Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VIII SA/Wa 809/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2018-03-21 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję
Powołane przepisy: article: art. 8 ust. 3,  art. 106 ust. 5
journal: Dz.U. 2016 poz 930
law: Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marek Wroczyński, Sędziowie Sędzia WSA Renata Nawrot, Sędzia WSA Iwona Szymanowicz – Nowak (sprawozdawca), Protokolant Specjalista Ilona Obara, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 marca 2018 r. w Radomiu sprawy ze skargi J. N. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] sierpnia 2017 r. nr [...] w przedmiocie zmiany decyzji w sprawie ustalenia odpłatności za pobyt w domu pomocy społecznej uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] lipca 2017 r. nr [...].


UZASADNIENIE

Decyzją znak:[...] z dnia [...] października 2013 r. Prezydent Miasta R. (dalej: Prezydent, organ I instancji) orzekł o ustaleniu opłaty za pobyt J. N. (dalej: skarżąca, pensjonariuszka) w domu pomocy społecznej w wysokości [...] zł miesięcznie.

Następnie decyzją Nr [...] z dnia [...] lipca 2017 r. Prezydent, działając na podstawie art. 106 ust. 5 w związku z art. 8, art. 14, art. 17 ust. 1 pkt 16, art 59 ust. 1 i 4, art. 60 ust. 1 art. 61 ust. 2 pkt 1, art. 62, art. 106 ust. 3b, art. 107, art. 109, art. 110 ust. 7 i 8 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz.U.

z 2016 r., poz. 930 ze zm., zwana dalej: u.p.s.) oraz art. 104 i art. 163 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2017 r., poz. 1257, zwana dalej: k.p.a.), orzekł o zmianie decyzji własnej z dnia [...] października 2013 r., znak: [...], ostatnio zmienionej decyzją Nr [...]

z dnia [...] kwietnia 2015 r., znak: [...], ustalającą opłatę za pobyt pensjonariuszki w Domu Pomocy Społecznej [...] w R. (dalej: dps) w ten sposób, że opłata ta wynosi:

- od [...] kwietnia 2016 r. do [...] kwietnia 2016 r. – [...] zł,

- od [...] maja 2016 r. do [...] sierpnia 2016 r. – [...] zł miesięcznie,

- od [...] września 2016 r. do [...] grudnia 2016 r.- [...] zł miesięcznie,

- od [...] stycznia 2017 r. do [...] marca 2016 r. - [...] zł miesięcznie,

- od [...] kwietnia 2017 r. i na dalszy okres – [...] zł miesięcznie.

Pozostałe ustalenia zawarte w decyzji z dnia [...] października 2013 r. pozostały bez zmian.

W uzasadnieniu decyzji organ I instancji podał, że w wyniku waloryzacji rent

i emerytur zmianie uległa sytuacja dochodowa skarżącej. Ponadto w toku wywiadu środowiskowego oświadczyła ona, że w jej mieszkaniu przy ul. W. [...]

w R. od [...] marca 2016 r. do [...] listopada 2016 r. zamieszkiwała M. K. na zasadzie bezpłatnego użyczenia, natomiast od [...] grudnia 2016 r. do chwili obecnej w lokalu tym zamieszkuje A. K. na tych samych zasadach.

Następnie organ podał, że czynsz za lokal w okresie od marca do lipca 2016 r. wynosił [...] zł, od sierpnia do listopada 2016 r. - [...] zł, natomiast od grudnia 2016 r. do czerwca 2017 r. wynosi [...] zł. Na podstawie decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w R. z dnia [...] marca 2016 r. oraz zaświadczenia Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w P. z dnia [...] kwietnia 2016 r. ustalono, że świadczenie skarżącej w marcu 2016 r. wynosiło [...] zł, na które złożyły się: renta socjalna, renta rodzinna oraz dodatek pielęgnacyjny i dodatek dla sieroty zupełnej,

a także zwrot podatku. Od kwietnia 2016 r. do lutego 2017 r. świadczenie to wynosiło [...] zł, natomiast od marca 2017 r. zaświadczenie z ZUS wynosi [...] zł.

