Wyrok NSA, sygn. akt OSK 795/04
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2004-12-08 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6191 Żołnierze zawodowi
Hasła tematyczne: Żołnierze zawodowi
Skarżony organ: Minister Obrony Narodowej
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 78 ust. 2 pkt 2
journal: Dz.U. 1997 nr 10 poz 55
law: Ustawa z dnia 30 czerwca 1970 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych - tekst jedn.
article: art. 184
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Włodzimierz Ryms, Sędziowie NSA Izabella Kulig-Maciszewska /spr./, Zbigniew Rausz, Protokolant Agnieszka Kwiatkowska, po rozpoznaniu w dniu 29 listopada 2004r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Andrzeja T. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 26 lutego 2004r. sygn. akt II SA 2205/03 w sprawie ze skargi Andrzeja T. na decyzję Ministra Obrony Narodowej z dnia 18 lutego 2003 r. (...) w przedmiocie wypowiedzenia stosunku służbowego oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 26 lutego 2004 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę Andrzej T. na decyzję Ministra Obrony Narodowej z dnia 18 lutego 2003 r. (...), w przedmiocie wypowiedzenia stosunku służbowego.

Wyrok ten zapadł w następujących okolicznościach:

Decyzją z dnia 28 marca 2002 r. (...) Dyrektor Departamentu Kadr. i Szkolnictwa Wojskowego Ministerstwa Obrony Narodowej, na podstawie art. 78 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 czerwca 1970 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych /Dz.U. 1997 nr 10 poz. 55 ze zm./, wypowiedział Andrzejowi T. stosunek służbowy zawodowej służby wojskowej. Przyczyną wypowiedzenia było przeformowanie 21 Brygady (...) związane ze zmniejszeniem jej stanu etatowego o 13 stanowisk. Nastąpiło ono na podstawie rozkazu Szefa Sztabu Generalnego WP (...) z dnia 20 lipca 2001 r.

Po rozpoznaniu odwołania Andrzeja T. od powyższej decyzji, Minister Obrony Narodowej decyzją z dnia 18 lutego 2003 r. (...) utrzymał w mocy dokonane wypowiedzenie stosunku służbowego. W uzasadnieniu decyzji organ stwierdził, że w toku przeprowadzonego postępowania ustalono, iż brak jest możliwości wyznaczenia Andrzeja T. na inne stanowisko służbowe, co w związku ze zmniejszeniem stanu etatowego 21 Brygady (...) w pełni uzasadniało wypowiedzenie stosunku służbowego.

Andrzej T. złożył skargę na powyższą decyzję do Naczelnego Sądu Administracyjnego, zarzucając jej rażące naruszenie prawa, tj. art. 7-11 Kpa, oraz niewłaściwe zastosowanie art. 78 ust. 2 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych. Skarżący nie kwestionując przyczyny uzasadniającej wypowiedzenie, podniósł że jego stanowisko - szefa sekcji wsparcia dowodzenia /S-6/ zostało zachowane w nowych strukturach organizacyjnych. W przekonaniu skarżącego, niewyznaczenie go na to stanowisko narusza prawo par. 62 rozporządzenia MON z dnia 19 grudnia 1996 r. w sprawie służby wojskowej żołnierzy zawodowych /Dz.U. 1997 nr 7 poz. 38/. Zdaniem Andrzeja T., pomiędzy przeformowaniem jednostki, a wypowiedzeniem stosunku służbowego powinna zostać zachowana ciągłość czasowa, podczas gdy w jego przypadku jednostka wojskowa została przeformowana z dniem 31 grudnia 2001 r., a wypowiedzenie zostało wręczone w dniu 5 lipca 2002 r.

Ponadto, skarżący podniósł, że zaskarżoną decyzję otrzymał już po upływie okresu wypowiedzenia, kiedy zgodnie z art. 130 par. 2 Kpa i art. 110 Kpa wynika, że wniesienie odwołania wstrzymuje wykonanie decyzji. Natomiast w myśl art. 110 Kpa organ administracji publicznej, który wydał decyzję, jest nią związany od chwili jej doręczenia lub ogłoszenia, o ile kodeks nie stanowi inaczej.

Wypowiedzenia stosunku służbowego Andrzejowi T. dokonał - co podkreślono w skardze - Dyrektor Departamentu Kadr, tymczasem z obowiązujących przepisów wynika, że wypowiedzenia stosunku służbowego oficerom dokonuje organ zwalniający z zawodowej służby wojskowej, a takim organem wobec oficerów jest Minister Obrony Narodowej - art. 74 ust. 1 wojskowej ustawy pragmatycznej w związku z par. 122 pkt 1 rozporządzenia MON w sprawie służby wojskowej żołnierzy zawodowych.

Wojewódzki Sąd Administracyjny, oddalając skargę stwierdził, iż jako nietrafny należy uznać zarzut skarżącego o naruszeniu art. 78 ust. 2 pkt 2 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych w związku z par. 137 ust. 1 i 2 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej w sprawie służby wojskowej żołnierzy zawodowych. Z treści art. 78 ust 2 pkt 2 powołanej ustawy wynikają dwie przesłanki, które muszą być spełnione łącznie, aby organ wojskowy mógł dokonać wypowiedzenia żołnierzowi stosunku służbowego:

1. jednostka wojskowa, w której żołnierz zawodowy pełnił zawodową służbę wojskową podlega rozformowaniu lub zmniejszył się jej stan etatowy,

2. brak jest możliwości wyznaczenia żołnierza zawodowego na inne stanowisko służbowe.

Zatem powołany przepis nie wiąże możliwości wypowiedzenia z likwidacja stanowiska zajmowanego przez żołnierza, w stosunku do którego organ podjął decyzję o wypowiedzeniu. Niewątpliwie z dniem przeformowania jednostki wojskowej, w której skarżący pełnił służbę oraz zmniejszenia jej stanu etatowego uległa zmianie jej dotychczasowa struktura organizacyjna. W wyniku dokonanych zmian organ wojskowy miał prawo wyboru, kierując się zasadą określoną w art. 35 ust. 1 ustawy, tj. potrzebami Sił Zbrojnych, pomiędzy żołnierzami, którzy będą według. jego oceny przydatni i pozostaną w służbie, którzy natomiast ze służby odejdą.

Odnosząc się do pozostałych zarzutów skargi Sąd uznał, iż skoro w świetle art. 78 ust. 2 pkt 2 ustawy, wypowiedzenie jest uzależnione od braku możliwości wyznaczenia na inne stanowisko służbowe, to obliguje organ do poczynienia stosownych ustaleń w tym zakresie. Nie jest więc możliwe, aby data decyzji o rozformowaniu /przeformowaniu/ jednostki wojskowej pokrywała się lub była bliska dacie wypowiedzenia stosunku służbowego. Konieczność przeprowadzenia stosownego postępowania wymaga czasu, który z kolei determinuje datę, w jakiej dochodzi do wypowiedzenia. Ponadto, przepisy pragmatyki wojskowej stanowią lex specialis w stosunku do przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, regulujących kwestię wykonalności decyzji administracyjnych. Oznacza to, że przepis art. 78 ust. 2 pkt 2 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych w związku z art. 130 par. 3 pkt 2 wyłącza stosowanie przepisów 130 par. 1 i par. 2 Kpa, co do rozpoczęcia biegu terminu wypowiedzenia oraz jego zakończenia ze skutkiem w postaci zwolnienia ze służby. Zatem wniesienie przez skarżącego odwołania od decyzji organu I instancji o wypowiedzeniu stosunku służbowego nie miało wpływu na bieg okresu wypowiedzenia.

Za nietrafiony, Sąd uznał również zarzut, podjęcia decyzji o wypowiedzeniu przez niewłaściwy organ, bowiem zgodnie z par. 137 ust. 2 cytowanego rozporządzenia, organem właściwym w odniesieniu do oficerów do dokonania wypowiedzenia stosunku służbowego jest Dyrektor Departamentu Kadr. i Szkolnictwa Wojskowego.

Eugeniusz T. złożył skargę kasacyjną od przedstawionego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 26 lutego 2004 r., wnosząc o jego zmianę w całości, poprzez uwzględnienie skargi z dnia 29 maja 2003 r. i uchylenie w całości decyzji MON (...) z dnia 18 lutego 2003 r. i poprzedzającej ją decyzji Dyrektora Departamentu Kadr. i Szkolnictwa Wojskowego z dnia 28 marca 2002 r. (...) o wypowiedzeniu stosunku służbowego oraz zasądzenie kosztów postępowania.

