Wyrok WSA w Bydgoszczy, sygn. akt II SA/Bd 1203/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy
Data orzeczenia: 2014-12-30 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6550
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 3, 7
journal: Dz.U. 2012 poz 1164
law: Ustawa z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Grzegorz Saniewski Sędziowie: Sędzia WSA Małgorzata Włodarska (spr.) Sędzia WSA Joanna Brzezińska Protokolant Starszy sekretarz sądowy Jakub Jagodziński po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 16 grudnia 2014r. sprawy ze skargi D.C. na decyzję [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w [...] z dnia [...] sierpnia 2014r. nr [...] w przedmiocie płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego oddala skargę.


UZASADNIENIE

W dniu 22.04.2013 r. do Biura Powiatowego ARiMR w B. wpłynął wniosek D. C.- skarżącego o przyznanie płatności do gruntów rolnych na rok 2013. We wniosku tym ubiegał się o przyznanie jednolitej płatności obszarowej (JPO) do działek rolnych o łącznej powierzchni 47,66 ha, uzupełniającej płatności obszarowej do powierzchni grupy upraw podstawowych (UPO) do działek rolnych o powierzchni 30,15 ha oraz uzupełniającej płatności obszarowej do powierzchni roślin przeznaczonych na paszę, uprawianych na trwałych użytkach zielonych (płatność zwierzęca) i płatności cukrowej.

W dniu 12.11.2013 r. w gospodarstwie rolnym skarżącego została przeprowadzona kontrola na miejscu w zakresie kwalifikowalności powierzchni metodą inspekcji terenowej. W wyniku przeprowadzonych czynności kontrolnych stwierdzono nieprawidłowości na działce rolnej: A, B, E, J, K, P/P1, R/R1, S/S1, W/W1, Z/Z1 oraz Ż/Ż1. Zostało ustalone, że powierzchnia działek rolnych: A, B, E, K, P/P1, R/R1, S/S1 jest mniejsza od powierzchni deklarowanej we wniosku i wynosi: A 1,26 ha zamiast 1,64 ha, B 0,50 ha zamiast 0,57 ha, E 1,16 ha zamiast 1,31 ha, K 0,57 ha zamiast 0,71 ha, P/Pl 2,64 ha zamiast 3,00 ha, R/R1 1,83 ha zamiast 3,5 ha i S/S1 1,81 ha zamiast 2,14 ha. Natomiast w przypadku działek rolnych J, W/W1, Z/Z1 i Ż/Ż1 powierzchna stwierdzona była większa od zadeklarowanej i wynosiła: J 5,31 ha zamiast 4,55 ha, W/W1 3,71 zamiast 3,70, Z/Z1 1,49 ha zamiast 1,00 ha, Ż/Ż1 1,57 ha zamiast 1,1 ha. Ponadto dla działek rolnych: A, D, I oraz T/T1 zastosowany został kod nieprawidłowości DR50, który oznacza, że granice uprawy wykraczają poza granice działki referencyjnej zadeklarowanej we wniosku, co w konsekwencji może skutkować redukcją powierzchni działki rolnej. Tym samym ostateczna powierzchnia działki rolnej D wyniosła 0,75 ha, a T/T1 wyniosła 7,07 ha.

Kopia raportu z czynności kontrolnych została przekazana skarżącemu, natomiast oryginał raportu został przekazany do Biura Powiatowego ARiMR w B. celem odniesienia wyników w nim zawartych do toczącego się postępowania. Skarżący nie wniósł zastrzeżeń do wyników ww. kontroli.

W związku z powyższym w dniu [...] Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w B., działając na podstawie art. 7 ust. 1 i 2, art. 19 ust. 1 i 2, art. 24 ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz. U. z 2012 r., poz. 1164, ze zm.), zwana dalej "ustawą o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego", art. 58 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1122/2009 z dnia 30 listopada 2009 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 odnośnie do zasady wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli w ramach systemów wsparcia bezpośredniego przewidzianych w wymienionym rozporządzeniu oraz wdrażania rozporządzenia Rady (WE) nr 1234/2007 w odniesieniu do zasady wzajemnej zgodności w ramach systemu wsparcia ustanowionego dla sektora wina (Dz. Urz. UE L 316 z 02.12.2009 r., str. 1, ze zm.), zwanego dalej "rozporządzeniem Komisji (WE) Nr 1122/2009" oraz w związku z § 17 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 9 marca 2009 r. w sprawie rodzajów roślin objętych płatnością uzupełniającą oraz szczegółowych warunków i trybu przyznawania oraz wypłaty płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz. U. Nr 40, poz. 326, ze zm.), zwanego dalej "rozporządzeniem w sprawie rodzajów roślin objętych płatnością uzupełniającą", art. 7 i 10a w powiązaniu z 132 oraz art. 11 rozporządzenia Rady (WE) Nr 73/2009 z dnia 19 stycznia 2009 r. ustanawiającego wspólne zasady dla systemów wsparcia bezpośredniego dla rolników w ramach wspólnej polityki rolnej i ustanawiającego określone systemy wsparcia dla rolników, zmieniającego rozporządzenia (WE) nr 1290/2005, (WE) nr 247/2006, (WE) nr 378/2007 oraz uchylającego rozporządzenie (WE) nr 1782/2003 (Dz. U. L 30 z 31.1.2009, str. 16, ze zm.), zwanego dalej "rozporządzeniem Rady (WE) Nr 73/2009" z uwzględnieniem przepisów art. 79 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1122/2009 z dnia 30 listopada 2009 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 odnośnie do zasady wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli w ramach systemów wsparcia bezpośredniego przewidzianych w wymienionym rozporządzeniu oraz wdrażania rozporządzenia Rady (WE) nr 1234/2007 w odniesieniu do zasady wzajemnej zgodności w ramach systemu wsparcia ustanowionego dla sektora wina (Dz. Urz. UE L 316 z 02.12.2009 r., str. 1, ze zm.) oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r., poz. 267), po rozpatrzeniu wniosku o przyznanie płatności na rok 2013, wydał decyzję [...] na mocy której przyznał skarżącemu płatność w ramach systemów wsparcia bezpośredniego do powierzchni stwierdzonej podczas postępowania, tj. JPO do 46,01 ha i UPO do 28,69 ha. Płatność zwierzęca została przyznana do wyliczonej powierzchni maksymalnej. Przyznano także płatność cukrową.

