Wyrok WSA w Szczecinie, sygn. akt II SA/Sz 548/09
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Data orzeczenia: 2009-10-21 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne: Nadzór budowlany
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję
Powołane przepisy: article: art. 1
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1269
law: Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych.
article: art. 6,7, art. 8,art.9 i 10 art.77,art.79, art.80,art.107 par 1
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 48,art.103 ust.2
journal: Dz.U. 2006 nr 156 poz 1118
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane - tekst jednolity
article: art. 3 par 1, art. 145 par 1 pkt 1 lit c, art. 152, art. 200
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1271
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Henryk Dolecki, Sędziowie Sędzia NSA Stefan Kłosowski,, Sędzia WSA Maria Mysiak (spr.), Protokolant Aneta Kukla, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 21 października 2009 r. sprawy ze skargi G. i W. S. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki I. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...]r. Nr [...], II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu, III. zasądza od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżących G. i W. S. kwotę [...] tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w D. decyzją

z dnia [...] r., nr [...], wydaną na podstawie art. 48 ust. 1 i 4 i art. 52 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz. U. z 2006 r. nr 156 poz. 1118 ze zm.), w związku z samowolnym wybudowaniem przez G.

i W. S. domku letniskowego o wymiarach 6,1 m x 5,1 m wraz

z tarasem o wymiarach 6,1 m x 1, 7 m oraz zbiornika dwukomorowego na ścieki na terenie działki nr [...] w miejscowości P, nakazał rozbiórkę samowolnie wybudowanych obiektów.

W uzasadnieniu organ pierwszej instancji podał, iż podczas oględzin przeprowadzonych na terenie działki nr [...] w dniu [...] r.

w miejscowości P. stwierdzono istnienie drewnianego domku z tarasem. W dniu [...] r. sporządzono protokół, do którego G.

i W. S. oświadczyli, że jest to budynek letniskowy, który został wybudowany w [...] r. Oświadczyli również, że wybudowali w [...] r. przydomową oczyszczalnię ścieków, która składa się z dwukomorowego betonowego zbiornika. Na budowę budynku letniskowego i przydomowej oczyszczalni ścieków inwestorzy nie posiadali zgłoszenia, ani pozwolenia na budowę.

Organ wskazał dalej, iż w związku z uzyskanym zaświadczeniem z dnia

[...] r. Wójta Gminy O. o zgodności przedmiotowego domku

z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, w dniu [...] r. wydał postanowienie nakładające na G. i W. S. obowiązki określone przepisami prawa budowlanego w celu doprowadzenia wybudowanych obiektów (budynku letniskowego wraz z szambem) do stanu zgodnego z prawem, czyli zalegalizowaniem samowoli budowlanej. Postanowieniem z dnia [...] r. (z uwagi na błędnie powołaną podstawę prawną) zmieniono treść wydanego w dniu [...] r. postanowienia.

W postanowieniu z dnia [...] r. nałożono na inwestorów wykonanie obowiązków określonych przepisami art. 48 ust. 2 i 3 ustawy Prawo budowlane. Inwestorzy nie wykonali nałożonych obowiązków.

Organ pierwszej instancji podsumował, iż w przypadku niespełnienia

w wyznaczonym terminie obowiązków ustalonych na podstawie art. 48 ust. 3 ustawy Prawo budowlane stosuje się przepisy art. 48 ust. 1 i w drodze decyzji nakazuje się rozbiórkę obiektów wybudowanych bez wymaganego pozwolenia na budowę.

Od powyższej decyzji odwołanie złożyli G. i W. S, reprezentowani przez radcę prawnego K. W. zarzucając decyzji:

- naruszenie przepisu art. 48 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane poprzez jego zastosowanie w sprawie, pomimo braku przesłanek do jego zastosowania,

- naruszenie przepisu art. 7 K.p.a., poprzez niepodjęcie przez organ wszystkich niezbędnych kroków do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy,

- naruszenie przepisu art. 8 K.p.a. poprzez prowadzenie przez organ postępowania w sposób podważający zaufanie obywateli do organów Państwa,

- naruszenie przepisu art. 77 § 1 K.p.a. poprzez nie zebranie przez organ całego materiału dowodowego mającego istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy,

- naruszenie przepisu art. 78 § 1 K.p.a. poprzez niezasadne nieuwzględnienie przez organ wniosków o przesłuchanie świadka S. K. oraz strony G. i W. S. na okoliczności mające istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy.

