Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt II SA/Wa 3683/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2022-05-06 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6192 Funkcjonariusze Policji
Hasła tematyczne: Policja
Skarżony organ: Komendant Policji
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 41 ust. 2 pkt 5
journal: Dz.U. 2023 poz 171
law: Ustawa z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (t. j.)

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Marcinkowska, Sędzia WSA Danuta Kania (spr.), Sędzia WSA Ewa Kwiecińska, , Protokolant starszy specjalista Bogumiła Kobierska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 maja 2022 r. sprawy ze skargi P. I. na rozkaz personalny Komendanta Głównego Policji z dnia [...] września 2021 r. nr [...] w przedmiocie zwolnienia ze służby w Policji oddala skargę.


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi jest rozkaz personalny Komendanta Głównego Policji (dalej: "KGP", "organ II instancji") z dnia [...] września 2021 r. nr [...], utrzymujący w mocy, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r., poz. 735 ze zm.), dalej: "k.p.a.", rozkaz personalny Komendanta [...] Policji (dalej: "K[...]P", "organ I instancji") z dnia [...] lipca 2021 r. nr [...] w sprawie zwolnienia P. I. (dalej: "strona", "skarżący") ze służby w Policji.

Z akt sprawy wynika, że wnioskiem personalnym z dnia [...] kwietnia 2021 r. Komendant Powiatowy Policji w [...] (dalej: "KPP") wystąpił do K[...]P o zwolnienie P. I. - [...] Wydziału [...] Komendy Powiatowej Policji w [...] ze służby w Policji na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji.

W uzasadnieniu KPP podniósł, że podstawą wystąpienia z ww. wnioskiem było prowadzone przez Prokuraturę Okręgową w [...] Wydział [...][...] postępowanie karne o sygn. akt [...], w toku którego w dniu [...] marca 2021 r. przedstawiono stronie zarzut o to, że: w dniu [...] czerwca 2018 r. w [...], gmina [...], powiat [...], woj. [...], działając wspólnie i w porozumieniu z M. W., w związku z pełnieniem funkcji publicznej - funkcjonariusza Policji z Wydziału [...] KPP w [...], przyjął od J. L. W. korzyść majątkową w kwocie nie mniejszej niż 1.000 zł w zamian za zachowanie stanowiące naruszenie przepisów prawa, polegające na sporządzeniu nierzetelnej dokumentacji potwierdzającej niezgodny z rzeczywistym stanem rzeczy przebieg kolizji drogowej, która miała mieć miejsce w opisanym miejscu i czasie, pomiędzy pojazdem marki [...], którego kierowcą została wskazana M. S. a pojazdem marki [...], którego kierowcą została wskazana M. G, a która w rzeczywistości została spowodowana w wyniku umyślnego działania innych osób, w celu uzyskania nienależnego odszkodowania z tytułu ubezpieczenia komunikacyjnego, tj. o czyn z art. 228 w związku z art. 228 § 3 Kodeksu karnego.

Przesłuchany w dniu [...] marca 2021 r. w charakterze podejrzanego P. I. nie przyznał się do stawianego mu zarzutu.

W dniu [...] marca 2021 r. Sąd Rejonowy w [...][...] Wydział [...] wydał postanowienie o sygn. akt [...], którym zastosował wobec P. I. środek zapobiegawczy w postaci tymczasowego aresztowania na okres trzech miesięcy od dnia [...] marca 2021 r. do dnia [...] czerwca 2021 r.

Pismem z dnia [...] kwietnia 2021 r. K[...]P zawiadomił P. I. o wszczęciu z urzędu postępowania administracyjnego w sprawie zwolnienia ze służby w Policji na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji pouczając go o uprawnieniach wynikających z art. 10 k.p.a. Jednocześnie, na podstawie art. 43 ust. 4 ustawy o Policji, organ wezwał stronę do wskazania zakładowej organizacji związkowej, o której mowa w art. 43 ust. 3 ustawy o Policji, w terminie 3 dni od dnia doręczenia tego pisma, oraz pouczył o skutkach braku takiego wskazania.

Strona nie wskazała w terminie, o którym mowa w art. 43 ust. 4 ustawy o Policji, organizacji związkowej, która miałaby go reprezentować.

Pismem z dnia [...] lipca 2021 r. pełnomocnik strony wniósł o wstrzymanie wydania rozkazu personalnego o zwolnieniu ze służby w Policji, przedłużenie okresu zawieszenia strony w czynnościach służbowych do czasu zakończenia postępowania karnego, ewentualnie - w przypadku nieuwzględnienia tego wniosku - o zawieszenie strony na okres 12 miesięcy w czynnościach służbowych, a nadto wniósł o przeprowadzenie wskazanych w tym piśmie dowodów.

K[...]P rozkazem personalnym z dnia [...] lipca 2021 r. nr [...], działając na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 5 w związku z art. 45 ust. 1 ustawy o Policji, zwolnił P. I. ze służby w Policji z dniem [...] lipca 2021 r. Decyzji tej, zgodnie z art. 108 § 1 k.p.a., został nadany rygor natychmiastowej wykonalności.

