Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt II SA/Gl 221/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2013-08-28 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6180 Wywłaszczenie nieruchomości i odszkodowanie, w tym wywłaszczenie gruntów pod autostradę
Hasła tematyczne: Nieruchomości
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 73
journal: Dz.U. 1998 nr 133 poz 872
law: Ustawa z dnia 13 października 1998 r. Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Iwona Bogucka, Sędziowie Sędzia WSA Elżbieta Kaznowska, Sędzia WSA Maria Taniewska-Banacka (spr.), Protokolant st. sekretarz sądowy Beata Bieroń, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 sierpnia 2013 r. sprawy ze skargi A.S. , K. S., L. J. i J. J. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie odszkodowania za nieruchomość zajętą pod drogę publiczną 1) uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta S. z dnia [...] r. nr [...], 2) orzeka, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku, 3) zasądza na rzecz skarżących solidarnie od Wojewody [...] kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Pismem z [...]r. K. S. i A. S. oraz J. J. i L. J. zwrócili się do Prezydenta Miasta S. - w trybie art. 73 ustawy z 13 października 1998 r. Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną (Dz. U. Nr 133, poz. 872 z późn.zm.) - o wypłacenie odszkodowania za nieruchomość wydzieloną pod drogę publiczną położoną w S. (obręb [...]), oznaczoną jako działka nr "1" o powierzchni [...] m2, stanowiącą własność gminy S. W treści pisma wskazano, iż żądanie to nastąpiło w związku z wnioskiem złożonym [...]r. w tożsamym zakresie.

W wyniku rozpatrzenia wniosku Prezydent Miasta S. wykonujący zadanie z zakresu administracji rządowej decyzją z [...]r. nr [...] orzekł o umorzeniu jako bezprzedmiotowego - w trybie art. 105 § 1 k.p.a. - postępowania dotyczącego ustalenia i wypłaty odszkodowania za ww. nieruchomość. W uzasadnieniu Prezydent stwierdził, iż przedmiotowy wniosek został złożony z uchybieniem przewidzianego dla tej czynności terminu.

Na skutek odwołania K. S. i A. S. oraz J. J. i L. J. Wojewoda [...] i, decyzją z [...]r. nr [...], uchylił decyzję organu I instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia. Uzasadniając swoje rozstrzygnięcie Wojewoda stwierdził naruszenie art. 10 k.p.a. oraz wskazał, iż przedmiotowy wniosek był nieprecyzyjny, a organ I instancji nie wezwał do jego skonkretyzowania.

Po ponownym rozpatrzeniu sprawy Prezydent Miasta S. decyzją z [...]r. nr [...] powtórnie orzekł o umorzeniu postępowania dotyczącego ustalenia i wypłaty odszkodowania za nieruchomość wydzieloną pod drogę publiczną położoną w S. (obręb [...]), oznaczoną jako działka nr "1" o powierzchni [...] m2, stanowiącą własność gminy S.. Wniosek w przedmiotowej sprawie został bowiem złożony dopiero w dniu [...]r., a zatem po ustawowym terminie wnoszenia roszczeń o ustalenie odszkodowania.

W uzasadnieniu organ I instancji wskazał, iż zrealizowano zalecenia organu II instancji. Stwierdził, iż mimo sprecyzowania przez wnioskodawców ich wniosku poprzez wskazanie, że ich żądanie dotyczy również przedmiotowej nieruchomości roszczenie K. S. i A. S. oraz J. J. i L. J. zawarte w piśmie z [...]r. nie może być uznane za kontynuację wniosku z [...]r. Wprawdzie bowiem pismem z dnia [...]r. wnioskodawcy wyjaśnili, iż wnioski z dnia [...]r. i [...]r. dotyczyły nieruchomości zapisanych w księgach wieczystych [...] i [...], a zatem odszkodowanie dotyczyło wszystkich wchodzących w skład nieruchomości działek, w tym działki nr "1", "3" oraz "2" to jednak organ ustalił, iż pismem z dnia [...]r. strony wystąpiły jedynie o odszkodowanie z tytułu zajętych pod drogę działek nr "1" i "2". Także pismem z dnia [...]r. ponownie wystąpiły o wypłatę odszkodowania za "działki nr "2" i "4"".

