Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt II SA/Gl 103/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2013-10-10 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 7, 77
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 51
journal: Dz.U. 2003 nr 207 poz 2016
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r.  - Prawo budowlane - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maria Taniewska-Banacka (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Iwona Bogucka, Sędzia WSA Piotr Broda, Protokolant Barbara Urban, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 października 2013 r. sprawy ze skargi T. B. i E. B. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego zamiennego uchyla zaskarżoną decyzję i orzeka, że nie podlega ona wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku.


UZASADNIENIE

W dniu 3 czerwca 2008 r. do PINB w C. zwrócił się E. B. z prośbą o sprawdzenie legalności robót budowlanych zrealizowanych przez B. B.. Zarzucił on, że w odległości 80 cm od okien jego mieszkania został postawiony nowy komin, który nadto został usytuowany na należącej do niego części dachu. Po wszczęciu w tej sprawie przez PINB w C. postępowania, organ ten postanowieniem z dnia [...] roku wydanym na podstawie art. 50 ust. 1 pkt 4 i ust. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 roku - Prawo budowlane, wstrzymał prowadzenie robót budowlanych przy rozbudowie budynku mieszkalnego w O. przy ul. [...] realizowanych niezgodnie z decyzją o pozwoleniu na budowę Starosty C. z dnia [...] roku, znak: [...] i zobowiązał B. B. do przedłożenia w terminie 30 dni inwentaryzacji wykonanych robót budowlanych wraz z ich oceną techniczną. Wykonany został bowiem dodatkowy przewód kominowy, którego brak w zatwierdzonym projekcie, a także przesunięta została ściana nośna.

Decyzją z dnia [...] r. nr [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w C. stwierdził wykonanie obowiązku nałożonego postanowieniem z dnia [...] r., zatwierdził przedłożoną inwentaryzację robót budowlanych wraz z ich oceną techniczną i zezwolił B. B. na wznowienie robót budowlanych oraz zobowiązał go do uzyskania po ich zakończeniu, pozwolenia na użytkowanie rozbudowanego budynku.

Odwołanie od powyższej decyzji wnieśli T. i E. B., sprzeciwiając się legalizacji komina, który jak stwierdzili w odwołaniu zmusi ich "do wdychania dymu."

Po rozpoznaniu przedmiotowego odwołania [...] WINB decyzją z dnia [...] r., nr [...] uchylił zaskarżoną decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia.

Po ponownym rozpoznaniu sprawy, PINB w C., decyzją z dnia [...] r., nr [...] nakazał B. B. wykonanie projektu budowlanego zamiennego, uwzględniającego zmiany wynikające z dotychczas wykonanych robót budowlanych, w celu doprowadzenia rozbudowy objętego postępowaniem budynku mieszkalnego do stanu zgodnego z przepisami prawa.

W odwołaniu od ww. decyzji T. B. zażądała usunięcia samowolnie wybudowanego komina i uwzględnienia w postępowaniu uzasadnionych interesów właścicieli sąsiedniego budynku.

[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. decyzją z dnia [...] r., nr [...], utrzymał decyzję organu pierwszej instancji w mocy.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, T. i E. B. wnieśli o uchylenie decyzji nakazującej wykonanie projektu zamiennego i spowodowanie usunięcia wybudowanego bez pozwolenia komina jako usytuowanego bezpośrednio przy ich oknie oraz częściowo na ich części dachu.

