Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt IV SA/Wa 1637/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2015-09-21 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6273 Świadczenia udzielane cudzoziemcom
Hasła tematyczne: Cudzoziemcy
Skarżony organ: Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art 70 ust 1 i 2, 72 ust 4 pkt 2 i ust 6
journal: Dz.U. 2012 poz 680
law: Ustawa z dnia 13 czerwca 2003 r. o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej - tekst jednolity
article: art151
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Magdalena Durzyńska (spr.), Sędziowie sędzia WSA Agnieszka Wójcik, sędzia WSA Wanda Zielińska-Baran, Protokolant st. sekr. sąd. Katarzyna Tomiło-Nawrocka, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 września 2015 r. sprawy ze skargi A. M. na decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia [...] lipca 2014 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia wygaśnięcia decyzji - oddala skargę -


UZASADNIENIE

Zaskarżoną do tut. Sądu decyzją z dnia [...] lipca 2014 r. Nr [...] Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców (dalej jako organ) działając na podstawie art. 70 ust. 1, art. 70 ust. 2, art. 72 ust. 4 pkt 2 i ust. 6, art. 74 ustawy z dnia 13 czerwca 2003 r. o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej (tj. Dz.U. z 2012 r. poz. 680 dalej jako ustawa) w związku z art. 15, art. 104 § 1, art. 127 § 3, art. 135 oraz art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tj. Dz. U. z 2013r. poz. 267 dalej jako kpa) utrzymał w mocy decyzję Nr [...] z dnia [...] kwietnia 2014 r. o wygaszeniu z rygorem natychmiastowej wykonalności decyzji Nr [...] przyznającej A. M. urodzonemu [...] lipca 1972 r. w [...] świadczenie na pokrycie kosztów pobytu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej oraz opiekę medyczną.

W uzasadnieniu organ wskazał, że w związku z toczącą się procedurą w sprawie o nadanie statusu uchodźcy, decyzją z dnia [...] lutego 2014 r. Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców przyznał skarżącemu świadczenie pieniężne na pokrycie we własnym zakresie kosztów pobytu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej (RP) oraz przyznał mu prawo do opieki medycznej na okres od dnia [...] lutego 2014 r. do dnia określonego w art. 74 ustawy. W międzyczasie, na podstawie przepisów ustawy z dnia 28 lipca 2011 r. o zalegalizowaniu pobytu niektórych cudzoziemców na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej oraz o zmianie ustawy o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej i ustawy o cudzoziemcach (Dz. U. z 2011 r. nr 191 poz. 1133) decyzją Wojewody [...] Nr [...] z [...] listopada 2012r. udzielono skarżącemu A. M. zezwolenia na zamieszkanie na terenie RP. Ww decyzję wojewody Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców utrzymał w mocy decyzją z dnia [...] lutego 2014 r.

W uzasadnieniu zaskarżonej w niniejszym postępowaniu decyzji organ wskazał, że zgodnie z art. 70 ust. 1 ustawy, wnioskodawcy zapewnia się pomoc medyczną oraz (fakultatywnie) pomoc w dobrowolnym powrocie do kraju, do którego ma prawo wjazdu albo pomoc w przypadku przeniesienia cudzoziemca do innego państwa członkowskiego odpowiedzialnego za rozpatrzenie wniosku o nadanie statusu uchodźcy na podstawie rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) Nr 604/2013 oraz że zasady tej nie stosuje się do cudzoziemca, który przebywa na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej na podstawie zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony, zezwolenia na osiedlenie się lub zezwolenia na pobyt rezydenta długoterminowego Wspólnot Europejskich (art. 70 ust. 2 pkt 3 ww ustawy). Organ wyjaśnił, że w razie uzyskania przez wnioskodawcę zezwolenia na zamieszkiwanie na czas oznaczony, Szef Urzędu stwierdza wygaśnięcie decyzji o udzieleniu pomocy socjalnej w postaci świadczenia pieniężnego (art. 72 ust. 4 pkt 2 ustawy) przy czym decyzji stwierdzającej wygaśnięcie decyzji o udzielaniu świadczenia pieniężnego nadaje się rygor natychmiastowej wykonalności (art. 72 ust. 6 ustawy).

Wobec spełnienia się przesłanek wskazanych w art. 70 ust. 2 pkt 3 oraz art. 72 ust. 4 pkt 2 ustawy tj. uzyskania przez skarżącego zezwolenia na zamieszkiwanie na terenie RP przez czas oznaczony organ stwierdził wygaśnięcie z dniem [...] kwietnia 2014 r. decyzji z dnia [...] lutego 2014 r. przyznającej mu pomoc socjalną i prawo do opieki medycznej a następnie decyzję tę utrzymał w mocy opisaną na wstępie decyzją z dnia [...] lipca 2014 r.

