Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt IV SAB/Wa 326/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2015-11-05 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6180 Wywłaszczenie nieruchomości i odszkodowanie, w tym wywłaszczenie gruntów pod autostradę
658
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Prezydent Miasta
Treść wyniku: Zobowiązano ... i stwierdzono, że bezczynność miała miejsce bez rażącego naruszenia prawa
Powołane przepisy: article: art 35 i 36 kpa w zw z art 149 par 1 ppsa
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca sędzia WSA Krystyna Napiórkowska (spr.), Sędziowie sędzia WSA Aneta Dąbrowska, sędzia WSA Katarzyna Golat, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 5 listopada 2015 r. sprawy ze skargi L. G. na bezczynność Prezydenta Miasta W. w przedmiocie rozpoznania wniosku 1. zobowiązuje Prezydenta Miasta W. do rozpoznania wniosku L. G. z dnia [...] maja 2013 r. o ustalenie i wypłatę odszkodowania za wywłaszczoną działkę nr ewid. [...] z obrębu [...], położoną w W., w terminie jednego miesiąca od dnia otrzymania odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami administracyjnymi sprawy; 2. stwierdza, że bezczynność Prezydenta Miasta W. nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 3. zasądza od Prezydenta Miasta W. na rzecz L. G. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Pismem z dnia 29 czerwca 2015 r. L.G. złożyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Prezydenta W. w sprawie wydania decyzji przyznającej skarżącej odszkodowanie w kwocie 52 300,00 złotych za nieruchomość położoną w W. przy ul. [...] stanowiącej działkę ewidencyjną nr [...] z obrębu [...]. Strona skarżąca wniosła o wyznaczenie Prezydentowi W. czternastodniowego terminu do wydania decyzji w sprawie odszkodowania, stwierdzenie, że bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, wymierzenie organowi grzywny na podstawie art. 154 § 6 p.p.s.a. oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania.

W uzasadnieniu skargi wskazano, że pomimo licznych wezwań oraz postanowienia Wojewody [...] z dnia [...] marca 2015 r. Nr [...] Prezydent W. nie wydał decyzji w sprawie ustalenia odszkodowania. Skarżąca podniosła, że w/w postanowieniem Wojewoda [...] wyznaczył Prezydentowi W. 3 miesięczny termin do wydania przedmiotowej decyzji i przy zachowaniu tego terminu, decyzja powinna być bezwzględnie wydana do dnia 13 czerwca 2015 r.

Prezydent W. w piśmie z dnia 8 lipca 2015 r przekazującym skargę L.G. do Sądu, wyjaśnił, że w związku z realizacją zadań powierzonych z zakresu administracji rządowej w tym m.in. zadań wynikających z art. 128 i 129 ust. 5 pkt 3 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami, mając na uwadze zebrany materiał dowodowy w sprawie odszkodowania z tytułu wywłaszczenia nieruchomości decyzją Urzędu Dzielnicowego [...] z dnia [...] listopada 1980 r. położonej w W. przy ul. [...] o powierzchni 141 m², stanowiącej obecnie działkę ewidencyjną nr [...] z obrębu [...] organ pierwszej instancji zakończył postępowanie dowodowe i przygotował projekt rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie. Jednocześnie Organ podkreślił, że do chwili obecnej pomimo licznych wystąpień do Wojewody [...] o zwiększenie dotacji na realizację zadań powierzonych z zakresu administracji rządowej w tym zadań zadań wynikających z art. 128 i 129 ust. 5 pkt 3 w/w ustawy o gospodarce nieruchomościami, wnioskowane środki finansowe nie zostały przekazane do chwili obecnej. W związku z powyższymi wyjaśnieniami Prezydent W. poinformował, że rozstrzygnięcie merytoryczne w przedmiotowej sprawie nastąpi w terminie jednego miesiąca od uzyskania środków na realizację przedmiotowego rozstrzygnięcia.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Bezczynność organu administracji publicznej, w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), ma miejsce, gdy w prawnie ustalonym terminie organ administracji nie podejmuje czynności w sprawie lub wprawdzie prowadził postępowanie w sprawie, ale - mimo istnienia ustawowego obowiązku - nie kończy go wydaniem w terminie stosownego aktu, lub nie podjął wymaganej czynności. Dla skuteczności skargi nie ma znaczenia, z jakich powodów określony akt nie został podjęty lub czynność nie została dokonana, a w szczególności czy przewlekłe prowadzenie postępowania zostało spowodowane zawinioną lub niezawinioną opieszałością organu w ich podjęciu lub dokonaniu (patrz: T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Komentarz, Wydawnictwo Prawnicze LexisNexis, Warszawa 2005, str. 86).

