Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt II SA/Wa 1547/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2019-10-16 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6196 Funkcjonariusze Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu i Biura Ochrony Rządu
Skarżony organ: Szef Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sławomir Fularski (spr.), Sędzia WSA Konrad Łukaszewicz, Asesor WSA Karolina Kisielewicz, Protokolant spec. Marek Kozłowski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 października 2019 r. sprawy ze skargi J. S. na orzeczenie Centralnej Komisji Lekarskiej Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego z dnia [...] maja 2015 r. w przedmiocie ustalenia zdolności do służby – oddala skargę –


UZASADNIENIE

Orzeczeniem Regionalnej Komisji Lekarskiej Nr [...] Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego z [...] lutego 2015 r. nr [...] J. S. został uznany za niezdolnego do służby - kat. D i zaliczony do III grupy inwalidztwa.

Pismem z 10 marca 2015 r. J. S. wniósł odwołanie od ww. orzeczenia wnosząc o jego uchylenie i orzeczenie, że jest zdolny do służby.

Centralna Komisja Lekarska Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, orzeczeniem z [...] maja 2015 r. utrzymała w mocy orzeczenie organu I instancji z [...] lutego 2015 r. nr [...].

Orzeczenie Centralnej Komisji ABW zostało wydane na podstawie § 23 ust. 1 pkt 1 w zw. z § 11 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 15 kwietnia 2003 r. w sprawie oceny zdolności fizycznej i psychicznej do służby

w Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego (Dz. U. Nr 88, poz. 809, z późn. zm.),

w zw. z § 20 ust. 1 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 20 sierpnia 2003 r. w sprawie orzekania o inwalidztwie funkcjonariuszy Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego i Agencji Wywiadu, emerytów i rencistów Urzędu Ochrony Państwa, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego i Agencji Wywiadu (Dz. U. Nr 160, poz. 1552, z późn. zm.) oraz w zw. z art. 20 ust. 1 pkt 3 i ust. 5 pkt 1 ustawy z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Więziennej oraz ich rodzin (Dz. U z 2004 r. Nr 8, poz. 67, z późn. zm.) w zw. z § 32 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 7 stycznia 2015 r. w sprawie orzekania przez komisje lekarskie podległe Szefowi Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego oraz Szefowi Agencji Wywiadu (Dz. U. poz. 47).

W ocenie Centralnej Komisji Lekarskiej ABW, Regionalna Komisja Lekarska Nr [...] ABW właściwie określiła niezdolność funkcjonariusza do służby i orzekła III stopień inwalidztwa.

J. S., reprezentowany przez pełnomocnika - radcę prawnego, wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na orzeczenie Centralnej Komisji Lekarskiej ABW z [...] maja 2015 r. w części dotyczącej ustalenia kategorii zdolności do służby zarzucając, że zostało ono wydane

z naruszeniem następujących przepisów:

- art. 107 § 1 Kpa zgodnie z którym decyzja, w stosunku do której może być wniesione powództwo do sądu powszechnego lub skarga do sądu administracyjnego, powinna zawierać pouczenie o dopuszczalności wniesienia powództwa lub skargi,

a skarżący został błędnie pouczony (pisemnie i ustnie) o tym, że orzeczenie CKL ABW jest prawomocne i nie przysługuje od niego odwołanie, przez co organ naraził skarżącego na szkodę przez to, że skarżący nie zaskarżył orzeczenia CKL ABW z [...] maja 2015 r. a Szef ABW wydał rozkaz personalny nr [...] w dniu [...] maja 2015 r. pomimo tego, że było to orzeczenie nieprawomocne i nie upłynął termin do wniesienia skargi,

- art. 6, art. 7, art. 8 i art. 9 Kpa przez zastosowanie § 24 ust. 1 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z 15 kwietnia 2003 r. w sprawie oceny zdolności fizycznej

i psychicznej do służby w Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego (Dz. U. z 2014 r. poz. 242), który uznaje orzeczenie centralnej komisji lekarskiej utrzymujące w mocy zaskarżone orzeczenie regionalnej komisji lekarskiej za prawomocne, w sytuacji gdy CKL ABW z orzecznictwa NSA wie, że od orzeczeń CKL ABW służy m.in. skarga do sądu administracyjnego.

- art. 84 § 2 Kpa w zw. z art. 24 § 1 pkt 4 Kpa, które stanowią, że biegły podlega wyłączeniu od udziału w postępowaniu w sprawie, w której był świadkiem, przez to, iż Centralna Komisja Lekarska ABW rozpatrując odwołanie od orzeczenia RKL nr [...] ABW z [...] lutego 2015 r. nie uwzględniła zarzutu, że ustalenie niezdolności do służby skarżącego zostało dokonane na podstawie konsultacji przeprowadzonych przez lekarz med. I. M., która w tej sprawie powinna występować jako świadek na okoliczność: jak przebiegało jej spotkanie z psychologami przed wystawieniem skarżącemu skierowania w dniu [...] października 2014 r., przyczyn wystawienia tego skierowania do Kliniki Psychiatrii i Stresu Bojowego, jakie badania zostały przeprowadzone przed wydaniem skierowania, albowiem to ww. lekarz

w dniu [...] października 2014 r., pełniąc dyżur w Szpitalu w [...] wystawiła skarżącemu skierowanie do Wojskowego Instytutu Medycznego CSK MON, a co za tym idzie, w tej sprawie nie może być uznana za osobę obiektywną, albowiem przeprowadzając konsultację [...] grudnia 2014 r. i wypełniając protokół badania specjalistycznego [...] lutego 2015 r. (pod nieobecność skarżącego) dla potrzeb zaskarżonego orzeczenia, broni swojego stanowiska z [...] października 2014 r.,

