Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt IV SA/Po 462/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2020-10-13 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6480
Skarżony organ: Prezes Sądu
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maciej Busz (spr.) Sędzia WSA Józef Maleszewski Asesor sądowy WSA Maria Grzymisławska-Cybulska Protokolant St. sekretarz sądowy Anna Kaczmarek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 października 2020 r. sprawy ze skargi R. S. na decyzję Prezesa Sądu z dnia [...] marca 2020 r. nr [...] w przedmiocie odmowy udostępnienia informacji publicznej oddala skargę w całości.


UZASADNIENIE

R. S. (dalej jako skarżący) wnioskiem z [...] grudnia 2019 roku zwrócił się do Sądu Okręgowego w P. o udostępnienie informacji publicznej w zakresie przesłania kopii wszystkich wyroków wraz z uzasadnieniami wydanych w roku 2016 w sprawach zarejestrowanych w repertorium C pod symbolem statystycznym 028.

Prezes Sądu Okręgowego w P. ustalił, iż wskazane przez wnioskodawcę sprawy rejestrowane są w systemie informatycznym Sędzia 2, przy czym kategoria rejestracji spraw jest na tyle ogólna, że nie pozwala na wyodrębnienie tych, o które wniósł skarżący, oraz nie zawiera całości dokumentów znajdujących się w aktach poszczególnych spraw w P.. Wobec tego pismem z [...].12.2019 r. znak [...] wyjaśnił skarżącemu, że udostępnienie żądanych informacji wymagałoby przejrzenia [...] spraw, w celu wyodrębnienia tych, które spełniają wymogi zapytania. Większość z nich została oddana do archiwum zakładowego, a nie znajdują się w systemie informatycznym, co z kolei związane byłoby z koniecznością oddelegowania kilku pracowników - a to prowadziłoby do dezorganizacji pracy wydziałów. W związku z powyższym na podstawie przepisu art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy z 6 września 2001 roku o dostępie do informacji publicznej, wezwał skarżącego do wykazania, że uzyskanie informacji publicznej przetworzonej będzie szczególne istotne dla interesu publicznego, w ciągu 7 dni kalendarzowych od otrzymania niniejszego pisma, pod rygorem wydania przez organ decyzji o odmowie udostępnienia informacji.

R. S. w piśmie z [...] stycznia 2020 roku nie wykazał, aby uzyskanie informacji publicznej przetworzonej - zgodnie ze wskazanym powyżej wnioskiem było szczególne dla interesu publicznego

Prezes Sądu Okręgowego w P. decyzją z [...] lutego 2020 r. znak [...] po rozpoznaniu wniosku z [...] grudnia 2019 roku R. S. o udzielenie informacji publicznej działając na podstawie przepisu art. 104, 107 ustawy z 14 czerwca 1980 r. - kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. Nr 9, poz, 26 z późn. zm., dalej k.p.a.) oraz art. 16 w związku z art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy z 06 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej - odmówił udzielenia informacji.

Odwołanie od powyższej decyzji pismem z dnia [...] lutego 2020 r. wniósł R. S. wnosząc o jej uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Prezesowi Sądu Okręgowego w P.. W uzasadnieniu podniósł, iż nie jest prawdą jakoby Prezes Sądu Okręgowego, który odmówił udostępnienia wnioskowanej informacji musiał oddelegować pracowników do wyszukania dokumentów, uznał też, iż wnioskowane orzeczenia są zapisywane w systemie informatycznym i trzeba je jedynie zanonimizować.

