Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt IV SA/Wr 295/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2017-11-09 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: *Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 17, art. 24
journal: Dz.U. 2016 poz 1518
law: Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Wanda Wiatkowska-Ilków (spr.), Sędziowie sędzia WSA Ireneusz Dukiel, sędzia WSA Ewa Kamieniecka, Protokolant starszy asystent sędziego Krzysztof Caliński, po rozpoznaniu w Wydziale IV na rozprawie w dniu 26 października 2017 r. sprawy ze skargi D. L. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. z dnia [...], nr [...] w przedmiocie przyznania świadczenia pielęgnacyjnego oddala skargę w całości.


UZASADNIENIE

Samorządowe Kolegium Odwoławcze we W. decyzją z dnia [...] nr [...] po ponownym rozpoznaniu odwołania D. L. od, wydanej z upoważnienia Marszałka Województwa D., decyzji starszego specjalisty ds. świadczeń rodzinnych w D. Ośrodku Polityki Społecznej we W. z dnia 4 maja 2015 r. ([...]), przyznającej świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej nad B. L. na okres od dnia 1 grudnia 2014 r. do dnia 31 października 2016 r., na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 ab initio w zw. z art. 139 Kodeksu postępowania administracyjnego (dalej jako k.p.a.), uchyliło zaskarżoną decyzję w całości i - orzekając co do istoty sprawy - przyznało D. L. świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad synem B. L. w następujący sposób:

- od dnia 1 stycznia 2013 r. do dnia 30 czerwca 2013 r. w kwocie 520,00 (pięćset dwadzieścia) złotych miesięcznie;

- od dnia 1 lipca 2013 r. do dnia 30 kwietnia 2014 r. w kwocie 620,00 (sześćset dwadzieścia) zł miesięcznie;

- od dnia 1 maja 2014 r. do dnia 31 grudnia 2014 r. w kwocie 800,00 (osiemset) złotych miesięcznie;

- od dnia 1 stycznia 2015 r. do dnia 31 grudnia 2015 r. w kwocie 1 200,00 (tysiąc dwieście) złotych miesięcznie;

- od dnia 1 stycznia 2016 r. do dnia 31 października 2016 r. w kwocie 1 300,00 (tysiąc trzysta) złotych miesięcznie.

W uzasadnieniu podano, że decyzją z dnia 4 maja 2015 r. organ pierwszej instancji przyznał D. L. świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku ze sprawowaniem opieki nad B. L. na okres od dnia 1 grudnia 2014 r. do dnia 31 października 2016 r.

Od decyzji tej D. L. wniosła odwołanie, po którego rozpoznaniu Samorządowe Kolegium Odwoławcze we W., decyzją z dnia [...] (nr[...]) utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję organu pierwszej instancji.

Strona wniosła skargę na decyzję z dnia 28 maja 2015 r. W wyniku jej rozpoznania Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu, wyrokiem z dnia 13 stycznia 2016 r. (IV SA/Wr 481/15), uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji.

Skargi kasacyjne od ww. wyroku wywiedli zarówno Samorządowe Kolegium Odwoławcze, jak i D. L. Po ich rozpoznaniu Naczelny Sąd Administracyjny, wyrokiem z dnia 26 października 2016 r. (I OSK 1092/16) uchylił pkt I zaskarżonego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu - którym uchylono decyzje organów administracyjnych - oraz uchylił decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W z dnia 28 maja 2015 r. Oddalił również skargę kasacyjną Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W.

W uzasadnieniu wyroku Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, iż wobec braku zakwestionowania w skardze kasacyjnej poczynionych w sprawie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu ustaleń faktycznych, przyjąć należy, że D. L. wystąpiła do organu pierwszej instancji z wnioskiem o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego w dniu 22 października 2014 r. W tej bowiem dacie przedłożyła wyrok Sądu Rejonowego dla W. - Śródmieścia we W. z dnia 27 sierpnia 2014 r. (sygn. akt IV U 669/13). Okoliczność ta znajduje potwierdzenie w treści prezentaty zamieszczonej na egzemplarzu tego wyroku oraz w piśmie organu pierwszej instancji skierowanym do Strony w dniu 4 listopada 2014 r. (Nr [...]). Tak ustalony stan faktyczny sprawy skutkuje zaś koniecznością uznania, iż wniosek D. L. o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego został przez nią złożony w terminie, o jakim mowa w art. 24 ust. 2a ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz.U. z 2016 r., poz. 1518 ze zm.) - zwanej dalej również "ustawą". W konsekwencji, Naczelny Sąd Administracyjny przekazując sprawę Samorządowemu Kolegium Odwoławczemu do ponownego rozpoznania, zobowiązał Kolegium do zreformowania decyzji organu pierwszej 'instancji przy uwzględnieniu okoliczności, że D. L. wystąpiła z wnioskiem do organu pierwszej instancji o ustalenie przedmiotowego świadczenia w dniu 22 października 2014 r.

