Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt II SA/Kr 2537/01
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2005-12-01 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 634  Sprawy kombatantów, świadczenia z tytułu pracy przymusowej
Skarżony organ: Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych
Treść wyniku: uchylono zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą

SENTENCJA

WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 1 grudnia 2005 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący : Sędzia NSA Joanna Tuszyńska (spr) Sędziowie : WSA Barbara Pasternak AWSA Janusz Kasprzycki Protokolant : Grażyna Grzesiak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 1 grudnia 2005 r . sprawy ze skargi S. K. na decyzję Kierownika Urzędu d/s Kombatantów i Osób Represjonowanych w W. z dnia [...] 2001r ., Nr [...] w przedmiocie pozbawienia uprawnień kombatanckich I. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję tego organu z dnia [...] 2000 r., II. zasądza od Kierownika Urzędu ds. Kombatantów i Osób Represjonowanych w warszawie na rzecz skarżącej S. K. kwotę 10 zł ( dziesięć ) tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

IISA/Kr-2537/01

UZASADNIENIE

Decyzją z dnia , [...] 2000r Nr[...], wydaną na podstawie art. 25 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (Dz.U. z 1997r Nr 142 poz.950 z poźn. zm.), Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych pozbawił W. K. uprawnień kombatanckich przyznanych przez ZBOWiD w K. decyzją z dnia [...] 1987r z tytułu "walki zbrojnej o utrwalenie władzy ludowej" w okresie od [...] 1947r do [...] 1948r , łącznie 1 rok 7 miesięcy.

W uzasadnieniu decyzji wskazał, że w okresie zaliczonym przez ZBOWiD jako działalność kombatancka W. K. pełnił służbę w Wojsku Polskim. Jak wynika z akt sprawy, W. K. podczas tej służby nie brał udziału w walkach z oddziałami wymienionymi w art. l ust.2 pkt 6 cytowanej ustawy.

W związku z tym stwierdził , że uzyskał na mocy dotychczasowych przepisów uprawnienia kombatanckie wyłącznie z tytułu działalności w latach 1944 - 1956 w "charakterze uczestnika walk o ustanowienie i utrwalenie władzy ludowej" W myśl art. 25 ust.2 pkt 2 ustawy, osoby takie pozbawia się uprawnień kombatanckich.

Wyjaśnił jednocześnie, że zgodnie z orzecznictwem Sądu Najwyższego, Kierownik Urzędu nie jest obowiązany do wyjaśniania czy istnieją inne przesłanki uzasadniające przyznanie uprawnień kombatanckich z tytułu działalności określonej w art. l ust.2 , art.2 i 4 ustawy.

We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy W. K. podniósł , że w czasie okupacji należał do Ruchu Oporu, podał nazwiska przełożonych i datę złożenia przysięgi. Prezes Zarządu Koła ZBOWiD w T. potwierdził działalność W. K. w Ruchu Oporu.

Po ponownym rozpatrzeniu sprawy , decyzją z dnia [...] 2001 r. Nr [...], wydaną na podstawie art.138 § l pkt l , art. 127 § 3 i art. 129 kpa oraz art.25 ust.2 pkt 2 ustawy z dnia 24 stycznia 1991r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (Dz.U. z 1997r Nr 142 poz.950 z poźn. zm.), Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych utrzymał w mocy własną decyzję z dnia [...] 2000r Nr [...]

W uzasadnieniu decyzji wskazano, że W. K. otrzymał uprawnienia kombatanckie wyłącznie z tytułu służby w Wojsku Polskim. Nie brał udziału w walkach z UPA i Wehrwolfem (zaświadczenie ASG z dnia [...] 2000r). Z powyższego wynika zatem , że zainteresowany otrzymał uprawnienia kombatanckie wyłącznie z tytułu utrwalania władzy ludowej w ramach służby w LWP pełnionej po 30.06.1947r.

W myśl art.25 ust.2 pkt 2 cytowanej ustawy pozbawia się uprawnień kombatanckich osoby, które na mocy dotychczasowych przepisów uzyskały uprawnienia kombatanckie wyłącznie z tytułu działalności w charakterze uczestników walk o ustanowienie i utrwalenie władzy ludowej w latach 1944-1956.

Jednocześnie organ stwierdził, że w związku z podniesieniem kwestii przynależności do Ruchu Oporu podczas okupacji, termin do składania nowych wniosków z tytułów określonych w art.1-4 ustawy , upłynął z końcem 1998r.

Dlatego też nie znaleziono podstaw do zmiany bądź uchylenia dotychczasowej decyzji.

W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego na powyższą decyzję W. K. podtrzymał wcześniejsze zarzuty. Dodatkowo podniósł, że jego jednostka 11 Brygada WOP walczyła z UPA i Wehrwolfem , co wynika z wykazu MON poz. 152. Informacja z ASG, na którą powoływał się organ, stwierdzała jedynie, że nie odnaleziono dokumentów o walkach z UPA i Wehrwolfem, w których by brał udział skarżący. Powołał się również na swoją przynależność do AK od 1943r.

W odpowiedzi na skargę Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych wniósł o jej oddalenie, powołując się na stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Sąd zważył, co następuje:

Zgodnie z przepisem art. 97 § l ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. -Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153 poz. 1271), sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem l stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Dlatego też właściwym do rozpoznania skargi jest Wojewódzki Sąd Administracyjny w K.

