Postanowienie NSA, sygn. akt II OZ 667/17
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2017-06-23 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6131 Opłaty za korzystanie ze środowiska
Hasła tematyczne: Wstrzymanie wykonania aktu
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono zaskarżone postanowienie i wstrzymano wykonanie
Powołane przepisy: article: art. 61 par. 1 i 3
journal: Dz.U. 2016 poz 718
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Zofia Flasińska po rozpoznaniu w dniu 23 czerwca 2017 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia J. M. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 21 lutego 2017 r. sygn. akt IV SA/Wa 2143/16 odmawiającego wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi J. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] czerwca 2016 r. nr [...] w przedmiocie wymierzenia opłaty z tytułu składowania odpadów w miejscu na ten cel nieprzeznaczonym postanawia: 1. uchylić zaskarżone postanowienie, 2. wstrzymać wykonanie zaskarżonej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] czerwca 2016 r. nr [...]


UZASADNIENIE

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. decyzją z dnia [...] czerwca 2016 r. nr [...] utrzymało w mocy decyzję Marszałka Województwa [...] z dnia [...] stycznia 2015 r. nr [...], którą wymierzono J. M. prowadzącemu działalność gospodarczą pod nazwą Przedsiębiorstwo Wielobranżowe [...] J. M. w [...], opłatę z tytułu składowania odpadów w miejscu na ten cel nieprzeznaczonym, tj. w wyrobisku w m. O. gm. K. za 2013 rok w kwocie 11.079.633,-zł.

Na powyższą decyzję Kolegium z dnia [...] czerwca 2016 r. J. M. wniósł za pośrednictwem organu skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, w której zawarł wniosek o wstrzymanie wykonalności decyzji ze względu na niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków w przypadku wykonania decyzji. W uzasadnieniu wniosku skarżący podał, że jego przedsiębiorstwo o nazwie Przedsiębiorstwo Wielobranżowe [...] J. M. działa od [...] r. i zatrudnia [...] osoby na umowę o pracę oraz współpracuje aktualnie z [...] podwykonawcami. Firma [...] zaciągnęła kredyt na zakup żwirowni (budowa obwodnicy M. M., jako warunek udziału w inwestycji), a do spłaty pozostało ponad [...] zł. Miesięczne zobowiązania dotyczące prowadzenia firmy, to kwota 420.000,-zł, w tym podatki, ZUS, leasing, płace, koszty bezp. działalności (w tym paliwo), kredyt/raty. Podatek od nieruchomości płacony przez skarżącego wynosi 115 tys. zł rocznie (grunty i budynki związane z prowadzeniem działalności gospodarczej). Podatek od środków transportowych – ok. 56 tys. zł. Do wykonywania działalności Przedsiębiorstwo dysponuje 17 samochodami ciężarowymi oraz ciężkim sprzętem koparki itp. niezbędnym do wykonywania prac ziemnych.

W uzasadnieniu wniosku skarżący podał, że firma aktywnie działa i realizuje inwestycje, spłaca zaciągnięte kredyty, zatrudnia pracowników i firmy podwykonawcze, płaci zobowiązania do samorządu i do Skarbu Państwa. W ocenie skarżącego wykonanie zaskarżonej decyzji spowoduje nieodwracalne skutki w postaci nie tylko zlikwidowania Przedsiębiorstwa oraz braku potencjału jego odbudowy, ale także spowoduje zerwanie zawartych kontraktów na rozpoczętych budowach, co spowoduje dodatkowo naliczanie kar umownych czy odszkodowań. Ponadto podano, że w wyniku likwidacji Przedsiębiorstwa samorząd lokalny zostanie pozbawiony rocznych wpływów z podatków od nieruchomości i środków transportowych w wysokości ok. 171.000,-zł. Pracownicy i podwykonawcy utracą miejsca pracy, a bank będzie domagał się natychmiastowej spłaty kredytu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 21 lutego 2017 r. na podstawie art. 61 § 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2016 r. poz. 718 ze zm.) dalej p.p.s.a., odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji SKO w W. z dnia [...] czerwca 2016 r.