- art. 84 § 2 Kpa w zw. z art. 24 § 1 pkt 5 Kpa, który stwierdza, że pracownik organu

administracji publicznej podlega wyłączeniu od udziału w postępowaniu

w sprawie, w której brał udział w wydaniu zaskarżonej decyzji, przez to, że

z postępowania o cofnięciu poświadczenia bezpieczeństwa skarżący dowiedział się, iż w dniu [...] lutego 2015 r. lekarz S.W. przeprowadził badania specjalistyczne na potrzeby wydania orzeczenia RKL nr [...] ABW i przed dokonaniem badania przez CKL ABW skarżący złożył wniosek o wyłączenie tego lekarza, jednak nie został on uwzględniony z argumentacją, że nie dokonano badań w dniu [...] lutego 2015 r. i ww. lekarz nie dokonywał badań na potrzeby RKL,

- § 12 ust. 2 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 15 kwietnia 2003 r.

w sprawie oceny zdolności fizycznej i psychicznej do służby w Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego (Dz. U. z 2014 r. poz. 242) zgodnie z którym, jeżeli w toku badania lekarskiego powstało uzasadnione podejrzenie, że osoba skierowana rozmyślnie spowodowała u siebie uszkodzenie ciała albo schorzenie, regionalna komisja lekarska orzeka o stanie zdrowia i zdolności do służby tej osoby

i powiadamia organ kierujący o podejrzeniu, przez jego niezastosowanie

w sytuacji, gdy skarżący wskazał, że w dniu [...] października 2014 r. chciał uniknąć konsekwencji prawnych ujawnionego i przyznanego przez skarżącego naruszenia procedury, dlatego Zastępca Naczelnika [...] Wydziału i psychologowie zawieźli Jego (nie mówiąc dokąd) do lekarz med. I.M., która po spotkaniu z psychologami wystawiła skarżącemu skierowania z dnia [...] października 2014 r. do Kliniki Psychiatrii i Stresu Bojowego. Aby być przyjętym do Kliniki skarżący musiał przedstawiać się jako osoba mająca problemy ze zdrowiem psychicznym,

- § 11 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 15 kwietnia 2003 r. w sprawie oceny zdolności fizycznej i psychicznej do służby w Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego (Dz. U. z 2014 r. poz. 242) w brzmieniu obowiązującym od dnia 30 września 2011 r., zgodnie z którym kategoria D to niezdolny do służby, którą należy rozumieć, że stwierdzone u funkcjonariusza schorzenia lub ułomności fizyczne albo psychiczne nie pozwalają mu na pełnienie służby trwale albo przez określony czas,

a ponieważ lekarz med. I. M. nie wypełniła miejsca na formularzu badania specjalistycznego przeznaczonego na stwierdzenie czy schorzenie ma charakter długotrwały, trwały i jakie jest rokowanie, to w takim przypadku w orzeczeniu powinna być wskazana kategoria D - schorzenia lub ułomności fizyczne albo psychiczne nie pozwalają na pełnienie służby przez określony czas, gdyż lekarz specjalista nie wskazał na trwały charakter schorzenia, tak samo uzasadnienie orzeczenia CKL ABW z [...] maja 2015 r. zawiera stwierdzenie, że "RKL Nr [...] właściwie określił niezdolność komisjonowanego do służby", tym samym nie wskazuje czy schorzenie ma charakter długotrwały czy trwały,

- art. 59 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 24 maja 2002 r. o Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego oraz Agencji Wywiadu (Dz.U. z 2002 r., Nr 74, poz. 676, z późn. zm.) zgodnie z którym, funkcjonariusz może być skierowany do komisji lekarskiej właściwej Agencji z urzędu w celu określenia stanu zdrowia oraz ustalenia zdolności fizycznej i psychicznej do służby, jak również związku poszczególnych chorób ze służbą; a karta skierowania do Regionalnej Komisji Lekarskiej Nr [...] ABW z [...] listopada 2014 r. została wystawiona "w celu ustalenia związku schorzenia ze służbą i ewentualnej grupy inwalidzkiej oraz stanu zdrowia i zdolności funkcjonariusza do służby" co może świadczyć, że jeszcze przed przeprowadzeniem badań przez RKL nr [...] ABW zostało stwierdzone u skarżącego schorzenie, które powinno być jedynie ocenione czy ma związek ze służbą i do jakiej grupy inwalidzkiej się kwalifikuje,

a dopiero później czy stan zdrowia pozwala na pełnienie służby,

- art. 73 § 1 Kpa, art. 74 § 1 i 2 Kpa i art. 5 ust. 3 ustawy z dnia 5 sierpnia 2010 r.

