Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt IV SA/Wa 174/07
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2007-04-04 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6291 Nacjonalizacja przemysłu
Skarżony organ: Minister Gospodarki Pracy i Polityki Społecznej
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Wanda Zielińska-Baran (spr.), Sędziowie sędzia WSA Małgorzata Małaszewska-Litwiniec, sędzia WSA Krystyna Napiórkowska, Protokolant Marek Lubasiński, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 marca 2007 r. sprawy ze skargi Z. B. na decyzję Ministra Gospodarki z dnia (...) listopada 2006 r. nr (...) w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności orzeczenia o zatwierdzeniu protokołu zdawczo-odbiorczego przejęcia przedsiębiorstwa na własność Państwa - oddala skargę -


UZASADNIENIE

Minister Gospodarki - po rozpatrzeniu wniosku Z. B. o ponowne rozpatrzenie sprawy - decyzją z dnia (...) listopada 2006r., wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 127 § 3 kpa, utrzymał w mocy własną decyzję z dnia (...) września 2006 r., odmawiającą stwierdzenia nieważności orzeczenia Ministra Przemysłu Maszynowego z dnia (...) lutego 1953 r. wydanego w porozumieniu z Przewodniczącym Państwowej Komisji Planowania Gospodarczego w sprawie zatwierdzenia protokołu zdawczo-odbiorczego przedsiębiorstwa T. w P., w części dotyczącej przejęcia na własność Państwa nieruchomości oznaczonej jako parcela nr (...) o powierzchni 13077 m2, tom (...), karta (...), położonej w P. przy ulicy (...), będącej własnością S. K.

W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji podano, że postanowieniem z dnia (...) września 1947 r. Główna Komisja do spraw Upaństwowienia Przedsiębiorstw uznała za celowe przeprowadzenia postępowania dowodowego odnośnie ustalenia czy m.in. " tereny położone między dawną granicą zakładu (...), a ulicą (...) w P. stanowią nierozdzielną, gospodarczą i techniczną część składową przedsiębiorstwa produkcyjnego". Na wskazanym powyżej terenie znajdowała się nieruchomość położona w P. przy ul. (...), oznaczona jako parcela nr (...) o powierzchni 1.3077 ha i stanowiąca w dniu 5 lutego 1946r., a więc w dacie wejścia w życie ustawy z dnia 3 stycznia 1946 r. o przejęciu na własność Państwa podstawowych gałęzi gospodarki narodowej (Dz. U. Nr 3, poz. 17 ze zm.) własność S. K. Z treści opinii biegłych powołanych przez organ prowadzący postępowanie nacjonalizacyjne, wynikało że działka nr (...) będąca własnością S. K. została w 1942 r. zabudowana halą fabryczną i stanowi nierozdzielną część składową przedsiębiorstwa produkcyjnego.

S. K. pismem z dnia 30 października 1947 r., przyłączył się do postępowania nacjonalizacyjnego przed Główną Komisją ds. Upaństwowienia Przedsiębiorstw prowadzonego w związku z umieszczeniem przedsiębiorstwa pn.: H. w wykazie piątym przedsiębiorstw

przechodzących na własność Państwa, ogłoszonym w Monitorze Polskim, Nr (...) poz. (...) z dnia (...) grudnia 1946 r., twierdząc, iż jego nieruchomość nie podlega przejęciu na własność Państwa, bowiem grunt ten został w czasie okupacji bezprawnie włączony przez władze niemieckie do przedsiębiorstwa (...) S.A. Potwierdził, że hala wybudowana przez okupanta na jego nieruchomości w dacie złożenia pisma dotyczącego przystąpienia do postępowania nacjonalizacyjnego była nadal używana przez wyżej wymienione przedsiębiorstwo.

