

- art. 27 § 1 pkt 3 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji;

- art. 34 § 4 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji w związku z art. 138 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego w związku z art. 144 Kodeksu postępowania administracyjnego w związku z art. 18 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.

W uzasadnieniu stwierdził, że postępowanie egzekucyjne należało umorzyć, ponieważ uzasadnione były zarzuty określone w art. 33 pkt 6, 7 i 10 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej w K. wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach wyraża następujące stanowisko w tej sprawie:

Za podstawę wyroku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach przyjął prawidłowe ustalenia stanu faktycznego dokonane w zaskarżonym tutaj rozstrzygnięciu Dyrektora Izby Skarbowej w K. (zob.: uchwała NSA z 15 lutego 2010 r., sygn. akt II FPS 8/09).

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

Natomiast według art. 3 § 1 i 2 pkt. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Kontrola działalności administracji publicznej obejmuje między innymi orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne.

Tylko zatem stwierdzenie, iż zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, z naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub z innym naruszeniem przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy, może skutkować uchyleniem przez Sąd zaskarżonej decyzji (art. 145 § 1 pkt. 1 lit. a, b, c tej ustawy).

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem nie można Dyrektorowi Izby Skarbowej w K. zarzucić naruszenia przepisów prawa.

Zgodnie z art. 26 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tekst jednolity Dz. U. z 2005 r., Nr 229, poz. 1954 ze zm.), organ egzekucyjny wszczyna egzekucję administracyjną na wniosek wierzyciela i na podstawie wystawionego przez niego tytułu wykonawczego, sporządzonego według ustalonego wzoru.

Wszczęcie egzekucji administracyjnej następuje z chwilą doręczenia zobowiązanemu odpisu tytułu wykonawczego lub doręczenia dłużnikowi zajętej wierzytelności zawiadomienia o zajęciu wierzytelności lub innego prawa majątkowego, jeżeli to doręczenie nastąpiło przed doręczeniem zobowiązanemu odpisu tytułu wykonawczego.

Według art. 27 § 1 pkt 1 i 3 tej ustawy, tytuł wykonawczy zawiera: oznaczenie wierzyciela; treść podlegającego egzekucji obowiązku, podstawę prawną tego obowiązku oraz stwierdzenie, że obowiązek jest wymagalny, a w przypadku egzekucji należności pieniężnej - także określenie jej wysokości, terminu, od którego nalicza się odsetki z tytułu niezapłacenia należności w terminie, oraz rodzaju i stawki tych odsetek.

Z kolei, zgodnie z art. 27 § 3 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, do tytułu wykonawczego wierzyciel dołącza dowód doręczenia upomnienia.

Natomiast art. 27 § 1 pkt 9 tej ustawy stanowi, że tytuł wykonawczy zawiera pouczenie zobowiązanego o przysługującym mu w terminie 7 dni prawie zgłoszenia do organu egzekucyjnego zarzutów w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego.

Ten ostatni przepis ma istotne znaczenie dla gwarancji praw zobowiązanego w postępowaniu egzekucyjnym, ponieważ w razie zasadności zgłoszonych zarzutów już na najwcześniejszym etapie postępowania należy umorzyć postępowanie egzekucyjne.

Jednakże uchybienie wskazanemu 7 dniowemu terminowi przez zobowiązanego ma ten skutek, iż organ egzekucyjny winien wydać na podstawie art. 34 § 4 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji postanowienie o nieuwzględnieniu spóźnionych zarzutów zobowiązanego nawet wtedy, kiedy któryś z nich jest uzasadniony. Zgodnie z art. 59 § 1, 3 i 4 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, postępowanie egzekucyjne umarza się w razie zaistnienia przesłanek tam wskazanych. W takim przypadku, organ egzekucyjny wydaje na żądanie zobowiązanego lub wierzyciela albo z urzędu postanowienie w sprawie umorzenia postępowania egzekucyjnego, chyba że umorzenie postępowania egzekucyjnego następuje na podstawie art. 34 § 4.

We wskazanym tutaj trybie organ egzekucyjny może z urzędu umorzyć postępowanie egzekucyjne, kiedy stwierdzi, że spóźniony zarzut zobowiązanego jest uzasadniony.

Strona skarżąca wniosła zarzuty w terminie siedmiodniowym od dnia doręczenia jej odpisu tytułu wykonawczego.

