Wyrok NSA, sygn. akt II FSK 596/09
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2010-08-06 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6119 Inne o symbolu podstawowym 611
Hasła tematyczne: Podatek od spadków i darowizn
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 141 par. 4
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący - Sędzia NSA Małgorzata Wolf - Mendecka (sprawozdawca), Sędzia NSA Bogusław Dauter, Sędzia WSA del. Jadwiga Danuta Mróz, Protokolant Justyna Bluszko - Biernacka, po rozpoznaniu w dniu 6 sierpnia 2010 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej K. P. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 28 października 2008 r. sygn. akt III SA/Wa 2050/08 w sprawie ze skargi K. P. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia 5 marca 2008 r. nr [...] w przedmiocie uchybienia terminu do wniesienia zażalenia 1) oddala skargę kasacyjną, 2) przyznaje dor. pod. K. S.-K. od Skarbu Państwa – z kasy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie – kwotę 180 (sto osiemdziesiąt) złotych powiększoną o należny podatek od towarów i usług tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu.


UZASADNIENIE

I. Stan faktyczny sprawy przedstawiał się następująco:

1. Postanowieniem z 12 grudnia 2007 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego W. orzekł wobec K. P. o zaliczeniu nadpłaty w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2006 r. na poczet zaległości w podatku od spadków i darowizn. Postanowienie to zostało doręczone Skarżącemu w dniu 19 grudnia 2007 r.

2. W dniu 28 grudnia 2007 r. (data stempla pocztowego) Skarżący złożył zażalenie na powyższe postanowienie.

3. Dyrektor Izby Skarbowej postanowieniem z 5 marca 2008 r. stwierdził uchybienie terminowi do wniesienia zażalenia. Uzasadniając podjęte rozstrzygnięcie Dyrektor Izby Skarbowej wyjaśnił, że skoro postanowienie organu pierwszej instancji zostało doręczone Skarżącemu w dniu 19 grudnia 2007 r., to siedmiodniowy termin do wniesienia zażalenia na to postanowienie upływał 27 grudnia 2007 r. Natomiast Skarżący nadał zażalenie w urzędzie pocztowym w dniu 28 grudnia 2007 r., co oznacza, że zostało ono wniesione z uchybieniem terminu.

4. Nie zgadzając się z powyższym rozstrzygnięciem Skarżący złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę, w której wniósł o "wnikliwe zbadanie sprawy i spowodowanie oddania jego pieniędzy". W uzasadnieniu skargi wyjaśnił, że przekazuje odpisy zaświadczeń lekarskich i uprzejmie prosi o uwzględnienie jego dolegliwości zdrowotnych jako ograniczających jego funkcjonowanie. Mając powyższe na uwadze Skarżący domagał się przywrócenia terminu i rozpatrzenie jego zażalenia z 27 grudnia 2007 r.

5. Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał skargę za niezasadną i na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej P.p.s.a.) oddalił ją.

W uzasadnieniu wyroku wskazał, że Sąd nie mógł uwzględnić wniosku Skarżącego o przywrócenie terminu i rozpatrzenie jego zażalenia z 27 grudnia 2007 r., ponieważ sądy administracyjne nie mogą zastępować organów w załatwianiu spraw, które należą do kompetencji tych ostatnich. Sąd może rozpatrywać wnioski o przywrócenie terminu jedynie w zakresie, w jakim odnoszą się one do terminów procesowych określonych w P.p.s.a.

Sąd wyjaśnił dalej, że wbrew oczekiwaniom Skarżącego i jego pełnomocnika, w ramach postępowania sądowego nie mogły być rozważane przesłanki przywrócenia terminu. Przedmiotem kontroli sądowej nie jest rozstrzygnięcie wydane w przedmiocie odmowy czy też przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia, lecz postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej stwierdzające wniesienie zażalenia z uchybieniem terminu ustawowego. Z tego względu poruszone przez Skarżącego i jego pełnomocnika kwestie, jako wykraczające poza zaskarżone postanowienie, nie mogły być przedmiotem oceny Sądu.

Działając w powyżej określonych granicach Sąd nie znalazł podstaw do uwzględnienia skargi, ponieważ zaskarżone postanowienie o stwierdzeniu wniesienia zażalenia po upływie terminu jest zgodne z prawem.

6. Skargę kasacyjną wniósł K. P., zarzucając naruszenie przepisów postępowania:

- art. 3 § 1, 2, 3 w związku z art. 134 § 1, 2 P.p.s.a. poprzez niewykonanie kontroli i podtrzymanie błędu co do faktu i prawa, gdyż wniesionego pisma - zażalenia Skarżącego - nie uznano za wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia, wiedząc przy tym, że istnieje po stronie Skarżącego bezwzględna przesłanka uzasadniająca przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia (choroba Skarżącego – depresja).

