Wyrok WSA w Opolu, sygn. akt II SA/Op 48/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu
Data orzeczenia: 2013-04-09 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6139 Inne o symbolu podstawowym 613
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Ochrona środowiska
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 44, art. 45.
journal: Dz.U. 2008 nr 199 poz 1227
law: Ustawa z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz  o ocenach oddziaływania na środowisko
article: art. 41 ust. 2,
journal: Dz.U. 2001 nr 79 poz 855
law: Ustawa z dnia 7 kwietnia 1989 r. Prawo o stowarzyszeniach - tekst jednolity.
article: art. 134, art. 28 i 29.
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Naumowicz Sędziowie Sędzia WSA Teresa Cisyk (spr.) Sędzia WSA Grażyna Jeżewska Protokolant St. sekretarz sądowy Joanna Szyndrowska po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 9 kwietnia 2013 r. sprawy ze skargi Stowarzyszenia [...] w [...] na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z dnia 23 października 2012 r., nr [...] w przedmiocie niedopuszczalności odwołania w sprawie środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia oddala skargę.


UZASADNIENIE

Po rozpatrzeniu wniosku A Sp. z o.o. z siedzibą w [...], Burmistrz Praszki wydał decyzję w dniu 12 lipca 2012 r., nr [...], określającą środowiskowe uwarunkowania realizacji przedsięwzięcia polegającego na budowie 5 elektrowni wiatrowych wraz z drogami wewnętrznymi, placem manewrowym oraz infrastrukturą towarzysząca na działkach o numerach: [...] (EW1); [...] i [...]; [...]; [...] (zjazd z drogi) położonych w obrębie [...] i [...]; [...]; [...]; [...]; [...]; [...] (zjazd z drogi) położonych w obrębie miejscowości [...], [...] (EW2) oraz [...]; [...] (oddziaływanie rotora) i [...]; [...]; [...] (zjazd z drogi) położonych w obrębie [...]; [...]; [...]; [...] (zjazd z drogi) w obrębie [...]; [...] (EW3) oraz [...]; [...] (oddziaływanie rotora); [...] (EW4) oraz [...]; [...]; [...]; [...] (oddziaływanie rotora) położonych w obrębie [...]; [...] (EW5) oraz [...]; [...]; [...] (oddziaływanie rotora) i [...] (zjazd z drogi) położonej w obrębie [...], gmina Praszka.

W dniu 24 lipca 2012 r. odwołanie od powyższej decyzji wniosło Stowarzyszenie [...] w [...] – zwane dalej Stowarzyszeniem.

Stowarzyszenie założone zostało na mocy uchwały komitetu założycielskiego (liczącego 6 osób) podjętej podczas zebrania w dniu 2 lipca 2012 r., na którym uczestnicy zebrania uchwalili również regulamin stowarzyszenia wskazujący jako jeden z celów jego działalności m.in. podejmowanie działań mających na celu ochronę środowiska przed niewłaściwą lokalizacją elektrowni wiatrowych oraz troskę o zachowanie walorów krajobrazowych i przyrodniczych obszarów, na których planowana jest lokalizacja elektrowni wiatrowych. W dniu 4 lipca 2012 r. zawiadomienie o utworzeniu stowarzyszenia zwykłego pod nazwą Stowarzyszenie [...] w [...], przesłane zostało do Starosty Oleskiego. Pismem z dnia 6 lipca 2012 r. Starosta Oleski poinformował Stowarzyszenie o dokonaniu jego rejestracji w prowadzonym przez niego Rejestrze Stowarzyszeń Zwykłych, pod nr [...]. W dniu 11 lipca 2012 r. Stowarzyszenie powiadomiło pisemnie Burmistrza Praszki o jego powstaniu. Ponadto wskazało, że na mocy art. 44 i art. 45 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnieniu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. nr 199, poz. 1227 z późn. zm.) - zwanej dalej ustawą, przysługuje mu prawo do czynnego udziału na prawach strony w postępowaniu w sparwie realizacji przedsięwzięć dotyczących lokalizacji i budowy elektrowni wiatrowych, czy biogazowni. Na podstawie ww. przepisów wywodziło swoje prawo do czynnego udziału na prawach strony w każdym stadium postępowania dotyczącego m.in. budowy 5 elektrowni wiatrowych wraz z drogami wewnętrznymi, placem manewrowym oraz infrastrukturą towarzysząca na działkach położonych w obrębie [...], [...], [...], [...], gmina Praszka i zwróciło uwagę na konieczność respektowania przez organ praw Stowarzyszenia wynikających m.in. z art. 31 § 1, § 2, § 3 i § 5 K.p.a.