Przechodząc do zasadniczych trzech zarzutów skargi:

I

Zgodnie z art. 33 pkt 6 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, podstawą zarzutu w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej może być niedopuszczalność egzekucji administracyjnej.

Pełnomocnik spółki zaprezentował pogląd, iż zachodzi taka sytuacja, ponieważ art. 69 Prawa budowlanego nie tworzy obowiązku z mocy prawa.

W ocenie Sądu nie jest to pogląd uzasadniony.

Dopuszczalność egzekucyjna obejmuje ustalenie, czy egzekucja administracyjna oznaczonego obowiązku jest dopuszczalna, czy tytuł wykonawczy jest prawidłowo wystawiony i czy doręczone zostało upomnienie. Podstawa prawna zarzutu z art. 33 pkt 6 jest uzupełniającą klauzulą generalną obejmującą niewymienione wcześniej przypadki.

Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, egzekucję administracyjną stosuje się do obowiązków określonych w art. 2, gdy wynikają one z decyzji lub postanowień właściwych organów, albo - w zakresie administracji rządowej i jednostek samorządu terytorialnego - bezpośrednio z przepisu prawa, chyba że przepis szczególny zastrzega dla tych obowiązków tryb egzekucji sądowej.

W końcowej części wskazanego przepisu uregulowano prowadzenie egzekucji administracyjnej obowiązków wynikających z mocy samego prawa, a więc bez ich uprzedniej konkretyzacji decyzją, postanowieniem czy orzeczeniem innego typu.

Niezbędnym warunkiem wszczęcia i prowadzenia egzekucji administracyjnej takich obowiązków jest to, aby zarówno tożsamość zobowiązanego, jak i treść ciążącego na nim obowiązku pozwalały się ustalić na podstawie brzmienia przepisów prawa, z których obowiązek taki wynika. Ponadto, zapewnienie wykonania takiego obowiązku musi znajdować się w zakresie właściwości (zadań) organu administracji rządowej lub samorządu terytorialnego.

Wszczęcie postępowania egzekucyjnego w celu wykonania obowiązku wynikającego bezpośrednio z ustawy następuje zawsze wtedy, gdy przepis prawa określa jednoznacznie rodzaj i zakres tego obowiązku.

Zgodnie z art. 69 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tekst jednolity Dz. U. z 2010 r., Nr 243, poz. 1623 ze zm.):

1. W razie konieczności niezwłocznego podjęcia działań mających na celu usunięcie niebezpieczeństwa dla ludzi lub mienia, właściwy organ zapewni, na koszt właściciela lub zarządcy obiektu budowlanego, zastosowanie niezbędnych środków zabezpieczających.

2. Do zastosowania, na koszt właściciela lub zarządcy, środków przewidzianych w ust. 1 są upoważnione również organy Policji i Państwowej Straży Pożarnej. O podjętych działaniach organy te powinny niezwłocznie zawiadomić właściwy organ.

Działania podjęte w tym trybie mają na celu usunięcie niebezpieczeństwa dla ludzi lub mienia poprzez zastosowanie niezbędnych środków zabezpieczających. Adresatem nakazu wydanego przez organ nadzoru budowlanego jest podmiot inny niż właściciel lub zarządca nieruchomości, ponieważ już z założenia wykonanie tych czynności odbędzie się na koszt właściciela lub zarządcy. Usunięcie niebezpieczeństwa w tym natychmiastowym trybie wykonują wyspecjalizowane jednostki organizacyjne wskazane przez organ nadzoru budowlanego w wezwaniu do podjęcia działań (ust. 1). Natomiast upoważnione organy Policji i Państwowej Straży Pożarnej są uprawnione do podjęcia działań na koszt właściciela lub zarządcy budynku z własnej inicjatywy z obowiązkiem niezwłocznego zawiadomienia o tych działaniach organu nadzoru budowlanego (ust. 2). W obu przypadkach działania podjęte w tym trybie odbywają się na koszt właściciela lub zarządcy.

Przepisy art. 69 Prawa budowlanego nie mogą być podstawą prawną wydania decyzji administracyjnej, ponieważ określają one obowiązki wskazanych tam podmiotów (organ nadzoru budowlanego; organy Policji i Państwowej Straży Pożarnej; adresat nakazu wydanego przez organ nadzoru budowlanego; właściciel lub zarządca obiektu budowlanego) wprost i konkretnie.

