Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt II SA/Po 937/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2015-12-23 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6213 Inne  świadczenia finansowe związane z lokalem mieszkalnym
Hasła tematyczne: Policja
Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Komendant Policji
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 88 ust. 1, art. 94 ust. 1, art. 95 ust. 12 pkt 1, 3 i 4
journal: Dz.U. 2015 poz 355
law: Ustawa z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji - tekst jednolity.
article: par. 3 ust. 2, par. 4 ust. 1
journal: Dz.U. 2013 poz 864
law: Rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 17 października 2001 r. w sprawie pomocy finansowej na uzyskanie lokalu  mieszkalnego lub domu jednorodzinnego przez policjantów
article: art. 173 ust. 2, art. 184 ust. 1, art. 184 ust. 2, art. 185 ust. 1 i 3, art. 187 pkt 1
journal: Dz.U. 2014 poz 1415
law: Ustawa z dnia 9 kwietnia 2010 r. o Służbie Więziennej - teskt jedn.
article: art. 7, art. 77, art. 80 i art. 107 par. 3, art. 157 par. 1
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 135, art. 145 par. 1 pkt 1 lit. a i lit. c
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elwira Brychcy Sędziowie Sędzia WSA Wiesława Batorowicz Sędzia WSA Jakub Zieliński (spr.) Protokolant St. sekretarz sąd. Monika Pancewicz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 grudnia 2015 r. sprawy ze skargi K.[...]W. na decyzję Wielkopolskiego Komendanta Wojewódzkiego Policji w Poznaniu z dnia [...] lipca 2015r. Nr [...] znak [...] w przedmiocie pomocy finansowej na budowę domu jednorodzinnego uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Komendanta Miejskiego Policji w P. z dnia [...] 2015r. nr [...] znak [...]


UZASADNIENIE

Wielkopolski Komendant Wojewódzki Policji w Poznaniu (dalej: "Komendant Wojewódzki Policji", "organ odwoławczy" lub "organ II instancji") decyzją nr [...] z dnia [...] lipca 2015 r. (znak [...]), wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego (dalej: K.p.a.), utrzymał w mocy decyzję nr [...] Komendanta Miejskiego Policji w P. (dalej: "Komendant Miejski Policji", "organ I instancji" lub "organ") z dnia [...] 2014 r. (znak [...]), którą organ I instancji na podstawie art. 90 ust. 1, art. 94 ust. 1 oraz art. 97 ust. 5 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz.U. z 2015 r., poz. 355, z późn. zm.) odmówił K.[...]W. przyznania pomocy finansowej na budowę domu jednorodzinnego.

Przedmiotowe rozstrzygnięcia zostały wydane w następującym stanie sprawy.

[...] K.[...].W. (dalej: "strona", "wnioskodawczyni" lub "skarżąca") pełni służbę w Policji od [...] 2011 r., pozostając w służbie stałej od [...] 2014 r.

W dniu 7 kwietnia 2015 r. do Komendanta Miejskiego Policji wpłynął wniosek strony o przyznanie pomocy finansowej na budowę domu jednorodzinnego w miejscowości [...] w powiecie [...].

Małżonek wnioskodawczyni jako funkcjonariusz Służby Więziennej skorzystał z udzielonej na podstawie art. 184 ust. 1 i art. 185 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 9 kwietnia 2010 r. o Służbie Więziennej (Dz.U. nr 79, poz. 523, z późn. zm. [aktualnie: Dz.U. z 2014 r., poz. 1415, z późn. zm.]) pomocy finansowej na budownictwo mieszkaniowe, tj. świadczenia przyznanego na budowę domu jednorodzinnego w [...].

Komendant Miejski Policji odmowę przyznania pomocy finansowej na budowę domu jednorodzinnego uzasadnił faktem otrzymania pomocy finansowej na ten cel przez współmałżonka wnioskodawczyni, który jest funkcjonariuszem Służby Więziennej. Organ w tym zakresie argumentował, że zgodnie z art. 95 ust. 1 pkt 1 ustawy o Policji policjant nie ma prawa do lokalu mieszkalnego, jak i prawa do pomocy finansowej na jego uzyskanie – w razie skorzystania przez niego lub jego małżonka z innych źródeł pomocy finansowej na budownictwo mieszkaniowe.

W odwołaniu od decyzji organu I instancji wnioskodawczyni domagała się przyznania pomocy finansowej na budowę domu jednorodzinnego, podnosząc, że spełnia przesłanki ustawowe do uzyskania takiej pomocy. Wskazując na naruszenie przez organ przepisów art. 94 ust. 1 w zw. z art. 95 ust. 1 pkt 1 oraz art. 88 ust. 1 w zw. z art. 94 ust. 1 ustawy o Policji oraz art. 6 w zw. z art. 107 § 3 K.p.a., argumentowała, że nie zaszła przesłanka negatywna do odmowy przyznania jej przedmiotowej pomocy, gdyż nie skorzystała do tej pory z pomocy finansowej; nie przydzielono jej lokalu mieszkalnego, a jej potrzeby mieszkaniowe nie są zaspokojone.

Komendant Wojewódzki Policji, utrzymując zaskarżoną decyzję w mocy, odwołał się m.in. do treści przepisów art. 88, art. 90, art. 94 ust. 1 ustawy o Policji, które regulują kwestie prawa policjanta do uzyskania lokalu mieszkalnego w miejscowości pełnienia służby lub miejscowości pobliskiej. Organ odwoławczy stwierdził, że uprawnienia policjanta do lokalu mieszkalnego lub pomocy finansowej na cele mieszkaniowe nie mogą być analizowane bez uwzględnienia treści art. 95 ust. 1 powołanej ustawy, z którego wynika, że tego rodzaju pomoc nie przysługuje jeżeli policjant ma zaspokojone potrzeby mieszkaniowe m.in. w sposób wymieniony w tym przepisie, tj. gdy skorzystał z pomocy finansowej, o której mowa w art. 94, czy też policjant lub jego małżonek posiada prawo do lokalu mieszkalnego albo domu jednorodzinnego.

Podnosząc, że zgodnie z orzecznictwem sądów administracyjnych świadczenia w ramach pomocy finansowej na cele mieszkaniowe, uregulowane w ustawie o Policji i ustawie o Służbie Więziennej są identyczne, a wykładnia prawa stosowana zamiennie, organ II instancji stwierdził, że ustawa o Policji nie formułuje praw podmiotowych wszystkich funkcjonariuszy do uzyskania tego rodzaju pomocy finansowej, lecz stwarza takie uprawnienie tylko tym, którzy nie mają zaspokojonych potrzeb mieszkaniowych, gdyż celem jest to, aby policjant mieszkał w miejscowości, w której pełni służbę lub w miejscowości pobliskiej.

Z kolei odnosząc się do zarzutów odwołania, organ II instancji podniósł, że finansowanie przedmiotowej pomocy uwzględnia nie tylko funkcjonariusza, ale i całą jego rodzinę, a zatem również współmałżonka, który jest funkcjonariuszem Służby Więziennej, stąd też sytuację mieszkaniową strony należy oceniać przez pryzmat ustawy o Służbie Więziennej, która w art. 184 ust. 2 jednoznacznie sprecyzowano, że w razie zbiegu uprawnień do pomocy finansowej z tytułu służby obojga małżonków świadczenie to przysługuje tylko jednemu z nich. W ocenie organu, skoro współmałżonek na podstawie tej ostatniej ustawy otrzymał pomoc finansową, to jego potrzeby mieszkaniowe zostały zaspokojone, wobec czego na gruncie ustawy o Policji będzie traktowany jako małżonek posiadający już dom jednorodzinny, a to oznacza, że policjantowi nie można przydzielić lokalu mieszkalnego i w konsekwencji nie można również udzielić pomocy finansowej. Przy takiej argumentacji organ odwoławczy uznał, że organ I instancji wprawdzie mało precyzyjnie uzasadnił swoje rozstrzygnięcie, ale w istocie prawidłowo uznał, że strona ma już zaspokojone potrzeby mieszkaniowe właśnie w związku z sytuacją mieszkaniową męża wnioskodawczyni i otrzymaniem przez niego pomocy finansowej.

W skardze na rozstrzygnięcie Komendanta Wojewódzkiego Policji wnioskodawczyni, reprezentowana przez pełnomocnika procesowego, podtrzymała zarzuty wcześniej sformułowane w odwołaniu, uzupełniając je o zarzut naruszania przepisów art. 7 i art. 8 w zw. z art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. i kwestionując przede wszystkim uznanie, że skorzystanie z pomocy finansowej przez współmałżonka jest jednoznaczne ze skorzystaniem z tej pomocy przez skarżącą, jak i zaaprobowanie przez skarżony organ faktu oparcia się przez organ I instancji przy wydaniu decyzji na przepisach, które nie mają w sprawie zastosowania. Skarżąca domagała się uchylenia obydwu wydanych w sprawie decyzji oraz zasądzenia kosztów postępowania.

