Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt II SA/Po 518/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2016-10-05 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6073 Opłaty adiacenckie oraz opłaty za niezagospodarowanie nieruchomości w zakreślonym terminie
Hasła tematyczne: Nieruchomości
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 281, art. 151, art. 250
journal: Dz.U. 2016 poz 718
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity
article: art. 138 par. 1 pk 1 i par. 2, art. 9, art. 7, art. 77 par. 1, art. 80, art. 84 par. 1
journal: Dz.U. 2016 poz 23
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 143 ust. 2, art. 146 ust. 1a i 2, art. 156 ust. 1a, art. 157 ust. 1, art. 144 ust. 1, art. 145 ust. 1, art. 154 ust. 1 i 2, art. 4 pkt 11 i 16
journal: Dz.U. 2010 nr 102 poz 651
law: Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elwira Brychcy (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Barbara Drzazga Sędzia WSA Tomasz Świstak Protokolant St. sekretarz sąd. Monika Pancewicz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 października 2016 r. sprawy ze skargi małoletniego E. M. działającego przez przedstawiciela ustawowego M. M. o wznowienie postępowania sądowego zakończonego postanowieniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 23 stycznia 2014r. o sygnaturze II SA/Po 1221/13 wydanym w sprawie ze skargi małoletniego E. M. działającego przez przedstawiciela ustawowego M. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] września 2013r. Nr [...] w przedmiocie opłaty adiacenckiej I. uchyla postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 23 stycznia 2014r. w sprawie o sygnaturze II SA/Po 1221/13 w przedmiocie opłaty adiacenckiej, II. oddala skargę na decyzje Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Koninie z dnia [...] września 2013r. Nr [...] , III. przyznaje radcy prawnemu P. W. od Skarbu Państwa (Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu) tytułem zwrotu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącemu z urzędu, kwotę [...] zł ([...]) w tym [...] zł [...]) tytułem podatku od towarów i usług.


UZASADNIENIE

Małoletni E. M. działający przez swojego przedstawiciela ustawowego M. M. pismem datowanym na 13 października 2013 r. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] września 2013 r. w przedmiocie ustalenia opłaty adiacenckiej . Korespondencja z sądu kierowana na adres podany przez skarżącego w skardze była dwukrotnie awizowana przez Pocztę i nie podjęta przez adresata zwracana do sądu .Ponieważ skarżący nie uiścił należnego wpisu sądowego, postanowieniem z dnia 23 stycznia 2014 r. w sprawie o sygnaturze akt II SA/po 1221/13 sąd odrzucił skargę. Doręczenie tegoż postanowienia nastąpiło w formie doręczenia zastępczego, a przesyłka sądowa była dwukrotnie awizowania i nie podjęta w terminie. Postanowienie powyższe jest prawomocne od 15. kwietnia 2014r.

Pismem datowanym na dzień 10 czerwca 2015 r. M. M. złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wniosek o uchylenie postanowienia tutejszego sądu wydanego w sprawie o Sygnaturze II SA/Po 1221/13 jak również jego prawomocności i wyjaśnił, że nie wiedział o toczącym się postępowaniu ponieważ od 15.11.2013 r. przebywa w Zakładzie karnym. Skarżący dołączył poświadczenie z Zakładu karnego z którego wynika iż od 15.11.2013 r. do 1.08.2016 r. odbywa karę pozbawienia wolności. M. M. został wezwany przez sąd do wyjaśnienia kiedy dowiedział się o postanowieniu z 23 stycznia 2014 r. o odrzuceniu skargi. Na powyższe pytanie M. M. udzielił odpowiedzi pismem z dnia 27.07.2015 r. ( K.13 akt sądowych ) w którym podaje różne daty. Z treści pisma można jednak wyczytać iż o postanowieniu dowiedział się 10.06.2015 r. , wprawdzie data ta jest skreślona, a nad nią nadpisano 23.07.2015 r. . ale skoro wniosek do sądu o wznowienie postępowania sądowego jest z dnia 10.06.2015 r. to należy przyjąć, że w tej dacie skarżący wiedział o wydaniu postanowienia o odrzuceniu skargi w sprawie o Sygnaturze akt II SA/Po 1221/13

Zgodnie bowiem z treścią przepisu art. 277 ustawy z 30.08.2002 r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. z 2016 poz.618 ) dalej p.p.s.a Skargę o wznowienie postępowania wnosi się w terminie trzymiesięcznym. Termin ten liczy się od dnia, w którym strona dowiedziała się o podstawie wznowienia, a gdy podstawą jest pozbawienie możności działania lub brak należytej reprezentacji - od dnia, w którym o orzeczeniu dowiedziała się strona, jej organ lub jej przedstawiciel ustawowy. W ocenie sądu skarżący dochował wskazanego w tym przepisie trzy miesięcznego terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania sądowoadministracyjnego. Zgodnie bowiem z przepisem art. 270 p.ps.a W przypadkach przewidzianych w dziale niniejszym można żądać wznowienia postępowania, które zostało zakończone prawomocnym orzeczeniem. Opisane przez skarżącego okoliczności wznowienia postępowania sądowego mieszczą się w dyspozycji przepisu art. 271 pkt.2 p.p.s.a Zgodnie z tym przepisem , Można żądać wznowienia postępowania z powodu nieważności:

