Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt I SA/Po 2173/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2016-09-14 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6110 Podatek od towarów i usług
Hasła tematyczne: Podatkowe postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 116 par. 1-2, art. 120, art. 121 par. 1, art. 122, art. 123, art. 181, art. 187 par. 1, art. 191, art. 210 par. 4, art. 229, art. 235
journal: Dz.U. 2015 poz 613
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa - t.j.
article: art. 10, art. 11 ust. 1, art. 21 ust. 1-2
journal: Dz.U. 2003 nr 60 poz 535
law: Ustawa z dnia 28 lutego 2003 r. Prawo upadłościowe i naprawcze
article: art. 202 par. 4
journal: Dz.U. 2013 poz 1030
law: Ustawa z dnia 15 września 2000 r. - Kodeks spółek handlowych - tekst jednolity
article: art. 18 ust. 1, art. 96g par. 3 pkt 1
journal: Dz.U. 2014 poz 1619
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - tekst jednolity
article: art. 151
journal: Dz.U. 2016 poz 718
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Bejgerowska (spr.) Sędziowie Sędzia NSA Włodzimierz Zygmont Sędzia WSA Izabela Kucznerowicz Protokolant: st. sekr. sąd. Joanna Świdłowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 września 2016 r. sprawy ze skargi [...] na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w [...] z dnia [...] roku Nr [...] w przedmiocie orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności prezesa zarządu za zaległości podatkowe spółki w podatku od towarów i usług za miesiące styczeń – grudzień 2011 r. wraz z odsetkami za zwłokę i kosztami egzekucyjnymi oddala skargę.


UZASADNIENIE

Naczelnik Urzędu Skarbowego P. decyzją z dnia [...] r., nr [...], [...], [...], działając na podstawie m.in. art. 107, art. 108 i art. 116 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (tekst jedn. Dz. U. z 2015 r., poz. 613 ze zm. – dalej w skrócie: "O.p."), orzekł o solidarnej odpowiedzialności podatkowej G. B. (dalej także jako: podatnik, strona lub skarżący), prezesa zarządu "X. " Sp. z o.o. z siedzibą w P. (dalej jako: "Spółka") za zaległości podatkowe tej Spółki z tytułu podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące od stycznia do grudnia 2011 r. w kwocie [...]zł wraz z odsetkami za zwłokę w kwocie [...]- zł oraz kosztami postępowania egzekucyjnego w kwocie [...]zł.

W motywach rozstrzygnięcia wskazano, że Spółka nie dopełniła ciążących na niej obowiązków podatkowych i nie wpłaciła na konto urzędu skarbowego podatku od towarów i usług, wynikających ze złożonych deklaracji VAT-7, za miesiące od stycznia do grudnia 2011 r. w łącznej wysokości [...] zł. W celu dochodzenia powyższych należności, Naczelnik Urzędu Skarbowego P. oraz Naczelnik Urzędu Skarbowego P. wystawili i przekazali do realizacji tytuły wykonawcze, w oparciu o które wszczęto wobec Spółki postępowanie egzekucyjne. Postępowanie to okazało się jednak bezskuteczne, gdyż nie doprowadziło do zaspokojenia powyższych należności Skarbu Państwa w znacznej części. Organ egzekucyjny ustalił bowiem, że Spółka nie posiada nieruchomości. Posiada natomiast majątek ruchomy w postaci 5 samochodów (jest właścicielem 3 pojazdów: [...], nr rej. [...], rok prod. [...], [...], nr rej. [...], rok prod. [...] oraz [...], nr rej. [...], rok prod. [...], i współwłaścicielem 2 samochodów: [...], nr rej. [...], rok prod. [...] i [...], nr rej. [...], rok prod. [...]). W dniu [...] r. dokonano sprzedaży w drodze licytacji [...]. Nie udało się ustalić miejsca przechowywania [...] i [...]. Dokonane zajęcia rachunków bankowych i wierzytelności Spółki okazały się nieskuteczne, gdyż nie pozwoliły na zaspokojenie zaległości Spółki w znacznej części. Ponadto w wyniku zbiegu egzekucji administracyjnej i sądowej Sąd Rejonowy [...] w P. postanowieniem z dnia [...] r., o sygn. akt [...], prowadzenie dalszej egzekucji przekazał komornikowi sądowemu, który w następstwie przeprowadzonych czynności egzekucyjnych ustalił, że Spółka nie posiada majątku podlegającego egzekucji, wystarczającego na zaspokojenie roszczeń wierzycieli. Wobec bezskuteczności egzekucji komornik sądowy postanowieniami z dnia [...] r. umorzył postępowanie egzekucyjne prowadzone wobec Spółki m.in. w oparciu o wspomniane tytuły egzekucyjne.

W następstwie powyższego w dniu [...] r. wszczęto postępowanie podatkowe w sprawie orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności podatkowej G. B. za zaległości Spółki w podatku od towarów i usług powstałe w 2011 r., odsetki za zwłokę oraz koszty postępowania egzekucyjnego, gdyż w okresie powstania tych zaległości pełnił on funkcję prezesa zarządu Spółki. W postępowaniu ustalono, że G. B. jest prezesem zarządu Spółki od dnia [...] r. (do nadal), a zatem był on członkiem zarządu w okresie, w którym powstały przedmiotowe zaległości podatkowe, a wobec braku ziszczenia się przesłanek określonych w art. 116 O.p., pozwalających na wyłączenie jego odpowiedzialności, odpowiada on za zaległości podatkowe Spółki. Podatnik w toku prowadzonego wobec niego postępowania nie wskazał mienia Spółki, z którego egzekucja umożliwiłaby zaspokojenie zaległości podatkowych Spółki w znacznej części, nie zgłosił we właściwym czasie wniosku o ogłoszenie upadłości lub wszczęcie postępowania zapobiegającego ogłoszeniu upadłości Spółki. Tymczasem według organu wniosek o ogłoszenie upadłości, wobec wystąpienia obiektywnych ku temu przesłanek, winien być zgłoszony już w marcu 2009 r., tj. z chwilą, gdy Spółka przestała regulować zobowiązania wobec dwóch wierzycieli tj. Naczelnika Urzędu Skarbowego P. oraz Zakładu Ubezpieczeń Społecznych. Zdaniem organu strona nie wykazała także okoliczności lub dowodów, które wskazywałyby na brak jej winy w niedopełnieniu powyższego obowiązku.

