Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt III SA/Łd 1059/11
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2012-02-01 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6050 Obowiązek meldunkowy
Hasła tematyczne: Ewidencja ludności
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 10 ust. 1; atr. 9 ust. 2; art. 6 ust. 1
journal: Dz.U. 2006 nr 139 poz 993
law: Ustawa z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia NSA Teresa Rutkowska Sędziowie Sędzia WSA Małgorzata Łuczyńska Sędzia WSA Krzysztof Szczygielski (spr.) Protokolant asystent sędziego Anna Dębowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 stycznia 2012r. sprawy ze skargi Ż. S. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia czynności materialno – technicznej zameldowania E. S. - oddala skargę.


UZASADNIENIE

Wojewoda [...] decyzją Nr [...] z dnia [...] r. wydaną na podstawie art. 47 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych ( tekst jedn. Dz.U. Nr 139, poz.993 z 2006 r. ze zm.) i art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego ( tekst jedn. Dz.U. Nr 98, poz. 1071 z 2000 r. ze zm.), po rozpatrzeniu odwołania Ż.S. od decyzji Burmistrza Konstantynowa Ł. z dnia [...] r. nr [...], orzekającej o odmowie uchylenia czynności materialno- technicznej zameldowania E.S. na pobyt stały w lokalu przy ul. A. 67 w K. – orzekł o utrzymaniu w mocy zaskarżonej decyzji.

Organ odwoławczy uzasadniając decyzję wyjaśnił, że Ż.S. wystąpiła z wnioskiem o wymeldowanie z posesji przy ul. A. 67 w K. E.K. ( obecnie S.). Wnioskodawczyni wskazała, że jej mąż J.K. ( współwłaściciel przedmiotowej nieruchomości) w dniu 3 marca 2011 potwierdził nieprawdę na druku meldunkowym, bowiem bez jej zgody zameldował na pobyt stały swoją córkę – E.K. oraz na pobyt czasowy R.S. Osoby te także potwierdziły nieprawdę, bowiem ani E.K., ani R.S. w dacie zameldowania nie przebywali na terenie nieruchomości, lecz wprowadzili się do niej dopiero w dniu 26 marca 2011 r.

W toku prowadzonego postępowania Ż.S. sprecyzowała treść wniosku i zażądała prowadzenia postępowania pod kątem uchylenia czynności materialno-technicznej zameldowania w/w osób. Po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego Burmistrz K. decyzją z dnia 20 czerwca 2011 r. odmówił uchylenia czynności materialno-technicznej zameldowania E.S. na pobyt stały pod powyższym adresem. W stosunku do R.S. zapadła odrębna decyzja. Organ odwoławczy wyjaśnił, że organ pierwszej instancji przedstawił stan faktyczny sprawy, z którego wynika, iż E.S. zgłosiła swój pobyt stały w lokalu przy ul. A. 67 w K. w dniu 3 marca 2011 r., składając stosowny druk meldunkowy. Na druku tym pobyt E.S. pod w/w adresem potwierdził jeden ze współwłaścicieli nieruchomości J.K. ( ojciec). Zgłoszone dane nie budziły wątpliwości organu. Dlatego też w dniu 3 marca 2011 r. dokonał czynności meldunkowej. Przyjął on, że zgromadzony materiał dowodowy nie pozwala na jednoznaczne stwierdzenie, czy faktycznie E.S. zamieszkiwała w spornym lokalu w dacie dokonania czynności meldunkowej . Organ pierwszej instancji zajął stanowisko, że gdyby nawet przyjąć za Ż.S., że E.S. w dacie dokonania czynności meldunkowej nie zamieszkiwała w spornym lokalu, lecz wprowadziła się do niego dopiero w dniu 26 marca 2011 r., to i tak brak jest podstaw do uznania tej czynności za wadliwą, bowiem fakt późniejszego zamieszkania E.S. konwaliduje uchybienie tej czynności. Zameldowanie jest bowiem jedynie czynnością materialno-techniczną polegającą na rejestracji faktu zamieszkiwania. Skoro więc w chwili orzekania E.S. spełniła przesłankę zameldowania, bowiem mieszkała w spornym lokalu, to niecelowe byłoby anulowanie dokonanego wcześniej zameldowania, by ponownie dokonać tej czynności.

Ż.S. w odwołaniu od decyzji organu administracji I instancji zarzuciła naruszenie przepisów prawa materialnego – art. 6 w zw. z art. 9 ust. 2 a i 2 b ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, jak i przepisów prawa procesowego – art. 6, 7, 8 ,9 w zw. z art. 75 k.p.a. Zarzuciła także błąd w ustaleniach faktycznych, polegający na przyjęciu, że w sprawie nie występuje interes prawny anulowania zameldowania w sytuacji, gdy meldunek dokonany na terenie nieruchomości będącej własnością skarżącej dokonany został bez jej wiedzy i zgody.

Wojewoda [...] uzasadniając wydaną decyzję stwierdził, że wykonanie obowiązku meldunkowego polega na zgłoszeniu właściwemu organowi danych wymaganych do zameldowania – art. 11 ust. 1 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych. Na podstawie zgłoszenia obejmującego wymagane dane organ meldunkowy obowiązany jest dokonać zameldowania. – art. 47 ust. 1 ustawy. Wyjątki od tej zasady określone zostały m.in. w art. 47 ust. 2, który upoważnia organ prowadzący ewidencję ludności do rozstrzygania o zameldowaniu w sytuacji, gdy dane zawarte w zgłoszeniu budzą wątpliwości. Zgodnie z art. 9 ust. 2 a ustawy przy zameldowaniu na pobyt stały lub czasowy trwający ponad 3 miesiące należy przestawić potwierdzenie pobytu w lokalu osoby zgłaszającej ten pobyt, dokonane przez właściciela lub inny podmiot dysponujący tytułem prawnym do lokalu. Dokumentem potwierdzającym tytuł prawny do lokalu może być umowa cywilnoprawna, wypis z księgi wieczystej, decyzja administracyjna, orzeczenie sądu lub inny dokument poświadczający tytuł prawny do lokalu. W myśl art. 29 ust. 1 ustawy właściciel lub inny podmiot dysponujący tytułem prawnym do lokalu jest obowiązany potwierdzić fakt pobytu osoby zgłaszającej pobyt stały lub czasowy trwający ponad trzy miesiące w tym lokalu. Potwierdzenia faktu pobytu osoby w lokalu dokonuje się na formularzu meldunkowym w formie czytelnego podpisu z oznaczeniem daty jego złożenia. Natomiast w przypadku, gdy takiego potwierdzenia nie można uzyskać, gdyż właściciel lub inna osoba mająca tytuł prawny do lokalu nie chce potwierdzić tego faktu albo nie można ustalić, komu przysługuje prawo własności lub inny tytuł prawny do danej nieruchomości, organ – zgodnie z art. 47 ust. 2 ustawy ma obowiązek przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego i rozstrzygnięcia o zameldowaniu lub jego odmowie w drodze decyzji.

Wojewoda [...] nabrał przekonania, że w dniu dokonania czynności meldunkowej, tj. 3 marca 2011 r. E.S. nie zamieszkiwała na terenie spornej nieruchomości. Do faktycznego zamieszkania przez nią doszło dopiero w dniu 26 marca 2011 r., a więc , jak twierdzi wnioskodawczyni, już po dokonanej czynności meldunkowej. E.S. wcześniej bywała w tej nieruchomości. Organ odwoławczy wskazał, że choć czynność zameldowania jest wyłącznie aktem rejestrującym dane o miejscu pobytu, to jednak nie może to być rejestracja pobytu sprzecznego z prawem. Uprawniać do zameldowania może jedynie pobyt legalny, na zasadach zgodnych z prawem, za wiedzą i przyzwoleniem osoby uprawnionej do dysponowania lokalem. Wyłączone będą zatem sytuacje będące następstwem naruszenia posiadania, czy też wręcz przestępstwa.

W niniejszej sprawie zameldowanie E.S. w lokalu przy ul. A. 67 w K. nastąpiło na podstawie czynności materialno- technicznej w dniu 3 marca 2011 r. Jej pobyt pod w/w adresem potwierdził na druku meldunkowym współwłaściciel nieruchomości J.K. W ocenie organu odwoławczego istotne dla wyniku sprawy będzie wyjaśnienie okoliczności towarzyszących zamieszkaniu E.S. w spornej nieruchomości, w tym czy został naruszony Ż.S. stan posiadania. Organ odwoławczy wskazał, że Ż.S. w dacie dokonania kwestionowanej czynności meldunkowej nie zamieszkiwała w spornej nieruchomości. Także obecnie nie zamieszkuje na jej terenie, lecz jedynie tam bywa. Ma jednak zamiar wrócić Powyższa okoliczność wynika z oświadczenia złożonego przez skarżącą przed organem pierwszej instancji w dniu 16 maja 2011 r., cyt. " W chwili obecnej mam już prawdopodobnie wyrok rozwodowy, chciałabym wrócić do tego domu, jednak jest to niemożliwe...". Ponadto z wyjaśnień J.K., którym organ odwoławczy dał wiarę wynika, że skarżąca odeszła od niego w dniu 13 listopada 2010 r. Ponadto we wszystkich pismach wskazała adres do kontaktu: Ł., ul. B. 7 m.30. Organ II instancji biorąc pod uwagę powyższe okoliczności doszedł do wniosku, iż zamieszkanie E.S. na terenie spornej nieruchomości bez wiedzy i pozwolenia Ż.S., nie naruszało jej stanu posiadania, a co za tym idzie nie można go uznać za nielegalne. Skarżąca składając w sądzie cywilnym wniosek o podział majątku wspólnego, wniosła o przyznanie spornej nieruchomości na własność J.K. z jednoczesnym zobowiązaniem go do spłacenia na jej rzecz należnej kwoty z tytułu podziału pozostałego majątku wspólnego, bądź o sprzedaż nieruchomości i podział uzyskanych ze sprzedaży środków finansowych między stronami. Świadczy to o wątpliwym zamiarze skarżącej zamieszkania w spornej nieruchomości, natomiast działania przez nią podejmowane w toku postępowania odwoławczego odczytać należy jako mające na celu jedynie uchylenie zameldowania E.S. Organ odwoławczy, podobnie jak organ I instancji, stanął na stanowisku, że mimo, iż E.S. w dacie zameldowania nie zamieszkiwała w spornej nieruchomości, lecz zamieszkała w niej dopiero 23 dni po dokonanej czynności meldunkowej, to jednak fakt późniejszego zamieszkania konwaliduje uchybienie tej czynności. Wojewoda [...] powołał się w tym zakresie na stanowisko sądów w administracyjnych – wyrok WSA w Łodzi z dnia 4 lipca 2007 r., sygn. akt III SA/Łd 316/07 oraz WSA w Krakowie z dnia 24 kwietnia 2006 r., sygn. akt III SA/Kr 610/04.

Organ odwoławczy uznał, że złożenie podpisu na druku meldunkowym przez J.K. nie ma wpływu na wynik sprawy, bowiem istota postępowania administracyjnego, w przeciwieństwie do postępowania rejestracyjnego ( w trybie art. 47 ust. 1 ustawy) jest wyjaśnienie materialno prawnych przesłanek zameldowania, a nie sprawdzenie formularza zgłoszenia meldunkowego ( wyrok SN z dnia 20 września 2002 r., sygn. akt III RN. 139/01 – OSNP 2003/15/347). Ponadto obowiązujące przepisy nie uzależniają czynności meldunkowej od wyrażenia zgody właściciela ( właścicieli) na zameldowanie. Błędny jest zatem zarzut skarżącej, dotyczący uzależnienia zameldowania od jej zgody, jako współwłaściciela nieruchomości.

Ż.S. wniosła skargę na decyzję Wojewody [...] do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi żądając jej uchylenia. Zaskarżonej decyzji zarzuciła :

a) naruszenie przepisów prawa materialnego art. 6 w zw. z art. 9 ust. 2 a i 2 b ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych poprzez ich błędną wykładnię i przyjęcie, że dla dokonania czynności materialno- technicznej, polegającej na zameldowaniu na pobyt stały nie jest konieczne faktyczne zamieszkiwanie przez daną osobę na terenie danego lokalu w dacie składania wniosku, w sytuacji gdy wymienione przepisy wskazują wprost na taką konieczność ; art. 336 i nast. kodeksu cywilnego poprzez przyjęcie, że dla naruszenia posiadania danej osoby konieczne jest fizyczne przebywanie na terenie danej nieruchomości;

b) błąd w ustaleniach faktycznych sprawy, a polegający na przyjęciu, że w sprawie nie występuje interes prawny anulowania zameldowania w sytuacji, gdy meldunek – dokonany na terenie nieruchomości, będącej współwłasnością skarżącej, dokonany został bez jej zgody i wiedzy; bezzasadne jest również stwierdzenie, że w przypadku anulowania zameldowania strona mogłaby złożyć nowe podanie o zameldowanie, a to z uwagi na dokonane zastrzeżenie możliwości przeprowadzenia zameldowania na terenie nieruchomości bez zgody skarżącej.