Mając powyższe na uwadze, ponownie rozpoznając sprawę, organ dokonał następujących ustaleń co do stanu faktycznego przedmiotowej sprawy.

Na mocy orzeczenia Powiatowego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności z dnia 29 listopada 2010 r. (nr[...]), zmienionego następnie orzeczeniem Wojewódzkiego Zespołu do Spraw Niepełnosprawności z dnia 22 lutego 2011 r. (nr[...]) a także wyrokiem Sądu Rejonowego dla W. - Śródmieścia we W. z dnia 14 marca 2012 r. (sygn. akt [...]), B. L. został zaliczony do osób niepełnosprawnych. Orzeczenie zostało wydane do dnia 31 grudnia 2012 r. Wskazano w nim, że nie wymaga on konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji.

Przed upływem terminu obowiązywania ww. orzeczenia - w dniu 30 października 2012 r. – D. L. wystąpiła ponownie do Powiatowego Zespołu ds. Orzekania o Niepełnosprawności we W. z wnioskiem o wydanie orzeczenia o niepełnosprawności syna – B. L. Orzeczeniem z dnia [...] (nr[...]) Powiatowy Zespół ds. Orzekania o Niepełnosprawności we W. zaliczył B. L. do osób niepełnosprawnych. W orzeczeniu wskazano, że niepełnosprawność datuje się od urodzenia. Orzeczenie zostało wydane do dnia 5 października 2016 r.

Po rozpoznaniu kolejnych odwołań D. L. powyższe orzeczenie uległo zmianie, najpierw - na mocy orzeczenia Wojewódzkiego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności z dnia [...] (nr [...]), następnie - wyroku Sądu Rejonowego dla W. - Śródmieścia we W. z dnia 27 sierpnia 2014 r. (sygn. akt [...]). Ostatecznie orzeczono, że B.L. jest osobą wymagającą konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji.

Wnioskiem z dnia 22 października 2014 r. D. L. wystąpiła do organu pierwszej instancji o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego, w związku z opieką sprawowaną nad synem.

D. L. jest osobą bezrobotną. W oświadczeniu z dnia 17 grudnia 2014 r. podała, iż nie podejmuje ani nie poszukuje zatrudnienia - z powodu konieczności opieki nad B. L.

Postanowieniem z dnia 24 sierpnia 2016 r., wydanym z upoważnienia Marszałka Województwa D. (nr [...]) przez specjalistę ds. świadczeń rodzinnych w D. Ośrodku Polityki Społecznej we W., zmieniającym postanowienie z dnia 9 marca 2015 r. (nr[...]) ustalono, że 'w sprawie rodziny D. L. mają zastosowanie przepisu o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego - in concreto od dnia 1 grudnia 2014 r. do dnia 31 października 2016 r., względem wniosku o ustalenie prawa od świadczenia pielęgnacyjnego. Z akt sprawy wynika m.in., że K. L. - ojciec B. L., był zatrudniony na terenie N. w okresie od dnia 1 października 2009 r. do dnia 31 grudnia 2009 r. Kolejne zatrudnienie podjął w dniu 22 kwietnia 2010 r.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze ponownie rozpoznając sprawę powołało treść art. 17 ust. 1 i ust. 16 o świadczeniach rodzinnych a także:

- § 2 pkt 11 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 10 sierpnia 2012 r. w sprawie wysokości dochodu rodziny albo dochodu osoby uczącej się stanowiących podstawę ubiegania się o zasiłek rodzinny oraz wysokości świadczeń rodzinnych od dnia 1 stycznia 2013 r. wysokość świadczenia pielęgnacyjnego wynosiła 520,00 zł miesięcznie;

- art. 1 pkt 5 lit. c) w zw. z art 15 ustawy z dnia 7 grudnia 2012 r. o zmianie ustawy o świadczeniach rodzinnych oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. poz. 1548) od dnia 1 lipca 2013 r. świadczenie pielęgnacyjne przysługiwało w kwocie 620,00 zł miesięcznie;

- art. 2 ustawy z dnia 24 kwietnia 2014 r. o zmianie ustawy o świadczeniach rodzinnych (Dz.U. poz. 559), świadczenie pielęgnacyjne przysługuje w okresie:

- od dnia 1 maja 2014 r. do dnia 31 grudnia 2014 r. - w wysokości 800,00 zł miesięcznie;

- od dnia 1 stycznia 2015 r. do dnia 31 grudnia 2015 r. - w wysokości 1 200,00 zł miesięcznie.