W zakresie zgłoszonych przez podatnika wniosków dowodowych (osobowych, o sporządzenie opinii biegłego z dziedziny finansów oraz z dokumentu - uwierzytelnionej kserokopii wyroku Sądu Rejonowego [...] w P. Wydział [...] z dnia [...] r., o sygn. akt [...]) organ I instancji przesłuchał w charakterze świadka H. P. (wiceprezesa Spółki) i według organu, treść jego zeznań nie tylko nie pozwoliła na zwolnienie podatnika z odpowiedzialności solidarnej za zaległości podatkowe Spółki, ale wręcz potwierdziła istnienie pozytywnych przesłanek tej odpowiedzialności. H. P. zeznał bowiem, że podatnik wspólnie z nim zajmował się czynnościami zarządczymi Spółki, obaj mieli pełnomocnictwa do jednoosobowego reprezentowania Spółki, podatnik brał czynny udział w podejmowaniu decyzji dotyczących działalności Spółki, obaj zdawali sobie sprawę ze stanu zobowiązań Spółki wobec Skarbu Państwa. Ponadto wskazano, że dwóch pozostałych świadków (M. P. i B. B. - prokurenta Spółki) nie udało się przesłuchać z powodu ich niestawiennictwa na dwukrotne wezwania organu. Odmawiając przeprowadzenia dowodu z opinii biegłego z dziedziny finansów i wyceny wartości niematerialnych na okoliczność istniejącego nadal potencjału rozwojowego Spółki, organ stwierdził, że niedopuszczalne jest, aby organ podatkowy powoływał biegłych i ponosił koszty wnioskowanej przez podatnika opinii, skoro za pomocą tego dowodu nie można byłoby wykazać, iż w danym przypadku zachodzą przesłanki wyłączające odpowiedzialność członka zarządu. Organ wyraził wątpliwość, czy Spółka obecnie posiada potencjał rozwojowy, który doprowadziłby do uregulowania przez nią wszystkich zobowiązań podatkowych wobec Skarbu Państwa, biorąc pod uwagę ich łączną wysokość oraz fakt, że w okresie od III kwartału 2013 r. do II kwartału 2014 r. Spółka nie osiągnęła żadnych obrotów, 2013 r. zakończyła stratą, a w 2011 r. nie osiągnęła dochodów (za 2012 r. nie złożyła deklaracji). Odnosząc się do wniosku o przeprowadzenie dowodu z dokumentu - uwierzytelnionej kserokopii wyroku Sądu Rejonowego [...] w P. Wydział [...] z dnia [...] r., o sygn. akt [...], organ wskazał, iż wyrok ten dotyczy zupełnie innych okoliczności, tj. przestępstwa skarbowego, które jest rozpatrywane na podstawie innych przepisów prawa. Według organu podatnik jako prezes zarządu Spółki powinien posiadać wiedzę na temat niewykonania przez nią jej wymagalnych zobowiązań podatkowych. Natomiast ustne porozumienie członków zarządu i jednocześnie wspólników Spółki, że za kwestie księgowe, w tym płatność zaliczek na podatek dochodowy od osób fizycznych, odpowiadał H. P., nie zwalnia z solidarnej odpowiedzialności podatkowej osób trzecich, tj. podatnika i H. P., za zaległości podatkowe powstałe w czasie pełnienia przez nich obowiązków członka zarządu w Spółce.

Odmawiając przeprowadzenia dowodu z przesłuchania podatnika w charakterze strony organ stwierdził, że podatnik uczestniczył czynnie w toku postępowania za pośrednictwem reprezentującego go adwokata.

Kwestionując powyższą decyzję w odwołaniu podatnik, reprezentowany przez adwokata, wniósł o uchylenie decyzji organu I instancji, zarzucając jej naruszenie licznych przepisów prawa procesowego, tj. art. 121 § 1, art. 122, art. 123 § 1, art. 181, art. 187 § 1 i art. 188 O.p. W uzasadnieniu odwołania skrytykowano odstąpienie przez organ I instancji od przeprowadzenia wnioskowanych przez stronę dowodów, uznając, że wynikiem tego zaniechania procesowego organu było wadliwe ustalenie stanu faktycznego sprawy, tj. okoliczności, że podatnik w latach 2008 - 2011 pełnił w Spółce funkcje zarządcze oraz że swoim działaniem przyczynił się do powstania zaległości podatkowych Spółki wobec Skarbu Państwa. W toku postępowania odwoławczego podatnik zawnioskował o przeprowadzenie przez organ II instancji licznych dowodów z dokumentów.

Dyrektor Izby Skarbowej decyzją z dnia [...] r., nr [...], utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.

W motywach rozstrzygnięcia organ odwoławczy w pierwszej kolejności stwierdził, że G. B. pełni funkcję prezesa zarządu Spółki w okresie od dnia [...] r. (do nadal), a więc w czasie, gdy upływały terminy płatności przedmiotowych zaległości podatkowych Spółki. W okresie gdy powstały te zaległości podatkowe zarząd Spółki był dwuosobowy (wiceprezesem Spółki był H. P.), a to oznacza, że obaj członkowie zarządu solidarnie ze Spółką ponoszą odpowiedzialność za jej długi podatkowe. Z akt sprawy wynika, że wbrew twierdzeniom podatnika nie tylko formalnie, lecz również faktycznie i czynnie sprawował on funkcję członka zarządu (podpisywał sprawozdania z działalności Spółki, podejmował i podpisywał uchwały, odbierał decyzje). W zakresie drugiej z pozytywnych przesłanek odpowiedzialności członka zarządu, jaką jest bezskuteczność egzekucji, organ wskazał, że prowadzone wobec Spółki postępowanie egzekucyjne nie doprowadziło do zaspokojenia roszczeń wierzycieli Spółki. W związku z tym komornik sądowy postanowieniami z dnia [...] r. umorzył postępowanie egzekucyjne, które potwierdziło, że Spółka nie posiada żadnego majątku ruchomego i nieruchomego, jak również nie posiada wierzytelności i innych praw majątkowych, które mogłyby zaspokoić przedmiotowe zaległości podatkowe. Zaznaczono przy tym, że Spółka zadłużona jest u różnych wierzycieli, w tym w ZUS i urzędzie skarbowym na łączną kwotę ok. [...],- zł oraz, że przeciwko niej prowadzonych jest obecnie ok. 140 spraw.

