Wyrok WSA w Rzeszowie, sygn. akt I SA/Rz 262/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Data orzeczenia: 2019-06-13 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6110 Podatek od towarów i usług
Hasła tematyczne: Podatek od towarów i usług
Skarżony organ: Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2018 poz 1302
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r.  Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity
article: art. 87 ust. 2
journal: Dz.U. 2018 poz 2174
law: Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący S.WSA Piotr Popek, Sędziowie WSA Małgorzata Niedobylska /spr./, WSA Grzegorz Panek, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 13 czerwca 2019 r. sprawy ze skargi "W." Sp. z o.o. z siedzibą w K. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia [...] lutego 2019 r. nr [...] w przedmiocie przedłużenie terminu zwrotu kwoty nadwyżki podatku naliczonego nad należnym za kwiecień 2018 r. oddala skargę.


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi A. Spółka z o.o. w [...] (dalej: Podatnik/Spółka/Skarżąca) jest postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej (dalej: DIAS/organ odwoławczy) z dnia [...] lutego 2019 r. nr [...] w przedmiocie przedłużenia terminu zwrotu kwoty nadwyżki podatku naliczonego nad należnym, wynikającego z deklaracji VAT-7 za kwiecień 2018 r. w wysokości 184.454 zł.

Zaskarżone rozstrzygnięcie zostało oparte o następujące okoliczności faktyczne i prawne: W dniu 18 maja 2018 r., A. Spółka z o.o., złożyła (drogą elektroniczną) do [...] Urzędu Skarbowego deklarację dla podatku od towarów i usług VAT-7 za kwiecień 2018 r., w której wykazała kwotę do zwrotu na rachunek bankowy w terminie 25 dni w wysokości 184.454 zł. Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego (dalej: organ I instancji) przeprowadził czynności sprawdzające, w trakcie których powziął wątpliwości co do przebiegu transakcji pomiędzy Spółką, a jej kontrahentami, w związku z czym postanowieniem z dnia 6 czerwca 2018 r. przedłużył termin zwrotu nadwyżki podatku naliczonego nad należnym za ww. okres do dnia 30 listopada 2018 r. W dniu 21 czerwca 2018r. organ I instancji wszczął wobec Podatnika kontrolę podatkową w zakresie prawidłowości i rzetelności rozliczenia podatku od towarów i usług za kwiecień i maj 2018 r.

Postanowieniem z dnia 23 listopada 2018 r. Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego przedłużył termin zwrotu kwoty nadwyżki podatku naliczonego nad należnym wynikającego z deklaracji VAT-7 za kwiecień 2018 r. w wysokości 184.454 zł, do czasu zakończenia weryfikacji rozliczenia Podatnika, dokonywanej w ramach czynności sprawdzających, kontroli podatkowej, kontroli celno-skarbowej lub postępowania podatkowego, przewidywanej do dnia 31 maja 2019 r.

Na to postanowienie Spółka złożyła zażalenie do Dyrektora Izby Administracji Skarbowej, zarzucając naruszenie art. 87 ust. 2 zdanie drugie ustawy z dnia 11 marca 2004r. o podatku od towarów i usług (t.j. Dz. U. z 2018r., poz.2174 ze zm. – dalej: ustawa o VAT) poprzez jego zastosowanie i przedłużenie terminu zwrotu VAT o kolejny okres, podczas gdy nie wykazano w należyty sposób, iż rzeczywiście istnieją uzasadnione wątpliwości, co do prawidłowości rozliczenia podatku od towarów i usług, na czym nieprawidłowości te mogą ewentualnie polegać, jak też jakie czynności zamierza podjąć organ w celu wyjaśnienia tych wątpliwości. Zdaniem Spółki, termin zwrotu podatku za kwiecień 2018 r., ponad ustawowy 25 - dniowy termin, nie został skutecznie przedłużony do dnia 30 listopada 2018 r., bowiem postanowienie Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego z dnia 6 czerwca 2018 r. zostało doręczone osobie niewymienionej w art. 151 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz. U. z 2018r., poz.800 ze zm. – dalej: O.p.). Ponadto Spółka zarzuciła naruszenie przepisów art. 120, art. 121 § 1, art. 123 § 1, art. 124, art. 125 § 1, art. 217 § 2 i art. 274b § 1 O.p.