Stwierdziło też od dnia 1 stycznia 2016 r. że świadczenie pielęgnacyjne przysługuje w wysokości 1 300 miesięcznie (art. 17 ust. 3 ustawy).

Kolegium przytoczyło treść art. 24 ust. 2 i ust. 2a ustawy, prawo do świadczeń rodzinnych.

Następnie stwierdziło, iż w rozpatrywanej sprawie nie budzi wątpliwości spełnianie przez D. L. przesłanek uprawniających do przyznania świadczenia pielęgnacyjnego. Jednakże w świetle ustalonego w sprawie stanu faktycznego oraz wytycznych zawartych w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 października 2016 r. (I OSK 1092/16) uznać należało, iż organ pierwszej instancji w sposób nieprawidłowy określił okres, na który przyznać należało stronie wnioskowane świadczenie. Skoro bowiem wyrok Sądu Rejonowego dla W. - Śródmieścia we W., to jest orzeczenie o niepełnosprawności B. L., został wydany w dniu 27 sierpnia 2014 r., zaś Strona złożyła stosowny wniosek w dniu 22 października 2014 r., to dla ustalenia daty początkowej przyznania świadczenia pielęgnacyjnego zastosować należało regułę opisaną w art. 24 ust. 2a ustawy. Tym samym zaskarżoną decyzję należało uchylić.

Jednocześnie, Kolegium uznało, że zgromadzony w sprawie materiał dowodowy i ustalony na jego podstawie stan faktyczny, pozwolił na orzeczenie w niniejszej sprawie, co do jej istoty. Wyznaczając termin początkowy ustalenia prawa do świadczenia pielęgnacyjnego - który w świetle art. 24 ust. 2a ustawy winny być determinowany datą 30 października 2012 r. - Kolegium nie mogło jednak pominąć faktu, iż w świetle prawomocnego wyroku Sądu Rejonowego dla W. - Śródmieścia we W. z dnia 14 marca 2012 r. (sygn. akt [...]), B. L. nie był osobą niepełnosprawną, co do której wskazano, iż wymaga konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji. Tym samym datę początkową przyznania wnioskowanego świadczenia określić należało na dzień 1 stycznia 2013 r. Data końcowa ustalenia prawa do świadczenia pielęgnacyjnego wynika z art. 24 ust. 3 ustawy. Wysokość przyznanego świadczenia pielęgnacyjnego ustalono na podstawie powołanych powyżej: § 2 pkt 11 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 10 sierpnia 2012 r. w sprawie wysokości dochodu rodziny albo dochodu osoby uczącej się stanowiących podstawę ubiegania się o zasiłek rodzinny oraz wysokości świadczeń rodzinnych, art. 1 pkt 5 lit. c) w zw. z art 15 ustawy z dnia 7 grudnia 2012 r. o zmianie ustawy o świadczeniach rodzinnych oraz niektórych innych ustaw, art. 2 ustawy z dnia 24 kwietnia 2014 r. o zmianie ustawy o świadczeniach rodzinnych oraz art. 17 ust. 3 ustawy.

Skargę na powyższą decyzję złożyła wnioskodawczyni.

Zaskarżonej decyzji zarzuciła:

1) rażące naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 153 ustawy z dnia 30 lipca 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi7, poprzez zignorowanie w wydanej decyzji wiążącej SKO oceny prawnej i wskazań co do dalszego postępowania, wyrażonych w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 października 2016 r. sygn. akt 1 OSK 1092/16 w zakresie momentu początkowego okresu, na jaki powinno zostać Skarżącej przyznane świadczenie pielęgnacyjne;

2) naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, tj. art. 24 ust. 2a ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych poprzez błędną wykładnię polegającą na uznaniu, że w sytuacji, w której wniosek o ustalenie niepełnosprawności zostanie złożony w okresie ważności poprzedniego orzeczenia o niepełnosprawności (w świetle którego nie są spełnione warunki uzyskania świadczenia pielęgnacyjnego) przepis ten nakazuje przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego dopiero od dnia następującego po dniu wygaśnięcia owego wcześniejszego orzeczenia o niepełnosprawności, nie zaś - zgodnie z literalnym brzmieniem powyższego przepisu -od dnia złożenia wniosku ustalenie niepełnosprawności, w wyniku którego wydane zostało orzeczenie o niepełnosprawności, w świetle którego spełnione są warunki do uzyskania świadczenia pielęgnacyjnego.

