Wyrok WSA w Rzeszowie, sygn. akt II SA/Rz 984/12
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Data orzeczenia: 2013-04-12 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6198 Inspekcja pracy
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Inspektor Pracy
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 145 § 1 pkt 1 lit. a, art. 135, art. 152
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: art. 11 a
journal: Dz.U. 2007 nr 89 poz 589
law: Ustawa z dnia 13 kwietnia 2007 r. o Państwowej Inspekcji Pracy
article: art. 3 ust. 3
journal: Dz.U. 2008 nr 237 poz 1656
law: Ustawa z dnia 19 grudnia 2008 r. o emeryturach pomostowych

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący NSA Jerzy Solarski Sędziowie NSA Małgorzata Wolska WSA Robert Sawuła /spr./ Protokolant st. sekr. sąd. Anna Mazurek - Ferenc po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 5 kwietnia 2013 r. sprawy ze skargi Szpitala [...] na decyzję Okręgowego Inspektora Pracy z dnia [...] sierpnia 2012 r. nr [...] w przedmiocie nakazu umieszczenia pracownika w ewidencji pracowników wykonujących pracę w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze I. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Inspektora Pracy z dnia [...] października 2011 r. nr [...]; II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku; III. zasądza od Okręgowego Inspektora Pracy na rzecz strony skarżącej Szpitala [...] kwotę 257 zł /słownie: dwieście pięćdziesiąt siedem złotych/ tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

II SA/Rz 984/12

U Z A S A D N I E N I E

Przedmiotem skargi Szpitala [...] (dalej: S. lub Szpital) jest decyzja Okręgowego Inspektora Pracy (dalej: OIP) z dnia [...] sierpnia 2012 r. nr [...], którą utrzymano w mocy decyzję Inspektora Pracy Okręgowego Inspektoratu Pracy [...] z [...] października 2011 r. nr [...] nakazującą umieszczenie pracownika S. - M. I. w ewidencji pracowników wykonujących pracę w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze.

Uzasadniając wydane rozstrzygnięcie Inspektor Pracy Okręgowego Inspektoratu Pracy podał, że M. I. zwróciła się do Państwowej Inspekcji Pracy Okręgowego Inspektoratu Pracy [...] o umieszczenie jej w wykazie pracowników pracujących w szczególnych warunkach lub szczególnym charakterze w S. [...], którego jest pracownikiem, zatrudnionym jako pielęgniarka - instrumentariuszka na Bloku Operacyjnym [...]. Na podstawie tej interwencji przeprowadzono u pracodawcy kontrolę, której przedmiotem były kwestie związane z umieszczeniem wybranych pracowników Szpitala w wykazie stanowisk i w ewidencji pracowników wykonujących pracę w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze. Uznając, że spełnione zostały wszystkie warunki niezbędne do umieszczenia M. I. w przedmiotowej ewidencji, nakazano pracodawcy wykonanie tego obowiązku. Nakaz ten został utrzymany w mocy decyzją OIP [...], jednak wskutek uwzględnienia skargi Wojewódzki Sąd Administracyjny (dalej: WSA) w Rzeszowie wyrokiem z 7 września 2011 r. II SA/Rz 414/11, uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Inspektora Pracy.

Stosując się do wskazań Sądu, jak podał Inspektor Pracy, przeprowadzono u pracodawcy ponowną kontrolę, dokonując dodatkowych ustaleń m.in. w zakresie ustalenia ilości zabiegów wykonywanych w trybie normalnym (zabiegów planowanych), oraz zabiegów wykonywanych w trybie nagłym (zabiegów nieplanowanych), podczas których wykonywała pracę M. I. Na jej podstawie ustalono, że M. I. w 2009 r. wykonywała pracę podczas 101 zabiegów planowanych i 130 zabiegów w trybie nagłym, w tym podczas 125 cesarskich cięć (zabiegi nieplanowane). Z kolei w 2010 r. wykonywała pracę podczas 117 zabiegów planowanych i 93 zabiegów w trybie nagłym, w tym w 88 cesarskich cięciach. Zatem w 2009 r. zabiegi w trybie nagłym, w ocenie Inspektora stanowiły 56,3 % ogólnej liczby zabiegów, a w 2010 r. było to 44,3 % zabiegów, w których M. I. brała udział. Dlatego, że praca pielęgniarki instrumentariuszki w Bloku Operacyjnym [...] wymaga szczególnej odpowiedzialności oraz szczególnej sprawności psychofizycznej, których możliwość należytego wykonywania w sposób niezagrażający bezpieczeństwu publicznemu, w tym zdrowiu lub życiu innych osób, zmniejsza się przed osiągnięciem wieku emerytalnego na wskutek pogorszenia się sprawności psychofizycznej, związanego z procesem starzenia się, w ocenie organu I instancji zachodziły podstawy do uznania, że M. I. wykonuje pracę w warunkach ostrego dyżuru. Spełniła zatem warunki do umieszczenia jej w przedmiotowym wykazie. Podstawę prawną tego rozstrzygnięcia stanowiły art. 33 ust. 1 pkt 1 i art. 11a ustawy z dnia 13 kwietnia 2007 r. o Państwowej Inspekcji Pracy (Dz. U. Nr 89, poz. 589 z późn. zm., dalej zwana: "uPIP") w związku z art. 41 ust. 4 pkt 2 oraz art. 3 ust. 3 i pkt 23 załącznika nr 2 do ustawy z dnia 19 grudnia 2008 r. o emeryturach pomostowych (Dz. U. Nr 237, poz. 1656, dalej zwana: "Uep").