- art. 141 § 4 powyższej ustawy poprzez sprzeczność ustaleń i wzajemnie wykluczanie się twierdzeń oraz brak w uzasadnieniu wskazania co do dalszego postępowania.

Na tej podstawie wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości wraz z uzasadnieniem i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia Sądowi pierwszej instancji oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego w tym zasądzenie wynagrodzenia na rzecz doradcy podatkowego ustanowionego z urzędu.

II. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga nie ma uzasadnionych podstaw.

1. Nie jest trafny zarzut naruszenia art. 3 § 1, 2, 3 w związku z art. 134 § 1, 2 P.p.s.a. Przepis art. 134 tej ustawy zobowiązuje Sąd do rozstrzygania w granicach danej sprawy, przy czym Sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (§ 1). W niniejszej sprawie przepis ten nie został naruszony, bowiem Wojewódzki Sąd Administracyjny dokonał kontroli działalności administracji publicznej skonkretyzowanej postanowieniem Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 5 marca 2008 r. Postanowieniem tym stwierdzono uchybienie terminu do wniesienia zażalenia na postanowienie organu pierwszej instancji. Zatem Wojewódzki Sąd Administracyjny dokonał kontroli działalności organu i ocenił legalność postanowienia wydanego w postępowaniu podatkowym, zgodnie z obowiązkiem wynikającym z art. 3 § 1 i § 2 pkt 2 P.p.s.a. Zauważyć przy tym trzeba, że wskazany przez stronę § 3 tego artykułu (o orzekaniu także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę) nie był w niniejszej sprawie zastosowany.

2. Autor skargi kasacyjnej twierdzi, że pismo strony uznane za zażalenie należało potraktować jako wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia i w tym kierunku powinno być prowadzone postępowanie organów podatkowych.

Stanowisko strony w tej kwestii nie zasługuje na akceptację, gdyż nie znajduje uzasadnienia w zgromadzonym materiale dowodowym. Prawidłowo Sąd ocenił, że podatnik wniósł środek zaskarżenia w postaci zażalenia, jednakże z jednodniowym uchybieniem ustawowego terminu. O tym, że omawiane pismo było zażaleniem, a nie wnioskiem o przywrócenie terminu, świadczy zarówno jego treść jak i jednoznaczne wskazanie rozstrzygnięcia, którego wniesiony środek zaskarżenia dotyczył. Zatem, twierdzenia pełnomocnika strony zmieniające sens przedmiotowego pisma uznać należy za nielogiczne i gołosłowne, a występujące u podatnika problemy zdrowotne (w tym depresja) nie mogą zmienić jasnej treści pisma oraz żądań, jakie w nim zaprezentował. Powoływanie się na choroby podatnika nie zastąpi prawidłowo złożonego wniosku o przywrócenie terminu do złożenia zażalenia, a pisma o takiej treści brak jest w aktach niniejszej sprawy.

3. Zarzuty dotyczące motywów wyroku również są bezpodstawne. Prawidłowo bowiem Sąd pierwszej instancji uzasadnił wyrok, przedstawiając stan sprawy w oparciu o zgromadzony materiał dowodowy i odnosząc się w sposób właściwy do zarzutów skargi, a więc zgodnie z art. 141 § 4 P.p.s.a. Ze wskazanego przez autora skargi kasacyjnej zdania (na str. 3) powinno w rzeczywistości wynikać (przy jego prawidłowej konstrukcji), że błędne jest twierdzenie strony, iż samo dopełnienie czynności wniesienia zażalenia stanowiło żądanie przywrócenia terminu. Takie rozumienie wywodów Sądu koresponduje z całą treścią uzasadnienia. Sąd bowiem precyzyjnie wyjaśniał, iż "wbrew oczekiwaniom Skarżącego i jego pełnomocnika, w ramach tego postępowania sądowego nie mogły być rozważane przesłanki przywrócenia terminu. Przedmiotem kontroli sądowej nie jest rozstrzygnięcie wydane w przedmiocie odmowy czy też przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia, lecz postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej stwierdzające wniesienie zażalenia z uchybieniem terminu ustawowego".

Ponadto, skoro Sąd zaaprobował ocenę stanu faktycznego zaprezentowaną przez organ i oddalił skargę podatnika, to brak jest podstaw do formułowania wskazań co do dalszego toku postępowania. Nieporozumieniem jest więc twierdzenie strony o konieczności zawarcia wskazań, o których mowa w ostatnim zdaniu art. 141 § 4 P.p.s.a.

6. Mając powyższe na uwadze na podstawie art. 184 i art. 204 pkt 1 P.p.s.a. orzeczono jak w sentencji.

O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 250 P.p.s.a. w zw. z § 2 ust. 2 pkt 1 w zw. z ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 2 grudnia 2003 r. w sprawie wynagrodzenia za czynności doradcy podatkowego w postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz szczegółowych zasad ponoszenia kosztów pomocy prawnej udzielonej przez doradcę podatkowego z urzędu (Dz. U. Nr 212, poz. 2075).