Wyrok NSA, sygn. akt II GSK 2296/11
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2013-03-07 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6551
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 1, art 5 ust. 1 pkt 3,art. 21
journal: Dz.U. 2007 nr 64 poz 427
law: Ustawa z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju  Obszarów Wiejskich
article: par. 4, par. 6 ust. 1 pkt 1, par. 21
journal: Dz.U. 2007 nr 109 poz 750
law: Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozowju Wsi  z dnia 19 czerwca 2007 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy  finansowej w ramach działania "Renty strukturalne" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. z dnia 21  czerwca 2007 r.)

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Czesława Socha Sędzia NSA Ludmiła Jajkiewicz Sędzia del. WSA Izabela Głowacka-Klimas (spr.) Protokolant Kacper Tybuszewski po rozpoznaniu w dniu 7 marca 2013 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w P. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w P. z dnia 29 czerwca 2011 r. sygn. akt III SA/Po 158/11 w sprawie ze skargi H. Ł. na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w P. z dnia [...] grudnia 2010 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania renty strukturalnej 1. oddala skargę kasacyjną; 2. zasądza od Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w P. na rzecz H. Ł. kwotę 180 (słownie: sto osiemdziesiąt) złotych tytułem kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

Zaskarżonym wyrokiem z dnia 29 czerwca 2011 r. sygn. akt III SA/Po 158/11 Wojewódzki Sąd Administracyjny w P. po rozpoznaniu sprawy ze skargi H. Ł. (dalej wnioskodawczyni, skarżąca) na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w P. z dnia [...] grudnia 2010 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania renty strukturalnej, uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w K. nr [...] z dnia [...] października

2010 r. i zasądził od Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w P. na rzecz skarżącej kwotę 440 zł (czterysta czterdzieści złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania oraz stwierdził, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana.

Sąd I instancji ustalił następujący stan faktyczny w sprawie: Pani H. Ł. w dniu 6 września 2010 r. złożyła wniosek o przyznanie renty strukturalnej. We wniosku zadeklarowała do przekazania w ramach renty strukturalnej użytki rolne o łącznej powierzchni 8,29 ha, znajdujące się na działkach ewidencyjnych położonych w miejscowości G., gmina G.: nr 110 o powierzchni 2,98 ha, nr 106 o powierzchni 1,51 ha, nr 127 o powierzchni 0,82 ha, nr 98 o powierzchni 2,98 ha.

Kierownik Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w K. pismem z dnia 12 października 2010 r. wezwał wnioskodawczynię do złożenia wyjaśnień dotyczących powierzchni gospodarstwa, gdyż z załączonych dokumentów wynika, że wnioskodawczyni nie jest ich właścicielem 6 ha użytków rolnych.

W odpowiedzi na ww. wezwanie H. Ł. oświadczyła, że nie posiada zniesionej współwłasności działki nr 98 o powierzchni 2,98 ha.

Kierownik Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w K. decyzją z dnia [...] października 2010 r. wydaną na podstawie § 16 ust. 1 w zw. z § 19 ust. 4 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 19 czerwca 2007 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Renty strukturalne" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz.U. z 2007 r. Nr 109, poz. 750 ze zm.) –dalej rozporządzenie z dnia 19 czerwca 2007 r. oraz § 10a rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 18 marca 2009 r. w sprawie podziału środków Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz.U. Nr 48, poz. 388 ze zm.), odmówił przyznania renty strukturalnej.

W uzasadnieniu organ wskazał, że wnioskodawczyni jest właścicielką gospodarstwa rolnego o powierzchni 5,31 ha. W stosunku do pozostałych użytków rolnych, wskazanych we wniosku, jest współwłaścicielką wraz z osobami trzecimi. Tym samym, nie zostało spełnione kryterium minimalnej powierzchni zadeklarowanej do przekazania (6 ha), określonej w § 4 pkt 5 rozporządzenia z dnia 19 czerwca

2007 r.

H. Ł. wniosła odwołanie od wskazanej wyżej decyzji wraz

z odpisem aktu notarialnego Rep. A 4711/2010 z dnia 3 listopada 2010r., którym dokonano podziału majątku wspólnego i działu spadku.

Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w P. decyzją z dnia [...] grudnia 2010r.wydaną

na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Kpa. w zw. z art. 10 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 9 maja 2008 r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (Dz.U. z 2008 r. Nr 98, poz. 634 ze zm.), art. 5 ust. 3 ustawy z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (Dz. U. z 2007 r. Nr 64 poz .427 ze zm). utrzymał

w mocy zaskarżoną decyzję.

W uzasadnieniu organ II instancji wskazał, że powołane w decyzji przepisy dopuszczają jedynie współwłasność, chociaż minimalnej powierzchni (dla województwa [...] 6 ha) z małżonkiem, a nie z osobami trzecimi. Organ

I instancji prawidłowo ustalił, że H. Ł. jest właścicielem gospodarstwa rolnego o spełniającej warunki rozporządzenia z dnia 19 czerwca 2007 r.

powierzchni 5,31 ha. Dokonując oceny dołączonego do odwołania odpisu aktu notarialnego, mocą którego H. Ł. stała się jedyna właścicielką spornej działki o numerze 98, organ wskazał, że warunek bycia właścicielem gospodarstwa rolnego o powierzchni użytków rolnych określonej w § 4 pkt 5 rozporządzenia z dnia 19 czerwca 2007 r. musi być spełniony najpóźniej w toku weryfikacji wniosku o przyznanie renty strukturalnej.

H. Ł. (skarżąca) wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w P. i zarzucając zaskarżonej decyzji naruszenie prawa materialnego, poprzez wydanie decyzji bez podstawy prawnej oraz z naruszeniem § 4 pkt 5 i § 19 pkt 4 rozporządzenia z dnia 19 czerwca 2007 r. oraz naruszenie art. 8, art. 9, art. 10 § 1 i 2, art. 12 § 1 i 2, art. 7 w zw. z art. 77 Kpa. H. Ł. domagała się uchylenia zaskarżonej decyzji.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w P. wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko przedstawione w zaskarżonej decyzji.

Wspomnianym na wstępie wyrokiem z dnia 29 czerwca 2011 r. Wojewódzki Sad Administracyjny w P. uchylił zaskarżoną decyzje oraz decyzje ją poprzedzającą.

W uzasadnianiu wyroku Sąd I instancji wskazał, że z ustaleń dokonanych przez organy administracyjne wynika, że H. Ł. jest wdową i jedynym właścicielem zgłoszonych we wniosku o przyznanie renty strukturalnej użytków rolnych, położonych na działkach ewidencyjnych o numerach 101, 106 i 127. Łączna powierzchnia użytków rolnych znajdujących się na tych działkach wynosi 5,31 ha. W odniesieniu do użytków rolnych znajdujących się na działce nr 98 wnioskodawczyni jest współwłaścicielem posiadającym udział w części 5/8. Pozostałymi współwłaścicielami tej działki są M. M. ,T. Ł. i Z. Ł. Organ w swojej decyzji nie uwzględnił wskazanej przez wnioskodawczynię działki o numerze 98, gdyż stanowiła ona współwłasność wnioskodawczyni nie z małżonkiem, lecz z osobami trzecimi, jak wynika z akt administracyjnych, działka oznaczona numerem 98 o pow. 2,98 położona w miejscowości G., gmina G., stanowiła przedmiot współwłasności małżonków H. i H. Ł. Zgodnie z postanowieniem Sądu Rejonowego w K. z dnia 2 czerwca 2009 r. spadek oraz wchodzący w skład spadku udział w gospodarstwie rolnym po zmarłym H. Ł., z mocy ustawy, nabyli wnioskodawczyni H. Ł. i dzieci M. M., T. Ł. i Z. Ł. Współwłaścicielami niezabudowanej nieruchomości rolnej o numerze 98 byli zatem H. Ł. w 5/8 części oraz dzieci każde po 1/8 części. W postępowaniu przed organem odwoławczym wnioskodawczyni złożyła odpis aktu notarialnego Rep. A 4711/2010 z dnia 3 listopada 2010 r., którym dokonano podziału majątku wspólnego i działu spadku, w wyniku czego stała się ona jedynym właścicielem działki o numerze 98.

