Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt IV SA/Wa 100/22
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2022-04-28 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6132 Kary pieniężne za naruszenie wymagań ochrony środowiska
Hasła tematyczne: Kara administracyjna
Skarżony organ: Inspektor Ochrony Środowiska
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 3  ust. 1 pkt 6
journal: Dz.U. 2021 poz 779
law: Ustawa z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach - t.j.
article: art. 7; art. 77 § 1; art. 80; art. 107 § 3.
journal: Dz.U. 2020 poz 256
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Anna Szymańska Sędziowie: sędzia WSA Agnieszka Wąsikowska (spr.) sędzia WSA Marzena Milewska-Karczewska po rozpoznaniu w dniu 28 kwietnia 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi J. W. na decyzję Głównego Inspektora Ochrony Środowiska z [...] listopada 2021 r., [...] w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej oddala skargę.


UZASADNIENIE

Główny Inspektor Ochrony Środowiska decyzją z [...] listopada 2021 r., Nr [...] po rozpatrzeniu odwołania J. W., prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą [...], od decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia [...] listopada 2020 r., znak: [...] wymierzającą karę pieniężną w wysokości 50 000 zł, ww. będącemu odbiorcą odpadu o kodzie 16 01 04* w postaci uszkodzonego pojazdu marki [...], przywiezionego nielegalnie z terytorium [...] do Polski bez dokonania zgłoszenia - utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

Organ odwoławczy wskazał, że z analizy akt sprawy wynika, że Naczelnik Urzędu Celnego w [...], [...] stycznia 2016 r., zawiadomił GIOŚ o nielegalnym międzynarodowym przemieszczaniu odpadu oraz przekazał całą zebraną w tej sprawie dokumentację. Po dokonaniu analizy ww. materiału dowodowego 1 lutego 2016 r. GIOŚ wszczął z urzędu postępowanie administracyjne w niniejszej sprawie. W toku ww. postępowania pismem z 10 lutego 2016 r. skarżący poinformował,

że ww. pojazd kupił jako pojazd uszkodzony z [...] ważnym dowodem rejestracyjnym. Ponadto poinformował, że omawiany pojazd został sprzedany.

Do pisma załączył kopię [...] dowodu rejestracyjnego. Następnie na prośbę GIOŚ Strona przekazała kopię dokumentu sprzedaży ww. pojazdu.

[...] kwietnia 2016 r. GIOŚ wydał decyzję o umorzeniu ww. postępowania

z uwagi na jego bezprzedmiotowość, z uwagi na zbycie ww. pojazdu przez Stronę,

a tym samym na brak możliwości zastosowania art. 25 i art. 26 ustawy

o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów względem skarżącego.

7 lutego 2020 r. [...] WIOŚ wszczął z urzędu odrębne postępowanie w sprawie nałożenia kary pieniężnej na skarżącego, jako odbiorcę odpadów o kodzie 16 01 04* w uszkodzonego pojazdu marki i [...] o numerze identyfikacyjnym nadwozia [...], przywiezionego nielegalnie bez dokonania zgłoszenia do GIOŚ.

Pismem z 21 lutego 2020 r. skarżący złożył wyjaśnienia, w których poinformował organ I instancji, że oryginał dowodu rejestracyjnego ww. pojazdu przekazał klientowi, który nabył ww. pojazd. Wyjaśnił też, że zgodnie z wpisem do ewidencji działalności gospodarczej zajmuje się również handlem pojazdami. Skarżący odniósł się również do opinii rzeczoznawcy i wyjaśnił, że kupując samochód stan pojazdu znał jedynie ze zdjęć, na których nie zauważył uszkodzonego poszycia dachu. Skarżący dodał, że po konsultacji z rzeczoznawcą może wyjaśnić, że poszycie dachu jest częścią wymienną, lecz program komputerowy, na którym pracuje rzeczoznawca nie pozwala na inne określenie niż wymiana dachu. W rzeczywistości jest to wymiana poszycia dachu i nie narusza

to konstrukcji pojazdu, gdyż nie jest potrzebne wycinanie słupków.

Pismem z 16 czerwca 2020 r. WIOŚ wezwał Stronę, w trybie art. 50 § 1 k.p.a., do przedstawienia kopii faktury zbycia pojazdu, a także do złożenia oświadczenia,

że sprowadzony pojazd został przed sprzedażą naprawiony lub oświadczenie,

że Strona nie dokonywała żadnych napraw pojazdu będącego przedmiotem postępowania. W odpowiedzi na powyższe wezwanie skarżący złożył oświadczenie informujące o fakcie naprawy ww. pojazdu marki [...]. Do akt sprawy dołączył również opinię techniczną z dnia [...] czerwca 2020 r. NR [...] wraz załącznikami w postaci oferty kupna z serwisu [...]- płyty dachu do pojazdu marki [...].

Pismem z 8 października 2020 r. WIOŚ poinformował Stronę o art. 10 § 1 k.p.a. Odwołujący skorzystał z przysługującego mu uprawnienia i zapoznał się

z materiałami i dowodami zebranymi w omawianym postępowaniu administracyjnym.

Decyzją z [...] listopada 2020 r., WIOŚ nałożył na skarżącego karę pieniężną w wysokości 50.000 zł, wskazując jako podstawę wydania decyzji art. 32 ust. 1 ustawy z dnia 29 czerwca 2007r. o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów (Dz. U. z 2020. poz. 1792), w związku z art. 2 pkt 35 lit. a oraz art. 3 ust. 1 lit. b tiret iii) rozporządzenia (WE) nr 1013/2006 w sprawie przemieszczania odpadów.

