Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt III SA/Po 757/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2017-01-25 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6042 Gry losowe i zakłady wzajemne
Hasła tematyczne: Gry losowe
Skarżony organ: Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2016 poz 718
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity
article: art. 89 ust. 1 pkt 2, art. 89 ust. 2 pkt 2
journal: Dz.U. 2015 poz 612
law: Ustawa z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych - tekst jednolity.

SENTENCJA

Dnia 25 stycznia 2017 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marek Sachajko Sędziowie NSA Maria Lorych-Olszanowska (spr.) WSA Szymon Widłak Protokolant: st. sekr. sąd. Anna Zys-Ruszkowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu [...] stycznia 2017 roku przy udziale sprawy ze skargi J. S. na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] maja 2016r. nr [...] w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej z tytułu urządzania gier na automatach poza kasynem gry oddala skargę


UZASADNIENIE

Dyrektor Izby Celnej decyzją z dnia [...] maja 2016 r., nr [...], po rozpatrzeniu odwołania J. S. (dalej: "strona") od decyzji Naczelnika Urzędu Celnego w L. z dnia [...] grudnia 2015 r., nr [...], w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej z tytułu urządzania gier na automacie, utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.

Powyższe rozstrzygnięcie zapadło w następującym stanie faktycznym.

W dniu [...] maja 2015 r. w toku czynności kontrolnych funkcjonariusze celni Urzędu Celnego w L. ustalili, że w [...] przy ul. [...] w miejscowości [...], w którym działalność gospodarczą prowadzi R. S., znajduje się podłączone do sieci i gotowe do gry urządzenie elektroniczne o nazwie HOT FUN nr [...], przypominające swoim wyglądem automat do gier, na którym urządza się gry na automatach w rozumieniu ustawy z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych. W drodze eksperymentu funkcjonariusze celni potwierdzili, że gry oferowane na tym urządzeniu są grami na automatach w rozumieniu powyższej ustawy urządzanymi z naruszeniem jej przepisów.

Z umowy najmu powierzchni użytkowej nr [...] zawartej [...] lutego 2015 r. w R. ze spółką [...] Sp. z o.o. z siedzibą we W. wynika, że wynajęto tej spółce powierzchnię użytkową lokalu w celu zainstalowania tam automatów do gier losowych w rozumieniu art. 2 ust. 3-5 ustawy o grach hazardowych w zamian za miesięczny czynsz w wysokości [...] zł od zainstalowanego urządzenia. Przesłuchany w charakterze świadka J. S. zeznał, że pomaga żonie R. S. w prowadzeniu działalności w przedmiotowym lokalu. W dniu [...] lutego 2015 r. w [...] przy ul. [...] w R. pojawił się przedstawiciel spółki [...], który zaproponował wstawienie automatu do gry. W tym samym dniu strona podpisała umowę i automat został wstawiony do lokalu. Końcowo wyjaśnił, że tylko włącza i wyłącza urządzenie, pozostałe czynności wykonuje przedstawicielka urządzenia.

Naczelnik Urzędu Celnego w L. postanowieniem z dnia [...] listopada 2015 r. wszczął z urzędu postępowanie wobec J. S. w zakresie wymierzenia kary pieniężnej z tytułu urządzania gier na automacie o nazwie HOT FUN nr [...], poza kasynem gry, a następnie – po przeprowadzeniu postępowania – decyzją z dnia [...] grudnia 2015 r. wymierzył stronie z tego tytułu karę pieniężną w wysokości [...] zł.

W odwołaniu od decyzji pierwszoinstancyjnej, wnosząc o jej uchylenie i umorzenie postępowania w sprawie, strona zarzuciła naruszenie: 1) art. 210 § 1 pkt 2 i pkt 6 w zw. z art. 247 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej, przez skierowanie decyzji do J. S., pomimo iż podmiot ten nie powinien być traktowany jako strona postępowania, gdyż: a) nie dysponował lokalem, w którym eksploatowany był automat do gier HOT FUN nr [...] – lokal ten pozostał w dyspozycji jego żony R. S., b) nie prowadził w tym lokalu działalności gospodarczej, która prowadziła tam R. S., c) nie zawarł umowy najmu powierzchni powyższego lokalu pod automat do gier, zaś osobą podpisaną na umowie jest żona odwołującego R. S., 2) art. 89 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych, przez jego zastosowanie podczas, gdy powołany przepis – wespół z zakazem z art. 14 ust. 1 ustawy – współtworzy regulacje techniczną w rozumieniu dyrektywy nr 98/34/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 2 czerwca 1998 r. ustanawiającej procedurę udzielania informacji w dziedzinie norm i przepisów technicznych oraz zasad dotyczących usług społeczeństwa informacyjnego, a w konsekwencji w braku notyfikacji projektu ustawy Komisji Europejskiej nie może być stosowany, 3) art. 89 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 pkt 2 ustawy o grach hazardowych, przez błędną wykładnię pojęcia "urządzającego gry", jako obejmującego również podmiot, którego czynności sprowadzały się wyłącznie do wynajęcia powierzchni lokalu podmiotowi eksploatującemu automaty do gier, bez dokonywania żadnych innych czynności, a tym samym niezasadne objęcie takiego podmiotu zakresem normy z art. 89 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 pkt 2 w zw. z art. 14 ust. 1 ustawy i przyjęcie dopuszczalności nałożenia kary za "urządzanie gier poza kasynem gry" – niezależnie od błędnego ustalenia strony postępowania.

Dyrektor Izby Celnej, utrzymując w mocy decyzję organu I instancji, wskazał, że do odwołującego, jako podmiotu nielegitymującego się odpowiednim zezwoleniem, znajduje zastosowanie kara z art. 89 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 pkt 2 ustawy o grach hazardowych, której celem jest prewencja oraz restytucja niepobranych należności, jako że prowadzenie działalności hazardowej sprzecznie z przepisami tej ustawy powoduje znaczne zmniejszenie wpływów do budżetu państwa z tytułu nieuiszczonych podatków od gier na automatach.

Odwołujący, jak zauważył organ Izby Celnej, w ogóle nie kwestionuje losowego charakteru gier urządzanych na spornym automacie. Niemniej jednak organ odwoławczy wskazał, że podziela stanowisko, iż gry urządzana na przedmiotowym automacie były grami na automacie w rozumieniu ustawy o grach hazardowych i ich urządzanie odbywało się z naruszeniem jej przepisów. Funkcjonariusze celni podczas przeprowadzonej w dniu [...] maja 2015 r. kontroli ustalili, że gra na automacie o nazwie HOT FUN nr [...] umożliwia zdobywanie punktów, a wygrana zależy od odpowiedniego układu symboli na obracających się bębnach. Aby uruchomić grę niezbędne jest zasilenia tego elektronicznego urządzenia środkami pieniężnymi zamienianymi na punkty kredytowe, które można wykorzystać w grze. Funkcjonariusze przeprowadzili na rzeczonym automacie kilka gier z wykorzystaniem symulatora gier bębnowych w wyniku czego ustalili, że zadanie grającego polega jedynie na zasileniu urządzenia środkami pieniężnymi, wybraniu odpowiedniej stawki oraz naciśnięciu stosownego przycisku, co powoduje uruchomienie wirtualnych bębnów z symbolami. Grający nie miał możliwości wpływu na wynik końcowy gry, bowiem bębny obracały się z góry na dół, po chwili zatrzymywały się samoczynnie bez żadnego udziału grającego, po kolei od lewej do prawej. Istniała co prawda możliwość ręcznego zatrzymania bębnów, jednakże w takim przypadku bębny zatrzymywały się po upływie ok. 0,5 sekundy od ponownego naciśnięcia przycisku START, co potwierdziło w ocenie organu II instancji brak wpływu na końcowy układ symboli na bębnach. Organ odwoławczy wskazał także, że przedmiotowy automat umożliwiał uzyskanie wygranych rzeczowych, polegających na przedłużeniu gry bez konieczności wpłaty stawki za udział bądź rozpoczęciu nowej gry przez wykorzystanie wygranej uzyskanej w grze poprzedniej, a także wygranych pieniężnych.

Organ Izby Celnej nie zgodził się w dalszej kolejności ze stanowiskiem odwołującego, jakoby miał być on błędnie uznany za stronę postępowania. Urządzającego gry, zdaniem tego organu, nie należy utożsamiać wyłącznie z właścicielem automatu. Urządzanie gier na automatach to nie tylko udostępnianie swoich urządzeń, lecz także umożliwianie grającym korzystanie z nich nawet, jeżeli stanowią one cudzą własność. Gdyby odwołujący nie zgodził się na wprowadzenie automatu do lokalu i tym samym udostępnienie gier na nim urządzanych dla klientów lokalu, to nie byłoby mowy o jakimkolwiek urządzaniu gier na tym automacie.