W związku z powyższym wniosła o stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji na zasadzie art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a., lub ewentualnie o jej uchylenie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a., a także o zobowiązanie SKO do wydania w określonym terminie decyzji o przyznaniu skarżącej świadczenia pielęgnacyjnego na okres od dnia 1 października 2012 r. do dnia 31 października 2016 r. - na zasadzie art. 145a p.p.s.a.oraz o zasądzenie na rzecz skarżącej od organu kosztów zastępstwa prawnego w kwocie 480 zł.

W uzasadnieniu skargi podała, że zasadnicza wadliwość zaskarżonej decyzji w kwestionowanym przez skarżącą zakresie, w jakim przyznaje ona D. L. świadczenie pielęgnacyjne dopiero od dnia 1 stycznia 2013 r. - wyraża się, w rażącym naruszeniu przez SKO we W. przepisu art. 153. p.p.s.a. Zgodnie z tym przepisem, którego treść jest jasna i nie budzi żadnych wątpliwości interpretacyjnych, ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie.

Dalej stwierdziła, iż w niniejszej sprawie zapadł prawomocny wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 października 2016 r. sygn. akt 1 OSK 1092/16. Orzekając o uchyleniu pkt 1 zaskarżonego wyroku WSA oraz zaskarżonej decyzję SKO (pkt 1 sentencji) NSA sformułował jednocześnie wiążącą ocenę prawną sprawy oraz wskazania dla SKO co do dalszego postępowania (sposobu zreformowania decyzji organu I instancji). W szczególności NSA wskazał, że należy w sprawie przyjąć, iż D. L. wystąpiła do organu I instancji z wnioskiem o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego w dniu 22 października 2014 r., co skutkuje zaś koniecznością uznania, iż wniosek skarżącej został złożony w terminie, o jakim mowa w art. 24 ust. 2a u.ś.r. Co jednak najistotniejsze, NSA, dysponując całością materiałów zgormadzonych w aktach sprawy, a więc dokonawszy jej pełnej oceny, wyraźnie wskazał również, że świadczenie pielęgnacyjne powinno zostać przyznane Skarżącej od pierwszego dnia miesiąca, w którym złożyła ona wniosek o ustalenie niepełnosprawności syna, tj. od 1 października 2012 r.

SKO we W. wydając zaskarżoną decyzję świadomie pominęło powyższą ocenę prawną i wskazanie NSA, przyjmując wbrew nim - i korygując samowolnie stanowisko Sądu - że właściwe jest w okolicznościach sprawy przyznanie skarżącej świadczenia od innej daty (tj. od 1 stycznia 2013 r.). Wydanie decyzji, która stoi w jawnej sprzeczności z treścią oceny prawnej i wskazaniami NSA uznać należy za jawne i oczywiste - a przez to rażące w rozumieniu art. 156 pkt 1 in fine k.p.a. - naruszenie przepisu art. 153 p.p.s.a. Powyższe w pełni uzasadnia stwierdzenie nieważności tej decyzji na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.

Odnosząc się do drugiego z postawionych zaskarżonej decyzji zarzutu wskazała na stanowisko SKO we W., jakie organ konsekwentnie prezentował na etapie wydawania poprzedniej decyzji (z 28 maja 2015 r.), a zwłaszcza na etapie postępowania sądowoadministracyjnego. Otóż organ, w formułowanej wówczas argumentacji, w swych pismach obszernie przekonywał o konieczności dokonywania interpretacji przepisu art. 24 ust. 2a u.ś.r. z uwzględnieniem (wyłącznie) i przy przyjęciu prymatu wykładni językowej. Co istotne, w tym zakresie stanowisko organu zostało ubocznie zaaprobowane przez NSA w wydanym w sprawie wyroku. Zupełnie zatem niezrozumiałe jest aktualne odstępowanie przez organ od pierwotnego stanowiska, którego tak konsekwentnie uprzednio bronił, i dokonywanie w zaskarżonej decyzji korekty właśnie językowego brzmienia art. 24 ust. 2a u.ś.r. Wszak przepis ten wyraźnie wskazuje, że w przypadku złożenia wniosku o ustalenie prawa do świadczenia uzależnionego od niepełnosprawności w okresie trzech miesięcy, licząc od dnia wydania orzeczenia o niepełnosprawności lub orzeczenia o stopniu niepełnosprawności, prawo to ustala się począwszy od miesiąca, w którym złożono wniosek o ustalenie niepełnosprawności lub stopnia niepełnosprawności. Przepis ten, wedle językowego brzmienia, w żaden sposób nie upoważnia organów do modyfikowania wysłowionej w nim reguły zależnie od takich, czy innych, uzasadnionych w ocenie organów okoliczności.

