Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 691/04
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2005-08-19 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6103 Przekazanie  powiatom   mienia  Skarbu Państwa
Skarżony organ: Minister Skarbu Państwa
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Joanna Banasiewicz Sędziowie WSA Krystyna Kleiber (spr.) asesor WSA Maria Tarnowska Protokolant Monika Chorzewska-Korczak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 sierpnia 2005 r. sprawy ze skargi Zarządu Powiatu w W. na decyzję Ministra Skarbu Państwa z dnia [...] marca 2004 r. nr [...] w przedmiocie odmowy nabycia mienia Skarbu Państwa oddala skargę.


UZASADNIENIE

Minister Skarbu Państwa po rozpatrzeniu odwołania Zarządu Powiatu w W., decyzją z dnia [...] marca 2004 r. nr [...]utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] września 2003 r. nr [...].

Wojewoda [...] decyzją tą odmówił stwierdzenia nieodpłatnego nabycia przez Powiat W. z mocy prawa z dniem 1 stycznia 2000 r. mienia Skarbu Państwa, w skład którego wchodzą;

1. prawo użytkowania wieczystego nieruchomości gruntowej zabudowanej położonej w W. przy ul. [...], w obrębie [...] m. W., oznaczonej w ewidencji gruntów jako działki nr nr [...]o pow. [...] m2, [...]o pow. [...] i [...]o pow. [...] m, dla której w Sadzie Rejonowym w W. - Wydziale Ksiąg Wieczystych prowadzona jest księga wieczysta KW Nr [...], o wartości [...] zł (słownie złotych: [...]),

2. prawo własności budynku położonego w W. przy ul. [...] stanowiącego odrębną nieruchomość dla której Sąd Rejonowy w W. - Wydział Ksiąg Wieczystych prowadzi księgę wieczystą KW Nr [...], o wartości [...] zł (słownie złotych: [...]), opisany w karcie inwentaryzacyjnej nieruchomości nr [...] i karcie inwentaryzacyjnej jednostki nr [...], stanowiących załączniki nr nr [...] i [...] do sporządzonego w dniu [...] listopada 2001 r. protokołu zdawczo-odbiorczego przekazania Powiatowi W. mienia Powiatowego Urzędu Pracy w W., stanowiących integralną część niniejszej decyzji.

Podstawę decyzji stanowił art. 19 w związku z art. 60 ustawy z dnia 13 października 1998 r. - Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną (Dz.U. Nr 133, poz. 872 z późn. zm.) oraz rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 2 lutego 1999 r. w sprawie trybu przekazywania mienia przez Skarb Państwa powiatom i miastom na prawach powiatu oraz określenia kategorii mierna wyłączonego z przekazywania (Dz.U. Nr 13, poz. 114), a w jej uzasadnieniu Wojewoda wyjaśnił co następuje.

Zarząd Powiatu W. przy piśmie z dnia [...] grudnia 2001 r. przedstawił Wojewodzie [...] dokumentację inwentaryzacyjną w celu wydania, na podstawie art. 60 ustawy z dnia 13 października 1998 r. - Przepisy wprowadzające (...), decyzji stwierdzającej nieodpłatne nabycie przez Powiat W. z mocy prawa z dniem 1 stycznia 2000 r. mienia Skarbu Państwa będącego we władaniu Powiatowego Urzędu Pracy w W., w tym m.in. prawa użytkowania wieczystego nieruchomości gruntowej zabudowanej położonej w W. przy ul. [...], w obrębie [...] m. W., oznaczonej w ewidencji gruntów jako działki nr [...] o pow. [...] m2, [...]o pow. [...] i [...] o pow. [...] m2 oraz prawa własności budynku położonego w W. przy ul. [...] stanowiącego odrębną nieruchomość na nieruchomości, dla której Sąd Rejonowy w W. - Wydział Ksiąg Wieczystych prowadzi księgę wieczystą KW Nr [...].

