Postanowienie WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 565/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2015-08-05 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6170 Adwokaci i aplikanci adwokaccy
Hasła tematyczne: Umorzenie postępowania
Skarżony organ: Rada Adwokacka
Treść wyniku: Umorzono postępowanie z art. 161 ustawy -PoPPSA
Powołane przepisy: article: art. 161 par. 3
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marzena Milewska – Karczewska Sędziowie Sędzia WSA Grzegorz Nowecki Sędzia WSA Danuta Szydłowska (spr.) Protokolant ref. staż. Anna Owczarek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 sierpnia 2015 r. sprawy ze skargi C. C. na uchwałę Prezydium Naczelnej Rady Adwokackiej z dnia [...] października 2012 r. w przedmiocie skreślenia z listy aplikantów adwokackich postanawia: umorzyć postępowanie sądowoadministracyjne


UZASADNIENIE

Zaskarżoną uchwałą z dnia [...] października 2012 r. Prezydium Naczelnej Rady Adwokackiej, po rozpoznaniu odwołania C. C. uchyliło uchwałę Okręgowej Rady Adwokackiej w B. z dnia [...] grudnia 2011 r. w przedmiocie skreślenia z listy aplikantów adwokackich i przekazało sprawę do ponownego rozpoznania.

W uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia organ podał, że C. C. został wpisany na listę aplikantów adwokackich uchwałą ORA w By. z dnia [...] października 2009 r., zaś od stycznia 2010 r. rozpoczął odbywanie aplikacji.

Z przeprowadzonego po drugim roku aplikacji, w dniu [...] października 2011 r. kolokwium aplikant otrzymał ocenę niedostateczną. Przy czym ocenę niedostateczną otrzymał również w terminie poprawkowym.

W dniu [...] grudnia 2011 r. Dziekan ORA w B. poinformował C. C. o wszczęciu postępowania zmierzającego do skreślenia go z listy aplikantów.

W tym samym dniu C. C. złożył do Komisji Egzaminacyjnej wniosek o reasumpcję oceny niedostatecznej z procedury karnej, która zaważyła na ostatecznej ocenie z kolokwium. Aplikant nie złożył natomiast wniosku o możliwość powtarzania roku szkoleniowego. Stanowisko to potwierdził na posiedzeniu ORA w B. w dniu [...] grudnia 2011 r.

W dniu [...] grudnia 2011 r. ORA w B. na podstawie art. 79 ust. 2 ustawy z dnia 26 maja 1982 r. Prawo o adwokaturze (Dz.U. z 2009 r. nr 146, poz. 1188 ze zm.) w związku z § 19 Regulaminu aplikacji adwokackiej stanowiącego załącznik do uchwały NRA z dnia [...] czerwca 2008 r. nr [...] - podjęła uchwałę o skreśleniu C. C. z listy aplikantów. Uzasadniała, że cztery oceny niedostateczne na sześć przedmiotów, zdawanych przez aplikanta w terminie poprawkowym prowadzą do wniosku, że nie opanował on materiału szkoleniowego i to nawet w podstawowym zakresie co oznacza z kolei trwałą niekompetencję aplikanta i niedostateczną znajomość przepisów. ORA w B. wskazywała jednocześnie, że podejmując rozstrzygnięcie w niniejszej sprawie wzięła pod uwagę również pozytywną opinię patrona na temat aplikanta, lecz także i fakt orzeczenia wobec niego w postępowaniu dyscyplinarnym kary upomnienia za pełnienie funkcji w zarządzie spółki handlowej.

Rozpoznając ponownie sprawę w wyniku odwołania wniesionego przez C. C., Prezydium NRA stwierdziło, że postępowanie przed ORA w B. obarczone jest wadami, skutkującymi koniecznością uchylenia zaskarżonej uchwały.

Wskazało na istotne sprzeczności pomiędzy treścią dokumentów zgromadzonych w aktach sprawy na okoliczność przebiegu kolokwium, a treścią uzasadnienia rozstrzygnięcia.

