Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 1352/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2018-12-11 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6322 Usługi opiekuńcze, w tym skierowanie do domu pomocy społecznej
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 145  par. 1  pkt 1  lit. c
journal: Dz.U. 2018 poz 1302
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r.  Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Skiba Sędziowie Sędzia WSA Elżbieta Sobielarska Sędzia WSA Przemysław Żmich (spr.) Protokolant referent stażysta Michał Nowakowski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 grudnia 2018 r. sprawy ze skargi R. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] maja 2018 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia opłaty za pobyt w domu opieki społecznej uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Prezydenta [...] z dnia [...] stycznia 2018 r. nr [...].


UZASADNIENIE

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W., po rozpatrzeniu odwołania R. K., decyzją z [...] maja 2018 r. nr [...] utrzymało w mocy decyzję Prezydenta [...] z [...] stycznia 2018 r. nr [...], którą uchylono w całości decyzję Prezydenta [...] z [...] września 2016 r. nr [...] w sprawie ustalenia odpłatności za pobyt B. W. w Domu Pomocy Społecznej przy ul. [...] w W. oraz ustalono, że zobowiązanymi do wnoszenia opłaty za pobyt w ww. domu pomocy społecznej są: B. W. (mieszkanka), B. W. (mąż), R. K. (ojciec) i M. K. (matka), a także ustalono kwoty odpłatności z dochodu wymienionych osób we wskazanych okresach.

Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie sprawy.

Decyzją Prezydenta [...] z [...] lipca 2016 r. nr [...] skierowano B. W. do domu pomocy społecznej dla osób przewlekle somatycznie chorych.

Decyzją z [...] września 2016 r. nr [...] postanowiono o umieszczeniu ww. w Domu Pomocy Społecznej przy ul. [...] w W.

Opłata za pobyt B. W. została ustalona decyzją z [...] września 2016 r. nr [...].

Pismem z [...] lutego 2017 r. Dom Pomocy Społecznej przy ul. [...] w W. poinformował o sprzedaży mieszkania B. W. w listopadzie 2015 r., a tym samym o uzyskaniu dochodu jednorazowego przez wyżej wymienioną. Ponadto jak ustalono na podstawie dokumentacji B. W. jest osobą zamężną. Z uwagi na to, że w chwili wydawania powyższej decyzji o odpłatności, informacje na temat sprzedaży mieszkania oraz stanu cywilnego nie były organowi znane, postanowiono o wznowieniu postępowania w sprawie ustalenia odpłatności za pobyt B. W. w placówce.

Zgodnie z zarządzeniem Nr [...] Prezydenta [...] z [...] marca 2016 r.. średni miesięczny koszt utrzymania mieszkańca w Domu Pomocy Społecznej przy ul. [...] w W. w dniu zamieszkania B. W. w placówce wynosił 4.724,61 zł miesięcznie (Dz. U. Wojew. Mazow. z 21 marca 2016 r. poz. 2778). Natomiast zgodnie z zarządzeniem Nr [...] Prezydenta [...] z [...] marca 2017 r. koszt ten uległ zmianie i od [...] kwietnia 2017 r. wynosi 5.154,86 zł miesięcznie (Dz. U. Wojew. Mazow. z 27 marca 2017 r. poz. 2954).

Stosowanie do uregulowań zawartych w ustawie z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej, średni miesięczny koszt utrzymania w domu pomocy społecznej będzie ulegał zmianie (raz w roku), a wysokość tego kosztu w domu pomocy społecznej o zasięgu powiatowym - ustala starosta i ogłasza w Wojewódzkim Dzienniku Urzędowym (art. 60 ust. 2 pkt 2 ustawy o pomocy społecznej).