o ochronie informacji niejawnych (Dz.U. z 2010 r. Nr 182, poz. 1228) przez nieudostępnienie całości akt orzeczniczych m.in. wyników opinii psychologicznej wykonanej na wniosek Komisji i zasłanianie się poufnością badań lekarskich skarżącego bez wskazania jaką przesłankę poufności spełniają one aby taką klauzule nałożyć, pomimo, że odmowa wglądu do akt sprawy może dotyczyć dokumentów zawierających informacje niejawne o klauzuli tajności "tajne" lub "ściśle tajne", a także do innych akt, które organ administracji publicznej wyłączy ze względu na ważny interes państwowy, a odmawiając wydania części akt nie uczyniono tego

w formie postanowienia, na które służy zażalenie,

- art. 23. 1 ustawy z dnia 6 listopada 2008 r. o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta (Dz.U. z 2009 r., Nr 52, poz. 417, z późn. zm.) zgodnie z którym pacjent ma prawo do dostępu do dokumentacji medycznej dotyczącej jego stanu zdrowia oraz udzielonych mu świadczeń zdrowotnych, a rozpatrując odwołanie CKL ABW uznała, że do nieprawidłowości w udostępnianiu przez RKL Nr [...] ABW protokołu badań lekarskich i badań lekarskich nie doszło,

- art. 6, art. 7, art. 8 i art. 9 Kpa oraz art. 107 § 1 i 3 Kpa - rozpatrując odwołanie CKL ABW nie rozpatrzył (brak uzasadnienia faktycznego i prawnego) podniesionego zarzutu, że orzeczenie RKL Nr [...] ABW nie zawiera uzasadnienia, a zawarte

w protokole badania uzasadnienie rozpoznania "mieszane zaburzenia osobowości ze skłonnością do dekompensacji psychotycznej u osoby po przebytym epizodzie urojeniowym" nie odpowiada wskazanemu § 77 pkt 2 Załącznika nr 6 do Rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 15 kwietnia 2003 r. dotyczącego wykazu chorób i ułomności oraz kategorii zdolności do służby określeniu "Osobowość nieprawidłowa upośledzająca zdolności adaptacyjne", nie wskazano jaki epizod badano, kiedy on miał miejsce, w jaki sposób ustalono, że skarżący miał epizod urojeniowy i czy powstał w związku ze służbą, jaki był jego przebieg

i intensywność, na jakiej podstawie ustalono, że skarżący miał rzeczywiście urojenia, czy podczas badań wykazywał jakieś skutki po urojeniach, dlaczego ustalono inwalidztwo na dzień [...] lutego 2015 r., a nie np. na dzień przyjęcia do Kliniki tj. [...]października 2014 r.,

- art. 6, art. 7, art. 8 i art. 9 Kpa oraz art. 107 § 1 i 3 Kpa - rozpatrując odwołanie CKL ABW nie odniosła się (brak uzasadnienia faktycznego i prawnego) do podniesionego zarzutu, że w orzeczeniu RKL Nr [...] ABW wskazując, iż ma "Osobowość nieprawidłową upośledzającą zdolności adaptacyjne", nie wzięto pod uwagę przebiegu służby skarżącego, opinii służbowych, przebytych kursów specjalistycznych i językowych, przebiegu służby skarżącego, opinii służbowych, przebytych kursów specjalistycznych i językowych, dobrych relacji z kolegami

i przełożonymi, dokumentacji zgromadzonej w postępowaniu dyscyplinarnym z której wynika, że zawsze jest pogodny i wesoły lubiany przez koleżanki i kolegów, pozytywnie nastawiony, z powodu prawidłowych zdolności adaptacyjnych ma postępowanie dyscyplinarne, zajmowanego przez skarżącego stanowiska kierownika powierzonego przez Naczelnika od grudnia 2013 r., powierzenia skarżącemu od grudnia 2014 r. zastępstwa administratora obiektów nadzorującego 10 pracowników cywilnych (codzienne kontakty z pracownikami, codzienne prowadzane odprawy), po badaniu psychologicznym w dniu [...] października 2014 r. skarżący nie izolował się tylko poszedł na imprezę integracyjną, w szpitalu nie zdiagnozowano nieprawidłowości adaptacyjnych, w wyborach samorządowych w 2006 r. został wybrany na radnego gminnego i był członkiem komisji do spraw społecznych

(z czego zrezygnował w związku z rozpoczęciem służby w ABW),

- art. 6, art. 7, art. 8 i art. 9 Kpa, art. 77 § 1 Kpa oraz art. 107 § 1 i 3 Kpa przez to, że rozpatrując odwołanie CKL ABW nie odniosła się (brak uzasadnienia faktycznego

i prawnego) do podniesionego zarzutu, że RKL Nr [...] ABW (lekarz psychiatra) nie rozważał tego, dlaczego podczas pobytu w Klinice nie stosowano leków psychotropowych, tylko przez 2-3 dni skarżący przyjmował tylko [...], który zgodnie z ulotką jest stosowany przy zaburzeniu snu, trudnościach

w zasypianiu, płytkim śnie, a nie były stosowane leki psychotropowe, które powinny być stosowane przy uporczywym zaburzeniu urojeniowym - F22,

