Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 890/09
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2009-09-17 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6171 Radcowie prawni i aplikanci radcowscy
Hasła tematyczne: Aplikacje prawnicze
Skarżony organ: Minister Sprawiedliwości
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 33 (1) ust. 3, art. 33 (10) ust. 2
journal: Dz.U. 2002 nr 123 poz 1059
law: Obwieszczenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 20 czerwca 2002 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy o radcach prawnych.
article: art. 107 par. 3
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Halina Emilia Święcicka Sędziowie Sędzia WSA Maria Jagielska (spr.) Sędzia WSA Urszula Wilk Protokolant Aneta Stefaniak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 września 2009 r. sprawy ze skargi I. K. na decyzję Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] marca 2009 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia wyniku egzaminu konkursowego na aplikację radcowską oddala skargę


UZASADNIENIE

I. K., dalej skarżąca, wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] marca 2009 r., wydaną w wyniku rozpoznania odwołania skarżącej od uchwały

nr [...] z dnia [...] września 2008 r. Komisji Egzaminacyjnej ds. aplikacji radcowskiej przy Ministrze Sprawiedliwości na obszarze właściwości Rady Okręgowej Izby Radców Prawnych w [...], dalej Komisja Egzaminacyjna, którą to decyzją Minister Sprawiedliwości, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Kpa.

w zw. z art. 3310 ust. 2 ustawy z dnia 26 maja 1982 r. o radcach prawnych (Dz. U.

z 2002 r. Nr 123, poz. 1059 ze zm.), dalej urp., utrzymał powyższą uchwałę w mocy.

Do wydania powyższych rozstrzygnięć doszło w następującym stanie faktycznym i prawnym.

[...] września 2008 r. skarżąca przystąpiła do egzaminu konkursowego na aplikację radcowską, przeprowadzonego przez Komisję Egzaminacyjną, która ustaliła ww. uchwałą, że uzyskała ona z testu wyboru 189 punktów, co

w konsekwencji zgodnie z treścią art. 339 ust. 3 urp., skutkuje negatywnym wynikiem egzaminu.

W dniu [...] października 2008 r. skarżąca złożyła odwołanie od ww. uchwały, w którym wniosła o jej zmianę oraz ponowną weryfikację testu

i uznanie za prawidłowe udzielonych przez nią odpowiedzi na pytania

o numerach 74, 98, 103, 196 i 199, a tym samym o uznanie wyniku egzaminu konkursowego za pozytywny. W uzasadnieniu skarżąca podała, iż niektóre pytania skonstruowane zostały niezgodnie z wymogami ustawy.

Minister Sprawiedliwości w zaskarżonej decyzji wskazał, iż rozpoznając odwołanie poddał analizie zarówno prawidłowość przygotowania egzaminu, w tym także testu egzaminacyjnego, jak i jego przebiegu. Ustalił, że egzamin przeprowadzony został w trybie zgodnym z wymogami ustawy o radcach prawnych

i rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 grudnia 2005 r. w sprawie powoływania komisji egzaminacyjnej do spraw aplikacji radcowskiej i odwoływania jej członków oraz szczegółowego trybu i sposobu przeprowadzania egzaminu konkursowego i radcowskiego (Dz. U. Nr 258, poz. 2164 ze zm.), dalej rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości. Wskazał, że ponowa analiza testu wraz

z kartą odpowiedzi skarżącej i przeliczenie punktacji wykazała, że wynik przedmiotowego egzaminu konkursowego został ustalony prawidłowo – skarżąca osiągnęła 189, a zatem nie uzyskała wymaganych ustawowo 190 punktów,

co skutkowało negatywnym jego wynikiem. Organ podkreślił przy tym, że decyzja dotycząca ustalenia wyniku egzaminu konkursowego nie jest decyzją uznaniową,

w której Minister ma możliwość wyboru i swobodnej oceny, jaki wynik kandydata może uznać za pozytywny. Ustawa o radcach prawnych w art. 339 ust. 3 jednoznacznie przesądza, że pozytywny wynik uzyskuje kandydat, który otrzymał

co najmniej 190 punktów. Organ odwoławczy nie zgodził się z zarzutem skarżącej, że żadne ze wskazanych w odwołaniu pytań nie zawierało prawidłowych odpowiedzi.

