Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt IV SA/Wa 1416/12
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2012-10-10 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6152 Lokalizacja innej inwestycji celu publicznego
Hasła tematyczne: Zagospodarowanie przestrzenne
Skarżony organ: Minister Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 7, art. 77 par. 1, art. 80, art. 107 par. 3, art. 135
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 5 ust. 1, art. 10 ust. 1-2 w zw. z art. 38 pkt 2 lit. g i art. 39 ust. 1
journal: Dz.U. 2009 nr 84 poz 700
law: Ustawa z dnia 24 kwietnia 2009 r. o inwestycjach w zakresie terminalu regazyfikacyjnego skroplonego gazu ziemnego w Świnoujściu.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tomasz Wykowski (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Alina Balicka, Sędzia WSA Aneta Dąbrowska, Protokolant ref. staż. Renata Lewandowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 października 2012 r. sprawy ze skargi T. R. i A. R. na decyzję Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia [...] maja 2012 r. nr [...] w przedmiocie lokalizacji inwestycji celu publicznego - oddala skargę -


UZASADNIENIE

I . Zaskarżoną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie (dalej "Sądu") decyzją z dnia [...] maja 2012 r. nr [...] (dalej "zaskarżoną decyzją") Minister Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej (dalej "Minister"), po rozpatrzeniu odwołań kilkunastu podmiotów, w tym m.in. odwołania wniesionego przez T. R. i A. R. (dalej "skarżących") od decyzji Wojewody [...] z dnia [...] lutego 2011 r. nr [...] (dalej "decyzji Wojewody") orzekł:

- w pkt I i II decyzji - o uchyleniu decyzji Wojewody w części: (-) znajdującego się na stronie 48 zapisu, stanowiącego w punkcie VII tabelę oraz (-) znajdującego się na stronie 98 zapisu, stanowiącego treść pkt X,

- w pkt III decyzji - o utrzymaniu decyzji Wojewody w mocy w pozostałej części.

II. Zaskarżona decyzja Ministra zapadła w następującym stanie faktycznym:

1. Pismem z dnia [...] listopada 2010 r., uzupełnionym późniejszymi pismami, O. S.A. (dalej "inwestor") wniósł do Wojewody o ustalenie w formie decyzji administracyjnej lokalizacji inwestycji towarzyszącej inwestycjom w zakresie terminalu regazyfikacyjnego skroplonego gazu ziemnego w S. dla zamierzenia: Budowa gazociągu wysokiego ciśnienia DN 700, MOP 8,4 MPa relacji R.-G. (dalej "lokalizacji planowanej inwestycji").

2. Decyzją z dnia z dnia [...] lutego 2011 r., sprostowaną następnie postanowieniem z dnia [...] lipca 2011 r., znak: [...], Wojewoda orzekł o ustaleniu lokalizacji planowanej inwestycji na podstawie art. 5 ust. 1 i ust. 2, art. 10 ust. 1 i ust. 2 w związku z art. 38 pkt 2 lit. g i art. 39 ust. 1 ustawy z dnia 24 kwietnia 2009 r. o inwestycjach w zakresie terminalu regazyfikacyjnego skroplonego gazu ziemnego w Świnoujściu (Dz.U. Nr 84, poz.700 z późn.zm.), dalej "ustawy o terminalu".

3. Kilkanaście stron postępowania, w tym skarżący wniosło do Ministra odwołanie od decyzji Wojewody.

4. W swoim odwołaniu skarżący zaskarżyli decyzję Wojewody w części dotyczącej ustalenia warunków lokalizacji na działkach nr [...],[...] i [...].

III. Rozpatrzywszy wniesione odwołania zaskarżoną obecnie decyzją z dnia [...] maja 2012 r. Minister orzekł, jak wskazano na wstępie.

Uzasadniając zaskarżoną decyzję w części mającej znaczenie dla rozpatrywanej sprawy, organ odwoławczy zważył, co następuje:

1. W trakcie przeprowadzonego postępowania odwoławczego rozpatrzono ponownie wniosek inwestora o wydanie przedmiotowej decyzji. Organ odwoławczy przeanalizował całość materiału dowodowego zgromadzonego przez organ pierwszej instancji, zbadał prawidłowość przeprowadzonego przez ten organ postępowania oraz wydaną decyzję Wojewody, jak również rozpatrzył zarzuty zawarte we wniesionych odwołaniach.

2. Wojewoda prawidłowo poinformował strony o wszczęciu przedmiotowego postępowania, podał jego podstawę prawną, pouczył o prawie do składania wniosków, uwag i zastrzeżeń, a zatem należycie i wyczerpująco poinformował strony o okolicznościach faktycznych i prawnych, będących przedmiotem postępowania administracyjnego, które mogły mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków.

3. Kontrolowana decyzja Wojewody, sprostowana stosownym postanowieniem czyni zadość wymogom przedstawionym w art.10 ust.1 ustawy o terminalu, określa warunki techniczne realizacji inwestycji, warunki wynikające z potrzeb ochrony środowiska i ochrony zabytków, w tym dotyczące przeciwdziałania poważnym awariom przemysłowym, warunki ochrony przeciwpożarowej, wymagania dotyczące ochrony uzasadnionych interesów osób trzecich, zatwierdza podział nieruchomości, o którym mowa w art. 20 ust. 1 ustawy, wskazuje także nieruchomości w stosunku, do których decyzja o ustaleniu lokalizacji inwestycji w zakresie terminalu ma wywołać skutki, o których mowa w art.20 ust.3 i 24 ust.1 ustawy o terminalu, oraz wyznaczył termin wydania nieruchomości.