- art. 6, art. 7, art. 8 i art. 9 Kpa, art. 77 § 1 Kpa oraz art. 107 § 1 i 3 Kpa przez to, że rozpatrując odwołanie CKL ABW nie odniósł się (brak uzasadnienia faktycznego

i prawnego) do podniesionego zarzutu, że zgodnie z objaśnieniami szczegółowymi do § 77 pkt 1 i 2 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów w sprawie oceny zdolności fizycznej i psychicznej do służby w Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego rozpoznanie do tego § ustala się:

a) na podstawie obecności cech nieprawidłowej osobowości,

b) na podstawie trwającej od wczesnej młodości lub dzieciństwa niedostatecznej adaptacji w zwykłych sytuacjach (defekty osobowości spowodowane uszkodzeniem ośrodkowego układu nerwowego w wieku dojrzałym),

c) po wykluczeniu niedorozwoju umysłowego,

d) po wykluczeniu psychozy,

e) po wykluczeniu sytuacyjnych reakcji dezadaptacyjnych,

a z akt RKL i CKL nie wynika, aby przeprowadzono badania w powyższym zakresie przed zastosowaniem § 77,

- art. 6, art. 7, art. 8 i art. 9 Kpa oraz § 12 1 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów w sprawie oceny zdolności fizycznej i psychicznej do służby w Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego przez to, że regionalna komisja lekarska przeprowadza badanie lekarskie osoby skierowanej i sporządza protokół badania komisji lekarskiej, a [...] lutego 2015 r. były przeprowadzone badania i tego dnia powinien być sporządzony protokół, a protokół jest datowany na [...] lutego 2015 r. chociaż [...] marca 2015 r. nie chciano skarżącemu wydać protokołu, dlatego złożył wniosek, a dopiero [...] marca 2015 r. został wydany protokół z [...] lutego 2015 r. chociaż tego dnia nie było skarżącego, nie przeprowadzono żadnych badań i nie była dołączona żadna dokumentacja, CKL dała wiarę oświadczeniu RKL, że protokół został sporządzony [...] lutego 2015 r.,

- art. 6, art. 7, art. 8 i art. 9 Kpa oraz § 15 ust. 2 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów w sprawie oceny zdolności fizycznej i psychicznej do służby w Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego przez to, że jeżeli regionalna komisja lekarska nie może wydać orzeczenia z powodu braku dokumentów, o których mowa w § 13, zawiadamia o tym osobę skierowaną, zobowiązując ją do ich dostarczenia

w terminie 14 dni lub kieruje tę osobę na dodatkowe badania specjalistyczne lub obserwację szpitalną,

- art. 6, art. 7, art. 8 i art. 9 Kpa, art. 77 § 1 Kpa oraz art. 107 § 1 Kpa przez to, że rozpatrując odwołanie CKL ABW nie odniosła się (brak uzasadnienia faktycznego

i prawnego) do podniesionego zarzutu, że nie zażądano od lekarz med. I. M. dokumentacji medycznej sporządzonej przez nią w dniu [...] października 2014 r. przed wystawieniem skierowania do Kliniki,

- art. 6, art. 7, art. 8 i art. 9 Kpa, art. 77 § 1 Kpa oraz art. 107 § 1 Kpa przez to, że rozpatrując odwołanie CKL ABW nie odniosła się (brak uzasadnienia faktycznego

i prawnego) do podniesionego zarzutu, że nie przesłuchano w charakterze świadków: lekarz med. I. M., lekarza przyjmującego skarżącego w dniu [...] października 2014 r. do Kliniki, psychologów ABW, ówczesnych przełożonych na okoliczność rzeczywistego stanu zdrowia skarżącego w dniach [...]-[...] października 2014 r. i przyczyn skierowania i przyjęcia do Kliniki

- art. 6, art. 7, art. 8, art. 9 i art. 10 Kpa, przez to, że w dniu [...] lutego 2015 r. lekarz med. I. M. dokonała rozpoznania "mieszane zaburzenia osobowości ze skłonnością do dekompensacji psychotycznej u osoby po przebytym epizodzie urojeniowym" pod nieobecność skarżącego,

