Wyrok WSA w Gdańsku, sygn. akt III SA/Gd 1122/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Data orzeczenia: 2021-04-15 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6146 Sprawy uczniów
Hasła tematyczne: Oświata
Skarżony organ: Kurator Oświaty
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 4 pkt 32, art. 127
journal: Dz.U. 2020 poz 910
law: Ustawa z dnia 14 grudnia 2016 r. Prawo oświatowe - tj
article: art. 151
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Jolanta Sudoł (spr.), Sędziowie: Sędzia WSA Alina Dominiak, Sędzia WSA Bartłomiej Adamczak, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 15 kwietnia 2021 r. sprawy ze skargi M. C.-Ć. na decyzję [...] Kuratora Oświaty z dnia 11 września 2020 r., nr [...] w przedmiocie potrzeby kształcenia specjalnego oddala skargę.


UZASADNIENIE

M. C. - matka małoletniego M. C.-Ć. (zwana dalej jako: "wnioskodawczym", "strona", "skarżąca"), wystąpiła z wnioskiem do Poradni Psychologiczno-Pedagogicznej w W. o wydanie orzeczenia o potrzebie kształcenia specjalnego dla swojego dziecka z uwagi na jego niepełnosprawność intelektualną w stopniu lekkim.

Powiatowy Zespół Poradni Psychologiczno-Pedagogicznych w dniu 30 czerwca 2020 r., działając na podstawie art. 127 ust. 10 ustawy z dnia 14 grudnia 2016 r. - Prawo oświatowe (tekst jednolity: Dz. U. z 2019 r., poz. 1148 ze zm.,), wydał orzeczenie (nr [...]) o potrzebie kształcenia specjalnego. M. C.-Ć. ur. 20 maja 2008 r. ze względu na niepełnosprawność intelektualną w stopniu lekkim. Orzeczenie zostało wydane na czas nauki w szkole podstawowej.

[...] Kurator Oświaty (dalej w skrócie - "Kurator Oświaty"), po rozpatrzeniu odwołania M. C., decyzją z dnia 11 września 2020 r. (nr [...]), powołując się na art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz. U. z 2020 r., poz. 256; dalej w skrócie jako: "k.p.a.") i § 25 ust. 1 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 7 września 2017 r. w sprawie orzeczeń i opinii wydawanych przez zespoły orzekające działające w publicznych poradniach psychologiczno-pedagogicznych (Dz. U. z 2017 r., poz. 1743), utrzymał w mocy zaskarżone orzeczenie.

W uzasadnieniu decyzji Kurator Oświaty wskazał, że M. C. w złożonym w dniu 27 kwietnia 2020 r. wniosku do skierowanym do Zespołu Orzekającego jako przyczynę uzyskania orzeczenia o potrzebie kształcenia specjalnego wskazała upośledzenie umysłowe lekkie. Do wniosku jako uzasadnienie żądania wnioskodawczyni załączyła zaświadczenie lekarza z dnia 23 stycznia 2020 r. o stanie zdrowia ucznia w związku z wnioskiem rodziców o wydanie orzeczenia o potrzebie kształcenia specjalnego, podpisane przez specjalistę chorób dziecięcych lek. med. W. C., w którym rozpoznano upośledzenie umysłowe w stopniu lekkim oraz alergię i łuszczycę.

Ponadto, do wniosku dołączyła także opinie podpisane przez Dyrektora Powiatowego Zespołu Kształcenia Specjalnego w W. – M. W. Pierwsza opinia nauczyciela/wychowawcy z dnia 19 lutego 2020 r. podpisana przez E. B., w której zawarła informację o rozpoznanych indywidualnych potrzebach rozwojowych i edukacyjnych oraz możliwościach ucznia, w tym jego mocnych stronach i uzdolnieniach, funkcjonowaniu M. C.- Ć. w szkole w tym występujących trudnościach, udzielonych uczniowi formach pomocy psychologiczno-pedagogicznej i jej efektach, druga opinia logopedyczną z dnia 10 lutego 2020 r. podpisana przez M. S. (neurologopedę). Z opinii wychowawcy M. wynika, że chłopiec jest dobrym uczniem, nie sprawia problemów wychowawczych, jest wrażliwy, obowiązkowy, sumienny, spokojny,. małomówny, stosuje się do przyjętych norm społecznych i stosuje zwroty grzecznościowe. Jest operatywny w zakresie kompetencji społecznych, ma trudności z opanowaniem materiału z matematyki. Neurologopeda w swojej opinii stwierdził, że M. szybko się zniechęca, jeśli uzna powierzone mu zadanie za zbyt trudne, ma trudności z dłuższymi wypowiedziami na zadany temat.

Przewodniczący Zespołu Orzekającego po analizie złożonego wniosku powiadomił wnioskodawcę pismem z dnia 16 czerwca 2020 r. o terminie jego rozpatrzenia oraz prawie uczestniczenia w posiedzeniu Zespołu Orzekającego i przedstawienia swojego stanowiska. Z uwagi jednak na aktualną sytuacje epidemiologiczną, poinformowano, że wniosek zostanie rozpatrzony bez udziału wnioskodawcy.

W wyniku postępowania przeprowadzonego przez członków Zespołu Orzekającego działającego przy Poradni Psychologiczno-Pedagogicznej w W. (diagnoza pedagogiczna, psychologiczna, logopedyczna i lekarska) określono aktualny poziom funkcjonowania M. C.-Ć., a także wskazano na rodzaje i sposoby udzielenia koniecznej pomocy i wsparcia w dalszej edukacji z uwzględnieniem potrzeb rozwojowych i edukacyjnych ucznia.

W diagnozie pedagoga z dnia 15 czerwca 2020 r. zalecane jest "kształcenie specjalne dla uczniów z niepełnosprawnością intelektualną w stopniu lekkim, prowadzone zgodnie z indywidualnym programem edukacyjno-terapeutycznym, uwzględniającym potrzeby rozwojowe i edukacyjne ucznia". Natomiast w opinii logopedy z dnia 25 czerwca 2020 r. wskazano na obniżony poziom aktualnego rozwoju językowego chłopca. Z diagnozy psychologa z dnia 21 czerwca 2020 r. wynika, że aktualny poziom rozwoju umysłowego M. C.-Ć. mieści się w górnej granicy upośledzenia umysłowego w stopniu lekkim. Także w diagnozie lekarskiej z dnia 30 czerwca 2020 r. M. K., lekarz medycyny-pediatra, stwierdził upośledzenie umysłowe w stopniu lekkim.

W dniu 30 czerwca 2020 r. odbyło się posiedzenie Zespołu Orzekającego Poradni Psychologiczno-Pedagogicznej w W. Do dokumentacji z posiedzenia Zespołu Orzekającego dołączono: diagnozę lekarską z dnia 30 czerwca 2020 r., logopedyczną z dnia 25 czerwca 2020 r. psychologiczną z dnia 21 czerwca 2020 r. oraz pedagogiczną z dnia 15 czerwca 2020 r. uzupełnioną o zalecenia, które powinny być realizowane w ramach zajęć rewalidacyjnych i w ramach pomocy psychologiczno-pedagogicznej, a których nie było w poprzedniej dokumentacji.

