Wyrok WSA w Gorzowie Wlkp., sygn. akt I SA/Go 148/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp.
Data orzeczenia: 2016-06-15 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6110 Podatek od towarów i usług
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 3 ust. 1 -4, art. 4 ust. 1 i 2
journal: Dz.U. 2005 nr 177 poz 1468
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 2005 r. o zwrocie osobom fizycznym niektórych wydatków związanych z budownictwem mieszkaniowym
article: art. 145 § 1 pkt 1 lit. a
journal: Dz.U. 2016 poz 718
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krystyna Skowrońska – Pastuszko Sędziowie Sędzia WSA Jacek Niedzielski (spr.) Sędzia WSA Barbara Rennert Protokolant Sekretarz sądowy Alicja Rakiej po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 czerwca 2016 r. sprawy ze skargi M.T., L.T. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy zwrotu niektórych wydatków związanych z budownictwem mieszkaniowym 1. Uchyla zaskarżoną decyzję w całości. 2. Zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej na rzecz skarżących kwotę 208,00 zł (dwieście osiem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Skarżący, L.T. i M.T., wnieśli skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z [...] marca 2016 r. utrzymującą w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego z [...] grudnia 2015 r. o odmowie dokonania zwrotu niektórych wydatków związanych z budownictwem mieszkaniowym w wysokości 5.195,00 zł.

Rozstrzygnięcia organów podatkowych zapadły na podstawie następującego stanu faktycznego i prawnego sprawy.

Organ podatkowy pierwszej instancji ustalił, że L.T. wraz z małżonką M.T. w okresie od [...] sierpnia 2011 r. do [...] kwietnia 2012 r. dokonali zakupu materiałów budowlanych przeznaczonych na budowę budynku mieszkalnego na działce należącej do T.T., matki L.T., na którą jako na właścicielkę działki wydane zostało pozwolenie na budowę.

Organ ustalił również, że zgodnie z aktem notarialnym Repertorium A nr [...] z dnia [...] marca 2015 r. T.T. darowała swojemu synowi L.T. zabudowaną działkę oznaczoną nr [...] o powierzchni 0,1910 ha położoną w miejscowości [...]. Działka oznaczona numerem [...] o powierzchni 0,1910 ha zabudowana był jednorodzinnym budynkiem mieszkalnym w stanie surowym zamkniętym, wybudowanym na podstawie decyzji nr [...] Starosty wydanej [...] lipca 2011 r. nr [...], zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na budowę, który to budynek nie został odebrany do użytkowania i ujawniony w księdze wieczystej. Organ podkreślił, że budynek został wybudowany w całości ze środków L.T..

W dniu 3 września 2015 r. skarżący małżonkowie złożyli wniosek o zwrot niektórych wydatków związanych z budownictwem mieszkaniowym VZM-1, w związku z budową budynku mieszkalnego na działce o nr [...] położonej w miejscowości [...] w kwocie 5.195,00 zł. Do wniosku dołączona została:

- kserokopia decyzji nr [...] znak [...] z dnia [...] lipca 2011 r. wydanej przez Starostwo Powiatowe zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na budowę T.T.,

- kserokopia decyzji nr [...] z dnia [...] marca 2015 r. w sprawie przeniesienia na L.T. decyzji, pozwolenia na budowę nr [...] z dnia [...] lipca 2011 r. wydanej przez Starostwo Powiatowe dla T.T., dot. budowy budynku mieszkalnego jednorodzinnego wg projektu gotowego "O" wraz z przyłączem wodociągowym i kanalizacyjnym w m. [...] na działce nr [...],

- kserokopie 34 faktur wystawionych w okresie od [...] sierpnia 2011 r. do [...] kwietnia 2012 r. na L.T., dokumentujących zakup materiałów budowlanych.

W wyniku przeprowadzonego postępowania Naczelnik Urzędu Skarbowego decyzją z dnia [...] grudnia 2015 r. odmówił dokonania zwrotu niektórych wydatków związanych z budownictwem mieszkaniowym w wysokości 5.195,00 zł.

W uzasadnieniu decyzji organ pierwszej instancji stwierdził, że L.T. w momencie realizacji inwestycji (budowy domu w stanie surowym) nie był właścicielem działki budowlanej jak również nie posiadał pozwolenia na budowę wydanego na jego imię i nazwisko. Tym samym małżonkowie dokonywali nakładów na cudzej nieruchomości stanowiącej własność innej osoby, do której nie dysponowali tytułem prawnym. Nie dysponowali również pozwoleniem na budowę wydanym na swoje imię i nazwisko.

Od decyzji organu pierwszej instancji skarżący wnieśli odwołanie, w którym podnieśli, że T.T. posiadała prawo do użytkowania nieruchomością oraz zezwolenie na budowę, ale było to jedynie przejściowe. Koszty związane z całą budową ponosili skarżący, gdyż od samego początku wiedzieli, że po rozwiązaniu sprawy w sądzie wszystko będzie na nich przepisane, tzn. grunt wraz z nieruchomością oraz pozwolenie na budowę. Na poparcie swojego stanowiska powołali interpretację indywidualną Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] stycznia 2010 r. nr [...] oraz Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] lipca 2012 r. nr [...]. Podkreślili, że ustawodawca nie uzależnia prawa do zwrotu niektórych wydatków związanych z budownictwem mieszkaniowym od tego czy zakup materiałów budowlanych nastąpił przed czy po uzyskaniu pozwolenia na budowę. Wymagane jest jedynie aby wydatki poniesione i udokumentowane były fakturami wystawionymi od dnia [...] maja 2004 r. Natomiast odnośnie pozwolenia na budowę (w przypadku inwestycji, dla której wymagane jest takie pozwolenie) wystarczające jest aby pozwoleniem na budowę inwestor dysponował w momencie składania wniosku o zwrot. Możliwe jest zatem, że podatnik poczyni wydatki wcześniej, jeszcze przed uzyskaniem pozwolenia na budowę. Pozwolenie na budowę nie jest niezbędne w momencie dokonywania zakupu materiałów budowlanych ale jest konieczne w momencie składania wniosku.

W piśmie z dnia [...] lutego 2016 r. skarżący wnieśli o przesłuchanie świadków: L.T. i T.T. na okoliczność, że faktycznie pomimo, iż była właścicielem gruntu i na nią opiewała decyzja pozwolenie na budowę nr [...], wydatki na budowę były dokonywane przez L.T..

Postanowieniem z [...] marca 2016r. Dyrektor Izby Skarbowej odmówił przeprowadzenia ww. dowodu.

Organ odwoławczy decyzją z [...] marca 2016 r. utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji.

Uzasadniając swoje stanowisko organ II instancji stwierdził, że zgodnie z art. 38 i art. 39 ustawy z dnia 27 września 2013 r. o pomocy państwa w nabyciu pierwszego mieszkania przez młodych ludzi (Dz. U. z 2013 r., poz. 1304), z dniem 1 stycznia 2014 r. utraciła moc ustawa z dnia 29 sierpnia 2005 r. o zwrocie osobom fizycznym niektórych wydatków związanych z budownictwem mieszkaniowym (Dz. U. Nr 177, poz. 1468, ze zm.), która określała zasady zwrotu osobom fizycznym części wydatków poniesionych na zakup materiałów budowlanych przez te osoby w związku z budową i remontem budynku mieszkalnego lub jego części. Jednakże na podstawie art. 32 przytoczonej na wstępie ustawy osoba fizyczna, która przed dniem 1 stycznia 2014 r. poniosła wydatki na zakup materiałów budowlanych, o których mowa w ustawie z dnia 29 sierpnia 2005 r. o zwrocie osobom fizycznym niektórych wydatków związanych z budownictwem mieszkaniowym, ma prawo ubiegać się po dniu 31 grudnia 2013 r. o zwrot części wydatków na dotychczasowych zasadach.

Organ podkreślił, że z ww. przepisów wynika, że chociaż ustawa z dnia 29 sierpnia 2005 r. o zwrocie osobom fizycznym niektórych wydatków związanych z budownictwem mieszkaniowym regulująca zasady zwrotu osobom fizycznym części wydatków poniesionych na zakup materiałów budowlanych przez te osoby w związku z budową i remontem budynku mieszkalnego lub jego części, od 1 stycznia 2014 r. utraciła moc, to jej postanowienia znajdują zastosowanie do tych osób fizycznych, które przed 1 stycznia 2014 r. poniosły wydatki na zakup materiałów budowlanych.