W odwołaniu, wniesionym od decyzji Burmistrza Praszki z dnia 12 lipca 2012 r. na podstawie art. 44 ust. 2 ustawy, Stowarzyszenie podniosło zarzuty względem zaskarżonego aktu z uwagi na jego niezgodność z przepisami prawa. Podkreśliło, że jego legitymacja do udziału w postępowaniu wynika z postanowień art. 44 i art. 45 ustawy, jak również udział ten uzasadniają cele określone w regulaminie Stowarzyszenia.

Postanowieniem z dnia 23 października 2012 r., nr [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Opolu stwierdziło niedopuszczalność odwołania wniesionego przez Stowarzyszenie uznając, że w dacie składania odwołania nie miało ono zdolności procesowej. Wskazując na regulacje wynikające z art. 5 § 2 pkt 5, art. 28 i 29 K.p.a. oraz art. 44 ust. 1 i ust. 2 ustawy, organ odwoławczy wywiódł, że stowarzyszenie, w tym również stowarzyszenie zwykłe, jest organizacją społeczną, która może brać udział w postępowaniu administracyjnym dotyczącym wydania decyzji środowiskowej. Następnie, powołując przepisy art. 40 i art. 41 ustawy z dnia 7 kwietnia 1989 r. Prawo o stowarzyszeniach (Dz. U z 2001 r. nr 79, poz. 855 z późn. zm.), organ wyjaśnił, że przywołany art. 41 ust. 2 wskazuje na cechę upraszczającą proces zakładania stowarzyszenia zwykłego, a mianowicie stanowi o tym fakt, iż brak reakcji organu nadzorującego, w terminie 30 dni, na zawiadomienie o utworzeniu stowarzyszenia zwykłego oznacza możliwość rozpoczęcia jego legalnego działania, a data ta winna być też uważana za formalny początek działania. Dostrzegając, że Starosta Oleski otrzymał pismo informujące o utworzeniu Stowarzyszania w dniu 4 lipca 2012 r., Kolegium wskazało, że stosownie do regulacji art. 41 ust. 2 Prawa o stowarzyszeniach, Stowarzyszenie mogło rozpocząć legalne działanie dopiero po upływie 30 dni od tej daty, tj. 4 sierpnia 2012 r. Data ta, w ocenie organu, winna być uważana za formalny początek działania Stowarzyszenia. To z kolei oznacza, że składając odwołanie nie posiadało ono zdolności procesowej, a tym samym nie mogło wnieść skutecznie odwołania.

Powyższe postanowienie zaskarżone zostało przez Stowarzyszenie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu. Wnosząc w skardze o uchylenie postanowienia Stowarzyszenie podniosło, że zostało ono wydane z naruszeniem:

- art. 41 ust. 2 Prawa o stowarzyszeniach wskutek błędnego przyjęcia, że stowarzyszenie zwykłe może rozpocząć działanie dopiero po upływie 30 dni od dnia poinformowania organu nadzoru o swoim powstaniu, pomimo wcześniejszego wpisu stowarzyszenia przez właściwy organ nadzoru do Rejestru Stowarzyszeń Zwykłych;

- art. 10 K.p.a. poprzez uniemożliwienie stronie skarżącej czynnego udziału w postępowaniu oraz art. 31 § 1 pkt 1 i 2 K.p.a, poprzez niedopuszczenie jej do udziału w postępowaniu pomimo, że uzasadnione jest to celami statutowymi i przemawiał za tym interes społeczny;

- art. 134 K.p.a. polegającego na bezpodstawnym stwierdzeniu niedopuszczalności odwołania.