Zdaniem Dyrektora Izby Skarbowej w sprawie nie ziściła się żadna z przesłanek egzoneracyjnych, która wyłączyłaby odpowiedzialność podatnika za przedmiotowe zaległości podatkowe Spółki. W tym kontekście organ wyjaśnił, że podatnik nie wskazał mienia Spółki, z którego egzekucja umożliwiłaby zaspokojenie zaległości podatkowych w znacznej części, o której mowa w art. 116 § 1 pkt 2 O.p., jak i nie wykazał, że we właściwym czasie zgłoszono wniosek o ogłoszenie upadłości lub wszczęto postępowanie zapobiegające ogłoszeniu upadłości. Odwołując się do przepisów ustawy z dnia 28 lutego 2003 r. Prawo upadłościowe i naprawcze (Dz. U. Nr 60, poz. 535 ze zm. – dalej w skrócie: "P.u.n."), organ II instancji podniósł, że dłużnik jest obowiązany złożyć stosowny wniosek nie później niż w 14 dni od dnia, w którym zaprzestano płacenia długów lub majątek spółki nie wystarczał na zaspokojenie długów. Dodatkowo Spółka pomimo ciążącego na niej obowiązku nie złożyła sprawozdań finansowych za lata 2008 - 2012. Dokonując analizy zgromadzonego materiału stwierdzono, że pierwsze symptomy problemów finansowych Spółki pojawiły się w III kwartale 2005 r., kiedy to Spółka zaprzestała regulować swoje należności wobec Zakładu Ubezpieczeń Społecznych. Przesłanki do ogłoszenia upadłości wystąpiły natomiast w marcu 2009 r., kiedy to Spółka trwale zaprzestała realizacji zobowiązań publicznoprawnych nie tylko wobec Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, ale również wobec Naczelnika Urzędu Skarbowego P. , spełniając tym samym przesłankę wskazaną w art. 11 ust. 1 P.u.n.

W ocenie organu II instancji podatnik nie wskazał mienia Spółki, z którego egzekucja umożliwiłaby zaspokojenie zaległości podatkowych Spółki w znacznej części. Za taki nie uznano bowiem majątku Spółki w postaci oprogramowań: [...], [...], [...], [...], których wytwórcą była Spółka. Zaznaczono, że oprogramowania komputerowe jako wartości niematerialne i prawne, to szczególny rodzaj aktywów Spółki, które chronione są prawem autorskim. Odwołując się zaś do przepisów ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tekst jedn. Dz. U. z 2014 r., poz. 1619 ze zm. – dalej w skrócie: "u.p.e.a.") stwierdzono, że autorskie prawa majątkowe nie podlegają egzekucji, dopóki służą twórcy.

Odnosząc się do podanych przez podatnika wierzytelności przysługujących Spółce od N. Sp. z o.o., P. S.A., C. S.A., M. Gmbh, V. , podkreślono, że do uwolnienia się od odpowiedzialności członka zarządu Spółki za jej zaległości podatkowe nie jest wystarczające wskazanie, jako mienia Spółki, jej wierzytelności wobec kontrahentów, lecz konieczne jest wykazanie, że wierzytelności te są uznane, wymagalne, a dłużnicy wypłacalni. Zdaniem podatnika potwierdzeniem posiadanych przez Spółkę wierzytelności są, opisane w piśmie z dnia 5 sierpnia 2015 r., wierzytelności w kwocie [...]zł, na potwierdzenie czego przedłożono wyciągi z kont księgowych prowadzonych dla powyższych podmiotów, oraz faktury VAT wystawione przez Spółkę dla N. Sp. z o.o. oraz M. Gmbh. Organ uznał jednak, że podatnik nie przedłożył żadnych dokumentów wskazujących na fakt prowadzenia przez Spółkę jakichkolwiek działań w stosunku do jej dłużników (z wyjątkiem C. S.A.) które potwierdzałyby fakt, że wierzytelności te zostały uznane przez dłużnika i są nadal wymagalne.

Organ odwoławczy podniósł, że drugi z członków zarządu Spółki (H. P.) w treści odwołania złożonego od decyzji orzekającej o jego odpowiedzialności solidarnej za zaległości podatkowe Spółki w podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące 2011 r. wskazał jedynie na jedną wierzytelność należną Spółce i zasądzoną na jej rzecz prawomocnym wyrokiem Sądu Rejonowego [...] w P. wobec C. S.A. w P., opiewającą wraz z kosztami procesu na kwotę [...]zł (+ ustawowe odsetki liczone od dnia [...] r.). Biorąc pod uwagę niewspółmiernie małą wartość zasądzonej wierzytelności wobec C. S.A. w stosunku do wysokości zaległości podatkowych posiadanych przez Spółkę, oraz fakt nie przedłożenia żadnych dokumentów potwierdzających posiadanie pozostałych wierzytelności, organ odwoławczy stanął na stanowisku, że wskazane przez podatnika wierzytelności nie wypełniają przesłanki, o której mowa w art. 116 § 1 pkt 2 O.p.

Za chybione uznano także pozostałe podniesione w odwołaniu zarzuty naruszenia prawa procesowego. W szczególności wskazano, że decyzja organu I instancji poprzedzona została zebraniem i wnikliwym rozpatrzeniem całego zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego. Stwierdzono, że wnioskowane przez podatnika przesłuchania świadków miały m.in. potwierdzić niekwestionowany fakt kompetencyjnego podziału obowiązków pomiędzy członkami zarządu, który pozostaje bez wpływu na zakres odpowiedzialności podatnika. Uznając za niecelowe przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego na okoliczność istniejącego nadal potencjału rozwojowego Spółki, wartości jej marki, a także wartości Spółki, podkreślono, że począwszy od II kwartału 2013 r. Spółka faktycznie nie prowadzi działalności gospodarczej. Odnosząc się zaś do okoliczności, że wartość Spółki wynosi ok. [...] mln zł, organ odwoławczy stwierdził, że wartość ta jest jedynie niczym niepopartym oświadczeniem wiceprezesa H. P., złożonym do protokołu sporządzonym w dniu [...] r. Wycena wartości Spółki została sporządzona w czerwcu 2008 r., czyli w okresie w którym Spółka działała na rynku i była przygotowywana do przejęcia przez inwestora zewnętrznego. Ponadto stwierdzono, że sam fakt uniewinnienia G. B. od zarzucanego mu czynu w postępowaniu karnym skarbowym, nie stanowi ekskulpacji, w świetle przesłanek wymienionych w art. 116 O.p.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu G. B., reprezentowany przez adwokata, wniósł o uchylenie powyższej decyzji Dyrektora Izby Skarbowej i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji, a także o zasądzenie kosztów postępowania. Zaskarżonej decyzji zarzucono naruszenie:

1) art. 116 O.p. poprzez:

- brak należytej wykładni tego przepisu, a w szczególności pojęcia "pełnienia obowiązków członka zarządu", tj. niezastosowanie przez organ metody wykładni gramatycznej ani systematycznej, ani też funkcjonalnej,

- brak wyłożenia art. 116 O.p. w powiązaniu z art. 2 i art 31 ust. 3 w zw. z art. 8 ust. 2 Konstytucji RP,

2) art. 122, art. 187 § 1 w zw. z art. 235 O.p. poprzez poczynienie przez organ odwoławczy, z jednej strony wadliwych własnych ustaleń faktycznych, a z drugiej podzielenie błędnych ustaleń dokonanych przez organ I instancji:

a) w odniesieniu do kwestii "pełnienia obowiązków członka zarządu" poprzez m.in.:

- rozciągnięcie nielicznych wyjątkowych sytuacji w regułę, podczas gdy, G. B. epizodycznie na przestrzeni 5 odnośnych lat zastąpił - de facto jako pełnomocnik - członka zarządu, a wyjątki te tylko podkreślają permanentny stan niepełnienia obowiązków członka zarządu,

- brak konsekwencji w zakresie oceny danych wynikających z KRS Spółki,

b) co do majątku Spółki, w szczególności:

- przez błędne uznanie, że majątek w postaci oprogramowania, należący i wytworzony przez Spółkę nie podlega egzekucji, podczas, gdy jej podlega, ale nie jako osobne aktywa, tylko jako składnik majątku Spółki, gdy przedmiotem egzekucji będzie sama Spółka jako całość (jako zbywane przedsiębiorstwo),

3) art. 181 i art. 187 § 1 w zw. z art. 235 O.p. przez rozpatrzenie materiału dowodowego w sposób wybiórczy, tendencyjny, co oczywiste, nie budowało zaufania do organów podatkowych,

4) art. 229 O.p., tj. nieprzeprowadzenie dodatkowego osobowego postępowania dowodowego - choćby ograniczonego tylko do przesłuchania strony, a to w celu:

- uzupełnienia, w szczególności, niewystarczającego - jak można rozumieć zdaniem organu odwoławczego - osobowego materiału dowodowego,

- zyskania danych do podjęcia miarodajnej oceny w przedmiocie wniosków dowodowych, zgłoszonych przez stronę, w szczególności w postępowaniu w I instancji,

5) art. 120 i art. 121 § 1 w zw. z art. 235 O.p. poprzez prowadzenie postępowania w sposób podważający zaufanie do organów podatkowych,

6) art. 210 § 4 w zw. z art. 235 O.p. przez wadliwe uzasadnienie zaskarżonej decyzji, a w szczególności poprzez nierozpatrzenie szeregu zarzutów odwołania, względnie rozpatrzenie ich pozornie, tzn. zajęcie się okolicznościami pobocznymi, a pozostawienie bez analizy tych pierwszoplanowych.

W uzasadnieniu skargi strona w znacznej części powieliła argumentację podniesioną uprzednio w odwołaniu od decyzji organu I instancji. Skarżący w szczególności zanegował twierdzenie organów podatkowych, że w okresie kiedy powstały przedmiotowe zaległości pełnił funkcję członka zarządu Spółki. Podkreślił, że był członkiem zarządu jedynie nominalnie, ale faktycznie nie pełnił tej funkcji i nie miał żadnego wpływu na działanie Spółki. Zaakcentował, że w latach 2008-2011 większość czasu spędził za granicą, wdrażając projekty u klientów Spółki.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o jej oddalenie i podtrzymał argumentację zawartą w zaskarżonym akcie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje:

Skarga analizowana według kryteriów przewidzianych w ustawie z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm. - dalej w skrócie: "P.p.s.a.") nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż wbrew jej zarzutom, rozstrzygnięcie zawarte w decyzjach organu I i II instancji znajduje podstawy w prawie materialnym, a przeprowadzone postępowanie, co do zasady jest zgodne z podstawowymi regułami procesowymi.

Zarzuty skargi dotyczą zarówno naruszenia przepisów prawa procesowego, w szczególności art. 120, art. 121 § 1, art. 122, art. 181, art. 187 § 1, art. 210 § 4, art. 229 i art. 235 O.p., jak i przepisu prawa materialnego, mianowicie art. 116 O.p.

Na wstępie niniejszych rozważań należy wskazać, że postępowanie podatkowe zostało uregulowane w Dziale IV O.p. Zgodnie z przepisami zawartymi w tej części ustawy, organy podatkowe działają na podstawie przepisów prawa (art. 120 O.p.), powinny prowadzić postępowanie podatkowe w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych (art. 121 § 1 O.p.), podejmują wszelkie niezbędne działania w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy (art. 122 O.p.), są zobowiązane w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy (art. 187 § 1 O.p.), a następnie, dokonać oceny, na podstawie całego zebranego materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona (art. 191 O.p.). Zgodnie z art. 180 § 1 O.p., jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. W myśl art. 181 O.p. dowodami w postępowaniu podatkowym mogą być w szczególności księgi podatkowe, deklaracje złożone przez stronę, zeznania świadków, opinie biegłych, materiały i informacje zebrane w wyniku oględzin, informacje podatkowe oraz inne dokumenty zgromadzone w toku czynności sprawdzających lub kontroli podatkowej, z zastrzeżeniem art. 284a § 3, art. 284b § 3 i art. 288 § 2, oraz materiały zgromadzone w toku postępowania karnego albo postępowania w sprawach o przestępstwa skarbowe lub wykroczenia skarbowe. Przepis art. 191 O.p. statuuje natomiast zasadę swobodnej oceny dowodów, w myśl której ocena dowodów jest domeną wyłącznie organu podatkowego. W świetle tej normy organ podatkowy ocenia na podstawie całego zebranego materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona. Zarówno materiał dowodowy, jak i jego ocena winny - zgodnie z art. 210 § 4 O.p. - znaleźć swoje odzwierciedlenie w treści uzasadnienia decyzji podatkowej. Uzasadnienie faktyczne decyzji powinno zawierać w szczególności wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, którym dał wiarę, oraz przyczyn, dla których innym dowodom odmówił wiarygodności. Uzasadnienie prawne musi zaś zawierać wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji z przytoczeniem przepisów prawa. Uzasadnienie faktyczne winno być spójne i logiczne, tak by z jego treści w sposób niebudzący wątpliwości wynikał ustalony przez organ podatkowy stan faktyczny, stanowiący podstawę rozstrzygnięcia podatkowego. W świetle art. 229 O.p. organ odwoławczy może przeprowadzić, na żądanie strony lub z urzędu, dodatkowe postępowanie w celu uzupełnienia dowodów i materiałów w sprawie albo zlecić przeprowadzenie tego postępowania organowi, który wydał decyzję. Z kolei w myśl art. 235 O.p. w postępowaniu przed organami odwoławczymi mają odpowiednie zastosowanie przepisy o postępowaniu przed organami pierwszej instancji.

Rozważenie zarzutów procesowych związanych z nieprawidłowym ustaleniem stanu faktycznego wymaga, w ocenie Sądu, w pierwszej kolejności wyjaśnienia istoty odpowiedzialności członków zarządu za zobowiązania podatkowe spółki z o.o.

Odpowiedzialność podatkowa osób trzecich, uregulowana w Rozdziale 15 O.p. (art. 107 - art. 119), charakteryzuje się tym, że osoby te odpowiadają za cudzy dług. Jest to odpowiedzialność gwarancyjna i zabezpieczająca należności publicznoprawne przed uniknięciem odpowiedzialności przez podatników, płatników i inkasentów. Wydanie decyzji o odpowiedzialności osoby trzeciej wymaga więc wykazania zarówno przesłanek pozytywnych tej odpowiedzialności, jak również wykazania, że w sprawie nie występują przesłanki negatywne - wyłączające tę odpowiedzialność, tzw. przesłanki egzoneracyjne.