W uzasadnieniu postanowienia Sąd wskazał, że przedmiotem wniosku jest decyzja z dnia [...] czerwca 2016 r., którą utrzymano w mocy decyzję z dnia [...] stycznia 2015 r. wymierzającą J. M. prowadzącemu działalność gospodarczą, opłatę w kwocie 11.079.633,-zł z tytułu składowania odpadów w miejscu na ten cel nieprzeznaczonym, zaś wszczęcie postępowania administracyjnego w tej sprawie nastąpiło w dniu 13 października 2014 r. Skoro postępowanie administracyjne wszczęte było już w 2014 roku, to tym bardziej skarżący znacznie wcześniej powinien był gromadzić na ten cel niezbędne środki. Fakt, że skarżącemu została wymierzona w postępowaniu administracyjnym wysoka opłata za składowanie odpadów w miejscu na ten cel nieprzeznaczonym, nie może być przesądzający o udzieleniu mu z tego powodu ochrony tymczasowej. Wnioskodawca posiada dobrze prosperującą działalność gospodarczą, którą cały czas rozwija i w którą inwestuje. Dochód wnioskodawcy jest wprawdzie obciążony koniecznością spłaty kredytów, jednakże należy zauważyć, że spłata kredytów, czy innych zobowiązań cywilnoprawnych nie może mieć pierwszeństwa przed wydatkami publicznoprawnymi, do jakich należy wymierzona opłata za składowanie odpadów w miejscu na ten cel nieprzeznaczonym. Skarżący nie wykazał w sposób wystarczająco przekonywujący, aby znajdował się w sytuacji uzasadniającej wstrzymanie wykonania decyzji objętej wnioskiem. Wnioskodawca nie zdołał wykazać, że spełnia ustawowe przesłanki skutkujące uwzględnieniem jego wniosku. Stanowiska tego nie zdołał obalić złożonymi do akt sprawy dokumentami, z których przede wszystkim wynika wyraźna dysproporcja pomiędzy wydatkami a uzyskiwanym dochodem z prowadzonej działalności gospodarczą. Nie ulega wszakże wątpliwości, że dla pełnej oceny rzeczywistych możliwości płatniczych strony postępowania, która prowadzi działalność gospodarczą, niezbędna jest analiza całości przepływów finansowych związanych z prowadzeniem tej działalności. Elementem takiej analizy jest m.in. weryfikacja informacji wynikających z wyciągów z rachunków bankowych, przy pomocy których przedsiębiorca prowadzi działalność. Ponadto zdaniem Sądu w przypadku podmiotów prowadzących działalność gospodarczą miarodajną dla oceny ich zdolności płatniczych nie jest kategoria "dochodu", rozumianego jako nadwyżka sumy przychodów nad kosztami ich uzyskania, lecz "przychodu". Istnieją bowiem legalne instrumenty podatkowe pozwalające na równoważenie kosztów i przychodów, tak by w końcowym rozliczeniu obciążenie podatkowe zminimalizować, czy też w ogóle je wyeliminować. Do instrumentów takich należą choćby zwolnienia podatkowe, ponoszone wydatki stanowiące koszty uzyskania przychodów, amortyzacja majątku trwałego, itp. Istotniejsze, zatem jest to, że skarżący uzyskuje przychody z działalności gospodarczej i że przychody te kształtują się na wysokim poziomie. Podkreślić należy, że skarżący prowadzi nieprzerwanie działalność gospodarczą. Dochód z działalności gospodarczej, zadeklarowany przez skarżącego w 2015 roku podatkowym wyniósł [...] zł, podobnie jak w 2014 roku - [...] zł, jest zatem wynikiem bilansowym przychodu nad kosztami związanymi z jego uzyskaniem. Okoliczność wykazywania wysokich kosztów sama w sobie nie jest więc odzwierciedleniem możliwości finansowych strony zwłaszcza, jeśli z innych przedstawionych przez nią dokumentów wynika, że nieprzerwanie prowadzi ona działalność gospodarczą, uzyskując corocznie wysoki przychód. Z nadesłanych przez skarżącego kopii zeznań o wysokości dochodu osiągniętego przez niego z działalności gospodarczej w latach 2014 i 2015, zadeklarowany przez niego przychód wyniósł odpowiednio [...] zł i [...] zł. Z kolei z deklaracji dla podatku od towarów i usług (VAT-7), składnych przez skarżącego w bieżącym roku, wynika, że prowadzone przez niego Przedsiębiorstwo nieprzerwanie osiąga obroty w wysokości przynajmniej ćwierć miliona złotych miesięcznie.

Zdaniem Sądu podane w sprawie przez skarżącego informacje w zakresie rzeczywistych dochodów i możliwości płatniczych są niepełne, a składane w sprawie oświadczenia wykluczają się wzajemnie, bowiem jednym razem skarżący twierdzi, że firma nie przynosi zysku i generuje straty, innym razem wyraźnie stwierdza, że firma aktywnie działa i realizuje inwestycje, spłaca zaciągnięte kredyty, zatrudnia pracowników i firmy podwykonawcze, płaci zobowiązania do samorządu lokalnego i do Skarbu Państwa. W tej sytuacji nie można było ocenić, czy w okolicznościach tej konkretnej sprawy mamy do czynienia z możliwością wyrządzenia "znacznej szkody" lub "trudnymi do odwrócenia skutkami" w rozumieniu art. 61 § 3 powołanej ustawy. Wskazane argumenty wniosku i złożone do akt sprawy dokumenty nie przesądzają o wystąpieniu okoliczności nadzwyczajnych przesądzających o zastosowaniu ochrony tymczasowej, bowiem sam fakt obciążenia wymierzoną opłatą wynikającą z wykonania decyzji, jeszcze nie uzasadnia twierdzenia o potencjalnej możliwości wyrządzenia skarżącemu znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Skarżący nie udokumentował w sposób pełny swojej sytuacji majątkowej, zatem nie dopełnił ciążących na nim obowiązków wykazania zasadności złożonego wniosku w zakresie uprawdopodobnienia zaistnienia przesłanek wstrzymania wykonania decyzji. Poza tym skarżący winien mieć na względzie, że poniesienie nakładów finansowych w wyniku wadliwej decyzji ze swej istoty nie musi wywołać skutku w postaci spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. W takiej sytuacji stronie, która poniosła szkodę w wyniku wydania wadliwej decyzji przysługuje bowiem roszczenie odszkodowawcze, dlatego strona w niniejszej sprawie powinna wskazać jakie inne trudne do odwrócenia skutki może powodować wykonanie zaskarżonej decyzji. W ocenie Sądu skarżący nie wykazał istnienia żadnej z koniecznych przesłanek warunkujących wstrzymanie wykonania decyzji, w tym niebezpieczeństwa wyrządzenia szkody o znacznej wartości.

J. M. wniósł zażalenie na postanowienie WSA w Warszawie z dnia 21 lutego 2017 r. zarzucając naruszenie art. 61 § 3 p.p.s.a. poprzez przyjęcie, że niemożliwa jest ocena powstania skutku w postaci niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków wykonania decyzji jak również, że nie zaistniały przesłanki pozytywne wskazane w tym przepisie w sytuacji gdy skarżący należycie wykazał swoją kondycję finansową i zaistniały przesłanki do wstrzymania wykonania zask. decyzji.

W uzasadnieniu zażalenia skarżący przedstawił zestawienie jego dochodów z którego wynika, iż w roku 2012 przychód z prowadzonej działalności wyniósł [...] zł (dochód [...] zł); w roku 2013 przychód wyniósł [...] zł (dochód [...] zł); w roku 2014 przychód wyniósł [...] zł (dochód [...] zł); w roku 2015 przychód wyniósł [...] zł (dochód [...] zł); a w 2016 roku przychód wyniósł [...] zł (dochód [...] zł).

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zażalenie zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z treścią art. 61 § 1 p.p.s.a., wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. W myśl natomiast § 3 tego przepisu, po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków z wyjątkiem przepisów prawa miejscowego, które weszły w życie, chyba, że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania. Dotyczy to także aktów wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach tej samej sprawy.

Wskazanie niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków wymaga podania okoliczności, z którymi wiąże się szkoda lub trudne do odwrócenia skutki.

W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego w rozpoznawanej sprawie przytoczone przez skarżącego okoliczności, wbrew stanowisku Sądu I instancji, uzasadniają wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji SKO w W. z dnia [...] czerwca 2016 r. utrzymującej w mocy decyzję Marszałka Województwa [...] z dnia [...] stycznia 2015 r. w przedmiocie wymierzenia opłaty z tytułu składowania odpadów w miejscu na ten cel nieprzenzaczonym w wysokości 11 079 633 zł. Mając na względzie argumentację zawartą we wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji jak również dokumenty finansowe dołączone do wniosku o przyznanie prawa pomocy należy podkreślić, że skarżący wskazał, iż uiszczenie kwoty 11 079 633 zł może doprowadzić do utracenia przez niego płynności finansowej, a późniejszy zwrot tej kwoty nie będzie skutkował przywróceniem stanu poprzedniego.

Mając na uwadze wysokość opłaty, którą skarżący zobowiązany jest uiścić oraz przedstawione przez niego okoliczności związane z jego sytuacją finansową należy uznać, że uiszczenie tej opłaty przed rozpoznaniem wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargi może spowodować niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków, a zatem zasadne jest wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Za wiarygodne należy uznać twierdzenia skarżącego, że uiszczenie kary pieniężnej przed rozpoznaniem sprawy może zakłócić prowadzenie bieżącej działalności gospodarczej i spowodować znaczną szkodę (por. postanowienie NSA z dnia 21 sierpnia 2014 r., sygn. akt II OSK 2155/14).

Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 188 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a. i art. 61 § 3 orzekł, jak w sentencji postanowienia.