4. Wojewoda dokonał przewidzianych prawem doręczeń i zawiadomień.

5. Wystąpiła konieczność zreformowania decyzji Wojewody w zakresie wskazanym w pkt I i II niniejszej decyzji odwoławczej. Rozstrzygnięcie to nie narusza zasady dwuinstancyjności.

6. W pozostałym zakresie decyzja Wojewody czyni zadość przepisom prawa.

7. Przebieg planowanej inwestycji został ustalony prawidłowo. Uznać należy racje przemawiające za ustaleniem lokalizacji, przedstawione w załączonej do wniosku dokumentacji.

8. Zarzuty odwołań nie zasługują na uwzględnienie.

9. Ze względu na brak zgody odwołujących się na zlokalizowanie inwestycji na należących do nich nieruchomościach Minister, pismem z dnia [...] października 2011 r., wezwał inwestora do ustosunkowania się do podniesionych zarzutów.

10. Odpowiadając na powyższe wezwanie pismem z dnia z dnia [...] października 2011 r., inwestor poinformował, iż po przeprowadzeniu wnikliwej analizy odwołań uznał, że nie ma technicznej możliwości zmiany lokalizacji planowanej inwestycji.

11. Inwestor podniósł, że ze względu na szereg uwarunkowań technologicznych i lokalizacyjnych, polegających na zastosowaniu optymalnych łuków o średnicy DN700 w niezbędnej ilości, czy usytuowaniu projektowanego gazociągu w strefie istniejących gazociągów, niemożliwym jest ominięcie nieruchomości należących do skarżących. Ponadto, ze względu na istnienie dwóch nitek gazociągów wysokiego ciśnienia DN500 wybudowanych w latach 70 i 90-tych ubiegłego wieku, dla których obowiązuje 30 metrowa (po 15 metrów od osi) strefa ochronna, projektowany gazociąg DN700 wraz ze strefą kontrolowaną starano się lokalizować tak, by zawierał się wewnątrz tejże strefy i nie poszerzył jej zakresu.

Inwestor wskazał ponadto, że zgodnie z § 9 ust. 6 rozporządzenia Ministra Gospodarki z dnia 30 lipca 2001 r., w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać sieci gazowe (Dz. U. z 2001 r. Nr 97, poz. 1055), zwanym dalej "rozporządzeniem o sieciach gazowych" szerokość strefy kontrolowanej nowego gazociągu wynosi 12 m, a wyjście projektowanym gazociągiem poza strefę ochronną istniejących gazociągów występuje tylko w przypadku kolizji z istniejącą infrastrukturą podziemną, nadziemną bądź zabudową mieszkaniową, ewentualnie w związku z zastosowaniem specjalistycznej technologii budowy gazociągów (odcinki wykonywane bezwykopowo).

W ocenie inwestora, trasa projektowanego gazociągu została wytyczona zgodnie z przepisami rozporządzenia o sieciach gazowych, w sposób przemyślany i racjonalny, by w jak najmniejszym stopniu kolidować z interesem poszczególnych właścicieli gruntów, a lokalizacja spornej inwestycji została ustalona zgodnie z przepisami ustawy.

Odnosząc się do odwołania skarżących inwestor wskazał, że nie jest możliwe ominięcie nieruchomości skarżących ze względu na ww. uwarunkowania technologiczne oraz dążenie do zlokalizowania inwestycji w strefie już istniejących gazociągów. Planowany gazociąg będzie zajmował jedynie narożnik działki nr [...], a powierzchnia zajętości będzie wynosiła ok. 51 m2. W związku z tym, że planowany gazociąg wraz ze strefą kontrolowaną został zlokalizowany w strefie ochronnej istniejących gazociągów nie przewiduje się zmian w dotychczasowym użytkowaniu terenu. W związku z powyższym przeprowadzenie w toku postępowania zakończonego wydaniem zaskarżonej decyzji dowodu z oględzin nieruchomości nie było celowe. W ocenie inwestora proponowane przez skarżących przesunięcie planowanego gazociągu w kierunku działki o nr [...] jest technologicznie niemożliwe z uwagi na pobliskie usytuowanie obiektów budowlanych oraz przebiegających przez nią gazociągów. Inwestor wskazał, iż za zniszczenia, jakie wystąpią na skutek prowadzonej budowy gazociągu zostaną wypłacone odszkodowania na podstawie wyceny przeprowadzonej zgodnie z przepisami ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2010 r. Nr 102, poz. 651, z późn. zm.), zwanej dalej "ustawą o gospodarce nieruchomościami", przez niezależnego rzeczoznawcę wyłonionego w drodze przetargu.

12. W piśmie z dnia [...] grudnia 2011 r. skarżący wskazali, że nie zgadzają się ze stanowiskiem inwestora. W ocenie skarżących, w sprawie ograniczono się do przeanalizowania map, co nie odzwierciedla faktycznego zagospodarowania nieruchomości i ingerencji planowaną inwestycji w jej infrastrukturę. Zdaniem skarżących nawet najmniejsza ingerencja w nieruchomość zaburzy jej całość infrastrukturalną, a przeprowadzenie choćby niewielkiego pasa robót na działce uszkodzi ogrodzenie i wszystkie przyłącza funkcjonujące na działce. Skarżący zdają sobie sprawę, że za ewentualne szkody będzie udzielone odszkodowanie, niemniej podnieśli, że wskazanym jest, aby tak duże przedsięwzięcie było planowane racjonalnie i ekonomicznie, bez narażania się na zarzuty dotyczące konieczności wypłaty wielotysięcznych odszkodowań na rzecz poszczególnych właścicieli nieruchomości.