Z art. 32 ust. 2 ustawy o pomocy państwa w nabyciu pierwszego mieszkania przez młodych ludzi wynika również, że wniosek o zwrot części wydatków poniesionych na zakup materiałów budowlanych i udokumentowanych fakturą wystawioną dla osoby fizycznej w okresie: od dnia [...] maja 2004 r. do dnia [...] grudnia 2005 r. - składa się nie później niż do dnia [...] grudnia 2014 r., od dnia [...] stycznia 2006 r. do dnia [...] grudnia 2007 r. – składa się nie później niż do dnia [...] grudnia 2015 r., od dnia [...] stycznia 2008 r. do dnia [...] grudnia 2009 r. – składa się nie później niż do dnia [...] grudnia 2016 r., od dnia [...] stycznia 2010 r. do dnia [...] grudnia 2011 r. – składa się nie później niż do dnia 2017 r., od dnia [...] stycznia 2012 r do dnia [...] grudnia 2013 r. – składa się nie później niż do dnia [...] grudnia 2118 r.

Treść ww. przepisów wskazuje, że osobie fizycznej spełniającej warunki określone w ustawie o zwrocie osobom fizycznym niektórych wydatków związanych z budownictwem mieszkaniowym przysługuje przez określony w ustawie czas prawo do ubiegania się o zwrot ww. wydatków pomimo uchylenia ustawy ten zwrot regulującej. Powyższe oznacza, że na podstawie ustawy o zwrocie osobom fizycznym niektórych wydatków związanych z budownictwem mieszkaniowym tj. na dotychczasowych zasadach o zwrot części wydatków na zakup materiałów budowlanych według harmonogramu określonego w art. 32 ust. 2 ustawy o pomocy państwa w nabyciu pierwszego mieszkania przez młodych ludzi, mają prawo ubiegać się osoby fizyczne, które poniosły wydatki na zakup materiałów budowlanych, przed dniem 1 stycznia 2014 r.

Dalej organ odwoławczy wskazał, że ustawa z dnia 29 sierpnia 2005 r. o zwrocie osobom fizycznym niektórych wydatków związanych z budownictwem mieszkaniowym, zgodnie z art. 1 ust. 1, reguluje zasady zwrotu osobom fizycznym części wydatków poniesionych na zakup materiałów budowlanych przez te osoby w związku z budową i remontem budynku mieszkalnego lub jego części. W art. 2 pkt 1 ustawy została zawarta definicja budynku mieszkalnego, zgodnie z którą ilekroć w ustawie jest mowa o budynku mieszkalnym, rozumie się przez to budynek lub jego część, służące zaspokajaniu potrzeb mieszkaniowych, oraz związane z nimi urządzenia techniczne zapewniające możliwość użytkowania tego budynku lub jego części zgodnie z ich przeznaczeniem, jak przyłącza i urządzenia instalacyjne, w tym służące oczyszczaniu lub gromadzeniu ścieków. Przepis ten definiuje pojęcie budynku mieszkalnego przez odniesienie do pojęcia budynku, które nie zostało jednak w ustawie o zwrocie osobom fizycznym niektórych wydatków związanych z budownictwem mieszkaniowym zdefiniowane. Określając pojęcie budynku, organ odniósł się do definicji zawartej w prawie budowlanym. Budynkiem, zgodnie z przepisami ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (j.t. Dz. U. z 2003 r., Nr 207, poz. 2016, ze zm.) jest obiekt budowlany, który jest trwale związany z gruntem, wydzielony z przestrzeni za pomocą przegród budowlanych oraz posiada fundamenty i dach. Decydujące znaczenie dla kwalifikacji danego obiektu budowlanego jako budynku mieszkalnego jest przeznaczenie budynku. Stosownie do art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 2005 r., osoba fizyczna ma prawo do zwrotu części wydatków poniesionych na zakup materiałów budowlanych w związku z:

1. budową budynku mieszkalnego,

2. nadbudową lub rozbudową budynku na cele mieszkalne lub przebudową (przystosowaniem) budynku niemieszkalnego, jego części lub pomieszczenia niemieszkalnego na cele mieszkalne, w wyniku których powstał lokal mieszkalny spełniający wymagania określone w odrębnych przepisach,

3. remontem budynku mieszkalnego lub lokalu mieszkalnego.