Odnosząc się do pytania nr 74, w brzmieniu: "Zgodnie z Kodeksem cywilnym, odpowiedzialność samoistnego posiadacza budowli za szkodę wyrządzoną przez zawalenie się budowli lub oderwanie się jej części oparta jest na zasadzie:

A. ryzyka,

B. winy,

C. słuszności",

organ wskazał, że prawidłowa według klucza odpowiedzi na to pytanie jest odpowiedź "A", oparta na przepisie art. 434 k.c., natomiast skarżąca wskazała jako prawidłową odpowiedź "B". Minister podkreślił, że konstrukcja ww. artykułu wskazuje jednoznacznie, że odpowiedzialność samoistnego posiadacza budowli za szkodę wyrządzoną przez zawalenie lub oderwanie się jej części oparta jest na zasadzie ryzyka, a odkodowanie tej normy z treści przepisu dla prawnika nie powinno nastręczać jakichkolwiek trudności. Organ nie zgodził się także z zarzutami co do pytania nr 98, w brzmieniu: "Zgodnie z Kodeksem postępowania cywilnego, jeżeli strona będąca osobą fizyczną osobiście wnosząc apelację w sprawie nie będącej sprawą gospodarczą, nie opłaciła jej należytą opłatą stosunkową, mimo że jest reprezentowana w sprawie przez radcę prawnego:

A. sąd odrzuci apelację bez wzywania o uiszczenie opłaty,

B. przewodniczący wzywa stronę do uiszczenia opłaty w wyznaczonym terminie pod rygorem odrzucenia apelacji przez sąd,

C. przewodniczący wzywa pełnomocnika strony do uiszczenia opłaty

w wyznaczonym terminie pod rygorem odrzucenia apelacji przez sąd".

Wskazał, że prawidłowa – według klucza odpowiedzi na to pytanie, to odpowiedź "C", oparta na art. 130 § 1 k.p.c. w zw. z art. 370 k.p.c., art. 1302 § 3 i art. 133 § 3 k.p.c., natomiast skarżąca udzieliła odpowiedzi "A". Minister nie uznał argumentów skarżącej podając, że ww. pytanie sformułowane zostało w sposób jasny

i precyzyjny, a odpowiedź na nie wynika z uregulowań zawartych w art. 130 § 1 k.p.c. w zw. z art. 370 k.p.c., art. 1302 § 3 i art. 133 § 3 k.p.c., nie wymaga sięgania poza wykładnię językową. Zdaniem organu istota pytania sprowadzała się do problemu, kogo wzywa się do uiszczenia opłaty: stronę czy pełnomocnika. Na gruncie obowiązujących przepisów nie ulega wątpliwości, że w takim wypadku wzywa się do uiszczenia opłaty pełnomocnika, natomiast pełnomocnikowi nigdy nie doręcza się wezwania dla strony, działa on bowiem za stronę, nie jest zaś pośrednikiem między sądem, a stroną. Organ nie zgodził się też z zarzutami co do pytania nr 103,

w brzmieniu: "Zgodnie z Kodeksem postępowania cywilnego, jeżeli okaże się, że powództwo o uzgodnienie treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym nie zostało wniesione przeciwko osobie, która powinna być

w sprawie stroną pozwaną, sąd może wezwać tę osobę do wzięcia udziału

w sprawie:

A. wyłącznie na wniosek powoda,

B. na wniosek powoda lub pozwanego,

C. wyłącznie na wniosek pozwanego".

Wskazał, iż prawidłowa – według klucza odpowiedź na to pytanie, to odpowiedź "B", wynikająca z art. 194 § 1 k.p.c., natomiast skarżąca udzieliła odpowiedzi "A". Podkreśliła, że w kwestionowanym pytaniu jego istota sprowadzała się do powtórzenia dosłownej treści ww. przepisu, z zastrzeżeniem, że w miejsce słowa "wezwie" użyto sformułowanie "może wezwać", z uwagi na rozbieżności w orzecznictwie i literaturze co do możliwości oceny przez sąd dopuszczalności takiego wniosku. Odnośnie do pytania nr 196, o treści: "Zgodnie z Ordynacją podatkową, rozprawa w postępowaniu podatkowym:

A. odbywa się przed organem podatkowym pierwszej instancji,

B. odbywa się przed organem odwoławczym,

C. nie jest dopuszczalna ani przed organem pierwszej instancji, ani przed organem odwoławczym",

stwierdził, że prawidłowa – według klucza odpowiedzi była odpowiedź "B", oparta na treści art. 200a § 1 Ordynacji podatkowej, natomiast skarżąca udzieliła odpowiedzi "C". Minister wskazał, że istota pytania dotyczyła wskazania, czy rozprawa

w postępowaniu podatkowym jest dopuszczalna, a jeśli tak, to przed którym organem – pierwszej instancji, czy odwoławczym. Cytując treść ww. artykułu, organ wskazał, że rozprawa w postępowaniu podatkowym odbywa się przed organem odwoławczym, gdyż przepisy ustawy nie przewidują rozprawy w ramach postępowania pierwszoinstancyjnego. W odpowiedzi na zarzuty skarżącej, podkreślił, że w pytaniu nie chodziło o wskazanie, czy prowadzenie rozprawy w tym postępowaniu jest fakultatywne, czy obligatoryjne.

W ocenie organu także pytanie nr 199, w brzmieniu: "Zgodnie

z Ordynacją podatkową, podatnik odpowiada całym swoim majątkiem za wynikające ze zobowiązań podatkowych podatki. W przypadku małżonków pozostających

w ustawowej wspólności majątkowej, odpowiedzialność ta obejmuje:

A. majątek odrębny podatnika oraz majątek wspólny podatnika i jego małżonka,

B. wyłącznie majątek wspólny podatnika i jego małżonka,

C. majątek wspólny podatnika i jego małżonka oraz majątek odrębny podatnika i majątek odrębny jego małżonka",

zostało sformułowane w sposób poprawny. Organ wskazał, że prawidłowa – według klucza odpowiedzi była odpowiedź "A", wynikająca z treści art. 29 § 1 Ordynacji podatkowej, natomiast skarżąca udzieliła odpowiedzi "C". Minister uznał, że zarzut skarżącej wobec tego pytania jest chybiony i wynika z niezbyt wnikliwego zapoznania się z treścią pytania. Pytanie dotyczyło odpowiedzialności podatnika, na co wskazywało zdanie pierwsze i należało je odczytywać łącznie ze zdaniem drugim, dopiero tak zadane pytanie przesądzało o fakcie, że chodzi o odpowiedzialność podatkową podatnika, tj. osoby korzystającej ze statusu określonego w art. 7 ustawy. W konkluzji Minister Sprawiedliwości stwierdził, że brak było podstaw do uchylenia zaskarżonej uchwały Komisji Egzaminacyjnej i uznania wyniku egzaminu skarżącej za pozytywny.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, skarżąca zakwestionowała pytania wymienione w odwołaniu i wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji, zarzucając naruszenie przez Ministra Sprawiedliwości art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 Kpa. Nie zgodziła się z argumentacją zaprezentowaną przez Ministra w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, powtarzając jednocześnie dotychczasowe argumenty podniesione w odwołaniu, dotyczące wadliwości pytań. Wskazała, że organ wydając przedmiotową decyzję naruszył przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, poprzez niepodjęcie wszelkich kroków niezbędnych do wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy, ze szczególnym uwzględnieniem przytoczonych przez stronę skarżącą zarzutów.

W uzasadnieniu postawionych w skardze zarzutów, skarżąca uzupełniła prezentowaną przed organem argumentację. Stwierdziła, że zakres pytania nr 74 wykracza poza krąg przepisów prawa obowiązujący do egzaminu konkursowego na aplikację radcowską. W ocenie skarżącej zakwestionowane przez nią pytanie na 98, nie zawierało jednoznacznie prawidłowej odpowiedzi. Odnośnie

do tego pytania dodała, że zgodnie z przytoczonymi w kluczu odpowiedzi przepisami, przewodniczący nigdy nie wzywa pełnomocnika do uiszczenia opłaty, a wzywa stronę, natomiast ustanowionemu pełnomocnikowi doręcza się pismo. Skarżąca stwierdziła ponadto, że pytanie nr 103 zostało sformułowane w niewłaściwy sposób, co skutkowało brakiem udzielenia przez nią prawidłowej odpowiedzi. Uznała również, że pytanie nr 196, a dokładnie odpowiedź na nie została źle skonstruowana, co

