Wyrok NSA, sygn. akt OSK 539/04
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2005-02-23 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6324 Rodzina   zastępcza,  pomoc na usamodzielnienie dla wychowanka rodziny zastępczej
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 174 pkt 1
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz. 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 33j ust. 1
journal: Dz.U. 1998 nr 64 poz. 414
law: Obwieszczenie Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 26 lutego 1998 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy o pomocy społecznej.
article: par. 16 ust. 3
journal: Dz.U. 2000 nr 83 poz. 939
law: Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 26 września 2000 r. w sprawie rodzin zastępczych.
Teza: Art. 174 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 153 poz. 1270 ze zm./ przewidując oparcie skargi kasacyjnej na podstawie naruszenia prawa materialnego, określa jednocześnie postaci, w jakich to naruszenie może nastąpić, a mianowicie przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie. Ostatnio wymieniona postać naruszenia prawa materialnego wyraża się pominięciem obowiązującego przepisu, który powinien być zastosowany w konkretnej sprawie. Wadliwość w tej postaci naruszenia prawa sprowadza się więc w istocie do wadliwego wyboru przez sąd orzekający normy prawnej lub mylnej subsumcji. Natomiast naruszenie prawa materialnego będące następstwem błędnej jego wykładni można określić jako nadanie innego znaczenia treści zastosowanego przepisu, czyli polega na mylnym zrozumieniu poszczególnego zwrotu lub treści i tym samym znaczenia przepisu lub też tylko terminu występującego w jego treści.

TEZY

Art. 174 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 153 poz. 1270 ze zm./ przewidując oparcie skargi kasacyjnej na podstawie naruszenia prawa materialnego, określa jednocześnie postaci, w jakich to naruszenie może nastąpić, a mianowicie przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie. Ostatnio wymieniona postać naruszenia prawa materialnego wyraża się pominięciem obowiązującego przepisu, który powinien być zastosowany w konkretnej sprawie. Wadliwość w tej postaci naruszenia prawa sprowadza się więc w istocie do wadliwego wyboru przez sąd orzekający normy prawnej lub mylnej subsumcji. Natomiast naruszenie prawa materialnego będące następstwem błędnej jego wykładni można określić jako nadanie innego znaczenia treści zastosowanego przepisu, czyli polega na mylnym zrozumieniu poszczególnego zwrotu lub treści i tym samym znaczenia przepisu lub też tylko terminu występującego w jego treści.


SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 23 lutego 2005 r. na posiedzeniu w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Czesława K. od wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego - Ośrodek Zamiejscowy w Katowicach z dnia 13 listopada 2003 r., II SA/Ka 2706/01 w sprawie ze skargi Czesława K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia 25 lipca 2001 r. w przedmiocie odpłatności za pobyt dziecka w rodzinie zastępczej - oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 13 listopada 2003 r., II SA/Ka 2706/01 Naczelny Sąd Administracyjny - Ośrodek Zamiejscowy w Katowicach oddalił skargę Czesława K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia 25 lipca 2001 r., w przedmiocie odpłatności za pobyt dziecka w rodzinie zastępczej.

W uzasadnieniu powyższego wyroku przedstawiono następujący stan sprawy oraz ocenę prawną:

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. wskazaną wyżej decyzją, wydaną na podstawie art. 33j ust. 1 ustawy o pomocy społecznej /Dz.U. 1998 nr 64 poz. 414 ze zm./ i par. 16 ust. 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 26 września 2000 r. w sprawie rodzin zastępczych /Dz.U. nr 83 poz. 939 ze zm./, utrzymało w mocy decyzję Starosty Powiatu Ż. z dnia 11 maja 2001 r., którą ustalono, że Czesław K. z tytułu pobytu jego córki Anny w rodzinie zastępczej ma ponosić w okresie od 1 września 2000 r. do 31 maja 2001 r., miesięczną odpłatność w kwocie 364,24 zł. Wymienionego zobowiązano także do uiszczenia zaległej odpłatności w kwocie 3.278,16 zł w terminie do dnia 15 czerwca 2001 r.