Jako podstawę skargi kasacyjnej skarżący podniósł zarzut naruszenia prawa materialnego, tj. przepisu art. 78 ust. pkt 2 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, poprzez błędną jego wykładnię i poprzez błędne jego zastosowanie, ze względu na wadliwe przyjęcie istnienia związku pomiędzy ustalonym przez Sąd stanem faktycznym, a normą prawną wynikającą z przytoczanego przepisu pragmatyki służbowej żołnierzy zawodowych.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podano, iż trudno uznać za rzeczywiste spełnienie przez organ wojskowy obu przesłanek uzasadniających wypowiedzenie wojskowego stosunku służbowego, a w szczególności obiektywnego i należytego udokumentowania, iż w Siłach Zbrojnych RP brak jest możliwości wyznaczenia skarżącego na inne stanowisko służbowe. Organ dokonujący wypowiedzenia nie udokumentował tego faktu przed wysłaniem wniosku przez Dowódcę Jednostki o zwolnienie skarżącego z zawodowej służby wojskowej. Dowódca 21 Brygady (...) w R., dnia 18 grudnia 2001 r. podpisał wniosek o zwolnienie skarżącego z zawodowej służby wojskowej, powołując się na art. 78 ust. 2 pkt 2 wojskowej ustawy pragmatycznej, natomiast w Departamencie Kadr. stosowne notatki odnośnie braku stanowisk sporządzone zostały dopiero pomiędzy 28 lutego 2002 r. a 25 marca 2002 r. Zdaniem skarżącego również same notatki budzą wątpliwości co do ich wiarygodności, ponieważ nie były one rejestrowane, a co najważniejsze nie było ich w teczce akt personalnych w dniu 18 kwietnia 2003 r., tj. na 12 dni przed datą zwolnienia z zawodowej służby wojskowej. Ponadto, jak podnosi Andrzej T., Sąd I instancji nie ustalił, który organ w stosunku do oficera jest organem zwalniającym.

Jednocześnie nie dostrzeżono, że wypowiedzenie stosunku służbowego dokonane oficerowi przez Departament Kadr. nie rozstrzyga kwestii przeniesienia oficera do rezerwy. To właśnie krytykowany i uznany za zbędny rozkaz Ministra Obrony Narodowej zasadniczo zmienia status oficera i czyni z oficera służby czynnej oficera rezerwy. Posiada więc ten rozkaz cechy konstytutywne, co zawartą w uzasadnieniu tezę czyni wątpliwą i prowadzącą do wniosku, że to Departament Kadr. jest jednocześnie organem zwalniającym z wojska, a zatem ma prawo dokonywać wypowiedzenia oficerom, a w konsekwencji zwalniać oficerów ze służby.

W ocenie skarżącego, Sąd I instancji nie odniósł się także, do momentu wprowadzenia do obrotu prawnego ostatecznej decyzji Ministra Obrony Narodowej (...) z dnia 18 lutego 2003 r. i związania nią organu od chwili doręczenia skarżącemu. Skarżący, bowiem wniósł odwołanie w lipcu 2002 r. i do dnia doręczenia decyzji drugiej instancji w dniu 12 maja 2003 r. /a więc już po zwolnieniu ze służby/, "nic się właściwie nie działo po stronie wojskowej", co usprawiedliwiałoby aż takie opóźnienie w rozpatrzeniu odwołania od wypowiedzenia, a następnie doręczenia skarżącemu ostatecznej decyzji. Skarżący, nie mając prawomocnej decyzji, nie mógł skorzystać z jednostronnego skrócenia okresu wypowiedzenia, poniósł straty finansowe z tytułu należnego odszkodowania z skrócenie okresu wypowiedzenia. Jest bowiem rzeczą oczywistą, że czekając przez tyle miesięcy na ostateczną decyzję w przedmiocie wypowiedzenia, miał nadzieję, że jednak jego odwołanie zostanie uwzględnione. W tych warunkach wystąpienie z wnioskiem o skrócenie okresu wypowiedzenia potraktowane zostałoby jako wycofanie odwołania.