Zakres odpowiedzialności osoby trzeciej wynika z art. 107 § 1 O.p., który stanowi, że osoba trzecia odpowiada za zaległości podatkowe podatnika, a więc za cudzy dług. Stosownie do treści przepisu art. 116 § 1 O.p. członek zarządu sp. z o.o. odpowiada solidarnie całym swoim majątkiem za zaległości podatkowe tej spółki, jeżeli egzekucja z majątku spółki okazała się w całości lub w części bezskuteczna, a członek zarządu nie wykazał, że: 1. we właściwym czasie zgłoszono wniosek o ogłoszenie upadłości lub wszczęto postępowanie zapobiegające ogłoszeniu upadłości (postępowanie układowe), albo 2. niezgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości lub niewszczęcie postępowania zapobiegającego ogłoszeniu upadłości (postępowania układowego) nastąpiło bez jego winy. Członek zarządu spółki z o.o. odpowiada solidarnie ze spółką również wówczas, gdy nie wskazuje mienia spółki, ale co istotne, z którego egzekucja umożliwi zaspokojenie zaległości podatkowych spółki w znacznej części. Odpowiedzialność członków zarządu obejmuje zaległości podatkowe z tytułu zobowiązań, których termin płatności upływał w czasie pełnienia przez nich obowiązków członka zarządu oraz zaległości wymienione w art. 52, powstałe w czasie pełnienia obowiązków członka zarządu (art. 116 § 2 O.p.).

Dla przypisania osobie trzeciej odpowiedzialności solidarnej za zobowiązania spółki konieczne jest nie tylko ustalenie pozytywnych przesłanek tej odpowiedzialności, czyli bezskuteczności egzekucji zaległości podatkowej oraz powstania zaległości podatkowych w okresie pełnienia przez osobę trzecią funkcji członka zarządu, ale także wykazanie, że nie zachodzą przesłanki wyłączające tę odpowiedzialność. Członek zarządu może bowiem uwolnić się od odpowiedzialności za zaległości podatkowe poprzez wykazanie, że we właściwym czasie zgłoszono wniosek o ogłoszenie upadłości, lub wszczęto postępowanie układowe albo, że niezgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości lub niewszczęcie postępowania układowego nastąpiło bez jego winy. Przesłanką egzoneracyjną jest również wskazanie mienia spółki, z którego egzekucja umożliwi zaspokojenie zaległości podatkowych spółki w znacznej części. Obowiązek wykazania pozytywnych przesłanek odpowiedzialności osoby trzeciej za zaległości podatkowe podatnika (Spółki) spoczywa na organach podatkowych. W orzecznictwie sądów administracyjnych ugruntowany jest jednoznaczny pogląd, że przepis art. 116 O.p. przewiduje odpowiedzialność członków zarządu spółek kapitałowych, niezależnie od tego, w jakim zakresie osoby te zarząd sprawują, czy też jakie i czy w ogóle czynności faktycznie wykonują w ramach zarządu, zgodnie z ewentualnymi wewnętrznymi ustaleniami. Stąd też przepis art. 116 § 2 O.p. odwołuje się do przesłanki "pełnienia obowiązków członka zarządu" rozumianej formalnie, tj. posiadania formalnych uprawnień członka zarządu za konkretny okres, niezależnie od tego, czy obciążony odpowiedzialnością członek zarządu faktycznie zajmował się interesami podmiotu, w którym był członkiem zarządu i czy w ogóle posiadał taką możliwość.

Z powołanych regulacji prawnych wynika, że obowiązek wykazania pozytywnych przesłanek odpowiedzialności osoby trzeciej za zaległości podatkowe podatnika - Spółki spoczywa na organach podatkowych. Odnosząc powyższe na grunt niniejszej sprawy, zdaniem Sądu nie ulega żadnej wątpliwości, że organy podatkowe zasadnie orzekły o odpowiedzialności solidarnej skarżącego G. B. za zaległości podatkowe Spółki w podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące 2011 r., które powstały w okresie pełnienia przez niego funkcji prezesa zarządu Spółki. Podkreślenia wymaga, że skarżący na żadnym etapie postępowania nie kwestionował wysokości przedmiotowych zaległości podatkowych Spółki, a jedynie negował ustalenia organu twierdząc, że w rzeczywistości nie pełnił obowiązków prezesa zarządu Spółki w czasie, gdy ta zaległość powstała.

Zdaniem Sądu, organy słusznie uznały, że skarżący pełnił obowiązki prezesa Spółki od dnia [...] r. (tj. dnia, w którym Nadzwyczajne Zgromadzenie Wspólników Spółki podjęło uchwałę nr 5 powołującą skarżącego w skład zarządu Spółki, jako prezesa, i H. P., jako wiceprezesa) do dnia wydania zaskarżonej decyzji.

W kontekście podniesionych w skardze zarzutów i twierdzeń co do faktycznego pełnienia obowiązków, szczególnego wyjaśnienia wymaga zawarty w art. 116 § 2 O.p. zwrot "pełnienie obowiązków członka zarządu spółki". W ocenie Sądu w składzie orzekającym, odpowiedzialność solidarna członka zarządu spółki, o której mowa w art. 116 O.p., koreluje wyłącznie z okresem pełnienia obowiązków i obejmuje, co do zasady, osoby pełniące funkcję członka zarządu danej osoby prawnej (np. spółki z o.o.) bez względu na zakres ich obowiązków, dziedziny funkcjonowania Spółki jakie im formalnie powierzono oraz jakie faktycznie czynności podejmowali czy nadzorowali. Odpowiedzialność w rozumieniu art. 116 O.p. w żadnej mierze nie jest uzależniona od kwestii bieżącej styczności członka zarządu z problematyką finansowo-ekonomiczną działania podmiotu gospodarczego. Przy ustalaniu przesłanki "pełnienia funkcji" nie ma też znaczenia rodzaj stosunku prawnego łączącego członka zarządu ze spółką, tj. czy była to umowa o pracę, zlecenie, kontrakt menedżerski, albo czy była to osoba aktywnie zarządzająca spółką, czy całkowicie bierna, czy też osoba przebywająca za granicą. Bez znaczenia jest też kwestia wynagrodzenia, czy też relacje między członkami zarządu (podział zadań). Na gruncie rozpoznawanej sprawy szczególnego podkreślenia wymaga, że ustawodawca w żaden sposób nie różnicuje w art. 116 § 2 O.p. odpowiedzialności członków zarządu, którzy w rzeczywistości zajmują się sprawami spółki i tych, którzy zajmują bierną postawę. Ich formalne powołanie w skład zarządu ma określony cel - kierowanie działaniami osoby prawnej (spółki). Oczywistym jest, że sprawowanie funkcji członka zarządu nie jest przymusowe. Co istotne bycie członkiem zarządu to nie tylko prawa i korzyści, ale obowiązki i odpowiedzialność. W świetle powyższych uwag Sąd stwierdza, że bierna postawa prawidłowo powołanego członka zarządu spółki może rodzić dla takiej osoby negatywne konsekwencje. Osoba taka nawet jeśli nie będzie miała wiedzy o aktualnej faktycznej sytuacji finansowej spółki, to i tak nie będzie się ona mogła skutecznie uwolnić od odpowiedzialności solidarnej ze spółką za jej zaległości podatkowe. Wobec powyższego organy podatkowe obu instancji prawidłowo przyjęły w badanej sprawie, że przepis art. 116 § 2 O.p. odwołuje się do przesłanki "pełnienia obowiązków członka zarządu" rozumianej formalnie, tj. posiadania formalnych uprawnień członka zarządu za konkretny okres, niezależnie od tego, czy obciążony odpowiedzialnością członek zarządu faktycznie zajmował się interesami podmiotu, w którym był członkiem zarządu i czy w ogóle posiadał taką możliwość.