Postanowieniem z dnia [...] lutego 2019r. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie.

W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał na wyniki przeprowadzonych czynności sprawdzających, w toku których, na podstawie analizy danych wykazanych w plikach JPK odnoszących się do zakupów i sprzedaży Spółki, powzięto wątpliwości co do przebiegu transakcji pomiędzy Spółką, a jej kontrahentami. Następnie w trakcie kontroli podatkowej stwierdzono, że głównym czynnikiem mającym wpływ na kształtowanie się kwoty podatku naliczonego w złożonej przez Spółkę deklaracji za kwiecień 2018 r. są transakcje nabycia elektroniki (części i peryferia komputerowe, drukarki, laptopy poleasingowe, telewizory), części samochodowych, mebli, wkładów kominkowych i akcesoriów do kominków, a także odzieży i obuwia. Ustalono też, że Spółka nabyte towary handlowe odsprzedaje osobom z Ukrainy w ramach eksportu oraz procedury TAX FREE, przy czym Spółka nie posiada dowodów magazynowych przyjęcia oraz wydania towarów handlowych, a płatności dokonywane były gotówką. Z informacji uzyskanych od ukraińskiej administracji celnej na zapytanie polskich organów wynika, że w bazach danych Państwowej Służby Fiskalnej Ukrainy brak jest odpraw celnych towarów zgłoszonych na podstawie załączonych do zapytania faktur i komunikatów eksportowych IE599. Dla ustalenia zasadności zastosowania przez Podatnika stawki 0% w eksporcie towarów, organ podatkowy pierwszej instancji wystąpił również o udostępnienie informacji granicznej, o przekroczeniu w okresie od 1.04.2018 r. do 31.05.2018 r. granicy RP przez obywateli Ukrainy, dokonujących eksportu towarów nabytych od Spółki. W odpowiedzi uzyskanej w dniu 17 lipca 2018 r. stwierdzono, że nie odnotowano faktu odprawy granicznej w stosunku do niektórych osób wskazanych we wniosku.

Ponadto wobec ustalenia na podstawie analizy plików JPK_VAT, że bezpośredni kontrahent Podatnika - B. Spółka z o.o. mogła brać udział w transakcjach nabyć i dostaw towarów z udziałem znikającego podatnika, Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego pismem z dnia 12 lipca 2018 r. zwrócił się do Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w [...] o udzielenie informacji odnośnie tej spółki, a następnie wezwał B. Spółka z o.o. do przedstawienia dokumentów związanych z transakcjami dostaw na rzecz A. Spółka z o.o.

W związku z powyższym, zdaniem DIAS, organ I instancji zasadnie przedłużył termin zwrotu podatku za kwiecień 2018 r. do czasu zakończenia weryfikacji rozliczenia Podatnika.

W skardze do tut. Sądu na powyższe postanowienie Spółka zarzuciła naruszenie art. 87 ust. 2 zd. 2 ustawy o VAT, bowiem organ podatkowy nie wykazał w należyty sposób, że rzeczywiście istnieją obiektywnie uzasadnione wątpliwości, co do prawidłowości rozliczenia VAT, z czego wątpliwości te wynikają oraz na czym nieprawidłowości te mają polegać, jak też nie wskazał czy i jakie czynności należy podjąć w celu wyjaśnienia powyższych wątpliwości. Podniosła, że wbrew twierdzeniu organu podatkowego, termin zwrotu VAT ponad ustawowy 25-dniowy termin nie został skutecznie przedłużony do dnia 30 listopada 2018r., bowiem postanowienie Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego z dnia 6 czerwca 2018 r. zostało doręczone osobie niewymienionej w art. 151 § 1 O.p., a zatem nie może być uznane za skuteczne, a w konsekwencji zaskarżone postanowienie jest bezprzedmiotowe. Zarzuciła też naruszenie przepisów art. 233 § 1 pkt 1 art. 233 § 1 pkt 2 i art. 120, art.121 § 1, art.124 i art.274b § 1 O.p., przez utrzymanie w mocy wadliwego postanowienia, przekroczenie granic zasady uznaniowości i w konsekwencji wydanie postanowienia w oparciu o zasadę dowolności, bez należytego wyjaśnienia Spółce dlaczego zasadność zwrotu przedmiotowego podatku VAT wymaga dodatkowego zweryfikowania, jakie organ zamierza podjąć czynności w tym zakresie i dlaczego na te czynności organ potrzebuje sześciu kolejnych miesięcy.