Ponadto, stanowiący załącznik Nr 2 do kasacji dowód potwierdza, iż w rozpatrywaniu odwołania skarżącego brał udział organ podlegający wyłączeniu na mocy art. 24 Kpa, ponieważ Dyrektor Departamentu Kadr. i Szkolnictwa Wojskowego był stroną w sporze, brał udział wydaniu zaskarżonej decyzji i wypracowując dla Ministra Obrony Narodowej decyzje drugiej instancji był jednocześnie zainteresowany utrzymaniem w mocy swojej decyzji (...) z dnia 28 marca 2002 r.

Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do art. 183 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 153 poz. 1270 ze zm./ Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, a tylko z urzędu bierze pod uwagę nieważność postępowania.

Ponieważ w niniejszej sprawie nie zachodzą przesłanki nieważności postępowania sądowego, sprawa została rozpoznana w granicach skargi i Sąd uznał, że skarga nie ma usprawiedliwionych podstaw.

Skarga zarzuca naruszenie art. 78 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 czerwca 1970 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych /t.j. Dz.U. 1997 nr 10 poz. 55 ze zm./, zgodnie z którym wypowiedzenie stosunku służbowego może nastąpić jeżeli jednostka wojskowa, w której żołnierz zawodowy pełni służbę, podlega rozformowaniu lub zmniejszył się jej stan etatowy, a brak jest możliwości wyznaczenia go na inne stanowisko służbowe.

Wbrew twierdzeniom skargi Sąd I instancji zasadnie uznał, iż organ prawidłowo zastosował wobec skarżącego powołany wyżej przepis. Bezsporne w sprawie jest, iż uległ zmniejszeniu stan etatowy jednostki, w której pełnił służbę skarżący. Jest to jedna z przesłanek zastosowania przepisu art. 78 ust. 2 pkt 2 ww. ustawy i jak trafnie stwierdził Sąd, przepis ten nie zawiera dodatkowego warunku, aby również uległo likwidacji stanowisko, na którym żołnierz zawodowy pełni służbę. Wystarczający jest w tym zakresie sam fakt zmniejszenia się stanu etatowego jednostki.

Spełniona została również druga przesłanka do zastosowania wskazanego przepisu, a mianowicie brak było możliwości wyznaczenia skarżącego na inne stanowisko służbowe. Z akt osobowych skarżącego wynika bowiem w sposób jednoznaczny, iż w związku z realizacją ustawy z dnia 25 maja 2001 r. o przebudowie i modernizacji technicznej oraz finansowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej w latach 2001-2006 /Dz.U. nr 76 poz. 804 ze zm./ nie istniała możliwość wyznaczenia skarżącego na inne stanowisko służbowe.

W aktach tych znajdują się stosowne notatki (...), z których te okoliczności wynikają.

W takiej sytuacji zasadnie Sąd uznał, że organ wypowiadając skarżącemu stosunek służbowy nie naruszył przepisu art. 78 ust. 2 pkt 2 ww. ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych.

W związku z tym, skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw.

Tak jak to wskazano wyżej, Naczelny Sąd Administracyjny rozpatruje sprawę w granicach skargi kasacyjnej. Ponieważ skarga ta nie zawiera innych podstaw, to Naczelny Sąd Administracyjny nie może ustosunkować się do tych okoliczności podniesionych w uzasadnieniu skargi kasacyjnej, które nie mieszczą się we wskazanej podstawie naruszenia przepisów prawa materialnego.

Ponieważ jako podstawa kasacyjna nie zostało wskazane naruszenie jakiegokolwiek przepisu postępowania, to Sąd nie wypowiada się w kwestii prawidłowości dokonanej przez Sąd I instancji oceny zgromadzonego przez organ materiału dowodowego, czy też kwestii właściwości organu do wydania decyzji o wypowiedzeniu stosunku służbowego i zwolnienia żołnierza ze służby.

We wskazanej podstawie skargi kasacyjnej nie mieszczą się również podniesione w jej uzasadnieniu wątpliwości co do daty wejścia do obrotu prawnego kwestionowanej decyzji i jej wykonalności.

Reasumując stwierdzić należy, iż wskazana w skardze kasacyjnej podstawa nie jest zasadna i w związku z tym Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 ustawy o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - orzekł jak w sentencji wyroku.