W związku z powyższym decyzją z [...] stycznia 2018 r. nr [...] Prezydent [...] uchylił w całości decyzję własną z [...] września 2016 r. nr [...] w sprawie ustalenia odpłatności za pobyt B. W. w Domu Pomocy Społecznej przy ul. [...] w W. ustalając, że osobami zobowiązanymi do wnoszenia opłaty za pobyt ww. w domu pomocy społecznej są: B. W. (mieszkanka), B. W. (mąż), R. K. (ojciec) i M. K. (matka). W decyzji postanowiono: - ustalić z dochodu B. W. od dnia zamieszkania, tj. od [...] listopada 2016 r. do [...] marca 2017 r. miesięczną opłatę za pobyt w Domu Pomocy Społecznej przy ul. [...] w W. w wysokości 4.724,61 zł, - ustalić z dochodu B. W. od [...] kwietnia 2017 r. do [...] sierpnia 2017 r. miesięczną opłatę za pobyt w Domu Pomocy Społecznej przy ul. [...] w W. w wysokości 5.154,86 zł, - ustalić z dochodu B. W. od [...] września 2017 r. do [...] września 2017 r. miesięczną opłatę za pobyt w Domu Pomocy Społecznej przy ul. [...] w W. w wysokości 4.304,05 zł, - ustalić z dochodu B. W. od [...] października 2017 r. do [...] listopada 2017 r. miesięczną opłatę za pobyt w Domu Pomocy Społecznej przy ul. [...] w W. w wysokości 1.154,05 zł, - ustalić z dochodu B. W. od [...] grudnia 2017 r. do [...] grudnia 2017 r. miesięczną opłatę za pobyt w Domu Pomocy Społecznej przy ul. [...] w W. w wysokości 395,72 zł, - ustalić z dochodu B. W. od [...] stycznia 2018 r. miesięczną opłatę za pobyt w Domu Pomocy Społecznej przy ul. [...] w W. w wysokości 107,10 zł, - ustalić, że B. W. za pobyt żony B. W. w Domu Pomocy Społecznej przy ul. [...] w W. nie wnosi opłaty w związku z nieprzekroczeniem dochodu o kwotę 300 % kryterium dochodowego dla osoby samotnie gospodarującej, o której mowa w art. 61 ust. 2 pkt 2 lit a, - ustalić od R. K. od [...] września 2017 r. miesięczną opłatę za pobyt córki B. W. w Domu Pomocy Społecznej przy ul. [...] w W. w wysokości 496,14 zł miesięcznie, - ustalić, że M. K. za pobyt córki B. W. w Domu Pomocy Społecznej przy ul. [...] w W. nie wnosi opłaty w związku z nieprzekroczeniem dochodu o kwotę 300 % kryterium dochodowego dla osób gospodarujących w rodzinie, o której mowa w art. 61 ust. 2 pkt 2 lit b. Decyzji nadano rygor natychmiastowej wykonalności. W uzasadnieniu wydanej decyzji organ I instancji stwierdził, że w świetle art. 60 ust. 1 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej pobyt w domu pomocy społecznej jest odpłatny do wysokości średniego miesięcznego kosztu utrzymania i zobowiązani do wnoszenia opłaty są w kolejności: mieszkaniec domu, nie więcej jednak niż 70% swojego dochodu, (...) małżonek, zstępni przed wstępnymi, zgodnie z zawartą umową (...); gmina. z której osoba została skierowana do domu pomocy społecznej (art. 61 ust. 1 pkt 1-3 tej ustawy).

Jak ustalił organ I instancji w toku przeprowadzonego postępowania w listopadzie 2015 r. B. W. sprzedała mieszkanie uzyskując z tego tytułu dochód, przekazany w kilku transzach. Z uwagi na wysokość każdej z wpłat, są one traktowane jako dochody jednorazowe Mieszkanki, a zatem przez 12 miesięcy od dnia uzyskania każdego z nich, 1/12 poszczególnych kwot doliczana jest do dochodu ww.

Jak wskazał organ I instancji, zgodnie z art. 8 ust. 11 ustawy o pomocy społecznej w przypadku uzyskania w ciągu 12 miesięcy poprzedzających miesiąc złożenia wniosku lub w okresie pobierania świadczenia z pomocy społecznej, dochodu jednorazowego przekraczającego pięciokrotnie kwoty: 1) kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej, w przypadku osoby samotnie gospodarującej, 2) kryterium dochodowego rodziny, w przypadku osoby w rodzinie - kwotę tego dochodu rozlicza się w równych częściach na 12 kolejnych miesięcy, poczynając od miesiąca, w którym dochód został wypłacony.

Ponadto od [...] lipca 2017 r. B. W. przyznany został bezterminowo zasiłek pielęgnacyjny w wysokości 153 zł miesięcznie. Z tego względu dochód B. W. od dnia zamieszkania w placówce, tj. od [...] listopada 2016 r. wyliczony został następująco: w listopadzie 2016 r. - [...] zł (70 % dochodu stanowi kwota [...] zł); w grudniu 2016 r. - [...] zł (70% - [...] zł); od stycznia 2017 r. do czerwca 2017 r. - [...] zł (70% - [...] zł); w lipcu i sierpniu 2017 r. - [...] zł (70% - [...] zł); we wrześniu 2017 r. - [...] zł (70% - [...] zł); w październiku i listopadzie 2017 r. - [...] zł (70% - [...] zł); - w grudniu 2017 r. [...] zł (70% - [...] zł); - od stycznia 2018 r. - [...] zł (70% - [...] zł).

Jak wskazał organ I instancji, w okresie od listopada 2016 r. do sierpnia 2017 r. 70% dochód B. W. stanowi kwotę wyższą, niż średni miesięczny koszt utrzymania mieszkańca w Domu Pomocy Społecznej przy ul. [...] w W. Zatem opłata za pobyt w placówce ustalona zostaje od [...] listopada 2016 r. do [...] marca 2017 r. w wysokości 4.724,61 zł, zaś od [...] kwietnia 2017 r. do [...] sierpnia 2017 r. w kwocie 5.154,86 zł. Ponadto we wrześniu 2017 r. ww. opłata wynosi 4.304,05 zł, w październiku i listopadzie 2017 r. po 1.154,05 zł, w grudniu 2017 r. - 395,72 zł, zaś od stycznia 2018 r. 107,10 zł miesięcznie.

Jak ustalono na podstawie akt sprawy i stosownie do wskazanych wyżej przepisów, osobami zobowiązanymi do partycypowania w kosztach pobytu B. W. w domu pomocy społecznej są: mąż B. W., ojciec R. K. i M. K.

W ustaleniu wysokości opłaty za pobyt członka rodziny w domu pomocy społecznej uwzględnia się sytuację dochodową osoby zobowiązanej, zgodnie z kryteriami i przepisami ustalonymi w przepisach o pomocy społecznej. W przypadku osoby samotnie gospodarującej kwota dochodu, od której organ nie ustala od osoby zobowiązanej opłaty za pobyt członka rodziny wynosi 1.902,00 zł miesięcznie (300 % kryterium w wysokości 634,00 zł). Natomiast od osób gospodarujących w rodzinie, kwota dochodu na każdą osobę w rodzinie wynosi 1.542,00 zł miesięcznie (300 % kryterium w wysokości 514,00 zł).

Z uwagi na brak współpracy B. W. w prowadzonym postępowaniu, za pośrednictwem Urzędu Skarbowego ustalono, że jego dochód w 2016 r. wyniósł [...] zł, tj. [...] zł miesięcznie. Dochód ten nie przekracza 300% kryterium dochodowego dla osoby samotnie gospodarującej, tj. kwoty 1.902,00 zł. Nie ma tym samym podstaw do ustalenia opłaty za pobyt żony od wyżej wymienionego.

