Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt II SA/Wa 888/22
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2022-09-07 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6196 Funkcjonariusze Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu i Biura Ochrony Rządu
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 105 par. 1
journal: Dz.U. 2022 poz 2000
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.
article: art. 161 pkt 1
journal: Dz.U. 2018 poz 138
law: Ustawa z dnia 8 grudnia 2017 r. o Służbie Ochrony Państwa

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Piotr Borowiecki (spr.), Sędzia WSA Sławomir Antoniuk, Sędzia WSA Ewa Marcinkowska, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 7 września 2022 r. sprawy ze skargi S. S. na decyzję Komendanta Służby Ochrony Państwa z dnia [...] marca 2022 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją nr [...] z dnia [...] marca 2022 r. Komendant Służby Ochrony Państwa (dalej także: "Komendant SOP" lub "organ"), działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 i art. 127 § 3 w zw. z art. 105 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz. U. z 2021 r., poz. 735 ze zm. - dalej: "k.p.a."), po rozpoznaniu wniosku S. S. (dalej także: "skarżący" lub "strona skarżąca") o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją Komendanta SOP z dnia [...] lutego 2022 r., nr [...], w przedmiocie odmowy przyznania dodatku operacyjnego - uchylił w całości własną decyzję z dnia [...] lutego 2022 r. i umorzył postępowanie poprzedzające jej wydanie.

W wyniku analizy zgromadzonego materiału dowodowego, Sąd ustalił następujący stan faktyczny.

W piśmie z dnia [...] stycznia 2022 r. skarżący S. S. zwrócił się do Komendanta Służby Ochrony Państwa z wnioskiem o przyznanie mu dodatku za pełnienie służby w warunkach zagrażających życiu bądź zdrowiu albo w warunkach szkodliwych dla zdrowia lub w szczególnym miejscu pełnienia służby w wysokości co najmniej 20% uposażenia zasadniczego, zgodnie z § 7 pkt 4 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 20 września 2018 r. w sprawie dodatku przyznawanego funkcjonariuszowi Służby Ochrony Państwa uzasadnionego szczególnymi kwalifikacjami, warunkami lub miejscem pełnienia służby (Dz. U. z 2018 r., poz. 346 - dalej także: "rozporządzenie MSWiA w sprawie dodatku operacyjnego").

W wyniku rozpatrzenia wniosku skarżącego, Komendant Służby Ochrony Państwa - powołując się na art. 162 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. o Służbie Ochrony Państwa (tekst jednolity Dz. U. z 2021 r., poz. 575 ze zm. – dalej także: "ustawa o SOP"), a także art. 104, art. 107, art. 127 § 3 i art. 129 § 1 i 2 k.p.a. - decyzją nr [...] z dnia [...] lutego 2022 r. odmówił przyznania skarżącemu dodatku operacyjnego.

W uzasadnieniu decyzji Komendant Służby Ochrony Państwa wskazał, że z kart opisu stanowisk służbowych skarżącego wynika, że celem zajmowanych przez niego stanowisk było między innymi:

- wsparcie czynności operacyjno-rozpoznawczych realizowanych przez inne komórki Zarządu [...] (karta opisu stanowiska służby z [...] października 2018 r. i z [...] sierpnia 2020 r.),

- organizowanie i koordynowanie działań Wydziału w zakresie pozyskiwania informacji dotyczących zagrożeń względem osób i obiektów ochranianych przez SOP, rozpoznawanie i zapobieganie przestępstwom wskazanym w art. 3 pkt 2 ustawy o SOP, a także pozyskiwanie informacji na rozpoznawanie temat zagrożeń dotyczących osób i obiektów ochranianych przez SOP (karta opisu stanowiska służby z [...] lutego 2021 r.).

Komendant SOP zauważył, że skarżący zajmował stanowiska służbowe oznaczone numerem [...]. Niemniej jednak, organ stwierdził, że opisane wyżej czynności, mające związek z czynnościami operacyjno-rozpoznawczymi nie oznaczają realizacji zadań operacyjno-rozpoznawczych.