Podało, że z protokołu ustnego rocznego kolokwium poprawkowego z dnia [...] listopada 2011 r., podpisanego przez członków Komisji Egzaminacyjnej wynika, że z siedmiu przedmiotów odwołujący się otrzymał tylko jedną ocenę niedostateczną, tj. z procedury karnej, podczas gdy z pozostałych sześciu - oceny dostateczne. Jednocześnie organ wskazał, że ostatecznie kolokwium zostało ocenione na ocenę niedostateczną. Natomiast w treści uchwały z dnia [...] grudnia 2011 r. ORA w B. stwierdziła, że w ramach kolokwium poprawkowego aplikant z czterech na sześć przedmiotów uzyskał ocenę niedostateczną, a w konsekwencji otrzymał ocenę ogólną niedostateczną.

Prezydium NRA zwróciło także uwagę na zarzut odwołania odnośnie do okazanego aplikantowi w dniu [...] lipca 2012 r. protokołu z egzaminu poprawkowego, wedle którego miał on uzyskać cztery oceny niedostateczne na siedem zdawanych przedmiotów.

Zdaniem organu odwoławczego, pomimo tego, że już jedna cząstkowa ocena niedostateczna przesądza o wyniku egzaminu, to jednak nie sposób zaakceptować tak istotnych rozbieżności w materiale dowodowym i ustaleniach organu.

Ponadto organ wskazał na niedopuszczalność powołania się przez ORA w uchwale z dnia [...] grudnia 2011 r. na okoliczności zaistniałe już po wydaniu uchwały, tj. orzeczenie dyscyplinarne ze stycznia 2012 r.

Podkreślił także onieczność wzięcia pod uwagę przy rozstrzyganiu w sprawie treści art. 79 ust. 2 Prawa o adwokaturze.

Za niedopuszczalną organ odwoławczy uznał praktykę doręczania uchwał, zwłaszcza tak istotnych, jak o skreśleniu z listy aplikantów, z ponad półrocznym opóźnieniem w stosunku do daty jej podjęcia. Wywodził, że efektem tak znacznej opieszałości postępowania stało się przekroczenie ustawowego terminu z art. 79 ust. 2 Prawa o adwokaturze.

Prezydium NRA nie podzieliło natomiast zarzutu odwołującego w kwestii nierozpoznania jego wniosku o "reasumpcję" wyniku kolokwium. Powołało się na § 18 pkt 6 Regulaminu, który wprost stanowi, że od decyzji komisji o wyniku kolokwium odwołanie nie przysługuje.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie C. C. zwany dalej skarżącym, zaskarżonej uchwale zarzucił:

1. naruszenie prawa materialnego mające wpływ na wynik sprawy polegające na:

- błędnej wykładni § 18 pkt 6 Regulaminu i przyjęcie, że adresatem normy prawnej zawartej w tym przepisie są organy I i II instancji skutkiem czego było uchybienie zasadzie praworządności wyrażonej w art. 6 K.p.a., bowiem organy obu instancji domniemywały zakres swoich kompetencji z przepisu, którego nie były adresatem;

- błędnej wykładni § 18 pkt 1 Regulaminu przez przyjęcie, że kolokwium roczne po II roku aplikacji adwokackiej mogło być przeprowadzone jako kolokwium dwuletnie;

- błędnej wykładni art. 142 K.p.a. przez przyjęcie, że w ramach odwołania od decyzji organu I instancji nie przysługuje możliwość zaskarżenia rozstrzygnięcia Komisji Egzaminacyjnej, pomimo, że było ono jedyną przesłanką podjęcia decyzji przez organ I instancji;

- błędzie w subsumpcji art. 138 § 1 ust. 2 K.p.a. polegającym na jego nieprawidłowym zastosowaniu i nie dokonaniu zmiany rozstrzygnięcia organu I instancji przez organ II instancji, pomimo że w okolicznościach sprawy zasadnym było wydanie decyzji co do istoty sprawy zgodnie z wnioskiem skarżącego.