Pkt.2) jeżeli strona nie miała zdolności sądowej lub procesowej albo nie była należycie reprezentowana lub jeżeli wskutek naruszenia przepisów prawa była pozbawiona możności działania; nie można jednak żądać wznowienia, jeżeli przed uprawomocnieniem się orzeczenia niemożność działania ustała lub brak reprezentacji był podniesiony w drodze zarzutu albo strona potwierdziła dokonane czynności procesowe. Jak wynika z sekwencji zdarzeń i dat w sprawie o Sygn akt II SA/Po1221/13 skarżący w tej sprawie wskazał swój adres zamieszkania .i na wskazany adres i tylko taki znany sądowi wszelka korespondencja była doręczena. Sąd w tej sprawie nie pozyskał żadnej informacji ,że wskazany adres jest nieaktualny i przesyłki nie można doręczyć ponieważ adresat przebywa w Zakładzie karnym. W tych okolicznościach były więc pełne podstawy do zastosowania przez sąd w sprawie o syn II SA/Po 1221/13 tzw. instytucji doręczenia zastępczego, którą reguluje przepis art. 73 § § 1,2,3,i 4 p.p.s.a Zgodnie z tym przepisem W razie niemożności doręczenia pisma w sposób przewidziany w art. 65-72, pismo składa się na okres czternastu dni w placówce pocztowej w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe albo w urzędzie gminy, dokonując jednocześnie zawiadomienia określonego w § 2.

§ 2. Zawiadomienie o złożeniu pisma wraz z informacją o możliwości jego odbioru w placówce pocztowej albo w urzędzie gminy w terminie siedmiu dni od dnia pozostawienia zawiadomienia, umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej, a gdy to nie jest możliwe, na drzwiach mieszkania adresata lub w miejscu wskazanym jako adres do doręczeń, na drzwiach biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe.

§ 3. W przypadku niepodjęcia pisma w terminie, o którym mowa w § 2, pozostawia się powtórne zawiadomienie o możliwości odbioru pisma w terminie nie dłuższym niż czternaście dni od dnia pierwszego zawiadomienia o złożeniu pisma w placówce pocztowej albo w urzędzie gminy.

§ 4. Doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia okresu, o którym mowa w § 1.

Skarżący jak wykazano powyżej skutecznie obalił domniemanie doręczenia zastępczego co sprawia, że sąd uznał iż małoletni E. M. w sprawie II SA/Po1221/13 nie był należycie reprezentowany .Reasumując tę cześć ustaleń i rozważań prawnych sąd uznał, że wniosek o wznowienie postępowania sądowego zawiera ustawową podstawę wznowienia określoną w art. 271 pkt.2 pp.sa i został złożony w terminie określonym w art. 277 p.p.s.a

Ustanowiony przez sąd dla małoletniego E. M. pełnomocnik z urzędu na rozprawie sądowoadministracyjnej oświadczył, że zostały dochowane wszelkie terminy do złożenia skargi w przedmiocie wznowienia postępowania i popierał zarzuty skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje.

Zgodnie z przepisem art. 281 p.p.s a na rozprawie sąd rozstrzyga przede wszystkim o dopuszczalności wznowienia i jeżeli brak jest ustawowej podstawy wznowienia lub termin do wniesienia skargi nie został zachowany, odrzuca skargę o wznowienie. Sąd może jednak po rozważeniu stanu sprawy połączyć badanie dopuszczalności wznowienia z rozpoznaniem sprawy. Rozważając tę część zagadnienia sprawy sąd doszedł do przekonania, że małoletni E.M. działający przez swojego przedstawiciela ustawowego – ojca M. M. nie był należycie reprezentowany w postępowaniu sądowoadaministracyjnym. Wynika to z faktu, że korespondencja sądowa nie była odbierana przez reprezentującego go ojca z uwagi na fakt pozbawienia wolności. W okolicznościach tej sprawy sąd połączył badanie dopuszczalności wznowienia z merytorycznym rozpoznaniem sprawy, a w pkt. I wyroku uchylił postanowienie sądu w przedmiocie odrzucenia skargi .

Przedmiotem skargi jest decyzją Nr [...] z dnia [...] lipca 2013 roku Wójta Gminy wydana na podstawie art. 144 ust. 1, art. 145, art. 146, art. 148 ustawy z dnia 21.08.1997 roku o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2010 r., Nr 102, poz. 651 z późn. zm.) oraz uchwały Nr XV/93/07 Rady Gminy Orchowo z dnia 29.11.2007 roku w sprawie ustalenia wysokości stawek procentowych opłat adiacenckich

Wskazaną decyzja Wójt Gminy ustalił E. M. będącego właścicielem nieruchomości dz. nr ewid. [...] oraz [...] o łącznej pow. [...]ha, położonych w O.; przy ul .O., opłatę adiacencką w wysokości [...] zł w związku z wybudowaniem urządzeń kanalizacji sanitarnej z przykanalikami w miejscowości O. – O., gm. O.