Pojęcie "na koszt właściciela lub zarządcy obiektu budowlanego", o jakim mowa w art. 69 ustawy Prawo budowlane da się zinterpretować na gruncie obowiązujących przepisów prawa w następujący sposób:

Jest to skonkretyzowany obowiązek właściciela lub zarządcy obiektu budowlanego będący w rozumieniu art. 2 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji obowiązkiem poddanym egzekucji administracyjnej.

Obowiązki poddane egzekucji administracyjnej dzielą się na obowiązki o charakterze niepieniężnym oraz należności pieniężne, takie jak: podatki, opłaty i inne należności, do których stosuje się przepisy ustawy z 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (tekst jednolity Dz. U. z 2005 r., Nr 8, poz. 60 ze zm.), grzywny i kary pieniężne wymierzane przez organy administracji publicznej, wpłaty na rzecz funduszy celowych oraz należności pieniężne wynikające z tytułów ustawowo określonych.

Obowiązek poniesienia przez właściciela lub zarządcy nieruchomości obiektu budowlanego kosztu zastosowania niezbędnych środków zabezpieczających, jako należność pieniężna może być egzekwowana w postępowaniu egzekucyjnym poprzez zastosowanie środka egzekucyjnego przez co rozumie się, egzekucję:

- z pieniędzy,

– z wynagrodzenia za pracę,

– ze świadczeń z zaopatrzenia emerytalnego oraz ubezpieczenia społecznego, a także z renty socjalnej,

– z rachunków bankowych,

– z innych wierzytelności pieniężnych,

– z praw z instrumentów finansowych w rozumieniu przepisów o obrocie instrumentami finansowymi, zapisanych na rachunku papierów wartościowych lub innym rachunku, oraz z wierzytelności z rachunku pieniężnego służącego do obsługi takich rachunków,

– z papierów wartościowych niezapisanych na rachunku papierów wartościowych,

– z weksla,

– z autorskich praw majątkowych i praw pokrewnych oraz z praw własności przemysłowej,

– z udziału w spółce z ograniczoną odpowiedzialnością,

– z pozostałych praw majątkowych,

– z ruchomości,

– z nieruchomości.

Według art. 1a pkt 13 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, pojęcie wierzyciel oznacza podmiot uprawniony do żądania wykonania obowiązku lub jego zabezpieczenia w administracyjnym postępowaniu egzekucyjnym lub zabezpieczającym.

Natomiast zgodnie z art. 5 § 1 pkt 2 tej ustawy, uprawnionym do żądania wykonania w drodze egzekucji administracyjnej tych obowiązków, określonych jest dla obowiązków wynikających bezpośrednio z przepisów prawa - organ lub instytucja bezpośrednio zainteresowana w wykonaniu przez zobowiązanego obowiązku albo powołana do czuwania nad wykonaniem obowiązku, a w przypadku braku takiej jednostki lub jej bezczynności - podmiot, na którego rzecz wydane zostało orzeczenie lub którego interesy prawne zostały naruszone w wyniku niewykonania obowiązku. Ten przepis uzupełnia definicję ustawową wierzyciela administracyjnego postępowania egzekucyjnego z art. 1a pkt 13 i jest pojęciem prawa procesowego.

Organem bezpośrednio zainteresowanym w wykonaniu obowiązku jest organ podmiotu prawa na rzecz którego obowiązek ma być wykonany.

Z kolei, instytucja bezpośrednio zainteresowana wykonaniem obowiązku, to jednostka organizacyjna inna niż organ państwa lub organ jednostki samorządy terytorialnego powołana do pobierania opłat, której ustawa powierzyła funkcje o charakterze władczym.

Podmiotami uprawnionymi do żądania wykonania obowiązków wskazanych w art. 2 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji są, co do zasady podmioty władzy publicznej.

W rozpoznawanej tutaj sprawie wierzycielem jest [...] Inspektor Nadzoru Budowlanego w C..

II

Przechodząc do kolejnego zagadnienia spornego należy przypomnieć, że zgodnie z art. 27 § 3 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, do tytułu wykonawczego wierzyciel dołącza dowód doręczenia upomnienia.

Według art. 33 pkt 7 tej ustawy, podstawą zarzutu w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej może być brak uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia, o którym mowa w art. 15 § 1.

Zgodnie z art. 15 § 1, egzekucja administracyjna może być wszczęta, jeżeli wierzyciel, po upływie terminu do wykonania przez zobowiązanego obowiązku, przesłał mu pisemne upomnienie, zawierające wezwanie do wykonania obowiązku z zagrożeniem skierowania sprawy na drogę postępowania egzekucyjnego, chyba że przepisy szczególne inaczej stanowią. Postępowanie egzekucyjne może być wszczęte dopiero po upływie 7 dni od dnia doręczenia tego upomnienia.