Zdaniem skarżących, przebiegu nowego gazociągu nie może wytyczać obligatoryjnie istniejąca już dla drugiej nitki strefa ochronna, gdyż jak wskazał projektant, wyjście poza tę strefę jest dopuszczalne w wyjątkowych przypadkach, w tym ze względu na istniejącą infrastrukturę podziemną i nadziemną, co ma miejsce w przypadku działki skarżących.

Skarżący wskazali również, iż w odwołaniu z dnia [...] marca 2011 r. wnieśli o przeprowadzenie dowodu z oględzin nieruchomości stanowiących działki nr [...],[...] i [...], a także dowodu z przesłuchania stron wskazując, że zgodnie z art.75§1 k.p.a., jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. Skarżący podtrzymali swoje żądanie.

W ocenie skarżących organ II instancji pozostaje bierny na uwagi zgłaszane przez strony postępowania, a istotne dla stron kwestie, podnoszone w toku postępowania, pozostają niewyjaśnione. W związku z powyższym, w ocenie skarżących, wysyłanie zawiadomień w trybie art. 10 kpa jest pozbawione sensu, gdyż czynny udział stron w tym postępowaniu doznaje istotnych ograniczeń.

Skarżący, przed merytorycznym załatwieniem sprawy, żądają przeprowadzenia dowodu z oględzin z nieruchomości, przesłuchania stron, oraz rozpatrzenia wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji.

13. Rozpatrując zarzuty przedstawione w odwołaniu skarżących oraz w pismach złożonych trakcie niniejszego postępowania organ odwoławczy uznał, że nie zasługują one na uwzględnienie.

14. Minister podziela stanowisko inwestora i uznaje za słuszne przedstawione przez niego argumenty, świadczące o tym, że planowana inwestycja nie narusza prawa oraz, że konieczne jest zlokalizowanie planowanej inwestycji na działkach stanowiących własność skarżących.

15. Minister podziela stanowisko inwestora, zgodnie z którym przebieg projektowanego gazociągu determinują uwarunkowania technologiczne i lokalizacyjne, a usytuowanie spornej inwestycji w strefie kontrolowanej istniejących gazociągów jest rozwiązaniem najbardziej optymalnym. Wskazać należy, że inwestor przewidział wyjście sporną inwestycją poza strefę kontrolowaną istniejących gazociągów jedynie w przypadku kolizji z istniejącą infrastrukturą podziemną, nadziemną lub zabudową mieszkaniową, bądź w związku z koniecznością zastosowania specjalistycznych technologii budowy gazociągu, w tym konieczności wykonania odcinków metodą bezwykopową, która niesie za sobą ryzyko uszkodzenia istniejących sieci.

16. W odpowiedzi na zarzuty skarżących, jak też i innych odwołujących się stron wskazać należy, że strefa kontrolowana projektowanego gazociągu, wynosząca 12 m, zawiera się w strefie kontrolowanej dla gazociągów istniejących, która na odcinku przebiegającym przez tereny odwołujących wynosi 35 m.

17. Konieczność przyjęcia strefy kontrolowanej wynika z § 9 ust. 2 rozporządzenia o sieciach gazowych, zgodnie z którym dla gazociągów układanych w ziemi i nad ziemią powinny być wyznaczone, na okres eksploatacji gazociągu, strefy kontrolowane, których linia środkowa pokrywa się z osią gazociągu. Przy czym zgodnie z ust, 6 pkt 1 ppkt d ww. przepisu, dla gazociągów wysokiego ciśnienia powyżej DN 500 szerokość strefy kontrolowanej powinna wynosić 12 m, po 6 m od osi gazociągu.

18. Projektowany gazociąg będzie stanowić zabezpieczenie istotnego interesu bezpieczeństwa państwa oraz inwestycji towarzyszących, a przepisy ustawy dopuszczają jego lokalizację na nieruchomościach stanowiących własność prywatną.

Co więcej, w ocenie Ministra projektowana inwestycja, jako inwestycja liniowa swym zasięgiem obejmująca teren województwa [...], wymaga przyjęcia rozwiązań minimalizujących konieczność zmiany kierunku trasy jej przebiegu. Ograniczenia techniczne związane z charakterem inwestycji powodują, iż niemożliwe jest dowolne kształtowanie przebiegu gazociągu poprzez gwałtowne zmiany jego kierunku. W konsekwencji gazociągi przesyłowe wysokiego ciśnienia ze względu na duże średnice, duże grubości ścian oraz wymagane procedury eksploatacyjne nie mogą być gięte w dowolny sposób w celu dostosowania ich przebiegu do kształtu działki lub przeszkód terenowych.

19. Ponadto, przebieg gazociągu został ustalony w trakcie prowadzonego postępowania w sprawie oceny oddziaływania na środowisko zakończonego wydaniem przez Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w W. decyzji z dnia [...] października 2010 r., znak: [...], o środowiskowych uwarunkowaniach.