R. K. prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe, a jego miesięczny dochód wynosi [...] zł (wynagrodzenie za pracę pomniejszone o kwotę dobrowolnych alimentów płaconych na córkę B.). Oznacza to, że posiadany przez R. K. dochód jest wyższy od 300 % kryterium dla osoby samotnie gospodarującej o kwotę [...] zł, dlatego w takiej wysokości ustalono opłatę za pobyt córki w domu pomocy społecznej od [...] września 2017 r., tj. od dnia kiedy opłata od mieszkanki nie pokrywa pełnego, średniego kosztu utrzymania w placówce. W przypadku bowiem, gdy dochód osoby zobowiązanej do ponoszenia odpłatności za pobyt w domu pomocy społecznej jest wyższy, niż 300% kryterium dochodowego na osobę samotnie gospodarującą, określonego w art. 8 ust. 1 pkt 1 ustawy o pomocy społecznej wysokość odpłatności ustala się jako różnicę pomiędzy posiadanym dochodem, a wartością 300% kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej (art. 61 ust. 2 pkt 2 lit. b tej ustawy).

Jak ustalono w trakcie postępowania nie jest możliwe ustalenie opłaty od matki B. W. M. K. bowiem jej sytuacja dochodowa nie spełnia powyższych kryteriów dochodowych. M. K. prowadzi gospodarstwo domowe z córką, a dochód rodziny stanowią świadczenie pielęgnacyjne, renta socjalna z ZUS, zasiłek pielęgnacyjny oraz dobrowolne alimenty w łącznej wysokości [...] zł. Dochód ten nie przekracza 300% kryterium dochodowego dla 2-osobowej rodziny, tj. kwoty [...] zł.

Wobec powyższego różnicę między średnim kosztem utrzymania w domu pomocy społecznej, a opłatą uiszczaną przez osoby zobowiązane wnosić będzie [...], zgodnie z obowiązującym zarządzeniem w sprawie ustalenia średniego miesięcznego kosztu utrzymania mieszkańca w domu pomocy społecznej. Ustalona kwota odpłatności będzie ulegała zmianie w zależności od zmiany wysokości dochodu mieszkańca i wszystkich osób zobowiązanych. Decyzji nadano rygor natychmiastowej wykonalności ze względu na interes społeczny, tj. ﬁnansowanie świadczeń z pomocy społecznej przez [...] dla innych beneficjentów pomocy oraz ograniczone zasoby ﬁnansowe [...].

Odwołanie od powyższej decyzji złożył R. K. wnosząc o zwolnienie go całkowicie z opłat za pobyt córki w DPS, do czasu otrzymania zasiłku pielęgnacyjnego z Ośrodka Pomocy Społecznej oraz o zwrot dotychczas wpłaconych kwot na rachunek córki.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. decyzją z [...] maja 2018 r. nr [...] utrzymało w mocy decyzję Prezydenta [...] z [...] stycznia 2018 r. nr [...]. W uzasadnieniu organ wskazał, że zasady i tryb ustalania odpłatności za pobyt w domu pomocy społecznej reguluje ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2017 r. poz. 1769) – dalej zwana "ustawą". Następnie organ odwoławczy przytoczył treść art. 59 ust. 1, art. 60 ust. 1-3, art. 61 ust. 1, 2-2c, 3 i 4, art. 103 ust. 2 ustawy.

Ponadto organ wskazał, że zgodnie z zarządzeniem Nr [...] Prezydenta [...] z dnia [...] marca 2017 r. w sprawie ustalenia średniego miesięcznego kosztu utrzymania mieszkańca w domach pomocy społecznej na terenie [...] w 2017 r., ogłoszonym w Dzienniku Urzędowym Województwa [...] z [...] marca 2017 r. poz. [...], średni miesięczny koszt utrzymania mieszkańca w Domu Pomocy Społecznej przy ul. [...] w W. od [...] kwietnia 2017 r. wynosi 5.154,86 zł.

