Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt IV SA/Po 411/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2013-06-19 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 30 ust. 2
journal: Dz.U. 2010 nr 243 poz 1623
law: Ustawa  z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - tekst jednolity.
article: par. 4
journal: Dz.U. 2004 nr 257 poz 2573
law: Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2004 r.w sprawie określenia rodzajów przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na  środowisko oraz szczegółowych uwarunkowań związanych z kwalifikowaniem przedsięwzięcia do sporządzenia raportu o oddziaływaniu na  środowisko
article: art. 153
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: § 2 ust. 1 pkt 7 i §3 ust. 1 pkt 8
journal: Dz.U. 2010 nr 213 poz 1397
law: Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko
article: art. 6, art. 7, art. 8, art. 11, art. 77 par. 1, art. 80, art. 107 par. 3
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maciej Busz (spr.) Sędziowie NSA Grażyna Radzicka WSA Anna Jarosz Protokolant st. sekr. sąd. Joanna Andrzejak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 czerwca 2013 r. sprawy ze skargi [...] Sp. z o. o. w W. na decyzję Wojewody W. z dnia [...] lutego 2013 r. nr [...] w przedmiocie sprzeciwu wobec zamiaru wykonania określonych robót budowlanych 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. określa, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana; 3. zasądza od Wojewody W. na rzecz skarżącej [...] Sp. z o. o. w W. kwotę [...] ([...]) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

[...] Sp. z o.o. (dalej skarżąca lub spółka) pismem z dnia 17 sierpnia 2010 r. zgłosiła zamiar wykonania robót budowlanych polegających na instalowaniu urządzeń, w tym antenowych konstrukcji wsporczych i instalacji radiokomunikacyjnych na istniejącym obiekcie budowlanym, tj. budynku położonym w P. przy ul. L. [...], o nieznacznym oddziaływaniu (nie zaliczanych do przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko lub znacząco oddziałujących na obszar Natura 2000). Do zgłoszenia dołączona została m.in. dokumentacja techniczno - formalna robót objętych zgłoszeniem, analiza kwalifikacyjna inwestycji objętej niniejszym zgłoszeniem, oświadczenie o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane.

Prezydent Miasta Poznania postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2010 r. nałożył na Spółkę obowiązek uzupełnienia zgłoszenia o oryginały wszystkich dokumentów załączonych do wniosku oraz ostateczną decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach dla przedmiotowej inwestycji. Ponadto Spółka została zobowiązana do wyjaśnienia jakiego budynku dotyczy inwestycja, tj. czy jest to budynek biurowy czy też mieszkalny.

W piśmie z dnia 3 września 2010 r. Spółka zadośćuczyniła powyższemu wezwaniu w zakresie wyjaśnienia kwalifikacji budynku, którego tyczyło zgłoszenie oraz załączenia oryginałów dokumentów, jednocześnie wskazując na brak zasadności nałożenia obowiązku przedłożenia decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach przedsięwzięcia jak również wyjaśniła.

Prezydent Miasta P. decyzją z dnia [...] września 2010r. Nr [...], działając na podstawie art. 30 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (j.t. Dz.U. z 2006r. Nr 156, poz. 1118 ze zm., obecnie j.t. Dz. U. z 2010 r. nr 243 poz. 1623 ze zm. – dalej p.b.) zgłosił sprzeciw co do zgłoszonego zamiaru wykonania wyżej opisanych robót budowlanych. W uzasadnieniu swojej decyzji Prezydent wskazał, że skarżąca w wyznaczonym terminie nie przedłożyła ostatecznej decyzji Wydziału Ochrony Środowiska o środowiskowych uwarunkowaniach, dotyczącej wnioskowanego przedsięwzięcia zgodnie z art. 72 ust. 1 a ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. nr 199, poz. 1227, ze zm. - dalej – ustawa o informacjach o środowisku).

Spółka wniosła odwołanie od w/w decyzji zarzucając m.in. naruszenie art. 30 ust. 2 p.b. poprzez jego zastosowanie i zgłoszenie sprzeciwu w sprawie zamiaru wykonania robót budowlanych w związku z nieuzupełnieniem wniosku o decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach, podczas gdy braki zostały uzupełnione w drodze wyjaśnień, iż żądane dokumenty nie są wymagane, a zatem nie zaktualizowała się kompetencja organu do wniesienia przedmiotowego sprzeciwu. Ponadto Spółka zarzuciła naruszenie art. 71 ust. 2 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku przez dowolne i niczym nie uzasadnione ustalenie, że planowana inwestycja zalicza się do przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko, podczas gdy przepisy nie kwalifikują rzeczonej stacji do takich przedsięwzięć oraz naruszenie art. 107 § 1 i 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (j.t. Dz.U. z 2000 Nr 98, poz. 1071 ze zm. - dalej k.p.a.) oraz 77 § 4 k.p.a. poprzez niewskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów na których się oparł oraz przyczyn ze względu na które innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej.

