Wyrok NSA oz. w Gdańsku, sygn. akt I SA/Gd 93/96
NSA oz. w Gdańsku
Data orzeczenia: 1997-09-24 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 611  Podatki  i  inne świadczenia pieniężne, do  których   mają zastosowanie przepisy Ordynacji  podatkowej, oraz egzekucja t
Powołane przepisy: article: art. 26 ust. 1 pkt 5-6
journal: Dz.U. 1991 nr 80 poz. 350
law: Ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych.
article: par. 14 ust. 1
journal: Dz.U. 1990 nr 1 poz. 4
law: Rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 31 grudnia 1989 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o zobowiązaniach podatkowych.
Teza: Wysokość wydatków na cele określone w art. 26 ust. 1 pkt 5 i 6 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych /Dz.U. nr 80 poz. 350 ze zm./ ustala się na podstawie dokumentów stwierdzających ich poniesienie.

Jedynym dokumentem stwierdzającym poniesienie wydatków na cele mieszkaniowe podatnika jest rachunek sporządzony według zasad zawartych w treści par. 14 ust. 1 rozporządzenia z dnia 31 grudnia 1989 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o zobowiązaniach podatkowych /Dz.U. 1990 nr 1 poz. 4 ze zm./.

Paragon nie stanowi rachunku, a opisanie na odwrocie paragonu imieniem i nazwiskiem podatnika wraz z jego adresem nie może zastąpić, wystawienia rachunku na imię i nazwisko podatnika wraz z jego adresem.

TEZY

Wysokość wydatków na cele określone w art. 26 ust. 1 pkt 5 i 6 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych /Dz.U. nr 80 poz. 350 ze zm./ ustala się na podstawie dokumentów stwierdzających ich poniesienie.

Jedynym dokumentem stwierdzającym poniesienie wydatków na cele mieszkaniowe podatnika jest rachunek sporządzony według zasad zawartych w treści par. 14 ust. 1 rozporządzenia z dnia 31 grudnia 1989 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o zobowiązaniach podatkowych /Dz.U. 1990 nr 1 poz. 4 ze zm./.

Paragon nie stanowi rachunku, a opisanie na odwrocie paragonu imieniem i nazwiskiem podatnika wraz z jego adresem nie może zastąpić, wystawienia rachunku na imię i nazwisko podatnika wraz z jego adresem.


UZASADNIENIE

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

W ustalonym bezspornie stanie faktycznym sprawy zarzuty skargi częściowo zasługują na uwzględnienie.

Przede wszystkim zgodzić trzeba się ze stanowiskiem organów podatkowych odnośnie nie uznania za koszt uzyskania przychodu wydatków poniesionych przez stronę na reklamę wydatków na remont mieszkania, OC, z powodu nieprawidłowego bądź całkowitego ich nieudokumentowania.

Zgodnie z treścią art. 22 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych /Dz.U. nr 80 poz. 350 ze zm./ - kosztami uzyskania przychodów z poszczególnego źródła są wszelkie koszty poniesione w celu osiągnięcia przychodów, z wyjątkiem kosztów wymienionych w art. 23 tej ustawy.

Powoływany natomiast w skardze art. 22 ust. 3 pkt 12 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych określający wysokość ewentualnych kosztów reprezentacji i reklamy nie zaprzecza ogólnej zasadzie dotyczącej celowości kosztów określonej w art. 22 ust. 1 tej ustawy, jak również zasadzie dokumentowania rachunkami określonej w treści par. 11 ust. 1 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 20 grudnia 1991 r. w sprawie prowadzenia podatkowej księgi przychodów i rozchodów.

Skoro skarżący zaewidencjonował w księdze wydatki na reklamę nie tylko bez oparcia o rachunek ale bez jakiegokolwiek dowodu księgowego, tym samym zasadnie koszty te nie zostały uwzględnione.

Niezasadny jest zarzut strony "bezprawnego nie uznania nielicznych i na niewielkie kwoty paragonów szczegółowo ponumerowanych i opisanych".

Zgodnie z treścią art. 26 ust. 1 pkt 5 lit. "c" oraz ust. 6 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. podstawę obliczenia podatku stanowi dochód po odliczeniu kwot na cele mieszkaniowe podatnika, przeznaczonych na remont i modernizację budynku mieszkalnego lub lokalu mieszkalnego. Wysokość wydatków na cele określone w ust. 1 pkt 5 i 6 ustala się na podstawie dokumentów stwierdzających ich poniesienie.

Jedynym dokumentem stwierdzającym poniesienie wydatków na cele mieszkaniowe podatnika jest rachunek sporządzony według zasad zawartych w treści par. 14 ust. 1 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 31 grudnia 1989 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o zobowiązaniach podatkowych /Dz.U. 1990 nr 1 poz. 4 ze zm./ i powinien zawierać:

1/ imiona i nazwiska /nazwy firmy/ oraz adresy sprzedającego i kupującego bądź wykonującego i odbiorcy usługi,

2/ datę wystawienia i numer kolejny rachunku,

3/ określenie rodzajów towarów oraz wykonanych usług i ich ceny jednostkowe.