w efekcie uniemożliwiło skarżącej wskazanie prawidłowego wyboru z dostępnych możliwości. W podobny sposób skarżąca wypowiedziała się o pytaniu nr 199 testu, cytując treść art. 399 ust. 1 urp. oraz powołując się na wyrok NSA (sygn. akt II GSK 355/07), z którego wynika, że ww. przepis nakłada obowiązek zachowania najdalej idącej dbałości przy redagowaniu każdego zestawu trzech pytań, w celu eliminowania możliwości udzielenia więcej niż jednej odpowiedzi jako prawidłowej. Ponadto, co podkreśliła skarżąca, powołując się na ww. wyrok, relacja pomiędzy odpowiedzią, a pytaniem musi być zawsze sprawdzalna na podstawie jednoznacznych kryteriów wynikających ze stanu prawnego, do którego nawiązuje pytanie.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Podtrzymał

w całości stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji, podkreślając, że w jego ocenie pytania testowe zawierały trzy propozycji odpowiedzi, z których tylko jedna wskazana w kluczu była prawidłowa, jednocześnie wyjaśniając, iż wszystkie zakwestionowane w skardze pytania są sformułowane zgodne z wymogami ustawy

o radcach prawnych. Nie podzielił zarzutów skargi dotyczących naruszenia przepisów postępowania administracyjnego, tj. art. 7, art. 77, art. 80 i art. 107 § 3 Kpa., gdyż uzasadnienie zaskarżonej decyzji zawierało wyczerpujący zestaw argumentów o charakterze prawnym, przemawiających za prawidłowością kwestionowanych pytań. Wskazał ponadto, mając na uwadze zasadę prawdy obiektywnej, że podjął wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienie stanu faktycznego. Zaznaczył, że na gruncie tej sprawy faktem jest rozbieżność ocen pomiędzy skarżącą, a organem odwoławczym w zakresie analizowanych pytań, co nie świadczy o naruszeniu przez organ zasady prawdy materialnej, czy pozostałymi wskazanym w skardze naruszeniami przepisów postępowania.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

Skarga nie jest uzasadniona, bowiem Wojewódzki Sąd Administracyjny nie dopatruje się naruszenia prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ

na wynik sprawy.

W pierwszej kolejności należy stwierdzić, że Minister Sprawiedliwości był uprawniony do dokonania kontroli uchwały nr [...] z [...] września 2008 r. Komisji Egzaminacyjnej, uwzględniając w pełni zasadę dwuinstancyjności przedmiotowego postępowania. Zgodnie z art. 3310 ust. 2 urp., od uchwały komisji służy kandydatowi odwołanie dotyczące wyniku egzaminu do Ministra Sprawiedliwości, który w myśl art. 331 urp. jest organem wyższego stopnia w stosunku do komisji. Uchwała komisji ustalająca wynik egzaminu ma niewątpliwie charakter decyzji administracyjnej, a odwołanie, o którym mowa w przepisie art. 3310 ust. 2 urp., jest odwołaniem w rozumieniu art. 127 § 1 Kpa. Zasada dwuinstancyjności postępowania administracyjnego, określona w art. 15 Kpa., polega na dwukrotnym rozpatrzeniu i rozstrzygnięciu tej samej sprawy wyznaczonej treścią zaskarżonej decyzji, a działanie organu odwoławczego nie ma li tylko charakteru kontrolnego, lecz jest działaniem merytorycznym. Dlatego w rozpatrywanej sprawie Minister Sprawiedliwości miał obowiązek ponownego rozpatrzenia sprawy

w jej całokształcie, niezależnie od tego czy strona podnosiła zarzuty związane

z procedurą przeprowadzenia egzaminu konkursowego, czy też ich nie podnosiła. Organ odwoławczy miał zatem obowiązek poddać analizie zarówno prawidłowość przygotowania egzaminu, w tym także testu egzaminacyjnego, jak i jego przebiegu.

Z tych obowiązków, zdaniem Sądu, organ wywiązał się należycie, co znalazło wyraz w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Nie budzi wątpliwości, że uchwałą Komisji Egzaminacyjnej ustalono negatywny wynik egzaminu skarżącej, podając w uzasadnieniu, że kandydatka uzyskała 189 punktów. Minister Sprawiedliwości, utrzymując w mocy powyższą uchwalę, również wskazał, że skarżąca uzyskała 189 punktów zamiast 190,

co wynika ze zsumowania punktów za prawidłowo udzielone odpowiedzi. Jednocześnie należy podkreślić, iż skarżąca nie stawiała zaskarżonej decyzji ani utrzymanej nią w mocy uchwale zarzutów, co do trybu, przeprowadzenia i przebiegu egzaminu oraz prawidłowości podliczenia uzyskanych punktów.

