Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt V SA/Wa 2457/10
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2011-04-11 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6539 Inne o symbolu podstawowym 653
Hasła tematyczne: Finanse publiczne
Skarżony organ: Minister Pracy i Polityki Społecznej
Treść wyniku: Uchylono zaskarżone postanowienie i poprzedzające je postanowienie
Powołane przepisy: article: art. 3 par. 1, art. 83 par. 2, art. 135, art. art. 145 par. 1 pkt 1 lit. c, art. 200
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 1 par. 1, par. 2
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1269
law: Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych.
article: art. 26c ust. 6, art. 45 ust. 3a,
journal: Dz.U. 2008 nr 14 poz 92
law: Ustawa z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych - tekst jednolity
article: art. 57 par. 4,
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 12 par. 5
journal: Dz.U. 1997 nr 137 poz 926
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa.
journal: Dz.U. 1951 nr 4 poz 28
law: Ustawa z dnia 18 stycznia 1951 r. o dniach wolnych od pracy.
article: art. 32
journal: Dz.U. 1997 nr 78 poz 483
law: Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. uchwalona przez Zgromadzenie  Narodowe w dniu 2 kwietnia 1997 r., przyjęta przez Naród w referendum konstytucyjnym w dniu  25 maja 1997 r., podpisana przez Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej w dniu 16 lipca 1997 r.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Piotr Kraczowski, Sędzia WSA - Izabella Janson, Sędzia WSA - Beata Krajewska (spr.), Protokolant - st. sekr. sąd. Agnieszka Groszek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 kwietnia 2011 r. sprawy ze skargi J. Sp. z o.o. z siedzibą w Ł. na postanowienie Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia ... sierpnia 2010 r., nr ... w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do złożenia wniosku o wypłatę dofinansowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych; 1. uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie Prezesa Zarządu Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych z dnia ... maja 2010 r., Nr PFRON: ...; 2. zasądza od Ministra Pracy i Polityki Społecznej na rzecz J. Sp. z o.o. z siedzibą w Ł. kwotę ... zł (... złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi w niniejszej sprawie jest postanowienie Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia [...] sierpnia 2010 r. Nr [...], utrzymujące w mocy postanowienie Prezesa Zarządu Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych (dalej: Prezesa Zarządu PFRON) z dnia [...] maja 2010 r. nr [...].

Skarżone postanowienie zostało wydane w następującym stanie faktycznym:

Pismem z dnia [...] marca 2010 r. [...] Sp. z o.o. wystąpiła do Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych z wnioskiem o przywrócenie terminu złożenia wniosku o wypłatę miesięcznego dofinansowania do wynagrodzenia osoby niepełnosprawnej za miesiąc luty 2010 r., wskazując iż opóźnienie spowodowane było dłuższą i nieprzewidzianą nieobecnością osób odpowiedzialnych i upoważnionych do załatwienia ww. sprawy. Pan A. K. przebywał w delegacji w terminie od [...] marca 2010 r. do [...] marca 2010 r. natomiast Pani J. Ś. od [...] marca 2010 r. do [...] marca 2010 r. była na zwolnieniu lekarskim. Ponadto skarżąca wskazała, iż była przekonana, że złożenie wniosku [...]marca 2010 r. nie spowoduje przekroczenia terminu, tak jak to ma miejsce w rozliczeniach podatkowych, ZUS etc. O fakcie przekroczenia terminu skarżąca została poinformowana w dniu [...] marca 2010 r., po tym jak system uniemożliwił jej przesłanie wniosku. Na potwierdzenie swych twierdzeń przedłożyła polecenie wyjazdu służbowego nr [...] oraz zwolnienie lekarskie nr [...]..

Pismem z dnia [...] kwietnia 2010 r. Państwowy Fundusz Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych poinformował [...] Sp. z o.o., iż dokument Wn-D za miesiąc luty 2010 r. został przekazany w dniu [...] marca 2010 r., zatem nie został dochowany termin określony w §5 ust. 1 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 9 stycznia 2009 r. na złożenie dokumentacji w procesie ubiegania się o wypłatę środków publicznych z tytułu dofinansowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych, a samo dofinansowanie za ww. okres nie może zostać wypłacone.