Dalej organ I instancji podał, że czynsz za mieszkanie przyjął jako dochód, ponieważ pensjonariuszka, będąca współwłaścicielem lokalu, obowiązana jest do dokonywania opłat związanych z jego posiadaniem. Skoro opłaty te reguluje inna osoba, to po stronie użyczającego lub wynajmującego powstaje realny przychód, który w świetle art. 8 ust. 3 u.p.s. stanowi dochód właściciela nieruchomości. Na tej podstawie ustalono odpłatność skarżącej za pobyt w dps od [...] kwietnia 2016 r. i na dalszy okres w podanych na wstępie kwotach, co stanowi 70% uzyskiwanego przez nią dochodu.

Od powyższej decyzji odwołanie złożyła skarżąca podnosząc, iż niezrozumiały jest dla niej fakt doliczenia do dochodu czynszu za mieszkanie, którego jest właścicielką, a w którym na zasadzie bezpłatnego użyczenia zamieszkują inne osoby. Skarżąca podała, że nie otrzymuje żadnych przychodów

z tytułu posiadanego mieszkania. Przychód to uzyskana kwota pieniędzy, wszelkie przysporzenia majątkowe, których rzeczywiste otrzymanie powoduje obowiązek zapłaty podatku dochodowego. Skarżąca podała, że nie płaci podatku od czynszu mieszkaniowego, a utrata czy pozbycie się kosztów nie stanowi przychodu. Ponadto skarżąca podała, że po przybyciu do dps ubiegała się o częściowe zwolnienie

z odpłatności ze względu na obowiązek uiszczania czynszu mieszkaniowego, starała się także o dodatek mieszkaniowy. Obie decyzje otrzymała odmowne i dostała informację, żeby "rozwiązała problem mieszkaniowy". Użyczyła więc mieszkanie bezpłatnie innym osobom, gdyż nie była w stanie regulować wszystkich zobowiązań. Mieszkania nie zamierza sprzedawać, gdyż jest jeszcze młoda i chce mieć możliwość powrotu do domu razem z synem, który obecnie ma 4 lata.

Decyzją z [...] sierpnia 2017 r., znak: [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze w R. (dalej: Kolegium, organ odwoławczy), działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., orzekło o utrzymaniu w mocy zaskarżonej decyzji.

W uzasadnieniu decyzji, po przedstawieniu stanu sprawy i treści obowiązujących w spornej materii przepisów prawa, Kolegium wskazało, iż

w związku z waloryzacją rent i emerytur zmieniła się sytuacja dochodowa skarżącej. Jej świadczenie w marcu 2016 r. wynosiło [...] zł. (renta socjalna wraz z rentą rodzinną oraz dodatkiem pielęgnacyjnym i dodatkiem dla sieroty zupełnej, a także zwrot podatku). Od kwietnia 2016 r. do lutego 2017 r. świadczenie to wynosiło

[...] zł, natomiast od marca 2017 r. świadczenie z ZUS wynosi [...] zł, przy czym zwrot podatku wystąpił wyłącznie w marcu 2016 r. Po doliczeniu do wymienionych świadczeń kwoty czynszu i odliczeniu świadczonych przez skarżącą na rzecz syna w okresie od marca 2016 r. do lutego 2017 r. w kwocie [...] zł oraz

w okresie od marca 2017 r. w kwocie [...] zł, łączny dochód skarżącej wynosił:

- w marcu 2016 r. - [...] zł, - w okresie od kwietnia 2016 r. do lipca 2016 r. -

[...] zł miesięcznie, - w okresie od sierpnia 2016 r. do listopada 2016 r. -

[...] zł miesięcznie, - w okresie od grudnia 2016 r. do lutego 2017 r – [...] zł miesięcznie oraz od marca 2017 r. – [...] zł miesięcznie.