Nieruchomość ta stanowi własność Gminy [...], a jej użytkownikiem wieczystym było Przedsiębiorstwo [...] Spółka z o.o. w W. Aktem notarialnym z dnia [...] czerwca 1993 r. Spółka sprzedała prawo użytkowania wieczystego działki nr [...] oraz prawo własności budynku stanowiącego odrębną nieruchomość Skarbowi Państwa - Wojewódzkiemu Urzędowi [...] w S. Decyzją z dnia [...] października 1994 r. nr [...] Kierownik Urzędu Rejonowego w W. zatwierdził projekt podziału nieruchomości położonej w W., w obrębie [...] m. W., oznaczonej w ewidencji gruntów jako działka nr [...]o pow. [...] m2 na działki oznaczone w ewidencji gruntów nr [...] o pow. [...] m2, [...]o pow. [...]m2 i [...]o pow. [...] m2.

Na podstawie § 1 ust. 1 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 30 grudnia 1998 r. w sprawie dostosowania organizacji i obszaru działania wojewódzkich i rejonowych urzędów pracy do organizacji administracji publicznej (Dz.U. Nr 166, poz. 1247), z dniem 1 stycznia 1999 r. dotychczasowe wojewódzkie urzędy pracy, mające siedziby w miastach będących siedzibami zarządu województwa, przekształciły się w wojewódzkie urzędy pracy obejmujące zasięgiem swego działania obszar nowego województwa. Zgodnie natomiast z §1 ust. 2 pkt 6 tego rozporządzenia z dniem 1 stycznia 1999 r. utworzono m.in. Filię w Sieradzu Wojewódzkiego Urzędu Pracy w Łodzi.

Wobec tego w przedmiotowym przypadku prawo użytkowania wieczystego nieruchomości gruntowej oraz prawo własności budynku stanowiącego odrębną nieruchomość przysługiwały w dniu 31 grudnia 1999 r. Skarbowi Państwa -Wojewódzkiemu Urzędowi [...] w L.Filii w S. Wojewódzki Urząd Pracy w L. - Filia w S. jest zaś jednostką, która na podstawie art. 19 ust. 2 ustawy z dnia 13 października 1998 r. - Przepisy wprowadzające (...) została z dniem 1 stycznia 2000 r. przejęta przez Samorząd Województwa [...].

W związku z faktem, że nie została spełniona przez Powiatowy Urząd [...] w W. przesłanka władania przedmiotowym mieniem nieruchomym w dniu 31 grudnia 1999 r., Powiat [...] nie nabył nieodpłatnie z mocy prawa z dniem 1 stycznia 2000 r., na podstawie art. 19 w związku z art. 60 ustawy z dnia 13 października 1998 r. - Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczna (...) mienia nieruchomego wymienionego w sentencji niniejszej decyzji.

Minister Skarbu Państwa utrzymując w mocy decyzję Wojewody [...] stwierdził.

Zgodnie z art. 19 ust. 2 ustawy z dnia 13 października 1998 r. - Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną z dniem 1 stycznia 2000 r. wojewódzkie urzędy pracy weszły w skład urzędu marszałkowskiego. Ponadto w myśl art. 19 ust. 4 ustawy z dnia 13 października 1998 r. - Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną, z dniem 1 stycznia 2000 r. urzędy pracy nie wymienione w ust. 2 stają się powiatowymi urzędami pracy wchodzącymi w skład powiatowej administracji zespolonej. Jednocześnie w ust. 5 stwierdzono, że do przejęcia urzędów pracy lub ich części, o których mowa w ust. 2-4, stosuje się przepisy wyżej wymienionej ustawy.

Zgodnie z art. 60 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. - Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną, mienie Skarbu Państwa będące we władaniu instytucji i państwowych jednostek organizacyjnych przejmowanych z dniem 1 stycznia 1999 r. przez jednostki samorządu terytorialnego staje się z mocy prawa mieniem właściwych jednostek samorządu terytorialnego.

Na podstawie § 1 ust. 1 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 30 grudnia 1998 r. w sprawie dostosowania organizacji i obszarów działania wojewódzkich i rejonowych urzędów pracy do organizacji administracji publicznej (Dz.U. Nr 166, poz. 1247) z dniem 1 stycznia 1999 r. dotychczasowe wojewódzkie urzędy pracy, mające siedziby w miastach będących siedzibami zarządu województwa, przekształciły się w wojewódzkie urzędy pracy obejmujące zasięgiem swego działania obszar nowego województwa.