Biorąc powyższe ustalenia pod uwagę, Zespół Orzekający przy Poradni Psychologiczno-Pedagogicznej wydał w dniu 30 czerwca 2020 r. orzeczenie (nr [...]) o potrzebie kształcenia specjalnego dla M. C.-Ć. na czas do ukończenia szkoły podstawowej z uwagi na niepełnosprawność intelektualną w stopniu lekkim.

Następnie, w dniu 6 sierpnia 2020 r. odbyło się spotkanie Zespołu Orzekającego w sprawie wniesionego przez M. C. odwołania, w którym nie zgadzała się z orzeczeniem o potrzebie kształcenia specjalnego dla jej syna, z uwagi na niepełnosprawność intelektualną w stopniu lekkim.

Wnioskodawczyni w dniu 3 sierpnia 2020 r. została zawiadomiona o terminie posiedzenia Zespołu Orzekającego pismem z dnia 29 lipca 2020 r., w którym wskazano, że posiedzenie odbędzie się w celu ponownego rozpatrzenia sprawy M. C.-Ć. Wnioskodawczyni została pouczona o prawie uczestniczenia w posiedzeniu i przedstawienia swojego stanowiska. M. C. skorzystała z przysługującego jej prawa i uczestniczyła w posiedzeniu, podczas którego wyraziła opinię, że "jej zdaniem, wyniki testów nie odzwierciedlają umiejętności i funkcjonowania syna, które ocenia jako zdecydowanie niższe".

Zespół Orzekający ponownie dokonał analizy zebranego materiału diagnostycznego. Diagnoza lekarza pediatry M. K. z dnia 6 sierpnia 2020 r. wykazała upośledzenie w stopniu lekkim. Logopeda w opinii z dnia 31 lipca 2020 r. stwierdził niesamoistnie opóźniony rozwój mowy na tle niepełnosprawności intelektualnej w stopniu lekkim. W opinii z dnia 15 czerwca 2020 r. pedagog S.-B., pomimo zaznaczenia niskiej wrażliwość na oddziaływania edukacyjne i funkcjonowanie ucznia na poziomie niepełnosprawności umysłowej w stopniu umiarkowanym w zaleceniach wskazano na kształcenie specjalne dla uczniów z niepełnosprawnością intelektualną w stopniu lekkim. W opinii psychologa, aktualny poziom rozwoju umysłowego mierzony Skalą D. Wechsler dla Dzieci (WISC-R) utrzymuje się na poziomie niepełnosprawności umysłowej w stopniu lekkim. Rozwój funkcji umysłowych jest nieharmonijny. Ponadto, psycholog stwierdził, że z informacji matki wiadomo, że chłopiec uzyskał na koniec IV klasy "świadectwo z paskiem", a w podsumowaniu dodał "stosunkowo dobre możliwości intelektualne mierzone skalą bezsłowną dają nadzieję, że uczeń osiągnie wyniki edukacyjne na miarę swoich możliwości".

Po dokonaniu analizy zebranego materiału i wysłuchaniu stanowisk członków Zespołu, Zespół Orzekający podtrzymał decyzję z dnia 30 czerwca 2020 r. o potrzebie kształcenia specjalnego syna wnioskodawczyni z uwagi na niepełnosprawność umysłową w stopniu lekkim, uzasadniając ją funkcjonowaniem ucznia na poziomie tego stopnia niepełnosprawności intelektualnej.

Pismem z dnia 6 sierpnia 2020 r. (data wpływu 14 sierpnia 2020 r.) Dyrektor Poradni Psychologiczno-Pedagogicznej w W. przekazał dokumenty [...] Kuratorowi Oświaty do rozpatrzenia odwołania.

W związku z przekazaniem odwołania, pismem z dnia 25 sierpnia 2020 r. wystąpiono, powołując się na przepis § 25 ust. 5 rozporządzenia, do Dyrektora Poradni Psychologiczno-Pedagogicznej nr [...] w G. z prośbą o wyrażenie opinii przez specjalistów: psychologa, oligofrenopedagoga i logopedę w sprawie M. C.-Ć. Dyrektor tej Poradni powołał w dniu 25.sierpnia 2020 r. zespół specjalistów do rozpatrzenia sprawy. W skład zespołu weszli: M. L. - psycholog, E. D. - oligofrenopedagog, A. L.-logopeda oraz L. L. - jako przewodnicząca.

W dniu 7 września 2020 r. do Kuratorium Oświaty [...] wpłynęła opinia Zespołu specjalistów z Poradni Psychologiczno-Pedagogicznej nr [...] w G.

Zdaniem psychologa analiza wyników przeprowadzonych testów wskazuje, że "intelekt chłopca, choć przebiega ogólnie w wolniejszym tempie, ale nadal pozostaje w obszarze niepełnosprawności intelektualnej w stopniu lekkim (czyli następuje jego rozwój), (...) stosunkowo dobry poziom zdolności praktyczno-wykonawczych dziecka wskazuje na szansę na dalsze, stopniowe zwiększanie jego kompetencji edukacyjnych". Zdaniem psychologa kształcenie specjalne dla uczniów z niepełnosprawnością intelektualną w stopniu lekkim, to dla M. kształcenie zgodne z jego aktualnym tempem rozwoju poznawczego. Także w opinii pedagoga w świetle uzyskanych informacji można stwierdzić, że występujące u ucznia trudności w nauce przy względnie prawidłowym rozwoju umiejętności przystosowawczych, tj. sprawność ruchowa, samodzielność w czynnościach samoobsługowych, komunikatywność wypowiedzi, funkcjonowanie społeczne, są typowe dla dzieci z niepełnosprawnością intelektualną w stopniu lekkim. Zdaniem pedagoga diagności i nauczyciele M. zauważają powolny i systematyczny progres w zakresie tempa i techniki czytania, umiejętności pisania, grafomotoryki, zasobu słownictwa, a także progres w zakresie kompetencji matematycznych. W opinii logopedycznej stwierdzono niesamoistny opóźniony rozwój mowy na tle niepełnosprawności intelektualnej, "opóźniony poziom funkcjonowania językowego M. jest charakterystyczny dla oligofrenii". Na podstawie badania logopedycznego nie można określić stopnia niepełnosprawności intelektualnej. Jednocześnie logopeda zaznaczył, że poziom opanowania mowy u dziecka niepełnosprawnego zależy nie tylko od jego możliwości, ale także od czynników zewnętrznych, tj. środowiska, sposobów wychowania językowego, motywacji dziecka, poziomu lęku komunikacyjnego, osobowości itd.

Kurator Oświaty wskazał, że zarówno specjaliści z Poradni Psychologiczno-Pedagogicznej w W., którzy byli członkami Zespołu Orzekającego, jak i niezależni (zewnętrzni) specjaliści z Poradni Psychologiczno-Pedagogicznej nr [...] w G., po analizie wyników badań diagnostycznych stwierdzili, że w tej chwili najlepszą formą kształcenia jest kształcenie specjalne dla ucznia z niepełnosprawnością intelektualną w stopniu lekkim. Ponadto, Kurator Oświaty podniósł, że w jego ocenie zaskarżone orzeczenie jest kompletne, zawiera stosowne uzasadnienie, natomiast skład zespołu orzekającego jest zgodny z § 4 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 7 września 2017 r.

M. C. zaskarżyła powyższą decyzję [... Kuratora Oświaty do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku, wnosząc o jej uchylenie oraz uchylenie poprzedzającej ją orzeczenia Zespołu Orzekającego Poradni Psychologiczno-Pedagogicznych, a także zasądzenie na jej rzecz kosztów postępowania.

Jednocześnie wniosła o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu uzupełniającego z dokumentów:

informacji dla lekarza kierującego z dnia 5 października 2020 r. wydanej przez Niepubliczny Zakład Opieki Zdrowotnej [...] Sp. z o.o. w G. - na potwierdzenie faktu zaburzeń neurologicznych występujących u małoletniego. M., w tym podejrzeń epilepsji u małoletniego oraz prezentowania przez niego cech dysgenetycznych, które mogą świadczyć o zakwalifikowaniu dziecka do stopnia niepełnosprawności sprzężonej, a dowód ten nie mógł być złożony w toku postępowania przed organem z uwagi na trwający proces leczenia i diagnozowania, a także moment ujawnienia zaburzenia;

zaświadczenia od lekarza specjalisty pulmonologa z dnia 7 października 2020 r. na potwierdzenie faktu posiadania przez małoletniego zaburzeń wielopłaszczyznowych, które mogą świadczyć o zakwalifikowaniu dziecka do stopnia niepełnosprawności sprzężonej, a dowód ten nie mógł być złożony w toku postępowania przed organem z uwagi na trwający proces leczenia i diagnozowania, a także moment ujawnienia zaburzenia;

diagnozy uwagi i lateralizacji słuchowej wykonana według procedury Tomatisa z dnia 6 maja 2019 r. na potwierdzenie faktu występowania u małoletniego centralnych zaburzeń przetwarzania słuchowego, które stanowią istotną okoliczność dla zakwalifikowaniu dziecka do stopnia niepełnosprawności sprzężonej, a dokument ten nie został przez organ rozpoznany jako dowód pomimo jego złożenia przez skarżącą.

Zaskarżonej decyzji zarzuciła:

I. naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy:

1. art. 7 k.p.a. w związku z art. 77 § 1 k.p.a. w związku z art. 75 k.p.a. w związku z art. 80 k.p.a. w związku z art. 84 k.p.a. w związku z art. 136 § 1 k.p.a. w związku z § 25 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 7 września 2017 r. poprzez:

a) nie dopuszczenie w charakterze dowodu złożonego przez skarżącą w toku postępowania przed Zespołem Orzekającym Poradni Psychologiczno-Pedagogicznej dokumentu prywatnego w postaci diagnozy uwagi i lateralizacji słuchowej, wykonanej według procedury Tomatisa, z dnia 30 maja 2019 r. stwierdzającej u dziecka występowanie centralnych zaburzeń przetwarzania słuchowego, podczas gdy okoliczność ta ma zasadniczy wpływ na ustalenie stopnia niepełnosprawności dziecka, gdyż niedosłuch połączony z niepełnosprawnością intelektualną dziecka decyduje o możliwości zakwalifikowania niepełnosprawności dziecka jako sprzężonej, a w konsekwencji nie przeprowadzenie z urzędu dodatkowego postępowania celem uzupełnienia materiału dowodowego o opinię biegłego z zakresu foniatrii logopedii posiadającego wiadomości specjalne niezbędne do ewentualnego potwierdzenia niedosłuchu, przez co nie zebrano w sposób wyczerpujący materiału dowodowego i nie ustalono wszystkich okoliczności faktycznych, na których powinno być oparte rozstrzygnięcie,

b) uznanie, że małoletni M. jest dzieckiem z niepełnosprawnością umysłową w stopniu lekkim w sytuacji, gdy specjalista logopeda, powołany przez kuratora oświaty do wyrażenia opinii, stwierdził, że zaburzenie M. jest charakterystyczne dla oligofrenii, ale nie jest możliwe precyzyjne określenie stopnia niepełnosprawności intelektualnej chłopca, co z kolei dawało podstawę do uzupełnienia materiału dowodowego o opinię biegłego posiadającego wiadomości specjalne;

2. art. 10 k.p.a. w związku z art 79 k.p.a. poprzez brak skutecznego powiadomienia skarżącej pismem z dnia 16 czerwca 2020 r. o terminie rozpatrzenia wniosku złożonego przez skarżącą w dniu 27 kwietnia 2020 r. oraz prawie uczestniczenia w posiedzeniu Zespołu Orzekającego i przedstawienia swojego stanowiska, w sytuacji, gdy organy administracji publicznej obowiązane są zapewnić stronom czynny udział w każdym stadium postępowania, a przed wydaniem decyzji umożliwić im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań na każdym etapie tego postępowania.

II. naruszenie prawa materialnego, które wynikało z naruszeń procedury:

art. 4 pkt 32 ustawy Prawo oświatowe poprzez jego niezastosowanie i uznanie, że małoletni M. C.-Ć. nie spełnia przesłanek do orzeczenia względem niego niepełnosprawności sprzężonej, w sytuacji, gdy prawidłowa diagnoza, oparta o pełny materiał dowodowy, powinna prowadzić do wniosku, że względem małoletniego powinna być orzeczona niepełnosprawność sprzężona;

§ 3 ust 2 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 7 września 2017 r. poprzez oparcie orzeczenia na opinii poradni nie wyposażonej w narzędzia diagnostyczne umożliwiające ocenę indywidualnych potrzeb rozwojowych i edukacyjnych oraz możliwości psychofizycznych dzieci i uczniów odpowiednio niesłyszących, słabosłyszących, niewidomych, słabowidzących i z autyzmem, w tym z zespołem Aspergera, co w konsekwencji uniemożliwiło ustalenie niedosłuchu małoletniego, w sytuacji gdy okoliczność ta ma zasadniczy wpływ na ustalenie stopnia niepełnosprawności dziecka, gdyż niedosłuch połączony z niepełnosprawnością intelektualną dziecka decyduje o możliwości zakwalifikowania niepełnosprawności dziecka jako sprzężonej.

W uzasadnieniu skargi podniesiono, że małoletni M. posiada orzeczoną niepełnosprawność intelektualną w stopniu lekkim, a nadto posiada stwierdzone diagnozą uwagi i lateralizacji słuchowej wykonaną według procedury Tomatisa centralne zaburzenia przetwarzania słuchowego, czyli niedosłuch centralny, który stanowi przesłankę ustawową do zakwalifikowania niepełnosprawności jako sprzężonej. Ta okoliczność nie została jednak wzięta pod uwagę przez organ orzekający, co stanowi naruszenie mające istotny wpływ na wynik sprawy. Prawidłowa ocena tej diagnozy prowadzi bowiem do prawidłowego wniosku, że wobec małoletniego powinna zostać orzeczona niepełnosprawność w stopniu sprzężonym. Niepełnosprawność sprzężona stanowi swoistą, odrębną, zindywidualizowaną i złożoną jednostkę chorobową. Do intelektualnego upośledzenia dziecka dochodzą czynniki takie jak niedostosowanie społeczne, upośledzenie przetwarzania słuchu lub wzroku, zaburzenia życia emocjonalnego, upośledzenie ruchowe, także o podłożu neurologicznym. W przypadku małoletniego M. mówić można o niepełnosprawności współistniejącej, gdyż kombinacja jego zaburzeń wywołuje poważne potrzeby edukacyjne, które nie mogą być zaspokojone w ramach programu kształcenia specjalnego, przewidywanego dla jednej niepełnosprawności. Małoletni M. wymaga ciągłej fizjoterapii i zindywidualizowanej ścieżki nauczania, o którą walczy jego matka. Małoletni M. nie tylko posiada zdiagnozowaną niepełnosprawność intelektualną, ale także zdiagnozowaną wadę przetwarzania słuchu, astmę, liczne alergie i zaburzenia neurologiczne z podejrzeniem epilepsji. Wielopłaszczyznowa diagnoza małoletniego M. jest w toku. Lekarz psychiatra dopatrzył się konieczności pogłębienia badania dziecka. Chłopiec oczekuje na wizytę lekarską w Poradni Dla Osób z Autyzmem w G., wyznaczoną na dzień 18 listopada 2020 r. Badanie to ma być przeprowadzone pod kątem spektrum zaburzeń autystycznych (ASD) należących do zaburzeń neurorozwojowych, zdiagnozowania ADHD i zespołu Aspergera. Poradnia ta, w przeciwieństwie do Poradni Psychologiczno-Pedagogicznej, posiada narzędzia diagnostyczne umożliwiające ocenę indywidualnych potrzeb rozwojowych i edukacyjnych oraz możliwości psychofizycznych dzieci i uczniów odpowiednio niesłyszących, słabosłyszących, niewidomych, słabowidzących i z autyzmem, w tym z zespołem Aspergera. Do zaburzeń wchodzących w skład spektrum autyzmu należeć może nie tylko autyzm dziecięcy lub atypowy, ale także całościowe zaburzenie rozwoju. Badanie to jest niezbędne, aby prawidłowo ocenić stopień niepełnosprawności u małoletniego M., który prezentuje bardzo szerokie i niejednolite zaburzenia, a u podłoża wszystkich zaburzeń ze spektrum autyzmu leżą defekty neurologiczne o szczegółowo nieznanej etiologii, które nie pozwalają na jednoznaczną diagnozę i określenie stopnia niepełnosprawności dziecka.

Dopiero opinia sporządzona przez ten ośrodek pozwoli na rzetelną ocenę stopnia niepełnosprawności dziecka. Wprawdzie Centrum Psychologiczno-Pedagogiczne w informacji o funkcjonowaniu dziecka, po konsultacji na wniosek matki, stwierdziło że zaburzenia chłopca wykluczają spektrum autyzmu, to jednak sama opinia psychologa w tym zakresie jest niewystarczająca i niepełna.

Tezę o występowaniu u chłopca zachowań noszących znamiona autyzmu postawiono bowiem wyłącznie w oparciu o jednorazową obserwację, wywiad z matką, wybiórczą dokumentację medyczną i kwestionariusz przesiewowy. Wobec małoletniego nie zastosowano żadnego z typowych narzędzi diagnostycznych umożliwiających rozpoznanie zaburzeń ze spektrum autyzmu, takich jak np. ADOS-2, dopasowanych do wieku i rozwoju dziecka. Nie przeprowadzono także diagnostyki laboratoryjnej, badań genetycznych, diagnostyki obrazowej. Ponadto przy wydawaniu orzeczenie nie wzięto pod uwagę diagnozy uwagi i lateralizacji słuchowej wykonanej według procedury Tomatisa (diagnoza audio-psycho-fonologiczna), przeprowadzonej u małoletniego 6 maja 2019 r., w wyniku której ustalono, że u małoletniego M. występują centralne zaburzenia przetwarzania słuchowego, czyli niedosłuch centralny. Prawidłowego rozpoznania zaburzeń ze spektrum autyzmu i postawienia diagnozy medycznej (nozologicznej) dokonać może jedynie lekarz psychiatra, po kompletnej analizie wszystkich objawów i znajomości wszystkich kryteriów diagnostycznych pacjenta. Małoletni podlega ciągłej terapii. Aktualnie oczekuje na wyznaczoną na dzień 20 października 2020 r. wizytę u psychiatry, który ma skierować dziecko do dalszej pogłębionej diagnostyki w kierunku spektrum autyzmu. Małoletni oczekuje także na wizytę u ortopedy 27 października 2020 r. celem uzyskania skierowania na MRI kręgosłupa (podejrzenie zakotwiczenia rdzenia kręgowego) i wnioskowania o stopień niepełnosprawności ruchowej.

Zdaniem strony skarżącej nie jest możliwe zdiagnozowanie dziecka ze sprzężoną niepełnosprawnością wyłącznie na podstawie opinii lekarza specjalisty od chorób dziecięcych, nauczyciela wychowawcy, psychologa, pedagoga, logopedy, ponieważ każdy z nich stanowi odrębną, swoistą jednostkę kliniczną, a takie właśnie opinie stały się podstawą zaskarżanej decyzji. Żaden ze specjalistów nie zdiagnozował małoletniego M. pod kątem niepełnosprawności sprzężonej. Zaskarżona decyzja została wydana zatem na podstawie opinii opartej praktycznie wyłącznie na opinii psychologów-pedagogów oraz lekarza dziecięcego. Żadna z tych osób nie posiada kompetencji do zdiagnozowania niepełnosprawności sprzężonej, w szczególności afazji, autyzmu, zespołu Aspergera etc.

W odpowiedzi na skargę [...] Kurator Oświaty wniósł o jej oddalenie wskazując, że postępowanie, którego dotyczy skarga, jest postępowaniem specyficznym, opartym na badaniach wykonywanych przez zespoły specjalistów, a zatem merytoryczna ingerencja organu administracyjnego ograniczyć się musi do przewidzianego prawem instrumentu, opinii innego specjalisty, z którego Kurator Oświaty skorzystał.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jednolity: Dz. U. z 2021 r., poz. 137) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

Na mocy art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.; dalej powoływanej jako "p.p.s.a.") uwzględnienie skargi następuje w przypadku; naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy (pkt 1), a także w przypadku stwierdzenia przyczyn powodujących nieważność kontrolowanego aktu (pkt 2) lub wydania tego aktu z naruszeniem prawa (pkt 3). W przypadku uznania, że skarga nie ma uzasadnionych podstaw podlega ona oddaleniu, na podstawie art. 151 p.p.s.a. Stosownie natomiast do art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd wydaje rozstrzygnięcie w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Kontrolując zaskarżoną decyzję zgodnie ze wskazanymi wyżej kryteriami, należało uznać, że rozstrzygnięcie odpowiada prawu, a wniesiona skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Przedmiotem kontroli sądowej w niniejszej sprawie skarżąca uczyniła decyzję [...] Kuratora Oświaty z dnia 11 września 2020 r. (nr [...]), utrzymującą w mocy orzeczenie Powiatowego Zespołu Poradni Psychologiczno-Pedagogicznych z dnia 30 czerwca 2020 r. (nr [...]) o potrzebie kształcenia specjalnego syna M. C.-Ć.

Podstawę materialnoprawną zaskarżonej decyzji stanowiły przepisy ustawy z dnia 14 grudnia 2016 r. - Prawo oświatowe (tekst jednolity: Dz. U. z 2020 r., poz. 910, dalej powoływanej jako - "prawo oświatowe") oraz rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 7 września 2017 r. w sprawie orzeczeń i opinii wydawanych przez zespoły orzekające działające w publicznych poradniach psychologiczno-pedagogicznych (Dz. U. z 2017 r., poz. 1743, w skrócie - "rozporządzenie").

Zgodnie z treścią art. 127 prawa oświatowego, kształceniem specjalnym obejmuje się dzieci i młodzież niepełnosprawne, niedostosowane społecznie i zagrożone niedostosowaniem społecznym, wymagające stosowania specjalnej organizacji nauki i metod pracy. Kształcenie to może być prowadzone w formie nauki odpowiednio w przedszkolach i szkołach ogólnodostępnych, przedszkolach, oddziałach przedszkolnych w szkołach podstawowych i szkołach lub oddziałach integracyjnych, przedszkolach i szkołach lub oddziałach specjalnych, innych formach wychowania przedszkolnego i ośrodkach, o których mowa w art. 2 pkt 7 (ust. 1).

Uczniowi objętemu kształceniem specjalnym dostosowuje się odpowiednio program wychowania przedszkolnego i program nauczania do indywidualnych potrzeb rozwojowych i edukacyjnych oraz możliwości psychofizycznych ucznia. Dostosowanie następuje na podstawie opracowanego dla ucznia indywidualnego programu edukacyjno-terapeutycznego uwzględniającego zalecenia zawarte w orzeczeniu o potrzebie kształcenia specjalnego, o którym mowa w ust. 10 (ust. 3).

W zależności od rodzaju niepełnosprawności, w tym stopnia niepełnosprawności intelektualnej, dzieciom i młodzieży, o których mowa w ust. 1, organizuje się kształcenie i wychowanie, które stosownie do potrzeb umożliwia naukę w dostępnym dla nich zakresie, usprawnianie zaburzonych funkcji, rewalidację i resocjalizację oraz zapewnia specjalistyczną pomoc i opiekę (ust. 4).

W publicznych i niepublicznych: przedszkolach i szkołach podstawowych, w tym specjalnych, innych formach wychowania przedszkolnego, specjalnych ośrodkach szkolno-wychowawczych, specjalnych ośrodkach wychowawczych, ośrodkach rewalidacyjno-wychowawczych oraz poradniach psychologiczno-pedagogicznych, w tym poradniach specjalistycznych, które spełniają warunki określone w przepisach wydanych na podstawie ust. 19 pkt 1, mogą być tworzone zespoły wczesnego wspomagania rozwoju dziecka w celu pobudzania psychoruchowego i społecznego rozwoju dziecka, od chwili wykrycia niepełnosprawności do podjęcia nauki w szkole, prowadzonego bezpośrednio z dzieckiem i jego rodziną (ust. 5).

Opinie o potrzebie wczesnego wspomagania rozwoju dziecka oraz orzeczenia o potrzebie kształcenia specjalnego albo indywidualnego obowiązkowego rocznego przygotowania przedszkolnego i indywidualnego nauczania, a także o potrzebie zajęć rewalidacyjno-wychowawczych organizowanych zgodnie z przepisami o ochronie zdrowia psychicznego wydają zespoły orzekające działające w publicznych poradniach psychologiczno-pedagogicznych, w tym w poradniach specjalistycznych. Orzeczenie o potrzebie kształcenia specjalnego określa zalecane formy kształcenia specjalnego, z uwzględnieniem rodzaju niepełnosprawności, w tym stopnia niepełnosprawności intelektualnej (ust. 10).

Od orzeczeń, o których mowa w ust. 10, rodzice dziecka mogą złożyć w terminie 14 dni od dnia otrzymania orzeczenia odwołanie do kuratora oświaty (ust. 12).

Skład i tryb powołania zespołów orzekających działających w publicznych poradniach psychologiczno-pedagogicznych, w tym w publicznych poradniach specjalistycznych oraz szczegółowe zasady działania zespołów orzekających, tryb postępowania odwoławczego od wydanego orzeczenia, a także wzory orzeczeń i opinii wydawanych przez zespoły orzekające zostały szczegółowo uregulowane w powołanym wyżej rozporządzeniu Ministra Edukacji Narodowej z dnia 7 września 2017 r. w sprawie orzeczeń i opinii wydawanych przez zespoły orzekające działające w publicznych poradniach psychologiczno-pedagogicznych.

Zgodnie z § 3 rozporządzenia, zespoły wydają orzeczenia i opinie dla dzieci i uczniów uczęszczających do przedszkoli, szkół i ośrodków, mających siedzibę na terenie działania poradni (ust. 1).

Stosownie do § 4 ust. 1 i 2 rozporządzenia, zespół powołuje dyrektor poradni. W skład zespołu wchodzą: (1) dyrektor poradni lub upoważniona przez niego osoba - jako przewodniczący zespołu, (2) psycholog, (3) pedagog, (4) lekarz, (5) inni specjaliści, w szczególności posiadający kwalifikacje w zakresie pedagogiki specjalnej, jeżeli ich udział w pracach zespołu jest niezbędny. Pracą zespołu kieruje jego przewodniczący (§ 4 ust. 3 rozporządzenia).

Rodzice dziecka lub ucznia lub pełnoletni uczeń, stosownie do treści § 4 ust. 5 rozporządzenia, mają prawo uczestniczyć w posiedzeniu zespołu i przedstawić swoje stanowisko.

Zgodnie z § 5 ust. 1 i ust. 2 rozporządzenia, zespoły wydają orzeczenia i opinie na pisemny wniosek rodzica dziecka lub ucznia lub na pisemny wniosek pełnoletniego ucznia. Wniosek o wydanie orzeczenia lub opinii składa się do zespołu, o którym mowa w § 3. Wniosek składa się w postaci papierowej albo elektronicznej. Treść wniosku została szczegółowo określona w § 6 rozporządzenia.

W myśl § 9 ust. 1 i ust. 2 rozporządzenia zespół wydaje orzeczenie lub opinię większością głosów, a w przypadku równej liczby głosów rozstrzyga głos przewodniczącego zespołu. Z posiedzenia zespołu sporządza się protokół zawierający informacje wymienione w ust. 3 pkt 1 i 2 rozporządzenia.

Zgodnie z § 12 rozporządzenia, w przypadku uwzględnienia wniosku zespół wydaje odpowiednio orzeczenie o potrzebie kształcenia specjalnego - według wzoru stanowiącego załącznik nr 1 do rozporządzenia.

Stosownie zaś do § 13 ust. 1 i 2 rozporządzenia, orzeczenia o potrzebie kształcenia specjalnego wydaje się dla dzieci i uczniów niepełnosprawnych, niedostosowanych społecznie oraz zagrożonych niedostosowaniem społecznym, wymagających stosowania specjalnej organizacji nauki i metod pracy, o których mowa w przepisach w sprawie warunków organizowania kształcenia, wychowania i opieki dla dzieci i młodzieży niepełnosprawnych, niedostosowanych społecznie i zagrożonych niedostosowaniem społecznym.

W orzeczeniu o potrzebie kształcenia specjalnego zespół określa: (1) diagnozę funkcjonowania dziecka lub ucznia, z uwzględnieniem potencjału rozwojowego oraz mocnych stron i uzdolnień dziecka lub ucznia oraz występujących w środowisku nauczania i wychowania barier i ograniczeń utrudniających jego funkcjonowanie; (2) okres, w jakim zachodzi potrzeba kształcenia specjalnego; (3) zalecane warunki i formy wsparcia umożliwiające realizację indywidualnych potrzeb rozwojowych i edukacyjnych dziecka lub ucznia, w tym warunki rozwijania jego potencjalnych możliwości i mocnych stron, wzmacniania aktywności i uczestnictwa dziecka lub ucznia w życiu przedszkola, szkoły, ośrodka lub placówki, oraz jeżeli zachodzi potrzeba indywidualnego wsparcia dziecka lub ucznia ze strony dodatkowo zatrudnionej kadry, o której mowa w przepisach w sprawie warunków organizowania kształcenia, wychowania i opieki dla dzieci i młodzieży niepełnosprawnych, niedostosowanych społecznie i zagrożonych niedostosowaniem społecznym - zakres tego wsparcia; (4) zalecane cele rozwojowe i terapeutyczne do realizacji podczas zajęć wychowania przedszkolnego lub zajęć edukacyjnych, zajęć rewalidacyjnych, socjoterapeutycznych i resocjalizacyjnych oraz w ramach pomocy psychologiczno-pedagogicznej udzielanej dziecku lub uczniowi i, w zależności od potrzeb, jego rodzicom, przez przedszkole, szkołę, ośrodek lub placówkę oraz poradnię, wraz ze wskazaniem zalecanych form pomocy psychologiczno-pedagogicznej, a w przypadku dzieci i uczniów niepełnosprawnych - również zalecanych rodzajów zajęć rewalidacyjnych; (5) wszystkie możliwe formy kształcenia specjalnego, poczynając od najkorzystniejszej dla dziecka lub ucznia, według zespołu, formy kształcenia specjalnego spośród wymienionych w pkt a - g; (6) potrzebę realizacji wybranych zajęć wychowania przedszkolnego lub zajęć edukacyjnych indywidualnie z dzieckiem lub uczniem lub w grupie liczącej do 5 dzieci lub uczniów - w przypadku dziecka lub ucznia napotykającego na trudności w funkcjonowaniu wspólnie z oddziałem przedszkolnym lub szkolnym; (7) zalecane działania ukierunkowane na poprawę funkcjonowania dziecka lub ucznia i wzmacnianie jego uczestnictwa w życiu przedszkola, szkoły, ośrodka lub placówki oraz działania wspierające rodziców dziecka lub ucznia; (8) w zależności od potrzeb dziecka lub ucznia niepełnosprawnego, niezbędny w procesie kształcenia sprzęt specjalistyczny i środki dydaktyczne, w tym z wykorzystaniem technologii informacyjno-komunikacyjnych; (9) zalecane sposoby oceny efektów działań podjętych przez przedszkole, szkołę, ośrodek lub placówkę w celu realizacji zaleceń, o których mowa w pkt 3 - 8.

Orzeczenie o potrzebie kształcenia specjalnego wydaje się na okres wychowania przedszkolnego, roku szkolnego albo etapu edukacyjnego (§13 ust. 4 rozporządzenia).

Zgodnie natomiast z § 25 rozporządzenia od orzeczenia wnioskodawca może wnieść odwołanie do kuratora oświaty, za pośrednictwem zespołu, który wydał orzeczenie, w terminie 14 dni od dnia jego doręczenia (ust. 1). Jeżeli zespół uzna, że odwołanie zasługuje w całości lub części na uwzględnienie, uchyla zaskarżone orzeczenie i wydaje nowe (ust. 2). Od nowego orzeczenia służy wnioskodawcy odwołanie (ust. 3).

Przewodniczący zespołu jest obowiązany przekazać odwołanie wraz z aktami sprawy kuratorowi oświaty w terminie 14 dni od dnia, w którym otrzymał odwołanie, jeżeli w tym terminie nie wydał nowego orzeczenia, zgodnie z ust. 2 (ust. 4).

Kurator oświaty, w zależności od potrzeby, zasięga opinii psychologa, pedagoga, lekarza lub innego specjalisty (ust. 5).

Kurator oświaty rozpatruje odwołanie w terminie 14 dni od dnia jego otrzymania, a w przypadku potrzeby zasięgnięcia opinii, o której mowa w ust. 5, w terminie 14 dni od dnia, w którym otrzymał tę opinię (ust. 6).

Przed przystąpieniem do dalszych rozważań należy podkreślić, że sąd administracyjny nie dysponuje wiedzą specjalistyczną pozwalającą na dokonanie merytorycznej oceny stopnia lub rodzaju niepełnosprawności posiadanej przez syna skarżącej. Z uwagi na brak wiedzy fachowej sąd administracyjny nie jest władny rozważać kwestii medycznych, nie może również z uwagi na zakres kognicji, przeprowadzić np. dowodu z opinii biegłego. Specyfika kontroli sprawowanej przez sądy administracyjne obejmuje ocenę aktów administracyjnych tylko pod kątem zgodności z prawem oraz związane z nią ograniczenia proceduralne (o których w dalszej części uzasadnienia).

Przedmiotowe postępowanie zostało zainicjowane wnioskiem skarżącej z dnia 27 kwietnia 2020 r., w którym jako przyczynę wydania orzeczenia o potrzebie kształcenia specjalnego wskazała na niepełnosprawność intelektualną w stopniu lekkim.

Do wniosku skarżąca załączyła: opinię nauczyciela/wychowawcy z dnia 19 lutego 2020 r., która zwierała informację m.in. o niepełnosprawności intelektualnej w stopniu lekkim ucznia, o posiadanych schorzeniach: atopowym zapaleniu skóry i uczuleniu alergicznym na białko mleka krowiego i ryby, o objęciu ucznia opieką poradni alergologicznej, dermatologicznej, zdrowia psychicznego, neurologicznej i ortopedycznej oraz opinię logopedyczną z dnia 10 lutego 2020 r. z diagnozą -niesamoistny opóźniony rozwój mowy na tle niepełnosprawności intelektualnej o stopniu lekkim. Obie opinie zostały podpisane również przez Dyrektora Powiatowego Zespołu Kształcenia Specjalnego w W. Ponadto, załączyła zaświadczenie lekarza z dnia 23 stycznia 2020 r. wydane przez specjalistę chorób dziecięcych, w którym rozpoznano upośledzenie umysłowe w stopniu lekkim oraz choroby współistniejące alergię i łuszczycę (występowania innych jednostek chorobowych ww. dokumenty nie wskazywały).

Można zaznaczyć, że zaskarżone przez skarżącą rozstrzygnięcie uwzględniło wniosek motywowany niepełnosprawnością intelektualną o stopniu lekkim i orzekło o potrzebie kształcenia specjalnego syna M. Należy podkreślić, że orzeczenie zostało wydane przez zespół orzeczniczy: po przeprowadzeniu w dniu 15 czerwca 2020r. badań syna skarżącej, w oparciu o sporządzone diagnozy (psychologiczną, pedagogiczną, logopedyczną), a także diagnozę lekarza pediatry - specjalistę neurologii dziecięcej. Z posiedzenia zespołu orzekającego, które miało miejsce w dniu 30 czerwca 2020 r. został sporządzony protokół podpisany przez przewodniczącego i członków zespołu.

Niemniej, skarżąca na etapie postępowania odwoławczego, zakwestionowała wydane orzeczenie w zakresie diagnozy, a mianowicie stwierdzonego u jej syna stopnia niepełnosprawności intelektualnej na poziomie lekkim. W ocenie skarżącej, syn posiada cechy niepełnosprawności intelektualnej plasującej się na poziomie umiarkowanym. Poradnia, zdaniem skarżącej, kierując się wysokim wynikiem testów Wechslera a różnicą w rzeczywistej pracy, umiejętnościach i funkcjonowaniu oraz deficytach które posiada, podjęła decyzję o przyznaniu - zaniżonego - stopnia niepełnosprawności. Powyższe stanowisko skarżącej nie zostało poparte dokumentami (zaświadczeniami czy opiniami). Skarżąca nie powoływała się w odwołaniu na występowanie innych, oprócz wyżej wymienionych, schorzeń u syna M.

W związku z wniesieniem odwołania, wyznaczono termin posiedzenia zespołu orzeczniczego na dzień 6 sierpnia 2020 r., zaś w dniu 5 sierpnia 2020 r. przeprowadzono ponownie badanie psychologiczne syna skarżącej (skalą D. Wechlera dla Dzieci oraz Wykonaniową Skalą Leitera). Po ich przeprowadzeniu, w opinii psychologa, aktualny poziom rozwoju umysłowego mierzony skalą D. Wechsler dla Dzieci (WISC-R) utrzymuje się na poziomie niepełnosprawności umysłowej w stopniu lekkim i uczeń powinien być kształcony na poziomie dostosowanym do tego stopnia niepełnosprawności. W dniu 6 sierpnia 2020 r. odbyło się posiedzenie zespołu orzekającego, w którym skarżąca brała czynny udział. Z posiedzenia został sporządzony protokół podpisany przez przewodniczącego i członków zespołu. W protokole tym została zawarta informacja o stanowisku wnioskodawczyni - skarżącej, która podczas posiedzenia wyraziła swoją opinię. Jej zdaniem, wyniki testów nie odzwierciedlają umiejętności i funkcjonowania syna, które ocenia jako zdecydowanie niższe. W konsekwencji, zespół orzekający po analizie zebranego materiału i uwzględnieniu aktualnie przeprowadzonego badania, podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko. Zespól orzekający uznał, że złożone odwołanie nie zasługuje na uwzględnienie i przekazał je do Kuratora Oświaty.

Po otrzymaniu odwołania, mając na uwadze stanowisko skarżącej w nim zawarte, Kurator Oświaty działając w oparciu o przepis § 25 ust. 5 rozporządzenia, zasięgnął dodatkowej opinii specjalistów z Poradni Psychologiczno-Pedagogicznej nr [...] w G. I tak, zarządzeniem dyrektora tej Poradni został powołany zespół specjalistów, w skład którego weszli: psycholog, oligofrenopedagog, logopeda i przewodniczący. Zostały ponownie sporządzone opinie, a w dniu 26 sierpnia 2020 r., odbyło się posiedzenie zespołu specjalistów w celu wyrażenia stanowiska w sprawie złożonego przez skarżącą odwołania i wnioskowanego w nim przyznania kształcenia specjalnego z uwagi na niepełnosprawność w stopni umiarkowanym. Specjaliści wyrazili opinie, które stanowiły załącznik do protokołu z posiedzenia. W dniu 7 września 2020 r. do Kuratorium Oświaty w G. wpłynęły opinie specjalistów z Poradni Psychologiczno-Pedagogicznej nr [...] w G. wraz z podpisanym przez nich oraz przewodniczącego protokołem z posiedzenia. Jak podkreślono w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji zarówno specjaliści z Poradni Psychologiczno-Pedagogicznej w W., którzy byli członkami zespołu orzekającego, jak i powołani na etapie postępowania odwoławczego, specjaliści z Poradni Psychologiczno-Pedagogicznej nr [...] w G., po analizie wyników badań diagnostycznych zgodnie stwierdzili, że obecnie najlepszą formą kształcenia dla syna skarżącej jest kształcenie specjalnego z niepełnosprawnością intelektualną w stopniu lekkim. Opinie w tym zakresie są spójne.

Konstatując, w ocenie Sądu orzekającego, wydane orzeczenie w świetle zgromadzonego materiału nie budzi uzasadnionych wątpliwości, jest logiczne i nie pozostaje w sprzeczności ze zgromadzonym w sprawie materiałem dowodowym. W toku postępowania nie doszło również do naruszenia procedury, w tym przepisów rozporządzenia, w stopniu, który mógłby skutkować wyeliminowaniem zapadłych rozstrzygnięć z obrotu prawnego. Nie można w świetle poczynionych powyżej rozważań oraz wobec podjętych przez niego czynności wyjaśniających, postawić Kuratorowi Oświaty skutecznego zarzutu nieprawidłowego rozpoznania sprawy (w tym braku diagnozowania pod kątem niepełnosprawności sprzężonej) skoro na wcześniejszym etapie postępowania skarżąca nie zgadzała się tylko ze stopniem niepełnosprawności syna, który uważała za zaniżony. Dopiero bowiem na etapie postępowania sądowo-administracyjnego skarżąca, kwestionując rozstrzygnięcie podniosła, że w jej ocenie u syna występuje niepełnosprawność sprzężona.

Zgodnie z definicją ustawową zawartą w art. 4 pkt 32 prawa oświatowego, przez niepełnosprawności sprzężone należy rozumieć występowanie u dziecka niesłyszącego lub słabosłyszącego, niewidomego lub słabowidzącego, z niepełnosprawnością ruchową, w tym z afazją, z niepełnosprawnością intelektualną albo autyzmem, w tym zespołem Aspregera, co najmniej jeszcze jednej z wymienionych niepełnosprawności.

Skarżąca na poparcie stanowiska wyrażonego w skardze wniosła o przeprowadzenie postępowania dowodowego, przedkładając dokumenty, które "mogą świadczyć" o zakwalifikowaniu dziecka do stopnia niepełnosprawności sprzężonej: informację dla lekarza kierującego z dnia 5 października 2020 r. wydanej przez Niepubliczny Zakład Opieki Zdrowotnej [...] Sp. z o.o. w G., zaświadczenie od lekarza specjalisty pulmonologa z dnia 7 października 2020 r. oraz diagnozę - uwagi i lateralizacji słuchowej, wykonanej według procedury A.A. Tomatisa z dnia 30 maja 2019 r. W odniesieniu do ostatniego dokumentu skarżąca postawiła po raz pierwszy zarzut, że nie został on rozpoznany przez organ jako dowód pomimo jego złożenia. Z akt przedstawionych Sądowi orzekającemu nie wynika, aby po złożeniu wniosku, taki dokument został przedstawiony przez skarżącą zespołowi orzekającemu lub złożony do akt. Także w odwołaniu brak jest jakiegokolwiek nawiązania do tego dokumentu. Ponadto, skarżąca już po wniesieniu skargi, do pisma procesowego z dnia 9 kwietnia 2021 r. dołączyła ponownie ww. zaświadczenie pulmonologa z dnia 7 października 2020 r., zaświadczenie lekarskie z dnia 16 listopada 2020 r. o występowaniu zaburzeń hiperkinetycznych (ADHD) oraz fragment opinii biegłego sądowego.

W związku powyższym stanowiskiem, należy wyjaśnić skarżącej, że konsekwencją wyrażonej w przepisie art. 133 § 1 p.p.s.a. zasady, że sąd administracyjny orzeka na podstawie akt sprawy jest to, że sąd ten rozpatruje sprawę na podstawie stanu faktycznego i prawnego - istniejącego w dniu wydania -zaskarżonego aktu lub czynności, a zmiana stanu faktycznego lub prawnego, która nastąpiła po wydaniu zaskarżonego aktu lub czynności, zasadniczo nie podlega uwzględnieniu. Sąd administracyjny nie dokonuje ustaleń faktycznych w zakresie objętym sprawą administracyjną (por. wyrok NSA z dnia 25 lutego 2021 r., sygn. akt II GSK 1291/90)

Sąd administracyjny, jak już zaznaczono, sprawuje wymiar sprawiedliwości, poprzez kontrolę organów administracji publicznej, a nie poprzez rozpoznawanie i rozstrzyganie spraw administracyjnych w zastępstwie organów administracji publicznej. Zadaniem sądu nie jest zatem czynienie w sprawie ustaleń faktycznych za organ rozpatrujący sprawę, nawet jeżeli w aktach sprawy znajdują się dokumenty mające dla sprawy istotne znaczenie. Rolą sądu jest wyłącznie poddanie kontroli legalności tych ustaleń, wyprowadzonych z nich wniosków i zastosowanych przepisów prawa. Innymi słowy sąd administracyjny bada jedynie, czy ustalenia faktyczne dokonane przez organy administracji publicznej, których akty zostały zaskarżone, zostały przeprowadzone w sposób odpowiadający prawu.

Dyspozycja art. 106 § 3 p.p.s.a. nie daje podstaw do przeprowadzenia przed sądem administracyjnym postępowania dowodowego wskazującego na istnienie nowych okoliczności faktycznych, zwłaszcza których strona nie podniosła w toku postępowania przez organem administracyjnego. Przepis ten wskazuje, że postępowanie dowodowe ma charakter wyłącznie uzupełniający, i co ważne, nie służy ustalaniu stanu faktycznego, jak też stanowi instrumentu służącego do zwalczania ustaleń faktycznych, z którymi strona skarżąca się nie zgadza.

Tym samym próba wywiedzenia w oparciu o powyższe dokumenty na etapie postępowania sądowo-administracyjnego istnienia u syna niepełnosprawności sprzężonej, a zarazem podważenia zapadłego orzeczenia, nie mogła odnieść oczekiwanego przez skarżącą skutku, zaś zgłoszone wnioski dowodowe nie mogły zostać uwzględnione.

Jednak w związku z powołaniem się w skardze przez skarżącą na okoliczność, że aktualnie trwa proces leczenia i diagnozowania jej syna, to w tym aspekcie trzeba wskazać na unormowanie przepisu treści § 18 ust. 1 rozporządzenia.

Przepis ten stanowi, że na wniosek wnioskodawcy, zespół wydaje nowe orzeczenie o potrzebie kształcenia specjalnego albo nowe orzeczenie o potrzebie zajęć rewalidacyjno-wychowawczych w przypadku:

1) zmiany okoliczności stanowiących podstawę wydania poprzedniego

orzeczenia;

2) potrzeby zmiany zaleceń wskazanych w poprzednim orzeczeniu;

3) potrzeby zmiany okresu, na jaki zostało wydane poprzednie orzeczenie.

Prawodawca przewidział więc możliwość wydania nowego orzeczenia o potrzebie kształcenia specjalnego m.in. w przypadku zmiany okoliczności stanowiących podstawę wydania poprzedniego orzeczenia. W świetle przywołanej regulacji skarżąca nie jest zatem pozbawiona uprawnienia do złożenia wniosku i przedłożenia dokumentów uzyskanych w związku z bieżącym leczeniem i diagnozowaniem syna, które mogą przemawiać za zmianą orzeczenia.

Nie może przy tym ujść uwadze, że syn skarżącej był badany przez biegłego sądowego Sądu Okręgowego w G. (w związku z odwołaniem się przez skarżącą od decyzji ZUS w sprawie zasiłku, o którego uzyskanie się skarżąca się ubiega, sygn. akt [...]). Dołączony przez skarżącą do pisma procesowego z dnia 9 kwietnia 2021 r. - tylko fragment - opinii biegłego sądowego w postaci strony 10 i 11, mówi o występowaniu zaburzeń hiperkinektycznych (ADHD), ale także potwierdza lekki stopień upośledzenia umysłowego syna skarżącej.

Wobec dokonanych powyżej rozważań trzeba podnieść, że nie każde stwierdzenie naruszenie prawa pozwala Sądowi na uchylenie kontrolowanych decyzji (w całości lub w części). Unormowanie zawarte w art. 145 § 1 pkt 1) a, b, c p.p.s.a. -stanowi o naruszeniu prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy; naruszeniu prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego oraz inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy. W przypadku powoływania się na naruszenie przepisów prawa, skuteczne podniesienie zarzutów w tym zakresie wymaga wykazania, że powołane naruszenie miało wpływ lub mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Zdaniem Sądu, materiał dowodowy zgromadzony w sprawie, w świetle poczynionych uwag, nie pozwala na stwierdzenia istnienia takiego rodzaju wadliwości w niniejszej sprawie.

Istnienia takiego charakteru naruszeń w niniejszej sprawie skarżąca również nie wykazała.

Co prawda, skarżąca wskazywała na brak udziału w posiedzeniu w dniu 30 czerwca 2020 r., jednak jak wynika z dokonanych ustaleń w sprawie, osobiście uczestniczyła w posiedzeniu zespołu orzekającego w dniu 6 sierpnia 2020 r., podczas którego przedstawiła swoje stanowisko w sprawie. Zatem uchybienie to nie mogło mieć istotnego wpływu na wynik sprawy. Należy przy tym zaznaczyć, że zarzut naruszenia art. 10 § 1 k.p.a. może odnieść skutek tylko wówczas, gdy strona wykaże, że zarzucane uchybienie uniemożliwiło jej dokonanie konkretnych czynności procesowych (por. postanowienie NSA z dnia 22 marca 2012 r. sygn. akt II GSK 431/12).

Kontrola Sądu w rozpoznawanej sprawie obejmowała przede wszystkim ocenę legalności merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy i co do zasady sprawowana jest ona pod względem zgodności z prawem, a więc polega na weryfikacji decyzji organu administracji z punktu widzenia obowiązującego prawa materialnego i procesowego. Sąd nie znalazł podstaw do stwierdzenia naruszenia przez organy przepisów prawa materialnego, ani też przepisów prawa procesowego w sposób mogących mieć wpływ na wynik sprawy. Brak było podstaw do uwzględnienia skargi.

W tym stanie sprawy, uznawszy w reasumpcji zarzuty podniesione w skardze za niezasadne, jak i nie znajdując podstaw do stwierdzenia z urzędu, że wydane w sprawie decyzje naruszają prawo (vide: art. 134 § 1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku oddalił wniesioną skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a., o czym orzeczono jak w sentencji wyroku.

Sąd wydał w niniejszej sprawie wyrok na posiedzeniu niejawnym na podstawie art.133 § 1 zdanie drugie p.p.s.a. w zw. z art. 15 zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz.U. z 2020 r, poz. 374 ze zm.). Zarządzeniem Prezesa Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku nr 49/2020 z dnia 19 października 2020 r. odwołano rozprawy, utrzymując działalność orzeczniczą Sądu w trybie rozpoznawania spraw na posiedzeniach niejawnych.

Powołane w treści niniejszego uzasadnienia orzeczenia sądów administracyjnych dostępne są w Internetowej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl)