Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt II SA/Kr 505/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2016-06-30 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6019 Inne, o symbolu podstawowym 601
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Nadzór budowlany
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2016 poz 718
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity
article: art. 105 par. 1
journal: Dz.U. 2016 poz 23
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Joanna Tuszyńska Sędziowie : WSA Paweł Darmoń WSA Agnieszka Nawara-Dubiel (spr.) Protokolant : starszy sekretarz sądowy Małgorzata Piwowar po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 czerwca 2016 r. sprawy ze skargi A. P. na decyzję nr [...] [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 19 lutego 2016 r. znak: [...] w przedmiocie umorzenia postępowania skargę oddala


UZASADNIENIE

Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w W. decyzją z dnia 10 grudnia 2015 r. nr [....] znak: [....] umorzył postępowanie w sprawie niewłaściwego stanu technicznego zbiornika na nieczystości ciekłe zlokalizowanego na nieruchomości [....] – własność D.D. , M.S. , R.D.

Po rozpatrzeniu odwołania wniesionego od powyższej decyzji przez A.P. [....] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. decyzją z dnia 19 lutego 2016 r., znak: [....] na podstawie art. 138 § 1 pkt 1, art. 104 w związku z art. 105 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. -Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016 r. poz. 23) - w skrócie: "k.p.a." oraz art. 80 ust. 2 pkt 2 i art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r.- Prawo budowlane (Dz. U. z 2013 r. poz. 1409 ze zmian.) - w skrócie: "Pr. bud." utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

W uzasadnieniu decyzji organ II instancji wskazał, że w piśmie z dnia 27 sierpnia 2015 r. A.P. działająca przez J.S. podniosła, że "w budowli, znajdującej się na nieruchomości Państwa D. nadal gromadzone są odpady ciekłe, doprowadzane z garażu rurami położonymi pod kostką brukową. Budowla, do której odprowadzane są ścieki nie jest szczelna, co powoduje, że zanieczyszcza ona grunt oraz stwarza zagrożenie dla ujęcia wody pitnej znajdującego się na nieruchomości sąsiedniej, położonej w [....] nr (...)".

Podczas czynności kontrolnych przeprowadzonych w dniu 10 listopada 2015 r. na nieruchomości nr [....] w W. ustalono: "w miejscu gdzie poprzednio był usytuowany zbiornik na nieczystości ciekłe teren porośnięty trawą wyrównany na którym postawiona jest huśtawka. Przed wjazdem do garaży w budynku mieszkalnym usytuowane korytko odpływowe aco do którego w czasie kontroli właściciele wlewali wodę i stwierdzono, że odpływ z niego znajduje się w kompostowniku usytuowanym pomiędzy budynkami gospodarczym i garażowym pośrodku nieruchomości nr [....] . W czasie kontroli w garażu zgodnie ze wskazaniem J. S. nie odnaleziono odpływu, wyprowadzonej rury w garażu. Obecni współwłaściciele nieruchomości nr [....] oświadczają iż nieruchomość jest podłączona do kanalizacji ogólnospławnej na dowód czego przedkładają do wglądu protokół odbioru przyłącza kanalizacyjnego z dnia 01.12.2009r. (...) D.D. i M.S. uprzedzone o odpowiedzialności karnej z art. 233 KK oświadczają, iż zbiornik został rozebrany poprzez zbicie płyty i odcięcie drutów zbrojeniowych i zasypany gruzem i ziemią a teren wyrównany. W miejsce to nie są odprowadzane żadne ścieki ani wody opadowe (...)".

Z analizy akt sprawy wynika, że w sprawie zbiornika na nieczystości ciekłe było prowadzone postępowanie administracyjne, które w związku z rozbiórką tego zbiornika zostało umorzone decyzją PINB w W. z dnia 14 maja 2013 r. nr [....] znak: [....] , która została utrzymana w mocy decyzją MWINB w K. z dnia 18 listopada 2013 r. nr [....] znak: [....] . Wyrokiem z dnia 15 kwietnia 2014 r. sygn. akt II SA/Kr 92/14 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddalił skargę A.P. na powyższą decyzję MWINB w K.