Od powyższej decyzji skarżący wniósł odwołanie zarzucając powyższej decyzji naruszenie przepisów postępowania, mających istotny wpływ na treść rozstrzygnięcia, tj-: art. 77 § 1 k.p.a. oraz art. 80 kpa.: poprzez błędną ocenę dowodów przedstawionych przez Skarżącego J. W., w postaci oceny technicznej

z dnia [...] listopada 2015 r. i [...] czerwca 2020 r. oraz przyjęcie, iż sprowadzony przez niego pojazd posiada uszkodzenia uniemożliwiające zakwalifikowanie pojazdu do niewielkiej naprawy; przez błędną ocenę dowodów przedstawionych przez Skarżącego, na skutek czego organ błędnie przyjął, iż odstąpienie przez [...] od dokonania naprawy pojazdu świadczy o tym, iż sporny pojazd sprowadzony na terytorium Polski utracił swoje dotychczasowe przeznaczenie, a zatem stanowi odpad; art. 80 k.p.a. poprzez nieprzeprowadzenie postępowania dowodowego

w przedmiocie ustalenia, jaka rzeczywiście była wola sprzedającego ww. pojazd.

Jak i wskazano na naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało istotny wpływ na treść rozstrzygnięcia, tj.: niezastosowanie art. 68 Ordynacji podatkowej w związku z art. 2 § 2 i art. 3 pkt. 8 Ordynacji podatkowej, art. 60 i 67 ustawy o finansach publicznych do kary pieniężnej nałożonej na podstawie art. 32 ustawy o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów, czego skutkiem było wymierzenie kary w warunkach przedawnienia; art. 3 ust. 1 ustawy o odpadach poprzez błędne przyjęcie, że sprowadzony przez Skarżącego samochód marki [...]

o numerze identyfikacyjnym nadwozia VIN: [...] jest odpadem; art. 32 ust. 1 ustawy

o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów poprzez nałożenie na Skarżącego kary pieniężnej, mimo niewystąpienia przesłanki do jej nałożenia, gdyż Skarżący nie dopuścił się zarzucanego mu czynu, tj. sprowadzenia odpadu.

Jednocześnie pełnomocnik Skarżącego wniósł o dopuszczenie

i przeprowadzenie przez GIOŚ dowodu z dokumentu w postaci oświadczenia [...] wraz z jego tłumaczeniem przysięgłym na fakt sprzedaży ww. pojazdu przez jego dotychczasowego posiadacza oraz faktycznego celu tej czynności prawnej,

w szczególności zamiaru sprzedającego. Zdaniem pełnomocnika Skarżącego wymiana poszycia dachu jest czynnością, która jest wykonywana w serwisach samochodowych i nie jest czynnością, która powoduje, że pojazd jest odpadem którego naprawa nie jest możliwa do zrealizowania. Dodatkowo podkreślono, że korzystanie w omawianej sprawie z Wytycznych Korespondentów nr 9 było całkowicie bezpodstawne.

GIOŚ po rozpatrzeniu powyższego odwołania podzielił ustalenia organu.

Organ powołują się na art. 3 ust. 1 pkt 6 ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r.

o odpadach (Dz. U. z 2021. poz. 779 ze zm.), jak i na orzecznictwo sądów administracyjnych i Trybunału Sprawiedliwość Unii Europejskiej wskazał, że mamy do czynienia w sprawie z odpadem. Organ wskazał, że zgodnie z materiałem dowodowym zgromadzonym w niniejszej sprawie, omawiany pojazd został sprowadzony z [...] na terytorium Polski w stanie uszkodzonym. Powyższe wynika

z opinii nr [...], z [...] listopada 2015 r. wraz z kosztorysem oraz dokumentacją fotograficzną), sporządzonej przez rzeczoznawcę samochodowego W. T.. Dalej organ wyjaśnił, że z tłumaczenia rachunku nr [...] z dnia [...] listopada 2015 r., sporządzonego przez tłumacza przysięgłego, wynika, że ww. rachunek zawiera adnotację: "pojazd uszkodzony, sprzedawany w aktualnym stanie, bez gwarancji na wady widoczne ani ukryte. Przywrócenie do użytku na drogach publicznych przez nabywcę. Przed dopuszczeniem do użytku wymagana kontrola techniczna wykonana przez upoważnionego eksperta". Zgodnie z ww. opinią techniczną i załączonym do niej kosztorysem, sporny pojazd został uszkodzony, a uszkodzenia obejmowały m.in. dach pojazdu, który został zaklasyfikowany do wymiany. W ww. opinii rzeczoznawca stwierdził, iż koszt naprawy pojazdu wynosi 18 481 zł, przy określonej wartości pojazdu uszkodzonego w wysokości 7200 zł. W związku z powyższym rzeczoznawca stwierdził szereg koniecznych napraw pojazdu, a spowodowana uszkodzeniami utrata wartości pojazdu przekroczyła 71 %. Konieczne naprawy pojazdu znacznie przekroczyły wartość pojazdu uszkodzonego. Rzeczoznawca w ww. kosztorysie napraw stwierdził również, iż zakres napraw obejmuje m.in. wymianę dachu. Powyższe potwierdza dokumentacja fotograficzna, z której jednoznacznie wynika,

iż w spornym pojeździe uszkodzony został dach pojazdu, tj. element mający istotny wpływ na konstrukcję samonośną pojazdu.