Odwołanie od decyzji (nakazu) Inspektora Pracy wniósł S. [...], domagając się jej uchylenia oraz wstrzymania wykonania nakazu. W ocenie strony odwołującej się M. I. nie spełniała wymogów określonych w art. 3 pkt 5 Uep, ponieważ praca podczas zabiegów w trybie nagłym nie była wykonywana przez nią w pełnym wymiarze czasu pracy. Ponadto nie wszystkie zabiegi cesarskiego cięcia można było zaliczyć do zabiegów nagłych, ponieważ niektóre przeprowadzane były w trybie planowym.

Po rozpoznaniu powyższego odwołania decyzją z [...] grudnia 2011 r. nr rej. [...], OIP utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. Wskutek skargi pracodawcy WSA w Rzeszowie wyrokiem z 6 czerwca 2012 r. II SA/Rz 159/12, stwierdził nieważność decyzji OIP z uwagi na brak pisemnego pełnomocnictwa dla adwokata – pełnomocnika pracodawcy.

Po uzupełnieniu powyższego braku decyzją z [...] sierpnia 2012 r. OIP, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 z późn. zm., dalej zwana: "K.p.a.") oraz art. 19 ust. 1 pkt 5 uPIP, ponownie utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy.

Organ odwoławczy uznał za bezsporne, że M. I., jako zatrudniona na stanowisku pielęgniarki - instrumentariuszki, zaliczała się do personelu medycznego i wykonywała pracę w pełnym wymiarze czasu pracy. Z kolei charakter i specyfika wykonywanej pracy przemawiały za zaliczeniem jej do pracy w warunkach ostrego dyżuru. Stosownie do art. 3 ust. 3 Uep prace o szczególnym charakterze to prace wymagające szczególnej odpowiedzialności oraz szczególnej sprawności psychofizycznej, których możliwość należytego wykonywania w sposób niezagrażający bezpieczeństwu publicznemu, w tym zdrowiu lub życiu innych osób, zmniejsza się przed osiągnięciem wieku emerytalnego na skutek pogorszenia sprawności psychofizycznej, związanego z procesem starzenia się. Wykaz prac o szczególnym charakterze określono w załączniku nr 2 do Uep i zgodnie z pkt. 24 tego załącznika do prac o szczególnym charakterze zaliczone zostały "prace personelu medycznego w zespołach operacyjnych dyscyplin zabiegowych i anestezjologii w warunkach ostrego dyżuru". M. I. w 2009 r. brała udział w zabiegach wykonywanych w trybie nagłym aż w 56,3 % przypadkach, natomiast w 2010 r. w 44,3 %. Wartości te ustalono na odstawie danych uzyskanych od pracodawcy, z których wynikała także, że zabiegi cesarskiego cięcia w latach 2009-2010 nie były zabiegami planowymi. Zasadnie zatem przyjęto, że były to zabiegi wykonywane w trybie nagłym, jako ratujące życie.

Odnosząc się do zarzutu odwołania związanego z pojęciem "pełnego wymiaru czasu pracy" OIP przyjął, że należy przez nie rozumieć zatrudnienie w pełnym wymiarze czasu pracy na podstawie umowy o pracę. Taka właśnie umowa wiązała M. I. z S. [...] w okresie od 17 września 1984 r. do 31 grudnia 2010 r. Wobec powyższego, korzystając z uprawnienia wynikającego z art. 11a uPIP nakazano pracodawcy umieszczenie pracownika w ewidencji pracowników wykonujących prace w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze, o której mowa w art. 41 ust. 4 pkt 2 Uep.