Jednocześnie płatność JPO i płatność cukrowa zostały zmniejszone przez organ I instancji z uwagi na zastosowanie współczynnika korygującego w związku z art. 11 rozporządzenia Rady (WE) Nr 73/2009 z dnia 19 stycznia 2009 r. ustanawiającego wspólne zasady dla systemów wsparcia bezpośredniego dla rolników w ramach wspólnej polityki rolnej i ustanawiającego określony systemy wsparcia dla rolników, zmieniającego rozporządzenia (WE) nr 1290/2005, (WE) nr 247/2006, (WE) nr 378/2007 oraz uchylającego rozporządzenie (WE) nr 1782/2003 (Dz. U. L. 30 z 31.01.2009 r., str. 16, ze zm.) z uwzględnieniem przepisów art. 79 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1122/2009 z dnia 30 listopada 2009 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 odnośnie do zasady wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli w ramach systemów wsparcia bezpośredniego przewidzianych w wymienionym rozporządzeniu oraz wdrażania rozporządzenia Rady (WE) nr 1234/2007 w odniesieniu do zasady wzajemnej zgodności w ramach systemu wsparcia ustanowionego dla sektora wina (Dz. Urz. UE L 316 z 02.12.2009 r., str. 1 ze zm.).

Orzekający organ wskazał, że w wyniku kompensacji różnic pomiędzy powierzchnią deklarowaną, a stwierdzoną dla poszczególnych działek rolnych w trakcie kontroli na miejscu faktyczna wielkość przedeklarowania wynosi:

• 47,66 ha - 46,01 ha = 1,65 ha.

Zgodnie z art. 57 ust. 3 akapit pierwszy rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1122/2009, w przypadku, gdy powierzchnia zadeklarowana (kwalifikowana) we wniosku przekracza powierzchnię stwierdzoną płatność przysługuje do powierzchni stwierdzonej, dlatego mając na uwadze powyższe, organ stwierdził, że jednolita płatność obszarowa zostanie przyznana do powierzchni stwierdzonej.

Organ wyjaśnił, że początkowa kwota jednolitej płatności obszarowej wyniosła 38 202,10 zł, lecz kwota ta została pomniejszona ze względu na:

• stwierdzone różnice pomiędzy powierzchnią deklarowaną kwalifikowaną działek rolnych zadeklarowanych we wniosku, a powierzchnią stwierdzoną, gdyż wyliczona procentowa różnica między powierzchnią deklarowaną działek rolnych kwalifikowaną, a powierzchnią stwierdzoną w czasie kontroli administracyjnej i na miejscu wynosi 3,5862%. Zgodnie natomiast z art. 58 akapit pierwszy rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1122/2009, jeżeli różnica między powierzchnią zadeklarowaną we wniosku a powierzchnią stwierdzoną przekracza 3% lub 2 ha, lecz nie więcej niż 20% powierzchni stwierdzonej, wówczas kwota, jaka ma być przyznana zostaje pomniejszona w danym roku o kwotę przypadającą na dwukrotną wykrytą różnicę. W związku z powyższym początkowa kwota jednolitej płatności obszarowej została pomniejszona o kwotę w wysokości 2 739,99 zł, czyli kwotę przypadającą na dwukrotną wykrytą różnicę pomiędzy powierzchnią zadeklarowaną we wniosku a powierzchnią stwierdzoną,

• zastosowanie współczynnika korygującego. Zgodnie bowiem z art. 11 rozporządzenia Rady (WE) Nr 73/2009 oraz zgodnie z rozporządzeniem wykonawczym w sprawie ustalenia współczynnika korygującego do płatności bezpośrednich przewidzianych w rozporządzeniu (WE) nr 73/2009 w odniesieniu do roku kalendarzowego 2013, w przypadku, gdy łączna kwota płatności bezpośrednich finansowanych z budżetu wspólnotowego (jednolita płatność obszarowa, płatność do krów i owiec, specjalna płatność obszarowa do powierzchni upraw roślin strączkowych i motylkowatych drobnonasiennych uprawianych w plonie głównym, płatność do tytoniu, płatność cukrowa, płatność do pomidorów oraz oddzielna płatność z tytułu owoców miękkich), w danym roku jest wyższa od równowartości 2 000,00 euro, przeliczonej na złote według kursu euro ustalonego zgodnie z art. 3 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1913/2006 z dnia 20 grudnia 2006 r. ustanawiającego szczegółowe zasady stosowania agromonetarnego systemu dla euro w rolnictwie i zmieniającego niektóre rozporządzenia (Dz. Urz. UE L 365 z 21.12.2006 r., str. 52, ze zm.) kwotę płatności bezpośrednich przekraczającą 2 000,00 euro zmniejsza się w wyniku zastosowania współczynnika korygującego o 2,45365800%.