Spółka wniosła o uchylenie w całości zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego je postanowienia organu i instancji i umorzenie postępowania w sprawie.

W odpowiedzi na skargę DIAS wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje:

Zakres kontroli sprawowanej przez wojewódzkie sądy administracyjne wyznacza ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2017 r., poz. 2188 ze zm.), stanowiąc w art. 1 § 1 i § 2, że sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Natomiast w myśl art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm., dalej: P.p.s.a.), sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a.

Przeprowadzone w określonych wyżej ramach badanie zgodności z prawem zaskarżonego postanowienia wykazało, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

W istocie spór między Skarżącą, a organem w niniejszej sprawie sprowadza się do oceny zasadności przedłużenia terminu zwrotu podatku VAT. W ocenie Sądu, organy rozstrzygające w niniejszej sprawie w sposób prawidłowy ustaliły, że zaszły przesłanki do przedłużenia terminu zwrotu podatku od towarów i usług.

Zgodnie z art. 87 ust. 1 ustawy o VAT, w przypadku, gdy kwota podatku naliczonego, o której mowa w art. 86 ust. 2 jest w okresie rozliczeniowym wyższa od kwoty podatku należnego, podatnik ma prawo do obniżenia o tę różnicę kwoty podatku należnego za następne okresy lub do zwrotu różnicy na rachunek bankowy. Natomiast w myśl art. 87 ust. 2 ustawy VAT, zwrot różnicy podatku, z zastrzeżeniem ust. 6, następuje w terminie 60 dni od dnia złożenia rozliczenia przez podatnika na rachunek bankowy podatnika (...). Jeżeli zasadność zwrotu wymaga dodatkowego zweryfikowania, naczelnik urzędu skarbowego może przedłużyć ten termin do czasu zakończenia weryfikacji rozliczenia podatnika dokonywanej w ramach czynności sprawdzających, kontroli podatkowej, kontroli celno-skarbowej lub postępowania podatkowego. Jeżeli przeprowadzone przez organ czynności wykażą zasadność zwrotu, o którym mowa w zdaniu poprzednim, urząd skarbowy wypłaca należną kwotę wraz z odsetkami w wysokości odpowiadającej opłacie prolongacyjnej stosowanej w przypadku odroczenia płatności podatku lub jego rozłożenia na raty. W przypadkach wskazanych w art. 87 ust. 6 i 6a ustawy o VAT, termin zwrotu różnicy podatku, o której mowa art. 87 ust. 2 tej ustawy, wynosi 25 dni.

Podkreślenia wymaga, że organy podatkowe są uprawnione do przedłużania terminu zwrotu podatku celem zweryfikowania zasadności zwrotu. Uzasadnione jest to m.in. neutralnością podatku od towarów i usług jako daniny od wartości dodanej i koniecznością zapobieżenia nienależnemu odliczaniu kwot podatku naliczonego oraz bezpodstawnym zwrotom nadwyżki podatku naliczonego nad należnym.

W wydanych postanowieniach organy obu instancji uzasadniły potrzebę przedłużenia terminu zwrotu wnioskowanej przez Spółkę o kwoty 184.454 zł za kwiecień 2018 r. koniecznością zakończenia kontroli podatkowej, określiły, jakie czynności są podejmowane w celu weryfikacji zawieranych przez Skarżącą transakcji.

Ze stanu faktycznego sprawy wynika, że organ I instancji weryfikując rozliczenie podatku od towarów i usług za kwiecień 2018 r., powziął uzasadnione wątpliwości co do faktycznego przebiegu transakcji udokumentowanych fakturami wystawionymi na rzecz Skarżącej przez B. Sp. z o.o. W związku z powyższym Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego w dniu 21 czerwca 2018 r. wszczął kontrolę podatkową w stosunku do Podatnika w zakresie prawidłowości rozliczeń podatku od towarów i usług za kwiecień i maj 2018r.