Skargę na powyższą decyzję do WSA w Rzeszowie wniósł S. Zaskarżonej decyzji zarzucono naruszenie art. 11a w związku z art. 33 ust. 1 pkt. 1 uPIP w zw. z art. 3 ust. 3 w zw. z art. 41 ust. 4 pkt 2 w zw. z pkt. 24 załącznika nr 2 do Uep poprzez uznanie, że M. I. spełniała warunki do zakwalifikowania jej do wykazu stanowisk i imiennego wykazu pracowników wykonujących pracę w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze, a także art. 3 ust. 5 Uep poprzez uznanie, że praca M. I. w pełnym wymiarze czasu pracy miała charakter pracy w warunkach ostrego dyżuru. Z kolei naruszenia art. 6 i 8 K.p.a. strona skarżąca upatruje w nierespektowaniu przez organy fundamentalnych dyrektyw prawidłowego procesu administracyjnego, tj. zasady praworządności i legalizmu oraz zaufania do organów państwowych, art. 7 w zw. z art. 77 § 1 K.p.a. poprzez błąd w ustaleniach faktycznych polegający na zakwalifikowaniu zabiegów cesarskiego cięcia jako zabiegów wykonywanych w trybie nagłym, a także zakwalifikowaniu pracy pielęgniarki instrumentariuszki jako pracy o szczególnym charakterze w pełnym wymiarze czasu pracy. Natomiast naruszenie art. 11 w zw. z art. 12 K.p.a. miało polegać na niewyjaśnieniu stronom zasadności przesłanek, którymi kierowały się organ przy wydawaniu zaskarżonych decyzji.

W uzasadnieniu skargi, po przedstawieniu dotychczasowego przebiegu postępowania, strona skarżąca powołała się na wydane w sprawie przez tut. Sąd wyroki oraz zawarte w nich wskazania co do dalszego postępowania podając, że Sąd m.in. zobowiązał organy do ustalenia "stopnia prawdopodobieństwa występowania zdarzeń, skutkujących koniecznością podjęcia działań w trybie nagłym w ramach czasu pracy pracownika, w którym wykonuje on pracę w trybie zwykłym", a ponadto czy znaczna część czynności wykonywanych w ramach zakresu obowiązków wiąże się ze szczególnym charakterem. W ocenie S. w okolicznościach sprawy nie występował substrat "znaczności" w nasileniu, który pozwalałby na uznanie danej pracy za pracę w warunkach szczególnych. Organy niesłusznie przy obliczaniu czasu pracy do zabiegów nagłych zaliczyły zabiegi cesarskiego cięcia w całości tylko z tego powodu, że nie znajdowały się one po stronie czynności w ramach operacji planowanych. Ich istota sprawia, że nie są to zabiegi nagłe, ratujące życie ludzkie, a zaplanowane z pewnym odstępem czasu. Nie wszystkie zabiegi cesarskiego cięcia można zaliczyć do zabiegów nagłych tylko z tego powodu, że nie zostały wymienione po stronie zabiegów planowanych. Ponadto zabiegi nagłe nie absorbowały pracownicy w sposób "znaczny", ponieważ nie zajmowały jej 100% (lub wartości zbliżonej) czasu pracy. Zatem nie wykonywała wskazanych czynności w pełnym wymiarze czasu pracy. W ocenie S. [...], M. I. nie świadczyła pracy w ramach ostrego dyżuru, lecz wykonywała czynności w trybie normalnym. Zajmowała się zasadniczo przygotowywaniem narzędzi, bielizny, materiałów opatrunkowych niezbędnych do wykonywania zabiegów operacyjnych, sprawdzaniem liczby narzędzi przed rozpoczynaniem zabiegów, wykonywaniem sterylizacji bieżącej w bloku operacyjnym, kontrolą wyjaławiania itp. Natomiast zabiegi o charakterze nagłym pełniły rolę uzupełniającą. W ocenie strony skarżącej organy w dalszym ciągu nie ustaliły stopnia prawdopodobieństwa występowania zdarzeń skutkujących koniecznością podjęcia działań w trybie nagłym w ramach czasu pracy pracownika, w którym wykonuje on pracę w trybie "zwykłym", jak też tego, czy znaczna część czynności wykonywanych w ramach zakresu obowiązków wiąże się ze szczególnym charakterem.