Wyrokiem z dnia 23 lipca 2009 roku, sygn. akt II SA/Gl 1301/08 WSA w Gliwicach uchylił zaskarżoną decyzję [...] WINB oraz poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] r. z uwagi na naruszenia art. 7, 77 § 1 i 107 § 3 k.p.a. Sąd wskazał m.in., iż bezpodstawne jest stanowisko organu odwoławczego, że ewentualne wyjaśnienie ww. zarzutów skarżących będzie możliwe dopiero po zrealizowaniu zaskarżonej decyzji. Stanowisko to pozostaje w oczywistej sprzeczności z treścią art. 51 ust. 4 Prawa budowlanego. Wydana w oparciu o ten przepis decyzja kończy bowiem postępowanie legalizacyjne i jest poprzedzona jedynie badaniem czy inwestor wykonał obowiązek nałożony wcześniej decyzją opartą na treści art. 51 ust. 1 pkt 3 tego aktu prawnego. W oparciu o przepis art. 51 ust. 4 nie jest zatem możliwe nałożenie na inwestora obowiązków mających na celu doprowadzenie robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem. Obowiązki takie powinny być nałożone w decyzji z art. 51 ust. 1 pkt 3. Dowolne jest zatem twierdzenie organu odwoławczego, że w tym przedmiocie żądania skarżących są przedwczesne. Nadto zaskarżoną decyzją nałożono na inwestora jedynie obowiązek wykonania projektu budowlanego zamiennego, uwzględniającego zmiany wynikające z dotychczas wykonanych robót budowlanych. Inwestor nie został zatem zobowiązany do przedłożenia opinii technicznej o jakiej mowa w odpowiedzi na skargę, zawierającej w szczególności ocenę i weryfikację wykonanych robot w zakresie wskazanym w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, w tym z punktu widzenia ochrony interesów skarżących.

W międzyczasie, jeszcze przed wyrokiem Sądu, decyzją PINB w C. z dnia [...] r. nr [...], utrzymaną w mocy decyzją ostateczną [...] WINB z dnia [...] r., nr [...] zatwierdzono przedłożony przez inwestora projekt zamienny.

Natomiast wykonując zalecenia zawarte w ww. wyroku w dniu 21 stycznia 2010 r., PINB w C. przeprowadził oględziny, w trakcie których stwierdzono, iż "w lokalu mieszkalnym nr 1 należącym do T. i E. B.(...) w pokoju na poddaszu bezpośrednio sąsiadującym z lokalem B. B.brak jakichkolwiek śladów zamakania ściany".

Kontrola PINB w C. przeprowadzona w dniu 13 sierpnia 2010 r. wykazała zaś, iż "(...) nie stwierdzono śladów spalania, wylot czysty bez śladów okopceń (...) sprawdzono obróbki ściany spornej nie stwierdzono nieszczelności, załamań, obróbki wykonane prawidłowo".

Postanowieniem z dnia [...] roku, PINB w C. nałożył na B. B. obowiązek przedłożenia w terminie do 1 października 2010 r. opinii technicznej wykonanych prac, uwzględniającej zalecenia zawarte w wyroku WSA w Gliwicach w zakresie:

- zmian i poprawności dotychczas wykonanych robót budowlanych,

- zgodności usytuowania spornego komina z warunkami technicznymi jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, polskimi normami w tym pod kątem zadymiania lokalu nr 1,

- oceny i weryfikacji w zakresie naruszenia interesów osób trzecich w tym możliwość zamakania ściany lokalu skarżących,

- wykazania czy istnieje możliwość nadbudowy części budynku skarżących.

W dniu 1 października 2010 r. S. B. przedłożył żądaną przez PINB w C. opinię budowlaną dotyczącą stanu technicznego wykonanych robót budowlanych. W przedmiotowej opinii wskazano, iż "Stwierdzono występowanie zawilgoceń na licu wewnętrznym klatki schodowej będących wynikiem braku izolacji termicznej ściany zachodniej (...). W wyniku przeprowadzonych oględzin nie stwierdzono zarysowań, pęknięć i ugięć elementów konstrukcyjnych budowli. Istniejąca konstrukcja (budynek) została wykonana ze znajomością zasad sztuki budowlanej i nie zagraża bezpieczeństwu osób i mienia (...) Usytuowanie komina jak również jego wykonanie zgodne z normą PN-89-B-10425. Wysokość komina, odległości od połaci dachowej i przeszkód mogących zakłócić prawidłowy ciąg przekraczają parametry i wymagania normowe. W przypadku użytkowania wybranego kanału jako kanału dymowego przedmiotowy komin nie będzie powodował zadymienia sąsiedniego lokalu (lokal nr 1). Z uwagi na usytuowanie trzonu kominowego w ścianie zewnętrznej należy wykonać na powierzchni ściany komina izolację termiczną z materiałów niepalnych (wełna mineralna) o grubości zapewniającej jego prawidłowe funkcjonowanie".