Pismem z dnia [...] sierpnia 2021 r. pełnomocnik strony wniósł odwołanie od ww. rozkazu personalnego zarzucając naruszenie:

- art. 41 ust. 2 pkt 5 w związku z art. 45 ust. 1 ustawy o Policji, poprzez niewłaściwe zastosowanie polegające na bezprawnym przyjęciu, że w ustalonym stanie faktycznym i prawnym strona podlega zwolnieniu ze służby w Policji ze względu na ważny interes służby, podczas gdy prawidłowe uwzględnienie wszystkich elementów zarówno interesu społecznego, jak i słusznego interesu skarżącego, przeczy takiemu założeniu,

- art. 41 ust. 2 pkt 5 w związku z art. 41 ust. 1 pkt 4 ustawy o Policji, poprzez jego niewłaściwe zastosowanie, tj. oparcie decyzji na przesłance ważnego interesu służby, w sytuacji gdy w sprawie toczy się już postępowanie karne i odpowiednią przesłanką byłaby przesłanka skazania prawomocnym wyrokiem sądu za przestępstwo umyślne, ścigane z oskarżenia publicznego, w przypadku wydania takiego orzeczenia,

- art. 25 ust. 1 ustawy o Policji w związku z art. 81a k.p.a. w związku z art. 42 ust. 3 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, poprzez błędne zastosowanie polegające na przyjęciu, że strona nie posiada przymiotu nieposzlakowanej opinii, a także, że ziściła się przesłanka słusznego interesu służby z uwagi na toczące się postępowanie karne, a tym samym, że nie może ona pełnić służby, podczas gdy zasada domniemania niewinności wskazuje wprost, że każdego oskarżonego o popełnienie czynu zabronionego uważa się za niewinnego do czasu udowodnienia mu winy, a tym samym jest jednym z istotnych elementów wyznaczających pozycję obywatela w społeczeństwie oraz wobec władzy, gwarantując mu odpowiednie traktowanie,

- art. 7 k.p.a. poprzez naruszenie zasady prawdy obiektywnej w zakresie prowadzonego w sprawie postępowania dowodowego oraz nieuwzględnienie okoliczności mających istotne znaczenie dla słusznego interesu strony, a także niedokładne wyjaśnienie stanu faktycznego i założenie, że strona dopuściła się zarzucanego jej czynu,

- art. 7, art. 75 § 1 i art. 77 k.p.a. poprzez nieprawidłowe przeprowadzenie postępowania dowodowego, polegające na brakach we wszechstronnym zebraniu materiału dowodowego w sprawie i rozważeniu zebranych materiałów, a także pominięcie dowodów świadczących o niewinności strony oraz jej zaangażowaniu w dotychczasowy przebieg służby, a wskutek tego błędne ustalenie, że zachodzą okoliczności określone w art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji, uzasadniające zwolnienie strony ze służby w Policji,

- art. 80 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie i bezkrytyczne przyjęcie, pomimo braków w postępowaniu dowodowym, że okoliczności stanowiące podstawę wydania zaskarżonej decyzji zostały należycie udowodnione,

- art. 107 § 3 w związku z art. 11 k.p.a. poprzez ich niezastosowanie i sporządzenie uzasadnienia, które nie spełnia określonych w tym przepisie wymogów, a nade wszystko, poprzez błędne uzasadnienie faktyczne zaskarżonej decyzji, w którym pomimo wskazania faktów, nie przedstawiono dowodów, na których oparto się wydając określone rozstrzygnięcie,

- art. 108 § 1 k.p.a. poprzez jego błędne zastosowanie i nadanie zaskarżonemu rozkazowi personalnemu rygoru natychmiastowej wykonalności.

W związku z powyższymi zarzutami pełnomocnik wniósł o:

- uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i umorzenie postępowania w sprawie, względnie o uchylenie zaskarżonego rozkazu personalnego i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez organ I instancji,

- wstrzymanie natychmiastowego wykonania zaskarżonej decyzji,

- zawieszenie postępowania na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. do czasu wydania prawomocnego wyroku w postępowaniu karnym toczącym się w niniejszej sprawie,

- przeprowadzenie postępowania uzupełniającego w zakresie niezbędnym do rozstrzygnięcia sprawy, w tym o przeprowadzenie zawnioskowanych i wymienionych w piśmie z dnia [...] lipca 2021 r. oraz w odwołaniu dowodów.

Wskazanym na wstępie rozkazem personalnym z dnia [...] września 2021 r. nr [...] KGP utrzymał w mocy zaskarżony rozkaz personalny.

W uzasadnieniu organ II instancji powołał art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji wskazując, że ma on charakter fakultatywny, zatem decyzja o zwolnieniu funkcjonariusza ze służby podejmowana jest w ramach uznania administracyjnego. W sytuacji zastosowania podstawy wynikającej z ww. przepisu niezbędne jest dowiedzenie, że dalsze pełnienie służby przez policjanta, wobec zaistnienia określonych okoliczności, koliduje z jej ważnym interesem.

