Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt IV SA/Wa 2126/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2015-01-14 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6136 Ochrona przyrody
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art 61a
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Łukasz Krzycki, Sędziowie sędzia WSA Piotr Korzeniowski, sędzia WSA Krystyna Napiórkowska (spr.), Protokolant ref. staż. Paweł Smulski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 stycznia 2015 r. sprawy ze skargi J. B. i B. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] sierpnia 2014 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania oddala skargę


UZASADNIENIE

IV SA/Wa 2126/14

U Z A S A D N I E N I E

Zaskarżoną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie decyzją z dnia [...] sierpnia 2014 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. na podstawie art. 138 § 1 pk1 k.p.a., po rozpatrzeniu odwołania J. i B. małż. B. od decyzji nr [...] Starosty [...] z dnia [...] sierpnia 2010 r. orzekającej o odmowie wznowienia postępowania zakończonego decyzją nr [...] Starosty [...] z dnia [...] lipca 2008 r. w przedmiocie zezwolenia na usunięcie drzew, utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję.

Na podstawie zgromadzonego w postępowaniu administracyjnym materiału dowodowego ustalono następujący stan faktyczny.

Decyzją z dnia [...] lipca 2008 r. Starosta [...] zezwolił Wójtowi Gminy J. na usunięcie 40 sztuk drzew rosnących na działce nr [...], w pasie drogowym drogi gminnej w miejscowości T.. Decyzja stała się ostateczna w dniu [...] lipca 2008 r. Pismem z dnia 4 sierpnia 2010 r. J. i B. B. wnieśli o wznowienie postępowania zakończonego wydaniem w/w decyzji podając, że nie brali udziału w postępowaniu jako posiadacze części nieruchomości, na której rosły drzewa. Wskazali, że o decyzji dowiedzieli się w dniu 30 października 2009 r

Uznając, że wnioskodawcom nie przysługuje przymiot strony oraz stwierdzając, że wniosek złożyli z przekroczeniem miesięcznego terminu, określonego w art. 148 § 1 k.p.a., Starosta [...] decyzją z dnia [...] sierpnia 2010 r. odmówił wznowienia postępowania.

SKO w W. decyzją z dnia [...] grudnia 2011 r. uchyliło powyższą decyzję Starosty, wskazując, że rozstrzygnięcie sprawy wymaga przeprowadzenia postępowania w znacznej części tj. co do spełnienia przesłanek z art. 148 k.p.a., a w szczególności w zakresie zachowania terminu do wniesienia podania o wznowienie.

Następnie decyzją nr [...] z dnia [...] maja 2013 r. Starosta [...], po wznowieniu postanowieniem postępowania, odmówił uchylenia własnej decyzji z dnia [...] lipca 2008 r., uznając, że J.i B.u B. nie przysługuje przymiot strony w rozumieniu art. 28 k.p.a. Zgodnie bowiem z wypisem z rejestru gruntów działka nr ew. [...] stanowi własność Gminy J., co oznacza, że tylko Gmina mogła być stroną postępowania w sprawie o zezwolenie na wycięcie drzew.

Wskutek odwołania wniesionego przez skarżących Kolegium decyzją z dnia [...] stycznia 2014 r. uchyliło w/w decyzję organu pierwszej instancji. Zdaniem Kolegium skarżącym jako posiadaczom części działki nr ewid. [...] przysługiwał przymiot strony.