Skarga może być wniesiona po upływie terminu przewidzianego do załatwienia sprawy, po wyczerpaniu środków zaskarżenia – zażalenie na przewlekłość albo wniosek o usunięcie naruszenia prawa, w myśl art. 37 k.p.a.

W rozpoznawanym przypadku czyniło zadość temu wymaganiu zażalenie, rozpatrzone postanowieniem postanowienia Wojewody [...] z dnia [...] marca 2015 r. Przepisy nie zakreślą wymaganego minimalnego bądź maksymalnego okresu pomiędzy wykorzystaniem środków, wskazanych w art. 37 § 1 k.p.a. w zw. z art. 52 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi a wniesieniem skargi.

Stosownie do art. 35 § 3 k.p.a., załatwienie sprawy, wymagającej postępowania wyjaśniającego, powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania. O każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie, określonym w art. 35 k.p.a., organ administracji publicznej jest obowiązany zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki i wskazując nowy termin załatwienia sprawy (art. 36 k.p.a.).

Sąd stwierdza, że okoliczności faktyczne niniejszej sprawy nie są sporne.

Jak wynika z akt administracyjnych wniosek o odszkodowanie skarżąca wraz z M.P. złożyła w dniu 20 maja 2013 r. Dalsza analiza tychże akt pozwala na przedstawienie następującej sekwencji podejmowanych czynności przez organ oraz zdarzeń mających wpływ na przestrzeń czasową procedowania przez Prezydenta W.:

- Wniosek z dnia 20 maja 2013 r. Prezydent W. postanowieniem z dnia [...] lipca 2013 r. zwrócił na podstawie art. 66 § 3 k.p.a.

- Na postanowienie powyższe zażalenie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] złożyły wnioskodawczynie.

- Pismem z dnia 12 listopada 2013 r. Kolegium działając na podstawie art. 65 § 1 k.p.a. przekazało zażalenie do rozpoznania Wojewodzie [...].

- Wojewoda [...] postanowieniem z dnia [...] stycznia 2014 r. uchylił zaskarżone postanowienie w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia Prezydentowi W.

- Pismem z dnia 24 stycznia 2014 r. Prezydent W. skierowanym do M.P. i L.G. wystąpił o sprecyzowanie żądania wniosku z dnia 20 maja 2013 r.

- Wnioskodawczynie uzupełnienia wniosku o odszkodowanie dokonały pismem z dnia 10 lutego 2014 r.

- Prezydent pismem z dnia 3 kwietnia 2014 r. wystąpił do Wojewody [...] o wypożyczenie akt dotyczących stwierdzenia nieważności decyzji Naczelnika Dzielnicy [...] z dnia [...] listopada 1980 r., zaś pismem z dnia 14 kwietnia 2014 r. wystąpił do Sądu Rejonowego dla W. [...] o przesłanie odpisu postanowienia o nabyciu spadku po Z.M.

- W dniu 30 kwietnia 2014 r. organ złożył wniosek do Sądu Rejonowego dla W. [...] o wydanie odpisu dokumentu z akt księgi wieczystej.

- Z uwagi na konieczność zlecenia wykonania operatu szacunkowego określającego wartość nieruchomości, Prezydent W. pismem z dnia 20 czerwca 2014 r. poinformował strony na podstawie art. 36 k.p.a., że wniosek zostanie rozpatrzony do końca sierpnia 2014 r.

- Po otrzymaniu sporządzonego w sprawie operatu szacunkowego określającego wartość rynkową przedmiotowej nieruchomości, opatrzonego datą 8 sierpnia 2014 r. organ pismem z dnia 20 sierpnia 2014 r. wezwał strony na rozprawę wyznaczoną na 23 września 2014 r.

- W dniu 23 września 2014 r. została przeprowadzona rozprawa administracyjna, z której sporządzono protokół.

- Pismem z dnia z 16 grudnia 2014 r. Prezydent W. poinformował strony , ze oczekuje na przekazanie środków z dotacji przyznawanej corocznie przez Wojewodę [...] na realizację powierzonych zadań, wyjaśniając, że wypłaty odszkodowania za wywłaszczone nieruchomości są uzależnione od przekazanych dotacji, a brak tych środków uniemożliwia wydanie decyzji o ustaleniu i przyznaniu odszkodowania. Jednocześnie organ działając na podstawie art. 36 § 1 k.p.a. poinformował strony, że decyzja zostanie wydana w terminie jednego miesiąca od dnia przekazania w/w środków.

- W dniu 11 lutego 2015 r. skarżąca L.G. wniosła na podstawie art. 35 k.p.a. do Wojewody [...] zażalenie na bezczynność Prezydenta W.