Wniosek o zasądzenie od organu na rzecz skarżącej kosztów zastępstwa prawnego oparto w pierwszym rzędzie na przepisie § 18 ust. 2 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych. Stanowi on, że w określonych przypadkach, sąd, na wniosek radcy prawnego, zasądza koszty zastępstwa w wysokości ustalonej przez radcę prawnego. Przypadki te statuuje § 18 ust. 1 powołanego Rozporządzenia, tj. gdy pełnomocnik zrezygnował ze swojego wynagrodzenia, z uwagi na sytuację materialną i rodzinną mandanta (co ma miejsce w niniejszej sprawie]. Wymiar opłaty żądany na wstępie ustalono w wysokości stawki minimalnej wedle § 14 ust. 1 pkt 1 lit. Rozporządzenia, jednocześnie - celem przyspieszenia rozpoznania sprawy - skarżąca nie zdecydowała się wystąpić o pełnomocnika z urzędu.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie ewentualnie o uchylenie decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. z dnia 4 kwietnia 2017 r. Uzasadniając wniosek o oddalenie przywołał argumenty zawarte w zaskarżonej decyzji. Odnośnie zaś drugiego wniosku organ wyjaśnił, że zgłosił wniosek o uchylenie decyzji Kolegium z powodu braku możliwości zastosowania kompetencji autokontrolnych jak i fakt iż Sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi (art. 134 § 1 p.p.s.a.).

Organ wskazał, że po wydaniu zaskarżonej decyzji otrzymał pismo z Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w S. z dnia 5 maja 2017 r., z którego wynika, że w okresie ustalania prawa do pobierania świadczenia pielęgnacyjnego wnioskodawczyni podejmowała zatrudnienie. Powyższa informacja ma istotne znaczenie dla sprawy.

W odpowiedzi na odpowiedź na skargę wnioskodawczyni reprezentowana przez pełnomocnika podtrzymała dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Dodatkowo podała, że wnioskiem z dnia 30 października 2012 r. ubiegała się o zmianę obowiązującego w tym czasie orzeczenia o niepełnosprawności w oparciu o § 15 ust. 2 rozporządzenia Ministra Gospodarki Pracy i Polityki Społecznej z dnia 15 lipca 2003 r. w sprawie orzekania o niepełnosprawności i stopniu niepełnosprawności (t.j. Dz.U. z 2015 r., poz. 1110 ze zm.).

Podkreśliła, że fakt złożenia wniosku w dniu 30 października 2012 r. – na dwa miesiące przez upływem terminu obowiązującego orzeczenia o niepełnosprawności stanowi potwierdzenie zamiaru zmiany dotychczasowego orzeczenia.

Odnośnie wniosku organu o uchylenie zaskarżonej decyzji określiła ją jako kuriozalną. Stwierdziła, że prezentowane przez Kolegium okoliczności w ogóle nie mogą być poddane kontroli sądowej, jako, że Sąd nie może wykraczać poza materiał zebrany w postępowaniu administracyjnym (art. 133 § 1 p.p.s.a.).

Ponadto zarzuciła, że twierdzenia organu o rzekomej pracy skarżącej są fałszywe i nie zostały zweryfikowane w postępowaniu administracyjnym.

Zarzuciła też Kolegium iż hołduje bezprawnym arbitralnym ustaleniom czynionym poza wszelką procedurą. Gromadzenie przez Kolegium dowodów poza postępowanie administracyjnym (...) jest niezrozumiałe i świadczy o odwecie wobec konsekwentnych działań skarżącej, podważającej na drodze sądowej magisterium Kolegium (...)".

Na rozprawie w dniu 26 października 2017 r. pełnomocnik skarżącej podtrzymał swoje stanowisko wyrażone w piśmie z dnia 28 lipca 2017 r. Ponadto wniósł, "że w związku ze złożonym w dniu 6 lipca 2017 r. wnioskiem skarżącej do ZUS o wydanie decyzji o niepodleganiu ubezpieczeniu społecznym toczy się postępowanie".

