Wyrok NSA, sygn. akt II OSK 884/09
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2010-04-16 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6361 Rejestr  zabytków
Hasła tematyczne: Zabytki
Skarżony organ: Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 141 par. 4, 145 par. 2
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 77 par. 1
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 13 ust. 1, 134 ust. 1 i 2
journal: Dz.U. 2003 nr 162 poz 1568
law: Ustawa z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Joanna Runge-Lissowska sędzia NSA Joanna Banasiewicz (spr.) sędzia del. WSA Leszek Kamiński Protokolant Marta Romanowska po rozpoznaniu w dniu 16 kwietnia 2010 roku na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej Zakładów Rolnych S. Spółki z o.o. w S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 20 stycznia 2009 r. sygn. akt I SA/Wa 653/08 w sprawie ze skargi Zakładów Rolnych S. Spółki z o.o. w S. na decyzję Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia [...]lutego 2008 r. nr [...] w przedmiocie odmowy skreślenia z rejestru zabytków oddala skargę kasacyjną


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 20 stycznia 2009 r. sygn. akt I SA/Wa 653/08 oddalił skargę Zakładów Rolnych "S." Spółki z o.o. w S. na decyzję Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia [...] lutego 2008 r. nr [...] w przedmiocie odmowy skreślenia z rejestru zabytków.

Powyższe rozstrzygnięcie Sąd ten poprzedził następującymi ustaleniami faktycznymi i oceną prawną:

Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego zaskarżoną decyzją z dnia [...]lutego 2008 r., po rozpatrzeniu wniosku Zakładów Rolnych "S." Sp. z o.o. w S. o ponowne rozpatrzenie sprawy skreślenia z rejestru zabytków działki nr [...] obr. G., stanowiącej część ogrodu dworskiego w G., wpisanego do rejestru zabytków pod nr [...]decyzją Konserwatora Zabytków Województwa W. i m. W. z dnia [...] grudnia 1984 r. – działając na podstawie art. 6 ust. 1 pkt 1 lit. g/ art. 7 pkt 1, art. 13 ust. 1, 2, 5 i 6 oraz art. 89 pkt 1 ustawy z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami (Dz.U. Nr 162, poz. 1568 ze zm.) oraz art. 127 § 3 i art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego, utrzymał w mocy swoją decyzję z [...] marca 2007 r., nr [...], odmawiającą skreślenia z rejestru zabytków opisanej wyżej działki nr [...]obr. G.

Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego odmawiając decyzją z dnia [...] marca 2007 r. skreślenia z rejestru zabytków przedmiotowej działki, wskazał, że część parku położona na działce [...]nie uległa zniszczeniu w stopniu powodującym utratę jego wartości historycznych i artystycznych, oraz że wartości te nie zostały podważone w wyniku nowych ustaleń naukowych. Sposób zagospodarowania działki objętej wnioskiem nie uległ zasadniczym przekształceniom, zachowały się na terenie zespołu pojedyncze okazy starodrzewia, a zabudowa przetrwała niemal w całości. Jednocześnie organ podkreślił, że skreślenie wnioskowanego terenu z rejestru zabytków oznaczałoby pozbawienie zabytku jego zasadniczej części, bowiem w rejestrze zabytków pozostałaby działka nr [...]z willą oraz mocno okrojonym parkiem, oraz niewielkie wtórne wydzielone działki wzdłuż wschodniej granicy podwórza folwarcznego oraz wzdłuż południowej i zachodniej granicy parku. W ocenie organu działanie takie pozostawałoby w sprzeczności z podstawową zasadą ochrony zabytkowych zespołów rezydencjonalnych, tj. zachowaniem ich rozplanowania i kompozycji przestrzennej w historycznych granicach.

Zgodnie z treścią decyzji Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków w W., z dnia [...] grudnia 1984 r. o wpisie do rejestru zabytków ogrodu dworskiego w G. gm. W. o powierzchni [...]ha na działce nr [...] granice ochrony konserwatorskiej w ww. decyzji zostały przyjęte w historycznych granicach układu przestrzennego zespołu, znanego z XIX-wiecznych przekazów kartograficznych i obejmowały część dworską ogrodu ograniczoną kamiennym murem oraz folwarczną ograniczoną murem ceglanym. Stan obiektu w roku 1983 r. przedstawia plan zamieszczony w dokumentacji ewidencyjnej ogrodu w G. Na planie oznaczono usytuowanie kępy drzew owocowych i pojedyncze okazy, występujące na terenie ogrodu przy dworze i w części folwarcznej.

Organ podkreślił, że na terenie działki [...] znajduje się zarówno część założenia, jak i znaczna część folwarczna.