Na etapie powyższego postępowania zostały przeanalizowane cztery warianty poprowadzenia inwestycji oraz przewidywane skutki dla środowiska w przypadku niepodejmowania przedsięwzięcia. Wybrany wariant, przewidujący ułożenie gazociągu DN700 w sąsiedztwie dwóch istniejących gazociągów DN500, został uznany za najlepszy pod względem środowiskowym jak i społecznym. Uznano, że realizacja planowanego gazociągu zapewni najefektywniejsze połączenie pomiędzy węzłami G. – R. umożliwiające odbiór gazu dostarczanego do terminalu LNG w S. oraz przesył na tereny centralnej i północno-wschodniej Polski. Natomiast wyznaczenie trasy gazociągu wg przyjętego wariantu, zarówno z uwagi na bezpieczeństwo obiektu, jak i ochronę środowiska nastąpiło w sposób najbardziej omijający obszary wrażliwe, takie jak tereny podmokłe i obszary cenne przyrodniczo.

20. W świetle powyższych okoliczności żądanie skarżących odnośnie zmiany przebiegu planowanej inwestycji w sposób pozwalający na rezygnację z lokalizacji inwestycji na nieruchomościach należących do skarżących jest bezzasadne.

21. We wniosku o ustalenie lokalizacji inwestycji w zakresie terminalu inwestor samodzielnie określa przebieg inwestycji, załączając kopie mapy zasadniczej lub w przypadku jej braku, kopie mapy katastralnej, przyjęte do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, na których określa granice terenu objętego wnioskiem i obszaru, na który ta inwestycja będzie oddziaływać. Zarówno wojewoda, jak i organ odwoławczy, może działać tylko w granicach tego wniosku i nie ma możliwości ingerowania w lokalizację inwestycji oraz w przebieg linii podziału nieruchomości, zaproponowany przez wnioskodawcę. Ocenie dokonanej przez organy pierwszej i drugiej instancji może jedynie podlegać zgodność z prawem planowanego przedsięwzięcia.

22. Inwestor jest zatem kreatorem miejsca, sposobu i kształtu realizacji inwestycji, natomiast organ orzekający wyznacza dopuszczalne prawem granice tej kreacji, poprzez dokonywanie oceny prawnej, kończącej się aktem władztwa publicznego, zakreślającego te granice. Zadaniem organu jest zatem sprawdzenie, czy wyznaczone przez wnioskodawcę linie określające teren objęty inwestycją w zakresie terminalu, w tym linie rozgraniczające teren inwestycji, odpowiadają woli ustawodawcy wyrażonej w innych regulacjach prawnych, mających znaczenie dla wydania decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji w zakresie terminalu. Organ właściwy do wydania decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji w zakresie terminalu nie jest upoważniony do korygowania rozwiązań przyjętych we wniosku o wydanie ww. decyzji. Zadaniem organu jest dokonanie oceny, czy wnioskowane ustalenie lokalizacji nie pozostaje w sprzeczności z przepisami prawa.

23. Odnosząc się do zawartej w odwołaniu skarżących kwestii odszkodowania w związku z lokalizacją gazociągu na działkach skarżących i spadkiem wartości tych nieruchomości oraz odszkodowania za zniszczenia jakie ewentualnie wystąpią w wyniku realizacji inwestycji, wskazać należy, że kwestie odszkodowania regulują przepisy art. 23 i 24 ustawy o terminalu. W związku z faktem, iż decyzję w zakresie odszkodowania wydaje wojewoda w odrębnym postępowaniu, należy stwierdzić, że kwestie dotyczące odszkodowania nie były przedmiotem postępowania w sprawie wydania decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji w zakresie terminalu i nie mogą być przedmiotem niniejszego postępowania odwoławczego.

24. Na uwzględnienie nie zasługują również zarzuty skarżących dotyczące naruszenia w postępowaniu administracyjnym art.7 i art.77 k.p.a. Postępowanie zakończone wydaniem decyzji Wojewody zostało przeprowadzone zgodnie z przepisami ustawy i kpa, a przed wydaniem rozstrzygnięcia organ I instancji, mając na celu ustalenie stanu faktycznego sprawy, zebrał i szczegółowo przeanalizował zgromadzony materiał dowodowy oraz sprawdził wniosek inwestora pod względem formalno-prawnym i materialno-prawnym.

25. Nie został naruszony art. 75 § 1 kpa, poprzez nieprzeprowadzenie dowodu z oględzin nieruchomości, które były, w ocenie skarżących, niezbędne przy ustaleniu warunków lokalizacji inwestycji. Wskazać należy, że przepisy ustawy nie nakładają obowiązku przeprowadzenia przed wydaniem decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji w zakresie terminalu oględzin nieruchomości. Co więcej, sposób zagospodarowania nieruchomości znajdujących się na terenie objętym inwestycją w zakresie terminalu, nie ma wpływu na zasadność przyjętego rozstrzygnięcia, w związku z czym w przedmiotowej sprawie nie było konieczności przeprowadzenia dowodu z oględzin nieruchomości skarżących.