W uzasadnieniu decyzji wskazano, że Gmina zrealizowała inwestycję pod nazwą "Budowa kanalizacji sanitarnej z przykanalikami w miejscowości O. – O., gm. O., woj. wielkopolskie". Następstwem zakończenia inwestycji było stworzenie warunków do podłączenia do sieci kanalizacji sanitarnej, nieruchomości położonych w O. w rejonie ulicy O., w tym nieruchomości położonej w O. przy ul. O., stanowiącej własność E. M., w imieniu i na rzecz którego działa Pan M. M.

Wzrost nieruchomości został określony operatem szacunkowym z dnia 30.07.2012 roku przez rzeczoznawcę majątkowego Pana L. M.

W odniesieniu do przedmiotowej nieruchomości wysokość opłaty adiacenckiej wyliczono ustalając iż

wartość nieruchomości przed wybudowaniem kanalizacji to [...]zł,

wartość nieruchomości po wybudowaniu kanalizacji to [...]zł,

-wzrost wartości nieruchomości (różnica wartości przed i po wybudowaniu kanalizacji) [...]zł,

Opłata adiacencka stanowiąca 40% wzrostu wartości nieruchomości - [...]zł. Rada Gminy uchwałą powołaną powyżej, określiła wysokość stawki opłaty adiacenckiej z tytułu wzrostu wartości nieruchomości na skutek wybudowania urządzeń infrastruktury technicznej w wysokości 40% różnicy między wartością, jaką nieruchomość miała przed wybudowaniem infrastruktury technicznej, a wartością, jaką nieruchomość ma po ich wybudowaniu. W związku z powyższym organ I instancji uznał za udowodnione, iż dla nieruchomości położonych w O. przy ul. O. , o nr ewid. [...] oraz [...], o łącznej pow. [...] ha, arkusz mapy [...] stanowiącej własność Pana E. M., opłata adiacencka wynosi [...]zł.

Od powyższej decyzji odwołanie złożył Pan M. M., działając jako przedstawiciel ustawowy małoletniego syna E. M. wskazując, że Wójt Gminy budując kanalizację sanitarną dokonał samowoli budowlanej na działkach o nr wid. [...] i [...] stanowiących własność E. M. Odwołujący się nie rozumie jak Wójt uzyskał zgodę na budowę sieci kanalizacyjnej nie posiadając zgody właściciela. Do dnia dzisiejszego Wójt Gminy nie dokonał zadośćuczynienia zniszczeniu działki nie dokonał rekultywacji gruntu. Do dziś znajdują się pod ziemią studnie i część sieci kanalizacyjnej, która nie jest używana. Zdaniem odwołującego się naruszono dwie działki i dokonano na nich samowoli budowlanej pod nadzorem PINB w S. i za zgodą Wójta Gminy. W związku z powyższym Odwołujący się wnosi o ugodę w tej sprawie i umorzenie opłaty adiacenckiej w zamian za odstąpienie od zadośćuczynienia za wyrządzone szkody przez Wójta Gminy. W dalszej części odwołania wskazano, że za podłączanie się do kanalizacji sanitarnej zapłacono już [...] zł, co w połączeniu z opłata adiacencką w wysokości [...] zł daje łączna kwotę w wysokości [...] zł. Odwołujący się wskazuje, że nikt go nie poinformował o takiej opłacie, bo inaczej nie zdecydowałby się na przyłączanie do sieci kanalizacyjnej. Nadto wskazano, że przy dzisiejszym spadku cen nieruchomości wycena rzeczoznawcy jest nieadekwatna do rzeczywistości. Przyjmując do wyceny jako materiał porównawczy transakcje z P. jest absurdalne i niezgodne z prawem w ocenie Odwołującego się.

Samorządowe Kolegium odwoławcze decyzją z dnia [...].09.2013 r. na podstawie art. 138 § 1 pkt.1 kpa utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję.

W uzasadnieniu wskazano, że możliwość ustalenia przez organ I instancji opłaty adiacenckiej powstaje już na tej tylko podstawie, że nastąpił wzrost wartości nieruchomości na skutek rzeczywistego wybudowania danego urządzenia infrastruktury technicznej. Zgodnie z przepisem art. 143 ust. 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2010 r., Nr 102, poz. 651 ze zm.), przez budowę urządzeń infrastruktury technicznej rozumie się budowę drogi oraz wybudowanie pod ziemią, na ziemi albo nad ziemią przewodów lub urządzeń wodociągowych, kanalizacyjnych, ciepłowniczych, elektrycznych, gazowych i telekomunikacyjnych. Wybudowanie urządzenia infrastruktury technicznej skutkuje najczęściej wzrostem wartości rynkowej danej nieruchomości i powoduje możliwość ustalenia opłaty adiacenckiej.

Wyjasniono iż opłata adiacencka to obowiązkowy, jednostronnie określony przez samorząd terytorialny udział w kosztach tworzenia urządzeń infrastruktury technicznej, pobierany od podmiotów, którym przypisuje się osiąganie szczególnych korzyści z tych urządzeń, polegających na zwiększaniu ich dochodów bądź zwiększeniu wartości rynkowej ich majątków.