2. naruszenia przepisów postępowania mające wpływ na wynik sprawy, w tym

- art. 104 § 2 K.p.a. przez brak merytorycznego rozpatrzenia sprawy w pełnym zakresie przez organ II instancji, a w szczególności nie odniesienie się przez organ II instancji do wszystkich zarzutów podniesionych w odwołaniu od uchwały organu I instancji;

- art. 12 ust. 1 Prawa o adwokaturze przez niewystarczające uzasadnienie prawne i faktyczne zaskarżonej uchwały, jak również nie podanie w uzasadnieniu zaskarżonej uchwały przyczyn pominięcia części zarzutów;

- art. 7 i 77 § 1 K.p.a. polegające na niewystarczającym wyjaśnieniu istoty sprawy, w szczególności na rezygnacji z rozpatrzenia zasadniczej części materiału dowodowego, jak i nieprzeprowadzeniu żadnego z wnioskowanych dowodów;

- art. 78 § 1 w zw. z art. 75 K.p.a. poprzez nieuznanie nagrania audio z odpowiedzi skarżącego podczas kolokwium za dowód w sprawie a w konsekwencji niedopuszczenie i nieprzeprowadzenie dowodu z tego nagrania;

- art. 138 § 2 K.p.a. i art. 12 § 1 K.p.a. przez niewskazanie wszystkich okoliczności, jakie organ I instancji winien wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy.

W oparciu o tak sformułowane zarzuty skarżący wniósł o:

1. uchylenie zaskarżonej uchwały Prezydium NRA, jak i poprzedzającej ją uchwały z dnia [...] grudnia 2011 r., a także decyzji Komisji Egzaminacyjnej z dnia [...] listopada 2011 r. o nie zaliczeniu skarżącemu kolokwium II roku aplikacji, jak również uchwały organu I instancji z dnia [...] listopada 2012 r. o powtarzaniu II roku aplikacji adwokackiej przez skarżącego i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji;

2. skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym;

3. zasądzenie zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych.

W obszernym uzasadnieniu skarżący rozwinął i szczegółowo uzasadnił wskazane zarzuty.

Wyrokiem z dnia 28 maja 2013 r., w sprawie o sygn. VI SA/Wa 2699/12 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę.

Sąd I instancji przyjął, że organ odwoławczy, uchylając uchwałę Okręgowej Rady Adwokackiej w B. z dnia [...] grudnia 2011 r. i przekazując sprawę do ponownego rozpoznania temu organowi, nie naruszył art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r. poz. 267 ze zm.).

Zdaniem Sądu, aby mogło dojść do wydania decyzji kasacyjnej na podstawie art. 138 § 2 k.p.a., spełnione muszą być dwie przesłanki, tj. nie tylko stwierdzenie przez organ odwoławczy, że zaskarżona decyzja wydana została z naruszeniem przepisów postępowania, ale również uznanie, że konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Organ odwoławczy, wydając decyzję kasacyjną, musi ponadto zawrzeć w niej wskazania co do tego, jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy. Wskazania te nie mogą dotyczyć tego, jakie rozstrzygnięcie ma być wydane po ponownym rozpoznaniu, a jedynie stanowi "podpowiedź" organu odwoławczego, aby organ I instancji dokonał rozważań w zakresie wskazanych okoliczności i w tej kwestii przeprowadził stosowne postępowanie wyjaśniające, wykorzystując już zgromadzony materiał dowodowy, jak też dopuszczając ewentualnie w razie potrzeby nowe dowody. W ocenie Sądu I instancji, organ odwoławczy, wydając w niniejszej sprawie decyzję kasacyjną, przekonująco uzasadnił zaistnienie przesłanek stanowiących podstawę podjęcia takiego rozstrzygnięcia. Po pierwsze wykazał, że zaskarżona uchwała wydana została z naruszeniem przepisów postępowania, a po drugie wynika z niej, że konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Dodatkowo wskazał także, które okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu niniejszej sprawy.