4/ ogólną sumę należności /słownie/ i sposób jej obliczenia,

5/ podpis wystawcy rachunku.

W uzasadnieniu skargi Mirosław C. podaje, iż "paragony były na odwrocie trwale opisane i zawierały następujące dane: kolejny numer księgowy dotyczący remontu w 1992 r., imię i nazwisko oraz pełny adres".

Wyjaśnienie zawarte w złożonej skardze, iż "paragony zawierają wszystkie dane aby stanowiły dowód księgowy poniesionych kosztów" nie zastąpią, jak słusznie zauważa Izba Skarbowa faktu, iż paragon nie stanowi rachunku, a opisanie na odwrocie paragonu imieniem i nazwiskiem podatnika wraz z jego adresem nie może zastąpić wystawienia rachunku na imię i nazwisko podatnika wraz z jego adresem.

Brak rachunku wystawionego na Mirosława C. dyskwalifikuje całkowicie opisany paragon jako dowód poniesienia kwot wydatków tylko i wyłącznie przez podatnika na jego cele mieszkaniowe.

Powoływana w skardze okoliczność, iż wydatki dokumentowane paragonami były "nieliczne i na niewielkie kwoty" jest bez znaczenia dla możliwości odliczenia od dochodu ww. wydatków. Również zasadnie organy podatkowe przyjęły, iż brak jest podstaw prawnych do uznania za zasadne odliczenia od dochodu wydatków na składki OC, wobec braku udokumentowania poniesienia tego wydatku. Udokumentowanie dowodem stwierdzającym poniesienie wydatku składki na OC nie mogą zastąpić wyjaśnienia zawarte w złożonej skardze.

Ponadto, skarżący przyznaje w uzasadnieniu swojej skargi, iż "w chwili obecnej nie jest w posiadaniu dowodów opłat".

Sąd nie podzielił natomiast trafności argumentacji organów podatkowych w części dotyczącej podwyższenia podstawy opodatkowania za 1992 r. o kwotę 101.383.120 zł tj. o dochód z działalności gospodarczej prowadzonej w formie spółki cywilnej z Romanem K.

Stosownie do treści par. 1 ust. 1 pkt 3 ust. 1 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 6 lutego 1989 r. w sprawie zwolnienia od podatku dochodowego dochodów z tytułu niektórych rodzajów działalności gospodarczej /Dz.U. nr 3 poz. 20 ze zm./ zwalnia się od podatku dochodowego dochody osób fizycznych, osób prawnych i prowadzących działalność gospodarczą jednostek organizacyjnych nie posiadających osobowości prawnej, w okresie trzech lat - z tytułu wykonywania robót w zakresie budownictwa mieszkaniowego oraz infrastruktury towarzyszącej.

W myśl par. 1 ust. 2 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 8 lutego 1989 r. przez roboty w zakresie budownictwa mieszkaniowego i infrastruktury towarzyszącej rozumie się roboty budowlano-montażowe dotyczące inwestycji i remontów obiektów budownictwa mieszkaniowego i infrastruktury towarzyszącej.

Zgodnie z treścią par. 1 ust. 3 powyżej wymienionego rozporządzenie przez obiekty budownictwa mieszkaniowego rozumie się budynki mieszkalne oznaczone jako rodzinne w "Klasyfikacji obiektów budowlanych", wprowadzonej przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego.

Natomiast ust. 4 par. 1 cyt. rozporządzenia wyjaśnia, co rozumie się przez obiekty infrastruktury towarzyszącej - a mianowicie są to podstawowe obiekty socjalno-usługowe towarzyszące budownictwu mieszkaniowemu, wymienione w odrębnych przepisach dotyczących zasad realizacji i finansowania budownictwa mieszkaniowego.

Skoro skarżący wykonywał prace remontowe hotelach i szkołach, to należy stwierdzić, że obiekty te należą do infrastruktury towarzyszącej, a tym samym przysługiwała stronie ulga przewidziana w par. 1 ust. 1 cyt. Rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 6 lutego 1989 r.

Wypada jedynie zauważyć, że przedmiotowa ulga w przypadku spełnienia wymogów przewidzianych cyt. rozporządzenia przysługiwała z mocy prawa stąd brak było podstaw prawnych do wydawania w tym zakresie decyzji przez organ podatkowy.

Mając na uwadze powyższe, organ podatkowy dokona stosownej korekty podatku dochodowego za 1992 r. z uwzględnieniem jedynie zasadnie nie uznanych kosztów uzyskania przychodu.

Skoro zaskarżona decyzja naruszyła przepisy prawa materialnego przez błędną ich wykładnię w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, na mocy art. 22 ust. 1 pkt 1, ust. 2 pkt 1, art. 55 ust. 1 ustawy z dnia 11 maja 1995 o NSA należało orzec jak w wyroku.