Decyzją z dnia [...] r. PINB w C. nakazał B. B., na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego, przedłożenie czterech egzemplarzy projektu budowlanego zamiennego rozbudowy budynku mieszkalnego z uwzględnieniem zaleceń zawartych w przedłożonej przez inwestora opinii dotyczącej stanu technicznego wykonanych robót budowlanych z września 2010 r. sporządzonej przez osobę uprawnioną P. Z.

W dniu 22 września 2011 r. S. B. przedłożył żądane dokumenty. Decyzją z dnia [...] r. organ powiatowy, na podstawie art. 51 ust. 4 Prawa budowlanego stwierdził wykonanie obowiązku nałożonego decyzją z [...] r., nr [...]; zatwierdził przedłożony projekt budowlany zamienny rozbudowy budynku; zezwolił B. B. na wznowienie robót budowlanych; zobowiązał B. B. do uzyskania pozwolenia na użytkowanie rozbudowy budynku mieszkalnego po wykonaniu wszystkich robót budowlanych i wykończeniowych.

W wyniku rozpatrzenia wniesionego przez T. i E. B. odwołania decyzją z dnia [...] r. nr [...] WINB uchylił zaskarżoną decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania przez PINB w C.. W uzasadnieniu przedmiotowej decyzji, organ wskazał, iż "w obrocie prawnym nadal pozostaje decyzja PINB w C. z dnia [...] r., utrzymana w mocy decyzją ostateczna [...] WINB z dnia [...] r., znak: [...], która została wydana w tym samym przedmiocie i w tym samym trybie, co decyzja obecnie zaskarżona. To zaś prowadzi do sytuacji, w której w obrocie prawnym funkcjonują w odniesieniu do tego samego stanu faktyczno-prawnego, dwa odrębne rozstrzygnięcia". Następnie organ wskazał, że niezwłocznie zostanie wszczęte postępowanie nadzwyczajne, które będzie miało na celu wyeliminowanie z obrotu prawnego ww. decyzji "tak aby możliwe było merytoryczne orzeczenie w sprawie bez narażania się na zarzut nieważności decyzji".

Decyzją z dnia [...] r., organ wojewódzki na podstawie art. 151 § 1 pkt 2 w zw. z art. 145 § 1 pkt 8 oraz w zw. z art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a.: 1) uchylił decyzję [...] WINB z dnia [...] r. nr [...], 2) uchylił decyzję PINB w C. z dnia [...] r., nr [...] oraz umorzył w tym zakresie postępowanie przed organem pierwszej instancji.

Następnie decyzją z dnia [...] r., PINB w C., w myśl art. 51 ust 4 ustawy Prawo budowlane zatwierdził B. B. projekt budowlany zamienny rozbudowy budynku mieszkalnego, wydał pozwolenie na wznowienie robót budowlanych i nałożył obowiązek uzyskania pozwolenia na użytkowanie części budynku mieszkalnego wykonanej w ramach rozbudowy.

W odwołaniu od ww. decyzji .T B. wniosła o uchylenie jej w całości, podnosząc, iż w uzasadnieniu organ I instancji nie odniósł się w ogóle do podstawowego zagadnienia jakim jest rozbudowa budynku polegająca na samowoli budowlanej tj. usytuowanie komina niezgodnie z pierwotnym projektem. Nadto takie usytuowanie komina i na takiej wysokości spowoduje w momencie jego użytkowania nawiewanie dymu bezpośrednio w okno mieszkania odwołującej się.