SKO w W. wskazało, że zasada kolejności przyjęta w art. 61 ust. 2 ustawy oznacza, że w sytuacji, gdy osoba umieszczona w domu pomocy społecznej nie jest w stanie ponosić całkowitych kosztów pobytu w placówce, obowiązek wnoszenia opłat spoczywa na małżonku, w następnej kolejności na zstępnych, w dalszej kolejności na wstępnych, a jeszcze w dalszej na gminie.

Z brzmienia art. 61 ust. 2 pkt 2 ustawy wynika, że osoby wskazane w tym przepisie są zobowiązane do partycypowania w kosztach utrzymania pensjonariusza domu pomocy społecznej wówczas, gdy posiadany dochód jest wyższy, niż 300 % kryterium dochodowego, z tym że kwota dochodu pozostająca po wniesieniu opłaty nie może być niższa, niż 300 % kryterium dochodowego.

Ustawodawca uzależniając w art. 61 ust. 2 pkt 2 wysokość opłaty wnoszonej przez małżonka, zstępnych, bądź wstępnych mieszkańca domu pomocy społecznej od kryterium dochodowego nie zawarł w ustawie jakichkolwiek szczególnych przepisów dotyczących metod obliczania dochodu tych osób, co powoduje, iż także w stosunku do nich znajdzie zastosowanie art. 8 ustawy, regulujący zasady ustalania wysokości dochodu.

Dalej organ odwoławczy przytoczył treść art. 8 ust. 1 ustawy.

Następnie Kolegium stwierdziło, że zaskarżona decyzja wskazuje osoby ustawowo zobowiązane do ponoszenia opłat (art. 61 ust. 1 ustawy) oraz ustala wysokość wnoszonych opłat w chwili ich ustalenia.

Od decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z [...] maja 2018 r. nr [...] R. K. działając w imieniu własnym i jako opiekun prawny B. W. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie: 1) prawa materialnego, tj. art. 61 ust. 1 ustawy poprzez jego błędną wykładnię i niezasadne uznanie, że dochód skarżącego R. K. prowadzącego samodzielne gospodarstwo domowe przekracza 300 % ustawowe kryterium dla osoby samotnie gospodarującej podczas, gdy dochód skarżącego to [...] zł, a pomniejszony o kwotę dobrowolnie wpłacanych na rzecz żony i drugiej córki alimentów wynosi [...] zł. Zatem nie przekracza [...] zł stanowiących odpowiednik 300 % ustawowego kryterium dla osoby samotnie gospodarującej; 2) przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 7, art. 8 kpa poprzez błąd w ustaleniach stanu faktycznego przedmiotowej sprawy, tj. niezasadne przyjęcie, że dochód skarżącego R. K. prowadzącego samodzielne gospodarstwo domowe przekracza 300 % ustawowego kryterium dla osoby samotnie gospodarującej podczas, gdy dochód skarżącego to [...] zł, a pomniejszony o kwotę dobrowolnie wpłacanych na rzecz żony i drugiej córki alimentów wynosi [...] zł. Zatem nie przekracza [...] zł stanowiących odpowiednik 300 % ustawowego kryterium dla osoby samotnie gospodarującej; 3) prawa poprzez nieuwzględnienie faktu, że obowiązuje prawomocne postanowienie sądu o zobowiązaniu skarżącego, jako opiekuna prawnego, do oddania wszystkich długów córki z kwoty uzyskanej ze sprzedaży mieszkania; 4) poprzez brak należytej staranności i dociekliwości w trakcie sprawdzania sytuacji materialnej męża córki B. W. W oparciu o sformułowane zarzuty wniósł o: 1) uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji Prezydenta [...] z [...] stycznia 2018 r. w zakresie orzeczenia skierowanego do R. K. i B. W. oraz o przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania; 2) zwolnienie skarżącego z kosztów postępowania w całości.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. wniosło o jej oddalenie i jednocześnie podtrzymało stanowisko prezentowane dotychczas w sprawie.