Co do wszczęcia egzekucji, to według art. 26 § 1, organ egzekucyjny wszczyna egzekucję administracyjną na wniosek wierzyciela i na podstawie wystawionego przez niego tytułu wykonawczego, sporządzonego według ustalonego wzoru. Wszczęcie egzekucji administracyjnej następuje z chwilą doręczenia zobowiązanemu odpisu tytułu wykonawczego lub doręczenia dłużnikowi zajętej wierzytelności zawiadomienia o zajęciu wierzytelności lub innego prawa majątkowego, jeżeli to doręczenie nastąpiło przed doręczeniem zobowiązanemu odpisu tytułu wykonawczego.

Wobec tego, że organy egzekucyjne zostały ustawowo uprawnione do stosowania środków przymusu, których celem jest skłonienie zobowiązanego do wykonania obowiązku, a nie wyrządzenie mu dolegliwości, powinny one wyjaśniać stronom zasadność przesłanek, którymi kierują się przy załatwieniu sprawy, aby w ten sposób w miarę możności doprowadzić do wykonania przez strony decyzji bez potrzeby stosowania środków przymusu. Co do zasady, egzekucja administracyjna może być wszczęta, jeżeli wierzyciel po upływie terminu do wykonania przez zobowiązanego obowiązku, przesłał mu pisemne upomnienie zawierające wezwanie do wykonania obowiązku z zagrożeniem skierowania sprawy na drogę postępowania egzekucyjnego. Uprzednie doręczenie upomnienia to jedno z działań uświadamiających, które mają doprowadzić do dobrowolnego, a nie przymusowego wykonania obowiązku. Pominięcie przez organ egzekucyjny wymogu uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia stanowi naruszenie zasady zagrożenia, która obliguje do uprzedzenia postępowania egzekucyjnego wezwaniem zobowiązanego do dobrowolnego wykonania obowiązku.

O tym, że zapłata należności pieniężnej następuje bez wezwania, czy też po uprzednim wezwaniu decyduje treść przepisu prawnego określającego obowiązek uiszczenia takiej należności. Jeżeli należność nie zostanie zapłacona w terminie określonym w decyzji lub wynikającym z przepisu prawa, wierzyciel wysyła do zobowiązanego upomnienie, z zagrożeniem wszczęcia egzekucji po upływie siedmiu dni od dnia doręczenia upomnienia.

Obowiązek poniesienia przez właściciela lub zarządcy nieruchomości obiektu budowlanego kosztu zastosowania niezbędnych środków zabezpieczających, jako należność pieniężna może być egzekwowana w postępowaniu egzekucyjnym po uprzednim doręczeniu zobowiązanemu upomnienia, ponieważ nie jest należnością pieniężną określoną w orzeczeniu.

Upomnienie jest wezwaniem zobowiązanego do wykonania obowiązku zawartym w piśmie skierowanym bezpośrednio do osoby, na której spoczywa obowiązek podlegający egzekucji administracyjnej. Ten obowiązek powinien być tak określony, aby wezwany mógł zastosować się do upomnienia.

W rozpoznawanej sprawie obowiązek poniesienia przez właściciela lub zarządcy nieruchomości obiektu budowlanego kosztu zastosowania niezbędnych środków zabezpieczających nie został określony w postępowaniu administracyjnym, lecz wynikał bezpośrednio z przepisów prawa.

Wierzyciel, w tym wypadku [...] Inspektor Nadzoru Budowlanego w C., jako organ bezpośrednio zainteresowany w wykonaniu przez zobowiązanego obowiązku mógł skierować upomnienie do rąk pełnomocnika zobowiązanego, który nie był przy tym pełnomocnikiem procesowym w nie toczącym się postępowaniu administracyjnym, jak również nie wszczętym jeszcze postępowaniu egzekucyjnym w administracji.

Nie odnoszą się zatem do tej sytuacji te poglądy orzecznictwa sądowego, które wykluczają co do zasady uznanie za dokonane doręczenia upomnienia do rąk pełnomocnika strony postępowania administracyjnego, w którym określony został dochodzony obowiązek (zob. wyroki NSA: z dnia 23 grudnia 2008 r., II FSK 945/08, LEX nr 525843 i z dnia 17 listopada 2009 r., II FSK 946/08).