W wyniku rozpatrzenia wniesionego odwołania decyzją z dnia [...] r. nr [...][...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. utrzymał zaskarżoną doń decyzję pierwszoinstancyjną w mocy. W uzasadnieniu zrelacjonował obszernie dotychczasowy przebieg postępowania administracyjnego. Wskazał następnie, iż zgodnie z treścią art. 51 ust. 4 ustawy Prawo budowlane: "Po upływie terminu lub na wniosek inwestora, właściwy organ sprawdza wykonanie obowiązku, o którym mowa w ust. 1 pkt 3, i wydaje decyzję w sprawie zatwierdzenia projektu budowlanego i pozwolenia na wznowienie robót budowlanych albo - jeżeli budowa została zakończona - o zatwierdzeniu projektu budowlanego zamiennego. W decyzji tej nakłada się obowiązek uzyskania decyzji o pozwoleniu na użytkowanie". Wskazał, że PINB w C. ustalił, iż inwestor w trakcie wykonywanych robót budowlanych w sposób istotny odstąpił od zatwierdzonego projektu budowlanego. W takiej sytuacji, organ ten zobligowany był do przeprowadzenia tzw. postępowania naprawczego, którego istotą jest ustalenie, jakie roboty budowlane zostały dotychczas wykonane i jakie jeszcze czynności i roboty budowlane należy wykonać, aby dokończyć inwestycję w sposób zgodny z przepisami prawa. W tym celu prawo umożliwia nałożenie na inwestora obowiązku przedłożenia projektu budowlanego zamiennego na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego, co też organ powiatowy uczynił decyzją z dnia [...] roku, nr [...]. Biorąc nadto pod uwagę zalecenia WSA w Gliwicach, PINB w C. przeprowadził oględziny, a postanowieniem z dnia [...] roku nałożył na B. B. obowiązek przedłożenia opinii technicznej wykonanych prac. Przedłożona w dniu 1 października 2010 r. opinia techniczna wykazała, iż "W wyniku przeprowadzonych oględzin nie stwierdzono zarysowań, pęknięć i ugięć elementów konstrukcyjnych budowli. Istniejąca konstrukcja (budynek) została wykonana ze znajomością zasad sztuki budowlanej i nie zagraża bezpieczeństwu osób i mienia." Niemniej jednak "stwierdzono występowanie zawilgoceń na licu wewnętrznym klatki schodowej będących wynikiem braku izolacji termicznej ściany zachodniej". W efekcie powyższych ustaleń, PINB w C. nakazał B. B. przedłożenie czterech egzemplarzy projektu budowlanego zamiennego rozbudowy budynku mieszkalnego. Analizując przedłożoną dokumentację, tj. projekt budowlany zamienny, zdaniem [...] WINB słusznie organ powiatowy zauważył, iż spełnia on wymogi formalno-prawne. Co więcej, projekt ten uwzględnia niezbędne do wykonania zalecenia określone w ww. opinii stanu technicznego, tj. wykonanie izolacji termicznej ściany od strony zewnętrznej metodą mokrą lekką z zastosowaniem styropianu gr. 12 cm z uwagi na zawilgocenie ściany wewnętrznej dobudowanej klatki schodowej od strony zachodniej oraz izolacji termicznej z wełny mineralnej lamelowej FASROCK gr. 20 cm, która posiada atest niepalności na licu zewnętrznym ściany w obrębie istniejącego komina. Reasumując, organ II instancji stwierdził, iż brak było podstaw do wydania innej, niż przewidziana w art. 51 ust 4 ustawy Prawo budowlane, decyzji w sprawie zatwierdzenia projektu budowlanego zamiennego i pozwolenia na wznowienie robót budowlanych.