Organ wskazał, że prawo do dodatku operacyjnego zostało zastrzeżone dla funkcjonariusza, który naraża swoje życie lub zdrowie albo służy w warunkach szkodliwych. Tymczasem, jak zauważył Komendant SOP, opis czynności, które wykonywał skarżący, nie wskazuje na pełnienie przez niego służby w warunkach opisanych w cyt. rozporządzeniu Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 20 września 2018 r.

Komendant SOP stwierdził, że opis zadań na stanowisku służbowym spowodował, że skarżącemu, jako funkcjonariuszowi organizującemu i koordynującemu czynności operacyjno-rozpoznawcze, rozkazem personalnym nr [...] z dnia [...] stycznia 2021 r. Komendant SOP postanowił przyznać dodatek uzasadniony szczególnymi kwalifikacjami, tj. dodatek za wykonywanie zadań wymagających kwalifikacji kierowniczych (§ 3 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 20 września 2018 r.).

Zdaniem organu, sam fakt pełnienia służby w Zarządzie [...] SOP nie powoduje powstania uzasadnionego roszczenia o przyznanie dodatku operacyjnego, gdyż ten, jak wskazano powyżej, wiąże się z pełnieniem służby w warunkach zagrażających życiu bądź zdrowiu albo w warunkach szkodliwych dla zdrowia. Komendant SOP uznał, że opis czynności wykonywanych na zajmowanym stanowisku służbowym prowadzi do wniosku, że skarżący funkcjonariusz w takich warunkach nie pełnił służby. Jednocześnie, organ zauważył, że drugim warunkiem, który musi być kumulatywnie spełniony, jest posiadanie na zajmowanym stanowisku służbowym specjalności operacyjnej. Zdaniem organu, tego warunku skarżący również nie spełniał.

W tej sytuacji, Komendant SOP uznał za niecelowe dokonywanie sprawdzenia, czy we wnioskowanych przez stronę skarżącą teczkach tematycznych istnieją dowody na spełnienie warunku, dotyczącego pełnienia służby w okolicznościach zagrażających życiu lub zdrowiu funkcjonariusza, gdyż - jak zauważył organ - nawet poczynienie takich ustaleń nie wpłynęłoby na treść rozstrzygnięcia wobec niespełnienia warunku posiadania na stanowisku specjalności operacyjnej.

Ponadto, organ wskazał, że otrzymując stanowiska służbowe w Zarządzie [...] SOP skarżący nie kwestionował parametrów tych stanowisk, w tym przewidzianej na stanowiskach specjalności [...], a zatem - jak podniósł organ - podejmowane aktualnie przez niego działania, mające na celu przyznanie mu dodatku operacyjnego, nie przewidzianego na zajmowanym stanowisku służbowym, uznać należy za pozbawione podstawy prawnej i faktycznej.

W piśmie z dnia [...] lutego 2022 r. skarżący wniósł o ponowne rozpatrzenie sprawy, zarzucają spornej decyzji Komendanta SOP z dnia [...] lutego 2022 r. naruszenie przepisów art. 7 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 80 K.p.a., a także art. 107 § 3 k.p.a., które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

W wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy, Komendant Służby Ochrony Państwa - działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 i art. 127 § 3 w zw. z art. 105 § 1 k.p.a. - decyzją nr [...] z dnia [...] marca 2022 r. uchylił decyzję własną z dnia [...] lutego 2022 r., nr [...] i umorzył postępowanie poprzedzające jej wydanie.

W uzasadnieniu wydanej decyzji Komendant SOP zauważył na wstępie, że z dniem [...] lutego 2022 r. skarżący został zwolniony ze służby w SOP, na podstawie art. 107 ust. 3 ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. o Służbie Ochrony Państwa, wskutek upływu ustawowego terminu pisemnego zgłoszenia przez niego wystąpienia ze służby.

W tej sytuacji, organ przywołał treść przepisu art. 105 § 1 k.p.a., zgodnie z którym, gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe w całości albo w części, organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania odpowiednio w całości albo w części.

Jednocześnie, Komendant SOP wskazał, że w świetle art. 161 pkt 1 ustawy o SOP, prawo do uposażenia ustaje z ostatnim dniem miesiąca, w którym funkcjonariusz został zwolniony ze służby.

