Wyrok WSA w Szczecinie, sygn. akt I SA/Sz 791/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Data orzeczenia: 2015-10-28 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6550
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 31d ust. 1-3
journal: Dz.U. 2012 poz 1164
law: Ustawa z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Kazimierz Maczewski, Sędziowie Sędzia WSA Bolesław Stachura, Sędzia WSA Joanna Wojciechowska (spr.), Protokolant starszy sekretarz sądowy Beata Radomska, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 28 października 2015 r. sprawy ze skargi J. S. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia 27 kwietnia 2015 r. nr [...] w przedmiocie przyznania pomocy finansowej z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania na rok 2013 1. uchyla zaskarżoną decyzję, 2. zasądza od Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa na rzecz skarżącego J. S. kwotę [...] złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

W dniu 15 maja 2013 r. do Biura Powiatowego ARiMR wpłynął wniosek J.S. o przyznanie na rok 2013: płatności bezpośrednich; pomocy finansowej z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW) i płatności rolnośrodowiskowej (PROW 2007-2013).

W dniu [...] Kierownik Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji

i Modernizacji Rolnictwa dla Powiatu [...] z siedzibą w S. (zwany dalej "Kierownikiem") wydał decyzję nr [...] w sprawie przyznania płatności ONW, w której ustalił sankcję w roku bieżącym w wysokości 25%.

Dyrektor [...] Oddziału ARiMR (zwany dalej "Dyrektorem")

po rozpatrzeniu odwołania od ww. decyzji oraz zebranego w sprawie materiału dowodowego, decyzją z dnia [...] nr [...] uchylił decyzję organu I instancji i skierował sprawę do ponownego rozpatrzenia.

Kierownik, po ponownej analizie zgromadzonych dowodów w sprawie, decyzją

z dnia [...] nr [...] przyznał rolnikowi, po potrąceniu kwoty z tytułu stwierdzonych nieprawidłowości w wysokości [...] zł (kwota sankcji łącznie), płatność ONW - strefa nizinna I na rok 2013 w łącznej wysokości [...] zł, w tym środki z budżetu Unii Europejskiej [...] zł, środki krajowe [...] zł.

Z uzasadnieniu decyzji Kierownika wynikało, że we wniosku rolnik zwrócił się o przyznanie płatności ONW na rok 2013, deklarując działki rolne

o powierzchni 131,02 ha. Przy czym po raz pierwszy zgłosił we wniosku działkę ewidencyjną nr [...], położoną w obrębie G. (powierzchnia zadeklarowana

do płatności 12,82 ha).

W dniu 7 października 2013 r. Kierownik poinformował rolnika co do aktualnej maksymalnej powierzchni kwalifikowanej do płatności (PEG) na działce ewidencyjnej

nr [...], tj. 12,81 ha. Jednocześnie powiadomił rolnika, że płatność zostanie przyznana do powierzchni gruntów rolnych nie większej niż wskazany powyżej maksymalny kwalifikowany obszar wyznaczony dla danej działki ewidencyjnej. Organ zauważył również, że rolnik do dnia wydania decyzji w sprawie przyznania płatności nie zgłosił zmiany do wniosku w związku ze zmianą maksymalnego kwalifikowanego obszaru (PEG).

W dniu 18 listopada 2013 r. w gospodarstwie rolnika Inspekcja Weterynaryjna Powiatowy Inspektorat Weterynarii (PIW) w K. przeprowadziła kontrolę

na miejscu, m.in. w zakresie wzajemnej zgodności w obszarze identyfikacji i rejestracji zwierząt oraz w zakresie zdrowia publicznego, zdrowia zwierząt i zdrowia roślin, zgłaszanie chorób. Raport z czynności kontrolnych w zakresie wymogów wzajemnej zgodności – nr protokołu [...]- został przekazany Kierownikowi i załączony do akt sprawy.

W toku kontroli stwierdzono obecność w stadzie krowy o nr. [...], zakażonej enzootyczną białaczką bydła, co oznaczało, że rolnik nie podjął czynności zaradczych określonych w zaleceniach pokontrolnych, wynikających z przeprowadzonych kontroli urzędowych [...], tj. nie wykonał decyzji z dnia [...] znak [...], której nadano rygor natychmiastowej wykonalności, a na mocy której nakazano zabicie krowy "białaczkowej".

Z raportu wynikało ponadto, że rolnik był obecny przy przeprowadzonej kontroli, oraz że nie wniósł żadnych zastrzeżeń co do ustaleń zawartych w raporcie - zarówno po odbiorze części IRZ-1, IRZ- 3 protokołu w dniu kontroli, jak i po doręczeniu mu za pośrednictwem poczty części IRZ-4 protokołu.

W dniu 24 kwietnia 2014 r. do Kierownika wpłynęło pismo rolnika, skierowane

do PIW w K. W piśmie tym rolnik kwestionował ustalenia kontroli przeprowadzonej przez PIW w dniu 18 listopada 2013 r. i wniósł o ponowną weryfikację protokołu z uwagi na występujące w nim błędy formalne oraz nieprawdziwe fakty. Rolnik wytłumaczył również, że nie zastosował się do nakazu uboju krowy z przyczyn humanitarnych i zgodnie z chrześcijańskim sumieniem cielną krowę z pozytywnym wynikiem białaczki sprzedał do rzeźni po jej wycieleniu.