Biorąc pod uwagę powyższe Organ stwierdził, iż sporny pojazd w momencie przemieszczenia z zagranicy na terytorium RP posiadał uszkodzenia elementów nadwozia istotnych dla konstrukcji samonośnej ww. pojazdu, kwalifikujące ww. elementy do wymiany. Tym samym ww. uszkodzenia wymagały napraw wykraczały poza drobne naprawy w rozumieniu Wytycznych Korespondentów nr 9 w sprawie przemieszczania odpadów w postaci pojazdów do rozporządzenia (WE) Parlamentu Europejskiego i Rady Nr 1013/2006 w sprawie przemieszczania odpadów w postaci pojazdów. Organ w uzasadnieniu wskazał, które naprawy zaliczane są do drobnych, a które wykraczając poza to pojęcie, jak i kiedy pojazd używany nadaje się do naprawy i nie stanowi odpadu (typ. 2, 3, 4 Wytycznych Korespondentów nr 9).

Organ uznał, że stwierdzoną w ww. opinii rzeczoznawcy konieczność wymiany takiego elementu jak dach, należy uznać za naprawę wykraczającą poza rozumienie terminu drobnej naprawy. Stwierdzony stan faktyczny nakazywał zatem zaklasyfikowanie omawianego pojazdu do pojazdu typu 4: odpad w postaci wraku pojazdu - odpad niebezpieczny, zgodnie z ww. Wytycznymi Korespondentów nr 9.

Dodał organ również, że Wytyczne Korespondentów nr 9 nie są prawnie wiążące, ale biorąc pod uwagę wyrok Trybunału Sprawiedliwości UE z dnia

13 grudnia 1989 r. w sprawie C-322/88 uznaje za uzasadnione kierowanie się

w niniejszej sprawie m.in. wytycznymi zawartymi w ww. dokumencie, które to wytyczne przedstawiają, w jaki sposób, w rozumieniu wspólnym wszystkich państw członkowskich, powinno być interpretowane rozporządzenie (WE) Nr 1013/2006

w sprawie przemieszczania odpadów.

GIOŚ wskazał, że organ I instancji dokonał również analizy nadesłanej w toku postępowania opinii technicznej z [...] czerwca 2020 r., wykonanej przez rzeczoznawcę samochodowego M. B.. We wskazanej powyżej opinii stwierdzono,

że " wymiana poszycia dachu która jest opisana w piśmie z kontroli WIOS w [...] oraz; w opinii rzeczoznawcy jest czynnością, która jest wykonywana w serwisach samochodowych i nie jest czynnością która powoduje że pojazd jest odpadem, którego naprawa nie jest możliwa do zrealizowania poszycie dachu jest częścią wymienną, którą można wymienić i naprawiać zgodnie z technologią producenta tak jak inne podzespoły pojazdu, tj. drzwi i zderzak". Organ I instancji nie kwestionował możliwości technicznych dokonania wymiany poszczególnych uszkodzonych części pojazdu, lecz poddał ocenie rodzaj uszkodzeń poszczególnych elementów oraz ich rozmiar w kontekście wystąpienia przesłanki "pozbycia się". W ocenie GIOŚ przyjmując nawet, iż wymiana dachu nie obejmuje wymiany ramy dachu, uznał,

iż w pojeździe istnieje konieczność wymiany elementów konstrukcji nośnej pojazdu, której to wymiany w ocenie organu nie można uznać za drobną naprawę.

Odnosząc się do oświadczenia [...] wraz z jego tłumaczeniem przysięgłym - po dokonaniu analizy załączonego zaświadczenia z dnia [...] października 2020 r. Organ stwierdził, że dokument ten nie wpływa na rozpatrzenie omawianej sprawy. GIOŚ wyjaśnił, że odpady mogą być i są przedmiotem swobodnego handlu i w wielu przypadkach posiadają określoną wartość rynkową, lecz ten fakt nie powoduje,

że wraz z zawarciem transakcji handlowej tracą one status odpadu.

Organ wskazał, że w sprawie podmiot z [...], sprzedał na rzecz skarżącego pojazd, który w momencie sprzedaży, na terytorium [...], nie nadawał się do wykorzystania zgodnie z pierwotnym przeznaczeniem. W związku z powyższym przedstawienie zaświadczenia wystawionego przez poprzedniego właściciela w dniu [...] października 2020 r. w konfrontacji ze zgromadzonym materiałem dowodowym nie może wpłynąć na rozstrzygnięcie tej sprawy. Analizując przesłankę pozbycia się organ uznał, iż wyraża się ona przede wszystkim przez brak możliwości użytkowania spornego pojazdu zgodnie z przeznaczeniem - w dacie jego międzynarodowego przemieszczenia - i to uzasadnia zakwalifikowanie spornego pojazdu jako odpadu. Uszkodzenia powstałe w wyniku wypadku spowodowały, że poprzedni właściciel,

tj. nie dokonując w pojeździe stosownych napraw oraz nie widząc możliwości dalszego użytkowania spornego pojazdu zgodnie z jego pierwotnym przeznaczeniem, pozbył się go na rzecz skarżącego.

Zmiana sposobu użytkowania spornego pojazdu - w dacie jego międzynarodowego przemieszczenia - pozostaje w niniejszej sprawie bezsporna,

z uwagi na wskazany stan techniczny pojazdu, uniemożliwiający jego użytkowanie

w ruchu drogowym.

Dalej Organ wskazał – powołując się na stanowisko sądów administracyjnych – że istnienie technicznej możliwości naprawy spornego pojazdu nie zmienia faktu, że w dacie jego przemieszczenia z terytorium [...] na terytorium Polski pojazd był uszkodzony w stopniu uniemożliwiającym bezpośrednie wykorzystanie pojazdu zgodnie z jego pierwotnym przeznaczeniem. Dokumentacja fotograficzna oraz opinia techniczna nr [..], z dnia [...] listopada 2015 r., wskazują bowiem, że pojazd marki [...], wyposażony był w jednostkę napędową, w związku z tym zawierający płyny eksploatacyjne oraz inne niebezpieczne elementy, nadające mu właściwości odpadu niebezpiecznego, wobec czego zgodnie z załącznikiem do rozporządzenia Ministra Klimatu z dnia 2 stycznia 2020 r. w sprawie katalogu odpadów (Dz. U. z 2020r.

poz. 10), organ I instancji prawidłowo zaklasyfikował sporny pojazd jako odpad

o kodzie 16 01 04* - "zużyte lub nienadające się do użytkowania pojazdy". Należy

w tym miejscu zaznaczyć, że o niebezpiecznym charakterze odpadu w postaci pojazdu przesądza sam fakt, iż zawiera on substancje i elementy niebezpieczne

(np. olej silnikowy, olej przekładniowy w skrzyni biegów, resztki paliwa, płyn chłodniczy i inne).

GIOŚ uznał, iż uszkodzony pojazd został zakwalifikowany przez [...] WIOŚ jako odpad niebezpieczny w nielegalnym międzynarodowym przemieszczaniu odpadów, uznał, że ww. organ był zobligowany do wszczęcia z urzędu postępowania administracyjnego oraz nałożenia kary pieniężnej w trybie art. 32 ust. 1 ustawy

o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów na odbiorcę ww. odpadu, którym jest skarżący. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ I instancji wyjaśnił, że przy ustalaniu wysokości kary uwzględniono fakt, iż skarżący jest odbiorcą jednego uszkodzonego pojazdu o charakterze niebezpiecznym. Ponadto ww. organ uwzględnił możliwość zagrożeń dla ludzi i środowiska oraz niestwierdzenie wcześniejszych naruszeń przez Stronę przepisów w zakresie międzynarodowego przemieszczania odpadów. Biorąc pod uwagę powyższe, organ I instancji nałożył na Skarżącego karę w najmniejszej możliwej ustawowo wysokości - 50.000 zł, co – zdaniem organu odwoławczego - jest adekwatne do stwierdzonego naruszenia.

Odnosząc się do zarzutów odwołania organ wyjaśnił, że analiza przepisów ustawy o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów wykazała, iż nie odnosi się ona w żaden sposób do kwestii przedawnienia kary pieniężnej, nałożonej przez wojewódzkiego inspektora ochrony środowiska w związku z międzynarodowym przemieszczaniem odpadów, w trybie przepisów rozdziału 9 ustawy

o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów. Zdaniem organu, przepisów ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa, czy też ustawy z dnia 27 sierpnia 2009r. o finansach publicznych, w odniesieniu do kar pieniężnych nakładanych

w trybie przepisów ustawy o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów, nie mają zastosowania. W opinii GIOŚ, przepisy prawa materialnego, tj. ustawy

o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów, nie regulują w żaden sposób trybu przedawnienia płatności kar pieniężnych. W świetle powyższego organ nie podzielił stanowiska pełnomocnika Skarżącego i podtrzymuje stanowisko, iż brak jest możliwości zastosowania w spornej sprawie przepisów odnoszących się do kwestii przedawnienia, znajdujących się w przepisach ustawy Ordynacja podatkowa.

Organ wyjaśnił także, że nie doszło do przedawnienia w myśl przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego. W niniejszej sprawie uznał też, że nie zachodzą podstawy do odstąpienia od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej wskazane w art. 189f § 1 oraz art. 189f § 2 i 3 k.p.a.

J. W. prowadzący działalność gospodarczą pod firmą: [...] wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na powyższe rozstrzygnięcie.

Zaskarżonej decyzji zarzucono:

1. naruszenie przepisów postępowania, mających istotny wpływ na treść rozstrzygnięcia, a to poprzez:

a) błędną ocenę dowodów przedstawionych przez skarżącego w postaci oceny technicznej z [...] listopada 2015 r. oraz przyjęcie, iż sprowadzony przez niego pojazd posiada uszkodzenia uniemożlwiające zakwalifikowanie pojazdu do niewielkiej naprawy,

b) brak wszechstronnego rozważenia materiału dowodowego

i nieuwzględnienie:

- opinii technicznej rzeczoznawcy M. B., który jednoznacznie wskazał,

iż wymiana naprawa uszkodzonego poszycia dachu nie jest czynnością, która powoduje, że pojazd jest odpadem, bowiem poszycie jest częścią wymienną i która może zostać naprawiona zgodnie z technologią producenta tak jak inne podzespoły pojazdu, co w konsekwencji spowodowało przyjęcie przez Organ, iż utracił swoje dotychczasowe przeznaczenie, nie nadaje się do naprawy, a zatem stanowi odpad. Opinia ta jest zdaniem Strony bardziej precyzyjna i o wiele dokładniej wskazywała na charakter uszkodzeń oraz pozwalała na zakwalifikowanie uszkodzeń jako tych, które są mniej poważne,

- oświadczenia złożonego przez [...] i przyjęcie, że nie wpływa ono na rozstrzygnięcie przedmiotowej sprawy, w sytuacji gdy Organ za oś swoich argumentów przyjmuje nacisk na "wolę" wyzbycia się przed sprzedającego pojazdu, który może być zakwalifikowany jako odpad, co w konsekwencji doprowadziło do przyjęcia, że szkoda w pojedzie powodowała, iż nie posiadał on ekonomicznej wartości i nie nadawał się do dokonania naprawy i dalszego korzystania, a tym samym stanowił odpad,

c) brak wszechstronnego rozważenia materiału dowodowego polegające na niewłaściwej ocenie dokumentu w postaci tłumaczenia z rachunku nr [...], sporządzonego [...] kwietnia 2021 r. przez tłumacza przysięgłego i przyjęcie, że uszkodzony pojazd nie nadaje się do wykorzystywania go zgodnie z jego przeznaczeniem, w sytuacji gdy z dokumentu wprost wynika, że pojazd został sprzedany do przywrócenia go przez nabywcę do użytku na drogach publicznych,

a tym samym nie może on stanowić odpadu, bowiem zamiarem sprzedającego nie było wyzbycie się go, przedmiotowy pojazd nigdy nie utracił pierwotnego celu,

a jedynie wymagał przeprowadzenia stosownych napraw,

d) błędną ocenę dowodów przedstawionych przez skarżącego na skutek czego organ błędnie przyjął, iż odstąpienie przez [...] od dokonania naprawy pojazdu świadczy o tym, iż sporny pojazd sprowadzony na terytorium Polski utracił swoje dotychczasowe przeznaczenie, a zatem stanowi odpad,

e) art. 80 k.p.a. poprzez nieprzeprowadzenie postępowania dowodowego

w przedmiocie ustalenia, jaka rzeczywiście była wola sprzedającego przedmiotowy pojazd w sytuacji gdy organ kwestionuje przedstawione przez sprzedającego dokumenty.

2. naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało istotny wpływ na treść rozstrzygnięcia, a to: art. 3 ust. 1 ustawy o odpadach poprzez błędne przyjęcie, że sprowadzony przez skarżącego samochód marki [...] jest odpadem oraz art. 32 ust. 1 ustawy o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów poprzez nałożenie na skarżącego kary pieniężnej, mimo nie wystąpienia przesłanki do jej nałożenia, gdyż skarżący nie dopuścił się zarzucanego mu czynu, tj. sprowadzenia odpadu.

Wobec powyższego wniesiono o uchylenie zaskarżonego postanowienia

i umorzenie postępowania oraz o zasądzenie od organu kosztów postępowania,

w tym kosztów zastępstwa adwokackiego według norm przepisanych.

Skarżący wyjaśnił, że kupując samochód stan pojazdu ocenił w oparciu

o dokumentację fotograficzną. Skarżący wskazał, że prowadzi działalność gospodarczą pod nazwą [...], ul. [...], [...], w ramach której wykonuje usługi importu samochodów na zamówienie. W głównej mierze działalność polegała na wyszukaniu, sprowadzeniu, naprawie i sprzedaży samochodów. Istotnym faktem jest, iż skarżący wykonał opinię techniczną nr [...] u rzeczoznawcy samochodowego w celu wykazania uszkodzeń i ich zakresu oraz możliwości technicznych ich naprawy,

co miało na celu wykazanie, iż de facto pojazd nie zmienił swojego przeznaczenia,

a jedynie przeszedł stosowny remont. Strona zarzuciła, że organ nie rozważył w pełni zgromadzonego materiału dowodowego, z którego wynikało dla jakiego celu uszkodzony pojazd został nabyty i później sprzedany oraz, że nie można w tym przypadku mówić o nim jak o odpadzie. Strona zwróciła uwagę, że pojazd został przywrócony do stanu uprawniającego do poruszania się po drogach publicznych,

a także zbyty w ramach obrotu już przez samego Skarżącego. Nie sposób zdaniem strony przychylić się do argumentacji prezentowanej przez Organ, zgodnie z którą nie zaspokaja on potrzeb dla jakich został wyprodukowany. Powyższe jest także nierozerwalnie związane z kwalifikacją uszkodzeń przedmiotowego pojazdy dokonaną przez Organ. Rozległość i charakter uszkodzeń to w znacznej mierze kwestie ocenne. Poza tym GIOŚ oparł się także o wytyczne Korespondentów nr 9

do rozporządzenia (WE) Parlamentu Europejskiego i Rady Nr 1013/2006 w sprawie przemieszczania odpadów w postaci pojazdów (Wytyczne) i o "Wskazówki metodyczne z dnia 3 kwietnia 2008 roku z korektami pkt 2 z dnia 15 lipca 2008 roku oraz ż dnia 21 marca 2013 r. w sprawie uznawania pojazdów za odpad

w transgranicznym przemieszczaniu odpadów" (Wskazówki), które to dokumenty nie stanowią źródła obowiązującego prawa. Oczywiście – jak wskazał skarżący - nie pozostają one bez znaczenia zarówno w świetle orzecznictwa jak i doktryny. Nie sposób jednak – zdaniem Strony - arbitralnie przyjąć, że ich zapisy przesądzają

w każdym przypadku o tym czy mamy do czynienia z odpadem, czy też nie.