Odwołując się do treści art. 1 ust. 1, art. 2 ust. 1, art. 25 i art. 27 ustawy o Policji organ II instancji podkreślił, że funkcjonariusz Policji ma obowiązek dochować wierności deklaracjom, które złożył składając ślubowanie, a także postępować w sposób, który nie budzi wątpliwości co do jego kwalifikacji etycznych. Musi mieć także świadomość tego, że sprawowanie funkcji publicznej łączy się nie tylko z pewnymi przywilejami, ale i zwiększonymi obowiązkami oraz ograniczeniami nieznanymi innym grupom zawodowym. Funkcjonariuszom Policji przysługuje zwiększona ochrona trwałości stosunku służbowego, jednakże nie ma ona charakteru bezwzględnego. Ustawodawca w interesie policjantów reglamentuje dopuszczalne przyczyny zwolnienia ich ze służby. Jednocześnie dostrzega potrzebę prowadzenia racjonalnej polityki kadrowej w interesie Policji oraz konieczność wyposażenia organów tej formacji w instrumenty prawne niezbędne do podejmowania działań zmierzających do budowania autorytetu Państwa i zaufania obywateli do jego organów.

W konsekwencji już samo podejrzenie funkcjonariusza Policji o zachowanie karalne, zaprzeczające podjętym zobowiązaniom, naraża dobre imię służby, którego utrzymanie składa się na treść "ważnego interesu służby". Policjant, któremu przedstawiono zarzut o popełnienie przestępstwa umyślnego, ściganego z oskarżenia publicznego, traci przymiot "nieskazitelności charakteru". Traci on również autorytet oraz wiarygodność w odbiorze społecznym, które to elementy są niezbędne do właściwego i skutecznego wykonywania obowiązków łączących się ze służbą w organach ścigania. Stąd też pozostawanie w służbie policjanta, który nie legitymuje się wskazanymi przymiotami, narusza ważny interes służby. Powyższa sytuacja wpływa bowiem demoralizująco na pozostałych funkcjonariuszy, a także rzutuje na powstanie negatywnego wizerunku Policji w odbiorze społecznym, co przekłada się na utratę zaufania do organów Państwa.

Dalej KGP wskazał, iż w sprawie bezspornym jest, że w dniu [...] marca 2021 r. przedstawiono P. I. zarzut popełnienia przestępstwa z art. 228 § 1 w związku z art. 228 § 3 Kodeksu karnego. Czyn, o który ww. został podejrzany dotyczy przestępstwa umyślnego ściganego z oskarżenia publicznego, zaś przedmiotem ochrony w odniesieniu do art. 228 k.k. jest prawidłowe funkcjonowanie polskich instytucji publicznych, a także zaufanie do bezstronności ich działań.

Zdaniem KGP skierowanie postępowania karnego przeciwko P. I. sprawia, że utracił on przymiot nieposzlakowanej opinii, a zatem nie spełnia podstawowego warunku określonego w art. 25 ust. 1 ustawy o Policji, niezbędnego do pełnienia służby w Policji. Okoliczności te uniemożliwiają pozostawanie ww. w służbie.

KGP podkreślił, że utrata przymiotu nieposzlakowanej opinii nastąpiła na etapie prowadzonego postępowania przygotowawczego w związku z przedstawieniem P. I. zarzutu. Organ prowadzący postępowanie administracyjne nie badał zatem zasadności postawionego zarzutu. Nie oceniał również okoliczności towarzyszących przedstawieniu zarzutu oraz wartości zgromadzonego w postępowaniu przygotowawczym materiału dowodowego pod kątem odpowiedzialności karnej, a tym bardziej nie odnosił się w jakikolwiek sposób do kwestii winy, czy niewinności podejrzanego. Byłoby to nie tylko niecelowe, ale i bezzasadne. Prawno-karnej oceny dowodów, stanowiących podstawę do przedstawienia zarzutów, dokonuje bowiem prokurator. To właśnie ten podmiot na danym etapie postępowania karnego, dokonał analizy zgromadzonego materiału i na tej podstawie uznał, że okoliczności sprawy, jak również wartość materiału dowodowego są wystarczające do wydania postanowienia o przedstawieniu stronie zarzutów. Brak jest w związku z tym podstaw aby na obecnym etapie postępowania karnego kwestionować wysokie prawdopodobieństwo popełnienia przez stronę zarzuconego czynu.

Odwołując się do orzecznictwa sądów administracyjnych organ II instancji zaznaczył również, że art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji nie uzależnia możliwości zwolnienia policjanta ze służby od wyniku postępowania karnego. Zwolnienie ze służby w oparciu o ww. przepis pozostaje bez związku z prowadzonym przeciwko funkcjonariuszowi postępowaniem karnym. Oznacza to, że zwolnienie może nastąpić przed zakończeniem postępowania karnego, a rozstrzygnięcie w sprawie karnej pozostaje bez wpływu na decyzję w przedmiocie zwolnienia. Jednocześnie zasada domniemania niewinności nie może być rozumiana tak szeroko, by wykluczała wiązanie z samym faktem toczącego się postępowania karnego jakichkolwiek konsekwencji prawnych, które w innych procedurach mogą oddziaływać na sytuację podejrzanego lub oskarżonego. W takich przypadkach, nawet zanim zapadnie prawomocny wyrok w sprawie karnej, możliwe jest ograniczenie dostępu określonych osób do służby publicznej, a także wykluczenie konkretnej osoby z grona funkcjonariuszy publicznych. Nie stanowi to także, jak twierdzi pełnomocnik strony, naruszenia konstytucyjnych praw i wolności obywatelskich.