Sąd podkreślił, że w postępowaniu w sprawie skreślenia z listy aplikantów na podstawie art. 79 ust. 2 ustawy z dnia 26 maja 1982 r. Prawo o adwokaturze (Dz. U. z 2009 r. Nr 146, poz. 1188 ze zm.), konieczne jest dokonanie oceny przydatności aplikanta do zawodu adwokata w oparciu o wszelkie okoliczności dotyczące przebiegu aplikacji. Uznaniowy charakter rozstrzygnięcia, o jakim mowa w powyższym przepisie, nakazuje przyjąć, że występowanie przesłanki lub przesłanek wymienionych w § 19 Regulaminu aplikacji adwokackiej, stanowiącego załącznik do uchwały Naczelnej Rady Adwokackiej z dnia [...] czerwca 2008 r. nr [...], może stanowić przyczynę skreślenia z listy aplikantów adwokackich pod warunkiem dokonania oceny przydatności aplikanta do zawodu adwokata na podstawie wszelkich okoliczności dotyczących przebiegu aplikacji. Przed podjęciem uchwały o skreśleniu, Rada Adwokacka powinna zebrać cały materiał dowodowy, dokonać oceny wszystkich okoliczności faktycznych sprawy, rozważyć go należycie i zdecydować na tej podstawie o wydaniu lub niewydaniu uchwały w sprawie skreślenia z listy aplikantów.

Skoro zatem negatywny wynik kolokwium poprawkowego dał asumpt do wszczęcia postępowania w sprawie skreślenia skarżącego z listy aplikantów, a kwestie związane z wynikiem z tego kolokwium nie zostały przez organ I instancji dostatecznie wyjaśnione, to w ocenie Sądu, uprawnione jest stanowisko organu odwoławczego, że wymagają one wyjaśnienia, gdyż mają istotny wpływ na wynik sprawy.

Sąd wskazał, że w uchwale Okręgowej Rady Adwokackiej z dnia [...] grudnia 2011 r. wskazano, iż z kolokwium poprawkowego z dnia [...] listopada 2011 r. skarżący z czterech spośród sześciu przedmiotów otrzymał oceny niedostateczne, podczas gdy ze znajdującego się w aktach sprawy protokołu ustnego kolokwium rocznego z dnia [...] listopada 2011 r. wynika, że jedynie z procedury karnej otrzymał ocenę niedostateczną, a z pozostałych sześciu przedmiotów oceny dostateczne.

Ponadto, organ I instancji uzasadniając podjętą w dniu [...] grudnia 2011 r. uchwałę o skreśleniu skarżącego z listy adwokatów, powołał się na fakt orzeczenia przez Sąd Dyscyplinarny Izby [...] wobec skarżącego kary upomnienia za pełnienie funkcji członka zarządu spółki handlowej, które to orzeczenie zapadło dopiero w styczniu 2012 r.

Jednocześnie Sąd zauważył, że uchwała z dnia [...] grudnia 2011 r. została doręczona skarżącemu w dniu [...] lipca 2012 r., w sytuacji gdy skarżący rozpoczął aplikację w styczniu 2010 r. Tymczasem, zdaniem Sądu, przy rozważaniu upływu terminu pierwszych dwóch lat aplikacji miarodajny jest moment doręczenia uchwały o skreśleniu z listy, a nie jej wydania.

W tych okolicznościach za prawidłowe uznał Sąd I instancji stanowisko Prezydium Naczelnej Rady Adwokackiej, że uchwała Okręgowej Rady Adwokackiej w B. jest wadliwa, a jej ustalenia nie stanowią realizacji zasady prawdy obiektywnej wyrażonej w art. 7 k.p.a.

Zdaniem Sądu, Prezydium Naczelnej Rady Adwokackiej wskazało wszystkie okoliczności, jakie organ I instancji winien wziąć pod rozwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy. Nie negując faktu, że na etapie redagowania uzasadnienia zaskarżonej uchwały nie została dochowana należyta dbałość o jego jakość, to jednak motywy podjętego rozstrzygnięcia, a także zalecenia, co do dalszego postępowania są w ocenie Sądu w uzasadnieniu wystarczająco wyeksponowane, a rozstrzygnięcie organu poddaje się kontroli Sądu. Stąd zarzut naruszenia przez Prezydium Naczelnej Rady Adwokackiej art. 12 ust. 1 Prawa o adwokaturze nie mógł odnieść zamierzonego skutku.