Dodatkowo skarżący wskazał, że definicja odpadu została zawarta w ustawie o odpadach w art. 3. ust. 1 pkt 6 ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach

(Dz. U. z 2021 r. poz. 779) i ustawodawca nie uwzględnił w tej definicji jakichkolwiek innych wytycznych, zwłaszcza wytycznych lub wskazówek dokonywanych przez Organy, które to na terenie Polski nie są legitymowane do stanowienia prawa.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m.in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021 r. poz. 137 ze zm.) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia

30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

(Dz. U. z 2022 r. poz. 239; dalej: p.p.s.a.), sprowadzają się do kontroli działalności organów administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Przy czym w myśl art. 134 p.p.s.a., rozstrzygając w granicach danej sprawy sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Badając legalność zaskarżonego postanowienia w oparciu o powołane przepisy i w granicach sprawy, Sąd uznał, że skarga nie została oparta na uzasadnionych podstawach. Sąd w całości podzielił ustalenia organów obu instancji

i wyrażoną przez nie ocenę prawną stanu faktycznego.

Przede wszystkim skarżący nie zgodził się ze stanowiskiem organów odnośnie zakwalifikowania sprowadzonego przez niego pojazdu jako odpad.

W pierwszej kolejności należy wskazać, że zgodnie z definicją "odpadu" zawartą w art. 3 ust. 1 pkt 6 ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach, przez odpady rozumie się każdą substancję lub przedmiot, których posiadacz pozbywa się, zamierza się pozbyć lub do których pozbycia się jest obowiązany. W judykaturze wskazuje się (np. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 czerwca 2015 r., sygn. akt II OSK 2874/13), że dla uznania danego przedmiotu za odpad podlegający regulacjom ustawy z dnia 29 czerwca 2007 r. o międzynarodowym przemieszczaniu oraz Rozporządzenia (WE) nr 1013/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 14 czerwca 2006 r. w sprawie przemieszczania odpadów (Dz. Urz. WE L 190 z 12 lipca 2006 ze zm.), decydujące znaczenie ma stan prawny i faktyczny istniejący w chwili wprowadzenia produktu na terytorium Polski. Nabycie przez pojazd statusu odpadu uzależnione jest od tego, czy w momencie przekroczenia granicy może on być wykorzystywany zgodnie z jego pierwotnym przeznaczeniem, a zatem, czy może on poruszać się po drogach. Z tej przyczyny,

w postępowaniu w sprawie dotyczącej międzynarodowego przemieszczania odpadów nie bada się możliwości przywrócenia pojazdowi stanu technicznego umożliwiającego dopuszczenie do ruchu drogowego, na co zwraca uwagę skarżący. To, co stanie się w przyszłości z pojazdem, nie ma wpływu na uzyskany przez niego status odpadu. Poza tym w orzecznictwie wskazuje się też (np. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12 marca 2013 r., sygn. akt II OSK 2132/11,

LEX nr 1340195), iż "pozbycie się", które stanowi konieczną przesłankę do uznania za odpad, w istocie oznacza zmianę sposobu użytkowania wskazanego przedmiotu, czyli użytkowanie w inny sposób aniżeli nakazuje to przeznaczenie danego przedmiotu, a nowy sposób użytkowania mógłby wywoływać niekorzystne oddziaływanie na środowisko.

W świetle powyższego wskazać należy, iż wobec pojazdu objętego postępowaniem istniała możliwość jego naprawy i dopuszczenia do ruchu - pozostaje bez wpływu na status przedmiotu postępowania.

W ocenie Sądu, kwestia uznania za odpad przedmiotowego samochodu [...], sprowadzonego przez skarżącego z terytorium [...] do Polski, została prawidłowo rozstrzygnięta w zaskarżonej decyzji.

Jak wynika ze zgromadzonego materiału dowodowego, omawiany pojazd skarżący kupił jako pojazd uszkodzony z [...] ważnym dowodem rejestracyjnym. Organ przyjął, że pojazd został przywieziony nielegalnie bez dokonania zgłoszenia. Pojazd został sprzedany. Do akt załączono kopię [...] dowodu rejestracyjnego. Powyższe uszkodzenie – zdaniem Organu - wynika z opinii nr [...], z [...] listopada 2015 r. (wraz z kosztorysem oraz dokumentacją fotograficzną), sporządzonej przez rzeczoznawcę samochodowego. Zgodnie z ww. opinią techniczną sporny pojazd został uszkodzony, a uszkodzenia obejmowały m.in. dach pojazdu, który został zaklasyfikowany do wymiany. W ww. opinii stwierdzono, iż koszt naprawy pojazdu wynosi 18 481 zł, przy określonej wartości pojazdu uszkodzonego w wysokości 7200 zł. W związku z powyższym rzeczoznawca stwierdził szereg koniecznych napraw pojazdu, a spowodowana uszkodzeniami utrata wartości pojazdu przekroczyła 71%. Konieczne naprawy pojazdu znacznie przekroczyły wartość pojazdu uszkodzonego. Zakres napraw obejmował m.in. wymianę dachu.

Poza tym z tłumaczenia rachunku nr [...] z dnia [...] listopada 2015 r., sporządzonego przez tłumacza przysięgłego [...] kwietnia 2021 r., wynika, że ww. rachunek zawiera adnotację: "pojazd uszkodzony, sprzedawany w aktualnym stanie, bez gwarancji na wady widoczne ani ukryte. Przywrócenie do użytku na drogach publicznych przez nabywcę. Przed dopuszczeniem do użytku wymagana kontrola techniczna wykonana przez upoważnionego eksperta".