Uzasadniając podniesione zarzuty Stowarzyszenie zaakcentowało, że Starosta Oleski, jako organ nadzoru nad stowarzyszeniami został powiadomiony o jego utworzeniu pismem z dnia 4 lipca 2012 r., a z braku podstaw do zakwestionowania zgodności z przepisami prawa statutu stowarzyszenia, a także wymagań dotyczących jej założycieli, Stowarzyszenie zostało bezzwłocznie zarejestrowane w Rejestrze Stowarzyszeń Zwykłych. Zdaniem Stowarzyszenia, tego rodzaju rejestracja daje organizacji społecznej prawo do podejmowania legalnego działania zgodnego z jej celami kreślonymi w statucie. Wskazany przez Kolegium termin 30 dni, określony art. 41 ust. 2 Prawa o stowarzyszeniach, dotyczy tylko sytuacji, kiedy pomimo poinformowania przez stowarzyszenie zwykłe organu nadzoru o swoim powstaniu, organ ten, ani nie dokonał wpisu, ani nie zostało wydane w tym czasie orzeczenie zakazujące jego działalności. W tej sprawie organ nadzoru dokonał oceny legalności jego działania i w konsekwencji pozytywnego jej wyniku dokonał wpisu do właściwego rejestru. Nie zachodziła więc ewentualność wydania przez sąd rejestrowy orzeczenia o zakazie założenia Stowarzyszenia. Wpisanie stowarzyszenia do Rejestru Stowarzyszeń Zwykłych stanowiło podstawę do legalnego działania. Wskazując, że Kolegium pominęło fakt reakcji organu nadzorującego, w postaci dokonania rejestracji, Stowarzyszenie zakwestionowało posiłkowanie się przy ustalaniu jego legitymacji konstrukcją z art. 41 ust. 2 Prawo o stowarzyszeniach w sytuacji, gdy w procesie rejestracji nie wystąpiła bezczynność organu. Zaznaczyło, iż termin 30 dni określony w art. 41 ust. 2 Prawa o stowarzyszeniach należy uznać za termin ostatecznego załatwienia sprawy w zakresie zarejestrowania stowarzyszenia zwykłego, obejmujący zarówno działanie organu nadzoru, a także sądu rejestrowego. W sytuacji braku jakiejkolwiek reakcji organu nadzoru, braku zarejestrowania stowarzyszenia, a także nie wystąpienia z wnioskiem do sądu rejestrowego - po upływie w/w terminu każde stowarzyszenie zwykłe może podjąć legalną działalność. Jednocześnie okoliczność wpisania stowarzyszenia do Rejestru Stowarzyszeń Zwykłych stanowi podstawę do jego legalnego działania, która to czynność stanowi reakcję organu nadzoru. Z nabyciem uprawnienia do legalnego działania, Stowarzyszenie mogło zatem skutecznie skorzystać z uprawnień określonych w wart. 31 § 1 pkt 2 K.p.a. oraz art. 44 ust. 1 ustawy.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Opolu podtrzymało w całości stanowisko i argumentację przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia i wniosło o oddalenie skargi.

W piśmie procesowym z dnia 2 kwietnia 2013 r., uczestnik postępowania A Sp. z o.o. z siedzibą w [...], przedstawiła swoje stanowisko w sprawie wskazując na prawidłową ocenę wyrażoną przez organ w zaskarżonym postanowieniu i wniosła o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 z późn. zm.), sądy administracyjne powołane są m.in. do sprawowania kontroli nad działalnością administracji publicznej, pod względem jej zgodności z prawem. Oznacza to, że w postępowaniu sądowoadministracyjnym badaniu podlega wyłącznie legalność aktu administracyjnego, czyli prawidłowość zastosowania przepisów prawa w odniesieniu do istniejącego w sprawie stanu faktycznego, trafność wykładni tych przepisów oraz prawidłowość przyjętej procedury. Sąd przy rozpatrywaniu sprawy nie bada zatem ani celowości, ani słuszności zaskarżonego rozstrzygnięcia, a ogranicza się do stwierdzenia, czy w świetle ustalonego stanu faktycznego oraz obowiązującego stanu prawnego dopuszczalne było wydanie zaskarżonego aktu.

Na zasadzie art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo

o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 z późn. zm.), zwanej P.p.s.a., uwzględnienie skargi na decyzję administracją (postanowienie) następuje w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (lit. a), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (lit. b) lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (lit. c). W przypadku natomiast, gdy wskazane uchybienia nie występują na mocy art. 151 P.p.s.a skarga podlega oddaleniu.

W niniejszej sprawie skarga wniesiona została na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu stwierdzające niedopuszczalność odwołania złożonego przez skarżące Stowarzyszenie od decyzji wydanej w przedmiocie środowiskowych uwarunkowań realizacji przedsięwzięcia. W postanowieniu tym Kolegium uznało, że w dacie wniesienia odwołania od decyzji organu pierwszej instancji Stowarzyszenie nie posiadało zdolności procesowej, a tym samym nie mogło wnieść skutecznie środka zaskarżenia w postępowaniu administracyjnym.

Przeprowadzona przez Sąd, według wskazanych wyżej zasad, kontrola zaskarżonego postanowienia wykazała, że odpowiada ono przepisom prawa. W ocenie Sądu, skarżące Stowarzyszenie w dacie wniesienia odwołania nie posiadało bowiem zdolności administracyjnoprawnej do zaskarżenia decyzji w toku administracyjnego postępowania.

W pierwszej kolejności wskazać przyjdzie, że prawo do wniesienia odwołania w postępowaniu administracyjnym ustalone zostało w art. 127 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r., nr 98, poz. 1071 z późn. zm.), zwanej K.p.a., zgodnie z którym od decyzji wydanej w pierwszej instancji stronie przysługuje odwołanie tylko do jednej instancji. Stosownie do art. 129 K.p.a. odwołanie wnosi się do właściwego organu odwoławczego za pośrednictwem organu, który wydał decyzję, w terminie czternastu dni od dnia doręczenia decyzji stronie, a gdy decyzja została ogłoszona ustnie – od dnia jej ogłoszenia stronie chyba, że przepisy szczególne przewidują inny termin do wniesienia odwołania. W świetle powołanych przepisów, warunkiem skutecznego wniesienia odwołania od decyzji organu pierwszej instancji jest zatem posiadanie legitymacji oraz zachowanie terminu do jego wniesienia. W sytuacji, gdy warunki te nie zostaną spełnione, nie jest dopuszczalne ponowne merytoryczne rozpoznanie sprawy w postępowaniu odwoławczym. Oznacza to, że przed wszczęciem postępowania organ odwoławczy zobowiązany jest ustalić, czy odwołanie pochodzi od podmiotu legitymowanego do złożenia odwołania, czyli od strony oraz czy zostało złożone z zachowaniem ustawowego terminu. Okoliczności te stanowią przesłanki dopuszczalności rozpatrzenia sprawy w postępowaniu odwoławczym. W przypadku, gdy nie zostaną spełnione, zgodnie z art. 134 K.p.a. organ odwoławczy wydaje postanowienie stwierdzające niedopuszczalność odwołania lub postanowienie o uchybieniu terminu do jego wniesienia. Zauważyć też trzeba, że obok braku legitymacji do wniesienia odwołania tj., braku przymiotu strony, podmiotową przyczynę niedopuszczalności odwołania stanowi również brak po stronie podmiotu uprawnionego do wniesienia odwołania zdolności do podejmowania skutecznych czynności w postępowaniu administracyjnym. Czynności takiego podmiotu nie wywierają skutku procesowego i nie mogą prowadzić do ponownego rozpoznania sprawy przez organ odwoławczy.

Legalna definicja strony postępowania administracyjnego ustalona została w art. 28 K.p.a., zgodnie z którym stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. W myśl art. 29 K.p.a. stronami mogą być zarówno osoby fizyczne i prawne, a gdy chodzi o państwowe i samorządowe jednostki organizacyjne oraz organizacje społeczne, również jednostki nieposiadające osobowości prawnej. Zaznaczyć w tym miejscu należy, że przepis art. 29 K.p.a. określa podmioty posiadające zdolność administracyjnoprawną, przez którą rozumieć należy prawną możliwość występowania jako strona w postępowaniu administracyjnym. Organizacja społeczna może być zatem stroną postępowania administracyjnego, jeżeli dysponuje własnym interesem prawnym i o ile jest osobą prawną, bądź jeśli stosowanie do art. 29 w zw. z art. 30 § 1 K.p.a. in fine zdolność administracyjnoprawną nadają jej przepisy prawa materialnego.

Ponadto, organizacja społeczna może występować w postępowaniu administracyjnym także w innej roli. Ustawodawca przewidział bowiem w art. 31 § 3 K.p.a. również możliwość uczestniczenia organizacji społecznej na prawach strony w postępowaniu dotyczącym innej osoby. Na mocy art. 31 § 1 K.p.a. organizacji społecznej przysługuje prawo żądania wszczęcia postępowania oraz dopuszczenia jej do udziału w postępowaniu, pod warunkiem jednak, że jest to uzasadnione celami statutowymi tej organizacji i przemawia za tym interes społeczny. W przypadku postępowania dotyczącego wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach realizacji przedsięwzięcia, udział organizacji społecznych na prawach strony w tym postępowaniu, w sposób szczególny regulują ponadto przepisy art. 44 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. nr 199, poz. 1227 z późn. zm.) zwanej dalej ustawą.

Zgodnie z art. 44 ust. 1 tej ustawy prawo do uczestnictwa na prawach strony w określonym postępowaniu wymagającym udziału społeczeństwa przysługuje organizacjom ekologicznym, które powołując się na swoje cele statutowe, zgłoszą chęć uczestniczenia w postępowaniu, przy czym przepis art. 31 § 4 K.p.a. nie znajduje tu zastosowania. Postępowaniem wymagającym udziału społeczeństwa, stosownie do art. 79 ust. 1 ustawy, jest postępowanie w przedmiocie określenia uwarunkowań środowiskowych, w którym przeprowadzana jest ocena oddziaływania na środowisko. Przepis art. 44 ust. 2 ustawy stanowi, że organizacji ekologicznej służy prawo wniesienia odwołania od decyzji wydanej w postępowaniu wymagającym udziału społeczeństwa, jeżeli jest to uzasadnione celami statutowymi tej organizacji, także w przypadku, gdy nie brała ona udziału w określonym postępowaniu wymagającym udziału społeczeństwa prowadzonym przez organ pierwszej instancji; wniesienie odwołania jest przy tym równoznaczne ze zgłoszeniem chęci uczestniczenia w takim postępowaniu, a w postępowaniu odwoławczym organizacja uczestniczy na prawach strony. Na mocy art. 44 ust. 3 ustawy, organizacji ekologicznej przysługuje ponadto prawo do złożenia skargi do sądu administracyjnego od decyzji wydanej w postępowaniu wymagającym udziału społeczeństwa, jeżeli jest to uzasadnione celami statutowymi tej organizacji, także w przypadku, gdy nie brała ona udziału w określonym postępowaniu wymagającym udziału społeczeństwa. Przepis art. 44 ust. 4 ustawy określa natomiast, że na postanowienie o odmowie dopuszczenia do udziału w postępowaniu organizacji ekologicznej służy zażalenie.

Ustawowa definicja organizacji ekologicznej, o której mowa w art. 44 ustawy została sformułowana w art. 3 ust. 1 pkt 10 ustawy, który stanowi, że przez organizację ekologiczną rozumieć należy organizację społeczną, której statutowym celem jest ochrona środowiska. Zgodnie z art. 5 § 2 pkt 5 K.p.a. organizacjami społecznymi są organizacje zawodowe, samorządowe, spółdzielcze i inne organizacje społeczne. Zestawiając ze sobą regulacje art. 3 ust. 1 pkt 10 ustawy, art. 5 § 2 pkt 6 K.p.a. i art. 44 ustawy przyjąć należy, że organizacją ekologiczną, której przysługuje prawo do uczestnictwa na prawach strony w określonym postępowaniu wymagającym udziału społeczeństwa, jest podmiot wyodrębniony organizacyjnie, działający legalnie, tj. na podstawie przepisów prawa i w określonych prawem granicach, realizujący cele związane z ochroną środowiska. Dostrzec przy tym trzeba, że zarówno przepisy art. 31 K.p.a., jak również art. 44 ustawy nie przewidują, aby na prawach strony mogła uczestniczyć w postępowaniu tylko organizacja posiadająca osobowość prawną. Za organizację społeczną uznać tym samym należy stowarzyszenie zwykłe, które zgodnie z art. 40 ust. 1 ustawy z dnia 7 kwietnia 1989 r. Prawo o stowarzyszeniach (Dz. U. z 2001 r. nr 79, poz. 855 z późn. zm.) jest uproszczoną formą stowarzyszenia i nie posiada osobowości prawnej.

Z załączonych do sprawy akt administracyjnych wynika, że skarżące Stowarzyszenie nie jest stroną postępowania dotyczacego wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, natomiast odwołanie od decyzji wniosło w oparciu o art. 44 ust. 2 ustawy. Jako stowarzyszenie zwykłe, jest wyodrębnione organizacyjnie, a wśród celów jego działania w regulaminie wskazano m.in. podejmowanie działań mających na celu ochronę środowiska przed niewłaściwą lokalizacją elektrowni wiatrowych, biogazowych i innych obiektów przemysłowych, zagrażającą zdrowiu i życiu człowieka oraz środowisku naturalnemu, a także podejmowanie działań mających na celu ochronę gatunków dziko występujących zwierząt zagrożonych wyginięciem, ze szczególnym uwzględnieniem nietoperzy, co stanowi działalność w zakresie ochrony środowiska. Podkreślić jednak ponownie trzeba, że koniecznym warunkiem uczestniczenia organizacji społecznej w postępowaniu administracyjnym jest również legalność działania tej organizacji, a więc konieczne jest uprzednie ustalenie, że dana organizacja działa na podstawie przepisów prawa i w jego granicach. Stosownie do przepisów Prawa o stowarzyszeniach, w ocenie Sądu, uznać należało, że zarówno w dacie poinformowania organu pierwszej instancji o powstaniu stowarzyszenia (dnia 11 lipca 2012 r.), jak również w dacie wniesienia odwołania od decyzji ustalającej dla Spółki A środowiskowe uwarunkowania dla realizacji inwestycji (dnia 24 lipca 2012 r.), Stowarzyszenie nie posiadało legitymacji do skutecznego podejmowania jakichkolwiek czynności w postępowaniu administracyjnym, w tym do skutecznego wniesienia odwołania.

Wskazać przyjdzie, że utworzenie stowarzyszenia zwykłego (jego powstanie), stosownie do art. 40 ust. 2 Prawa o stowarzyszeniach, następuje w wyniku uchwalenia przez co najmniej trzy osoby, pragnące założyć stowarzyszenie zwykłe regulaminu jego działalności. Nie oznacza to jednak, że od tego momentu stowarzyszenie może skutecznie podjąć swoją działalność. Zgodnie bowiem z art. 40 ust. 3 Prawa o stowarzyszeniach, o utworzeniu stowarzyszenia zwykłego jego założyciele informują na piśmie właściwy, ze względu na przyszłą siedzibę stowarzyszenia, organ nadzorujący, podając dane, o których mowa w ust. 2. W myśl art. 41 ust. 1 wskazanej ustawy, Sąd rejestrowy, na wniosek organu nadzorującego lub prokuratora, może natomiast zakazać założenia stowarzyszenia zwykłego, jeżeli nie spełnia ono warunków określonych w art. 16, przy czym art. 14 ust. 2 znajduje tu odpowiednie zastosowanie. Przepis art. 41 ust. 2 stanowi z kolei, że jeżeli w ciągu 30 dni od dnia uzyskania informacji o założeniu stowarzyszenia zwykłego nie zakazano jego działalności, może ono rozpocząć działalność.

Uwzględniając wskazane powyżej przepisy Prawa o stowarzyszeniach, stanowiące podstawę prawną działania stowarzyszenia zwykłego, w ocenie Sądu przyjąć należy, że dopiero brak reakcji organu nadzorującego lub prokuratora, w terminie 30 dni, na zawiadomienie o utworzeniu stowarzyszenia zwykłego oznacza możliwość rozpoczęcia jego legalnego działania, a data ta winna być też uważana za formalny początek jego działania. Stowarzyszenie zwykłe może tym samym podejmować skutecznie działania dopiero po upływie 30 dni od dnia poinformowania organu nadzorującego o jego założeniu, jeżeli w tym terminie Sąd nie zakazał jego działalności.

W świetle powyższego, w niniejszej sprawie dostrzec należy, że skarżące Stowarzyszenie, co potwierdza zgromadzony materiał dowodowy, zostało utworzone w dniu 2 lipca 2012 r. Zawiadomienie o utworzeniu Stowarzyszenia wpłynęło w dniu 4 lipca 2012 r. do organu nadzorującego, którym - w myśl art. 8 ust. 5 pkt 2 Prawa o stowarzyszeniach - jest Starosta Oleski. W odpowiedzi na zawiadomienie, Starosta pismem z dnia 6 lipca 2012 r. poinformował Stowarzyszenie o dokonaniu jego rejestracji w Rejestrze Stowarzyszeń Zwykłych. Jednakże rejestracja ta błędnie została potraktowane przez Stowarzyszenie jako podstawa do podjęcia legalnej działalności. Legalnie Stowarzyszenie mogło zacząć działalność najwcześniej po upływie 30 dni od dnia dokonania zawiadomienia, tj. dopiero od dnia 4 sierpnia 2012 r. Prowadzona przez starostów ewidencja stowarzyszeń zwykłych ma jedynie charakter porządkowy i informacyjny. Przepisy ustawy Prawa o stowarzyszeniach nie nakładają na organy nadzorujące (starostów) obowiązku wpisywania stowarzyszenia zwykłego do rejestru bądź do ewidencji. Jedynie w celach porządkowych i informacyjnych starostowie prowadzą własne ewidencje (wykazy, rejestry, spisy) stowarzyszeń zwykłych. Umieszczenie w niej stowarzyszenia zwykłego nie wywołuje żadnych skutków prawnych, gdyż powstaje ono i istnieje niezależnie od tego, czy jest wpisane do ewidencji, czy też nie. Wpisu takiego nie można tym samym utożsamiać z wpisem do Krajowego Rejestru Sądowego (KRS), którego skutkiem, w przypadku stowarzyszenia niebędącego stowarzyszeniem zwykłym, w myśl art. 17 ust. 1 Prawa o stowarzyszeniach, jest uzyskanie osobowości prawnej i możliwości rozpoczęcia działalności. Ustawową podstawą do legalnego działania przez stowarzyszenie zwykłe, zgodnie z art. 41 ust. 2 Prawa o stowarzyszeniach, jest wyłącznie upływ 30 dni od dnia uzyskania informacji o założeniu stowarzyszenia zwykłego przez organ nadzorujący i niewydanie - na wniosek organu nadzorującego lub prokuratora - w tym terminie przez Sąd zakazu jego działalności.

Odwołanie od decyzji organu pierwszej instancji, którego niedopuszczalność stwierdzono zaskarżonym postanowieniem, Stowarzyszenie wniosło w dniu 24 lipca 2012 r. Skoro jednak w dacie wniesienia odwołania nie mogło jeszcze działać legalnie, zgodzić się należy z oceną Kolegium, że nie mogło skutecznie wnieść przedmiotowego środka zaskarżenia. W dacie jego wniesienia Stowarzyszenie nie mogło bowiem, jako stowarzyszenie zwykłe (organizacja ekologiczna), podejmować skutecznych działań w postępowaniu administracyjnym dotyczącym wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach realizacji przedsięwzięcia. Jak już wcześniej wskazano, legalność działania jest jednym z warunków udziału organizacji ekologicznej w postępowaniu administracyjnym na prawach strony. Rozpoczęcie działalności przez skarżące Stowarzyszenie przed dniem 4 sierpnia 2012 r., w świetle przepisów art. 40 i art. 41 Prawa o stowarzyszeniach, nie było dopuszczalne, wobec czego podejmowane przed tą datą działania nie mogą być uznane za legalne i prawnie skuteczne.

Reasumując, skoro w dacie wniesienia odwołania Stowarzyszenie nie posiadało zdolności do podejmowania skutecznych czynności w postępowaniu administracyjnym uznać należało, że w niniejszej sprawie zaistniała podmiotowa przesłanka niedopuszczalności odwołania, a wydane w tym przedmiocie postanowienie Kolegium jest zgodne z przepisami prawa.

Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 151 P.p.s.a., Sąd orzekł o oddaleniu skargi

-----------------------

10