Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt I SA/Po 859/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2016-09-22 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6115 Podatki od nieruchomości, w tym podatek rolny, podatek leśny oraz łączne zobowiązanie pieniężne
Hasła tematyczne: Podatek od nieruchomości
Podatkowe postępowanie
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Stwierdzono nieważność decyzji I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 247 § 1 pkt 4
journal: Dz.U. 2015 poz 613
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dominik Mączyński (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Małgorzata Bejgerowska Sędzia WSA Barbara Rennert Protokolant: referent stażysta Krzysztof Dzierzgowski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 września 2016 r. sprawy ze skargi [...] na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] nr [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2009 r. I. stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Prezydenta Miasta [...] z dnia [...], nr [...]; II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] na rzecz strony skarżącej kwotę [...] tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Prezydent Miasta P., decyzją z dnia [...] grudnia 2014 r., nr A., ustalił A. D. łączny wymiar podatku od nieruchomości za 2009 r. na kwotę [...] zł.

Ustalając wysokość zobowiązania podatkowego za podstawę opodatkowania przyjęto budynki mieszkalne o wysokości powyżej 2,20 m o powierzchni [...] m2, budynki mieszkalne związane z prowadzoną działalności gospodarczą o wysokości powyżej 2,20 m o powierzchni [...] m2 oraz pozostałe gruntu o powierzchni [...] m2. Uzasadniając swoje rozstrzygnięcie organ podatkowy I instancji wyjaśnił, że omawiana decyzja została wydana po stwierdzeniu przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. nieważności decyzji Prezydenta Miasta P. w sprawie łącznego zobowiązania pieniężnego za 2009 r. Wyjaśniono przy tym, że skarżący dokonał wpłat na poczet tego zobowiązana, z uwagi na co konieczne jest jedynie dopłacenie różnicy pomiędzy kwotą łącznego zobowiązania pieniężnego a podatkiem od nieruchomości.

Nie zgadzając się z powyższym rozstrzygnięciem A. D. oraz M. D. wnieśli odwołanie od wskazanej na wstępie decyzji organu I instancji do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P..

W uzasadnieniu odwołania podniesiono, że skarżący nie rozumieją wydanych po raz kolejny decyzji w sytuacji gdy do dnia wniesienia odwołania nie rozpatrzono odwołania od decyzji z dnia 24 lutego 2014 r. Skarżący zaznaczył również, że WSA w Poznaniu w analogicznej sprawie, wydał korzystny dla podatników wyrok z dnia 20 stycznia 2012 r., sygn. akt III SA/Po 695/11.

Jak wynika z akt administracyjnych sprawy przekazanych przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P., organ ten w dniu [...] czerwca 2015 r., wydał decyzję nr B., C., nr D. odnoszące się do zobowiązań podatkowych skarżących. Przytoczona powyżej data wydania omawianych decyzji została na nie naniesiona na skutek przekreślenia pierwotnej daty wskazującej na dzień 27 lutego 2015 r. Co przy tym istotne sentencja decyzji SKO w P. o nr B. oraz C. wskazuje, że decyzje te wydano na skutek rozpoznania odwołania od decyzji Prezydenta Miasta P. z dnia [...] grudnia 2014 r., nr E. w sprawie wymiaru podatku za 2010 r.

Pismem z dnia 20 lipca 2015 r., pełnomocnik skarżących wniósł do tutejszego Sądu skargę m.in., na decyzję SKO w P. z dnia [...] czerwca 2015 r., nr B. w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2009 r. W skardze wniesiono o stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji oraz o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania wraz z kosztami zastępstwa prawnego według norm przepisanych oraz kwoty uiszczonej opłaty skarbowej od udzielonych pełnomocnictw.

Zaskarżonej decyzji zarzucono naruszenie art. 156 § 1 pkt 3 Kodeksu postępowania administracyjnego.

Postanowieniem tutejszego Sądu z dnia 07 września 2015 r., sygn. akt I SA/Po 1613/15 odrzucono wniesioną skargę z uwagi na jej niedopuszczalność. Uzasadniając rozstrzygnięcie WSA w Poznaniu wskazał, że z treści skargi wynika, że skarżący kwestionują rozstrzygnięcie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia [...] czerwca 2015 r., nr B. w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2009 r. Natomiast z treści powołanej przez skarżących decyzji wynika, że dotyczy ona rozstrzygnięcia w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2010 r. Przyjmując, że SKO w P. nie wydało decyzji w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2009 r. stwierdzono niedopuszczalność skargi z uwagi na niewyczerpanie toku instancji.