Kolegium wskazało, że zmiana dochodu osoby samotnie gospodarującej lub rodziny w okresie ponoszenia odpłatności za świadczenia niepieniężne nie wpływa na wysokość tej odpłatności, jeżeli kwota zmiany nie przekroczyła 10% odpowiednio kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej lub kryterium dochodowego na osobę w rodzinie (art. 106 ust. 3b u.p.s.). Wzrost dochodu skarżącej

w rozpatrywanym okresie wyniósł w granicach od [...] zł do [...] zł, a więc

o kwotę przekraczającą 10% kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej ([...] zł), co powoduje obowiązek zmiany decyzji określającej wysokość wnoszonej przez nią opłaty.

Organ odwoławczy wskazał, że opłata pensjonariusza za pobyt w dps wynosi nie więcej niż 70% swojego dochodu (art. 61 ust. 2 pkt 1 u.p.s.), co stanowi

w przedmiotowym okresie kwoty wyliczone przez organ I instancji. W ocenie Kolegium, każde przysporzenie majątkowe, bez względu na tytuł prawny i źródło uzyskania należy uznać za dochód. W każdym wątpliwym przypadku przy ustalaniu, czy dany dochód jest dochodem w rozumieniu art. 8 ust. 3 u.p.s. należy uznać, że pod tym pojęciem mieści się nie tylko korzyść majątkowa rzeczywiście uzyskana, ale także każde zwolnienie z opłaty, które wpływa na sytuację materialną osoby.

Jednocześnie Kolegium zauważyło, że pojęcie dochodu w rozumieniu przepisów u.p.s. nie jest tożsame z definicją dochodu na gruncie przepisów podatkowych, gdyż regulacje te nie są wzajemnie powiązane, zaś wskazane w u.p.s. wyjątki (art. 8 ust. 4) nie przewidują wyłączeń jakiejkolwiek grupy przychodów

z tytułu braku obowiązku ich opodatkowania.

W odniesieniu do zarzutów zawartych w odwołaniu organ odwoławczy podniósł, że podniesione tam okoliczności dotyczące trudnej sytuacji materialnej mogą stanowić podstawę do zwolnienia w całości lub w części z opłaty za pobyt

w dps. Nie mogą natomiast stanowić podstawy do odstąpienia od ustalenia opłaty zgodnie z obowiązującymi w tym zakresie przepisami zawartymi w u.p.s.

Od powyższej decyzji skarżąca złożyła skargę do WSA w Warszawie, wnosząc o jej uchylenie w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. Skarżoną decyzję uznała za krzywdzącą, wydaną z rażącym naruszeniem zasad postępowania administracyjnego oraz przepisów u.p.s. dotyczących ustalania dochodu osoby korzystającej ze świadczeń przyznanych na podstawie tej ustawy (art. 8 ust. 3 i ust. 4 u.p.s.).

Zdaniem skarżącej, słusznym i zgodnym z prawem było ustalenie przez organ odpłatności za pobyt w dps przy uwzględnieniu waloryzacji renty. Natomiast doliczenie jej do dochodu czynszu mieszkaniowego, wystawionego na osoby zamieszkujące w lokalu, którego jest właścicielem, prowadzi do uchybień zasady prawdy obiektywnej (art. 7 i art. 77 ust. 1 k.p.a.) i naruszenia zasady zaufania do władzy publicznej (art. 8 k.p.a.). Organ wliczył do dochodu całą kwotę czynszu, która jest wyższa od tej, którą płaciłaby sama za siebie. W kwocie czynszu płaconego do Wspólnoty Mieszkaniowej są bowiem opłaty za wywóz śmieci, wodę, c.o., kanalizację, energię, z których korzystają wyłącznie osoby zamieszkujące w jej lokalu, a więc obciążenie jej tymi kosztami jest wbrew przepisom art. 7, art. 77 § 1, art. 80 w związku z art. 107 § 3 k.p.a. Organy nie wzięły pod uwagę, że biorący

w użyczenie nie ponosi opat za skarżącą, lecz płaci opłaty, do których jest zobowiązany, a zatem nie ma po stronie skarżącej przysporzenia majątkowego

z uwagi na nieodpłatny charakter umowy użyczenia.

Ponadto skarżąca podniosła, że organ nie miał podstaw do ustalania opłaty "wstecz". Opłata za pobyt osoby w dps powinna wywoływać skutki wyłącznie na przyszłość, a więc winna być ustalona od dnia uprawomocnienia się decyzji

w sprawie odpłatności.

Zdaniem skarżącej, konsekwencją nieprawidłowo ustalonego przez organy dochodu było nieprawidłowe ustalenie wysokości odpłatności za pobyt pensjonariuszki w dps. Pozostawienie tak wyliczonej należności to naruszenie zasad sprawiedliwości społecznej (ar. 2 Konstytucji RP) oraz naruszenie zasady równego traktowania (art. 8 k.p.a.). Decyzja spowodowała niezgodność odpłatności za pobyt

w dps, gdyż przekracza ona wskazaną w art. 61 ust. 2 pkt 1 u.p.s. wartość 70% dochodu.

W piśmie z dnia [...] września 2017 r, będącym uzupełnieniem skargi, skarżąca rozwinęła swoje zarzuty.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Kontrola sądowoadministracyjna sprowadza się do zbadania, czy organy wydając zaskarżony akt nie naruszyły przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź przepisów postępowania, jeśli naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Wówczas - w zależności od rodzaju naruszenia – sąd uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub części, albo stwierdza ich nieważność, bądź też stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa. Sąd stwierdza też nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub

w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 k.p.a. lub w innych przepisach (art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm., zwanej dalej: p.p.s.a.).

Skarga jest uzasadniona o tyle, że skutkowała uchyleniem zaskarżonej

i poprzedzającej ją decyzji, chociaż nie wszystkie jej zarzuty są zasadne.

W pierwszej kolejności wskazać należy, że opłatę za pobyt w dps wnosi mieszkaniec domu, nie więcej jednak niż 70% swojego dochodu, o czym stanowi art. 61 ust. 2 pkt 1 u.p.s. Skarżąca przebywa w dps dla osób przewlekle somatycznie chorych na podstawie decyzji Prezydenta z dnia [...] października 2013 r., znak: [...], z uwagi na konieczność zapewnienia jej całodobowej opieki. Decyzją z dnia [...] października 2013 r., znak: [...], organ I instancji ustalił pensjonariuszce opłatę za pobyt w dps w wysokości [...] zł, która to kwota była wielokrotnie zmieniana decyzjami z dnia: [...] listopada 2013 r., [...] grudnia 2013 r., [...] stycznia 2014 r., [...] lipca 2014 r. oraz ostatnio decyzją z dnia [...] kwietnia 2015 r., znak: [...].

Podstawą prawną zmiany decyzji dotyczącej ustalenia odpłatności za pobyt

w dps jest art. 106 ust. 5 u.p.s., zgodnie z którym decyzję administracyjną zmienia się lub uchyla na niekorzyść strony bez jej zgody w przypadku m.in. zmiany przepisów prawa, zmiany sytuacji dochodowej lub osobistej strony.

Z tego przepisu wynika, że zmiana sytuacji dochodowej strony stanowi obligatoryjną przesłankę weryfikacji decyzji. Ustawodawca w redakcji art. 106 ust. 5 u.p.s. posługuje się pojęciami: "zmienia" i "uchyla", co oznacza, że zarówno zmiana decyzji pierwotnej przyznającej świadczenie, jak i jej uchylenie mają charakter konstytutywny, bo tworzy, zmienia lub uchyla stosunki prawne, przy czym ta zmiana konkretnej sytuacji prawnej następuje z mocy samej decyzji. Należy uznać, że akt konstytutywny, kreujący określone prawa i obowiązki, pozostaje zawsze w związku

z zaistnieniem przesłanek faktycznych, stanowiących podstawę powstania określonych skutków prawnych. W takiej sytuacji decyzja konstytutywna może działać zarówno z mocą na przyszłość, jak i z mocą wsteczną (por. wyroki NSA:

z dnia 28 października 2009 r, sygn. akt II GSK 153/09, z dnia 30 listopada 2012 r., sygn. akt I OSK 982/12, z dnia 2 marca 2016 r., sygn. akt I OSK 221/16, wszystkie publ. cbosa, z dnia 9 czerwca 2017 r., sygn. akt I OSK 2763/16, publ. Lex nr 2328707, z dnia 5 lipca 2016 r., sygn. akt I OSK 922/16, publ. Lex nr 2100756). Zmiana decyzji na podstawie art. 106 ust. 5 u.p.s. dotycząca wysokości opłaty za pobyt w dps może więc mieć skutek wsteczny, tj. wywołać skutek z datą wcześniejszą, aniżeli data wydania decyzji zmieniającej.