Ponadto, organ zauważył, że zgodnie z art. 162 ustawy o SOP, uposażenie funkcjonariusza składa się z uposażenia zasadniczego oraz dodatków o charakterze stałym (ust. 1), zaś jednym z nich jest dodatek uzasadniony szczególnymi kwalifikacjami, warunkami lub miejscem pełnienia służby (ust. 2 pkt 2), których rodzaje oraz wysokość określił Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji w przywołanym na wstępie rozporządzeniu (ust. 13).

Mając na względzie powyższe przepisy, Komendant SOP stwierdził, że rozwiązanie stosunku służbowego łączącego skarżącego z organem rodzi takie skutki, iż po pierwsze, ustało władztwo służbowe Komendanta SOP nad nim, co czyni niemożliwym orzekanie przez organ o jego uprawnieniach lub obowiązkach. Zaś po drugie, wobec utraty przez stronę statusu funkcjonariusza SOP, nie może toczyć się postępowanie w sprawie o ustalenie składników jego uposażenia, albowiem nie można ustalić prawa do jednego z elementów uposażenia (wnioskowanego dodatku) w sytuacji, gdy po stronie osoby zainteresowanej w ogóle brak jest prawa do tegoż uposażenia.

Komendant SOP stwierdził, że uposażenie jest świadczeniem przysługującym z tytułu stosunku służbowego, w jakim osoba zgłaszająca roszczenie z tytułu uposażenia pozostaje (por. wyrok NSA z dnia 24 września 2014 r., sygn. akt l OSK 1317/13 oraz wyrok WSA w Warszawie z dnia 27 marca 2013 r., sygn. akt II SA/Wa 2022/12).

W tych okolicznościach, zdaniem Komendanta SOP, zainicjowane przez skarżącego postępowanie o przyznanie wspomnianego dodatku operacyjnego, bez wątpienia stało się bezprzedmiotowe, a w konsekwencji organ zobowiązany był je umorzyć.

Organ zauważył jednocześnie, że z uwagi na fakt, iż bezprzedmiotowość ma charakter wtórny (powstała pomiędzy wydaniem zaskarżonej decyzji, a złożeniem wniosku o ponowne rozpatrzenie tej sprawy), odpowiednie zastosowanie znajdują przepisy dotyczące odwołań od decyzji (art. 127 § 3 in fine k.p.a.). Należało zatem, jak stwierdził organ, wydać decyzję przewidzianą w art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a., a więc uchylić w całości własną decyzję nr [...] z dnia [...] lutego 2022 r. i umorzyć postępowanie poprzedzające jej wydanie.

W pouczeniu, organ wskazał, że niniejsza decyzja ma charakter procesowy (kończy postępowanie z przyczyn formalnych), a zatem znajduje dla niej zastosowanie środek kontroli sądowoadministracyjnej w postaci skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Niemniej jednak, organ podkreślił jednocześnie, iż w przypadku ewentualnych roszczeń funkcjonariuszy SOP z tytułu prawa do uposażenia (a więc co do meritum), istnieje możliwość ich dochodzenia poprzez odwołanie się do właściwego sądu powszechnego - Sądu Okręgowego-Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych (art. 170 ust. 3 ustawy o SOP).

W piśmie z dnia [...] kwietni 2022 r. skarżący, reprezentowany przez radcę prawnego, działając za pośrednictwem organu, wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na powyższą decyzję Komendanta Służby Ochrony Państwa z dnia [...] marca 2022 r.

Wnosząc w petitum skargi o uchylenie zaskarżonej decyzji Komendanta Służby Ochrony Państwa w całości, a także o zwrot kosztów postępowania, w tym zwrot kosztów zastępstwa procesowego, strona skarżąca zarzuciła organowi:

1. naruszenie prawa procesowego - art. 138 § 1 pkt 2 zdanie 1 k.p.a., które miało istotny wpływ na wynik sprawy - poprzez uchylenie w całości decyzji Komendanta Służby Ochrony Państwa nr [...] z dnia [...] lutego 2022 r. o odmowie przyznania skarżącemu dodatku operacyjnego i mimo tego nieorzeczenie w tym zakresie co do istoty sprawy;