W uzasadnieniu strona podkreśliła, że zarówno na dzień złożenia wniosku, jak i nadal, jej potrzeby mieszkaniowe nie są zaspokojone, a sam fakt przyznania pomocy finansowej współmałżonkowi skarżącej, który jest funkcjonariuszem Służby Więziennej, nie powoduje sam przez się zaspokojenia potrzeb mieszkaniowych wnioskodawczyni; przy tym sam fakt otrzymania pomocy finansowej na zaspokojenie potrzeb mieszkaniowych nie jest jednoznaczny z posiadaniem lokalu mieszkalnego. Dodała, że w chwili składania wniosku nie posiadała lokalu mieszkalnego w miejscowości, w której pełni służbę lub w miejscowości pobliskiej. W jej ocenie skorzystanie przez małżonka z pomocy finansowej przyznanej na podstawie ustawy o Służbie Więziennej nie ma znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy i nie stanowi przesłanki od odmowy jej przyznania, bowiem tego rodzaju warunek nie występuje w powołanych przez organy przepisach ani żadnych innych regulujących sytuację prawną policjanta, w szczególności w art. 95 ust. 1 ustawy o Policji.

Odnosząc się do stanowiska skarżonego organu, strona stwierdziła, że z treści przywołanej przez organ uchwały Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 29 kwietnia 2009 r. sygn. akt I OPS 7/08 wynika tylko, że rozpoznając wniosek o przyznanie pomocy finansowej policjantowi, można stosować wykładnię przepisów innych ustaw odnoszących się do podobnych rozwiązań, natomiast ustawa o Policji ani ustawa o Służbie Więziennej nie wskazuje na skorzystanie z tego rodzaju pomocy przez współmałżonka pozostającego w innej służbie mundurowej jako negatywną przesłankę otrzymania pomocy finansowej na zaspokojenie potrzeb mieszkaniowych.

W odpowiedzi na skargę Wielkopolski Komendant Policji nie zgodził się z zarzutami strony, podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko i wniósł o oddalenie skargi.

Na rozprawie pełnomocnik skarżącej podtrzymał stanowisko i żądania wyrażone w skardze.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje.

Skarga jest zasadna.

Istota sporu zawisłego przed tutejszym Sądem sprowadza się do rozstrzygnięcia, czy organy Policji zasadnie odmówiły skarżącej przyznania pomocy finansowej na budowę domu jednorodzinnego w sytuacji, gdy pomoc finansową na ten cel (wcześniej) uzyskał również jej współmałżonek będący funkcjonariuszem Służby Więziennej.

Zdaniem skarżonego organu analiza przepisów ustawy o Policji wskazuje, że przyznanie pomocy finansowej na uzyskanie (pobudowanie) domu mieszkalnego przez funkcjonariusza w służbie stałej nie jest możliwe, jeżeli jego małżonek na gruncie innej pragmatyki mundurowej – w tym wypadku na podstawie przepisów ustawy o Służbie Więziennej – otrzymał już pomoc finansową na ten sam cel, bowiem jest to równoznaczne z zaspokojeniem potrzeb mieszkaniowych funkcjonariusza Policji. W ocenie tutejszego Sądu jest to pogląd błędny, gdyż nie znajduje oparcia w przepisach ustawy o Policji, i to nawet interpretowanej przy wykorzystaniu wykładni zbliżonych przepisów zawartych w ustawie o Służbie Więziennej.