W oparciu o opinię Krajowego Ośrodka Badań i Dokumentacji Zabytków z dnia 6 marca 2006 r., oraz protokół z oględzin w dniu 14 sierpnia 2007 r. przeprowadzonych przez D. Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków w celu ustalenia aktualnego stanu zachowania, porównując stan obecny ogrodu ze stanem w momencie wpisu do rejestru zabytków, przedstawionym w dokumentacji ewidencyjnej z 1983 r., organ stwierdził, że zachowała się większość wówczas zinwentaryzowanego starodrzewu w części dworskiej. W części folwarcznej na dziedzińcu nie było zadrzewień, pięć drzew rosło jedynie wzdłuż muru ogrodzenia, dwie robinie przy bramie zachodniej, dwie topole przed stodołą (obecnie rozebraną). Z dwóch topól pozostała jedna, wycięto kępę drzew owocowych przy budynku mieszkalnym (obecnie rozebranym). Struktura przestrzenna ogrodu z podziałem na część dworską i folwarczną, oddzielone od siebie kamiennym ogrodzeniem, nie uległa znaczącej zmianie od momentu objęcia ochroną przez wpis do rejestru zabytków. Ogród w G. zachował swój charakter zieleni towarzyszącej zespołowi dworskiemu, z pojedynczymi okazami starodrzewu, z czytelnym dobrze zachowanym układem przestrzennym złożonym z terenu folwarku z zabudową gospodarczą, parku i willi, sadu oraz ogrodu warzywnego w części dworskiej.

Odnosząc się do stanowiska skarżącego organ podkreślił, że ochrona konserwatorska wynikająca z wpisu do rejestru zabytków ogrodu obejmuje nie tylko starodrzew, ale przede wszystkim historyczną kompozycję przestrzenną założenia oraz powiązania widokowe.

Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego wskazał, że zgodnie z art. 13 ust. 1 ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami, zabytek wpisany do rejestru zabytków, który uległ zniszczeniu w stopniu powodującym utratę jego wartości historycznej, artystycznej lub naukowej albo którego wartość będąca podstawą wydania decyzji o wpisie do rejestru zabytków nie została potwierdzona w nowych ustaleniach naukowych, zostaje skreślony z tego rejestru. Przepis ten stosuje się również do skreślenia z rejestru zabytków części zabytku, stosownie do przepisu art. 13 ust. 2 tej ustawy. Zdaniem organu, w przypadku omawianej działki nie zachodzi żadna z przesłanek określonych w wyżej wskazanym przepisie prawa, gdyż obiekt nie utracił swych wartości decydujących o wpisaniu go do rejestru zabytków. Jego wartość nie została również zdyskwalifikowana wobec nowych ustaleń naukowych.

Na powyższą decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożyły Zakłady Rolne "S." Sp. z o.o. w S..

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalając skargę Zakładów Rolnych "S." na decyzję Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia [...] lutego 2008 r. stwierdził, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa.

Sąd podniósł, że w rozpatrywanej sprawie jest bezsporne, że dawna działka [...]została podzielona na kilkanaście nowych działek. Zgodnie z decyzją z dnia [...] grudnia 1984 r. w sprawie wpisania dobra kultury do rejestru zabytków, do rejestru tego wpisany został ogród dworski w G. na działce nr [...]. Jednakże, jak trafnie organ przyjął, fakt podzielenia działki nie spowodował utraty wartości historycznej obiektu, o jakiej mowa w art. 13 ust. 1 ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami. Sąd podkreślił, że przesłanką, która musi być spełniona, aby nastąpiło wykreślenie zabytku z rejestru jest nie tyle sam fakt zniszczenia zabytku (lub jego części), lecz zniszczenie w takim stopniu, który powoduje utratę (w niniejszej sprawie) wartości historycznej. Organ trafnie wskazał, że pomimo podziału działki [...], część ogrodu dworskiego na wydzielonej działce [...], zachowała wartość historyczną.

Zdaniem Sądu obydwie decyzje Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego dokonują prawidłowej wykładni przepisów art. 13 ust. 1 i 2 wyżej powołanej ustawy i wbrew zarzutom skargi wskazują, na czym polega zachowanie wartości historycznej ogrodu: zachowana została historyczna kompozycja przestrzenna założenia oraz powiązania widokowe; czytelny jest podział założenia na ogród dworski i podwórze folwarczne, które chociaż nie użytkowane, ale nadal stanowi integralną całość ze skupionymi wokół niego budynkami; w parku zachowały się pojedyncze okazy starodrzewia (kasztanowiec, jesion, dąb); zabudowa gospodarcza znajdująca się na podwórzu folwarcznym przetrwała niemal w całości (pomimo że jest w złym stanie technicznym, to kwalifikuje się do remontu); ogród w G. zachował swój charakter zieleni towarzyszącej zespołowi dworskiemu, z czytelnym układem przestrzennym złożonym z terenu folwarku z zabudową gospodarczą, parku i willi, sadu oraz ogrodu warzywnego w części dworskiej.

Skreślenie z rejestru zabytków przedmiotowej działki [...]oznaczałoby pozbawienie zabytku jego zasadniczej części, gdyż w rejestrze pozostałaby jedynie willa ze znacznie okrojonym parkiem.

Z powyższych względów zarzuty skargi, że podział działki [...], zaoranie działki [...]i brak na niej zieleni, winno przemawiać za wykreśleniem jej z rejestru zabytków, uznał Sąd za niezasadne i stwierdził, że błędne jest założenie skarżącego, że zabytek nie istnieje. Faktycznie zabytek istnieje i chociaż działka zmieniła swoją powierzchnię i granice, to z powodów wyżej omówionych, nie utracił on wartości historycznej.

Wbrew zarzutom skargi, organ prawidłowo i starannie zebrał i rozpatrzył cały materiał dowodowy. Organ zwrócił się o opinię do Krajowego Ośrodka Badań i Dokumentacji Zabytków w Warszawie w celu ustalenia, czy zabytek lub jego część uległy zniszczeniu w stopniu powodującym utratę jego wartości historycznej i uzyskał obszerną opinię sporządzoną przez mgr inż. A. D., z której jednoznacznie wynika, że obiekt w obecnych granicach nadal posiada wartość zabytkową. Opinia została doręczona skarżącej Spółce z pouczeniem o możliwości zgłoszenia uwag i wniosków, skarżący nie zgłosił żadnych uwag i zastrzeżeń co do opinii.

Sąd dodatkowo zauważył, że przed wydaniem opinii organ przeprowadził oględziny zabytku wraz z sąsiadującym z nim podwórzem folwarcznym (art. 85 § 1 K.p.a.), w trakcie których wykonano także dokumentację fotograficzną znajdującą się w aktach sprawy. Oględziny przeprowadzono z udziałem m. in. przedstawiciela skarżącej oraz autorki opinii, za bezzasadne uznano zarzuty skargi odnośnie naruszenia przepisu art. 77 § 1 K.p.a. Sąd stwierdził, że prawidłowo ustalono w sprawie stan faktyczny i dokonano prawidłowej subsumpcji stanu faktycznego pod normę prawną.

Mając powyższe na względzie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), oddalono skargę.

Od powyższego wyroku skargę kasacyjną wniosły Zakłady Rolne "S." Sp. z o.o. w S., zaskarżając wyrok w całości i zarzucając:

1) naruszenie przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit. a/ w zw. z art. 145 § 2 w zw. z art. 141 § 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) w zw. z art. art. 13 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami (Dz.U. z 2003 r. Nr 162, poz. 1568 ze zm.) poprzez zaakceptowanie błędnej wykładni dokonanej przez organy, polegającej na przyjęciu, że w przedstawionym stanie faktycznym sprawy nie stwierdzono przesłanek uzasadniających skreślenie działki stanowiącej własność skarżącego z rejestru zabytków, podczas gdy okoliczność, że zieleń znajdująca się na tej działce została zniszczona i nie przedstawia żadnej wartości artystycznej, historycznej i naukowej;

2) naruszenie przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit. c/ P.p.s.a. w zw. z art. 145 § 2 P.p.s.a. w zw. z art. 141 § 4 P.p.s.a. w zw. z art. 77 § 1 K.p.a. poprzez zaakceptowanie naruszeń prawa procesowego dokonanych przez organ, które mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy, gdyż organ nie wyjaśnił w sposób dokładny stanu faktycznego niniejszej sprawy i popełnił błędy w ustaleniach faktycznych.

Wskazując na powyższe strona skarżąca wniosła o uchylenie powyższego wyroku w całości, przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie i zasądzenie na rzecz skarżącego od organu kosztów postępowania według norm przepisanych. Ewentualnie wniesiono o uchylenie w całości zaskarżonego wyroku i zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej decyzji organu pierwszej instancji wraz z zasądzeniem kosztów postępowania.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podniesiono, że Sąd ten w pełni podzielił i zaakceptował stanowisko Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego wyrażone w zaskarżonej decyzji, iż z przeprowadzonego postępowania wyjaśniającego dotyczącego działki nr [...]w obrębie G. wynika, że nie zachodzi żadna z przesłanek określonych przepisem art. 13 ust. 1 ustawy z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami (Dz.U. z 2003 r. Nr 162, poz. 1568 ze zm.), gdyż obiekt nie utracił swoich wartości decydujących o wpisaniu go do rejestru zabytków, jego wartość nie została również zdyskwalifikowana wobec nowych ustaleń naukowych.

Z tak przedstawionym stanowiskiem strona skarżąca się nie zgadza, gdyż jej zdaniem, zgodnie z wyżej powołanym przepisem, przesłanki uzasadniające skreślenie przedmiotowego ogrodu z rejestru zabytków zostały spełnione.

Skarżący wskazał, że biorąc pod uwagę przesłanki skreślenia zabytku z rejestru, do skreślenia takiego nie jest już aktualnie konieczne utracenie przez dany zabytek wartości zabytkowej wskutek całkowitego zniszczenia, gdyż wystarcza ustalenie, że uległ on tylko częściowemu zniszczeniu, powodującemu utratę jego naukowej, artystycznej lub historycznej wartości. Elastyczność w podejmowaniu decyzji o skreśleniu zabytku z rejestru zwiększa przy tym ust. 2 powyższego artykułu, dopuszczający skreślenie z rejestru jedynie części zabytku.

W ocenie skarżącego, ze względu na to, że działka [...] została podzielona i zmieniono jej sposób użytkowania, gdyż jej znaczna część została przeznaczona na działalność mieszkaniową, jak również to, że wydzielona działka [...], która jest własnością skarżącego, nie stanowi już ogrodu dworskiego, nie ma tu bowiem żadnej zielni i została ona zaorana, Minister winien wykreślić ją z rejestru zabytków.

Powyższa okoliczność stanowi przesłankę w postaci częściowego zniszczenia zabytku powodującego utratę przez przedmiotową działkę zarówno wartości artystycznej jak również historycznej, gdyż od dokonania wpisu zaszły istotne zmiany w całym zespole pałacowo-ogrodowym w G.

Popierając powyższą tezę skarżący powołał wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 16 listopada 2001 r. sygn. akt I SA 906/00, w którym Sąd stwierdził, że o wykreśleniu zabytku z rejestru może zadecydować również śmierć techniczna budynku.

Zdaniem skarżącego Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego wydając zaskarżoną decyzję naruszył przepis art. 77 § 1 K.p.a. gdyż nie zebrał i nie rozpatrzył w sposób wyczerpujący i sumienny całego materiału dowodowego, z którego wynikałoby, że stopień zniszczenia ogrodu jest niewielki, a ogród nadal zachował przewidziane przepisem art. 13 ust. 1 ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami wartości. Ciężar dowodu spoczywa na organie administracji i nie może być przerzucany na stronę. Jeżeli strona przedstawi niepełny materiał dowodowy, organ ten ma obowiązek z własnej inicjatywy go uzupełnić, jeżeli uznaje to za konieczne do prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy, albo gromadzi w aktach sprawy dowody wskazane lub przedstawione przez stronę, a tego zdaniem skarżącego organ nie uczynił.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Skarga kasacyjna nie zasługiwała na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 183 § 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod rozwagę jedynie nieważność postępowania, której przesłanki określone zostały w art. 183 § 2 tej ustawy. Wobec tego, że w sprawie nie stwierdzono występowania tego rodzaju okoliczności Sąd związany był granicami skargi kasacyjnej, wynikającymi z podniesionych w niej zarzutów. Zarzuty te nie mogły być uznane za usprawiedliwione.

W związku z tym, że skargę kasacyjną oparto na podstawach przewidzianych w art. 174 P.p.s.a. w pierwszej kolejności rozpoznaniu podlegał zarzut naruszenia przepisów postępowania, gdyż ocena prawidłowości zastosowania oraz wykładni przepisów prawa materialnego możliwa jest dopiero po przesądzeniu, czy postępowanie Sądu było obarczone wadami proceduralnymi, mogącymi mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Nie można zgodzić się ze skarżącym, że w rozpoznawanej sprawie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie naruszył – w bliżej nieokreślony w skardze kasacyjnej sposób – art. 141 § 4 P.p.s.a. Zgodnie z tym przepisem uzasadnienie wyroku powinno zawierać zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisk pozostałych stron, podstawę rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie.

Wskazane wyżej elementy uzasadnienie zaskarżonego wyroku zawiera, jego treść nie pozostawia wątpliwości co do stanowiska Sądu i w pełni pozwala na jego ocenę w postępowaniu kasacyjnym. Dodać trzeba, że podnosząc zarzuty proceduralne skarżący kasacyjnie nie wskazał także jaki istotny wpływ na wynik sprawy mogły mieć zarzucane w skardze kasacyjnej uchybienia.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie nie mógł naruszyć w sprawie art. 145 § 2 P.p.s.a., bowiem do przedmiotowego postępowania mógł mieć zastosowanie art. 145 § 1 tej ustawy.

Nie doszło też w sprawie do zarzucanego naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c/ P.p.s.a. w związku z art. 77 § 1 K.p.a. Wbrew twierdzeniom skarżącego Sąd prawidłowo uznał, że postępowanie dowodowe zostało w sprawie przeprowadzone zgodnie z regułami określonymi w przepisach Kodeksu postępowania administracyjnego. Uznając, że organ nie naruszył art. 77 § 1 K.p.a., który to przepis obliguje organ administracji publicznej w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy, Sąd stanowisko swoje w tym względzie umotywował, omawiając czynności organu dokonane w postępowaniu administracyjnym.

Podnoszone w skardze kasacyjnej okoliczności, że działka nr [...] została podzielona, zmieniono jej sposób użytkowania, a wydzielona działka [...], która jest własnością skarżącego nie stanowi już ogrodu dworskiego, nie ma tu bowiem zieleni, która została zaorana, są w sprawie bezsporne.

Jak podkreślił organ – odmawiając wykreślenia z rejestru zabytków działki numer [...]wydzielonej z całości założenia – ochrona konserwatorska wynikająca z wpisu do rejestru zabytków ogrodu obejmuje nie tylko starodrzew, ale przede wszystkim historyczną kompozycję przestrzenną założenia oraz powiązania widokowe. Część parku położona na działce [...]nie uległa zniszczeniu w stopniu powodującym utratę jego wartości historycznych i artystycznych, wartości te nie zostały podważone w wyniku nowych ustaleń naukowych.

Powyższe stwierdzenia oparte zostały na zebranym w sprawie materiale dowodowym, m.in. dokonanych z udziałem przedstawiciela skarżącej oględzinach i opinii Krajowego Ośrodka Badań i Dokumentacji Zabytków w Warszawie. Jak słusznie zauważył Sąd pierwszej instancji zasada oficjalności, która nakłada na organy administracji publicznej obowiązek gromadzenia i oceny materiału dowodowego nie wyklucza inicjatywy dowodowej stron postępowania, z której mimo pouczenia skarżący nie skorzystał.

Zgłaszane zaś obecnie zarzuty nie dotyczą w istocie niedostatecznego wyjaśnienia sprawy, lecz służą wykazaniu, iż zebrany materiał nie został właściwie oceniony w świetle przesłanek skreślenia z rejestru zabytków, o których mowa w art. 13 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami (Dz.U. Nr 162, poz. 1568 ze zm.). Tak należy rozumieć zarzut naruszenia przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit. a/ w zw. z art. 145 § 2 w związku z art. 141 § 4 P.p.s.a., w związku z art. 13 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami. Choć bowiem zarzucono w skardze kasacyjnej, że Sąd zaakceptował błędną wykładnię dokonaną przez organy, to jednocześnie wskazano, że błąd ten polegał na przyjęciu, że w przedstawionym stanie faktycznym sprawy nie stwierdzono przesłanek uzasadniających skreślenie działki stanowiącej własność skarżącego z rejestru zabytków, podczas gdy zieleń znajdująca się na tej działce została zniszczona i nie przedstawia żadnej wartości artystycznej, historycznej i naukowej, a więc w istocie zakwestionowano odmowę zastosowania wskazanego przepisu.

Art. 13 ust. 1 powołanej ustawy z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami stanowi, że "Zabytek wpisany do rejestru, który uległ zniszczeniu w stopniu powodującym utratę jego wartości historycznej, artystycznej lub naukowej, albo którego wartość będąca podstawą wydania decyzji o wpisie do rejestru nie została potwierdzona w nowych ustaleniach naukowych, zostaje skreślony z rejestru". Zgodnie z ust. 2 powyższego artykułu "Przepis ust. 1 stosuje się do skreślenia z rejestru części zabytku".

Poczynione przez organ ustalenia faktyczne, które słusznie zaakceptował Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, nie pozostawiają żadnych wątpliwości, że w zaistniałym stanie sprawy zasadnie uznano, że nie wystąpiły w sprawie przesłanki, o których mowa w art. 13 ust. 1 i 2 ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami, co było niezbędne, by można było skreślić z rejestru zabytków działkę nr [...]położoną w G. stanowiącą część wpisanego do rejestru zabytków ogrodu dworskiego w G.

Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oddalił skargę kasacyjną.