Organ I instancji dokonał analizy rozliczeń pomiędzy Spółką, a jej kontrahentami i uznał, że istnieją uzasadnione wątpliwości co do rzetelności dokumentów przedłożonych kontrolującym w zakresie realizowanych przez Spółkę dostaw eksportowych, w świetle uzyskanych przez organ informacji o braku odpraw celnych towarów z przedmiotowych dostaw. Organ wskazał, że dla wyjaśnienia tych wątpliwości konieczne jest zakończenie kontroli podatkowej, której przewidywany termin określił na 31 maja 2019 r. W zaskarżonym postanowieniu organ szczegółowo wymienił, jakie czynności zostały podjęte, przy czym podnoszone przez Skarżącą zarzuty dotyczące przewlekłości postępowania kontrolnego nie mogą być przedmiotem kontroli Sądu w niniejszym postępowaniu, a Podatnik może zwalczać ewentualne uchybienia organu w tym zakresie w odrębnym postępowaniu.

W ocenie Sądu trafne są wnioski organów podatkowych, że okoliczności przedmiotowej sprawy obiektywnie przemawiają za potrzebą dodatkowej weryfikacji zasadności zwrotu podatku. Ich zaistnienie było konieczną i wystarczającą przesłanką do zastosowania w sprawie art. 87 ust. 2 ustawy o VAT. Przepis ten nie nakłada na organy obowiązku wykazywania nieprawidłowości zadeklarowanego zwrotu; do przedłużenia terminu zwrotu podatku wystarczające jest stwierdzenie, że istnieją uzasadnione wątpliwości, co do zasadności zwrotu w określonej przez podatnika wysokości. Trzeba dodać, że organ podatkowy w postępowaniu w przedmiocie przedłużenia terminu zwrotu VAT decyduje wyłącznie o konieczności dalszego weryfikowania w celu dokonania zwrotu, a nie o samej zasadności zwrotu. Nie chodzi zatem o wykazanie, że zwrot jest niezasadny, ani o wykazanie, że istnieją dowody przemawiające za niezasadnością dokonania zwrotu. Istotą takiego postępowania jest natomiast uprawdopodobnienie, że istnieją okoliczności przemawiające za potrzebą dodatkowej weryfikacji zasadności zwrotu podatku i z tego powodu dochodzi do wstrzymania na czas weryfikacji zwrotu podatku, co wynika wprost z brzmienia art. 87 ust. 2 zdanie 2 ustawy o VAT (por. wyrok NSA z dnia 18 września 2018 r., sygn. akt I FSK 1232/16).

W związku z powyższym uznać należy, że wydane rozstrzygnięcia nie są dowolne, gdyż w rozpoznawanej sprawie zaistniały przesłanki, o których mowa w art.87 ust.2 zd. 2 ustawy o VAT, uzasadniające przedłużenie terminu zwrotu, tj. zasadność zwrotu wymaga dodatkowego zweryfikowania, które odbywa się w ramach trwającej kontroli podatkowej. Postanowienie organu I wskazuje zakres przedłużenia terminu zwrotu przez podanie konkretnej daty i zostało doręczone przed upływem wskazanego w poprzednim postanowieniu terminu zwrotu nadwyżki podatku naliczonego nad należnym.

Z tych względów brak przesłanek do zakwestionowania legalności postanowienia organu odwoławczego, a zarzuty naruszenia art. 87 ust.2 ustawy o VAT i art.120, art.121§1, art.124, art.274b § 1, art.233 § 1 pkt 1 i pkt 2 O.p. są bezpodstawne.

Nietrafny jest też, zdaniem Sądu, zarzut bezprzedmiotowości postępowania z uwagi na bezskuteczność poprzedniego postanowienia o przedłużeniu terminu zwrotu VAT z dnia 6 czerwca 2018r. Wbrew stanowisku Skarżącej, postanowienie to zostało skutecznie doręczone Spółce – do rąk osoby upoważnionej do obioru korespondencji. Za taką bowiem osobę doręczyciel miał prawo uznać osobę znajdującą się w lokalu Spółki, posługującą się pieczęcią Spółki i imienną pieczęcią kierownika sklepu, która podjęła się odbioru korespondencji kierowanej do Spółki. Brak zatem podstaw do przyjęcia, że naruszony został przepis art.151 § 1 O.p.

Reasumując, stwierdzić należy, że zaskarżone rozstrzygnięcie nie narusza prawa, a zarzuty skargi są niezasadne.

Z tych względów, na podstawie art. 151 P.p.s.a., Sąd orzekł jak w sentencji.