Wobec powyższego, zdaniem organu II instancji, dokonywanie przez organy Policji w toku postępowania administracyjnego oceny zasadności przedstawionego stronie zarzutu, czy też rozstrzyganie o jego winie bądź niewinności, nie jest uprawnione. Udowodnienie faktu popełnienia przez podejrzanego (oskarżonego) zarzucanego mu czynu, należy bowiem wyłącznie do organów ustawowo powołanych do ścigania przestępstw i następuje w ramach prowadzonego w konkretnej sprawie postępowania karnego. Organy Policji są natomiast zobligowane do uwzględnienia w toku postępowania administracyjnego samego faktu przedstawienia policjantowi zarzutu popełnienia przestępstwa.

Nie wymaga również badania postawa funkcjonariusza Policji jaką przejawiał w przeszłości w służbie, jej przebieg, osiągnięcia zawodowe czy odbiór jego osoby przez przedstawicieli tej formacji lub społeczeństwa. Organ nie kwestionuje bowiem, że strona pełniąc służbę w Policji cieszyła się nieposzlakowaną opinią. Był to warunek sine qua non umożliwiający nieprzerwane kontynuowanie stosunku służbowego. Stąd też weryfikacja tych okoliczności byłaby bezprzedmiotowa dla tego postępowania.

Uwzględniając powyższe KGP stwierdził, że organ I instancji zebrał cały materiał niezbędny do podjęcia decyzji merytorycznej, a następnie w granicach swobodnej oceny dowodów dokonał jego kompleksowej oceny. Organ zapewnił również stronie czynny udział w każdym stadium postępowania - stosownie do art. 10 k.p.a. Umożliwił również stronie wskazanie zakładowej organizacji związkowej, o której mowa w art. 43 ust. 3 ustawy o Policji, dla wydania opinii w przedmiocie zwolnienia ze służby. Strona nie wskazała organizacji związkowej, która miałaby go reprezentować, zatem zwolnienie ze służby mogło nastąpić bez zasięgnięcia ww. opinii.

Odnosząc się do zarzutu odwołania dotyczącego niewłaściwej podstawy prawnej rozstrzygnięcia KGP wskazał, że przedmiotem niniejszego postępowania jest zwolnienie ze służby na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji. Przedmiot postępowania nie może ulec zmianie w toku postępowania, a podstawy prawne zwolnienia policjanta ze służby są niezależne i niekonkurencyjne. Jakkolwiek organ zobowiązany jest do wzięcia pod uwagę okoliczności, które świadczyłyby o zmaterializowaniu się którejkolwiek z przesłanek obligatoryjnego zwolnienia ze służby w Policji, w tym przesłanki zawartej w art. 41 ust. 1 pkt 4 ww. ustawy, to jednak w dniu wydania rozstrzygnięcia w sprawie nie zaistniała żadna okoliczność, która wypełniłaby jakąkolwiek przesłankę stanowiącą podstawę do obligatoryjnego zwolnienia strony ze służby. Organ nie mógł natomiast wstrzymać się z wydaniem rozstrzygnięcia oczekując, że w przyszłości w stosunku do strony wystąpią ewentualnie takie okoliczności, które skutkować będą koniecznością zastosowania innej (obligatoryjnej) podstawy zwolnienia ze służby.

Przeszkodą do wydania rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie nie była również okoliczność zawieszenia policjanta w czynnościach służbowych. Sprawa zawieszenia w czynnościach służbowych nie jest bowiem objęta sprawą administracyjną dotyczącą zwolnienia policjanta ze służby w Policji na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji.

W ocenie KGP brak było podstaw do zawieszenia postępowania, bowiem nie wystąpiła żadna z przesłanek obligatoryjnego zawieszenia postępowania wymienionych w art. 97 § 1 k.p.a. Nie było również podstaw do fakultatywnego zawieszenia postępowania administracyjnego w oparciu o art. 98 § 1 k.p.a. Postępowanie w sprawie zwolnienia ze służby na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji nie zostało bowiem wszczęte na wniosek strony, lecz z urzędu.

W ocenie KGP, organ I instancji słusznie nadał swojemu rozstrzygnięciu rygor natychmiastowej wykonalności na podstawie art. 108 § 1 k.p.a. Czyniąc to kierował się koniecznością jak najszybszego rozwiązania stosunku służbowego z osobą, której pozostawanie w służbie jest sprzeczne z ważnym interesem służby. Jednocześnie KGP nie stwierdził podstaw do wstrzymania natychmiastowej wykonalności zaskarżonego rozkazu personalnego. Nie zaistniały bowiem przesłanki z art. 135 k.p.a., zaś skutki prawne, jakie wywołało wykonanie decyzji o zwolnieniu strony ze służby w Policji, mogą zostać odwrócone poprzez przywrócenie do służby na stanowisko równorzędne w przypadku uchylenia bądź stwierdzenia nieważności tejże decyzji z powodu jej wadliwości (art. 42 ust. 1 ustawy o Policji).