Pozostałe zarzuty skargi, odnoszące się do prawidłowości przeprowadzenia kolokwium rocznego po II roku aplikacji, naruszenia przez organy adwokatury przepisów Regulaminu normujących zasady przeprowadzania kolokwiów, a także nieuwzględnienia wniosków dowodowych związanych z prawidłowością przeprowadzenia rzeczonego kolokwium w postępowaniu w sprawie skreślenia z listy adwokatów, Sąd I instancji uznał za przedwczesne. Podjęcie przez organ decyzji kasacyjnej wyznaczyło bowiem jednocześnie zakres sądowej kontroli. Przepis art. 138 § 2 k.p.a., mając charakter przepisu proceduralnego na etapie postępowania administracyjnego, zyskuje w istocie status przepisu prawa materialnego na etapie sądowej kontroli administracji.

Sąd I instancji nie zajął natomiast stanowiska w zakresie zgłoszonego wniosku przez Prezydium Naczelnej Rady Adwokackiej w odpowiedzi na złożoną skargę o odrzuceniu skargi względnie o umorzeniu postępowania jako bezprzedmiotowego. Chodzi o podjęcie uchwały przez Okręgowa Radę Adwokacką w B. z dnia [...] listopada 2012 r. umarzającą postępowanie w przedmiocie skreślenia skarżącego z listy aplikantów adwokackich.

W wyniku rozpoznania skargi kasacyjnej wniesionej od powyższego wyroku przez C. C. Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia [...] grudnia 2014 r. w sprawie o sygn. II GSK 1932/13 uchylił zaskarżony wyrok i sprawę przekazał Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie do ponownego rozpoznania.

Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że zgodnie z art. 189 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, jeżeli skarga ulegała odrzuceniu albo istniały podstawy do umorzenia postępowania przed wojewódzkim sądem administracyjnym, Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem uchyla wydane w sprawie orzeczenie oraz odrzuca skargę lub umarza postępowanie. Oznacza to, że przepis przewiduje dwie sytuacje, w których Naczelny Sąd Administracyjny może ostatecznie załatwić sprawę sądowoadministracyjną we własnym zakresie, o ile zachodzą przyczyny odrzucenia skargi określone w art. 58 bądź przyczyny umorzenia postępowania określone w art. 161 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi bez względu na wnioski i zarzuty podniesione przez stronę w skardze kasacyjnej. Działanie Naczelnego Sądu Administracyjnego w powyższych sytuacjach następuje z urzędu, gdyż są to przesłanki nieważności postępowania, o których mowa w art. 183 § 2 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Przyczyny nieważności postępowania, o których mowa w art. 183 § 2 dzielą się na dwie grupy. Pierwsza grupa, to wypadki rozpoznania skargi przez wojewódzki sąd administracyjny mimo braku przesłanek procesowych, kiedy skarga podlega odrzuceniu stosownie do art. 58 § 1 pkt 1, 4 i 5. Zaliczone zostały do nich przyczyny nieważności wymienione w art. 183 § 2 pkt 1, 2 i 3. W drugiej grupie przyczyn nieważności znajdują się rażące wadliwości postępowania przed Sądem I instancji wymienione w art. 183 § 2 pkt 4, 5 i 6. Rozróżnienie powyższe jest istotne ze względu na skutki, jakie powoduje zaistnienie przyczyny nieważności. Wystąpienie przesłanek z pierwszej grupy zasadniczo będzie skutkować uchyleniem zaskarżonego orzeczenia i odrzuceniem skargi lub umorzeniem postępowania przed wojewódzkim sądem administracyjnym. W pozostałych przypadkach nieważności postępowania Naczelny Sąd Administracyjny uchyla zaskarżone orzeczenie i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Na wstępie podkreślić należy, iż stosownie do treści art. 190 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), sąd, któremu sprawa została przekazana, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny.