Podczas wspomnianych wcześniej czynności kontrolnych nie stwierdzono, aby obecnie istniał zbiornik na nieczystości ciekłe na nieruchomości nr [....] w W. , nie stwierdzono ponadto istnienia odpływów w garażu rzekomo odprowadzających ścieki. Czynności kontrolne przeprowadzone w możliwie pełnym zakresie, jednakże bez dewastacji zagospodarowanej działki, w czasie których nie stwierdzono istnienia budowli szamba, należy uznać za dowód w tym zakresie wiarogodny. Z ustaleń dokonanych przez PINB w W. wynika także, że nieczystości ciekłe z w/w nieruchomości są odprowadzane do kanalizacji ogólnospławnej. W ocenie organu odwoławczego wiarygodne w tym zakresie są też zeznania D.D. i M.S. , które uprzedzone o odpowiedzialności karnej z art. 233 kodeksu karnego zeznały, że zbiornik został rozebrany i w miejsce to nie są odprowadzane żadne ścieki ani wody opadowe. W świetle powyższego brak jest podstaw do dalszego prowadzenia postępowania w przedmiotowej sprawie.

Odnośnie zarzutów zawartych w odwołaniu należy wskazać, że subiektywne przeświadczenie strony, iż obecnie na nieruchomości nr [....] w W. znajduje się zbiornik do którego odprowadzane są ścieki nie zostało poparte żadnymi dowodami. Zgromadzony materiał dowodowy jest wystarczający i nie ma uzasadnionych podstaw, aby nakazywać przeprowadzenie dowodu polegającego na dewastacji zagospodarowanej nieruchomości. Odnośnie faktu rozbiórki szamba i jego pozostałości na nieruchomości nr [....] w W. wypowiedział się Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w wyroku z dnia 15 kwietnia 2014 r. sygn. akt II SA/Kr 92/14, a organ II instancji przytoczył fragmenty uzasadnienia tego wyroku.

Opisaną wyżej decyzję zaskarżyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie A.P. , zarzucając jej naruszenie:

1. art. 7, 75 § 1 i 77 § 1 k.p.a. poprzez niewyjaśnienie wszechstronnie sprawy, w szczególności w zakresie dotyczącym braku przeprowadzenie dokładnych oględzin nieruchomości, w tym braku dokonania odkrywek w miejscu zasypania zbiornika dawnego szamba, braku sprawdzenia składu chemicznego substancji wprowadzanych do zbiornika,

2. art. 7, 75 § 1 i 77 § 1 k.p.a. poprzez przyjęcie, że to strona ma przedłożyć dowody na poparcie swoich twierdzeń, a nie organ, mimo że to organ powinien przeprowadzić wszechstronne i wyczerpujące postępowanie dowodowe,

3. art. 7, 75 § 1 i 77 § 1 k.p.a. poprzez oparcie postępowania dowodowego na dokumentach wydanych w innych sprawach, mimo iż pojawiły się nowe okoliczności, bowiem skarżąca w piśmie z dnia 19 listopada 2015 roku wskazywała, że właściciele nieruchomości nr 182 używali pompy w październiku 2015 roku i wprowadzali nieczystości do zbiornika, czego świadkiem była J.S.

4. art. 7, 75 § 1 i 77 § 1 k.p.a. poprzez pominięcie, że w sprawie prowadzonej przez organ, zakończonej decyzją nr [....] , która znajduje się w aktach sprawy, wskazano, że aktualnie pod powierzchnią gruntu znajduje się budowla lub jej fragment, która może być uczyniona przedmiotem odrębnego postępowania administracyjnego,

5. art. 7, 75 § 1 i 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 107 § 1 i 3 k.p.a. poprzez niewystarczające wyjaśnienie dlaczego organ uznał, że brak jest podstaw do przeprowadzenia dowodu z dokonania odkrywek w miejscu zasypania zbiornika i oparciu się w tym zakresie jedynie na twierdzeniu, że istnienie zbiornika jest subiektywnym przekonaniem skarżącej, mimo iż ten sam organ w decyzji z dnia 18 listopada 2013 roku nr [....] uznał, że pod powierzchnią gruntu istnieje budowla lub jej fragment, a od tego czasu - według zeznań właścicieli nieruchomości - nie doszło do żadnych zmian,

6. art. 105 § 1 k.p.a. poprzez umorzenie postępowania, mimo iż jego prowadzenie było konieczne z uwagi na wprowadzanie przez właścicieli nieruchomości nr [....] nieczystości ciekłych do nieszczelnego zbiornika, którego istnienie zostało potwierdzone w decyzji organu nr [....],

7. art. 107 § 3 k.p.a. poprzez brak wskazania w jaki sposób organy odniosły się do twierdzeń skarżącej dotyczących faktu używania przez właścicieli nieruchomości nr [....] pompy w październiku 2015 roku i wprowadzania nieczystości do zbiornika, czego świadkiem była J.S.

Na podstawie tych zarzutów skarżąca wniosła o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji oraz decyzji organu I instancji i przekazanie do ponownego rozpoznania organowi I instancji, o przeprowadzenie dowodów wskazanych w treści skargi, o zasądzenie na rzecz Skarżącej od Organu kosztów postępowania według norm przepisanych.

W uzasadnieniu skargi zwrócono uwagę, że z wyjaśnień D.D. oraz M.S. wynika, że przedmiotowy zbiornik - został rozebrany poprzez zbicie płyty i odcięcie drutów zbrojeniowych, co wskazuje na fakt, że nadal znajduje się na terenie nieruchomości oznaczonej nr [....] i może być wykorzystywany, a jego szczelność nie została sprawdzona, a stwierdzenie o rozbiciu płyty - pokrywy zbiornika wskazuje na nieszczelność zbiornika. Już te okoliczności, wskazywane przez właścicieli nieruchomości nr [....] powinny być podstawą do przeprowadzenia szczegółowego postępowania dowodowego, bowiem wskazywanie, że na terenie nieruchomości znajduje się nieszczelna budowla oraz podnoszenie przez skarżącą, że właściciele używali pompy, wskazuje na prawdopodobieństwo odprowadzania nieczystości do nieszczelnego zbiornika. Jednakże organy nadzoru budowlanego zaniechały przeprowadzenia szczegółowych oględzin zbiornika, w tym odkrywek w miejscu zasypania zbiornika, a także nie wyjaśniono dlaczego jego właściciele używali pompy w październiku 2015 r. i odprowadzali nieczystości ciekłe. Wskazano również na rozbieżności w zeznaniach właścicieli działki nr [....] , którzy w poprzednim postępowaniu twierdzili, że zbiornik zlikwidowali w 2012 roku, a obecnie mówią, że miało to miejsce w roku 2013. Wreszcie podniesiono, że przywołane w toku postępowania przed PINB-em, decyzje dotyczyły postępowania w przedmiocie budowy zbiornika na szambo, natomiast przedmiotem niniejszego postępowania był sposób wykorzystywania zbiornika, który pozostał po dawnym szambie, czego organy nie dostrzegły i oparły swoje twierdzenia na fakcie, że w prowadzonych postępowaniach w przedmiocie budowli - szamba, wydano ostateczne decyzje.

W odpowiedzi na skargę [....] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. wniósł o jej oddalenie i w całości podtrzymał stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Na rozprawie w dniu 30 czerwca 2016 r. skarżąca podtrzymała skargę, natomiast strona przeciwna podniosła, że wniosek A.P. dotyczący wszczęcia postępowania w sprawie pozostałości po zbiorniku nie został uwzględniony, organy obu instancji odmówiły wszczęcia postępowania w tej sprawie, a Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddalił skargę wniesioną w tej sprawie wyrokiem sygn. II SA/Kr 1698/16. Uczestniczka postępowania D.D. wniosła o oddalenie skargi, przedkładając dwa zdjęcia obrazujące miejsce usytuowania zbiornika. Skarżąca potwierdziła, że jest to właściwe miejsce, jednakże zwróciła uwagę, że zbiornik nie został rozebrany i "nie ma pewności czy nie prowadzą do niego jakieś rury".

