Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt II SA/Kr 1009/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2018-10-03 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne: Gospodarka mieniem
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 190
journal: Dz.U. 2018 poz 1302
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r.  Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity
article: art. 124 ust.1 a
journal: Dz.U. 2018 poz 121
law: Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Andrzej Irla Sędziowie: WSA Magda Froncisz WSA Agnieszka Nawara-Dubiel (spr.) Protokolant: st. sekr. sąd. Dorota Solarz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 października 2018 r. sprawy ze skargi M. B. i F. B. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 2015 r., znak: [...] w przedmiocie zezwolenia na zajęcie nieruchomości skargę oddala.


UZASADNIENIE

Prezydent Miasta Krakowa decyzją z dnia 19 października 2015 r. nr [...] działając na podstawie art. 124 ust. 1a ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami oraz art. 104, art. 107 i art. 108 K.p.a. orzekł o:

1/ udzieleniu zezwolenia na niezwłoczne zajęcie nieruchomości oznaczonej jako działka ewidencyjna nr [...] o pow. 13,3371 ha obręb [...] jednostka ewidencyjna K. – [...], objętej księgą wieczystą [...] stanowiącej współwłasność [...] i F. B., objętej decyzją z dnia 10 września 2015 r. nr [...] o ograniczeniu sposobu korzystania z nieruchomości poprzez udzielenie zezwolenia Spółce Firma A S.A. z siedzibą w K. J. na założenie i przeprowadzenie na ww. nieruchomości przewodów napowietrznej linii elektroenergetycznej 220 kV relacji Klikowa – Lubocza oraz Siersza 2 – Lubocza służących do przesyłania energii elektrycznej, które przebiegać będą dwoma pasami o długości 30 m – 40 m oraz 36 m – 44 m i szerokości 50 m w południowej części nieruchomości o przebiegu zakreślonym na mapie stanowiącej załącznik do ww. decyzji z dnia 10 września 2015 r.,

2/ nadaniu decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności.

W uzasadnieniu organ wskazał, że pismem z dnia 21 września 2015 r. Spółka Firma A z siedziba w [...] wniosła o nadanie decyzji z dnia 10 września 2015 r. nr [...] rygoru natychmiastowej wykonalności. W tym wniosku podniesiono, że realizowane przez wnioskodawcę przedsięwzięcie polegające właśnie na założeniu i przeprowadzeniu przewodów napowietrznej linii elektroenergetycznych 220 kV relacji Klikowa - Lubocza oraz Siersza 2 - Lubocza służących do przesyłania energii elektrycznej, czyli na rozbudowie i modernizacji stacji elektroenergetycznej 220/110 kV Lubocza, jest celem publicznym i inwestycją celu publicznego w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami. Dodatkowo realizacja przedmiotowej inwestycji celu publicznego zgodnie z opracowanym projektem rozbudowy stacji elektroenergetycznej oraz zgodnie z uchwałą nr CIII/13 84710 rady Miasta Krakowa z dnia 9 czerwca 2010 r. jest niezbędna dla poprawy niezawodności Krajowego Systemu Energetycznego oraz zasilania aglomeracji Kraków w obliczu zbliżających się uroczystości związanych ze Światowym Dniem Młodzieży, które odbędą się w Krakowie. Wobec tego, w tym czasie realizacja pozwoli na istotne zwiększenie pewności zasilania aglomeracji krakowskiej oraz jednocześnie wielu dużych zakładów przemysłowych w tym regionie. Ponadto, po zrealizowaniu inwestycji, nie będzie już konieczne prowadzenie prac remontowo - konserwatorskich (aktualnie niezbędnych) na elementach sieci przesyłowej, bez obaw o ciągłość dostaw energii elektrycznej dla województwa małopolskiego w trakcie trwania Światowych Dni Młodych, z uwagi na fakt, że niezwłocznie zostałaby całkowicie dokonana rozbudowa i modernizacja stacji elektroenergetycznej 220/110 kV Lubocza. Ponadto niezrealizowanie przedmiotowej inwestycji w określonym terminie może spowodować dotkliwe straty oraz zahamowanie rozwoju regionu, co uzasadnia nie tylko ważny interes strony, lecz również interes lokalnej społeczności. W związku z tym w ocenie wnioskodawcy konieczne jest niezwłoczne zajęcie przedmiotowej nieruchomości, co jednocześnie jest uzasadnione zabezpieczeniem gospodarstwa narodowego przed ciężkimi stratami, interesem społecznym oraz wyjątkowo ważnym interesem strony. Wobec tego przeprowadzenie przedmiotowej inwestycji, zgodnie z harmonogramem robót, tak, aby zdążyć do Światowych Dni Młodzieży w Krakowie, pozwoliłoby na zapewnienie właściwej obsługi elektroenergetycznej miasta Krakowa. Straty poniesione przez miasto na skutek przedłużenia procedury zostałyby przeniesione bezpośrednio na społeczeństwo i w konsekwencji miałoby to przełożenie także i na ewentualne negatywne postrzeganie naszego kraju na arenie międzynarodowej, jako, że w tym czasie zagrożenie ciągłości dostaw energii przed dokonaniem rozbudowy i modernizacji ww. linii elektroenergetycznych ma charakter realny i w przypadku zaistnienia spowoduje niezwykle duże straty, w tym także niematerialne. Podsumowując wnioskodawca podał, iż nadanie wskazanej decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności jest podyktowane zwłaszcza ważnym interesem społecznym, jako, że rozbudowa sieci przesyłowej w południowej części Polski i zwiększenie gwarancji przesyłu energii elektrycznej stworzy nowe możliwości dla rozwoju gospodarczego tych regionów oraz zwiększy ich atrakcyjność inwestycyjną i renomę na arenie międzynarodowej. Organ wskazał, że w sprawie mają zastosowanie przepisy ustawy o gospodarce nieruchomościami, a w szczególności art. 124 ust. 1a tej ustawy. Zgodnie z powołanym przepisem w przypadkach określonych w art. 108 K.p.a. lub uzasadnionych ważnym interesem gospodarczym starosta, wykonujący zadanie z zakresu administracji rządowej, na wniosek podmiotu, który będzie realizował cel publiczny, udziela, w drodze decyzji, zezwolenia na niezwłoczne zajęcie nieruchomości po wydaniu decyzji o ograniczeniu sposobu korzystania z nieruchomości w celu założenia przeprowadzenia urządzeń infrastruktury technicznej. Decyzji o niezwłocznym zajęciu nieruchomości nadaje się rygor natychmiastowej wykonalności. Zgodnie ze stanowiskiem doktryny prawa, przepis art. 124 ust. 1 a ustawy o gospodarce nieruchomościami nakłada na starostę zobowiązanie do wydania - po wydaniu decyzji na podstawie art. 124 ust. 1 - decyzji o niezwłocznym zajęciu nieruchomości objętej decyzją o zezwoleniu, jeżeli decyzja ta nie stała się ostateczna lub w przypadku, gdy w wyniku złożenia od niej odwołania wydana została decyzja przez organ odwoławczy, która została zaskarżona do sądu administracyjnego (decyzja nie stała się wykonalna). W takiej sytuacji nie nadaje się decyzji wydanej na podstawie ust. 1 rygoru natychmiastowej wykonalności, lecz z przyczyn, które uzasadniałyby nadanie takiego rygoru, istnieje możliwość wydania odrębnej decyzji o zezwoleniu na niezwłoczne zajęcie nieruchomości wywłaszczonej, i to tej decyzji nadawany jest rygor natychmiastowej wykonalności. Zezwoleniu na niezwłoczne zajęcie nieruchomości nadawany jest rygor natychmiastowej wykonalności, w celu uzyskania natychmiastowego pozyskania posiadania nieruchomości dla rozpoczęcia realizacji celu publicznego. Nadanie tego rygoru następuje w samej decyzji o zezwoleniu na niezwłoczne zajęcie nieruchomości, albo po jej wydaniu, odrębnym postanowieniem. Zawsze jednak nadanie rygoru natychmiastowej wykonalności musi być uzasadnione poprzez wskazanie, z jakiej przyczyny i na czym polegającej rygor ten jest nadawany.

Organ stwierdził, że zachodzi konieczność wydania zezwolenia na niezwłoczne zajęcie przedmiotowej nieruchomości, gdyż jest to niezbędne ze względu na chroniony interes społeczny, szczególnie ważny interes strony, jak również interes gospodarczy. Wnioskodawca w piśmie z dnia 21 września 2015 r., wyjaśnił, iż realizacja przedsięwzięcia na działce nr [...] jest związana z rozbudową i modernizacją stacji elektroenergetycznej 220/110 kV Lubocza, które to przedsięwzięcie jest niezbędne dla poprawy niezawodności Krajowego Systemu Energetycznego oraz istotnego zwiększenia pewności zasilania aglomeracji krakowskiej oraz jednocześnie wielu dużych zakładów przemysłowych w regionie. Zagrożenia związane z dostarczaniem energii elektrycznej dla aglomeracji krakowskiej podczas Światowych Dni Młodzieży są realne. Jak wynika z informacji przekazywanych przez organizatorów imprezy za pomocą mediów, na uroczystości związane ze Światowymi Dniami Młodzieży może przyjechać do Krakowa około 2,5 miliona pielgrzymów. Pobyt takiej ilości osób w Krakowie oraz jego okolicach niewątpliwie zwiększy pobór energii elektrycznej. Zwiększone zapotrzebowanie na energię elektryczną zaistnieje także w związku z przygotowaniami wskazanej imprezy. Niezrealizowanie inwestycji może spowodować przerwę w dostawie energii elektrycznej, zwłaszcza podczas organizowanych Światowych Dni Młodzieży, w związku z przeciążeniem istniejących połączeń energetycznych, co wiąże się z ogromnymi stratami ekonomicznymi. W związku z powyższym, uznając, iż wnioskodawca wystarczająco uzasadnił przesłanki przewidziane w art. 108 K.p.a. i należało wydać decyzję o niezwłocznym zajęciu nieruchomości, której nadaje się rygor natychmiastowej wykonalności.

Odwołanie od tej decyzji wniosła M. B. i F. B.. Wojewoda Małopolski decyzją z dnia 16 grudnia 2015 r. nr [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu organ wskazał, że zaskarżona decyzja została wydana na wniosek inwestora, spółki Firma A Organ stwierdził, że co prawda powyższe pismo nosi tytuł "wniosek o nadanie decyzji administracyjnej rygoru natychmiastowej wykonalności'", niemniej z analizy wniosku jasno wynika że celem jego złożenia była chęć uzyskania przez spółkę Firma A możliwości niezwłocznego wejścia na teren nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...] obr. [...] jedn. ewid. [...] w celu rozpoczęcia prac zgodnie z planowaną inwestycją. Z uwagi na okoliczności wskazane w art. 108 K.p.a. jak również z uwagi na ważny interes gospodarczy na jaki wskazuje regulacja prawna zawarta w art. 124 ust. 1 a ustawy o gospodarce nieruchomościami co zostało jednoznacznie wskazane we wniosku m.in. na stronie nr 3 przedostatnie zdanie tegoż wniosku (karta akt organu I instancji nr 5). Biorąc zatem pod uwagę powyżej wskazany i utrwalony w orzecznictwie sądów administracyjnych pogląd, że konstrukcja przepisów art. 124 ust. 1 i 1 a ustawy oznacza, iż występują dwie decyzje - pierwotna (wywłaszczeniowa lub zezwalająca na wejście na teren nieruchomości i dokonywanie tam określonych prac) oraz kolejna (pozwalająca na niezwłoczne zajęcie nieruchomości), której nadaje się rygor natychmiastowej wykonalności, zdaniem organu odwoławczego Prezydent Miasta Krakowa - wykonujący zadanie z zakresu administracji rządowej prawidłowo uznał, iż do powyższego wniosku mają zastosowanie przepisy art. 124 ust. 1 a ustawy o gospodarce nieruchomościami zwłaszcza, gdy jak wyżej wykazano dla uwzględnienia takiego wniosku o udzielenie zezwolenia na niezwłoczne zajęcie nieruchomości - koniecznym jest spełnienie przesłanek z art. 108 K.p.a. warunkujące nadanie decyzji administracyjnej rygoru natychmiastowej wykonalności. W przedmiotowej sprawie także druga przesłanka jaką jest uprzednie wydanie decyzji o ograniczeniu sposobu korzystania z nieruchomości została przez organ I instancji spełniona, bowiem zaskarżona decyzja organu I instancji została poprzedzona wydaniem w przedmiotowej sprawie - na podstawie art. 124 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami - decyzji z 10 września 2015 r. znak [...] Organ wskazał, że przedmiotowa inwestycja jest inwestycją celu publicznego i potwierdza to miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego obszaru "Grębałów - Lubocza", obowiązujący na podstawie uchwały Nr CIII/1384/10 Rady Miasta Krakowa z 9 czerwca 2010 r. określający, iż przez teren m.in. przedmiotowej działki przebiegają istniejące napowietrzne linie energetyczne 220 kV oraz 110 kV (wraz ze strefą techniczną), zaś § 23 pkt 2, ppkt 8, znajdujący się w rozdziale II tego planu (Ustalenia ogólne - zasady obsługi w zakresie infrastruktury technicznej i komunalnej) powyższej uchwały stwierdza, iż: "celem poprawy zasilania aglomeracji krakowskiej dopuszcza się nacięcie istniejącej linii 220kV relacji Siersza-Klikowa i wprowadzenie jej do stacji elektroenergetycznej 220/11 kV Lubocza." Z uwagi na okoliczności wskazane we wniosku inwestora realizującego na nieruchomości wskazany powyżej cel publiczny organ I instancji słusznie uznał, iż istnieje konieczność natychmiastowego wykonania zaskarżonej decyzji, bowiem jest to istotne z punktu widzenia ważnego interesu społecznego, o którym mowa w art. 108 K.p.a. polegającego na zapewnieniu dopływu energii do licznych gospodarstw domowych oraz przedsiębiorstw na znacznym obszarze jak również z uwagi na ważny interes gospodarczy (art. 124 ust. 1 a u.g.n.) z uwagi na poprawę niezawodności i sprawności funkcjonowania systemu elektroenergetycznego oraz poprawy niezawodności zasilania w energię elektryczną na omawianym obszarze. Omawiana powyżej inwestycja celu publicznego ma również za zadanie poprawienie bezpieczeństwa energetycznego regionu z uwagi na spodziewane znaczne zwiększenie zapotrzebowania na energię elektryczną w związku ze zbliżającą się masową imprezą o charakterze między narodowym jaką będą Światowe Dni Młodzieży w Krakowie planowane w okresie 26-31 lipca 2016 r.

Powyższą decyzję zaskarżyli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie M. B. i F. B., domagając się jej uchylenia i umorzenia postępowania w sprawie. Zaskarżonej decyzji zarzucili naruszenie art. 124 ust. 1 a ustawy o gospodarce nieruchomościami oraz art. 64 Konstytucji RP, a także art. 46 § 1, art. 140, art. 143 K.c. oraz naruszenie przepisów postępowania administracyjnego, które miało wpływ na wynik sprawy, w tym art. 61, art. 63, art. 138, art. 139, art. 140, art. 6, art. 7, art. 8, art. 12 oraz art. 97 § 4 K.p.a. W uzasadnieniu skarżący podnieśli, że organ nie może dowolnie interpretować wniosków strony, nawet jeśli takie działanie jest zgodne z interesem wnioskodawcy. Tym bardziej jest to niedopuszczalne, gdy stronami postępowania są podmioty o sprzecznych interesach. Takie działanie narusza podstawowe zasady postępowania, a to zasadę praworządności i prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej. Przesłanki z art. 124 § 1 a ustawy o gospodarce nieruchomościami są poszerzone o jedną przesłankę w stosunku do art. 108 K.p.a., jest to ważny interes gospodarczy, na który wnioskodawca nie powołuje się expressis verbis. W obliczu faktu, że spółka jest reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika powyższą argumentację Wojewody należy uznać za nadużycie. Skarżący wskazali, że meritum problemu tkwi w tym, że organ jest związany treścią wniosku i nie może dokonywać jego interpretacji. Dodatkowo wydanie w takich okolicznościach sprawy przez organ I instancji decyzji na podstawie art. 124 ust. 1 a ustawy o gospodarce nieruchomościami stoi w sprzeczności z literalnym brzmieniem art. 124 ust. 1 a, który wymaga wniosku inwestora w powyższej sprawie. Skarżący stwierdzili również, że przesłanki nadania decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności nie mogą być interpretowane rozszerzająco, lecz muszą być poddawane wykładni ścisłej. Tymczasem spółka nie przedstawiła nawet przybliżonych wyliczeń zwiększenia poboru energii, poprzestano tylko na ogólnikowym stwierdzeniu, które w kontekście wymogów tego rodzaju decyzji jest niewystarczające.

Wyrokiem z dnia 7 kwietnia 2016 r., sygn. II SA/Kr 173/16 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji.

Sąd za bezsporne uznał, że decyzją Prezydenta Miasta Krakowa z dnia 10 września 2015 r. ograniczono sposób korzystania z nieruchomości oznaczonej jako działka ewidencyjna nr [...] o pow. 13,3371 ha obręb [...] jednostka ewidencyjna [...] poprzez zezwolenie spółce Firma A. na założenie i przeprowadzenie na przedmiotowej nieruchomości przewodów elektroenergetycznej linii napowietrznej 220 kv. Nie ulega również wątpliwości, że przeprowadzenie przewodów napowietrznej linii elektroenergetycznej mieści się w pojęciu celu publicznego zgodnie z art. 6 pkt 2 u.g.n.

Dalej Sąd wskazał, że wątpliwości dotyczą pytania, czy spółka Firma A wykazała wystąpienie przesłanek z art. 108 K.p.a. lub istnienie ważnego interesu gospodarczego, a ponadto czy wystąpiła z właściwym wnioskiem o wydanie decyzji. Podkreślić należy, że zgodnie z pismem z dnia 21 września 2015 r. spółka reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika wniosła o nadanie rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji Prezydenta Miasta Krakowa z dnia 10 września 2015 r., sygn. [...] dotyczącej ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości. Wniosek ten został złożony przez profesjonalnego pełnomocnika, od którego wymaga się szczególnej staranności i rzetelności, a w związku z tym nie jest dopuszczalne, aby organ prowadzący postępowanie samowolnie rozszerzał zakres żądania, tak sporządzonego pisma. W niniejszym wniosku jednoznacznie, bowiem określono jego zakres i zawężono do żądania nadania rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji z dnia 10 września 2015 r. Nie można tym samym uznać, jak uczyniły to organy zarówno I jak i II instancji, że bez wątpienia celem powyższego wniosku była również chęć uzyskania przez spółkę Firma A możliwości niezwłocznego wejścia na teren nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...]. W orzecznictwie podkreśla się, że zezwolenie na niezwłoczne zajęcie nieruchomości wyposażone w rygor natychmiastowej wykonalności jest możliwe w sytuacji, gdy postępowanie administracyjne wykaże, że zachodzi ważny interes gospodarczy lub któraś z przesłanek art. 108 K.p.a., to jest gdy jest to niezbędne ze względu na ochronę zdrowia lub życia ludzkiego albo dla zabezpieczenia gospodarstwa narodowego przed ciężkimi stratami bądź także ze względu na inny interes społeczny lub wyjątkowo ważny interes strony (por. wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt II SA/Wr 89/15). Trzeba zatem zauważyć, że wskazane przesłanki warunkują wydanie decyzji zezwalającej na niezwłoczne zajęcie nieruchomości w określonym celu. Skoro postępowanie to uruchamiane jest na wniosek podmiotu, to bez wątpienia zakres postępowania administracyjnego musi wynikać z wniosku tego podmiotu, który przedstawia sprawę organowi administracji publicznej do rozpoznania. Organ dowolnie nie może rozszerzać zakresu wniosku i modyfikować go w zależności od potrzeb konkretnej sprawy. W rozpoznawanej sprawie nie można uznać, aby inwestor złożył prawidłowy wniosek o wydanie decyzji w trybie art. 124 ust. 1 u.g.n., gdyż pismo z dnia 21 września 2015 r. dotyczyło tylko kwestii nadania rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji z dnia 10 września 2015 r.

Konstrukcja przepisu art. 124 ust. 1 a u.g.n. wskazuje na obowiązek wydania decyzji o niezwłocznym zajęciu nieruchomości oraz nadania tej decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności w przypadku zaistnienia przesłanek wskazanych w tym przepisie. Decyzja ta nie ma zatem charakteru uznaniowego. Biorąc pod uwagę, że komentowany artykuł wprowadza instytucję szczególną, która w istocie stanowi wyjątek od generalnej zasady dotyczącej wykonalności decyzji, przesłanki wydania tej decyzji nie mogą być interpretowane rozszerzająco. Oznacza to, że decyzja taka może być wydana tylko wtedy, gdy jest to niezbędne dla ochrony dóbr wymienionych w art. 108 K.p.a. lub ważnego interesu gospodarczego, a zagrożenie dla tych dóbr musi mieć realny charakter i nie może być tylko prawdopodobne. Podstawowym warunkiem nadania rygoru natychmiastowej wykonalności jest "niezbędność" niezwłocznego wprowadzenia decyzji w życie. Oznacza to, że w danym czasie, w danej sytuacji nie można się obejść bez wykonania praw lub obowiązków, o których rozstrzyga się w decyzji, ponieważ zwłoka w ich wykonaniu zagraża dobrom chronionym, określonym w art. 108 § 1 K.p.a.

Organ nadając rygor natychmiastowej wykonalności, nie przeprowadził wystarczającego wywodu w tym zakresie. Przyznał jedynie, że jest to uzasadnione organizowanymi w Krakowie Światowymi Dniami Młodzieży i zwiększonym poborem energii elektrycznej w tym okresie. Dlatego też rację należy przyznać skarżącym, że spółka nie przedstawiła żadnych, nawet przybliżonych wyliczeń zwiększenia poboru energii, a poprzestano jedynie na ogólnikowych stwierdzeniach, które w kontekście powołanych wcześniej wymogów należy uznać za niewystarczające. Wojewoda Małopolski z naruszeniem art. 7 i 77 § 1 K.p.a. dokonał zatem wadliwych ustaleń faktycznych, a to z kolei przełożyło się na wynik sprawy, powodując konieczność uchylenia zaskarżonej decyzji jak i poprzedzającej ją decyzji organu i instancji. Ponadto organy wadliwie oceniły wniosek z dnia 21 września 2015 r. i rozszerzyły jego zakres robiąc to w sposób nieuprawniony.

Po rozpatrzeniu skargi kasacyjnej Firma A. z siedzibą w [...] wniesionej od powyższego wyroku Naczelny Sąd administracyjny wyrokiem z dnia 6 czerwca 2018 r., sygn. I OSK 2140/16 uchylił zaskarżony wyrok w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Krakowie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:

Stosownie do treści art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2018 r. poz. 1302) - dalej określanej jako "p.p.s.a." uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie zaskarżonej decyzji bądź postanowienia w całości lub w części następuje wtedy gdy sąd stwierdzi: a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

W pierwszej kolejności wskazać należy, że stosownie do treści art. 190 p.p.s.a.: "Sąd, któremu sprawa została przekazana, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. Nie można oprzeć skargi kasacyjnej od orzeczenia wydanego po ponownym rozpoznaniu sprawy na podstawach sprzecznych z wykładnią prawa ustaloną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny."

Ocena prawna wyrażona w orzeczeniu Naczelnego Sądu Administracyjnego jest wiążąca w sprawie dla sądu pierwszej instancji zarówno wówczas, gdy dotyczy zastosowania przepisów prawa materialnego, jak również przepisów postępowania administracyjnego. Oznacza to, że wojewódzki sąd administracyjny jest obowiązany rozpatrzyć sprawę ponownie, stosując się do oceny prawnej zawartej w uzasadnieniu wyroku, bez względu na poglądy prawne wyrażone w orzeczeniach sądowych w innych sprawach. Ratio legis unormowania art. 190 p.p.s.a. sprowadza się do przyspieszenia postępowania sądowo-administracyjnego poprzez uznanie, że pomimo uchylenia orzeczenia i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania, pewne kwestie sporne zostały już ostatecznie przesądzone. Powoduje to w konsekwencji zawężenie granic ponownego rozpoznania sprawy. (tak NSA w Warszawie w wyroku z dnia 2 października 2015 r. sygn. II OSK 47/14 oraz z dnia 15 maja 2015 r. sygn. II FSK 730/15). Tym samym Sąd, któremu sprawa została przekazana do ponownego rozpoznania, nie ma całkowitej swobody przy wydawaniu nowego orzeczenia. Przede wszystkim "granice sprawy", o których mowa w art. 134 § 1 p.p.s.a., podlegają zawężeniu do granic, w jakich Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał sprawę i w jakich wydał orzeczenie. Tak więc rozpoznając sprawę powtórnie, sąd pierwszej instancji musi interpretować i stosować art. 134 § 1 p.p.s.a. przy uwzględnieniu postanowień zawartych w art. 168 § 3, art. 183 § 1 i art. 190 p.p.s.a. (Tarno, Jan Paweł. Art. 190. W: Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, wyd. V. Wydawnictwo Prawnicze LexisNexis, 2011.)

W uzasadnieniu powołanego wyżej wyroku NSA z dnia 6 czerwca 2018 r., sygn. I OSK 2140/16 wskazano, że:

"Sąd I instancji trafnie uznał za bezsporne to, że Prezydent Miasta Krakowa dnia 10 września 2015 r. wydał decyzję, o której mowa w ust. 1 art. 124 ugn. Nie ulegało wątpliwości Sądu I instancji, że przeprowadzenie przewodów napowietrznej linii elektroenergetycznej mieści się w pojęciu celu publicznego w rozumieniu art. 6 pkt 2 ugn (s. 8 akapit przedostatni uzasadnienia wyroku II SA/Kr 173/16). Sąd I instancji nabrał wątpliwości co do tego czy: Firma A . z siedzibą w [...] wykazały wystąpienie przesłanek z art. 108 kpa lub istnienie ważnego interesu gospodarczego; Spółka wystąpiła z właściwym wnioskiem o wydanie decyzji.

Wątpliwości te okazały się nieuzasadnione. (...) Nietrafne Sąd I instancji uznał, że organ prowadzący postępowanie samowolnie rozszerzył zakres żądania, zawartego w piśmie z 21 września 2015 r. i by w tym wniosku jednoznacznie określono jego zakres i zawężono do żądania nadania rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji z 10 września 2015 r.

W orzecznictwie Sądu Najwyższego i w doktrynie trafnie wskazuje się, że samo ustalenie treści oświadczeń woli należy do ustaleń faktycznych i nie podlega kontroli kasacyjnej (odpowiednio - wyrok SN z 6.11.1996 r., II UKN 9/96, OSNP 1997/11/201, akceptowane przez S. Rudnickiego, aktualizacja R. Trzaskowski w: S. Dmowski, S. Rudnicki, R. Trzaskowski, Kodeks cywilny. Komentarz. Część ogólna, LexisNexis 2014 s. 583-584, uw. 1 do art. 65; także orzeczenia opublikowane w OSNP: 1999/8/275, 1999/23/765, 2000/1/18, 2000/2/46, 2000/3/95, 2000/7/261). Natomiast wykładnia ustalonego przez sąd (odpowiednio - w postępowaniu administracyjnym - organ administracji publicznej) oświadczenia woli w zawartej przez strony umowie (bądź w piśmie procesowym, adresowanym do innej strony czy organu administracji publicznej), należy do kwestii prawnych i podlega kontroli kasacyjnej (wyrok SN z 20.2.1997 r., I CKN 90/96, Prok. i Pr. 1998/1/47 dodatek, akceptowane przez S. Rudnickiego - op. cit. s. 583 uw. 1; T. Erecińskiego w: Kodeks postępowania cywilnego. Komentarz, Wolters Kluwer 2016 t. III, s. 223-224, uw. 10-11). (...) Zgodnie z kombinowaną metodą wykładni, priorytetową regułę interpretacyjną oświadczeń woli, składanych indywidualnie adresatom, stanowi rzeczywista wola stron. Zastosowanie tej reguły wymaga wyjaśnienia jak strony rzeczywiście zrozumiały złożone oświadczenie woli, a w szczególności, jaki sens łączyły z użytym w oświadczeniu woli zwrotem lub wyrażeniem. W razie ustalenia, że były to te same treści myślowe, pojmowany zgodnie sens oświadczenia woli trzeba uznać za wiążący. Sens oświadczeń woli ujętych w formie pisemnej, czyli wyrażonych w dokumencie, ustala się przyjmując za podstawę wykładni przede wszystkim tekst dokumentu. W procesie jego interpretacji podstawowa rola przypada językowym regułom znaczeniowym. Wykładni poszczególnych wyrażeń dokonuje się z uwzględnieniem kontekstu, w tym także związków treściowych występujących między zawartymi w tekście postanowieniami. Uwzględnieniu podlegają również okoliczności, w jakich oświadczenie woli zostało złożone, jeżeli dokument obejmuje takie informacje, a także cel oświadczenia woli wskazany w tekście lub zrekonstruowany na podstawie zawartych w nim postanowień. (...)

W niniejszej sprawie stwierdzić należy, że Prezydent, a następnie Wojewoda, dokonali trafnej interpretacji pisma z 21 września 2015 r., uznając, że Spółka złożyła w istocie wniosek o "wydanie decyzji zezwalającej na niezwłoczne zajęcie nieruchomości dla wykonania robót i wydanie w tym zakresie rygoru natychmiastowej wykonalności" (s. 4 akapit przedostatni wniosku). Sformułowanie to nawiązuje jednoznacznie do dyspozycji art. 124 ust. 1a ugn i trafnie zostało tak właśnie zrozumiane przez odbiorcę - Prezydenta, a następnie Wojewodę. W istocie cały wniosek z 21 września 2015 r. nawiązuje do decyzji z 10 września 2015 r. nr [...] [...] (bowiem koniecznym warunkiem wydania decyzji związanej na podstawie art. 124 ust. 1a ugn, jest uprzednie wydanie decyzji na podstawie ustępu 1 art. 124 ugn (a tą, w kontrolowanej sprawie, była decyzja z 10 września 2015 r.) oraz wykazanie przesłanek warunkujących nadanie decyzji zezwalającej na niezwłoczne zajęcie nieruchomości rygoru natychmiastowej wykonalności: chronionego interesu społecznego; szczególnie ważnego interesu strony; ważnego interesu gospodarczego. Użycie w petitum wniosku zwrotu "wnoszę o nadanie rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji Prezydenta Miasta K. z dnia 10 września 2015 r. sygn. sprawy [...]" stanowi niezręczność w wyrażeniu myśli autora wniosku", jednak nie ogranicza wniosku tylko do tego sformułowania, bowiem organy obu instancji prawidłowo dokonały interpretacji całego wniosku, w kontekście normatywnym art. 124 ust. 1 i 1a ugn, i trafnie rozstrzygnęły o wniosku.

Sąd I instancji trafnie podniósł, że wniosek z 21 września 2015 r. został złożony przez profesjonalnego pełnomocnika, od którego wymaga się szczególnej staranności i rzetelności. Jednakże sporządzenie pisma procesowego przez profesjonalnego pełnomocnika nie zwalnia organu od wykładni oświadczeń woli zawartych w piśmie procesowym - w tym we wniosku z 21 września 2015 r. Nawet w bardzo sformalizowanym postępowaniu kasacyjnym, w którym sporządzający skargę kasacyjną obowiązany jest jednoznacznie wskazać konkretne jednostki redakcyjne danych przepisów, wskazywanych jako wzorce kontroli (wyrok NSA z: 5.10.2010 r., I GSK125/09; 23.11.2010 r., II FSK 1165/09; 1.12.2010 r., II FSK 1507/09; 8.12.2010 r., I GSK 619/09; 19.7.2013 r., I OSK 2766/09, aprobowane przez J. Drachala, A. Wiktorowską, R. Stankiewicza – op. cit., s. 754, nb 16) Naczelny Sąd Administracyjny w pełnym składzie uznał, że obowiązkiem Sądu kasacyjnego jest poszukiwanie wzorców kontroli nie tylko w petitum skargi kasacyjnej, ale i w jej uzasadnieniu. Naczelny Sąd Administracyjny wskazał również, że Sąd kasacyjny może samodzielnie zidentyfikować zarzut naruszenia prawa przez WSA (np. art. 145 § 1 pkt 1 lit. b lub c bądź art. 151 ppsa; uzasadnienie uchwały I OPS 10/09, ONSAiWSA 2010, z. 1, poz. 1; s. 38-39). Jest rzeczą oczywistą, że ów rygoryzm, znamienny dla postępowania kasacyjnego (art. 176 ppsa), nie może dotykać wniosków strony w postępowaniu administracyjnym, bowiem prowadziłoby to do zbędnego formalizmu.

Wbrew stanowisku Sądu I instancji, organy obu instancji należycie oceniły konieczność natychmiastowego wykonania decyzji zezwalającej na niezwłoczne zajęcie przedmiotowej nieruchomości. W szczególności została spełniona przesłanka: innego interesu społecznego (art. 124 ust. 1a in princ. ugn w zw. z art. 108 § 1 kpa), polegającego na zapewnieniu dopływu energii do licznych gospodarstw domowych i przedsiębiorstw na znacznym obszarze aglomeracji krakowskiej oraz bezpieczeństwa społeczeństwa, wobec spodziewanego przybycia do Krakowa ok. 2,5 mln pielgrzymów; wyjątkowo ważnego interesu strony (art. 124 ust. 1a in princ. ugn w zw. z art. 108 § 1 kpa), gdy niezrealizowanie inwestycji w terminie spowoduje znaczną utratę środków pieniężnych (wyrok WSA w Krakowie z 13.3.2013 r. II SA/Kr 88/13, Lex 1303011); ważnego interesu gospodarczego (art. 124 ust. 1a zdanie 1 in medio ugn) z uwagi na poprawę niezawodności i sprawności funkcjonowania elektroenergetycznego i poprawę niezawodności zasilania w energię elektryczną na owym obszarze; poprawienie bezpieczeństwa energetycznego regionu z uwagi na spodziewane znaczne zwiększenie zapotrzebowania na energię elektryczną w związku ze zbliżającą się masową imprezą o charakterze międzynarodowym – Światowe Dni Młodzieży w Krakowie – w okresie od 26 lipca do 31 lipca 2016 r. (s. 4-5 decyzji z 19 października 2015 r.; s. 4-5 decyzji z 16 grudnia 2015 r.). Ocena prawidłowości zastosowania tych przesłanek znalazła potwierdzenie w dniach 26-31 lipca 2016 r. Do faktów powszechnie znanych należy to, że we mszy św. Odprawionej przez papieża Franciszka dnia 31 lipca 2016 r. uczestniczyło 3 mln pielgrzymów, przybyłych ze 187 krajów (K. Domagała-Szymanek, Światowe Dni Młodzieży 2016 w liczbach. Podsumowanie, Dziennik Zachodni z 1 sierpnia 2016 r.; art. 106 § 4 ppsa)."

Wobec jednoznacznego i wiążącego Sąd w niniejszej sprawie, na zasadzie przywołanego wyżej art. 190 p.p.s.a, ustalenia przez Naczelny Sad Administracyjny w Warszawie, że:

1. bezspornym jest, że Prezydent Miasta Krakowa dnia 10 września 2015 r. wydał decyzję, o której mowa w ust. 1 art. 124 ugn;

2. Prezydent, a następnie Wojewoda, dokonali trafnej interpretacji pisma z 21 września 2015 r., uznając, że Spółka złożyła w istocie wniosek o "wydanie decyzji zezwalającej na niezwłoczne zajęcie nieruchomości dla wykonania robót i wydanie w tym zakresie rygoru natychmiastowej wykonalności";

3. organy obu instancji należycie oceniły konieczność natychmiastowego wykonania decyzji zezwalającej na niezwłoczne zajęcie przedmiotowej nieruchomości,

- skarga jako bezzasadna podlegała oddaleniu na zasadzie art. 151 p.p.s.a., albowiem spełnione zostały wszystkie przesłanki wymagane przepisem art. 124 ust. 1a ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (t.j. Dz. U. z 2018 r. poz. 121 z późn. zm.).