2. naruszenie prawa procesowego - art. 105 § 1 k.p.a., które miało istotny wpływ na wynik sprawy - poprzez przyjęcie, iż zainicjowane przez skarżącego postępowanie o przyznanie wspomnianego wyżej dodatku bez wątpienia stało się bezprzedmiotowe, a w konsekwencji, że organ administracji zobowiązany był je umorzyć, gdy tymczasem postępowanie nie jest bezprzedmiotowe, gdyż sprawa powinna być załatwiona w drodze decyzji, a jednocześnie miała charakter sprawy administracyjnej jeszcze przed datą wszczęcia postępowania i nie utraciła charakteru sprawy administracyjnej w toku postępowania administracyjnego.

W uzasadnieniu skargi strona skarżąca podkreśliła, że zaskarżona decyzja obarczona jest wadami polegającymi na naruszeniu przepisów prawa procesowego.

Skarżący, powołując się na brzmienie przepisu art. 105 § 1 k.p.a., wskazał, że W literaturze przedmiotu i w orzecznictwie sądowym wskazuje się, że bezprzedmiotowość postępowania administracyjnego oznacza brak któregoś z elementów materialnego stosunku prawnego, wobec czego nie można wydać decyzji załatwiającej sprawę, poprzez rozstrzygnięcie jej co do istoty (por. B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, wydanie 7, Wydawnictwo C.H. Beck, Warszawa 2005 r., s. 485). Przy tym, jak zauważył skarżący, bezprzedmiotowość postępowania, w rozumieniu art. 105 k.p.a., oznacza niewątpliwie brak przedmiotu żądania, dla zrealizowania którego postępowanie zostało wszczęte. Ponadto, skarżący wskazał, że postępowanie administracyjne staje się bezprzedmiotowe, gdy sprawa, która miała być załatwiona w drodze decyzji, albo nie miała charakteru sprawy administracyjnej jeszcze przed datą wszczęcia postępowania, albo utraciła charakter sprawy administracyjnej w toku postępowania administracyjnego. Postępowanie staje się bezprzedmiotowe, gdy sprawa indywidualna nie podlegała i nie podlega załatwieniu w drodze decyzji administracyjnej. Skarżący - powołując się na wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 kwietnia 1995 r., sygn. akt SA/Łd 2424/95 - wskazał, że z bezprzedmiotowością postępowania mamy do czynienia wówczas, gdy w sposób oczywisty organ stwierdzi brak podstaw prawnych i faktycznych do merytorycznego rozpatrzenia sprawy. Oznacza to, jak podniósł skarżący, że wszelkie elementy badanego stanu faktycznego i prawnego są tego rodzaju, iż niepotrzebne jest postępowanie mające na celu wyjaśnienie wszelkich okoliczności w sprawie. Ponadto, skarżący wskazał, że bezprzedmiotowość postępowania może wynikać z istnienia przesłanki podmiotowej bądź też przesłanki przedmiotowej w prowadzonym postępowaniu. W szczególności, jak zauważył skarżący, gdy w znaczeniu prawnym brakuje przedmiotu postępowania, można mówić o braku przesłanki przedmiotowej do merytorycznego rozstrzygnięcia. Powołując się z kolei na wyrok Sądu Najwyższego z dnia 20 stycznia 2011 r., sygn. akt III SK 20/10, LEX nr 794506, skarżący stwierdził, że przepis art. 105 § 1 k.p.a. nie może być interpretowany rozszerzająco. Przepis ten ma bowiem zastosowanie tylko w tych sytuacjach, w których w świetle prawa materialnego i ustalonego stanu faktycznego brak jest sprawy administracyjnej mogącej być przedmiotem postępowania. Według skarżącego, oznacza to, że postępowanie administracyjne staje się bezprzedmiotowe, w rozumieniu art. 105 § 1 k.p.a., tylko wtedy, gdy brak jest sprawy administracyjnej, która może być załatwiona decyzją, nie zaś wtedy, gdy wydanie decyzji staje się zbędne.