Natomiast zgodnie z art. 3 ust. 2 , ust. 3 i ust. 4 zwrot, o którym mowa w ust. 1, dotyczy: wydatków poniesionych i udokumentowanych fakturami wystawionymi od dnia [...] maja 2004 r., wydatków poniesionych na zakup materiałów budowlanych, które do dnia [...] kwietnia 2004 r. były opodatkowane stawką podatku od towarów i usług w wysokości 7%, a od dnia [...] maja 2004 r. są opodatkowane podatkiem VAT, tj. stawką 22 % i wyższą. Dokumentem stanowiącym podstawę do obliczenia kwoty zwrotu części wydatków, o których mowa w ust. 1, jest faktura wystawiona dla osoby fizycznej. Kwota zwrotu jest limitowana i zależy od rodzaju przeprowadzonej inwestycji. Art. 3 ust. 5 i ust. 6 ww. ustawy przewiduje dwa limity: dla wydatków związanych z pracami budowlanymi wymagającymi pozwolenia na budowę oraz dla inwestycji, które takiego pozwolenia nie wymagają. Okoliczności te potwierdzają, że każda z inwestycji traktowana jest odrębnie. Stosownie do art. 4 ust. 1 i ust. 2 ww. ustawy prawo do zwrotu, o którym mowa w art. 3 ust. 1, przysługuje, pod warunkiem że osoba fizyczna lub jej małżonek nie dokonywali czynności, o których mowa w art. 3 ust. 1, jako podatnicy podatku od towarów i usług, w celu wykonywania czynności podlegających opodatkowaniu tym podatkiem.

Prawo do zwrotu przysługuje również pod warunkiem że osoba fizyczna posiada:

prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane w rozumieniu ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane albo tytuł prawny do budynku mieszkalnego lub lokalu mieszkalnego w przypadku inwestycji określonej w art. 3 ust. 1 pkt 3,

pozwolenie na budowę w przypadku inwestycji, dla której zgodnie z ustawą Prawo budowlane wymagane jest takie pozwolenie.

Zgodnie z treścią art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 2005 r. o zwrocie osobom fizycznym niektórych wydatków związanych z budownictwem mieszkaniowym zwrot, o którym mowa w art. 3 ust. 1, dokonywany jest na wniosek osoby fizycznej złożony w urzędzie skarbowym. Wniosek, o którym mowa w ust. 1, może być złożony nie częściej niż raz w roku i zgodnie z art. 5 ust. 4 tej ustawy powinien zawierać co najmniej:

1. imię i nazwisko, numer NIP albo numer PESEL w przypadku gdy osoba fizyczna nie posiada numeru NIP, a w przypadku gdy osobie fizycznej składającej wniosek nie nadano żadnego z tych numerów - rodzaj i numer dokumentu tożsamości tej osoby, w tym również wystawionego w państwie innym niż Rzeczpospolita Polska, adres zamieszkania osoby fizycznej, a w przypadku małżonków - obojga małżonków,

2. wskazanie właściwego urzędu skarbowego, do którego kierowany jest wniosek,

3. rodzaj poniesionych wydatków, zgodnie z art. 3 ust. 1,

4. rok rozpoczęcia inwestycji,

5. wykaz faktur oraz wartość poniesionych wydatków na cele, o których mowa w art. 3 ust. 1,

6. kwotę zwrotu, obliczoną zgodnie z art. 3 ust. 5-7,

7. oświadczenie o zakresie przeprowadzonego remontu, jeżeli roboty te nie wymagają pozwolenia na budowę,

8. wskazanie sposobu wypłaty kwoty zwrotu; jeżeli wypłata ma nastąpić za pośrednictwem banku - wskazanie numeru rachunku bankowego osoby fizycznej składającej wniosek, a w przypadku wspólnego wniosku małżonków - numeru rachunku bankowego obojga lub jednego z nich, na który ma być dokonany zwrot,

9. podpis osoby fizycznej ubiegającej-się o zwrot wydatków, a w przypadku małżonków - podpisy obojga małżonków bez względu na sposób złożenia wniosku: wspólnie z małżonkiem albo odrębnie przez każdego z małżonków. Konieczne elementy wniosku i niezbędne załączniki wymienione są na przygotowanych formularzach (VZM-1 wraz z załącznikami oraz VZM-1/A i VZM-1/B).

Przepis art. 5 ust. 5 ustawy stanowi, iż do wniosku, o którym mowa w ust. 1, należy załączyć kopię:

1. pozwolenia na budowę albo - w przypadku remontu, o którym mowa w ust. 4 pkt 7 - dokumentu potwierdzającego tytuł prawny osoby fizycznej do budynku mieszkalnego lub lokalu mieszkalnego,

2. faktur dokumentujących poniesione wydatki, o których mowa w art. 3 ust. 1.