W wyniku złożonych pism sprawa o ustalenie odszkodowania za działkę ozn. nr "4" została zarejestrowana pod nr [...], a sprawa o ustalenie odszkodowania za działkę ozn. nr "2" pod nr [...]. Wojewoda [...] realizując wniosek J. i L. J. oraz K. i A. S. z dnia [...]r. wydał dwie decyzje. Decyzją Nr [...] z dnia [...]r., Wojewoda orzekł o przejęciu na własność Gminy S. z mocy prawa działki usytuowanej w S. -[...], ozn. nr "5" o pow. [...] m2 wydzielonej z działki ozn. nr "2" zajętej pod drogę publiczną ul. [...]. W wyniku czego decyzją z dnia [...]r. nr [...] Prezydent Miasta S. wykonujący zadania zakresu administracji rządowej ustalił odszkodowanie za ww. działkę. Następnie decyzją Nr [...] z dnia [...]r., Wojewoda orzekł o przejęciu na własność Gminy S. z mocy prawa działki usytuowanej w S. - [...], ozn. nr "5" o pow. [...] m2 wydzielonej z działki ozn. nr "4" zajętej pod drogę publiczną ul. [...]. Decyzją z dnia [...]r. nr [...] Prezydent Miasta S. wykonujący zadania z zakresu administracji rządowej ustalił odszkodowanie za ww. działkę.

Z przedstawionych faktów jasno wynika, iż roszczenia stron zawarte we wnioskach z dnia [...]r. i [...]r. zostały zaspokojone zakończonymi ostatecznie postępowaniami.

Natomiast ustalenie odszkodowania za działkę ozn. nr "1" o pow. [...] m2 wydzieloną z działki ozn. nr "3" nie jest możliwe, gdyż działka "3" powstała z podziału działki "6", a nie z podziału działki ozn. nr "4", a wniosek został złożony po ustawowym terminie tj. po 31 grudnia 2005 r. Organ I instancji podkreślił, że działka ozn. nr "7" uległa podziałowi między innymi na działki "6" i "4"

- działka "4" uległa podziałowi między innymi na działkę "5"

- działka "6" uległa podziałowi, między innymi na działkę "3", zgodnie z decyzją Prezydenta Miasta S. z dnia [...]r. Nr [...], w wyniku czego w [...] roku w księdze wieczystej [...] nie było już działki ozn. nr "6" lecz "3".

W odwołaniu od decyzji pierwszoinstancyjnej K. S. i A. S. oraz J. J. i L. J. zarzucili jej naruszenie art. 7, 9 i 105 § 1 k.p.a. oraz art. 73 ust. 1 i 4 ustawy z dnia 13 października 1998 r. -Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną poprzez błędne ustalenie stanu faktycznego w sprawie, polegające na nieprawidłowym ustaleniu zakresu żądania strony i terminu wniesienia wniosku o odszkodowanie z tytułu nabycia przez Gminę S. własności nieruchomości zajętej pod drogę publiczną oznaczoną jako działka "1", a także błędne oznaczenie tej działki w sentencji decyzji jako "3", a nadto nieuprawnione przyjęcie bezprzedmiotowości postępowania. W uzasadnieniu wskazali, że organ błędnie przyjmuje, iż wniosek o odszkodowanie został złożony po terminie gdyż pismo z dnia [...]r. odnosiło się bezpośrednio do wniosku z dnia [...]r. i dotyczyło nieruchomości sprzed podziału (a nie działek - organ zamiennie i bez rozróżnienia posługuje się pojęciem "nieruchomość" i "działka"). Działki "4" i "3" stanowią jedną nieruchomość i objęte są jedną księgą wieczystą [...]. Zgodnie zaś z art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. z mocy prawa własnością Skarbu Państwa lub właściwych jednostek samorządu terytorialnego z dniem 1 stycznia 1999 r. stają się nieruchomości, a nie poszczególne działki gruntu, pozostające w dniu 31 grudnia 1998 r. we władaniu Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego, nie stanowiące ich własności, a zajęte pod drogi publiczne, za odszkodowaniem. Zgodnie z tym artykułem organ administracji poprzez błędną interpretację pojęcia nieruchomości przyjął, iż jest ono równoznaczne z pojęciem działki. Taka interpretacja organu nie może się ostać, gdyż jest ona sprzeczna z definicją nieruchomości zawartą w art. 46 § 1 k.c. Wnioskodawcy mieli obowiązek wskazania nieruchomości, co też uczynili w ustawowym terminie. Wnioskodawcy nie mieli obowiązku wskazywania poszczególnych działek, ani ich granic, gdyż ustalenie powyższego było obowiązkiem organu. Nadto art. 105 k.p.a. nie może stanowić podstawy rozstrzygnięcia. Jeśli celem organu jest negatywne załatwienie sprawy winien on wydać decyzję odmawiającą wypłaty odszkodowania, a nie umarzającą postępowania jako bezprzedmiotowe.

