Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 2842/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2015-03-26 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 652  Sprawy ubezpieczeń zdrowotnych
Hasła tematyczne: Ubezpieczenie społeczne
Skarżony organ: Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 15, art. 7, art. 77 par. 1, art. 11, art. 107 par. 3
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jakub Linkowski (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Grażyna Śliwińska Sędzia WSA Dariusz Zalewski Protokolant ref. staż. Anna Owczarek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 marca 2015 r. sprawy ze skargi A. S. na decyzję Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia [...] lipca 2014 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia podlegania obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego z tytułu prowadzonej działalności pozarolniczej 1. uchyla zaskarżoną decyzje; 2. stwierdza, że uchylona decyzja nie podlega wykonaniu; 3. zasądza od Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia na rzecz skarżącego A. S. kwotę 440 (czterysta czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia działając na podstawie art. 102 ust. 5 pkt 24 w związku z art, 109 ust. 5 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz. U. z 2008 r. Nr 164, poz. 1027, z późn. zm.) zwanej dalej "ustawą o świadczeniach" oraz na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r., poz. 267) zwanej dalej "K.p.a,", po rozpatrzeniu odwołania, A. S. (dalej “skarżący") od decyzji dyrektora [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia [...] października 2013 r., nr [...] stwierdzającej podleganie obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego A. S. z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej jako wspólnik jednoosobowej spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w okresie od [...] maja 2011 r, do [...] marca 2012 r., - utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.

Przedmiotowa decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym i prawnym:

Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w T. Inspektorat w G. pismem z dnia [...] października 2012 r. zwrócił się do dyrektora [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia z wnioskiem o rozpatrzenie sprawy dotyczącej objęcia ubezpieczeniem zdrowotnym A. S. z tytułu prowadzenia działalności gospodarczej jako wspólnik jednoosobowej spółki z o.o., na podstawie postanowienia Sądu Rejonowego w T. [...] Wydział Gospodarczy Krajowego Rejestru Sądowego z dnia [...] maja 2011 r.

Dyrektor [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia, po analizie zgromadzonych dokumentów, decyzją z dnia [...] października 2013r., ustalił, że A. S. podlegał obowiązkowemu ubezpieczeniu zdrowotnemu jako wspólnik jednoosobowej spółki z ograniczoną odpowiedzialnością od [...] maja 2011 r. do [...] marca 2012 r.

Od tej decyzji A. S. wniósł w ustawowym terminie odwołanie.

W odwołaniu skarżący podniósł, że przedmiotowa Spółka nie podjęła działalności z dniem rejestracji lecz znacznie później. Podkreślił ponadto, że w dniu [...] czerwca 2011r. zbył 100% udziałów w Spółce. Jako dowód na powyższe skarżący powołał umowę sprzedaży udziałów w spółce podpisanej w obecności notariusza. Skarżący podkreślił także, że w okresie gdy prowadzone było postępowanie pierwszoinstancyjne trzykrotnie przebywał w szpitalu i nie otrzymywał korespondencji urzędowej.

Po rozpatrzeniu odwołania Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia swoją decyzją z dnia [...] lipca 2014r. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję dyrektora [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia [...] października 2013 r., nr [...] stwierdzającą podleganie obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego A. S. z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej jako wspólnik jednoosobowej spółki z ograniczoną odpowiedzialnością.

W uzasadnieniu swojej decyzji organ odwoławczy wskazał, że w okresie objętym decyzją I instancji miał zastosowanie art. 66 ust. 1 pkt 1 lit. c ustawy o świadczeniach, zgodnie z którym "obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego podlegają osoby spełniające warunki do objęcia ubezpieczeniami społecznymi lub ubezpieczeniem społecznym rolników, które są osobami prowadzącymi działalność pozarolniczą lub osobami z nimi współpracującymi z wyłączeniem osób, które zawiesiły wykonywanie działalności gospodarczej na podstawie przepisów o swobodzie działalności gospodarczej".

Obowiązek ubezpieczenia zdrowotnego tych osób, stosownie do art. 69 ust. 1 ustawy o świadczeniach, powstaje i wygasa w terminach określonych w przepisach o ubezpieczeniach społecznych. Zgodnie z art. 13 pkt 4 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2013 i\, poz. 1442, z późn. zm.) zwanej dalej "ustawą o sus", od dnia 20 września 2008 r., obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu, rentowemu, chorobowemu i wypadkowemu podlegają osoby prowadzące pozarolniczą działalność od dnia rozpoczęcia wykonywania działalności do dnia zaprzestania wykonywania tej działalności z wyłączeniem okresu, na który wykonywanie działalności zostało zawieszone na podstawie przepisów ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (Dz. U. z 2013 t\, poz. 672, z późn. zm.) zwanej dalej "ustawą o swobodzie działalności".