Sąd I instancji podkreślił, że analiza § 4 pkt 5 oraz § 19 ust. 4 rozporządzenia z dnia 19 czerwca 2007 r. prowadzi do wniosku, że w ww. przepisie ograniczono możliwość przekazania gospodarstwa rolnego stanowiącego przedmiot współwłasności, do takich przypadków, w których współwłaścicielami gospodarstwa są wyłącznie współmałżonkowie. W istotny sposób ograniczając tym samym krąg osób uprawnionych do otrzymania renty strukturalnej.

Sąd I instancji wskazał, że organ odwoławczy, odnosząc się do przedłożonego aktu notarialnego Rep. A 4711/2010 z dnia 3 listopada 2010 r. podał, że warunek bycia właścicielem gospodarstwa rolnego o powierzchni użytków rolnych określonej w § 4 pkt 5 rozporządzenia z dnia 19 czerwca 2007 r. musi być spełniony najpóźniej w toku weryfikacji wniosku o przyznanie renty strukturalnej. W ocenie organu odwoławczego, weryfikacji wniosku dokonuje wyłącznie organ I instancji.

Sąd I instancji wyjaśnił, że § 4 rozporządzenia z dnia 19 czerwca 2007 r. jedynie w pkt 3 zawiera jest wymóg, by w dniu złożenia wniosku o rentę strukturalną wnioskodawca podlegał ubezpieczeniu emerytalno - rentowemu oraz nie posiadał zaległości w opłacaniu należności z tytułu ubezpieczenia społecznego rolników. Zatem, przedłożony przez wnioskodawczynię w postępowaniu przed organem II instancji dokument w postaci odpisu aktu notarialnego, istotny dla rozstrzygnięcia wniosku o przyznanie renty strukturalnej, winien podlegać ocenie organu, zgodnie

z art. 136 Kpa. W ocenie Sądu I instancji, w rozpatrywanej sprawie, trzeba mieć bowiem na uwadze to, że rolnik ubiegający się o rentę strukturalną, w toku postępowania pozbywa się gospodarstwa rolnego, stanowiącego jego źródło utrzymania. Rozstrzygnięcie zatem, w zakresie wniosku o przyznanie renty strukturalnej, winno być poprzedzone przeprowadzeniem szczególnie wnikliwego postępowania wyjaśniającego w celu ustalenia przesłanek warunkujących uzyskanie tej pomocy. Organ odwoławczy, zgodnie z zasadą dwuinstancyjności postępowania, obowiązany jest zaś ponownie rozpoznać i rozstrzygnąć sprawę rozstrzygniętą decyzją organu I instancji. Zatem nie może ograniczyć się wyłącznie do kontroli tej decyzji. Przepis art. 138 Kpa. wyraźnie przyznaje organowi odwoławczemu kompetencje do merytorycznego załatwienia sprawy. Tym samym, zdaniem Sądu I instancji, organ odwoławczy, rozpoznając sprawę, winien był wziąć pod uwagę okoliczności wynikające z przedłożonego przez H. Ł. ww. dokumentu

i w oparciu o całokształt materiału dowodowego wydać swoje rozstrzygnięcie, zgodnie z art. 138 § 1 Kpa.

Skargę kasacyjna od powyższego rozstrzygnięcia Sądu I instancji wywiódł Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji

i Modernizacji Rolnictwa. Domagał się uchylenia zaskarżonego wyroku w całości

i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w P. oraz zasądzenia kosztów postępowania .

Na podstawie art. 174 pkt 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi zaskarżonemu wyrokowi zarzucił naruszenie przepisów prawa materialnego:

1. poprzez błędną wykładnię dokonaną przez Wojewódzki Sąd Administracyjny

w P. przepisów § 4 pkt 5 w związku z § 6 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia z dnia 19 czerwca 2007 r. polegającą na uznaniu spełnienia kryterium posiadania przez skarżącą łącznie z osobami uprawnionymi minimalnej powierzchni użytków rolnych i w konsekwencji bezzasadne uchylenie decyzji Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w K. nr [...] z dnia [...] października 2010 r. o odmowie przyznania renty strukturalnej,

2. poprzez niezastosowanie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w P. przepisów § 4 pkt 6 w związku z § 9 pkt 1 rozporządzenia z dnia 19 czerwca 2007 r. polegające na przyjęciu, że H. Ł. zaprzestała prowadzenia działalności rolniczej i nieuwzględnieniu kryterium minimalnej powierzchni użytków rolnych mogących pozostać w posiadaniu uprawnionego do renty strukturalnej.