Decyzją z dnia [...]r. nr [...] Wojewoda [...] utrzymał zaskarżone doń rozstrzygnięcie w mocy. W uzasadnieniu zrelacjonował przebieg i ustalenia dotychczasowego postępowania administracyjnego, a następnie stwierdził, iż zasadnicze znaczenie w niniejszej sprawie ma kwestia, czy pismo K. S. i A. S. oraz J. J. i L. J. z [...]r. jest kontynuacją ich wniosku z [...]r. i czy dotyczył on również działki nr "1". Zdaniem Wojewody z treści wniosku z [...]r. jednoznacznie wynika, iż skarżący zwrócili się o ustalenie i wypłatę odszkodowania tylko za nieruchomości oznaczone jako działki nr "4" - dla której prowadzona była księga wieczysta nr [...]- oraz nr "2" - dla której prowadzona była księga wieczysta nr [...]. Wniosek ten został jednak rozszerzony pismem skarżących z [...]r., skierowanym do Prezydenta Miasta S., zgodnie z którym żądanie ww. odszkodowania za nieruchomość wydzieloną pod drogę zawarte we wniosku z [...]r. ma również dotyczyć działki nr "3" - dla której prowadzona była księga wieczysta nr [...]. Fakt ten został całkowicie pominięty przez organ I instancji w zaskarżonej decyzji. Do chwili rozszerzenia wniosku nie zostało jeszcze ustalone odszkodowanie za działki nr "4" i nr "2", które nastąpiło odpowiednio decyzjami Prezydenta Miasta S. wykonującego zadanie z zakresu administracji rządowej z [...]r. znak [...] i [...]r. znaw W ocenie Wojewody pierwotny wniosek z [...]r. nie dotyczył odszkodowania ani za działkę nr "6", ani nr "3", a żądanie w nim zawarte zostało określone w sposób jasny, precyzyjny i jednoznaczny, zatem nie wymagało dodatkowego sprecyzowania. Tym samym organ I instancji nie miał obowiązku podejmowania działań w celu wyjaśnienia zakresu ww. wniosku - co sugerują skarżący w swoim odwołaniu. Ponadto nie można podzielić stanowiska skarżących, że to na organie spoczywał obowiązek wyjaśnienia jakich konkretnie działek ma dotyczyć wniosek. Zgodnie z doktryną oraz orzecznictwem sądów administracyjnych o tym, jaki charakter i zakres ma mieć ostateczne żądanie decyduje strona, choć w razie wątpliwości w tym zakresie obowiązkiem organu administracji publicznej jest przekazanie stronie informacji o jej sytuacji procesowej, przysługujących jej środkach prawnych oraz uwarunkowaniach ich złożenia, aby strona nie poniosła szkody z powodu nieznajomości prawa. Jednakże obowiązek ten dotyczy jedynie wniosków, które zredagowane zostały w sposób niezręczny, niezrozumiały i niepozwalający na ustalenie rzeczywistej woli strony. Obowiązek ten nie może być rozciągany jednak na wszystkie pisma stron, a więc także na te, które są w swej treści jasne i zrozumiałe.