W piśmie z dnia [...] kwietnia 2010 r. [...] Sp. z o.o. podtrzymała wniosek o przywrócenie terminu i wskazała, iż działała w przekonaniu, że w sytuacji gdy termin złożenia wniosku o wypłatę miesięcznego dofinansowania do wynagrodzenia osoby niepełnosprawnej przypada w sobotę, co miało miejsce [...] marca 2010 r., istnieje możliwość złożenia go w najbliższym dniu roboczym tj. w poniedziałek z zachowaniem terminu wynikającego z ww. rozporządzenia.

Postanowieniem z dnia [...] maja 2010 r. nr [...] Prezes Zarządu Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych odmówił przywrócenia wnioskującej terminu do złożenia wniosku o wypłatę dofinansowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych (Wn-D) za miesiąc luty 2010 r.

W dniu [...] maja 2010 r. [...] Sp. z o.o. złożyła zażalenie na ww. postanowienie z dnia [...] maja 2010 r. wnosząc o jego uchylenie i przywrócenie terminu do złożenia wniosku o wypłatę dofinansowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych za miesiąc luty 2010 r. poprzez umożliwienie złożenia go w formie elektronicznej. W uzasadnieniu podkreśliła, iż chcąc złożyć wniosek o wypłatę dofinansowania w dniu [...] marca 2010 r. złożyłaby go w terminie. System informatyczny uniemożliwił jednak dokonanie tego zgłoszenia, dlatego wystąpiła o przywrócenie terminu. Zdaniem [...] Sp. z o.o. nie istniały powody, dla których PFRON mógłby odmówić złożenia wniosku o dofinansowanie [...] marca 2010r., czyli w poniedziałek, skoro [...] marca 2010 r. przypadał na sobotę. Z ostrożności procesowej podniosła również argumenty świadczące o braku winy w uchybieniu przedmiotowego terminu.

Postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2010 r. nr [...] Minister Pracy i Polityki Społecznej utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie Prezesa Zarządu Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych z dnia [...] maja 2010 r. W uzasadnieniu organ podniósł, iż Strona nie spełniła przesłanek zawartych w art. 58 §1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071), dalej: k.p.a., w szczególności nie uprawdopodobniła, że uchybienie terminu nastąpiło bez jej winy. Ponadto organ odwoławczy nie uznał argumentacji Strony odnośnie tego, iż sobota jest dniem ustawowo wolnym od pracy.

W dniu [...] września 2010 r. (data nadania w placówce pocztowej) JMA Polska Sp. z o.o. (zwana dalej: skarżącą) złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na ww. postanowienie Ministra Pracy i Polityki Społecznej z [...] sierpnia 2010 r. wnosząc o jego uchylenie wraz z poprzedzającym je postanowieniem Prezesa Zarządu Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych.

Zaskarżonemu postanowieniu zarzuciła naruszenie:

1. przepisów prawa materialnego, które miało istotny wpływ na wynik sprawy tj. art. 32 Konstytucji RP, poprzez dokonanie przez organ administracji wykładni przepisu art. 57 §4 Kodeksu postępowania administracyjnego w zw. z art. 66 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (Dz.U. Nr 14 poz. 92 ze zm.) w sposób niezgodny z zasadą równości wobec prawa;

2. przepisów prawa procesowego, które to naruszenie miało istotny wpływ na wynik sprawy tj.

- art. 57 §4 K.p.a. w zw. z art. 66 ustawy o zatrudnianiu osób niepełnosprawnych, poprzez jego błędną wykładnię i uznanie, iż sobota nie jest dniem ustawowo wolnym od pracy;

- art. 58 § 1 K.p.a. poprzez jego zastosowanie, pomimo, iż kwestia przywrócenia uchybionego terminu do złożenia wniosku o dofinansowanie wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych została wyczerpująco uregulowana w §5 ust. 4 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 9 stycznia 2009 r. w sprawie dofinansowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych (Dz.U. Nr 8, poz. 43), stanowiącym lex specialis w stosunku do art. 58 § 1 K.p.a.