Wykaz materiałów budowlanych, których zakup uprawnia do otrzymania zwrotu osobom fizycznych niektórych wydatków związanych z budownictwem mieszkaniowym zawiera załącznik do obwieszczenia Ministra Transportu i Budownictwa z dnia 30 grudnia 2005 r. w sprawie ogłoszenia wykazu materiałów budowlanych, które do dnia 30 kwietnia 2004 r. były opodatkowane stawką podatku od towarów i usług w wysokości 7%, a od dnia 1 maja 2004 r. są opodatkowane podatkiem VAT (j.t. Dz. Urz. MTiB z 2006 r., Nr 1, poz. 1).

Organ odwoławczy stwierdził, że powołane przepisy określają przesłanki przedmiotowe i podmiotowe, jakie winny być spełnione, aby osoba fizyczna miała prawo otrzymać zwrot części podatku VAT zawartego w cenie zakupu materiałów budowlanych. Z treści tych przepisów wynika w ocenie organu jednoznacznie, że prawo do ubiegania się o zwrot części podatku od towarów i usług zawartego w cenie materiałów przysługuje m.in. pod warunkiem, że osoba fizyczna, która poniosła wydatki na budowę budynku mieszkalnego ma prawo do dysponowania nieruchomością, posiada pozwolenie na budowę zgodnie z ustawą Prawo budowlane oraz faktury, które potwierdzają poniesienie wydatków i są wystawione na osobę fizyczną ubiegającą się o zwrot. Przy czym "poniesienie" wydatku należy rozumieć jako "zapłacenie". Zatem aby uzyskać prawo do części wydatków związanych m.in. z budową budynku mieszkalnego spełnione muszą być jednocześnie wszystkie warunki określone w art. 3 i art. 4 ustawy o zwrocie osobom fizycznym niektórych wydatków związanych z budownictwem mieszkaniowym. Oznacza to, że nie spełnienie któregokolwiek z nich, nawet przy spełnieniu pozostałych warunków pozbawia osobę fizyczną prawa do ubiegania się o zwrot części wydatków związanych m.in. z budową budynku mieszkalnego.

Dokonując analizy wskazanych przepisów oraz stanu faktycznego sprawy organ II instancji doszedł do przekonania, że ustawodawca nie uzależnia prawa do zwrotu niektórych wydatków związanych z budownictwem mieszkaniowym od tego, czy zakup materiałów budowlanych nastąpił przed, czy po uzyskaniu pozwolenia na budowę. Wymagane jest jedynie, aby wydatki poniesione i udokumentowane były fakturami wystawionymi od [...] maja 2004 r. oraz aby osoba fizyczna realizująca jedną z inwestycji, o których mowa w art. 3 ust. 1 ustawy mogła wykazać, że w trakcie realizacji tej inwestycji spełniła wszystkie warunki do ubiegania się o zwrot wydatków o jakich mowa w ustawie. Wystarczające a zarazem niezbędne jest zatem, aby pozwoleniem na budowę strona dysponowała w momencie realizacji inwestycji. Możliwe jest więc, aby podatnik poczynił wydatki wcześniej, jeszcze przed uzyskaniem pozwolenia na budowę. Niezbędne jest jednak aby wszystkie przesłanki były spełnione w czasie prowadzenia inwestycji.

Organ podkreślił, że ustawodawca przyznał prawo do ww. zwrotu osobom, które posiadają prawo do dysponowania nieruchomością i pozwoleniem na budowę. Do korzystania z dobrodziejstw ustawy prawo mają zatem tylko te osoby, które prowadziły określonego rodzaju inwestycje. Ważne jest, aby w czasie prowadzenia inwestycji dysponować zarówno prawem do nieruchomości jak i pozwoleniem na budowę wydanym na swoje imię i nazwisko. Zwrot wydatków jest bowiem pochodną prowadzonej inwestycji. Z tego powodu nie chodzi o jakąkolwiek inwestycję prowadzoną na jakiejkolwiek nieruchomości oraz o jakiekolwiek pozwolenie na budowę. Biorąc pod uwagę powyższe, warunkiem dokonania zwrotu na wniosek osoby fizycznej z tytułu prowadzenia inwestycji wymagającej pozwolenie na budowę jest posiadanie przez tę osobę w trakcie realizacji inwestycji budowlanej prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, stosownej ( decyzji w sprawie pozwolenia na budowę oraz faktur wystawionych na nazwisko strony, dokumentujących poniesienie wydatków na zakup materiałów budowlanych i dołączonych do wniosku.