Strona skarżąca domaga się uchylenia zaskarżonej decyzji OIP w całości, a także poprzedzającej ją decyzji Inspektora Pracy oraz rozstrzygnięcia o kosztach postępowania.

W odpowiedzi na skargę OIP wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczas wyrażone stanowisko.

W trakcie rozprawy przed Sądem pełnomocnik strony skarżącej podtrzymał zarzuty skargi, pełnomocnik organu wniósł o jej oddalenie i zasądzenie kosztów zastępstwa procesowego. Uczestniczka M. I. wniosła o oddalenie skargi, podnosząc że aktualny jej pracodawca zakwalifikował jej prace na analogicznym stanowisku, jak w Szpitalu [...] Nr [...] jako wykonywaną w warunkach szczególnych. W szpitalu tym oddział ginekologii i położnictwa pełnić miał ostry dyżur przez całą dobę.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje:

Kontrola sądowoadministracyjna prowadzona jest, pomijając wyjątki od tej reguły, wyłącznie z punktu widzenia zgodności z prawem (por. art. 1 § 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych, Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), przy czym rozumie się, iż chodzi tu zarówno o przepisy prawa materialnego, jak i procesowego.

W niniejszej sprawie skarga podlega rozpatrzeniu przez właściwy wojewódzki sąd administracyjny na podstawie przepisów ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (ustawa z dn. 30 sierpnia 2002 r., Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., zwana dalej Ppsa). Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie: 1) uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi: a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy; b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania; c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy; 2) stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach.

Zgodnie z art. 134 § 1 Ppsa sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, zaś w myśl art. 135 Ppsa sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia.

Przedmiotem skargi jest decyzja OIP [...] utrzymująca w mocy decyzję Inspektora Pracy nakazującą umieszczenie pracownika w ewidencji pracowników wykonujących prace w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze. Prace te określa ustawa z dnia z dnia 19 grudnia 2008 r. o emeryturach pomostowych ( Uep. Zgodnie z dyspozycją art. 3 ust. 3 Uep, pracami o szczególnym charakterze są prace wymagające szczególnej odpowiedzialności oraz szczególnej sprawności psychofizycznej, których możliwość należytego wykonywania w sposób niezagrażający bezpieczeństwu publicznemu, w tym zdrowiu lub życiu innych osób, zmniejsza się przed osiągnięciem wieku emerytalnego na skutek pogorszenia sprawności psychofizycznej, związanego z procesem starzenia się. Za pracowników wykonujących prace o szczególnym charakterze uważa się pracowników wykonujących po dniu wejścia w życie ustawy prace w niej wskazane w pełnym wymiarze czasu pracy, co wynika z art. 3 ust. 5 Uep. Wykaz prac o szczególnym charakterze określa załącznik nr 2 do cyt. ustawy. W punkcie 24 tegoż załącznika, za prace o szczególnym charakterze uznane zostały "prace personelu medycznego w zespołach operacyjnych dyscyplin zabiegowych i anestezjologii w warunkach ostrego dyżuru". Fakt ustania pracy w S. [...] przez uczestniczkę już w 2010 r. nie miał w sprawie znaczenia. W judykaturze aprobowane jest stanowisko, wedle którego kompetencje określone w art. 11a uPIP oznaczają, iż nawet po rozwiązaniu z daną osobą stosunku pracy lub likwidacji stanowiska PIP jest władna do nakazania pracodawcy umieszczenia pracownika w ewidencji pracowników wykonujących prace w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze (por. wyrok NSA z 10 lutego 2012 r., I OSK 1242/11, LEX nr 1120581).

Ponieważ w sprawie orzekał już WSA w Rzeszowie, przeto z mocy art. 153 Ppsa ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w wyrokach z 7 września 2011 r. II SA/Rz 414/11 oraz z 6 czerwca 2012 r. II SA/Rz 159/12 były wiążące dla orzekania w tej sprawie po raz kolejny. Wyrokiem z 7 września 2011 r. II SA/Rz 414/11 WSA w Rzeszowie uchylił decyzje organów obu instancji, uznając, że dopuszczono się naruszenia przepisów o postępowaniu administracyjnym w zakresie obowiązku organów odnośnie do przeprowadzenia poprawnego postępowania wyjaśniającego.

