Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 1727/10
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2011-03-17 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6100 Nabycie mienia państwowego z mocy prawa przez gminę
Hasła tematyczne: Nieruchomości
Skarżony organ: Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 13  ust. 2
journal: Dz.U. 2004 nr 208 poz 2128
law: Ustawa z dnia 19 października 1991 r. o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa - tekst jednolity
article: art. 151
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Agnieszka Jędrzejewska - Jaroszewicz (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Emilia Lewandowska Sędzia WSA Bogdan Wolski Protokolant starszy sekretarz sądowy Katarzyna Krynicka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 marca 2011 r. sprawy ze skargi Gminy [...] na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] czerwca 2010 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nabycia przez gminę własności nieruchomości oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją nr [...] z dnia [...] czerwca 2010 r.

na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego, w związku

z art. 13 ust. 2 pustawy o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa (Dz. U. z 2007 r. Nr 231, poz. 1700 z późn. zm.) po rozpatrzeniu odwołania Burmistrza Miasta [...] od decyzji Wojewody [...] z [...] maja 2009 r.

nr [...] odmawiającej stwierdzenia nabycia z mocy prawa przez Gminę [...] własności nieruchomości Skarbu Państwa oznaczonej działką nr [...] o pow. [...] ha, położonej w miejscowości B., gmina C., utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...].

Burmistrz Miasta [...] zwrócił się wnioskiem z dnia [...] kwietnia 2008 r.

nr [...] do Wojewody [...] o stwierdzenie nabycia z mocy prawa przez Gminę [...] własności nieruchomości Skarbu Państwa, oznaczonej jako działka nr [...] położonej w miejscowości B. w Gminie [...].

Wojewoda [...] odmówił, decyzją z [...] maja 2009 r. nr [...] na podstawie art. 13 ust. 2,3 i 4 ustawy z 19 października 1991 r.

o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa, stwierdzenia nabycia

z mocy prawa przez Gminę [...] własności przedmiotowej nieruchomości Skarbu Państwa. W uzasadnieniu swojej decyzji Wojewoda wskazał, że działka ta nie stanowi nieruchomości rolnej w rozumieniu art. 461 Kodeksu cywilnego, ponieważ w ewidencji gruntów została sklasyfikowana jako grunty leśne i w związku z tym nie spełnia przesłanek warunkujących przejście gruntu z mocy prawa na rzecz gminy.

W związku z taką decyzją Wojewody [...], Burmistrz Miasta [...] złożył do Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi, pismem z [...] maja 2009 r. złożył odwołanie od decyzji Wojewody z [...] maja 2009 r. W odwołaniu Burmistrz wskazał, iż Wojewoda niesłusznie wskazał w uzasadnieniu swojej decyzji, że przedmiotowa działka nie stanowiła nieruchomości rolnej w rozumieniu przepisów Kodeksu cywilnego, gdyż według ustaleń miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego działka

ta jest położona na terenach upraw polowych oraz terenach zabudowy mieszkaniowej

i zagrodowej, a błędne, zdaniem skarżącego, wykazanie przedmiotowej działki

w ewidencji gruntów jako terenów leśnych (gdyż jedynie część działki jest zalesiona,

co jest wynikiem naturalnego zalesiania pól pozostających odłogiem) nie może rzutować na rzeczywisty charakter tego gruntu.

Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi, rozpatrując przedmiotową sprawę wskazał,

że zgodnie z art. 13 ust. 1 i 2 ustawy o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa, przejęcie przez Agencję Własności Rolnej Skarbu Państwa praw

i obowiązków wynikających z wykonania prawa własności w stosunku do mienia,

o którym mowa w art. 1 i 2 tej ustawy, miało nastąpić nie później niż do 30 czerwca 2000 r. Nieruchomości rolne nieprzekazane do Zasobu Własności Rolnej Skarbu Państwa ostatecznymi decyzjami, o których mowa w art. 16 ust. 3 lub nieprzekazane

do Agencji ostatecznymi decyzjami, o których mowa w art. 17 ust. 1, w terminie

o którym mowa wyżej, stały się z mocy prawa własnością gmin, na terenie których

są położone. Nabycie przez gminę własności takich nieruchomości stwierdza w drodze decyzji wojewoda odpowiedni dla miejsca położenia nieruchomości.