Zgodnie z brzmieniem art. 8 ust. 6 ustawy o s.u.s. za osobę prowadzącą pozarolniczą działalność uważa się:

osobę prowadzącą pozarolniczą działalność gospodarczą na podstawie przepisów o działalności gospodarczej lub innych przepisów szczególnych;

twórcę i artystę;

osobę prowadzącą działalność w zakresie wolnego zawodu:

w rozumieniu przepisów o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne,

z której przychody są przychodami z działalności gospodarczej w rozumieniu przepisów o podatku dochodowym od osób fizycznych;

wspólnika jednoosobowej spółki z ograniczoną odpowiedzialnością oraz wspólników spółki jawnej, komandytowej lub partnerskiej;

osobę prowadzącą publiczną lub niepubliczną szkołę, inną formę wychowania przedszkolnego placówkę lub ich zespół, na podstawie przepisów o systemie oświaty.

Zatem czas objęcia obowiązkiem ubezpieczenia społecznego tych osób, a więc także ubezpieczeniem zdrowotnym, jest tożsamy z czasem prowadzenia działalności gospodarczej w oparciu o przepisy o działalności gospodarczej lub inne przepisy szczególne.

Zgodnie z wpisem do KRS, Pan A. S. posiadał 100% udziałów spółki. ZUS poinformował także, że w przedmiotowej sprawie wystąpiły okoliczności wyłączające obowiązek ubezpieczeń społecznych i dlatego z tytułu prowadzenia działalności jako wspólnik jednoosobowej spółki z o.o. Pan A. S. winien podlegać jedynie ubezpieczeniu zdrowotnemu.

W dniu [...] lutego 2013 r. [...] OW NFZ zwrócił się do Sądu Rejonowego w T. [...] Wydział Gospodarczy Krajowego Rejestru Sądowego z prośbą o przesłanie informacji dotyczącej wpisu nr [...]. W odpowiedzi, pismem z dnia [...] marca 2013 r., sąd poinformował, że postanowieniem z dnia [...] maja 2011 r. Pan A. S. został wpisany do KRS jako prezes zarządu oraz udziałowiec spółki.

Postanowieniem z dnia [...] marca 2012 r., na podstawie Uchwały Nadzwyczajnego Zgromadzenia Wspólników z dnia [...] czerwca 2011 r., został wykreślony z KRS.

Jednocześnie dyrektor [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia pismem z dnia [...] lutego 2013 r., znak: [...] poinformował Pana A. S. o toczącym się postępowaniu, możliwości zapoznania się dokumentacją oraz przedstawienia dokumentów potwierdzających fakt nabycia lub zbycia udziałów ww, spółki.

Pan A. S. nie przedstawił nowego materiału dowodowego w szczególności potwierdzającego rozwiązanie spółki.

Ponadto, pismem z dnia [...] października 2013 r. zwrócono się do Centralnej informacji Krajowego Rejestru Sądowego o podanie w jakich okresach Pan A. S. był wspólnikiem spółki z o.o. [...]. W odpowiedzi nadesłano pełny odpis z rejestru przedsiębiorców, z którego wynika że Ubezpieczony figurował we wpisie KRS nr [...] od dnia [...] maja 2011 r. do dnia [...] marca 2012 r.

Zgodnie z art. 84 § 2 ustawy z dnia 15 września 2000 r. Kodeks spółek handlowych (Dz. U. z 2013 r. poz. 1030.), rozwiązanie spółki następuje z chwilą wykreślenia jej z rejestru. Wykreślenie ma charakter konstytutywny co oznacza, że z tą chwilą spółka traci swój byt prawny, traci zdolność prawną. Następuje również utrata podmiotowości gospodarczej spółki, spółka przestaje być przedsiębiorcą.

W polskim systemie prawnym nie ma obowiązku prowadzenia działalności gospodarczej, natomiast istnieje zasada swobody działalności gospodarczej. Skoro zatem spółka [...] w powyższym okresie nie została wykreślona z Krajowego Rejestru Sądowego należy stwierdzić, iż Pan A. S. prowadził działalność pozarolniczą.

Organ powołał się na treść wyroku Sądu Najwyższego z dnia 3 lutego 2011 r. sygn. akt II UK 271/10 gdzie wskazano, że "Obowiązek ubezpieczenia wspólnika jednoosobowej spółki z o.o. powiązany jest jedynie z posiadaniem przez niego takiego statusu prawnego, a nie z prowadzeniem działalności gospodarczej. Potwierdzeniem powyższego poglądu będą argumenty szeroko przedstawione w uzasadnieniu uchwały siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z dnia 22 lutego 2006 r. (I UZP 4/05. OSNP z 2006 r. nr 19-20, poz. 304) dotyczącej wspólników spółek osobowych, którzy również są objęci obowiązkiem ubezpieczenia społecznego na mocy art 8 ust. 6 pkt 4 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych".