Po rozpoznaniu skargi na powyższą decyzję, wniesionej przez Gminę J., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 14 maja 2014 r. sygn. akt IV SA/Wa 498/14 uchylił zaskarżoną decyzję SKO, jak również decyzję Starosty [...] z dnia [...] maja 2013 r. oraz decyzję Kolegium z dnia [...] grudnia 2011 r. W wyroku tym Sąd zwrócił uwagę, że w myśl art. 148 § 1 k.p.a. uchybienie 1 miesięcznemu terminowi do złożenia wniosku o wznowienie jest wystarczającym powodem do odmowy wszczęcia postępowania. Podkreślił, że termin "dowiedzenia się o okolicznościach stanowiących podstawę do wznowienia postępowania" należy liczyć od dnia, w którym strona postępowania dowiedziała się o tych okolicznościach lub dowodach. Sąd wskazał, że z treści pisma małż. B. będącego wnioskiem o wznowienie postępowania wynika, że 30 października 2009 r. od urzędnika Gminy J., ich syn S.B., który przyjechał na grunt, dowiedział się o wydaniu przez Starostę [...] decyzji nr [...] zezwalającej Gminie na wycięcie drzew z działki nr [...]. Skarżący natomiast, wezwani przez organ do sprecyzowania daty dowiedzenia się o treści decyzji, wskazali, że była to data doręczenia wyroku w sprawie IV SA/Wa 730/10. W ocenie Sądu niewiarygodne są twierdzenia małż. B. zawarte w piśmie z dnia 27 stycznia 2012 r., że o podstawach do wznowienia postępowania dowiedzieli się 29 lipca 2010 r. t.j. dopiero po doręczeniu wyroku w sprawie IV SA/Wa 730/10 z dnia 29 lipca 2010 r. Sąd stwierdził, że biorąc pod uwagę fakt, że ich skarga o wznowienie stanowi kopię wniosku ich syna o wznowienie, co zresztą – jak podkreślił Sąd – potwierdzili w piśmie z 27 stycznia 2012 r, należy dojść do wniosku, że twierdzenia co do daty w jakiej dowiedzieli się o decyzji nr [...] nie są nawet uprawdopodobnione, a o treści decyzji małż. B. dowiedzieli się od syna, a ten od urzędnika, co wynika z treści skargi o wznowienie. Sąd wskazał, że prowadzi to do wniosku, że od 31 października 2009 r. rozpoczął bieg termin do wniesienia podania o wznowienie postępowania. W konkluzji powyższych wywodów Sąd w powołanym wyroku stwierdził, iż prowadzi to do wniosku, że od 31 października 2009 r. rozpoczął bieg termin do wniesienia podania o wznowienie postępowania. Wniesienie skargi 5 sierpnia 2011 r. ( data wpływu pisma do urzędu) nastąpiło znacznie po upływie miesięcznego terminu do wniesienia podania o wznowienie postępowania, co w świetle art. 61a w zw. z art. 149 § 3 k.p.a. było podstawą do odmowy wszczęcia postępowania. Zdaniem Sądu tym samym była prawidłowa pierwsza z decyzji nr [...] i nie było podstaw do jej uchylania.

Ponadto w cyt. wyroku z dnia 14 marca 2014 r. Sąd na marginesie niejako wskazał, że ma rację skarżąca Gmina, iż organ II instancji w sposób nie znajdujący uzasadnienia w art. 83 ust. 1 pkt 1 ustawy o ochronie przyrody uznał, że J. i B. B. przysługiwał przymiot strony. Zaznaczył, że z przepisu tego wynika, że stroną postępowania w przedmiocie zezwolenia na usunięcie drzew może być posiadacz, o ile dysponuje zgodą właściciela nieruchomości na złożenie wniosku o wydanie zezwolenia na wycięcie drzew, a takiej zgody w tej sprawie nie było.

Wskutek uprawomocnienia się w dniu 1 lipca 2014 r. wymienionego powyżej wyroku, Kolegium ponownie rozpatrując odwołanie J. i B. B. od decyzji nr [...] Starosty [...] z dnia [...] sierpnia 2010 r., zaskarżoną w niniejszej sprawie decyzją z dnia [...] sierpnia 2014 r. utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Wskazując na treść art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądem administracyjnym (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 z późn. zm.), zwany dalej p.p.s.a. Kolegium zaznaczyło, że rozpatrując niniejszą sprawę jest związane prawomocnym wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 14 maja 2014 r., sygn. akt SA/Wa 498/14. Z oceny Sądu zawartej w tymże wyroku, jednoznacznie wynika, że wniosek J. i B. B. został złożony w terminie późniejszym niż 1 miesiąc od kiedy strona dowiedziała się o podstawach wznowienia postępowania. Z tego też względu Kolegium było zobligowane do rozstrzygnięcia poprzez utrzymanie w mocy decyzji organu pierwszej instancji o odmowie wszczęcia postępowania.