Ponadto organ wskazał, że zakres normowania przepisów ustawy

o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa obejmuje zasady gospodarowania mieniem określonym w art. 1, czyli nieruchomościami rolnymi

w rozumieniu Kodeksu cywilnego, położonymi na obszarach przeznaczonych w planach zagospodarowania przestrzennego na cele gospodarki rolnej (z wyłączeniem gruntów znajdujących się w zarządzie Lasów Państwowych i parków narodowych).

W związku z powyższym Minister wskazał, że aby nieruchomość stała

się własnością gminy, na mocy art. 13 ust. 2 ustawy z dnia 19 października 1991 r. muszą być spełnione łącznie dwie przesłanki: działka musi stanowić nieruchomość rolną w rozumieniu Kodeksu cywilnego oraz być położona na obszarze przeznaczonym

w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego na cele gospodarki rolnej.

Z zaświadczenia wydanego przez Urząd Miejski w [...] z [...] marca 2008 r. wynika, że zgodnie z ustaleniami miejscowego planu ogólnego zagospodarowania przestrzennego Miasta i Gminy [...], obowiązującego w dniu [...] lipca 2000 r. działka nr [...] była położona na terenach upraw polowych oraz zabudowy mieszkaniowej i zagrodowej, była ona zatem przeznaczona na cele rolnicze.

Zgodnie natomiast z brzmieniem art. 461 Kodeksu cywilnego nieruchomościami rolnymi są nieruchomości, które są lub mogą być wykorzystane do prowadzenia działalności wytwórczej w rolnictwie w zakresie produkcji roślinnej i zwierzęcej,

nie wyłączając produkcji ogrodniczej, sadowniczej i rybnej, a jak podkreślił organ, według zaświadczenia zawierającego wypis z ewidencji gruntów obowiązujący na dzień

30 czerwca 2000 r. działka nr [...] o pow. [...] oznaczona była jako lasy.

Zgodnie z art. 1 pkt 3 ustawy o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa, ustawa ta reguluje zasady gospodarowania mieniem Skarbu Państwa w odniesieniu do lasów niewydzielonych geodezyjnie z nieruchomości, określonych

w ustawie, zatem, zdaniem organu odwoławczego, jeżeli przedmiotowa działka stanowiła las, wydzielony geodezyjnie, to nie podlegała przepisom ww. ustawy.

Organ odwoławczy decyzją nr [...] z dnia [...] czerwca 2010 r. stwierdził, że decyzja Wojewody [...] z [...] maja 2009 r. nr [...] odmawiająca stwierdzenia nabycia z mocy prawa przez Gminę [...] własności nieruchomości Skarbu Państwa oznaczonej działką nr [...]o pow. [...]ha, położonej w miejscowości B., gmina C., wydana została zgodnie z przepisami ustawy o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa, uzasadniając decyzję tym, że skoro zawarty w aktach sprawy wypis z ewidencji gruntów wskazuje, że przedmiotowa nieruchomość obejmuje lasy, a strona skarżąca nie przedstawiła żadnych dowodów mogących stanowić podstawę do zakwestionowania zawartych w ewidencji informacji, zatem należało stwierdzić, że działka ta stanowi wyodrębniony geodezyjnie las, który nie podlega przejściu z mocy prawa na rzecz gminy na podstawie art. 1 pkt 3 ustawy z 19 października 1991 r.

Na powyższą decyzję, pismem z dnia [...] lipca 2010 r., skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniósł w imieniu Gminy [...] Burmistrz R. K., zarzucając jej, że wydana została z naruszeniem art. 3 ust. 2, 3 i 4 ustawy z dnia 19 października 1991 r.

Zdaniem skarżącego przedmiotowa działka spełnia obie, wymagane przez ustawę, przesłanki uznania jej za nieruchomość rolną, ponieważ zgodnie z ustaleniami Miejscowego Planu Zagospodarowania Przestrzennego Miasta i Gminy [...] położona jest częściowo na terenie upraw polowych, a częściowo na terenie zabudowy mieszkaniowej i zagrodowej, a ponadto zgodnie z art. 461 Kodeksu cywilnego nieruchomością rolną jest nieruchomość, która jest lub może być wykorzystana

do prowadzenia działalności wytwórczej w rolnictwie.