Postanowieniem z dnia (...) listopada 1947 r. Główna Komisja zdecydowała o przedstawieniu Ministrowi Przemysłu i Handlu wniosku o wydanie orzeczenia o przejęciu na własność Państwa na podstawie art. 3 Ustawy z dnia 3 stycznia 1946 r. (Dz. U.R.P. Nr 3 poz. 17) przedsiębiorstwa "H." P., ustalając, że przynależnością przedsiębiorstwa podlegającą przejęciu na własność Państwa są nieruchomości położone w P. w granicach od wschodu ulica (...) do zbiegu z ulicą (...), w tym również nieruchomość S. K. Jednocześnie Główna Komisja pozostawiła bez uwzględnienia roszczenia innych osób o wyłączenie nieruchomości stanowiących ich własność, a zajętych przez urządzenia produkcyjne firmy C. przyjmując zgodnie z art. 6 ustawy z dnia 3 stycznia 1946 r., że na własność Państwa przechodzą nieruchomości, stanowiące gospodarczą przynależność przedsiębiorstwa bez względu na to czyją stanowią własność.

W wyniku rozpoznania odwołania S. K. od powyższego postanowienia postanowieniem z dnia (...) kwietnia 1948 r. orzeczono o częściowej zmianie postanowienia z dnia (...) listopada 1947 r. W treści powyższego rozstrzygnięcia wymieniono nieruchomości nie stanowiące części składowej wskazanego przedsiębiorstwa ale wśród nich nie znajdowała się nieruchomość oznaczona jako parcela nr (...).

Następnie orzeczeniem z dnia (...) czerwca 1948 r. Minister Przemysłu i Handlu na podstawie art. 3 ust. 1 i 5 oraz art. 6 ust. 1 ustawy nacjonalizacyjnej, stwierdził przejęcie na własność Państwa przedsiębiorstwa H.

Objęcie poszczególnych składników majątkowych ww. przedsiębiorstwa nastąpiło protokołem zdawczo-odbiorczym sporządzonym w dniu 27 stycznia 1949 r. oraz dodatkowymi protokołami z dnia 20 sierpnia 1949 r. i 12 maja 1950 r.

W treści omawianego protokołu, zgodnie z § 75 ust. 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 stycznia 1947 r. wskazano właścicieli nieruchomości, przejętych jako integralny składnik omawianego przedsiębiorstwa, w tym m.in. S.K. - właściciela nieruchomości oznaczonej jako parcela nr (...) o powierzchni 13077 m2 położonej w P. przy ul. (...), umożliwiając tym samym właścicielom nieruchomości występowanie 0 wypłatę odszkodowania, na tych samych zasadach, co wierzyciele

przedsiębiorstwa (§ 75 ust. 3 rozporządzenia).

Orzeczeniem z dnia (...) lutego 1953 r. Minister Przemysłu Maszynowego, działając w porozumieniu z Przewodniczącym Państwowej Komisji Planowania Gospodarczego, na podstawie § 75a rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 stycznia 1947 r., ustalił, że składniki majątkowe objęte protokołem zdawczo-odbiorczym, sporządzonym w dniu 27 stycznia 1949 r., 20 lipca 1949 r. i 12 maja 1950 r. przez Z. w P.

wyznaczone do objęcia przedsiębiorstwa, T. w P.

przechodzącego na własność Państwa na podstawie art. 3 ustawy nacjonalizacyjnej i

orzeczenia Ministra Przemysłu i Handlu z dnia (...) czerwca 1948 r., stanowią część

składową tego przedsiębiorstwa i przechodzą na własność Państwa. W związku

z tym zostały również zatwierdzone powyższe protokoły zdawczo-odbiorcze

przedsiębiorstwa, które stały się nierozłączną częścią orzeczenia z dnia

(...) czerwca 1948 r. Ministra Przemysłu i Handlu. Tym samym wraz z omawianym

przedsiębiorstwem przeszła na własność Państwa, jako jego integralna część,

m.in. zabudowana parcela oznaczona jako działka nr (...) o powierzchni 13077 nr2,

własność S. K.