W dniu 31 grudnia 1999 r. sporna nieruchomość była we władaniu Wojewódzkiego Urzędu [...] w S. na podstawie tytułu prawnego i została przejęta przez Samorząd Województwa [...] w trybie art. 60 ustawy - Przepisy wprowadzające ustawy reformujące (...).

Powiatowe urzędy pracy wchodzą w skład powiatowej administracji zespolonej i zgodnie z art. 6 ustawy z dnia 14 grudnia 1999 r. o zatrudnianiu i przeciwdziałaniu bezrobociu (Dz.U. z 2001 r., Nr 6, poz. 56 ze zm.) realizują zadania administracji rządowej a tym samym nie są instytucjami lub państwowymi jednostkami organizacyjnymi przejętymi przez Powiat w rozumieniu art. 60 wyżej wymienionej ustawy, stąd Powiat [...] nie może nabyć przedmiotowego mienia.

Skargę na decyzję Ministra Skarbu złożył Zarząd Powiatu w W. wnosząc o jej uchylenie.

Zdaniem skarżącego z art. 19 ust. 4 ustawy z dnia 13 października 1998 r. - Przepisy prowadzające [... ] z dniem 1 stycznia 2000 r. urzędy pracy nie wymienione w ust. 2 stają się powiatowymi urzędami pracy wchodzącymi w skład powiatowej administracji zespolonej. Zgodnie zaś z ust. 5 tego artykułu do przejęcia urzędów pracy lub ich części, o których mowa w ust. 2-4, stosuje się przepisy tej ustawy, dotyczące przekazywania jednostek organizacyjnych. Na tej podstawie Powiat [...] przejął z dniem 1 stycznia 2000 r. Powiatowy Urząd Pracy w W.

Potwierdzeniem tego jest art. 33 ustawy z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie powiatowym (Dz.U. z 2001 r., Nr 142, poz. 1592 z późn. zm.), który wyraźnie stanowi, iż Zarząd wykonuje zadania powiatu przy pomocy starostwa powiatowego oraz jednostek organizacyjnych powiatu, w tym powiatowego urzędu pracy.

Ponadto Statut Powiatu [...] uchwalony uchwałą Nr [...] Rady Powiatu w W. z dnia [...] września 2003 r. stanowi, że Powiatowy Urząd [...] w W. jest jednostką organizacyjną powiatu [...].

W myśl art. 60 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. - Przepisy wprowadzające[... ]mienie będące we władaniu przejmowanych jednostek staje się z mocy prawa mieniem właściwych jednostek samorządu terytorialnego.

W przedmiotowej sprawie sporna nieruchomość w dniu 31 grudnia 1999 r. była we władaniu Powiatowego Urzędu [...] w W., w związku z czym zgodnie z art. 60 ust. 1 winna zostać przekazana Powiatowi [...].

Minister Skarbu Państwa w odpowiedzi na skargę wnosił o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył.

Zarzuty podniesione przez stronę skarżącą są chybione i nie mogą skutkować uchyleniem zaskarżonej decyzji.