Zarzucił, że organ II instancji nie był w sprawie bezstronny, o czym świadczy skierowanie do ZUS pisma zawierające pytanie, czy skarżąca podejmowała zatrudnienie.

Skarżąca dodała, że P. L. pracownik Kolegium jest kuzynem jej byłego męża. W jej ocenie "jest on osobą złośliwą i miał wpływ na wydanie niekorzystnych dla niej decyzji".

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2016 r., poz. 1066 ze zm.) sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Ustawa ta co do zasady sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, a więc polega na weryfikacji decyzji organu administracji publicznej z punktu widzenia obowiązującego prawa materialnego i procesowego.

Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną – art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm.) – dalej p.p.s.a., oznacza to między innymi, że Sąd nie może w ocenie zgodności zaskarżonej decyzji z prawem ograniczyć się do zarzutów sformułowanych w skardze, ale także wadliwości kontrolowanego aktu podnieść z urzędu.

Kontrola zaskarżonej decyzji według wskazanych wyżej zasad nie daje podstaw do uznania, że przy jej wydaniu doszło do naruszenia prawa.

Przedmiotem kontroli Sądu jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. z dnia 4 kwietnia 2017 r., którą to uchylono w całości zaskarżoną decyzję starszego specjalisty ds. świadczeń rodzinnych w D. Ośrodku Polityki Społecznej we W. z dnia 4 maja 2015 r. (nr [...]) przyznającej świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej nad B. L. na okres o 1 grudnia 2014 r. do dnia 31 października 2016 r. i orzeczono o przyznani wnioskodawczyni świadczenie pielęgnacyjne od dnia 1 stycznia 2013 r. do dnia 31 października 2016 r. we wskazanych w orzeczeniu kwotach i okresach.

Podstawą materialnoprawną zaskarżonej decyzji stanowił art. 17 i art. 24 ust. 2 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (t.j. Dz.U. z 2016 r., poz. 1518 ze zm.).

Pierwszy z powołanych przepisów w ust. 1 stanowi, że świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej przysługuje:

1) matce albo ojcu,

2) opiekunowi faktycznemu dziecka,

3) osobie będącej rodziną zastępczą spokrewnioną w rozumieniu ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej,

4) innym osobom, na których zgodnie z przepisami ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. – kodeks rodzinny i opiekuńczy ciąży obowiązek alimentacyjny, z wyjątkiem osób o znacznym stopniu niepełnosprawności,

- jeżeli nie podejmują lub rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osoba legitymująca się orzeczeniem o znacznym stopni niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami i konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji, oraz koniecznością stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji.

W myśl art. 24: ust. 1 mówi, że prawo do świadczeń rodzinnych ustala się na okres zasiłkowy z wyjątkiem świadczeń, o których mowa w art. 9, art. 14, art. 15, art. 15a, art. 15b, art. 16, art. 17 i art. 17c.

Prawo do świadczeń rodzinnych ustala się począwszy od miesiąca, w którym wpłynął wniosek z prawidłowo wypełnionymi dokumentami, do końca okresu zasiłkowego (ust. 2).

Ust. 2a. Jeżeli w okresie trzech miesięcy, licząc od dnia wydania orzeczenia o niepełnosprawności lub orzeczenia o stopni niepełnosprawności, zostanie złożony wniosek o ustalenie praw do świadczenia uzależnionego od niepełnosprawności (prawo to ustala się począwszy od miesiąca, w którym złożono wniosek o ustalenie niepełnosprawności lub stopnia niepełnosprawności.

Ust. 4. Prawo do zasiłku pielęgnacyjnego lub świadczenia pielęgnacyjnego ustala się na czas nieokreślony, chyba że orzeczenie o niepełnosprawności lub orzeczenie o stopniu niepełnosprawności zostało wydane na czas określony. W przypadku wydania orzeczenia o niepełnosprawności lub orzeczenia o stopniu niepełnosprawności na czas określony prawo do zasiłku pielęgnacyjnego lub świadczenia pielęgnacyjnego ustala się do ostatniego dnia miesiąca, w którym upływa termin ważności orzeczenia.