W pierwszej kolejności Sąd zaznacza, że zgadza się ze stanowiskiem skarżonego organu, iż ogólną zasadą wyrażoną w ustawie o Policji jest zapewnienie funkcjonariuszowi w służbie stałej prawa do lokalu mieszkalnego w miejscowości, w której pełni służbę, lub w miejscowości pobliskiej (art. 88). Może to zaś nastąpić poprzez przydział lokalu mieszkalnego (art. 90) bądź przyznanie pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego lub domu jednorodzinnego (art. 94 ust. 1). Do czasu realizacji jednego z powyższych uprawnień policjantowi przysługuje równoważnik pieniężny za brak lokalu mieszkalnego (art. 92 ust. 1). Zgodnie bowiem z art. 94 ust. 1 ustawy o Policji policjantowi, który nie otrzymał lokalu mieszkalnego na podstawie decyzji administracyjnej o przydziale, przysługuje pomoc finansowa na uzyskanie lokalu mieszkalnego w spółdzielni mieszkaniowej albo domu jednorodzinnego lub lokalu mieszkalnego stanowiącego odrębną nieruchomość. Istotnie, z przywołanego przepisu wynika, że jedynie w sytuacji, gdy policjant nie uzyskał lokalu mieszkalnego (pozostającego w dyspozycji Policji) w drodze przydziału na podstawie decyzji administracyjnej, może on ubiegać się o przyznanie pomocy finansowej. Uzyskanie tego rodzaju przydziału lokalu mieszkalnego jest z kolei możliwe jedynie w sytuacji, gdy policjant nie ma zaspokojonych potrzeb mieszkaniowych w miejscu pełnienia służby lub w miejscowości pobliskiej. Przysługujące policjantowi w czynnej służbie prawo do lokalu mieszkalnego jest bowiem realizowane przede wszystkim przez przydzielenie takiego lokalu (o metrażu odpowiadającym odpowiednim normom zaludnienia wynikającym z przepisów ustawy o Policji i przepisów wykonawczych), a dopiero gdy przydziału takiego nie dokonano, policjantowi w służbie stałej przysługuje pomoc finansowa. Stanowi ona bowiem konsekwencję niezrealizowania uprawnienia policjanta, który ma prawo do otrzymania lokalu mieszkalnego określonego w art. 90 przywołanej ustawy. Dodać należy, że przepis art. 88 ust. 1 ustawy o Policji precyzuje, że policjantowi w służbie stałej przysługuje prawo do lokalu mieszkalnego w miejscowości, w której pełni służbę, lub w miejscowości pobliskiej, z uwzględnieniem liczby członków rodziny oraz ich uprawnień wynikających z przepisów odrębnych. Z treścią powyższego przepisu koresponduje treść § 3 ust. 2 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 17 października 2001 r. w sprawie pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego lub domu jednorodzinnego przez policjantów (Dz.U. z 2013 r., poz. 864, z późn. zm.), z którego wynika obowiązek dołączenia przez policjanta do wniosku o pomoc finansową dokumentów potwierdzających fakt ubiegania się przez niego lub jego małżonka o lokal mieszkalny lub dom jednorodzinny w miejscowości pełnienia służby lub w miejscowości pobliskiej.

Z kolei art. 95 ust. 1 ustawy o Policji stanowi, że lokalu mieszkalnego na podstawie decyzji administracyjnej nie przydziela się policjantowi: w razie skorzystania z pomocy finansowej, o której mowa w art. 94 (pkt 1); posiadania przez niego w miejscowości, w której pełni służbę, lub w miejscowości pobliskiej lokal mieszkalny odpowiadający co najmniej przysługującej mu powierzchni mieszkalnej albo dom jednorodzinny lub dom mieszkalno-pensjonatowy; którego małżonek posiada lokal mieszkalny lub dom określony w pkt 2 (pkt 3); w razie zbycia przez niego lub jego małżonka własnościowego prawa do spółdzielczego lokalu mieszkalnego stanowiącego odrębną nieruchomość albo dom, o którym mowa w pkt 2, z wyjątkiem przypadków określonych na podstawie art. 96 ust. 3 (pkt 4).

Przywołane przepisy ustawy o Policji w swym zasadniczym kształcie odpowiadają treści przepisów art. 170, art. 171, art. 178 ust. 1, art. 184 ust. 1 i art. 187 ustawy o Służbie Więziennej. Warto przy tym jednak zauważyć, że ustawa o Służbie Więziennej – w przeciwieństwie do ustawy o Policji – zawiera przepis regulujący kwestię zbiegu uprawnień małżonków do pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego lub domu jednorodzinnego, bowiem ustawa o Służbie Więziennej w art. 184 ust. 2 stanowi, że razie zbiegu uprawnień do pomocy finansowej z tytułu służby obojga małżonków świadczenie to przysługuje tylko jednemu z nich.

Z powyższych przepisów wynika, że niewątpliwie celem ustawodawcy było zapewnienie pomocy funkcjonariuszom pozostającym w służbie – czy to w Policji, czy w Służbie Więziennej – poprzez w pierwszej kolejności zapewnienie możliwości korzystania z lokali mieszkalnych znajdujących się w niewielkiej odległości od miejsca pełnienia służby, a w przypadku nieprzydzielenia funkcjonariuszowi odpowiedniego lokalu zapewnienie możliwości skorzystania na wniosek funkcjonariusza z pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego lub domu jednorodzinnego. Podstawowym zagadnieniem, jakie wymaga rozważenia przy rozpatrywaniu wniosku policjanta o udzielenie pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego lub domu jednorodzinnego, jest zatem uprzednie stwierdzenie, że funkcjonariusz nie ma zaspokojonych potrzeb mieszkaniowych w miejscowości pełnienia służby lub w miejscowości pobliskiej, przy czym potrzeby te mogą być również zaspokojone poprzez korzystanie z lokalu lub domu należącego do współmałżonka. Dopiero w takiej sytuacji istotne jest to, czy funkcjonariuszowi przysługiwało uprawnienie do uzyskania przydziału odpowiedniego lokalu na podstawie decyzji administracyjnej, bowiem prawo do uzyskania pomocy finansowej jest pochodne w stosunku do uprawienia do uzyskania lokalu mieszkalnego w drodze przydziału.