Od omówionego powyżej postanowienia tutejszego Sądu została wywiedziona przez pełnomocnika skarżących skarga kasacyjna, do której dołączono potwierdzoną za zgodność z oryginałem kserokopię decyzji SKO w P. z dnia [...] czerwca 2015 r., nr B. w przedmiocie wymiaru podatku od nieruchomości za 2009 r. Na skutek rozpoznania skargi kasacyjnej NSA, postanowieniem z dnia 14 kwietnia 2016 r., sygn. akt II FSK 3275/15, uchylił zaskarżone postanowienie tutejszego Sądu przekazując sprawę do ponownego rozpoznania.

W ocenie NSA w niniejszej sprawie pojawiły się rozbieżności niepozwalające na jednoznaczne rozstrzygnięcie zaistniałego między stronami sporu. Z akt sprawy (zarówno administracyjnych, jak i sądowych) wynika bowiem, że znajdują się w nich dwie decyzje SKO o nr B. z dnia [...] czerwca 2015 r. wydane w stosunku do skarżących. Z tym, że jedna z decyzji (znajdująca się w aktach administracyjnych, k. [...] akt adm.) określa wymiar podatku od nieruchomości za 2010 r., a druga z decyzji (dołączona do skargi kasacyjnej, k. [...] akt WSA) określa wymiar podatku od nieruchomości za 2009 r. Ponadto w aktach administracyjnych znajdują się również dwie decyzje SKO z dnia [...] czerwca 2015 r. o różnych numerach (nr B. oraz C.) wydane w stosunku do skarżących i obie decyzje określają wymiar podatku od nieruchomości za 2010 r.

Mając na uwadze występujące w sprawie rozbieżności zarządzeniem sędziego sprawozdawcy z dnia 18 maja 2016 r., wezwano SKO w P. do:

1) wyjaśnienia przyczyn, z powodu których wydane zostały dwie znajdujące się w aktach administracyjnych sprawy decyzje z dnia [...] czerwca 2015 r. o nr B. oraz C., które zgodnie z ich sentencją, mają za przedmiot tą samą decyzję Prezydenta Miasta P. z dnia [...] grudnia 2014 r., nr E. w sprawie wymiaru podatku od nieruchomości za 2010 r. w kwocie [...] zł;

2) wyjaśnienia przyczyn, z powodu których doręczono skarżącym, nie znajdującą się w aktach administracyjnych sprawy decyzję SKO w P. z dnia [...] czerwca 2015 r., nr B. utrzymującą w mocy decyzję Prezydenta Miasta P. z dnia [...] grudnia 2014 r., nr A. w sprawie wymiaru podatku od nieruchomości za 2009 r. w kwocie [...] zł;

3) wyjaśnienia czy znajdujące się w aktach sprawy decyzje SKO w P. z dnia [...] czerwca 2015 r. nr B. oraz nr C. w istocie dotyczą tej samej decyzji organu I instancji, tj. decyzji Prezydenta Miasta P. z dnia [...] grudnia 2014 r., nr E. w sprawie wymiaru podatku od nieruchomości za 2010 r. w kwocie [...] zł;

4) uzupełnienia akt administracyjnych sprawy poprzez nadesłanie oryginału decyzji SKO w P. z dnia [...] czerwca 2015 r., nr B. utrzymującą w mocy decyzję Prezydenta Miasta P. z dnia [...] grudnia 2014 r., nr A. w sprawie wymiaru podatku od nieruchomości za 2009 r. w kwocie [...] zł.

Pismem z 31 maja 2016 r., SKO w P. wyjaśniło, że znajdująca się w aktach administracyjnych decyzja z [...] czerwca 2015 r. nr B. utrzymująca w mocy decyzję Prezydenta Miasta P. z dnia [...] grudnia 2014 r. nr E. w sprawie wymiaru podatku od nieruchomości za 2010 r., została przygotowana omyłkowo. Wyjaśniono, że omawiana decyzja SKO w P. nie została doręczona stronie, w związku z czym organ nie jest nią związany. Wyjaśniono również, że do strony wysłało decyzję z [...] czerwca 2015 r. nr B., którą utrzymano w mocy decyzję Prezydenta Miasta P. z 16 grudnia 2014 r. nr A. w sprawie wymiaru podatku za 2009 r. Z omawianego pisma wynika również, że decyzja SKO w P. z [...] czerwca 2015 r. nr B. utrzymującą w mocy decyzję Prezydenta Miasta P. z dnia [...] grudnia 2014 r. nr E. w sprawie wymiaru podatku od nieruchomości za 2010 r. w kwocie [...] zł, została przez nieuwagę sprawozdawcy przesłana do WSA w Poznaniu.

Zarządzeniem sędziego sprawozdawcy z 15 czerwca 2016 r., wezwano SKO w P. do:

1) wyjaśnienia przyczyn, z powodu których na doręczonej skarżącym decyzji z dnia [...]czerwca 2015 r., nr B. utrzymującą w mocy decyzję Prezydenta Miasta P. z dnia [...] grudnia 2014 r., nr A. w sprawie wymiaru podatku od nieruchomości za 2009 r. widnieje jako pierwotna data wydania decyzji data "2015-02-27", która na skutek nie opatrzonego żadnym podpisem przekreślenia została zmieniona na datę "2015-06-[...]";

2) wyjaśnienia przyczyn, z powodu których na dołączonej do pisma z dnia 01 czerwca 2016 r. decyzji z dnia [...] czerwca 2015 r., nr B. utrzymującej w mocy decyzję Prezydenta Miasta P. z dnia [...] grudnia 2014 r., nr A. w sprawie wymiaru podatku od nieruchomości za 2009 r. widnieje jedynie data "2015-06-[...]" nie obejmująca widniejącej na doręczonej skarżącym decyzji przekreślonej daty "2015-02-27";

3) wyjaśnienia w jakiej dacie skład orzekający SKO w P. wydający decyzję z dnia [...] czerwca 2015 r., nr B. orzekł o podjęciu zawartego w tej decyzji rozstrzygnięcia;

4) wyjaśnienia w jakiej dacie doszło do podpisania decyzji z dnia [...] czerwca 2015 r., nr B. utrzymującej w mocy decyzję Prezydenta Miasta P. z dnia [...] grudnia 2014 r., nr A. w sprawie wymiaru podatku od nieruchomości za 2009 r. przez wszystkich członków składu orzekającego;

5) wyjaśnienia w jakiej dacie doszło do podpisania decyzji z dnia [...] czerwca 2015 r., nr B. utrzymującej w mocy decyzję Prezydenta Miasta P. z dnia [...] grudnia 2014 r., nr E. w sprawie wymiaru podatku od nieruchomości za 2010 r. przez wszystkich członków składu orzekającego;

6) przesłania poświadczonej za zgodność z oryginałem kopii regulaminu organizacyjnego SKO w P..

Pismem z 20 czerwca 2016 r., Prezes SKO w P. powołując się na orzecznictwo wyjaśnił, że datą decyzji wydanej przez SKO w P. jest data jej podpisania przez wszystkich członków składu orzekającego. W ocenie Prezesa SKO w P. biorąc pod uwagę wyjaśnienia członków składu orzekającego w sprawie nr B. należy uznać, że decyzja została wydana w dniu [...] czerwca 2016 r. Do omawianego pisma dołączono również wyjaśnienia składu orzekającego SKO w P., z których wynika, że wobec dużej liczby posiedzeń, w których uczestniczyli orzekający w sprawie członkowie oraz z uwagi na upływu czasu, a także braku dostępu do akt nie mogą oni odtworzyć w sposób pewny i precyzyjny okoliczności podjęcia decyzji w przedmiotowej sprawie. Stwierdzono również, że w oparciu o dotychczasową praktykę orzeczniczą, możliwe jest jedynie przedstawienie przypuszczeń. Członkowie składu orzekającego SKO w P. wyjaśnili, że specyfika działania tej instytucji sprawia, że kluczowe znaczenie dla podjęcia decyzji mają dwa momenty: data odbycia posiedzenia w sprawie i uzgodnienia przez skład orzekający rozstrzygnięcia oraz data podpisania przez wszystkich członków składu decyzji wraz z uzasadnieniem. W sytuacji, gdy sprawozdawca przedstawia na posiedzeniu gotowy projekt decyzji, który zostanie zaakceptowany i podpisany (ewentualnie po wprowadzeniu drobnych korekt, naniesionych w trakcie posiedzenia), w rachubę wchodzi tylko jedna data. Zdarza się jednak i tak, że pomiędzy odbyciem posiedzenia a sporządzeniem uzasadnienia decyzji na piśmie upływa jakiś czas, który w wyjątkowych przypadkach może być nawet liczony w miesiącach. Wtedy pojawiają się wątpliwości, czy decyzja powinna nosić datę posiedzenia (kiedy to przesądzono o treści rozstrzygnięcia), czy też podpisania jej przez członków składu. Składający oświadczenie członkowie podkreślili również, że powyższej kwestii nie reguluje wprost żaden akt normatywny, ani prawa powszechnie obowiązującego, ani przepisów wewnętrznych. Jak określono, jest wysoce prawdopodobne, że opisana sytuacja znacznego odstępu czasu pomiędzy posiedzeniem a sporządzeniem uzasadnienia i podpisaniem decyzji zaistniała w analizowanym przypadku, a zatem data 27.02.2015 r. była datą posiedzenia zaś data [...].06.2015 r. - datą podpisania orzeczenia.

Mając na uwadze całokształt złożonych przez SKO w P. wyjaśnień w sprawie przyjęto, że do skarżącym doręczono decyzję SKO w P. z dnia [...] czerwca 2015 r., nr B. utrzymującą w mocy wymienioną na wstępie decyzję organu I instancji w przedmiocie wymiaru podatku od nieruchomości za 2009 r.

Uzasadniając rozstrzygnięcie SKO w P. wyjaśniło, że skarżący są współwłaścicielami nieruchomości położonej w P., przy ul. [...], oznaczonej księgą wieczystą nr [...]. Prezydent Miasta P. wnioskiem z dnia 13 września 2013 r., zwrócił się do SKO w P. z wnioskiem o stwierdzenie nieważności swoich decyzji, z uwagi na fakt, że w ocenie organu I instancji decyzje te wydane zostały rażącym naruszeniem prawa tj. niezgodnie ze stanem faktycznym. Wyjaśniono przy tym, że decyzjami z dnia 03 lutego 2014 r., stwierdzono nieważność decyzji organu I instancji w przedmiocie wymiaru podatku od nieruchomości. Powołując się na regulacje rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r., w sprawie ewidencji gruntów i budynków wyjaśniono, że jeżeli zmiana w ewidencji gruntów nastąpiła z urzędu to może dojść do sytuacji, że właściciel nieruchomości nie zostaje o zmianie kwalifikacji gruntu powiadomiony. Zaznaczono także, że w trakcie prowadzonych czynności sprawdzających ustalono niezgodność składników opodatkowania z ewidencją gruntów i budynków i w związku z tymi niezgodnościami wystąpiono do Zarządu Geodezji i Katastru Miejskiego GEOPOZ o potwierdzenie zapisów. Na skutek potwierdzenia zapisów została wydana decyzja uwzględniająca dane wynikające z ewidencji gruntów i budynków.

W ocenie organu odwoławczego wymieniona na wstępie decyzja organu I instancji została wydana prawidłowo, a organ podatkowy po zebraniu materiału dowodowego, uwzględnił istotne w sprawie dane wynikające z zapisów w ewidencji gruntów i budynków. W tym kontekście zaznaczono, że zgodnie z art. 21 ust. 1 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne podstawę planowania gospodarczego, planowania przestrzennego, wymiaru podatków świadczeń, oznaczania nieruchomości w księgach wieczystych, statystyki publicznej, gospodarki nieruchomościami oraz ewidencji gospodarstw rolnych stanowią dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków. Zebrany w sprawie materiał dowodowy zawiera wydane przez Zarząd Geodezji i Katastru Miejskiego GEOPOZ zawiadomienie o dokonanych 26 czerwca 2006 r., zmianach w ewidencji gruntów i budynków dokonanych na podstawie operatu geodezyjnego w operacie ewidencji gruntów. W tym kontekście organ II instancji podkreślił, że kluczowa w sprawie jest zmiana, mająca miejsce w dniu 26 czerwca 2006 r., polegająca na zmianie rodzaju użytku z RVI na B. W tym kontekście podniesiono, że przyjęcie całej powierzchni objętej zmianą - jako gruntu pozostałego do opodatkowania przez organ podatkowy jest jak najbardziej prawidłowe. Na marginesie swoich rozważań SKO w P. podniosło, że podatnik kwestionujący prawidłowość danych z ewidencji gruntów i budynków może wszcząć procedurę ich zmiany w organie prowadzącym ewidencję.

W odpowiedzi na skargę SKO w P. stwierdziło, że organ I instancji nie był uprawniony do wydania wskazanej na wstępie decyzji, a organ II instancji nie był uprawniony do merytorycznego rozpoznania sprawy, z uwagi na niezakończenie postępowania w sprawie stwierdzenie nieważności decyzji Prezydenta Miasta P. z dnia 12 stycznia 2009 r., nr F. w sprawie ustalenia skarżącym łącznego zobowiązania pieniężnego za 2009 r., w podatku rolnym oraz podatku od nieruchomości. Wyjaśniono, że od decyzji SKO w P. z dnia 03 lutego 2014 r., nr G. stwierdzającej nieważność w/w decyzji organu I instancji wniesione zostało odwołanie.

Następnie pismem z dnia 28 sierpnia 2015 r., SKO w P. poinformowało, że zmienia swoje stanowisko zawarte w odpowiedzi na skargę. W ocenie organu odwoławczego, organ I instancji był uprawniony do wydania wymienionej na wstępie decyzji, gdyż w obrocie prawnym nie występuje już wcześniejsze decyzja tego organu z dnia 12 stycznia 2009 r., nr F. Zaznaczono przy tym, że wskazana ostatnio decyzja została unieważniona przez SKO w P. na mocy decyzji z dnia 03 lutego 2014 r., nr G. utrzymanej następie w mocy decyzją z dnia 20 sierpnia 2015 r., nr H..

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje:

Skarga zasługuje na uwzględnienie.

Na wstępie należy zaznaczyć, że zgodnie z art. 247 § 1 pkt 4 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j. – Dz. U. z 2015, poz. 513 ze zm.) organ podatkowy stwierdza nieważność decyzji ostatecznej, która dotyczy sprawy już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną.

Przedmiotem skargi w sprawie poddanej sądowej kontroli jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z [...] czerwca 2015 r., utrzymująca w mocy decyzję Prezydenta Miasta P. z [...] grudnia 2014 r. w sprawie wymiaru podatku od nieruchomości za 2009 r.

Zauważyć jednak należy, że zobowiązanie skarżących w podatku od nieruchomości za 2009 r. zostało pierwotnie ustalone przez Prezydenta Miasta P. decyzją z 12 stycznia 2009 r. Następnie Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P., decyzją z 3 lutego 2014 r., stwierdziło nieważność decyzji ustalającej zobowiązanie podatkowe skarżących za 2009 r. Decyzja stwierdzająca nieważność decyzji wymiarowej została utrzymana w mocy ostateczną decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z 20 sierpnia 2015 r. Dodać także należy, że decyzja ta została zaskarżona do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu, który wyrokiem z dnia 11 maja 2015 r., III SA/Po 1061/15 uchylił tę decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji.

Mając na uwadze przedstawiony przebieg zdarzeń, stwierdzić należy, w dacie ustalenia zobowiązania skarżących w podatku od nieruchomości za 2009 r., w sprawie poddanej sądowej w obrocie prawnym pozostawała ostateczna decyzja ustalająca zobowiązanie podatkowe skarżących za ten sam okres w tym samym podatku. W rozpatrywanej sprawie organ pierwszej instancji ustalił zobowiązanie decyzją z 16 grudnia 2014 r., utrzymaną w mocy decyzją z [...] czerwca 2015 r. Tymczasem zobowiązanie podatkowe w podatku od nieruchomości za 2009 r. zostało pierwotnie ustalone decyzją z 12 stycznia 2009 r., której nieważność stwierdzono ostateczną decyzją dopiero 20 sierpnia 2015 r. Przy czym decyzja ta została uchylona prawomocnym wyrokiem WSA w Poznaniu. W rezultacie, w dacie ponownego ustalenia przez Prezydenta Miasta P. zobowiązania w podatku od nieruchomości za 2009 r., decyzją z 16 grudnia 2014 r. oraz w dacie utrzymania tej decyzji w mocy przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P., decyzją z dnia [...] czerwca 2015 r., pozostawała w obrocie prawnym decyzja pierwotnie ustalająca zobowiązanie skarżących w tym podatku za ten sam okres z 12 stycznia 2009 r., której nieważność Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. stwierdziło dopiero decyzją z 20 sierpnia 2015 r.

Wobec tego zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja organu pierwszej instancji dotyczyła sprawy już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną. W konsekwencji, mając na uwadze powyższe wyjaśnienia, należało stwierdzić nieważność zaskarżonej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z [...] czerwca 2015 r. oraz poprzedzającej ją decyzji Prezydenta Miasta P. z [...] grudnia 2014 r. w sprawie wymiaru od nieruchomości za 2009 r. w związku z art. 247 § 1 pkt 4 Ordynacji podatkowej.

Z uwagi na powyższe orzeczono, w oparciu o postanowienia art. 145 § 1 pkt 2, art. 135 oraz art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. – Dz. U. z 2016 r. poz. 718 ze zm.), jak w sentencji wyroku.

=