Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt III SA/Po 799/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2016-04-20 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6550
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 145 § 1 pkt 1 lit. a, art. 145 § 1 pkt. 1 lit. c
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: art. 7, art. 107 § 3
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: § 38 ust. 2, § 39 ust. 1, § 39 ust. 2 pkt 1
journal: Dz.U. 2013 poz 361
law: Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2013 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy  finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" objętego programem Rozwoju obszarów wiejskich na lata 2007-2013.
journal: Dz.U.UE.L 2011 nr 25 poz 8 art. 18
law: Rozporządzenie Komisji (UE) Nr 65/2011 z dnia 27 stycznia 2011 r. ustanawiające szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr  1698/2005 w odniesieniu do wprowadzenia procedur kontroli oraz do zasady wzajemnej zgodności w zakresie środków wsparcia rozwoju  obszarów wiejskich.

SENTENCJA

Dnia 20 kwietnia 2016 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Szymon Widłak (spr.) Sędziowie WSA Beata Sokołowska WSA Walentyna Długaszewska Protokolant: st. sekr. sąd. Katarzyna Skrocka – Nerka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 kwietnia 2016 roku przy udziale sprawy ze skargi L. M. na decyzję Dyrektora Wielkopolskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w P. z dnia [...] czerwca 2015 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności z tytułu Programu Rolnośrodowiskowego I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w P. z dnia [...] listopada 2014 r. Nr [...], II. zasądza od Dyrektora Wielkopolskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w P. na rzecz skarżącego kwotę [...],- ([...]) złote tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Dyrektor Wielkopolskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (dalej: "ARiMR") w P. decyzją z dnia [...] czerwca 2015 r., nr [...], po rozpatrzeniu odwołania L. M. (dalej: "strona", "producent rolny") od decyzji Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w P. z dnia [...] listopada 2014 r., nr [...], o ustaleniu kwoty nienależnie pobranych płatności rolnośrodowiskowych, utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.

Powyższe rozstrzygnięcie zapadło w następującym stanie faktycznym.

Dnia [...] maja 2011 r. producent rolny wystąpił z wnioskiem o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej na rok 2011 za realizację programu w ramach Pakietu 2. – Rolnictwo ekologiczne, w wariancie 2.10. – Uprawy sadownicze i jagodowe (w okresie przestawiania). Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w P. decyzją z dnia [...] grudnia 2011 r. przyznał wnioskodawcy płatność rolnośrodowiskową w łącznej wysokości [...] zł za realizacje powyższego programu na działkach rolnych o łącznej powierzchni 44,22 ha, w tym na działce rolnej A o powierzchni 25,14 ha, działce rolnej B o powierzchni 16,96 ha, działce rolnej C o powierzchni 0,64 ha oraz działce rolnej D o powierzchni 1,48 ha. Jako termin rozpoczęcia 5-letniego okresu zobowiązania wskazano dzień 15 marca 2011 r.

W dniu [...] kwietnia 2012 r. producent rolny złożył kontynuacyjny wniosek o przyznanie płatności rolnośrodowiskowych na rok 2012, w konsekwencji którego Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w P. decyzją z dnia [...] stycznia 2013 r. przyznał wnioskodawcy płatność rolnośrodowiskową w pomniejszonej wysokości w kwocie [...] zł za realizację programu w wariancie 2.10. na działkach rolnych o łącznej powierzchni 42,57 ha.

Dnia [...] kwietnia 2013 r. producent rolny złożył natomiast wniosek na rok 2013. W gospodarstwie rolnym wnioskodawcy dnia [...] lipca 2013 r. przeprowadzona została kontrola na miejscu, w toku której dla zadeklarowanych działek rolnych A, C i D stwierdzono nieprawidłowości oznaczone kodem E2 – materiał szkółkarski nie spełnia określonych wymagań, a także E7 – nieutrzymywanie minimalnej obsady drzew i krzewów, z uwzględnieniem 5% granicy błędu. Na stwierdzonej powierzchni działki rolnej A (25,15 ha) ustalono obsadę liczącą 1.648 szt. drzew, podczas gdy minimalna wymagana obsada dla tego obszaru wyniosła 3.188 szt., na stwierdzonej powierzchni działki rolnej C (0,63 ha) ustalono obsadę liczącą 40 szt. drzew, podczas gdy minimalna wymagana obsada dla tego obszary wyniosła 71 szt., z kolei na stwierdzonej powierzchni działki dolnej D (1,43) ha ustalono obsadę liczącą 98 szt., podczas gdy minimalna wymagana obsada dla tego obszaru wyniosła 179 szt. Dla działki rolnej B nie zastosowano kodów nieprawidłowości dotyczących obsady drzew. Mając na względzie wyniki kontroli Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w P. decyzją z dnia [...] lutego 2014 r. przyznał producentowi rolnemu płatność rolnośrodowiskową na rok 2013 w łącznej wysokości [...] zł za realizację programu zgodnie z jego wymogami na działce rolnej B, zmniejszając płatność do działek rolnych A, C i D o 100%.

Zawiadomieniem z dnia [...] sierpnia 2014 r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w P. poinformował producenta rolnego o wszczęciu z urzędu postępowania administracyjnego w sprawie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności rolnośrodowiskowych.

Decyzją z dnia [...] listopada 2014 r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w P. ustalił wobec producenta rolnego kwotę nienależnie pobranych płatności z tytułu programu rolnośrodowiskowego w łącznej wysokości [...] zł.

Uzasadniając podjęte rozstrzygnięcie organ ARiMR odniósł się do dotychczas przeprowadzonych względem strony postępowań w sprawie przyznania płatności rolnośrodowiskowych, a następnie podał, że w przypadku niespełnienia przez rolnika w rozpoznawanej sprawie wymogów, o których mowa w załączniku nr 3 do rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 26 lutego 2009 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013, zastosowanie ma § 38 ust. 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2013 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013, a także ściśle związany z nim art. 18 ust. 1 rozporządzenia Komisji (UE) nr 65/2011 z dnia 27 stycznia 2011 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wykonywania rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 w odniesieniu do wprowadzenia procedur kontroli oraz zasady wzajemnej zgodności w zakresie środków wsparcia rozwoju obszarów wiejskich. Organ I instancji przywołał także treść § 39 ust. 1 i ust. 2 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2013 r. W ocenie tego organu zastosowanie art. 18 ust. 1 rozporządzenia Komisji (UE) nr 65/2011 z dnia 27 stycznia 2011 r. oznacza, że w razie stwierdzenia po raz pierwszy nieprzestrzegania przez rolnika wymogu, oprócz zmniejszenia płatności w danym roku w części dotyczącej działek rolnych, na których uchybienie stwierdzono, zastosowanie będzie miał zwrot płatności, które zostały wypłacone w latach poprzednich do tych działek rolnych z tytułu realizacji zobowiązania rolnośrodowiskowego, a w przypadku, gdy dane zmniejszenie stanowi procent wartości, o taką wartość ustala się zmniejszenie płatności – wysokość kwoty płatności odzyskiwanej w związku z art. 18 rozporządzenia Komisji (UE) nr 65/2011 z dnia 27 stycznia 2011 r. winna być ustalona na podstawie załącznika nr 7 do rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 26 lutego 2009 r. Strona zobowiązana jest zatem do zwrotu płatności dotychczas przyznanych – na rok 2011 i 2012 - do działek rolnych A, C i D, w stosunku do których stwierdzono uchybienie polegające na nieutrzymaniu minimalnej obsady drzew i krzewów, prowadzące do 100% zmniejszenia.

Organ ARiMR stwierdził jednocześnie, że w sprawie nie wystąpiły jakiejkolwiek przesłanki uznania działania siły wyższej lub wystąpienia nadzwyczajnych okoliczności, płatności nie wynikały z pomyłki ARiMR, a nadto nie zachodzą inne okoliczności uzasadniające odstąpienie od dochodzenia nienależnie pobranych płatności. Nie doszło także do przedawnienia obowiązku ich zwrotu.

W odwołaniu od decyzji pierwszoinstancyjnej, wnosząc o jej uchylenie, producent rolny powołał się na treść art. 18 ust. 2 rozporządzenia Komisji (UE) nr 65/2011 z dnia 27 stycznia 2011 r. i podniósł, że organ ARiMR w żaden sposób nie odniósł się do rozmiaru, zasięgu i trwałości stwierdzonej niezgodności. Tymczasem uzupełnienie obsady drzew jabłoni materiałem spełniającym stosowne wymogi dokonane zostało dnia [...] października 2013 r. Niespornie, także kontrola przeprowadzona przez jednostkę certyfikującą dnia [...] stycznia 2014 r. potwierdziła tę okoliczność. Tym samym stwierdzona niezgodność została usunięta i nie można jej przypisać cech trwałości.

Dyrektor Wielkopolskiego Oddziału Regionalnego ARiMR w P., utrzymując w mocy decyzję organu I instancji, wskazał na wieloletni charakter zobowiązania ciążącego na odwołującym, co zdaniem tego organu prowadzi do zastosowania art. 18 ust. 1 rozporządzenia Komisji (UE) nr 65/2011 z dnia 27 stycznia 2011 r. i oznacza konieczność sięgnięcia do płatności rolnośrodowiskowych na rok 2011 i 2012. W konsekwencji, zgodnie z powyższą regulacją, wobec niedopełnienia przez stronę wymogów określonych przepisami, to jest dopuszczenie się w roku 2013 nieprawidłowości o kodzie E7 na łącznej powierzchni działek rolnych A, C i D wynoszącej 27,18 ha, odwołujący zobowiązany jest do zwrotu płatności rolnośrodowiskowych przyznanych na rok 2011 i 2012. Odnosząc się do regulacji krajowych organ II instancji stwierdził, że materialnoprawną podstawę określenia nienależnie pobranej pomocy stanowi art. 28 ust. 1 i ust. 2 ustawy z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich, a także § 39 ust. 1 i ust. 2 pkt. 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2013 r. Zdaniem tego organu w rozpoznawanej sprawie doszło do sytuacji, w której beneficjent pomocy nie dotrzymał podjętego zobowiązania przez cały wymagany okres, co skutkuje obowiązkiem zwrotu nienależnie pobranych płatności za wszystkie lata. W roku 2013 odwołujący nie spełnił wymogu utrzymania minimalnej obsady drzew na działkach rolnych A, C i D o łącznej powierzchni 27,18 ha, co prowadzi nie tylko do nieprzyznania płatności rolnośrodowiskowej do tych działek na rok 2013, lecz także do konieczności dokonania zwrotu otrzymanych już płatności na lata 2011 i 2012, zgodnie z art. 18 ust. 1 rozporządzenia Komisji (UE) nr 65/2011 z dnia 27 stycznia 2011 r. oraz § 39 ust. 1 i ust. 2 pkt. 1 i § 46 i § 50 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2013 r. w zw. z warunkami i wymogami określonymi w rozporządzeniu Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 26 lutego 2009 r. oraz załącznikami do tego rozporządzenia, w tym w szczególności załącznikiem nr 7. Bez znaczenia pozostaje przy tym fakt uzupełnienia nasadzeń, tym bardziej, że zakupiony materiał nie spełniał właściwych wymogów.

Organ odwoławczy uznał także, że w sprawie nie wystąpiły okoliczności, w przypadku których nie byłby wymagany zwrot części albo całości dochodzonych płatności, podzielając w tym względzie argumentację organu I instancji. W ocenie tego organu nawet w przypadku przyjęcia, że uszkodzenie sadzonek przez zwierzynę leśną i ich uschnięcie w wyniku panujących warunków atmosferycznych, czy jakiejkolwiek choroby, albo kradzieży nasadzonych drzewek – jako kategorii nadzwyczajnych okoliczności bądź siły wyższej – to i tak odwołujący nie wypełnił ciążącego na nim obowiązku powiadomienia o powyższym właściwego organu w terminie 10 dni roboczych, a tym bardziej nie przedstawił dowodów na zaistnienie tych okoliczności.

W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu strona skarżąca, wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji, zarzuciła naruszenie art. 21 ust. 2 pkt. 2 ustawy o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich oraz art. 7 i art. 8 Kodeksu postępowania administracyjnego. Ponadto w ocenie skarżącego doszło do naruszenia prawa materialnego, to jest art. 24 ust. 2 rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 oraz art. 18 rozporządzenia Komisji (UE) nr 65/2011 z dnia 27 stycznia 2011 r., poprzez zaniechanie oceny wagi stwierdzonej niezgodności, która z uwagi na swój rozmiar, zasięg i trwałość może być uznana za drobną, w konsekwencji czego zmniejszenie płatności winno być stopniowane.

Dyrektor Wielkopolskiego Oddziału ARiMR w P. w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczas prezentowane stanowisko, a także nie zgadzając się z uznaniem stwierdzonego uchybienia za drobną niezgodność, jako że stwierdzone niedobory w obsadzie drzew dotyczyły wymogu wykraczającego ponad podstawowe wymagania.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje:

Skarga zasługuje na uwzględnienie.

Zaskarżona decyzja Dyrektora Wielkopolskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w P. z dnia [...] czerwca 2015 r., jak i utrzymana przez nią w mocy decyzja Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w P. z dnia [...] listopada 2014 r., podjęte zostały z naruszeniem prawa materialnego oraz przepisów postępowania, które zgodnie z art. 145 § 1 pkt. 1 lit. a i lit. c w zw. z art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej: "P.p.s.a.") uzasadniają ich wyeliminowanie z obrotu prawnego.

Ustalenia faktyczne dokonane w ramach kontrolowanej sprawy są bezsporne. Dnia [...] lipca 2013 r. w gospodarstwie rolnym wnioskodawcy przeprowadzona została kontrola na miejscu, w toku której dla zadeklarowanych we wniosku na rok 2013 działek rolnych A, C i D stwierdzono nieprawidłowości oznaczone kodem E2 – materiał szkółkarski nie spełnia określonych wymagań, a także E7 – nieutrzymywanie minimalnej obsady drzew i krzewów. Tak stwierdzone uchybienia doprowadziły Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w P. do wydania decyzji z dnia [...] lutego 2014 r., w której przyznał skarżącemu płatność rolnośrodowiskową na rok 2013 do działki rolnej B - wobec której powyższe nieprawidłowości nie zaistniały. Natomiast płatność rolnośrodowiskowa na rok 2013 do działek rolnych A, C i D została zmniejszona o 100%. Skarżący nie kwestionuje twierdzeń organu co do skutków tych nieprawidłowości na rok, w którym odbywała się kontrola (2013), podważał natomiast zasadność żądania organu, co do zwrotu części otrzymanych płatności na lata poprzedzające (2011 i 2012).

Przy tak zakreślonych granicach sporu zauważyć przede wszystkim należy, że organ ARiMR w sposób błędny doszukuje się podstawy prawnej swego żądania w

§ 38 ust. 2 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2013 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" objętego programem Rozwoju obszarów wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. z 2013 r., poz. 361 ze zm., dalej: "rozporządzenie PRŚ z 2013 r."; przed nowelizacją z dnia 15 marca 2014 r. – § 38 ust. 1 tego rozporządzenia), stosownie do którego, jeżeli zostanie stwierdzone uchybienie w przestrzeganiu przez rolnika wymogów w ramach poszczególnych wariantów pakietów wymienionych w § 4 ust. 1 pkt. 2, 4, 5, 6 lub 8 tego rozporządzenia (w tym Pakietu 2. Rolnictwo ekologiczne – przyp. Sądu), płatność rolnośrodowiskowa w części dotyczącej danego wariantu przysługuje w danym roku w zmniejszonej wysokości. Z regulacji tej wprost bowiem wynika, że stanowi ona podstawę do zmniejszenia płatności rolnośrodowiskowej, a nie żądania jej zwrotu, a nadto znajduje ona zastosowanie wyłącznie w odniesieniu do roku, w którym stwierdzono określone uchybienie. Natomiast już całkowicie nieuprawnione jest sięganie przez organ ARiMR poprzez powyższą regulację rozporządzenia PRŚ z 2013 r. do wysokości zmniejszenia określonej w załączniku nr 7 do rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 26 lutego 2009 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. z 2009 r. Nr 33, poz. 262 ze zm., dalej: "rozporządzenie PRŚ z 2009 r."), który w przypadku nieutrzymywania minimalnej obsady drzew, z uwzględnieniem 5% granicy błędu, przewiduje zmniejszenie płatności rolnośrodowiskowej o 100%. Określona w załączniku nr 7 do rozporządzenia PRŚ z 2009 r. procentowa wartość zmniejszenia za określone uchybienie mogłaby znaleźć zastosowanie co najwyżej w oparciu o § 27 ust. 1 i ust. 2 tego rozporządzenia, których to regulacji – na co słusznie już zwraca uwagę organ ARiMR – zważywszy na treść § 46 i § 50 rozporządzenia PRŚ z 2013 r. w kontrolowanej sprawie – mającej za przedmiot zwrot nienależnie pobranych płatności - nie stosuje się.

Konieczne pozostaje zatem spostrzeżenie, że art. 18 ust. 1 rozporządzenia Komisji (UE) nr 65/2011 z dnia 27 stycznia 2011 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wykonywania rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 w odniesieniu do wprowadzenia procedur kontroli oraz zasady wzajemnej zgodności w zakresie środków wsparcia rozwoju obszarów wiejskich (Dz. Urz. UE Seria L z 2011 r. Nr 25, poz. 8 ze zm., dalej: "rozporządzenie 65/2011"), wprawdzie stanowi, że w przypadku zobowiązań wieloletnich zmniejszenia pomocy, wykluczenia i odzyskiwanie mają zastosowanie również do kwot wypłaconych już z tytułu tego zobowiązania w latach wcześniejszych, jednakże – co umyka już uwadze organu ARiMR - uregulowanie to nie może być samoistną podstawą prawną do nałożenia w formie decyzji obowiązku zwrotu nienależnie pobranych płatności. Zgodnie bowiem z treścią art. 18 ust. 2 rozporządzenia 65/2011 państwo członkowskie odzyskuje wsparcie lub nie przyznaje go lub określa kwotę zmniejszenia pomocy w szczególności na podstawie rozmiaru, zasięgu i trwałości stwierdzonej niezgodności. Rozmiar niezgodności zależy w szczególności od ciężaru skutków niezgodności, przy uwzględnieniu celów, którym miały służyć niespełnione kryteria. Zasięg niezgodności zależy w szczególności od skutków, jakie niezgodność wywiera na całość operacji. To, czy niezgodność jest trwała, zależy w szczególności od długości okresu, w którym występują jej skutki lub od możliwości wyeliminowania tych skutków za pomocą racjonalnych środków.

W ocenie Sądu, art. 18 rozporządzenia 65/2011 należy odczytywać jako normę o charakterze kompetencyjnym, upoważniającą państwo członkowskie do szczegółowej regulacji przesłanek czy też przypadków zwrotu płatności rolnośrodowiskowej, która powinna uwzględniać rozmiar, zasięg i trwałość stwierdzonej niezgodności, czyli kryteria zdefiniowane w tym przepisie. Polski ustawodawca ustanowił zasady zwrotu nienależnie pobranych płatności m.in. w przepisach ustawy z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (tekst jedn. Dz. U. z 2013 r., poz. 173 ze zm.), która w art. 28 ust. 1 stanowi, że pomoc i pomoc techniczna, pobrane nienależnie lub w nadmiernej wysokości, podlegają zwrotowi wraz z odsetkami określonymi jak dla zaległości podatkowych, chyba że przepisy, o których mowa w art. 1 pkt. 1, lub przepisy ustawy stanowią inaczej. Szczegółowe przypadki zwrotu płatności rolnośrodowiskowej zostały natomiast uregulowane w § 39 rozporządzenia PRŚ z 2013 r. Zgodnie ust. 1 tej regulacji, płatność rolnośrodowiskowa podlega zwrotowi, jeżeli rolnik nie realizuje całego zobowiązania rolnośrodowiskowego, w szczególności w związku z niesporządzeniem planu działalności rolnośrodowiskowej albo sporządzeniem go niezgodnie z wymogami określonymi w rozporządzeniu, lub nie spełnia innych warunków przyznania płatności rolnośrodowiskowej określonych w rozporządzeniu. Ponadto stosownie do jego ust. 2 pkt. 1 płatność rolnośrodowiskowa podlega zwrotowi również w przypadku, gdy rolnik nie przestrzega żadnych wymogów w ramach wariantu określonego pakietu, w szczególności w związku z dokonaniem wymiany działek, o której mowa w art. 10 ust. 4 rozporządzenia nr 65/2011, przy czym zwrotowi podlega ta część płatności, która została przyznana w ramach danego wariantu.

Pomimo, że organ ARiMR w uzasadnieniu wydanej decyzji przywołuje powyższe regulacje § 39 ust. 1 i ust. 2 pkt. 1 rozporządzenia PRŚ z 2013 r., wskazując je także jako jedne z podstaw prawnych żądania zwrotu płatności rolnośrodowiskowych od skarżącego, to nie wyjaśnia jednocześnie, które z wymienionych tam przesłanek miały miejsce w kontrolowanej sprawie i na czym konkretnie polegały, czym dopuścił się istotnego naruszenia art. 7 i art. 107 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2013 r., poz. 267 ze zm., dalej: "K.p.a."). Bezpodstawne i dowolne w tym względzie jest twierdzenie wynikające z zaskarżonej decyzji, zgodnie z którym wobec nie spełnienie przez skarżącego w 2013 roku wymogu utrzymania minimalnej obsady drzew na działkach rolnych A, C i D, konieczne jest dokonanie zwrotu otrzymanych do tych działek płatności na lata 2011 i 2012, skoro przywołany przy tym § 39 ust. 2 pkt 1 rozporządzenia PRŚ z 2013 r. stanowi o obowiązku zwrotu w razie nieprzestrzegania "żadnych wymogów w ramach wariantu określonego pakietu", a nie w razie uchybienia jednemu z takich wymogów. Nie kwestionując, co do zasady, obowiązku zwrotu przyznanych płatności w oparciu m.in. o art. 18 rozporządzenia 65/2011 trzeba zaznaczyć, że przepis ten ma charakter ramowy i wymaga uszczegółowienia na gruncie przepisów prawa krajowego. W związku z powyższym nie można automatycznie przy stwierdzeniu uchybień w zakresie przestrzegania wymagań w ramach poszczególnych pakietów i wariantów odnosić stwierdzonych uchybień do lat poprzednich, lecz należy zbadać czy przepisy krajowe nakazują zwrot beneficjentom płatności i w jakich sytuacjach.

Konkludując, tut. Sąd podziela pogląd wyrażony w wyrokach Wojewódzkich Sądów Administracyjnych we Wrocławiu z dnia 18 marca 2015 r. sygn. akt III SA/Wr 761/14, jak też w Rzeszowie z dnia 28 maja 2015r., sygn. akt I SA/Rz 280/15, że sankcja, o której mowa w § 38 rozporządzenia PRŚ z 2013 r. możliwa jest do zastosowania jedynie w odniesieniu do tego roku, w którym działanie skarżącego wyczerpało znamiona deliktu administracyjnego, to jest, w którym stwierdzono uchybienie polegające na niezachowaniu wymogów dotyczących danego wariantu. Natomiast kwestia uznania płatności za nienależnie pobrane i ich zwrot w związku z ustaleniem, że beneficjent nie zachował w kolejnym roku, w stosunku do roku ich przyznania, określonych wymagań, podlegać powinna analizie w pierwszej kolejności w oparciu o regulacje § 39 rozporządzenia PRŚ z 2013 r. Jak już wyżej wskazano, podejmując skarżone rozstrzygnięcie organ ARiMR nie wykazał w decyzji zaistnienia żadnego z przypadków, spośród wymienionych w § 39 rozporządzenia PRŚ z 2013 r., który uzasadniałby nałożenie obowiązku zwrotu płatności.

W rozpoznawanej sprawie, wbrew argumentacji przedstawionej w skardze, nie znajduje z kolei zastosowania mechanizm przewidziany w regulacjach unijnych oraz krajowych w przypadku wystąpienia tzw. "drobnej niezgodności", o której stanowi art. 51 ust. 4 lit. a akapit drugi rozporządzenia Rady (WE) 1698/2005 z dnia 20 września 2005 r. w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFFROW; Dz. U. UE Seria L z 2005 r. Nr 277, poz. 1 ze zm., dalej: "rozporządzenie 1698/2005"; por. także art. 24 ust. 2 akapit drugi rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 z dnia 19 stycznia 2009 r. ustanawiającego wspólne zasady dla systemów wsparcia bezpośredniego dla rolników w ramach wspólnej polityki rolnej i ustanawiające określone systemy wsparcia dla rolników, zmieniające rozporządzenia (WE) nr 1290/2005, (WE) nr 247/2006, (WE) nr 378/2007 oraz uchylające rozporządzenie (WE) nr 1782/2003, dalej: "rozporządzenie 73/2009"), gdyż pojęcie to – na gruncie przywołanej regulacji unijnej – odnieść można wyłącznie do naruszeń podstawowych wymogów w zakresie zarządzania lub zasad dobrej kultury rolnej zgodnej z ochroną środowiska bądź naruszeń minimalnych wymogów dotyczących stosowania nawozów i środków ochrony roślin (zob. art. 51 ust. 1 akapit pierwszy i drugi rozporządzenia 1698/2005; por. także art. 24 ust. 1 w zw. z art. 23 ust. 1 rozporządzenia 73/2009), a więc wymogów, które nie są objęte zobowiązaniem rolnośrodowiskowym i do których płatność ta nie jest przyznawana (por. art. 39 ust. 3 rozporządzenia 1698/2005).

Ponownie rozpoznając sprawę organ ARiMR uwzględni ocenę prawną wyrażoną w niniejszym uzasadnieniu i zawarte tam wskazania co do dalszego postępowania, a zwłaszcza z zachowaniem wymogów wynikających z art. 7 i art. 107 § 3 K.p.a. wyjaśni i rozważy, czy w sprawie zachodzi któraś z przesłanek z § 39 rozporządzenia PRŚ z 2013 r.

Wobec powyższego, na podstawie art. 145 § 1 pkt. 1 lit. a i lit. c w zw. z art. 135 P.p.s.a., orzeczono jak w pkt. I sentencji wyroku. O kosztach postępowania orzeczono z kolei w pkt. II sentencji wyroku, na podstawie art. 200 P.p.s.a.