Wyrok WSA w Lublinie, sygn. akt I SA/Lu 351/10
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Data orzeczenia: 2010-11-26 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6550
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 7, art. 15
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 3 ust. 1 i ust. 2
journal: Dz.U. 2008 nr 170 poz 1051
law: Ustawa z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego - tekst jednolity
article: z § 12 ust. 1 § 6 ust. 1
journal: Dz.U. 2009 nr 40 poz 326
law: Rozporządzenie MInistra Rolnictwa i Rozwoju Wsi  z dnia 9 marca 2009 r. w sprawie rodzajów roślin objętych płatnością uzupełniającą oraz  szczegółowych warunków i trybu przyznawania oraz wypłaty płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Wojciech Kręcisz, Sędziowie WSA Halina Chitrosz (sprawozdawca), NSA Irena Szarewicz-Iwaniuk, Protokolant Stażysta Paulina Zając, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 26 listopada 2010 r. sprawy ze skargi E. C. na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w [...] z dnia [...] nr [...] w przedmiocie płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na 2009 r. I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. orzeka, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości; III. zasądza od Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w [...] na rzecz E. C. kwotę [...] złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia 26 lutego 2010 r., Nr [...], Dyrektor Oddziału Regionalnego Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U z 2000 r. Nr 98 poz. 1071, z późn. zm.) oraz art. 10 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 9 maja 2008 r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (Dz. U z 2008 r. Nr 98, poz. 634 z późn. zm.), po rozpatrzeniu odwołania E. C. od decyzji wydanej przez Kierownika Biura Powiatowego ARiMR z dnia 7 grudnia 2009 r., Nr [...] w sprawie przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego – utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji.

W jej uzasadnieniu podano, iż skarżąca w dniu 11 maja 2009 r. złożyła wniosek o przyznanie płatności na rok 2009, który przeszedł kontrolę kompletności oraz kontrolę administracyjną.

Zaskarżoną decyzją, skarżącej przyznano:

- jednolitą płatność obszarową w wysokości 11655,47 zł;

- uzupełniającą płatność obszarową do powierzchni grupy upraw podstawowych w wysokości 3340,12 zł;

- przejściową płatność z tytułu owoców miękkich w wysokości 575,21 zł;

- płatność cukrową w wysokości 7897,52 zł oraz

- odmówiono przyznania uzupełniającej płatności obszarowej do powierzchni roślin przeznaczonych na paszę, uprawianych na trwałych użytkach zielonych (płatność zwierzęca).

We wniesionym odwołaniu strona nie zgodziła się z odmową przyznania uzupełniającej płatności obszarowej do powierzchni roślin przeznaczonych na paszę, uprawianych na trwałych użytkach zielonych (płatność zwierzęca).

W jego rozpoznaniu, organ odwoławczy podkreślił, iż kwestia materialno-prawnych przesłanek przyznania płatności na rok 2009 została uregulowana w ustawie z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz. U. z 2008 r., Nr 170, poz. 1051, z późn. zm.), a po przytoczeniu treści przepisów art. 1, art. 3, art. 7 ust. 4 i art. 18 ust. 1 tej ustawy, stwierdził, iż postępowanie administracyjne w sprawie przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego wszczyna się na żądanie strony, która złożyła wniosek o przyznanie płatności i sama określiła swoje żądanie. Wskazał dalej, że w tym postępowaniu, strony oraz inne osoby w nim uczestniczące mają obowiązek przedstawiania dowodów oraz dawania wyjaśnień, co do okoliczności sprawy zgodnie z prawdą i bez zatajania czegokolwiek, zaś obowiązek udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która wywodzi z niego skutki prawne, podkreślając, iż w postępowaniu w sprawie przyznania płatności to nie organ administracji publicznej, a posiadacz (faktycznie korzystający) gruntów ma przedstawić wszystkie dowody niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy. Na ARiMR nie ciąży obowiązek aktywnego poszukiwania dowodów na poparcie uprawnienia wnioskodawcy do otrzymania płatności, gdyż w art. 3 ust. 2 pkt 2 ustawy został on ograniczony jedynie do rozpatrzenia materiału dowodowego (całego), wskazanego we wniosku oraz innych dokumentach dołączonych przez wnioskodawcę i innych uczestników postępowania.

Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR wskazał, że we wniosku o przyznanie płatności na rok 2009 El. C. ubiegała się o przyznanie: 1/ jednolitej płatności obszarowej (JPO) - działki rolne o powierzchni 22,99 ha; Organ podał, że zgodnie z art. 7 ust. 1 ustawy o płatnościach, rolnikowi przysługuje jednolita płatność obszarowa na będące w jego posiadaniu w dniu 31 maja roku, w którym został złożony wniosek o przyznanie tej płatności, grunty rolne wchodzące w skład gospodarstwa rolnego, kwalifikujące się do objęcia tą płatnością zgodnie z art. 143b ust. 5 akapit pierwszy rozporządzenia nr 1782/2003, jeżeli: - na ten dzień posiada działki rolne o łącznej powierzchni nie mniejszej niż określona dla Rzeczypospolitej Polskiej w załączniku nr XX" do rozporządzenia nr 1973/2004; - wszystkie grunty rolne są utrzymywane zgodnie z normami przez cały rok kalendarzowy, w którym został złożony wniosek o przyznanie tej płatności; - przestrzega wymogów przez cały rok kalendarzowy, w którym został złożony wniosek o przyznanie tej płatności; - został mu nadany numer identyfikacyjny w trybie przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności", przy czym z załącznika XX do Rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1973/2004 z dnia 29 października 2004 r. ustanawiające szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia Rady (WE) nr 1782/2003 w odniesieniu do systemów wsparcia przewidzianych w tytułach IV i IV a tego rozporządzenia oraz wykorzystania odłogowanych gruntów do produkcji surowców (Dz. U. L 345 z 20.11.2004, str. 1, ze zm.) wynika, że minimalna powierzchnia zakwalifikowanego obszaru na gospodarstwo w ramach planu jednolitych dopłat obszarowych dla Rzeczpospolitej Polski wynosi 1 ha. 2/ uzupełniajacej płatności obszarowej do powierzchni grupy upraw podstawowych (UPO) - działki rolne o powierzchni 9,37 ha Organ wskazał, że w myśl art. 7 ust. 2 ustawy o płatnościach, rolnikowi, który w danym roku spełnia warunki do przyznania jednolitej płatności obszarowej, przysługują płatności uzupełniające do powierzchni upraw: - chmielu, - roślin przeznaczonych na paszę, uprawianych na trwałych użytkach zielonych,

- innych roślin położonych na działkach rolnych objętych wnioskiem o przyznanie jednolitej płatności obszarowej. 3/ uzupełniającej płatności obszarowej do powierzchni roślin przeznaczonych na paszę, uprawianych na trwałych użytkach zielonych (PZ) - działki rolne o powierzchni 4,47 ha; Organ wskazał, że przesłanki przyznania uzupełniającej płatności obszarowej do powierzchni roślin przeznaczonych na paszę uprawianych na trwałych użytkach zielonych (płatności zwierzęce) zostały uregulowane w rozporządzeniu Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 9 marca 2009 r. w sprawie rodzajów roślin objętych płatnością uzupełniającą oraz szczegółowych warunków i trybu przyznawania oraz wypłaty płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz. U. z 2009r., Nr 40, poz. 326). 4) przejściowej płatności z tytułu owoców miękkich (OM) - działki rolne o powierzchni 0,34 ha.

Organ powołał się na art. 7 ust. 3a ustawy o płatnościach, zgodnie z którym, wnioskującemu o płatność do owoców miękkich przysługuje pomoc, o której mowa w art. 110v ust. 1-3 rozporządzenia nrI782/2003, zwana dalej "pomocą wspólnotową do owoców", oraz pomoc krajowa, o której mowa wart. 110v ust. 4 tego rozporządzenia, zwana dalej "pomocą krajową do owoców", na będące w jego posiadaniu grunty rolne wchodzące w skład gospodarstwa rolnego, kwalifikujące się do objęcia tymi płatnościami zgodnie z art. 110v ust. 2 rozporządzenia nr 1782/2003, jeżeli:

1) posiada działki rolne o łącznej powierzchni nie mniejszej niż określona w art. 2 ust. 1 akapit czwarty i ust. 2 akapit pierwszy rozporządzenia nr 1973/2004;

2) wszystkie grunty rolne są utrzymywane zgodnie z normami przez cały rok kalendarzowy, w którym został złożony wniosek o przyznanie tej płatności;

2a) przestrzega wymogów przez cały rok kalendarzowy, w którym został złożony wniosek o przyznanie tej płatności;

3) został mu nadany numer identyfikacyjny w trybie przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności;

4) zostały spełnione warunki określone w rozdziale 17 d rozporządzenia nr 1973/2004.

Umowa o przetwórstwo albo zobowiązanie do realizacji dostawy, o których mowa w art. 171 da rozporządzenia nr 1973/2004, oprócz danych, o których mowa w art. 171da ust. 2 lit. ai b tego rozporządzenia, zawiera również numer identyfikacyjny, o którym mowa w ust. 3a pkt 3 (art. 7 ust. 3b). Kopię umowy o przetwórstwo albo zobowiązania do realizacji dostawy, o których mowa w art. 171 da rozporządzenia nr 1973/2004, wnioskujący o płatność obszarową do owoców miękkich składa kierownikowi biura powiatowego Agencji w terminie do dnia 31 lipca roku, w którym został złożony wniosek o przyznanie płatności (art. 7 ust. 3c).

5) płatności cukrowej.

Organ podkreślił, iż stosownie do art. 24 ust. 1 ustawy o płatnościach, rolnikowi, który spełnia warunki do przyznania jednolitej płatności obszarowej w danym roku i który złożył wniosek o przyznanie tej płatności oraz który zawarł:

1. na rok gospodarczy 2006/2007 z producentem cukru umowę dostawy buraków cukrowych zgodnie z art. 6 rozporządzenia Rady (WE) nr 318/2006 z dnia 20 lutego 2006 r. w sprawie wspólnej organizacji rynków w sektorze cukru (Dz. Urz. UE L 58 z 28.02.2006, str. 1) albo

2. na rok gospodarczy 2005/2006 umowę dostawy buraków cukrowych z producentem cukru, który zrzekł się w roku gospodarczym 2006/2007 kwoty zgodnie z art. 3 rozporządzenia Rady (WE) nr 320/2006 z dnia 20 lutego 2006 r. ustanawiającego tymczasowy system restrukturyzacji przemysłu cukrowniczego we Wspólnocie i zmieniającego rozporządzenie (WE) nr 1290/2005 w sprawie finansowania wspólnej polityki rolnej (Dz. Urz. UE L 58 z 28.02.2006, str. 42), przysługuje płatność cukrowa.

Powołując się w tym miejscu ponownie na fakt, że w ramach wszczętego na wniosek strony postępowania administracyjnego, wniosek o przyznanie płatności na rok 2009 przeszedł kontrolę administracyjną w myśl art. 30 ust. 1 pkt 1 ustawy o płatnościach, organ odwoławczy stwierdził, iż kontrole administracyjne przeprowadza się tak, aby skutecznie zweryfikować zgodność z warunkami, na jakich przyznawana jest pomoc, oraz przestrzeganie wymogów i norm istotnych dla wzajemnej zgodności (art. 23 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004 r.). Dotyczą one m. in. zgodności między działkami rolnymi zadeklarowanymi w jednym wniosku a działkami odniesienia w systemie identyfikacji działek rolnych, oraz weryfikują kwalifikacje do pomocy określonych terenów jako takich (art. 24 ust. 1 lit. c) rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004 r.).

Wskazując na podstawy prawne do kontroli wniosków o przyznanie płatności na rok 2009 w oparciu o bazę referencyjną systemu LPIS (System Identyfikacji Działek Rolnych) stanowią przepisy prawa wspólnotowego, a mianowicie: - art. 17 rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 z dnia 19 stycznia 2009 r. ustanawiającego wspólne zasady dla systemów wsparcia bezpośredniego dla rolników w ramach wspólnej polityki rolnej i ustanawiającego określone systemy wsparcia dla rolników, zamieniającego rozporządzenia (WE) nr 1290/2005, (WE) nr 247/2006, (WE) nr 378/2007 oraz uchylającego rozporządzenie (WE) nr 1782/2003, który stanowi, że system identyfikacji działek rolnych ustanawiany jest na podstawie map lub ewidencji gruntów z wykorzystaniem technik skomputeryzowanego systemu informacji geograficznych (ortoobrazów lotniczych lub satelitarnych), tzw. system LPIS,

- art. 12 ust. 3 rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004r. ustanawiającego szczegółowe zasady wdrażania zasady współzależności, modulacji oraz zintegrowanego systemu administracji i kontroli przewidzianych w rozporządzeniu Rady (WE) nr 1782/2003 i (WE) nr 73/2009, oraz wdrażanie zasady współzależności przewidzianej w rozporządzeniu Rady (WE) nr 479/2008 (Dz. Urz. WE Nr L 141 z 30.04.2004 roku, ze zm.), który stanowi, że rolnikowi wraz z wnioskiem spersonalizowanym przekazywane są informacje dotyczące maksymalnego obszaru kwalifikującego się do jednolitej płatności obszarowej na danej działce referencyjnej oraz że rolnik, na załączniku graficznym zawierającym granice działek referencyjnych oraz ich unikalną identyfikację, wskazuje położenie działek rolnych,

- art. 24 ust 1 lit. c ww. rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004, który stanowi, że należy przeprowadzać kontrole administracyjne dotyczące zgodności pomiędzy działkami rolnymi zadeklarowanymi we wniosku a działkami referencyjnymi w systemie LPIS i kwalifikacji powierzchni do przyznania płatności, Dyrektor ARiMR podał, że na podstawie art. 12 ust. 3 rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004 wraz z wstępnie wydrukowanym wnioskiem o przyznanie płatności na rok 2009 (wnioskiem spersonalizowanym na rok 2009) została rolnikowi przekazana informacja (karta informacyjna) zawierająca dane o maksymalnej powierzchni kwalifikowanej do celów systemu jednolitej płatności obszarowej w ramach poszczególnych działek ewidencyjnych - powierzchnia PEG _JPO (PEG _ JPO - powierzchnia wyliczana na podstawie danych wektorowych pozyskanych z obrazu Ortofotomapa i będąca odpowiednikiem powierzchni kwalifikującej się do jednolitej płatności obszarowej w ramach działki ewidencyjnej). Jednocześnie stosownie do treści art. 12 ust. 4 rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004 rolnik poprawia wstępnie zadrukowany formularz wniosku, jeżeli jakakolwiek podana w nim informacja jest błędna, a w stosownych przypadkach wskazuje nowy obrys działki ewidencyjnej oraz działki rolnej. Jeżeli stan faktyczny na zadeklarowanych we wniosku działkach ewidencyjnych nie uzasadnia zmian powierzchni wyznaczonego maksymalnego obszaru kwalifikowanego, powierzchnię stwierdzoną należy wyznaczyć zgodnie z treścią art. 24 ust. 1 lit. c rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004.

Dyrektor Oddziału Regionalnego ARMiR podał, iż wszystkie państwa członkowskie Unii Europejskiej w tym Polska zobowiązane są do ustanowienia zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli w tym do prowadzenia systemu identyfikacji działek rolnych, ustanowionego na podstawie map lub dokumentów, przy czym korzysta się tu z technik skomputeryzowanego systemu informacji geograficznych, najlepiej obrazów lotniczych lub satelitarnych (art. 17 rozporządzenia Rady (WE) Nr 73/2009). Wskazał nadto, iż zgodnie z rozporządzeniem Rady (WE) Nr 1782/2003 oraz rozporządzeniem Rady (WE) Nr 73/2009 od roku 2005 System Identyfikacji Działek Rolnych (LPIS) działa w technologii geograficznych systemów informacyjnych. System Identyfikacji Działek Rolnych ( z ang. LPIS) jest częścią Zintegrowanego System Zarządzania i Kontroli ( z ang. IACS). Jego celem jest jednoznaczna w sakli kraju identyfikacja i określenie położenia deklarowanych przez rolników działek rolnych, a także kontrola prawidłowości zadeklarowanych powierzchni łącznie z oceną i sprawdzeniem ich kwalifikowalności (tj. sprawdzeniem uprawnień do dopłat w odniesieniu do schematu pomocowego) oraz kontrola ilości złożonych wniosków na każdą działkę rolną lub jej cześć. Ortofotomapa będąca elementem systemu LPIS i stanowiąca podstawowy materiał wykorzystywany do oceny kwlifikowalności deklarowanych powierzchni, powstała ze zdjęć lotniczych lub satelitarnych, przetworzonych do postaci metrycznej. Oznacza to, że pomiary zarówno odległości jak i powierzchni można wykonywać tak jak na mapie. Ortofotomapa gwarantuje wykonanie wszystkich pomiarów na płaszczyźnie co jest niezbędnym wymogiem poprawnego określenia powierzchni tzw. rzucie ortogonalnym. Charakteryzuje się określoną dokładnością położenia punktu i gwarantuje dokładność pomiaru punktowego na poziomie 0,25m do 0,5m, co zapewnia dokładność pomiaru nawet 2-krotnie wyższą niż pomiar wykonywany podczas kontroli na miejscu.

Organ podkreślił, iż ortofotomapy cyfrowe pozyskane w trybie art. 12 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2005 Nr 240, poz. 2027 ze zm.) po wykonaniu prac, podlegają przekazaniu do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego (zasobu centralnego) i gromadzone w Centralnym Ośrodku Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej stanowiącego własność Skarbu Państwa. Ortofotomapy cyfrowe wykonane w układzie współrzędnych płaskich prostokątnych ,,1992" tj. państwowym systemem odniesień przestrzennych stanowią najlepsze ogólnie dostępne źródło dokonywania pomiarów powierzchni oraz interpretacji w zakresie zagospodarowania i użytkowania gruntów tj. stanowią podstawowy dokument do wykonywania pomiarów i kompleksowej oceny powierzchni kwalifikowanej w ramach działki, że wszystkie prace wykonywane na potrzeby systemu identyfikacji działek rolnych (LPIS) są zatwierdzane przez osoby posiadające stosowne uprawnienia geodezyjne (zgodnie z ustawą prawo geodezyjne i kartograficzne), jak również, Agencja posiada w stosunku do każdej działki ewidencyjnej informacje na temat źródła pochodzenia danych, terminu ich aktualności oraz daty wykonania zdjęcia lotniczego lub satelitarnego.

Wskazując dalej, iż jednym z elementów bazy danych systemu identyfikacji działek rolnych są dane wektorowe granic działek ewidencyjnych pozyskane od starostów, organów prowadzących ewidencję gruntów i budynków zgodnie z art. 22 ust. 1 w/w ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne lub zostały opracowane przez wykonawców zewnętrznych wyłonionych w postępowaniach przetargowych prowadzonych przez ARiMR oraz Główny Urząd Geodezji i Kartografii, na podstawie map ewidencyjnych prowadzonych w formie analogowej, podał, że wyniki prac zostały przekazane do starostów, w tym raporty rozbieżności baz danych prowadzonych przez starostów tj. bazy opisowej zawierającej między innymi identyfikatory działek ewidencyjnych i ich powierzchnie i bazy graficznej zawierającej granice działek i ich numery oraz rozbieżności przebiegu granic działek w stosunku do ich obrazu na ortofotomapie cyfrowej.

Podkreślając, że dane wektorowe granic działek ewidencyjnych zweryfikowane w oparciu o ortofotomapę cyfrową, wykonane w tym samym układzie współrzędnych płaskich prostokątnych pozwalają na prawidłowe wyznaczenie powierzchni uprawnionych do płatności oraz powierzchni nieuprawnionych do dopłat (grunty trwale lub czasowo wyłączone z produkcji rolniczej), dodał, iż rolnicy we wszystkich państwach członkowskich Unii Europejskiej podlegają takim samym zasadom weryfikacji powierzchni, a żadna dowolność państw członkowskich w tym zakresie nie może być stosowana.

Powyższe – w jego ocenie – wskazuje jednoznacznie, iż System Identyfikacji Działek Rolnych (LPIS) ustanowiony jest w oparciu o powszechnie obowiązujące przepisy prawa wspólnotowego, które muszą być przez Polskę stosowane. LPIS ma na celu jednoznaczną w skali kraju identyfikację deklarowanej działki rolnej i jej położenia, kontrolę prawidłowości zadeklarowanej powierzchni łącznie z oceną i kontrolą uprawnienia do dopłat w odniesieniu do danego schematu pomocowego oraz kontrolę jednokrotnej deklaracji dla poszczególnych działek rolnych lub ich części przez jednoznacznie zidentyfikowanych, potencjalnych beneficjentów. Obejmuje on swoim zasięgiem niemal wszystkie podstawowe moduły Zintegrowanego Systemu Zarządzania i Kontroli (ZSZIK), a więc ewidencję producentów, ewidencję gospodarstw rolnych, ewidencję wniosków o przyznanie płatności oraz zintegrowany system kontroli i opiera się na bazie danych działek referencyjnych - działek odniesienia, którymi w przypadku systemu polskiego są przetworzone na potrzeby dopłat powierzchniowych dane z ewidencji gruntów i budynków.

Organ odwoławczy podkreślając, iż ustalenie maksymalnej powierzchni kwalifikującej się do płatności w ramach działki ewidencyjnej (PEG) następuje w trakcie kontroli administracyjnej wniosku w oparciu o bazę referencyjną w systemie informacji geograficznej (LPIS) oraz na podstawie bezpośredniego pomiaru wykonanego przez pracownika ARiMR na aktualnym obrazie ortofotomapy, wskazał, że ustalona w wyniku kontroli administracyjnej wniosku powierzchnia kwalifikująca się do płatności wyniosła:

- w przypadku działki rolnej B - JPO położonej na działce ewidencyjnej Nr [...]60, [...]34, [...]61, [...]36, [...]35, [...]59, [...]37 - 1,85 ha (powierzchnia deklarowana we wniosku - 1,87 ha);

- w przypadku działki rolnej D - JPO położonej na działce ewidencyjnej Nr [...]64, [...]65, [...]40, [...]39, [...]81, [...]41 -1,90 ha (powierzchnia deklarowana we wniosku -1,91 ha);

- w przypadku działki rolnej D1 - UPO położonej na działce ewidencyjnej Nr [...]64, [...]65, [...]40, [...]39, [...]81, [...]41 - 1,90 ha (powierzchnia deklarowana we wniosku - 1,91 ha);

- w przypadku działki rolnej H - JPO, TUZ położonej na działce ewidencyjnej Nr [...]/1 - 0,80 ha (powierzchnia deklarowana we wniosku - 0,81 ha).

Reasumując powyższe, a nadto mając na uwadze, że w przypadku jednolitej płatności obszarowej (JPO) stawka do 1 ha uprawy w 2009 r. została określona w rozporządzeniu Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 6 listopada 2009 r. w sprawie stawki jednolitej płatności obszarowej za 2009 r. (Dz. U. Nr 188, poz. 1462) i wynosi 506,98 zł, stwierdził, że różnica między powierzchnią zadeklarowaną do JPO tj. 22,99 ha, a powierzchnią stwierdzoną tj. 22,95 ha (jako uprawnioną do płatności JPO) wyniosła 0,04 ha, co stanowi 0,17 % powierzchni stwierdzonej w stosunku do powierzchni deklarowanej. Taki stan rzeczy uprawniał organ I instancji do zastosowania przepisu art. 50 ust. 3 rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004r. ustanawiającego szczegółowe zasady wdrażania wzajemnej współzależności, modulacji oraz zintegrowanego systemu administracji i kontroli przewidzianych w rozporządzeniach Rady (WE) nr 1782/2003 i (WE) nr 73/2009, oraz wdrażania wzajemnej współzależności przewidzianej w rozporządzeniu Rady (WE) nr 479/2008 (Dz. Urz. UE L 141 z 30.04.2004, str. 18, ze zm.), w związku z art. 16 ust. 1, 4 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1975/2006 z dnia 7 grudnia 2006r. ustanawiającego szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 w zakresie wprowadzenia procedur kontroli, jak również wzajemnej zgodności w odniesieniu do środków wsparcia rozwoju obszarów wiejskich (Dz. Urz. UE L 368, z 23.12.2006, str. 74 ze zm.) i przyznania płatności do powierzchni stwierdzonej.

Z kolei stawka uzupełniającej płatności obszarowej do powierzchni grupy upraw podstawowych określona została w rozporządzeniu Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 6 listopada 2009r. w sprawie stawek płatności uzupełniających za 2009 r. (Dz.U. Nr 188, poz. 1463) i wynosi 356,47 zł. Biorąc pod uwagę system informacji geograficznej powierzchnia działek rolnych stwierdzona w kontroli administracyjnej wyniosła - 9,36 ha (pow. deklarowana we wniosku - 9,37 ha). Różnica między powierzchnią zadeklarowaną do UPO tj. 9,37 ha, a powierzchnią stwierdzoną tj. 9,36 ha (jako uprawnioną do płatności UPO) wyniosła 0,01 ha, co stanowi 0,11 % powierzchni stwierdzonej w stosunku do powierzchni deklarowanej.

W ocenie organu odwoławczego, organ I instancji prawidłowo uznał, że w sytuacji, gdy zgodnie z art. 50 ust. 3 rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004 r., w przypadku gdy różnica między obszarem stwierdzonym a zadeklarowanym do objęcia pomocą nie przekracza powierzchni 0,1 ha, obszar stwierdzony uznaje się za równy zadeklarowanemu i zasadnie przyznał uzupełniającą płatność obszarową do powierzchni grupy upraw podstawowych (UPO) do powierzchni wnioskowanej tj. 9,37 ha x 356,47 zł = 3340,12 zł.

W przypadku Uzupełniającej Płatności Obszarowej do powierzchni roślin przeznaczonych na paszę uprawianych na trwałych użytkach zielonych, organ wskazał, że stawka została określona w rozporządzeniu Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 6 listopada 2009 r. w sprawie stawek płatności uzupełniających za 2009 r. (Dz. U. Nr 188, poz. 1463) i wynosi 502,62 zł oraz, że przesłanki przyznania tej płatności (płatności zwierzęce) zostały uregulowane w rozporządzeniu Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 9 marca 2009 r. w sprawie rodzajów roślin objętych płatnością uzupełniającą oraz szczegółowych warunków i trybu przyznawania oraz wypłaty płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz. U. z 2009r., Nr 40, poz. 326).

Stwierdzając, iż strona w poprzednich latach występowała z wnioskiem o przyznanie płatności, podał, że w sprawie zastosowanie będą miały przepisy § 6 ust. 1 i § 7 ust. 1 w/w rozporządzenia. Powołując się na informację dotyczącą stanu posiadania zwierząt gospodarskich oznakowanych, wydaną w oparciu o dane pochodzące z powołanego w w/w rozporządzeniu rejestru zwierząt gospodarskich oznakowanych (Systemu Identyfikacji i Rejestracji Zwierząt), stwierdził, iż strona nie była posiadaczem zwierząt gospodarskich, które były wpisane lub zostały przez nią zgłoszone do rejestru, a w konsekwencji – za zasadną uznał odmowę przyznania płatności PZ na rok 2009.

Odnosząc się do odwołania, w którym skarżąca wyjaśniła, iż nieświadomie nie wypełniła działu IV wniosku tj żądania uwzględnienia zwierząt, które to w roku preferencyjnym 2006 figurowały w księdze rejestracji stada nr [...] prowadzonej przez Agencję dla jej męża M. C., organ odwoławczy zauważył, iż zgodnie z § 12 ust. 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 9 marca 2009 r., w przypadku, gdy bydło lub owce, lub kozy, lub konie były wpisane lub zostały zgłoszone do rejestru zwierząt gospodarskich oznakowanych lub do rejestru koniowatych, o których mowa w przepisach o systemie identyfikacji i rejestracji zwierząt, przez małżonka rolnika, który złożył wniosek o przyznanie płatności zwierzęcej, zwierzęta te uwzględnia się na żądanie rolnika przy ustalaniu powierzchni maksymalnej dla tego z małżonków, na którego drugi z małżonków wyraził pisemną zgodę.

W jego ocenie, strona w sposób nie budzący wątpliwości określiła we wniosku zakres żądania wskazując w nim m.in., że ubiega się o przyznanie uzupełniającej płatności obszarowej do powierzchni roślin przeznaczonych na paszę, uprawianych na trwałych użytkach zielonych (płatność zwierzęca), jednakże nie zażądała uwzględnienia zwierząt zarejestrowanych przez jej małżonka zgodnie z przepisami o systemie identyfikacji i rejestracji zwierząt. Żądanie takie (sekcja IV. ŻĄDANIE UWZGLĘDNIENIA ZWIERZĄT) nie jest obligatoryjne i pozostawia wnioskodawcy możliwość wyboru oraz uwzględnia przypadki zmiany stanu cywilnego wnioskodawcy, ponieważ należy wpisać dane obecnego małżonka. Ponadto nie dołączyła oświadczenia małżonka o wyrażeniu zgody na przyznanie płatności zwierzęcej, co razem oznacza, że nie dopełniła wymogu zawartego w § 12 ust.1 wyżej cytowanego rozporządzenia.

Odnosząc się do przejściowej płatności z tytułu owoców miękkich (OM), organ wskazał, że stawka do 1 ha w roku 2009, zgodnie z art. 98 rozporządzenia Rady (WE) Nr 73/2009 z dnia 19 stycznia 2009r. (Dz. Urz. WE L 30 z dnia z 31.01.2009 r., str. 16), wynosi 230 euro, przy kursie euro wynoszącym 4,2295 zł, określonym na podstawie ostatniego kursu wymiany walut ustalonego przez Europejski Bank Centralny przed dniem 1 października 2009 r. Stawka pomocy krajowej do owoców, stanowiąca część stawki płatności do owoców miękkich została określona w rozporządzeniu Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi wydanym na podstawie art. 17 ust. 1 pkt 1 a ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz. U. z 2008 r. Nr 170, poz. 1051, ze zm.) i wynosi 719,02 zł. Całkowita stawka płatności do owoców miękkich wynosi 1691,80 zł.

Z wniosku o przyznanie płatności na rok 2009 wynikało, że wnioskodawca ubiegał się o przyznanie przejściowej płatności z tytułu owoców miękkich do działek rolnych o powierzchni 0,34 ha (truskawka). Jak wynika ze zgromadzonej dokumentacji w przedmiotowej sprawie, strona dostarczyła w wyznaczonym terminie tj. 16 lipca 2009r. kopię umowy o skup i przetwórstwo Nr 3/2009 zawartą w dniu 5 czerwca 2009 r. i w związku z tym otrzymała przejściową płatność z tytułu owoców miękkich (OM) do powierzchni wnioskowanej tj. 0,34 ha x 1691,80 zł = 575,21 zł.

W przypadku płatności cukrowej, organ podał, iż stawka do 1 tony buraków cukrowych w 2009 r. została określona w rozporządzeniu Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 6 listopada 2009 r. w sprawie stawki płatności cukrowej za 2009r. (Dz. U. Nr 188, poz. 1465) i wynosi 53,47 zł.

Do wniosku o przyznanie płatności cukrowej w poprzednich latach zostały dołączone umowy dostawy buraków cukrowych, o których mowa w art. 24 ust. 1 ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r. Ilość buraków cukrowych objęta umową wynosi 147,70 ton. Mając na uwadze powyższe płatność cukrowa została przyznana do 147,70 t x 53,47 =7897,52 zł.

Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR przytoczył nadto treść przepisów art. art. 15 ust. 2, 21 ust. 2 rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004 r. regulujących zasady i terminy składania zmian i poprawek do wniosków o przyznanie płatności.

Odnosząc się do treści odwołania, a mianowicie, że odmową przyznania płatności uzupełniającej do powierzchni roślin przeznaczonych na paszę nie było nie spełnienie przez skarżącą określonych przepisami prawa warunków, a ewidentną omyłką spowodowaną jej niedopatrzeniem, oraz zmianą druku wniosku i przepisów mówiących o sposobie dokumentowania tego typu sytuacji (wcześniej obowiązywało złożenie oświadczenie przez małżonka), a także brakiem instruktażu i wyjaśnień ze strony pracowników agencji, organ wyraził pogląd, iż strona składając swój podpis na wniosku (sekcja VIII Oświadczenia i Zobowiązania), oświadczyła, że znane są jej zasady przyznawania płatności oraz pomocy finansowej objętych wnioskiem o przyznanie płatności. Ponadto z dokumentacji sprawy wynika, iż po złożeniu wniosku strona nie wnosiła o udzielenie jej dodatkowych informacji co do zasad przyznawania płatności lub sposobu wypełniania wniosku, a organ - zgodnie z wyżej przytoczonym art. 3 ust. 2 ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego - nie ma obowiązku ani sposobności udzielania z urzędu instrukcji w tym zakresie.

Od tego rozstrzygnięcia E. C. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie.

Domagając się uchylenia zaskarżonej decyzji w części dotyczącej odmowy przyznania jej uzupełniającej płatności obszarowej do powierzchni roślin przeznaczonych na paszę uprawianych na trwałych użytkach zielonych (płatność zwierzęca) za 2009 rok, wskazała, że w dniu 11 maja 2009 roku złożyła do Biura Powiatowego ARiMR w P. wniosek o przyznanie płatności na rok 2009, w którym między innymi wnioskowała o przyznanie za 2009 rok płatności do powierzchni roślin przeznaczonych na paszę uprawianych na trwałych użytkach zielonych (płatność zwierzęca) na powierzchni 4,47 ha zaznaczając znak x w polu znajdującym się na wstępie wniosku, nie wiedząc wtedy, iż popełnia tak istotny dla niej błąd. Po otrzymaniu decyzji odmownej i wyjaśnieniach w Biurze Powiatowym w P. okazało się, że nieświadomie nie wypełniła działu IV wniosku tj. żądania uwzględnienia zwierząt, które to w roku referencyjnym 2006 figurowały w księdze rejestracji stada nr [...] prowadzonej przez Biuro Powiatowe ARiMR na jej męża M. C.

Skarżąca podkreśliła, iż w latach 2007 i 2008 otrzymywała płatność zwierzęcą, mimo, że zwierzęta figurowały na jej męża. Agencja żądała wtedy dołączenia do wniosku oświadczenia jej męża o fakcie posiadania zwierząt. Uważała, że dołączone oświadczenie znajduje się w dokumentacji Agencji i nadal jest obowiązujące. Wypisując wniosek o płatność na 2009 r. nieświadomie nie wypełniła działu IV wniosku tj. żądania uwzględnienia zwierząt. Jej zdaniem, zaistniała sytuacja to tylko i wyłącznie brak formalny, oczywista omyłka powstała przy wypełnianiu wniosku, a nie jak w uzasadnieniu decyzji odmownej podaje Agencja niespełnienie warunków niezbędnych do otrzymania płatności. Decyzję odmawiającą przyznania płatności uzupełniającej do powierzchni roślin przeznaczonych na paszę uważa za krzywdzącą.

Zarzuciła nadto, iż organ odwoławczy w uzasadnieniu swojej decyzji przytoczył ogrom przepisów prawnych niemających zastosowania do jej sprawy, w sytuacji, gdy odwoływała się jedynie od odmowy przyznania mi płatności zwierzęcej, co spowodowało, że decyzja stała się jeszcze bardziej nieczytelna i niezrozumiała.

W ocenie skarżącej, rozpatrując odwołanie należało wyjaśnić przyczynę nie uznania zaistniałego błędu za oczywistą omyłkę, a nie cytowanie tylu przepisów prawa o wszystkich rodzajach płatności. Dyrektor Agencji nie ustosunkował się nadto do podnoszonej w odwołaniu kwestii, iż nie wypełnienie działu IV wniosku tj. żądania uwzględnienia zwierząt to oczywista omyłka, a nie jak stwierdzono w decyzji odmawiającej nie spełnienie wymogów prawnych. Uważa, że spełniła określone przepisami prawa warunki do otrzymania płatności zwierzęcej, a mianowicie posiada trwałe użytki zielone z przeznaczeniem na paszę oraz zwierzęta.

Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, odwołując się do argumentacji zawartej w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Rozpoznając sprawę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje:

Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji pod względem jej zgodności z prawem w oparciu o dyspozycję zawartą w przepisie art. 1§ 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych / Dz. U. Nr 153, poz. 1269 / oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi / Dz.U. U. Nr 153, poz. 1270 z póżn. zm. / - odnosząc się na wstępie do zarzutu skarżącej, iż "organ odwoławczy w uzasadnieniu swojej decyzji przytoczył ogrom przepisów prawnych nie mających zastosowania do jej sprawy, w sytuacji, gdy odwoływała się jedynie od odmowy przyznania mi płatności zwierzęcej", Sąd pragnie podkreślić, że z mocy art. 15 k.p.a. postępowanie administracyjne jest dwuinstancyjne, a z zasady prawdy obiektywnej, wyrażonej w art. 7 k.p.a., będącej naczelną zasadą postępowania administracyjnego, wynika, iż organy administracji publicznej prowadzące postępowanie mają obowiązek zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego w taki sposób, aby ustalić stan faktyczny sprawy zgodny z rzeczywistością, a zwłaszcza mają obowiązek dokonać wszechstronnej oceny okoliczności konkretnej sprawy na podstawie analizy całego materiału dowodowego i swoje stanowisko wyrazić w uzasadnieniu podjętej decyzji [v. wyrok NSA z 17 października 2001r., sygn. I SA 1110/01, LEX nr 75516]. Postępowanie odwoławcze powinno zatem polegać nie tylko na kontroli postępowania organu I instancji, lecz także na weryfikacji zaskarżonej decyzji pod względem jej legalności i celowości. Powinno mieć miejsce ponowne merytoryczne rozstrzygnięcie sprawy niejako "od nowa", gdyż organ odwoławczy nie jest związany poczynionymi przez organ I instancji ustaleniami i dokonaną oceną dowodów. Działanie organu II instancji nie ma jedynie charakteru kontrolnego, lecz jest działaniem merytorycznym, równoważnym działaniu organu I instancji. Wypełnienie zasady dwuinstancyjności wymaga więc nie tylko podjęcia dwóch kolejnych rozstrzygnięć różnych organów, lecz zakłada ich podjęcie w wyniku przeprowadzenia przez każdy z tych organów postępowania umożliwiającego osiągnięcie celów, dla których postępowanie to jest prowadzone. Stąd też nie ma podstaw do postawienia uzasadnionego zarzutu, że Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR przedstawił swoje stanowisko co do wszystkich płatności, których przyznania na rok 2009 domagała się skarżąca we wniosku z dnia 11 maja 2009 r., a mianowicie: jednolitej płatności obszarowej (JPO), uzupełniającej płatności obszarowej do powierzchni grupy upraw podstawowych (UPO), przejściowej płatności z tytułu owoców miękkich, płatności cukrowej i uzupełniającej płatności obszarowej do powierzchni roślin przeznaczonych na paszę, uprawianych na trwałych użytkach zielonych (płatność zwierzęca).

Spór istotnie dotyczy tej części rozstrzygnięcia, którą odmówiono E. C. przyznania uzupełniającej płatności obszarowej do powierzchni roślin przeznaczonych na paszę, uprawianych na trwałych użytkach zielonych (płatność zwierzęca).

Trzeba zatem w tym miejscu przypomnieć organowi odwoławczemu, że skarżąca jasno w swoim odwołaniu podkreślała, iż w złożonym w dniu 11 maja 2009 roku wniosku o przyznanie płatności na rok 2009, w którym między innymi wnioskowała o przyznanie na 2009 rok płatności do powierzchni roślin przeznaczonych na paszę uprawianych na trwałych użytkach zielonych (płatność zwierzęca) na powierzchni 4,47 ha zaznaczając znak x w polu znajdującym się na wstępie wniosku oraz, że nieświadomie nie wypełniła działu IV wniosku tj. żądania uwzględnienia zwierząt, które to w roku referencyjnym 2006 figurowały w księdze rejestracji stada nr [...] prowadzonej przez Biuro Powiatowe ARiMR dla jej męża M. C., jak również, że w latach 2007 i 2008 otrzymywała płatność zwierzęcą, mimo, że zwierzęta figurowały na jej męża.

Odnosząc się do treści odwołania, organ II instancji zauważył jedynie, iż "strona składając swój podpis na wniosku (sekcja VIII Oświadczenia i Zobowiązania), oświadczyła, że znane są jej zasady przyznawania płatności oraz pomocy finansowej objętych wnioskiem o przyznanie płatności, a po złożeniu wniosku nie wnosiła o udzielenie jej dodatkowych informacji co do zasad przyznawania płatności lub sposobu wypełniania wniosku, zaś organ - zgodnie z art. 3 ust. 2 ustawy z dnia 26 stycznia 2007r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz. U. z 2008 r., Nr 170, poz. 1051, z późn. zm.) – zwanej dalej – ustawą o płatnościach, nie miał obowiązku ani sposobności udzielania z urzędu instrukcji w tym zakresie. Wyraził nadto pogląd, iż strona w sposób nie budzący wątpliwości określiła we wniosku zakres żądania wskazując w nim m.in., że ubiega się o przyznanie uzupełniającej płatności obszarowej do powierzchni roślin przeznaczonych na paszę, uprawianych na trwałych użytkach zielonych (płatność zwierzęca), jednakże nie zażądała w sekcji IV uwzględnienia zwierząt zarejestrowanych przez jej małżonka zgodnie z przepisami o systemie identyfikacji i rejestracji zwierząt i nie dołączyła jego oświadczenia o wyrażeniu zgody na przyznanie płatności zwierzęcej.

Przesłanki przyznania uzupełniającej płatności obszarowej do powierzchni roślin przeznaczonych na paszę uprawianych na trwałych użytkach zielonych (płatności zwierzęce) zostały uregulowane w rozporządzeniu Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 9 marca 2009 r. w sprawie rodzajów roślin objętych płatnością uzupełniającą oraz szczegółowych warunków i trybu przyznawania oraz wypłaty płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz. U. z 2009r., Nr 40, poz. 326 ze zm.).

Zgodnie z § 6 ust. 1 tego aktu, płatność zwierzęca w danym roku kalendarzowym przysługuje, jeżeli: 1/ rolnik lub jego małżonek w okresie od dnia 1 kwietnia 2005 r. do dnia 31 marca 2006 r. był posiadaczem bydła lub owiec, lub kóz, lub koni, co potwierdza wpis lub zgłoszenie tych zwierząt do rejestru zwierząt gospodarskich oznakowanych lub do rejestru koniowatych, o których mowa w przepisach o systemie identyfikacji rejestracji zwierząt, także w przypadku gdy osoby te nie pozostawały w związku małżeńskim w tym okresie; 2/ na podstawie wniosku o przyznanie płatności do gruntów rolnych, złożonego w 2006 r., rolnikowi lub jego małżonkowi przyznano płatność uzupełniającą do powierzchni: a) trwałych użytków zielonych lub b) upraw traw przeznaczonych na paszę uprawianych na gruntach ornych, lub

c) mieszanek roślin motylkowatych drobnonasiennych z trawami, jeżeli we wniosku złożonym w 2006 r. o przyznanie tej płatności rolnik wskazał taki rodzaj mieszanki - także w przypadku gdy osoby te nie pozostawały w związku małżeńskim.

W myśl § 7 ust.1, w przypadku gdy rolnik nie spełnia wymagań określonych w § 6 ust. 1 pkt 1, lecz spełnia wymagania określone w § 6 ust. 1 pkt 2, płatność zwierzęca w danym roku kalendarzowym przysługuje mu, jeżeli:

1) nie przyznano mu płatności zwierzęcej na podstawie § 7 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 14 marca 2008 r. w sprawie rodzajów roślin objętych płatnością uzupełniającą oraz szczegółowych warunków i trybu przyznawania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz. U. Nr 44, poz. 265 i Nr 157, poz. 987), zwanego dalej "rozporządzeniem z dnia 14 marca 2008r.";

2) rolnik lub jego małżonek w okresie od dnia 1 kwietnia 2006 r. do dnia 14 marca 2007 r. był posiadaczem bydła lub owiec, lub kóz, lub koni, co potwierdza wpis lub zgłoszenie tych zwierząt do rejestru zwierząt gospodarskich oznakowanych lub do rejestru koniowatych, o których mowa w przepisach o systemie identyfikacji i rejestracji zwierząt, także w przypadku gdy osoby te nie pozostawały w związku małżeńskim w tym okresie. Sąd stwierdza, że sytuacja skarżącej mogła stanowić podstawę do przyznania uzupełniającej płatności obszarowej do powierzchni roślin, przeznaczonych na paszę (płatności zwierzęcej). Jak bowiem wynika z § 12 ust. 1 w/w rozporządzenia, w przypadku gdy bydło lub owce, lub kozy, lub konie były wpisane lub zostały zgłoszone do rejestru zwierząt gospodarskich oznakowanych lub do rejestru koniowatych, o których mowa w przepisach o systemie identyfikacji i rejestracji zwierząt, przez małżonka rolnika, który złożył wniosek o przyznanie płatności zwierzęcej, zwierzęta te uwzględnia się na żądanie rolnika przy ustalaniu powierzchni maksymalnej dla tego z małżonków, na którego drugi z małżonków wyraził pisemną zgodę.

Organy stanęły jednak na stanowisku, iż przeszkodą w przyznaniu płatności zwierzęcej skarżącej było niewypełnienie sekcji IV wniosku określonej jako "żądanie uwzględnienia zwierząt" (zarejestrowanych przez jej małżonka zgodnie z przepisami o systemie identyfikacji i rejestracji zwierząt) i nie dołączenie jego oświadczenia o wyrażeniu zgody na przyznanie płatności zwierzęcej.

Przypomnieć trzeba zatem, że zgodnie z art. 3 ust. 1 ustawy o płatnościach, z zastrzeżeniem zasad i warunków określonych w przepisach Unii Europejskiej, o których mowa w art. 1 pkt 1, do postępowań w sprawach indywidualnych rozstrzyganych w drodze decyzji stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, chyba że przepisy ustawy stanowią inaczej. Stosownie do art. 3 ust. 2 tej ustawy, w postępowaniu w sprawach dotyczących płatności bezpośredniej, płatności uzupełniającej, płatności cukrowej, płatności do pomidorów oraz wsparcia specjalnego organ administracji publicznej stoi na straży praworządności, jest obowiązany w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy, udziela stronom, na ich żądanie, niezbędnych pouczeń, co do okoliczności faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania i zapewnia stronom, na ich żądanie, czynny udział w każdym stadium postępowania i na ich żądanie, przed wydaniem decyzji, umożliwia im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań; przepisu art. 81 Kodeksu postępowania administracyjnego nie stosuje się. W myśl jej art. 3 ust. 3, strony oraz inne osoby uczestniczące w postępowaniu, o którym mowa w ust. 2, są obowiązane przedstawiać dowody oraz dawać wyjaśnienia co do okoliczności sprawy zgodnie z prawdą i bez zatajania czegokolwiek; ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne. Jakkolwiek powyższa regulacja wyłącza zastosowanie niektórych zasad ogólnych postępowania administracyjnego, niemniej sama zawiera dyrektywę, stosownie do której organ administracji publicznej w toku postępowania stoi na straży praworządności. Istotnie, jak wskazano w zaskarżonej decyzji, w sprawie dotyczącej przyznania płatności, w tym i zwierzęcej, organy administracji publicznej są związane zakresem wniosku strony i nie mogą przyznać jej uprawnienia, pozostającego poza jego zakresem. Jednak właśnie z uwagi na zasadę praworządności, wyrażoną w art. 3 ust. 2 ustawy o płatnościach, obowiązkiem organów jest precyzyjne ustalenie zakresu żądania, zgłaszanego przez stronę. W szczególności obowiązek ten będzie aktualny wówczas, kiedy sposób wypełnienia formularza wniosku budzi wątpliwości co do rzeczywistej woli osoby, ubiegającej się o przyznanie płatności. Podobny pogląd wyraził Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 3 grudnia 2008 r., sygn. akt II GSK 466/08 (orzeczenia.nsa.gov.pl), który w jego uzasadnieniu stwierdził, że tam gdzie pracownik organu administracji jest w stanie przyjmując wniosek wychwycić narzucającą się już na pierwszy rzut oka rozbieżność intencji wnioskodawcy zawartą we wniosku, winien on poinformować o tym składającego wniosek – ograniczenie się do wyciągnięcia konsekwencji w wyniku kontroli wniosków w późniejszym okresie nie daje się pogodzić z potrzebą uwzględnienia przy załatwianiu spraw słusznego interesu obywateli ( por. także wyroki WSA w Krakowie w sprawach o sygnaturach: ISA/Kr 836/10, ISA/Kr 614/10, ISA/Kr 477/10 (orzeczenia.nsa.gov.pl).

Zdaniem Sądu w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę, tym bardziej organ administracji, stojąc na straży praworządności, winien podjąć stosowne działania w celu wyjaśnienia, jaka była intencja składającego wniosek w sytuacji, jaka miała miejsce w rozpoznanej sprawie. Skarżąca zaznaczyła w nagłówku swojego wniosku, iż obejmuje on przyznanie płatności zwierzęcej (zakreślony drugi kwadrat od góry w lewym, górnym rogu pierwszej strony formularza), natomiast w dalszej jego części nie wskazała na okoliczności, które uzasadniałyby jej żądanie ( nie wypełniła sekcji IV ). Nie można uznać – jak uczyniły to organy administracji publicznej – że składając wniosek tej treści, E. C. nie wyraziła żądania przyznania płatności zwierzęcej, ponieważ nie wypełniła sekcji IV wniosku i nie dołączyła pisemnej zgody współmałżonka. Niewypełnienie części formularza i nie dołączenie zgody współmałżonka należy w takiej sytuacji uznać za oczywisty błąd skarżącej, nie zaś za brak żądania przyznania płatności zwierzęcej.

Jak stwierdził nawet sam organ odwoławczy "strona w sposób nie budzący wątpliwości określiła we wniosku zakres żądania wskazując w nim m.in., że ubiega się o przyznanie uzupełniającej płatności obszarowej do powierzchni roślin przeznaczonych na paszę, uprawianych na trwałych użytkach zielonych (płatność zwierzęca), jednakże nie zażądała uwzględnienia zwierząt zarejestrowanych przez jej małżonka zgodnie z przepisami o systemie identyfikacji i rejestracji zwierząt". Stąd też jego kolejna konstatacja zawarta w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji ( in fine ), iż strona składając swój podpis na wniosku (sekcja VIII Oświadczenia i Zobowiązania), oświadczyła, że znane są jej zasady przyznawania płatności oraz pomocy finansowej objętych wnioskiem o przyznanie płatności i tylko z tego faktu wywodzenie, iż de facto nie spełniła ona warunków do przyznania PZ, bo nie wypełniła sekcji IV jest co najmniej niezrozumiała, także w kontekście powołanej już wyżej zasady praworządności określonej w art. 3 ust. 2 ustawy o płatnościach.

W stanie rzeczy zaistniałym w rozpoznawanej sprawie, respektowanie tej zasady winno się sprowadzić do precyzyjnego ustalenia zakresu żądania, zgłoszonego przez skarżącą, w taki sposób, aby jej wola co do przyznania płatności zwierzęcej korespondowała z realizacją dalszych obowiązków, w zakresie zgłoszenia żądania uwzględnienia zwierząt zarejestrowanych na jej małżonka.

Reasumując - w ocenie Sądu - zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem zasady praworządności, o której mowa w art. 3 ust. 2 ustawy. Uchybienie to przełożyło się na treść rozstrzygnięcia, ponieważ w jego skutek przedwcześnie uznano, iż płatność zwierzęca nie może zostać przyznana.

W toku ponownego rozpatrywania wniosku skarżącej, organ administracji publicznej musi mieć na uwadze, iż z jego treści wynika objęcie żądaniem przyznania płatności zwierzęcej. Skarżącą należy przy tym wezwać do wyjaśnienia, na jakich okolicznościach opiera wniosek w tej części, o ile organ nie uzna za wystarczające faktów, na które powoływała się ona w dotychczasowym postępowaniu, z uwzględnieniem treści odwołania i skargi.

Mając powyższe na uwadze, Sąd – w punkcie I. wyroku – uchylił zaskarżoną decyzję, za podstawę swego rozstrzygnięcia przyjmując art. 145 § 1 pkt 1 lit. c powołanej na wstępie ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Orzeczenie zawarte w punkcie II wyroku oparto na przepisie art. 152, natomiast orzeczenie o kosztach postępowania o kosztach postępowania na przepisie art. 200 tej ustawy.