Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt I SA/Kr 505/11
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2011-05-27 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6536 Ulgi w spłacaniu należności pieniężnych, do których nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 i 34a  ustaw
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych/ZUS
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 28 ust.3a
journal: Dz.U. 2007 nr 11 poz 74
law: Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych - tekst jedn.
article: par. 3
journal: Dz.U. 2003 nr 141 poz 1365
law: ROZPORZĄDZENIE MINISTRA GOSPODARKI, PRACY I POLITYKI SPOŁECZNEJ z dnia 31 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne

SENTENCJA

Sygn. akt I SA/Kr 505/11 | | W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 27 maja 2011r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, w składzie następującym:, Przewodniczący Sędzia: WSA Stanisław Grzeszek, Sędziowie: WSA Agnieszka Jakimowicz, WSA Jarosław Wiśniewski (spr.), Protokolant: Bożena Piątek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 maja 2011r., sprawy ze skargi S.A., na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, z dnia 17 stycznia 2011r. nr [...], w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne, zdrowotne i Fundusz Pracy, - skargę oddala -


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia 17 stycznia 2011 r. nr [...] Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych uchylił decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 2 listopada 2010 r. . nr [...] w zakresie należności za okres październik 2000 r. – grudzień 2000 r. i w tym zakresie postępowanie umorzył , a w pozostałym zakresie utrzymał decyzję w mocy.

W uzasadnieniu decyzji organ przedstawił stan faktyczny sprawy wyjaśniając, iż w dniu 22 września 2008r. S.A. zwrócił się do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z wnioskiem o umorzenie należności z tytułu składek powstałych w związku z prowadzoną działalnością gospodarczą.

Po przeprowadzeniu stosownego postępowania wyjaśniającego decyzją z dnia 20 maja 2009r. znak: [...] Zakład odmówił wnioskodawcy umorzenia zadłużenia, a następnie decyzją z dnia 25 września 2009r. utrzymał powyższe rozstrzygnięcie. S.A. złożył od w/w decyzji skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, który wyrokiem z dnia 27.01.2010r. uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzająca ją decyzje organu I instancji.

Wobec powyższego po ponownym rozpatrzeniu sprawy, decyzją z dnia 2 listopada 2010 roku znak: [...] Zakład Ubezpieczeń Społecznych odmówił S.A. umorzenia należności z tytułu nieopłaconych składek za osobę prowadzącą działalność gospodarczą w łącznej kwocie 17.220,70 zł, w tym:

-składek na ubezpieczenia społeczne za okres 10.2000-06.2005 w kwocie 6.260,44zł,

-składek na ubezpieczenie zdrowotne za okres 02.2001-02.2006 w kwocie 2.919,21zł,

- składek na Fundusz Pracy za okres 10.2000-02.2004 w kwocie 458,05 zł,

- odsetek za zwłokę naliczonych na dzień 22.09.2008r. w wysokości 7.583,00 zł Jednocześnie w zakresie należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne, ubezpieczenie zdrowotne oraz Fundusz Pracy za okres 07.1999-09.2000 umorzono postępowanie na podstawie art. 105 kodeksu postępowania administracyjnego, z uwagi na przedawnienie składek.

W dniu 23 listopada 2010 roku S.A. działając przez pełnomocnika zwrócił się z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy dotyczącej umorzenia zaległych składek. Wniosek swój uzasadnił tym, iż w Jego ocenie Zakład Ubezpieczeń Społecznych nie uznał Jego racji. Wnioskodawca wskazał bowiem jako główny powód przemawiający za umorzeniem - naruszenie interesu prawnego i materialnego. W dalszej części wniosku pełnomocnik A. zarzuca Organowi to, że zezwalał na to, aby wyrejestrował się z ubezpieczeń, co Jego zdaniem było niedopuszczalne bez całkowitej likwidacji działalności gospodarczej. Również wielokrotne wydawanie zaświadczeń o nie zaleganiu ze składkami spowodowało, że wnioskodawca nie miał świadomości swojego zadłużenia. W ocenie zobowiązanego zadłużenie powstało z winy ZUS, co jest kolejnym powodem do jego umorzenia.