PIW nie uwzględniła uwag rolnika, uznając je za bezzasadne i stwierdzając jednocześnie, że ustalenia zawarte w protokole są zgodne ze stanem faktycznym (pismo z dnia 28 kwietnia 2014 r.nr [...]). PIW poinformowała, że rolnik bezpośrednio po kontroli otrzymał protokół, co potwierdził własnoręcznym podpisem, a ponadto został poinformowany o możliwości wniesienia uwag i zastrzeżeń w ciągu 14 dni od otrzymania protokołu, czego nie uczynił.

W uzasadnieniu decyzji z dnia [...] Kierownik ustosunkował się również do zarzutów podniesionych przez rolnika w odwołaniu od uchylonej decyzji

z dnia 28 maja 2014 r., uznając je za nieuzasadnione.

Następnie przedstawił sposób naliczenia płatności, wskazując, że stawka płatności do 1 ha na obszarze ONW strefa Nizinna I wynosi 179,00 zł. Powierzchnia deklarowana na obszarze ONW strefa Nizinna I wynosi 131,02 ha, a powierzchnia deklarowana kwalifikowana do tej płatności wynosi 131,02 ha. Natomiast powierzchnia stwierdzona na obszarze ONW strefa Nizinna I wynosi 131,01 ha. Powierzchnia ta została ustalona w oparciu o system informacji geograficznej, przy ustalaniu tej powierzchni uwzględniono także wyniki przeprowadzonej kontroli na miejscu. Płatność została przyznana do powierzchni 131,02 ha. Kwota przyznanej płatności do obszaru ONW strefa Nizinna I wyniosła [...] zł.

Organ wskazał również, że wyliczona kwota płatności została pomniejszona

ze względu na nieprzestrzeganie norm oraz wymogów określonych w przepisach

o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego. W trakcie przeprowadzania kontroli na miejscu w dniu 18 listopada 2013 r. stwierdzono niezgodność [...]- rolnik nie podjął czynności zaradczych określonych

w zaleceniach pokontrolnych, tj. nie wykonał decyzji z dnia [...] nakazującej zabicie krowy "białaczkowej". Powołując się na przepisy rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 1 kwietnia 2010 r. w sprawie liczby punktów, jaką przypisuje się stwierdzonej niezgodności, oraz procentowej wielkości zmniejszenia płatności bezpośredniej, płatności cukrowej, płatności do pomidorów lub wsparcia specjalnego, § 10 rozporządzenia w sprawie pomocy finansowej ONW w związku z art. 19 rozporządzenia Komisji (UE) nr 65/2011 z dnia 27 stycznia 2011 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 w odniesieniu do wprowadzenia procedur kontroli oraz do zasady wzajemnej zgodności w zakresie środków wsparcia rozwoju obszarów wiejskich (Dz. U.UE. L.2011.25.8 ze zm.), dalej "rozporządzenie Komisji (UE) nr 65/2011", i art. 72 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009 z dnia 30 listopada 2009 r. ustanawiające szczegółowe zasady wykonywania rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 odnośnie do zasady wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli w ramach systemów wsparcia bezpośredniego dla rolników przewidzianych w wymienionym rozporządzeniu oraz wdrażania rozporządzenia Rady (WE) nr 1234/2007 w odniesieniu do zasady wzajemnej zgodności w ramach systemu wsparcia ustanowionego dla sektora wina (Dz.U.UE.L.2009.316.65 ze zm.), dalej "rozporządzenie nr 1122/2009", Kierownik określił procentową wielkość zmniejszenia kwoty płatności, wynoszącą 25%, czyli kwotę w wysokości [...] zł. Kwota przyznanej płatności do obszaru ONW strefa nizinna I po uwzględnieniu wszystkich zmniejszeń wyniosła [...] zł.

W piśmie z dnia 17 lutego 2015 r. rolnik złożył odwołanie od decyzji Kierownika z dnia [...], wnosząc o zmianę decyzji i przyznanie płatności w pełnej wysokości. W uzasadnieniu wskazał, że Kierownik podał, iż płatność została pomniejszona o 25% z powodu ustaleń poczynionych przez kontrolę Inspekcji Weterynaryjnej. Dodał, że faktem jest, iż nie odwołał się od protokołu z kontroli z uwagi na brak wiedzy na temat konsekwencji z tego tytułu. Rolnik podniósł także, że nie jest dla niego zrozumiały sposób wyliczenia naliczonych sankcji.

Dyrektor, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 6 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r., poz. 267), dalej "Kpa", w zw. z § 2 ust. 1 pkt 5 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 18 marca 2010 r. w sprawie wykonania nadzoru w zakresie identyfikacji i rejestracji zwierząt, współpracy organów Inspekcji Weterynaryjnej i Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa oraz podmiotów prowadzących rejestry koniowatych, a także dokonywania zmian w rejestrze zwierząt gospodarskich oznakowanych, rejestrach koniowatych i centralnej bazie koniowatych (Dz.U. z 2010 r., Nr 64, poz. 400), § 2 ust. 3, § 5 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 25 marca 2009 r. w sprawie liczby punków jaką przypisuje się stwierdzonej niezgodności, oraz procentowej wielkości zmniejszenia płatności bezpośredniej, płatności cukrowej, płatności do pomidorów lub w ramach wsparcia bezpośredniego (Dz. U. z 2009 r., Nr 54, poz.446), dalej "rozporządzenie z 2009 r. w sprawie liczby punktów", art. 41 ust. 1 w zw. z poz. 20 załącznika nr 2 do ustawy o ochronie zdrowia zwierząt oraz zwalczaniu chorób zakaźnych zwierząt (Dz. U. z 2008 r., nr 213, poz. 1342 ze zm.), § 2 ust. 2, § 3 ust. 3 rozporządzenia z dnia 11 marca 2009 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Wspieranie gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW)" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007- 2013 (Dz. U. z 2009 r., nr 40, poz. 329 ze zm.), dalej "rozporządzenie ONW", wydał decyzję z dnia [...] nr [...], w której utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu Dyrektor wskazał, że wniosek został złożony

we właściwym miejscowo biurze i w przepisanym prawem terminie. Zdaniem Dyrektora, kluczowe znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy miały ustalenia wynikające z raportu sporządzonego przez uprawniony do tego organ - inspekcję weterynaryjną.

Następnie Dyrektor przytoczył treść § 2 ust. 2 rozporządzenia ONW, art. 50a i art. 51 rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 z dnia

20 września 2005 r. w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) (Dz. Urz. UE L 277 z 21.10.2005, str. 1, ze zm.).

Następnie wskazał, że kontrole były prowadzone w zgodzie z obowiązującymi przepisami prawa. Dla siedziby rolnika właściwy do przeprowadzenia kontroli był Powiatowy Lekarz Weterynarii w K. Przedmiotem czynności kontrolnych była weryfikacja dokumentacji dotyczącej bydła przebywającego w siedzibach stad rolnika, w tym ksiąg rejestracji stada bydła, paszportów czy terminowości zgłoszeń zdarzeń mających miejsce w siedzibie. Sporządzony z kontroli raport nr [...] dołączono do akt prowadzonego w sprawie postępowania administracyjnego, albowiem treść zawartych w nim ustaleń ma wpływ na wielkość płatności przyznanych rolnikowi.

Powołując się na stosowne przepisy prawne, Dyrektor wykazał uprawnienia inspekcji weterynaryjnej do podjęcia czynności kontrolnych i obowiązek do przekazania ARiMR protokołów z przeprowadzonych czynności kontrolnych.

Dyrektor na podstawie treści raportu ustalił, że rolnik brał czynny udział

w prowadzonym postępowaniu kontrolnym, o czym świadczy złożony podpis na stronie 12 raportu w dniu zakończenia kontroli, tj. 18 listopada 2013 r. W trakcie postępowania kontrolnego rolnik nie wnosił zastrzeżeń do ustaleń zawartych w tym raporcie, nie złożył żadnych wniosków dowodowych. Na podstawie raportu kontroli w zakresie wzajemnej zgodności stwierdzono, że rolnik nie podjął czynności zaradczych określonych w zaleceniach pokontrolnych wynikających z przeprowadzonych kontroli urzędowych (oznaczenie naruszenia: [...]). W sekcji X Ustalenia końcowe w polu 44 uwagi osób wykonujących kontrolę inspektor zamieścił informację, że nie wykonano decyzji z dnia [...] znak [...] nakazującej zabicie krowy "białaczkowej" oznaczonej nr [...].

W ocenie Dyrektora, raport inspekcji weterynaryjnej ma moc prawną dokumentu urzędowego w rozumieniu art. 76 Kpa, bowiem został sporządzony przez uprawniony do tego organ i w przepisanej formie. Zauważył jednocześnie, że rolnik nie złożył wniosku o przeprowadzenie przeciwdowodu. Zdaniem Dyrektora, rolnik powinien dokonać tej czynności w terminie 14 dni od dnia doręczenia mu raportu inspekcji weterynaryjnej.

Dalej Dyrektor wskazał, że ustalił, iż decyzją nr [...] Powiatowy Lekarz Weterynarii w K. w dniu [...] wydał nakaz uboju dwóch sztuk bydła o nr [...] oraz [...] znajdującego się w siedzibie rolnika z powodu nie wykonania zakazów zawartych w decyzjach PIW z dnia [...] nr [...] oraz nr [...], którym nadano rygor natychmiastowej wykonalności z powodu wystąpienia u tego bydła enzootycznej białaczki. Dyrektor podkreślił, że niewykonanie decyzji z dnia [...] było okolicznością uzasadniającą stwierdzenie nieprawidłowości, ustalonej w wyniku kontroli przeprowadzonej w dniu 18 listopada 2013 r., na podstawie której podjął rozstrzygnięcie o pomniejszeniu rolnikowi płatności z tytułu ONW.

W dalszej części decyzji Dyrektor przytoczył treść regulacji prawnych dotyczących stosowania odpowiednich środków przewidzianych do zwalczania enzootycznej białaczki bydła. Następnie wskazał, że ustalił, iż decyzja Powiatowego Lekarza Weterynarii z dnia [...], znak [...] z uwagi

na nadanie jej rygoru natychmiastowej wykonalności, podlegała wykonaniu z chwilą

jej doręczenia stronom. Ustalenie przez Powiatowego Lekarza Weterynarii

w K. w toku kontroli w gospodarstwie rolnika, że jedna z dwóch sztuk bydła zakażona enzootyczną białaczką nie poddana została ubojowi, skutkowało nałożeniem na rolnika sankcji w wysokości 25 % pomniejszenia przedmiotowej płatności.

Dyrektor nie zgodził się ze stanowiskiem przedstawionym przez rolnika, który nie wykonał nakazu uboju bydła z powodów humanitarnych (krowa była cielna). Organ zauważył, że w bazie Systemu Identyfikacji i Rejestracji Zwierząt sporna sztuka bydła wycieliła się 30 czerwca 2011 r. zaś dopiero w dacie 9 grudnia 2013 r. została sprzedana do rzeźni w celu uboju, co nie ulega wątpliwości, iż nakazy decyzji Inspekcji Weterynaryjnej nie zostały wykonane.

Dyrektor wskazał, że na podstawie art. 31d ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz. U. z 2008 r., Nr 170, poz. 1051 ze zm.) po zakończeniu kontroli dokonano oceny wagi stwierdzonych niezgodności, przypisując w raporcie z czynności kontrolnych odpowiednią liczbę punktów w zakresie ich zasięgu, dotkliwości i trwałości w łącznej ilość punktów 15. Wobec powyższego na podstawie art. 23 i 24 rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 z dnia 19 stycznia 2009 r. ustanawiającego wspólne zasady dla systemów wsparcia bezpośredniego dla rolników w ramach wspólnej polityki rolnej i ustanawiającego określone systemy wsparcia dla rolników, zmieniającego rozporządzenie (WE) nr 1290/2005, (WE) nr 247/2006, (WE) nr 378/2007 oraz uchylającego rozporządzenie (WE) nr 1782/2003 (Dz. Urz. WE L 30 z 31.01.2009 r., str.16) należało zmniejszyć całkowitą kwotę płatności, która może być przyznana w roku kalendarzowym, w którym stwierdzono niezgodności. Stwierdzono bowiem naruszenie i przypisano im 15 punktów zgodnie z załącznikiem nr 4 do rozporządzenia z 2009 r. w sprawie liczby punków.

W ocenie Dyrektora, słusznie przyjął organ I instancji, że przyznane płatności należało pomniejszyć o 25%, przyznaną płatność w ramach ONW o [...] zł.

Na koniec przedstawił w szczegółowy sposób wyliczenia dotyczące pomniejszenia wsparcia w ramach płatności ONW.

Rolnik nie zgodził się z rozstrzygnięciem Dyrektora i w złożonej skardze wniósł

o uchylenie decyzji organu I i II instancji oraz przyznanie płatności rolnośrodowiskowej w pełnej wysokości. Decyzji zarzucił naruszenia art. 107 § 3, art. 6, 7, 8, 9, 10, 11 i 77 Kpa.

W odpowiedzi na skargę, Dyrektor wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Sąd wskazał, co następuje:

Szczegółowe warunki i tryb przyznawania oraz zwracania płatności ONW objęte Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007- 2013 regulowało rozporządzenie ONW wydane na podstawie art. art. 21 ust. 1 i ust. 1a pkt 2 i 3 ustawy z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U Nr 64, poz. 427 ze zm.).

Zgodnie z art. 21 ust. 1 ww. ustawy do postępowań w sprawach indywidualnych rozstrzyganych w drodze decyzji administracyjnej stosuje się przepisy Kpa, chyba że przepisy ustawy stanowią inaczej.

Stosownie do art. 21 ust. 2 ww. ustawy, w postępowaniu w sprawie dotyczącej przyznania pomocy organ, przed którym toczy się postępowanie:

1) stoi na straży praworządności;

2) jest obowiązany w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy;

3) udziela stronom, na ich żądanie, niezbędnych pouczeń co do okoliczności faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania;

4) zapewnia stronom, na ich żądanie, czynny udział w każdym stadium postępowania; przepisu art. 81 Kpa nie stosuje się.

Strony oraz inne osoby uczestniczące w postępowaniu, o którym mowa w ust. 2, są obowiązane przedstawiać dowody oraz dawać wyjaśnienia co do okoliczności sprawy zgodnie z prawdą i bez zatajania czegokolwiek; ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne (art. 21 ust. 3 ww. ustawy). Odwołanie od decyzji w sprawie przyznania pomocy:

1) rozpatruje się w terminie dwóch miesięcy od dnia otrzymania odwołania;

2) nie wstrzymuje jej wykonania (art. 21 ust. 4 ww. ustawy). W przypadku, o którym mowa w art. 155 Kpa, organ wyższego stopnia może zmienić decyzję ostateczną w sprawie przyznania pomocy, na mocy której strona nabyła prawo, również bez zgody strony, jeżeli nie ograniczy to nabytych przez nią praw (art. 21 ust. 5 ww. ustawy).

Z powyższego wynika, że art. 21 ust. 2 ww. ustawy zastąpił art. 7, art. 9, art. 10 i art. 77 Kpa.

Na organie administracji publicznej spoczywa obowiązek działania na podstawie przepisów prawa (art. 6 Kpa), prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej (art.8 Kpa), wyjaśniania stronom zasadności przesłanek, którymi kierowały się przy załatwieniu sprawy (art. 11 Kpa).

Stosownie do art. 20 ust.1 ww. ustawy, pomoc w ramach działań, o których mowa, m.in. w art. 5 ust. 1 pkt 12, tj. wspieranie gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW) jest przyznawana w drodze decyzji administracyjnej. Właściwym w sprawach dotyczących przyznawania pomocy w drodze decyzji administracyjnej jest kierownik biura powiatowego Agencji (art. 20 ust. 2 pkt 1ww. ustawy). W decyzji w sprawie przyznania pomocy w ramach działań, o których mowa, m.in. w art. 5 ust. 1 pkt 12:

1) określa się również zmniejszenia tej pomocy i wykluczenia z tej pomocy, jeżeli te zmniejszenia i wykluczenia wynikają z przepisów Unii Europejskiej, o których mowa w art. 1 pkt 1, oraz

2) ustala się kwotę podlegającą odliczeniu na podstawie przepisów Unii Europejskiej, o których mowa w art. 1 pkt 1, jeżeli zachodzą przesłanki ustalenia tej kwoty określone w tych przepisach (art. 20 ust. 3 ww. ustawy).

Zgodnie z art. 107 § 1 Kpa, decyzja powinna zawierać: oznaczenie organu administracji publicznej, datę wydania, oznaczenie strony lub stron, powołanie podstawy prawnej, rozstrzygnięcie, uzasadnienie faktyczne i prawne, pouczenie, czy i w jakim trybie służy od niej odwołanie, podpis z podaniem imienia i nazwiska oraz stanowiska służbowego osoby upoważnionej do wydania decyzji lub, jeżeli decyzja wydana została w formie dokumentu elektronicznego, powinna być opatrzona bezpiecznym podpisem elektronicznym weryfikowanym za pomocą ważnego kwalifikowanego certyfikatu. Decyzja, w stosunku do której może być wniesione powództwo do sądu powszechnego lub skarga do sądu administracyjnego, powinna zawierać ponadto pouczenie o dopuszczalności wniesienia powództwa lub skargi. Stosownie do art. 107 § 3 Kpa, uzasadnienie faktyczne decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne - wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa.

Zdaniem Sądu, organ odwoławczy naruszył art. 8, art. 11 i art. 104 § 3 Kpa w zakresie wyjaśnienia podstawy prawnej decyzji z przytoczeniem przepisów prawa.

Spór w sprawie dotyczył pomniejszenia przedmiotowej płatności o 25 % w związku ze stwierdzoną niezgodnością, tj. niewykonaniem decyzji PIW z dnia 11 maja 2012 r.

Zgodnie z § 2 pkt 5 rozporządzenia ONW, płatność ONW przysługuje rolnikowi, jeżeli są przestrzegane wymogi i normy określone w przepisach o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, zgodnie z przepisami art. 50a i art. 51 rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 z dnia 20 września 2005 r. w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) (Dz. Urz. UE L 277 z 21.10.2005, str. 1, ze zm.), zwanego dalej "rozporządzeniem nr 1698/2005". Organ odwoławczy zarówno w sentencji jak i uzasadnieniu decyzji błędnie powołał w tym zakresie § 2 ust. 2 rozporządzenia ONW.

Rolnik otrzymujący płatności bezpośrednie oraz płatności w ramach niektórych działań PROW 2007-2013 jest zobowiązany do spełniania wymogów podstawowych w zakresie zarządzania określonych w załączniku Nr II do Rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 oraz utrzymywania wszystkich gruntów rolnych w dobrej kulturze rolnej zgodnej z ochroną środowiska. Państwa członkowskie określają na poziomie krajowym minimalne normy w zakresie dobrej kultury rolnej zgodnej z ochroną środowiska na podstawie ram ustanowionych w załączniku nr III Rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009.

W tym miejscu należy wskazać, że na podstawie art. 72 ust. 2 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. ustanawiające przepisy dotyczące płatności bezpośrednich dla rolników na podstawie systemów wsparcia w ramach wspólnej polityki rolnej oraz uchylające rozporządzenie Rady (WE) nr 637/2008 i rozporządzenie Rady (WE) nr 73/2009 (Dz.U.UE.L.2013.347.608), rozporządzenie (WE) nr 73/2009 utraciło moc. Jednakże rozporządzenie to stosuje się nadal w odniesieniu do wniosków o pomoc odnoszących się do lat składania wniosków rozpoczynających się przed dniem 1 stycznia 2015 r.

W niniejszej sprawie oznacza to stosowanie przepisów dotychczasowych.

Kontrole na miejscu mające na celu weryfikację norm i wymogów wzajemnej zgodności, o których mowa w Rozporządzeniu Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 11 marca 2010 r. w sprawie minimalnych norm (Dz. U. Nr 39 poz. 211 ze zm.) przeprowadza się u rolników ubiegających się o płatności w ramach wsparcia bezpośredniego oraz płatności w ramach działań PROW 2007-2013 takich jak gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW) oraz programu rolnośrodowiskowego.

Zgodnie z art. 60 ust. 2 ustawy z 2015 r. o płatnościach bezpośrednich, do płatności bezpośredniej, płatności uzupełniającej, płatności cukrowej, płatności do pomidorów, wsparcia specjalnego, płatności do upraw roślin energetycznych oraz pomocy do plantacji trwałych w rozumieniu ustawy z 2007 r. o płatnościach bezpośrednich wymienionej w art. 61 ustawy z 20-15 r. o płatnościach bezpośrednich, a także do postępowań w sprawach dotyczących tych płatności, wsparcia lub pomocy:

1) wszczętych i niezakończonych ostateczną decyzją przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy,

2) zakończonych ostateczną decyzją wydaną na podstawie dotychczasowych przepisów, które zostały wznowione od dnia wejścia w życie niniejszej ustawy

- stosuje się przepisy dotychczasowe.

Wobec powyższego w niniejszej sprawie należy stosować przepisy ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz. U. z 2012 r., poz. 1164 ze zm.), dalej "ustawa z 2007 r. o płatnościach bezpośrednich".

Zgodnie z art. 31a ust. 1 ustawy z 2007 r. o płatnościach bezpośrednich, powiatowy lekarz weterynarii właściwy ze względu na miejsce zamieszkania lub siedzibę rolnika, jako organ kontroli, o którym mowa w art. 48 ust. 1 rozporządzenia nr 1122/2009, jest właściwy do przeprowadzania kontroli administracyjnych i kontroli na miejscu przestrzegania wymogów wskazanych w rozporządzeniu nr 73/2009 w załączniku II, określonych w przepisach wydanych na podstawie ust. 13.

Zgodnie z art. 31d ust. 1 ustawy z 2007 r. o płatnościach bezpośrednich, oceny wagi stwierdzonej niezgodności, o której mowa w art. 54 ust. 1 lit. c rozporządzenia nr 1122/2009, dokonuje się w raporcie z czynności kontrolnych, przypisując tej niezgodności odpowiednią liczbę punktów, a w przypadku stwierdzenia celowej niezgodności, o której mowa w art. 72 rozporządzenia nr 1122/2009, oceny wagi tej niezgodności dokonuje się w tym raporcie odrębnie, przypisując jej odpowiednią liczbę punktów. Liczba punktów przypisana stwierdzonym niezgodnościom w raporcie z czynności kontrolnych jest uwzględniana przy dokonywaniu zmniejszeń lub wykluczeń, o których mowa w art. 70 ust. 6-8, art. 71 ust. 1 i 3-6 oraz w art. 72 rozporządzenia nr 1122/2009 (art. 31d ust. 2). Ocena wagi stwierdzonej niezgodności, o której mowa w art. 54 ust. 1 lit.c rozporządzenia nr 1122/2009, dokonana w raporcie z czynności kontrolnych, jest uwzględniana w postępowaniach w sprawach dotyczących pomocy finansowej w ramach działań objętych programem rozwoju obszarów wiejskich, określonych w przepisach o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich, w których warunkiem przyznania tej pomocy jest spełnianie wymogów lub norm przez rolnika będącego wnioskodawcą lub beneficjentem tej pomocy (art. 31d ust. 3).

Wskazać należy, że na podstawie pkt 41 wstępu rozporządzenia delegowanego Komisji (UE) nr 640/2014 z dnia 11 marca 2014 r. uzupełniającego rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 w odniesieniu do zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli oraz warunków odmowy lub wycofania płatności oraz do kar administracyjnych mających zastosowanie do płatności bezpośrednich, wsparcia rozwoju obszarów wiejskich oraz zasady wzajemnej zgodności (Dz. U.UE.L.20134.181.48), ze względu na przejrzystość i pewność prawa uchylono rozporządzenie nr 1122/2009 i rozporządzenie Komisji (UE) nr 65/2011. Na mocy na art. 44 ww. rozporządzenia stosuje się ww. rozporządzenie do wniosków o przyznanie pomocy lub wniosków o płatności dotyczących lat składania wniosków lub okresów premiowych rozpoczynających się od dnia 1 stycznia 2015 r. Oznacza to, że do wniosków o przyznanie pomocy lub płatności za lata wcześniejsze stosuje się nadal przepisy rozporządzenia nr 1122/2009 i rozporządzenie Komisji (UE) nr 65/2011.

Stosownie do § 10 ust. 1 rozporządzenia ONW, wyrażona w procentach wielkość zmniejszenia płatności ONW, w zależności od dokonanej oceny wagi stwierdzonej niezgodności, jest określona w przepisach o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, przy czym w zakresie zmniejszenia płatności ONW dokonywanego w przypadku, o którym mowa w art. 51 ust. 1 akapit drugi rozporządzenia nr 1698/2005 - jest określona w załączniku nr 2 do rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2013 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. poz. 361 i 1312).

Ustalenia ostatecznej wielkości zmniejszenia, o którym mowa w ust. 1, dokonuje się zgodnie z art. 19 ust. 2 i 3 oraz art. 21 rozporządzenia Komisji (UE) nr 65/2011 z dnia 27 stycznia 2011 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 w odniesieniu do wprowadzenia procedur kontroli oraz do zasady wzajemnej zgodności w zakresie środków wsparcia rozwoju obszarów wiejskich (Dz. Urz. UE L 25 z 28.01.2011, str. 8) (§ 10 ust. 2). Zmniejszenia, o którym mowa w ust. 1, dokonuje się w decyzji w sprawie przyznania płatności ONW (§ 10 ust.3).

Zgodnie z art. 37c ustawy z 2007 r. o płatnościach bezpośrednich, Minister właściwy do spraw rolnictwa określi, w drodze rozporządzenia:

1) liczbę punktów, jaką przypisuje się stwierdzonej niezgodności w ramach oceny wagi, o której mowa w art. 54 ust. 1 lit. c rozporządzenia nr 1122/2009, w zależności od rodzaju stwierdzonego naruszenia,

2) przypadki, które uznaje się za drobną niezgodność, oraz liczbę punktów, jaką przypisuje się stwierdzonej drobnej niezgodności w ramach oceny wagi, o której mowa w art. 54 ust. 1 lit. c rozporządzenia nr 1122/2009,

3) wyrażoną w procentach wielkość zmniejszenia płatności bezpośredniej, płatności cukrowej, płatności do pomidorów lub wsparcia specjalnego w zależności od liczby punktów przypisanych stwierdzonym niezgodnościom

- biorąc pod uwagę przeprowadzenie oceny zgodnie z zasadami określonymi w art. 24 ust. 2 rozporządzenia nr 73/2009, art. 47, art. 70 ust. 6-8, art. 71 ust. 1 i 3-6 oraz w art. 72 rozporządzenia nr 1122/2009, jak również wielkość gospodarstwa rolnego, jego położenie geograficzne, liczbę zwierząt znajdujących się w gospodarstwie rolnym oraz liczbę zwierząt nieoznakowanych zgodnie z wymogami.

Z zaskarżonej decyzji wynikało, że za przedmiotową niezgodność rolnikowi naliczono 15 pkt. Powyższe zgodne było z treścią załącznika IRZ-3 i IRZ-4 do raportu z czynności kontrolnych w zakresie wymogów wzajemnej zgodności PIW z dnia 18 listopada 2013 r., gdzie przedmiotową niezgodność oznaczono nr [...] -rolnik nie podjął czynności zaradczych określonych w zaleceniach pokontrolnych, wynikających z przeprowadzonych kontroli urzędowych (niezgodność z wymogami wynikającymi z ust. 11 pkt B załącznika II do rozporządzenia nr 73/2009) i oceniono wagę wykrytych naruszeń: zasięg- 5 pkt, dotkliwość- pkt 5, trwałość -5 pkt. Organ odwoławczy wskazał w uzasadnieniu decyzji, że wobec przypisaniu naruszeniu 15 pkt zgodnie z załącznikiem nr 4 do rozporządzenia z 2009 r. w sprawie liczby punków, które wydano na podstawie art. 37c ustawy z 2007 r. o płatnościach bezpośrednich należało płatność ONW zmniejszyć o 25 %.

Sąd, analizując treść załącznika nr 4 do rozporządzenia z 2009 r. w sprawie liczby punków- Drobne niezgodności w obszarach środowiska oraz zdrowie publiczne i zdrowie zwierząt w zakresie identyfikacji i rejestracji zwierząt nie znalazł podstaw do przyjęcia, że stwierdzona niezgodność mieściła się ww. załączniku. Opisane w ww. załączniku nieprawidłowości dotyczą innych naruszeń niż przypisane rolnikowi w niniejszej sprawie ze wskazaniem innej liczby punktów.

Powyższe rozporządzenie posiada: załącznik nr 1- liczba punktów, jaką przypisuje się stwierdzonej niezgodności w obszarze dobrej kultury rolnej zgodnej z ochroną środowiska; załącznik nr 2 – liczba punktów, jaką przypisuje się stwierdzonej niezgodności w obszarze środowisko, zawierający tabele I, II, III, IV i V; załącznik nr 3- liczba punktów, jaką przypisuje się stwierdzonej niezgodności w obszarze zdrowie publiczne i zdrowie zwierząt w zakresie identyfikacji i rejestracji zwierząt, zawierający tabele I, II i III; wyżej opisany załącznik nr 4; załącznik nr 5- wyrażona w procentach wielkość zmniejszenia płatności bezpośredniej, płatności cukrowej lub płatności do pomidorów w zależności od liczby punktów przypisanych stwierdzonym niezgodnością; załącznik nr 6 – wyrażona w procentach wielkość zmniejszenia płatności bezpośredniej, płatności cukrowej lub płatności do pomidorów w zależności od liczby punktów przypisanych stwierdzonym niezgodnością celowym.

Jako podstawę wydania zaskarżonej decyzji organ wskazał na "§ 2 ust. 3, § 5 ust. 1 pkt 2" rozporządzenia z 2009 r. w sprawie liczby punktów. I tak § 2 pkt 3 rozporządzenia z 2009 r. w sprawie liczby punktów dotyczy liczba punktów, jaką przypisuje się stwierdzonej niezgodności, w tym niezgodności celowej, w ramach oceny wagi, o której mowa w art. 48 ust. 1 lit.c rozporządzenia nr 796/2004, w zależności od rodzaju stwierdzonego naruszenia, w obszarze zdrowie publiczne i zdrowie zwierząt w zakresie identyfikacji i rejestracji zwierząt, określonym w ust. 6-8 pkt A załącznika II do rozporządzenia nr 73/2009, jest określona w załączniku nr 3 do rozporządzenia.

Sąd, analizując także treść załącznika nr 3 do rozporządzenia z 2009 r. w sprawie liczby punktów nie znalazł podstaw do przyjęcia, że stwierdzona niezgodność mieściła się ww. załączniku, dotyczyło to również załącznika nr 1 i 2.

Stosownie do § 5 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia z 2009 r. w sprawie liczby punktów, wyrażona w procentach wielkość zmniejszenia płatności bezpośredniej, płatności cukrowej lub płatności do pomidorów, ustalona w zależności od liczby punktów przypisanych stwierdzonej niezgodność uznanej za niezgodność celową w rozumieniu art. 67 rozporządzenia 796/2004, jest określona w załączniku nr 6 do rozporządzenia.

Zdaniem Sądu, dopiero po ustaleniu przez organ, że do stwierdzonej niezgodności przypisano konkretną ilość punktów zgodnie z odpowiednim załącznikiem i ze wskazaniem pozycji w załączniku bądź w załączniku i w tabeli, może on odnieść się do procentowej wielkości zmniejszenia danej płatności w zależności od przypisanej ilości punktów stwierdzonej nieprawidłowości, przy czym w przypadku procentowego zmniejszenia określonego w sposób "widełkowy" w sytuacji przyjęcia procentu powyżej minimalnego poziomu, organ winien uzasadnić przyjęty procent.

Sąd zauważył, że organ I instancji w swojej decyzji w uzasadnieniu do procentowej wielkości zmniejszenia kwoty przedmiotowej płatności w wysokości 25 % odwołał się do rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 1 kwietnia 2010 r. w sprawie liczby punktów, jaką przypisuje się stwierdzonej niezgodności oraz procentowej wielkości zmniejszenia płatności bezpośredniej, płatności cukrowej, płatności do pomidorów lub wsparcia specjalnego (Dz. U. Nr 67, poz. 434 ze zm.), dalej "rozporządzenie z 2010 r. w sprawie liczby punktów", jednak bez wskazania konkretnych przepisów ani załączników do ww. rozporządzenia. Powyższe rozporządzenie wydane zostało również na podstawie art. 37c ustawy z 2007 r. o płatnościach bezpośrednich i zastąpiło rozporządzenie z 2009 r. w sprawie liczby punktów i obowiązywało do dnia 15 marca 2015 r. w związku z wejściem w życie ustawy z dnia 5 lutego 2015 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz. U. poz. 308), dalej "ustawa z 2015 r. o płatnościach bezpośrednich".

Zgodnie z art. 60 ust. 2 ustawy z 2015 r. o płatnościach bezpośrednich, do spraw wszczętych i niezakończonych ostateczną decyzją przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy, stosuje się przepisy dotychczasowe.

Wobec powyższego w niniejszej sprawie należy stosować przepisy ustawy z 2007 r. o płatnościach bezpośrednich i powiązane z nią przepisy rozporządzenia z 2010 r. w sprawie liczby punktów, które dotyczą też na podstawie wyżej wymienionych przepisów także przedmiotowej płatności.

Rozporządzenie z 2010 r. w sprawie liczby punktów zawiera 6 jednostek redakcyjnych (paragrafów), załączniki: nr 1- liczba punktów, jaką przypisuje się stwierdzonej niezgodności w obszarze dobrej kultury rolnej zgodnej z ochroną środowiska; nr 2- liczba punktów, jaką przypisuje się stwierdzonej niezgodności w obszarze środowisko, zawierający tabele I, III, IV i V; nr 3- liczba punktów, jaką przypisuje się stwierdzonej niezgodności w obszarze zdrowie publiczne i zdrowie zwierząt w zakresie identyfikacji i rejestracji, zawierający tabele I, II i III; nr 3a- liczba punktów, jaką przypisuje się stwierdzonej niezgodności w obszarze zdrowie publiczne, zdrowie zwierząt i zdrowie roślin, zawierający tabele I, II, III i IV; nr 3b- liczba punktów, jaką przypisuje się stwierdzonej niezgodności w obszarze zgłaszania chorób, zawierający tabele I i II; nr 3c- liczba punktów, jaką przypisuje się stwierdzonej niezgodności w obszarze dobrostanu zwierząt, zawierający tabele I, II i III; nr 4- drobne niezgodności w obszarze zdrowie publiczne i zdrowie zwierząt w zakresie identyfikacji i rejestracji zwierząt; nr 5- wyrażona w procentach wielkość zmniejszenia płatności bezpośredniej, płatności cukrowej, płatności do pomidorów lub wsparcia specjalnego w zależności od liczby punktów przypisanych stwierdzonym niezgodnościom; nr 6 – wyrażona w procentach wielkość zmniejszenia płatności bezpośredniej, płatności cukrowej, płatności do pomidorów lub wsparcia specjalnego w zależności od liczby punktów przypisanych stwierdzonym niezgodnościom celowym.

Bezsporne jest, że rolnik nie wykonał decyzji Powiatowego Lekarza Weterynarii z dnia [...], co zostało ujęte w raporcie kontroli z 2013 r., do którego rolnik nie wniósł zastrzeżeń w odpowiednim czasie.

Zdaniem Sądu, w decyzji dotyczącej przyznania przedmiotowej płatności, o ile organ chce dokonać zmniejszeń tej płatności winien wskazać stwierdzoną niezgodność z ilością punktów jaką jej przypisano na podstawie odpowiednich przepisów, określić i uzasadnić czy jest to niezgodność celowa oraz jaka jest procentowa wysokość zmniejszenia płatności z powołaniem się na odpowiedni przepis. Jak już wyżej wskazano, w przypadku procentowego zmniejszenia określonego w sposób "widełkowy" w sytuacji przyjęcia procentu powyżej minimalnego poziomu, organ winien uzasadnić przyjęty procent zmniejszenia płatności. Stwierdzona niezgodność w raporcie kontroli, aby by mogła być podstawą do zmniejszenia płatności musi być określona, w której z pozycji załączników do rozporządzenia z 2010 r. w sprawie liczby punktów.

Wskazanie zastosowanych w sprawie przepisów, jak i pozycji załącznika (bądź pozycji załącznika i tabeli) i wyjaśnienie ich zastosowania przez organ administracji publicznej jest jego obowiązkiem, z którego organ odwoławczy się nie wywiązał. Powyższy brak uniemożliwił Sądowi kontrolę prawidłowości zaskarżonej decyzji pod względem prawidłowości zastosowania zmniejszenia procentowego przedmiotowej płatności.

Na marginesie zwrócić uwagę należy, że każde powołanie się przez organ na przepis nieobowiązujący w dacie wydania decyzji winno powodować wskazanie przepisu przejściowego, który dopuszcza stosowanie przepisu uchylonego.

Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ zobowiązany jest uwzględnić powyższe wskazania Sądu w zakresie prawidłowego uzasadnienia decyzji.

W związku z powyższym Sąd uznał, że naruszenie art. 8, art. 11 i art. 104 § 3 Kpa mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy i na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit.c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), dalej "ppsa".

O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 ppsa.