W przypadku płatności cukrowej organ podniósł, iż początkowa kwota płatności - 11 299,87 zł, ze względu na stwierdzone nieprawidłowości została pomniejszona ze względu na zastosowanie współczynnika korygującego w związku z art. 11 rozporządzenia Rady(WE) Nr 73/2009. Mając również na względzie art. 19 ust. 2 pkt 3 ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, organ stwierdził, że łączna kwota przyznanych stronie płatności bezpośrednich po zastosowaniu ewentualnych obniżek z tytułu stwierdzonych nieprawidłowości wyniosła 46 761,98 zł, co przy kursie wymiany euro 4,2288 zł stanowiło kwotę 11057,98 euro, dlatego należało do kwoty stanowiącej nadwyżkę, zastosować współczynnik korygujący w wysokości 2,45365800%. Całkowita kwota pomniejszenia wynikająca z zastosowania współczynnika korygującego wyniosła więc 222,25 euro, z czego proporcjonalna kwota pomniejszenia przypadająca dla płatności cukrowej wyniosła 227,11 złotych, co stanowi 53,71 euro. O kwotę tą została pomniejszona kwota płatności cukrowej.

Ponadto Kierownik Biura Powiatowego ARiMR przyznając wnioskodawcy uzupełniającą płatność obszarową do powierzchni grupy upraw podstawowych i płatność zwierzęcą zastosował zmniejszenie przedmiotowej płatności zgodnie z art. 1 ust. 4 decyzji wykonawczej Komisji z dnia 11 lipca 2013 r. zatwierdzającej przyznanie przejściowego wsparcia krajowego w Polsce za rok 2013.

Dla uzupełniającej płatności obszarowej do powierzchni grupy upraw podstawowych ustalono, że w wyniku kompensacji różnic pomiędzy powierzchnią deklarowaną, a stwierdzoną dla poszczególnych działek rolnych w trakcie kontroli na miejscu, faktyczna wielkość przedeklarowania wynosi: 30,15 ha - 28,69 ha = 1,46 ha.

Mając na uwadze, że łączna kwota przyznanych skarżącemu płatności bezpośredniej, wsparcia specjalnego, płatności uzupełniającej, płatności cukrowej i płatności do pomidorów po zastosowaniu ewentualnych obniżek z tytułu stwierdzonych nieprawidłowości wyniosła 53.319,18 zł, co przy kursie wymiany euro 4,2288 zł stanowi kwotę 12 608,58 euro, zdaniem organu należało do kwoty stanowiącej nadwyżkę w wysokości 7 608,58 euro zastosować 10% zmniejszenie płatności uzupełniających. Całkowita kwota zmniejszenia płatności uzupełniających wyniosła 760,86 euro z czego proporcjonalna kwota zmniejszenia, przypadająca dla płatności uzupełniającej do powierzchni upraw innych roślin i do powierzchni gruntów ornych, na których nie jest prowadzona uprawa roślin (uzupełniająca płatność podstawowa) wyniosła 1 762,58 zł, co stanowiło 416,80 euro. O kwotę tą została pomniejszona kwota uzupełniającej płatności podstawowej.

Natomiast proporcjonalna kwota zmniejszenia przypadająca dla uzupełniającej płatności obszarowej do powierzchni roślin przeznaczonych na paszę, uprawianych na trwałych użytkach zielonych wyniosła zdaniem organu 1 454,94 zł, co stanowi 344,06 euro. O kwotę tą została pomniejszona kwota uzupełniającej płatności obszarowej do powierzchni roślin przeznaczonych na paszę, uprawianych na trwałych użytkach zielonych, dlatego kwota przyznanej płatności wyniosła 1 510,18 zł

W odwołaniu od powyższej decyzji D. C. nie zgodził się z wielkościami stwierdzonych powierzchni działek rolnych wskazując, że zadeklarowana powierzchnia była zgodna z dokumentami geodezyjnymi w postaci wypisów z ewidencji gruntów, a ponadto oparta na informacjach dotyczących powierzchni PEG, przekazywanych przez ARiMR. Skarżący wskazał także, że kontrola na miejscu odbywała się w listopadzie, kiedy to większość działek rolnych była już zlikwidowana. Po zbiorze plonu głównego dokonano kompleksowej uprawy bez rozróżniania granic poszczególnych działek rolnych.

W ocenie skarżącego nieprawidłowo zmierzono powierzchnię działki rolnej J oraz powierzchnię na działce ewidencyjnej 201/3. Stwierdził też, że ogólna powierzchnia jest zgodna z rzeczywistą, lecz w trakcie kontroli większość działek rolnych była już zaorana, przez co kontrolujący dokonali błędnych pomiarów.

Podkreślił również, że przy wypełnianiu wniosku o płatność korzystał z informacji dotyczących powierzchni PEG (maksymalnej powierzchni ewidencyjno-gospodarczej kwalifikującej się do płatności) dla poszczególnych działek, a informacja dołączona do wniosku na rok 2014 zawiera takie same powierzchnie jak w poprzednich latach.

Skarżący powołał się także na wyniki pomiarów z lat 2006 i 2007 oraz na wyniki pomiarów przeprowadzonych przed przystąpieniem do programów rolnośrodowiskowych, które potwierdziły wielkość działek, a tym samym wielkość upraw, gdyż działki w całości wykorzystywane były na cele prowadzenia produkcji rolnej. W ocenie skarżącego, system informacji geograficznej nie jest dokładny, w szczególności z uwagi na obecność drzew i nierówności terenu.

Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa T. po rozpatrzeniu odwołania, decyzją nr [...] z dnia [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

Organ odwoławczy podkreślił, że podanie przez rolnika we wniosku o przyznanie płatności do powierzchni gruntów zgodnie z danymi zawartymi w ewidencji gruntów nie oznacza, że wniosek został poprawnie złożony, a zawarte w nim dane zgodne są z danymi faktycznymi dotyczącymi działek rolnych, ponieważ wypis z rejestru gruntów, jak też wyrys z mapy ewidencyjnej nie stanowią dowodu potwierdzającego powierzchnię działek rolnych; nie obrazują powierzchni faktycznie użytkowanej w danym roku przez rolnika, a jedynie pokazują powierzchnie, na których mogą, ale nie muszą znajdować się działki rolne. Pojęcie działki ewidencyjnej różni się zasadniczo od pojęcia działki rolnej, z tego głównie powodu, że jest ona wyznaczana i rejestrowana wyłącznie dla celów ewidencji gruntów i budynków, a więc dla celów rejestrowych i obejmuje różnego rodzaju użytki gruntowe, w tym rolne.

Wskazano, że w gospodarstwie rolnym skarżącego została przeprowadzona kontrola na miejscu w zakresie kwalifikowalności powierzchni, przy czym kontrole na miejscu przeprowadzane są przez osoby mające odpowiednie kwalifikacje w tym zakresie. W odpowiedzi na zarzut skarżącego organ zwrócił uwagę, iż powierzchnia ustalona w wyniku kontroli na miejscu nie musi być w każdym przypadku zgodna z powierzchnią PEG, wskazaną przez ARiMR w karcie informacyjnej, gdyż powierzchnia PEG oznacza maksymalną powierzchnię na danej działce ewidencyjnej, potencjalnie możliwą do rolniczego użytkowania. Nie zmienia to faktu, iż faktyczna powierzchnia użytkowana w poszczególnych latach może ulegać zmianie, dlatego w ocenie organu odwoławczego, całkowicie zasadne jest uwzględnienie przez organ I instancji wyników kontroli na miejscu z danego roku.

Ponadto wyjaśniono w odpowiedzi na kolejny zarzut, iż kontrola na miejscu była przeprowadzona w listopadzie, kiedy to większość działek rolnych była zlikwidowana, że bez względu na czas kontroli, w ramach płatności bezpośrednich była mierzona całkowita powierzchnia kwalifikująca się do płatności w danym roku. Pomiar prowadzony był z uwzględnieniem deklaracji pakietów rolnośrodowiskowych zawartych we wniosku, co skutkowało łącznym pomiarem niektórych działek rolnych. Tak np. łącznie pomierzone zostały działki AA/AA1 i R/R1 (dla której stwierdzono największe zawyżenie powierzchni, wynoszące 1,67 ha). Zawyżenie to wynikało z faktu, iż łączny pomiar obu działek wykazał powierzchnię 4,33 ha przy powierzchni zadeklarowanej wynoszącej 6,00 ha. Brakująca powierzchnia została przypisana do działki rolnej R/R1 jako działki większej, nie wpłynęło to jednak w żaden sposób na poprawność pomiaru, gdyż w zakresie płatności bezpośrednich działki AA/AA 1 i R/R1 deklarowane były zarówno do JPO jak i do UPO, stąd też zawyżenie powierzchni nie uległoby zmianie także w przypadku przypisania brakującej powierzchni do działki rolnej AA/AA1.

Odnosząc się do podniesionego w odwołaniu zarzutu błędnego pomiaru działki rolnej J, do której w ocenie skarżącego domierzona została uprawa trawy z koniczyną, organ II instancji wskazał, iż zgodnie z protokołem z kontroli, działka rolna J została pomierzona łącznie z działkami rolnymi L/L1, M/M1, N/N1 i Ł/Ł1. Wynikało to z faktu, iż działki te stanowiły kompleks, na którym w całości realizowany był pakiet rolnośrodowiskowy rolnictwo zrównoważone. Łączny pomiar wyniósł 10,91 ha przy deklaracji 10,15 ha, a powstała nadwyżka 0,76 ha została przypisana do działki rolnej J jako działki największej.

Co do powierzchni działki ewidencyjnej 24/5, co do której skarżący także kwestionował ustalenia kontroli na miejscu, w ocenie organu odwoławczego także brak jest podstaw do zakwestionowania wyniku kontroli, gdyż zmniejszenie powierzchni w stosunku do deklaracji wynikało z wykluczenia z pomiaru części położonej w środkowej części działki. Na wskazanej działce ewidencyjnej odwołujący się deklarował działkę rolną S o powierzchni 2,14 ha, z deklarowaną uprawą pszenżyta jarego w plonie głównym i gorczycy białej, na tej samej powierzchni, w międzyplonie. W wyniku kontroli stwierdzono natomiast, iż gorczyca zajmuje obszar 1,81 ha, na pozostałym obszarze nie stwierdzono śladów użytkowania rolniczego zgodnego z deklaracją skarżącego. Ocenę tę potwierdziła zdaniem organu - fotografia obszaru działki wykluczonego z płatności.

Oprócz działek rolnych S i R, omówionych powyżej, w ocenie organu największa różnica na niekorzyść skarżącego została stwierdzona dla działek rolnych A (-0,3 8 ha) i P (-0,3 6 ha).

Organ odwoławczy zwrócił też uwagę, iż obowiązek wykazania, że producent rolny prowadzi działalność rolniczą na powierzchni deklarowanej we wniosku spoczywa na stronie, która wskazać powinna dowody podważające poczynione przez organy ustalenia, bądź przedstawić stosowne wnioski dowodowe, lecz skarżący w niniejszej sprawie takich dowodów nie przedstawił, powołując się jedynie na wyniki bliżej nieokreślonych pomiarów geodezyjnych, przeprowadzonych przed przystąpieniem do programów rolnośrodowiskowych. Z drugiej strony, decyzja organu I instancji została oparta na weryfikowalnych dowodach, istniejących w aktach sprawy, składających się z dokumentacji fotograficznej, szkiców z kontroli, obrazów ortofotomapy z naniesionymi śladami z pomiarów.