Do akt sprawy skarżący dołączył również opinię techniczną z dnia [...] czerwca 2020 r. NR [...] wraz załącznikami w postaci oferty kupna z serwisu [...] płyty dachu do pojazdu marki [...]. W opinii wskazano, że wymiana/naprawa uszkodzonego poszycia dachu nie jest czynnością, która powoduje, że pojazd jest odpadem.

Biorąc pod uwagę powyższe należało przyjąć, że zasadnie wskazały organy, iż sporny pojazd w momencie przemieszczenia z zagranicy na terytorium RP posiadał uszkodzenia elementów nadwozia istotnych dla konstrukcji samonośnej ww. pojazdu, kwalifikujące ww. elementy do wymiany. Jak wynika z opinii rzeczoznawczy i ze zdjęć dołączonych do akt, dach samochodu został całkowicie zgnieciony.

W tej sprawie nie ulega wątpliwości, że poprzedni właściciel pojazdu nie dokonał napraw umożliwiających użytkowanie omawianego pojazdu poza granicami Polski, a konieczne naprawy przekraczały tzw. drobne naprawy. Należy wskazać,

że 8 lipca 2011 r. na posiedzeniu korespondentów unijnych dla rozporządzenia (WE) Parlamentu Europejskiego i Rady Nr 1013/2006 w sprawie przemieszczania odpadów, zostały uzgodnione wytyczne w sprawie przemieszczania odpadów

w postaci pojazdów. Wytyczne te zawierają ujednolicone stanowisko państw członkowskich co do sposobu, w jaki w rozumieniu wspólnym wszystkich państw członkowskich należy interpretować rozporządzenie Nr 1013/2006. Z pkt 8 lit. e) wytycznych wynika, że pojazd używany klasyfikowany jest zazwyczaj jako odpad między innymi, gdy nie nadaje się do drobnych napraw lub posiada znacznie uszkodzone istotne części (np. w wyniku wypadku) lub jest pocięty na kawałki (np. na pół). Istotne przy kwalifikowaniu pojazdu jako odpadu może być również, że koszty naprawy przekraczają obecną wartość pojazdu (pkt 9 lit. d) wytycznych).

Jak wynika z akt sprawy uszkodzenia spornego pojazdu wymagały napraw wykraczających poza drobne naprawy w rozumieniu Wytycznych Korespondentów

nr 9 w sprawie przemieszczania odpadów w postaci pojazdów do rozporządzenia (WE) Parlamentu Europejskiego i Rady Nr 1013/2006. Należy wskazać, że naprawa wykraczająca poza pojęcie drobnej naprawy obejmuje: sprasowanie lub zgniecenie pojazdu; obecność płynów i substancji niebezpiecznych; istotne części lub fragmenty pojazdu (np. silnik, słupki, dach, oś, system wtrysku paliwa, mocowanie skrzyni biegów) są znacznie uszkodzone (typ. 4 Wytycznych Korespondentów nr 9, tj. odpad w postaci wraku pojazdu - nieoczyszczony - odpad niebezpieczny).

W tym miejscu należy wyjaśnić, że nie można podzielić zarzutów skargi, co do zasady kwestionujących dopuszczalność powoływania się przez organy na "Wytyczne Korespondentów nr 9". Jakkolwiek rację ma Skarżący, iż Wytyczne nie mają mocy bezwzględnie wiążącej a wyłącznie pomocniczą, o tyle wskazane tam szczegółowe kryteria kwalifikowania pojazdu jako odpadu uznać należy za przekonujące i przydatne do oceny, czy dany pojazd jest odpadem w rozumieniu

art. 3 ust. 1 pkt 6 ustawy o odpadach. Ocena ta następuje zatem bezpośrednio na podstawie powołanego przepisu ustawy o odpadach, niemniej w ramach tej oceny, ustalając, czy stopień uszkodzenia danego pojazdu upoważnia do kwalifikowania go jako pojazd, który utracił możliwość bezpiecznego wykorzystywania go zgodnie

z przeznaczeniem, organy mają prawo oprzeć się na kryteriach wskazanych

w wytycznych. Nie ulega zatem wątpliwości, iż uszkodzenia przedmiotowego pojazdu wykraczały poza wskazane w Wytycznych uszkodzenia wymagające drobnych napraw. W świetle powyższego zarzut naruszenia w tym zakresie tj. poprzez bezpośrednie zastosowanie i powoływanie się przez organ w uzasadnianiu zaskarżonej decyzji na "Wytyczne Korespondentów nr 9" należy uznać za bezzasadny.

Zatem zasadnie organ wskazał odnosząc się do kwestii oszacowania kosztów naprawy, które przewyższały koszty zakupu, jak i do zakresu uszkodzeń

(m.in. całkowicie zgnieciony dach, zniszczone wszystkie szyby, pokrywa tylna),

że tego rodzaju okoliczności nie można zakwalifikować jako wymagających drobnych napraw. Jako przykład drobnych napraw w wytycznych korespondentów wskazano bowiem pękniętą lub rozbitą przednią szybę, rozbite lampy przednie lub tylne, silnik wystawiony na działanie czynników atmosferycznych ze względu na brak maski, nieotwierające lub niezamykające się drzwi lub drzwi zdjęte z zawiasów (każda para drzwi dołączona do pojazdu), konieczność wymiany klocków hamulcowych, rozładowany akumulator lub jego brak, całkowicie zużyty bieżnik opon oraz uszkodzona nieistotna część pojazdu.