Na rozprawie pełnomocnik skarżącego sprecyzował skargę oświadczając, że jest ona wniesiona w imieniu R. K., także jako opiekuna prawnego B. W. Sprecyzował skargę wskazując, że zaskarża decyzję organu I instancji w części dotyczącej pkt III ppkt 1-6 i 8. Pełnomocnik skarżącego wniósł także o zwrot nieopłaconych kosztów zastępstwa prawnego udzielonego z urzędu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

Skarga jest uzasadniona.

Sąd podziela – co do zasady – stanowisko zaprezentowane przez Prezydenta [...] i Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W., że kwota pieniężna uzyskana ze sprzedaży mieszkania B. W. podlegała reżimowi art. 8 ustawy, w szczególności miał do niej zastosowanie art. 8 ust. 11 ustawy. Art. 8 ust. 3 i 4 ustawy nie wskazują, że dochód strony winien być pomniejszony o tego typu zysk lub też że do dochodu strony nie wlicza się środków pieniężnych uzyskanych z tego tytułu. Wobec tego, że art. 8 ustawy dotyczy zarówno świadczeń pieniężnych, jak i niepieniężnych, dlatego też kwestia ta ma znaczenie przy ustalaniu dochodu na potrzeby sprawy o ustalenie opłaty za pobyt w domu pomocy społecznej (por. wyrok NSA z 18 stycznia 2011 r. sygn. akt I OSK 1507/10).

To, że R. K., jako opiekun prawny B. W., został zobowiązany do spłaty długów córki z kwoty uzyskanej ze sprzedaży lokalu mieszkalnego, na mocy postanowienia Sądu Rejonowego dla m. st. Warszawy – Śródmieścia w Warszawie z 30 kwietnia 2015 r. sygn. akt III RNs 230/15 jest oczywiste. Skarżący musi więc wykonać zobowiązanie sądu powszechnego.

Jednak na potrzeby sprawy o ustalenie opłaty za pobyt B. W. w domu pomocy społecznej obowiązek ten nie ma znaczenia w tym sensie, że nie można tego typu długów odliczyć od dochodu córki lub pomniejszyć dochód córki o tego typu zobowiązanie. Art. 8 ust. 3 i 4 ustawy wymienia enumeratywnie jakie obciążenia pomniejszają dochód i jakich dochodów nie wlicza się do dochodu. W tych przepisach nie zostały wymienione środki pieniężne wynikające z prywatnych długów strony, czy koszty egzekucyjne wynikłe z niezapłacenia tych długów w terminie.

Sąd podziela stanowisko Prezydenta [...], że dowiedzenie się przez organ I instancji o tym, że B. W. jest zamężna i że w 2015 r. sprzedano jej mieszkanie było wystarczającą podstawą do wznowienia z urzędu postępowania w oparciu o art. 145 § 1 pkt 5 kpa. Z akt sprawy wynika, że te okoliczności są nowe i istotne dla sprawy (miały znaczenie dla ustalenia kręgu zobowiązanych do opłaty i wysokości opłat należnych od poszczególnych zobowiązanych), istniały przed wydaniem decyzji z [...] września 2016 r. i nie były znane organowi wydającemu decyzję z [...] września 2016 r. Prowadzone postępowanie wznowieniowe wykazało, że przesłanka ta potwierdziła się, co wynika z treści aktu notarialnego z [...] lipca 2015 r. Rep. [...] Nr [...] (umowa sprzedaży lokalu mieszkalnego, będącego własnością B. W.). Zaistniały zatem podstawy do uchylenia decyzji z [...] września 2016 r.