Mając na względzie przedstawione powyżej stanowisko judykatury, skarżący stwierdził, że sprawa niniejsza ma charakter administracyjny. Według skarżącego, sprawa miała taki charakter jeszcze przed datą wszczęcia postępowania, tj. przed dniem [...] stycznia 2022 r., a więc kiedy skarżący pełnił służbę w SOP i nie utraciła tego charakteru w toku postępowania administracyjnego w sprawie przyznania dodatku operacyjnego.

Skarżący wskazał, iż domagał się i domaga w dalszym ciągu przyznania i wypłaty przez organ należnego mu dodatku o charakterze stałym. Skarżący zauważył, że wystąpił o to wnioskiem z dnia [...] stycznia 2022 r., który został merytorycznie rozpatrzony poprzez wydanie decyzji nr [...] z dnia [...] lutego 2022 r.

Zdaniem skarżącego, mimo ustania po dniu [...] lutego 2022 r. władztwa służbowego, przedmiot żądania, dla zrealizowania którego postępowanie administracyjne zostało wszczęte, wciąż pozostaje aktualny. Jednocześnie, skarżący zauważył, że sprawa wciąż podlega załatwieniu - merytorycznemu rozpatrzeniu i rozstrzygnięciu - jako sprawa indywidualna (niezależnie od aktualnego statusu skarżącego), w drodze decyzji administracyjnej.

W tej sytuacji, w ocenie skarżącego, nie zostały zatem spełnione przesłanki normatywne zawarte w art. 105 § 1 k.p.a., albowiem postępowanie administracyjne w sprawie nie utraciło waloru przedmiotowości.

W konsekwencji, zastosowanie powinien znaleźć art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. w tej części, w której określa, iż organ odwoławczy wydaje decyzję, w której uchyla zaskarżoną decyzję w całości lub w części i w tym zakresie orzeka co do istoty sprawy. Taka sytuacja - jak wskazał skarżący - ma miejsce, gdy organ odwoławczy na podstawie zebranych dowodów stwierdza, że przeprowadzone przez organ pierwszej instancji postępowanie wyjaśniające nie wykazuje uchybień w ustalonym stanie faktycznym i nie jest wymagane przeprowadzenie postępowania dowodowego ponownie przez organ pierwszej instancji lub też może takie postępowanie przeprowadzić we własnym zakresie, przy tym jednak kwestionuje rozstrzygnięcie w postępowaniu pierwszoinstancyjnym. W tych sytuacjach, zdaniem skarżącego, organ odwoławczy jest uprawniony do wydania decyzji reformatoryjnej.

Biorąc powyższe pod uwagę, skarżący wniósł o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji Komendanta SOP z dnia [...] marca 2022 r., jako wydanej z naruszeniem przepisów prawa.

W odpowiedzi na skargę Komendant Służby Ochrony Państwa wniósł o jej oddalenie, podtrzymując w całości swoje dotychczasowe stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jednolity Dz. U. z 2021 r., poz. 137 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

W świetle powołanych przepisów cyt. ustawy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w zakresie swojej właściwości, ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną, postanowienie, czy też inny akt lub czynność z zakresu administracji publicznej dotyczącą uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z punktu widzenia ich zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tego aktu lub podjęcia spornej czynności. Chodzi więc o kontrolę aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywaną pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów słuszności.

Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (vide: art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity Dz. U. z 2022 r., poz. 329 ze zm. - dalej także: "P.p.s.a.").

W świetle przepisów art. 119 pkt 2 P.p.s.a., sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli strona zgłosi wniosek o skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym, a żadna z pozostałych stron w terminie czternastu dni od zawiadomienia o złożeniu wniosku nie zażąda przeprowadzenia rozprawy. W trybie uproszczonym sąd rozpoznaje sprawę na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów.

W niniejszej sprawie, Sąd zastosował wspomniany wyżej tryb wobec wniosku strony skarżącej oraz braku sprzeciwu Komendanta Służby Ochrony Państwa.

W ocenie Sądu, analizowana skarga S. S. nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem Komendant Służby Ochrony Państwa, wydając zaskarżoną decyzję z dnia [...] marca 2022 r. uchylającą wcześniejszą decyzję tego organu z dnia [...] lutego 2022 r. i umarzającą postępowanie administracyjne zainicjowane wnioskiem skarżącego z dnia [...] stycznia 2022 r. o przyznanie dodatku operacyjnego - nie dopuścił się istotnego naruszenia obowiązujących przepisów prawa.