Pismem z dnia 19 października 2021 r. (data nadania) pełnomocnik P. I. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na powyższy rozkaz personalny KGP z dnia [...] września 2021 r. zarzucając naruszenie:

- art. 41 ust. 2 pkt 5 w związku z art. 45 ust. 1 ustawy o Policji poprzez jego niewłaściwe zastosowanie polegające na bezpodstawnym przyjęciu, że w ustalonym stanie faktycznym i aktualnym stanie prawnym skarżący podlega zwolnieniu ze służby ze względu na ważny interes służby, podczas gdy prawidłowe uwzględnienie wszystkich elementów zarówno interesu społecznego, jak i słusznego interesu skarżącego, przeczy takiemu założeniu,

- art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji w związku z art. 81a k.p.a. w związku z art. 42 ust. 3 Konstytucji RP poprzez błędne zastosowanie polegające na przyjęciu, że skarżący nie posiada przymiotu nieposzlakowanej opinii oraz że w niniejszej sprawie ziściła się przesłanka słusznego interesu służby z uwagi na toczące się wobec niego postępowanie karne, a tym samym nie może on pełnić służby w Policji, podczas gdy zasada domniemania niewinności o randze międzynarodowej oraz konstytucyjnej wskazuje wprost, że każdego oskarżonego o popełnienie czynu zabronionego uważa się za niewinnego do czasu udowodnienia mu winy, a tym samym jest jednym z istotnych elementów wyznaczających pozycję obywatela w społeczeństwie oraz wobec władzy, gwarantując mu odpowiednie traktowanie,

- art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. poprzez utrzymanie w mocy przez organ II instancji rozkazu personalnego organu I instancji z dnia [...] lipca 2021 r. w sprawie zwolnienia skarżącego ze służby w Policji w sytuacji, gdy prawidłowe było uchylenie w całości przedmiotowej decyzji,

- art. 7 w związku z art. 75 § 1 w związku z art. 77 § 1 k.p.a. poprzez nieprawidłowe przeprowadzenie postępowania dowodowego, polegającego na brakach we wszechstronnym zebraniu materiału dowodowego w sprawie i rozważeniu zebranych materiałów, a także pominięcie dowodów świadczących o niewinności skarżącego oraz jego zaangażowaniu w dotychczasowy przebieg służby, a w skutek tego błędne ustalenie, że zachodzą okoliczności określone w art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji, uzasadniające zwolnienie skarżącego ze służby w Policji,

- art. 80 k.p.a. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie polegające na bezkrytycznym przyjęciu, pomimo braku przeprowadzenia postępowania dowodowego, że okoliczności stanowiące podstawę wydania zaskarżonej decyzji zostały należycie udowodnione,

- art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 107 § 3 k.p.a., polegające na niewyczerpującym zebraniu i rozpatrzeniu całego materiału dowodowego wbrew ciążącemu na organie II instancji na mocy art. 77 § 1 k.p.a. obowiązkowi w tym zakresie i w konsekwencji niepodjęcie wszystkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy oraz sporządzenie uzasadnienia niezgodnie z wymogami wynikającymi z art. 107 § 3 k.p.a.,

- art. 108 § 1 k.p.a. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i nadanie zaskarżonemu rozkazowi personalnemu rygoru natychmiastowej wykonalności w powołaniu na ważny interes społeczny, mimo iż jest to nieuzasadnione okolicznościami sprawy.

W związku z powyższymi zarzutami pełnomocnik wniósł o:

- uchylenie zaskarżonej decyzji w całości, ewentualne uchylenie w całości decyzji organu I instancji w celu usunięcia naruszenia prawa,

- wstrzymanie w całości wykonania zaskarżonej decyzji,

- zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa adwokackiego, według norm przepisanych.

W motywach skargi, kwestionując stanowisko organów Policji co do zastosowania art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji pełnomocnik wskazał w szczególności, że interes służby jako interes społeczny nie zostanie zagrożony przez to, że skarżący nie zostanie zwolniony ze służby do czasu prawomocnego zakończenia postępowania karnego, a tym samym pozostanie formalnie policjantem. Nie jest w interesie budżetu państwa, a więc i w interesie społecznym pozbywać się ze służby w Policji wyszkolonego policjanta posiadającego wieloletnie doświadczenie, który może zostać oczyszczony z zarzutów, zwłaszcza wobec istniejących obecnie braków kadrowych w Policji.

Nadto pełnomocnik podniósł, że przymiot nieskazitelności charakteru traci policjant, któremu udowodniono popełnienie czynów zabronionych. Zatem negatywne konsekwencje postępowania karnego może ponosić osoba skazana prawomocnym wyrokiem sądowym. W przeciwnym przypadku niewątpliwie dochodzi do naruszenia art. 6 ust. 2 Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności, art. 14 ust. 2 Międzynarodowego Paktu Praw Obywatelskich i Politycznych oraz art. 42 ust. 3 Konstytucji RP. Domniemanie niewinności wynikające z ww. przepisów stanowi jedną z fundamentalnych i powszechnie uznawanych zasad państwa prawnego i obowiązuje do zakończenia postępowania karnego odwoławczego dotyczącego orzeczenia o winie. Natomiast w stosunku do skarżącego toczy się dopiero postępowanie pierwszoinstancyjne.

W odpowiedzi na skargę KGP wniósł o oddalenie skargi podtrzymując stanowisko jak w zaskarżonym rozkazie personalnym.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2019 r., poz. 2167), dalej: "p.u.s.a." oraz art. 3 § 1 p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej.

W myśl art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a. Sąd nie może wydać orzeczenia na niekorzyść skarżącego, chyba że stwierdzi naruszenie prawa skutkujące stwierdzeniem nieważności zaskarżonego aktu lub czynności (§ 2).

Skarga ocenia w świetle powyższych kryteriów nie zasługuje na uwzględnienie.