- art. 77 §1 K.p.a. w związku z art. 66 ustawy o zatrudnianiu osób niepełnosprawnych, poprzez niewzięci pod uwagę całokształtu materiału dowodowego zgromadzonego w aktach administracyjnych rozpoznawanej sprawy w celu stwierdzenia czy Prezes Zarządu Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych naruszył ww. przepisy postępowania i czy naruszenie to mogło mieć wpływ na wynik sprawy;

Ponadto z ostrożności procesowej skarżąca zarzuciła naruszenie §5 ust. 4 rozporządzenia w sprawie dofinansowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych, poprzez nieprzywrócenie terminu do złożenia wniosku o wypłatę dofinansowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych, pomimo, iż skarżąca uprawdopodobniła, iż uchybienie terminu nastąpiło bez jej winy.

W odpowiedzi na skargę Minister Pracy i Polityki Społecznej wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonym postanowieniu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

skarga jest zasadna.

Na wstępie Sąd wyjaśnia, iż uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m.in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) oraz art. 3 § 1 p.p.s.a., sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem.

W tym zakresie mieści się ocena, czy zaskarżone orzeczenie odpowiada prawu i czy postępowanie prowadzące do jego wydania nie jest obciążone wadami uzasadniającymi wyeliminowanie tego rozstrzygnięcia z obrotu prawnego (ewentualnie - stwierdzenie jego wydania z naruszeniem prawa, v. art. 145 § 1 p.p.s.a.).

Stosownie zaś do treści art. 135 p.p.s.a. sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia.

Zaskarżonym postanowieniem Minister Pracy i Polityki Społecznej utrzymał w mocy postanowienie Prezesa Zarządu Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych odmawiające przywrócenia terminu do złożenia wniosku o wypłatę miesięcznego dofinansowania do wynagrodzenia pracowników niepełnosprawnych.

Sąd dokonując oceny zaskarżonego postanowienia, w granicach kompetencji przysługujących sądowi administracyjnemu na podstawie ww. ustaw, nie mógł pominąć w swej ocenie stanowiska organów orzekających dotyczącego stwierdzenia, iż skarżąca nie dochowała terminu na złożenie przedmiotowego wniosku o wypłatę miesięcznego dofinansowania do wynagrodzenia osoby niepełnosprawnej. Tylko bowiem w przypadku prawidłowego stwierdzenia przez organ wystąpienia przesłanki uchybienia terminu (przesłanka pozytywna) organ ma możliwość wydania orzeczenia w przedmiocie przywrócenia, bądź nie przywrócenia uchybionego terminu. W przeciwnym razie - w sytuacji braku uchybienia terminu – wniosek o jego przywrócenie należy traktować jako bezprzedmiotowy.

Taka sytuacja miała miejsce w niniejszej sprawie.

Organy orzekające całkowicie błędnie przyjęły, iż skarżąca uchybiła terminowi do złożenia wniosku o wypłatę miesięcznego dofinansowania do wynagrodzenia osoby niepełnosprawnej i wydając postanowienie o odmowie przywrócenia terminu oraz postanowienie utrzymujące je w mocy naruszyły przepisy obowiązującego prawa.

Wskazać należy, iż termin do złożenia wniosku o wypłatę miesięcznego dofinansowania do wynagrodzenia pracowników niepełnosprawnych został określony w § 5 ust. 1 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 9 stycznia 2009 r. w sprawie miesięcznego dofinansowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych (Dz.U. Nr 8, poz. 43), który stanowi, że pracodawca składa wniosek i informację w terminie do 20 dnia miesiąca następującego po miesiącu, którego dotyczą. Rozporządzenie niniejsze zostało wydane na podstawie delegacji ustawowej zawartej w art. 26c ust. 6 ustawy z 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (Dz. U. z 2008 r. Nr 14, poz. 92 ze zm.).

Zgodnie z art. 45 ust. 3a ww. ustawy przy rozpatrywaniu i rozstrzyganiu spraw przez Fundusz, w zakresie nieuregulowanym w odrębnych przepisach, stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego. Art. 57 § 4 k.p.a. stanowi natomiast, że jeżeli koniec terminu przypada na dzień ustawowo wolny od pracy, za ostatni dzień terminu uważa się najbliższy następny dzień powszedni.

Jak wynika z akt postępowania termin do złożenia wniosku o wypłatę miesięcznego dofinansowania do wynagrodzenia osoby niepełnosprawnej za miesiąc luty 2010 r. upłynął [...] marca 2010 r. (sobota), natomiast skarżąca złożyła przedmiotowy wniosek w poniedziałek [...] marca 2010 r.