Nietrafnie wywodzi tez skarga, iż przemieszczony pojazd nie spełniał kryteriów odpadu, wynikających z art. 3 ust. 1 pkt 6 ustawy o odpadach, albowiem nie doszło do jego pozbycia się (w rozumieniu ww. przepisu) przez poprzedniego posiadacza,

tj. zagranicznego zbywcy pojazdu. Odnosząc się do tego zarzutu, stwierdzić należy, iż sporna przesłanka w postaci "pozbycia się przez posiadacza substancji lub przedmiotu" (pozbycia dokonanego, zamierzonego lub będącego przedmiotem obowiązku) nie może być utożsamiana z działaniem abstrakcyjnym, którego znaczenie i skutki prawne determinuje wyłącznie dyskrecjonalna, subiektywna interpretacja tego posiadacza. W nawiązaniu do przywołanego wcześniej orzecznictwa sądowego uznać należy, iż do "pozbycia się substancji lub przedmiotu" w rozumieniu art. 3 ust. 1 pkt 6 ustawy o odpadach dojdzie zawsze w sytuacji,

w której dotychczasowy posiadacz przeniesie na inny podmiot faktyczne władztwo nad taką substancją lub przedmiotem, które łącznie: 1) utraciły swoje walory użytkowe (tj. nie mogą być dalej, choćby przejściowo, wykorzystywane zgodnie ze swoim przeznaczeniem), 2) z uwagi na swoje właściwości mogą negatywnie oddziaływać na środowisko. Bez wątpienia sytuacja tego rodzaju będzie miała miejsce w każdym przypadku zbycia przez dotychczasowego właściciela na rzecz innego podmiotu pojazdu, posiadającego uszkodzenia uniemożliwiające (nawet

w sposób odwracalny) poruszanie się tym pojazdem w ogóle, czy też poruszanie się po drogach publicznych.

Należy podkreślić, że sporny pojazd, w dacie jego międzynarodowego przemieszczenia z [...] do Polski, nie nadawał się do eksploatacji, a więc do użytkowania zgodnie z przeznaczeniem, w związku z czym stanowił odpad o kodzie 16 01 04*. Był poważnie uszkodzony, nie nadawał się do wykorzystania zgodnie

z pierwotnym przeznaczeniem, zakres koniecznych do wykonania napraw był szeroki, zaś koszty naprawy zostały określone jako wyższe od wartości spornego pojazdu w stanie nieuszkodzonym.

Powyższej okoliczności – jak już wyżej wskazano - nie zmienił fakt możliwości naprawienia uszkodzonego poszycia dachowego, co zostało wykazane przez skarżącego w przedłożonej przez niego opinii i podniesione obszernie w skardze. Należy jeszcze raz podkreślić, że nabycie przez pojazd statusu odpadu uzależnione jest od tego, czy w momencie przekroczenia granicy może on być wykorzystywany zgodnie z jego pierwotnym przeznaczeniem, a zatem, czy może on poruszać się po drogach. W niniejszej sprawie sprowadzony pojazd takiej możliwości nie miał.

Analiza akt sprawy wykazała zatem, że uszkodzony pojazd marki [...], z uwagi na poważne uszkodzenia, stał się w danym miejscu i czasie nieprzydatny dla jego dotychczasowego posiadacza, z uwagi na nieużyteczność zgodnie z pierwotnym przeznaczeniem. Tym samym, ww. pojazd stanowił odpad przemieszczony nielegalnie. W tym miejscu należy zwrócić uwagę na art. 2 pkt 35 lit. a ww. rozporządzenia, w myśl którego przemieszczenie opadów dokonane bez zgłoszenia go wszystkim zainteresowanym właściwym organom zgodnie z tym rozporządzeniem, stanowi nielegalne przemieszczenie, transport wskazanego odpadu z terytorium [...] na terytorium Polski nosił znamiona nielegalnego międzynarodowego przemieszczenia odpadu. Jak i zasadnie wskazany

w zaskarżonej decyzji przez organ art. 32 ust. 1 ustawy z dnia 29 czerwca 2007 r.

o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów, zgodnie z którym wojewódzki inspektor ochrony środowiska nakłada na odbiorcę odpadów przywiezionych nielegalnie bez dokonania zgłoszenia, w drodze decyzji, karę pieniężną w wysokości od 50.000 do 500.000 zł.

W niniejszej sprawie organ nałożył na Skarżącego karę w najmniejszej możliwej ustawowo wysokości - 50.000 zł, co – w ocenie Sądu - jest adekwatne do stwierdzonego naruszenia. Zasadnie też organ wskazał, że w sprawie nie zachodzą uzasadnione przesłanki do odstąpienia od wymierzania powyższej kary.

Reasumując, ustalony stan faktyczny sprawy prawidłowo został uznany przez organy administracji za dający podstawę do nałożenia na skarżącego kary pieniężnej, na podstawie przepisów art. 32 ust. 1 oraz art. 34 ustawy

o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów, jako odbiorcy odpadu sprowadzonego nielegalnie, bez dokonanego zgłoszenia. Tym samym podniesione

w skardze zarzuty pozostają bez wpływu na treść podjętego rozstrzygnięcia. Zaskarżona decyzja została wydana z poszanowaniem przepisów postępowania,

w tym art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. W sposób wyczerpujący został zgromadzony

w sprawie materiał dowodowy, przy przeprowadzeniu koniecznych czynności wyjaśniających, zaś ocena okoliczności sprawy wyrażona w zaskarżonej decyzji została sformułowana zgodnie z wymogiem art. 107 § 3 k.p.a.

Wobec powyższego Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę.