Wyrok WSA w Lublinie, sygn. akt III SA/Lu 414/06
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Data orzeczenia: 2006-12-07 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6200 Choroby zawodowe
Hasła tematyczne: Zatrudnienie
Ochrona zdrowia
Skarżony organ: Inspektor Sanitarny
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 7, art. 8, art. 77 par. 1, art. 80, art. 107 par. 3, art. 237 par. 1 pkt 2 i 3
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
journal: Dz.U. 2002 nr 132 poz 1115
law: Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r. w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłaszania podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzenia chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach.
article: art. 145 par. 1 pkt 1 lit. c, art. 200
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jadwiga Pastusiak, Sędziowie Asesor WSA Małgorzata Fita, Sędzia NSA Marek Zalewski (sprawozdawca), Protokolant Asystent sędziego Małgorzata Syta, po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 7 grudnia 2006 r. sprawy ze skargi B. P. na decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie choroby zawodowej 1) uchyla zaskarżoną decyzję; 2) przyznaje adwokatowi A. R. wynagrodzenie w kwocie [...] złotych tytułem nieopłaconej pomocy prawnej świadczonej z urzędu i zobowiązuje do jej wypłacenia Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa w związku z art. 37 ustawy z dnia 14 marca 1985 r. z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (tekst jednolity: Dz. U. z 2006 r. Nr 122, poz. 851), § 10 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r. w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłaszania podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach (Dz. U. Nr 132, poz. 1115) po rozpatrzeniu odwołania B. P. z dnia [...] od decyzji Nr [...] znak: [...] Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego o braku podstaw do stwierdzenia u niej choroby zawodowej narządu głosu, Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy.

W uzasadnieniu Organ odwoławczy wskazał, że zarzuty zawarte w odwołaniu skarżącej, że badania lekarskie przeprowadzone w Wojewódzkim Ośrodku Medycyny Pracy (WOMP) nie spełniły wymogów rzetelnych badań lekarskich, nie wykonano badań specjalistycznych, nie zasięgnięto konsultacji endokrynologa oraz nie zrobiono nic, aby wyjaśnić, że jej choroby współistniejące nie miały wpływu na stan strun głosowych - nie mogą być uwzględnione. Zgłaszanie podejrzeń, rozpoznawanie i stwierdzanie chorób zawodowych regulują przepisy rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983 r. w sprawie chorób zawodowych. Zgodnie z przepisem § 7 ust. 1 rozporządzenia jednostkami organizacyjnymi właściwymi do rozpoznawania chorób zawodowych są poradnie chorób zawodowych, kliniki chorób zawodowych, oddziały chorób zawodowych wchodzące w skład odpowiednich zakładów społecznej opieki zdrowotnej, akademii medycznych lub instytutów naukowo - badawczych. Pozostałe jednostki organizacyjne opieki zdrowotnej i lekarze w nich zatrudnieni oraz lekarze (bez względu na stopień naukowy), którzy przy wykonywaniu zawodu poza zakładami społecznej opieki zdrowotnej powzięli podejrzenie o chorobę zawodową są zobowiązani skierować pracownika zgodnie z § 7 rozporządzenia do zakładu opieki zdrowotnej właściwego do rozpoznawania chorób zawodowych, dołączając do skierowania posiadana dokumentację lekarską. Tymczasem żadna jednostka opieki zdrowotnej, w której leczyła się B. P., ani też żaden lekarz prowadzący prywatną praktykę lekarską, na których wyniki badań odwołująca się powołuje się w swoich licznych pismach, nie zgłosił podejrzenia u niej choroby zawodowej narządu głosu.