Przyjmuje się, iż ocena prawna wyrażona w orzeczeniu Naczelnego Sądu Administracyjnego jest wiążąca w sprawie dla sądu pierwszej instancji zarówno wówczas, gdy dotyczy zastosowania przepisów prawa materialnego, jak również przepisów postępowania administracyjnego. Oznacza to, że wojewódzki sąd administracyjny jest obowiązany rozpatrzyć sprawę ponownie, stosując się do oceny prawnej zawartej w uzasadnieniu wyroku, bez względu na poglądy prawne wyrażone w orzeczeniach sądowych w innych sprawach.

Przez ocenę prawną rozumie się powszechnie wyjaśnienie istotnej treści przepisów prawnych i sposobu ich stosowania w rozpoznawanej sprawie, zaś wskazania, co do dalszego postępowania stanowią z reguły konsekwencje oceny prawnej. Dotyczą one sposobu działania w toku ponownego rozpoznania sprawy i mają na celu uniknięcie błędów już popełnionych oraz wskazanie kierunku, w którym powinno zmierzać przyszłe postępowanie dla uniknięcia wadliwości w postaci np. braków w materiale dowodowym lub innych uchybień procesowych.

Niewątpliwie ocena prawna może dotyczyć stanu faktycznego, wykładni przepisów prawa materialnego i procesowego, prawidłowości korzystania z uznania administracyjnego, jak i kwestii zastosowania określonego przepisu prawa, jako podstawy do wydania właśnie takiej decyzji. Obowiązek podporządkowania się ocenie prawnej wyrażonej w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego ciążący na wojewódzkim sądzie administracyjnym, może być wyłączony tylko w wyjątkowych sytuacjach, w szczególności w przypadku istotnej zmiany stanu prawnego lub faktycznego (tak również: m.in. H. Knysiak-Molczyk /w: / T. Woś (red.), H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Wydanie 2, Wydawnictwo Prawnicze LexisNexis, Warszawa 2008, s. 681-682 i powołane tam orzecznictwo).

Pamiętać należy przy tym, iż ocena prawna, w rozumieniu art. 190 p.p.s.a., to wyjaśnienie przez NSA istotnej treści przepisów prawnych i sposobu ich zastosowania w konkretnym wypadku, a więc nie tylko sama wykładnia w ścisłym tego słowa znaczeniu.

W konsekwencji należy uznać, iż związanie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, w rozumieniu art. 190 p.p.s.a., oznacza, iż nie może on formułować nowych ocen prawnych - sprzecznych z wyrażonym wcześniej poglądem, a zobowiązany jest do podporządkowania się mu w pełnym zakresie oraz konsekwentnego reagowania poprzez treść nowego wyroku.

W niniejszej sprawie Naczelny Sąd Administracyjny w uzasadnieniu powołanego wyżej wyroku wskazał, że o ile organ – Prezydium Naczelnej Rady Adwokackiej w odpowiedzi na skargę wnosił o odrzucenie skargi względnie o umorzenie postępowania jako bezprzedmiotowego z uwagi na podjęcie przez Okręgową Radę Adwokacką w B. uchwały z dnia [...] listopada 2012 r. umarzającej postępowanie w przedmiocie skreślenia skarżącego z listy aplikantów adwokackich, to należało zająć stanowisko – czy istnieje przedmiot zaskarżenia, o którym mowa w złożonym wniosku. Brak zajęcia stanowiska w tym przedmiocie przez Sąd I instancji czyni zasadnym ocenę dopuszczalności drogi sądowej, o której mowa w art. 183 § 2 pkt 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi a przy ponownym rozpoznaniu należy zająć stanowisko w przedmiocie wyżej wskazanym.