Sąd ten podzielając przywołane przez siebie orzeczenia sądów administracyjnych doszedł do konkluzji, że tylko ustalenie przez organy, iż w danej sprawie zachodzi duże prawdopodobieństwo występowania zdarzeń, skutkujących koniecznością podjęcia działań w trybie nagłym oraz ustalenie, że znaczna część czynności wykonywanych w ramach zakresu obowiązków pracownika wiąże się ze szczególnym charakterem, uprawnia organy do wydania orzeczenia w przedmiocie umieszczenia pracownika w ewidencji pracowników wykonujących pracę w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze. W sprawie zostało przesądzone, że M. I. należała do personelu pomocniczego w stosunku do zespołu lekarzy wykonujących operacje i wykonywała prace określane jako prace personelu medycznego w zespołach operacyjnych dyscyplin zabiegowych i anestezjologii. Sąd wywodził, że takie prawdopodobieństwo występowało w Bloku Operacyjnym [...], Szpitala [...] gdzie zatrudniona była uczestniczka. Jednakże dla określenia jego stopnia, konieczne jest ustalenie, jaka części zabiegów wykonywana była w trybie normalnym, a jaka w trybie nagłym ("w warunkach ostrego dyżuru"). Bez dokonania takich ustaleń, nie można ocenić czy uczestniczka wykonywała prace o szczególnym charakterze w rozumieniu powołanego art. 3 ust. 3 Uep określone w pkt 24 załącznika nr 2 do cyt. ustawy. Przywołując treść art. 7 oraz art. 77 § 1 k.p.a. Sąd w wyroku II SA/Rz 414/11 wywiódł, że brak ustaleń w powyższym zakresie zarówno na etapie postępowania przed organem I, jak i II instancji, obligował do uchylenia decyzji tychże organów, z powodów, które nie były podniesione w skardze, a które Sąd wziął pod uwagę z urzędu, przyjmując że braki w postępowaniu dowodowym stanowią naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W wytycznych zalecono, aby przy ponownym rozpatrywaniu sprawy ustalić, jaki odsetek ogólnej liczby zabiegów wykonywanych na oddziale, na którym zatrudniona była uczestniczka stanowiły zabiegi wykonywanie "w warunkach ostrego dyżuru", a tym samym ustalenie, jakie było prawdopodobieństwo wystąpienia zdarzeń, skutkujących koniecznością podjęcia działań w trybie nagłym. Wedle cyt. wyroku dopiero ustalenie tych okoliczności pozwoli na jednoznaczne określenie, czy jej pracę można uznać za pracę o szczególnym charakterze w rozumieniu Uep.