Przesłanie pisemnego upomnienia zawierającego wezwanie do wykonania obowiązku z zagrożeniem skierowania sprawy na drogę postępowania egzekucyjnego jest czynnością wierzyciela podejmowaną jeszcze przed rozpoczęciem postępowania egzekucyjnego i dlatego nie mają tutaj zastosowania przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego o ustanawianiu pełnomocnika i doręczaniu pism zobowiązanemu za jego pośrednictwem.

Według art. 1a pkt 20 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, zobowiązanym jest osoba prawna albo jednostka organizacyjna nieposiadająca osobowości prawnej albo osoba fizyczna, która nie wykonała w terminie obowiązku o charakterze pieniężnym lub obowiązku o charakterze niepieniężnym.

Obowiązujące regulacje prawne dotyczące tego pojęcia zawarte są w Tytule II.OSOBY ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (DZ. U. Nr 16, poz. 93 ze zm.), chodzi tutaj o osoby fizyczne, osoby prawne oraz o jednostki organizacyjne niebędące osobami prawnymi, którym ustawa przyznaje zdolność prawną. Według art. 35 tej ustawy, powstanie, ustrój i ustanie osób prawnych określają właściwe przepisy; w wypadkach i w zakresie w przepisach tych przewidzianych organizację i sposób działania osoby prawnej reguluje także jej statut. Zgodnie z art. 38 ustawy Kodeks cywilny, osoba prawna działa przez swoje organy w sposób przewidziany w ustawie i w opartym na niej statucie.

Przepisy dotyczące funkcjonowania spółek prawa handlowego od 1 stycznia 2001 r. zawarte są w ustawie z dnia 15 września 2000 r. Kodeks spółek handlowych (Dz. U. Nr 94, poz. 1037 ze zm.).

Ustawa Kodeks spółek handlowych reguluje tworzenie, organizację, funkcjonowanie, rozwiązywanie, łączenie, podział i przekształcanie spółek handlowych, którymi są: spółka jawna, spółka partnerska, spółka komandytowa, spółka komandytowo-akcyjna, spółka z ograniczoną odpowiedzialnością i spółka akcyjna. W sprawach nieuregulowanych w tej ustawie stosuje się przepisy Kodeksu cywilnego. Jeżeli wymaga tego właściwość (natura) stosunku prawnego spółki handlowej, przepisy Kodeksu cywilnego stosuje się odpowiednio. Dokumenty i informacje o spółce kapitałowej, którą jest spółka z ograniczoną odpowiedzialnością wymagają ogłoszenia lub złożenia dokumentu lub informacji do sądu rejestrowego, z uwzględnieniem przepisów ustawy z dnia 20 sierpnia 1997 r. o Krajowym Rejestrze Sądowym (tekst jednolity Dz. U. Nr 168 z 2007 r., poz. 1186 ze zm.). Według art. 8a pkt. 4 tej ustawy, katalog obejmuje między innymi następujące dokumenty spółek z ograniczoną odpowiedzialnością: uchwały o powołaniu i odwołaniu członków organów spółek. Natomiast według art. 166 § 1 pkt. 5 Kodeksu spółek handlowych, zgłoszenie spółki z ograniczoną odpowiedzialnością do sądu rejestrowego powinno zawierać nazwiska, imiona i adresy członków zarządu oraz sposób reprezentowania spółki.

Z tych regulacji prawnych wynika zatem, że o tym, kto jest członkiem zarządu spółki z ograniczoną odpowiedzialnością, co do zasady decyduje wpis w Krajowym Rejestrze Sądowym oraz faktyczne okoliczności dotyczące funkcjonowania spółki w obrocie handlowym.

W dniu [...] r. prezesem zarządu "A" Sp. z o.o. w K. był P. K. uprawniony do jednoosobowego składania oświadczeń w jej imieniu, który udzielił pełnomocnictwa adwokatowi G. S. Tak udzielone pełnomocnictwo obowiązywało w dniu, kiedy to pełnomocnikowi skutecznie doręczono upomnienie z [...] r.