Uwzględniając powyższe za chybione należy uznać twierdzenia skarżącego, że nie można jemu przypisać odpowiedzialności za zaległości podatkowe Spółki powstałe w podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące 2011 r., gdyż w tym okresie pełnił on jedynie nominalnie funkcje w Spółce i przebywał za granicą, a wszelkie funkcje zarządcze sprawował wiceprezes - H. P.. Nawet podjęcie przez skarżącego tak ryzykownej decyzji (nieformalnego powierzenia funkcji innej osobie), nie zwalnia go od solidarnej odpowiedzialności za zaległości podatkowe Spółki.

Z powyżej opisanych przyczyn, na wyłączenie odpowiedzialności skarżącego za zaległości podatkowe Spółki nie mogły więc mieć wpływu ustalenia zawarte w wyroku Sądu Rejonowego [...] w P. Wydział [...] z dnia [...] r., o sygn. akt [...], albowiem - co trafnie podkreślił organ odwoławczy w zaskarżonej decyzji - ustawodawca nie łączy podstaw odpowiedzialności z art. 116 O.p. z faktycznym wykonywaniem obowiązków członka zarządu, a jedynie odwołuje się do ich pełnienia, odmiennie od regulowań dotyczących postępowania karnego skarbowego, gdzie pod ocenę poddaje się faktyczne popełnienie czynu zabronionego (winę, świadomość itp.). Tym samym brak przeprowadzenia przez organ dowodu z powyższego dokumentu (wyroku) nie miał żadnego wpływu na treść wydanego rozstrzygnięcia w sprawie. Podobnie, odmowa przeprowadzenia przez organ wnioskowanych przez skarżącego dowodów z przesłuchania w charakterze świadków (M. P., B. B., S. S.) na okoliczność pełnienia przez skarżącego funkcji członka zarządu Spółki w okresie powstania przedmiotowych zaległości.

Sąd podkreśla, że pełnienie funkcji członka zarządu w spółce z o.o. to nie tylko prawa, w szczególności prawo do wynagrodzenia, podejmowania strategicznych dla rozwoju spółki decyzji, jej reprezentowanie i związany z tym prestiż, ale i obowiązki (przede wszystkim regulowanie należnych zobowiązań, w tym podatków), a co za tym idzie zwiększona odpowiedzialność. Jak już wyżej wskazano, odpowiedzialność ta nie jest związana z faktycznym działaniem w trakcie pełnienia obowiązków członka zarządu, czy jak to ujmuje autor skargi bycia "nominalnie" członkiem zarządu, ale wynika z faktu "bycia" członkiem zarządu (od dnia podjęcia uchwały), a zatem powstaje ona w momencie powołania danej osoby do pełnienia funkcji w zarządzie danej spółki, a ustaje z chwilą zaprzestania pełnienia tej funkcji, przez co należy rozumieć wygaśnięcie stosunku prawnego łączącego członka zarządu ze spółką w wyniku np. złożenia rezygnacji lub odwołania, a nie okoliczność (jak twierdzi skarżący) faktycznego niewykonywania obowiązków członka zarządu związana z realizowaniem na rzecz spółki innych zadań, w tym poza granicami kraju. Nie bez znaczenia pozostaje fakt, że osobista decyzja skarżącego o pobycie poza granicami kraju była suwerenna i podejmując ją winien przewidzieć ewentualne konsekwencje związane z działalnością Spółki, dbając o interes własny i firmy. Co istotne skarżący nie wyjaśnił, dlaczego planując swój wyjazd za granicę nie skorzystał z uregulowanego w art. 202 § 4 K.s.h. prawa do złożenia rezygnacji z pełnienia mandatu członka zarządu.

Reasumując tę część rozważań, Sąd stwierdza, że w świetle zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego organy podatkowe obu instancji prawidłowo uznały, że zgodnie z art. 116 § 2 O.p., brak jest podstaw do wyłączenia odpowiedzialności skarżącego za zobowiązania Spółki w podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące 2011 r.