Prezes Sądu decyzją z [...] marca 2020 r. znak [...] wydaną na podstawie art. 138 §1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. 2020.256.) oraz art. 16 w związku z art. 3 ust. 1 pkt ustawy z dnia 6 września 2001r. - o dostępie do informacji publicznej (t.j. [...], dalej u.d.i.p.) utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Organ odwoławczy wyjaśnił, iż Prezes Sądu Okręgowego w P. prawidłowo ustalił, że w świetle możliwości wyodrębnienia wnioskowanych informacji żądana informacja ma charakter przetworzony. Zrealizowanie wniosku wymaga znacznego nakładu środków, a przede wszystkim dodatkowej pracy wielu osób trudnej do pogodzenia z bieżącymi działaniami tego sądu. Bez wątpienia analiza [...] akt spraw konieczna dla zrealizowania wniosku, w tym związana z koniecznością pozyskania akt spraw przekazanych do archiwum zakładowego, wymaga dodatkowej pracy trudnej przy konieczności zapewnienia bieżącej sprawnej pracy sądu. Jednocześnie sam proces anonimizacji wymaga wbrew sugestiom skarżącego znacznego nakładu pracy i czasu. Wobec tego, że skarżący nie wykazał istnienia przesłanki szczególnego znaczenia tej informacji dla interesu publicznego, zdaniem organu odwoławczego Prezes Sądu Okręgowego w P. prawidłowo odmówił udzielenia wnioskowanej informacji.

Skargę na powyższą decyzję w ustawowym terminie wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu R. S. wnosząc o jej uchylenie oraz zasądzenie poniesionych kosztów.

W uzasadnieniu skargi wskazał, że czynności techniczne takie jak selekcja oraz konieczna anonimizacja są zwykłymi zabiegami dokonywanymi na poszczególnych dokumentach. Nadto skarżący zakwestionował ustalenia dokonane przez organy obu instancji, twierdząc ponadto, że przy analizie [...] spraw i [...] orzeczeń nie można mówić o przetworzeniu informacji publicznej.

Prezes Sądu w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie podtrzymując swą dotychczasową argumentację.

Pismem z dnia [...] października 2020 r. pełnomocnik skarżącego wniósł o uwzględnienie skargi i uchylenie decyzji Prezesa Sądu nr [...] z dnia [...] marca 2020 r. i przekazanie sprawy organowi do ponownego rozpoznania, a także o zasądzenie kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Pełnomocnik skarżącego podkreślił, iż uzasadnienie decyzji organu drugiej instancji nie zawiera dostatecznego wyjaśnienia, dlaczego organ uznał, że żądanie skarżącego, nie spełnia warunków do pozytywnego rozpoznania wniosku.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje:

Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie

Stosownie do treści art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2019 r. poz. 2167) w związku z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r., poz. 2325 – w dalszej zwana w skrócie jako: "p.p.s.a."), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Wspomniana kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy sąd administracyjny bada, czy zaskarżony akt administracyjny (decyzja, postanowienie) jest zgodny z obowiązującymi w dacie jego podjęcia przepisami prawa materialnego określającymi prawa i obowiązki stron oraz przepisami proceduralnymi normującymi podstawowe zasady postępowania przed organami administracji publicznej.

Kwestią sporną na gruncie niniejszej sprawy jest ustalenie, czy Prezes Sądu Okręgowego w P. prawidłowo odmówił udzielenia informacji publicznej Skarżącemu.

Na gruncie ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 1429 z późn. zm., dalej u.d.i.p.) zgodnie z art. 1 każda informacja o sprawach publicznych stanowi informację publiczną w rozumieniu ustawy i podlega udostępnieniu na zasadach i w trybie określonych w ustawie.

Zgodnie z art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. prawo do informacji publicznej obejmuje uprawnienia do uzyskania informacji publicznej, w tym uzyskania informacji przetworzonej w takim zakresie, w jakim jest to szczególnie istotne dla interesu publicznego. Natomiast stosownie do art. 2 ust. 2 u.d.i.p., od osoby wykonującej prawo do informacji publicznej nie wolno żądać wykazania interesu prawnego lub faktycznego.

Z powyższego wynika, iż ustawodawca rozróżnił dwa typy informacji publicznej – informację prostą oraz złożoną i od tego jakiej informacji publicznej wniosek dotyczy, zależy uwzględnienie dodatkowego kryterium przy jej udostępnianiu - istotności dla interesu publicznego w jej uzyskaniu przez wnioskodawcę.

Nie ulega wątpliwości na gruncie niniejszej sprawy, iż informacja, o jakiej udostępnienie wnioskował skarżący stanowi na gruncie cytowanej ustawy informację publiczną. Zarzut skarżącego dotyczy uznania przez organy wydające decyzje w przedmiotowej sprawie, iż informacja ta ma charakter informacji przetworzonej.

Informacją prostą jest informacja, której zasadnicza treść nie ulega zmianie przed jej udostępnieniem. Natomiast "informacją przetworzoną" jest informacja niejako stworzona z już istniejących. Powstaje bowiem zupełnie nowa jakość, co dotyczy również zebrania wielu informacji prostych, ponieważ nakład pracy przy ich zebraniu powoduje, że wykracza to poza zwykłą działalność podmiotu zobowiązanego, co z kolei powoduje, że stworzony zostaje nowy zbiór charakteryzujący się w istocie nowymi cechami nie istniejącymi w chwili złożenia wniosku (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia [...] kwietnia 2019 r., I OSK [...] – dostępny na: orzeczenia.nsa.gov.pl). Zbiór ten jest przygotowywany specjalnie dla wnioskodawcy, w oparciu o wskazane przez niego kryteria. Stąd też wprowadzenie dodatkowego wymogu udostępnienia informacji przetworzonej spowodowane jest założeniem, że materiał przygotowany z nakładem dodatkowych sił i środków specjalnie dla wnioskodawcy, nie powinien służyć jedynie jego indywidualnym interesom, ale musi być elementem pewnego szerszego działania służącemu większej społeczności (por. wyrok NSA z [...] listopada 2016 r., sygn. akt I OSK [...] – dostępny na: orzeczenia.nsa.gov.pl ).

W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego jednolicie wskazuje się, iż wadliwe jest bardzo wąskie rozumienie pojęcia informacji przetworzonej wprowadzające przesłankę koniecznego wytworzenia jakościowo nowej informacji. Przetworzenie może bowiem polegać na przykład na wydobyciu poszczególnych informacji cząstkowych z posiadanych przez organ zbiorów dokumentów (które to zbiory mogą być prowadzone w sposób uniemożliwiający proste udostępnienie gromadzonych w nich danych) i odpowiednim ich przygotowaniu na potrzeby wnioskodawcy (opracowaniu nawet prostego zestawienia w tym zakresie). Tym samym również suma informacji prostych, w zależności od wiążącej się z ich pozyskaniem wysokości nakładów jakie musi ponieść organ, czasochłonności czy liczby zaangażowanych pracowników, może być traktowana jako informacja przetworzona (zob. wyroki NSA: z dnia [...] listopada 2016 r., I OSK [...], z dnia [...] sierpnia 2015 r., I OSK [...]; z dnia [...] marca 2015 r., I OSK [...] oraz z dnia [...] sierpnia 2011 r., I OSK [...] dostępne na: orzeczenia.nsa.gov.pl). Jeżeli do utworzenia zbioru informacji prostych jest wymagany znaczny nakład środków i zaangażowania pracowników, a w szczególności, gdy w celu wybrania dokumentów, o które wnioskuje osoba zainteresowana, jest wymagane dokonanie analizy całego zasobu posiadanych dokumentów, to informacja wytworzona w ten sposób, pomimo że składa się z wielu informacji prostych będących w posiadaniu organu, powinna być uznana za informację przetworzoną (por. wyrok NSA z dnia [...] kwietnia 2012 r., I OSK 202/12- dostępny na: orzeczenia.nsa.gov.pl).

Biorąc pod uwagę wyżej przedstawione rozważania, należy stwierdzić, iż organ I instancji oraz organ odwoławczy prawidłowo zakwalifikowali wnioskowaną przez skarżącego informację do kategorii przetworzonych. Prawdą jest, iż samo udostępnienie odpisu wyroku, nawet jeśli miałoby się wiązać z dokonaniem jego anonimizacji stanowi udostępnienie informacji prostej, bowiem nie polega na wytworzeniu nowej jakościowo informacji, a jedynie udostępnieniu informacji już istniejącej i będącej w posiadaniu organu. Jednakże sytuacja ta ulega zmianie w chwili, gdy wniosek dotyczy pewnego zbioru informacji prostych, który to zbiór należy utworzyć wedle kryteriów wskazanych we wniosku. Takie działanie wymaga już pewnego wysiłku ze strony organu udostępniającego informację, w celu ich wyszukania, zebrania i opracowania. Jak wskazano powyżej dokonanie takiej analizy, i podjęcie szeregu czynności w celu wykonania wniosku o udostępnienie szeregu informacji prostych stanowi już patrząc całościowo – udostępnienie informacji przetworzonej.

Tym samym można uznać na gruncie niniejszej sprawy, iż skarżący wnioskował w rzeczywistości o udostępnienie informacji przetworzonej, nie zaś informacji prostej. Dlatego też, organ Prezes Sądu Okręgowego w P. słusznie wezwał R. S. do wykazania szczególnej istotności dla interesu publicznego, która uzasadniałaby udostępnienie mu wnioskowanych informacji.

Ustawodawca również nie przewidział definicji legalnej kryterium warunkującego udostępnienie informacji przetworzonej. Wskazuje się w orzecznictwie i doktrynie, iż interes publiczny istnieje wówczas, gdy uzyskanie określonych informacji mogłoby mieć znaczenie z punktu widzenia funkcjonowania państwa, np. w konsekwencji usprawniałoby działanie jego organów (wyrok WSA w Warszawie z [...] lutego 2006 r., II SA/Wa [...], Prok. i Pr. 2006, nr [...], poz. 53).

W związku z tym w przypadku podmiotów, które nie zapewniają, iż udzielona im informacja publiczna przetworzona zostanie wykorzystana w celu usprawnienia funkcjonowania danego organu państwa, należy przyjąć, iż po ich stronie nie występuje szczególnie istotny interes publiczny uzasadniający udzielenie im żądanej informacji (zob. wyrok NSA z [...] marca 2015 r., I OSK [...]).

Nie oznacza to jednak, że obywatel niepełniący takich funkcji nie może uzyskać informacji przetworzonej. Takie rozumienie art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. bezzasadnie ograniczałoby obywatelskie prawo do uzyskania informacji publicznej. Wskazany przepis ma w istocie przeciwdziałać lawinie wniosków zmierzających do uzyskania informacji przetworzonej do realizacji celów osobistych lub komercyjnych i zapobiegać sytuacjom, w których działania organu skupione są nie na funkcjonowaniu w ramach przypisanych mu kompetencji, lecz na udzielaniu informacji publicznej. Dlatego wnioskodawca domagający się udzielenia informacji publicznej przetworzonej powinien wyjaśnić, w jaki sposób zamierza ją wykorzystać dla ochrony szczególnie uzasadnionego interesu publicznego (zob. wyroki NSA: z [...] grudnia 2010 r., I OSK [...], LEX nr 1612055; z [...] grudnia 2010 r., I OSK [...], LEX nr 745157).

Jako że skarżący nie wyjaśnił, jak zamierza wykorzystać wnioskowane informacje, ani też nie wynikało to ze złożonego przez niego wniosku, wobec czego niemożliwym było ocenienie spełnienia ustawowego kryterium organ I instancji słusznie odmówił R. S. udostępnienia wnioskowanych informacji.

Odnosząc się do zarzutu wadliwości uzasadnienia zaskarżonej decyzji Sąd dostrzega jej pewną lakoniczność. Tym niemniej poddaje się ona kontroli Sądu, gdyż zawiera ona wymagane ustawowo elementy i nie ma wątpliwości jakie przesłanki legły u jej podstaw.

Reasumując, Sąd podziela pogląd, iż żądana przez skarżącego informacja miała charakter informacji przetworzonej, a skarżący w ogóle nie wykazał - po wezwaniu go przez organ – istnienia wymaganego interesu publicznego uzasadniającego udzielenie żądanej informacji.

Mając na uwadze powyższe, Sąd stwierdził, iż skarga nie zasługuje na uwzględnienie i na podstawie art.151 p.p.s.a. ją oddalił.