O tym, że odwołującego należy uznać za urządzającego gry na przedmiotowym automacie świadczą także, zdaniem organu celnego, poszczególne postanowienia umowy najmu powierzchni użytkowej nr [...] zawartej dnia [...] lutego 2015 r. w R. , którą – jak zeznał odwołujący – sam podpisał. Odwołujący zobowiązał się w trakcie trwania tej umowy do zapewnienia poboru w lokalu energii elektrycznej na potrzeby zainstalowanego urządzenia, zapewnienia swobodnego dostępu do zainstalowanego urządzenia w godzinach otwarcia lokalu oraz nieudostępnienia powierzchni lokalu innym podmiotom świadczącym gry na automatach, chyba, że taki podmiot zostanie wskazany przez spółkę [...]. Odwołujący udostępnił spółce [...] 2 m2 lokalu w celu zainstalowania przez spółkę urządzeń rozrywkowych, w tym automatów do gier i gier losowych. Co istotne, w art. 3 ust. 3 umowy zaznaczone zostało, że w miesiącach, w których spółka będzie eksploatować automaty wynajmujący będzie otrzymywał od niej czynsz na zasadach określonych w art. 5 umowy. Z kolei z art. 5 wynikało, że czynsz ten będzie wynosił [...] zł.

Powyższe, w ocenie organu Izby Celnej, wskazuje jednoznacznie na to, że odwołujący nie wynajmował jedynie powierzchni lokalu pod przedmiotowy automat. W świetle zapisów art. 3 ust. 3 i art. 5 umowy uznać można, że kwota za wynajem powierzchni lokalu była tak naprawdę kwotą bezpośrednio związaną z eksploatacją automatu do gier, jako że czynsz płacony był tylko za miesiące, w których automat był eksploatowany, zaś jego wysokość stanowiła stałą miesięczną kwotę. Odwołujący czerpał zatem zysk nie z najmu powierzchni lokalu ale z tego tytułu, że był tam eksploatowany automat do gry.

Organ II instancji nie podzielił także argumentacji odwołującego, co do niedopuszczalności stosowania art. 89 ust. 1 pkt 2 ustawy o grach hazardowych z uwagi na brak jego notyfikacji.

W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz utrzymanej nią w mocy decyzji organu I instancji podnosząc zarzut naruszenia:

1) art. 89 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 pkt 2 ustawy o grach hazardowych, przez błędną wykładnię pojęcia "urządzającego gry" jako obejmującego również podmiot, którego czynności sprowadzały się wyłącznie do wynajęcia powierzchni lokalu podmiotowi eksploatującemu automaty do gier bez dokonywania, zgodnie z materiałem zebrany w sprawie, żadnych innych czynności, a tym samym niezasadne objęcie skarżącego zakresem podmiotowym powyższych regulacji i nałożenie na niego kary pieniężnej za "urządzanie gier na automatach poza kasynem gry",

2) art. 89 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 pkt 2 ustawy o grach hazardowych, przez jego zastosowanie podczas, gdy powołany przepis – wespół z art. 14 ust. 1 ustawy – stanowi "regulację techniczną" w rozumieniu dyrektywy 98/34/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 2 czerwca 1998 r. ustanawiającej procedurę udzielania informacji w dziedzinie norm i przepisów technicznych oraz zasad dotyczących usług społeczeństwa informacyjnego, a w konsekwencji, w braku notyfikacji projektu ustawy o grach hazardowych Komisji Europejskiej, nie może być stosowany, zaś postępowanie powinno zostać umorzone.

Dyrektor Izby Celnej w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymując w całości dotychczas prezentowane stanowisko.

Na rozprawie przed tut. Sądem, która odbyła się dnia [...] stycznia 2017 r., skarżący, reprezentowany przez fachowego pełnomocnika, wniósł i wywiódł jak w skardze, a także oświadczył, że podtrzymuje oświadczenie mocodawcy, iż umowa najmu lokalu nr [...] została zawarta z J. S., a nie – jak to wynika z pieczątki – R. S..