W uzasadnieniu skargi podniesiono, że organ odwoławczy odmiennie niż organ I instancji ustalił stan faktyczny w zakresie faktu nieprzebywania przez E.K. ( obecnie S.) na terenie przedmiotowej nieruchomości. Zgodnie z ustaleniami Wojewody [...] E.S. nie przebywała z zamiarem stałego pobytu na terenie tej nieruchomości. Wobec powyższego czynność materialno-techniczna dotycząca jej zameldowania z dniem 3 marca 2011 r. jest wadliwa, co winno skutkować jej uchyleniem, a z uwagi na fakt, że zameldowanie w lokalu ma na celu potwierdzenie pobytu w tym lokalu – ergo skoro osoba w lokalu nie przebywała, nie mogła zostać w nim zameldowana. Zaskakujące jest stwierdzenie zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, że z uwagi na fakt niezamieszkiwania przez skarżącą na terenie nieruchomości " zamieszkiwanie E.S. ( oraz R.S.) na terenie spornej nieruchomości bez wiedzy i przyzwolenia Ż.S. nie naruszało jej posiadania, a co za tym idzie nie można go uznać za nielegalne". Powyższe stwierdzenie wywiedzione zostało z dokonanego ustalenia, że w toku, oraz jeszcze przed wszczęciem niniejszego postępowania Ż.S. zamieszkała w innym miejscu, niż na terenie spornej nieruchomości. Odnosząc się do powyższej argumentacji organu skarżąca wskazała, że dla naruszenia posiadania danej osoby nie jest konieczne jej przebywanie na terenie nieruchomości. W ocenie skarżącej Wojewoda [...], pomimo prawidłowego ustalenia faktu nieprzebywania E.K. na terenie nieruchomości w dniu 3 marca 20011 r., co było konieczne dla dokonania czynności materialno-technicznej, polegającej na zameldowaniu w/w osób błędnie przyjął, że powyższe nie narusza interesu skarżącej, pozwalając jednocześnie na utrzymanie w obrocie prawnym czynności niezgodnej z wymogami ustawy o ewidencji ludności.

Wojewoda [...] w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, powołując się na argumentację przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku -Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem.

Natomiast, w myśl art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie:

1/ uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, jeżeli stwierdzi:

a/ naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy,

b/ naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego,

c/ inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy;

2/ stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach;

3/ stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub innych przepisach.

Z wymienionych przepisów wynika, iż sąd bada legalność zaskarżonej decyzji pod kątem jej zgodności z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej.

W ocenie Sądu zaskarżona decyzja mimo błędnego uzasadnienia odpowiada prawu.

Organ odwoławczy stwierdził, iż w wyniku dokonanej analizy akt nabrał przekonania, że w dniu 3 marca 2011 r., to jest w dacie dokonania czynności meldunkowej E.S. nie zamieszkiwała na terenie spornej nieruchomości. Do faktycznego zamieszkania doszło dopiero w dniu 26 marca 2011 r.

Organ w uzasadnieniu decyzji nie podjął nawet próby wyjaśnienia, które z dowodów zebranych w trakcie postępowania były przedmiotem jego analizy. Przekonanie organu administracji publicznej nie może w żadnym wypadku zastąpić oceny materiału dowodowego zgodnie z przepisami k.p.a.

Tymczasem z dowodów zgromadzonych przez organ I instancji wynika, iż E.S. zamieszkiwała w przedmiotowej nieruchomości od początku marca 2011 r. Zeznania potwierdzające tę okoliczność złożyli świadkowie R.L. i J.T. przesłuchani przez organ I instancji w dniu 24 maja 2011 r. ( k. 55 i 56 akt administracyjnych). W/w świadkowie pouczeni o odpowiedzialności karnej wynikającej z art. 233 k.k. zeznali, iż przebywają codziennie oprócz dni wolnych od pracy na nieruchomości przy ul. A. 67 w K. ( gdzie parkowane są ich samochody) i na tej nieruchomości E.S. mieszka od początku marca 2011 r.