Wojewoda W. po rozpatrzeniu powyższego odwołania decyzją z dnia [...] października 2010 r. nr [...], działając na podstawie art. 138 §1 pkt 2 k.p.a. oraz art. 30 ust. 5 i ust. 7 pkt 4 p.b. uchylił zaskarżoną decyzję Prezydenta Miasta P. w całości i wniósł własny sprzeciw wobec dokonanego przez Spółkę zgłoszenia zamiaru wykonania robót budowlanych oraz nałożył obowiązek uzyskania pozwolenia na wykonanie określonych robót budowlanych objętych dokonanym zgłoszeniem. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wskazał, iż decyzja organu I instancji nie została przez ten organ dostatecznie uzasadniona w oparciu o materiał dowodowy. Uzasadnienie jest ogólnikowe i nie spełnia wymogów art. 107 § 3 k.p.a. Organ odwoławczy wskazał, iż Prezydent Miasta P. nie wziął pod uwagę istotnej okoliczności sprawy, tj. że obszar oddziaływania inwestycji wychodzi poza działki, do których zgłaszający posiada prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Organ II instancji wskazał również, iż z załączonej dokumentacji wynika, że promieniowanie elektromagnetyczne wkraczać będzie na tereny sąsiadujące (zasięgi osi głównych wiązek promieniowania anten sektorowych zostały określone na 70 m.), co w przyszłości może spowodować ograniczenie zabudowy tych terenów obiektami wysokimi z pomieszczeniami przeznaczonym na pobyt ludzi. Wojewoda powołał się na rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. Nr 75 poz. 690 z późn. zm. - dalej rozporządzenie) oraz wskazał, iż zamierzone przedsięwzięcie może wprowadzać ograniczenia, bądź spowodować zwiększenie ograniczenia i uciążliwości dla terenów sąsiednich. Tym samym Wojewoda uznał, że zasadne jest wniesienie w drodze decyzji sprzeciwu wobec dokonanego zgłoszenia i nałożenie na inwestora obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę w trybie art. 30 ust. 7 pkt 4 p.b. Organ przywołał również art. 30 ust.1, ust. 5 oraz ust. 7 p.b., jak również art. 5 ust. 1 pkt 1 lit c tej ustawy, wskazując, iż realizacja przedmiotowego przedsięwzięcia wymaga zatwierdzenia projektu budowlanego i właściwego nadzoru nad jego montażem z zachowaniem podstawowych przepisów bhp. Zdaniem organu II instancji kwestia oddziaływania inwestycji zostałaby szczegółowo zbadana w ramach postępowania w przedmiocie pozwolenia na budowę z udziałem zainteresowanych stron (art. 28 ust. 2 p.b.), co pozwoli na definitywne rozstrzygnięcie kwestii wystąpienia okoliczności, o których mowa w art. 30 ust. 7 pkt 4 p.b. W ten sposób zostaną zabezpieczone interesy osób trzecich i zapewniona ochrona prawa do zabudowy nieruchomości.

W wyniku skargi wniesionej przez [...] Sp. z o.o., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu wyrokiem z dnia 13 marca 2011r. sygn. akt IV SA/Po 32/11 uchylił zaskarżoną decyzję Wojewody W.. W uzasadnieniu wyroku Sąd stwierdził, iż nowelizacja ustawy p.b., która weszła w życie z dniem 15 listopada 2008r., na mocy której przestał obowiązywać art.30 ust.1 pkt 3 lit.c p.b. i dodano ustęp 3 w art.29 p.b., w stosunku do poprzedniego stanu prawnego, wprowadziła istotne zmiany, gdyż wykluczyła możliwość objęcia procedurą zgłoszeniową wszelkich prac budowlanych mogących znacząco oddziaływać na środowisko. Powyższe oznacza, iż obowiązkiem organu w aktualnym stanie prawnym jest ocena czy prace budowlane objęte zamierzeniem inwestycyjnym polegające na instalacji urządzenia mogą znacząco oddziaływać na środowisko, czy też nie ma takiego zagrożenia. Oceny przedsięwzięcia w tym zakresie, organ powinien dokonywać samodzielnie, poprzez weryfikację zgłoszenia i załączonej do niego dokumentacji z zapisami rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2004r. w sprawie określenia rodzajów przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko oraz szczegółowych uwarunkowań związanych z kwalifikowaniem przedsięwzięcia do sporządzenia raportu o oddziaływaniu na środowisko (Dz.U. Nr 257, poz. 2573 ze zm. – dalej rozporządzenie z 2004r.). A zatem organ, mając na uwadze art.7 i 77 § 1 k.p.a. winien wyjaśnić w sposób wyczerpujący i nie budzący jakichkolwiek wątpliwości charakter planowanej inwestycji w kontekście zaliczenia jej do przedsięwzięć mogących oddziaływać na środowisko, ponieważ prawidłowe ustalenie charakteru inwestycji warunkuje dalsze postępowanie. Natomiast w sytuacji kiedy zgłoszenie nie zawiera danych umożliwiających organowi dokonanie takiej oceny, to organ dążąc do należytego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy winien wydać postanowienie o uzupełnieniu zgłoszenia w trybie art.30 ust.2 p.b. Inwestor odpowiadając na zobowiązanie w piśmie z dnia 7 września 2010r. wskazał, iż zgłoszenie nie dotyczy robót mogących znacząco oddziaływać na środowisko.

W ocenie Sądu powyższe oświadczenie, co prawda sugeruje, iż dla planowanej inwestycji nie będą wymagane środowiskowe uwarunkowania, to jednakże nie daje to całkowitej pewności, iż planowane zamierzenie inwestycyjne nie zalicza się do przedsięwzięcia mogącego znacząco oddziaływać na środowisko. Wynika to między innymi z treści zgłoszenia, w którym czytamy, iż zamierzenie inwestycyjne obejmuje wykonanie robót budowlanych polegających na instalacji urządzeń telekomunikacyjnych na istniejącym obiekcie budowlanym. Sąd wskazał, że przepis § 4 rozporządzenia z 2004r. stanowi, że parametry tego samego rodzaju, charakteryzujące skalę przedsięwzięcia i odnoszące się do przedsięwzięć tego samego rodzaju, położonych na terenie jednego zakładu lub obiektu, istniejących i planowanych, sumuje się. Oznacza to więc konieczność zbadania powiązań z innymi przedsięwzięciami tego rodzaju, w szczególności kumulowania się oddziaływań wszystkich anten na wieży stacji bazowej. W zebranych materiałach brak jakiejkolwiek wzmianki na temat wzajemnego wpływu na siebie istniejących anten, co uzasadnia obawę co do rzeczywistej mocy promieniowania wskazanej przez inwestora. Powyższe ustalenie w świetle wskazanych wyżej przepisów wpływa na ocenę stopnia oddziaływania inwestycji na środowisko.

Skoro więc w niniejszej sprawie przedłożona wraz ze zgłoszeniem dokumentacja nie pozwalała na jednoznaczne ustalenia charakteru planowanej inwestycji, to zdaniem Sądu organ zasadnie postanowieniem z dnia 16 sierpnia 2010r. nałożył na stronę obowiązek dostarczenia decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. Powyższy dokument pozwoliłby organowi na jednoznaczne ustalenie charakteru planowanej inwestycji w kontekście zaliczenia jej do przedsięwzięć mogących oddziaływać na środowisko. Zatem skoro w niniejszej sprawie wnioskodawca w zakreślonym terminie nie uzupełnił zgłoszenia to organ I instancji zasadnie na podstawie art.30 ust.2 Prawa budowlanego wniósł sprzeciw.

W zakresie zaś decyzji organu II instancji, Sąd wskazał, iż organ ten uchylając decyzję organu I instancji i korzystając z dyspozycji art.30 ust.7 pkt 4 p.b. wniósł własny sprzeciw i nałożył na inwestora obowiązek uzyskania pozwolenia na wykonanie robót budowlanych objętych dokonanym zgłoszeniem. Jednakże powyższy sprzeciw wniesiony został z uchybieniem 30 dniowego terminu do jego wniesienia określonego w art.30 ust.5 p.b.

[...] Sp. z o.o. kwestionując powyższy wyrok, wniosła skargę kasacyjną, która została oddalona wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 23 października 2012r. sygn. akt II OSK 1145/11.

W związku z powyższym Wojewoda W. decyzją z dnia [...] lutego 2013r. nr [...] ponownie rozpatrzył odwołanie [...] Sp. z o.o. i działając na podstawie art. 138 §1 pkt 1 k.p.a. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję Prezydenta Miasta P. z dnia [...] września 2010r. Nr [...]. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wskazał, iż w niniejszej sprawie inwestor dokonał zgłoszenia, uznając to za uzasadnione zakresem przewidzianych robót budowlanych. Zgłoszenie dotyczy zamiaru wykonania robót budowlanych polegających na zainstalowaniu antenowej instalacji wsporczej (masztu o wysokości 4,95 m) wraz z instalacją radiokomunikacyjną na dachu budynku biurowo - mieszkalnego (o wysokości 12,3 m), zlokalizowanego przy ul. L. [...] w P.

Zgodnie z art. 29 ust. 2 pkt 15 p.b. pozwolenia na budowę nie wymaga wykonywanie robót budowlanych polegających na instalowaniu urządzeń, w tym antenowych konstrukcji wsporczych i instalacji radiokomunikacyjnych, na obiektach budowlanych. Z kolei w myśl art. 30 ust 1 pkt 3 lit. b p.b., zgłoszenia właściwemu organowi wymaga, z zastrzeżeniem art. 29 ust. 3 p.b., wykonywanie robót budowlanych polegających na instalowaniu urządzeń o wysokości powyżej 3 m na obiektach budowlanych. W niniejszej sprawie organ I instancji wniósł sprzeciw spowodowany tym, że inwestor nie wykonał nałożonego na niego obowiązku uzupełnienia zgłoszenia.

Organ odwoławczy podkreślił, że obowiązkiem organu architektoniczno-budowlanego jest ocena, czy prace budowlane objęte zamierzeniem inwestycyjnym, a polegające na instalacji urządzenia mogą znacząco oddziaływać na środowisko, czy też nie ma takiego zagrożenia. W sytuacji, kiedy zgłoszenie nie zawiera danych umożliwiających organowi dokonanie takiej oceny, to organ dążąc do należytego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy powinien wydać postanowienie o uzupełnieniu zgłoszenia w trybie art. 30 ust. 2 p.b.

Inwestor odpowiadając na zobowiązanie wskazał, iż zgłoszenie nie dotyczy robót mogących znacząco oddziaływać na środowisko. W ocenie organu odwoławczego powyższe oświadczenie, co prawda sugeruje, iż dla planowanej inwestycji nie będą wymagane środowiskowe uwarunkowania, to jednakże nie daje to całkowitej pewności, iż planowane zamierzenie inwestycyjne nie zalicza się do przedsięwzięcia mogącego znacząco oddziaływać na środowisko. Wynika to między innymi z treści zgłoszenia, w którym określono, iż zamierzenie inwestycyjne obejmuje wykonanie robót budowlanych polegających na instalacji urządzeń telekomunikacyjnych na istniejącym obiekcie budowlanym. Organ odwoławczy wskazał, że przepis § 4 rozporządzenia z 2004 r. stanowi, że parametry tego samego rodzaju, charakteryzujące skalę przedsięwzięcia i odnoszące się do przedsięwzięć tego samego rodzaju, położonych na terenie jednego zakładu lub obiektu, istniejących i planowanych, sumuje się. Oznacza to więc konieczność zbadania powiązań z innymi przedsięwzięciami tego rodzaju, w szczególności kumulowania się oddziaływań wszystkich anten na wieży stacji bazowej. W zebranych materiałach brak jakiejkolwiek wzmianki na temat wzajemnego wpływu na siebie istniejących anten, co uzasadnia obawę, co do rzeczywistej mocy promieniowania wskazanej przez inwestora. Powyższe ustalenie w świetle wskazanych wyżej przepisów wpływa na ocenę stopnia oddziaływania inwestycji na środowisko. Organ I instancji po otrzymaniu zgłoszenia winien wyjaśnić w sposób wyczerpujący i nie budzący jakichkolwiek wątpliwości charakter planowanej inwestycji w kontekście zaliczenia jej do przedsięwzięć mogących oddziaływać na środowisko. Skoro w niniejszej sprawie przedłożona wraz z zgłoszeniem dokumentacja nie pozwala na jednoznaczne ustalenia charakteru planowanej inwestycji, to organ I instancji zasadnie postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2010 r. nałożył na stronę obowiązek dostarczenia decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. Powyższy dokument pozwoliłby organowi na jednoznaczne ustalenie charakteru planowanej inwestycji w kontekście zaliczenia jej do przedsięwzięć mogących oddziaływać na środowisko.