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Przepis art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014 r. poz. 1647 ze zm.) stanowi, iż sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

W świetle powołanego przepisu ustawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną lub postanowienie z punktu widzenia ich zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tej decyzji. Zgodnie z treścią art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718) - dalej określanej jako "p.p.s.a." - sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie, nie będąc przy tym związanym granicami skargi (art. 134 p.p.s.a.).

Dokonawszy w niniejszej sprawie kontroli zaskarżonej decyzji pod kątem tak określonych kryteriów, Wojewódzki Sąd Administracyjny doszedł do wniosku, że decyzja ta odpowiada prawu, a skarga jest bezzasadna.

Przede wszystkim należy wyjaśnić zakres postępowania administracyjnego, które obecnie podlega kontroli sądowej. Jego przedmiotem był "niewłaściwy stan techniczny zbiornika na nieczystości ciekłe" zlokalizowanego na nieruchomości położonej w W. nr [....] na działce nr [....] .

Organ I instancji w decyzji powołał dwa prawomocne wyroki Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, które również dotyczyły tego zbiornika (wyrok z dnia 12 września 2012 r., sygn. II SA/Kr 527/12 i z dnia 15 kwietnia 2014 r., sygn. II SA/Kr 92/14). W pierwszym przypadku przedmiotem kontroli sądowej była decyzja o umorzeniu postępowania w sprawie legalności obiektu budowlanego - zbiornika o betonowej konstrukcji umiejscowionego pod powierzchnią gruntu na nieruchomości składającej się z działki nr [....] , położonej w W. W drugim z wymienionych wyroków Sąd badał legalność decyzji umarzającej postępowanie w sprawie kontynuowanego postępowania administracyjnego prowadzonego przez Naczelnika Miasta i Gminy [....] pod sygn. 8386/40/89/90, dotyczącego samowolnie wybudowanego zbiornika typu "szambo", a następnie zmiany sposobu użytkowania na pomieszczenie gospodarcze na działce nr [....] w W.

Oprócz tego w sprawie sygn. II SA/Kr 1698/14 (mylnie wskazana w protokole rozprawy jako II SA/Kr 1698/16) przedmiotem skargi było postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania z urzędu w sprawie nakazania rozbiórki budowli lub fragmentu znajdującego się na terenie działki nr [....] w miejscowości W. , dawnego szamba.

Sądowi wiadomo również z urzędu, że został wydany wyrok z dnia 24 lipca 2015 r., sygn. II SA/Kr 600/15, gdzie przedmiotem kontroli była decyzja umarzająca postępowanie w sprawie "przeprowadzenia kontroli składu substancji wprowadzanych do zbiornika szambowego na posesji sąsiadów".

Wszystkie powyższe wyroki są prawomocne, we wszystkich orzeczono o oddaleniu skargi A.P. W kolejnych postępowaniach chodziło najpierw o rozbiórkę zbiornika (bądź jego legalizację), a następnie o kontrolę składu substancji wprowadzanych do tego zbiornika.

Skarżąca zastrzega w skardze, że przedmiotem kontrolowanego postępowania był "sposób wykorzystywania zbiornika", który pozostał po dawnym szambie, w istocie jednak podnosi, że należy zbadać jakiego rodzaju ścieki są odprowadzanie przez właścicieli działki nr [....] do pozostałości po zbiorniku - co wskazuje na podobieństwo do przedmiotu sprawy rozstrzyganej pod sygn. II SA/Kr 600/15. Jednakże organ nadzoru budowlanego mógł prowadzić postępowanie tylko w zakresie swojej właściwości, określonej w art. 81 ust. 1 ustawy Prawo budowlane oraz art. 84 i nst. ustawy Prawo budowlane. Organy obu instancji w niniejszej sprawie doszły do prawidłowego wniosku, że żadna z kompetencji wymienionych w tych przepisach nie znajduje tutaj zastosowania.