- art. 6, art. 7, art. 8 i art. 9 Kpa, art. 77 § 1 Kpa oraz art. 107 § 1 i 3 Kpa przez to, że w protokole badania specjalistycznego lekarz med. I. M. uzasadniając rozpoznanie w dniu [...] lutego 2015 r. "mieszane zaburzenia osobowości ze skłonnością do dekompensacji psychotycznej u osoby po przebytym epizodzie urojeniowym" wskazała na § 77 pkt 2 natomiast w dniu [...] kwietnia 2015 r. lekarz S.W. rozpoznał u skarżącego "osobowość z cechami neurotycznymi, przewaga cech pasywno-zależnych, schizoidalnych" również wskazując na § 77 pkt 2 ale w uzasadnieniu orzeczenia CKL ABW brak jest podstawy faktycznej do stwierdzenia zmiany diagnozy, a skarżący w dniu [...] kwietnia 2015 r. nie przechodził żadnych badań ani testów, brak jest też w uzasadnieniu CKL argumentacji do zastosowania § 77 pkt 2 przy tym rozpoznaniu jak i wyjaśnienia sprzeczności jakie zachodzą pomiędzy cechami pasywno-zależnymi

a schizoidalnymi, w obu przypadkach brak jest rozpoznania zgodnego

z formularzem, który wymaga dokonania rozpoznania z uwzględnieniem okresu

i dynamiki procesu.

Skarżący wniósł o zmianę zaskarżonego orzeczenia z [...] maja 2015 r.

w zaskarżonej części i uchylenie orzeczenia Regionalnej Komisji Lekarskiej nr [...] ABW z [...] lutego 2015 r. w części dotyczącej ustalenia kategorii zdolności do służby, zasądzenie kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych i opłaty za pełnomocnictwo, ewentualnie wniósł o uchylenie zaskarżonego orzeczenia

i orzeczenia RKL Nr [...] ABW i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania.

Centralna Komisja Lekarska ABW w odpowiedzi na skargę wniosła o jej oddalenie w całości.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 20 kwietnia 2017 r. sygn. akt II SA/WA 857/16 oddalił skargę na orzeczenie Centralnej Komisji Lekarskiej ABW z [...] maja 2015 r.

W ocenie Sądu protokół badania lekarskiego skarżącego spełnia wymogi wynikające z § 12 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 15 kwietnia 2003 r. w sprawie oceny zdolności fizycznej i psychicznej do służby w Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego. W oparciu o wskazany protokół dokonano oceny stanu zdrowia skarżącego. Również trzyosobowy skład komisji orzekającej, w tym przewodniczący i 2 członków tej komisji, był zgodny z wymogami zawartymi

w załączniku nr 8 do powołanego rozporządzenia. Pod orzeczeniem widnieją podpisy członków komisji. Kategoria zdrowia - D, do której zaliczony został skarżący przez Centralną Komisję Lekarską ABW, określająca jego zdolność do służby – niezdolny do służby – znajduje podstawę w powołanym rozporządzeniu - w § 11 ust. 1 pkt 3.

Odnosząc się do zarzutów podniesionych w skardze Sąd podkreślił, że

w zasadniczej części odnoszą się one do naruszenia przepisów Kpa. Z tych względów nie mogły one zostać uwzględnione, nawet jeżeli w nielicznych przypadkach pełnomocnik skarżącego wiąże je z przepisami prawa materialnego. Przedmiotowe rozporządzenie stanowi bowiem kompleksowe uregulowanie dotyczące oceny zdolności fizycznej i psychicznej do służby w Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego i nie zawiera w żadnym zakresie odesłania do stosowania przepisów Kpa.

W wyniku złożenia przez skarżącego skargi kasacyjnej od powyższego wyroku, Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z 4 czerwca 2019 r. sygn. akt I OSK 2039/17 uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie do ponownego rozpoznania.

Naczelny Sąd Administracyjny wskazał w uzasadnieniu swojego wyroku, że

w przedstawionych wraz ze skargą kasacyjną aktach sprawy brak jest zarówno protokołu badania lekarskiego, jak i skarżonego orzeczenia. Brak jest również jakiegokolwiek dowodu, że sąd pierwszej instancji dysponował tymi dokumentami

w momencie orzekania. Powyższe braki nie pozwalają zatem ani na ocenę prawidłowości stanowiska zajętego przez sąd pierwszej instancji, ani nawet na przyjęcie, że sąd ten takimi dokumentami dysponował w momencie orzekania, a jeśli tak – to z jakiej innej sprawy posłużył się dokumentami. Skoro zaś prawidłowość sporządzenia protokołu badania lekarskiego stała się podstawą oddalenia skargi

i uznania skarżonego orzeczenia za legalne, uzasadnienie skarżonego wyroku nie poddaje się już tylko z tego powodu kontroli instancyjnej. Dodatkowo, jak wynika

z treści skargi, skarżący kwestionował prawidłowość postępowania Komisji, podnosząc szereg zarzutów m.in., że nie umożliwiono mu zapoznania się z całością akt sprawy w tym dokumentacją medyczną będącą podstawą ustalenia jego niezdolności do służby. Zarzucał, że w sprawie nie powinna orzekać lekarz, która kierowała go na badania. Kwestionował poprawność sporządzenia protokołu jego badania i wiele innych. Żaden z tych zarzutów nie został przez sąd zbadany

i oceniony pod kątem właściwego trybu i zasad orzekania komisji lekarskich wynikających z przepisów prawa. Uchybienie przez sąd pierwszej instancji polegające na nieustosunkowaniu się do argumentów skarżącego, uniemożliwiło zaś dokonanie merytorycznej kontroli instancyjnej.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie ponownie rozpoznając sprawę zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2017 r., poz. 2188 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, wchodzi tutaj w grę kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej. Kontrola sądowoadministracyjna sprowadza się do zbadania, czy organy wydając zaskarżony akt nie naruszyły przepisów prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Ocena ta jest dokonywana według stanu faktycznego i prawnego na dzień wydania aktu, na podstawie materiału dowodowego zebranego w toku postępowania przed właściwymi organami. Podkreślenia wymaga, że sąd administracyjny posiada wyłącznie uprawnienia kasacyjne, nie może natomiast orzekać za organ w sposób merytoryczny, przyznając stronie określone uprawnienia lub zwalniając z nałożonych obowiązków.

Rozpoznając ponownie niniejszą sprawę tutejszy Sąd w pierwszej kolejności miał na uwadze normę prawną wynikającą z art. 190 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U.

z 2018 r., poz. 1302 ze zm., dalej jako "p.p.s.a.") związującą sąd I instancji, któremu sprawa została przekazana do ponownego rozpatrzenia, wykładnią dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. Artykuł 190 p.p.s.a. ma charakter bezwzględnie obowiązujący, co oznacza, że ani organ administracji publicznej, ani sąd, orzekając ponownie w tej samej sprawie, nie mogą nie uwzględnić wykładni prawa dokonanej przez Naczelny Sąd Administracyjny w jego wcześniejszym orzeczeniu, gdyż są nimi związane. Nieprzestrzeganie tego przepisu w istocie podważałoby obowiązującą w demokratycznym państwie prawnym zasadę sądowej kontroli nad aktami i czynnościami organów administracji i prowadziło do niespójności działania systemu władzy publicznej. Związanie oceną prawną wyrażoną w wyroku (uzasadnieniu orzeczenia) Naczelnego Sądu Administracyjnego oraz wynikającymi z niej wskazaniami co do dalszego postępowania oznacza, że sąd pierwszej instancji nie może formułować nowych ocen prawnych, sprzecznych

z wyrażonym wcześniej poglądem, lecz obowiązany jest do podporządkowania się jemu w pełnym zakresie oraz konsekwentnego reagowania w razie stwierdzenia braku zastosowania się do wskazań w zakresie dalszego postępowania przed organem administracji publicznej (wyrok NSA z 30 lipca 2009 r. sygn. akt II FSK 451/08, Lex nr 526493; z 23 września 2009 r., sygn. akt I FSK 494/09, Lex nr 594010; z 13 lipca 2010 r., sygn. akt I GSK 940/09, Lex nr 594756; wyrok WSA we Wrocławiu z 14 stycznia 2010 r., sygn. akt I SA/Wr 1591/09, Lex nr 559604).

Ponownie rozpoznając sprawę Sąd miał na uwadze także i to, że również wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego objęte są dyspozycją przepisu art. 153 p.p.s.a., w myśl którego ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia. Na mocy tego przepisu sąd I instancji rozpoznając ponownie sprawę na skutek wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego związany jest oceną prawną i wskazaniami co do dalszego postępowania wyrażonymi w tym wyroku. Należy przy tym podkreślić, że użyte w przywołanym przepisie pojęcie "oceny prawnej" wykracza swym zakresem poza samą tylko "wykładnię prawa", gdyż zawiera się w nim nie tylko wyjaśnienie istotnej treści przepisów prawnych, ale i sposobu ich stosowania (ewentualnie stwierdzenie niedopuszczalności ich zastosowania) w rozpoznawanej sprawie. Pojęcie to obejmuje zarówno krytykę sposobu zastosowania normy prawnej w zaskarżonym akcie, jak i wyjaśnienie, dlaczego stosowanie tej normy przez organ, który wydał dany akt, zostało uznane za błędne. Z kolei "wskazania co do dalszego postępowania" – stanowiąc z reguły konsekwencję oceny prawnej – dotyczą sposobu działania w toku ponownego rozpoznania sprawy i mają na celu uniknięcie błędów już popełnionych oraz wskazanie kierunku, w którym powinno zmierzać przyszłe postępowanie dla uniknięcia wadliwości w postaci np. braków w materiale dowodowym lub innych uchybień procesowych (por. A. Kabat [w:] B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu..., uw. 2, 4 i 9 art. 153).

W ocenie Sądu ponownie rozpoznającego sprawę, skarga analizowana

w świetle powyższych kryteriów nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem zarówno zaskarżone orzeczenie, jak i orzeczenie organu pierwszej instancji nie naruszają prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy.

W wyniku ponownej weryfikacji przez Sąd akt sprawy stwierdzić należy, że znajduje się w nich zarówno protokół badania lekarskiego skarżącego, jak

i zaskarżone orzeczenie organu odwoławczego z [...] maja 2015 r., utrzymujące

w mocy orzeczenie nr [...] Regionalnej Komisji Lekarskiej Nr [...] Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego. Protokół badania lekarskiego z [...] lutego 2015 r. znajduje się w dokumentacji medycznej (teczka filetowa) załączonej do akt sprawy przy piśmie organu z [...] stycznia 2016 r. Zaskarżone zaś orzeczenie znajduje się na str. 12 akt administracyjnych sprawy, w części dotyczącej zawierającej dokumentację orzeczniczą skarżącego. Tym samym, Sąd ponownie rozpoznając sprawę, zgodnie ze wskazaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, dysponował tymi dokumentami w momencie orzekania.