Rozpatrując wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy ustalono, że należności składkowe za październik, listopad i grudzień 2000 roku uległy przedawnieniu a organ zobligowany był wziąć pod uwagę tę okoliczność z urzędu. Ustalono również, że S.A. prowadził działalność gospodarczą w zakresie handlu pod nazwą Firma Handlowa ,,A" w okresie od 01 grudnia 1998r. do 22 czerwca 2007r. na podstawie wpisu do ewidencji działalności gospodarczej prowadzonej przez Prezydenta Miasta K. nr [...]. Przedmiotowa działalność została wykreślona z dniem 22 czerwca 2007r. W okresie prowadzonej działalności gospodarczej, S.A. zobligowany był do opłacania obowiązkowych składek na ubezpieczenie społeczne, ubezpieczenie zdrowotne oraz Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych a niedopełnienie powyższego obowiązku doprowadziło do powstania zaległości. Szczegółowa analiza dokumentacji wykazała, że zobowiązany decyzją z dnia [...] z dnia 21 października 2004r., został objęty ubezpieczeniem społecznym gdyż dokonywał bezzasadnie zgłoszeń i wyrejestrować z ubezpieczeń. Działalność gospodarcza była prowadzona przez zobowiązanego także w okresach przerw (czyli w okresach wyrejestrowań) zatem zgłaszanie przerw było niezasadne ponieważ działalność gospodarcza była prowadzona nieprzerwanie i stanowiła tytuł do ubezpieczeń. Wyrokiem Sądu Okręgowego Wydziału VII Pracy i Ubezpieczeń Społecznych z dnia 13 grudnia 2005r. (sygn. akt: VII U 6867/04) oddalono odwołanie od powyższej decyzji a w dniu 22 maja 2007r.Sąd Apelacyjny w Krakowie oddalił apelację (sygn. akt: III AUa 328/06) od wyroku Sądu Okręgowego.

Ustalono ponadto , iż S.A. z tytułu zatrudnienia na stanowisku kierowcy otrzymuje wynagrodzenie w wysokości 1.317,00 zł.

A.A. i S.A. są właścicielami lokalu mieszkalnego przy ul. B. Ponadto A. jest współwłaścicielem w częściach ułamkowych lokalu przy ulicy S., który jest wynajmowany (dochód z tytułu najmu to 1 .550 zł miesięcznie).

W zeznaniach podatkowych wnioskodawca wykazywał natomiast przychód w kwotach: za 2009r- przychód ze stosunku pracy 12.195,46zł ; za 2008r. - przychód 12.423,05zł ; za 2007 - przychód ze stosunku pracy 5.469,91 zł, przychód z działalności gospodarczej - 7.778,00zł. ; za 2006 - przychód ze stosunku pracy 9.038,04zł, przychód z działalności gospodarczej - 23.782,17zł. za 2005 - przychód ze stosunku pracy 3.415,25zł, przychód z działalności gospodarczej - 68.991,76zł

Wnioskodawca jest właścicielem samochodu osobowego marki O. - 1997r. oraz samochodu marki D. - 1986r.

A.A. w 2008r. zaciągnęła kredyt w Sygma Bank w wysokości 9.000zł, który zobowiązana jest spłacić do listopada 2011 r. w ratach po 423zł miesięcznie.

Miesięczne koszty które wnioskodawca ponosi to: 800 zł z tytułu opłat, 200zł z tytułu leczenia oraz 1.500zł z tytułu wyżywienia, ubrania oraz utrzymania 2 psów i 2 kotów.

Na okoliczność ponoszonych wydatków przedłożono:

• Zawiadomienie Poczty Polskiej z dnia 16.04.2010r. o zaległości w regulowaniu abonamentu radiowo-telewizyjnego na kwotę 958,20zł

• Wezwanie do zapłaty zaległości za lokal użytkowy przy ul. S. na kwotę 5.173,36zł

• Informację Biura Zarządzania i Administrowania Nieruchomościami z dnia 30.12.2009r. o wysokości opłat za lokal przy ulicy S. - 142,68zł począwszy od 01.01.2010r.