Inspektor Pracy Okręgowego Inspektoratu Pracy [...] prowadząc ponownie postępowanie i przeprowadzając w S. kontrolę, ustalił, że M. I. w 2009 r. wykonywała pracę podczas 101 zabiegów planowanych i 130 w trybie nagłym, w tym 125 cesarskich cięć, zaś w 2010 r. uczestniczyła w 117 zabiegach planowanych i 93 zabiegach w trybie nagłym, w tym w 88 cesarskich cięciach. Pogląd ten podzielił organ II instancji, dla którego praca pielęgniarki - instrumentariuszki na bloku operacyjnym jest "co do zasady" pracą "w warunkach ostrego dyżuru", dodatkowo udział uczestniczki w zabiegach wykonywanych w przypadkach nagłych stanowić miał w latach 2009-2010 odpowiednio 56,3% i 44,3% przypadków zabiegowych. Argumentację tę zwalcza strona skarżąca, eksponując że zabiegi cesarskiego cięcia nie sposób zaliczyć in gremio do zabiegów ratujących życie, tj. zabiegów nagłych. W tym zakresie przyznać należy rację stronie skarżącej, że organy obu instancji nie wskazały w sposób przekonywujący, aby można było przyjąć bez jakiejkolwiek wątpliwości, że wszystkie zabiegi cesarskiego cięcia uznać za tego typu przypadki, a w konsekwencji że wykonując w ramach tych zabiegów pracę pielęgniarki - instrumentariuszki, uczestniczka wykonywała swą pracę "w warunkach ostrego dyżuru". Godzi się zauważyć, że przedstawiając wykaz zabiegów wykonanych na bloku operacyjnym [...] S. kierownik tego bloku operacyjnego - położna B. Ś., jako zabiegi w trybie nagłym wykonane przez uczestniczkę – M. I., wykazała w 2009 i 2010 r. po 5 zabiegów, przy ogólnej liczbie zabiegów planowanych odpowiednio 101 i 117, oraz cesarskich cięć odpowiednio 125 i 88. Jako pielęgniarka pomocnicza uczestniczka brała także udział odpowiednio w latach 2009 i 2010 w 18 i 20 zabiegach. Tak sporządzonego zestawienia orzekające organy nie zakwestionowały jako wadliwego, wyprowadzając wszakże z niego zupełnie subiektywne wnioski. Z uzasadnienia skarżonych decyzji nie można wywieźć przyczyn, które skłoniły orzekające w sprawie organy, wbrew chociażby kwantyfikowaniu zabiegów przez kierownika bloku operacyjnego, pozwalającego przyjąć, że wszystkie zabiegi cesarskich cięć, w których uczestniczyła uczestniczka, były zabiegami nagłymi. Zdaniem Sądu nie każde cesarskie cięcie musi być kwalifikowane jako przypadek nagły, który WSA w Rzeszowie w wyroku II SA/Rz 414/11 powiązał z wykonywaniem pracy "w warunkach ostrego dyżuru". Raz jeszcze podkreślając związanie powyższym wyrokiem, skład orzekający Sądu w przedmiotowej sprawie akceptuje konieczność respektowania wykazu sporządzonego przez kierownika bloku operacyjnego, co nakazuje przyjąć, że uczestniczka w 2010 r. brała udział w zabiegach nagłych 5 razy na ogólną liczbę 220 zabiegów (co stanowi ok. 2,3% ogólnej liczby zabiegów), zaś w 2009 r. brała udział również w 5 zabiegach wykonanych w stanie nagłym (co stanowi ok. 2% ogólnej liczby zabiegów). W cyt. uprzednio wyroku II SA/Rz 414/11 WSA w Rzeszowie podkreślił, że tylko ustalenie przez organy, iż w danej sprawie zachodzi duże prawdopodobieństwo występowania zdarzeń, skutkujących koniecznością podjęcia działań w trybie nagłym oraz ustalenie, że znaczna część czynności (podkreślenie Sądu obecnie orzekającego) wykonywanych w ramach zakresu obowiązków pracownika wiąże się ze szczególnym charakterem, uprawnia organy do wydania orzeczenia w przedmiocie umieszczenia pracownika w ewidencji pracowników wykonujących pracę w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze. Biorąc pod uwagę dowód znajdujący się w aktach administracyjnych, a obrazujący udział uczestniczki w pracach personelu medycznego dyscyplin zabiegowych w warunkach ostrego dyżuru, przy uwzględnieniu wiążącej wykładni dokonanej w cyt. wyroku II SA/Rz 414/11, skład orzekający Sądu dochodzi do przekonania, że w świetle obowiązującej w sprawie wykładni przepisów prawa materialnego, a to art. 3 ust. 3 Uep, nie zachodziła przesłanka pozwalająca organom PIP do wydania nakazu umieszczenia uczestniczki w ewidencji pracowników S. [...] wykonujących pracę w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze. W konsekwencji nieuprawnionej decyzji organu I instancji, organ odwoławczy nietrafnie orzekł na zasadzie art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. utrzymując decyzję Inspektora Pracy w mocy.