Ustalenia dokonane w trakcie kontroli w dniu 10 listopada 2015 r. nie budzą wątpliwości. Likwidacja zbiornika nastąpiła poprzez zbicie płyty i odcięcie drutów zbrojeniowych oraz zasypanie gruzem i ziemią, na co wskazują wyjaśnienia właścicielek nieruchomości. W miejscu, gdzie zbiornik był wkopany obecnie znajdują się huśtawki. Od 2009 roku nieruchomość jest podłączona do kanalizacji ogólnospławnej.

Powyższe ustalenia są spójne, tym bardziej w świetle ustaleń dokonanych w poprzednio prowadzonych postępowaniach. W decyzji z dnia 18 listopada 2013 r., znak [....] przyjęto, że przedmiotowy zbiornik został zasypany, na działce istnieją pozostałości po nim, nie został on całkowicie rozebrany. MWINB uznał jednak, że taka sytuacja spełnia przesłanki uznania, że nastąpiła jego rozbiórka. Z chwilą zasypania przedmiotowy obiekt budowlany stracił charakter zbiornika na nieczystości czy też pomieszczenia gospodarczego. Prawidłowość tych ustaleń faktycznych oraz ich kwalifikacji potwierdził Sąd w wyroku sygn. II SA/Kr 92/14, stwierdzając: "wobec zasypania spornego typu "szambo" nawet bez dokonania likwidacji jego pozostałości znajdujących się pod poziomem gruntu, postępowanie w przedmiocie pozwolenia na jego użytkowanie jako piwniczki na gromadzenie płodów rolnych jest bezprzedmiotowe. Zasypany płytami betonowymi zbiornik nie jest bowiem dla takich celów przydatny, zaś został on pozbawiony cech użytkowych z woli inwestora. Opisany stan powoduje, że brak podstaw w kierunku prowadzenia postępowania administracyjnego mającego na celu legalizację pierwotnej budowli, jak również do odmowy wydania pozwolenia na jego użytkowanie. Skoro nie istnieje fizycznie żadna budowla mająca cechy fizyczne zbiornika albo piwnicy, brak w sprawie podstaw do wydania decyzji merytorycznej, zaś właściwym sposobem zakończenia postępowania jest wydanie decyzji o jego umorzeniu, na podstawie art. 105 § 1 k.p.a."

W ocenie Sądu od czasu wydania przez MWINB decyzji z dnia 18 listopada 2013 r. stan faktyczny nie uległ zmianie. W dalszym ciągu "nie istnieje fizycznie żadna budowla mająca cechy fizyczne zbiornika". Zarzucane w skardze rozbieżności w zeznaniach właścicieli działki nr [....] - którzy we wcześniejszym postępowaniu wskazywali, że zbiornik zlikwidowano w 2012 roku, a obecnie mówią o roku 2013 - nie wpływają na ich wiarygodność, tym bardziej, że dokładna data likwidacji zbiornika nie jest istotna. Wszystkie te ustalenia, a zwłaszcza fakt podłączenia nieruchomości do kanalizacji ogólnospławnej układają się w jednoznaczny obraz sytuacji, z którego wynika, że stwierdzenia skarżącej dotyczące używania pompy przez właścicieli działki nr [....] w październiku 2015 r. i wypuszczaniu do zlikwidowanego zbiornika nieczystości ciekłych są niewiarygodne. Dlatego też [....] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. uznał, że są one tylko subiektywną opinią strony.

W świetle powyższego należy uznać, że nie było podstaw do przeprowadzania dalej posuniętych dowodów, w tym odkrywek na działce nr [....] . Dowody takie były zbędne, tym bardziej, że wiązałyby się z daleko idącą dewastacją zagospodarowanej już nieruchomości. Ustalenia dokonane w trakcie postępowania są jednoznaczne. Skarżąca od wielu lat występuje w tej samej sprawie nie tylko do organów nadzoru budowlanego, a kolejne sprawy kończą się decyzjami o umorzeniu postępowania, które przechodzą pozytywną weryfikację przed sądem administracyjnym. Taka też sytuacja ma miejsce w sprawie niniejszej.

W świetle powyższego zarzuty skargi należało uznać za bezzasadne, a skarga podlegała oddaleniu na podstawie art. 151 p.p.s.a.