Rację więc mają organy, że w związku ze zmianą sytuacji dochodowej skarżącej (waloryzacja renty oraz opłaty czynione przez osoby trzecie czynszu za lokal mieszkalny stanowiący własność skarżącej) dopuszczalna była zmiana decyzji

o wysokości opłaty za pobyt w dps od dnia [...] kwietnia 2016 r., a więc od daty wcześniejszej niż data wydania decyzji. Tym samym zarzuty skargi w tym zakresie nie zasługują na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 8 ust. 3 u.p.s., za dochód uważa się sumę miesięcznych przychodów z miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku lub w przypadku utraty dochodu z miesiąca, w którym wniosek został złożony, bez względu na tytuł i źródło ich uzyskania, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej, pomniejszoną o: 1) miesięczne obciążenie podatkiem dochodowym od osób fizycznych, 2) składki na ubezpieczenie zdrowotne określone w przepisach o powszechnym ubezpieczeniu w Narodowym Funduszu Zdrowia oraz ubezpieczenia społeczne określone w odrębnych przepisach, 3) kwotę alimentów świadczonych na rzecz innych osób.

Według regulacji art. 8 ust. 4 u.p.s., do dochodu ustalonego zgodnie z art. 8 ust. 3 u.p.s. nie wlicza się: 1) jednorazowego pieniężnego świadczenia socjalnego; 2) zasiłku celowego; 3) pomocy materialnej mającej charakter socjalny albo motywacyjny, przyznawanej na podstawie przepisów o systemie oświaty; 4) wartości świadczenia w naturze; 5) świadczenia przysługującego osobie bezrobotnej na podstawie przepisów o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy z tytułu wykonywania prac społecznie użytecznych; 5a) świadczenia pieniężnego i pomocy pieniężnej, o których mowa w ustawie z dnia 20 marca 2015 r. o działaczach opozycji antykomunistycznej oraz osobach represjonowanych z powodów politycznych;

6) dochodu z powierzchni użytków rolnych poniżej 1 ha przeliczeniowego;

7) świadczenia wychowawczego, o którym mowa w ustawie z dnia 11 lutego 2016 r.

o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci, oraz dodatku wychowawczego, o którym mowa w ustawie z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej; 8) świadczenia pieniężnego, o którym mowa w art. 8a ust. 1 ustawy

z dnia 7 września 2007 r. o Karcie Polaka.

Z treści ww. przepisów u.p.s. wynika, że pojęcie dochodu zostało jednolicie zdefiniowane na potrzeby ustalania wszelkich świadczeń z pomocy społecznej (pieniężnych i niepieniężnych). Składniki odliczane od przychodu są taksatywnie wymienione w art. 8 ust. 3 u.p.s., natomiast określone w art. 8 ust. 4 u.p.s. składniki nie są wliczane do dochodu. Taka konstrukcja prawna nie pozwala na rozszerzającą interpretację ww. przepisów, gdyż wyliczenia zawarte w tych przepisach mają charakter enumeratywny (por. wyrok NSA z dnia 1 lutego 2017 r., sygn. akt I OSK 1572/15, publ. Lex nr 2258539).

Ustawodawca nie definiuje przychodu, nie łączy go z działalnością zarobkową, przeciwnie – traktuje go bardzo szeroko, niezależnie od źródła i tytułu jego otrzymania. Takie ujęcie pozwala zaliczyć do dochodu różne przysporzenia, które na podstawie odrębnych przepisów nie są kwalifikowane jako dochód. Okoliczność, że określone przysporzenie nie podlega zaklasyfikowaniu do dochodu na podstawie przepisów ustawy z 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz.U. z 2016 r., poz. 2032 ze zm.) nie oznacza, że nie będzie ono kwalifikowane do dochodu na podstawie art. 8 u.p.s. (por. wyrok WSA w Szczecinie z dnia

6 października 2011 r., sygn. akt II SA/Sz 495/11, publ. Lex nr 984812).