Ponadto, w związku z podniesioną przez skarżących kwestią przeprowadzenia dowodu z oględzin nieruchomości i przesłuchania stron w trakcie postępowania odwoławczego, wyjaśnić należy, że przepis art. 75 kpa używa pojęcia dowodu w znaczeniu środka dowodowego, który pozwala na przekonanie się organu o istnieniu lub nieistnieniu danych faktów, ewentualnie prawdziwości lub fałszywości twierdzenia o faktach. Natomiast dowód z przesłuchania stron może być przeprowadzony posiłkowo jedynie wówczas, gdy po wyczerpaniu środków dowodowych lub z powodu ich braku pozostały niewyjaśnione fakty istotne dla rozstrzygnięcia sprawy.

26. Wskazać należy, iż zarówno Wojewoda jaki i Minister orzekając w niniejszej sprawie, działali zgodnie z zasadą swobodnej oceny dowodów, wyrażoną w art. 80 kpa. Powołany przepis stanowi, że organ administracji ocenia na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona. Zasada swobodnej oceny dowodów oznacza, że organ nie jest uprawniony do oceny dowodów według swojego uznania, ale ocenę tę powinien oprzeć na przekonujących podstawach i dać temu wyraz w uzasadnieniu, co w analizowanej sprawie ma miejsce.

W ocenie organu drugiej instancji, w niniejszej sprawie została przeprowadzona wszechstronna i rzetelna analiza zebranego materiału dowodowego oraz ocena poczynionych ustaleń faktycznych w świetle przesłanek określonych w przepisach ustawy.

27. Minister nie kwestionuje podniesionych przez skarżących faktów, iż na ich nieruchomości stanowiącej działki nr [...] i [...], położonej w miejscowości W. gmina F., zlokalizowana jest wskazana przez skarżących infrastruktura nadziemna i podziemna, uznać należy, że brak jest podstaw do przeprowadzenia dowodu z oględzin nieruchomości oraz przesłuchania stron.

28. Bez znaczenia jest również fakt, iż w ocenie skarżących, nawet najmniejsza ingerencja w nieruchomość zaburzy jej całość infrastrukturalną, a przeprowadzenie choćby niewielkiego pasa robót na działce uszkodzi ogrodzenie i wszystkie przyłącza funkcjonujące na działce. Podkreślić należy, że zgodnie z art. 124 ust. 4 ustawy o gospodarce nieruchomościami, w związku z budową gazociągu na inwestorze ciąży obowiązek przywrócenia nieruchomości do stanu poprzedniego, niezwłocznie po założeniu lub przeprowadzeniu ciągów, przewodów i urządzeń, a jeżeli przywrócenie nieruchomości do stanu poprzedniego jest niemożliwe albo powoduje nadmierne trudności lub koszty, właścicielowi nieruchomości za poniesione szkody przysługuje odszkodowanie.

28. Odnosząc się do żądania skarżących dotyczącego wyeliminowania działki nr [...] z planu inwestycji i ustalenie warunków lokalizacji inwestycji wyłącznie na działce nr [...], która stanowi nieużytki i jest niezagospodarowana, wskazać należy, że ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego wynika, iż działka nr [...] położona w miejscowości W. gmina F. nie stanowi własności skarżących. W związku z powyższym skarżący nie mają legitymacji procesowej do rozporządzania ww. nieruchomością.

29. Niemniej wskazać należy, że nie istnieje możliwość zmiany lokalizacji planowanej inwestycji na wysokości działki nr [...] stanowiącej własność skarżących, gdyż przebieg projektowanego gazociągu DN700 MOP 8,4 MPa determinują istniejące na działce nr [...] gazociągi gA500.

IV. Skarżący wnieśli do Sądu skargę na decyzję Ministra.

1. W skardze poniesiono zarzuty naruszenie przepisów postępowania, tj.:

- art. 7 kpa poprzez załatwienie sprawy bez uwzględnienia interesu społecznego i słusznego interesu obywatela,

- art. 75 kpa poprzez nieprzeprowadzenie dowodu z oględzin, podczas gdy dowód ten przyczyniłby się do wyjaśnienia sprawy,

- art. 77 kpa poprzez brak wszechstronnego rozważenia materiału dowodowego w sprawie,

- art. 135 kpa poprzez jego niezastosowanie,

- art. 138 § 1 pkt 1 kpa poprzez jego zastosowanie i utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji w zakresie objętym skargą (pkt III).

2. Skarżący wnieśli w związku z powyższym o uwzględnienie skargi i uchylenie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a. decyzji organu I i II instancji - w części dotyczącej ustalenia warunków lokalizacji inwestycji na działce nr [...] i [...], gm. F., woj. [...], zasądzenie od organu administracji solidarnie na rzecz skarżących kosztów postępowania, wg norm przepisanych.

Uzasadniając zarzuty skargi, skarżący wskazali w szczególności, co następuje:

3. Organ dopuścił się naruszenia przepisów postępowania wymienionych w odwołaniu, co zobowiązywało organ do rzeczowego odniesienia się do tej grupy zarzutów. Organ nie podjął z urzędu wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, przy uwzględnieniu interesu społecznego i słusznego interesu obywateli. Nie podjął takich czynności także na wniosek strony - nie uwzględnił wniosku dowodowego strony o dokonanie oględzin i przesłuchania stron, gdy te czynności były niezbędne. Materiał dowodowy nie został zebrany i rozpatrzony w sposób wyczerpujący.

4. Strona od początku podnosiła, że ustalenie warunków lokalizacji inwestycji nastąpiło bez zbadania w terenie warunków optymalnej lokalizacji. Pas robót wyznaczono bez oględzin nieruchomości, które w projekcie ma obejmować ta inwestycja. Lokalizacja inwestycji wytyczona jest wbrew zasadom logiki i racjonalnej gospodarki.