Jednak na etapie rozstrzygania sprawy w ostatniej fazie postępowania wznowieniowego (co do jej istoty) organy obu instancji nie wyjaśniły w sposób dokładny i wszechstronny w jaki sposób zostały ustalone opłaty w pkt III ppkt 1-6 decyzji pierwszoinstancyjnej. Na podstawie danych wskazanych w uzasadnieniach wspomnianych wyżej decyzji Sąd nie jest w stanie skontrolować jaka konkretnie, co do wysokości, kwota uzyskana ze sprzedaży mieszkania córki skarżącego, stanowiła punkt wyjścia do wyliczeń organów.

W swych decyzjach organy ogólnie podały, że B. W. uzyskała dochód ze sprzedaży mieszkania w kilku transzach. Jednak organy nie wskazały, które wpłaty i z jakich okresów wzięły pod uwagę do rozliczenia dochodu B. W. Tymczasem faktem jest, że kwota stanowiąca cenę płatną przy sprzedaży mieszkania opiewała na kwotę [...] zł. W decyzji nie wskazano jaką część tej kwoty organ potraktował jako dochód jednorazowy, o którym mowa w art. 8 ust. 11 ustawy.

Z akt sprawy wynika, że R. K. oświadczył (formularz oświadczenia z [...] lutego 2017 r.), że ze sprzedaży mieszkania uzyskał kwotę [...] zł, po odjęciu pełnej sumy zadłużenia u kilku wierzycieli od kwoty ceny sprzedaży oraz że w ramach ostatniej transzy otrzymał od kupujących kwotę [...] zł (oświadczenie z [...] marca 2017 r.). Załączył też do akt sprawy wydruk z konta B. W. obrazujący historię wpłat m. in. środków ze sprzedaży mieszkania oraz wydruk potwierdzenie przelewu kwoty [...] zł do sprawy komorniczej o sygn. akt KM [...]. Do tych okoliczności nie odniosły się organy obu instancji.

Z kolei z uzasadnień decyzji organów wynika, że w okresie od listopada 2016 r. do grudnia 2017 r. została rozliczona kwota łączna [...] zł. Nie wynika z treści decyzji na podstawie jakich założeń i wyliczeń kwota ta została uznana za miarodajną do ustalenia dochodu B. W. w poszczególnych okresach.

Braki w ty zakresie mogą mieć istotne znaczenie dla sprawy w sytuacji, gdy w umowie sprzedaży sposób i terminy rozliczenia ceny sprzedaży (§ 3 ust. 1 umowy) nie zostały określone w sposób jednorodny, tj. poprzez płatność całej kwoty ze sprzedaży bezpośrednio dla R. K. w jednym terminie.

Sąd administracyjny nie może domyślać się w jaki sposób organy ustalają wysokość dochodu strony. Brak możliwości przeanalizowania toku rozumowania organów skutkuje tym, że decyzje administracyjne wydane w niniejszej sprawie – obie w części orzekającej w pkt III ppkt 1 - 6 nie poddają się kontroli sądowoadministracyjnej.

Poza tym rację należało przyznać R. K., że w niniejszej sprawie nie zostały w sposób dokładny i wszechstronny wyjaśnione okoliczności dotyczące pomniejszenia dochodu skarżącego o kwotę alimentów świadczonych na rzecz innych osób, o których mowa w art. 8 ust. 3 pkt 3 ustawy.

Na wstępie, przy analizie tego zagadnienia trzeba wskazać, że nie ma między stronami sporu, że na podstawie art. 8 ust. 3 pkt 3 ustawy kwotę dochodu strony pomniejsza się o kwotę alimentów świadczonych na rzecz innych osób.

Sąd zwraca uwagę, że w takim przypadku nie ma znaczenia sposób ustalenia obowiązku alimentacyjnego, ani to, że alimenty są świadczone dobrowolnie (por. wyrok NSA z 1 lipca 2008 r. sygn. akt I OSK 1401/07; wyrok NSA z 15 września 2009 r. sygn. akt I OSK 94/09). Znaczenie ma natomiast to, czy obowiązek alimentacyjny jest realizowany zgodnie z prawem, tj. czy alimenty są świadczone w należnej wysokości i w ustalonych terminach na rzecz osoby uprawnionej (por. wyrok NSA z 14 lipca 2016 r. sygn. akt I OSK 3286/14).

Z oświadczenia M. K. z [...] kwietnia 2017 r. wynika natomiast, że była żona skarżącego otrzymuje dobrowolne alimenty w wysokości [...] zł. Z kolei z oświadczenia R. K. z [...] kwietnia 2017 r. wynika, że skarżący ma zasądzone alimenty, tj. [...] zł na rzecz M. K. i [...] zł na rzecz córki B. K.

Na rozprawie pełnomocnik skarżącego przedłożył (zawartą w sprawie z powództwa M. K. i B. K. przeciwko R. K. o alimenty) zatwierdzoną prawomocnie (od 4 kwietnia 2017 r.) przez Sąd Rejonowy dla Warszawy – Śródmieścia w Warszawie ugodę, zawartą pomiędzy stronami sporu, z której wynika, że R. K. jest obciążony obowiązkiem płacenia alimentów na rzecz powódek w wysokości łącznej [...] zł.

Tymczasem w niniejszej sprawie organy obu instancji odliczyły od dochodu R. K. jedynie kwotę alimentów należnych B. K. i tylko w wysokości [...] zł, bez wyjaśnienia jaka kwota alimentów i na rzecz kogo została zatwierdzona w ugodzie zawartej przed sądem rodzinnym.

Wobec tego Sąd uznał, że zaskarżona decyzja, jak i poprzedzająca ją decyzja Prezydenta [...] z [...] stycznia 2018 r. – obie w zakresie pkt I, pkt II - w części orzekającej o obowiązku B. W. i R. K. oraz pkt III ppkt 1 - 6 i 8 zostały wydane z naruszeniem art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 kpa, a naruszenie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Obie wskazane wyżej decyzje, w zakresie dotyczącym B. W. i M. K., są zaś ostateczne.

Sąd w niniejszej sprawie orzekł w zakresie szerszym, niż zakres zaskarżenia sprecyzowany przez pełnomocnika skarżącego na rozprawie. Nie było bowiem możliwe uwzględnienie skargi jedynie w zakresie pkt III ppkt 1 – 6 i 8 skarżonych decyzji. Na gruncie art. 151 § 1 pkt 2 kpa (który stanowił podstawę prawną decyzji z [...] stycznia 2018 r.) orzeczenie o uchyleniu decyzji jest nierozerwalnie związane z orzeczeniem, co do istoty sprawy. O tym świadczy użyty w tym przepisie zwrot: "uchyla decyzję dotychczasową (...) i wydaje nową decyzję (...)". Tej koniunkcji nie można rozerwać przy uwzględnieniu skargi. Art. 151 kpa nie przewiduje wydania rozstrzygnięcia o charakterze jedynie kasacyjnym.

W ponownie prowadzonym postępowaniu Prezydent [...] weźmie pod uwagę ocenę prawną zaprezentowaną w niniejszym wyroku. Organ I instancji wyjaśni w oparciu o jakie dowody i wyliczenia matematyczne ustalił dochód B. W. Prezydent [...] przy ustalaniu dochodu R. K. weźmie pod uwagę zatwierdzoną prawomocnie przez sąd rodzinny ugodę w zakresie płacenia alimentów i wyjaśni, czy obowiązki wynikające z tej umowy są realizowane przez skarżącego, zgodnie z jej postanowieniami. Następnie organ ustali w jakiej wysokości dochody B. W. i R. K. winny być wzięte pod uwagę w sprawie o wydanie decyzji w przedmiocie ustalenia od B. W. i R. K. wysokości opłaty za pobyt B. W. w Domu Pomocy Społecznej przy ul. [...] w W.

Biorąc powyższe pod uwagę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U z 2018 r. poz. 1302 ze zm.) orzekł, jak w sentencji.