Konstrukcja dochodu przyjęta w art. 8 u.p.s. formułuje jego odrębną definicję na potrzeby pomocy społecznej i jest zbliżona do potocznego rozumienia tego terminu. Taka zapewne była intencja ustawodawcy, który nakazuje badać rzeczywiste wpływy osoby wnioskującej o pomoc, konkretyzując przy tym odliczenia

i dochody, których nie bierze pod uwagę (por. Komentarz do art. 8 u.p.s., Iwona Sierpowska, publ. Lex).

W judykaturze nie budzi wątpliwości, że w pomocy społecznej za dochód musi być uznany zasiłek pielęgnacyjny, zasiłek stały, okresowy, ale także dodatek mieszkaniowy, mimo że nie jest wypłacany bezpośrednio świadczeniobiorcy. Dochodem są również: zwrot nadpłaconego podatku, darowizna środków pieniężnych, pożyczka oraz kredyt (por. wyrok WSA w Gliwicach z dnia 5 lipca 2016 r., IV SA/Gl 1124/15, Lex nr 2098825, wyrok NSA z dnia 12 kwietnia 2016 r., I OSK 1841/14, Lex nr 2111032, wyrok WSA w Opolu z dnia 10 maja 2016 r., II SA/Op 36/16, Lex nr 2056638, wyrok WSA w Gdańsku z dnia 29 stycznia 2015 r., III SA/Gd 979/14, Lex nr 1644103, wyrok WSA w Bydgoszczy z dnia 9 września 2015 r., II SA/Bd 880/15, Lex nr 1852591, wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 20 kwietnia 2017 r., IV SA/Wr 562/16, Lex nr 2294851).

Art. 8 ust. 3 u.p.s. nie wyłącza oszczędności jako dochodu (wyrok WSA

w Rzeszowie z dnia 20 kwietnia 2017 r., II SA/Rz 1569/16, Lex nr Lex nr 2280839), pożyczki na spłatę kredytu (wyrok WSA w Gdańsku z dnia 13 kwietnia 2017 r., III SA/Gd 142/17, Lex nr 2302475) czy też kosztów związanych z dzierżawą terenu (wyrok NSA z dnia 9 lutego 2017 r., I OSK 1608/15, Lex nr 2258516).

Jak wynika z powyższego wyliczenia, za dochód w rozumieniu art. 8 ust. 3 u.p.s. uznaje się każde przysporzenie finansowe wpływające na sytuację materialną osoby korzystającej ze świadczeń z opieki społecznej. Przysporzeniem jest każda korzyść majątkowa (poza wymienionymi w art. 8 ust. 4 u.p.s.), pod pojęciem której należy rozumieć nie tylko korzyść majątkową rzeczywiście uzyskaną, ale także każde zwolnienie z opłaty, które wpływa na sytuację materialną osoby.

W związku z powyższym Sąd nie podziela stanowiska skarżącej, że przychodem jest przysporzenie majątkowe, którego otrzymanie powoduje obowiązek zapłaty podatku dochodowego. Nieodpłatne użyczenie lokalu stanowiącego własność skarżącej w zamian za uiszczanie opłat do Wspólnoty Mieszkaniowej stanowi realny przychód co miesiąc równoważny wysokości opłat eksploatacyjnych związanych z korzystaniem z tego mieszkania, które obciążałyby właścicielkę (skarżącą). Jeśli są one płacone przez inną osobę, to w takim zakresie skarżąca uzyskała przysporzenie, bowiem w swoim budżecie zaoszczędziła kwotę, którą musiałaby ponieść w sytuacji braku użyczenia i w dalszym ciągu przebywania

w dps.