- Pismem z dnia 26 lutego 2015 r. organ przekazał zażalenie wraz z aktami administracyjnymi do Wojewody [...].

- W dniu 13 marca 2015 r. akta administracyjne sprawy wraz z postanowieniem Wojewody [...] z dnia [...] marca 2015 r. wyznaczającym trzymiesięczny termin na podjęcie rozstrzygnięcia od daty doręczenia postanowienia, zostały zwrócone do Prezydenta W.

W związku z powyższymi ustaleniami trzeba podkreślić, że dla stwierdzenia bezczynności organu nie ma znaczenia z jakich powodów dany akt administracyjny nie został wydany, a w szczególności, czy bezczynność została spowodowana przyczynami zawinionymi lub niezawinionymi przez organ. Okoliczności, które spowodowały bezczynność organu, a także jego opieszałe działanie w toku rozpoznawania sprawy, w tym znaczące przekraczanie terminów, mają znaczenie dla oceny sądu, czy stwierdzona bezczynność miała charakter kwalifikowany, tj. czy była rażąca w rozumieniu art. 149 § 1 zdanie drugie ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, (t. j. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), dalej jako p.p.s.a.

Stwierdzenie stanu bezczynności zobowiązuje sąd administracyjny do zastosowania art. 149 § 1 p.p.s.a. Stosownie do tego przepisu, sąd uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1- 4 p.p.s.a., zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub interpretacji lub dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa.

Sąd oceniając aktywność organu w prowadzeniu postępowania w niniejszej sprawie doszedł do przekonania, że złożona skarga jest w zakresie bezczynności organu zasadna. Nie ulega wątpliwości, że Prezydent W. nie wywiązał się z ustawowych obowiązków wynikających z powołanych wyżej przepisów kodeksu postępowania administracyjnego. W świetle powyższych ustaleń stwierdzić należy, iż od dnia 23 września 2014 r. organ dysponował materiałem dowodowym stanowiącym wystarczającą podstawę do rozstrzygnięcia wniosku o odszkodowanie i w tej sytuacji obowiązany był do wydania stosownej decyzji.

Zdaniem Sądu termin jednego miesiąca od daty zwrotu akt organowi, jest po pierwsze terminem, w którym organ jest w stanie załatwić sprawę, a po drugie jest to termin, jaki przepisy k.p.a. wyznaczają organom na załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego (art. 35 § 3 zd. 1 k.p.a.).Tak określony termin jest wobec tego terminem z całą pewnością wystarczającym do tego aby zakończyć postępowanie administracyjne w niniejszej sprawie.

Sąd uznał natomiast, że ustalona bezczynność organu nie nosi cechy rażącego naruszenia prawa oraz nie znalazł podstaw do wymierzenia organowi grzywny.

Dla oceny, czy w rozpoznawanej sprawie miało miejsce rażące naruszenie prawa, nie jest bowiem wystarczające stwierdzenie istnienia bezczynności. Bezczynność ta musi nosić cechę kwalifikowanej i jako taka powinna być interpretowane ściśle. Stwierdzenie przez sąd rażącego naruszenie prawa, na skutek pozostawania organu w bezczynności, uzasadnione jest gdy wystąpią szczególne okoliczności dla przyjęcia takiego stanowiska. Zgodnie ze słownikowym znaczeniem tego sformułowania za działanie "rażące" należałoby uznać działanie bezspornie ponad miarę, niewątpliwe, wyraźne oraz oczywiste. Nie każde więc naruszenie prawa wskutek pozostawania organu w bezczynności będzie naruszeniem rażącym. Ocena, czy mamy do czynienia z naruszeniem rażącym, powinna być przy tym dokonywana w powiązaniu z okolicznościami danej sprawy, rozpatrywanej indywidualnie, wyznaczonej przez wiele elementów zmiennych.

Kierując się powyższymi wskazaniami, w niniejszej sprawie trudno doszukać się kwalifikowanej postaci bezczynności Prezydenta W., jeśli weźmie się pod uwagę, iż o bezczynności w okolicznościach niniejszej sprawy można mówić od dnia 23 września 2014 r., jak również przyczynę pozostawania w stanie bezczynności., a mianowicie brak przekazania środków finansowych przez Wojewodę [...] na realizację przedmiotowego rozstrzygnięcia, o czym strony zostały poinformowane pismem organu z dnia 16 grudnia 2014 r., w którym podał, że decyzja zostanie wydana w terminie jednego miesiąca od dnia przekazania w/w środków.

Mając na uwadze powyższe, Sąd na podstawie art. 149 § 1 p.p.s.a. orzekł, jak w pkt 1 i 2 sentencji. O kosztach Sąd orzekł na podstawie art. 200 powołanej ustawy.