Wyrok NSA, sygn. akt IV SA 4217/02
NSA w Warszawie (przed reformą)
Data orzeczenia: 2002-10-29 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 601  Budownictwo, nadzór architektoniczno-budowlany i specjalistyczny, ochrona przeciwpożarowa
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Powołane przepisy: article: art. 3
journal: Dz.U. 2000 nr 106 poz. 1126
law: Obwieszczenie Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 10 listopada 2000 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy - Prawo budowlane.
Teza: Przedsięwzięcie budowlane realizowane wewnątrz hali dworca kolejowego, nie jest obiektem budowlanym w rozumieniu art. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane /Dz.U. 2000 nr 106 poz. 1126 ze zm./, a jedynie elementem wyposażenia istniejącego od lat obiektu hali. Mogą mieć do niego, zastosowanie jedynie przepisy rozdziału 6 Prawa budowlanego.

TEZY

Przedsięwzięcie budowlane realizowane wewnątrz hali dworca kolejowego, nie jest obiektem budowlanym w rozumieniu art. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane /Dz.U. 2000 nr 106 poz. 1126 ze zm./, a jedynie elementem wyposażenia istniejącego od lat obiektu hali. Mogą mieć do niego, zastosowanie jedynie przepisy rozdziału 6 Prawa budowlanego.


SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny po rozpoznaniu sprawy ze skargi HDS "P." Sp. z o.o. w W. na decyzję (...) Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 24 lipca 2001 r. (...) w przedmiocie rozbiórki tymczasowego obiektu - uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji, (...)


UZASADNIENIE

Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w S. decyzją z dnia 14 marca 2001 r., (...) na podstawie art. 48 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane /t.j. Dz.U. 2000 nr 106 poz. 1126/, nakazał Spółce z o.o. HDS "P." dokonanie rozbiórki obiektu budowlanego - salonu sprzedaży /punkt sprzedaży prasy/ o wymiarach 5,30 m na 3,20 m, będącego w budowie, na terenie hali dworca PKP w S., uznając, iż jest to tymczasowy obiekt budowlany wznoszony bez pozwolenia na budowę.

Odwołanie od tej decyzji wniosła HDS "P." Spółka z o.o. w W. zarzucając jej niesłuszne zastosowanie art. 48 ustawy Prawo budowlane, wywodząc, że przepis ten dotyczy jedynie obiektów budowlanych. Wznoszony zaś przez Spółkę punkt sprzedaży prasy nie jest obiektem budowlanym, w rozumieniu art. 3 pkt 1 ustawy Prawo budowlane. Biorąc ponadto pod uwagę, że punkt sprzedaży prasy usytuowany został na terenie hali dworcowej i nie jest połączony trwale z gruntem, nie może być również zaliczony, jak uczynił to organ I instancji, do tymczasowych obiektów budowlanych.

(...) Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia 24 lipca 2001 r. (...) utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Organ odwoławczy podzielił w pełni pogląd wyrażony w decyzji organu I instancji, że budowany w hali dworcowej pawilon stanowi, w myśl art. 3 pkt 5 ustawy Prawo budowlane, tymczasowy obiekt budowlany. Brak pozwolenia na budowę takiego obiektu musi skutkować nakazem jego rozbiórki na podstawie art. 48 ustawy.

Skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego wniosła Spółka z o.o. HDS "P." w W. uznając, że zaskarżona decyzja jest niezgodna z ustawą Prawo budowlane z 1994 r. Skarżący ponownie zakwestionował pogląd wyrażony w decyzji, że będący w budowie punkt sprzedaży prasy winien być zakwalifikowany jako tymczasowy obiekt budowlany. Tego rodzaju konstrukcja wykonywana wewnątrz budynku nie podlega ani obowiązkowi uzyskania pozwolenia na budowę, ani też zgłoszenia /art. 29 i 30 ustawy Prawo budowlane/. Wobec tego jej wzniesienie nie może być uznane za samowolę budowlaną powodującą nakaz rozbiórki.

W odpowiedzi na skargą (...) Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie powtarzając argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga zasługuje na uwzględnienie.

Podstawową kwestią do rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie jest ustalenie czym jest przedsięwzięcie w postaci zainstalowania punktu sprzedaży prasy /kiosku/ wznoszonego w hali dworca PKP w S. przez Spółkę HDS "P." w W. Organy administracyjne obu instancji orzekające w niniejszej sprawie uznały, że jest to tymczasowy obiekt budowlany w rozumieniu art. 3 pkt 5 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane /Dz.U. 2000 nr 16 poz. 1126 ze zm./.

Poglądu tego nie można podzielić.

Przepis art. 3 pkt 5 cytowanej wyżej ustawy Prawo budowlane za tymczasowy obiekt budowlany przyjmuje m.in. "obiekt budowlany nie połączony trwale z gruntem jak: strzelnice, kioski uliczne, pawilony sprzedaży ulicznej i wystawowe".

Gdyby punkt sprzedaży prasy wznoszony przez HDA "P." znajdował się na zewnątrz budynku dworca, a więc na gruncie, obiekt ten można byłoby uznać za kiosk uliczny lub pawilon sprzedaży ulicznej w rozumieniu cytowanego wyżej przepisu art. 3 pkt 5 Prawa budowlanego. Wznoszony obiekt znajduje się jednak wewnątrz budynku hali dworca i nie ma żadnego kontaktu z gruntem.

Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, przedsięwzięcie budowlane realizowane przez Spółkę HDS "P." nie może być uznane ani za tymczasowy obiekt budowlany, jak orzeczono w zaskarżonych decyzjach, ani też za inny obiekt wymieniony w art. 3 pkt 1 ustawy Prawo budowlane.

Obiekty budowlane wyszczególnione w art. 3 pkt 1 Prawa budowlanego: budynek, budowle /poza częściami budowlanymi urządzeń technicznych/, obiekt małej architektury oraz wymieniony w art. 3 pkt 5 tymczasowy obiekt budowlany są trwale bądź nietrwale związane z gruntem, a więc usytuowane na wolnym powietrzu.

Obiekty te, jak wynika z obowiązku określonego w art. 4 ustawy winny być projektowane w sposób zapewniający formę architektoniczną, dostosowaną do krajobrazu i otaczającej zabudowy. Wymóg ten nie może mieć zastosowania do przedsięwzięcia budowlanego realizowanego wewnątrz innego obiektu, np. hali dworca PKP.

Ponadto, przyjmując punkt widzenia zawarty w zaskarżonych decyzjach należałoby uznać w konsekwencji prawidłowość wydania dwóch odrębnych decyzji o pozwoleniu na budowę /na sam obiekt zewnętrzny i obiekt wewnątrz niego/. W takiej jednak sytuacji niemożliwe byłoby uzyskanie decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu dla inwestycji usytuowanej wewnątrz innego obiektu budowlanego. W świetle zaś art. 39 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym /t.j. Dz.U. 1999 nr 15 poz. 139 ze zm./ pozwolenie na budowę musi być poprzedzone wydaniem decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu.

Dwie odrębne decyzje na pozwolenie na budowę na obiekt zewnętrzny i obiekt wewnątrz budynku stworzyłyby również nie do rozwiązania problemy wynikające z wzajemnych relacji między tymi decyzjami, np. w przypadku stwierdzenia nieważności, wznowienia postępowania czy też nakazu rozbiórki orzeczonych tylko w stosunku do obiektu zewnętrznego.

Naczelny Sąd Administracyjny doszedł do wniosku, że wznoszony przez Spółkę HDS "P." punkt sprzedaży prasy stanowi wyposażenie części hali dworca PKP, podobnie jak kasy czy inne punkty związane z obsługa, podróżnych. W szeregu halach dworcowych kasy biletowe wybudowane są również w formie odrębnych obiektów /kiosków/.

Uznając, że przedsięwzięcie budowlane realizowane wewnątrz hali dworca PKP w S. nie jest obiektem budowlanym w rozumieniu art. 3 Prawo budowlane, a jedynie elementem wyposażenia istniejącego od lat obiektu hali, należy przyjąć, iż mogą mieć do niego zastosowanie jedynie przepisy rozdziału 6 Prawa budowlanego, dotyczące użytkowanie istniejących obiektów zgodnie z porządkiem prawnym w budownictwie.

W świetle zaś tych przepisów wzniesienie przeszklonych ścianek działowych tworzących punkt sprzedaży prasy, nie jest ani przebudową, ani rozbudową istniejącego obiektu budowlanego hali dworca PKP w rozumieniu art. 3 ust. 6 ustawy - Prawo budowlane, ani też remontem hali dworcowej wyszczególnionym w art. 3 ust. 8 tej ustawy.

Postawienie kiosku sprzedaży prasy zwiększyło wyposażenie hali dworca o lokal handlowy, zwiększając jej wartość użytkową. Nowa wartość użytkowa w części hali dworca może być oceniona jedynie w kontekście przepisu art. 71 ustawy - Prawo budowlane w przypadku uznania, iż wzniesienie kiosku sprzedaży prasy narusza dotychczasowe warunki użytkowania tej hali.

W kontekście powyższych rozważań, prace wykonywane przez inwestora przy wznoszeniu punktu sprzedaży prasy, nie wymagały, jak błędnie przyjęły to organy administracyjne obu instancji, uzyskania decyzji o pozwoleniu na budowę. Tym samym brak było podstaw do zastosowania do nich art. 48 Prawa budowlanego i orzeczenia nakazu rozbiórki tego punktu.

Uznając więc, że decyzje wydane w sprawie naruszyły art. 48 Prawa budowlanego z 1994 r. i naruszenie to miało wpływ na wynik sprawy. Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 22 ust. 1 pkt 1 i ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./ orzekł jak w sentencji.