Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt III SA/Kr 276/04
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2006-09-13 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6305 Zwrot należności celnych
Skarżony organ: Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tadeusz Wołek Sędziowie NSA Krystyna Kutzner (spr.) AWSA Kazimierz Bandarzewski Protokolant Agnieszka Słaboń po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 września 2006 r. sprawy ze skargi Przedsiębiorstwa Spedycji [...] S.A. w [...] na decyzję Dyrektora Izby Celnej w [...] z dnia 11 lutego 2004 r. Nr [...] w przedmiocie zwrotu kwoty odsetek skargę oddala


UZASADNIENIE

W dniu [...].2000 r skarżąca Agencja Celna A S.A. zgłosiła do procedury dopuszczenia do obrotu na polskim obszarze celnym towar według dokumentu SAD nr [...]. Towar przewożony był w [...] kartonach , których odbiorcą była firma B w [...]. W dniu [...].2000 r. odbiorca towaru zawiadomił organ celny , iż w trakcie rozładunku stwierdzono , że tylko w jednym z kartonów znajdował się towar zgodny z fakturą zakupu i wniósł o wyrażenie zgody na wywóz dwóch kartonów za granicę jako nie zgodnych z zamówieniem .

Decyzją z dnia [...].2000 r. Dyrektor Urzędu Celnego w [...] określił kwotę długu celnego w wysokości [...] zł z tytułu nielegalnego wprowadzenia towaru ([...] kartony nie zgodne z zamówieniem ) na polski obszar celny . Prezes Głównego Urzędu Ceł, po rozpatrzeniu odwołania skarżącej Agencji Celnej, decyzją z dnia [...].2001 r. utrzymał w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie. W związku z powyższym skarżąca dokonała wpłat należności celnych na konto organu celnego w czterech ratach tj. [...].2000 r., [...].2001 r. oraz [...] i [...].2002 r.

Następnie w dniu [...] 2000 r. skarżąca złożyła wniosek o umorzenie należności celnych wymierzonych decyzją z dnia [...] 2000 r. , który został rozpatrzony decyzją Dyrektora Urzędu Celnego w [...] z dnia [...].2000 r. umarzającą wymierzone cło pod warunkiem wywozu towaru za granicę - w terminie 14 dni od daty doręczenia decyzji. W związku z tym , że skarżąca nie przedstawiła w wyznaczonym terminie stosowanego dowodu na okoliczność wywozu towaru za granicę , organ celny decyzją z dnia [...].2000 r. stwierdził wygaśnięcie decyzji z dnia [...].2000 r.

Po rozpatrzeniu odwołania od w/w decyzji Prezes Głównego Urzędu Ceł uchylił w całości zaskarżone rozstrzygnięcie i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ l instancji celem ustalenia stanu faktycznego sprawy pod kątem wypełnienia przez skarżącą ciążącego na niej warunku wywozu za granicę towaru.

W wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy Dyrektor Urzędu Celnego w [...] decyzją z dnia [...].2002 r. stwierdził wygaśnięcie decyzji z dnia [...].2000 r.

Skarżąca w dniu [...].2002 r. złożyła odwołanie od ww. decyzji wnosząc o jej uchylenie i umorzenia postępowania oraz orzeczenie o zwrocie pobranych należności celnych .

Dyrektor Urzędu Celnego w [...] decyzją z dnia [...].2002 r. uchylił w całości zaskarżoną decyzję z dnia [...].2002 r. i umorzył postępowanie w sprawie , uznając , że zostały dopełnione warunki nałożone decyzją z dnia [...].2000r .Organ celny stwierdził, że skarżąca wywiozła towar w dniu [...].2000 r., a karta [...] dokumentu SAD została dostarczona do Urzędu Celnego [...] w dniu [...].2000r.

W związku z powyższym skarżąca w dniu [...].2003 r. złożyła wniosek o zwrot uiszczonego cła , który został uwzględniony decyzją Naczelnika Urzędu Celnego l w [...] z dnia [...] 2003 r.

Pismem z dnia [...] 2003 r. skarżąca wniosła o uzupełnienie przedmiotowej decyzji m.in. w zakresie rozstrzygnięcia co do zwrotu odsetek pobranych od niej w kwocie [...] zł oraz odsetek z tytułu niesłusznie pobranych należności celnych .

Decyzją z dnia [...].2003 r. Dyrektor Izby Celnej w [...] uzupełnił sentencję decyzji organu l instancji m.in. w ten sposób , że zarządził wypłacenie odsetek od kwoty [...] zł wpłaconej na poczet należności celnych określonych decyzją z dnia [...].2000 r. oraz zarządził zwrot kwoty [...] zł zaliczonej na poczet odsetek z tytułu nieterminowego uiszczenia należności celnych określonych decyzją z dnia [...].2000 r.

Od ww. decyzji skarżąca złożyła odwołanie wnosząc o zarządzenie zwrotu odsetek od kwoty [...] zł uiszczonej z tytułu nieterminowej wpłaty należności celnych. Kwota ta stanowiła zdaniem skarżącej nadpłatę i podlega zwrotowi wraz z odsetkami na podstawie art.76 Ordynacji podatkowej.

Dyrektor Izby Celnej w [...] decyzją z dnia 11.02.2004 r. utrzymał w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie , gdyż - jak stwierdził - w postępowaniu celnym nie ma zastosowania art.72 Ordynacji podatkowej dotyczący nadpłat i nie zwraca się nadpłat wraz z ich oprocentowaniem. Zgodnie z art.250 § 3 Kodeksu celnego , od zwracanych należności celnych przywozowych lub wywozowych nie płaci się odsetek , chyba że niewłaściwe ustalenie kwoty należności celnych było wynikiem błędu organu celnego , a dłużnik w żaden sposób nie przyczynił się do powstania tego błędu . W rozpatrywanej sprawie organ celny bezzasadnie stwierdził wygaśnięcie decyzji z dnia [...].2000 r. , gdyż skarżąca dopełniła nałożony na nią warunek wywozu towaru w określonym terminie, dlatego zarządzono zwrot wpłaconej kwoty cła wraz z należnymi odsetkami obliczonymi od dnia dokonanych wpłat na konto organu celnego. Skarżącej zwrócono także kwotę [...] zł zaliczonej na poczet odsetek z tytułu nieterminowego uiszczenia należności celnych wymierzonych decyzją z dnia [...].2000 r. W ocenie organu celnego nie zachodzą okoliczności uzasadniające zwrot odsetek od kwoty [...] zł, gdyż zgodnie z art.249 Kodeksu celnego zwrotowi podlegają odsetki, które zostały pobrane z tytułu nieterminowego uiszczenia należności celnych w sytuacji , gdy niewłaściwe ustalenie kwoty należności było wynikiem błędu organu celnego , a dłużnik nie przyczynił się do powstania błędu.

Na powyższą decyzję wpłynęła skarga do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie , w której skarżąca zarzuciła błędną wykładnię art.250 i art.3 § 1 pkt.8 Kodeksu celnego poprzez przyjęcie , że zwrócona kwota odsetek 3.003,60 stanowi należność celną. Ponadto skarżąca zarzuciła również błędną wykładnię art.249 Kodeksu celnego poprzez przyjęcie , że zwrotowi podlegają wyłącznie odsetki pobrane z tytułu nieterminowego uiszczenia należności celnych w przypadku , gdy były one wynikiem błędu organu celnego , a dłużnik nie przyczynił się do powstania błędu . W rozpatrywanej sprawie - w ocenie skarżącej - naruszono zasadę określoną w art.122 i art.210 Ordynacji podatkowej , a także nie wyjaśniono wszystkich istotnych okoliczności niezbędnych dla rozstrzygnięcia , a w szczególności nie wyjaśniono kwestii , iż odsetki za zwłokę nie mają samodzielnego bytu prawnego i z tej przyczyny odsetki za zwłokę dzielą byt prawny należności głównej. Brak podstawy do świadczenia zobowiązania głównego spowodowało -zdaniem skarżącej - brak podstawy do świadczenia zobowiązania ubocznego.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej w [...] wniósł o jej oddalenie i podtrzymał dotychczasowe stanowisko w prawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje :

Stosownie do art.1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz.1269 ) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem . Oznacza to , że przedmiotem kontroli Sądu jest zgodność z prawem zaskarżonej decyzji . Usunięcie z obrotu prawnego decyzji może nastąpić tylko wtedy , gdy postępowanie sądowe dostarczy podstaw do uznania , że przy wydawaniu zaskarżonej decyzji organy administracji publicznej naruszyły prawo w zakresie wskazanym w art.145§ 1 ustawy z dnia 30.08.2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. ( Dz.U. Dz 2002 r Nr 153, póz. 1270).

W rozpatrywanej sprawie okolicznością bezsporną jest, że skarżąca dopełniła nałożony na nią warunek wywozu towaru nie zgodnego z zamówieniem za granicę w wyznaczonym przez organ celny terminie , a zatem należności celne ciążące na tym towarze zostały zasadnie umorzone decyzją Dyrektora Urzędu Celnego w [...] z dnia [...].2000 r. . Nie jest sporne w sprawie , że skarżąca dokonała czterech wpłat na poczet należności wynikających z decyzji z dnia [...].2000 r. o wymiarze należności celnych , które zostało w części zarachowane przez organ celny na odsetki z tytułu nieterminowego uiszczenia tych należności. Strony były zgodne co do tego , że zwrotu kwoty uiszczonego cła w wysokości [...] zł należało dokonać wraz z odsetkami od tej należności . Zgodność stanowisk dotyczyła również zwrotu kwoty [...] zł pobranej na poczet odsetek od należności celnych . Spór dotyczy kwestii, czy od zwróconej kwoty odsetek należne są odsetki.

Jako podstawę żądania wypłaty odsetek od odsetek skarżąca wskazała art.76 Ordynacji podatkowej. Dyrektor Izby Celnej odmówił uwzględnienia wniosku , gdyż -jak stwierdził - w postępowaniu celnym nie mają zastosowania przepisy Ordynacji podatkowej dotyczące nadpłat . W rozpatrywanej sprawie ani art.249 , ani art.250 Kodeksu celnego nie mogły stanowić podstawy do zwrotu odsetek od odsetek z tytułu nieterminowego uiszczenia należności celnych.

Sąd podzielił stanowisko Dyrektora Izby Celnej jako zgodne z prawem . Stosownie do art.262 Kodeksu celnego , do postępowania w sprawach celnych stosuje się odpowiednio przepisy działu IV ustawy z dnia 29.08.1977 r. - Ordynacja podatkowa , z uwzględnieniem zmian wynikających z przepisów prawa celnego. Wskazana przez skarżącą podstawa żądania wypłaty odsetek od uiszczonych odsetek , zawarta w rozdziale 9 "Nadpłata" Działu III "Zobowiązania podatkowe " Ordynacji podatkowej nie ma zastosowania w postępowaniu celnym . Kodeks celny zawiera bowiem pełną i kompletną regulację prawną w zakresie długu celnego , w tym zwrotu i umorzenia należności celnych ( Dział V tej ustawy) i stanowi jedyną podstawę prawną do rozstrzygania tych kwestii.

Odnosząc się do zasadności żądania skarżącej wypłaty odsetek od odsetek z tytułu nieterminowego uiszczenia należności celnych należy stwierdzić , że żądanie to nie mogło być uwzględnione , gdyż przepisy Kodeksu celnego nie zawierają takiej podstawy prawnej . Wskazany przez Dyrektora Izby Celnej art.249 Kodeksu celnego ustanawia jako zasadę , że nie zwraca się odsetek , które zostały pobrane z tytułu nieterminowego uiszczenia należności celnych . Wyjątkiem od tej zasady jest przypadek , gdy organ celny ustalił kwotę tych należności w wyniku jego błędu , a dłużnik w żaden sposób nie przyczynił się do powstania tego błędu. Taka sytuacja miała miejsce w rozpatrywanej sprawie , w związku z tym zasadnie skarżącej zwrócone kwotę [...] zł pobraną tytułem odsetek od niezasadnie naliczonych należności celnych. Przepis ten nie upoważnia jednak do wypłaty odsetek od tych odsetek i rozstrzygnięcie organów celnych w tym zakresie należy uznać za zgodne z prawem.

Organy celne zasadnie również uznały , że uiszczone odsetki w kwocie [...] zł nie stanowią należności celnych w rozumieniu art.3 § 1 pkt.8 Kodeksu celnego , a w konsekwencji nie miał w sprawie zastosowania art.250 § 3 Kodeksu celnego odnoszący się wyłącznie do odsetek od należności celnych .

Powyższego stanowiska nie mogła zmienić argumentacja skargi , gdyż o ile zgodzić należy się ze skarżącą , że pobranie należności celnych oraz odsetek od nich było bezzasadne , jednak Kodeks celny dopuszcza możliwość wyłącznie po pierwsze - zwrotu należności celnych wraz odsetkami oraz po drugie - pobranych odsetek od nieterminowej wpłaty należności celnych - ale już bez odsetek od nich . W tym drugim przepadku , jak wyżej wykazano - zwrot pobranych odsetek stanowi wyjątek od zasady , że odsetki nie podlegają zwrotowi.

Ani organy celne , ani Sąd nie są upoważnione do kwestionowania regulacji zawartych w ustawie , jaką jest Kodeks celny stanowiący szczególna regulację prawną i jako akt prawny o takim szczególnym charakterze ma pierwszeństwo w zastosowaniu przed innymi , ogólnymi regulacjami .Z tych względów argumentacja skargi o niesamodzielnym bycie odsetek , zresztą nie poparta żadną podstawą prawną, nie mogła odnieść zamierzonego przez skarżącą skutku.

W związku z powyższym skarga nie może być uwzględniona , ponieważ wyniki oceny przeprowadzonego postępowania i stanowisko organów celnych nie dają podstawy do uchylenia zaskarżonej decyzji. Sąd uchyla zaskarżoną decyzję na podstawie art.145 ww. ustawy r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, póz. 1270 ) - tylko w razie zaistnienia istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu , jeżeli mogły one mieć wpływ na wynik sprawy lub naruszenia przepisów prawa materialnego , które miało wpływ na wynik sprawy. W rozpatrywanej sprawie Sąd nie stwierdził takich wad i uchybień , dlatego należało orzec jak w sentencji.