Przepisy k.p.a. nie zawierają definicji "dnia ustawowo wolnego od pracy". Podstawą ustalenia dnia wolnego od pracy jest wyłącznie ustawa z 18 stycznia 1951 r. o dniach wolnych od pracy (Dz. U. Nr 4, poz. 28 ze zm.), która jednak nie określa, iż soboty (wszystkie) są dniami ustawowo wolnymi od pracy. Takie uregulowanie znalazło się natomiast w ustawie z 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. Nr 137, poz. 926 ze zm.), która w art. 12 § 5 stanowi – jeżeli ostatni dzień terminu przypada na sobotę lub dzień ustawowo wolny od pracy, za ostatni dzień terminu uważa się następny dzień po dniu lub dniach wolnych od pracy. Stwierdzić należy, iż co prawda w k.p.a. nie obowiązuje regulacja przyjęta w Ordynacji podatkowej to jednak w aktualnym orzecznictwie sądowoadministarcyjnym – które skład orzekający w niniejszej sprawie podziela – stosując wykładnię funkcjonalną art. 57 § 4 k.p.a., uznano sobotę za dzień równoważny z dniem ustawowo wolnym od pracy. Taka wykładnia art. 57 § 4 k.p.a. znalazła wyraz m.in. w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 22 grudnia 2009 r. sygn. akt I FSK 1034/08 (pub. LEX nr 582414) w którym stwierdzono, że wykładnia uznająca sobotę za dzień równorzędny z dniem ustawowo wolnym od pracy ma na celu zapewnienie ochrony sądowej praw jednostki, a zwłaszcza umożliwienie jej efektywnego dokonania określonej czynności również w ostatnim dniu upływającego terminu. Zróżnicowanie uprawnień strony w tym zakresie w zależności od tego, czy dana ustawa odwołuje się do przepisów k.p.a. czy przepisów o.p. jest nie do przyjęcia w świetle art. 32 Konstytucji RP i zasady równości wobec prawa. Analogicznie w kwestii wolnej soboty w świetle wykładni art. 57 § 4 k.p.a. wypowiedział się Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 20 czerwca 2008 r., II OSK 682/07. Z kolei w innym wyroku dotyczącym tej samej kwestii (wyrok z 25 kwietnia 2007 r., II OSK 671/06) Naczelny Sąd Administracyjny wskazał jednoznacznie, że dla przyjęcia, iż dla traktowania sobót jako dni wolnych od pracy w rozumieniu art. 57 § 4 k.p.a. nie jest niezbędne uprzednie dokonanie zmiany stanu prawnego. W orzeczeniu tym podkreślono, że różnicowanie sytuacji prawnej obywateli w zależności od tego, czy w tego samego rodzaju sytuacjach mają zastosowanie przepisy k.p.c., k.p.a., czy też Ordynacji podatkowej, prowadziłoby do naruszenia konstytucyjnego wymogu zachowania równości wobec prawa.

Dodatkowo wskazać należy, iż także w ustawie z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.; zwanej dalej: p.p.s.a.), podobnie, jak w wcześniej w Ordynacji podatkowej, wprowadzono zasadę, że jeżeli ostatni dzień terminu przypada na sobotę lub dzień ustawowo wolny od pracy, za ostatni dzień terminu uważa się następny dzień po dniu lub dniach wolnych od pracy (art. 83 § 2).

Strona postępowania administracyjnego może więc pozostawać w uzasadnionym przekonaniu, że sobota jest traktowana jak dzień ustawowo wolny od pracy nie tylko w postępowaniu przed sądami administracyjnymi, ale także w postępowaniu przed organami administracji publicznej na podstawie przepisów k.p.a.

W niniejszej sprawie skarżąca złożyła wniosek o wypłatę dofinansowania w poniedziałek [...] marca 2010 r., ostatni dzień terminu do złożenia wniosku przypadał zaś w sobotę [...] czerwca 2010 r. Oznacza to, zważywszy na powyższe wywody, że wniosek został złożony w terminie.

Biorąc pod uwagę powyższe Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznając skargę za zasadną i działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. stwierdził konieczność uchylenia zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego je postanowienia organu I Instancji. O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 p.p.s.a.