Podstawę materialnoprawną wydanej w tej sprawie decyzji stanowi przepis art. 60 ustawy z 13 października 1998 r. - Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną (Dz.U. 133, poz. 872 ze zmianami). Powołany wyżej przepis prawa stanowi, że mienie Skarby Państwa będące we władaniu instytucji i państwowych jednostek organizacyjnych przejmowanych z dniem 1 stycznia 1999 r. przez jednostki samorządu terytorialnego na podstawie przepisów ustawy kompetencyjnej oraz przepisów niniejszej ustawy, z tym dniem staje się z mocy prawa mieniem właściwych jednostek samorządu terytorialnego, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Podstawową przesłanką nabycia mienia Skarbu Państwa w opisanym wyżej trybie jest "władanie" tym mieniem przez państwową jednostkę organizacyjną, przejmowaną z dniem 1 stycznia 1999 r. przez określoną jednostkę samorządu terytorialnego. Wskazana wyżej ustawa nie zawiera definicja pojęcia "władania". Powyższa okoliczność powodowała szereg rozbieżności w orzecznictwie organów administracji publicznej oraz orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego. W wyniku rewizji nadzwyczajnej Prezesa Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie, Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 4 grudnia 2002 r. sygnatura akt III RN 206/01 dokonał wykładni pojęcia "władania", o jakim mowa w art. 68 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. - Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną. Pojęcie "władania", jako ustawowa przesłanka, wymienione zostało przez ustawodawcę także w innych przepisach rozdziału 4 ustawy "Nabycie mienia", w tym także w art. 60 ust. 1.

Wykładnia pojęcia "władania" dokonana prze Sąd Najwyższy odnosi się więc, do wszystkich przepisów ustawy, w których ustawodawca używa tego pojęcia, jako ustawowej przesłanki nabycia mienia. W uzasadnieniu swego wyroku Sąd Najwyższy stwierdził, że użyte w art. 68 ust. 1 ustawy - Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną - pojęcie "władanie" nie może być identyfikowane z pojęciem "faktycznego władania", jakim posługuje się Kodeks cywilny i nie może podlegać wykładni co do jego prawnego (normatywnego) znaczenia odmiennej od tej stosowanej w przypadku przepisów Kodeksu cywilnego (art. 222 k.c., art. 366 k.c., art. 338 k.c., art. 394 k.c., art. 394 k.c.).

Dalej Sąd Najwyższy wskazał, że nabycie ex lege prawa własności nieruchomości będącej we władaniu określonego w ustawie podmiotu mogło dotyczyć tylko takiego władztwa nad mieniem państwowym, które dawało władającemu możliwość samodzielnego korzystania z państwowej nieruchomości zgodnie z wymaganiami prawidłowej gospodarki, czyli takich form władztwa nad mieniem Skarbu Państwa, które zawierało w sobie wiele cech właściwych dla wykonywania władztwa przez właściciela. Skład orzekający w niniejszej sprawie podziela stanowisko Sądu Najwyższego zaprezentowanego w wyroku.

Z materiału dokumentacyjnego wynika, że nieruchomość położona w W. przy ul. [...] o powierzchni [...] m- dla której urządzona jest w Sądzie Rejonowym w W. Księga wieczysta Kw [...] jest własnością Gminy W. w użytkowaniu wieczystym Skarb Państwa - Wojewódzkiego Urzędu Pracy w S. Urząd [...] w S jest też właścicielem budynku stanowiącego odrębną nieruchomość.

W dniu 31 grudnia 1999 r. przedmiotowa nieruchomość została przejęta w trybie art. 60 ustawy z dnia 13 października 1998 r. przez Samorząd Województwa [...].

Powiatowy Urząd Pracy w W. nie jest instytucją ani jednostką organizacyjną przejętą przez Powiat w W. w rozumieniu art. 60 ust. 1 wymienionej ustawy bowiem w myśl art. 19 ust. 4 ustawy jednostka ta weszła w skład powiatowej administracji zespolonej. Wobec dokonanych ustaleń wskazujących, że Urząd Powiatu w W. nie dysponuje tytułem prawno-rzeczowym do przedmiotowej nieruchomości - Sąd uznał, że decyzja Ministra Skarbu Państwa była prawidłowa.

Wojewódzki Sąd Administracyjny przyjmując przy ocenie tej sprawy kryterium praw właścicielskich do przedmiotowej nieruchomości podzielił też pogląd Ministra Skarbu Państwa, iż zgodnie z art. 6 ustawy z dnia 14 grudnia 1999 r. o zatrudnieniu i przeciw działaniu bezrobociu (Dz.U. z 2001 r., Nr 6 poz. 56 ze zmianami) Urzędy Pracy realizują zadania administracji rządowej.

W tym stanie zgodnie z art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (DZ.U. Nr 153, poz. 1270) skargę oddalono.