Pismem z dnia 14 grudnia 2012 r. T. i E. B. wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach skargę na wydaną przez organ II instancji decyzję domagając się jej uchylenia i orzeczenia rozbiórki wybudowanego trzonu kominowego usytuowanego przy oknie nieruchomości należącej do skarżących ewentualnie jej uchylenia i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania z uwagi na naruszenie art. 5, art.48 ust. 1 i ust .2 pkt.2, art. 51 ust 1 pkt.1 i ust. 4 ustawy Prawo budowlane. W uzasadnieniu skarżący ponownie podnieśli zarzuty sformułowane już uprzednio co do usytuowania komina zbyt blisko okien, a nadto na należącej do nich części dachu. Zaakcentowali, iż wyziewy komina uniemożliwią normalne funkcjonowanie ich domostwa. Podkreślili, że przy wydawaniu decyzji organ I instancji uwzględnił opinię, w której w punkcie oceny zgodności usytuowania komina opiniujący stwierdził, że "W przypadku użytkowania wybranego kanału jako kanału dymowego przedmiotowy komin nie będzie powodował zadymienia sąsiedniego lokalu (lokal nr [...])". To jedno stwierdzenie stanowiło dla organu I instancji "przeprowadzenie postępowania dowodowego" w zakresie ustalenia czy doszło do naruszenia interesów osób trzecich tj. skarżących. Nie została zatem dokonana obiektywna ocena sytuacji osób skarżących, bowiem w momencie usankcjonowania samowoli i rozpoczęcia korzystania z przewodu kominowego dojdzie do naruszenia ich praw w zakresie korzystania z nieruchomości. Zaskarżona decyzja została także wydana niezgodnie z zasadami wyrażonymi w art. 5 ustawy Prawo budowlane, z którego wynika wprost, że obiekt budowlany należy projektować i budować w sposób określony w przepisach zapewniając spełnienie wymagań dotyczących odpowiednich warunków higienicznych i zdrowotnych.

Skarga zawierała również wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Postanowieniem z dnia 8 lipca 2013 r. tut. Sąd wniosek oddalił.

Skarga została wniesiona w terminie.

W odpowiedzi na skargę organ II instancji wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

W myśl art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez m.in. kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym zgodnie z § 2 tegoż artykułu kontrola, o której mowa, jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd rozpoznaje sprawę rozstrzygniętą w zaskarżonej decyzji ostatecznej bądź w postanowieniu z punktu widzenia legalności, tj. zgodności z prawem całego toku postępowania administracyjnego i prawidłowości zastosowania przepisów prawa materialnego. Nadto zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. 2012, poz. 270 z późn. zm. zwanej dalej: p.p.s.a.) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz wskazaną podstawą prawną.

Przeprowadzone w określonych wyżej ramach badanie zgodności z prawem zaskarżonej decyzji wykazało, że jest ona dotknięta uchybieniami uzasadniającymi jej wzruszenie, a tym samym wniesiona skarga musiała zostać uwzględniona aczkolwiek nie wszystkie jej twierdzenia zasługują na akceptację.

Wskazać w tym miejscu należy, że w całym toku postępowania administracyjnego, jak również w toku postępowania sądowoadministracyjnego skarżący formułowali wobec zrealizowanego przez B. B., stanowiącego odstępstwo od pierwotnego projektu, komina zarzuty sprowadzające się do dwóch kwestii. Ich zdaniem komin z uwagi na jego usytuowanie w pobliżu okien zagraża bowiem ich interesom, w tym zwłaszcza grozi zadymieniem ich mieszkania, a nadto bez ich zgody usytuowany został częściowo na należącym do nich dachu (jak wyjaśniono w trakcie rozprawy sądowej określeniem tym skarżący oznaczają tę część dachu, która znajduje się nad ich mieszkaniem albowiem w istocie, co zostanie niżej rozszerzone, stosownie do aktu notarialnego z [...] r. dach nad całością budynku stanowi część wspólną obiektu).

W konsekwencji orzekające w sprawie organy zobligowane były zbadać obydwa zarzuty, do obydwu ustosunkowując się w wydanych decyzjach. W istocie, jak wynika zarówno z decyzji pierwszoinstancyjnej, jak i zaskarżonej decyzji [...]WINB rozważono jedynie zarzut naruszenia interesu skarżących wyrażając w efekcie pogląd, iż projekt zamienny obejmuje zalecenia zawarte w opinii co do stanu technicznego komina, nie zagraża on nadto zadymieniem. Pogląd ten Sąd uważa na obecnym etapie za trafny. Istotnie bowiem sporządzający opinię mgr inż. P. Z. wskazał, że "w przypadku użytkowania wybranego kanału jako kanału dymowego przedmiotowy komin nie będzie powodował zadymienia sąsiedniego lokalu (lokal nr 1)" zaś skarżący nie przedstawili żadnych dowodów (w postaci np. kontropinii), które mogłyby twierdzenie powyższe podważyć.