Na podstawie informacji uzyskanych w Wydziale Geodezji Urzędu Miasta K. oraz odpisów ksiąg wieczystych ustalono, że zobowiązany figuruje jako właściciel następujących nieruchomości:

• [...] - Obr. [...], adres: K., ul. S. - własność w 1A części

• [...] – Obr [...], adres: K., ul. S. - współwłasność

• [...] .Obr. [...] adres: K., ul. J. - współwłasność

• [...] Obr. [...], adres: K.- współwłasność

W trakcie postępowania przedłożono następujące dokumenty :

- akt notarialny rep. [...] z dnia 25.10.2007r., zgodnie z którym ustanowiono odrębną własność lokalu mieszkalnego nr [...] w budynku nr [...] przy ulicy B. i przeniesiono ją na A.I S.A. , oraz kserokopię odpisu zwykłego księgi wieczystej [...] (stan na dzień 7.11.2008r.), z którego wynika, że A.I S.A są współwłaścicielami nieruchomości gruntowej nr [...] położonej w K. obręb [...].

-umowę cywilno-prawną zawartą w dniu 01.09.2009r. najmu lokalu przy ulicy S., czynsz za wynajem wynosi 1700 zł

-PIT-40 - roczne obliczenie podatku przez organ rentowy za rok 2009 (dochód A. A. - 6.609,38zł)

Przedstawiono również dokumentację medyczną A.A. na okoliczność problemów zdrowotnych, tj. w szczególności:

• Kartę informacyjną ambulatoryjnego leczenia specjalistycznego z dnia 31.10.2008r. z rozpoznaniem zapalenia mięśnia sercowego (chora pozostaje w stałym leczeniu w poradni)

• Orzeczenie Lekarza Orzecznika ZUS z dnia 5.07.2007r., uznające Panią A. za częściowo niezdolną do pracy na okres do 09.2010 roku (niezdolność pozostaje w związku ze stanem narządu wzroku)

• Wynik konsultacji w Poradni Kardiologicznej z dnia 17.08.2009r. - Pacjentka wymaga dalszego stałego leczenia specjalistycznego

• Zaświadczenie o stanie zdrowia z dnia 28.07.2010r.

Organ wskazał również, że zgodnie z art. 28 ust. 2 u.s.u.s. należności z tytułu składek mogą być umarzane w całości lub części tylko w przypadku stwierdzenia ich całkowitej nieściągalności z zastrzeżeniem ust.3a cyt. ustawy. Całkowita nieściągalność zachodzi, gdy:

1) dłużnik zmarł nie pozostawiając żadnego majątku lub pozostawił ruchomości niepodlegające egzekucji na podstawie odrębnych przepisów albo pozostawił przedmioty codziennego użytku domowego, których łączna wartość nie przekracza kwoty stanowiącej trzykrotność przeciętnego wynagrodzenia i jednocześnie brak jest następców prawnych oraz nie ma możliwości przeniesienia odpowiedzialności na osoby trzecie;

2) sąd oddalił wniosek o ogłoszenie upadłości dłużnika lub umorzył postępowanie upadłościowe z przyczyn, o których mowa w art. 13 i art. 361 pkt 1 ustawy z dnia 28 lutego 2003r. - Prawo upadłościowe i naprawcze;

3) nastąpiło zaprzestanie prowadzenia działalności przy jednoczesnym braku majątku, z którego można egzekwować należności, małżonka, następców prawnych, możliwości przeniesienia odpowiedzialności na osoby trzecie w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa;

4) nie nastąpiło zaspokojenie należności w zakończonym postępowaniu likwidacyjnym;

4a) wysokość nieopłaconej składki nie przekracza kwoty kosztów upomnienia w postępowaniu egzekucyjnym;

5) naczelnik urzędu skarbowego lub komornik sądowy stwierdził brak majątku, z którego można prowadzić egzekucję;

6) jest oczywiste, że w postępowaniu egzekucyjnym nie uzyska się kwot przekraczających wydatki egzekucyjne.

W stosunku do płatników składek będących jednocześnie osobami ubezpieczonymi (opłacających składki na własne ubezpieczenie) przepis art. 28 ust.3a cyt. ustawy wprowadził wyjątek od zasady całkowitej nieściągalności albowiem należności z tytułu tych składek mogą być w uzasadnionych przypadkach umarzane pomimo braku ich całkowitej nieściągalności. Zasady umarzania należności zostały określone w rozporządzeniu Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2003r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne (Dz. U z 2003r. Nr 141, poz. 1365). Zgodnie z §3 rozporządzenia, Zakład może umorzyć należności z tytułu składek, jeżeli zobowiązany wykaże, że ze względu na stan majątkowy i sytuację rodzinną nie jest w stanie opłacić tych należności, ponieważ pociągnęłoby to zbyt ciężkie skutki dla zobowiązanego i jego rodziny, w szczególności w przypadku:

1) gdy opłacenie należności z tytułu składek pozbawiłoby zobowiązanego i jego rodzinę możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych;

2) poniesienia strat materialnych w wyniku klęski żywiołowej lub innego nadzwyczajnego zdarzenia powodujących, że opłacenie należności z tytułu składek mogłoby pozbawić zobowiązanego możliwości dalszego prowadzenia działalności;

3) przewlekłej choroby zobowiązanego lub konieczności sprawowania opieki nad przewlekle chorym członkiem rodziny, pozbawiającej zobowiązanego możliwości uzyskiwania dochodu umożliwiającego opłacenie należności.

Podniesiono też, że strona ma interes w udowodnieniu faktów, na które się powołuje zaś ich ocena i właściwa kwalifikacja dokonywana jest przez organ.

Ponownie rozpoznając wniosek płatnika, Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych uznał, że na obecnym etapie postępowania brak jest wystarczających podstaw do umorzenia należności figurujących na koncie Płatnika. W sprawie nie zachodzi całkowita nieściągalność. Zobowiązany posiada stałe źródło dochodów w ramach stosunku pracy( 1317 zł. ) oraz dodatkowe źródło w postaci czynszu z lokalu , który wynajmuje . Posiada też majątek postaci nieruchomości, które mogą stanowić podstawę nie tylko wszczęcia postępowania egzekucyjnego lecz mogą stanowić formę zabezpieczenia spłaty istniejących zaległości.

Zdaniem Organu nie można zatem stwierdzić braku majątku, z którego można dochodzić należności, a sam zobowiązany nie tyle nie ma możliwości ich spłaty, co skutecznie uchyla się od tego obowiązku. Zakres odpowiedzialności płatnika wyznacza art. 26 i 29 ordynacji podatkowej w związku z art. 31 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, które stanowią, iż płatnik odpowiada całym swoim majątkiem (obecnym jak i przyszłym) za zobowiązania składkowe.

Równocześnie po przeanalizowaniu całości zgromadzonego materiału w oparciu o przesłanki art. 28 ust 3a, Organ uznał, iż sytuacja w jakiej znajduje się S.A. nie może nosić znamion szczególnie trudnej i zagrażającej bieżącej egzystencji Jego rodziny. Zobowiązany pracuje, uzyskując z tego tytułu stały dochód. Dodatkowym źródłem dochodu rodziny jest wynajem lokalu użytkowego, co również wpływa na znaczne zwiększenie domowego budżetu. Ponadto żona – A.A. jeszcze do niedawna pobierała świadczenie rentowe i nie jest wykluczone, że zostanie Jej ono przyznane na okres następny. Organ nie kwestionuje, że spłacenie zaległości wobec Zakładu Ubezpieczeń Społecznych nie jest proste i zapewne nie może być dokonane jednorazowo. Jednocześnie pragnie też podkreślić, iż kwota zadłużenia nie jest na tyle duża, żeby niemożliwym była próba podjęcia jego spłaty w formie układu ratalnego, podobnie jak spłacane są zobowiązania kredytowe. Organ zauważył, że Zakład Ubezpieczeń Społecznych podobnie jak bank jest wierzycielem i sam fakt posiadania innych wierzytelności przez zobowiązanego, nie może stanowić podstawy do umorzenia należności składkowych. Stanowiłoby to bowiem uprzywilejowanie jednych wierzycieli względem innych, co nie może mieć miejsca.

Analizując cały zgromadzony w sprawie materiał, Organ odniósł się także do pkt.3 rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31.07.2003r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne i dostrzegł problemy zdrowotne żony zobowiązanego. Zauważono , iż S.A. jest osobą zdolną do pracy, cały czas aktywną zawodowo. A. A. ma orzeczoną częściową niezdolność do pracy oraz jest w stałym leczeniu, ale nie stoi to w sprzeczności z pracą Jej męża. Charakter pracy zobowiązanego i Jego częste pobyty w delegacji świadczą bowiem o tym, iż Jego małżonka nie wymaga stałej opieki co wykluczałoby możliwość uzyskiwania przez Niego dochodu z tytułu zatrudnienia. Dodatkowo wskazano na czynsz z wynajmu lokalu użytkowego, zaznaczając , iż dwa źródła dochodu podnoszą niewątpliwie ogólny status materialny zobowiązanego i stwarzają większe możliwości pogodzenia spłaty zadłużenia z zaspokajaniem niezbędnych potrzeb życiowych A. i Jego rodziny. Organ doszedł do konkluzji, że Wnioskodawca nie wykazał, że spłata należności względem Zakładu pozbawi Go możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych. S.A. w żaden sposób nie uprawdopodobnił, że na dzień wydania decyzji Jego potrzeby życiowe nie są zaspokajane, a rodzina cierpi z tego powodu niedostatek. Jak podnosi w wyroku z dnia 23 kwietnia 2009r. Naczelny Sąd Administracyjny (II GSK 884/08) "podstawa umorzenia należności ZUS została stworzona dla uzasadnionych przypadków, a zatem wyjątkowych, a nawet drastycznych, powstałych z przyczyn całkowicie obiektywnych (niezależnych od dłużnika). Omawiane uregulowanie nie może być formą premiowania osób, które posiadając zobowiązania finansowe prezentują postawę pasywną w zakresie dążenia do ich realizacji

Ustosunkowując się zaś do zarzutu, iż zobowiązany otrzymał od ZUS stosowne zaświadczenia potwierdzające nie zaleganie ze składkami ZUS, organ podniósł, że jak wskazano w wyroku WSA w Warszawie z dnia 26 września 2006r. (sygn. akt: III SA/Wa 1688/06) przy ocenie prawnej zaskarżonej decyzji nie mogły mieć znaczenia podniesione w skardze przyczyny i okoliczności związane z powstaniem zadłużenia. Sprawa odpowiedzialności z tytułu składek została bowiem rozstrzygnięta w odrębnym postępowaniu i poddana kontroli sądu. Nie mogła zatem podlegać badaniu, ani kwestionowaniu w tym postępowaniu. Bez znaczenia zatem pozostają zaświadczenia wydane w sprawie. Zaświadczenie potwierdza określony stan faktyczny lub prawny ale jest jedynie odzwierciedleniem tego czym w danym momencie dysponuje organ. Nie przesądza ono natomiast, że to co wynika z posiadanych dokumentów rejestrów czy danych będących w posiadaniu Organu jest takie jakie być powinno zwłaszcza gdy chodzi o elementy, u źródeł których leży samoobliczenie i deklarowanie składek przez ubezpieczonych. Organ w wydanym zaświadczeniu potwierdził brak zaległości ale nie oznacza to jednak jednoczesnego potwierdzenia, że tak zadeklarowana składka jest prawidłowa albo też, że na danej osobie nie będą ciążyć jakiekolwiek inne należności. Sprawa ustalenia obowiązku podlegania ubezpieczeniom została już zakończona prawomocnym wyrokiem Sądu Apelacyjnego w Krakowie z dnia 22 maja 2007r. (sygn. akt: III AUa 328/06) , który oddalił apelację.

Nie bez znaczenia dla Organu pozostaje także fakt, iż S.A. nie wykazuje w żaden sposób zaległości w bieżącym utrzymaniu. Oświadcza co prawda jak kształtują się miesięczne wydatki ponoszone za czynsz, energię czy gaz, jednak nie przedkłada nieopłaconych faktur czy też wezwań do zapłaty, które świadczyłyby o skrajnie trudnej sytuacji materialno-bytowej rodziny. Daje to podstawy przypuszczać, że rodzina zobowiązanego żyje skromnie, ale jej podstawowe potrzeby są zaspokajane.

Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych wskazał, że podejmowana decyzja jest decyzją uznaniową co oznacza , że organ działa zarówno na podstawie jak i w granicach prawa. Samo stwierdzenie zachodzenia przesłanek umorzenia nie determinuje w sposób bezwzględny treści podejmowanej decyzji.

Skargę do Sądu na powyższą decyzję złożył S. A. zastępowany przez pełnomocnika- żonę A.A. zarzucając błędną ocenę instytucji prawnej wydawania zaświadczeń.

W uzasadnieniu skargi podniesiono, że organ ZUS w dacie wydawania zaświadczeń tj. w dniach 20 kwietnia 2001r., 17 czerwca 2002r. i 23 maja 2003r. posiadał wszelką wymaganą prawem kompletną dokumentację prowadzonej przez Skarżącego firmy, zatem pracownik mógł ocenić ewentualne zaległości. Natomiast organ wydawał zaświadczenia o niezaleganiu ze składkami. Skarżący miał zatem prawo ufać, że postępuje zgodnie z prawem i nie posiada żadnych zaległości wobec ZUS. Zadłużenie nie powstało z winy Skarżącego lecz z winy ZUS.

Dodatkowo wykazano , iż w zaskarżonej decyzji nierzetelnie przedstawiono sytuacje finansową skarżącego wskazując , iż nie posiada zadłużeń względem instytucji . Skarżący wykazał i udokumentował , że posiada zadłużenie w bieżącym utrzymaniu tj. 958,20 zł. na rzecz abonamentu radiowotelewizyjnego oraz 5 173,36 zł. na rzecz administracji przy ul. S. . Wykazano ponadto , iż na bieżące wydatki Skarżący wraz z żoną wydają 1660 zł . Natomiast pozostała kwota 1224,98 musi wystarczyć na pozostałe wydatki rodziny .

W odpowiedzi na skargę organ II instancji wniósł o jej oddalenie i podtrzymał dotychczasowe stanowisko wyrażone w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje :

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269, ze zm.), Sąd sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem (legalności). Ocenie Sądu podlega zatem zgodność aktów administracyjnych (w tym przypadku decyzji) zarówno z przepisami prawa materialnego jak i procesowego. Kontrola sądów administracyjnych ogranicza się więc do zbadania, czy organy administracji w toku rozpoznawanej sprawy nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na jej wynik. Na podstawie art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.) - powoływanej dalej jako "p.p.s.a." - Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Nie może przy tym wydać orzeczenia na niekorzyść skarżącego, chyba że stwierdzi naruszenie prawa skutkujące stwierdzeniem nieważności zaskarżonego aktu lub czynności.

Sąd, w składzie orzekającym w rozpoznawanej sprawie, nie znalazł podstaw do stwierdzenia, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem przepisów prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub naruszeniem przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na ten wynik. Nie dopatrzył się też naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub wystąpienia przesłanek pozwalających na stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji.

Przesłanki, po spełnieniu których, należności z tytułu składek mogą być umorzone zostały określone w art. 28 ustawy z dnia 13 października 1998 r.

o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2009 r., nr 205, poz. 1585, ze zm.) – zwanej dalej u.s.u.s. Należności z tytułu składek zasadniczo mogą być umarzane tylko

w przypadku ich całkowitej nieściągalności. Przypadki całkowitej nieściągalności określone zostały w ust. 3 art. 28 ustawy. Od tej zasadny istnieje wyjątek ustanowiony w ust. 3a art. 28 u.s.u.s., zgodnie z którym należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne ubezpieczonych, będących równocześnie płatnikami składek na te ubezpieczenia, mogą być w uzasadnionych przypadkach umarzane pomimo braku ich całkowitej nieściągalności. Szczegółowe zasady umarzania należności w sytuacjach określonych w ust. 3a określa rozporządzenie Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne (Dz. U. Nr 141, poz.1365).

Rozporządzenie stanowi, że Zakład Ubezpieczeń Społecznych może umorzyć należności z tytułu składek, jeżeli zobowiązany wykaże, iż ze względu na stan majątkowy i sytuację rodzinną nie jest w stanie opłacić tych należności, ponieważ pociągnęłoby to zbyt ciężkie skutki dla zobowiązanego i jego rodziny, w szczególności w przypadku gdy opłacenie należności z tytułu składek pozbawiłoby zobowiązanego i jego rodzinę możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych (§3 ust.1 pkt 1).

Z przywołanej regulacji prawnej wynika przede wszystkim, iż decyzje w przedmiocie umorzenia ww. zaległości mają charakter uznaniowy, co oznacza, że ZUS nie ma obowiązku umorzenia zadłużenia nawet w przypadku spełnienia przesłanek przewidzianych w ustawie, czy w ww. rozporządzeniu - co zostało wyjaśnione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Uznaniowość decyzji oznacza także, iż sądowa kontrola takich decyzji obejmuje jedynie samo postępowanie poprzedzające ich wydanie, a nie rozstrzygnięcie, albowiem o tym, czy składki powinny być umorzone rozstrzyga organ, a nie sąd.

Przechodząc do takiej oceny zaskarżonej decyzji, Sąd wyjaśnia, iż w myśl art. 77 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071, ze zm.) - powoływanego dalej jako k.p.a. - organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Stosownie zaś do zasady swobodnej oceny dowodów zawartej w przepisie art. 80 k.p.a, organ administracji publicznej ocenia na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona. Zgodnie natomiast z przepisem art. 107 § 1 k.p.a, uzasadnienie faktyczne decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, na których się oparł oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne - wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji z przytoczeniem przepisów prawa.

W zaskarżonej decyzji Prezes ZUS stwierdził na podstawie zgromadzonych dokumentów, że chociaż sytuacja majątkowa, zdrowotna i rodzinna Skarżącego nie jest łatwa, to ma ona możliwości - potencjalne - żeby uregulować zaległe zobowiązania wobec ZUS. W szczególności wskazano, że Skarżący jest zatrudniony i uzyskuje dodatkowe dochody z wynajmu mieszkania , posiada majątek pozwalający na zabezpieczenie wierzytelności Zakładu, z uzyskiwanych dochodów spłaca zaciągnięte zobowiązania , których to zobowiązań nie można traktować z pierwszeństwem przed uprzywilejowanymi należnościami wobec ZUS. Organ nie dopatrzył się zatem w niniejszej sprawie spełnienia przesłanek całkowitej nieściągalności ani szczególnie ważnego interesu Zobowiązanego, który przeważałby interes społeczny, przemawiających za zastosowaniem wnioskowanej ulgi.

W ocenie Sądu, stanowisko organu w sprawie jest zasadne i nie narusza powołanych przepisów postępowania. Organ odwoławczy prawidłowo ocenił, rozważając niniejszą sprawę na gruncie wszystkich regulacji dotyczących umarzania składek, w odniesieniu do interesu społecznego, jak i słusznego interesu wszystkich obywateli oraz na podstawie zebranego w sposób wyczerpujący materiału dowodowego, że powoływane przez Wnioskodawcę okoliczności, w tym niekwestionowana trudna sytuacja zdrowotna żony , nie oznacza pozbawienia możliwości spłacenia zadłużenia wobec ZUS.

Nie można również zgodzić się ze stanowiskiem Skarżącego , iż zasadność umorzenia należy dopatrywać się w tym, że zaległość w spłacie powstała z winy ZUSu a to z uwagi na fakt wcześniejszego wydania zaświadczenia o niezaleganiu z opłatą składek. Odnosząc się do tej kwestii Sąd w pełni podziela stanowisko Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 26.09.2006 r. sygn. akt III SA/Wa 1688/06 obszernie zacytowane w zaskarżonej decyzji uznając je za swoje . Organ w wydanym zaświadczeniu potwierdził jedynie brak zaległości na dzień wydania zaświadczenia ale nie oznacza to jednak jednoczesnego potwierdzenia, że tak zadeklarowana składka jest prawidłowa albo też, że na danej osobie nie będą ciążyć jakiekolwiek inne należności.

Ponadto zwrócić należy uwagę , iż Zakład Ubezpieczeń Społecznych wydajać stosowne zaświadczenia w 2001r. , 2002r., i 2003r. nie wiedział , iż Skarżący niezasadnie zgłaszał przerwy w ubezpieczeniu pomimo prowadzenia działalności gospodarczej. Okoliczność tą stwierdziła dopiero kontrola inspektorów ZUS i decyzja z dnia 21.10.2004 r. nr [....] oraz wyroki sądów powszechnych . Nie można zatem uznać , iż zaległości powstały z winy organu a nie w wyniku działań strony .

Sąd nie podzielił również stanowiska, iż organ błędnie ustalił stan faktyczny sprawy. Wbrew twierdzeniom w zaskarżonej decyzji organ nie zakwestionował zobowiązań Skarżącego opisując jego sytuacje finansową w tym zakresie. Przyznając jednocześnie , iż takie zobowiązania istnieją organ uznał, iż nie może być to przesłanką do umorzenia zaległości, gdyż stanowiłoby to uprzywilejowanie jednych względem drugich . Pogląd ten, jak najbardziej słuszny, należy podzielić zaznaczając , iż to właśnie zobowiązania z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne jako należności publicznoprawne są uprzywilejowane i podlegają zaspokojeniu przed innymi należnościami, w tym z tytułu zaciągniętych kredytów i pożyczek czy innych zobowiązań. .

W końcowej części uzasadnienia znalazło się natomiast stwierdzenie , iż Zobowiązany nie wykazał zaległości w bieżącym utrzymaniu , co nie odnosi się do ww. zobowiązań . Organowi bowiem chodziło o przedstawienie , iż pomimo tego, że Skarżący żyje skromnie to nie zalega z bieżącymi wydatkami życia codziennego takimi jak opłata za czynsz, energię , gaz itp. , co świadczy sytuacji Skarżącego i Jego rodziny, nie dając podstaw aby ją zakwalifikować jako skrajnie trudnej.

Skoro organ rozważył wszystkie przesłanki, od zaistnienia których uzależnione jest ewentualne umorzenie zaległych składek, to fakt, iż ostatecznie odmówił ich umorzenia, nie czyni decyzji wadliwą. Ustalenia i wnioski, jakie przy wydawaniu zaskarżonej decyzji poczyniono, mieszczą się bowiem w ramach prawem przewidzianych, tak z punktu widzenia prawa procesowego, szczególnie zasady swobodnej oceny dowodów (art. 80 k.p.a.), jak i prawa materialnego. Organ szczegółowo zebrał, opisał i przeanalizował zebrany materiał dowodowy, czemu dał wyraz w uzasadnieniu decyzji zarówno I jak i II instancji, spełniających wymogi art. 107 § 3 k.p.a. Zdaniem Sądu, Strona miała też możliwość brania udziału w postępowaniu. Powiadomienie w trybie art. 10 § 1 k.p.a. zapewniło Stronie przewidzianą w tym przepisie możliwość wypowiedzenia się, co do zebranych dowodów i materiałów oraz swych żądań.

W świetle ustalonego stanu faktycznego sprawy dokonana przez organ ocena sprawy nie narusza także granic uznania administracyjnego.

Niezależnie od powyższego Sąd zwraca też uwagę, iż wniosek o umorzenie należności składkowych może być ponawiany i każdorazowo podlega ocenie organu rentowego - ZUS. W szczególności, w przypadku zmiany stanu faktycznego (pogorszenie sytuacji materialnej zdrowotnej) lub uzyskaniu nowych dowodów, Skarżąca może ponownie wystąpić do Zakładu z wnioskiem o umorzenie należności i wówczas ponownie sprawa umorzenia będzie rozstrzygana przez organ, przy uwzględnieniu zasady uznaniowości takiego rozstrzygnięcia.

Końcowo należy wyjaśnić, iż sąd administracyjny kompetentny jest jedynie do oceny pod względem legalności zaskarżonej decyzji, tj. decyzji wydanej w przedmiocie umorzenia należności z tytułu składek. Nie jest natomiast uprawniony do oceny, czy wysokość zadłużenia wobec Zakładu została przez ten organ prawidłowo ustalona bądź, czy prawidłowo zostały zarachowane wpłaty. Decyzje w przedmiocie ustalenia wysokości składek podlegają bowiem - zgodnie z art. 83 ust. 2 u.s.u.s., stosownej kontroli sądu powszechnego. Dlatego też w niniejszym postępowaniu sądowoadministracyjnym nie mogły mieć żadnego znaczenia podniesione w skardze okoliczności dotyczące przyczyn powstania zaległości w składkach na ubezpieczenie społeczne.

Mając powyższe na uwadze, Sąd na mocy art. 151 p.p.s.a. orzekł jak

w sentencji orzeczenia