Pomimo odrzucenia przez Sąd głównych zarzutów skargi, zaskarżona

i poprzedzająca ją decyzja w okolicznościach tej sprawy musiały zostać wyeliminowane z obrotu prawnego z uwagi na niedokładne ustalenie w omawianym okresie wysokości dochodu skarżącej, a mające w konsekwencji wpływ na aktualną wysokość opłaty za pobyt w dps.

Skarżąca jest właścicielką mieszkania o powierzchni [...] m², położonego

w R. przy ul. W. [...] m [...], w zasobach Wspólnoty Mieszkaniowej W. [...] i [...]. Jako właścicielka tej nieruchomości jest zobowiązana do uiszczania opłat związanych z jej posiadaniem (czynsz, media). Jak ustalił organ I instancji, powyższe mieszkanie było przedmiotem umowy nieodpłatnego użyczenia na rzecz M. K. (od marca 2016 r. do listopada 2016 r.) oraz A. K. (od grudnia 2016 r. do nadal). Organ jednocześnie ustalił, na podstawie sporządzonych przez zarządcę nieruchomości zestawień za okres od marca 2016 r. do czerwca 2017 r., wysokość uiszczanego czynszu za ww. lokal: w okresie od marca 2016 r. do lipca 2016 r. – [...] zł, od sierpnia 2016 r. do listopada 2016 r. – [...] zł oraz od grudnia 2016 r. do czerwca 2017 r. – [...] zł.

Organy orzekające w sprawie doliczyły w całości ww. kwoty do dochodu skarżącej w poszczególnych miesiącach, nie bacząc na okoliczność, że

w przedmiotowym lokalu w okresie od marca do listopada 2016 r. mieszkało 3 osoby, a od grudnia 2016 r. do czerwca 2017 r. – 2 osoby (tak wynika z decyzji

o przyznaniu dodatku mieszkaniowego biorącym w użyczenie). Ten zarzut skarżąca podnosiła już w odwołaniu od decyzji, kwestionując ustalenia dotyczące wysokości doliczonej do jej dochodu kwoty czynszu za mieszkanie przy ul. W. [...]

w R., zajmowane przez inne osoby, jednak Kolegium nie odniosło się do niego.

Zdaniem Sądu, skoro w przypadku skarżącej opłaty za jej mieszkanie regulują inne osoby, a przez to po stronie pensjonariuszki powstaje realny przychód (zwolnienie z uiszczania czynszu) doliczany do jej miesięcznego dochodu, ustalanego zgodnie z art. 8 ust. 3 u.p.s., to organy pomocy społecznej, działając na podstawie art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a., powinny dokładnie ustalić, jakie są składniki czynszu uiszczanego co miesiąc na konto Wspólnoty Mieszkaniowej za lokal przy ul. W. [...] w R., które z nich są opłatami stałymi, a których wysokość zależy od liczby osób zamieszkałych w danym okresie w tym lokalu. Do dochodu skarżącej, która czasowo przebywa w dps, a za jej mieszkanie płacą inne osoby, można doliczyć tylko taką wysokość opłat, która jest związana z zajmowaniem lokalu przez 1 osobę. Prezydent winien w tym zakresie dokładnie wyjaśnić stan faktyczny, w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć materiał dowodowy, aby ustalić aktualny dochód skarżącej, będący podstawą do ustalenia opłaty za jej pobyt w dps. Jednocześnie organ I instancji będzie miał na uwadze treść art. 106 ust. 3b u.p.s., zgodnie z którym zmiana dochodu osoby samotnie gospodarującej lub rodziny w okresie ponoszenia odpłatności za świadczenia niepieniężne nie wpływa na wysokość tej odpłatności, jeżeli kwota zmiany nie przekroczyła 10% odpowiednio kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej lub kryterium dochodowego na osobę w rodzinie.

Po uzupełnieniu materiału dowodowego w powyższym zakresie organ ponownie oceni go w jego całokształcie i wyda decyzję w sprawie z uzasadnieniem zgodnym z art. 107 § 3 k.p.a.

Mając powyższe na uwadze Sąd uznał, że kontrolowane decyzje zostały wydane z naruszeniem przepisów postępowania (art. 7, art. 8 § 1, art. 77 § 1, art. 80 k.p.a.) mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, dlatego na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku.