Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt II SA/Po 381/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2017-09-07 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6320 Zasiłki celowe i okresowe
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 8 ust. 1 pkt 1, art. 39 ust. 2
journal: Dz.U. 2016 poz 930
law: Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej - tekst jednolity
article: art. 7, art. 77  1, art. 80
journal: Dz.U. 2017 poz 1257
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Dnia 7 września 2017 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Edyta Podrazik Sędziowie Sędzia WSA Danuta Rzyminiak-Owczarczak Asesor WSA Jan Szuma (spr.) Protokolant st. sekr. sąd. Ewa Wąsik po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 września 2017 roku sprawy ze skargi R. A. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 31 stycznia 2017 roku Nr [...] w przedmiocie zasiłku celowego uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Burmistrza Miasta L. z dnia 27 września 2016 roku Nr [...].


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] stycznia 2017 r., nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze (zwanego dalej "Kolegium"), po rozpoznaniu odwołania R. A., utrzymało w mocy decyzję Burmistrza M. L. (zwanego dalej "Burmistrzem") z dnia [...] września 2016 r., nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania zasiłku celowego na zakup ortezy.

Powyższe rozstrzygnięcia wydano w następujących okolicznościach.

Wnioskiem z dnia [...] września 2016 r. R. A. zwrócił się do Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w L. o przyznanie mu pomocy finansowej w formie zasiłku celowego na zakup ortopedycznej ortezy miękkiej. Wskazał, że jest w bardzo trudnej sytuacji życiowej i zdrowotnej. P. zarejestrowany w Powiatowym Urzędzie Pracy bez prawa do zasiłku dla bezrobotnych. Skarżący zaznaczył, że nigdzie nie pracował i nie pracuje dorywczo oraz nie posiada żadnych dochodów. Zdaniem R. A. zasiłek okresowy, który jest mu wypłacany w kasie w kwocie [...]zł przeznacza w szczególności na żywość i nie daje on wystarczających środków za zakup ortezy zaleconej przez lekarza (potrzeba jej zakupu wynika także z orzeczenia o stopniu niepełnosprawności i ma związek ze schorzeniami narządu ruchu). Skarżący zaznaczył, że jest w trakcie oczekiwania na operację kolana, a ortezy jest mu niezbędna, ponieważ stan jego schorzenia jest bardzo poważny. Bez niej R. A. ulega kontuzjom (co miało miejsce w miesiącu poprzedzającym złożenie wniosku). Do wniosku o sfinansowanie ortezy skarżący przedstawił:

- fakturę pro forma [...] wystawioną przez [...] s.c. J. P., W. N. potwierdzającą cenę ortezy "[...] kolana z szynami 1031, Neopren" wynoszącą [...] zł;

- oświadczenie o nie podejmowaniu pracy;

- zaświadczenie od lekarza o konieczności stosowana diety hiperurykemicznej i hipolipemicznej;

- zaświadczenie z dnia [...] kwietnia 2014 r. wystawione przez Szpital Kliniczny Ortopedyczno-Rehabilitacyjny o wpisaniu na listę do wykonania zabiegu operacyjnego lewego kolana;

- zaświadczenie lekarskie o zaleceniu stosowania miękkiej ortezy funkcjonalnej na lewy staw kolanowy (k. 12-18 akt administracyjnych organu pierwszej instancji).

Z notatki z dnia [...] września 2016 r., nr [...] wynika, że w związku z wnioskiem R. A. pracownik socjalny ustalił w trakcie osobistej konsultacji z dostawczą sprzętu medycznego [...] s.c., iż istnieje kilka dostępnych modeli ortez, różniących się marką i ceną, które spełniają wytyczne lekarza i mogą być stosowane przez skarżącego (ich ceny wahają się od 18 do [...] zł) (k. 19-20 akt administracyjnych organu pierwszej instancji).

Decyzją z dnia [...] września 2016 r., [...] (k. 6-7 akt administracyjnych organu pierwszej instancji) Burmistrz – powołując się na art. 3 ust. 3 i 4, art. 8 ust. 1 pkt 1, art. 39 ust. 1 i 2, art. 106 ust. 1 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (na datę decyzji tekst jednolity tego aktu prawnego opublikowano w Dz. U. z 2015 r., poz. 163, obecnie: Dz. U. z 2016 r., poz. 930, dalej "u.p.s."), § 1 pkt 1 lit. b rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 14 lipca 2015 r. w sprawie zweryfikowanych kryteriów dochodowych oraz kwot świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej (Dz. U. poz. 1058) oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (obecnie tekst jednolity tego aktu prawnego opublikowano w Dz. U. z 2017 r., poz. 1257 – uw. Sądu, dalej "K.p.a.") – odmówił przyznania R. A. zasiłku celowego. W motywach decyzji organ przytoczył relewantne regulacje u.p.s. (art. 39 ust. 1) i jednocześnie podkreślił, że sam fakt spełnienia ustawowych kryteriów nie oznacza automatycznego przyznania osobie zainteresowanej zasiłku celowego i to w wysokości zgodnej z jej oczekiwaniami. Burmistrz zaznaczył, że rozstrzygnięcie w tym przedmiocie podejmowane jest w ramach uznania administracyjnego. Przepisy regulujące tryb przyznania zasiłku celowego wskazują, że udzielając świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej organ kieruje się ogólną zasadą dostosowania rodzaju, formy i rozmiaru świadczeń do okoliczności konkretnej sprawy, jak również uwzględniania potrzeb osób korzystających z pomocy, jeżeli potrzeby te odpowiadają celom i możliwością pomocy społecznej. Burmistrz wyjaśnił, że R. A. jest objęty szeroką pomocą finansową Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w L.. Z pomocy tej korzysta od wielu lat, natomiast bez przerwy od 2010 r. Otrzymuje co miesiąc zasiłek okresowy oraz w niektórych miesiącach również zasiłki celowe. Organ zaznaczył, że zgodnie z art. 2 ust. 1 u.p.s. pomoc społeczna jest instytucją polityki społecznej państwa, mającą na celu umożliwienie osobom i rodzinom przezwyciężenie trudnych sytuacji życiowych, których nie są one w stanie pokonać, wykorzystując własne uprawnienia, zasoby i możliwości. Z kolei art. 3 ust. 3 i art. 4 u.p.s. stanowią, że rodzaj, forma i rozmiar świadczenia powinny być odpowiednie do okoliczności uzasadniających udzielenie pomocy, a osoby i rodziny korzystającej z pomocy społecznej są obowiązane do współdziałania w rozwiązywaniu ich trudne sytuacji życiowej.

Pismem z dnia [...] września 2016 r. R. A. wniósł odwołanie od decyzji Burmistrza wnosząc o jej uchylenie i przyznanie mu zasiłku celowego na zakup ortezy w kwocie [...]zł (k. 3-4 akt administracyjnych organu drugiej instancji). Wyjaśnił, że występując o sfinansowanie zakupu ortezy miękkiej przedłożył w Miejskim Ośrodku Pomocy Społecznej w L. zaświadczenie lekarskie potwierdzające konieczność i zasadność jej nabycia. Dokument wskazujący na cenę ortezy skarżący uzyskał po sprawdzeniu szacunkowych cen ortez na rynku miejscowym. Z jego ustaleń wynika, że przedłożona faktura zawiera najtańszą ofertę sprzedaży wśród okolicznych sklepów ze sprzętem medycznym. R. A. podkreślił też, że oczekuje na operację wszczepienia endoprotezy, co również udokumentował stosownym skierowaniem lekarskim. Wymóg zakupu specjalistycznej ortezy podyktowany jest poważnym charakterem jego schorzenia, potwierdzonym skierowaniem na operację i oraz orzeczeniem o niepełnosprawności z powodu choroby narządu ruchu. Skarżący dodał, że nie jest możliwym zastąpienie wnioskowanej ortezy inną niespecjalistyczną za cenę [...] złotych. Biorąc pod uwagę stopień skomplikowania schorzenia tego rodzaju orteza nie spełniałaby swojej roli. Końcowo R. A. dodał, że nie jest możliwym sfinansowanie przez niego zakupu ortezy z zasiłku okresowego, co sugeruje organ. Wyjaśnił, iż zasiłek okresowy został mu przyznany na innego rodzaju wydatki związane między innymi z zakupem żywności (zakup ortezy z tych środków byłby niezgodny z celem ich przyznania), ponadto zasiłek okresowy nie wystarcza na pokrycie wydatków, na pokrycie których został przyznany oraz na sfinansowanie ortezy.

Do odwołania R. A. załączył odręcznie sporządzone, obszerne oświadczenie dotyczące jego stanu zdrowia i sytuacji majątkowej (k. 2 akt organu drugiej instancji). Zwrócił przede wszystkim uwagę, że zasiłek okresowy nie wystarcza mu na żywność na cały miesiąc zważywszy na konieczność utrzymywania zaleconej przez lekarza diety (zaświadczenie dotyczące żywienia zostało złożone do akt sprawy). Skarżącego nie stać na zakup środków higieny osobistej i środków czystości, stąd zmuszony jest on korzystać dodatkowo z zasiłków celowych na te potrzeby, czy na zakup żywności z powodu stałej diety. R. A. zaznaczył też, że z zasiłku okresowego przeznacza [...] złotych na zadłużenie alimentacyjne celem uniknięcia odpowiedzialności karnej za uchylanie się od odpowiedzialności. Nie stać go na zakupy pierwszej potrzeby, a także na zakup pomocy, jaką jest orteza specjalistyczna.

W kolejnych pismach: z dnia [...] października 2016 r. (k. 9-10 akt administracyjnych organu drugiej instancji) oraz z dnia [...] stycznia 2017 r. (k. 13-15 akt administracyjnych drugiej instancji) R. A. uzupełnił argumentację odwołania. W pierwszym z nich podkreślił, że jako niezasadne należy traktować stanowisko organu kwestionujące konieczność zakupu przez niego ortezy specjalistycznej. Zdaniem skarżącego pracownik organu nie jest uprawniony do interpretacji zaświadczenia lekarskiego oraz kwestionowania potrzeby zakupu specjalistycznej ortezy na podstawie konsultacji ze sprzedawcą sprzętu medycznego. Skarżący podkreślił, że do wniosku załączył zaświadczenie lekarskie oraz zaświadczenie dotyczące oczekiwanej operacji. Zaznaczył też, że w orzeczeniu o niepełnosprawności, którym się legitymuje, w punkcie 5 mowa jest o zaopatrzeniu w sprzęt ortopedyczny według zaleceń lekarza. R. A. podważył więc trafność czynienia ustaleń przez pracownika organu w oparciu o konsultację z dostawcą sprzętu medycznego. Skarżący bardzo szeroko opisał też swoją sytuacje materialną i potrzeby, które nie znajdują pokrycia w otrzymywanej pomocy. Jeszcze raz podkreślił, że jego wydatki na żywność są wyższe z powodu konieczności utrzymywania zaleconej przez lekarza diety. Z końcowej części uzasadnienia pisma z dnia [...] października 2016 r. wynika, że zdaniem R. A. Burmistrz w swych orzeczeniach nie bierze pod uwagę jego indywidualnej sytuacji. Nie są też przekonujące powtarzane po wielokroć argumenty organu, że otrzymuje on pomoc od 2010 r. Do pisma załączono zaświadczenie lekarskie wskazujące na "konieczność ortezy stabilizacyjnej stawu kolanowego z szynami [...]" (ostatnie słowo nieczytelne – uw. Sądu).

Przy piśmie z dnia [...] stycznia 2017 r. skarżący przedstawił kolejne zaświadczenie lekarskie o konieczności stosowania "miękkiej ortezy stabilizującej staw". Jednocześnie zaznaczył, że ma już ortezę stabilizującą staw kolanowy, ale sztywną z szynami. Skarżący zwrócił się do Kolegium o uwzględnienie faktu, że powinien używać na przemian różnych ortez z powodu ich ciągłego używania.

Decyzją z dnia [...] stycznia 2017 r., nr [...] Kolegium, powołując się m.in. na art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. – utrzymało zaskarżoną decyzję w mocy. Wskazało, że nie zachodzą podstawy do przyznania R. A. ortezy kolanowej. Kolegium wyjaśniło, że "organ I instancji wszechstronnie rozważył sytuację bytową odwołującego, uzupełnił materiał dowodowy zgodnie z zaleceniami organu odwoławczego, a wydanej decyzji nie można postawić zarzutu dowolności". Organ odwoławczy uwypuklił też, że wnioskodawca jako osoba niepełnosprawna otrzymuje pomoc z Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w L. i ma zabezpieczone wszystkie podstawowe potrzeby bytowe. Z uwagi na niepełnosprawność psychiczną i ruchową jest objęty pomocą w formie różnego rodzaju zasiłków. W dniu 27 września 2016 r. przyznano mu zasiłek celowy w wysokości [...] zł (dofinansowanie do opłat za czynsz) oraz zasiłek z powodu bezrobocia na pokrycie rachunków za gaz i prąd. W ocenie Kolegium kwoty zasiłków są relatywnie wysokie, biorąc pod uwagę możliwości ośrodka pomocy w L.. Organ podkreślił też, że skarżący korzysta z pomocy społecznej bez przerwy od 2010 r. Odnosząc się do kwestii zakupu ortezy Kolegium wyjaśniło, że wydatek ten "nie stanowi tak dużego obciążenia dla budżetu domowego, biorąc pod uwagę łączną kwotę wydatków na cele mieszkaniowe".

Skargę na decyzję Kolegium wniósł R. A. domagając się jednocześnie o jej uchylenie. Przedstawił zarzut naruszenia art. 39 u.p.s. poprzez odmowę przyznania mu zasiłku celowego, podczas gdy z załączonej do akt sprawy dokumentacji wynika, że orteza jest wydatkiem koniecznym, a jego sytuacja materialna nie pozwala na jej sfinansowanie. Zdaniem skarżącego doszło także do naruszenia przepisów postępowania polegającego na niewłaściwym zebraniu, rozpatrzeniu oraz dokonaniu przez organ oceny materiału dowodowego i błędnym przyjęciu, że możliwym jest zastąpienie ortezy, o której sfinansowanie zwrócił się we wniosku. Skarżący stwierdził też, że dokonano niewłaściwej interpretacji zaświadczenia lekarskiego przez pracownika socjalnego oraz oparto się na opinii bliżej nieokreślonego sprzedawcy sklepu medycznego bez przeprowadzenia opinii biegłego.

W uzasadnieniu skargi R. A. powtórzył dotychczasową argumentację zawartą w pismach składanych w toku sprawy. Zwrócił w szczególności uwagę, że przedstawiona przez niego faktura proforma dotycząca zakupu ortezy uzyskana została po sprawdzeniu dostępnych modeli i cen ortez na miejscowym rynku. Faktura ta była przedłożona lekarzowi, a orteza, której dotyczy, spełnia wymogi schorzenia skarżącego.

R. A. zwrócił także uwagę, że nie zgodził się z sugestiami Kolegium jakoby to on według swojego wyboru wskazał konkretną ortezę. Podkreślił, że potrzebę zgłosił w związku z zaświadczeniem i zaleceniem lekarza. Zasadniczy sprzeciw skarżącego wywołało zwłaszcza stwierdzenie organu pierwszej instancji, przyjęte także przez Kolegium, że ortezę, której potrzebuje, można zastąpić ortezą za [...] zł.

Skarżący zakwestionował także stanowisko organu odwoławczego, który przyjął, że wnioskowaną potrzebę może on zrealizować z budżetu domowego i własnych środków finansowych. Skarżący podkreślił, że z zasiłku okresowego ma do dyspozycji [...] zł, co nie wystarcza nawet na podstawowe potrzeby bytowe, gdyż z powodu chorób przewlekłych jest zmuszony do stosowania stałej diety.

R. A. bardzo szeroko opisał też swoją sytuację materialną, wskazał na zakres obciążających go podstawowych kosztów, akcentując, że pomoc społeczna pozwala mu na pokrycie zaledwie ich części.

Odnosząc się do kwestii prawnych pokreślił, że zasiłek celowy powinien w szczególności zaspakajać potrzeby związane z zakupem żywności, leków, leczenia, opału, odzieży, niezbędnych przedmiotów, drobnych remontów, napraw, itp. W ocenie skarżącego Kolegium rozpatrując jego sprawę naruszyło art. 7 § 1, art. 107 § 1 i 3 K.p.a. oraz art. 38 ust. 2 u.p.s.

W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie i podtrzymało dotychczasowe stanowisko. Organ podkreślił, że skarżący może z własnych środków finansowych pokryć zakup niezbędnej i odpowiedniej ortezy stawu kolanowego.

Przy piśmie z dnia 1 sierpnia 2017 r. Burmistrz nadesłał (na wcześniejsze zarządzenie Sądu) wszystkie decyzje z zakresu pomocy społecznej przyznające świadczenia R. A. w okresie od sierpnia do grudnia 2016 r. (k. 55 i nast. akt sądowych).

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje:

Skarga zasługuje na uwzględnienie.

Przed przystąpieniem do przedstawienia szczegółowych motywów wyroku Sąd wyjaśnia, że wedle danych wynikających z dokumentacji sprawy (wywiad środowiskowy – k. 9 akt administracyjnych organu pierwszej instancji) R. A. jest osobą samotnie gospodarującą. W myśl art. 8 ust. 1 pkt 1 u.p.s. prawo do świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej (poza wyjątkami określonymi w przepisach szczególnych – nieistotnymi z punktu widzenia niniejszej sprawy) przysługuje osobie samotnie gospodarującej, której dochód nie przekracza kwoty [...]zł. Kwota ta jest aktualizowana przepisami wykonawczymi. Podana jej kwota wynika z § 1 pkt 1 lit. a rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 14 lipca 2015 r. w sprawie zweryfikowanych kryteriów dochodowych oraz kwot świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej, Dz. U. poz. 1058). W sprawie jest bezsporne, że R. A. spełnia powyższe kryterium dochodowe (nie posiada żadnego dochodu).

Zasadniczo przedmiotem sporu jest natomiast kwestia tego, czy wnioskowana przez skarżącego potrzeba – sfinansowanie zakupu specjalistycznej ortezy stawu kolanowego jest usprawiedliwiona w kontekście jego sytuacji zdrowotnej i materialnej oraz biorąc pod uwagę pomoc finansową, którą otrzymuje z Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w L..

Organy obu instancji na poparcie swojego stanowiska akcentują w istocie dwie okoliczności. Po pierwsze wskazują, że R. A. od wielu już lat korzysta z pomocy społecznej, a obecnie ma ona formę zasiłku okresowego oraz przyznawanych dodatkowo zasiłków celowych. Po drugie, w ocenie organów należy zwrócić uwagę, że ortezy dostępne są w zróżnicowanych cenach, a ich zakup (w domyśle – tańszych modeli) jest możliwy z środków dostępnych skarżącemu.

Z kolei skarżący w wielu pismach składanych na etapie postępowania administracyjnego, a także w skardze, szczegółowo opisując swoją sytuację zdrowotną i materialną konsekwentnie twierdzi, że ubiega się nie o dowolną, ale specjalistyczną ortezę, która jest w jego przypadku zalecona przez lekarza. R. A. wyjaśnił też, że nie jest tak, iż oferowana pomoc pozwala mu zaoszczędzić środki finansowe. Zasiłek okresowy, który otrzymuje, zasadniczo służy pokryciu kosztów zakupu żywności, a co więcej – nie wystarcza nawet na tą podstawową potrzebę, gdyż skarżący musi stosować zaordynowaną przez lekarza dietę.

W ocenie Sądu należy przyznać rację R. A., że jego sprawa nie została należycie wnikliwie rozpatrzona przez organy.

Przede wszystkim zdaniem Sądu nie może się ostać zaskarżona decyzja Kolegium. W istocie w decyzji tej argumenty na jej poparcie sprowadzają się do stwierdzenia, że "zgłaszana potrzeba zakupu ortezy (nie koniecznie takiej, o zakup której stara się odwołujący) nie stanowi tak dużego obciążenia dla budżetu domowego, biorąc pod uwagę łączną kwotę wydatków na cele mieszkaniowe". Zarazem jednak organ odwoławczy ani słowem nie wyjaśnia, z czego składa się owy "budżet domowy", zważywszy, że w części sprawozdawczej decyzji ustala, iż R. A. "nie posiada własnego dochodu". Natomiast w części rozważań Kolegium pojawiają się tylko takie zdawkowe wyjaśnienia, że skarżący "ma zabezpieczone wszystkie podstawowe potrzeby bytowe", "jest objęty pomocą w formie różnego rodzaju zasiłków", "w dniu 27.09.2017 r. miał przyznany zasiłek celowy w wysokości [...] zł (dofinansowanie opłat za czynsz) oraz zasiłek z powodu bezrobocia na pokrycie rachunków za gaz i prąd" oraz że "kwoty zasiłków są relatywnie wysokie". Zaznaczyć też trzeba, że w aktach administracyjnych nie zebrano decyzji dotyczących pomocy udzielonej skarżącemu. Nie wiadomo więc na jakim materiale opierało się Kolegium wyrażając swe stanowisko.

W ocenie Sądu rozważania Kolegium są zbyt ogólnikowe, a przez to nieprzekonujące. Kolegium w ogóle nie odniosło się do obszernej argumentacji odwołania oraz pism z dnia [...] października 2016 r. (k. 9-10 akt administracyjnych organu drugiej instancji) i z dnia [...] stycznia 2017 r. (k. 13-15 akt administracyjnych organu drugiej instancji), w których skarżący motywuje potrzebę nabycia konkretnej ortezy powołując się na zaświadczenia lekarskie oraz wyjaśnia, dlaczego kwoty pochodzące z zasiłku okresowego nie są wystarczające, aby sfinansować z nich sprzęt medyczny.

Na marginesie Sąd zwraca uwagę, że decyzja Kolegium budzi wątpliwości także co do rzetelności ustaleń faktycznych. Pojawiają się w jej uzasadnieniu sformułowania, cyt.: "w toku ponownie prowadzonego postępowania organ uzupełnił wywiad środowiskowy" oraz "organ I instancji wszechstronnie rozważył sytuację bytową odwołującego, uzupełnił materiał dowodowy zgodnie z zaleceniami organu odwoławczego, a wydanej decyzji nie można postawić zarzutu dowolności", które zdają się całkowicie nie przystawać do stanu faktycznego sprawy. To z kolei pozwala przypuszczać, że organ nie badał należycie akt sprawy, a rozstrzygnięcie oparł na argumentacji pochodzącej z innej decyzji.

Podsumowując, zdaniem Sądu Kolegium naruszyło art. 7, art. 77 § 1, art. 80 K.p.a., gdyż organ ten nie rozpoznał należycie odwołania, ani też nie odniósł się wyczerpująco do okoliczności sprawy i zebranego w aktach materiału i twierdzeń skarżącego.

Sąd doszedł także do wniosku, że zachodziła w sprawie konieczność uchylenia decyzji wydanej w pierwszej instancji administracyjnej. W odniesieniu do rozstrzygnięcia Burmistrza można bowiem także postawić zarzut braku wyczerpującej oceny wniosku skarżącego, zwłaszcza że zgłoszona potrzeba – zakup ortezy – poprał on dokumentacją medyczną. Sąd przyznaje rację R. A., iż ustalenie dotyczące modelu ortezy i ewentualnego wyboru ortezy tańszej aniżeli wybrana przez skarżącego, powinno być dokonane po zasięgnięciu opinii lekarza. Konsultacja ze sprzedawcą sprzętu medycznego nie była w tym zakresie wystarczająca. Nie oznacza to oczywiście, że organ miał obowiązek kontaktować się z lekarzem bezpośrednio, ale powinien przynajmniej zwrócić się do R. A. o uzyskanie dodatkowego wyjaśnienia lekarza, czy wnioskowany przez niego rodzaj ortezy jest mu bezwzględnie niezbędny i czy pacjent może korzystać z tańszych zamienników.

Sąd zwraca też uwagę, że R. A. odmówiono przyznania wnioskowanej pomocy w całości, a zarazem rozważania Burmistrza sugerują, iż nie było wykluczone pokrycie wydatku na ortezę do niższej kwoty (wskazują na to sugestie odnoszące się do możliwości wyboru tańszego sprzętu medycznego). Nie są nadto przekonujące ani argumenty dotyczące wielkości otrzymywanej przez skarżącego pomocy (sprowadzające się do zdania "W/w otrzymuje co miesiąc zasiłek okresowy oraz w niektórych miesiącach dodatkowo zasiłki celowe"), ani wywody dotyczące braku wystarczających środków w dyspozycji organu. Nie podano bowiem żadnych konkretnych danych w tym zakresie.

Dodać trzeba, że wiarygodność ustaleń organów obu instancji podważa fakt, iż w aktach administracyjnych nie znajdują się żadne z decyzji o przyznaniu skarżącemu pomocy, które mogłyby uprawniać organy do takich choćby konkluzji jak to, że skarżący "jest objęty szeroką pomocą finansową MOPS w L." (cyt. z decyzji Burmistrza), "ma zabezpieczone wszystkie podstawowe potrzeby bytowe" oraz że "kwoty zasiłków są relatywnie wysokie" (cyt. z decyzji Kolegium). Sąd oczywiście zdaje sobie sprawę, że organy mogą posiadać z urzędu wiedzę na temat pomocy udzielonej osobie ubiegającej się o zasiłek celowy. To jednak nie zwalnia ich od obowiązku przedstawienia zakresu posiadanych danych oraz ich analizy (w myśl art. 77 § 4 zd. 2 K.p.a. "fakty znane organowi z urzędu należy zakomunikować stronie").

Aby należycie rozpoznać skargę R. A. Sąd skorzystał z uprawnienia określonego w art. 106 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (obecnie tekst jednolity tego aktu prawnego opublikowano w Dz. U. z 2017 r., poz. 1369, dalej "P.p.s.a.") i wystąpił do organu pierwszej instancji o nadesłanie wszystkich decyzji o przyznaniu pomocy społecznej R. A. za okres od sierpnia do grudnia 2016 r. Po przeprowadzeniu dowodu z tych decyzji Sąd przyznaje, że skarżący jest rzeczywiście objęty regularną pomocą ze strony Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w L.. Samo takie stwierdzenie, wbrew stanowisku organów, nie daje jednak wystarczającej podstawy, aby a priori przyjmować stanowisko o niezasadności wniosku dotyczącego sfinansowania sprzętu medycznego wspomagającego narządu ruchu - kolana, zważywszy, że R. A. obiektywnie cierpi na schorzenia dotyczące tej części ciała. Zaznaczyć trzeba, że każda z przedstawionych Sądowi przez Burmistrza decyzji finansuje konkretną potrzebę skarżącego, co wyklucza przyjęcie w sposób bezrefleksyjny i z góry, że skarżący ze względu na udzieloną pomoc jest w stanie samodzielnie wygospodarować z posiadanych środków sumy niezbędne do pokrycia kosztów sprzętu medycznego (przy roboczym założeniu, że jego cena musi wynosić [...] zł).

Odnosząc się do nadesłanych przez Burmistrza decyzji Sąd nie mógł pominąć jednej z nich – która, choć wydana po dacie pierwszej odmownej decyzji tegoż organu z dnia [...] września 2016 r., nr [...] – istotnie rzutuje na niniejszą sprawę. Otóż decyzją z dnia [...] grudnia 2016 r., nr [...] Burmistrz, rozpoznając wniosek R. A. z listopada 2016 r. przyznał mu zasiłek celowy na zakup ortezy w wysokości [...] zł. Z decyzji tej nie wynika jaka zmiana okoliczności nastąpiła względem sytuacji skarżącego z września 2016 r. i która spowodowała zmianę stanowiska organu w zakresie dotyczącym zasadności sfinansowania rzeczonego sprzętu medycznego. To poddaje pod wątpliwość stanowisko organu wyrażone w decyzji dnia [...] września 2016 r., nr [...] i kontrolowane w niniejszej sprawie.

Dodać należy, że przyznanie skarżącemu decyzją z dnia [...] grudnia 2016 r., nr [...] zasiłku celowego na zakup ortezy prima facie zdaje się podważać sens ponownego rozpoznawania wniosku z dnia [...] września 2016 r., którego dotyczy aktualnie sprawa sądowa. Nie może jednak ujść z pola widzenia wyjaśnienie R. A. zawarte w jego piśmie z dnia [...] stycznia 2017 r. znajdującym się na k. 15 akt administracyjnych organu drugiej instancji. Skarżący wyjaśnia w nim, że zgodnie z zaleceniami lekarza niezbędna mu jest zarówno orteza sztywna jak i orteza miękka stabilizująca. Mając to na uwadze stwierdzić więc należy, że żądanie skarżącego z dnia [...] września 2016 r. nie stało się bezprzedmiotowe.

Podsumowując przedstawione rozważania Sąd wskazuje, że ponownie rozpoznając sprawę Burmistrz powinien wnikliwie rozważyć wniosek skarżącego z dnia [...] września 2016 r. Organ weźmie pod uwagę, że korzystanie z ortezy zostało zalecone przez lekarza, przy czym wyjaśni, w miarę potrzeby we współpracy z R. A., czy wymaga on konkretnego modelu ortezy wskazanego w fakturze, względnie innego modelu ortezy. Organ uwzględni też fakt, iż w międzyczasie skarżący zakupił ortezę sztywną.

Jeżeli ustalone zostanie, że R. A. musi ze względów zdrowotnych używać ortezy konkretnego rodzaju obok nabytej już ortezy sztywnej (o czym wyżej), organ powinien rozważyć, czy jej sfinansowanie w całości lub ewentualnie w części jest uzasadnione w warunkach pomocy przyznawanej skarżącemu (organ sprecyzuje jakiej), biorąc pod uwagę, że zgodnie z art. 39 ust. 2 u.p.s. zasiłek celowy może być przyznany w szczególności na pokrycie części lub całości kosztów "leków i leczenia".

W świetle powyższych wywodów, należało uznać, że zaskarżona decyzja jak i decyzja ją poprzedzająca zostały wydane z naruszeniem prawa w zakresie obejmującym niewystarczające zebranie całokształtu materiału dowodowego i jego rozpatrzenie. Zachodziła więc podstawa do uchylenia zaskarżonej decyzji oraz decyzji ją poprzedzającej na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c oraz art. 135 P.p.s.a.