Skarżący podkreślił także, że klasyfikacja gruntów w operacie ewidencji gruntów nie wyklucza możliwości użytkowania po rekultywacji działki, jako gruntu rolnego

i po częstokroć nie odzwierciedla stanu faktycznego, jak zdaniem skarżącego błędnie

w uzasadnieniu decyzji stwierdził Minister.

Zdaniem skarżącego, działka nr [...] ma charakter śródpolnej enklawy leśnej, a sukcesja roślin na tej działce, sąsiadującej z kompleksem gruntów ornych poprzecinanych sosnowymi i brzozowymi zagajnikami, jest wynikiem naturalnego zalesienia pól pozostających wiele lat odłogiem. Dodatkowo skarżący podniósł,

że "przedmiotowa działka nie stanowi wydzielonego geodezyjnie lasu, jak błędnie zinterpretował to, wyłącznie na podstawie klasyfikacji użytku w ewidencji gruntów Minister, gdyż jako taki zostałby włączony do zasobu Państwowego Gospodarstwa Leśnego na podstawie art. 74 ust. 1 i 2 ustawy z 28 września 1991 r. o lasach (Dz. U.

z 2005 r. Nr 45, poz. 435 z późn. zm.).

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji, podnosząc że kwestionowana przez stronę ewidencja gruntów zawiera dane faktyczne, które mają charakter wiążący dla organów państwowych.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zważył co następuje:

Z uwagi na treść art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153 poz.1269) Sąd administracyjny, sprawuje, w zakresie swojej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym § 2 wspomnianego przepisu stanowi, iż kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Z brzmienia art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270) wynika natomiast, że w przypadku, gdy Sąd stwierdzi, bądź to naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź to naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź wreszcie inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas - w zależności od rodzaju naruszenia – uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, albo stwierdza ich nieważność bądź niezgodność z prawem. Cytowana regulacja prawna przesądza, że zaskarżona decyzja lub postanowienie mogą ulec uchyleniu tylko wtedy, gdy organom administracji publicznej można postawić uzasadniony zarzut naruszenia prawa, czy to materialnego, czy to procesowego, jeżeli naruszenie to miało, bądź mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Tym samym Sąd administracyjny nie jest władny oceniać takich okoliczności jak pokrzywdzenie strony decyzją, czy też, czy decyzja wiąże się z negatywnymi skutkami dla strony i podobnych. Sąd związany jest normą prawną odzwierciedlającą wolę ustawodawcy, wyrażoną w treści odpowiedniego przepisu prawa. Przy czym z mocy art. 134 § 1 cytowanej ustawy , kontroli legalności dokonuje także z urzędu, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi

oraz powołaną podstawą prawną.

Skarga jako niezasadna podlegała oddaleniu.

Zasadnicze znaczenie dla rozstrzygnięcia tej sprawy ma ustalenie,

czy nieruchomość oznaczona jako działka nr [...], o powierzchni [...]ha, położona w B., w Gminie C., spełnia warunki z art. 13 ust. 2 ustawy z dnia 19 października 1991 r. o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa (Dz. U. z 2004 r. Nr 208, poz. 2128 ze zm.). Przepis ten stanowi, iż nieruchomości rolne nieprzekazane do Zasobu ostatecznymi decyzjami, o których mowa w art. 16 ust. 3,

lub nieprzekazane Agencji ostatecznymi decyzjami, o których mowa w art. 17 ust.1,

w terminie określonym w ust. 1, stają się z mocy prawa własnością gmin, w których

są położone.

Należy przyjąć, że "nieruchomości rolne", o których mowa w tym przypisie,

to nieruchomości wskazane w art. 1 ust. 1 ustawy, położone na obszarach przeznaczonych w planach zagospodarowania przestrzennego na cele gospodarki rolnej, z wyłączeniem gruntów znajdujących się w zarządzie Lasów Państwowych

i parków narodowych. Z kolei Kodeks cywilny, do którego odsyła ten przepis, w art. 46(1) stanowi, że nieruchomościami rolnymi (gruntami rolnymi) są nieruchomości, które są lub mogą być wykorzystywane do prowadzenia działalności wytwórczej w rolnictwie w zakresie produkcji roślinnej i zwierzęcej, nie wyłączając produkcji ogrodniczej, sadowniczej i rybnej.

Z przedstawionych regulacji prawnych wynika, że nieruchomościami rolnymi

w rozumieniu ustawy z 19 października 1991 r. są nieruchomości zdefiniowane

w przepisach Kodeksu cywilnego i stosownie do art. 1 pkt 1 tej ustawy położone

na obszarach przeznaczonych w planach zagospodarowania przestrzennego na cele gospodarki rolnej. Tylko więc nieruchomości spełniające te warunki podlegają komunalizacji z mocy prawa na podstawie art. 13 powołanej ustawy. Dla zastosowania tego przepisu konieczne jest ustalenie, czy będąca przedmiotem postępowania nieruchomość w dniu 30 czerwca 2000 r., oprócz spełnienia innych warunków określonych w tym przepisie, była przeznaczona w planie zagospodarowania przestrzennego na cele gospodarki rolnej.

Z akt sprawy wynika, że według miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Miasta i Gminy [...] obowiązującego w dniu [...].07.2000r., nieruchomość obejmująca przedmiotową działkę położona jest na terenach upraw polowych (symbol planu [...]) oraz zabudowy mieszkaniowej i zagrodowej (symbol [...]). Jednakże z wypisu z rejestru gruntów prowadzonego dla B. wynika, że przedmiotowa działka jest działką leśną, to zaś oznacza,

że nie można na niej prowadzić wytwórczości rolniczej.

Zarzuty skargi, że sporna nieruchomość jest śródpolną enklawą leśną, która

po dokonaniu jej rekultywacji będzie mogła być użytkowana rolniczo, a ewidencja gruntów często nie odzwierciedla stanu faktycznego, który obrazuje ortofotomapa wykonana ok. 1995 r. i 2000 r., nie zasługują na aprobatę.

Zapisy widniejące w ewidencji gruntów są dowodem określonego stanu faktycznego i nie mogą być dowolnie zignorowane lub zaakceptowane przez organ badający sprawę. Ich znaczenie prawne nie budzi wątpliwości, w kontekście określenia wystąpienia przesłanek do komunalizacji, co oznacza, że warunkiem osiągnięcia oczekiwanego przez Gminę [...] skutku, jest wszczęcie odpowiedniej procedury zmierzającej do zmiany jej zapisów. Zważyć należy, że Minister Rolnictwa

i Rozwoju Wsi nie może samodzielnie dokonywać ustaleń sprzecznych z zapisem ewidencji gruntów. Brak jest podstaw do przyjęcia aby taki skutek mógł być osiągnięty np. w wyniku dokonania oględzin, tym bardziej, że ich wynik pozostawałby bez związku ze stanem faktycznym, który miał miejsce w dniu [...].06.2000r. W tym zakresie

sąd podziela pogląd Ministra, że ewidencja gruntów zawiera dane faktyczne określające rodzaj użytków wchodzących w skład danej nieruchomości i ma charakter wiążący dla organów państwowych tym bardziej, że twierdzenie strony zapewniające

o istnieniu danych odmiennych, nie zostało poparte żadnymi podlegającymi weryfikacji dowodami. Dlatego też nie jest zasadne stanowisko skarżącego, że ocena,

iż nieruchomość była wykorzystywana w dniu [...] czerwca 2000 r. do celów rolnych może być dokonana wbrew zapisom wynikającym z poświadczonego wypisu

z rejestru gruntów.

Faktyczna możliwość zmiany sposobu użytkowania działki sugerowana przez skarżącego pozostaje bez związku z rozstrzygnięciem niniejszej sprawy,

zaś przywołana ortofotomapa nie była przedstawiona organowi do oceny wraz

z pozostałymi załącznikami wniosku o komunalizację.

Tym samym uznać należy, że organ odwoławczy wyjaśnił sprawę w sposób prawidłowy przed jej merytorycznym rozstrzygnięciem. Zgromadzone dowody poddano prawidłowej ocenie mając na uwadze całokształt okoliczności sprawy.

Ocena ta nie narusza prawa – w szczególności art. 13 ust 1 i 2 cyt. ustawy, a co za tym idzie nie sposób jej podważyć. Zaskarżona decyzja nie uchybia także przepisom prawa procesowego.

Z tych względów Sąd orzekł jak w sentencji wyroku , na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1273 ze zm .