Działki nr [...] oraz [...] stanowiące własność małoletniego E. M. znajdują się w O. przy ul. O. Wybudowanie kanalizacji sanitarnej z przykanalikami niewątpliwie zwiększyło wartość rynkową stanowiących jego własność działek, co jest przesądzające dla możliwości ustalenia opłaty adiacenckiej.

Charakter opłaty adiacenckiej oraz kryteria jej ustalania powodują, że nie zależy ona wcale od rzeczywistego i faktycznego korzystania przez właściciela z możliwości podłączenia nieruchomości do odpowiednich urządzeń, ani faktu bezpośredniego korzystania z tych urządzeń. Samo tylko stworzenie takiej możliwości, czyli np. wybudowanie publicznej sieci wodociągowej, sieci kanalizacyjnej, wybudowanie drogi, przesądza o powstaniu obowiązku uiszczenia opłaty (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 30 stycznia 2002 r., sygn. I SA 1595/00, LEX nr 81676; wyrok NSA z dnia 16 stycznia 2002 r., sygn. I SA 1464/00, LEX nr 81973).

Jak bezspornie wynika z akt sprawy, protokolarny odbiór końcowy inwestycji pod nazwą "Budowa kanalizacji sanitarnej z przykanalikami w miejscowości O. – O., gm. O., woj. W." - wykonanych dla Gminy nastąpił w dniu 30.07.2010 roku. Z dokumentacji wynika, że przedmiotowa inwestycja została zrealizowana (protokół z końcowego odbioru obiektu i przekazania do użytkowania). Na podstawie art. 146 ust. la ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 roku o gospodarce nieruchomościami (t. j. Dz. U. z 2010 r. Nr 102, poz. 651 ze zm.) "ustalenie opłaty adiacenckiej następuje po uzyskaniu opinii rzeczoznawcy majątkowego, określającej wartości nieruchomości". Zgodnie z art. 146 ust. 3 w/w ustawy "wartość nieruchomości według stanu przed wybudowaniem urządzeń infrastruktury technicznej i po ich wybudowaniu określa się według cen na dzień wydania decyzji o ustaleniu opłaty adiacenckiej".

Zrealizowanie przedmiotowej inwestycji w niniejszej sprawie spowodowało obiektywny wzrost wartości przedmiotowej nieruchomości, co potwierdza opinia biegłego rzeczoznawcy majątkowego z dnia 30 lipca 2012 roku sporządzona w formie operatu szacunkowego na zlecenie Gminy. Zgodnie z opinią rzeczoznawcy, różnica w wartości nieruchomości przed i po budowie urządzeń infrastruktury technicznej zamyka się kwotą [...] z (wartość nieruchomości przed wybudowaniem urządzenia infrastruktury technicznej wynosiła [...] ł, po wybudowaniu - [...] ł). Zgodnie z art. 146 ust. 2 w/w ustawy wysokość opłaty adiacenckiej wynosi nie więcej niż 50 % różnicy między wartością, jaką nieruchomość miała przed wybudowaniem urządzeń infrastruktury technicznej, a wartością, jaką nieruchomość ma po ich wybudowaniu. Wysokość stawki procentowej opłaty adiacenckiej ustala rada gminy w drodze uchwały. Rada Gminy Orchowo uchwałą Nr XV/93/07 z dnia 29 listopada 2007r. w sprawie ustalenia wysokości stawek procentowych opłat adiacenckich (Dz. Urz. Woj. Wlkp. z 17.12.2007r. Nr 206, poz. 4869 ze zm.) określiła wysokość stawki opłaty adiacenckiej z tytułu wzrostu wartości nieruchomości na skutek wybudowania urządzeń infrastruktury technicznej w wysokości 40% różnicy między wartością, jaką nieruchomość miała przed wybudowaniem urządzeń infrastruktury technicznej-/ a wartosćią jaką nieruchomość ma po ich wybudowaniu. Opłatę adiacencką Ustalono zatem W kwocie [...]zł.

Organ I instancji w przedmiotowej sprawie wnikliwie ocenił operat szacunkowy stanowiący materiał dowodowy niezbędny do wydania decyzji ustalającej opłatę adiacencką i spełniając obowiązek wynikający z treści art. 9 kpa zawiadomił stronę o sporządzeniu operatu szacunkowego ze wskazaniem miejsca i terminu na zapoznanie się z jego treścią oraz możliwości składania wyjaśnień ustnych i pisemnych. Ponadto organ pouczył Stronę o treści art. 156 ust. la ustawy o gospodarce nieruchomościami a także o możliwościach złożenia wniosku o ocenę operatu w trybie art. 157 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami z zastosowaniem art. 262 § 1 i art. 263 § 1 kpa stanowiących o kosztach postępowania obciążających stronę, a więc o okolicznościach faktycznych i prawnych odnoszących się do dowodu w sprawie, jakim jest operat szacunkowy.

Dalej podano, że przepis art. 144 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami nakłada na właściciela gruntów obowiązek partycypowania w kosztach budowy dróg, urządzeń komunalnych, kanalizacyjnych, energetycznych, gazowych i innych, stosownie do wzrostu wartości tych gruntów, wywołanego wybudowaniem tych urządzeń. Opłaty te mają charakter obligatoryjny, a obowiązek właściciela nieruchomości uczestniczenia w kosztach budowy urządzenia infrastruktury technicznej wynika wprost z przepisów ustawy (art. 144 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami) i nie jest uzależniony od tego, czy osoba zobowiązana do ponoszenia opłaty adiacenckiej faktycznie korzysta z tego urządzenia (patrz wyrok NSA w Warszawie z 16 stycznia 2002 r., sygn. akt I SA 1464/00, wyrok WSA w Gorzowie Wlkp., z 28 lutego 2007 roku, sygn. akt II SA/Go 616/06).

Art. 145 ust. 1 w/w ustawy stanowi, że wójt, burmistrz albo prezydent miasta może, w drodze decyzji, ustalić opłatę adiacencką każdorazowo po stworzeniu warunków do podłączenia nieruchomości do poszczególnych urządzeń infrastruktury technicznej albo po stworzeniu warunków do korzystania z wybudowanej drogi.

Wydanie decyzji o ustaleniu opłaty adiacenckiej może nastąpić w terminie do 3 lat od dnia stworzenia warunków do podłączenia nieruchomości do poszczególnych urządzeń infrastruktury technicznej albo od dnia stworzenia warunków do korzystania z wybudowanej drogi, jeżeli w dniu stworzenia tych warunków obowiązywała uchwała rady gminy, o której mowa w art. 146 ust. 2;:i Do ustalenia opłaty przyjmuje się stawkę procentową określoną w uchwale rady gminy obowiązującą w dniu, w którym stworzono warunki do podłączenia nieruchomości do poszczególnych urządzeń infrastruktury technicznej albo w dniu stworzenia warunków do korzystania z wybudowanej drogi (art. 145 ust. 2).

Powstanie obowiązku w opłacie adiacenckiej determinują trzy przesłanki spełnione łącznie, a mianowicie:

określenie w drodze uchwały rady gminy (miasta) stawki procentowej opłaty adiacenckiej (nie wyższej niż 50 %),

zrealizowanie inwestycji zakończonej podpisaniem protokołu końcowego odbioru robót oraz stworzeniem możliwości podłączenia się do wybudowanych urządzeń,

wzrost wartości nieruchomości gruntowej z tytułu budowy drogi bądź też budowy poszczególnego urządzenia infrastruktury technicznej stwierdzony w operacie szacunkowym przez biegłego rzeczoznawcę majątkowego.

W rozpatrywanej sprawie wszystkie trzy, wyżej wymienione przesłanki zostały spełnione. Ustalenie opłaty adiacenckiej następuje po uzyskaniu opinii rzeczoznawcy majątkowego, określającej wartości nieruchomości. Zatem obligatoryjnym i jedynym środkiem dowodowym w sprawie ustalenia konkretnej wysokości opłaty adiacenckiej jest wycena sporządzona przez uprawnionego rzeczoznawcę majątkowego. Wycena ta jest pisemną opinią, dotyczącą wartości określonej nieruchomości, zawierającą fachowe i specjalistyczne informacje dotyczące szacowanej nieruchomości oraz obrazującą czynności przeprowadzone przez rzeczoznawcę, związane z określeniem wartości nieruchomości.

Zgodnie z art. 154 ust. 1 i 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami wyboru właściwego podejścia oraz metody i techniki szacowania nieruchomości dokonuje rzeczoznawca majątkowy, uwzględniając w szczególności cel wyceny, rodzaj i położenie nieruchomości, przeznaczenie w planie miejscowym, stan nieruchomości oraz dostępne dane o cenach, dochodach i cechach nieruchomości podobnych.

W przypadku braku planu miejscowego przeznaczenie nieruchomości ustala się na podstawie studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy lub decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu.

Gmina nie posiada planu zagospodarowania przestrzennego dla przedmiotowego terenu. Zgodnie z uchwałą Rady Gminy Orchowo nr XXXV/218/2006 z dnia 27.02.2006 roku w sprawie uchwalenia studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy Orchowo, nieruchomości o nr ewid. [...] i [...] oznaczone są jako " Tereny wiodącej funkcji mieszkaniowej ".

W odwołaniu wskazano, że absurdem i niezgodne z prawem jest przyjęcie do wyceny jako materiał porównawczy transakcje z P.