Zgodnie z treścią art. 3 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. W ramach swej kognicji sąd bada czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania , nie będąc przy tym związanym granicami skargi / art. 134 ustawy/. Skarga jest uzasadniona.

Stosownie do przepisu art. 25 ust.2 pkt 2 ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego, w brzmieniu obowiązującym w dniu wydania zaskarżonej decyzji ( tekst jedn. Dz.U. z 1997r Nr 142 poz.950 ze zmianą -Dz.U.00.12.136), pozbawia się uprawnień kombatanckich osoby , które na mocy dotychczasowych przepisów uzyskały uprawnienia kombatanckie wyłącznie z tytułu działalności w latach 1944-1956 w charakterze "uczestników walk o ustanowienie i utrwalenie władzy ludowej" lub innych tytułów niż wymienione w art. l ust. 2, w art. 2 oraz w art. 4. Uprawnienia te zachowują jednak osoby, które uczestniczyły w Wojnie Domowej w Hiszpanii w latach 1936-1939 lub które uprawnienia te uzyskały z tytułów określonych w ustawie, oraz żołnierze z poboru, którzy pełnili służbę wojskową w Wojsku Polskim w okresie od 10 maja 1945 r. do 30 czerwca 1947 r.

Jednym z tytułów określonych w ustawie jest wymienione w art. l ust.2 pkt 6 ustawy uczestniczenie w walkach w jednostkach Wojska Polskiego oraz zmilitaryzowanych służbach państwowych z oddziałami Ukraińskiej Powstańczej Armii oraz grupami Wehrwolfu.

Już w piśmie do organu z dnia [...] 2000r W. K. podawał, że jego jednostka walczyła z bandami.

Rzeczą organu było zatem dokładne ustalenie, na podstawie wszystkich zgromadzonych dowodów , z zachowaniem reguł określonych w art. 7 i 77 kpa, czy w okresie, w jakim służył w tej jednostce skarżący, 11 Brygada Op w B. walczyła z bandami UPA. Dokonanie negatywnego ustalenia w tym przedmiocie jedynie na postawie zaświadczenia ASG z dnia [...] 2000r , stwierdzającego , że nie odnaleziono dokumentów poświadczających , że W. K. brał udział w walkach z UPA i grupami Wehrwolfu , było sprzeczne z zasadami postępowania administracyjnego.

Podkreślić również należy , że organ nie ustosunkował się do zarzutów skargi , w szczególności do twierdzenia skarżącego , że jak wynika z wykazu MON poz. 152 , brał on udział w walkach z UPA i Wehrwolfem. Odpowiedź na skargę zawiera jedynie powtórzenie stanowiska zawartego w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Ustosunkowując się do twierdzenia organu zawartego w decyzji z dnia [...] 2000r , że "Kierownik Urzędu nie jest obowiązany do wyjaśniania czy istnieją inne przesłanki uzasadniające przyznanie uprawnień kombatanckich z tytułu działalności określonej w art. l ust.2 , art.2 i 4 ustawy" , podnieść należy , że zgodnie z uchwałą składu 7 sędziów NSA z dnia 4.03.2002r (ONSA 2002/4/132), wniosek (zarzut) osoby, której uprawnień kombatanckich dotyczy postępowanie o pozbawienie tych uprawnień na podstawie art. 25 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (Dz. U. z 1997 r. Nr 142, poz. 950 ze zm.), wskazujący na zachowanie uprawnień z tytułów określonych w tej ustawie, powinien być rozpoznany i rozstrzygnięty w postępowaniu weryfikacyjnym w sprawie o pozbawienie uprawnień kombatanckich.

Na podstawie przepisu art. 25 ust. 2 pkt 2 cytowanej ustawy można zrekonstruować normę prawną, że "uczestnik walk o ustanowienie i utrwalenie władzy ludowej" zachowuje uprawnienia kombatanckie, jeżeli ma te uprawnienia z innych tytułów określonych w tej ustawie. Oznacza to, że w toku postępowania o pozbawienie uprawnień kombatanckich powoływanie się przez taką osobę na inny określony w ustawie tytuł do tych uprawnień nie może być utożsamiane z wnioskiem o przyznanie uprawnień, o którym mowa w art. 22 ust. 3 omawianej ustawy.

Zgodnie z wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 15.04.2003r , art.22 ust. 3 ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego , który przewidywał, że wnioski o przyznanie uprawnień z tytułów określonych w art. l -4, z zastrzeżeniem ust. 4 mogą być kierowane do dnia 31 grudnia 1998 r., został uznany za niezgodny z art. 2 i art. 32 Konstytucji. Przepis ten utracił moc z dniem 29 kwietnia 2003r.

W myśl art. 145a. § l kpa można żądać wznowienia postępowania również w przypadku, gdy Trybunał Konstytucyjny orzekł o niezgodności aktu normatywnego z Konstytucją umową międzynarodową lub z ustawą na podstawie którego została wydana decyzja.

Sytuacja ta ma miejsce w niniejszej sprawie.

Stosownie do treści art. 145 § l lit.b i lit.c ustawy o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd uwzględniając skargę uchyla decyzję w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy , jak również wtedy , gdy stwierdzi naruszenia prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego.

Dlatego też , na podstawie powołanego wcześniej przepisu oraz i art.135 ustawy orzeczono jak w punkcie I wyroku .

O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art.200 ustawy.