Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 1418/22
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2022-11-30 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6290 Reforma rolna
Hasła tematyczne: Nieruchomości
Skarżony organ: Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art 151
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Jolanta Dargas Sędzia WSA Magdalena Durzyńska Asesor WSA Mateusz Rogala (spr.) Protokolant referent Magdalena Murawska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 listopada 2022 r. sprawy ze skargi M.P., E.D., G.B., A.R. i M.Z. na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 29 kwietnia 2022 r. nr SZ.rn.625.48.2021 w przedmiocie reformy rolnej oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie decyzją z dnia 29 kwietnia 2022 r. nr DN.rn.625.48.2021 Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r., poz. 735 ze zm., powoływanej dalej jako k.p.a.), utrzymał w mocy decyzję Wojewody Lubelskiego z dnia 24 lutego 2021 r. nr GN-Z.7515.2.2018.MF.

W uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia organ podał, że [...], jako następcy prawni [...], wystąpili z wnioskiem o stwierdzenie nieważności decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w [...] z dnia 30 grudnia 1991 r. nr GGG.7242-38/91, orzekającej o przejęciu na własność Państwa m.in. nieruchomości oznaczonej w ewidencji gruntów miasta [...] numerem działki [...] (obecnie posiadającej oznaczenie nr [...]). Decyzji tej zarzucili naruszenie: 1) art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. w zw. z art. 16 ust. 1 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o sprzedaży nieruchomości Państwowego Funduszu Ziemi oraz uporządkowaniu niektórych spraw związanych z przeprowadzeniem reformy rolnej i osadnictwa rolnego (Dz. U. Nr 58, poz. 348) poprzez przejęcie na własność Państwa nieruchomości zabudowanej budynkiem "[...]", podczas gdy nie stanowiła ona ani nieruchomości rolnej ani leśnej i nie znajdowała się we władaniu Skarbu Państwa ani też nie została przekazana przez państwo w użytkowanie innym osobom fizycznym lub prawnym do dnia wejścia w życie ustawy z dnia 12 marca 1958 r.; 2) art. 7, art. 77 § 1, art. 80 oraz art. 107 § 3 k.p.a., poprzez zaniechanie ustalenia w postępowaniu administracyjnym rzeczywistego stanu prawnego i faktycznego nieruchomości, jak również uzasadnienia decyzji, które nie zawiera żadnych elementów pozwalających na kontrolę zaskarżonej decyzji; 3) art. 156 § 1 pkt 4 k.p.a. w zw. z art. 28 k.p.a. poprzez skierowanie decyzji do osoby niebędącej stroną w sprawie oraz niezawiadomienie o sprawie ojca wnioskodawców, [...]; 4) art. 109 § 1 k.p.a., poprzez niedoręczenie decyzji [...].

Powołaną na wstępie decyzją z dnia 24 lutego 2021 r. Wojewoda Lubelski odmówił stwierdzenia nieważności decyzji z dnia 30 grudnia 1991 r. we wnioskowanym zakresie.

W dalszej części uzasadnienia organ odwoławczy podniósł, że kontrolowana decyzja została wydana m.in. na podstawie art. 16 ust. 1 ustawy z dnia 12 marca 1958 r., zgodnie z którym nieruchomości objęte we władanie Państwa do dnia wejścia w życie ustawy, tj. do 5 kwietnia 1958 r., przejmuje się na własność Państwa, jeżeli znajdują się one we władaniu Państwa lub zostały oddane przez Państwo w użytkowanie innym osobom fizycznym lub prawnym. Z protokołu ustalenia władania m.in. działką nr [...], sporządzonego przez Komisję powołaną przy Urzędzie Miasta i Gminy [...] wynika, że Skarb Państwa władał przed dniem 5 kwietnia 1958 r. sporną działką i przekazał ją w użytkowanie dla Urzędu Miasta i Gminy [...]. W aktach sprawy znajduje się protokół sporządzony w dniu 3 grudnia 1991 r. w UMiG w [...] w obecności świadków i członków komisji inwentaryzacyjnej, w którym świadkowie, zeznając w sprawie objęcia we władanie Państwa działek, w tym m.in. działki nr [...], potwierdzili, że stanowiły one własność Skarbu Państwa jako "grunty poordynackie od reformy rolnej przejęte na własność Państwa i tak jest do dzisiaj". Świadkowie potwierdzili również fakt, że nigdy nikt z osób fizycznych oraz prawnych nie zgłaszał widocznego zainteresowania do nieruchomości. Protokół podpisali świadkowie, członkowie komisji inwentaryzacyjnej oraz protokolant.

Minister zauważył, że w aktach postępowania zakończonego decyzją z dnia 30 grudnia 1991 r. nie znajduje się wypis z ewidencji gruntów, ani inny dokument, który określałby przeznaczenie przedmiotowej nieruchomości jako rolnej czy leśnej lub temu zaprzeczał. Do przeznaczenia tej nieruchomości nie odniósł się również organ wydający tę decyzję. Wnioskodawcy przedstawili dokumenty, które ich zdaniem mają świadczyć o nierolnym charakterze zabudowanej nieruchomości objętej zaskarżoną decyzją, lecz zdaniem organu, dokumenty te nie określają przeznaczenia działki nr [...], zabudowanej budynkiem "[...]" i innymi budynkami, w sposób zgodny z obowiązującymi zasadami klasyfikowania gruntów. Wynika z nich przekazanie nieruchomości w dzierżawę, ustalanie opłat z tego tytułu oraz dokonywanie napraw i przebudowy.

Znajdujące się w aktach dokumenty nie określają precyzyjnego oznaczenia przeznaczenia nieruchomości w sposób umożliwiający określenie granic tych nieruchomości, czy też zaklasyfikowania tych nieruchomości jako rolnych lub budowlanych.

Z kolei z przywoływanego przez wnioskodawców rejestru gruntów gromady [...], osiedla [...] z dnia 7 czerwca 1968 r. wynika, że działka oznaczona nr [...] o pow. 47 a została opisana w kolumnie "tereny osiedlowe - tereny zabudowane" poprzez umieszczenie w kolumnie nr 18 symboli R-V i powierzchni 47 a. Przedmiotowa nieruchomość została zatem zakwalifikowana jako grunty rolne klasy V o powierzchni 47 arów. Dokument ten nie zawiera zapisu, który opisywałby budynki położone nieruchomości w sposób zgodny z art. 2 ust. 1 pkt 2 dekretu. W tej sytuacji organ uznał, że nie znajduje oparcia w faktach twierdzenie wnioskodawców, iż sam wpis dokonany w kolumnie nr 18 oznaczonej tytułem "tereny osiedlowe - tereny zabudowane" stanowi dowód potwierdzający, że nieruchomość nie stanowiła nieruchomości rolnej.

Minister zaakceptował zatem stanowisko organu I instancji, że sporna nieruchomość stanowiła nieruchomość rolną zabudowaną, będącą w dniu 5 kwietnia

1958 r. we władaniu Państwa. Decyzja Kierownika Urzędu Rejonowego w [...] z dnia 30 grudnia 1991 r., w części dotyczącej działki nr [...], nie zawiera więc wad, które uzasadniałyby stwierdzenie jej nieważności przez zastosowanie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., gdyż opierała się na istniejącej podstawie prawnej, a przy jej wydaniu nie doszło do rażącego naruszenia prawa.

Natomiast odnośnie zarzutu braku doręczenia decyzji organ stwierdził, że ewentualna wadliwość doręczenia orzeczenia mogłaby być rozpatrywana w trybie wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a.), a nie w sprawie o stwierdzenie nieważności.

[...] wnieśli na powyższą decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, zaskarżając ją w całości. Zaskarżonej decyzji zarzucili naruszenie:

1. art. 156 § 1 pkt 2 i § 2 k.p.a. i art. 158 § 2 k.p.a. w zw. z art. 16 ust. 1 ustawy z dnia 12 marca 1958 r., poprzez utrzymanie w mocy decyzji odmawiającej stwierdzenia nieważności decyzji z dnia 30 grudnia 1991 r., w części dotyczącej działki nr [...], która to działka nigdy nie stanowiła nieruchomości rolnej ani leśnej, jak też z akt administracyjnych sprawy nie wynika, aby była ona objęta we władanie przez Skarb Państwa lub też, że została przekazana przez państwo w użytkowanie innym osobom fizycznym lub prawnym do dnia wejścia w życie ustawy z dnia 12 marca 1958 r., gdyż protokół z dnia 3 grudnia 1991 r. został sporządzony z rażącym naruszeniem przepisów prawa, tj. art. 68 § 1 i 2 k.p.a. oraz art. 69 § 1 k.p.a. i nie zawiera takowych ustaleń;