Wydając zaskarżone rozstrzygnięcie organ nie naruszył przepisów procesowych enumeratywnie wymienionych w skardze. Wziął przy tym pod uwagę cały istotny w sprawie materiał dowodowy i podjął wszelkie kroki niezbędne do wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy. Odniósł się do wszystkich argumentów skarżącej, w tym do przywołanych przez nią poglądów wyrażonych przez doktrynę i wynikających z orzecznictwa sądowego. Podkreślenia wymaga, że organ omawiając poszczególne pytania zakwestionowane przez skarżącą, nie ograniczył się jedynie do odpowiedzi na zarzuty strony, ale szeroko omówił trafność zarówno pytań, jak i wynikających z nich odpowiedzi, co zadośćuczyniło obowiązkowi kompleksowego i wyczerpującego uzasadnienia swojego stanowiska. W sprawie niniejszej organ przedstawił pełną argumentację o charakterze prawnym dotyczącą prawidłowości kwestionowanych pytań, a stanowiącą jednocześnie odpowiedź na twierdzenia skarżącej. Uzasadnienie faktyczne i prawne decyzji odnosi się do mających w sprawie zastosowanie przepisów prawa, jak również wyjaśnia powody wydania zaskarżonego rozstrzygnięcia i dlatego zarzuty naruszenia art. 107 § 3 Kpa. Sąd uznał za niezasadne. Argumenty strony należy uznać za polemikę

z prawidłowym stanowiskiem organu, uwzględniającym zasadę, że poprawna odpowiedź na pytanie testowe musi pozostawać w zgodzie z kontekstem i logiką pytania.

Zdaniem Sądu, argumentacja strony opiera się na nieporozumieniu, polegającym na tym, że skarżąca czyni dodatkowe założenia do jednoznacznej treści zakwestionowanych przez nią pytań Wbrew zarzutom skarżącej odpowiedź na pytanie nr 74 wynika z kodeksu cywilnego. Odnosi się ono do art. 434 k.c. Odpowiedzialność na zasadzie ryzyka przewidziana w tym przepisie wynika wprost

z jego konstrukcji. Przeciwne stanowisko prowadziłoby do wniosku, że brak byłoby możliwości określenia charakteru tej odpowiedzialności w doktrynie. Rodzaje odpowiedzialności wynikają z regulacji ustawowych tj. w tym przypadku z kodeksu cywilnego. Zwrócić przy tym należy uwagę, że zasady odpowiedzialności objęte są uniwersyteckimi wykładami z prawa cywilnego (por. np. W. Czachórski – Zobowiązania. Zarys wykładu). W przywołanej publikacji odpowiedzialność, do której odnosi się zakwestionowane pytanie, omawiana jest szczegółowo w rozdziale

pt. "Odpowiedzialność za zawalenie się budowli".

W dalszej kolejności rozpatrzyć należy zarzut co do pytania nr 98,

co do którego skarżąca twierdziła, że więcej niż jedna odpowiedź na nie mogła zostać uznana za prawidłową. Istotą powyższego pytania było, czy w sytuacji, gdy strona reprezentowana przez radcę prawnego w razie nieopłacenia apelacji

w sprawie niebędącej sprawą gospodarczą, wzywa się do uiszczenia opłaty stosunkowej i jeżeli tak to kogo. Nie jest w tym pytaniu istotne, czy apelacja nie została opłacona w ogóle, czy też opłacona w niewłaściwej wysokości, gdyż w obu tych sytuacjach skutki procesowe są takie same, lecz czy sąd wzywa do uiszczenia opłaty oraz czy wzywa stronę, czy pełnomocnika.

Zgodnie z art. 130 § 1 k.p.c. w zw. z art. 370 k.p.c. przewodniczący wzywa stronę do uiszczenia należnej opłaty pod rygorem odrzucenia apelacji. Powyższa regulacja ma zastosowanie w sytuacji wniesienia apelacji przez stronę osobiście. Nie mogą być tu bowiem wykorzystane środki przewidziane w przepisie art. 1302 § 3 k.p.c., gdyż dotyczą one tylko pism wniesionych przez profesjonalnego pełnomocnika i przepis ten nie może być wykładany rozszerzająco. Osobiste wniesienie apelacji przez stronę nie może być utożsamiane z wniesieniem tego środka przez zawodowego pełnomocnika. W uchwale z 13 kwietnia 2007 r. (IIICZP158/06) Sąd Najwyższy jednoznacznie wskazał, że rygor określony w art. 1302 § 3 k.p.c. nie ma zastosowania w sytuacji, w której apelację wnosi sama strona reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika. Wezwanie do uiszczenia

w takiej sytuacji opłaty musi być jednak skierowane do ustanowionego w sprawie radcy prawnego, gdyż wynika to z istoty pełnomocnictwa. Pełnomocnik jest bowiem zobowiązany do działania za stronę. Zakres umocowania określony w art. 91 k.p.c.