Przeprowadzone dochodzenie epidemiologiczne (postępowanie wyjaśniające) potwierdziło narażenie skarżącej na nadmierny wysiłek głosowy. Jednak Poradnia Chorób Zawodowych WOMP, a więc jednostka opieki zdrowotnej upoważniona w świetle obowiązujących przepisów do rozpoznawania chorób zawodowych, choroby zawodowej narządu głosu u niej nie rozpoznała. Na podstawie dochodzenia epidemiologicznego, wykonanych badań laryngologicznych, dokumentacji z: Poradni Laryngologicznej, Przychodni Konsultacyjnej, Poradni Otolaryngologicznej, Poradni Foniatrycznej i innych zaświadczeń lekarskich rozpoznano u B. P. "przewlekły prosty nieżyt krtani", tj. schorzenie, które nie odpowiada definicji choroby zawodowej zawartej w § 1 ust. 1 rozporządzenia, nie ma bowiem związku przyczynowego z warunkami pracy (nie zostało spowodowane nadmiernym wysiłkiem głosowym) i nie jest wymienione w wykazie chorób zawodowych stanowiącym załącznik do rozporządzenia. Przyczyną przewlekłego prostego nieżytu gardła i krtani są zakażenia bakteryjne lub wirusowe.

Choroby zawodowej narządu głosu u skarżącej nie rozpoznał również Instytut Medycyny Pracy upoważniony na podstawie § 9 ust. 1 rozporządzenia do przeprowadzenia ponownych badań lekarskich pracowników, którzy nie zgadzają się z treścią orzeczenia lekarskiego o braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej. Instytut Medycyny Pracy na podstawie zgromadzonej dokumentacji medycznej oraz przeprowadzonych badań laryngologicznych, foniatrycznych i laryngovideostroboskopowych potwierdził rozpoznanie ustalone w WOMP. Nie rozpoznano (nie wykryto) natomiast u B. P. zmian chorobowych, które mogłyby być spowodowane nadmiernym wysiłkiem głosowym.

Na podstawie: dodatkowego dochodzenia epidemiologicznego (postępowania wyjaśniającego) i opracowanych w 2003 r. kart oceny narażenia zawodowego, uzupełnionej w październiku i listopadzie 2003 r. charakterystyki stanowiska pracy zawodowej skarżącej z 2001 r. nadesłanej przez dyrektora Szkoły Podstawowej w P., w której pracowała, odpisu programu nauczania fizyki i charakterystyki własnego stanowiska pracy nadesłanych w grudniu 2003 r. przez odwołującą się B. P.:

1. potwierdzono jej narażenie na nadmiemy wysiłek głosowy,

2. nie znaleziono jednak uzasadnienia do uznania kontaktu w latach 1967 - 1976 z odczynnikami chemicznymi służącymi w Szkole Podstawowej do pokazowych reakcji chemicznych na lekcjach chemii za narażenie zawodowe, które mogło spowodować uszkodzenie stanu zdrowia demonstratora (nauczyciela chemii), a tym samym nie było podstaw do skierowania jej na ponowne badania lekarskie.

Dowody powyższe wraz z różnymi zaświadczeniami lekarskimi przesłane zostały do Poradni Chorób Zawodowych WOMP celem ewentualnej korekty rozpoznania wydanego we wcześniejszym orzeczeniu lekarskim. Poradnia Chorób Zawodowych WOMP po zapoznaniu się z tymi materiałami, podtrzymała w mocy swoje orzeczenie lekarskie o braku podstaw do rozpoznania u skarżącej choroby zawodowej.

Na podstawie orzeczeń lekarskich Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w dniu [...] wydał decyzję Nr [...] o braku podstaw do stwierdzenia u skarżącej choroby zawodowej narządu głosu, zaś Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny po wniesieniu odwołania od tej decyzji utrzymał ją w mocy decyzją z dnia [...] znak: [...]. Decyzję tę uchylił Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie wyrokiem z dnia 8 listopada 2005 r. sygn. akt III SA/Lu 454/05.

Realizując wytyczne zawarte w tymże wyroku, Organ odwoławczy wystąpił do Poradni Chorób Zawodowych WOMP o uzupełnienie orzeczenia lekarskiego z dnia [...] Nr [...] o braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej u skarżącej.