W uzasadnieniu skargi kasator wskazał na brak uwzględnienia zarówno przez organ odwoławczy, jak i przez Sąd I instancji dwóch postanowień zawartych w akcie notarialnym z dnia 3.11.2010r. Rep. A numer 4711/2010 - umowa o podział majątku wspólnego i dział spadku, a mianowicie § 3 i 5 tego aktu z których wynika,

iż wyłączną właścicielką i posiadaczem nieruchomości rolnej o powierzchni 2,98 ha jest H. Ł. Mając powyższe na uwadze kasator wywiódł, że H. Ł. nie spełnia jednego z niezbędnych wymogów do uzyskania renty strukturalnej, tj. zaprzestanie prowadzenia działalności rolniczej, o której mowa w § 4 pkt 6 w związku z § 9 pkt 1 ww. rozporządzenia z dnia 19 czerwca 2007 r. Zgodnie bowiem z tym ostatnim przepisem warunek zaprzestania prowadzenia działalności rolniczej uważa się za spełniony, jeżeli po przekazaniu gospodarstwa rolnego łączna powierzchnia użytków rolnych posiadanych lub współposiadanych przez uprawnionego do renty strukturalnej i jego małżonka nie przekracza 0,5 ha, przy spełnieniu innych wymogów określonych w tym przepisie. Tak więc, H. Ł. nie spełniła łącznie wszystkich warunków, o których stanowi przepis § 4 ww. rozporządzenia, dlatego decyzje I i II instancji o odmowie przyznania renty strukturalnej są zdaniem wnoszącego skargę kasacyjną zasadne.

Kasator wskazał, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w P. wydając wyrok nie wziął pod uwagę treści przytaczanych w niniejszej skardze postanowień aktu notarialnego i nie uwzględnił przesłanki zawartej w przepisie § 4 pkt 6 w związku z § 9 pkt 1 ww. rozporządzenia z dnia 19 czerwca 2007 r.

Wnoszący skargę podkreślił, że w jego ocenie, rozważania dotyczące terminu, do którego może następować weryfikacja wniosku o przyznanie renty strukturalnej są "wtórne", z uwagi na niespełnienie przez H. Ł. wymogu zaprzestania prowadzenia działalności rolniczej poprzez pozostawienie sobie we własności

i posiadaniu nieruchomości rolnej o powierzchni 2,98 ha, co w konsekwencji może spowodować jedynie wydanie decyzji odmawiającej przyznania renty strukturalnej.

Uczestniczka postępowania H. Ł. skorzystała z prawa

do złożenia odpowiedzi na skargę kasacyjną, wniosła o jej oddalenie i wyjaśniła, że

w jej ocenie WSA w P. słusznie przyjął, że w niniejszej sprawie, skoro skarżąca przedłożyła akt notarialny już po weryfikacji wniosku przez organ I instancji, to winien mieć w sprawie zastosowanie art. 136 Kpa. oraz art. 138 Kpa. w zakresie merytorycznego rozstrzygnięcia, bowiem obowiązkiem organu jest uwzględnienie zmiany stanu faktycznego sprawy, jakie nastąpiło po wydaniu decyzji przez organ pierwszej instancji. W skardze kasacyjnej organ nie zakwestionował możliwości zastosowania powyższych przepisów, nie wykazał również błędnego toku rozumowania Sądu I instancji. Sam kasator powołuje się na akt notarialny, a więc dopuszcza konieczność przeprowadzenia dowodu z dokumentu w oparciu

o art. 136 Kpa.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Zarzuty skargi kasacyjnej nie zasługują na uwzględnienie.