W skardze na ww decyzję skarżący podniósł, że orzekając o wygaśnięciu prawa do świadczeń organ dopuścił się istotnego naruszenia przepisów postępowania tj.:

1. rażącego naruszenia art. 61 § 4 i art.10 kpa poprzez niezawiadomienie go o wszczęciu postępowania w przedmiocie stwierdzenia wygaśnięcia decyzji z dnia [...] lutego 2014 r, a tym samym pozbawienie prawa do czynnego udziału w postępowaniu, co doprowadziło do wady nieważności;

2. naruszenia art. 8, art.11, art. 107 § 3 kpa poprzez nieodniesienie się przez organ II instancji w treści decyzji z dnia [...] lipca 2014 r. do zarzutów wobec decyzji z dnia [...] kwietnia 2014 r. tj. zarzutów, że postępowanie przed organem I instancji toczyło się bez jego udziału;

3. naruszenia przepisów kpa poprzez uchylanie się od zbadania czy w sprawie dotyczącej stwierdzenia wygaśnięcia decyzji występuje zagadnienie wstępne;

4. naruszenia art. 70 ust. 2 pkt.3 ustawy z dnia 13 czerwca 2003 r. o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej poprzez jego błędne zastosowanie;

5. naruszenia postanowień zapisanych w Konwencji Genewskiej poprzez niezapewnienie skarżącemu ludzkich (godnych) warunków życiowych podczas toczącego się postępowania o nadanie statusu uchodźcy;

6. naruszenie Konstytucji RP i Konwencji Europejskiej (art.3) poprzez poddawanie go nieludzkiemu i poniżającemu traktowaniu podczas toczącego się postępowania o nadaniu statusu uchodźcy.

Skarżący wniósł o uchylenie w całości decyzji organu I i II instancji. W uzasadnieniu skargi podnosił zarzuty pod adresem decyzji zezwalającej mu na zamieszkiwanie na terytorium RP, zarzucał także, że decyzja ta wobec zaskarżenia jej do sądu administracyjnego jest ostateczna, ale nie jest prawomocna, wobec czego decyzja wygaszająca prawo do świadczeń jest przedwczesna.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Stosownie do z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji orzekając w sprawie nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Ocena dokonywana jest według stanu faktycznego i prawnego, ustalonego i obowiązującego w dniu wydania aktu, na podstawie materiału dowodowego zebranego w toku postępowania administracyjnego.

Jak stanowi art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. – dalej jako "ppsa") uwzględnienie skargi następuje tylko w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych, mających wpływ na wynik sprawy, wad w postępowaniu administracyjnym, przy czym zgodnie z art. 134 § 1 cytowanej ustawy, sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Przeprowadzona pod względem zgodności z prawem kontrola zaskarżonej decyzji, w ramach wskazanych kryteriów, prowadzi do wniosku, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zaskarżona decyzja nie narusza prawa a jej uzasadnienie spełnia kryteria z art. 107 § 3 kpa.

Według przytoczonych przez organ przepisów ustawy o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, cudzoziemcowi, który przebywa na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej na podstawie zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony nie przysługuje pomoc socjalna ani opieka medyczna. Ponieważ Wojewoda [...] udzielił skarżącemu zezwolenia na zamieszkanie na terytorium RP na czas oznaczony, a Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców utrzymał ww decyzję w mocy, zaskarżona do tut. Sądu decyzja o wygaśnięciu decyzji przyznającej prawa do opisanych wyżej świadczeń nie narusza prawa. W wyniku decyzji Wojewody i utrzymującej ją w mocy decyzji Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców A. M. uzyskał status podmiotu, o którym mowa w art. 70 ust. 2 ustawy.

Zasadnie przy tym organ wskazał, że określona w ustawie pomoc socjalna i opieka medyczna udzielne są jedynie na czas oznaczony tj. na czas trwania postępowania w przedmiocie uregulowania statusu prawnego cudzoziemca (por. art. 74 ustawy). Jednocześnie, w razie ziszczenia się określonych normatywnie przesłanek, przepisy ustawy nie pozwalają organowi na odstąpienie od obowiązku stwierdzenia wygaśnięcia decyzji przyznającej prawa do świadczeń. Ustawa wymaga także, aby decyzji wygaszającej został nadany rygor natychmiastowej wykonalności (art. 72 ust. 6 ustawy). Skarżącemu udzielono zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony i tym samym okres udzielania pomocy socjalnej i opieki medycznej zakończył się zgodnie z art. 70 ust 2 pkt 3 w związku z art. 72 ust 3 i 6 ustawy o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.

Prawidłowo też organ odniósł się do zarzutu skarżącego wskazującego, iż decyzja Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia [...] lutego 2014 r. o utrzymaniu w mocy decyzji Wojewody [...] jest ostateczna, ale nie jest prawomocna. Przepisy kodeksu postępowania administracyjnego nie wskazują przesłanek do wyodrębniania i rozróżniania decyzji prawomocnych od decyzji ostatecznych. Prawomocność decyzji administracyjnej jak i jej ostateczność są formami jednego zjawiska prawnego, którym jest moc wiążąca w czasie decyzji administracyjnej.

Zasadnie też organ przyjął, że dla wyniku sprawy nie ma znaczenia okoliczność, że Naczelny Sąd Administracyjny w dniu [...] maja 2014 r. wydał w jego sprawie postanowienie o wstrzymaniu wykonania decyzji Rady do Spraw Uchodźców z dnia [...] listopada 2013 r. o umorzeniu postępowania w sprawie o nadanie statusu uchodźcy, gdyż w postanowieniu tym Naczelny Sąd Administracyjny nie rozpatrywał kwestii udzielenia skarżącemu zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony.

Faktem jest, że w wyniku kontroli Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wyrokiem z dnia 10 września 2014r. w sprawie IV SA/Wa 871/14 z powodów formalnych stwierdzono nieważność decyzji Szefa Urzędu ds. Cudzoziemców utrzymującej w mocy decyzję Wojewody [...] z [...] listopada 2012r. udzielającą skarżącemu zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony. Stwierdzenie nieważności decyzji administracyjnej wywołuje skutki ex tunc, tym niemniej nie można przyjąć aby w dacie orzekania o wygaśnięciu decyzji przyznającej skarżącemu prawa do świadczeń tymczasowych, organ miał obowiązek badać przesłanki i warunki ważności korzystnej dla skarżącego decyzji regulującej jego status cudzoziemca na terytorium RP. Trzeba też niezwłocznie podkreślić, że z chwilą powzięcia wiadomości o prawomocnym stwierdzeniu nieważności decyzji zezwalającej skarżącemu na pobyt tymczasowy, decyzją z dnia [...] grudnia 2014r. (w aktach administracyjnych) Szef Urzędu ds. Cudzoziemców przyznał mu prawo do spornych świadczeń z datą wsteczną tj. od dnia [...] maja 2014r.; i jak jednoznacznie oświadczył sam skarżący, wszelkie zaległe świadczenia "wygaszone" zaskarżoną decyzją, zostały mu nie tylko formalnie przyznane ale i faktycznie wypłacone. Stąd też należy przyjąć, że ewentualnie powstała wadliwość zaskarżonej decyzji (na skutek stwierdzenia ex post nieważności decyzji udzielającej skarżącemu zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony) została konwalidowana decyzją z dnia [...] grudnia 2014r. Powyższe skutkuje przyjęciem, że na obecnym etapie postępowania, uchylenie zaskarżonej decyzji i decyzji ją poprzedzającej, wobec przyznania żądanych świadczeń skarżącemu, jest całkowicie bezprzedmiotowe; skutkowałoby ponadto nieuzasadnionym zdublowaniem świadczeń należnych skarżącemu podczas procedury regulującej jego status cudzoziemca na terytorium RP.

Nie można wreszcie uznać za zasadny zarzutu naruszenia przez organ art. 10 kpa. Skarżący brał udział w postępowaniu, czego wynikiem są kolejne jego etapy. Brak zawiadomienia o wszczęciu z urzędu procedury wygaszającej decyzję administracyjną w ocenie Sądu nie może stanowić o nieważności decyzji procedurę tę kończącej, skoro osoba występująca na prawach strony brała czynnie udział w postępowaniu a przy tym nie wykazała, jakiej konkretnie czynności (mającej znaczenie dla jej wyniku) nie mogła przedsięwziąć w związku z początkowym zaniechaniem organu.

Nieuprawnione w ocenie Sądu są też zarzuty skargi wskazujące na naruszenie przez organ postanowień Konwencji Genewskiej poprzez niezapewnienie skarżącemu ludzkich warunków życiowych podczas toczącego się postępowania o nadanie statusu uchodźcy i na naruszenie Konstytucji RP i Konwencji Europejskiej poprzez poddawanie skarżącego nieludzkiemu i poniżającemu traktowaniu podczas toczącego się postępowania o nadaniu statusu uchodźcy. Zarzuty te, pomijając że zostały zgłoszone całkowicie gołosłownie, nie mogą być przedmiotem badania w sprawie o wydanie, zgodnie z dyspozycją ustawową, decyzji wygaszającej prawo do świadczeń socjalnych w związku z korzystnym i zgodnym z wnioskiem samego skarżącego uregulowaniem jego sytuacji prawnej jako cudzoziemca przebywającego na terytorium rzeczypospolitej Polskiej.

W tym stanie rzeczy Sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 ppsa.