Wyrok NSA, sygn. akt IV SA 812/01
NSA w Warszawie (przed reformą)
Data orzeczenia: 2002-12-18 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 615  Sprawy zagospodarowania przestrzennego
Powołane przepisy: article: art. 40 ust. 3c
journal: Dz.U. 1999 nr 15 poz. 139
law: Obwieszczenie Prezesa Rady Ministrów z dnia 22 stycznia 1999 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym.
article: art. 156 par. 1 pkt 1
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz. 1071
law: Obwieszczenie Prezesa Rady Ministrów z dnia 9 października 2000 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego.
Teza: Zajęcie przez organ gminy stanowiska w formie postanowienia stanowiącego porozumienie w rozumieniu art. 40 ust. 3c ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym /Dz.U. 1999 nr 15 poz. 139 ze zm./ o treści odpowiedniej dla decyzji o ustaleniu warunków zabudowy i zagospodarowania terenu, do wydania której ustawą upoważniony jest organ gminy, na terenie której znajdować się ma większa część przewidywanej do realizacji inwestycji, nie daje podstawy do stwierdzenia nieważności tego postanowienia z mocy art. 156 par. 1 pkt 1 Kpa.

TEZY

Zajęcie przez organ gminy stanowiska w formie postanowienia stanowiącego porozumienie w rozumieniu art. 40 ust. 3c ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym /Dz.U. 1999 nr 15 poz. 139 ze zm./ o treści odpowiedniej dla decyzji o ustaleniu warunków zabudowy i zagospodarowania terenu, do wydania której ustawą upoważniony jest organ gminy, na terenie której znajdować się ma większa część przewidywanej do realizacji inwestycji, nie daje podstawy do stwierdzenia nieważności tego postanowienia z mocy art. 156 par. 1 pkt 1 Kpa.


SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny po rozpoznaniu sprawy ze skargi System Gazociągów Tranzytowych EuRoPol Gaz SA W. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. (...) orzekające o stwierdzeniu nieważności postanowienia Wójta Gminy S. ustalającego warunki zabudowy i zagospodarowania terenu dla inwestycji liniowej - uchyla zaskarżone postanowienie.


UZASADNIENIE

Sąd rozpoznawał skargę na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. orzekające o stwierdzeniu nieważności postanowienia Wójta Gminy S. ustalającego warunki zabudowy i zagospodarowania terenu dla inwestycji liniowej na odcinku województwa M., w tym na terenie Gminy S. W uzasadnieniu zaskarżonego rozstrzygnięcia podano, iż kwestionowane w postępowaniu nieważnościowym postanowienie zostało wydane na wniosek Wójta Gminy R.

Na wniosek właściciela jednej z działek, przez które przebiegać miała trasa inwestycji, SKO postanowieniem stwierdziło nieważność kwestionowanego postanowienia Wójta Gminy S. uznając, że zostało ono wydane z naruszeniem przepisów o właściwości, a mianowicie przepisu art. 40 ust. 3c ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym /Dz.U. 1999 nr 15 poz. 139 ze zm./. Przepis ten stanowi, iż w przypadku inwestycji wykraczających poza obszar jednej gminy decyzję o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, dotyczącą terenu położonego w granicach jednego województwa, wydaje wójt, burmistrz lub prezydent miasta, na obszarze właściwości którego znajduje się większa część terenu inwestycji, w porozumieniu z zainteresowanymi wójtami, burmistrzami lub prezydentami miast. Zgodnie z tą regulacją, do wydania decyzji ustalającej warunki zabudowy i zagospodarowania terenu dla projektowanej inwestycji liniowej miejscowo właściwy jest organ Gminy R. Wójt Gminy S. był natomiast kompetentny do wydania postanowienia w trybie art. 106 par. 1 Kpa, wyrażającego stanowisko w sprawie wydania decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu.

Wprawdzie Wójt Gminy S. swoje orzeczenie określił jako "postanowienie", to jednak w ocenie organu nadzorczego treść tego postanowienia zawiera wszystkie wymagane prawem elementy decyzji administracyjnej i rozstrzyga o meritum w odniesieniu do inwestycji przebiegającej na terenie Gminy S. Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem sądowym, użycie tej czy innej nazwy nie ma znaczenia dla charakteru prawnego aktu, gdyż zasadnicze znaczenie ma treść rozstrzygnięcia /wyrok SN z dnia 18 października 1985 r., II Cr 320/85 - OSNCP 1986 nr 10 poz. 158/.

Wydając kwestionowane postanowienie w ocenie SKO Wójt Gminy S. "naruszył przepis art. 40 ust. 3c ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym" i należy stwierdzić jego nieważność z powodu naruszenia przepisów o właściwości /art. 156 par. 1 pkt 1 Kpa/.

W skardze na powyższe postanowienie wniesionej przez inwestora, zarzucono naruszenie art. 40 ust. 3c ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym w zw. z art. 106 par. 5 Kpa oraz art. 156 par. 1 pkt 1 i art. 138 Kpa.