Z przytoczonego wyżej art. 17 ustawy o świadczeniach rodzinnych wynika, że świadczenie pielęgnacyjne przysługuje tylko określonym w tym przepisie osobom, ale tylko wówczas jeżeli nie podejmują lub rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki. Przy czym osoba, którą się opiekuje musi się legitymować orzeczeniem o znacznym stopni niepełnosprawności lub orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniem, o których mówi powyższy przepis.

Przechodząc na grunt niniejszej sprawy należy stwierdzić, że wnioskodawczyni jest osoba uprawnioną do przyznania świadczenia pielęgnacyjnego albowiem jest matką małoletniego, niesporną okolicznością jest również to, że opiekuje się swoim niepełnosprawnym synem B., i nie podejmuje w związku z tym zatrudnienia.

Jeżeli idzie o pozostałe przesłanki warunkujące przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego – dotyczące niepełnosprawności syna wnioskodawczyni należy wskazać na dwa orzeczenia. Pierwsze z nich zostało wydane przez Powiatowy Zespół do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w dniu [...], zmienione orzeczeniem Wojewódzkiego Zespołu do Spraw Niepełnosprawności z dnia [...] a następnie wyrokiem Sądu Rejonowego dla W. Śródmieścia we W. z dnia 14 marca 2012 r. Na mocy tych orzeczeń syn wnioskodawczyni został zaliczony do osób niepełnosprawnych, orzeczenie wydano do 31 grudnia 2012 r.

W dniu 30 października 2012 r. wnioskodawczyni wystąpiła do Powiatowego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności o wydanie orzeczenia o niepełnosprawności syna. Orzeczeniem z dnia [...] B. L. została zaliczony do osób niepełnosprawnych.

W orzeczeniu tym wskazano, że niepełnosprawność datuje się od urodzenia oraz, że zostało wydane do dnia 5 października 2016 r. Orzeczenie to zmienił organ II instancji, następnie Sąd Rejonowy dla W.-Śródmieścia we W. wyrokiem z dnia 27 sierpnia 2014 r. w sprawie [...] orzekł, że syn wnioskodawczyni B. jest osobą wymagającą konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji.

W związku z treścią opisanego wyżej wyroku należało uznać, że zostały spełnione wszystkie przesłanki do uzyskania przez wnioskodawczynię świadczenia pielęgnacyjnego, w związku z wydaniem orzeczenia z dnia 9 stycznia 2014 r.

Przedmiotem sporu w niniejszej sprawie jest od kiedy powinno być przyznane świadczenie pielęgnacyjne.

Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 26 października 2016 r. sygn. akt I OSK 1092/16, którym rozpoznał skargę kasacyjną od wyroku tutejszego Sądu z dnia 13 stycznia 2016 r. przesądził istotne kwestie dla niniejszej sprawy. Przede wszystkim to, że skarżąca złożyła wniosek o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego w dniu 22 października 2014 r., a także iż użyte w art. 24 ust. 2a określenie "wydanie orzeczenia" w odniesieniu do wyroku sądu rejonowego należy rozumieć jako datę ogłoszenia tego wyroku – a nie datę jego prawomocności. W tym też zakresie tutejszy Sąd jest związany ustaleniami Naczelnego Sądu Administracyjnego. Zgodnie bowiem z art. 190 p.p.s.a. Sąd, któremu sprawa została przekazana, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. Analiza opisanego wyżej wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego w ocenie Sądu orzekającego nie daje podstaw do przyjęcia, że Sąd ten wskazał moment początkowy okresu na jaki powinna zostać skarżącej przyznane świadczenie pielęgnacyjne. W tym też zakresie według Sądu nieuprawniony jest zarzut skargi naruszenia, jak wskazał pełnomocnik skarżącej, art. 153 p.p.s.a.

Wskazanie przez Sąd odwoławczy daty złożenia wniosku o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego wywołuje ten skutek, że w sprawie należy rozważyć zastosowanie art. 24 ust. 2a ustawy o świadczeniach rodzinnych, to znaczy rozważyć, czy skarżąca nie uzyskała możliwości przyznania świadczenia od miesiąca, w którym złożyła wniosek o orzeczenie o niepełnosprawności. Złożyła bowiem wniosek o przyznanie świadczenia w terminie 3 miesięcy od wydania orzeczenia przez Sąd. Przypomnieć należy, że wyrok w sprawie orzeczenia o niepełnosprawności nosi datę 27 sierpnia 2014 r.