Ani decyzja pierwszoinstancyjną ani utrzymująca ją w mocy zaskarżona decyzja [...]WINB ani jednym słowem nie odniosły się natomiast do kwestii usytuowania nie objętego pierwotnym pozwoleniem na budowę komina na wspólnym dachu i kwestii wyrażenia bądź niewyrażenia zgody współwłaścicieli na takie usytuowanie. Brak też jakichkolwiek dokumentów świadczących o tym by kwestia prawa inwestora do dysponowania częścią wspólną nieruchomości na cele budowlane w ogóle w toku postępowania była badana. Kwestia własności generalnie zresztą jawi się w podejmowanych przez organy decyzjach niejasno albowiem w części nagłówkowej decyzji pierwszoinstancyjnej organ wskazał, iż podlegający rozbudowie budynek stanowi własność B. B., zaś organ drugoinstancyjny faktu tego nie zakwestionował. Wskazać zatem w tym miejscu należy, co notabene podkreślił już tut. Sąd w przywołanym powyżej wyroku z dnia 23 lipca 2009 r. sygn. akt II SA/Gl 1301/08, że stosownie do przedłożonego już wówczas w trakcie rozprawy sądowej znoszącego współwłasność aktu notarialnego z dnia [...]r. ustanowiono odrębną własność 2 lokali: lokalu nr [...], który wraz z udziałem w nieruchomości wspólnej stał się własnością T. i E. B., a także lokalu nr [...], który wraz z udziałem w nieruchomości wspólnej stał się własnością S. i B. B. Stosownie do ww. aktu mury, dach, kominy, instalacje itp. stanowią części wspólne budynku.

Zważyć w tym miejscu należy, że to czy w ramach postępowania naprawczego z art. 51 Prawa budowlanego organy winny badać prawo inwestora do dysponowania terenem na cele budowlane była przedmiotem kontrowersji i niejasności w orzecznictwie. Stosownie bowiem do uchwały Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10 stycznia 2011 r., sygn. akt II OPS 2/10 nie ma podstaw prawnych do wymagania od inwestora, w oparciu o art. 51 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo budowlane, oświadczenia o prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Podkreślenia wymaga jednak, że choć w przywołanej uchwale istotnie wskazano, że przepis art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego nie stanowi podstawy do wydania decyzji nakładającej na inwestora obowiązek złożenia oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, jednak uchwały tej nie można interpretować w sposób sugerujący, że zwalnia ona organy z konieczności badania tytułu prawnego inwestora do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Czym innym jest bowiem sama możliwość skorzystania przez inwestora z uproszczonej formy wykazania swojego uprawnienia do dysponowania nieruchomością na cele budowlane przez złożenie stosownego oświadczenia, a czym innym rzeczywiste, faktyczne posiadanie przez inwestora tytułu prawnego dającego mu takie uprawnienie. Wskazana uchwała wyklucza jedynie możliwość wydania na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego decyzji, którą nałożono by na inwestora obowiązek przedłożenia oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, ale nie wyłącza możliwości badania w postępowaniu naprawczym czy inwestor posiada takie prawo. Co więcej Naczelny Sąd Administracyjny podejmując tę uchwałę uznał i wyraził to w jej uzasadnieniu, że nie można wykluczyć, iż organ nadzoru budowlanego prowadząc postępowanie naprawcze uregulowane art. 51 ustawy Prawo budowlane, po ustaleniu że inwestor nie miał i nadal nie ma wymaganego ustawą prawa do terenu na cele budowlane, skorzysta z uprawnienia określonego w art. 51 ust. 1 pkt 1 i wyda stosowne do ustalonego stanu faktycznego rozstrzygnięcie, którym może być decyzja nakazująca rozbiórkę. W takim przypadku jak wskazał skład 7 sędziów NSA podstawę rozstrzygnięcia stanowiłoby ustalenie, iż inwestor nie dysponuje i nie dysponował prawem do nieruchomości na cele budowlane, a nie to czy ma przedłożyć oświadczenie o posiadaniu takiego prawa (por. szerzej w tej mierze zwłaszcza wyrok NSA z dnia 1 lutego 2013 r. sygn. akt II OSK 270/12 oraz np. wyrok WSA w Gdańsku z dnia 5 czerwca 2013 r. sygn. akt II SA/Gd 50/13).

Jak podkreślono w przywołanych orzeczeniach za taką interpretacją przepisów Prawa budowlanego regulujących tryb naprawczy przemawia również treść art. 4 ustawy, zgodnie z którym każdy ma prawo zabudowy nieruchomości gruntowej, jeżeli wykaże prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, pod warunkiem zgodności zamierzenia budowlanego z przepisami. Dlatego też nie należy utożsamiać obowiązku z art. 32 ust. 4 pkt 2 Prawa budowlanego i z art. 33 ust. 2 pkt 2 Prawa budowlanego co do przedłożenia przedmiotowego oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane i brakiem takiego obowiązku podczas legalizacji robót budowlanych w trybie art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego, z pozbawieniem właściwego organu nadzoru budowlanego w ogóle możliwości badania kwestii prawa do dysponowania nieruchomością przez inwestora w trybie art. 4 Prawa budowlanego. Organ nie może bowiem jedynie w drodze decyzji nałożyć na inwestora obowiązku przedłożenia przedmiotowego oświadczenia, o czym stanowi powyższa uchwała Naczelnego Sądu Administracyjnego. Organy administracji właściwe w sprawach uregulowanych w Prawie budowlanym są natomiast i uprawnione i zobowiązane do badania czy inwestor realizuje prawo zabudowy, o którym mowa w art. 4 Prawa budowlanego, na nieruchomości, do której ma tytuł prawny uprawniający do wykonywania robót budowlanych.

W konsekwencji niedopuszczalnym jest by w odniesieniu do inwestycji zrealizowanej z istotnymi odstępstwami od projektu budowlanego zatwierdzić projekt budowlany zamienny bez zbadania czy inwestor mógł dysponować na cele budowlane terenem, na którym wykonał nie przewidziane pierwotnym projektem roboty wkraczające w cudze prawo własności. Jest to tym bardziej niezbędne w sytuacji gdy naruszenie prawa własności stanowi przedmiot zarzutu pozostałych współwłaścicieli części wspólnej obiektu (dachu).

W konsekwencji zaskarżona decyzja musiała zostać wyeliminowana z obrotu prawnego albowiem rozpoznający odwołanie stron organ winien był rozważyć czy sformułowane w trakcie postępowania zarzuty wykonania robót stanowiących odstępstwo od pierwotnego projektu budowlanego na części należącej do skarżących (w istocie stosownie do aktu notarialnego części wspólnej) polega na prawdzie a jeśli tak to czy inwestor legitymował się stosownym prawem (zgodą współwłaścicieli), a następnie ocenić wpływ ustalonych okoliczności na prowadzone postępowanie i dopiero wówczas wydać stosowną do ustaleń decyzję. Zaskarżona decyzja takich ustaleń i rozważań nie zawiera. Jak wskazano powyżej do kwestii posiadania przez inwestora prawa do dysponowania częścią wspólną na cele budowlane organ nie odniósł się ani jednym słowem co uniemożliwia kontrolę prawidłowości poczynionych ustaleń i poprawności przyjętego przez organ rozstrzygnięcia. W konsekwencji zaskarżoną decyzję uznać należy za co najmniej przedwczesną, naruszającą art. 7 i 77 k.p.a. oraz art. 51 ust. 1 pkt 3 i ust. 4 Prawa budowlanego w sposób określony w art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) p.p.s.a.

W świetle przedstawionych wyżej wywodów należało uwzględnić skargę i na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) p.p.s.a. orzec jak w sentencji. Nadto w myśl art. 152 cytowanej ustawy określono, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu. O kosztach Sąd nie orzekał albowiem skarżący zostali z obowiązku ich poniesienia zwolnieni.