Natomiast zgłoszone przez skarżącą jako świadkowie I.K. i D.S. zeznały, że były w domu należącym do skarżącej i jej męża kilka razy i nie zastały nigdy E.K. ( obecnie S.). Przyznały jednocześnie , iż J.K. oskarżył je o kradzież pieniędzy w czasie ich pobytu w nieruchomości. W związku z powyższym złożyły doniesienie do prokuratury o fałszywe oskarżenie.

Zeznaniom świadków K. i S. nie można przyznać mocy dowodowej. Osoby te odwiedzały przedmiotową nieruchomość sporadycznie, a ponadto pozostają w konflikcie z ojcem E.S., który potwierdził jej zameldowanie w dniu 3 marca 2011 r.

Zgodnie z art. 10 ust. 1 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych ( tj. z 2006 r. Nr 139, poz. 993 ze zm. - dalej zwanej ustawą) osoba, która przebywa w określonej miejscowości pod tym samym adresem dłużej niż trzy doby, jest obowiązana zameldować się na pobyt stały lub czasowy najpóźniej przed upływem czwartej doby, licząc od dnia przybycia.

Art. 9 ust. 2 ustawy przewidywał, że przy zameldowaniu na pobyt stały lub czasowy trwający ponad 2 miesiące należy przedstawić potwierdzenie uprawnienia do przebywania w lokalu. Przepis ten utracił moc z dniem 19 czerwca 2002 r. na skutek wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 27 maja 2002 r., sygn. akt K.20/01 ( OTK – A 2002/3/34). Konsekwencją powyższego stanu prawnego jest uznanie, iż przesłanką zameldowania określonej osoby w lokalu jest sam fakt pobytu w lokalu. Definicję normatywną pojęcia " pobyt stały" zawiera art. 6 ustawy. Jak stanowi przepis art. 6 ust. 1 ustawy, pobytem stałym jest zamieszkiwanie w określonej miejscowości pod oznaczonym adresem z zamiarem stałego przebywania. Wymagana prawem przesłanka zameldowania jest spełniona, gdy istnieją łącznie warunki określone w tym przepisie. Przebywanie pod oznaczonym adresem nie stanowi spełnienia przesłanki zameldowania, jeśli nie towarzyszą temu okoliczności wskazujące na zamiar stałego związania się z tym miejscem pobytu. Skoro czynność zameldowania ma potwierdzać pobyt danej osoby w określonym lokalu, to jest oczywiste, że osoba występująca o zameldowanie winna zamieszkać w danym lokalu przed dokonaniem w nim zameldowania.

E.S., jak wynika z zeznań świadków J.T. i R.L., mieszkała w przedmiotowej nieruchomości od początku marca 2011 r. Zgłoszenie przez nią pobytu stałego nastąpiło w dniu 3 marca 2011 r., a zatem przed upływem czwartej doby od momentu przybycia.

Niesporne jest spełnienie przez E.S. drugiego warunku niezbędnego do zameldowania, to jest zamiaru stałego związania się z nieruchomością położoną w K. przy ul. A. 67. Okoliczność tę potwierdza również skarżąca.

Na organach właściwych w sprawach ewidencji ludności spoczywa obowiązek podejmowania wszelkich działań w celu zapewnienia zgodności zapisów ewidencji ludności z rzeczywistym miejscem pobytu osób, na których ciąży obowiązek zameldowania lub wymeldowania. Istotę ewidencji ludności stanowi gromadzenie informacji w zakresie danych o miejscu pobytu osoby, które muszą odpowiadać stanowi faktycznemu i nie mogą tworzyć fikcji meldunkowej. Trafne jest zatem zawarte w skardze stanowisko, iż nie mogłoby dojść do zameldowania E.S. w nieruchomości, gdyby na jej terenie faktycznie nie przebywała. W takim przypadku organy administracji zobowiązane byłyby uchylić materialno – techniczną czynność zameldowania.

Jednakże w niniejszej sprawie czynność materialno – techniczna zameldowania potwierdzała fakt przebywania E. S. na terenie spornej nieruchomości z zamiarem pozostawania w niej na stałe. Dlatego też czynność ta nie podlegała uchyleniu.

Biorąc pod uwagę powyższe okoliczności Wojewódzki Sąd Administracyjny, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, oddalił skargę.

bg