z mocy prawa obejmuje w zasadzie wszystkie czynności procesowe podejmowane

w postępowaniu rozpoznawczym i egzekucyjnym oraz w postępowaniach pomocniczych. Zatem w sytuacji gdy wniesione przez stronę osobiście pismo procesowe ma braki, wezwanie do uiszczenia opłaty od pisma winno być wystosowane do pełnomocnika, a nie do strony. Powyższe jednoznacznie wskazuje, że wskazana pod literą "C" odpowiedź jest odpowiedzią prawidłową. Powołanie

w kluczu odpowiedzi przepisów dotyczących doręczeń pism, w sytuacji gdy w pytaniu jest mowa o wezwaniu pełnomocnika strony, pozostaje bez wpływu na prawidłowość sformułowania omawianego pytania. Osoba rozwiązująca test nie zna klucza odpowiedzi i nie ma możliwości sugerowania się podanymi tam podstawami prawnymi, zaś ustawa o radcach prawnych nie formułuje jako wymogu prawidłowości testu podania podstaw prawnych prawidłowych odpowiedzi. Czytając przepis art. 370 k.p.c. trzeba mieć zawsze na uwadze, iż dotyczy on dwóch sytuacji – gdy działa sama strona i gdy jest ona reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika. Kandydat na aplikanta musi wiedzieć, że sytuacja tych podmiotów w procesie jest różna, co wynika z zasad ogólnych i co ostatecznie determinuje prawidłową odpowiedź na przedmiotowe pytanie. Art. 370 k.p.c. reguluje kwestie związane

z postępowaniem międzyinstancyjnym i określa treść rozstrzygnięcia Sądu, gdyż

w tym przypadku rygory przewidziane w art. 130 § 1 i 2 k.p.c. nie mają zastosowania. Mają natomiast pełne zastosowanie zasady ogólne przewidziane w ww. przepisie, których działania przepis art. 370 k.p.c. nie wyłącza.

Istota pytania nr 103, co jednoznacznie wynika z propozycji odpowiedzi, sprowadzała się do tego, kto może wystąpić z wnioskiem o wezwanie do udziału

w sprawie. Udzielając odpowiedzi, zdający winien skoncentrować się na zakresie podmiotowym pytania, a nie na analizie problemu związania sądu takim wnioskiem. Kwestia fakultatywności, czy też obligatoryjności działania sądu jest dla wskazania prawidłowej odpowiedzi obojętna. Skarżąca powinna mieć przy tym na względzie, że tylko jedna odpowiedź jest odpowiedzią prawidłową, a odpowiedzi "A" i "C" są odpowiedziami oczywiście nieprawidłowymi.

Za nietrafny należy również uznać zarzut naruszenia art. 331 ust. 3 urp. poprzez uznanie, iż dyspozycja pytań 196 i 199 dotycząca prawa podatkowego, nie mieści się w zakresie zagadnień egzaminacyjnych. Ustawa o radcach prawnych nie posługuje się pojęciem gałąź prawa/dział prawa, ale określa, że test egzaminacyjny obejmuje sprawdzenie wiedzy z zakresu prawa m.in. prawa finansowego. Nie negując wypowiedzi doktryny, co do swoistej odrębności prawa podatkowego stwierdzić należy, że prawo podatkowe, w tym przepisy Ordynacji podatkowej, mieści się przedmiotowo w zakresie prawa finansowego.

Reasumując, Sąd uznał, że pytania konkursowe zakwestionowane przez skarżącą sformułowane zostały zgodnie z dyspozycją art. 331 ust. 3 ustawy

o radcach prawnych. Sąd nie dopatrzył się również naruszeń prawa procesowego; Minister Sprawiedliwości w sposób wyczerpujący i nie budzący wątpliwości przedstawił swoje argumenty, wskazując konkretne przepisy, z których wynikała prawidłowa odpowiedź.

Mając powyższe na względzie, Sąd na zasadzie art. 151 p.p.s.a. skargę oddalił.