W przypadku skarżących pas robót wytyczono na działce nr [...] będącą ich własnością. Na tej działce znajduje się budynek mieszkalny. Wg projektu strefa robót na tej nieruchomości obejmuje - betonowe boisko, skalny ogród, rozbudowaną infrastrukturę wodną i energetyczną. Na tej działce jest melioracja, system nawadniania terenu, a także linia energetyczna. To wszystko powiązane jest z innymi przyłączami, które są na nieruchomości skarżących. Znajduje się tam przydomowa oczyszczalnia ścieków z rozprowadzeniem. Są to bardzo kosztowne rozwiązania i bardzo zaawansowane. Objęcie tej rozbudowanej infrastruktury choćby w części pasem robót uszkodzi cały system, który funkcjonuje na działce. Strona od momentu wszczęcia postępowania zgłaszała te zastrzeżenia. Zażądała dokonania oględzin nieruchomości, bo uznała tę czynność za niezbędną dla tego postępowania. Było to konieczne dla ustalenia, jaki jest rzeczywiście charakter zabudowy objętej pasem robót i jak zaplanowana jest lokalizacja - inwestycji w terenie.

5. Od początku postępowania podnoszono, że obok działki stron, na której ma być pas roboczy, jest działka nr [...], który stanowi teren nieużytków. Jest to teren niezagospodarowany, zadrzewiony, który nie spełnia żadnych cech użytkowych.

6. Uzasadnione gospodarczo jest to, aby pas robót przesunąć na dzidkę nr [...]. Strona żądała, aby organ dokonał oględzin, bo to pozwoliłoby ocenić sytuację w terenie, zapoznać się ze strukturą zabudowy i ocenić skalę zniszczeń, które może wywołać ta inwestycja. W ogóle zaniechano tych czynności.

7. Do chwili obecnej strona skarżąca nie zna stanowiska organu, dlaczego nie przesunięto inwestycji z działki nr [...] na działkę nr [...]. .Nikt nie zbadał podnoszonych przez strony zarzutów i nie odniósł się do zgłaszanych przez stronę wniosków podnoszonych w trakcie postępowania i samym odwołaniu. Co więcej, istotne jest to, że za zniszczenia inwestor musi wypłacić odszkodowanie. Jeżeli pas robót będzie na działce [...] - to charakter zabudowy, wkład poniesiony na urządzenie tej działki już wskazuje, że prace na tej działce będą wiązały się z obowiązkiem wypłaty znacznego odszkodowania. Jeżeli pas robót byłby natomiast na działce sąsiedniej [...] to wtedy obowiązek ciążący na inwestorze ograniczyłby się do niewielkiego wkładu polegającego na przywróceniu działki do stanu pierwotnego - co w praktyce polegałoby na wyrównaniu gruntu. Bez znaczenia jest fakt, ze skarżący nie są właścicielami działki nr [...]. Jest to teren nieużytków, właścicielem jego jest najprawdopodobniej gmina i to do niej organ winien zwrócić się, gdyby uwzględnił wniosek o przesunięcie inwestycji w całości na tę działkę.

8. Strona skarżąca nie kwestionuje lokalizacji samego gazociągu. Jak wynika z mapy załączonej do skargi, a wyciągniętej z akt sprawy - na działce strony skarżącej ma przebiegać pas roboczy na powierzchni 51 m2. Strona żąda przesunięcia samego pasa roboczego w głąb działki nr [...]. Przesunięcie samego pasa roboczego na działkę [...] jest technicznie możliwe. Nie koliduje to z istniejącym już gazociągiem na tej działce. Ponadto na tej działce wbrew twierdzeniom organu nie ma usytuowanych obiektów budowlanych na działkach sąsiednich. Od działki [...] kolejne zabudowania dzieli ok. 200 m. Ta odległość pozwala na to, aby sam pas roboczy przesunąć na działkę [...], która jest nieużytkiem. Z samej mapy wynika, że w bliskim sąsiedztwo wytyczonego pasa roboczego na działce [...] nie ma jakichkolwiek zabudowań, które kolidowałyby z inwestycją. Oględziny były niezbędne, bo dopiero one pokazałyby na czym polega problem i zobrazowałyby to, że jest możliwa modyfikacja w zakresie żądanym przez strony (dowód: mapa przedstawiająca lokalizację gazociągu na działce nr [...] i [...]).

9. Strona skarżąca jako właściciel nieruchomości nie może zaakceptować sposobu działania organów administracji w tej sprawie. Udział strony jest blankietowy, bo przysyła się wszelkie zawiadomienia, decyzje, itd. Stronom faktycznie nie zapewnia się czynnego udziału w tym postępowaniu i ignoruje się wszelkie zgłaszane wnioski i zarzuty. Organ albo w ogóle nie podejmuje czynności i uznaje wnioski stron za niebyłe, albo ogólnikowo odnosi się do twierdzeń strony, tak jak to zrobił - odnosząc się do zdawkowo do zarzutów z odwołania w zaskarżonej decyzji.