Zgodnie z art. 45 ustawy z dnia 24 maja 2002 r. o Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego oraz Agencji Wywiadu (Dz. U. z 2010 r. Nr 29 poz. 154, z późn. zm.), zdolność fizyczną i psychiczną do służby ustalają komisje lekarskie ABW albo AW, podległe Szefowi właściwej Agencji.

Zgodnie z treścią § 3 ust. 1 i 2 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 15 kwietnia 2003 r. w sprawie oceny zdolności fizycznej i psychicznej do służby

w Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego (Dz. U. z 2014, poz. 242, z późn. zm.),

o zdolności do służby w Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego kandydatów

i funkcjonariuszy orzekają regionalne komisje lekarskie i Centralna Komisja Lekarska. Orzeczenia wydawane przez komisje zawierają rozstrzygnięcia co do istoty sprawy, podejmowane są na podstawie wyników badań lekarskich oraz dokumentacji medycznej, dotyczą danej osoby, zmierzają do ustalenia pewnych faktów prawotwórczych (np. orzeczenie o trwałej niezdolności do służby stanowi podstawę zwolnienia funkcjonariusza ze służby - art. 60 ust. 1 pkt 1 ustawy o ABW oraz AW).

Orzeczenia komisji lekarskich ABW można podzielić na dwie grupy. Jedna grupa orzeczeń dotyczy zagadnień zdolności do służby, to jest zagadnień ustalania stanu zdrowia danej osoby na potrzeby zaliczenia jej do określonej kategorii zdolności do służby w celu przyjęcia do służby, jej dalszego pełnienia albo zwolnienia ze służby. Te orzeczenia komisji lekarskich mają byt w pełni autonomiczny: ostateczne orzeczenie komisji w tym przedmiocie jest wiążące dla Szefa Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, właściwego w sprawach powołania określonej osoby do służby albo do zwolnienia ze służby, przy czym przyjęcie do służby lub zwolnienie ze służby następuje w trybie administracyjnym przez wydanie decyzji administracyjnej (rozkazu personalnego), podlegającej zaskarżeniu do sądu administracyjnego.

Druga grupa orzeczeń komisji lekarskich ABW to orzeczenia ustalające schorzenia funkcjonariusza i ich związek ze służbą do celów odszkodowawczych lub rentowych albo zaopatrzenia emerytalnego, przysługujących na podstawie ustawy

z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Więziennej oraz ich rodzin (Dz. U. z 2004 r. Nr 8, poz. 67, z późn. zm.). Orzeczenia tej grupy nie mają wiążącego charakteru dla sądów powszechnych właściwych do rozpoznawania odwołań od decyzji administracyjnych, wydanych na podstawie orzeczeń tych komisji, ale przez inne organy, właściwe w przedmiocie ustalenia prawa do określonych świadczeń, ich zakresu i wysokości. Orzeczenia komisji z tej grupy poddawane są autonomicznej kontroli przez sądy powszechne w ramach rozpoznawania odwołań od decyzji o świadczeniach odszkodowawczych, rentowych lub z zakresu zaopatrzenia emerytalnego.

Reasumując, od ostatecznych orzeczeń komisji lekarskich ABW, w zakresie dotyczącym oceny stanu zdrowia konkretnej osoby na potrzeby ustalenia kategorii zdolności do służby, przysługuje skarga do sądu administracyjnego. Natomiast od orzeczeń komisji lekarskich ABW, ale w zakresie dotyczącym oceny stanu zdrowia funkcjonariusza i ustalenia związku stwierdzonych schorzeń ze służbą do celów odszkodowawczych lub zaopatrzenia emerytalnego, w tym rentowych, skarga do sądu administracyjnego nie przysługuje (por. postanowienie składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6 listopada 2000 r. sygn. akt OSA 1/00, ONSA 2001/2/47).

W świetle powołanego powyżej rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów

z dnia 15 kwietnia 2003 r. w sprawie oceny zdolności fizycznej i psychicznej do służby w Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Centralna Komisja Lekarska ABW orzeka w dwóch trybach. Po pierwsze: rozpatruje odwołania od orzeczeń regionalnych komisji lekarskich ABW i jest to zwykły tryb procedowania w tego rodzaju sprawach; po drugie: wydaje orzeczenia w trybie nadzoru, w przypadku uchylenia orzeczenia regionalnej komisji lekarskiej.

W rozpoznawanej sprawie zaskarżone orzeczenie zostało podjęte na podstawie § 23 ust. 1 pkt 1 ww. rozporządzenia.

W ocenie Sądu Centralna Komisja Lekarska wydając zaskarżone orzeczenie działała zgodnie z dyspozycją zawartą w ust. 3 powyżej określonego paragrafu, tzn. stosowała odpowiednio przepisy o postępowaniu przed regionalnymi komisjami lekarskimi w pierwszej instancji.