Istota niniejszej sprawy sprowadzała się do oceny, czy w ustalonych przez organy Policji okolicznościach faktycznych, istniejących w dacie wydania zaskarżonego rozkazu personalnego, istniał "ważny interes służby", uzasadniający zwolnienie skarżącego ze służby w Policji. Na tę przesłankę powołuje się bowiem art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji, będący materialnoprawną podstawą zaskarżonego rozkazu personalnego.

Decyzja wydana na podstawie ww. przepisu ma charakter fakultatywny i podejmowana jest w ramach uznania administracyjnego. Wprawdzie akt o charakterze uznaniowym pozostaje pod kontrolą Sądu, jednak zakres tej kontroli jest ograniczony, bowiem Sąd bada wyłącznie zgodność z prawem podjętego rozstrzygnięcia, nie wnikając natomiast w jego celowość. Z tego względu kontrola sądowa decyzji uznaniowych zmierza do ustalenia, czy na podstawie obowiązujących przepisów prawa dopuszczalne było wydanie decyzji, czy organ nie przekroczył granic uznania administracyjnego oraz czy uzasadnił rozstrzygnięcie dostatecznie zindywidualizowanymi przesłankami, w taki sposób, aby nie można mu było zarzucić dowolności.

Pojęcie "ważny interes służby", o którym mowa w art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji, ma charakter nieostry, niedookreślony, jednakże z uwagi na nieporównywalność sytuacji faktycznych jakie mogą zaistnieć, użycie przez ustawodawcę takiego właśnie zwrotu jest w pełni uzasadnione. Pozwala bowiem organom Policji na odpowiednią ocenę stanu faktycznego, by w konsekwencji organy te mogły zdecydować o celowości dalszego trwania stosunku służbowego. Z pewnością więc ustawodawca dostrzega potrzebę ochrony interesu służby (interesu społecznego), jako interesu nadrzędnego, dając jednocześnie właściwym organom możliwość oceny każdego indywidualnego przypadku.

W orzecznictwie sądów administracyjnych powszechnie przyjmuje się, że przy odczytywaniu treści określenia "ważny interes służby" należy sięgnąć do przepisów określających cele i zadania Policji oraz status funkcjonariuszy tej formacji.

Z art. 1 ust. 1 ustawy o Policji wynika, że Policja jest umundurowaną i uzbrojoną formacją służącą społeczeństwu i przeznaczoną do ochrony bezpieczeństwa ludzi oraz do utrzymywania bezpieczeństwa i porządku publicznego. Zgodnie z art. 1 ust. 2 pkt 1 - 4 tej ustawy, do podstawowych zadań tej formacji należy m.in. ochrona życia i zdrowia ludzi oraz mienia przed bezprawnymi zamachami naruszającymi te dobra; ochrona bezpieczeństwa i porządku publicznego (...); inicjowanie i organizowanie działań mających na celu zapobieganie popełnianiu przestępstw i wykroczeń oraz zjawiskom kryminogennym i współdziałanie w tym zakresie z organami państwowymi, samorządowymi i organizacjami społecznymi; wykrywanie przestępstw i wykroczeń oraz ściganie ich sprawców. Realizacja tak ważnych funkcji wymaga, aby funkcjonariuszami Policji były osoby nie tylko o wymaganych kwalifikacjach merytorycznych, ale również i etycznych, cieszące się nieposzlakowaną opinią, bezwzględnie przestrzegające obowiązującego prawa. Nierespektowanie obowiązującego porządku prawnego, jest zachowaniem niegodnym każdego policjanta, ewidentnie sprzecznym z rotą złożonego ślubowania, a ponadto zachowaniem nagannym w odbiorze społecznym, podważającym dobre imię i autorytet macierzystej formacji (por. wyrok NSA z dnia z dnia 20 kwietnia 2017 r., sygn. akt I OSK 1084/16, wyrok NSA z dnia 27 października 2016 r., sygn. akt I OSK 111/15; publ. CBOSA).

W orzecznictwie sądów administracyjnych prezentowany jest zgodny pogląd, iż pojęcie "ważnego interesu służby" należy wiązać z art. 25 ust. 1 ustawy o Policji, zgodnie z którym służbę w Policji może pełnić obywatel polski o nieposzlakowanej opinii, który nie był skazany prawomocnym wyrokiem sądu za przestępstwo lub przestępstwo skarbowe, korzystający z pełni praw publicznych, posiadający co najmniej średnie wykształcenie oraz zdolność fizyczną i psychiczną do służby w formacjach uzbrojonych, podległych szczególnej dyscyplinie służbowej, której gotów jest się podporządkować, a także dający rękojmię zachowania tajemnicy stosownie do wymogów określonych w przepisach o ochronie informacji niejawnych.

Podkreśla się przy tym, że policjant, któremu postawiono zarzut popełnienia przestępstwa ściganego z urzędu, traci przymiot "nieposzlakowanej opinii". Zatem utratę tego przymiotu nie powoduje wyłącznie karalność danej osoby. Taki skutek może wywoływać także znalezienie się w kręgu podejrzeń bądź insynuacji. Zatem samo podejrzenie o popełnienie przestępstwa świadczy o niespełnieniu wymogu nieskazitelnej postawy moralnej, która determinuje możliwość pełnienia służby publicznej (por. wyroki NSA: z dnia 26 stycznia 2015 r., sygn. akt I OSK 2318/13; z dnia 27 listopada 2014 r. sygn. akt I OSK 1715/13; z dnia 31 października 2008 r. sygn. akt I OSK 1738/07; publ. j.w.).

Powyższe prowadzi do konkluzji, że pozostawanie w służbie policjanta, który nie legitymuje się nieposzlakowaną opinią, narusza ważny interes służby.

Przenosząc powyższe uwagi na stan niniejszej sprawy stwierdzić należy, że przesłanka zwolnienia skarżącego – P. I. ze służby w Policji w oparciu o art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji została wystarczająco wykazana.

Okolicznością niesporną jest, że postanowieniem z dnia [...] marca 2021 r. sygn. akt [...] Prokurator Prokuratury Okręgowej w [...] przedstawił P. I. zarzut popełnienia czynu z art. 228 § 1 w związku z art. 228 § 3 Kodeksu karnego. Treść postanowienia ogłoszono skarżącemu w dniu [...] marca 2021 r.

Poza sporem pozostaje także, iż postanowieniem z dnia [...] marca 2021 r. sygn. akt [...] Sąd Rejonowy w [...] zastosował wobec skarżącego środek zapobiegawczy w postaci tymczasowego aresztowania na okres 3 miesięcy.

W świetle powyższych okoliczności organy Policji miały podstawy do przyjęcia, że funkcjonariusz utracił przymiot nieposzlakowanej opinii i dla dobra służby (dla dobra formacji) nie może jej dalej pełnić.

Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 20 kwietnia 2021r. sygn. akt III OSK 585/21 (publ. CBOSA): "Utratę przymiotu nieposzlakowanej opinii nie powoduje wyłącznie karalność danej osoby. Taki skutek może wywołać także znalezienie się w kręgu podejrzeń bądź insynuacji. Zatem podejrzenie popełnienia przestępstwa świadczy o niespełnieniu wymogu nieskazitelnej postawy moralnej, która determinuje możliwość pełnienia służby publicznej. Ważny interes służby w kontekście nagannego zachowania policjanta sprowadza się do usunięcia z szeregów Policji policjantów mogących zaburzyć zaufanie społeczne do tej formacji. W świetle powyższego można wyciągnąć wniosek, że nałożenie na policjantów szczególnych obowiązków, zadań i kompetencji związanych z działalnością Policji, wymaga zagwarantowania wykonywania tych obowiązków przez osoby o nieskazitelnej opinii. Przyjąć zatem należy, że nie do pogodzenia z "ważnym interesem służby" jest realizacja zadań służbowych przez policjanta, który utracił przymiot nieposzlakowanej opinii. Ważny interes służby należy zatem utożsamiać z koniecznością eliminacji ze środowiska policyjnego podmiotów niespełniających wymogów określonych w art. 25 ust. 1 ustawy o Policji".

Nieuzasadniony jest zatem zarzut skargi dotyczący naruszenia art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji. Prawidłowo bowiem uznały organy orzekające w sprawie, iż specyfika pracy Policji, cele jakie ma realizować, charakter działań jakie mogą podejmować funkcjonariusze na służbie sprawia, iż postanowienie o przedstawieniu skarżącemu zarzutu popełnienia przestępstwa umyślnego ściganego z oskarżenia publicznego oraz zastosowanie ww. środka zapobiegawczego przemawiają za zwolnieniem ze służby na podstawie ww. przepisu. Podejrzenie funkcjonariusza o zachowania karalne niewątpliwie naraża dobre imię służby, którego utrzymanie składa się na istotę "ważnego interesu służby".

Nie można zgodzić się ze stanowiskiem pełnomocnika skarżącego, że prowadzenie postępowania na podstawie art. 45 ust. 2 pkt 5 w związku z art. 41 ustawy o Policji jest oczywistym złamaniem zasady domniemania niewinności określonej w art. 5 § 1 Kodeksu postępowania karnego.

Należy bowiem podkreślić, że zastosowana przez organ Policji podstawa zwolnienia ze służby pozostaje bez związku z prowadzonym przeciwko skarżącemu postępowaniem karnym, a rozstrzygnięcie sprawy karnej nie ma wpływu na decyzję w przedmiocie zwolnienia ze służby. Postępowanie karne jest postępowaniem autonomicznym, niezależnym od postępowania administracyjnego w przedmiocie zwolnienia funkcjonariusza ze służby i pozostaje ono bez wpływu na jego ostateczny wynik.

Stanowisko to znajduje potwierdzenie w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego, który m.in. w wyroku z dnia 31 października 2008 r. sygn. akt I OSK 1738/07 (publ. CBOSA) stwierdził: "Zwolnienie policjanta ze służby w oparciu o art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji pozostaje bez związku z prowadzonym przeciwko funkcjonariuszowi postępowaniem karnym. Oznacza to, że zwolnienie może nastąpić przed zakończeniem postępowania karnego, a rozstrzygnięcie w sprawie karnej pozostaje bez wpływu na decyzję w przedmiocie zwolnienia". Z kolei w wyroku z dnia 26 stycznia 2015 r. sygn. akt I OSK 2318/13 (publ. j.w.) NSA wyraził pogląd, iż "zasada domniemania niewinności nie może być rozumiana tak szeroko, by wykluczała wiązanie z samym faktem toczącego się postępowania karnego jakichkolwiek konsekwencji prawnych, które w innych procedurach mogą oddziaływać na sytuację podejrzanego lub oskarżonego. W takich przypadkach, nawet zanim zapadnie prawomocny wyrok w sprawie karnej, możliwe jest ograniczenie dostępu określonych osób do służby publicznej, a także wykluczenie konkretnej osoby z grona funkcjonariuszy publicznych".