Organ odwoławczy podkreślił, że wnioskodawcy sami wskazali, iż inwestycja (budynek mieszkalny) została zakończona w stanie surowym zamkniętym, a tytuł prawny do niej i pozwolenie na budowę podatnik uzyskał dopiero odpowiednio [...] marca 2015 r. oraz [...] marca 2015 r. Oznacza to, że dokonywał nakładów na cudzej nieruchomości, stanowiącej własność innej osoby, do której nie dysponował tytułem prawnym. Nie dysponował również pozwoleniem na budowę wydanym na swoje imię i nazwisko, mimo iż ustawodawca jednoznacznie wskazał, że pozwolenie na budowę na swoje imię i nazwisko musi posiadać osoba fizyczna ubiegająca się o zwrot. Zakupione przez wnioskodawcę materiały, udokumentowane fakturami załączonymi do wniosku o zwrot niektórych wydatków związanych z budownictwem mieszkaniowym z dnia [...] września 2015 r. zostały zużyte na wybudowanie budynku mieszkalnego w stanie surowym zamkniętym, co wynika z aktu notarialnego Repertorium A nr [...] z dnia [...] marca 2015 r., kiedy to właścicielem nieruchomości i osobą realizującą inwestycję była T.T., a nie wnioskodawca.

Ostatecznie organ odwoławczy stwierdził, że istotne jest aby w czasie realizacji inwestycji mieszkaniowej osoba fizyczna posiadała prawo do dysponowania nieruchomością lub tytuł prawny do budynku mieszkalnego lub lokalu mieszkalnego, o których mowa w art. 4 ust. 2 pkt 1 oraz pozwolenie na budowę w przypadku inwestycji, dla której zgodnie z ustawą z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane wymagane jest takie pozwolenie. Wnioskodawca czynił zakupy i budował dom w czasie, kiedy nie posiadał ani prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, ani pozwolenia na budowę.

Odnosząc się do powołanych w odwołaniu interpretacji indywidualnych organ stwierdził, że zapadły one w indywidualnych, innych sprawach, dotyczących innych podatników i innego stanu faktycznego. Nie stanowią one materialnego prawa podatkowego i w konsekwencji nie wiążą organów podatkowych w sprawie.

W skardze wniesionej od powyższej decyzji skarżący podnieśli zarzut naruszenia przepisów prawa materialnego – prawa materialnego poprzez naruszenie art. 4 ustawy z dnia 29 sierpnia 2005 r. o zwrocie osobom fizycznym niektórych wydatków związanych z budownictwem mieszkaniowym w związku z art. 32 ustawy z dnia 27 września 2013 r. o pomocy państwa w nabyciu pierwszego mieszkania przez młodych ludzi poprzez nieuprawnione ograniczenie prawa zwrotu oraz prawa procesowego poprzez naruszenie art. 120, art. 121 i art. 122 ustawy Ordynacji podatkowej z uwagi na pominięcie właściwej i zastosowanie rozszerzającej wykładni prawa w szczególności art. 4 ust. 2 ustawy o zwrocie osobom fizycznym niektórych wydatków związanych z budownictwem mieszkaniowym. Przyjęcie rozszerzającej wykładni prawa, przy braku dokładnego doprecyzowania w przepisach, iż pozwolenie musi być wydane na skarżących już w chwili ponoszenia wydatków jest także działaniem naruszającym zasadę zaufania do organów. Odmowa przesłuchania świadka na okoliczność dowodu kto i z jakim zamiarem ponosił wydatki, a także czy posiadał L.T. tytuł prawny do korzystania z nieruchomości (niekoniecznie prawo własności) dowodzą także o naruszeniu treści art. 121 tj. niepodjęcia przez organy podatkowe wszelkich możliwych działań w celu ustalenia stanu faktycznego.

Wskazując na powyższe zarzuty skarżący wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji i zasądzenie na ich rzecz kosztów postępowania.

Uzasadniając swoje stanowisko skarżący powołali argumentację zaprezentowaną w toku postępowania administracyjnego.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga okazała się zasadna.

Stan faktyczny sprawy nie jest sporny. Spór dotyczy wykładni art.. 4 ust. 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 2005 r. o zwrocie osobom fizycznym niektórych wydatków związanych z budownictwem mieszkaniowym (Dz. U. z 2005 r. Nr 177, poz. 1468 ze zm.).