[...] Sp. z o.o. kwestionując powyższą decyzję wniosła skargę do Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego w Poznaniu. Zaskarżonej decyzji zarzucono naruszenie:art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. poprzez zaniechanie ponownego merytorycznego rozpoznania sprawy i wydanie decyzji utrzymującej w mocy decyzję Prezydenta Miasta P. z dnia [...] września 2010 roku nr [...] zgłaszającą sprzeciw wobec zgłoszenia zamiaru wykonania robót budowlanych, polegających na zainstalowaniu antenowej instalacji wsporczej (masztu o wysokości 4,95 m) wraz z instalacją radiokomunikacyjną na dachu budynku biurowo-mieszkalnego, zlokalizowanego przy ul. L. [...] w P. na działce nr [...], arkusz mapy [...], obręb G, podczas gdy utrzymana w mocy decyzja została wydana z naruszeniem prawa - i jako taka - winna zostać uchylona przez Organ II instancji, zaś postępowanie w przedmiotowej sprawie winno zostać przez Organ II instancji umorzone oraz przepisu art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie. Skarżacy zarzucił również naruszenie przepisu § 4 rozporządzenia z 2004r. poprzez jego zastosowanie, podczas gdy w/w rozporządzenie utraciło moc z chwilą wejścia w życie rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz.U. Nr 213, poz. 1397 – dalej rozporządzenie z 2010r.). Skarżacy zarzucił równiez naruszenie przepisu art. 6, art. 7 w zw. z przepisem art. 77 § 1 i art. 80, art. 8, art. 11 w zw. z art. 107 § 3 k.p.a. Mając powyższ e na uwadze skarżacy wniół o uchylenie zaskarżonej decyzji Wojewody W. oraz poprzedzającej ją decyzji Prezydenta Miasta P. z dnia [...] września 2010 roku nr [...].

Wojewoda W. w ospowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje:

Skarga zasługiwała na uwzględnienie.

Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę miał na uwadze, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu wyrokiem z dnia 13 marca 2011r. sygn. akt IV SA/Po 32/11 uchylił poprzednią decyzję Wojewody W. z dnia [...] października 2010 r. nr [...] (skarga kasacyjna od w/w wyroku została oddalona wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 23 października 2012r. sygn. akt II OSK 1145/11). Organ II instancji rozpoznając ponownie niniejszą sprawę i Sąd w niniejszym postępowaniu na zasadzie art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. 2012 r., poz. 217, dalej P.p.s.a.) pozostawały związane oceną prawną oraz wskazaniami co do dalszego postępowania, wyrażonymi w powyżej opisanym wyroku WSA. Zgodnie bowiem z art. 153 P.p.s.a., ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia. Przez ocenę prawną należy rozumieć sąd o prawnej wartości sprawy. Ocena prawna może dotyczyć stanu faktycznego, wykładni przepisów prawa materialnego i procesowego, prawidłowości korzystania z uznania administracyjnego oraz kwestii zastosowania określonego przepisu prawa jako podstawy do wydania decyzji. Wskazania co do dalszego postępowania stanowią z reguły konsekwencję oceny prawnej. Dotyczą one sposobu działania w toku ponownego rozpoznania sprawy i mają na celu uniknięcie błędów już popełnionych i wskazanie kierunku, w którym winno zmierzać przyszłe postępowanie (J. P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2012 r., s. 397 uw. 1, 2; M. Jagielska, J. Jagielski, R. Stankiewicz, w: red. R. Hauser, M. Wierzbowski, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2011 r., s. 544, Nb 1-3). Artykuł 153 P.p.s.a. ma charakter bezwzględnie obowiązujący, co oznacza, że ani organ administracji publicznej, ani sąd, orzekając ponownie w tej samej sprawie, nie mogą nie uwzględnić oceny prawnej i wskazań wyrażonych wcześniej w orzeczeniu sądu, gdyż są nimi związane. Nieprzestrzeganie tego przepisu w istocie podważałoby obowiązującą w demokratycznym państwie prawnym zasadę sądowej kontroli nad aktami i czynnościami organów administracji i prowadziło do niespójności działania systemu władzy publicznej. Związanie oceną prawną wyrażoną w wyroku (uzasadnieniu orzeczenia) oraz wynikającymi z niej wskazaniami co do dalszego postępowania oznacza, że organ nie może formułować nowych ocen prawnych, sprzecznych z wyrażonym wcześniej poglądem, lecz obowiązany jest do podporządkowania się jemu w pełnym zakresie oraz konsekwentnego reagowania w razie stwierdzenia braku zastosowania się do wskazań w zakresie dalszego postępowania przed organem administracji publicznej (wyrok NSA z: 30.7.2009 r., II FSK 451/08, Lex nr 526493; 23.9.2009 r., I FSK 494/09, Lex nr 594010; 13.7.2010 r., I GSK 940/09, Lex nr 594756; wyrok WSA we Wrocławiu z 14.1.2010 r., I SA/Wr 1591/09, Lex nr 559604). Dlatego w razie wnoszenia kolejnych skarg z powodu niewłaściwego wykonania zapadłego wyroku uwzględniającego skargę, sąd administracyjny jedynie weryfikuje sposób wywiązania się organów ze skierowanych do nich wskazań, nie wnika on natomiast w materię objętą zakresem wcześniejszych ocen (wyrok NSA z dnia 21.4.2010 r., II FSK 2129/08, Lex nr 596261). Należy w tym miejscu dodatkowo podkreślić, że art. 153 P.p.s.a. pełni szczególną rolę w kontekście skuteczności oraz wykonalności orzeczeń sądów administracyjnych. Naruszenie art. 153 P.p.s.a. przez organy administracji pociąga za sobą niebezpieczeństwo ponownego zaskarżenia podjętej decyzji do sądu administracyjnego, unicestwienie bytu prawnego przedmiotowej decyzji oraz konieczność ponownego przeprowadzenia postępowania administracyjnego co do istoty sprawy. W ten sposób toczące się postępowanie administracyjne z nieuzasadnionych powodów ulega przedłużeniu. Dlatego art. 153 P.p.s.a. określa taką relację między organem administracyjnym a sądem, która sprowadza się do związania organu oceną prawną i wskazaniami do dalszego postępowania, gdzie nie ma miejsca na polemikę organu z oceną prawną i wskazaniami do dalszego postępowania.

W tym miejscu należy wskazać, iż obowiązek podporządkowania się ocenie prawnej wyrażonej w wyroku sądu administracyjnego, ciążący na organie i sądzie, może być wyłączony w wypadku zmiany stanu prawnego lub istotnej zmiany okoliczności faktycznych, a także po wzruszeniu wyroku zawierającego ocenę prawną, w przewidzianym do tego trybie (wyrok NSA z 10 stycznia 2012 r., sygn. akt: II FSK 1296/10, LEX 1107582).

Taka sytuacja zaistniała w rozpoznawanej sprawie. Wskazać należy bowiem, iż rozporządzenie z 2004r. obowiązujące w dacie wydawania decyzji organu I instancji i decyzji Wojewody z dnia [...] października 2010 r. utraciło moc obowiązującą z dniem wejścia w życie rozporządzenie z 2010r. t.j. z dniem 15.11.2010r. Organ odwoławczy wydając w dniu [...] lutego 2013r. decyzję kontrolowaną w ramach niniejszego postępowania sądowoadministracyjnego powinien więc rozważyć zasadność zastosowania treści obecnie obowiązujących przepisów. Ma to tyle istotne znaczenie, iż w obecnym stanie prawnym nie obowiązuje już przepis § 4 rozporządzenia z 2004r., na który powołał się Sąd w wyroku z dnia 13 marca 2011r., który stanowił, że parametry tego samego rodzaju, charakteryzujące skalę przedsięwzięcia i odnoszące się do przedsięwzięć tego samego rodzaju, położonych na terenie jednego zakładu lub obiektu, istniejących i planowanych, sumuje się. W stanie prawnym przed 15.11.2010r. brzmienie § 4 rozporządzenia z 2004r. oznaczało konieczność zbadania powiązań z innymi przedsięwzięciami tego rodzaju, w szczególności kumulowania się oddziaływań wszystkich anten na wieży stacji bazowej. W obecnym stanie prawnym zgodnie z § 2 ust. 1 pkt 7 i § 3 ust. 1 pkt 8 rozporządzenia z 2010r. równoważną moc promieniowaną izotropowo wyznacza się dla pojedynczej anteny także w przypadku, gdy na terenie tego samego zakładu lub obiektu znajduje się realizowana lub zrealizowana inna instalacja radiokomunikacyjna, radionawigacyjna lub radiolokacyjna.

W § 4 rozporządzenia z 2010 rozstrzygającego kwestie intertemporalne wskazano, iż do postępowań w sprawie decyzji, o których mowa w art. 71 ust. 1 oraz art. 72 ust. 1 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko, wszczętych przed dniem wejścia w życie niniejszego rozporządzenia stosuje się przepisy dotychczasowe. Oznacza to, iż w każdym innym przypadku, dla postępowań wszczętych a nie zakończonych ustawodawca przewidział zasadę bezpośredniego działania nowych przepisów.

Powszechnie przyjmuje się bowiem, że co do zasady stosuje się przepisy materialne obowiązujące w dacie wydania decyzji, o ile oczywiście ustawodawca nie stanowi inaczej. Wynika to z ustanowionej w art. 7 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, jak również w art. 6 kpa zasady praworządności, zgodnie z którą organy administracji publicznej działają na podstawie i w granicach prawa. Działanie na podstawie prawa to działanie na podstawie przepisów prawa obowiązujących w dniu wydawania decyzji administracyjnej. Zasada praworządności nakłada zatem na organy orzekające obowiązek ustalenia mocy wiążącej przepisu prawa w dniu wydania decyzji. Po ustaleniu mocy obowiązującej przepisu prawa, organy powinny podjąć czynności w celu ustalenia stanu faktycznego w sprawie, do którego zastosowany zostanie przepis obowiązujący w dniu orzekania. Od tej reguły mogą zostać wprowadzone odstępstwa przepisami przejściowymi (por. wyrok NSA z dnia 16 maja 2007r., l OSK 1080/06, Lex nr 342503 i z dnia 21 czerwca 2006r, l OSK 942/05, Lex nr 265749).

W orzecznictwie sądowym wskazuje się, że w przypadku braku w akcie prawnym przepisów międzyczasowych w grę może wchodzić zastosowanie jednej z trzech zasad: po pierwsze - zasady bezpośredniego działania prawa (nowe prawo od momentu wejścia w życie reguluje wtedy także wszelkie zdarzenia z przeszłości); po drugie - zasady dalszego obowiązywania dawnego prawa, zgodnie z którą prawo to mimo wejścia w życie nowych regulacji ma zastosowanie do zdarzeń, które wystąpiły w przeszłości; po trzecie - zasady wyboru prawa, zgodnie z którą wybór reżimu prawnego mającego zastosowanie do zdarzeń zaistniałych przed wejściem w życie nowego prawa pozostawia się zainteresowanym podmiotom (J. Mikołajewicz, Prawo intertemporalne. Zagadnienia teoretycznoprawne, Poznań 2000, s. 62 oraz m.in.wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 31 stycznia 2005 r. P 9/04 OTK-A 2005/1/9 i uchwała Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10 kwietnia 2006 r, l OPS 1/06, ONSAiWSA 2006/3/71). W tym miejscu należy zauważyć, że Naczelny Sąd Administracyjny w uzasadnieniu uchwały z dnia 10 kwietnia 2006 r., sygn. l OPS 1/06 (ONSAiWSA 2006/3/71) ustosunkował się do problematyki ewentualności stosowania nowego prawa, przedstawiając dorobek orzecznictwa odnoszącego się do omawianych zagadnień. Sąd orzekający w niniejszej sprawie podziela wyrażone tam poglądy.

Zatem, jeżeli decyzja organu administracji publicznej jest wydawana po wejściu w życie zmiany odpowiedniego przepisu, trzeba wziąć pod uwagę podstawową zasadę współczesnego prawa intertemporalnego, podkreślaną także w orzecznictwie (zob. np. wyrok SN z dnia 26 lipca 2001 r. PRN 34/91, Lex nr 10905) regułę tempus regit actum, oznaczającą, że zdarzenie prawne należy oceniać wedle stanu prawnego obowiązującego w dacie, gdy miało miejsce, a bezpośrednie działanie nowego prawa uzależnione jest od wykazania ważnego interesu publicznego (por. wyrok TK z dnia 2 marca 1993 r., sygn. akt K 9/92, OTK 1993). Zasada niedziałania prawa wstecz nie ma więc charakteru absolutnego. Odstępstwo od niej jest w wyjątkowych sytuacjach dopuszczalne, gdy jest to konieczne dla realizacji wartości konstytucyjnej, ocenianej jako ważniejsza od wartości chronionej zakazem retroakcji ( vide: wyrok TK z dnia 3 października 2001 roku, K 27/01). Zagadnienia intertemporalne należy bowiem badać na gruncie zasad konstytucyjnych, a zwłaszcza zasady zaufania obywateli do państwa i stanowionego przez nie prawa, zasady ochrony praw nabytych, równości obywateli wobec prawa oraz zasady sprawiedliwości, a w szczególności zakazu retroakcji. Zgodnie z tą ostatnią zasadą nie można ustanawiać przepisów prawa, które wiązałyby skutki prawne ze zdarzeniami prawnymi mającymi miejsce w przeszłości, a w razie wątpliwości co do czasu obowiązywania ustawy należy przyjmować, co wielokrotnie było wyrażane w orzecznictwie, że każdy przepis normuje przyszłość a nie przeszłość (por. uchwałę NSA z dnia 20 października 1997 r. sygn. akt FPK 11/97, ONSA 1998, nr 1, poz. 10; uchwałę NSA z dnia 21 lutego 2000 r. sygn. akt OPS 6/99, ONSA 2000, nr 3, poz. 89; uchwałę NSA z dnia 12 marca 2001 r. sygn. akt OPS 14/00, ONSA 2001, nr 3, poz. 101; wyrok Sądu Najwyższego z dnia 26 lipca 1991 r. sygn. akt l PRN 34/31, LEX 10905). Mając powyższe na uwadze uwzględniając treść § 4 rozporządzenia z 2010r. zasadnym jest przyjęcie, iż organ powinien wydać decyzję kierując się obecną treścią przepisu.

Ponadto zgodzić należy, się z zarzutami skargi, iż organ odwoławczy naruszył przepisy postępowania. Wojewoda uzasadniając zaskarżoną decyzję w ogóle nie odniósł się bowiem do zarzutów odwołania natomiast w obszerny sposób przytoczył treść wydanych w sprawie uzasadnień wyroków WSA i NSA odstępując od właściwego uzasadnienia decyzji, zgodnie z art. 107 k.p.a. Próbę właściwego uzasadnienia decyzji organ podjął dopiero w odpowiedzi na skargę, która jednak nie stanowi części zaskarżonej decyzji. Można jedynie przypuszczać, że Wojewoda uczynił to w sposób pośredni, poprzez odwołanie się do treści art. 153 P.p.s.a., w zakresie instytucji związania organów rozstrzygających w sprawie oceną prawną oraz wskazaniami co do dalszego postępowania zawartymi w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 13 marca 2011r. sygn. akt IV SA/Po 32/11. Fakt związania organu wyrokiem Sądu na zasadzie art. 153 P.p.s.a. nie zwalnia jednak organu z obowiązku prawidłowego uzasadnienia wydanej decyzji, w szczególności w sytuacji gdy zmianie uległa treść przepisów znajdujących zastosowanie w sprawie. W takiej sytuacji organ odwoławczy winien był wyjątkowo wnikliwie rozpatrzyć sprawę i szczegółowo odnieść się do zarzutów odwołania. Tymczasem w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji brak oceny większości zarzutów sformułowanych w złożonym środku zaskarżenia, w szczególności w części dotyczącej konieczności uzyskania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach i zaliczenia inwestycji objętej sprzeciwem do przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko.

Brak wyjaśnienia wskazanych kwestii stanowiło naruszenie przez organ wynikającego z art. 7 k.p.a. i art. 77 § 1 k.p.a. obowiązku dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy oraz wyczerpującego zebrania i wszechstronnego rozpatrzenia materiału dowodowego koniecznego do jej załatwienia, oraz art. 80 k.p.a., które to naruszenia przepisów postępowania mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Wydana w sprawie decyzja narusza również art. 107 § 3 k.p.a. Uchybienia te uzasadniają uchylenie decyzji organu II instancji, który może je usunąć w toku postępowania odwoławczego.

W razie uprawomocnienia się niniejszego wyroku Wojewoda ponownie rozpatrzy odwołanie od decyzji organu I instancji z uwzględnieniem wytycznych zawartych w wyroku WSA w Poznaniu z dna 13 marca 2011r. sygn. akt IV SA/Po 32/11 w kontekście zmian wynikających z wejściem w życie rozporządzenia z 2010r. Następnie wyda decyzję odpowiadającą wymogom art. 107 § 3 k.p.a.

Mając powyższe na uwadze zasadne było na podstawie art. 145 § 1 lit. a i c P.p.s.a. uchylenie decyzji organu II instancji. Na podstawie art. 152 P.p.s.a. Sąd określił, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana. O kosztach postępowania rozstrzygnięto na podstawie art. 200 P.p.s.a.

ja