Postanowienie NSA, sygn. akt II FZ 1346/14
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2014-10-07 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6112 Podatek dochodowy od osób fizycznych, w tym zryczałtowane formy opodatkowania
Hasła tematyczne: Prawo pomocy
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono zażalenie
Powołane przepisy: article: art. 246 § 1 pkt 2
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Maciej Jaśniewicz po rozpoznaniu w dniu 7 października 2014 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia L. K. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 30 czerwca 2014 r., sygn. akt III SA/Wa 88/13 w przedmiocie odmowy przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi L. K. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia 12 listopada 2012 r., nr [...] w przedmiocie określenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2008 r. postanawia: oddalić zażalenie


UZASADNIENIE

Postanowieniem z dnia 30 czerwca 2014 r. sygn. akt III SA/Wa 88/13 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odmówił L. K. przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. W uzasadnieniu Sąd I instancji podał, że skarżąca, wniosła do Sądu o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Uzasadniając wniosek podniosła, że wspólnie z mężem prowadzi działalność gospodarczą, której koszty przewyższają uzyskiwane dochody. W prowadzeniu gospodarstwa domowego pomaga skarżącej córka. Do swoich miesięcznych wydatków skarżąca zaliczyła: energię elektryczną 200 zł, wyżywienie 1.500 zł, lekarstwa 300 zł, opał 500 zł, woda 80 zł, środki czystości 300 zł. Skarżąca oświadczyła, że wspólnie z mężem jest obciążona spłatą kredytu. Z oświadczenia o stanie rodzinnym majątku oraz dochodach wynikało, że skarżąca pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym wraz z mężem, posiada dom o powierzchni 48 m² (współwłasność) i nieruchomość rolną 0,56 hektara. Z oświadczenia wynika także, że z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej skarżąca wraz z mężem uzyskują miesięczny dochód w kwocie 3.050 zł brutto. Sąd wezwał skarżącą do przedstawienia dodatkowych dokumentów źródłowych obrazujących jej kondycję finansową. W odpowiedzi na to wezwanie skarżąca przedłożyła zestawienie miesięcznych wydatków, z którego wynikało, że ponosi wydatki z tytułu opłat za: energię elektryczną 315 zł, telefony 277 zł, telewizję 94 zł opał 400 zł, gaz 52 zł, wodę 100 zł, środki czystości 200 zł, lekarstwa 100 zł, żywność 1.500 zł, wywóz nieczystości 14 zł, KRUS 378 zł kwartalnie. Ponadto, przedłożyła również opinię Banku Spółdzielczego w G., z której wynika, że pozostało skarżącej do spłaty 114.250 zł kredytu udzielonego w wysokości 320.000 zł, z miesięczną ratą 3.570 zł. Stan rachunku bankowego skarżącej na 23 kwietnia 2014 r. wynosił 25.938,52 zł. Natomiast z przedstawionego zaświadczenia Banku Spółdzielczego w G. dotyczącego rachunku bankowego męża skarżącej wynikało, że na 24 kwietnia 2014 r. posiadał on środki zgromadzone w wysokości 48.634,89 zł. Z przedstawionych zeznań podatkowych wynika, że skarżąca z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej w 2013 r. uzyskała przychód w wysokości 1.622.054,09, koszty uzyskania przychodu wyniosły 1.728.484,07 zł, a strata wyniosła 106.429,98 zł. Ponadto skarżąca przedstawiła wyciągi z rachunków bankowych, zaświadczenie od lekarza psychiatry i wypis z rejestru gruntów.

W motywach rozstrzygnięcia Sąd I instancji wskazał, że za odmową przyznania prawa pomocy przemawia okoliczność posiadania zgromadzonych środków na rachunkach bankowych. W ocenie Sądu wygospodarowanie kwoty 2.946 zł na wpis od skargi kasacyjnej, nie spowoduje zagrożenia dla koniecznego utrzymania skarżącej i jej rodziny. Posiada bowiem ona stałe źródło dochodów. Ponadto zarówno skarżąca jak i jej mąż posiadają oszczędności w kwotach 25.938,52 zł oraz 48.634,89 zł.

Pismem z dnia 25 lipca 2014 r. skarżąca wniosła zażalenie od powyższego rozstrzygnięcia. Zarzuciła błędne przyjęcie, iż jest w stanie ponieść koszty sądowe bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, skoro prowadzi gospodarstwo domowe tylko i wyłącznie z mężem, a ich miesięczny dochód wynosi 3 050,00 zł brutto. Środki te przeznaczane są na zaspokajanie bieżących potrzeb rodziny, opłatę rachunków i spłatę kredytu. Na podstawie art. 194 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.; dalej zwana: "p.p.s.a.") wniosła o zmianę zaskarżonego postanowienia i przyznanie skarżącej prawa pomocy we wnioskowanym zakresie.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.

Obowiązującą w postępowaniu sądowoadministracyjnym zasadą jest ponoszenie kosztów postępowania związanych z udziałem w postępowaniu przez stronę, która wynika z art. 199 p.p.sa. Uwarunkowanie dostępu do sądu od ponoszenia opłat sądowych nie stanowi pozbawienia tego prawa, o ile opłaty te nie są nadmierne, a strona ma możliwość uzyskania zwolnienia z nich z uwagi na swoją sytuację finansową i sytuacja ta zostanie dogłębnie oceniona w postępowaniu dotyczącym zwolnienia od opłat. Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. osobie fizycznej może być przyznane prawo pomocy w zakresie częściowym, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Prawo pomocy może być zatem przyznane temu, kto z przyczyn niezależnych od siebie nie może podołać obowiązkowi ponoszenia kosztów postępowania. Przepis ten nakłada ponadto na stronę wnioskującą o przyznanie jej prawa pomocy obowiązek przedstawienia argumentacji i dowodów potwierdzających istnienie przesłanek wskazanych w powołanym przepisie. W tym celu winna ona złożyć na urzędowym formularzu oświadczenie o jej stanie majątkowym, dochodach i stanie rodzinnym (art. 252 § 1 i § 2 p.p.s.a.), a na wezwanie Sądu także dodatkowe oświadczenia i dokumenty (art. 255 p.p.s.a.).

W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego rozstrzygnięcie Sądu I instancji jest prawidłowe. Trudno bowiem zgodzić się z argumentacją strony skarżącej, iż uiszczenie kwoty 2.946 zł na wpis od skargi kasacyjnej w świetle zgromadzonych oszczędności w łącznej kwocie 74 573,41 zł mogłoby prowadzić do uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Zdaniem Naczelnego Sadu Administracyjnego Sąd I instancji właściwie przeanalizował sytuację majątkową Skarżącej wynikającą z przedstawionych dokumentów. Prawidłowo dokonał oceny zestawienia wydatków, przychodów oraz zgromadzonych oszczędności, słusznie argumentował, że skarżąca nie spełnia przesłanek o których mowa w art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., niezbędnych do przyznania prawa pomocy. Naczelny Sąd Administracyjny w świetle powyższych okoliczności nie zgadza się z argumentacją przedstawioną w zażaleniu, iż brak zwolnienia skarżącej z kosztów sądowych może spowodować naruszenie jej prawa do sądu. W ocenie Sądu przyznanie tego prawa naruszałoby nie tylko przepisy p.p.s.a., ale również art. 84 Konstytucji RP, ponieważ stanowiłoby nieuzasadnione odstąpienie od zasady powszechności i równości w ponoszeniu ciężarów i świadczeń publicznych.

Z tych względów zażalenie jako bezzasadne należy oddalić na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a.