Zgodnie z art. 41 ust. 1 Uep "Zakład prowadzi: 1) centralny rejestr stanowisk pracy, na których są wykonywane prace w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze; 2) centralny rejestr pracowników wykonujących prace w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze, za których jest przewidziany obowiązek opłacania składek na FEP" (Fundusz Emerytur Pomostowych), w myśl ust. 4 cyt. przepisu "Płatnik składek jest obowiązany prowadzić:1) wykaz stanowisk pracy, na których są wykonywane prace w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze; 2) ewidencję pracowników wykonujących prace w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze, za których jest przewidziany obowiązek opłacania składek na FEP, zawierającą dane, o których mowa w ust. 3 pkt 2". W przypadku nieumieszczenia w ewidencji pracowników wykonujących prace w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze, za których jest przewidziany obowiązek opłacania składek na FEP, pracownikowi przysługuje skarga do Państwowej Inspekcji Pracy (art. 41 ust. 6 Uep). Zgodnie z art. 11a uPIP "Właściwe organy Państwowej Inspekcji Pracy są uprawnione do nakazania pracodawcy umieszczenia pracownika w ewidencji pracowników wykonujących prace w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze, o której mowa w art. 41 ust. 4 pkt 2 ustawy z dnia 19 grudnia 2008 r. o emeryturach pomostowych, wykreślenia go z ewidencji oraz do sporządzenia korekty dokonanego wpisu w tej ewidencji". Sąd zwraca uwagę, że problematyka uprawnień orzeczniczych organów PIP w zakresie nakazywania pracodawców umieszczenia pracownika w ewidencji pracowników wykonujących prace w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze, w przypadkach, gdy pracownik ten wykonywał oprócz tego typu prac także inne dodatkowe czynności wskazane przez pracodawcę w ramach świadczenia pracy, budziła wątpliwości w judykaturze, prowadząc do rozbieżności w orzecznictwie. Wystarczy przytoczyć przywołane w wyroku II SA/Rz 414/11 wyroki WSA w Lublinie ( III SA/Lu 236/10 i III SA/Lu 239/10 (błędnie podano w uzasadnieniu wyroku WSA w Rzeszowie z 7 września 2011 r. część sygnatury "II SA/Lu" zamiast "III SA/Lu"). Przywołane wyroki były przedmiotem skarg kasacyjnych, zaś Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznając je swymi wyrokami z 7 września 2011 r. I OSK 422/11 i z 27 września 2011 r. I OSK 442/11 (cbosa.nsa.gov.pl) odpowiednio, uchylił wyrok III SA/Lu 236/10, oraz oddalił skargę kasacyjną od wyroku III SA/Lu 239/10. Obserwowane rozbieżności w orzecznictwie skłoniły Prezesa NSA do skierowania pytania prawnego, na które skład siedmiu sędziów NSA udzielił odpowiedzi w uchwale z 13 listopada 2012 r. I OPS 4/12 (LEX nr 1226997). NSA zajął stanowisko, wedle którego w postępowaniu o umieszczenie pracownika w ewidencji pracowników wykonujących prace w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze, o której mowa w art. 41 ust. 4 pkt 2 ustawy z 2008 r. o emeryturach pomostowych (Uep), za pracownika wykonującego prace o szczególnym charakterze w rozumieniu art. 3 ust. 5 tej ustawy może być uznany pracownik, który wykonując prace o szczególnym charakterze wykonuje także inne dodatkowe czynności wskazane przez pracodawcę w ramach świadczenia pracy. Uzasadniając swoje stanowisko skład siedmiu sędziów NSA wskazał, że zagadnienie prawne objęte wnioskiem Prezesa NSA wymagało rozważenia relacji między sprawami o nakazanie pracodawcy umieszczenie pracownika w ewidencji, o której mowa w art. 41 ust. 4 pkt 2 Uep lub wykreślenie go z tej ewidencji, które są rozstrzygane w drodze decyzji administracyjnej przez organy PIP, a sprawami o przyznanie emerytury pomostowej oraz sprawami dotyczącymi obowiązku opłacania składek na Fundusz Emerytur Pomostowych, które są załatwiane przez organy rentowe i są objęte właściwością sądów powszechnych. NSA stwierdził dalej, że sprawy o emerytury pomostowe oraz sprawy dotyczące obowiązku opłacania składek na Fundusz Emerytur Pomostowych są sprawami z zakresu ubezpieczeń społecznych, w których mają zastosowanie przepisy ustawy z 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych oraz ustawy z dnia 17 stycznia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, a także przepisy Kodeksu postępowania cywilnego (art. 25 i 40 Uep). W konkluzji swych wywodów w cyt. uchwale NSA wyłuszczył, że z uwagi na właściwość organów rentowych i sądów powszechnych w sprawach regulowanych Uep oraz charakter ewidencji, o której mowa w art. 41 ust. 4 pkt 2 tej ustawy, należy przyjąć, że w ewidencji powinni być umieszczeni pracownicy, którzy wykonują prace w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze bez względu na to, czy wykonują wyłącznie tego rodzaju prace, czy też, poza tego rodzaju pracami, wykonują także prace innego rodzaju. Oznacza to, że organy Państwowej Inspekcji Pracy w postępowaniu o nakazanie pracodawcy umieszczenie pracownika w ewidencji lub wykreślenie pracownika z ewidencji rozstrzygają wyłącznie o tym, czy pracownik wykonuje prace na stanowisku pracy, na którym są wykonywane prace w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze, bez względu na to, czy taki pracownik wykonuje dodatkowo także inne prace. Ocena, czy wykonywanie tych innych prac powoduje, że pracownik wykonuje lub nie wykonuje prace w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze w pełnym wymiarze czasu pracy w rozumieniu art. 3 ust. 1 i 3 Uep, należy do organów rentowych i sądów powszechnych, ponieważ są to okoliczności dotyczące obowiązku opłacania składek na Fundusz Emerytur Pomostowych oraz spełniania warunku nabycia prawa do emerytury pomostowej, a nie okoliczności, od których zależy umieszczenie lub nieumieszczenie pracownika w ewidencji, o której mowa w art. 41 ust. 4 pkt 2 Uep.

