Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt I SA/Wr 375/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2016-08-02 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6116 Podatek od czynności cywilnoprawnych, opłata skarbowa oraz inne podatki i opłaty
Hasła tematyczne: Podatkowe postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku: *Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 240 par. 1 pkt 11
journal: Dz.U. 2015 poz 613
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Maria Tkacz-Rutkowska, Sędziowie: Sędzia WSA Daria Gawlak-Nowakowska, Sędzia WSA Marta Semiczek (sprawozdawca), Protokolant: sekretarz sądowy Daria Laskowska, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 20 lipca 2016 r. przy udziale sprawy ze skargi "A" sp. z o.o. w P. na decyzję Dyrektora Izby Celnej we W. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji w przedmiocie podatku od gier oddala skargę w całości.


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi "A" sp. z o.o. w P. (dalej: spółka, strona skarżąca) jest decyzja Dyrektora Izby Celnej we W. z [...] r. nr [...] (wydana po rozpatrzeniu odwołania od decyzji wydanej w pierwszej instancji przez Dyrektora Izby Celnej we W. w dniu [...] r. nr [...])- odmawiająca uchylenia decyzji ostatecznej tego organu z [...] 2013 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nadpłaty w podatku od gier z tytułu użytkowania automatów o niskich wygranych.

Z akt sprawy wynika, że wnioskiem z 31 października 2012 r. skarżąca zażądała zwrotu nadpłaty w podatku od gier z tytułu użytkowania automatów o niskich wygranych. W uzasadnieniu wskazała, że uiściła podatek w stawce przewidzianej w art. 139 ust. 1 ustawy z 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych (Dz.U. z 2009 r., Nr 201, poz. 1540 ze zm.; dalej: "u.g.h."), t.j. w formie zryczałtowanej w wysokości 2000 zł miesięcznie od gier urządzanych na każdym automacie. Zdaniem skarżącej, przepis ten został przyjęty z naruszeniem procedur prawa unijnego (jako tzw. przepis techniczny w rozumieniu Dyrektywy 98/34/WE, nie został uprzednio notyfikowany zgodnie z procedurą przewidziana ww. Dyrektywie) i z tego powodu nie powinien być stosowany. W konsekwencji skarżąca winna być opodatkowana wg niższej stawki podatkowej, wynikającej z wcześniejszych przepisów. Stąd wniosek o zwrot powstałej nadpłaty, stanowiącej różnicę pomiędzy kwotą wpłaconą a należną. Do wniosku dołączyła korektę deklaracji podatkowej.

Naczelnik Urzędu Celnego po uprzednim wszczęciu postępowania podatkowego, decyzją z [...] 2013 r., określił skarżącej zobowiązanie podatkowe w podatku od gier za sierpień 2010 r. , w kwocie wskazanej w pierwotnej deklaracji podatkowej, nie uznając tym samym złożonej przez skarżącą korekty zeznania podatkowego. Następnie decyzją z [...] 2013 r., rozpoznał wniosek strony z 31 października 2012 r. odmawiając stwierdzenia nadpłaty w podatku od gier.

Oba orzeczenia zostały utrzymane w mocy przez Dyrektora Izby Celnej, rozpoznającego sprawy w trybie odwoławczym, odpowiednio decyzjami z [...] 2013r. oraz z [...] 2013 r.

W uzasadnieniu obu decyzji, po dokonaniu analizy przepisów oraz orzecznictwa sądów administracyjnych, Trybunału Konstytucyjnego (dalej: TK) i Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej (dalej: TSUE) doszedł do wniosku, że pogląd strony o nieobowiązywaniu art. 139 ust. 1 u.g.h. w krajowym porządku prawnym ze względu na sprzeczność z prawem unijnym jest błędny. Spółka prawidłowo uiściła zatem podatek w wysokości przewidzianej prawem.

Wnioskiem z 15 września 2015 r. skarżąca, powołując się na art. 240 § 1 pkt 11 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (tekst jednolity Dz. U. z 2015 r. poz. 613 ze zm.; dalej: O.p.) wystąpiła do Dyrektora Izby Celnej z wnioskiem o wznowienie postępowania w sprawie zakończonej decyzją ostateczną tegoż organu z [...] 2013 r. odmawiającej stwierdzenia nadpłaty w podatku od gier.