Sąd uznał bowiem, że wydając zaskarżoną decyzję z dnia [...] marca 2022 r., Komendant SOP nie naruszył przede wszystkim art. 138 § 1 pkt 2 i art. 127 § 3 w związku z art. 105 § 1 k.p.a., prawidłowo przyjmując w uzasadnieniu tej decyzji, iż wobec utraty przez stronę skarżącą statusu funkcjonariusza Służby Ochrony Państwa, nie może toczyć się postępowanie w sprawie o ustalenie składników jego uposażenia, albowiem nie można wówczas ustalić prawa do jednego z elementów uposażenia (wnioskowanego dodatku operacyjnego) w sytuacji, gdy po stronie osoby zainteresowanej w ogóle brak jest prawa do tegoż uposażenia.

Zgodnie z art. 105 § 1 k.p.a., gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe w całości albo w części, organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania odpowiednio w całości albo w części.

Z kolei, przepis art. 161 pkt 1 ustawy o SOP stanowi, że prawo do uposażenia ustaje z ostatnim dniem miesiąca, w którym funkcjonariusz został zwolniony ze służby.

Z treści art. 162 ustawy o SOP wynika, że uposażenie funkcjonariusza składa się z uposażenia zasadniczego oraz dodatków o charakterze stałym (ust. 1), zaś jednym z nich jest dodatek uzasadniony szczególnymi kwalifikacjami, warunkami lub miejscem pełnienia służby (ust. 2 pkt 2), których rodzaje oraz wysokość określił Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji w rozporządzeniu z dnia 20 września 2018 r. w sprawie dodatku przyznawanego funkcjonariuszowi Służby Ochrony Państwa uzasadnionego szczególnymi kwalifikacjami, warunkami lub miejscem pełnienia służby (ust. 13).

Mając na względzie powyższe, uznać należy, że Komendant Służby Ochrony Państwa zasadnie przyjął na gruncie rozpatrywanej sprawy, że rozwiązanie stosunku służbowego łączącego skarżącego S. S. z organem administracji rodzi po pierwsze skutki w postaci ustania władztwa służbowego Komendanta SOP nad nim, co czyni niemożliwym orzekanie przez organ o jego uprawnieniach lub obowiązkach. Po drugie zaś, uznać trzeba, że wobec utraty przez stronę skarżącą statusu funkcjonariusza SOP, nie może toczyć się postępowanie w sprawie o ustalenia składników jego uposażenia. Sąd zgodził się bowiem z organem, że ustalenie prawa do jednego z elementów uposażenia (wnioskowanego dodatku operacyjnego) w sytuacji, gdy po stronie osoby zainteresowanej w ogóle brak jest prawa do tegoż uposażenia.

Nie ulega wątpliwości, że uposażenie jest świadczeniem przysługującym z tytułu stosunku służbowego, w jakim osoba zgłaszająca dane roszczenie z tytułu uposażenia pozostaje (por. m.in. wyrok NSA z dnia 24 września 2014 r., sygn. akt l OSK 1317/13).

W orzecznictwie sądowym przyjmuje się zgodnie, że czynności związane z ustalaniem składników uposażenia dotyczą wyłącznie osób, które są funkcjonariuszami danej służby (por. m.in. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 18 października 2021 r., sygn. akt III SA/Kr 723/21 i powołany tam wyrok NSA z dnia 19 grudnia 2017 r., sygn. akt I OSK 194/16, LEX nr 2427456).

Warto zauważyć, że w świetle dotychczasowego orzecznictwa przyjmuje się, że ustalenie prawa do wzrostu uposażenia zasadniczego z tytułu wysługi lat dotyczy wyłącznie czynnego funkcjonariusza danej służby, albowiem tylko czynnemu funkcjonariuszowi przysługuje uposażenie (por. m.in. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 września 2014 r., sygn. akt I OSK 1317/13).

Jednocześnie, nie ulega wątpliwości, że prawo do uposażenia wygasa z ostatnim dniem miesiąca, w którym nastąpiło zwolnienie ze służby.