Strona skarżąca podniosła, iż błędne jest stanowisko organu rozstrzygającego sprawę w postępowaniu nieważnościowym co do tego, że kwestionowane postanowienie zostało wydane w warunkach przekroczenia swoich kompetencji przez Wójta Gminy S. Z uwagi na to, że organ ten miał wyrazić swoje stanowisko "w porozumieniu" w postępowaniu prowadzonym o wydanie decyzji ustalającej warunki zabudowy i zagospodarowania danej inwestycji przez Wójta Gminy R., to w istocie oba te organy miały wspólnie określić treść przedmiotowej decyzji. Postanowienie zatem wydane przez Wójta Gminy S. mogło przybrać postać zbliżoną do elementów decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu. Postanowienie to nie rozstrzygało przy tym sprawy indywidualnej ani też skarżący nie nabył na jego podstawie uprawnienia do ubiegania się o pozwolenie na budowę. Rozstrzygnięcie sprawy administracyjnej następuje dopiero w decyzji Wójta Gminy R. Nie było więc dopuszczalne w tych warunkach orzeczenie o stwierdzeniu nieważności postanowienia, które zgodnie z zasadą trwałości wyrażoną w art. 16 Kpa może nastąpić tylko wyjątkowo.

Skarga kwestionuje ponadto zaskarżone postanowienie wydane w trybie art. 127 par. 3 Kpa ze względu na to, iż organ rozpoznając w tym trybie sprawę ponownie orzekł o "stwierdzeniu nieważności" postanowienia Wójta Gminy S., podczas gdy mógł jedynie utrzymać w mocy swoje poprzednie postanowienie w ty m przedmiocie. W odpowiedzi na skargę SKO wniosło się o jej oddalenie.

Na rozprawie przed Sądem pełnomocnik strony skarżącej podniósł, iż w analogicznej kwestii zapadły już wyroki NSA, w których Sąd ten przyjął, że postanowienie o zbliżonej treści jak kwestionowane w niniejszej sprawie nie tylko, że nie narusza przepisów o właściwości, lecz w ocenie Sądu nie narusza prawa. Na dowód tego został złożony odpis wyroku NSA z dnia 4 czerwca 2002 r., II SA/Po 610/01.

NSA uznał skargę za zasadną. W uzasadnieniu wyroku Sąd podkreślił w pierwszym rzędzie, iż w orzecznictwie NSA utrwalił się pogląd, że stwierdzenie nieważności orzeczenia organu administracji publicznej ze względu na naruszenie przepisów o właściwości możliwe jest tylko wtedy, gdy nie budzi wątpliwości, że takie naruszenie faktycznie miało miejsce.

W niniejszej sprawie natomiast, może budzić uzasadnione wątpliwości to, jak powinno brzmieć orzeczenie wydawane na podstawie art. 40 ust. 3c ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym, w trybie przewidzianym w art. 106 Kpa, w formie "porozumienia", na wniosek organu właściwego do wydania decyzji o ustaleniu warunków zabudowy i zagospodarowania terenu. Już tylko ta okoliczność może powodować konieczność uchylenia zaskarżonego postanowienia SKO, skoro z całą pewnością nie można stwierdzić, że organ, który wydał kwestionowane postanowienie, rzeczywiście przekroczył swoje kompetencje, a więc naruszył przepisy o właściwości w rozumieniu art. 156 par. 1 pkt 1 Kpa.

Jako dalszy powód uwzględnienia skargi Sąd wskazał na fakt orzeczenia przez NSA wyrokiem powołanym przez stronę skarżącą na rozprawie, jak też innymi wyrokami w analogicznych sprawach, iż organ gminy zajmując stanowisko na wniosek organu gminy orzekającego o ustaleniu warunków zabudowy i zagospodarowania terenu w takiej formie i treści jak w kwestionowanym postanowieniu, w istocie prawa nie naruszył. Takie stanowisko NSA może być jedynie tak rozumiane, iż sprawa, o której rozstrzygano w zaskarżonym postanowieniu, nie tylko nie jest jednoznaczna, ale wręcz może wywoływać odmienne stanowiska.

Nie może więc w ocenie orzekającego w sprawie IV SA 812/01 składu NSA być uznane za prawidłowe postanowienie o stwierdzeniu nieważności aktu zbieżnego co do treści i formy z tym, który przez inny Sąd został potraktowany jako legalny. Instytucja stwierdzenia nieważności aktu administracyjnego, ukształtowana przepisami Kpa, jak to zasadnie wskazuje się w skardze, ma na celu wyeliminowanie takich aktów, które nie dają się pogodzić z porządkiem prawnym. Taka natomiast sytuacja w niniejszej sprawie nie wystąpiła, o czym świadczą zwłaszcza argumenty podniesione przez stronę skarżącą co do skutków kwestionowanego postanowienia oraz wyroki NSA, przywołane przez stronę skarżącą.

Mając na uwadze powyższe NSA orzekł jak w sentencji wyroku na podstawie art. 22 ust. 1 pkt 1 i ust. 2 pkt 3 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./.

W kwestii zarzucanej w skardze wadliwości sformułowania sentencji zaskarżonego postanowienia SKO, Sąd stwierdził, że istotnie, jest ona nieprawidłowa, bowiem organ rozpatrujący sprawę w trybie art. 127 par. 3 Kpa podtrzymując swoje dotychczasowe orzeczenie utrzymuje je, w mocy, nie zaś ponownie orzeka tak jak to uczynił w postanowieniu, co do którego skorzystano z wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy. Ta jednak wada zaskarżonego postanowienia, jako nieistotna, nie mająca wpływu na rozstrzygnięcie sprawy, nie stanowiła podstawy uwzględnienia skargi, zwłaszcza że z treści uzasadnienia tego postanowienia należało wnosić, iż SKO miało w istocie na myśli to, że utrzymuje w mocy swoje dotychczasowe postanowienie.