W uzasadnieniu wskazała, że 11 czerwca 2015 r. TSUE w sprawie o sygnaturze akt C-98/14 wydał orzeczenie, które ma wpływ na treść decyzji z [...] 2013 r. odmawiającej zwrotu nadpłaty w podatku od gier. Wskazała, że w stanie faktycznym ocenianym przez TSUE, na przedsiębiorców działających na Węgrzech, nałożono dodatkowy podatek od przychodów netto, a zryczałtowany podatek podwyższono do 500.000 forintów miesięcznie od jednego automatu. Zmiany te nie objęły automatów użytkowanych w kasynach. Skarżąca wskazała, iż do analogicznych zmian doszło w Polsce na skutek wprowadzenia art. 139 ust. 1 u.g.h. Przed jego wejściem w życie strona uiszczała podatek zryczałtowany w wysokości równowartości 180 euro (około 720 złotych) miesięcznie od jednego automatu. W wyniku uchwalenia nowej ustawy o grach hazardowych, stawka tego podatku wzrosła do 2.000 złotych od jednego automatu miesięcznie (czyli niemal trzykrotnie). W wyroku z 11 czerwca 2015 r. TSUE uznał, iż regulacje węgierskie naruszają przepisy prawa europejskiego. Zdaniem skarżącej, wyrok TSUE w sprawie C-98/14 ma bezpośredni wpływ na treść wydanej wobec strony decyzji odmawiającej jej stwierdzenia nadpłaty, co stanowi przesłankę wznowienia postępowania zgodnie z art. 240 § 1 pkt 11 O.p. W szczególności wyrok ten przesądza, że podwyższony podatek od gier przewidziany w u.g.h., nałożony został z naruszeniem norm traktatowych i jako pobrany nienależnie stanowi nadpłatę w rozumieniu art. 72 § 1 pkt 1 O.p., która winna być zwrócona skarżącej.

Po wznowieniu postępowania, Dyrektor Izby Celnej zaskarżoną decyzją z [...] 2016 r. (wydaną w trybie art. 221 O.p., a więc po rozpoznaniu odwołania od własnej decyzji), odmówił uchylenia decyzji z [...] 2013 r. odmawiającej stronie stwierdzenia nadpłaty w podatku od gier.

W uzasadnieniu opisał tryb i zakres postępowania prowadzonego w trybie wznowienia postępowania. Odnosząc się do powoływanej przez stronę przesłanki wznowienia wskazał, że wyrok TSUE w sprawie C-98/14 dotyczy sporu, który powstał na terenie innego państwa - Węgier, na gruncie odmiennego niż w niniejszej sprawie stanu faktycznego i prawnego. Trybunał nie oceniał funkcjonującego w Polsce art. 139 ust. 1 u.g.h. Organ podatkowy wywodził, że orzeczenia TSUE wydane w odpowiedzi na pytanie prejudycjalne nie są wprost wiążące dla innych sądów krajowych czy też innych organów publicznych. Stosownie do treści art. 267 Traktatu o Funkcjonowaniu Unii Europejskiej (wersja skonsolidowana Dz. U. UE z 26 października 2012 Nr C 326; dalej: TFUE), TSUE dokonuje wykładni przepisów unijnych, która wiąże sąd krajowy w sprawie, w związku z którą wniósł pytanie prejudycjalne. Wobec tego powoływanie się na wyroki TSUE w innych sprawach jest możliwe wyłącznie w drodze uznania mocy argumentów prezentowanych przez TSUE. Wyrok Trybunału nie dotyczył art. 139 ust. 1 u.g.h. i Trybunał nie dokonał jednoznacznej oceny charakteru tego przepisu. Po analizie przedmiotowego orzeczenia należy, zdaniem organu, uznać, że nie posiada ono cech, warunkujących podważenie ostatecznej decyzji odmawiającej stwierdzenia nadpłaty. Nieuzasadnione jest interpretowanie ww. wyroku TSUE, jako potwierdzającego nieprawidłowości polskiej ustawy o grach hazardowych. Zdaniem organu podatkowego, wbrew twierdzeniu skarżącej, stan prawny rozpatrywany w powołanym wyroku nie jest tożsamy ze stanem prawny obowiązującym w Polsce w zakresie ustawy o grach hazardowych. Dalej organ podatkowy zwrócił uwagę, że wprowadzając do krajowego porządku prawnego art. 139 ust. 1 u.g.h. ustawodawca przewidział odpowiedni okres na dostosowanie się przedsiębiorców do nowego stanu prawnego (tzw. vacatio legis), strona na skutek jego wejścia w życie nie utraciła żadnego prawa podmiotowego, a przepis nie powoduje ograniczenia swobody świadczenia usług. W opinii organu podatkowego wpływ orzeczenia TSUE na decyzję podatkową - w rozumieniu wskazanym w art. 240 § 1 pkt 11 O.p., - zachodzi wówczas, gdy orzeczenie to oddziałuje na nią w sposób na tyle istotny, że wymusza odmienne rozstrzygnięcie sprawy podatkowej od przyjętego w decyzji ostatecznej, co zdaniem Dyrektora Izby Celnej nie ma miejsca w przedmiotowej sprawie.

W skardze strona wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie:

1) art. 139 ust. 1, art. 129 ust. 1, art. 144 u.g.h. oraz art. 45a ust. 1 i usta. 2 ustawy z 29 lipca 1992 r. o grach i zakładach wzajemnych (tekst jednolity Dz. U. z 2004 r. Nr 4, poz. 27 ze zm.; dalej: u.g.z.w.) w związku z art. 120, art. 121 § 1, art. 21 § 3 i § 5, art. 72 § 1 pkt 1 i art. 75 § 4 O.p.;

2) art. 8 ust. 1 art. 9 ust. 1 i ust. 2 w związku z art. 1 akapit pierwszy pkt 1, pkt 3, pkt 4 i pkt 11 Dyrektywy nr 98/34/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z 22 czerwca 1998 r. ustanawiającej procedurę udzielania informacji w dziedzinie norm i przepisów technicznych oraz zasad dotyczących usług społeczeństwa informacyjnego - w związku z § 4, § 5, § 8 i § 10 w związku z § 2 pkt 1a, pkt 2, pkt 3 i pkt 5 Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 23 grudnia 2002 r. w sprawie sposobu funkcjonowania krajowego systemu notyfikacji norm i aktów prawnych (Dz. U. z 2002 r., Nr 239, poz. 2039 ze zm.);

3) art. 2, art. 7, art. 20, art. 22, art. 64 ust, 1, ust. 2 i ust. 3 oraz art. 91 ust. 1, ust. 2 i ust. 3 Konstytucji RP w związku z art. 2 Aktu dotyczącego warunków przystąpienia (...) Rzeczypospolitej Polskiej (...) do Unii Europejskiej;

4) zasad wynikających z orzecznictwa TSUE poprzez uznanie, iż orzeczenie TSUE z 11 czerwca 2015 r. w sprawie C-98/14 nie stanowi podstawy do uchylenia decyzji Dyrektora Izby Celnej z [...] 2013 r. odmawiającej stwierdzenia nadpłaty w podatku od gier mimo, iż art. 139 ust. 1 u.g.h. w połączeniu z innymi przepisami ww. ustawy został wprowadzony w celu pozafiskalnym prowadzącym do ograniczenia swobody prowadzenia działalności w zakresie urządzania gier na automatach o niskich wygranych, bez zachowania należytego okresu vacatio legis, stanowił przepis techniczny i jako taki podlegał procedurze uprzedniej notyfikacji, której jednak przed jej uchwaleniem u.g.h. nie została poddana, a wprowadzenie od 1 stycznia 2010 roku stawki podatku nastąpiło z naruszeniem konstytucyjnych zasad proporcjonalności, zaufania do państwa i prawa, ochrony praw nabytych i interesów w toku.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zaprezentowane w zaskarżonej decyzji.

W piśmie z 18 lipca 2016 r., złożonym na rozprawie na podstawie art. 104 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.; dalej: p.p.s.a.) strona wskazała, że sytuacja prawna podmiotów na Węgrzech po wprowadzeniu tam nowej regulacji dotyczącej urządzania gier na automatach wykazuje wiele analogii do sytuacji prawnej podmiotów w Polsce urządzających gry na automatach po wejściu w życie u.g.h.

Wniosła także o zawieszenie postępowania sądowego do czasu rozstrzygnięcia przez Trybunał Konstytucyjny sprawy o sygn. akt SK 3/14 w przedmiocie stwierdzenia zgodności z Konstytucją art. 139 ust. 1 u.g.h.

Zdaniem strony, analiza orzeczenia TSUE z dnia 11 czerwca 2015 r. w sprawie C-98/14 prowadzi do przyjęcia, że:

1) regulacje podatkowe, wprowadzone bez okresu przejściowego, które prowadzą do wstrzymania, znacznego ograniczenia lub uczynienia mniej atrakcyjnym świadczenie usługi w postaci użytkowania automatów do gier stanowi ograniczenie swobody świadczenia usług wyrażonej w art. 56 TFUE;

2) przepisy wpływające na zakaz użytkowania automatów do gier poza kasynami, jaki ustanowiła ustawa węgierska mogą prowadzić do naruszenia zasady swobody przepływu towarów zawartej w art. 34 TFUE;

3) rygorystyczne ograniczenia swobody przepływu usług mogą być jedynie uzasadnione w takim zakresie, w jakim sąd krajowy stwierdzi, że: rzeczywiście spełniają one przede wszystkim cele dotyczące ochrony konsumentów przed uzależnieniem od gry i zapobiegania przestępczość i oszustwom związanym z grami losowymi, przy czym sama okoliczność, że ograniczenie działalności w zakresie gier losowych przyczynia się dodatkowo, poprzez zwiększenie wpływów podatkowych, do zwiększenia wpływów do budżetu danego państwa członkowskiego nie stoi na przeszkodzie, aby można było uznać, że ograniczenie to dąży w rzeczywistości przede wszystkim do osiągnięcia takich celów, że spełniają one te cele w sposób spójny i systematyczny oraz, że spełniają one wymogi wynikające z ogólnych zasad prawa Unii, a szczególności z zasad pewności prawa i ochrony uzasadnionych oczekiwań, a także prawa własności;

4) państwa członkowskie muszą wykonywać ich kompetencje z poszanowaniem prawa Unii, a zwłaszcza podstawowych swobód gwarantowanych w TFUE, które mają zastosowanie do stanów faktycznych takich jak rozpatrywane w sprawie w postępowaniu głównym, które są objęte zakresem stosowania prawa Unii;

5) uzasadnienia przedstawione na poparcie ograniczenia wspomnianych swobód należy interpretować w świetle praw podstawowych, nawet w przypadku gdy ograniczenie to dotyczy dziedziny objętej kompetencjami tego państwa członkowskiego, o ile dany stan faktyczny wchodzi w zakres stosowania prawa Unii;

6) powyższe stanowisko zajęte przez TSUE na gruncie ustawy węgierskiej ze względu na liczne analogie co do sposobu uchwalenia ustawy polskiej z naruszeniem przepisów prawa wspólnotowego, braku notyfikacji przepisów oraz skutków wywołanych przez jej obowiązywanie należy odnieść także do regulacji u.g.h.;

7) pomiędzy zmianami stawek podatku wprowadzonymi na Węgrzech oraz w Polsce występuje wiele analogii co do sposobu ich wprowadzenia oraz braku możliwości przygotowania się na nie przez przedsiębiorców;

8) wyrok TSUE ma bezpośredni wpływ na treść wydanej decyzji, co stanowiło przesłankę do uchylenia decyzji podatkowej na podstawie art. 245 §1 pkt 1 O.p. i art. 240 §1 pkt 11 O.p. W szczególności wyrok ten przesądza, iż podwyższony podatek od gier nałożony ustawą o grach hazardowych na wnioskodawcę, nałożony został z naruszeniem norm traktatowych. W związku z tym podatek ten pobrany został nienależnie i stanowi nadpłatę w rozumieniu art. 72 § 1 pkt 1 O.p. W związku z tym winien on został wnioskodawcy zwrócony.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014, poz. 1647), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej (§1), a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zgodnie z art. 3 § 1 dalej p.p.s.a. sądy te sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone ustawą. Oznacza to, że skarga może zostać uwzględniona, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c p.p.s.a.). Na podstawie art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Mając na uwadze tak zakreśloną kognicję oraz przyczyny wzruszenia aktów organów administracji, brak było podstaw do wyeliminowania z obrotu prawnego zaskarżonego rozstrzygnięcia.

W rozpoznawanej sprawie, kontroli sądowej poddana została decyzja Dyrektora Izby Celnej z [...] 2016 r. odmawiająca uchylenia ostatecznej decyzji tego organu w sprawie odmowy stwierdzenia nadpłaty w podatku od gier. Zaskarżona decyzja (i poprzedzająca ją decyzja z [...] 2015 r.) wydane zostały w trybie nadzwyczajnym, po wznowieniu postępowania zakończonego wcześniej decyzją ostateczną o odmowie stwierdzenia nadpłaty.

Wniosek o wznowienie postępowania i uchylenie decyzji ostatecznej skarżąca oparła na przesłance z art. 240 § 1 pkt 11 O.p. wskazując na wyrok TSUE z 11 czerwca 2015 r. w sprawie C-98/14, mający według niej bezpośredni wpływ na treść objętej wnioskiem o wznowienie decyzji.

W ocenie Sądu, dla rozstrzygnięcia sprawy kluczowe znaczenie ma okoliczność, że na skutek skorygowania przez stronę pierwotnej deklaracji podatkowej, w której dokonała samoobliczenia podatku od gier, organ podatkowy wydał dwie decyzje: [...] 2013 r., określającą zobowiązanie w podatku od gier (w kwocie zgodnej z pierwotną deklaracją) oraz z [...] 2013 r. odmawiającą stwierdzenia nadpłaty. Strona zażądała wznowienia postępowania i uchylenia wyłącznie decyzji z dnia [...]2013 r. Pierwsze z powołanych rozstrzygnięć zostało wydane w następstwie skorygowania przez stronę pierwotnej deklaracji i określało wysokość należnego zobowiązania podatkowego. W rozstrzygnięciu tym organ podatkowy dokonał także oceny prawidłowości obciążenia skarżącej należnym podatkiem, uznając, że regulacje ustawy o grach hazardowych są zgodne z prawem wspólnotowym, oddalając tym samym zarzuty skarżącej. Konsekwencją tego orzeczenia jest rozstrzygnięcie odmawiające stwierdzania nadpłaty, wsparte na decyzji określającej wysokość zobowiązania podatkowego.

W tych okolicznościach, w opinii Sądu żądanie wznowienia postępowania w sprawie zakończonej decyzja odmawiającą stwierdzania nadpłaty nie ma uzasadnienia, gdyż orzeczenie to nie rozstrzyga o wymiarze zobowiązania podatkowego, a jedynie o tym czy w zaistniałym stanie faktycznym istniały podstawy do stwierdzenia nadpłaty.

W tym miejscu wskazać trzeba, że zagadnienie to było już przedmiotem badania przez sądy administracyjne, w wyrokach Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu z 15 czerwca 2016 r., sygn. akt od I SA/Op 125/16 do I SA/Op 147/16, (opublikowanych w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, dalej powoływana jako CBOSA), przyjęto, że strona nie może żądać wznowienia postępowania i uchylenia decyzji odmawiającej stwierdzenia nadpłaty, w sytuacji pozostawania w obrocie prawnym decyzji określającej zobowiązanie podatkowe.

Sąd w składzie rozpatrującym niniejszą sprawę podziela w pełni ww. tezę i rozważania zawarte w orzeczeniach Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu. Należy zatem stwierdzić, że zbadanie legalności zaskarżonej decyzji wydanej w trybie wznowienia postępowania wymaga odniesienia się do decyzji ostatecznej dotyczącej odmowy stwierdzenia nadpłaty w podatku od gier jak i do decyzji ostatecznej określającej to zobowiązanie. Z akt sprawy wynika, że wymiar podatku od gier został skarżącej spółce ostatecznie określony w decyzji Dyrektora Izby Celnej z [...] 2013 r., która zgodnie z art. 21 § 3 O.p., zastąpiła dokonane przez podatnika samoobliczenie podatku od gier. Zgodnie z art. 21 § 2 O.p., jeżeli przepisy prawa podatkowego nakładają na podatnika obowiązek złożenia deklaracji, a zobowiązanie podatkowe powstaje z dniem zaistnienia zdarzenia, z którym ustawa podatkowa wiąże powstanie takiego zobowiązania, podatek wykazany w deklaracji jest podatkiem do zapłaty. Natomiast w myśl art. 21 § 3 O.p., jeżeli w postępowaniu podatkowym organ podatkowy stwierdzi, że wysokość zobowiązania podatkowego jest inna niż wykazana w deklaracji, organ podatkowy wydaje decyzję, w której określa wysokość zobowiązania podatkowego. Postępowanie podatkowe w sprawie określenia wysokości zobowiązania podatkowego zmierza bowiem do stwierdzenia, czy dane zawarte w deklaracji bądź jej korekcie, mające wpływ na wysokość tego zobowiązania, są zgodne ze stanem faktycznym oraz czy obliczony i uiszczony na jej podstawie podatek jest prawidłowy, to znaczy zgodny z przepisami ustawy właściwej dla tego podatku. W jego wyniku organ podatkowy określa samodzielnie prawidłową wysokość zobowiązania podatkowego bądź umarza postępowanie, jeżeli dane zawarte w deklaracji są zgodne ze stanem faktycznym i podatnik zapłacił w całości deklarowany podatek. Natomiast gdy dojdzie już do wydania decyzji określającej wysokość zobowiązania podatkowego, od tego momentu to z tej decyzji wynikają wszelkie dalsze konsekwencje podatkowe dla podatnika, zarówno w zakresie powstania ewentualnej nadpłaty podatku czy też zaistnienia zaległości podatkowej, w zależności od tego, czy wysokość zobowiązania podatkowego określono w wysokości niższej czy wyższej od wykazywanej przez samego podatnika w stosownej deklaracji podatkowej, czy jej korekcie. Zatem decyzja ta determinuje, jak miało to miejsce w rozpoznawanej sprawie, konsekwencje podatkowe w odniesieniu do wysokości nadpłaty podatku, w sytuacji, gdy pierwotnie w deklaracji (czy też – jak w niniejszej sprawie – w jej korekcie) wykazano zobowiązanie podatkowe w innej wysokości, niż jego wysokość ostatecznie określona w decyzji organu podatkowego.

Dlatego też, w ramach postępowania podatkowego, którego przedmiotem jest stwierdzenie istnienia czy też nieistnienia nadpłaty podatku, oraz jego ewentualnej wysokości, organy podatkowe obowiązane są do uwzględnienia w całości konsekwencji prawnych wynikających z faktu istnienia w obrocie prawnym decyzji określającej wysokość zobowiązania podatkowego za dany okres podatkowy. Są one bowiem, zgodnie z art. 212 O.p., związane swoim wcześniejszym rozstrzygnięciem, co do określenia wysokości zobowiązania podatkowego za okres objęty rozpoznaniem żądania podatnika dotyczącym stwierdzenia nadpłaty podatku.

Związanie organu podatkowego decyzją doręczoną stronie trwa przez cały okres pozostawania jej w obrocie prawnym, a więc do chwili jej zmiany, uchylenia, stwierdzenia nieważności czy też wygaśnięcia. W obecnie rozpoznawanej sprawie nie budzi wątpliwości, iż wskazana wyżej decyzja z [...] 2013 r. określająca wysokość zobowiązania w podatku od gier jest ostateczna i pozostając w obrocie prawnym ma obowiązującą moc. Co więcej, to właśnie wynikające z niej skutki prawne zostały następnie uwzględnione w objętej wnioskiem strony o wznowienie postępowania ostatecznej decyzji z [...] 2013 r. odmawiającej stwierdzenia nadpłaty, w sytuacji, gdy uiszczony przez skarżącą podatek odpowiadał wysokości zobowiązania określonego w ramach decyzji "wymiarowej".

Zatem w decyzji z [...] 2013 r. wydanej w ramach postępowania o stwierdzenie nadpłaty organ w rzeczywistości nie rozstrzygał o wymiarze zobowiązania w podatku od gier, a tym samym w ogóle nie stosował, obecnie kwestionowanej przez stronę regulacji art. 139 ust. 1 u.g.h., a jedynie uwzględnił wysokość zobowiązania określaną w ostatecznej decyzji wymiarowej z [...] 2013 r. Podkreślenia wymaga, że to w postępowaniu "wymiarowym", a nie "nadpłatowym" doszło do stosowania wskazywanej przez skarżąca regulacji 139 ust. 1 u.g.h. - pomimo, iż uzasadnienia obu decyzji, jak wynika z akt sprawy, są w zasadzie tożsame.

Skoro zatem spółka uregulowała zobowiązanie w podatku od gier w wysokości wynikającej z ww. ostatecznej decyzji wymiarowej, to tym samym nie doszło do powstania nadpłaty w rozumieniu art. 72 § 1 pkt 1 O.p. W sytuacji gdy wysokość należnego zobowiązania w podatku od gier została uprzednio określona w drodze decyzji ostatecznej nie było podstaw do kwestionowania wysokości tego zobowiązania w ramach postępowania o stwierdzenie nadpłaty. Brak było podstaw do stwierdzenia nadpłaty dopóty, dopóki wysokość uiszczonego przez spółkę zobowiązania podatkowego wynikała z ostatecznej i niepodważonej przez stronę decyzji wymiarowej.

Z tych też powodów nie byłoby dopuszczalne uchylenie, po wznowieniu postępowania, ostatecznej decyzji w przedmiocie odmowy stwierdzenia nadpłaty w podatku od gier oraz stwierdzenie i zwrot nadpłaty tego podatku stosownie do art. 245 § 1 pkt 1 O.p., bez wcześniejszego wzruszenia ostatecznej decyzji wymiarowej określającej to zobowiązanie. W przeciwnym wypadku mogłoby dojść do istnienia w obrocie prawnym sprzecznych ze sobą decyzji: jednej, stwierdzającej nadpłatę i drugiej, wcześniej wydanej, w której w stosunku do tego samego podatnika i za ten sam okres, określono zobowiązanie podatkowe. Jak wskazano powyżej dopóki bowiem w obrocie prawnym pozostaje decyzja wymiarowa, dopóty wynikająca z niej wysokość zobowiązania stanowi podatek należny, a zatem przypadający do zapłaty. Nadpłata jest nierozerwalnie związana z wysokością zobowiązania podatkowego, a jej nieistnienie w realiach rozpoznawanej obecnie sprawy wynika wprost z decyzji określającej zobowiązanie podatkowe.

Z tego względu, w ocenie Sądu, zaskarżone rozstrzygniecie odmawiające uchylenia decyzji ostatecznej w przedmiocie odmowy stwierdzenia nadpłaty jest prawidłowe, jakkolwiek z przyczyn innych niż to wskazywał organ podatkowy w treści zaskarżonego orzeczenia.

Poza zakresem sporu pozostaje kwestia prawidłowości określenia skarżącej wysokości zobowiązania podatkowego w podatku od gier, skoro decyzja wymiarowa nie została do tej pory wzruszona i jako ostateczna i prawomocna jest wiążąca dla organów administracji publicznej tak długo, jak długo nie zostanie wyeliminowana z obrotu prawnego w sposób prawem przewidziany.

W sprawie nie doszło zatem do wskazywanych w skardze naruszeń prawa, w tym w szczególności art. 240 § 1 pkt 11 O.p., skoro przepisy u.g.h., w tym art. 139 tej ustawy, które stanowiły podstawę wydania decyzji wymiarowej, faktycznie powinny pozostawać poza zakresem rozstrzygnięcia zawartego w decyzji odmawiającej stwierdzenia nadpłaty w podatku od gier, objętej wnioskiem o wznowienie postępowania. Wprawdzie organ podatkowy zawarł w przeważającej części uzasadnienia swojego stanowiska polemikę ze stanowiskiem spółki odnośnie oceny regulacji zawartych w ustawie o grach hazardowych pod kątem wywodów TSUE w sprawie C-98/14, jednakże z uwagi na okoliczności wskazane przez Sąd, rozważania te pozostają bez związku z rozpoznawaną sprawa, której, co należy ponownie podkreślić, przedmiotem jest stwierdzenie nadpłaty, a nie określenie wysokości zobowiązania podatkowego.

Postępowanie wznowienie toczy się w ściśle określonych ramach prawnych, a jego przedmiotem nie może być ponowne rozpoznanie sprawy we wszystkich jej aspektach, gdyż organ prowadzący to postępowanie nie może wyjść poza zakres podstawy wznowienia. Ten tryb postepowania jest instytucją nadzwyczajną, stanowiącą wyjątek od zasady trwałości decyzji administracyjnej. Dlatego też wznowienie postępowania, w ramach którego dopuszczalna jest weryfikacja decyzji ostatecznej w trybie nadzwyczajnym, nie może zastępować kontroli sprawowanej w postępowaniu zwykłym w ramach postępowania odwoławczego. Wyłącznym celem tego postępowania jest ustalenie, czy postępowanie zakończone ostateczną decyzją dotknięte było jedną z kwalifikowanych wad przewidzianych w art. 240 § 1 O.p., a następnie, w zależności od poczynionych ustaleń, wydanie jednego z możliwych rozstrzygnięć, przewidzianych w art. 245 § 1 O.p. Postępowanie wznowieniowe nie stanowi bowiem kontynuacji uprzednio zakończonego decyzją ostateczną postępowania zwykłego, przez co niedopuszczalne jest także wykorzystanie tego postępowania do pełnej merytorycznej kontroli decyzji ostatecznej wydanej w postępowaniu zwykłym, a jego wyłącznym celem jest dokonanie oceny, czy zachodzą przesłanki określone w art. 240 § 1 O.p. (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego, sygn. akt I FSK 1848/08, publ. w CBOSA).

Z tego względu, mając na uwadze zakres zgłoszonego żądania strony, ocenie organów podatkowych mogła podlegać wyłącznie kwestia wpływu wskazanego przez nią orzeczenia TSUE na treść wskazanej w żądaniu decyzji ostatecznej. Powoływany zaś wyrok TSUE pozostawał bez wpływu na rozstrzygnięcie objęte decyzją ostateczną mającą podlegać uchyleniu w wyniku postępowania wznowieniowego.

Reasumując stwierdzić należy, że całokształt okoliczności przedmiotowej sprawy nie dawał podstaw do uchylenia ostatecznej decyzji odmawiającej stwierdzenia nadpłaty w podatku od gier, w związku z czym zaskarżone rozstrzygniecie odpowiada prawu.

Z uwagi na charakter niniejszej sprawy, poza rozważaniami Sądu musiały pozostać zarzuty spółki kwestionujące samą legalność przepisu art. 139 ust. 1 u.g.h.

Z uwagi zaś na podstawę wznowienia postępowania (art. 240 § 1 pkt 11 O.p.) bezzasadny był wniosek strony o zawieszenie postępowania do czasu rozpoznania przez Trybunał Konstytucyjny sprawy o sygn. akt SK 3/14, której przedmiotem jest zbadanie zgodności art. 139 ust. 1 u.g.h. z Konstytucją RP.

Mając na względzie powyższe rozważania rozstrzygnięcie zaskarżonej decyzji uznać należało za prawidłowe i na podstawie art. 151 p.p.s.a., skargę oddalić.