W tej sytuacji, należy zgodzić się z Komendantem SOP, że nie można ustalić wzrostu uposażenia w sytuacji, gdy po stronie osoby zainteresowanej brak jest prawa do uposażenia. Uposażenie jest świadczeniem przysługującym z tytułu stosunku służbowego, w jakim osoba zgłaszająca roszczenie z tytułu uposażenia pozostaje.

W konsekwencji, zwolnienie ze służby uniemożliwia więc prowadzenie postępowania w przedmiocie ustalenia wysługi lat w stosunku do osoby, która nie jest już pozostającym w czynnej służbie funkcjonariuszem danej służby, który pobiera uposażenie.

W związku z powyższym, trafnie organ uznał w niniejszej sprawie, że zachodzi podstawa do uchylenia decyzji z dnia [...] lutego 2022 r. i umorzenia postępowanie na podstawie art. 138 §1 pkt 2 w zw. z art. 127 § 2 k.p.a. i art. 105 §1 k.p.a. z uwagi na fakt, że postępowanie stało się bezprzedmiotowe.

Według Sądu, nie ulega wątpliwości, że postępowanie administracyjne zainicjowane wnioskiem skarżącego z dnia [...] stycznia 2022 r. o przyznanie dodatku operacyjnego mogło odnosić się wyłącznie do sytuacji, gdy występuje stosunek administracyjnoprawny, w ramach którego strona ma prawo żądać od organu administracji skonkretyzowania jej indywidualnych uprawnień wynikających z prawa materialnego.

Mając na względzie powyższe okolicznościach, stwierdzić należy, że zainicjowane przez skarżącego postępowanie o przyznanie spornego dodatku operacyjnego bez wątpienia stało się bezprzedmiotowe, a w konsekwencji organ administracji zobowiązany był je umorzyć. Ponieważ bezprzedmiotowość ma charakter wtórny (powstała pomiędzy wydaniem decyzji z dnia [...] lutego 2022 r. a złożeniem wniosku o ponowne rozpatrzenie tej sprawy), organ odwoławczy słusznie przyjął odpowiednie zastosowanie znajdują przepisy dotyczące odwołań od decyzji (art. 127 § 3 k.p.a.). Należało zatem wydać decyzję przewidzianą w art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a., tj. uchylić w całości własną decyzję z dnia [...] lutego 2022 r. i morzyć postępowanie poprzedzające jej wydanie.

Zwolnienie ze służby uniemożliwia więc prowadzenie postępowania w przedmiocie ustalenia wysługi lat w stosunku do osoby, która nie jest już pozostającym w czynnej służbie funkcjonariuszem Służby Ochrony Państwa, który pobiera uposażenie.

Zwolnienie ze służby uniemożliwia więc prowadzenie postępowania w przedmiocie ustalenia wysokości uposażenia (tudzież jego składników) w stosunku do osoby, która utraciła status funkcjonariusza i prawo do pobierania owego uposażenia. Takie postępowanie staje się bezprzedmiotowe, w rozumieniu 105 § 1 k.p.a., i brak jest podstaw do jego merytorycznego rozstrzygania.

Z taką właśnie sytuacją mamy do czynienia w realiach niniejszej sprawy, która prowadzona była w przedmiocie ustalenia prawa do jednego ze składników uposażenia (tzw. dodatku operacyjnego) na gruncie ustawy o SOP i aktów wykonawczych do niej.

Mając powyższe na względzie, uznać trzeba, że skoro organ stwierdził bezprzedmiotowość niniejszego postępowania - a nastąpiło to na etapie rozpoznawania wniosku o ponowne rozpatrzenie tej sprawy - to mając jednocześnie na względzie przepis art. 127 § 3 in fine k.p.a., nie miał możliwości popełnienia innego rozstrzygnięcia, jak przewidzianego w art. 138 § 1 pkt 2 in fine k.p.a., tj. uchylić w całości wcześniejszą własną decyzję w tej sprawie (co do meritum) i umorzyć postępowanie poprzedzające jej wydanie.

Biorąc powyższe pod uwagę, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie - działając na podstawie art. 151 P.p.s.a. - orzekł, jak w sentencji wyroku.