Odnosząc się do powyższego organ odwoławczy wyjaśnił, że kryteria podobieństwa określone zostały w art. 4 pkt. 16 ustawy o gospodarce nieruchomościami, zgodnie z którym przez nieruchomość podobną należy rozumieć nieruchomość, która jest porównywalna z nieruchomością stanowiącą przedmiot wyceny ze względu na położenie, stan prawny, przeznaczenie, sposób korzystania oraz inne cechy wpływające na jej wartość. Dla prawidłowej kwalifikacji nieruchomości podobnych konieczne staje się określenie powyższych cech w ramach wyceny. Uzyskuje się to poprzez odpowiednie przyjęcie kryteriów rynku (obszarowe, rodzajowe i okresowe), jak również poprzez właściwe określenie atrybutów rynkowych. Informacje o nieruchomościach podobnych powinny być również dostosowane do rozwoju rynku lokalnego. Jeżeli rynek jest słaby, gdyż na danym terenie odbywa się rocznie zaledwie kilka transakcji, to informacje o nieruchomościach mają charakter bardziej ogólny np. lokalizacja "dobra" to teren miejscowości gminnych i aby prawidłowo stwierdzić tę cechę wystarczy informacja gdzie nieruchomość jest położona (na terenie miejscowości gminnej czy nie). W ocenie SKO rzeczoznawca powinien podać opis nieruchomości porównawczych w sposób zapewniający odpowiednią identyfikację nieruchomości podobnych pod względem atrybutów rynkowych, które stanowią wyznacznik "podobieństwa" do nieruchomości wycenianej. W sporządzonym operacie szacunkowym zawarto wszystkie niezbędne informacje o nieruchomościach podobnych, które umożliwiają ich prawidłową weryfikację. Podano datę transakcji, cenę transakcyjną, wielkość działki, cenę za 1m , położenie nieruchomości, lokalizację, otoczenie (sąsiedztwo), przeznaczenie nieruchomości, sposób użytkowania, dostęp komunikacyjny, wyposażenie w urządzenia infrastruktury, stan zagospodarowania, natomiast w pkt 13-18 dokonano opisu nieruchomości podobnych w oparciu o atrybuty rynkowe.

Ponadto w punkcie 6, pt. "analiza i charakterystyka rynku" wskazano, że ze względu na przedmiot, zakres i cel wyceny przeanalizowano transakcje na rynku lokalnym tzn. na terenie gminy O. i gmin sąsiednich P. i O. Pod względem rodzajowym poddano analizie rynek gruntów przeznaczonych pod zabudowę mieszkaniową i przeanalizowano okres od czerwca 2010 roku do dnia wyceny. Rynek ten rozwinięty jest w stopniu słabym, a do analizy dostępnych jest 20 transakcji kupna - sprzedaży tego typu nieruchomości, co jak na obszar trzech gmin jest wielkością niewielką. Na określonym rynku istnieje co prawda znaczna liczba transakcji nieruchomości gruntowych, jednak są to działki przeznaczone pod zabudowę letniskową, co związane jest z tym, że przedmiotowy teren to duży obszar rekreacyjny zlokalizowany w rejonie licznych jezior. Ceny sprzedaży nieruchomości są stosunkowo niewysokie, co spowodowane jest sytuacją gospodarczą i ekonomiczną regionu.

Odnosząc się do kwestii zadośćuczynienia za zniszczenia na przedmiotowych nieruchomościach i niedokonania rekultywacji gruntu SKO wyjaśniło, że zniszczenia na gruncie spowodowane budową urządzeń infrastruktury technicznej lub pozostawienie urządzeń sieci powodują, że właścicielowi przysługują roszczenia o uzyskanie odpowiedniego odszkodowania lub odpłatnego ustanowienia odpowiednich służebności. Właściciel zyskuje w ten sposób rekompensatę za spadek wartości i nie może być zwolniony z opłaty adiacenckiej. Ewentualne odszkodowania lub wynagrodzenia należy określić odrębnie, ponieważ operat szacunkowy sporządzany jest dla określonego celu i jest w nim określana odpowiednia wartość nieruchomości. W związku z powyższym nie może on być w żadnym wypadku rozliczeniem należności.

Podano także, że organ prowadzący postępowanie nie może wkraczać w merytoryczną zasadność opinii rzeczoznawcy majątkowego, ponieważ nie dysponuje wiadomościami specjalnymi, które posiada biegły. Powinien jednak dokonać oceny operatu szacunkowego pod względem formalnym, tj. zbadać czy został on sporządzony i podpisany przez uprawnioną osobę, czy zawiera wymagane przepisami prawa elementy treści, nie zawiera niejasności, pomyłek, braków, które powinny być sprostowane lub uzupełnione, aby dokument ten miał wartość dowodową. W ocenie Kolegium, operat szacunkowy dotyczący przedmiotowej nieruchomości pod względem formalnym jest poprawny i zgodny z obowiązującymi przepisami, posiada tym samym wartość dowodową. Wycena wartości przedmiotowej nieruchomości została niewątpliwie dokonana przez uprawnionego do tego rzeczoznawcę majątkowego (uprawnienia nr [...]). Z analizy materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie wynika, że operat szacunkowy sporządzony został zgodnie z obowiązującymi w tym zakresie przepisami prawa. Wnioski wynikające ze sporządzonego operatu są logiczne i jednoznacznie potwierdzają okoliczność, iż wartość prawa własności nieruchomości gruntowej wzrosła. Operat szacunkowy złożony w przedmiotowej sprawie odpowiada ustawowym wymogom, spełnia warunki określone w przepisach ustawy o gospodarce nieruchomościami oraz rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 21 września 2004 r. w sprawie wyceny nieruchomości i sporządzania operatu szacunkowego (Dz. U. Nr 207, poz. 2109 ze zm.). Przedstawione przez biegłego wyliczenia w jego ocenie ewidentnie wskazują, iż wzrosła wartość działek o nr [...] i [...] przy dokonywaniu jej wyceny dla potrzeb ustalenia opłaty adiacenckiej. W wycenie wartość rynkowa prawa własności nieruchomości określono podejściem porównawczym przy zastosowaniu metody porównywania parami. Dokonując tego rzeczoznawca przyjął do porównania transakcje nieruchomościami o podobnym przeznaczeniu na rynku lokalnym, tzn. na terenie gminy O. i gmin sąsiednich P. i O. Rzeczoznawca majątkowy wyjaśnił, że rynek ten rozwinięty jest w stopniu słabym. Oceniając operat szacunkowy nie znaleziono podstaw do zakwestionowania sporządzonej wyceny nieruchomości.

Dokonano prawidłowej analizy i charakterystyki rynku nieruchomości, zatem odpowiada on wymogom technicznym określonym w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 21 września 2004 r. w sprawie wyceny nieruchomości i sporządzania operatu szacunkowego.

Odnosząc się zarzutów odwołania, że kanalizacja sanitarna wybudowana na w/w nieruchomościach stanowi samowolę budowlaną wskazano, że Wójt Gminy powyższą kwestę wyjaśnił w piśmie z dnia 08.08.2013 roku. Postępowanie administracyjne wszczęte przez Powiatowy Inspektorat Nadzoru Budowlanego w Słupcy w związku z pismem Pana M.M. z dnia 24.08.2009 roku w sprawie prawidłowości wykonywanych robót budowlanych związanych z budową kanalizacji sanitarnej w miejscowości O. na działkach oznaczonych nr ew. [...] oraz [...] stanowiących własność małoletniego E.M. zostało przez w/w organ umorzone z uwagi na jego bezprzedmiotowość, gdyż wykonany na działce ozn. nr ew. [...] odcinek sieci stał się bezużyteczny bowiem nie jest i nie będzie on użytkowany (został zasypany i nie podłączony), natomiast sieć kanalizacyjna omija w/w działki i została wybudowana na działkach sąsiednich. Ponadto w związku z faktem, iż Pan M. M. działający w imieniu i na rzecz małoletniego E. M. będącego właścicielem w/w nieruchomości nie wyraził zgody na budowę sieci kanalizacji sanitarnej zgodnie z pierwotnym projektem przez przedmiotową nieruchomość, sieć została wybudowana na nieruchomości sąsiedniej, co powoduje że zostały stworzone warunki do podłączenia w/w nieruchomości do sieci kanalizacji sanitarnej a co za tym idzie ustalenia opłaty adiacenckiej.

W ocenie Kolegium, Wójt Gminy dokonał oceny operatu szacunkowego opierając swoją ocenę w tej mierze na przekonywujących podstawach, dając temu wyraz w wydanej decyzji. Mając za podstawę opinię o wartości nieruchomości, sporządzoną zgodnie z przepisami, według której wzrosła wartość tej nieruchomości, organ mógł ustalić opłatę adiacencką.

W skardze na powyższą decyzję M. M. działając w imieniu swojego małoletniego syna wniósł o uchylenie zaskarżonej i poprzedzającej decyzji twierdząc, że są niezgodne z prawem.

W ocenie sądu dokonującego już merytorycznej oceny legalności wydanych decyzji skarga nie zasługuje na uwzględnienie

Rozpoznając niniejszą sprawę Sąd podzielił ustalenia faktyczne poczynione przez organy obu instancji przyjmując je za własne i czyniąc podstawą swych rozważań.

Materialnoprawną podstawą ustalenia opłaty adiacenckiej w niniejszej sprawie jest art.145 i art. 146 ust.1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997r. o gospodarce nieruchomościami (Dz.U. z 2010, Nr 102, poz. 651 ze zm., dalej "ugn"). Zgodnie z którym Wójt może w drodze decyzji ustalić opłatę adiacencką każdorazowo po stworzeniu warunków do podłączenia nieruchomości do poszczególnych urządzeń infrastruktury technicznej , ustalenie i wysokość opłaty adiacenckiej zależy od wzrostu wartości nieruchomości spowodowanego budową urządzeń infrastruktury technicznej. Sama opłata adiacencka, zdefiniowana w art. 4 pkt 11 ugn, stanowi rodzaj renty gruntowej pobieranej przez gminę z racji wzrostu wartości nieruchomości. Wysokość stawki procentowej opłaty adiacenckiej ustalana jest przez radę gminy w formie uchwały, i niesporne jest iż na terenie Gminy obowiązuje Uchwała z 29.11.2007 r. ustalająca wysokość opłaty adiacenckiej z tytułu wzrostu warności nieruchomości na skutek wybudowania urządzeń infrastruktury technicznej w wysokości 40 %.

Istotnym warunkiem wymierzenia opłaty adiacenckiej jest potwierdzenie wzrostu wartości nieruchomości. Podstawę dla ustaleń organu w tym zakresie stanowi opinia rzeczoznawcy majątkowego, zawierająca analizę rynku nieruchomości wskazującą na większą atrakcyjność i wartość nieruchomości mających dostęp do kanalizacji.. Słusznie przyjęły organy, że biegły w sporządzonym operacie prawidłowo zastosował podejście porównawcze, metodą porównywania parami.

W ocenie Sądu, sporządzona przez biegłego rzeczoznawcę majątkowego wycena nieruchomości została dokonana w sposób rzetelny i fachowy. Sformułowany przez Skarżącą ogólny zarzut, że opinia nie wyjaśnia wielu problemów nie podważył prawidłowej wysokości przyjętej do obliczenia opłaty adiacenckiej kwoty różnicy między wzrostem wartości nieruchomości po stworzeniu możliwości podłączenia do wybudowanej infrastruktury technicznej. Skarżący przed obiema instancjami administracyjnymi poza gołosłownymi twierdzeniami kwestionującymi wzrost wartości nieruchomości nie przedłożył żadnych dowodów, prowadzących do innych ustaleń. Sąd w pełni podziela stanowisko SKO w którym wyjaśnia się ,że ewentualne szkody które miały zdaniem skarżącego powstać w związku z budową infrastruktury technicznej nie mogą być przedmiotem ustaleń w postępowaniu administracyjnym dotyczącym ustalenia wysokości opłaty adiacenckiej.

Słusznie uznały organy, że biegły w przygotowanym operacie szacunkowym wykazał jednoznacznie, że na skutek możliwości podłączenia do kanalizacji nastąpił wzrost wartości nieruchomości należących do małoletniego E.M.

Nadto wskazać należy, że organy dokonały oceny głównego dowodu w sprawie, jakim jest operat szacunkowy. Nadmienić należy, że operat szacunkowy jest wyłącznym dowodem wzrostu wartości nieruchomości na skutek pobudowania infrastruktury technicznej. Do oceny operatu szacunkowego, jak każdego innego dowodu, ma zastosowanie: art. 80 kpa, nakazujący organowi administracji oceniać, czy dana okoliczność została udowodniona na podstawie całokształtu materiału dowodowego; art. 7 kpa, który nakazuje podjąć wszelkie kroki niezbędne do dokładnego ustalenia stanu faktycznego i art. 77 § 1 kpa, który nakłada na organ administracji obowiązek wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego. Z tych przepisów wynika, że organ administracji winien wyczerpująco ocenić operat szacunkowy. Z akt sprawy wynika, też że działający w imieniu małoletniego Skarżącego w postępowaniu przed organem I, jak i II instancji miał zapewniony czynny udział. W tym miejscu należy podkreślić, że organ odwoławczy ponownie przeprowadził postępowanie administracyjne pod względem merytorycznym. Zebrał materiał dowodowy i dokonał jego ponownej całościowej oceny zgodnie z art. 7 kpa, art. 77 §1 kpa i art. 80 kpa. Słusznie wskazało Kolegium, że w niniejszej sprawie nie ma podstaw do zastosowania art. 138 §2 kpa.

Ocena dowodu w postaci operatu szacunkowego, dokonana także przez organy II instancji, była prawidłowa i została szczegółowo umotywowana. Ocena dowodu z operatu szacunkowego zbliżona jest do oceny dowodu z opinii biegłego, bowiem pełni podobną rolę (art. 84 § 1 kpa). Niniejszy operat został należycie i obszernie uzasadniony, zatem trafnie został przez organy obu instancji uznany za pomocny i wystarczający do rozstrzygnięcia niniejszej sprawy.

Sąd również nie dopatrzył się uchybień, które mogłyby spowodować wadliwość decyzji wydanych przez organy obu instancji skutkujących ich uchyleniem.

Zgodnie z treścią art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016r., poz. 718 , dalej ppsa) - Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. W świetle tego przepisu Sąd nie dopatrzył się również innych naruszeń przepisów postępowania, które skutkowałoby uchyleniem zaskarżonej decyzji organu I i II instancji.

Mając powyższe na uwadze, Sąd na podstawie art. 151 ppsa oddalił skargę jako nieuzasadnioną o czym orzekł w pkt. II wyroku.

Stosownie do art. 250. p.p.s.a. wyznaczony w ramach przyznanego prawa pomocy pełnomocnik procesowy otrzymuje wynagrodzenie odpowiednio według zasad określonych w przepisach o opłatach za czynności adwokatów, radców prawnych, doradców podatkowych albo rzeczników patentowych w zakresie ponoszenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej oraz zwrotu niezbędnych i udokumentowanych wydatków.

Szczegółowe zasady przyznawania wynagrodzenia reguluje natomiast rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. z 2013 r. poz. 461 ze zm.). Zaznaczyć trzeba, że w niniejszej sprawie zastosowanie znajdują stawki w wysokości obowiązującej przed 1 stycznia 2016 r. i na podstawie przepisów dotychczasowych, ponieważ postępowanie w niniejszej sprawie przed sądem pierwszej instancji zostało wszczęte przed wejściem w życie zmian w powołanym wyżej rozporządzeniu oraz rozporządzeniu z 22 października 2015r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (Dz.U. 2015.1801).

Zgodnie z § 18 ust. 1 pkt 1 lit. c powołanego rozporządzenia, stawka minimalna wynosi w postępowaniu w pierwszej instancji przed sądem administracyjnym 240 zł.

Wyznaczonemu pełnomocnikowi należało zatem przyznać wynagrodzenie w wysokości 240 zł, zgodnie z ustaloną stawką, z VAT (§ 2 ust. 3 rozporządzenia). Nie było podstaw do podwyższenia stawki minimalnej. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 250 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w zw. z § 22 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (Dz. U. z 2015 r., poz. 1801)., orzeczono jak w pkt .III wyroku