Zgromadzony w sprawie materiał dowodowy potwierdza, zdaniem Wojewody [...], że wniosek z [...]r. został pismem z [...]r., rozszerzony o ustalenie odszkodowania za działkę nr "8" (z której powstała działka nr "1" będąca przedmiotem niniejszego postępowania), Tym samym skoro rozszerzenie wniosku z [...]r. nastąpiło po terminie przewidzianym w cytowanym art. 73 do jego złożenia, tj. po 31 grudnia 2005 r., to w ocenie organu nadzoru roszczenie o ustalenie i wypłatę odszkodowania za nieruchomość oznaczoną jako działka nr "1" wygasło. Oznacza to, że postępowanie jest bezprzedmiotowe, a bezprzedmiotowość postępowania stanowi przesłankę do jego umorzenia na podstawie art. 105 § 1 Kpa - co uczynił organ I instancji. Odnosząc się natomiast do pozostałych zarzutów zawartych w odwołaniu Wojewoda wskazał, iż co prawda organ I instancji pominął niektóre istotne fakty w niniejszej sprawie, a inne błędnie ocenił, naruszając tym samym art. 7 i art. 9 k.p.a., jednak uchybienia te pozostają bez wpływu na rozstrzygnięcie zaskarżonej decyzji.

Pismem z dnia 29 stycznia 2013 r. K. S. i A. S. oraz J. J. i L. J. wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach skargę domagając się uchylenia zarówno decyzji zaskarżonej, jak i poprzedzającej ją decyzji pierwszoinstancyjnej. Zaskarżonej decyzji zarzucono naruszenie:

art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 k.p.a. poprzez nieprawidłowe ustalenie stanu faktycznego co do treści żądania strony,

art. 9 k.p.a. poprzez usankcjonowanie nieinformowania strony przez organ I instancji w toku postępowania o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie jej praw, jak również braku czuwania nad tym, aby strony nie poniosły szkody z powodu nieznajomości prawa,

art. 10 § 1 k.p.a. w zw. z art. 140 k.p.a. poprzez uniemożliwienie stronie wypowiedzenia się co do zebranego materiału dowodowego i swoich żądań przed wydaniem zaskarżonej decyzji,

art. 11 k.p.a. poprzez brak wyjaśnienia przesłanek podjętej decyzji w zakresie zarzutów podnoszonych przez stronę w odwołaniu, w szczególności całkowity brak odniesienia się organu do kwestii rozróżnienia pojęcia "działki" a "nieruchomości", co stanowiło istotę odwołania, a ponadto niewskazanie, na czym polega stwierdzone przez organ II instancji naruszenie przepisów art. 7 i art. 9 k.p.a. przez organ I instancji, pominięcie faktów i błędne ich ustalenie,

art. 105 k.p.a. poprzez niezasadne utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji w oparciu o bezprzedmiotowość postępowania, która nie ma miejsca w sprawie,

art. 73 ust. 1 i 4 ustawy z dnia 13 października 1998 r. - Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną poprzez błędne ustalenie stanu faktycznego w sprawie, polegające na nieprawidłowym ustaleniu zakresu żądania strony i terminu wniesienia wniosku o odszkodowanie z tytułu nabycia przez Gminę S. własności nieruchomości zajętej pod drogę publiczną oznaczoną jako działka "1", a także błędne oznaczenie tej działki w sentencji decyzji jako "3".