W ocenie Dyrektora Oddziału Regionalnego ARiMR zebrany w sprawie materiał dowodowy w całości potwierdza ustalenia zawarte w protokole z czynności kontrolnych. W ramach prowadzonego postępowania, dokumentacja pokontrolna była ponownie weryfikowana przez Biuro Kontroli na Miejscu, przy czym weryfikacji tej nie dokonywali pracownicy przeprowadzający kontrolę w terenie, a Kierownik Biura Kontroli na Miejscu w całości podtrzymał wyniki kontroli.

W skardze do sądu D. C. wniósł o uchylenie decyzji Dyrektora [...] Oddziału Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w T. z dnia [...], nr [...] o utrzymaniu w mocy zaskarżonej decyzji organu I instancji oraz o zasądzenie od organu administracyjnego, na jego rzecz zwrotu kosztów procesu, zaskarżonej decyzji zarzucając naruszenie:

• art. 7 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz.U. z 2008 r., Nr 170, poz. 1051, ze zm.), poprzez odmowę przyznania wnioskowanej płatności, pomimo spełniania wszystkich warunków uprawniających do ich otrzymania.

Uzasadniając podniesione zarzuty skarżący wskazał, iż w zaskarżonej decyzji organ nie ustosunkował się w żaden sposób do podniesionych w trakcie postępowania uwag co do sposobu przeprowadzenia kontroli m.in. do tego, że przy wypełnianiu wniosku o przyznanie płatności skarżący kierował się danymi zawartymi w ewidencji gruntów i budynków, przy czym stanowisko to było poparte doświadczeniami z lat poprzednich, gdyż w jego gospodarstwie odbywały się kontrole ARIMR, które potwierdziły prawidłowość deklarowanych powierzchni upraw.

W związku z tym w przekonaniu strony skarżącej, za wyjątkowo niewiarygodne należy uznać pomiary dokonane podczas kontroli w listopadzie 2013 r., gdyż kontrola ta była przeprowadzona w sposób urągający wszelkim zasadom dotyczącym tego typu działań; w dniu przeprowadzenia kontroli była wyjątkowo zła pogoda przez co kontrolerzy nie wychodząc z samochodu przeprowadzali pomiary GPS. Skutkowało to zmniejszeniem powierzchni na prawie każdej z działek o pas gruntu szerokości ok. 1,5 m.

Wyjaśniając przyczynę nie wykoszenia części uprawy na działce nr 174, skarżący podniósł, iż było to spowodowane zalaniem gruntu w wyniku prowadzonych przez Urząd Gminy prac kanalizacyjnych, a stosowne zaświadczenie zostało przedłożone do akt. Tymczasem pomimo zgłaszanych uwag i zastrzeżeń Dyrektor OR ARIMR uznał za wiarygodną powierzchnię upraw wskazaną przez kontrolerów. Nie podjęto zaś żadnych innych działań, w tym powołania biegłego, w celu wyjaśnienia uzasadnionych wątpliwości.

Zdaniem skarżącego z doświadczenia życiowego wiadomo, iż system informacji geograficznej nie jest dokładny, a pomiary dokonywane przez osoby kontrolujące są przeprowadzane błędnie. Tym samym organ, podważając oficjalne dokumenty geodezyjne, powinien dążyć do wyjaśnienia istniejących rozbieżności, jednak nie uczyniono żadnych kroków w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy.

Ponadto skarżący podkreślił, iż w niniejszej sprawie, nawet zakładając, że ustalenia organów są słuszne, nie sposób obarczyć jego osoby winą za zaistniałą sytuację, gdyż składając wniosek kierował się zaufaniem do organów administracji publicznej oraz do jednolitości i spójności systemu prawnego. Wypełniając wniosek korzystał z dokumentów pokontrolnych ARiMR, dokumentów urzędowych, które potwierdzały możliwość zadeklarowania wskazanych powierzchni gruntów. Tym samym nałożenie sankcji polegającej na zmniejszeniu przyznanych płatności należy w ocenie skarżącego uznać za bezpodstawne.

W odpowiedzi na skargę organ, nie znajdując podstaw do jej uwzględnienia, wniósł o jej oddalenie wskazując, że po ponownej analizie akt sprawy nie znalazł podstaw do zmiany zaskarżonej decyzji, ponieważ została ona podjęta zgodnie ze stanem faktycznym oraz w oparciu o obowiązujące przepisy prawa.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

W świetle art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Kontrolę tę sprawują stosując jedynie kryterium legalności, a więc zgodności z prawem zaskarżonych aktów. Nie kierują się zasadami słuszności, czy sprawiedliwości społecznej. Oznacza to, iż tylko ustalenie, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, z naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub z innym naruszeniem przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy, może skutkować uchyleniem przez Sąd zaskarżonej decyzji.

Oceniając legalność zaskarżonej decyzji Sąd zważył, że organy prawidłowo przeprowadziły postępowanie dowodowe, ustaliły stan faktyczny i wydały rozstrzygnięcia odpowiadające zebranym dowodom oraz przepisom prawa.

Przechodząc do oceny prawidłowości podjętych w sprawie rozstrzygnięć przede wszystkim należy podkreślić, że proces przyznawania dotacji unijnych obwarowany jest szczególnymi wymogami, których spełnienie warunkuje możliwość otrzymania konkretnych świadczeń z tego zakresu.

Podstawę prawną rozstrzygnięć wydanych przez organy administracyjne stanowiły przepisy ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz. U. z 2012 r., poz. 1164; dalej jako "ustawa"). Zgodnie z art. 7 ust. 1 ustawy, rolnikowi przysługuje jednolita płatność obszarowa do będącej w jego posiadaniu w dniu 31 maja roku, w którym został złożony wniosek o przyznanie tej płatności, powierzchni gruntów rolnych wchodzących w skład gospodarstwa rolnego, kwalifikujących się do objęcia tą płatnością zgodnie z art. 124 ust. 2 akapit pierwszy rozporządzenia nr 73/2009, jeżeli:

1) posiada w tym dniu działki rolne o łącznej powierzchni nie mniejszej niż określona dla Rzeczypospolitej Polskiej w załączniku nr VII do rozporządzenia nr 1121/2009, z tym że w przypadku zagajników o krótkiej rotacji działka rolna powinna obejmować jednolitą gatunkowo uprawę o powierzchni co najmniej 0,1 ha;

2) wszystkie grunty rolne są utrzymywane zgodnie z normami przez cały rok kalendarzowy, w którym został złożony wniosek o przyznanie tej płatności;

2a) przestrzega wymogów przez cały rok kalendarzowy, w którym został złożony wniosek o przyznanie tej płatności;

3) został mu nadany numer identyfikacyjny w trybie przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności.

Przepis art. 7 ust. 1a ww. ustawy stanowi, iż jednolita płatność obszarowa przysługuje do powierzchni gruntów rolnych nie większej niż maksymalny kwalifikowalny obszar, o którym mowa w art. 6 ust. 1 akapit drugi rozporządzenia nr 1122/2009, określony w systemie identyfikacji działek rolnych, o którym mowa w przepisach o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności.

Zgodnie z art. 7 ust 4 ustawy wysokość płatności bezpośredniej, płatności uzupełniającej, zwanych dalej "płatnościami obszarowymi", w danym roku kalendarzowym, ustala się jako iloczyn powierzchni kwalifikującej się do tych płatności i stawek płatności obszarowych na 1 ha tej powierzchni, po uwzględnieniu zmniejszeń lub wykluczeń wynikających ze stwierdzonych nieprawidłowości oraz niezgodności. W przypadku stwierdzenia nieprawidłowości we wniosku dotyczących przekroczenia powierzchni wnioskowanej do przyznania płatności w stosunku do powierzchni uprawnionej do przyznania płatności, stosuje się przepisy rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009 z dnia 30 listopada 2009 r. ustanawiające szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 odnośnie do zasady wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli w ramach systemów wsparcia bezpośredniego przewidzianych w wymienionym rozporządzeniu oraz wdrażania rozporządzenia Rady (WE) nr 1234/2007 w odniesieniu do zasady wzajemnej zgodności w ramach systemu wsparcia ustanowionego dla sektora wina (Dz. Urz. L 316/65 z dnia 02.12.2009 oraz rozporządzenia Komisji (WE) nr 1121/2009 z dnia 29 października 2009 r. ustanawiające szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 w odniesieniu do systemów wsparcia dla rolników, ustanowionych w jego tytułach IV i V (Dz. Urz. L 316 z dnia 02.12.2009 r. str. 27).

Źródłem wszelkich danych związanych z działkami rolnymi jest wniosek strony o przyznanie płatności, a jednym z podstawowych sposobów zweryfikowania podanych danych jest m.in. przeprowadzenie kontroli na miejscu przewidziane w niniejszym rozporządzeniu, które przeprowadza się tak, aby skutecznie zweryfikować zgodność z warunkami, na jakich przyznawana jest pomoc, oraz przestrzeganie wymogów i norm istotnych dla wzajemnej zgodności. Kontrola taka jak w niniejszej sprawie, miała potwierdzić kwalifikowalność gospodarstwa do płatności przez weryfikację powierzchni działek rolnych i sposobu ich rolniczego wykorzystania.

W wyniku przeprowadzonych czynności kontrolnych w dniu 12.11.2013 r. stwierdzono nieprawidłowości na działce rolnej: A, B, E, J, K, P/P1, R/R1, S/S1, W/W1, Z/Z1 oraz Ż/Ż1. Zostało ustalone, że powierzchnia działek rolnych: A, B, E, K, P/P1, R/R1, S/S1 jest mniejsza od powierzchni deklarowanej we wniosku i wynosi: A 1,26 ha zamiast 1,64 ha, B 0,50 ha zamiast 0,57 ha, E 1,16 ha zamiast 1,31 ha, K 0,57 ha zamiast 0,71 ha, P/Pl 2,64 ha zamiast 3,00 ha, R/R1 1,83 ha zamiast 3,5 ha i S/S1 1,81 ha zamiast 2,14 ha. Natomiast w przypadku działek rolnych J, W/W1, Z/Z1 i Ż/Ż1 powierzchna stwierdzona była większa od zadeklarowanej i wynosiła: J 5,31 ha zamiast 4,55 ha, W/W1 3,71 zamiast 3,70, Z/Z1 1,49 ha zamiast 1,00 ha, Ż/Ż1 1,57 ha zamiast 1,1 ha. Ponadto dla działek rolnych: A, D, I oraz T/T1 zastosowany został kod nieprawidłowości DR50, który oznacza, że granice uprawy wykraczają poza granice działki referencyjnej zadeklarowanej we wniosku, co w konsekwencji może skutkować redukcją powierzchni działki rolnej. Tym samym ostateczna powierzchnia działki rolnej D wyniosła 0,75 ha, a T/T1 wyniosła 7,07 ha. Przeprowadzone czynności kontrolne w zakresie kwalifikowalności powierzchni metodą inspekcji terenowej, w gospodarstwie rolnym strony skarżącej, pozwoliły ustalić przedeklarowanie powierzchni zgłoszonej do płatności - JPO o 1,65 ha i UPO o 1,46 ha, natomiast płatność PZ została przyznana do ustalonej powierzchni maksymalnej.