Czesław K. prowadzi wspólne gospodarstwo z dwoma pełnoletnimi synami, z których jeden jest studentem, a drugi pracuje. Utrzymuje się z wynagrodzenia za pracę w wysokości 2.536,76 zł miesięcznie, z tym że z wynagrodzenia tego pokrywa alimenty na córkę Ewę w kwocie 300 zł miesięcznie. Córka Anna na podstawie postanowienia Sądu Rejonowego w Ż. z dnia 11 grudnia 1996 r. została umieszczona w rodzinie zastępczej. Pomoc dla tej rodzinny Starosta Ż. decyzją z dnia 18 grudnia 2000 r. ustalił na kwotę 491,28 zł miesięcznie. Dziecko ma prawo do renty rodzinnej po matce - w kwocie 127,04 zł miesięcznie. Stosownie do powołanego par. 16 ust. 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 26 września 2000 r. obowiązek pozostałego przy życiu rodzica dziecka co do ponoszenia kosztów jego utrzymania w rodzinie zastępczej konkretyzuje się kwotą stanowiącą różnicę pomiędzy ustaloną przez Starostę wielkością pomocy dla rodzinny zastępczej a otrzymywanej przez dziecko rentą. Różnica ta w niniejszej sprawie wynosi 127,04 zł.

Powyższą decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. Czesław K. zaskarżył do Naczelnego Sądu Administracyjnego. Powołując się na art. 32 ust. 1 i 2 Konstytucji RP skarżący zarzucił, że zaskarżona decyzja narusza zasadę równości wobec prawa, ponieważ stawia w lepszej sytuacji życiowej córkę będącą w rodzinie zastępczej w porównaniu z synami żyjącymi razem z nim w jednej rodzinie. Tym samym par. 16 ust. 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 26 września 2000 r. uznać należy za przepis niekonstytucyjny.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie i podtrzymało stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.

Naczelny Sąd Administracyjny - Ośrodek Zamiejscowy w Katowicach stwierdził, że brak jest podstawy do uznania zaskarżonej decyzji za wadliwą. Sąd przeprowadzone przez organy obu instancji postępowanie administracyjne ocenił jako prawidłowe, zastosowanie zaś przepisów prawa materialnego - jako właściwe. Sąd nie podzielił też poglądu skarżącego co do niekonstytucyjności przepisów stanowiących podstawę prawną kontrolowanego rozstrzygnięcia. Konstytucyjna zasada równości polega bowiem na równym traktowaniu osób będących w jednakowej sytuacji faktycznej i prawnej. Sytuacja dzieci skarżącego jest natomiast zróżnicowana, a na rodzicu ciąży obowiązek utrzymania swych dzieci, także tego umieszczonego w rodzinie zastępczej. Gdy chodzi o dziecko przebywające w rodzinie zastępczej, to sporna odpłatność jest tylko częściowym pokryciem jego kosztów utrzymania.

Od powyższego wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego - Ośrodka Zamiejscowego w Katowicach z dnia 13 listopada 2003 r. Czesław K., na podstawie art. 101 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 153 poz. 1271 ze zm./ wniósł skargę kasacyjną do Naczelnego Sądu Administracyjnego. W skardze kasacyjnej zarzucił niezgodność z art. 32 Konstytucji RP przepisu par. 21 ust. 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 29 września 2001 r. w sprawie rodzin zastępczych /Dz.U. nr 120 poz. 1284 ze zm./ w zakresie uregulowania odpłatności przekraczającej jej wysokość określoną w ust. 4 tegoż paragrafu. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej skarżący podniósł, że w rezultacie objętego zarzutem przepisu na rodzica w rodzinach wielodzietnych nałożono w odniesieniu do dziecka z rodziny zastępczej większe obowiązki ze szkodą dla pozostałych dzieci. Ustawodawca zadbał o dzieci będące w rodzinie zastępczej także kosztem ich rodzica biologicznego, ponieważ inne przepisy nakładają na niego zwiększone obciążenia /wyższe podatki/ i odbierają mu prawo do innych świadczeń np. zasiłku rodzinnego.

W konkluzji skargi kasacyjnej zawarto wniosek o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu do ponownego rozpatrzenia.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw.

Przede wszystkim należy zaznaczyć, że stosownie do art. 183 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 153 poz. 1270 - zwanej dalej ustawą procesową/, Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej i bierze z urzędu pod rozwagę jedynie nieważność postępowania, z tym że z uwzględnieniem przesłanek określonych w par. 2 powołanego artykułu. Związanie Sądu granicami skargi kasacyjnej oznacza konieczność wskazania w niej między innymi jej podstaw. Prawidłowe sformułowanie podstawy kasacyjnej polega zaś zarówno na powołaniu konkretnych przepisów prawa, którym - zdaniem wnoszącego skargę kasacyjną - uchybił sąd, jak też uzasadnieniu zarzutu ich naruszenia.

Skarżący w swojej skardze kasacyjnej powołuje się na naruszenie prawa materialnego. W związku z takim ukierunkowaniem tej skargi należy podkreślić, że art. 174 pkt 1 ustawy procesowej, przewidując oparcie skargi kasacyjnej na podstawie naruszenia prawa materialnego, określa jednocześnie postaci, w jakich to naruszenie może nastąpić, a mianowicie przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie. Ostatnio wymieniona postać naruszenia prawa materialnego wyraża się pominięciem obowiązującego przepisu, który powinien być zastosowany w konkretnej sprawie. Wadliwość w tej postaci naruszenia prawa sprowadza się więc w istocie do wadliwego wyboru przez sąd orzekający normy prawnej lub mylnej subsumcji. Natomiast naruszenie prawa materialnego będące następstwem błędnej jego wykładni można określić jako nadanie innego znaczenia treści zastosowanego przepisu, czyli polega na mylnym zrozumieniu poszczególnego zwrotu lub treści i tym samym znaczenia przepisu lub też tylko terminu występującego w jego treści.

Kasacja wniesiona przez skarżącego nie czyni zadość powyższym wymaganiom, gdyż nie wskazuje ustawowo określonej postaci naruszenia prawa materialnego. Skarżący, formułując zarzut naruszenia prawa materialnego w ramach podstawy przewidzianej w art. 174 pkt 1 ustawy procesowej, powołuje się jedynie na niezgodność z Konstytucją RP /jej art. 32/ przepisu par. 21 ust. 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 29 września 2001 r. w sprawie rodzin zastępczych /Dz.U. nr 120 poz. 1284 ze zm./ w związku z ust. 4 tegoż paragrafu.

Również w uzasadnieniu skargi kasacyjnej nie zawarto argumentacji wskazującej, że Sąd pierwszej instancji naruszył par. 21 ust. 3 i 4 powołanego rozporządzenia Rady Ministrów przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie. Oznacza to, że nie ma ona usprawiedliwionych podstaw w rozumieniu art. 184 ustawy procesowej i że tym samym podlega oddaleniu.

Dodatkowo można zauważyć, że podstawę prawną rozstrzygnięcia Sądu pierwszej instancji, w ślad za organami administracji publicznej, stanowił art. 33j ust. 1 ustawy o pomocy społecznej /Dz.U. 1998 nr 64 poz. 414 ze zm./ i par. 16 ust. 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 26 września 2000 r. w sprawie rodzin zastępczych /Dz.U. nr 83 poz. 939 ze zm./. Skarżący natomiast zarzutem kasacyjnym objął przepisy par. 21 ust. 3 i 4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 29 września 2001 r. w sprawie rodzin zastępczych /Dz.U. nr 120 poz. 1284 ze zm./, a zatem wskazał akt normatywny, który w dacie wydania kwestionowanej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia 25 lipca 2001 r. jeszcze nie obowiązywał.

Z przytoczonych wyżej względów Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 ustawy procesowej, orzekł jak w sentencji.