Na powyższych podstawach wnieśli o uchylenie decyzji organu pierwszej instancji oraz umorzenie postępowania, ewentualnie uchylenie decyzji organu pierwszej instancji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia.

Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego

w S, w wyniku rozpoznania ww. odwołania, decyzją z dnia [...] r. nr [...], działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego oraz art. 48 ust. 1 i 4 oraz art. 83 ust. 2 ustawy

z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2006 r. Nr 156, poz.1118 ze zm.) - utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w D. z dnia [...] r.

Organ drugiej instancji odniósł się w uzasadnieniu do ustaleń w sprawie,

w szczególności wskazał, iż w dniu [...] r. odwołujący się oświadczyli do protokołu, że nie posiadają zgłoszenia ani pozwolenia na budowę budynku letniskowego i przydomowej oczyszczalni ścieków, które powstały w [...] r. Następnie w piśmie z dnia [...] r. stwierdzili, iż przedmiotowy budynek

w dniu zakupu przez nich ww. nieruchomości już istniał, a oni jedynie dokonali jego adaptacji, informując o tym Urząd Gminy w O. W dniu [...] r. organ pierwszej instancji przesłuchał poprzedniego właściciela powyższej działki J. S. K., który zeznał, iż w dniu sprzedaży działka była niezabudowana. Organ drugiej instancji podkreślił, iż z aktu notarialnego umowy sprzedaży ww. nieruchomości wynika, iż G. i W. S. nabyli działkę niezabudowaną. Organ pierwszej instancji (w oparciu o powyżej wskazane dowody) przyjął, iż domek letniskowy wraz z przydomową oczyszczalnią ścieków powstał po dniu [...] r., tj. po nabyciu powyższej nieruchomości przez skarżących

i następnie wydał w dniu [...] r. postanowienie na podstawie art. 48 ust. 2 i 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane, w którym nałożył na inwestorów obowiązek przedłożenia w terminie 90 dni licząc od dnia doręczenia postanowienia:

1. zaświadczenia wójta o zgodności budowy z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego lub ostatecznej decyzji

o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu,

2. 4 egz. projektu budowlanego wraz z wymaganymi opiniami uzgodnieniami,

3. oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane.

Odwołujący się nie dostarczyli do organu powiatowego wymaganych postanowieniem dokumentów. W związku z powyższym PINB w D. wydał zaskarżoną decyzję nakazującą G. i W. S., na podstawie art. 48 ust. 1 i 4 obowiązującej ustawy Prawo budowlane, rozebrać przedmiotowy domek letniskowy wraz ze zbiornikiem na nieczystości płynne, wybudowane bez wymaganego pozwolenia na budowę.

Dalej organ drugiej instancji wywiódł, iż zgodnie z art. 28 ust. 1 ustawy Prawo budowlane, roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę, z zastrzeżeniem art. 29-31 ww. ustawy, które określają, jakich obiektów budowa i wykonanie jakich robót budowlanych nie wymaga pozwolenia na budowę oraz które spośród wymienionych można rozpocząć, dokonując zgłoszenia właściwemu organowi zamiaru ich wykonania, a ten w terminie 30 dni od dnia doręczenia nie zgłosi sprzeciwu. Przepisy art. 29-31 ustawy Prawo budowlane nie znajdują zastosowania w przedmiotowej sprawie. W świetle powyższego wybudowanie przedmiotowego domku letniskowego wraz ze zbiornikiem na nieczystości płynne wymagało uzyskania decyzji o pozwoleniu na budowę. Inwestor takiej decyzji nie uzyskał, zatem przedmiotowy domek został wybudowany w warunkach samowoli budowlanej.

W takim przypadku zastosowanie mają przepisy art. 48 ustawy Prawo budowlane, które stanowią, iż właściwy organ nakazuje w drodze decyzji rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części, będącego w budowie, lub wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę. Jeśli jednak budowa jest zgodna z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a w szczególności z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, albo ustaleniami ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w przypadku braku obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego oraz nie narusza innych przepisów, właściwy organ nakłada na inwestora obowiązek przedłożenia w wyznaczonym terminie stosownych dokumentów, pozwalających na doprowadzenie budowy do stanu zgodnego

z prawem. W postanowieniu tym ustala się wymagania dotyczące niezbędnych zabezpieczeń budowy oraz nakłada obowiązek przedstawienia, w wyznaczonym terminie, dokumentów wskazanych w art. 48 ust. 3.

Mając na uwadze powyższe, organ odwoławczy uznał, iż w przedmiotowej sprawie, z uwagi na niespełnienie w wyznaczonym terminie nałożonych postanowieniem obowiązków umożliwiających przeprowadzenie postępowania legalizacyjnego, wydanie zaskarżonej decyzji jest zgodne z prawem.

Ustosunkowując się do zarzutów podniesionych w odwołaniu organ drugiej instancji, stwierdził, że zarzut naruszenia art. 7 i 8 K.p.a. jest bezpodstawny, gdyż organ pierwszej instancji zebrał wystarczający materiał dowodowy do przyjęcia rozstrzygnięcia sprawy. Ponadto, jak wynika z akt sprawy S. K. był przesłuchany jako świadek w dniu [...] r. pod rygorem odpowiedzialności karnej. Wprawdzie przesłuchanie świadka nastąpiło z naruszeniem przepisu art. 79 K.p.a. poprzez niezawiadomienie stron o zamiarze przeprowadzenia czynności przez organ powiatowy, jednakże organ odwoławczy uznał za dowód w sprawie, przesądzający o dacie wybudowania obiektu, umowę sprzedaży powyższej nieruchomości, sporządzoną w formie aktu notarialnego, która jednoznacznie wskazuje, że w dniu zakupu nieruchomości przedmiotowa działka była niezabudowana. Wobec ustalenia daty budowy ww. obiektu po [...] r., zastosowanie w sprawie mają przepisy art. 48 ustawy Prawo budowlane, zatem zarzut skarżących, dotyczący braku przesłanek do jego zastosowania jest niezasadny. Ponadto skarżącym, zawiadomieniem z dnia [...] r. w trybie art. 10 § l K.p.a. umożliwiono zapoznanie się z aktami sprawy, wypowiedzenie się co do zebranych materiałów i dowodów, oraz zgłoszonych żądań.

Na powyższą decyzję organu odwoławczego G. i W. S. wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w S. skargę.

Skarżący ponowili zgłoszone wcześniej już w odwołaniu zarzuty naruszenia przepisu art. 48 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane oraz przepisów postępowania administracyjnego tj. art. 7, 8, 77 § 1, 78 § 1 oraz dodatkowo podnieśli zarzut naruszenia przepisu art. 79 § 1 oraz § 2 K.p.a. poprzez niezawiadomienie strony o przeprowadzanym dowodzie z przesłuchania świadka i tym samym uniemożliwienie stronie zadawanie świadkowi pytań i przepisu art. 80 K.p.a. poprzez przekroczenie przez organ zasady swobodnej oceny dowodów i uznanie, iż fakt, że

w akcie notarialnym z dnia [...] r. umieszczono zapis, że działka jest niezabudowana przesądza, że na działce nie znajdował się obiekt budowlany.

Skarżący oświadczyli w skardze, iż nabyli działkę, na której znajdowało się już drewniane pomieszczenie gospodarcze, które zostało przez nich tylko wyremontowane. W celu udowodnienia powyższego faktu złożyli wniosek

o przesłuchanie w charakterze świadka S. K. oraz o przesłuchanie ich w charakterze strony. Organ nie uwzględnił ich wniosku. Co prawda organ przesłuchał S. K, jednakże o tym przesłuchaniu skarżący nie zostali poinformowani i tym samym nie mieli żadnej możliwości, aby uczestniczyć

w przesłuchaniu świadka. W uzasadnieniu decyzji z dnia [...] r. organ drugiej instancji podał, iż ww. świadek zeznał, że sprzedał działkę niezabudowaną.

W związku z powyższym, po otrzymaniu decyzji będącej przedmiotem niniejszego postępowania, skarżący niezwłocznie skontaktowali się z Panem K. w celu wyjaśnienia, czy faktycznie złożył zeznania o treści wskazanej w decyzji. Pan K. zapewnił, iż nie złożył zeznania, że na działce nie było przedmiotowego obiektu, ponieważ on tam był i sam pomagał skarżącym w jego częściowej rozbiórce i remontowaniu. Tym samym skarżący uważają, iż przesłuchanie Pana K. powinno zostać powtórzone i dokonane zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa.

Skarżący wskazali, iż organ drugiej instancji swoje ustalenia dotyczące czasu wybudowania obiektu na działce oparł w zasadzie na treści aktu notarialnego z dnia [...] r, co jest błędem. Zgodnie bowiem z art. 92 § 3 ustawy z dnia

14 lutego 1991 r. Prawo o notariacie (Dz. U. z 2008 r. nr 189, poz. 1158 ze zm.) jeżeli akt notarialny dotyczy czynności prawnej, akt ten powinien zawierać treści istotne dla tej czynności. Ponadto akt notarialny powinien zawierać inne stwierdzenia, których potrzeba umieszczenia w akcie wynika z niniejszej ustawy, z przepisów szczególnych albo z woli stron. Oznacza to, iż nie ma żadnego obowiązku, aby

w akcie notarialnym znalazła się wzmianka o obiekcie budowlanym. W akcie notarialnym z dnia [...] r. nie znalazła się przedmiotowa informacja, ponieważ dla stron znajdująca się na działce rozwalająca drewniana szopa była bezwartościowa i strony nie widziały potrzeby, aby w akcie notarialnym opisywać, iż na gruncie znajduje się obiekt budowlany. Tym samym zupełnie nieuprawnione jest twierdzenie organu, iż treść aktu notarialnego jednoznacznie przemawia za stwierdzeniem, że obiekt budowlany został wybudowany po [...] r. Drewniane pomieszczenie zostało wybudowane już przed dniem podpisania aktu notarialnego o czym skarżący wielokrotnie informowali organ, a nie zostało to ujawnione w akcie notarialnym z powodu tego, iż nie było takiego obowiązku, a dla stron obiekt ten był praktycznie bezwartościowy (nie zmieniał wartości nabywanej działki). Nadto, niezależnie od powyższego organ drugiej instancji w ogóle nie odniósł się do zarzutów skarżących, iż nawet gdyby obiekt budowlany został wzniesiony przez skarżących to i tak organ nieprawidłowo zastosował przepis art. 48 Prawa budowlanego. Zdaniem skarżących zgodnie z ogólnymi zasadami prawa,

w przypadku gdy mamy do czynienia z przepisami nakładającymi sankcję, należy stosować te przepisy, które obowiązywały, w chwili gdy dana czynność została dokonana. Nie jest dopuszczalne stosowanie sankcji na podstawie przepisów wydanych w późniejszym terminie. W związku z powyższym organ powinien zastosować przepisy Prawa budowlanego w brzmieniu z dnia wybudowania przedmiotowego budynku. Organ w postępowaniu (wbrew ciążącemu na nim obowiązkowi) nie ustalił kiedy budynek został wybudowany. Organ odwoławczy stwierdził jedynie, iż nastąpiło to po [...] r. (powyższe stwierdzenie jest błędne, co skarżący wykazali powyżej). Jednakże gdyby ustalenia organu były prawidłowe, to organ powinien zastosować przepisy w brzmieniu z roku [...]. Przepis z art. 49 Prawa budowlanego (w brzmieniu z roku [...]. i w zasadzie przepis ten w tym brzmieniu obowiązywał aż do roku 2003) stanowił, iż nie można nakazać rozbiórki, o której mowa w art. 48, jeżeli upłynęło 5 lat od dnia zakończenia budowy obiektu budowlanego lub jego części. Na właścicielu spoczywa wówczas obowiązek uzyskania pozwolenia na użytkowanie obiektu budowlanego. Obiekt budowlany będący przedmiotem niniejszego postępowania został wybudowany znacznie wcześniej niż pięć lat przed wydaniem decyzji przez organ I instancji (decyzja z dnia [...] r.). Tym samym organ nie miał podstawy prawnej do wydania decyzji nakazującej rozebranie wybudowanego domku letniskowego (nawet przy założeniu, iż faktycznie domek ten został samowolnie wybudowany, czemu skarżący zaprzeczają). Organ I instancji wydał decyzję po upływie blisko 14 lat od dnia nabycia działki przez skarżących (działki z już wybudowanym obiektem budowlanym, którego skarżący dokonali jedynie adaptacji). Organ drugiej instancji natomiast utrzymał przedmiotową decyzję w mocy, a do powyższych zarzutów skarżących wogóle się nie odniósł.

W ocenie skarżących organ pierwszej instancji postępował w sposób niezgodny z zasadą pogłębiania zaufania obywateli do organów państwowych, bowiem przez okres blisko 14 lat od dnia nabycia przez nich działki wraz z obiektem budowlanym właściwy organ nie podejmował żadnych czynności w stosunku do przedmiotowego obiektu. Takie działanie uniemożliwiło skarżącym zalegalizowanie dokonanych remontów bez uiszczania wysokich opłat. Brak działań organu (przez tak długi okres) utwierdził skarżących w przekonaniu, iż dokonali oni remontu budynku z zachowaniem wszystkich procedur wymaganych prawem. Zdaniem skarżących organ również przeprowadzając wizję lokalną oraz dokonując pomiarów naruszył cytowane na wstępie przepisy prawa. Organ wszedł na działkę skarżących nie informując ich o tym, bez wcześniejszego okazania jakiegokolwiek zezwolenia, upoważnienia bądź chociaż legitymacji.

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy podtrzymał dotychczas zajmowane stanowisko w sprawie i wniósł o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w S. zważył, co następuje :

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz.1269 ze zm.) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia

30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. - zwaną dalej p.p.s.a.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji pod względem zgodności z prawem. Tak więc Sąd rozpoznając skargę ocenia, czy zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa materialnego, bądź przepisów postępowania administracyjnego w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy.

Skarga G. i W. S. okazała się zasadna, chociaż nie wszystkie zarzuty w niej zawarte należy uznać za trafne. W szczególności nie zasługuje na uwzględnienie zarzut, że organy nadzoru budowlanego winny stosować w sprawie przepisy prawa obowiązujące w dacie popełnienia samowoli budowlanej. Co do zasady organy wydają swoje decyzje w oparciu o stan prany obowiązujący

w dacie orzekania (art. 6 K.p.a.), chyba że co innego wynika z przepisów przejściowych. Kolejne zmiany ustawy Prawo budowlane z 1994 r. nie przewidywały w przepisach przejściowych zakazu stosowania nowych uregulowań do stanów faktycznych zaistniałych przed wejściem z życie zmienionych przepisów.

W przedmiotowej sprawie organ pierwszej instancji uznał, iż G.

i W. S. wybudowali w [...] r. domek letniskowy o wymiarach 6,1 m x 5,1 m wraz z tarasem o wymiarach 6,1 m x 1, 7m oraz zbiornik dwukomorowy na ścieki na terenie działki nr [...] w miejscowości P. bez wymaganego pozwolenia na budowę, a wobec faktu niewykonania przez ww. inwestorów obowiązków nałożonych w postanowieniu organu I instancji z dnia [...] r., zgodnie z przepisami art. 48 ust. 2 i 3 prawa budowlanego, organ zobligowany był orzec nakaz rozbiórki ww. obiektu.

Organ pierwszej instancji, wydając decyzję z dnia [...] r., wskazał na protokół sporządzony w dniu [...] r. w którym skarżący oświadczyli, iż przedmiotowy domek wraz z oczyszczalnia ścieków wybudowali w [...] r. Natomiast organ drugiej instancji oparł się o szerszy materiał dowodowy sprawy powołując

w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji dowód z przesłuchania świadka J. S. K, który w dniu [...] r. zeznał, iż działka nr [...] w dniu sprzedaży tj. w dniu [...] r. nie była zbudowana oraz na akt notarialny umowy sprzedaży przedmiotowej nieruchomości z dnia [...] r., który opisuje przedmiot sprzedaży jako niezabudowaną działkę. Powyższe dowody przesądziły, zdaniem organu drugiej instancji, iż skarżący wybudowali domek letniskowy w [...] r., co z kolei obliguje organy orzekające do zastosowanie w sprawie art. 48 Prawa budowlanego.

Podkreślić w tym miejscu należy, iż ustalenie faktu samowolnego wybudowania obiektu w [...] r. wyklucza możliwość zastosowania przepisu przejściowego ustawy z 7 lipca 1994 r., tj. art. 103 ust. 2 Prawa budowlanego

z 1994 r., który stanowi, iż do spraw wszczętych przed dniem wejścia w życie ustawy, a niezakończonych decyzją ostateczną, stosuje się przepisy ustawy,

z zastrzeżeniem ust. 2.

Według art. 103 ust. 2 przepisu art. 48 nie stosuje się do obiektów, których budowa została zakończona przed dniem wejścia w życie ustawy lub w stosunku do których przed tym dniem zostało wszczęte postępowanie administracyjne. Do takich obiektów stosuje się przepisy dotychczasowe, czyli ustawy z 24 października 1974 r.

W ocenie Sądu, z uwagi na tak skonstruowane przepisy ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane, istotnym jest, w niniejszej sprawie, ustalenie w sposób nie budzący żadnych wątpliwości, daty dokonania samowoli budowlanej spornego obiektu, a w konsekwencji ustalenie, czy skarżący wybudowali nowy domek letniskowy i przydomową oczyszczalnię po dniu nabycia działki, czy też dokonali remontu wybudowanego przed datą 1 stycznia 1995 r., drewnianego pomieszczenia gospodarczego.

Jak wyżej wskazano, organ pierwszej instancji w uzasadnieniu decyzji odniósł się jedynie do oświadczeń strony zawartych w protokole z dnia [...] r. pomijając całkowicie fakt, że w aktach sprawy znajduje się uzupełnienie tegoż oświadczenia złożone w piśmie z dnia [...] r., w którym strony wyjaśniają, iż nie budowali przedmiotowego domku, lecz dokonali adaptacji istniejącego już pomieszczenia gospodarczego oraz szamba siedliskowego.

Organ pierwszej, jak i drugiej instancji nie zajął stanowiska względem pisma skarżących z dnia [...] r. skierowanego do Urzędu Gminy

w O, w którym jest ujęta informacja o planowanej adaptacji istniejącego pomieszczenia gospodarczego i szamba na domek rekreacyjny i biologiczną oczyszczalnię ścieków. Nie wynika też z decyzji, aby organ poczynił jakiekolwiek ustalenia w tej kwestii.

Natomiast w zaskarżonej decyzji organ drugiej instancji stwierdził, iż dokument umowy sprzedaży działki nr [...] zawartej w formie aktu notarialnego jednoznacznie wskazuje i przesądza o tym, iż G. i W. S. nabyli nieruchomość niezabudowaną, a zatem fakt przesłuchania świadka J. S. K.

z naruszeniem art. 79 K.p.a., tj. bez zawiadomienia stron postępowania nie ma wpływu na rozstrzygnięcie sprawy.

Wskazać należy, że organy administracji publicznej prowadząc postępowanie administracyjne obowiązane są przestrzegać podstawowych zasad postępowania administracyjnego.

Zasada dochodzenia prawdy obiektywnej, o której mowa w art. 7 Kodeksu postępowania administracyjnego nakłada na organy obowiązek podejmowania wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia sprawy oraz załatwienia sprawy, przy uwzględnieniu interesu społecznego i słusznego interesu obywateli.

Ponadto organy administracyjne zobowiązane są prowadzić postępowanie

w taki sposób, aby pogłębić zaufanie obywateli do organów Państwa oraz podnosić świadomość i kulturę prawną obywateli (art. 8 K.p.a.).

Stosownie do art. 9 K.p.a. organy administracyjne mają obowiązek informowania i wyjaśniania stronom całokształtu okoliczności faktycznych i prawnych toczącej się sprawy. Zgodnie natomiast z art. 10 § 1 K.p.a. organ zobligowany jest zapewnić stronom czynny udział w każdym stadium postępowania, a przed wydaniem decyzji umożliwić im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów

i materiałów oraz zgłoszonych żądań, co oznacza, iż zarówno organ I instancji jak

i następnie organ odwoławczy winny zawiadomić strony przed wydaniem decyzji

o zebraniu materiału dowodowego w sprawie i o możliwości zapoznania się z tym materiałem oraz o możliwości składania wniosków dowodowych.

W ramach ww. zasady czynnego udziału strony w postępowaniu istotną regulacją jest przepis art. 79 K.p.a., który stanowi, iż strona powinna być zawiadomiona o miejscu i terminie przeprowadzenia dowodu ze świadków, biegłych lub oględzin przynajmniej na siedem dni przed terminem (§ 1).

Nadto, strona ma prawo brać udział w przeprowadzeniu dowodu, może zadawać pytania świadkom, biegłym i stronom oraz składać wyjaśnienia (§ 2).

Z kolei art. 77 K.p.a. i art. 80 K.p.a. nakładają na organ administracyjny obowiązek zebrania i rozpatrzenia w wyczerpujący sposób całego materiału dowodowego oraz właściwej jego oceny przedstawionej w uzasadnieniu decyzji - zgodnie z art. 107 § 1 K.p.a.

Zdaniem Sądu, organy obu instancji odstąpiły od zasady wnikliwego zbadania sprawy (art. 7 K.p.a.), bowiem organ pierwszej instancji oparł się w zasadzie na pierwszym oświadczeniu skarżących, a organ odwoławczy skupił się na treści aktu notarialnego. Żaden z organów nie rozpatrzył sprawy w całokształcie już zebranego materiału dowodnego, a dodatkowo organ odwoławczy nie podał z jakiej przyczyny nie uwzględnił wniosków dowodowych złożonych przez skarżących.

Organy uchybiły też obowiązkowi określonemu w art. 77 i 80 K.p.a., odstąpiły od zasady czynnego udziału strony w postępowaniu naruszając art. 79 K.p.a. Nadto, jak już wyżej Sąd wskazał, uzasadnienie decyzji orzekających o nakazie rozbiórki nie odpowiada wymogom art. 107 § 1 K.p.a.

Oprócz wyżej opisanych nieprawidłowości istotnym błędem proceduralnym Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w D. było wydanie postanowienia z dnia [...] r. Rzeczonym postanowieniem organ powiatowy zmienił, na podstawie przepisu art. 77 § 2 K.p.a., swoje wcześniejsze postanowienie z dnia [...] r. Tymczasem na podstawie przepisu art. 77 § 2 K.p.a. mogą być zmieniane wyłącznie wydawane w toku postępowania postanowienia dowodowe. Do takich postanowień niewątpliwie nie należ wydane na postawie art. 49b ust. 2 ustawy Prawo budowlane postanowienie nakładające na stronę określone obowiązki.

Wymienione naruszenia zasad postępowania administracyjnego, które Sąd uznał za mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy, zadecydowały

o uwzględnieniu skargi i uchyleniu zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ja decyzji organu I instancji, w oparciu o art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a.

Na podstawie art. 152 p.p.s.a. Sąd orzekł, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu. O kosztach orzeczono w oparciu o przepis art. 200 p.p.s.a.