10. Skoro udział strony - właściciela nieruchomości, po której ma prowadzić inwestycja - jest iluzoryczny nie można działania organów uznać za zgodne z zasadą prawdy obiektywnej. Nie podejmuje się wszelkich czynności niezbędnych dla dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, w ogóle nie uwzględnia, się interesu społecznego, ani słusznego interesu obywatela. Czynności ogranicza się do takich, które są konieczne, aby wydać decyzję o pozwoleniu na budowę na tę inwestycją.

11. Wydane decyzje oraz sposób działania organów administracji rażąco naruszają prawo własności nieruchomości, po których ma przebiegać ta inwestycja. Organ administracji powinien procedować tak, aby nie ingerować w prawo własności. Jak wynika z art. 140 kc - w granicach określonych przez ustawy i zasady współżycia społecznego właściciel może, z wyłączeniem innych osób, korzystać z rzeczy zgodnie ze społeczno-gospodarczym przeznaczeniem swego prawa, w szczególności może pobierać pożytki i inne dochody z rzeczy. W tych samych granicach może rozporządzać rzeczą.

12. To właściciel, a nie organ administracji ma prawo korzystać z nieruchomości zgodnie z jej społeczno-gospodarczym przeznaczeniem. Ustawa i zasady współżycia społecznego nie ograniczają uprawnień właścicielskich, w taki sposób, aby pozwolić na dowolną ingerencję organów administracji w związku z realizacją inwestycji ogólnokrajowej. Nawet mając na względzie dobro ogółu inwestycję tę można było realizować tak, aby do minimum ograniczyć ingerencję w działkę strony skarżącej.

13. Strona nie ma nic przeciwko takim inwestycjom, ale muszą one być poprzedzone rzetelną analizą terenu, nie mogą ingerować samowolnie w działkę, na której znajduje się budynek mieszkalny wraz z infrastrukturą o wysokim standardzie, gdy obok są nieużytki, tereny zniszczone i tam należało wytyczyć przebieg gazociągu. Organ w ogóle nie reaguje na wszelkie podnoszone zastrzeżenia, nawet w samej decyzji po rozpoznaniu odwołania nie ma jasnego stanowiska co do powielanych zarzutów pod adresem organu odnośnie prowadzonego postępowania. Brakuje rzetelnego uzasadnienia faktycznego i prawnego, na podstawie którego organ wyjaśniłby zasadność swojej decyzji.

14. Zakresem zaskarżenia objęte jest także postanowienie organu II instancji w przedmiocie odmowy wstrzymania wykonania decyzji organu I instancji wydanej w tej sprawie. W sprawie zachodzi uzasadniony przypadek, który przemawiał za wstrzymaniem wykonania tej decyzji dopóki rzetelnie nie zostaną rozpoznane zarzuty strony podniesione w odwołaniu.

V. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

VI. Sąd rozpoznał skargę na decyzję Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej na tej podstawie, iż sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolowanie działalności administracji publicznej pod kątem jej zgodności z prawem (art.1§1 i §2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych - Dz.U. z dnia 20 września 2002 r., Nr 153, poz.1269 z późn.zm.). Kontrola ta obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne (art.3§2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz.U. Nr 153, poz.1270 z późn. zm. – zwanej dalej "p.p.s.a.").

Skargę należało oddalić, albowiem zaskarżona decyzja Ministra jest zgodna z przepisami prawa obowiązującymi w dacie jej wydania.

Uwzględnienie przez wojewódzki sąd administracyjny skargi na orzeczenie organu administracji jest dopuszczalne tylko w razie stwierdzenia w toku kontroli tego orzeczenia naruszeń prawa wymienionych w art.145 § 1 p.p.s.a.

W świetle przywołanego przepisu sąd administracyjny:

1) uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, jeżeli stwierdzi:

a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy,

b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego,

c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy;

2) stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach;

3) stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub w innych przepisach.

Naruszeń, które mogłyby stanowić podstawę do zastosowania w niniejszej sprawie środków o których mowa powyżej, Sąd nie stwierdził.

VII. Kontrola legalności zaskarżonej decyzji Ministra w oparciu o akta sprawy prowadzi do wniosku, że decyzja ta jest prawidłowa.

Ustalenie lokalizacji planowanej inwestycji nastąpiło zgodnie z przepisami prawa materialnego, tj. przepisami art. 5 ust.1 i ust. 2, art. 10 ust. 1 i ust. 2 w związku z art. 38 pkt 2 lit. g i art. 39 ust. 1 ustawy o terminalu oraz przepisami prawa procesowego.

W ocenianym postępowaniu administracyjnym Minister dochował obowiązków wynikających z art.7, 77 § 1, 80 i 107 § 3 k.p.a., tj. w wyczerpujący sposób wyjaśnił stan faktyczny sprawy, zebrał i rozpatrzył zgromadzony materiał dowodowy, a także uzasadnił faktyczne i prawne przesłanki wydania rozstrzygnięcia. Należy stwierdzić brak podstaw do uznania, że przy ocenie materiału dowodowego Minister przekroczył granice swobodnej oceny dowodów.

Co do zasady zarzuty skargi korespondują z zarzutami podniesionymi przez skarżących w odwołaniu od decyzji Wojewody. W ocenie Sądu w zaskarżonej decyzji Minister w wyczerpujący sposób kwestie te rozpatrzył, przekonująco wykazując, że postulowana przez skarżących korekta przebiegu części inwestycji nie jest możliwa.