W konsekwencji w/w uchwały, którą związany jest także Sąd orzekający w niniejszej sprawie na zasadzie art. 269 § 1 Ppsa, jest ukształtowanie takiej linii orzeczniczej, wedle której o tym, że pracownik spełnia lub nie spełnia warunku do nabycia prawa do emerytury pomostowej nie może rozstrzygać wpis do ewidencji, o której mowa w art. 41 ust. 4pkt 2 Uep, ani decyzja administracyjna organów PIP wydana na podstawie art. 11a uPIP. Oznaczałoby to bowiem, że o spełnieniu przez pracownika jednego z warunków nabycia prawa do emerytury pomostowej rozstrzygają organy PIP oraz w razie wniesienia skargi – sądy administracyjne. Nie ulega zaś wątpliwości, że decyzje administracyjne wydawane przez organy PIP w tych sprawach nie są objęte właściwością sądów powszechnych (por. wyrok NSA z 21 grudnia 2012 r. I OSK 557/12, cbosa.nsa.gov.pl). W najnowszym orzecznictwie wojewódzkich sądów administracyjnych prezentowane na ogół jest stanowisko, według którego postępowanie zainicjowane skargą pracownika, wniesioną na zasadzie art. 41 ust. 6 Uep zakończyć się może wydaniem nakazu wpisu do ewidencji na podstawie art. 11a uPIP tylko jednak wtedy, jeżeli dane stanowisko pracy zostało przez samego pracodawcę zaliczone do wykazu stanowisk pracy, na których są wykonywane prace w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze, a pomimo to pracownik - spełniający wszystkie warunki do objęcia go obowiązkiem opłacania składek na FEP - nie został wciągnięty do ewidencji. Nakaz taki może również być wydany, jeżeli w wyniku decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych ustalone zostanie, że pracownik zatrudniony na danym stanowisku spełnia warunki do objęcia go systemem emerytur pomostowych, co rodzi po stronie pracodawcy (płatnika) obowiązek uiszczania składek na FEP. W sytuacji, gdy stanowisko, na którym zatrudniony jest pracownik, nie zostało zaliczone przez pracodawcę albo uprawniony organ do stanowisk pracy, na których są wykonywane prace w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze, organ Państwowej Inspekcji Pracy powinien umorzyć postępowanie jako bezprzedmiotowe. W postępowaniu kontrolnym zainicjowanym przez pracownika skargą na pracodawcę inspekcja nie może bowiem rozstrzygać o charakterze jego pracy i przesądzać o okolicznościach decydujących o objęciu pracownika obowiązkami wynikającymi z przepisów emerytalnych (por. wyrok WSA w Warszawie z 7 marca 2012 r., VIII SA/Wa 1064/11, LEX nr 1139875). Wskazuje się ponadto, że organy PIP nie mają prawnych podstaw do dokonywania wiążących ustaleń czy badań w zakresie wykazywania, czy określone stanowisko pracy spełnia wymogi przewidziane przez ustawę z 2008 r. o emeryturach pomostowych, by być umieszczone przez pracodawcę w rejestrze stanowisk prowadzonych w oparciu o przepis art. 41 ust. 4 pkt 1 ustawy. Organy inspekcji pracy nie są upoważnione do wydawania decyzji ingerujących w treść tego rejestru (por. wyrok WSA w Gliwicach z 17 listopada 2011 r., IV SA/Gl 217/11, LEX nr 1043940 oraz wyrok WSA w Poznaniu z 8 września 2011 r., II SA/Po 280/11, LEX nr 899087).

Sąd uznaje przeto, że doszło do naruszenia wskazanych powyżej przepisów prawa materialnego, a naruszenie to miało wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a Ppsa), z tych względów oraz na zasadzie także art. 135 Ppsa należało uchylić decyzje obu instancji. Wyrok należało opatrzyć klauzulą ochrony tymczasowej na zasadzie art. 152 Ppsa, o kosztach orzeczono na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 Ppsa oraz § 18 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1348 ze zm.).