2. art. 156 § 1 pkt 2 i § 2 k.p.a. i art 158 § 2 k.p.a. w zw. z art. 16 ust. 1 ustawy z dnia 12 marca 1958 r., poprzez jego niewłaściwe niezastosowanie, bowiem w świetle definicji nieruchomości rolnej zawartej w ustawie z dnia 13 lipca 1957 r. o obrocie nieruchomościami rolnymi (Dz. U. Nr 39, poz. 172) działka nr [...] w całości nie była w dacie wejścia w życie ustawy z dnia 12 marca 1958 r., tj. w dniu 5 kwietnia

1958 r. wykorzystywana na cele produkcji rolnej nie wyłączając produkcji ogrodniczej, sadowniczej, leśnej i rybnej, ani nie była przeznaczona w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego na takie cele;

3. art. 7 k.p.a. i art 8 § 1 k.p.a. przez załatwienie sprawy bez uwzględnienia interesu społecznego i słusznego interesu obywateli i w sposób niepogłębiający zaufania obywateli do organów państwa, bowiem Minister, podobnie jak organ I instancji, wszelkie okoliczności, które są istotne dla rozstrzygnięcia sprawy zinterpretował na niekorzyść skarżących;

4. art. 7 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a., art. 80 k.p.a. oraz art. 107 § 3 k.p.a. poprzez:

a) zaniechanie ustalenia w postępowaniu administracyjnym rzeczywistego stanu prawnego i faktycznego nieruchomości na dzień 5 kwietnia 1958 r. i na dzień wydania decyzji z dnia 30 grudnia 1991 r.,

b) rozpatrzenie materiału dowodowego i jego interpretację na niekorzyść skarżących, podczas gdy z dokumentów geodezyjnych i ewidencyjnych oraz z dokumentów dotyczących opisu budynków i sposobu ich użytkowania posadowionych na działce nr [...] wynika, że była ona w całości zabudowana budynkami o funkcji niezwiązanej z prowadzeniem działalności rolniczej, w szczególności nie była użytkowana na cele produkcji rolnej nie wyłączając produkcji ogrodniczej, sadowniczej, leśnej i rybnej, jak też nie była przeznaczona do takiej produkcji według planów zagospodarowania przestrzennego;

c) błędną ocenę licznie zgromadzonych w aktach sprawy dokumentów opisujących charakter użytkowy obu budynków posadowionych na działce nr [...], jako niezwiązanych z działalnością rolniczą oraz dokumentów geodezyjno-prawnych świadczących, że zarówno przed dniem 5 kwietnia 1958 r. jak też po tej dacie, a zwłaszcza w dniu wydania decyzji z dnia 30 grudnia 1991 r. działka nr [...] była zabudowana budynkiem "[...]" (jest nim do dzisiaj zabudowana) oraz budynkiem Ochotniczej Straży Pożarnej w [...] wraz z kinem [...], a więc nie była niezabudowanym gruntem rolnym i/lub leśnym, co zostało potwierdzone w treści decyzji organu I instancji, poprzez następujące ustalenie: "Z dokumentu - rejestr gruntów gromady [...], osiedla [...] z dnia 7 VI 1968 r. przywołanego przez Wnioskodawców przy piśmie z dnia 12 maja 2020 r. stanowiącym rozszerzenie żądania wniosku, a mającego ich zdaniem potwierdzać, że działka ewidencyjna nr [...] o pow. 47 arów, była działką w całości zakwalifikowaną jako działka: - " tereny zabudowane " - wynika, że działka oznaczona nr [...] o pow. 47 a została opisana w kolumnie "tereny osiedlowe - tereny zabudowane'' poprzez umieszczenie w kolumnie nr 18 symboli R-V i powierzchni 47 a";

d) błędnym ustaleniu w zaskarżonej decyzji, że działka była wykorzystywana w sposób związany z produkcją rolną;

e) niewłaściwym oparciu się przy ustalaniu charakteru zabudowanej działki nr [...] tylko i wyłącznie na ustalaniu klasyfikacji jej gruntu w zapisach ewidencyjnych oraz w oparciu o przepisy dekretu o ewidencji gruntów z dnia 2 lutego 1955 r. (Dz. U. Nr 6, poz. 32) oraz ustawy z dnia 3 lutego 1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych (Dz. U. z 2017 r., poz. 1161), jak też rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz. U. z 2019 r., poz. 393);