Zgodnie z art. 161 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, sąd umarza postępowanie, gdy z innych przyczyn niż wymienione w pkt 1 i 2 powołanego przepisu stało się ono bezprzedmiotowe. Norma zawarta w art. 161 § 1 pkt 3 ustawy umożliwia zatem zakończenie (poprzez umorzenie) postępowania sądowoadministracyjnego na skutek zajścia w toku tego postępowania także innych niż wymienione w pkt 1 i 2 zdarzeń, które czynią wydanie wyroku zbędnym lub niedopuszczalnym. Inne przyczyny, o których mowa w ww. przepisie, nie zostały zdefiniowane. Muszą to jednak być przyczyny wywołujące bezprzedmiotowość postępowania sądowego. Użycie w § 1 pkt 3 słowa "bezprzedmiotowe" w pierwszej kolejności nasuwa skojarzenie z taką sytuacją, gdy przestaje istnieć przedmiot postępowania. Natomiast zwrot normatywny: "stało się bezprzedmiotowe" oznacza, że chodzi o przyczynę, która zaistniała w toku postępowania sądowego po wniesieniu skargi. Innymi słowy postępowanie przed sądem staje się bezprzedmiotowe, jeżeli w jego trakcie wystąpiły zdarzenia, w następstwie których przestaje istnieć sprawa sądowoadministracyjna. W powołanym przepisie ustawy chodzi zatem o przeszkodę mającą charakter trwały, uniemożliwiającą prowadzenie dalszego postępowania w sprawie. Bezprzedmiotowość postępowania zachodzi, jeżeli po wniesieniu skargi zaistnieją okoliczności powodujące niedopuszczalność merytorycznego rozpoznania sprawy.

Jak wskazuje się w doktrynie i judykaturze, umorzenie postępowania sądowoadministracyjnego polega na przerwaniu i zakończeniu tego postępowania, w tym również uchyleniu wszystkich czynności podjętych w przedmiotowym postępowaniu oraz orzeczeniu o dalszym jego nieprowadzeniu. Przyczyną tego stanu rzeczy jest wystąpienie w toku tegoż postępowania zdarzeń, które uniemożliwiają zakończenie postępowania przez rozstrzygnięcie o istocie sprawy stanowiące przesłankę wniesienia uprzednio skargi. Umorzenie postępowania następuje przez wydanie postanowienia. Wydając postanowienie o umorzeniu postępowania w danej sprawie sądowoadministracyjnej, Sąd uwzględnia okoliczności, które stanowią przeszkodę do merytorycznego rozpoznania sprawy. Postanowienia te mają, co do zasady, charakter deklaratoryjny. (por.: Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz. Red. R. Hauser i M. Wierzbowski. Warszawa 2011, s. 565 i nast. oraz wskazane tam orzecznictwo).

W niniejszej sprawie postępowanie w sprawie skreślenia skarżącego w listy aplikantów adwokackich zostało wszczęte na wniosek Dziekana Okręgowej Rady Adwokackiej w B. W dniu [...] grudnia 2011 ORA podjęła uchwałę o skreśleniu skarżącego z listy aplikantów. Uchwała ta została uchylona zaskarżoną do Sądu uchwałą z dnia [...] października 2012 r. W wyniku uchylenia przez organ odwoławczy uchwały z dnia [...] grudnia 2011 r. została wydana uchwała z dnia [...] listopada 2012 r. umarzająca postępowanie w sprawie skreślenia skarżącego z listy aplikantów adwokackich.

Zdaniem Sądu w składzie orzekającym, zaistniała sytuacja odpowiada trzeciej ze wskazanych przesłanek uzasadniających umorzenie postępowania sądowoadministracyjnego. Wobec bowiem cofnięcia przez Dziekana Okręgowej Rady Adwokackiej w B. wniosku o skreślenie skarżącego z listy aplikantów adwokackich ORA w B. uchwałą z dnia [...] listopada 2012 r. umorzyła postępowanie w tym przedmiocie. Skarżący tego rozstrzygnięcia nie kwestionował.

Tak więc zaskarżona do Sądu uchwała, orzekająca na korzyść skarżącego, skutkowała umorzeniem postępowania w przedmiocie skreślenia go z listy aplikantów adwokackich a tym samym przedmiot sporu przestał istnieć. W konsekwencji Sąd ze względu na jego brak nie może wydać rozstrzygnięcia merytorycznego.

Reasumując, Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 161 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi postanowił o umorzeniu postępowania sądowoadministracyjnego.