Przypomnieć należy, że zgodnie z art. 38 i art. 39 ustawy z dnia 27 września 2013 r. o pomocy państwa w nabyciu pierwszego mieszkania przez młodych ludzi (Dz. U. z 2013 r., poz. 1304), z dniem 1 stycznia 2014 r. utraciła moc ustawa z dnia 29 sierpnia 2005 r. o zwrocie osobom fizycznym niektórych wydatków związanych z budownictwem mieszkaniowym (Dz. U. Nr 177, poz. 1468, ze zm.), która określała zasady zwrotu osobom fizycznym części wydatków poniesionych na zakup materiałów budowlanych przez te osoby w związku z budową i remontem budynku mieszkalnego lub jego części. Jednakże na podstawie art. 32 ustawy z 27 września 2013 r., osoba fizyczna, która przed dniem 1 stycznia 2014 r. poniosła wydatki na zakup materiałów budowlanych, o których mowa w ustawie z dnia 29 sierpnia 2005 r. o zwrocie osobom fizycznym niektórych wydatków związanych z budownictwem mieszkaniowym, ma prawo ubiegać się po dniu 31 grudnia 2013 r. o zwrot części wydatków na dotychczasowych zasadach.

Stosownie do art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 2005 r., osoba fizyczna ma prawo do zwrotu części wydatków poniesionych na zakup materiałów budowlanych w związku z:

1.budową budynku mieszkalnego,

2.nadbudową lub rozbudową budynku na cele mieszkalne lub przebudową (przystosowaniem) budynku niemieszkalnego, jego części lub pomieszczenia niemieszkalnego na cele mieszkalne, w wyniku których powstał lokal mieszkalny spełniający wymagania określone w odrębnych przepisach,

3.remontem budynku mieszkalnego lub lokalu mieszkalnego.

Natomiast zgodnie z art. 3 ust. 2 , ust. 3 i ust. 4 zwrot, o którym mowa w ust. 1, dotyczy: wydatków poniesionych i udokumentowanych fakturami wystawionymi od dnia [...] maja 2004 r., wydatków poniesionych na zakup materiałów budowlanych, które do dnia [...] kwietnia 2004 r. były opodatkowane stawką podatku od towarów i usług w wysokości 7%, a od dnia [...] maja 2004 r. są opodatkowane podatkiem VAT, tj. stawką 22 % i wyższą. Dokumentem stanowiącym podstawę do obliczenia kwoty zwrotu części wydatków, o których mowa w ust. 1, jest faktura wystawiona dla osoby fizycznej. Kwota zwrotu jest limitowana i zależy od rodzaju przeprowadzonej inwestycji. Art. 3 ust. 5 i ust. 6 ww. ustawy przewiduje dwa limity: dla wydatków związanych z pracami budowlanymi wymagającymi pozwolenia na budowę oraz dla inwestycji, które takiego pozwolenia nie wymagają.

Stosownie do art. 4 ust. 1 i ust. 2 ustawy prawo do zwrotu, o którym mowa w art. 3 ust. 1, przysługuje, pod warunkiem że osoba fizyczna lub jej małżonek nie dokonywali czynności, o których mowa w art. 3 ust. 1, jako podatnicy podatku od towarów i usług, w celu wykonywania czynności podlegających opodatkowaniu tym podatkiem.

Prawo do zwrotu, o którym mowa w art. 3 ust. 1przysługuje również pod warunkiem że osoba fizyczna posiada:

1.prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane w rozumieniu ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane albo tytuł prawny do budynku mieszkalnego lub lokalu mieszkalnego w przypadku inwestycji określonej w art. 3 ust. 1 pkt 3,

2.pozwolenie na budowę w przypadku inwestycji, dla której zgodnie z ustawą Prawo budowlane wymagane jest takie pozwolenie.

Zgodnie z treścią art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 2005 r. o zwrocie osobom fizycznym niektórych wydatków związanych z budownictwem mieszkaniowym zwrot, o którym mowa w art. 3 ust. 1, dokonywany jest na wniosek osoby fizycznej złożony w urzędzie skarbowym. Wniosek, o którym mowa w ust. 1, może być złożony nie częściej niż raz w roku.

Z przytoczonych przepisów wynika w sposób jednoznaczny, że ustawodawca nie uzależnił prawa do zwrotu niektórych wydatków związanych z budownictwem mieszkaniowym od tego, czy zakup materiałów budowlanych nastąpił przed, czy po uzyskaniu pozwolenia na budowę. Wymaga natomiast aby takie wydatki były udokumentowane fakturami wystawionymi po 1 maja 2004 r.

Przypomnieć należy, że skarżący konsekwentnie twierdzili, iż warunek posiadanie pozwolenia na budowę należy oceniać na dzień złożenia wniosku o zwrot wydatków a nie na dzień nabycia materiałów budowlanych.

W ocenie Sądu, organy podatkowe dokonując wykładni art. 4 ust. 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 2005 r. wprowadziły pozaustawowe kryterium oceny poprzez stwierdzenie, że aby osoba fizyczna mogła uzyskać zwrot części wydatków musi spełniać wszystkie ustawowe przesłanki "w czasie prowadzenia inwestycji" (s. 6 zaskarżonej decyzji). Ustawodawca nie posługuje się pojęciem "w czasie prowadzenia inwestycji". Zgodnie z art. 4 ust. 2 pkt 2 ustawy 29 sierpnia 2005 r. prawo do zwrotu, o którym mowa w art. 3 ust. 1, przysługuje pod warunkiem, że osoba fizyczna posiada pozwolenie na budowę w przypadku inwestycji, dla której wymagane jest takie pozwolenie.

Uznać należy, że wystarczające jest, aby wnioskodawca (podatnik) dysponował pozwoleniem na budowę (wydanym na jego nazwisko) w momencie składania wniosku o zwrot wydatków. Może zatem zaistnieć sytuacja, w której wnioskodawca poczyni wydatki wcześniej, przed uzyskaniem pozwolenia na budowę. Istotne jest natomiast aby w chwili realizacji swojego prawa do zwrotu części poniesionych wydatków (na dzień złożenia wniosku o zwrot) posiadał pozwolenie na budowę.

Tym samym osoba fizyczna, która poniosła wydatki na zakup materiałów budowlanych przed datą uzyskania pozwolenia na budowę, ale w dniu składania wniosku o zwrot wydatków posiada już pozwolenie na budowę, ma prawo do zwrotu części wydatków poniesionych z tego tytułu. Pozwolenie na budowę nie jest niezbędne w momencie dokonywania zakupów materiałów budowlanych ale jest niezbędne w momencie złożenia wniosku o zwrot poniesionych wydatków.

Przepisy ustawy z 29 sierpnia 2005 r. o zwrocie osobom fizycznym niektórych wydatków związanych z budownictwem mieszkaniowym są normami celu społecznego. Głównym celem takich norm jest rozwój określonych dziedzin życia gospodarczego i społecznego. W tym wypadku chodziło o zachęcenie osób fizycznych (poprzez zwrot różnicy podatku VAT) do prowadzenia inwestycji związanych z zaspokojeniem potrzeb mieszkaniowych.

W ocenie Sądu, nadmiernego rygoryzmu przy dokonywaniu wykładni przytoczonych przepisów, nie można tłumaczyć obawą nadużyć. Organy podatkowe badając prawidłowość złożonego wniosku o zwrot części wydatków dokonują jego weryfikacji. Jeżeli ustalą, że wnioskodawca nie posiada pozwolenia na budowę (w przypadku inwestycji dla, których jest ono wymagane), to wnioskodawca nie uzyska zwrotu zgodnie z wnioskiem.

W sprawie będącej przedmiotem rozpoznania przez Sąd skarżący udokumentowali wydatki na nabycie materiałów budowlanych fakturami VAT, wykazali również, że posiadali pozwolenie na budowę w chwili złożenia wniosku o zwrot części poniesionych wydatków.

Stwierdzić zatem należy, że dokonana przez organy podatkowe wykładnia art. 4 ust 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 2005 r. o zwrocie osobom fizycznym niektórych wydatków związanych z budownictwem mieszkaniowym była nieprawidłowa. Tym samym organy podatkowe odmawiając zwrotu części poniesionych wydatków naruszyły przepisy prawa materialnego - art. 3 ust 1 w zw. z art. 4 ust. 2 wskazanej ustawy, a naruszenie to miało wpływ na wynik sprawy.

Rolą organów podatkowych rozpoznających sprawę ponownie będzie uwzględnienie oceny prawnej wynikającej bezpośrednio z treści uzasadnienia wyroku.

Z tych też przyczyn oraz na podstawie art.145 §1 pkt 1lit. a) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2016 r., poz. 718). Sąd uchylił zaskarżoną decyzję. O kosztach postępowania orzeczono zgodnie z art. 200 wskazanej ustawy.