W wydanej opinii uzupełniającej do orzeczenia lekarskiego Poradnia Chorób Zawodowych WOMP podtrzymała swoje orzeczenie lekarskie o braku postaw do rozpoznania u niej choroby zawodowej narządu głosu. W opinii uzupełniającej podkreślono, że na podstawie badań laryngologicznych i foniatrycznych wykonanych w WOMP i w innych jednostkach opieki zdrowotnej, nie wykryto u skarżącej zmian chorobowych wymienionych w załączniku do rozporządzenia, czyli uznanych za choroby zawodowe spowodowane nadmiernym wysiłkiem głosowym, ani też zmian, które można by było łączyć z działaniem substancji chemicznymi, z którymi jak skarżąca twierdziła, miała kontakt w latach 1967 -1976.

Z podobnym wnioskiem o uzupełnienie orzeczeń lekarskich wystąpiono do Instytutu Medycyny Pracy, który w piśmie z dnia [...] znak: [...], podtrzymując swoje orzeczenie lekarskie Nr [...] z dnia [...] 2003 r. o braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej narządu głosu u skarżącej, wyjaśnił wątpliwości Sądu zawarte w wyroku, stwierdzając między innymi, że zarzuty dotyczące odmowy rozpoznania u niej choroby zawodowej są bezzasadne i nie mogą stanowić podstawy do zmiany rozpoznania.

Organ nadmienia, że zawodowe zmiany chorobowe narządu głosu, wywołane nadmiernym wysiłkiem głosowym nie powstają po ustaniu narażenia na taki wysiłek, ani też istniejące zmiany nie nasilają się, a wręcz przeciwnie mogą ulegać regresji. Narażenie skarżącej na nadmierny wysiłek głosowy ustało w 2000 r. i w chwili obecnej po upływie 6 lat od ustania narażenia nie ma żadnego uzasadnienia kierowania jej po raz trzeci na badania lekarskie.

Mając na uwadze przedstawione okoliczności, a w szczególności zgodne orzeczenia lekarskie o braku podstaw do rozpoznania u B. P. choroby zawodowej spowodowanej nadmiernym wysiłkiem głosowym, wydane przez WOMP i IMP tj. jednostki opieki zdrowotnej upoważnione na podstawie rozporządzenia do rozpoznawania chorób zawodowych i wydawania w tej sprawie orzeczeń lekarskich, organ uznał, że decyzja Nr [...] z dnia [...] znak: [...] Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego jest prawidłowa pod względem merytorycznym i oparta została na właściwych podstawach prawnych.

W świetle zebranych dowodów, bezzasadne są też zarzuty zawarte w piśmie skarżącej z dnia [...] 2006 r. dotyczące nieprawidłowej charakterystyki stanowisk pracy (którą w znacznej części sarna opracowała), jak też błędnych danych dotyczących jej urlopów dla poratowania zdrowia, które nie mają istotnego znaczenia w przedmiotowej sprawie.

Za bezzasadne organ uznał zarzuty dotyczące braku pełnej dokumentacji przebiegu i sposobu leczenia nadczynności tarczycy oraz schorzenia ginekologicznego, jak też braku pełnych badań hormonalnych, ponieważ schorzenia te nie są zaliczane do chorób zawodowych, a ich diagnostyka i leczenie nie należy do kompetencji jednostek upoważnionych do rozpoznawania i orzekania w sprawie chorób zawodowych. Wzmianka zawarta w orzeczeniu lekarskim Instytutu Medycyny Pracy, że na powstanie niektórych objawów chorobowych w narządzie głosu, mogły mieć wpływ wymienione wyżej schorzenia i ich leczenie, nie zmienia faktu, że podstawową przyczyną przewlekłego prostego nieżytu gardła i krtani rozpoznanego u skarżącej nie był nadmiemy wysiłek głosowy lecz zakażenia bakteryjne lub wirusowe.