Jak wcześniej wskazano, z uwagi na fakt, iż zgodnie z art. 8 ust. 6 pkt 4 ustawy o sus (obowiązującym od 1 stycznia 2003 r.) za osobę prowadzącą pozarolniczą działalność uważa się wspólnika jednoosobowej spółki z ograniczoną odpowiedzialnością oraz wspólników spółki jawnej, komandytowej lub partnerskiej, zdaniem Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia, w rozpatrywanej sprawie zasadne było uznanie, że skarżący podlegał obowiązkowemu ubezpieczeniu zdrowotnemu we wskazanym okresie.

Odnosząc się do zarzutów podnoszonych przez stronę w odwołaniu organ wskazał, że działalność gospodarcza prowadzona jest w sposób zorganizowany i ciągły, a przedsiębiorca może, co nie znaczy że musi, podjąć działalność w dniu złożenia wniosku o wpis do CEIDG albo po uzyskaniu wpisu do rejestru przedsiębiorców w KRS.

Odnośnie podnoszonych w odwołaniu okoliczności, że w dniu [...] czerwca 2011 r. A. S. zrezygnował z pełnienia funkcji Prezesa Zarządu, a w dniu [...] czerwca 2011 r. zbył 100% udziałów w spółce organ wskazał, że ustalając okres podlegania ubezpieczeniu zdrowotnemu z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej przez Pana A. S. wzięty został pod uwagę, zarówno przez organ I jak i II instancji, cały zgromadzony w tej sprawie materiał dowodowy.

Organem zobowiązanym do prawidłowego ustalenia wymiaru składki na ubezpieczenie zdrowotne dla Pana A. S. jest organ ubezpieczeń społecznych.

Kwestia ewentualnego umorzenia bądź rozłożenia składki na ubezpieczenie zdrowotne na raty należy do właściwości organu ubezpieczeń społecznych, w tym przypadku Zakładu Ubezpieczeń Społecznych.

Biorąc powyższe pod uwagę, brak było, zdaniem organu odwoławczego, podstaw do uchylenia decyzji dyrektora [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia w dniu [...] października 2013 r.

Decyzja ta była jedynie potwierdzeniem faktu objęcia obowiązkowym ubezpieczeniem zdrowotnym Pana A. S. z tytułu prowadzenia działalności pozarolniczej jako wspólnika jednoosobowej spółki z ograniczoną odpowiedzialnością [...].

Zgodnie bowiem z art. 109 ust. 2 ustawy o świadczeniach, sprawy z zakresu wymierzania i pobierania składek na ubezpieczenie zdrowotne należą do właściwości organów ubezpieczeń społecznych.

Na ww. decyzję Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia [...] lipca 2014r. skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniósł A. S., reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika, wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji organu I instancji, a także o zasądzenie kosztów postępowania sądowego według norm przepisanych.

W skardze zarzucono, iż w toku postępowania administracyjnego nieprawidłowo ustalono stan faktyczny sprawy, czego skutkiem było wydanie nieprawidłowych rozstrzygnięć przez organy obu instancji.

Strona skarżąca podniosła, że w toku postępowania przedłożono organowi bardzo istotne dowody tj. m.in. umowę sprzedaży udziałów w spółce przez A. S. oraz dowód z uchwały o powołaniu z dniem [...] czerwca 2011r. innego prezesa zarządu w związku z rezygnacją skarżącego z tego stanowiska.

Organ nie wziął jednak pod uwagę tych dowodów przy podejmowaniu decyzji.

W skardze podniesiono, że istotnie domniemywa się, że dane umieszczone w Krajowym Rejestrze Sądowym są zgodne ze stanem rzeczywistym. Jednak wobec pojawienia się dowodów przeciwnych domniemanie wynikające z wpisu do KRS może być obalone. Strona skarżąca powołała wyrok Sądu Najwyższego z dnia 14 marca 2012r. sygn. akt II CSK328/11.

W zakończeniu skargi podniesiono, że wobec nie rozważenia wszystkich istotnych okoliczności, również tych podnoszonych przez stronę, stan faktyczny nie został prawidłowo ustalony zaś wydane rozstrzygnięcie jest niezgodne z prawem.

Ze względu na powyższe strona skarżąca wniosła o uchylenie skarżonej decyzji oraz decyzji organu I instancji.

Organ w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zaprezentowane w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153 poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, iż w zakresie dokonywanej kontroli Sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji orzekające w sprawie nie naruszyły prawa w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy.

Stosownie zaś do art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.) -zwanej dalej p.p.s.a., Sąd wydaje rozstrzygnięcie w granicach sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Oznacza to, że w granicach danej sprawy Sąd dokonuje oceny zgodności zaskarżonego aktu z przepisami prawa, bez względu na zarzuty podniesione w skardze.

Rozpoznając skargę w świetle wyżej wskazanych kryteriów należy uznać, iż zasługuje ona na uwzględnienie, gdyż zaskarżona decyzja narusza przepisy prawa procesowego w stopniu, który mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Należy zgodzić się z zarzutami skargi, że organy administracji nie wyjaśniły stanu faktycznego sprawy.

Organ odwoławczy w toku swojego postępowania nie rozważył podnoszonych w odwołaniu kwestii mających podstawowe znaczenie w sprawie. Nie zbadał w sposób należyty kwestii własności przedmiotowej Spółki z o.o. i pozycji w niej skarżącego A. S.

Zdaniem Sądu, Prezes NFZ oparł się w tej kwestii wyłącznie na założeniach przyjętych przez organ I instancji.

Należy zatem przypomnieć, że istota zasady dwuinstancyjności postępowania administracyjnego polega na dwukrotnym rozpatrzeniu i rozstrzygnięciu przez dwa różne organy tej samej sprawy wyznaczonej treścią zaskarżonego rozstrzygnięcia. Zadaniem organu drugiej instancji w postępowaniu administracyjnym jest rozważenie, jak należy daną - indywidualnie rozpatrywaną - sprawę rozstrzygnąć zgodnie z zasadą praworządności i zasadą prawdy obiektywnej, a nie tylko, rozważyć czy utrzymać w mocy rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji. Obowiązkiem organu odwoławczego jest ponowne rozpatrzenie sprawy tak jak gdyby nie było rozstrzygnięcia organu pierwszej instancji.

Pominięcie tego obowiązku świadczy o naruszeniu art. 15 k.p.a.

W sprawie niniejszej kwestią podstawową było zbadanie po zapoznaniu się z zarzutami podnoszonymi w odwołaniu, czy istotnie A. S. zbył 100% udziałów w spółce. Ma to szczególne znaczenie w postępowaniu dotyczącym podlegania obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego w związku z prowadzeniem działalności gospodarczej.

Powyższe okoliczności muszą być dokładnie zbadane również przez organ odwoławczy, co w niniejszej sprawie nie nastąpiło.

Uzasadnienie zaskarżonej decyzji nie zawiera konkretnego i przekonującego wyjaśnienia tej kwestii.

Zaniechanie przez organ administracji podjęcia czynności procesowych zmierzających do zebrania pełnego materiału dowodowego, zwłaszcza gdy strona powołuje się na określone i ważne dla niej okoliczności, jest uchybieniem przepisom postępowania administracyjnego, skutkującym wadliwością decyzji.

Stosownie do przepisów art. 7 k.p.a. i art. 77 § 1 k.p.a., podstawą niewadliwej decyzji w każdej sprawie może być tylko ocena zgromadzonego przez organ administracyjny pełnego materiału dowodowego, pozwalającego na ustalenie zgodnego bądź zbliżonego do rzeczywistości stanu faktycznego sprawy.

W tym miejscu należy wskazać, że realizacja obowiązku zebrania i rozpatrzenia pełnego materiału dowodowego przez organ administracji przebiega w dwóch płaszczyznach. Po pierwsze, polega na przeprowadzeniu postępowania dowodowego, co do wszystkich okoliczności stanowiących fakty prawotwórcze, a więc takich, z którymi w świetle przepisów obowiązującego prawa związane są określone skutki prawne. Po drugie, zebrany materiał dowodowy powinien znaleźć pełne odzwierciedlenie w uzasadnieniu decyzji.

Prawidłowo zredagowane, pod względem merytorycznym i prawnym, uzasadnienie decyzji administracyjnej ma podstawowe znaczenie dla stosowania zasady przekonywania, wyrażonej w art. 11 k.p.a., a realizowanej na podstawie art. 107 § 3 k.p.a. Mocą przywołanej zasady organ jest zobowiązany do wyjaśnienia stronom zasadności przesłanek, którymi kierował się przy załatwieniu sprawy. Uzasadnienie decyzji winno być elementem decydującym o przekonaniu strony, co do trafności rozstrzygnięcia. Zasada przekonywania nie zostaje zaś zrealizowana, gdy organ ustosunkuje się do twierdzeń strony lakonicznie.

W ponownym postępowaniu organ odwoławczy musi dokładnie wyjaśnić wskazane przez Sąd kwestie mające istotne znaczenie dla prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy.

Mając powyższe na względzie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012r. poz 270, ze zm.), Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł, jak w sentencji.

O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 ustawy p.p.s.a.