Według Sądu w okolicznościach niniejszej sprawy nie ma podstaw do zastosowania art. 24 ust. 2a z uwagi na to, że w październiku 2012 r. (również w listopadzie i grudniu 2012 r.) skarżąca nie spełniła jednej z przesłanek określonych w art. 17 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych warunkujących przyznanie świadczenia. W tym bowiem okresie – do dnia 31 grudnia 2012 r. obowiązywało orzeczenie Powiatowego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności z dnia 29 listopada 2010 r., które nie stwierdzało, że syn wnioskodawczyni wymaga stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji. Należy uznać, że orzeczenie o takiej treści skarżąca uzyskała w dniu 9 stycznia 2013 r. (na skutek wyroku Sądu Rejonowego dla W.-Śródmieścia z dnia 27 sierpnia 2014 r.). Dlatego też Sąd uznał za właściwe rozstrzygnięcie organu odwoławczego przyznające świadczenie pielęgnacyjne od miesiąca stycznia 2013 r.

Według Sądu nie można zgodzić się z twierdzeniami pełnomocnika skarżącej zaprezentowanymi w jego piśmie z dnia 28 lipca 2017 r. a mianowicie, że wniosek skarżącej z dnia 30 października 2012 r. został złożony w trybie § 15 ust. 2 Rozporządzenia Ministra Gospodarki Pracy i Polityki Społecznej z dnia 15 lipca 2003 r. w sprawie orzekania o niepełnosprawności i stopni niepełnosprawności (t.j. Dz.U. z 2015 r., poz. 1110 ze zm.).

Przepis ten stanowi, że osoba niepełnosprawna posiadająca orzeczenie o niepełnosprawności lub stopniu niepełnosprawności wydane na czas określony może wystąpić z wnioskiem, o którym mowa w § 6 ust. 1 o wydanie orzeczenia o ponowne ustalenie niepełnosprawności lub stopnia niepełnosprawności, nie wcześniej niż 30 dni przed upływem ważności posiadanego orzeczenia (ust. 1) a w przypadku zmiany stanu zdrowia osoba niepełnosprawna posiadająca orzeczenie o niepełnosprawności lub o stopniu niepełnosprawności może wystąpić z wnioskiem, o którym mowa w § 6 ust. 1, o ponowne wydanie orzeczenia uwzględniającego zmianę stanu zdrowia (ust. 2).

Dzień złożenia wniosku o orzeczenie niepełnosprawności - 30 października 2012 r. – gdy orzeczenie o niepełnosprawności z dnia [...] obowiązywało do 31 grudnia 2012 r. – nie może przesądzać o złożeniu wniosku z dnia 30 października 2012 r. w trybie § 15 wymienionego wyżej rozporządzenia. Wcześniejsze złożenie wniosku niż stanowi to § 15 ust. 1 rozporządzenia nie rodzi żadnych ujemnych konsekwencji dla wnioskodawcy. Przepisy rozporządzenia nie przewidują z tego tytułu żadnych sankcji.

Przede wszystkim zaś analiza orzeczenia Powiatowego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności we W. z dnia [...] znajdującego się w aktach administracyjnych nie daje podstaw do takiej oceny. Z orzeczenia powyższego nie wynika aby zmieniono obowiązujące orzeczenie z dnia [...]. Nie ma o nim żadnego stwierdzenia, które by świadczyło o zmianie poprzedniego. Orzeczenia o niepełnosprawności z dnia [...] nie powołuje w podstawie prawnej § 15 ust. 2 rozporządzenia, nie określa również daty początkowej od której obowiązuje orzeczenie (§ 13 ust. 1 pkt 4, § 13 ust. 2 pkt 10 rozporządzenia).

Dodać też należy, że pełnomocnik powyższe twierdzenia przedstawiał po 3 latach prowadzenia postępowania, nie złożył natomiast żadnych dowodów je potwierdzających.

W związku z powyższym według Sądu brak jest podstaw do uznania, że zaskarżona decyzja narusza przepisy prawa materialnego – art. 24 ust. 2a ustawy o świadczeniach rodzinnych.

Odnośnie twierdzeń organu zawartych w odpowiedzi na skargę, że uzyskał informację o tym, że skarżąca w okresie, w którym wnosiła o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego podejmowała zatrudnienie, Sąd zauważa, że – po pierwsze zainteresowana zaprzeczyła tej informacji, po drugie wszczęła w tej sprawie postępowanie wyjaśniające.

O ile powyższe zarzuty zostaną potwierdzone organ posiada środki prawne do ewentualnego wzruszenia decyzji.

Mając powyższe na uwadze na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł jak wyżej.