Zgodnie z art. 95 i art. 96 ustawy Kodeks cywilny, z zastrzeżeniem wyjątków w ustawie przewidzianych albo wynikających z właściwości czynności prawnej, można dokonać czynności prawnej przez przedstawiciela. Czynność prawna dokonana przez przedstawiciela w granicach umocowania pociąga za sobą skutki bezpośrednio dla reprezentowanego. Umocowanie do działania w cudzym imieniu może opierać się na ustawie (przedstawicielstwo ustawowe) albo na oświadczeniu reprezentowanego (pełnomocnictwo). Według art. 98 tej ustawy, pełnomocnictwo ogólne obejmuje umocowanie do czynności zwykłego zarządu. Do czynności przekraczających zakres zwykłego zarządu potrzebne jest pełnomocnictwo określające ich rodzaj, chyba że ustawa wymaga pełnomocnictwa do poszczególnej czynności.

Podstawowymi podmiotami biorącymi udział w postępowaniu egzekucyjnym dotyczącym należności pieniężnych są:

- organ egzekucyjny - organ uprawniony do stosowania środków służących do wykonania obowiązku np. naczelnik urzędu skarbowego, dyrektor izby celnej,

- wierzyciel - podmiot uprawniony do żądania wykonania obowiązku,

- zobowiązany - osoba, która nie wykonała w terminie obowiązku o charakterze pieniężnym.

Innym uczestnikiem postępowania egzekucyjnego dotyczącego należności pieniężnych może być dłużnik zajętej wierzytelności, którym jest dłużnik zobowiązanego, jak również bank, pracodawca, podmiot prowadzący działalność maklerską, trasat oraz inny podmiot realizujący na wezwanie organu egzekucyjnego zajęcie wierzytelności lub innego prawa majątkowego.

W postępowaniu egzekucyjnym organ egzekucyjny wykonuje czynności egzekucyjne, przez które rozumie się podjęcie wszelkich działań zmierzających do zastosowania lub zrealizowania środka egzekucyjnego.

Przesłanie przez wierzyciela zobowiązanemu pisemnego upomnienia, zawierającego wezwanie do wykonania obowiązku z zagrożeniem skierowania sprawy na drogę postępowania egzekucyjnego do rąk pełnomocnika i odebranie tego upomnienia przez pełnomocnika, jeśli jest czynnością prawną dokonaną w granicach umocowania pociąga za sobą skutki bezpośrednio dla reprezentowanego zobowiązanego, ponieważ nie jest to czynność procesowa, a tym bardziej czynność egzekucyjna.

Zobowiązanemu skutecznie doręczono upomnienie do rąk jego pełnomocnika.

III

Odnosząc się do ostatniego zarzutu skargi– niespełnienia wymogów określonych w art. 27 § 1 pkt 3 (art. 33 pkt 10) należy przypomnieć, że według art. 27 § 1 pkt 3 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, treść podlegającego egzekucji obowiązku, podstawę prawną tego obowiązku oraz stwierdzenie, że obowiązek jest wymagalny, a w przypadku egzekucji należności pieniężnej - także określenie jej wysokości, terminu, od którego nalicza się odsetki z tytułu niezapłacenia należności w terminie, oraz rodzaju i stawki tych odsetek.

Dyrektor Izby Skarbowej w K. wyjaśnił, że tytuł egzekucyjny wystawiony [...] r. zawiera wszystkie elementy wskazane w art. 27 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Brak jest przepisu prawa, który nakazywałby opisowe wskazanie treści żądanego obowiązku, w ocenie organu zarzut byłby skuteczny, gdyby wierzyciel nie wskazał treści żądanego obowiązku oraz jego podstawy prawnej pozostawiając niewypełnione rubryki 29 i 31 tytułu wykonawczego.

Tytuł wykonawczy z [...] r. nr [...] wskazuje obowiązek, który miał być wykonany, wskazano na czym ten obowiązek polega, wskazano podstawę prawną tego obowiązku, jak również tytuł wykonawczy zawiera stwierdzenie o wymagalności obowiązku nim objętego. Ponadto określono wysokość należności pieniężnej – [...] zł, jak również określono, że brak jest terminu, od którego nalicza się odsetki z tytułu niezapłacenia należności w terminie.

Również ten zarzut skargi nie jest zasadny

W postępowaniu egzekucyjnym mają również odpowiednie zastosowanie przepisy ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.), jeżeli przepisy ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji nie stanowią inaczej (art. 18).

Pełnomocnik strony skarżącej zarzucił w skardze naruszenie szeregu przepisów ustawy Kodeks postępowania administracyjnego.

Organy egzekucyjne również tych przepisów nie naruszyły.

Mając na uwadze powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny skargę oddalił na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).