Zgodnie z treścią art. 174 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo

o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz.U. z 2012 r., poz. 270) – dalej jako p.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie; 2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Jednakże w każdym przypadku skarga kasacyjna powinna w szczególności zawierać przytoczenie podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienie (art.176 p.p.s.a.). Naczelny Sąd Administracyjny jest związany podstawami skargi kasacyjnej, bowiem stosownie do treści art. 183 § 1 p.p.s.a. rozpoznając sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze z urzędu pod uwagę jedynie nieważność postępowania.

Wobec takich regulacji poza sporem winna pozostawać okoliczność, że wywołane skargą kasacyjną postępowanie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym nie polega na ponownym rozpoznaniu sprawy w jej całokształcie,

a uzasadnione jest odniesienie się do poszczególnych zarzutów przedstawionych

w skardze kasacyjnej w ramach wskazanych podstaw kasacyjnych.

W niniejszej sprawie rozstrzygnięcia organów administracji, jak i Sądu I instancji oparte zostały na przepisach ustawy z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich .Ustawa ta w art. 5 ust. 1 pkt 3 wskazuje, że program jest realizowany na terenie Rzeczypospolitej Polskiej i obejmuje również renty strukturalne. Natomiast zgodnie z art. 1 powołanej ustawy określa ona zadania oraz właściwości organów i jednostek organizacyjnych w zakresie wspierania rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków pochodzących z Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich oraz warunki i tryb przyznania, wypłaty oraz zwracania pomocy finansowej w ramach działań objętych programem rozwoju obszarów wiejskich. Przepis art. 21 ustawy wskazuje, że do postępowań w sprawach indywidualnych rozstrzyganych w drodze decyzji administracyjnych stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, zaś w postępowaniu w sprawie dotyczącej przyznania pomocy organ, przed którym toczy się postępowanie stoi na straży praworządności, jest zobowiązany w sposób wyczerpujący rozpatrzyć materiał dowodowy, udzielić stronom na ich żądanie niezbędnych pouczeń co do okoliczności faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków, zapewnienia stronom, na ich żądanie czynnego udziału w postępowaniu w każdym stadium.

W sposób szczegółowy warunki do przyznania prawa do renty strukturalnej zgodnie z art. 29 ust. 1 pkt 1 powołanej wyżej ustawy określone zostały

w rozporządzeniu Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 19 czerwca 2007 r.

w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej

w ramach działania "renty strukturalne" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013.

Przepis § 4 powołanego wyżej z dnia 19 czerwca 2007 r. określa warunki jakie winien spełniać Wnioskodawca by uzyskać prawo do renty strukturalnej, którą przyznaje się producentowi rolnemu będącemu osobą fizyczną prowadzącą na własny rachunek działalność rolniczą w gospodarstwie rolnym położonym na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, zwanemu dalej "rolnikiem ", jeżeli łącznie spełnia on następujące warunki:

1) ukończył 55 lat, lecz nie osiągnął wieku emerytalnego i nie ma ustalonego prawa do emerytury lub renty;

2) prowadził nieprzerwanie działalność rolniczą w gospodarstwie rolnym w okresie co najmniej 10 lat bezpośrednio poprzedzających złożenie wniosku o rentę strukturalną i w okresie ostatnich 10 lat podlegał przez okres co najmniej 5 lat ubezpieczeniu emerytalno-rentowemu, określonemu w przepisach o ubezpieczeniu społecznym rolników, zwanemu dalej "ubezpieczeniem emerytalno-rentowym ";

3) w dniu złożenia wniosku o rentę strukturalną: a) podlegał ubezpieczeniu emerytalno- rentowemu, b) nie posiadał zaległości w opłacaniu należności z tytułu ubezpieczenia społecznego rolników;

4) został wpisany do ewidencji producentów, stanowiącej część krajowego systemu ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności;

5) przekazał gospodarstwo rolne o łącznej powierzchni użytków rolnych wynoszącej co najmniej 6 ha, a w przypadku gospodarstw rolnych położonych w województwie małopolskim, podkarpackim, śląskim lub świętokrzyskim - co najmniej 3 ha; w przypadku gospodarstw rolnych położonych na obszarze więcej niż jednego województwa, za województwo, w którym jest położone gospodarstwo rolne, uznaje się to województwo, w którym jest położona największa część użytków rolnych wchodzących w skład tego gospodarstwa;

6) zaprzestał prowadzenia działalności rolniczej.

Zgodnie natomiast z § 6 ust 1 pkt 1 ww. rozporządzenia warunek przekazania gospodarstwa rolnego uważa się za spełniony, jeżeli zostały przekazane wszystkie użytki rolne wchodzące w skład tego gospodarstwa, będące zarówno przedmiotem odrębnej własności rolnika i jego małżonka, jak również przedmiotem ich współwłasności.

Przepis § 19 pkt 4 ww. rozporządzenia wskazuje, że jeżeli w wyniku weryfikacji wniosku o przyznanie renty strukturalnej zostanie ustalone, że wnioskodawca:

1) nie spełnia warunków określonych w § 4 pkt 1 - 4 lub § 11 lub

2) nie jest właścicielem gospodarstwa rolnego o powierzchni użytków rolnych określonej w § 4 pkt 5, współwłaścicielem takiego gospodarstwa wraz z małżonkiem ani właścicielem takiego gospodarstwa nie jest małżonek rolnika,kierownik biura powiatowego Agencji, w drodze decyzji administracyjnej, odmawia przyznania renty strukturalnej.

W niniejszej sprawie, jak już wskazano powyżej, organy odmówiły H. Ł. przyznania renty strukturalnej. W uzasadnieniu organ pierwszej instancji wskazał, że wnioskodawczyni nie jest właścicielem gospodarstwa rolnego o powierzchni użytków rolnych co najmniej 6 ha, współwłaścicielem takiego gospodarstwa wraz z małżonkiem ani właścicielem takiego gospodarstwa nie jest małżonek rolnika. Skarżąca złożyła odwołanie od powyższego rozstrzygnięcia załączając kopię aktu notarialnego Rep. A 4711/2010 z dnia 3 listopada 2010 r., na mocy którego H.Ł. stała się jedyną właścicielką działki Nr 98 o powierzchni 2,98 ha. Organ drugiej instancji utrzymał w mocy powyższe rozstrzygniecie wskazując, że warunek bycia właścicielem gospodarstwa rolnego o powierzchni użytków rolnych określonej w § 4 pkt 5 rozporządzenia musi być spełniony najpóźniej w toku weryfikacji wniosku o przyznanie renty strukturalnej. Sąd I instancji uchylił powyższe rozstrzygnięcia.

Kastor w skardze kasacyjnej podniósł w pierwszej kolejności zarzut błędnej wykładni przepisów § 4 pkt 5 w związku z § 6 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia z dnia 19 czerwca 2007 r. polegającą na uznaniu spełnienia kryterium posiadania przez skarżącą łącznie z osobami uprawnionymi minimalnej powierzchni użytków rolnych i w konsekwencji bezzasadne uchylenie decyzji Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w K. nr [...] z dnia [...] października 2010 r. o odmowie przyznania renty strukturalnej.

Zarzut powyższy w ocenie składu orzekającego w niniejszej sprawie nie zasługuje na uwzględnienie. Sąd I instancji nie dokonał bowiem wykładni przepisów § 4 pkt 5 w związku z § 6 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia z dnia 19 czerwca 2007 r. i nie przyjął, że skarżąca spełnia kryterium posiadania łącznie z osobami uprawnionymi minimalnej powierzchni użytków rolnych. Sąd I instancji wskazał jedynie, że złożony w toku postępowania administracyjnego przez H. Ł. dokument

w postaci odpisu aktu notarialnego z dnia 3 listopada 2010 r. Rep. A 4711/2010,

w którym dokonano podziału majątku wspólnego i działu spadku, w wyniku czego wnioskodawczyni stała się jedyna właścicielką działki nr 98 o powierzchni 2,98 ha, jest dokumentem istotnym dla rozstrzygnięcia sprawy i winien podlegać ocenie organu w trybie art. 136 Kpa. W żadnym razie z uzasadnienia Sądu I instancji nie wynika, aby uznał, że skarżąca spełnia kryterium posiadania łącznie z osobami uprawnionymi minimalnej powierzchni użytków rolnych, o której mowa w § 4 pkt 5 rozporządzenia.

Powyższe stanowisko Sądu I instancji w pełni znajduje akceptację Naczelnego Sądu Administracyjnego orzekającego w tej sprawie. Rozstrzygnięcie w zakresie wniosku o przyznanie renty strukturalnej winno być poprzedzone przeprowadzeniem wnikliwego postępowania wyjaśniającego w celu ustalenia przesłanek warunkujących uzyskanie tej pomocy. Trzeba mieć w szczególności na uwadze, że rolnik ubiegający się o rentę strukturalną w toku postępowania wyzbywa się gospodarstwa rolnego stanowiącego jego źródło utrzymania. Rozstrzygnięcie takie winno być oparte na materiale dowodowym, który nie budzi żadnych wątpliwości. Przede wszystkim podkreślenia wymaga, że postępowanie wyjaśniające winno być przeprowadzone zgodnie z ogólnymi regułami postępowania administracyjnego, przy czym co wynika z licznych orzeczeń Naczelnego Sądu Administracyjnego ciężar dowodu spoczywa

w tym wypadku na wnioskodawcy. Z art. 21 ust. 2 pkt 2 ustawy z 7 marca 2007 r.

o wspieraniu obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich, wynika natomiast, że organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy, wskazany we wniosku oraz innych dokumentach dołączonych przez wnioskodawcę i innych uczestników postępowania. Mając powyższe na uwadze należy uznać, że Sąd I instancji prawidłowo nakazał dokonanie weryfikacji złożonego przez skarżącą aktu notarialnego jako dokumentu istotnego dla sprawy.

W tym miejscu należy zwrócić uwagę na charakter aktu notarialnego jako dokumentu urzędowego w rozumieniu art. 244 § 1 k.p.c. gdzie wskazano, że dokumenty urzędowe, sporządzone w przepisanej formie przez powołane do tego organy władzy publicznej i inne organy państwowe w zakresie ich działania, stanowią dowód tego, co zostało w nich urzędowo zaświadczone (post. SN z 28.6.2000r. IV CKN 1083/00, niepublik.). Odpowiednikiem tego przepisu w kodeksie postępowania administracyjnego jest art. 76 Kpa. Dokument urzędowy korzysta bowiem

z domniemania autentyczności i prawdziwości, co w tym drugim przypadku oznacza domniemanie zgodności z prawdą tego, co zostało w dokumencie urzędowym stwierdzone. Nadto art. 2 § 2 ustawy z dnia 14 lutego 1991 r. – Prawo o notariacie (tekst jednolity: Dz.U. z 2008 Nr 189, poz 1158 ze zm.) stwierdza, że czynności notarialne, dokonane przez notariusza zgodnie z prawem, mają charakter dokumentu urzędowego. Reasumujac należy wskazać, że pominiecie złożonego w niniejszym postępowaniu aktu notarialnego spowodowałoby nieprawidłowe ustalenie stanu faktycznego sprawy, czemu swym rozstrzygnięciem zapobiegł Sąd I instancji.

Jak wyżej wskazano przedmiotem rozważań organów obu instancji

w niniejszej sprawie była jedynie kwestia powierzchni użytków rolnych, których właścicielem jest H. Ł., które to użytki zadeklarowała do przekazania

w zamian za rentę strukturalną. Jedynie w tym zakresie organy ustaliły stan faktyczny sprawy, a następnie dokonały subsumcji powyższego stanu faktycznego do odpowiednich przepisów prawa materialnego, tj. § 4 pkt 5 rozporządzenia w zw.

z § 19 ust.4 rozporządzenia. W skardze kasacyjnej kasator podniósł natomiast zarzut naruszenia § 4 pkt 5 w związku z § 6 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia z dnia 19 czerwca 2007 r., gdy tymczasem, jak wyżej wskazano kwestia weryfikacja przekazania wszystkich użytków rolnych wchodzących w skład gospodarstwa skarżącej nie była

w ogóle objęta przedmiotem badania przez organ administracji. W niniejszym postępowaniu organy ograniczyły się jedynie do stwierdzenia, że gospodarstwo skarżącej nie spełnia wymogu powierzchniowego, o którym mowa w § 4 pkt 5 rozporządzenia, gdyż w ocenie organu jest to gospodarstwo rolne o powierzchni

5,31 ha. Wobec powyższego zarzut ten jest również niezasadny.

Również zarzut naruszenia § 4 pkt 6 w związku z § 9 pkt 1 rozporządzenia

z dnia 19 czerwca 2007 r. polegającego na przyjęciu, że H. Ł. zaprzestała prowadzenia działalności rolniczej i nieuwzględnieniu kryterium minimalnej powierzchni użytków rolnych mogących pozostać w posiadaniu uprawnionego do renty strukturalnej, jest nie zasadny .Organy zarówno pierwszej jak i drugiej instancji nie dokonały weryfikacji wniosku skarżącej w zakresie spełnienia przez nią przesłanki, o której mowa w § 4 pkt 6 w związku z § 9 pkt 1 rozporządzenia z dnia 19 czerwca 2007 r., tj. przesłanki zaprzestania prowadzenia działalności rolniczej, organy nie przeprowadziły w tym zakresie żadnych ustaleń, wobec powyższego również Sąd i instancji nie mógł dokonać takich ustaleń, gdyż nie był do tego upoważniony. Jak zauważył Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia

17 marca 2011 r. sygn. akt I OSK 1980/10:

,,Celem kontroli sprawowanej przez sąd administracyjny jest ocena zgodności

z prawem działalności administracji publicznej. Sąd, na skutek zaskarżenia aktu lub czynności (bezczynności) organu administracji publicznej, nie przejmuje sprawy administracyjnej do końcowego załatwienia, lecz ma jedynie skontrolować (ocenić) działalność tego organu. Sąd administracyjny nie zastępuje organu administracji publicznej i nie rozstrzyga sprawy administracyjnej, chociaż oczywiście wydaje wyrok rozstrzygający sprawę sądowoadministracyjną. Orzeczenia sądu administracyjnego, w razie uwzględnienia skargi, rozstrzygają o uchyleniu lub stwierdzeniu nieważności zaskarżonego aktu oraz zobowiązują organ administracji publicznej do określonego zachowania w toku dalszego załatwiania sprawy. Oznacza to, że sąd administracyjny rozstrzyga wprawdzie spór, lecz nie między stronami postępowania administracyjnego, a pomiędzy stronami postępowania sądowoadministracyjnego (tj. organem administracji, który wydał zaskarżony akt, a podmiotem legitymowanym do jego zaskarżenia), i tylko w zakresie obejmującym legalność zachowań prawnych organu administracyjnego. W takim tylko zakresie sprawa administracyjna staje się

w postępowaniu sądowoadministracyjnym przedmiotem oceny sądu.

Innymi słowy Sąd administracyjny dokonuje - w ramach sprawowanych funkcji orzeczniczych - kontroli (oceny) działalności organu. Sąd ten na skutek zaskarżenia aktu (decyzji, postanowienia) lub czynności, a także bezczynności organu administracji publicznej nie przejmuje sprawy administracyjnej do końcowego załatwienia; ma jedynie skontrolować i ocenić działalność tego organu. Nie może zatem - co do zasady - zastępować organu administracji publicznej i merytorycznie rozstrzygać sprawy, a więc badać, czy skarżąca spełnia przesłankę z § 4 pkt 6

w związku z § 9 pkt 1 rozporządzenia z dnia 19 czerwca 2007 r., w przypadku gdy tego badania nie dokonał organ. Reasumując nie można zarzucić Sądowi I instancji tak jak to czyni kasator, naruszenia z § 4 pkt 6 w związku z § 9 pkt 1 rozporządzenia, poprzez brak rozważenia istnienia powyższej przesłanki po stronie skarżącej.

Z przyczyn wyżej wskazanych Naczelny Sąd Administracyjny działając na podstawie art. 184 p.p.s.a orzekł, jak w sentencji, o kosztach orzeczono w oparciu

o art. 204 pkt 2 p.p.s.a oraz § 18 ust 1 pkt 1 lit.c w związku z § 18ust.1 pkt 2 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. Nr 163 poz. 1348 ze zm.).