Jednocześnie Kolegium wskazało, że mimo zmiany od dnia 11 kwietnia 2011 r. brzmienia przepisu art. 149 § 3 k.p.a. stanowiącego obecnie, że "odmowa wznowienia postępowania następuje w drodze postanowienia", w niniejszej sprawie sprawa jest rozstrzygana w formie decyzji, bowiem art. 3 ustawy z dnia 3 grudnia 2010 r. o zmianie ustawy – Kodeks postępowania administracyjnego oraz ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami (Dz. U. Nr 6, poz. 18 z późn. zm.), stanowi, że w sprawach, w których do dnia wejścia w życie nowelizacji ustawy wydana została decyzja, właściwą formą załatwienia sprawy jest decyzja. Wobec powyższego Kolegium stwierdził, że skoro Starosta [...] decyzję nr [...] odmawiającą wznowienia postępowania wydał przed dniem wejścia w życie zmiany wskazanego art. 149 § 3 k.p.a , to prawidłową formą załatwienia sprawy jest decyzja.

Pismem z dnia 24 września 2014 r. skargę na powyższą decyzję Kolegium złożyli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie J. i B. B., wnosząc o jej uchylenie, jak również decyzji Starosty [...] z dnia [...] sierpnia 2010 r. oraz zasądzenie kosztów postępowania.

Zaskarżonej decyzji zarzucili naruszenie:

- art. 7, 8 w zw. z art. 107 k.p.a. poprzez niedokładne wyjaśnienie stanu faktycznego, załatwienie sprawy bez uwzględnienia słusznego interesu skarżących, nie ustosunkowanie się do wszystkich zarzutów skarżących i nie podanie przyczyn, z powodu których argumentom skarżących odmówiono wiarygodności, co uniemożliwia realizację zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa oraz uniemożliwia dokonanie kontroli zaskarżonej decyzji;

- art. 9 i 11 k.p.a. poprzez niedostateczne wyjaśnienie podstaw i przesłanek utrzymania w mocy decyzji odmawiającej wznowienia postępowania;- art. 78 kpc poprzez nie przeprowadzenie postępowania dowodowego w sprawie pomimo złożenia przez stronę takich wniosków i nie odniesienie się do tych wniosków;

- art. 153 p.p.s.a. poprzez błędne przyjęcie, że organ administracji publicznej, jakim jest samorządowe kolegium odwoławcze, jest związany treścią uzasadnienia, a nie tylko i wyłącznie oceną prawną, czyli wykładnią przepisów prawa procesowego i materialnego.

W uzasadnieniu skargi przedstawiono przebieg postępowania w sprawie oraz argumentację postawionych zarzutów. Uzasadniając zarzut dotyczący naruszenia prawa procesowego podkreślono, że organ lakonicznie odniósł się do zarzutów skarżących i nie wskazał dokładnie wszystkich okoliczności, na podstawie których odmówił Wiery twierdzeniom co do dowiedzenia się przez skarżących o podstawach wznowienia w dniu 29 lipca 2010 r., tzn. w dniu w którym doręczono im wyrok w sprawie o sygn. akt IV SA/Wa 730/10. Podniesiono, że organ w tym zakresie nie przeprowadził postępowania dowodowego, pomimo zgłoszenia niewadliwie dowodów na poparcie twierdzenia w szczególności faktu, że skarżący złożyli oświadczenia o dacie w jakiej się dowiedzieli o prowadzonej przez ich dorosłego, mieszkającego osobno z rodziną syna. Podkreślono, że organ winny jest uczynić ustalenia i na tej podstawie dokonać rozstrzygnięcia, a nie przyjmować lakoniczne, wyrwane z kontekstu zdania z uzasadnienia wyroku.