W ocenie Sądu, dokonane przez organy podatkowe ustalenia również w zakresie bezskuteczności egzekucji prowadzonej przeciwko Spółce są prawidłowe i znajdują w pełni oparcie w zebranym materiale dowodowym. Jak wynika bowiem z akt sprawy organy egzekucyjne (Naczelnik Urzędu Skarbowego P. , Naczelnik Urzędu Skarbowego P. , a następnie w wyniku zbiegu egzekucji administracyjnej i sądowej Komornik Sądowy przy Sądzie Rejonowym [...] w P.) dokonały szeregu czynności egzekucyjnych (m.in. zajęcia ruchomości - samochodu [...], zajęcia rachunków bankowych Spółki i jej wierzytelności) w rezultacie których wyegzekwowano jedynie niewielkie kwoty (m.in. ze sprzedaży w drodze licytacji samochodu [...]), które nie pozwoliły na pokrycie znacznej części zobowiązań Spółki. W toku postepowania egzekucyjnego podjęto szereg działań zmierzających do ujawnienia ewentualnego majątku ruchomego lub nieruchomego Spółki. I tak ustalono, że Spółka nie figuruje w rejestrach prowadzonych przez Powiatowy Ośrodek Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej oraz Zarządu Geodezji i Katastru Miejskiego w P., jako właściciel nieruchomości lub gruntu położonych na terenie miasta P. i powiatu poznańskiego. Wprawdzie na podstawie wykazu uzyskanego Centralnej Ewidencji Pojazdów i Kierowców uzyskano informację, że Spółka posiada ruchomości - samochody [...], nr rej. [...], rok prod. [...], [...], nr rej. [...], rok prod. [...] oraz [...], nr rej. [...], rok prod. [...], i jest współwłaścicielem 2 samochodów: [...], nr rej. [...], rok prod. [...] i [...], nr rej. [...], rok prod. [...], jednakże brak było możliwości ustalenia miejsca położenia tych ruchomości (z wyjątkiem [...]) i tym samym dokonania przez organ egzekucyjny ich zajęcia. Sąd stwierdza, że organ egzekucyjny mimo zastosowania wszystkich możliwych w sprawie działań egzekucyjnych, nie ujawnił innego majątku Spółki, względem którego możliwe byłoby prowadzenie egzekucji. Co istotne w toku niniejszego postępowania sam skarżący także nie zajął stanowiska co do tej części majątku Spółki (nie podał miejsca przechowywania pojazdów). W konsekwencji powyższego organ egzekucyjny słusznie uznał, że Spółka nie posiada żadnego (ujawnionego) majątku, do którego możliwe byłoby skierowanie skutecznej egzekucji, a dodatkowo w toku niniejszego postępowania Spółka nie prowadziła już działalności gospodarczej. Stąd też nastąpiło umorzenie postępowania egzekucyjnego wobec Spółki. Dodatkowo należy zaznaczyć, że w postanowieniu umarzającym postępowanie komornik sądowy wskazał, że Spółka jest zadłużona u różnych wierzycieli, w tym wobec ZUS i urzędu skarbowego na łączną kwotę [...]- zł i jest prowadzonych względem niej ok. 140 spraw. Zdaniem Sądu, organy podatkowe trafnie przyjęły, że egzekucja jest bezskuteczna, a co istotne w świetle treści art. 116 § 1 pkt 2 O.p. skarżący także nie wskazał żadnego składnika majątku, z którego egzekucja byłaby możliwa. W tym zakresie należy podnieść, że złożone przez wiceprezesa Spółki H. P. w dniu 30 października 2014 r. oświadczenie, że Spółka w czerwcu 2008 r. była wyceniana na [...] mln zł, nie znalazło potwierdzenia w żadnych dokumentach. Obecnie Spółka nie prowadzi żadnej działalności gospodarczej i nie osiąga dochodów. Słusznie zatem organy podatkowe wywiodły, że aktualnie Spółka nie dysponuje realnym majątkiem, który pozwoliłby na skuteczne przeprowadzenie egzekucji. W ocenie Sądu organy prawidłowo stwierdziły, że wskazany przez skarżącego majątek Spółki w postaci oprogramowań: [...], [...], [...], [...], których wytwórcą była Spółka, jest szczególnym rodzajem aktywów, które chronione są prawem autorskim i na podstawie art. 18 ust. 1 i art. 96g § 3 pkt 1 u.p.e.a. są wyłączone spod egzekucji. Odnosząc się natomiast do opisanych przez skarżącego w piśmie z dnia [...] r. wierzytelności Spółki przysługujących jej od innych podmiotów (tj. N. Sp. z o.o., P. S.A., [...] S.A., [...] Gmbh,V. ) w łącznej kwocie [...]zł, zauważyć należy, że skarżący nie przedłożył żadnych dokumentów, które potwierdziłyby fakt prowadzenia przez Spółkę jakichkolwiek działań w stosunku do powyższych dłużników (z wyjątkiem [...] S.A.) w celu ściągnięcia tych wierzytelności, a zatem dokumentów z których wynikałoby, że wierzytelności te zostały uznane przez dłużników i są nadal wymagalne. Takimi dokumentami nie są bowiem przedłożone przez skarżącego wyciągi z kont Spółki, ani wystawione przez nią faktury. Zdaniem Sądu organ odwoławczy zasadnie podniósł, że w odwołaniu wniesionym przez H. P. wskazał on jedynie, wierzytelność należną Spółce i zasądzoną prawomocnym wyrokiem Sądu Rejonowego [...] w P. wobec [...] S.A., opiewającą wraz z kosztami procesu na kwotę [...]zł (+ ustawowe odsetki liczone od dnia [...] r.). Biorąc jednak pod uwagę niewspółmiernie małą wartość zasądzonej wierzytelności wobec [...] S.A. w stosunku do wysokości zaległości podatkowych posiadanych przez Spółkę ([...] zł) oraz brak dokumentów potwierdzających posiadanie przez Spółkę pozostałych wierzytelności, stwierdzić należy, że wskazane przez skarżącego wierzytelności Spółki nie wypełniają przesłanki, o której mowa w art. 116 § 1 pkt 2 O.p., i tym samym nie mogą zostać uznane jako przesłanka uwalniająca członka zarządu od odpowiedzialności za zaległości Spółki.

Podsumowując tę część rozważań Sąd w składzie orzekającym stwierdza, że wynikające z art. 116 O.p. pozytywne przesłanki odpowiedzialności członka zarządu Spółki za jej zaległości podatkowe w podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące 2011 r., a mianowicie: istnienie zaległości, bezskuteczność ich egzekucji z majątku Spółki, pełnienie funkcji członka zarządu w czasie, kiedy upłynął termin płatności zobowiązania, które następnie przekształciło się w zaległość podatkową - zostały spełnione.

Na skarżącym z kolei spoczywał ciężar wykazania przesłanek uwalniających go od odpowiedzialności, co oznacza stosownie do treści art. 116 § 1 O.p., wskazanie mienia pozwalającego na zaspokojenie zaległości podatkowych w znacznej części, bądź wykazanie, że we właściwym czasie zgłoszono wniosek o ogłoszenie upadłości, lub wszczęto postępowanie układowe albo, że niezgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości, lub niewszczęcie postępowania układowego nastąpiło bez jego winy. Jak już wspomniano nie ulega wątpliwości, że skarżący nie wskazał mienia Spółki, które pozwoliłoby na zaspokojenie zaległości podatkowych. Bezsporne jest również, że skarżący nie złożył wniosku o ogłoszenie upadłości Spółki lub wszczęcie postępowania układowego (czego nawet nie podnosił i nie kwestionował w toku postępowania). Tymczasem organ jednoznacznie wykazał, że Spółka (czyli w jej imieniu członek zarządu) winna zgłosić wniosek o upadłość już w marcu 2009 r., kiedy to trwale zaprzestała realizacji zobowiązań publicznoprawnych nie tylko wobec Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, ale również wobec Naczelnika Urzędu Skarbowego [...], spełniając tym samym przesłankę wskazaną w art. 11 ust. 1 P.u.n.