W uzasadnieniu skarżący podnieśli, iż nie można podzielić zapatrywania Wojewody, że pismem z dnia [...]r. strony rozszerzyły żądanie o działkę "3". Pismo to zostało wniesione przed wydaniem jakiejkolwiek decyzji ustalającej odszkodowanie co do pozostałych działek, wymienionych we wniosku z dnia [...]r. Intencją strony, jasno wyrażoną w piśmie z dnia [...]r., było zatem doprecyzowanie pierwotnego wniosku, a nie jego rozszerzenie. W dalszej części skarżący przytoczyli swe wywody sformułowane w odwołaniu od decyzji pierwszoinstancyjnej. Podkreślili, że mieli obowiązek wskazania nieruchomości, co też uczynili w ustawowym terminie, tj. we wniosku z dnia [...]r., poprzez wskazanie nieruchomości objętej księgą wieczystą [...], dołączając nawet jej odpis do tegoż wniosku. Wnioskodawcy nie mieli obowiązku wskazywania poszczególnych działek, ani ich granic, gdyż ustalenie powyższego było obowiązkiem organu. Przywołując stosowne orzecznictwo zaakcentowali, iż trudno przyjąć, iż wnioskodawcy wskazując jedną z działek z tejże nieruchomości (działkę "4"), zamiast dwóch ("4" i "3"), sami zadziałali na swoją niekorzyść, ograniczając w sposób absolutny zakres swego żądania wyłączenie do działki "4". Zanim jeszcze organ I instancji wydał jakąkolwiek decyzję w sprawie, wnioskodawcy po ustaleniu faktu, iż droga faktycznie przebiega również po działce oznaczonej geodezyjnie jako "3", niezwłocznie pismem z dnia [...]r. doprecyzowali swój wniosek z dnia [...] r., odnośnie zakresu nieruchomości objętej księgą wieczystą [...], który winien być przedmiotem sprawy. Decyzją Wojewody [...] z dnia [...]r. [...] organ I instancji został zobowiązany do wezwania wnioskodawców do wskazania, których nieruchomości dotyczy wniosek z dnia [...]r. Organ I instancji rozpatrując sprawę ponownie uzyskał wyjaśnienia stron w powyższym zakresie pismem z dnia [...]r. oraz w toku rozprawy administracyjnej w dniu [...]r. Zarówno organ I instancji, jak i II instancji, w ogóle tychże wyjaśnień i argumentów wnioskodawców nie przyjął do wiadomości, a nadto organ I instancji w zaskarżonej decyzji w ogóle się do nich nie odniósł, czym naruszył m.in. art. 11 k.p.a. Organ II instancji nie wyjaśnił też, na czym polega stwierdzone naruszenie przepisów art. 7 i art. 9 k.p.a. przez organ I instancji, pominięcie faktów i błędne ich ustalenie, ograniczając się jedynie do lapidarnego określenia, iż uchybienia te pozostały bez wpływu na rozstrzygnięcie. Takie podejście organu uniemożliwia zrozumienie decyzji i przesłanek, jakimi kierował się organ ją wydający.

Skarga została wniesiona w terminie.

W odpowiedzi na skargę organ II instancji wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

W myśl art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez m.in. kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym zgodnie z § 2 tegoż artykułu kontrola, o której mowa, jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd rozpoznaje sprawę rozstrzygniętą w zaskarżonej decyzji ostatecznej bądź w postanowieniu z punktu widzenia legalności, tj. zgodności z prawem całego toku postępowania administracyjnego i prawidłowości zastosowania przepisów prawa materialnego. Nadto zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. 2012, poz. 270 z późn. zm. zwanej dalej: p.p.s.a.) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz wskazaną podstawą prawną.

Przeprowadzone w określonych wyżej ramach badanie zgodności z prawem zaskarżonej decyzji, a także poprzedzającej ją decyzji pierwszoinstancyjnej wykazało, że są one dotknięte uchybieniami uzasadniającymi ich wzruszenie. Zdaniem tut. Sądu oba rozstrzygnięcia wydane zostały bowiem z naruszeniem art. 73 ust. 4 ustawy z dnia 13 października 1998 r. - Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną i art. 105 k.p.a.

Wskazać zatem w tym miejscu należy, że z mocy art. 73 ust. 1 i 4 przywołanej ustawy w brzmieniu obowiązującym od dnia 15 maja 2001 r., nieruchomości pozostające w dniu 31 grudnia 1998 r. we władaniu Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego, nie stanowiące ich własności, a zajęte pod drogi publiczne, z dniem 1 stycznia 1999 r. stały się z mocy prawa własnością Skarbu Państwa lub właściwych jednostek samorządu terytorialnego za odszkodowaniem. Odszkodowanie, o którym mowa, winno być ustalane i wypłacane na wniosek właściciela nieruchomości złożony w okresie od dnia 1 stycznia 2001 r. do dnia 31 grudnia 2005 r. Stosownie bowiem do art. 73 ust. 4 zd. 2 cytowanej ustawy po upływie tego okresu roszczenie wygasa.

Zdaniem orzekających w sprawie organów ten właśnie ustęp przywołanej normy przesądza, iż odszkodowanie z tytułu przejęcia pod drogę działki nr "1" nie może zostać skarżącym przyznane, a postępowanie w tej mierze prowadzone winno podlegać umorzeniu. Jak bowiem wskazuje Wojewoda [...] strony złożyły wniosek o odszkodowanie dopiero w [...] r., a więc po upływie przewidzianego w art. 73 ust. 4 zd. 1 cytowanej ustawy okresu. Tym samym stosownie do art. 73 ust. 4 zd. 2 ustawy ich roszczenie wygasło.