Jak wskazano już wyżej, w aktach sprawy znajduje się protokół badania lekarskiego skarżącego z [...] lutego 2015 r. Protokół ten w ocenie Sądu spełnia wymogi wynikające z § 12 rozporządzenia.

Zgodnie bowiem z tym przepisem, regionalna komisja lekarska przeprowadza badanie lekarskie osoby skierowanej i sporządza protokół badania komisji lekarskiej. Oceny stanu zdrowia tej osoby dokonuje na podstawie protokołu badania lekarskiego, wyników zleconych badań specjalistycznych i psychologicznych, wywiadu chorobowego, dokumentacji medycznej będącej wynikiem obserwacji szpitalnej, leczenia ambulatoryjnego i sanatoryjnego oraz innych dokumentów medycznych istotnych dla dokonania tej oceny. W świetle § 13 powoływanego rozporządzenia, orzeczenie o zdolności do służby regionalna komisja lekarska wydaje, posługując się wykazem, uwzględniając ocenę stanu zdrowia osoby skierowanej, o której mowa w § 12 ust. 1, wyniki zleconych badań specjalistycznych

i dodatkowych, wyniki przeprowadzonej obserwacji szpitalnej oraz informację

o warunkach i przebiegu służby, wyniku egzaminu sprawności fizycznej, a także ustalenia protokołów powypadkowych mogące mieć znaczenie dla treści orzeczenia.

W oparciu o wskazany protokół dokonano oceny stanu zdrowia skarżącego. Trzyosobowy skład komisji orzekającej, w tym przewodniczący i dwóch członków tej komisji, był zgodny z wymogami zawartymi w załączniku nr 8 do powołanego rozporządzenia. Pod orzeczeniem widnieją podpisy członków komisji. Kategoria zdrowia - D, do której zaliczony został skarżący przez Centralną Komisję Lekarską ABW, określająca jego zdolność do służby – niezdolny do służby – również znajduje podstawę w powołanym rozporządzeniu - w § 11 ust. 1 pkt 3.

Jak wynika z akt sprawy, zaskarżone orzeczenie zostało wydane po dokonaniu czynności orzeczniczych oraz po wykonaniu dodatkowej konsultacji specjalistycznej w dniu [...] kwietnia 2015 r. Organ odwoławczy prawidłowo stwierdził, że skarżący spełnił kryterium niezdolności do służby, bowiem stwierdzone u niego schorzenia mieszczą się w tych, które są określone w rozporządzeniu Prezesa Rady Ministrów z dnia 15 kwietnia 2003 r. Wobec tego słusznie też uznał organ odwoławczy, że skarżący jest niezdolny do służby w ABW.

Skarżący kwestionuje prawidłowość postępowania Komisji, podnosząc szereg zarzutów m.in., że nie umożliwiono mu zapoznania się z całością akt sprawy, w tym dokumentacją medyczną będącą podstawą ustalenia jego niezdolności do służby, jak również, że w sprawie nie powinna orzekać lekarz, która kierowała go na badania.

W ocenie Sądu zarzuty te nie mają jednak istotnego znaczenia dla zapadłego w sprawie rozstrzygnięcia bowiem w zasadniczej części odnoszą się do naruszenia przepisów Kpa. Utrwalone orzecznictwo sądów administracyjnych wskazuje zaś jednoznacznie, że w tych sprawach przepisy Kpa nie mają zastosowania. Wobec tego zarzuty skargi oparte na naruszeniu przepisów Kpa, jako niestosowanych przez organy orzekające w sprawie, należy uznać za chybione. Zarzuty te nie mogły więc zostać uwzględnione, nawet jeżeli w nielicznych przypadkach pełnomocnik skarżącego wiąże je z przepisami prawa materialnego. Przedmiotowe rozporządzenie stanowi bowiem kompleksowe uregulowanie dotyczące oceny zdolności fizycznej i psychicznej do służby w Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego i nie zawiera w żadnym zakresie odesłania do stosowania przepisów Kpa.

Wyjaśnić również należy, że część uzasadnienia orzeczenia komisji lekarskiej ABW znajduje się w protokole badania lekarskiego. Umieszczenie w uzasadnieniu orzeczenia organu pewnych informacji tam zawartych naruszałoby bowiem tajemnicę lekarską. Z kolei nieudostępnienie skarżącemu wyników opinii psychologicznej wykonanej na wniosek komisji lekarskiej nastąpiło zgodnie z przepisami ustawy

z dnia 5 sierpnia 2010 r. o ochronie informacji niejawnych (Dz. U. z 2010 r., Nr 182, poz. 1228 ze zm.). Ponadto część zarzutów skargi dotyczy oceny merytorycznej badania medycznego, a zatem są one poza zasięgiem Sądu. Kontrola orzeczeń komisji lekarskich dokonywana przez sąd administracyjny nie może bowiem dotyczyć kwestii czysto medycznych.

Z tych względów, na podstawie art. 151 p.p.s.a., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł, jak w sentencji.