Przesłanką ogłoszenia upadłości, stosownie do art. 10 P.u.n. jest niewypłacalność dłużnika. Dłużnika uważa się za niewypłacalnego, jeśli nie wykonuje on wymagalnych zobowiązań pieniężnych (art. 11 P.u.n.). Dłużnika będącego osobą prawną, uważa się za niewypłacalnego także wówczas, gdy jego zobowiązania przekraczają wartość jego majątku nawet, gdy na bieżąco te zobowiązania wykonuje. Stosownie do art. 21 ust. 1 i 2 P.u.n., osoba reprezentująca osobę prawną będącą dłużnikiem, winna zgłosić w sądzie wniosek o ogłoszenie upadłości w terminie dwóch tygodni od dnia, w którym wystąpiła podstawa do ogłoszenia upadłości. Wystąpienie którejkolwiek z tych okoliczności obliguje członka zarządu do złożenia wniosku o upadłość. Jeżeli zatem dłużnik nie wykonuje swoich zobowiązań to jest on niewypłacalny, co rodzi konieczność ogłoszenia upadłości. Z taką sytuacją mamy także do czynienia w przypadku osób prawnych, gdy zobowiązania podmiotu przekroczą wartość jego aktywów, i to nawet wówczas, gdy na bieżąco regulowane są zobowiązania. W ocenie Sądu, organy podatkowe prawidłowo na podstawie zebranego w niniejszej sprawie materiału dowodowego ustaliły, że ostateczny moment do złożenia przez zarząd Spółki (prezesa Spółki) wniosku o ogłoszenie upadłości bądź o wszczęcie postępowania układowego, przypadał już w marcu 2009 r.

Odnosząc się do podniesionego w skardze zarzutu naruszenia przez organ II instancji przepisu art. 229 O.p. poprzez nieprzeprowadzenie dodatkowego postępowania dowodowego, tj. nieprzesłuchania strony, Sąd zauważa, że organ mógł przesłuchać G. B. w toku postępowania odwoławczego, skoro strona tego żądała i nie było ku temu przeciwwskazań. Zatem nieprzesłuchanie strony co do zasady można uznać za uchybienie, niemniej w opinii Sądu w realiach rozpoznawanej sprawy, brak tego przesłuchania nie miał istotnego znaczenia dla jej wyniku. Nie sposób pominąć, że organ I instancji nie miał możliwości przesłuchania strony w początkowej fazie postępowania, gdyż skarżący nie odbierał faktycznie korespondencji, niemniej co istotne był reprezentowany przez fachowego pełnomocnika od dnia 6 czerwca 2014 r., który aktywnie brał udział w postępowaniu przed organami obu instancji (do sierpnia 2015 r.), składając szereg pism procesowych, a organy zgromadziły wyczerpujący materiał dowodowy. Z tych powodów za przekonywujące Sąd uznał wyjaśnienia organu, iż brak przeprowadzenia tego dowodu nie spowodował w istocie naruszenia zasady wynikającej z art. 123 O.p., tj. zasady czynnego udziału w postępowaniu. Mając na względzie charakter przedmiotu rozpoznawanej sprawy, tj. odpowiedzialność solidarną - wykazywaną głównie dokumentami oraz realizowaną w toku postępowania przez pełnomocnika możliwość wypowiedzenia się na piśmie, Sąd przyjął, że ów drobny błąd organu nie miał istotnego wpływu na wynik sprawy. Podkreślenia wymaga, że na podstawie zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego organy ustaliły stan faktyczny sprawy w sposób niebudzący żadnych wątpliwości. Prawidłowo zastosowały też przepisy prawa materialnego, tj. art. 116 O.p. Wobec powyższego na gruncie rozpoznawanej sprawy nawet przesłuchanie strony, w kontekście zebranego w sprawie pozostałego materiału dowodowego, nie mogłoby doprowadzić do innej oceny tego materiału, czyli do orzeczenia o braku odpowiedzialności solidarnej skarżącego ze Spółką za jej zaległości podatkowe w podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące 2011 r. Jak wcześniej wskazano, skoro przepis art. 116 § 2 O.p. odwołuje się do przesłanki "pełnienia obowiązków członka zarządu" rozumianej formalnie, to przesłuchanie skarżącego na okoliczność faktycznego niewykonywania przez stronę obowiązków członka zarządu nie ma znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy. Ewentualne powtórzenie w toku przesłuchania przez skarżącego oświadczenia, złożonego uprzednio na piśmie, co do istnienia praw majątkowych w postaci oprogramowań: [...], [...], [...], [...], których wytwórcą była Spółka, także nie mogło mieć wpływu na wynik sprawy. Prawidłowo bowiem organ wskazał, że oprogramowania komputerowe jako wartości niematerialne i prawne, to szczególny rodzaj aktywów Spółki, które chronione są prawem autorskim i jako autorskie prawa majątkowe nie podlegają egzekucji (art. 18 ust. 1 i art. 96g § 3 pkt 1 u.p.e.a.).

Dodatkowo Sąd zauważa, że z urzędu jest mu znana sprawa o sygn. akt I SA/Po 2174/15 rozpatrywana w tym samym dniu i zakończona nieprawomocnym wyrokiem, w której podczas rozprawy pełnomocnik skarżącego, odpowiadając na pytanie Sądu, potwierdził, że Spółka nie podjęła próby sprzedaży oprogramowania przed wszczęciem postępowania podatkowego, albowiem "proces poszukiwania kontrahentów jest wieloetapowy i wymagał dysponowania pracownikami, których Spółka już nie miała". W tej samej sprawie Sąd nie podzielił stanowiska pełnomocnika skarżącego, że pisemne oświadczenie nie mogło zastąpić przesłuchania strony na okoliczność wskazania podmiotów, które potencjalnie mogły nabyć przedmiotowe oprogramowania i ich rynkowej wartości. Wobec powyższego Sąd w składzie orzekającym nie uznał zasadności zarzutów co do wad procesowych, w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. Inaczej mówiąc wbrew opinii autora skargi ujawniony wcześniej błąd, polegający na zaniechaniu przesłuchania skarżącego, nie stanowi takiego uchybienia proceduralnego organów podatkowych, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Konkludując Sąd stwierdza, że zaskarżone decyzje organów obu instancji nie naruszają w sposób istotny obowiązujących przepisów prawa podatkowego. W ocenie Sądu, organy podatkowe obu instancji, pomimo opisanej drobnej wady procesowej, ustaliły stan faktyczny sprawy w sposób niebudzący wątpliwości (w zakresie pełnienia przez skarżącego funkcji prezesa zarządu Spółki, w rozumieniu art. 116 O.p., w czasie powstania przedmiotowych zaległości podatkowych Spółki oraz brak wskazania przez skarżącego majątku Spółki, z którego egzekucja umożliwiłaby zaspokojenie zaległości podatkowych Spółki w znacznej części). Prawidłowo zostały też zastosowane przepisy prawa materialnego, tj. art. 116 O.p.

W tym stanie rzeczy Sąd, działając na podstawie art. 151 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.