Podkreślenia wymaga, że rozpatrując sprawę organ odwoławczy podjął czynności procesowe niezbędne do wyjaśnienia jej stanu faktycznego w zakresie dotyczącym zarzutów odwołania, tj. wystąpił do inwestora z wezwaniem o ustosunkowanie się do postulatów odwołania. Stanowisko inwestora w tej kwestii poddał organ ocenie.

Stanowisko organu, podzielające argumentację inwestora odnośnie braku możliwości skorygowania przedmiotu inwestycji z racji konieczności dochowania wymogów technicznych tej inwestycji, nie budzi w ocenie Sądu zastrzeżeń. Również nie budzą zastrzeżeń wyjaśnienia organu, dlaczego orzekanie w sprawie należało oprzeć wyłącznie na dotąd zgromadzonym materiale dowodowym, nie zachodziła natomiast konieczność przeprowadzenia innych dowodów wnioskowanych przez skarżących, tj. w szczególności przeprowadzenia dowodu z oględzin, czy też z przesłuchania stron.

Prawidłowo zatem wskazał organ, że dowód z przesłuchania stron może być przeprowadzony posiłkowo jedynie wówczas, gdy po wyczerpaniu środków dowodowych lub z powodu ich braku, pozostały niewyjaśnione fakty istotne dla rozstrzygnięcia sprawy. Z uwagi natomiast na to, że Minister nie kwestionował twierdzeń skarżących co do tego, iż na ich nieruchomości zlokalizowana jest infrastruktura nadziemna i podziemna, brak było potrzeby przeprowadzenia dowodu z oględzin nieruchomości oraz przesłuchania stron.

Na stronie 34 zaskarżonej decyzji Minister, mając na uwadze stanowisko inwestora wyjaśnił, że nie istnieje możliwość zmiany lokalizacji planowanej inwestycji na działce nr [...], .gdyż przebieg projektowanego gazociągu DN700 MOP 8,4 MPa determinują istniejące na działce nr [...] gazociągi gA500.

Planowana inwestycja jako inwestycja liniowa obejmująca swym zasięgiem teren województwa [...], wymaga przyjęcia rozwiązań minimalizujących konieczność zmiany kierunku trasy jej przebiegu. Na stronie 27 zaskarżonej decyzji wskazano, że ograniczenia techniczne związane z charakterem inwestycji powodują, iż niemożliwe jest dowolne kształtowanie przebiegu gazociągu poprzez gwałtowne zmiany jego kierunku.

Przekonujące jest stanowisko Ministra, opierające się w tym zakresie na wyjaśnieniach inwestora, złożonych w ramach ustosunkowania się do odwołania skarżących, że nie jest możliwe ominięcie nieruchomości skarżących ze względu na ww. uwarunkowania technologiczne oraz dążenie do zlokalizowania inwestycji w strefie już istniejących gazociągów. Planowany gazociąg będzie zajmował jedynie narożnik działki nr [...], a powierzchnia zajętości będzie wynosiła ok. 51 m2. W związku z tym, że planowany gazociąg wraz ze strefą kontrolowaną został zlokalizowany w strefie ochronnej istniejących gazociągów nie przewiduje się zmian w dotychczasowym użytkowaniu terenu. W związku z powyższym przeprowadzenie w toku postępowania zakończonego wydaniem zaskarżonej decyzji dowodu z oględzin nieruchomości nie było celowe. W ocenie inwestora proponowane przez skarżących przesunięcie planowanego gazociągu w kierunku działki o nr [...] jest technologicznie niemożliwe z uwagi na pobliskie usytuowanie obiektów budowlanych oraz przebiegających przez nią gazociągów. Zniszczenia, jakie wystąpią na skutek prowadzonej budowy gazociągu zostaną wypłacone odszkodowania na podstawie wyceny przeprowadzonej zgodnie z przepisami ustawy o gospodarce nieruchomościami.

Podkreślić ponadto należy, że przebieg gazociągu DN700 MOP 8,4 MPa został ustalony w trakcie prowadzonego postępowania w sprawie oceny oddziaływania na środowisko zakończonego wydaniem przez Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w W. decyzji z dnia [...] października 2010 r. o środowiskowych uwarunkowaniach.

Wobec powyższych faktów nie ma w niniejszej sprawie przesłanek pozwalających na stwierdzenie, że wydane decyzje rażąco naruszają prawo własności poprzez nadmierną ingerencję w prawo własności chronione przepisem art.140 kodeksu cywilnego.

Zarzuty dotyczące objęcia przewidzianą strefą robót betonowego boiska, skalnego ogrodu oraz rozbudowanej infrastruktury technicznej naziemnej i podziemnej były rozpatrzone w trakcie zakończonego postępowania odwoławczego (str.34 decyzji).

W ramach zaskarżenia decyzji Ministra skarżący wnieśli również skargę na niezaskarżalne w toku instancji administracyjnej postanowienie Ministra z dnia [...] stycznia 2012 r., wydane na podstawie art.135 k.p.a., odmawiające wstrzymania wykonania decyzji Wojewody. Trafnie uznał organ odwoławczy, że nie zachodzi uzasadniony przypadek obligujący organ do wstrzymania natychmiastowej wykonalności decyzji. W szczególności za taki przypadek nie można uznać konieczności rzetelnego rozpatrzenia zarzutów podniesionych w odwołaniu, gdyż w ocenie Ministra zostały one rzetelnie rozpatrzone.

Z powyższych względów Sąd orzekł jak w sentencji na postawie art.151 p.p.s.a.