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Rozpoczynając rozważania w niniejszej sprawie należy zauważyć, że najdalej idący zarzut, podniesiony w skardze, wskazuje na niedopuszczalność zastosowania w kontrolowanej sprawie art. 14 ust. 1 oraz art. 89 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych (tekst jedn. Dz. U. z 2015 r., poz. 612, dalej: "u.g.h."), które – jak wskazuje skarżący – jako przepisy techniczne, w rozumieniu dyrektywy 98/34/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 22 czerwca 1998 r. ustanawiającej procedurę udzielania informacji w dziedzinie norm i przepisów technicznych oraz zasad dotyczących usług społeczeństwa informacyjnego (Dz. U. UE nr 204, poz. 37 ze zm., dalej: "dyrektywa 98/34/WE"), nie zostały notyfikowane.

Zgodnie z art. 89 ust. 1 u.g.h., karze pieniężnej podlega: urządzający gry hazardowe bez koncesji lub zezwolenia, bez dokonania zgłoszenia, lub bez wymaganej rejestracji automatu lub urządzenia do gry (pkt 1); urządzający gry na automatach poza kasynem gry (pkt 2); uczestnik w grze hazardowej urządzanej bez koncesji lub zezwolenia (pkt 3). Stosownie z kolei do postanowień art. 89 ust. 2 u.g.h., wysokość kary pieniężnej wymierzanej w przypadkach, o których mowa: w ust. 1 pkt 1 - wynosi 100 % przychodu uzyskanego z urządzanej gry (pkt 1); w ust. 1 pkt 2 - wynosi 12.000 zł od każdego automatu (pkt 2); w ust. 1 pkt 3 - wynosi 100 % uzyskanej wygranej (pkt 3). Na podstawie przepisu art. 90 u.g.h. kary pieniężne wymierza, w drodze decyzji, naczelnik urzędu celnego, na którego obszarze działania jest urządzana gra hazardowa (ust. 1). Karę pieniężną uiszcza się w terminie 7 dni od dnia, w którym decyzja stała się ostateczna (ust. 2). W myśl art. 91 powołanej ustawy, do kar pieniężnych stosuje się odpowiednio przepisy ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (tekst jedn. Dz. U. z 2015 r., poz. 613 ze zm.). Zgodnie z art. 6 ust. 1 u.g.h., działalność w zakresie gier cylindrycznych, gier w karty, gier w kości oraz gier na automatach może być prowadzona na podstawie udzielonej koncesji na prowadzenie kasyna gry. W świetle zaś art. 14 ust. 1 u.g.h. urządzanie gier cylindrycznych, gier w karty, gier w kości oraz gier na automatach dozwolone jest wyłącznie w kasynach gry.

Odnosząc się do spornego, a zarazem kluczowego z punktu widzenia rozpoznawanej sprawy zagadnienia, czy art. 89 u.g.h., stanowi przepis techniczny w rozumieniu dyrektywy 98/34/WE należy wskazać na uchwałę składu siedmiu sędziów NSA z dnia 16 maja 2016 r., sygn. akt II GPS 1/16 (dostępną w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, pod adresem: orzeczenia.nsa.gov.pl). W uchwale tej stwierdzono, że art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h. – stanowiący podstawę wydania poddanego sądowej kontroli aktu – nie jest przepisem technicznym w rozumieniu art. 1 pkt 11 dyrektywy 98/34/WE, którego projekt powinien być przekazany Komisji Europejskiej zgodnie z art. 8 ust. 1 akapit pierwszy tej dyrektywy. Przepis ten może zatem stanowić podstawę wymierzenia kary pieniężnej za naruszenie przepisów ustawy o grach hazardowych. Powołana uchwała ma charakter wiążący w niniejszej sprawie, zgodnie bowiem z art. 269 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm., dalej: "P.p.s.a."), jeżeli jakikolwiek skład sądu administracyjnego rozpoznający sprawę nie podziela stanowiska zajętego w uchwale składu siedmiu sędziów, całej Izby albo w uchwale pełnego składu Naczelnego Sądu Administracyjnego, przedstawia powstałe zagadnienie prawne do rozstrzygnięcia odpowiedniemu składowi. Przepis art. 187 § 1 i 2 stosuje się odpowiednio. W orzecznictwie sądowym nie budzi wątpliwości, że z treści przytoczonego przepisu wynika moc ogólnie wiążąca uchwał, której istota sprowadza się do tego, że stanowisko zajęte w uchwale podjętej przez Naczelny Sąd Administracyjny wiąże pośrednio wszystkie składy orzekające sądów administracyjnych. Dopóki zatem nie nastąpi zmiana tego stanowiska, dopóty sądy administracyjne powinny je respektować (por. wyrok NSA z dnia 26 listopada 2014 r., sygn. akt II FSK 1474/14, CBOSA).

W świetle omawianej uchwały dla rekonstrukcji znamion deliktu administracyjnego opisanego w art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h., oraz stosowalności tego przepisu w sprawach o nałożenie kary pieniężnej nie ma również znaczenia techniczny – w rozumieniu dyrektywy 98/34/WE – charakter art. 14 ust. 1 wskazanej ustawy oraz okoliczność nieprzekazania projektu tego przepisu Komisji Europejskiej, zgodnie z art. 8 ust. 1 tej dyrektywy. Na podkreślenie zasługuje zwłaszcza ten fragment rozważań NSA gdzie stwierdza się, iż fakt uznania art. 14 ust. 1 u.g.h. za przepis techniczny nie oznacza, że bezskuteczność tego przepisu – w znaczeniu nadawanym w orzecznictwie europejskim przepisom technicznym, których projekty nie zostały notyfikowane – realizuje się w wymiarze bliskim utracie jego mocy powszechnie obowiązującej, a przez to w swoistego rodzaju generalnym uwolnieniu (poluzowaniu) zasad prowadzenia działalności polegającej na organizowaniu i urządzaniu gier na automatach z konsekwencją w postaci generalnej niestosowalności art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h., penalizującego urządzanie gier na automatach w sposób niezgodny z prawem oraz redukowania istotnych funkcji tego przepisu. Zdaniem NSA nie jest więc tak, że art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h., pozostaje w tego rodzaju funkcjonalnym związku z technicznym przepisem art. 14 tej ustawy, który zawsze i bezwarunkowo – a więc bez względu na elementy i okoliczności konkretnych stanów faktycznych – uzasadnia odmowę jego zastosowania jako podstawy nałożenia kary pieniężnej, ilekroć podmiot urządzający gry na automatach czyni to poza kasynem gry.

NSA w omówionej uchwale podkreślił, że regulacja prawna zawarta w art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h. nie służy czystej represji, co mogłoby podważać zasadność stanowiska o braku jej samoistnego charakteru w relacji do art. 14 ust. 1 tej ustawy. W ocenie NSA przepis art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h. nie penalizuje bowiem, jako przepis sankcjonujący, naruszenia określonych w art. 14 ust. 1 tej ustawy zasad urządzania gier na automatach w takim wymiarze i w takim zakresie, który można i należałoby wiązać z funkcją represyjną.

W świetle wiążących w niniejszej sprawie rozważań NSA zawartych w uchwale składu siedmiu sędziów tego Sądu z dnia 16 maja 2016 r., sygn. akt II GPS 1/16, za bezzasadny należy uznać podniesiony w skardze zarzut bezpodstawnego wymierzenia skarżącemu kary pieniężnej pomimo braku notyfikacji projektu ustawy o grach hazardowych.

We wskazanej uchwale NSA stwierdził jednocześnie, że urządzający gry na automatach poza kasynem gry, bez względu na to, czy legitymuje się koncesją lub zezwoleniem – od 14 lipca 2011 r. także zgłoszeniem lub wymaganą rejestracją automatu lub urządzenia do gry – podlega karze pieniężnej, o której mowa w art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h. Jak wskazał NSA w świetle jednoznacznej treści przywołanego przepisu, za prawnie relewantne fakty podlegające ustaleniu w postępowaniu administracyjnym w sprawie nałożenia kary pieniężnej za urządzanie gier na automatach niezgodnie z ustawą, uznać należy po pierwsze, fakt urządzania gier na automatach do gry, o których mowa w art. 2 ust. 3 lub ust. 5 u.g.h., a po drugie, ten zasadniczy dla bytu omawianego deliktu administracyjnego fakt, że gra na automatach jest urządzana poza kasynem gry. Nie ma więc żadnego prawnego znaczenia to, czy podmiot urządzający gry na automatach poza kasynem gry legitymował się posiadaniem koncesji lub zezwolenia, czy też nie. Przepis art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h. jest adresowany do każdego, kto w sposób w nim opisany, a więc sprzeczny z ustawą, urządza gry na automatach.

Mając powyższe na względzie, w dalszej kolejności, stwierdzić trzeba, że organ Izby Celnej, w oparciu o całokształt zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, prawidłowo ustalił, iż gry na urządzeniu HOT FUN nr [...] stanowią gry na automatach w rozumieniu ustawy o grach hazardowych. Zgodnie z dyspozycją art. 2 ust. 3 u.g.h. grami na automatach są gry na urządzeniach mechanicznych, elektromechanicznych lub elektronicznych, w tym komputerowych, o wygrane pieniężne lub rzeczowe, w których gra zawiera element losowości. Zakres definicji legalnej gry na automatach został poszerzony w art. 2 ust. 5 u.g.h., według którego grami na automatach są także gry na urządzeniach mechanicznych, elektromechanicznych lub elektronicznych, w tym komputerowych, organizowane w celach komercyjnych, w których grający nie ma możliwości uzyskania wygranej pieniężnej lub rzeczowej, ale gra ma charakter losowy. W oparciu o zgromadzony w kontrolowanej sprawie materiał dowodowy organ celny jednoznacznie wykazał, czego skarżący zresztą nie kwestionuje, że przedmiotowy automat stanowi urządzenie elektroniczne, umożliwiające wygrane pieniężne, a przebieg gier na nim ma charakter losowy w tym znaczeniu, że uzyskiwane wyniki są dla grającego nieprzewidywalne i niezależne od jego zręczności.

Ustosunkowując się zatem do kolejnego zarzutu – dotyczącego ustalenia podmiotu, wobec którego może być egzekwowana odpowiedzialność administracyjna za popełnienie deliktu polegającego na urządzaniu gier na automatach poza kasynem gry – podzielić trzeba wyrażony w orzecznictwie sądów administracyjnych pogląd, według którego wyrażenie "urządzanie gier" należy rozumieć szeroko. Sięgając do wykładni językowej wskazać trzeba, że pojęcie "urządzanie gier" w języku polskim rozumiane jest jako synonim takich pojęć, jak: "utworzyć, uporządkować zagospodarować", "zorganizować, przedsięwziąć, zrobić" (Słownik poprawnej polszczyzny, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa 1994). Według zaś Słownika języka polskiego pod red. Mieczysława Szymczaka (PWN, Warszawa 1981) urządzić to m.in. zorganizować jakąś imprezę, jakieś przedsięwzięcie, itp. W tym kontekście "urządzanie gier" obejmuje niewątpliwie podejmowanie aktywnych działań, czynności dotyczących zorganizowania i prowadzenia przedsięwzięcia w zakresie gier hazardowych (eksploatacji automatów), w znaczeniu art. 2 ust. 3 i 5 u.g.h. Natomiast urządzający gry w rozumieniu art. 89 ust. 1 u.g.h., to podmiot realizujący (wykonujący) te działania, czynności. Urządzanie gier na automatach obejmuje nie tylko fizyczne jej prowadzenie ale także inne zachowania aktywne polegające na zorganizowaniu i pozyskaniu odpowiedniego miejsca do zamontowania urządzenia, przystosowania go do danego rodzaju działalności, umożliwienie dostępu do takiego automatu nieograniczonej liczbie graczy, utrzymywanie automatu w stanie stałej aktywności, umożliwiającej jego sprawne funkcjonowanie, wypłacanie wygranych, związane z obsługą urządzenia czy zatrudnieniem odpowiednio przeszkolonego personelu i ewentualnie jego szkolenie. W konsekwencji warunkiem przypisania odpowiedzialności na podstawie art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h. jest wykazanie, że dany podmiot aktywnie uczestniczył w procesie urządzania nielegalnych gier hazardowych, a więc podejmował określone czynności nie tylko związane z procesem udostępniania automatów, lecz także z ich obsługą oraz stwarzaniem technicznych, ekonomicznych i organizacyjnych warunków umożliwiających sprawne i niezakłócone funkcjonowanie samego urządzania oraz jego używanie do celów związanych z komercyjnym procesem organizowania gier hazardowych (por. wyrok WSA w Poznaniu z dnia 22 czerwca 2016 r., I SA/Po 402/15; wyrok WSA w Rzeszowie z dnia 31 maja 2015 r., II SA/Rz 1094/15; wyrok WSA w Szczecinie z dnia 3 września 2015 r., II SA/Sz 439/15; CBOSA).

W związku z powyższym za nietrafny uznać trzeba zarzut naruszenia art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h., poprzez skierowanie decyzji wymierzającej karę pieniężną za urządzanie gier na automatach poza kasynem gry do podmiotu nie będącego urządzającym gry w rozumieniu tego przepisu. W realiach zawisłej sprawy organ Izby Celnej prawidłowo bowiem uznał skarżącego za podmiot urządzający gry na automacie poza kasynem gry, o czym świadczy m.in. treść ujawnionej umowy najmu części powierzchni użytkowej zawartej pomiędzy skarżącym (wynajmujący) a spółką [...] Sp. z o.o. Co istotne, na obecnym etapie postępowania skarżący nie kwestionuje już prawidłowych ustaleń organu celnego, że to on, a nie jego żona R. S., zawarł rzeczoną umowę najmu. W oparciu o tę umowę skarżący wynajął zatem część powierzchni lokalu użytkowego, znajdującego się przy ul. [...] w R., w celu prowadzenia przez spółkę [...] gier na automatach w rozumieniu art. 2 ust. 3-5 u.g.h. W umowie zawarto zapisy o ustaleniu czynszu najmu na rzecz skarżącego (art. 5 ust. 1 umowy), przy czym czynsz ten miał być płatny wyłącznie w miesiącach, w których spółka będzie eksploatować automaty losowe (art. 3 ust. 3 umowy). Trafnie wobec tego organ celny zauważył, że czynsz ten nie stanowił w istocie wynagrodzenia za wynajmowaną powierzchnię, lecz wynagrodzenie uzależnione od eksploatacji automatu. Zgodnie z powyższą umową na skarżącym spoczywał również obowiązek zapewnienia poboru energii elektrycznej na potrzeby eksploatacji automatu, bez dodatkowych opłat (art. 4 ust. 3 umowy), a także obowiązek powiadomienia spółki [...] o włamaniu lub istotnym uszkodzeniu automatu (art. 7 umowy). Co więcej jak zeznał sam skarżący włączał on i wyłączał to urządzenie. Zezwalając na wstawienie automatu do lokalu skarżący udostępnił to urządzenie osobom trzecim i umożliwił prowadzenie gier na tym automacie. Działalność skarżącego w żadnej mierze nie ograniczała się zatem jedynie do udostępnienia spółce [...] powierzchni rzeczonego lokalu. Wskazane okoliczności, wynikające z ustaleń zawartej przez skarżącego umowy oraz jego zeznań, wykraczają poza regulacje dotyczące najmu i stanowią o aktywności skarżącego ukierunkowanej na urządzanie gier z wykorzystaniem zasobów w postaci lokalu i zapewnionej w nim energii elektrycznej, a także ze sprawowaniem pieczy nad automatem, który do lokalu wstawiła spółka [...]. Z uwagi na powyższe nie można uznać za trafny zarzut naruszenia art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h., opierający się na założeniu, że czynności skarżącego, jako osoby wynajmującej powierzchnię części lokalu, nie mogą zostać zakwalifikowane jako wypełniające pojęcie urządzania gier na automatach poza kasynem gry.

Jako że skarżący nie legitymował się, co pozostaje w sprawie bezsporne, którymkolwiek z dokumentów legalizujących jego działania (art. 6 i 7 u.g.h.), a jednocześnie nie wykazał, że przed udostępnieniem urządzenia grającym zadośćuczynił obowiązkowi jego rejestracji stosownie do art. 23a u.g.h., wymierzenie skarżącemu kary pieniężnej na podstawie art. 89 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 pkt 2 u.g.h. w przedstawionych okolicznościach sprawy uznać trzeba za zasadne.

Zaskarżona decyzja, jak również poprzedzająca ją decyzja organu I instancji, wydane zostały w toku postępowania przeprowadzonego w sposób zgodny z przepisami Ordynacji podatkowej. Organ celny nie dopuścił się również naruszeń prawa materialnego mających wpływ na wynik sprawy.

Z uwagi na powyższe skargę jako nieuzasadnioną należało oddalić w oparciu o art. 151 P.p.s.a.