W niniejszej sprawie organy obu instancji skupiły się na tej okoliczności, że mąż wnioskodawczyni otrzymał analogiczną formę pomocy finansowej na gruncie przepisów ustawy o Służbie Więziennej i z tego faktu wyprowadziły wniosek, że skarżąca ma zaspokojone potrzeby mieszkaniowe właśnie ze względu na sytuację mieszkaniową męża i otrzymaniem przez niego pomocy finansowej na budowę domu jednorodzinnego; wobec tego stronie nie można przydzielić lokalu mieszkalnego i w konsekwencji udzielić pomocy finansowej. Zdaniem Sądu takie rozumowanie jest błędne, nie znajduje bowiem dostatecznego oparcia w przepisach ustawy o Policji. Przy tym należy zaznaczyć, że przepisy tej ustawy mogą wprawdzie być intepretowane przy wykorzystaniu wykładni analogicznych przepisów zawartych w ustawie o Służbie Więziennej, jednak w sprawie z całą pewnością nie mogą być stosowane jako analogia legis przepisy ustawy o Służbie Więziennej, tym bardziej że prowadziłoby to do niekorzystnego dla strony ograniczenia stosowanie wobec niej przepisów tej pragmatyki służbowej, której bezpośredniemu działaniu polega, tj. ustawy o Policji. W tym też zakresie stanowisko strony skarżącej jest trafne.

Zdaniem organu przyznanie skarżącej pomocy finansowej w sytuacji, gdy analogiczną pomoc otrzymał już jej małżonek na podstawie przepisów ustawy o Służbie Więziennej prowadziłoby do wniosku, że skarżąca jest uprzywilejowana, bowiem może liczyć dwukrotnie na środki publiczne służące zaspokajaniu potrzeb mieszkaniowych swoich i swojej rodziny, co jest sprzeczne zasadami współżycia społecznego, a dwukrotne dofinansowanie budowy domu przez małżonków będących funkcjonariuszami publicznymi stanowiłoby rażące naruszenie prawa. Zastosowana przez organ interpretacja przepisów ustawy o Policji w istocie prowadzi do zastosowania względem skarżącej na zasadzie analogiae legis przepisu art. 184 ust. 2 ustawy o Służbie Więziennej, a do tego interpretowanego w ten sposób, że dotyczy on również zbiegu uprawnień małżonków będących funkcjonariuszami różnych służb mundurowych. Tymczasem nie ma żadnych podstaw do takiego rozumienia przepisów ustawy o Policji – i to tym bardziej, że względy wykładni funkcjonalnej, jak i wykładni systemowej nie stanowią po temu powodu. Jak już wspomniano, celem przepisów regulujących kwestie mieszkaniowe dotyczące funkcjonariuszy Policji jest zapewnienie pomocy funkcjonariuszom pozostającym w służbie poprzez zapewnienie możliwości korzystania z lokali mieszkalnych znajdujących się w niewielkiej odległości od miejsca pełnienia służby, o ile sami nie są w stanie zaspokoić swoich potrzeb mieszkaniowych. Cel ten jest w drugiej kolejności realizowany poprzez udzielenie funkcjonariuszowi pomocy finansowej na zaspokojenie jego potrzeb mieszkaniowych oraz jego rodziny, co odpowiada takiemu założonemu przez ustawodawcę stanowi rzeczy. I to właśnie względy wykładni celowościowej powinny mieć podstawowe znaczenie w procesie wykładni tych przepisów. Zapewnienie spójności systemu pragmatyk mundurowych w tym względzie nie stanowi dostatecznego uzasadnienia dla odstąpienia od kierowania się przy wykładni omawianych przepisów celem tej regulacji, jak i prostego uznania, że skorzystanie z pomocy finansowej przez małżonka na gruncie ustawy o Służbie Więziennej dyskwalifikuje skarżącą od uzyskania takiej pomocy na gruncie pragmatyki służbowej Policji.

Sąd podziela prezentowany w orzecznictwie pogląd, że przewidziana ustawą o Policji pomoc finansowa nie została ukształtowana jako prawo podmiotowe z tytułu samego pełnienia służby w charakterze policjanta, ale jako jedna z form pomocy w uzyskaniu mieszkania w miejscu pełnienia służby. Wobec tego, jeżeli policjant, wykorzystując własne zasoby finansowe, zaspokoił swoje potrzeby mieszkaniowe, to pomoc finansowa mu nie przysługuje (tak NSA w wyroku z dnia 5 lutego 2015 r. sygn. akt I OSK 1298/13, LEX nr 1658394). Celem wyżej przywołanych przepisów nie było przyznanie jednej grupie zawodowej ułatwień w nabywaniu na własność lokali mieszkalnych, bowiem świadczenie, o którym mowa w art. 94 ust. 1 powołanej ustawy, nie stanowi przywileju pracowniczego, lecz zostało wprowadzone w interesie służby z uwagi na daleko idącą dyspozycyjność funkcjonariuszy Policji. Świadczenie to ma charakter pomocniczy, zabezpieczający należyte funkcjonowaniem organów bezpieczeństwa i porządku publicznego. W obecnych warunkach społeczno-gospodarczych nie ma należytego uzasadnienia dla przyjęcia tezy, że funkcjonariuszom Policji lub innych służb mundurowych należą się jakieś szczególne formy pomocy państwa w zaspokojeniu potrzeb mieszkaniowych. Byłoby to bowiem niezgodne z wymogami sprawiedliwości i równości w stosunku do innych grup zawodowych. Pomoc finansowa na zaspokojenie potrzeb mieszkaniowych ma ścisły związek z interesem służby i pozostaje aktualna tylko w takim zakresie, w jakim potrzeby mieszkaniowe policjanta nie są należycie zaspokojone (por. wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 14 maja 2001 r. sygn. akt SK 1/00, Dz.U. z 2001 r. nr 48, poz. 507, OTK 2001/4/84, LEX 48037). Dlatego też ustawa nie formułuje prawa podmiotowego wszystkich funkcjonariuszy do uzyskania pomocy finansowej w celu umożliwienia nabycia mieszkania, czy domu na własność, lecz stwarza takie uprawnienie tylko tym, którzy nie mają zaspokojonych potrzeb mieszkaniowych w miejscowości pełnienia służby lub miejscowości pobliskiej (zob. wyroki NSA z dnia 23 listopada 2009 r. sygn. I OSK 33/09 i z dnia 7 marca 2006 r. sygn. I OSK 554/05 dostępne w internetowej bazie orzeczeń pod adresem: http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Policjantowi mającemu zaspokojone potrzeby mieszkaniowe w miejscowości, w której pełni służbę lub w miejscowości pobliskiej, nie przysługuje bowiem ani prawo do przydziału lokalu mieszkalnego na podstawie decyzji administracyjnej, ani też pomoc finansowa udzielona na cel wymieniony w art. 94 ust. 1 ustawy o Policji. Warunek przyznania pomocy finansowej na uzyskanie lokalu lub domu jednorodzinnego należy zatem wiązać tylko z taką sytuacją, w której policjant spełnia warunki do uzyskania przydziału lokalu mieszkalnego, o jakim mowa w art. 90, na podstawie decyzji administracyjnej, lecz lokalu takiego nie otrzymał. Natomiast, jeśli policjant ma zaspokojone potrzeby mieszkaniowe w miejscowości pełnienia służby lub w miejscowości pobliskiej w formie przewidzianej przez art. 95 ust. 1, to nie spełnia on ustawowych warunków do uzyskania prawa do lokalu, określonego w art. 88 ust. 1 (por. wyrok WSA w Kielcach z dnia 8 kwietnia 2015 r. sygn. akt II SA/Ke 232/15, LEX nr 1760249, dostępny jw.).

Ponadto trzeba podkreślić, że uprawnienie do lokalu mieszkalnego ma zarazem charakter uprawnienia przysługującego niejako rodzinie funkcjonariusza, nie zaś tylko funkcjonariuszowi indywidualnie. Wobec tego przyznanie odpowiedniego lokalu mieszkalnego jednemu z małżonków będących funkcjonariuszami [nawet różnych służb mundurowych] pociąga za sobą ten skutek, że wygasa wynikające z art. 88 ust. 1 ustawy o Policji uprawnienie do uzyskania lokalu dla obojga małżonków (por. wyrok NSA z dnia 26 października 2010 r. sygn. akt I OSK 786/10, LEX nr 745326).

Powyższe rozważania prowadzą do konkluzji, że stosownie do treści art. 94 ust. 1 w zw. z art. 88 ust. 1 ustawy o Policji policjantowi nie przysługuje pomoc finansowa na uzyskanie lokalu lub domu, jeżeli policjant nie ma prawa do uzyskania w drodze decyzji administracyjnej przydziału lokalu mieszkalnego określonego w art. 90 tej ustawy, ponieważ zgodnie z treścią art. 95 ust. 1 ustawy posiada inny odpowiedni lokal mieszkalny w miejscowości, w której pełni służbę lub w miejscowości pobliskiej (por. uchwała składu siedmiu sędziów NSA z dnia 29 marca 1999 r. sygn. akt OPS 1/99; zob. również wyroki NSA z dnia 5 lutego 2015 r. sygn. I OSK 1298/13, z dnia 21 kwietnia 2013 r. sygn. I OSK 1174/12, z dnia 30 listopada 2012 r. sygn. I OSK 983/12, z dnia 13 września 2006 r. sygn. I OSK 1203/05 – dostępne jw.).

Stosując przedstawione poglądy prawne do sytuacji strony skarżącej, należy przyjąć, że gdyby mąż skarżącej otrzymał w drodze przydziału (na podstawie decyzji administracyjnej) lokal mieszkalny lub nabył taki lokal, względnie dom jednorodzinny, to utraciłby on uprawnienie do surogatu tego szczególnego świadczenia, jakim jest prawo do uzyskania pomocy finansowej na nabycie lokalu mieszkalnego. Zarazem potrzeby mieszkaniowe męża skarżącej i jej samej – o ile odpowiadałyby normom określonym w art. 173 ust. 2 w zw. z art. 174 i art. 176 ustawy o Służbie Więziennej – byłyby w takiej sytuacji zaspokojone. W takiej sytuacji skarżąca nie miałaby prawa do uzyskania lokalu mieszkalnego na podstawie art. 88 ust. 1 ustawy o Policji, a w konsekwencji również prawa do pomocy finansowej, o której mowa w art. 94 ust. 1 tej ustawy. W niniejszej sprawie sytuacja w swym zasadniczym kształcie – który wymaga zresztą dokładniejszego ustalenia stanu faktycznego, o czym będzie jeszcze mowa w dalszej części uzasadnienia – jest jednak odmienna. Mąż skarżącej nie otrzymał bowiem przydziału lokalu mieszkalnego ani nie nabył takiego lokalu lub domu jednorodzinnego, lecz otrzymał jedynie pomoc na podstawie przepisu art. 184 ust. 1 ustawy o Służbie Więziennej. Organy nie ustaliły wysokości tej pomocy, ale należy przyjąć, że odpowiada ona wymogom określonym w art. 185 ust. 1 tej ustawy, tj. w wysokości 25% wartości lokalu mieszkalnego o powierzchni użytkowej 50 m², którego wartość ustala się na zasadzie określonej w ust. 2 tego przepisu. Co więcej, przepisy ustawy nie wiążą wysokości tego rodzaju pomocy finansowej z liczbą członków rodziny funkcjonariusza ani z przysługującymi im normami powierzchni. Również wydane na podstawie art. 185 ust. 3 tej ustawy rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 29 lipca 2010 r. w sprawie przyznawania pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego funkcjonariuszowi Służby Więziennej (Dz.U. z 2010 r. nr 147, poz. 986) nie zawiera rozwiązań, które uzależniałyby wysokość tej pomocy finansowej od składu osobowego rodziny funkcjonariusza Służby Więziennej. W tym miejscu warto też zaznaczyć, że budzi wątpliwości podana przez jednostkę, w której pełni służbę mąż skarżącej, informacja z dnia 30 kwietnia 2015 r. (k. 25 akt adm.), że przy wydawaniu decyzji brano pod uwagę liczbę członków rodziny funkcjonariusza oraz przysługujące im normy powierzchni – na dzień składania wniosku.

Tego rodzaju pomoc, jakiej udzielono mężowi strony, nie może być uznana za równoznaczną z zaspokojeniem potrzeb mieszkaniowych funkcjonariusza Służby Więziennej i jego rodziny, a tym bardziej potrzeb mieszkaniowych skarżącej, związanych ze służbą. Taki stan rzeczy oznacza jedynie, że mąż skarżącej nie może uzyskać lokalu mieszkalnego na podstawie decyzji administracyjnej, co wynika z treści art. 187 pkt 1 ustawy o Służbie Więziennej, a w konsekwencji również nie może on także otrzymać ponownie pomocy finansowej. Nie zmienia to jednak zasadniczo sytuacji prawnej skarżącej w tym sensie, że nie przesądza o tym, że jej potrzeby mieszkaniowe są zaspokojone i nie ma uprawnienia do otrzymania przydziału lokalu mieszkalnego ani pomocy finansowej na uzyskanie takiego lokalu lub domu jednorodzinnego. Stąd też organy powinny przede wszystkim jeszcze raz jednoznacznie ustalić i rozpatrzyć stan faktyczny sprawy pod kątem ustalenia rzeczywistej sytuacji mieszkaniowej wnioskodawczyni. Wobec tego podstawowego znacznie nabiera ustalenie, czy w ramach własnych możliwości finansowych lub zasobów członków jej rodziny skarżąca w dniu składania wniosku miała zaspokojone potrzeby mieszkaniowe związane ze służbą.

Dodać należy, że organ I instancji, przedstawiając stan faktyczny sprawy, stwierdził, że wnioskodawczyni nie posiada lokalu mieszkalnego, mieszka u rodziców i nie pobiera równoważnika za brak lokalu mieszkalnego w wysokości odpowiadającej równoważnikowi policjanta posiadającego członków rodziny, o których mowa w art. 89 ustawy o Policji. Okoliczności tych nie kwestionował organ II instancji, koncentrując się na fakcie uzyskania przez małżonka skarżącej pomocy finansowej na podstawie przepisów ustawy o Służbie Więziennej i odnosząc ten fakt do regulacji z art. 95 ust. 1 ustawy o Policji, określającej negatywne przesłanki przyznania pomocy finansowej. Potwierdzenie tego rodzaju okoliczności faktycznych – wymagające ustalenie gdzie i w jakim lokalu (domu lub mieszkaniu) skarżąca zamieszkuje, powiązane z ewentualnym wyjaśnieniem, czy skarżąca zamieszkuje wspólnie z mężem i czy ma zapewnione odpowiednie normy zaludnienia – będzie miało zasadnicze znaczenie dla oceny, czy zachodzą negatywne przesłanki z art. 95 ust. 1 pkt 2 lub 3 ustawy o Policji. Zaistnienie przesłanki z art. 95 ust. 1 pkt 1 tej ustawy, tj. skorzystanie przez policjanta z pomocy finansowej, o której mowa w art. 94, jak na to wskazują dotychczasowe rozważania, należy wykluczyć.

Reasumując wszystkie dotychczasowe rozważania Sąd stwierdza, że wydanie decyzji odmawiającej przyznania skarżącej pomocy finansowej było co najmniej przedwczesne, bowiem wiązało się z ograniczeniem przez organy oceny prawnej tylko do jednej okoliczności faktycznej, jaką było uzyskanie pomocy finansowej na budowę domu mieszkalnego przez małżonka skarżącej, będącego funkcjonariuszem Służby Więziennej. Całkowicie pominięte zostały natomiast inne okoliczności sprawy, co stanowi naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 7, art. 77 § 3, art. 80 i art. 107 § 3 K.p.a., które niewątpliwie mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Przy tym organy dopuściły się naruszenia przepisów prawa materialnego, tj. art. 94 ust. 1 w zw. z art. 95 ust. 1 oraz art. 88 ust. 1 w zw. z art. 94 ust. 1 ustawy o Policji, które miały wpływ na wynik sprawy. Z uwagi na powyższe zaszły podstawy do wyeliminowania z obrotu prawnego obydwu wydanych w przedmiotowej sprawie decyzji.

W razie stwierdzenia, że sytuacja mieszkaniowo-rodzinna skarżącej wskazuje, że nie ma ona zaspokojonych potrzeb mieszkaniowych związanych ze służbą w Policji, organ obowiązany będzie rozstrzygnąć o zasadności wniosku i przyznaniu pomocy finansowej. W takiej sytuacji nabierze też dopiero znaczenia to, w jakiej wysokości należy się pomoc finansowa stronie, tj. w odniesieniu do jakiej liczby norm, o których mowa w § 4 ust. 1 przywołanego wcześniej rozporządzenia wykonawczego z dnia 17 października 2001 r. w sprawie pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego lub domu jednorodzinnego przez policjantów. Dopiero na tym etapie może być ewentualnie wzięty pod uwagę i oceniony pod kątem doniosłości prawnej fakt, że mąż skarżącej otrzymał podobną pomoc finansową jako funkcjonariusz Służby Więziennej.

W tym stanie rzeczy Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt. 1 lit. a i lit. c oraz art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270, z późn. zm.) uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Komendanta Miejskiego Policji.

W sprawie kosztów postępowania, co do których zabrakło rozstrzygnięcia w wyroku, Sąd wypowie się w orzeczeniu uzupełniającym razie złożenia przez stronę wniosku w trybie art. 157 § 1 powołanej ustawy.