5. naruszenie art 156 § 1 pkt 2 k.p.a. w zw. z art. 28 k.p.a. poprzez skierowanie decyzji do osoby niebędącej stroną w sprawie oraz niezawiadomienie o sprawie ojca skarżących - [...];

6. naruszenie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. w zw. z art. 109 § 1 k.p.a. poprzez niedoręczenie decyzji [...].

Skarżący wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji organu I instancji, a także o zasądzenie kosztów postępowania.

W uzasadnieniu skargi skarżący podnieśli m.in., że analiza znajdujących się w aktach sprawy dokumentów wskazuje, iż działka nr [...] zabudowana była dwoma budynkami o nierolniczej funkcji, niezwiązanej z prowadzeniem działalności rolniczej, jak też nie była przeznaczona do takiej produkcji według planów zagospodarowania przestrzennego. Sporna działka była zabudowana budynkami o funkcji użytkowo-biurowej i publicznej (siedziba Straży Pożarnej i miejscowego kina) i nie posiadała rolnego charakteru.

Odnosząc się do powoływanego przez organ protokołu z dnia 3 grudnia 1991 r., skarżący podnieśli, że w protokole tym widnieją co prawda podpisy obu świadków, jednak brakuje zeznań tych świadków, a sam protokół jest częściowo zapisany maszynowo na papierze, tak jakby stanowił druk przygotowany przez urząd, a częściowo są w nim dokonane dopiski pismem własnoręcznym. Zdaniem skarżących, sposób jego sporządzenia świadczy o jego ograniczonej mocy dowodowej oraz o tym, że został on sporządzony w sposób charakteryzujący się automatyzacją działania.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Na wstępie należy zauważyć, że zaskarżona w niniejszej sprawie decyzja została wydana w postępowaniu z wniosku skarżących o stwierdzenie nieważności decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w Zamościu z dnia 30 grudnia 1991 r. Organy nie przeprowadzały zatem ponownie postępowania administracyjnego w sprawie przejęcia na własność Państwa m.in. nieruchomości oznaczonej w ewidencji gruntów miasta [...] numerem działki [...], działając jako organ kolejnej instancji, bowiem to postępowanie zostało zakończone decyzją ostateczną. Rolą organu nadzorczego było natomiast ustalenie, czy w sprawie zostały spełnione enumeratywnie wymienione w art. 156 § 1 k.p.a. przesłanki stwierdzenia nieważności decyzji. Jak wielokrotnie podnosił Naczelny Sąd Administracyjny, postępowanie dowodowe prowadzone przez właściwy organ w ramach postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej, jest postępowanie ograniczonym, organ nie prowadzi bowiem postępowania dowodowego w zakresie, w jakim było prowadzone w postępowaniu zwyczajnym (por. wyrok NSA z dnia 11 października 2022 r. sygn. akt III OSK 1339/21, wszystkie powoływane orzeczenia dostępne są w internetowej bazie orzeczeń sądów administracyjnych). Z tej przyczyny jako niezasadny należało zarzut postawiony w pkt 4 petitum skargi dotyczący nieprawidłowości w prowadzonym przez organ nadzorczy postępowaniu dowodowym.

Sąd rozpoznający niniejszą sprawę podziela stanowisko organów obydwu instancji, że decyzja z dnia 30 grudnia 1991 r. nie została wydana z rażącym naruszeniem prawa, nie jest również obarczona innymi wadami skutkującymi stwierdzeniem jej nieważności.

Jak podkreśla się w orzecznictwie sądów administracyjnych, zasada trwałości decyzji administracyjnej określona w art. 16 k.p.a., która ma podstawowe znaczenie dla stabilizacji opartych na decyzji stosunków prawnych i służy realizacji m.in. takich wartości jak ochrona i niezmienialność praw nabytych, pewność, stabilność i bezpieczeństwo obrotu prawnego, skutkuje tym, że wszelkie ewentualne wątpliwości co do ustaleń, iż decyzja została wydana z rażącym naruszeniem prawa należy rozstrzygać na korzyść legalności zaskarżonej decyzji. Wobec tego brak jednoznacznych dowodów w postępowaniu prowadzonym w trybie nadzwyczajnym zezwalających na podważenie ustaleń zawartych w decyzjach ostatecznych powinien skutkować odmową stwierdzenia nieważności decyzji (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 stycznia 2018 r. sygn. akt I OSK 602/16,). Zdaniem Sądu, w niniejszej sprawie w postępowaniu nadzorczym nie zostały ujawnione dowody na okoliczność wydania kontrolowanej decyzji z rażącym naruszeniem prawa.

Materialnoprawną podstawą decyzji z dnia 30 grudnia 1991 r. był art. 16 ust. 1 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. Zgodnie z tym przepisem, w brzmieniu obowiązującym w dniu wydania spornej decyzji, nieruchomości rolne i leśne, objęte we władanie Państwa do dnia wejścia w życie niniejszej ustawy, przejmuje się na własność Państwa bez względu na ich obszar, jeżeli znajdują się one nadal we władaniu Państwa lub zostały przekazane przez Państwo w użytkowanie innym osobom fizycznym lub prawnym.

Ustawodawca przewidział zatem dwie przesłanki przejęcia nieruchomości na rzecz Państwa w omawianym trybie. Po pierwsze, nieruchomość musiała być objęta we władanie Państwa do dnia wejścia w życie ustawy z dnia 12 marca 1958 r. (tj. w dniu 5 kwietnia 1958 r.) oraz pozostawać w tym władaniu w dniu wydania decyzji o przejęciu, a po drugie, przedmiot przejęcia stanowić może jedynie nieruchomość rolna lub leśna.

W ocenie Sądu, do stwierdzenia wydania decyzji o przejęciu z rażącym naruszeniem art. 16 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. konieczne jest ustalenie w toku postępowania nadzorczego, że decyzja ta została wydana pomimo oczywistego niewystąpienia wymienionych przesłanek.

Z taką sytuacją nie mamy do czynienia w niniejszej sprawie, co prawidłowo stwierdziły organy obydwu instancji. Podnoszone przez skarżących w toku postępowania argumenty nie podważyły w sposób kategoryczny spełnienia przesłanek wymienionych w art. 16 ust. 1 ustawy z dnia 12 marca 1958 r., polegały natomiast jedynie na wykazaniu wątpliwości w tym zakresie, w związku z czym nie mogły być uznane za wystarczające do stwierdzenia wydania decyzji z rażącym naruszeniem prawa.

Jeśli chodzi o przesłankę rolnego charakteru gruntu, to nie było kwestionowane przez organy, że sporna nieruchomość była zabudowana w dniu 5 kwietnia 1958 r. oraz w dniu wydania kontrolowanej decyzji. Okoliczność ta sama w sobie, wbrew twierdzeniu skarżących, nie świadczy jednak o nierolnym charakterze nieruchomości. Jak wynika z rejestru gruntów z dnia 7 czerwca 1966 r. działka nr [...] została wpisana wprawdzie jako "Tereny osiedlowe – Tereny zabudowane", jednak oznaczona została literą R. Jak wynika z § 8 ust. 2 pkt 1 instrukcji Ministra Rolnictwa z dnia 21 kwietnia 1955 r. w sprawie zakładania i prowadzenia ewidencji gruntów, zasad sporządzania wykazów gruntów oraz opłat za odrysy z map i za odpisy oraz wyciągi z rejestrów i dokumentów stanowiących część składową operatu ewidencyjnego na obszarze gromad, osiedli i miast nie stanowiących powiatów (M.P. z 1955 r. Nr 38, poz. 379), symbolem R oznaczane są grunty orne. Należy ponadto zauważyć, że wprawdzie sporna nieruchomość była zabudowana, jednak posadowiony na niej budynek znajdował się we władaniu Gminnej Spółdzielni "Samopomoc Chłopska", co może świadczyć o tym, że był on wykorzystywany w związku z prowadzeniem produkcji rolnej, a w każdym razie nie pozwala na jednoznaczne zanegowanie takiej tezy.

Z uwagi na powyższe Sąd stwierdza, że wprawdzie rolny charakter spornej nieruchomości może budzić, w świetle zgromadzonego materiału dowodowego, wątpliwości, jednak, jak już wspomniano, istniejące wątpliwości co do stanu faktycznego sprawy, nie oznaczają, że decyzja o przejęciu nieruchomości została wydana z rażącym naruszeniem prawa, zaś organ prowadzący postępowanie nadzorcze powinien rozstrzygać zaistniałe w sprawie wątpliwości na korzyść legalności zaskarżonej decyzji, nie zaś, jak chcieliby tego skarżący, na korzyść wnioskodawców. W ocenie Sądu, w toku postępowania nie zostało zaś w sposób kategoryczny dowiedzione, że działka nr [...] nie była użytkowana rolniczo.

Podobnie należy ocenić wątpliwości skarżących co do sposobu sporządzenia protokołu z dnia 3 grudnia 1991 r. Jego treść pozwalała organowi wydającemu decyzję z dnia 30 grudnia 1991 r. na dokonanie konstatacji, że nieruchomość była we władaniu Państwa w dniu 5 kwietnia 1958 r. Sposób sporządzenia tego protokołu, w tym m.in. okoliczność, że został napisany w znacznej części pismem maszynowym, nie oznacza, że w sprawie doszło do rażącego naruszenia art. 68 § 1 i 2 k.p.a. oraz art. 69 § 1 k.p.a. Przepisy te nie nakazują bowiem sporządzania całości protokołu pismem odręcznym. Skarżący nie przedstawili ponadto żadnych dowodów na okoliczność, że przesłanka władania przez Państwo sporną nieruchomością nie została spełniona. Wydanie decyzji z dnia 30 grudnia 1991 r. nie było zatem również obarczone wadą rażącego naruszenia prawa z punktu widzenia spełnienia drugiej z wymienionych wyżej przesłanek. W konsekwencji jako niezasadne należało ocenić zarzuty postawione w pkt 1-3 skargi.

Odnosząc się do postawionych w pkt 5 i 6 petitum skargi zarzutów dotyczących braku udziału [...] w postępowaniu administracyjnym zakończonym decyzją z dnia 30 grudnia 1991 r., a w konsekwencji również niedoręczenia mu tej decyzji, należy zauważyć, że jak już wielokrotnie podkreślano w orzecznictwie sądów administracyjnych niewzięcie udziału przez osobę mającą interes prawny w postępowaniu administracyjnym stanowi przesłankę wznowienia postępowania, nie może być natomiast przedmiotem kontroli organu nadzorczego w postępowaniu nieważnościowym. System nadzwyczajnych trybów postępowania oparty jest na zasadzie niekonkurencyjności, zgodnie z którą poszczególne tryby mają na celu usunięcie tylko określonego rodzaju wadliwości decyzji i nie mogą być stosowane zamiennie. Wady proceduralne, wymienione w art. 145 § 1 k.p.a. jako przesłanki wznowienia, zostały wyłączone przez ustawodawcę z podstaw nieważności decyzji, stanowiąc zamknięty katalog wad uzasadniających wznowienie postępowania. Jest to konsekwencja zarówno niekonkurencyjności trybów nadzwyczajnych, jak i gradacji wad decyzji administracyjnej, która zakłada konieczność odróżnienia wadliwości powodujących wzruszalność decyzji od wad powodujących jej nieważność (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 kwietnia 2022 r. sygn. akt I OSK 825/19). Zarzuty dotyczące niebrania przez ojca skarżących udziału w postępowaniu zakończonym decyzją z dnia 30 grudnia 1991 r. nie mogły zatem stanowić podstawy do stwierdzenia nieważności tej decyzji.

Konkludując, Sąd podziela stanowisko organu, że decyzja z dnia 30 grudnia 1991 r. nie została wydana z rażącym naruszeniem prawa, a także nie zawiera innej wady wymienionej w art. 156 § 1 k.p.a., co uzasadniało wydanie decyzji odmawiającej stwierdzenia nieważności tego aktu we wnioskowanym zakresie.

Biorąc powyższe pod uwagę, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r., poz. 329 ze zm.), orzekł jak w sentencji.