Ponadto w uzasadnieniu skargi przedstawiono w sposób dość obszerny ogólne uwagi dotyczące zasady swobodnej oceny dowodów, w tym reguł oceny dowodów, wskazując m.in. na treść art. 78 k.p.a. ( co pozwala na przypuszczenie, że autor skargi wymieniając naruszone przepisy miał na uwadze właśnie ten przepis, a nie art. 78 kpc).

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie podtrzymując stanowisko przedstawione w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

Skarga nie jest zasadna.

Stosownie do art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne kontrolują działalność administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, badając prawidłowość zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafność ich wykładni.

Uwzględnienie skargi następuje w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych, mających wpływ na wynik sprawy, wad w postępowaniu administracyjnym, zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), przy czym na podstawie art. 134 § 1 cytowanej ustawy, sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Przeprowadzona pod względem zgodności z prawem kontrola zaskarżonej decyzji, w ramach wskazanych kryteriów, prowadzi do oceny, że zaskarżona decyzja oraz decyzja ją poprzedzająca nie naruszają prawa. Sąd nie dopatrzył się w działaniu organów administracji ani naruszenia norm prawa materialnego, ani też naruszenia przepisów postępowania.

Podkreślenia wymaga, że rozpoznając niniejszą sprawę tutejszy Sąd, tak samo jak, organ wydający zaskarżoną pozostawał związany oceną prawną oraz wskazaniami zawartymi w przedstawionym powyżej prawomocnym wyroku z dnia 14 maja 2014 r., sygn. akt IV SA/Wa 498/14.

Zgodnie z art. 153 p.p.s.a., ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia. Zauważyć należy, że art. 153 p.p.s.a. ma charakter bezwzględnie obowiązujący, co oznacza, że ani organ administracji publicznej, ani sąd, orzekając ponownie w tej samej sprawie, nie mogą nie uwzględnić oceny prawnej i wskazań wyrażonych wcześniej w orzeczeniu sądu, gdyż są nimi związane. Nieprzestrzeganie tego przepisu w istocie podważałoby obowiązującą w demokratycznym państwie prawnym zasadę sądowej kontroli nad aktami i czynnościami organów administracji i prowadziło do niespójności działania systemu władzy publicznej. Związanie oceną prawną wyrażoną w wyroku (uzasadnieniu orzeczenia) oraz wynikającymi z niej wskazaniami co do dalszego postępowania oznacza, że organ nie może formułować nowych ocen prawnych, sprzecznych z wyrażonym wcześniej poglądem, lecz zobowiązany jest do podporządkowania się jemu w pełnym zakresie oraz konsekwentnego reagowania w razie stwierdzenia braku zastosowania się do wskazań w zakresie dalszego postępowania przed organem administracji publicznej (wyrok NSA z dnia 30 lipca 2009 r., sygn. akt II FSK 451/08, lex nr 526493, wyrok NSA z dnia 23 września 2009 r., sygn. akt I FSK 494/09, lex nr 594010, wyrok NSA z dnia 13 lipca 2010 r., sygn. akt I GSK 940/09, lex nr 594756).

Mając na uwadze powyższe rozważania należy podnieść, że w realiach rozpatrywanej sprawy zasadniczą kwestią jest odpowiedź na pytanie, czy organ odwoławczy uwzględnił ocenę prawną i wskazania co do dalszego postępowania zawarte w uzasadnieniu wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 14 maja 2014 r. W tym miejscu przypomnieć należy, że w przedmiotowym orzeczeniu, Sąd wskazał, że z treści pisma małż. B. będącego wnioskiem o wznowienie postępowania wynika, że 30 października 2009 r. od urzędnika Gminy J., ich syn S. B., który przyjechał na grunt, dowiedział się o wydaniu przez Starostę [....] decyzji nr [...] zezwalającej Gminie na wycięcie drzew z działki nr [...]. Skarżący natomiast, wezwani przez organ do sprecyzowania daty dowiedzenia się o treści decyzji, wskazali, że była to data doręczenia wyroku w sprawie IV SA/Wa 730/10. Następnie stwierdził, że jego ocenie niewiarygodne są twierdzenia małż. B. zawarte w piśmie z dnia 27 stycznia 2012 r., że o podstawach do wznowienia postępowania dowiedzieli się 29 lipca 2010 r. t.j. dopiero po doręczeniu wyroku w sprawie IV SA/Wa 730/10 z dnia 29 lipca 2010 r. Biorąc pod uwagę fakt, że ich skarga o wznowienie stanowi kopię wniosku ich syna o wznowienie, co zresztą – jak podkreślił Sąd – potwierdzili w piśmie z 27 stycznia 2012 r, Sąd doszedł do wniosku, że twierdzenia co do daty w jakiej dowiedzieli się o decyzji nr [...] nie są nawet uprawdopodobnione, a o treści decyzji małż. B. dowiedzieli się od syna, a ten od urzędnika, co wynika z treści skargi o wznowienie. Sąd dalej wskazał, że prowadzi to do wniosku, że od 31 października 2009 r. rozpoczął bieg termin do wniesienia podania o wznowienie postępowania. W konkluzji powyższych wywodów Sąd w powołanym wyroku stwierdził, iż prowadzi to do wniosku, że od 31 października 2009 r. rozpoczął bieg termin do wniesienia podania o wznowienie postępowania. Wniesienie skargi 5 sierpnia 2011 r. ( data wpływu pisma do urzędu) nastąpiło znacznie po upływie miesięcznego terminu do wniesienia podania o wznowienie postępowania, co w świetle art. 61a w zw. z art. 149 § 3 k.p.a. było podstawą do odmowy wszczęcia postępowania.

W kontekście zarzutu skargi dotyczącego naruszenia art. 153 p.p.s.a. dodatkowo podkreślić należy, że przez ocenę prawną, o której stanowi wymieniony przepis należy rozumieć osąd o prawnej wartości sprawy i może ona dotyczyć zarówno stanu faktycznego, wykładni przepisów prawa materialnego i procesowego, prawidłowości korzystania z uznania administracyjnego, jak też kwestii zastosowania określonego przepisu prawa jako podstawy do wydania takiej, a nie innej decyzji (vide: wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 10 listopada 2006 r., sygn. akt I SA/Wa 1597/06, System Informacji Prawnej LEX nr 320090).

W innym orzeczeniu Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że związanie oceną prawną powinno być rozumiane jako wyjaśnienie istotnej treści przepisów prawnych i sposobu ich zastosowania w rozpatrywanej sprawie, co oznacza zarówno krytykę sposobu zastosowania normy prawnej w zaskarżonym akcie, jak i wyjaśnienie, dlaczego stosowanie danej normy przez organ, który wydał ten akt, zostało uznane za błędne. Przy tym przedmiotem takiej oceny mogą być zarówno przepisy prawa materialnego, jak i postępowania (postanowienie z dnia 12 grudnia 2007 r., sygn. akt II FZ 630/07, niepubl.). Wynika z powyższego, że ocena prawna dotyczyć może w szczególności zarówno stanu faktycznego sprawy, jaki i wykładni przepisów prawa materialnego i procesowego.

Związanie oceną prawną występuje bez względu na to, jaki pogląd na temat prawidłowości tej oceny mógłby być formułowany.

W świetle przedstawionej wykładni przepisu art. 153 p.p.s.a. należy stwierdzić, że bezprzedmiotowe były zarzuty i wywody skargi, które de facto podważały ocenę prawną Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, wyrażoną w wyroku z dnia 14 maja 2014 r. W wyroku tym Sąd za prawidłowe uznał ustalenia i wnioski zawarte w decyzji nr [....] z dnia [...] sierpnia 2010 r. Starosty [...] i stwierdził wprost, że brak było podstaw do jej uchylenia przez SKO. Natomiast zaskarżoną w niniejszej sprawie decyzją Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy wskazaną powyżej decyzję Starosty [....].

Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi skargę oddalił.