Z powyższego wynika, iż bez względu na wynik postępowania karnego, mając na względzie "dobro służby", organ mógł wydać rozkaz personalny o zwolnieniu skarżącego ze służby w oparciu o art. 41 ust. 2 pkt 5 ww. ustawy.

Nie są również trafne zarzuty naruszenia przepisów postępowania administracyjnego. Wbrew stanowisku pełnomocnika skarżącego w sprawie nie doszło do naruszenia art. 7, art. 75 § 1, art. 77 § 1 w związku z art. 80 k.p.a. w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a tylko w takim przypadku, stosownie do art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a., zachodzą podstawy do uwzględnienia skargi. Organ zebrał i rozpatrzył materiał dowodowy istotny dla podjęcia rozstrzygnięcia, prawidłowo rozważył interes społeczny (interes służby) względem słusznego interesu skarżącego oraz w sposób przekonujący wyjaśnił przesłanki podjętej decyzji. Organ kierował się przy tym dobrem służby i przez ten pryzmat dokonał oceny słusznego interesu skarżącego podejmując rozstrzygnięcie na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji. Wprawdzie organ nie rozpoznał wniosków dowodowych pełnomocnika skarżącego zawartych w piśmie z dnia [...] lipca 2021 r., a następnie w odwołaniu, niemniej jednak uchybienie to nie mogło mieć wpływu na podjęte w sprawie rozstrzygnięcie. Materiał dowodowy zgromadzony w sprawie (w tym postanowienie Prokuratora o przedstawieniu zarzutów z dnia [...] marca 2021 r. oraz postanowienie Sądu z dnia [...] marca 2021 r. o zastosowaniu środka zapobiegawczego) był wystarczający do rozstrzygnięcia sprawy. Dowody wnioskowane przez pełnomocnika skarżącego miały być przeprowadzone na okoliczność zarzucanego skarżącemu czynu w postępowaniu karnym. Organy Policji nie są jednak uprawnione do dokonywania weryfikacji zasadności zarzutu postawionego skarżącemu w postępowaniu karnym. Nie mogły zatem prowadzić postępowania wyjaśniającego w oparciu o wymienione dowody w szczególności w kierunku ustalenia winy bądź niewinności skarżącego. W niniejszym postępowaniu ustaleniu podlegała jedynie przesłanka ważnego interesu służby, stanowiąca podstawę zwolnienia funkcjonariusza ze służby. Przesłanka ta na gruncie niniejszej sprawy została wykazana. Uzasadnienie rozkazu personalnego I i II instancji zawiera wyczerpującą i przekonującą argumentację prawną i faktyczną, zatem brak jest podstaw do przyjęcia, że w sprawie doszło do naruszenia art. 107 § 3 k.p.a.

Nie jest również trafny zarzut naruszenia art. 108 § 1 k.p.a. Organ I prawidłowo nadał rozkazowi personalnemu z dnia [...] lipca 2021 r. rygor natychmiastowej wykonalności w sytuacji, gdy było to uzasadnione potrzebą jak najszybszego rozwiązania stosunku służbowego z osobą, która utraciła przymiot nieposzlakowanej opinii i nie daje rękojmi prawidłowego wykonywania obowiązków służbowych. Natomiast organ II instancji nie stosował ww. przepisu, bowiem w dacie wydania zaskarżonego rozkazu personalnego skarżący pozostawał już poza służbą (został skutecznie zwolniony w dacie określonej w rozkazie personalnym organu I instancji).

Końcowo zauważyć należy, że co najmniej niezrozumiałe jest stanowisko pełnomocnika skarżącego, wedle którego "Obowiązujący w orzecznictwie pogląd wskazujący, iż już samo podejrzenie skarżącego o popełnienie umyślnego przestępstwa ściganego z oskarżenia publicznego może uzasadniać stanowisko organów o utracie przez niego przymiotu nieposzlakowanej opinii, a przez to uzasadnia zwolnienie ze służby w oparciu o art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji, należy uznać za bezprawny". Podkreślić należy, że powyższy przepis obowiązuje od daty wejścia w życie ustawy o Policji (tj. od dnia 10 maja 1990 r.) i pomimo wielokrotnej nowelizacji tejże ustawy, nie został uchylony bądź zmieniony. Oznacza to, że wolą ustawodawcy było wyposażenie organów Policji w odpowiedni instrument kształtowania polityki kadrowej, który umożliwia zapewnienie prawidłowego funkcjonowania formacji poprzez dobór funkcjonariuszy spełniających wymagania określone w art. 25 ust. 1 ustawy o Policji. Bogate orzecznictwo sądów administracyjnych wypracowane na tle art. 41 ust. 2 pkt 5 ww. ustawy jest zatem wyrazem intencji racjonalnego ustawodawcy.

Konkludując stwierdzić należy, że KGP zasadnie utrzymał w mocy rozkaz personalny K[...]P z dnia [...] lipca 2021 r. uznając, że nie przekracza on granic uznania administracyjnego. Zarzuty skargi, w tym zarzut naruszenia art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., oceny tej nie podważają.

Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, działając na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.