Na tę decyzję skarżąca w dniu [...] 2006 r. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie skargę, w której zarzuca, że wydana została z naruszeniem prawa poprzez brak wyjaśnienia wszystkich okoliczności istotnych dla sprawy, oraz że nie zostały zrealizowane wytyczne Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego.

W odpowiedzi na skargę Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny wniósł o jej oddalenie i podtrzymał swoje stanowisko w sprawie.

Ustosunkowując się do zarzutów skarżącej organ podkreśla, że w "karcie badań pacjenta" z dnia [...] 2004 r. w prywatnym gabinecie laryngologiczno - foniatrycznym prof. G. N., który w świetle obowiązujących przepisów prawnych nie jest upoważniony do rozpoznawania chorób zawodowych, podano: "zmiany morfologiczno - czynnościowe narządu głosu", bez wskazania, że są to zmiany związane z warunkami pracy tj. z nadmiernym wysiłkiem głosowym.

Z uwagi na powyższe nie ma podstaw do uwzględnienia wniosku skarżącej o skierowanie jej na ponowne badania. Nie ma żadnych merytorycznych podstaw do kwestionowania wydanych orzeczeń lekarskich przez WOMP i Instytut Medycyny Pracy, a więc przez jednostki organizacyjne do tego upoważnione w rozporządzeniu, zaś obowiązujące przepisy rozporządzenia nie przewidują odwołań od orzeczeń lekarskich Instytutu Medycyny Pracy.

Mając na uwadze przedstawione okoliczności Organ wniósł o oddalenie wniesionej skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga jest zasadna, bowiem postępowanie administracyjne przeprowadzone w sprawie wciąż nie wyjaśnia do końca i w sposób jednoznaczny okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia. Zaskarżona decyzja podlega zatem uchyleniu, jako wydana z naruszeniem przepisów art. 7, 8, 77 § 1, 80 i 107 § 3 kpa w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Procedura ustalania wystąpienia choroby zawodowej jest aktualnie unormowana w wydanym na postawie art. 237 § 1 pkt 2 i 3 Kodeksu pracy rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r. w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłaszania podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach (Dz. U. nr 132 poz. 1115). Zgodnie z § 11 tegoż rozporządzenia straciło moc rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983 r. w sprawie chorób zawodowych (Dz. U. Nr 65, poz. 294 i z 1989 r. Nr 61, poz. 364), jednak stosownie do § 10 rozporządzenia - postępowanie w sprawie rozpoznania choroby zawodowej lub jej stwierdzenia, rozpoczęte przed dniem wejścia rozporządzenia w życie, jest prowadzone na podstawie dotychczasowych przepisów. Tym samym, jak trafnie przyjęły organy sanitarne, to wcześniejsze rozporządzenie jest wciąż podstawą orzekania w sprawie niniejszej.

Zgodnie z § 1 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983 r. - za choroby zawodowe uważa się:

- choroby określone w wykazie chorób zawodowych stanowiącym załącznik do rozporządzenia, (zgodnie zaś z poz. 7 załącznika do rozporządzenia są to przewlekłe choroby narządu głosu związane z nadmiernym wysiłkiem głosowym (guzki śpiewacza, niedowłady strun głosowych, zmiany przerostowe),

- jeżeli zostały spowodowane działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia, występujących w środowisku pracy.

W świetle uchwały Siedmiu Sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 maja 2002 r. sygn. akt OPS 3/02 opubl. w ONSA 2003/1/4, wydanej na gruncie poprzednio obowiązującego rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983 r. w sprawie chorób zawodowych, nie jest słuszna próba rozszerzania zakresu wykładni tych przepisów poprzez obejmowanie nimi innych schorzeń niż wymienione, uznając, że są one podane jedynie przykładowo.

Negatywne zweryfikowanie możliwości zakwalifikowania schorzenia skarżącej do jednej z powyższych kategorii oznaczałoby konieczność wydania decyzji o odmowie uznania schorzenia za chorobę zawodową.

W ocenie Sądu wciąż jednak sporna jest kwestia rozpoznania u skarżącej choroby niedowładu strun głosowych, wymienionej pod pozycją 7 cytowanego rozporządzenia.

W aktach sprawy (k. 163) znajduje się zaświadczenie lekarskie wydane w dniu [...] 2005 r. przez lek. med. Z. C., specjalistę otolaryngologa zatrudnionego w Niepublicznym Zakładzie Opieki Zdrowotnej – Poradni Otolaryngologicznej , który rozpoznał u skarżącej niedowład strun głosowych.

Wystawiający zaświadczenie lekarskie lekarz medycyny specjalizujący się w tego rodzaju schorzeniach, niewątpliwie dysponuje wiedzą lekarską upoważniającą go do zajęcia określonego stanowiska. Jego opinia jest odosobniona, co nie oznacza, że można ją pominąć.

Nie jest przy tym jasne, czy organ odwoławczy za pismem z dnia [...] 2006 r. (k. 182) przekazał do IMP powyższe zaświadczenie.

Nie jest również jasne, czy zdiagnozowany przez prof. dr hab. G. N. – specjalistę otolaryngologa i foniatrę w zaświadczeniu lekarskim z dnia [...] 2001 r. przerost błony śluzowej fałd głosowych: jest tożsamy ze zmianami przerostowymi jako przewlekłą chorobą narządu głosu związaną z nadmiernym wysiłkiem głosowym; nie jest tożsamy, czy też w rzeczywistości nie występuje.

Sąd w składzie niniejszym, przy ocenie prawidłowości procesu orzekania w postępowaniu administracyjnym, kierując się dyrektywami wskazanymi przez ustawodawcę m. in. w art. 7, 8, 77 § 1, 80 i 107 § 3 kpa, nie podziela wniosków, jakie zdaje się wyciągać organ odwoławczy w odpowiedzi na skargę w oparciu o wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12 maja 2005 roku, OSK 1488/04/LEX nr 166671, gdzie Sąd stwierdził, że "wskazanie w przepisach jednostek uprawnionych do rozpoznania choroby zawodowej powoduje, że gdy ich opinie nie stwierdzają istnienia choroby zawodowej, opinia innej jednostki służby zdrowia i to nie spełniająca żadnych wymogów formalnych nie może być uznawana za podstawę kwestionowania opinii podmiotów uprawnionych".

Kodeks postępowania administracyjnego nie zna formalnej teorii dowodowej, pozostawiając możliwość przeprowadzenia przeciwdowodu nawet wobec dokumentów urzędowych (art. 76 § 1 i 3 kpa), niewyobrażalne jest zatem, aby ta fundamentalna zasada postępowania dowodowego, zawarta w ustawie rangi kodeksowej, miała ulec uchyleniu przepisami aktu rangi wykonawczej, w dodatku bez specjalnego, jednoznacznego upoważnienia organu wykonawczego do stosownej deregulacji, zawartego w delegacji ustawowej.

Przywołane orzeczenie, odrzucające możliwość wykorzystania opinii innej jednostki niż uprawniona do stwierdzania choroby zawodowej, zostało wydane w sprawie, gdzie jak Sąd wskazuje, opinia innej jednostki służby zdrowia nie spełniała żadnych wymogów formalnych, a z uzasadnienia orzeczenia wynika, jak dalece ułomne było to zaświadczenie.

Zgodnie z § 7 ust. 1 cytowanego rozporządzenia - jednostkami organizacyjnymi właściwymi do rozpoznawania chorób zawodowych są poradnie chorób zawodowych, kliniki chorób zawodowych, oddziały chorób zawodowych wchodzące w skład odpowiednich zakładów społecznej służby zdrowia, akademii medycznych lub instytutów naukowo-badawczych. Ich opinii nie można zastąpić zaświadczeniem lekarskim wydanym przez lekarza nie specjalizującego się w przedmiocie chorób zawodowych. Niemniej jednak stosownie do § 7 pkt 4 jednostki organizacyjne wydają orzeczenie w sprawie choroby zawodowej na podstawie m. in. wyników przeprowadzonych badań klinicznych, ale i dokumentacji lekarskiej.

Jednoznaczna i wyczerpująca wszystkie aspekty sprawy opinia powołanych jednostek orzeczniczych byłaby w pełni wystarczająca i czyniłaby niecelowym dalsze badanie kwestii medycznych. Jednak nie ma żadnych przeszkód, aby uznać na podstawie dokumentacji lekarskiej (§ 7 pkt 4 rozporządzenia), że opinia lekarska nie jest wyczerpująca, a wówczas obowiązkiem organu orzekającego w sprawie stwierdzenia choroby zawodowej jest wyjaśnienie tej kwestii tak dalece, jak to jest możliwe.

Zmierzając do definitywnego ustalenia istotnych okoliczności sprawy, nie można pozostawić w sferze domysłów tego, na jakiej podstawie specjaliści zajmujący się leczeniem skarżącej wydawali zaświadczenia o treści odmiennej od WOMP i IMP, jaką dokumentacją dysponują, jakie badania przeprowadzili w tym zakresie, jakie wyniki uzyskali. Niezbędne jest więc zastosowanie możliwości, jakie daje w zakresie przeprowadzenia postępowania dowodowego kodeks postępowania administracyjnego, ze szczególnym uwzględnieniem przepisów o przeprowadzaniu dowodów ze świadków, opinii biegłych, oraz przeprowadzania rozprawy administracyjnej.

Uzyskane informacje należy skonfrontować ze znanymi już wynikami opinii biegłych (lekarzy WOMP i IMP), a dopiero po ustaleniu przyczyn rozbieżności między nimi, wynikających np. z różnych metod badawczych, zmienności badanych objawów, braku profesjonalizmu badającego, rozbieżności ocen wynikającej ze stanu wiedzy lekarskiej – będzie można wydać ostateczne rozstrzygnięcie. Organ może posłużyć się innymi niż dotychczas jednostkami właściwymi do rozpoznawania chorób zawodowych (wskazanymi w § 7 ust. 4 cyt. rozporządzenia).

Organ orzekający w sprawie musi jednak, posiłkując się oceną Sądu, przed wszystkim jasno sprecyzować, czy i w jakim zakresie dotychczasowe ustalenia, opinie czy zaświadczenia są sprzeczne lub niepełne. Jeżeli uzna, że stan faktyczny w jakimś istotnym zakresie nie został wyjaśniony i że wymagana jest tu specjalistyczna wiedza lekarska, organ sformułuje w postanowieniu o zasięgnięciu opinii (art. 77 § 2 kpa) stosowne tezy dowodowe oraz zgromadzi i przekaże biegłemu takie dokumenty, jakie będą niezbędne do wydania stanowczej opinii. W żadnym wypadku dalsze postępowanie dowodowe nie może ograniczać się do przesłania biegłemu odpisu wyroku wraz z aktami sprawy z prośbą o ustosunkowanie się.

Wyjaśnienie musi sprowadzać się końcowo do jasnych wniosków, wskazujących, czy dana choroba istnieje, uzasadnienia stanowiska, oraz rzetelnego ustosunkowania się do odmiennych ocen, względnie, wskazania i wyjaśnienia braku możliwości dokonania powyższego ustalenia.

Obowiązek wyegzekwowania takiej opinii spoczywa na organie administracji, który, wykonując powierzone mu ustawą obowiązki, dysponuje środkami to umożliwiającymi.

W przeciwnym razie postępowanie nigdy nie sprosta wymogom pogłębiania zaufania strony do organów administracji (art. 8 kpa).

Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w oparciu o art. 145 § 1 ust.1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł jak na wstępie.

Orzeczenie o kosztach postępowania uzasadnia art. 200 ppsa.