Minister Gospodarki w powołaniu na orzecznictwo sądów administracyjnych podniósł, że ustawa nacjonalizacyjna posługiwała się pojęciem przedsiębiorstwa w znaczeniu przedmiotowo - funkcjonalnym, a zatem, w ocenie organu, art. 6 ustawy nacjonalizacyjnej dawał podstawę do przejęcia przedsiębiorstwa, które obejmowało wszystkie składniki niezbędne do jego prawidłowego funkcjonowania, niezależnie od tego czyją stanowiły własność.

Organ podniósł, iż przedmiotem jego oceny dokonywanej pod kątem zaistnienia w sprawie przesłanki z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. nie była sama okoliczność że mienie nieruchome, objęte protokołami zdawczo odbiorczymi z dnia 27 stycznia 1949 r, 20 lipca 1949 r. oraz 12 maja 1950 r. stanowiło własność osób

trzecich, lecz czy można je uznać za "włączone do składników przedsiębiorstwa przed dniem wejścia w życie ustawy nacjonalizacyjnej" oraz za niezbędne do jego prawidłowego funkcjonowania. Organ wskazał, że z całości zgromadzonej w sprawie dokumentacji archiwalnej oraz z wyjaśnień złożonych przez strony tego postępowania wynika, że przedsiębiorstwo prowadzone pod formą H. spółka akcyjna, P. w okresie od 1939 do 1945 roku zostało skonfiskowane przez okupanta niemieckiego do celów przemysłu wojennego tj. produkcji broni. W roku 1942 na nieruchomości stanowiącej własność S. K. okupant wybudował halę fabryczną do celów produkcyjnych i w takim charakterze wykorzystywaną. Po opuszczeniu przez okupanta przedmiotowej fabryki, a również w dacie 5 lutego 1946 r. hala ta była nadal wykorzystywana przez przedsiębiorstwo H. w P. na cele cywilnej "statutowej" produkcji przedsiębiorstwa (produkcji obrabiarek). Wobec powyższego organ stwierdził, że nieruchomość stanowiąca uprzednio własność S. K., ze względu na charakter zabudowy była niezbędna do prawidłowego funkcjonowania przedsiębiorstwa i wykorzystywana dla jego potrzeb. Organ podniósł ponadto, iż Z. B. nie przedstawiła dokumentów na potwierdzenie innego sposobu wykorzystania omawianej nieruchomości i posadowionych na tej parceli budynków w dacie 5 lutego 1946 r., zaś całość zgromadzonej dokumentacji nie nasuwa, według organu, jakichkolwiek wątpliwości w tym zakresie.

Odnosząc się do kwestii spełniania przez protokół zdawczo-odbiorczy z dnia 27 stycznia 1949 r. wymogu wynikającego z § 75 ust. 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 stycznia 1947 r. organ orzekający stwierdził, iż przedmiotowy protokół zawierał szczegółowe wymienienie składników majątkowych przedsiębiorstwa, będących własnością osób trzecich jednakże brak w nim informacji "skąd, kiedy i na jakiej zasadzie składniki te zostały do przedsiębiorstwa wniesione". Zdaniem organu nie można jednak uznać, iż brak ten stanowi kwalifikowaną wadliwość, rozumianą jako rażące naruszenie prawa. Na poparcie swojego stanowiska Minister powołał orzecznictwo oraz poglądy doktryny, zgodnie z którymi rażące naruszenie prawa , o którym mowa w art. 156 § 1 pkt 2 kpa następuje wtedy, gdy treść decyzji pozostaje w wyraźnej i oczywistej sprzeczności z treścią przepisu prawa i gdy charakter tego naruszenia powoduje, że owa decyzja nie może być akceptowana jako akt wydany przez organ praworządnego państwa.

W związku z powyższym, zdaniem Ministra Gospodarki, należało stwierdzić. że orzeczenie Ministra Przemysłu Maszynowego z dnia (...) lutego 1953 r., wydane w porozumieniu z Przewodniczącym Państwowej Komisji Planowania Gospodarczego w sprawie zatwierdzenia protokołu zdawczo-odbiorczego przedsiębiorstwa T. w P., w części dotyczącej przejęcia na własność Państwa nieruchomości oznaczonej jako parcela nr (...) o powierzchni 13077 m2, tom (...), karta (...), położonej w P. przy ul. (...), której właścicielem był S. K. nie zostało wydane z rażącym naruszeniem prawa.