Zdaniem Sądu rzeczywiste okoliczności sprawy jawią się jednak odmiennie. Jak bowiem wynika z przedłożonych Sądowi akt sprawy wnioskodawcy zwracali się do organu I instancji w przedmiocie odszkodowania za przejęte pod drogę publiczną (ul. [...] w S.) tereny czterokrotnie. W pierwszym piśmie, z dnia [...]r. wskazali, iż jako właściciele nieruchomości przy ul. [...] – działki nr "4" i "2" domagają się odszkodowania i uregulowania stanu prawnego ww. działek przejętych cyt. "pod pas drogowy". W drugim piśmie z dnia [...]r. wnioskodawcy zwrócili się o odszkodowanie wskazując, iż chodzi o działki przejęte pod ul. [...], podali także numer księgi wieczystej nieruchomości. Powtórnie wskazali, iż numery przejętych działek to "2" i "4". W trzecim piśmie z dnia [...]r. wskazali, iż ich żądanie dotyczyło wszystkich przejętych pod drogę działek wchodzących w skład wskazanej przez nich w [...] r. Księgi Wieczystej, w tym także działki "1", która w wyniku przekształceń została wyodrębniona z działki "6", nie zaś z wskazanej uprzednio działki nr "4". Wreszcie w czwartym piśmie z [...]r. zwrócili się do organu o wypłacenie odszkodowania za nieruchomość wydzieloną pod drogę publiczną oznaczoną jako działka nr "1" o powierzchni [...] m2. W treści pisma wskazano, iż żądanie to nastąpiło w związku z wnioskiem złożonym [...]r. w tożsamym zakresie.

Podstawowa kontrowersja pomiędzy organami o skarżącymi dotyczy wątpliwości czy wnioski złożone w ustawowym terminie, z [...] i [...] r. obejmowały także niewskazaną w nich działkę nr "1" i tym samym pismo z [...] r. stanowiło jedynie swoiste doprecyzowanie wniosku (jak twierdzą skarżący) czy też jego rozszerzenie o nowe żądanie (jak wywodzi Wojewoda [...]).

Podkreślić zatem w tym momencie należy, że w odróżnieniu od lakonicznego wniosku z [...] r. wniosek stron z [...] r. wskazywał już nie tylko, iż należące do skarżących działki zostały przejęte pod drogę i podawał jej nazwę – ul. [...], ale podawał także numery Księgi Wieczystej ([...]) prowadzonej dla nieruchomości składającej się z szeregu działek, ulegających w zakresie swej numeracji kolejnym transformacjom. Wskazując numery działek skarżący podali jednak nie wszystkie objęte ww. księgą działki przejęte pod drogę, pomijając działkę o obecnej numeracji "1" wyodrębnioną z działki "6", którego to numeru nie wskazali. Wbrew sformułowanemu w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji twierdzeniu Wojewody [...] o jasności i jednoznaczności wniosku pismo to zawierało zatem oczywistą wewnętrzna sprzeczność. Poprawnie podawało bowiem fakt zajęcia działek pod drogę i wskazywało nazwę ulicy oraz prawidłowo wskazywało numerację Księgi Wieczystej. W części podającej numerację konkretnych działek wskazywało natomiast nie wszystkie lecz tylko część numerów działek przejętych pod drogę. Trudno zaś domniemywać, iż intencją stron było uzyskanie odszkodowania tylko za część przejętych pod ul. [...] działek i swoiste "darowanie" Gminie działki nr "1". Zaakcentować nadto należy, że żadna norma prawna nie wymaga od byłych właścicieli zajętych pod drogę nieruchomości formułowania wniosku w odpowiedni sposób, w tym zwłaszcza określania działek przejętych pod drogę za pomocą wskazania ich numerów. Skoro zatem do organu wpłynął wniosek zawierający wewnętrzne sprzeczności, błędnie wskazujący numery działek (co do których organ I instancji miał niewątpliwie świadomość, że nie stanowią wszystkich działek przejętych pod drogę, wchodzących w skład objętej tą samą księgą nieruchomości) to winien był wezwać strony do ewentualnego uszczegółowienia bądź skorygowania żądania. Przypomnieć w tym miejscu wypada, że w myśl art. 63 § 2 k.p.a. każde podanie powinno zawierać co najmniej wskazanie osoby, od której pochodzi, jej adres i żądanie oraz czynić zadość innym wymaganiom ustalonym w przepisach szczególnych. Wymaganie w postaci zawarcia w podaniu żądania wiąże się z wyznaczeniem przedmiotu postępowania, a określenie żądania bądź jego sprecyzowanie należą zawsze do wnoszącego podanie. W konsekwencji w przypadkach, gdy treść żądania budzi wątpliwości, organ administracji publicznej nie jest uprawniony do precyzowania treści żądania, bowiem mogłoby to prowadzić do niedopuszczalnej zmiany kwalifikacji prawnej żądania, wbrew intencjom osoby wnoszącej podanie. O tym, jaki charakter ma mieć pismo wniesione przez stronę w postępowaniu administracyjnym decyduje bowiem ostatecznie strona, a nie organ administracyjny, do którego strona pismo to skierowała. W razie wątpliwości, organ administracyjny mając na względzie postanowienia art. 7-9 k.p.a. winien zapytać stronę o wyrażenie swego stanowiska tak aby wyjaśnić rzeczywistą wolę strony – por. wyrok NSA z dnia 23 kwietnia 1993 r., SA/Kr 2342/92 (niepublikowany).

W konsekwencji jeśli organ, do którego złożono podanie miał wątpliwości co do treści wniosku, a w niniejszej sprawie zdaniem Sądu wątpliwości takie, z uwagi na wewnętrzne sprzeczności wniosku i posiadaną wiedzę o rzeczywistych numerach działek przejętych pod drogę, winien był powziąć, to zobligowany był wezwać strony do stosownych wyjaśnień, jednocześnie informując o treści odnośnych norm regulujących kwestie uprawnień byłych właścicieli przejętych działek (art. 9 k.p.a.). Organy orzekające w sprawie nie uczyniły tego jednak, samodzielnie wyjaśniając sprzeczności zawarte w piśmie stron z [...] r. i przesądzając, że intencją stron było uzyskanie odszkodowania nie za wszystkie działki przejęte pod drogę objęte tą samą wskazaną przez wnioskodawców księgą wieczystą, a jedynie za te, które w postaci oznaczeń numerycznych zostały przez nie wyliczone. Tym samym błąd w wyliczeniu przejętych działek wyjaśniły na niekorzyść stron wbrew cytowanym wyżej normom k.p.a.

W następstwie obydwa organy rozpoznały wniosek o odszkodowanie za przejęte pod drogę działki, wadliwie za wniosek ten w odniesieniu do działki "1" uznając nie pismo z [...] r. lecz jedno z kolejnych pism w sprawie, wystosowanych dopiero po upływie ustawowego terminu. W konsekwencji postępowanie w przedmiocie odszkodowania umorzono błędnie uznając, że pismo z [...] r. stanowiło rozszerzenie poprzednich żądań, a tym samym pierwszy wniosek o odszkodowanie za przejętą pod drogę działkę nr "1".

W konsekwencji zarówno decyzja zaskarżona, jak i poprzedzająca ją decyzja pierwszoinstancyjną musiały zostać wyeliminowane z obrotu prawnego jak naruszające art. 73 ust. 4 przywołanej wyżej ustawy wskutek błędnego uznania, iż wniosek w sprawie został złożony z przekroczeniem wskazanego w przepisie tym terminu i w efekcie wadliwego, z naruszeniem art. 105 k.p.a., umorzenia postępowania administracyjnego.

Ponownie rozpoznając sprawę organ uwzględni wyrażoną powyżej ocenę i rozpozna obejmujący sprawę działki o wskazanym wyżej numerze wniosek skarżących z [...] r. podejmując rozstrzygnięcie (bądź rozstrzygnięcia) stosowne do okoliczności faktycznych sprawy.

W świetle przedstawionych wyżej wywodów należało uwzględnić skargę i na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) p.p.s.a. orzec jak w sentencji. Nadto w myśl art. 152 cytowanej ustawy określono, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości. O kosztach obejmujących wpis od skargi w kwocie 200,00 zł orzeczono na wniosek strony skarżącej na podstawie art. 200, 205 i 209 p.p.s.a.