Nie zgadzając się z powyższymi ustaleniami, strona podniosła w skardze szereg zarzutów, w tym odnośnie sposobu przeprowadzania i wiarygodności kontroli dokonanej w listopadzie 2013 r., gdyż w ocenie skarżącego kontrola ta była przeprowadzona w sposób urągający wszelkim zasadom dotyczącym tego typu działań.

Zdaniem Sądu, zarzuty strony dotyczące zarówno przeprowadzonego przez organ kontroli postępowania, jak i zastosowania w związku z poczynionymi ustaleniami przepisów prawa materialnego, są bezzasadne.

Wykorzystane w niniejszym postępowaniu narzędzie pomiarowe w postaci ortofotomapy, jak też ustalenia kontroli na miejscu oparte na pomiarze powierzchni działek tzw. metodą punktową (czyli na podstawie oznaczenia granic danej działki punktami załamania i innymi charakterystycznymi na tych granicach), w sposób przekonywujący wykazały, iż granice deklarowanych przez skarżącego użytków rolnych na dzień kontroli mają inny przebieg, niż stwierdzony przez organ. Przy czym, z uwagi na taką właśnie metodę pomiaru (w przeciwieństwie do pomiaru tzw. metodą ciągłą), dopuszczalnym było poruszanie się w jego czasie, samochodem. Skutkiem prawidłowych ustaleń organu odnośnie deklarowanych powierzchni we wniosku o przyznanie płatności, było zaś stwierdzenie ich zawyżenia dla płatności JPO o 1,65 ha, co stanowi 3,5862% powierzchni określonej jako prawidłowo wskazanej do otrzymania płatności [co wynika z różnicy pomiędzy powierzchnią deklarowaną, a stwierdzoną podzielone przez powierzchnię uprawnioną do otrzymania płatności: (47,66 ha - 46,01 ha) / 46,01 ha * 100 %], natomiast w przypadku płatności UPO wyliczona procentowa różnica pomiędzy powierzchnią działek rolnych zadeklarowanych we wniosku, a powierzchnią stwierdzoną wyniosła 5,0889 % i była wyliczona analogicznie do powierzchni JPO. Różnice w powierzchniach deklarowanych i stwierdzonych nie miały natomiast wpływu na wysokość przyznanej płatności PZ, gdyż została ona przyznana do wyliczonej powierzchni maksymalnej, wynoszącej mniej, niż powierzchnia stwierdzona w wyniku kontroli.

Zarzuty skargi odnośnie wadliwego sposobu pomiaru gruntów przy użyciu samochodu, czy przerzucenia na rolnika ciężaru dowodu, że podał właściwe powierzchnie we wniosku, pozostają tym samym bez wpływu na ocenę okoliczności sprawy, ponieważ w związku ze złożonym wnioskiem, producent rolny zobowiązany był, stosownie do zawartego tam pouczenia, do niezwłocznego informowania na piśmie Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa o każdym fakcie, mogącym mieć wpływ na nienależne lub nadmierne przyznanie płatności oraz pomocy finansowej. Również pomimo przesłania pismem z dnia 27.02.2014 r. raportu z czynności kontrolnych w zakresie kwalifikowalności powierzchni metodą inspekcji terenowej, w gospodarstwie rolnym strony skarżącego, nie zgłosił on uwag i zastrzeżeń, kwestionując ustalenia kontroli dopiero w złożonym odwołaniu od decyzji organu I instancji.

W świetle przedstawionych wyżej zasad postępowania w sprawach o przyznanie płatności, wobec ujawnienia w związku z kontrolą, niezgodności danych zawartych we wniosku rolnika, ze stanem rzeczywistym stwierdzonym w toku kontroli na miejscu i opisanym w raporcie z czynności kontrolnych, w interesie producenta rolnego było złożenie wyjaśnień oraz przedstawianie dowodów podważających te ustalenia, zważywszy, że w myśl cyt. wyżej art. 3 ust. 3 ustawy o płatnościach, ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne. W sprawach dotyczących płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego reguły postępowania dowodowego zostały tak skonstruowane, że obowiązek dostarczenia tych dowodów w zasadzie obciąża strony ubiegające się o przyznanie pomocy. Jednocześnie zgodnie z art. 3 cyt. ustawy z 26 stycznia 2007 r. o płatnościach, organ prowadzący postępowanie ma obowiązek wyczerpującego rozpatrzenia materiału dowodowego (a nie jego zebrania) - czyli organ nie ma obowiązku aktywnego poszukiwania dowodów na poparcie uprawnień wnioskodawcy do otrzymania płatności (ust. 2 pkt 2); niezbędnych pouczeń udziela stronom tylko na ich żądanie, podobnie jak tylko na żądanie stron zapewnia im czynny udział w postępowaniu; przy czym nie ma tu zastosowania art. 81 kodeksu postępowania administracyjnego ust. 2 pkt 3 i 4 (powołany art. 81 k.p.a. uzależniał uznanie danej okoliczności za udowodnioną od umożliwienia stronie wypowiedzenia się co do tego dowodu).

Spór między stronami sprowadza się w istocie do kwestii, czy organy zasadnie przyjęły tę zmniejszoną powierzchnię dla obliczenia płatności, czy też brak jest podstaw do kwestionowania wielkości powierzchni podanych we wniosku. Podkreślić jednak w tym miejscu należy, iż organy nie kwestionują podanej przez rolnika powierzchni jako powierzchni ewidencyjnej - pomiarowej, lecz zmniejszają płatność z tytułu jednolitej oraz uzupełniającej płatności obszarowej ze względu na udowodnione różnice pomiędzy zadeklarowaną we wniosku powierzchnią upraw, a faktyczną powierzchnią użytkowania działek rolnych i sposobem ich rolniczego wykorzystania.

Słuszne jest zatem stanowisko organu odwoławczego, iż powierzchnia ustalona w wyniku kontroli na miejscu nie musi być w każdym przypadku zgodna z powierzchnią PEG, wskazaną przez ARiMR w karcie informacyjnej. Powierzchnia PEG oznacza maksymalną powierzchnię na danej działce ewidencyjnej, potencjalnie możliwą do rolniczego użytkowania, lecz nie zmienia to faktu, iż faktyczna powierzchnia użytkowana w poszczególnych latach może ulegać zmianie.

Jeśli chodzi o podnoszoną przez skarżącego m.in. w odwołaniu niespójność pomiędzy faktyczną powierzchnią użytkowania działek rolnych, a systemem informacji o danej nieruchomości zawartych w publicznych rejestrach takich jak Ewidencja Gruntów i Budynków (EGiB) i Księgach Wieczystych (KW), to stwierdzić należy, iż wyniki kontroli na miejscu w żaden sposób nie dezawuują danych ujawnionych w EGiB, jednak dane dotyczące zawartych tam pomiarów powierzchni działki ewidencyjnej, nie mogą mieć wpływu na ocenę zaskarżonych decyzji, gdyż w niniejszej sprawie - jak wskazano wyżej - zmniejszenie płatności nastąpiło ze względu na mniejszą rzeczywistą powierzchnię działki zagospodarowanej rolniczo, a nie powierzchnię całkowitą. Powierzchnia ewidencyjna działki nie musi pokrywać się z powierzchnią uprawniającą do przyznania pomocy, decyduje rzeczywista powierzchnia z "uprawą" uzasadniająca przyznanie tej pomocy.

W powołanym art. 17 Rozporządzenia Rady Nr 73/2009 jako podstawę utworzenia systemu identyfikacji działek rolnych wskazano mapy lub dokumenty ewidencji gruntów albo innych danych kartograficznych; zaznaczono także iż należy wykorzystywać techniki skomputeryzowanego systemu informacji geograficznej a w tym ortoobrazów lotniczych, satelitarnych, przy czym zastosowany być musi jednolity standard gwarantujący dokładność skali 1:10000. System ten wchodzi w skład zintegrowanego systemu administrowania i kontroli, który musi być obowiązkowo prowadzony przez każde państwo członkowskie (art. 14 i art. 15 cyt. Rozporządzenia Rady Nr 73/2009). System ten szczegółowo określono w art. 6 cyt. Rozporządzenia Nr 1122/2009, nałożono także na państwa członkowskie obowiązek jego kontroli. Podkreślić przy tym należy, że przeprowadzenie kontroli administracyjnej wniosków o przyznanie pomocy dla zweryfikowania warunków kwalifikowalności do uzyskania tej pomocy, jest obowiązkiem państw członkowskich, natomiast kontrole na miejscu mogą być stosowane jako uzupełnienie tej kontroli administracyjnej (art. 20 Rozporządzenia Rady Nr 73/2009). Także w cyt. Rozporządzeniu tej Komisji wskazano, że sprawdzenie zgodności z systemem kwalifikowalności obejmuje kontrole administracyjne i kontrole na miejscu, przy czym kontroli administracyjnej muszą być poddane wszystkie wnioski (art. 10 ust. 2, art. 11 ust. 1).

Z uwagi na powyższe nie sposób uznać, że rolnik złożył wniosek zgodny ze stanem faktycznym lub może wykazać, że nieprawidłowości nie wynikają z jego winy, które to przesłanki, stosownie do przepisu art. 73 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009 kwalifikują do niezastosowania rozpatrywanych obniżek wysokości płatności.

Ponadto, jak już wskazano z akt nie wynika, aby w związku z przesłaniem raportu z czynności kontrolnych skarżący podjął niezwłocznie działania w celu zweryfikowania opisanych tam ustaleń. Nie występował również z żądaniem zapewnienia jemu czynnego udziału w każdym stadium postępowania, czy umożliwienia przed wydaniem decyzji, wypowiedzenia się co do zebranych dowodów.

Ustalenia w zakresie faktycznej powierzchni spornych działek uprawniającej do przyznania płatności, znajdują potwierdzenie w zebranym materiale dowodowym z czynności kontrolnych, który nie zawiera sprzeczności. Zbędne było więc powoływanie w sprawie biegłego w celu uzyskania wiadomości specjalnych i wydania opinii.

Zdaniem Sądu, w rozpoznanej sprawie, organy obu instancji wyczerpująco rozważyły cały zebrany materiał i wyprowadziły z niego logiczne wnioski. Ocena zgromadzonych dowodów nie nosi zaś znamion dowolności co znalazło wyraz w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, które w pełni odpowiada wymogom art. 107 § 1 i § 3 k.p.a.

Mając powyższe na uwadze, stwierdzić należało, że kwestionowanie rozstrzygnięcia organu odwoławczego i organu I instancji, było bezzasadne. W rozpoznawanej sprawie nie doszło bowiem do naruszenia prawa w stopniu powodującym konieczność wyeliminowania tych decyzji, zawierających niezbędne elementy prawidłowego aktu, z obrotu prawnego.

W uwzględnieniu przedstawionych wyżej okoliczności, Sąd w oparciu o art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270 z późn. zm.) oddalił skargę uznając, że zaskarżona decyzja nie narusza obowiązującego prawa.