Skargę na wyżej opisaną decyzję Ministra Gospodarki do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosła Z. B. - następca prawny S. K. żądając uchylenia zaskarżonej decyzji a także decyzji ją poprzedzającej z dnia (...) października 2006 r.

W uzasadnieniu podniosła, iż nadal kwestionuje rozstrzygnięcie Ministra Gospodarki o braku podstaw do stwierdzenia niemożności orzeczenia Ministra Przemysłu Maszynowego z dnia (...) lutego 1953 r. bądź do stwierdzenia, że orzeczenie to zostało wydane z naruszeniem prawa w myśl art. 156 § 2 k.p.a. Podkreśliła, że działka nr (...) stanowiła własność S. K. i została zabudowana halą produkcyjną w 1942 r. po bezprawnym przyłączeniu jej do przedsiębiorstwa T. w P. w celu prowadzenia produkcji broni na użytek wojny. Taka sytuacja pozostała na dzień wprowadzenia ustawy nacjonalizacyjnej. Właściciel działki S. K. zgłosił się w czasie postępowania nacjonalizacyjnego informując o bezprawnym przejęciu jego własności przez okupanta niemieckiego i włączeniu do zasobów przedsiębiorstwa T. Podniosła, że Komisja Odwoławcza nie uwzględniła żądań właściciela i nie wykazała go na liście osób, którym przewidziano odszkodowanie za zabraną własność. Zdaniem skarżącej, w świetle ustaleń organu, w sprawie niniejszej niesporne jest, że protokół zdawczo-odbiorczy dotyczący składników Z. sporządzono z naruszeniem wymogów § 75 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 stycznia 1947 r. bowiem protokół ten nie zawierał ani wzmianki ani szczegółowego opisu parceli S. K., jak też wskazania w jakich okolicznościach i na jakiej podstawie, została włączona do majątku przedsiębiorstwa. Zdaniem skarżącej, sporządzenie protokołu zdawczo-odbiorczego wbrew wymogom rozporządzenia pozbawiło właściciela działki prawa do

odszkodowania za jego nieruchomość włączoną do przedsiębiorstwa i przejętą wraz z całym majątkiem tego przedsiębiorstwa. W jej ocenie zaniedbania organów przy sporządzaniu protokółu zdawczo - odbiorczego stanowi rażące naruszenie prawa.

Ponadto skarżąca podniosła, że przedsiębiorstwo H. SA. przygotowuje się do sprzedaży części majątku obejmującego również przedmiotowa nieruchomość i ta okoliczność dodatkowo winna przemawiać za uwzględnieniem skargi.

W odpowiedzi na skargę Minister Gospodarki wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko i argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.

Ponadto odnosząc się do stwierdzenia skarżącej, że właściciel S. K. zgłosił się w czasie postępowania nacjonalizacyjnego informując o bezprawnym przejęciu jego własności przez okupanta niemieckiego i włączeniu do zasobów przedsiębiorstwa T., zauważył, że ma to znaczenie w sprawie o tyle, że właściciel skorzystał z przysługującego mu prawa wniesienia odwołań do postanowień Komisji a przedstawiając powyższe zarzuty S. K. potwierdził fakt, że na jego nieruchomości znajdowała się hala fabryczna, pobudowana przez okupanta niemieckiego w roku 1942, a także, iż przedmiotowe mienie nieruchome stanowiło integralny składnik majątkowy przejmowanego przedsiębiorstwa. Zatem, zdaniem organu, kwestionowane orzeczenie, w przedmiotowej części, nie zostało wydane z rażącym naruszeniem prawa.

Odnosząc się natomiast po podnoszonej przez skarżącą kwestii sprzedaży części majątku przedsiębiorstwa organ stwierdził, iż okoliczność zamiaru sprzedaży znacjonalizowanej nieruchomości przez jej obecnego użytkownika wieczystego, nie może stanowić przesłanki do uwzględnienia przedmiotowej skargi, wobec nieistnienia w obowiązującym porządku prawnym, takich norm prawnych, których dyspozycja umożliwiłaby na uwzględnienie ww. przekonania skarżącej, w ramach omawianego postępowania.

W piśmie procesowym z dnia 19 marca 2007 r. uczestnik postępowania H. S.A. wniósł o oddalenia skargi podzielając argumentację prezentowaną przez organ w zaskarżonej decyzji, decyzji ją poprzedzającej i odpowiedzi na skargę.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Skarga nie jest zasadna i jako tak podlega oddaleniu.

Zgodnie z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) przedmiotem kontroli w postępowaniu sądowo-administracyjnym jest zgodność zaskarżonego aktu z prawem. W ocenie legalności aktów i czynności z zakresu administracji publicznej Sąd nie jest co do zasady związany granicami skargi (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).

Na wstępie podnieść należy, iż fundamentalną w polskiej procedurze administracyjnej zasadą wynikającą z art. 16 § 1 kpa jest zasada stabilność ostatecznych decyzji administracyjnych (por. wyrok SN z dnia 1 stycznia 1991 r. sygn. akt III ARN 41/90 OSAP nr 11). Z zasady tej wynika, że wzruszenie każdej ostatecznej decyzji administracyjnej, niezależnie od trybu w jakim ona zapadła może nastąpić jedynie wyjątkowo - tylko w przypadkach przewidzianych w k.p.a.

Zgodnie z jednolitym i utrwalonym orzecznictwem Naczelnego Sądu Administracyjnego postępowanie o stwierdzenie nieważności decyzji jest odrębnym postępowaniem, które toczy się na podstawie art. 157 kpa. Przesłanki stwierdzenia nieważności decyzji zostały wyczerpująco wymienione w art. 156 § 1 k.p.a., a zestawienie to stanowi zamknięty katalog podstaw nieważności, który w żadnym wypadku nie może być uzupełniony poprzez stosowanie wykładni rozszerzającej względem tego przepisu. W myśl art. 156 §1 pkt 2 k.p.a. organ administracja publicznej stwierdza nieważność decyzji, która wydana została bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa. Zgodnie ze stanowiskiem doktryny orzecznictwa rażące naruszenia prawa polega na tym, że istnieje podstawa prawna do wydania decyzji, lecz rozstrzygnięcie zawarte w tej decyzji pozostaje w oczywistej sprzeczności z przepisami prawa, na podstawie których decyzja została wydana, lub które uprawniały organ do wydania decyzji. Rażące naruszenie prawa musi przy tym tkwić w samej decyzji od chwili jej wydania, a więc treść decyzji musi pozostawać w oczywistej sprzeczności ze stanem prawnym istniejącym w dniu jej wydania.

Odnosząc powyższe rozważania do okoliczności rozpoznawanej sprawy wskazać należy, iż przedmiotem oceny, dokonanej w ramach prowadzonego postępowania nieważnościowego, przez Ministra Gospodarki było orzeczenie Ministra Przemysłu Maszynowego z dnia (...) lutego 1953 r., wydane w porozumieniu z Przewodniczącym Państwowej Komisji Planowania Gospodarczego w sprawie zatwierdzenia protokołu zdawczo-odbiorczego przedsiębiorstwa T. w P., w części dotyczącej przejęcia na własność Państwa nieruchomości oznaczonej jako parcela nr (...) o powierzchni 13077 m2, tom (...), karta (...), położonej w P. przy ul. (...), której właścicielem był S. K. Powyższe orzeczenie wydane zostało na podstawie § 75a rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 stycznia 1947 r. w sprawie trybu postępowania przy przejmowaniu przedsiębiorstw na własność Państwa (Dz. U. Nr 16 poz. 62). W myśl tego przepisu protokół zdawczo-odbiorczy przedsiębiorstwa, stanowiący formalny spis składników majątkowych znacjonalizowanego inną decyzją administracyjną przedsiębiorstwa, jest integralną częścią orzeczenia o przejęciu przedsiębiorstwa na własność Państwa. Rolą tego orzeczenia było ustalenie składników majątkowych przejętego przedsiębiorstwa a także rozstrzygnięcie zgłoszonych na tym tle uwag i wniosków. Podkreślenia wymaga także, że wyżej wymieniona decyzja (podobnie jak i decyzja o przejęciu przedsiębiorstwa) miała znaczenie jedynie deklaratoryjne bowiem przedsiębiorstwo ze wszystkimi wymienionymi w protokóle składnikami przejmowane byłe na własność Państwa z mocy prawa z dniem wejścia w życie ustawy nacjonalizacyjnej (por. wyrok NSA z dnia 18 maja 2004 r. - sygn. akt OSK 232/04 - LEX nr 148891).

Wskazać należy, iż w niniejszej sprawie bezspornym jest, iż na własność Państwa, na podstawie art. 3 ust. 1 i 5 oraz art. 6 ust. 1 ustawy z dnia 3 stycznia 1946 r. o przejęciu na własność Państwa podstawowych gałęzi gospodarki narodowej (Dz. U. Nr 3, poz. 17 ze zm.), zwaną dalej ustawą nacjonalizacyjną, została przejęta działka o nr ew (...) będącą własnością S. K. zaś problemem wymagającym rozstrzygnięcia jest, czy sporządzony na podstawie art. 75 powołanego wyżej rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 stycznia 1947 r. protokół zdawczo-odbiorczy przedsiębiorstwa T. w P. obciążony jest wadą tego rodzaju, iż można ją zakwalifikować jako rażące naruszenie prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 kpa.

Podkreślenia wymaga, iż zgodnie z utrwalonym orzecznictwem sądów administracyjnym termin "przedsiębiorstwo", którym posługiwała się ustawa nacjonalizacyjna użyty został w znaczeniu przedmiotowo - funkcjonalnym a nie podmiotowym (tak m.in. wyrok NSA z 14 maja 1998 r. sygn. akt: IV SA 628/98 - LEX 45929, postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 25 lipca 2001 r. sygn. akt: ICKN 1350/98 - OSNC 2002/3/41 a także powołane w nich orzeczenia). W myśl art. 6 powołanej ustawy przedsiębiorstwa przejęte na zasadzie art. 2 i 3 tej ustawy przechodziły na własność Państwa lub polskich osób prawnych prawa publicznego w całości wraz z majątkiem ruchomym i nieruchomym wraz ze wszystkimi prawami, wolne od obciążeń i zobowiązań z wyjątkiem zobowiązań o charakterze publicznym. Chodziło zatem o przejęcie z mocy prawa całego majątku przedsiębiorstw, bez wyłączenia jakichkolwiek składników i bez względu na to czyją stanowiły własność. Za taką interpretacją tego przepisu przemawia także treść § 75 cytowanego wyżej rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 stycznia 1947 r. Przepis ten wskazywał na konieczność wymienienia wszystkich składników przedsiębiorstwa a jeżeli w jego skład wchodzą takie, które zostały przeniesione do tego przedsiębiorstwa bez tytułu prawnego po dniu 1 września 1939 r. z innego przedsiębiorstwa lub od osoby nie podpadającej pod przepis art. 2 ust. 1 i 3 ustawy należało o nich uczynić odpowiednią wzmiankę w protokole zdawczo-odbiorczym.

W ocenie Sądu Minister Gospodarki prawidłowo uznał, iż działka nr (...) o powierzchni 13077 m2, własność S. K. była integralnym składnikiem majątkowym przejętego na własność Państwa przedsiębiorstwa, wykorzystywanym dla jego potrzeb. Z akt sprawy, jak również z oświadczenia byłego właściciela tej działki, złożonego w trakcie procesu nacjonalizacji oraz z oświadczenia samej skarżącej wynika, że wyżej sporna działka ponad wszelką wątpliwość została włączona do przedmiotowego przedsiębiorstwa przed datą wejścia w życie ustawy nacjonalizacyjnej, tj. przed dniem 5 lutego 1946 r.

Sąd podziela stanowisko organu, iż sporna działka była niezbędna dla prawidłowego funkcjonowania fabryki, bowiem wzniesiona na tej działce przez okupanta hala produkcyjna od chwili wybudowania do momentu przejęcia przedsiębiorstwa wykorzystywana była przez to przedsiębiorstwo, początkowo do produkcji broni, a po zakończeniu działań wojennych do produkcji "cywilnej -zgodnie z celami statutowymi przedsiębiorstwa.

W myśl cytowanego wyżej art. 75 rozporządzenia Rady Ministrów protokół zdawczo - odbiorczym oprócz szczegółowego wymienienia składników majątkowych, ich opisu powinien zawierać wskazanie skąd, kiedy i na jakiej zasadzie składniki te zostały o przedsiębiorstwa wniesione. Wspomnieć również należy, że normodawca przewidział możliwość otrzymania odszkodowania przez właścicieli tych składników majątkowych na tych samych zasadach co wierzyciele przedsiębiorstwa ( ust. 2 i 3 § 75 rozporządzenia).

Trafnie podniosła skarżąca, że protokół zdawczo - odbiorczy przedsiębiorstwa T., w P., sporządzony w dniu 27 stycznia 1949r, nie czynił w pełni zadość wyżej podanym wymaganiom rozporządzenia. Zatwierdzony decyzją z dnia (...) lutego 1953 r. protokół zdawczo-odbiorczy wśród składników majątkowych nacjonalizowanego przedsiębiorstwa wymieniał składniki będące własnością innych osób, w tym też działkę S. K. Bezspornym jest, iż brak było informacji skąd, kiedy i na jakiej zasadzie działka ta została do przedsiębiorstwa wniesiona. Podzielić należy stanowisko organu naczelnego, iż nie każde naruszenie prawa można kwalifikować jako rażące. Wskazane powyżej braki w protokole zdawczo -odbiorczym aczkolwiek naruszają prawo to jednak nie w stopniu rażącym rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Brak wzmianki w protokole zdawczo-odbiorczym mówiących kiedy i na jakiej zasadzie sporna działka została do przedsiębiorstwa wniesiona, jak słusznie uznał organ naczelny, nie powoduje, iż kwestionowane rozstrzygnięcie z dnia (...) lutego 1953r. Ministra Przemysłu Maszynowego pozostaje w oczywistej sprzeczności z przepisami prawa, na podstawie których zostało wydane. Należało zatem stwierdzić, iż Minister Gospodarki trafnie przyjął, iż nie jest możliwe stwierdzenie nieważności orzeczenia Ministra Przemysłu Maszynowego z dnia (...) lutego 1953 r.

Sąd nie podziela zarzutu skarżącej, iż sporządzenie protokółu wbrew wymogom § 75 rozporządzenia z dnia 30 stycznia 1947 r. pozbawiło S. K. prawa do odszkodowania za jego nieruchomość włączoną do przedsiębiorstwa i przejętą wraz z całym majątkiem tego przedsiębiorstwa Podnieść bowiem należy, iż zgodnie z treścią art. 7 ustawy nacjonalizacyjnej za przedsiębiorstwo przejęte w myśl przepisów tej ustawy jego właściciel miał

otrzymać odszkodowanie. Postępowanie odszkodowawcze miało być postępowaniem następczym po przejęciu przedsiębiorstwa. Odszkodowanie za przejęte przedsiębiorstwo ustalać miały specjalne komisje prowadząc w tym celu stosowne postępowanie. Skład tych komisji, sposób powoływania ich członków, liczbę członków konieczną dla ważności uchwał, tryb postępowania komisji oraz odwoływania się od jej orzeczeń określić miało rozporządzenie Rady Ministrów, które nie zostało wydane i w właśnie w braku tej regulacji należy upatrywać przyczynę niewypłacenia odszkodowania za przejętą nieruchomość.

Mając powyższe na względzie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na zasadzie art. 151 powołanej ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, skargę oddalił.