Wyrok WSA w Rzeszowie, sygn. akt I SA/Rz 377/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Data orzeczenia: 2021-06-22 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6536 Ulgi w spłacaniu należności pieniężnych, do których nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 i 34a  ustaw
Hasła tematyczne: Pomoc publiczna
Ubezpieczenie społeczne
Skarżony organ: Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych/ZUS
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję
Powołane przepisy: article: art. 31zo ust. 10 i 11, art. 31zq ust. 7 i ust. 8
journal: Dz.U. 2020 poz 374
law: Ustawa z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych  chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych
article: art. 7, art. 77 § 1, art. 80, art. 107 § 1
journal: Dz.U. 2021 poz 735
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący S.WSA Małgorzata Niedobylska /spr./, Sędzia WSA Jacek Boratyn, Sędzia WSA Jarosław Szaro, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 22 czerwca 2021 r. sprawy ze skargi T.K. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] marca 2021 r., nr [...] w przedmiocie odmowy prawa do zwolnienia z obowiązku opłacania należnych składek na ubezpieczenie zdrowotne za okres od 1 listopada 2020 r. do 30 listopada 2020 r. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] stycznia 2021 r., nr [...].


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] marca 2021 r. nr [...] Zakład Ubezpieczeń Społecznych (dalej: ZUS) utrzymał w mocy decyzję własną z dnia [...] stycznia 2021 r. nr [...] odmawiającą T.K. (dalej: Zobowiązany/Skarżący) prawa do zwolnienia z obowiązku opłacania należności z tytułu składek na ubezpieczenie zdrowotne za okres od 1 listopada do 30 listopada 2020 r.

Jak wynika z uzasadnienia zaskarżonej decyzji Zobowiązany we wniosku z dnia 13 stycznia 2021 r., ubiegał się o zwolnienie z obowiązku opłacania należnych składek na ubezpieczenie zdrowotne za okres od 1 listopada do 30 listopada 2020 r. wskazując m.in., że w dniu 30 września 2020 r. prowadził przeważającą działalność gospodarczą oznaczoną kodem PKD nr 90.01.Z.

Decyzją z [...] stycznia 2021 r. ZUS odmówił Zobowiązanemu prawa do zwolnienia z obowiązku opłacania należnych składek na ubezpieczenie zdrowotne i ubezpieczenie społeczne za okres od 1 listopada do 30 listopada 2020 r. twierdząc, że według danych z rejestru REGON na dzień 30 września 2020 r. Skarżący prowadził działalność gospodarczą oznaczoną rodzajem przeważającej działalności według PKD 90.03.Z, który nie uprawnia do zwolnienia z obowiązku opłacania należności z tytułu składek. Organ wskazał, że z analizy zmian dokonanych w CEIDG wynika, że kod PKD 90.01.Z został zgłoszony jako przeważający rodzaj działalności gospodarczej w dniu 11 stycznia 2021 r. (data zaistnienia zmiany).

Zobowiązany nie zgodził się z decyzją ZUS i złożył wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy.

W uzasadnieniu oświadczył, że od dnia rozpoczęcia działalności gospodarczej (25 listopada 1997 r.) zawodowo wykonuje pracę muzyka (oprawa muzyczna różnych imprez tanecznych i do słuchania) – kod 90.01.Z. Podkreślił, że jest to jego działalność dominująca. Dodatkowo prowadzi lodziarnię sezonowo (czerwiec-sierpień, kod 56.10.A). Obydwa kody są ujęte w tarczy antykryzysowej. Wskazał, że poza działalnością jako muzyk i lodziarnią nie prowadzi innej działalności, również tej związanej z kodem 90.03.Z. Wyjaśnił, że w połowie lat dziewięćdziesiątych grał na kontraktach jako muzyk zagranicą i chcąc płacić ZUS w Polsce zwrócił się do Ministra Kultury z prośbą o weryfikację. Wówczas zaliczono go do osób prowadzących twórczą i literacką działalność artystyczną związaną z kodem 90.03.Z. Po założeniu działalności gospodarczej w 1997 r. kod 90.03.Z. był przepisywany przy kolejnych rozszerzeniach działalności. Podkreślił, że do stycznia 2021 r. nie był świadomy, że posiada kod 90.03.Z jako dominujący.

Skarżący do wniosku dołączył faktury i rachunki z działalności muzycznej i gastronomicznej z 2020 r.

Decyzją z dnia [...] marca 2021 r. ZUS utrzymał w mocy decyzję własną z dnia [...] stycznia 2021 r. W uzasadnieniu organ, powołując się na brzmienie przepisu art. 31zo ust. 10 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2020 r., poz. 374 ze zm. - dalej: ustawa COVID-19) wskazał, że na dzień 30 września 2020 r. Skarżący prowadził przeważającą działalność gospodarczą oznaczoną kodem PKD 90.03.Z, który to kod nie uprawnia do zwolnienia z opłacania należności z tytułu składek za listopad 2020 r.

ZUS dodał, że zgodnie z art.31zo ust.11 ustawy COVID-19, oceny spełnienia warunku, o którym mowa w art. 31zo ust. 10 ww. ustawy, w zakresie oznaczenia prowadzonej działalności według Polskiej Klasyfikacji Działalności (PKD) 2007, dokonuje się na podstawie danych zawartych w rejestrze REGON w brzmieniu na dzień 30 września 2020 r. Organ podkreślił, że zmiana przeważającej działalności na kod 90.01.Z została dokonana dopiero 11 stycznia 2021 r., lecz data zaistnienia zmiany nie ma wpływu na stan rejestru REGON z dnia 30 września 2020r. W związku z tym organ uznał, że Zobowiązanemu nie przysługuje zwolnienie z obowiązku opłacania należnych składek.

Zobowiązany nie zgodził się z decyzją ZUS i wniósł na nią skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie.

W uzasadnieniu skargi podniósł, że nie prowadzi twórczej i literackiej działalności artystycznej związanej z kodem 90.03.Z. Podkreślił, że od 1997 r. prowadzi działalność jako zespół muzyczny T., obsługując bankiety, wesela, studniówki i inne imprezy muzyczne, i to jest jego działalność dominująca. Wskazał, że w 2009r. rozszerzył działalność o gastronomię (lody i gofry) – jest to działalność sezonowa, oznaczona kodem 56.10.A. i też podlega zwolnieniu. Do skargi Skarżący dołączył faktury i rachunki z działalności muzycznej i gastronomicznej ujęte w książce przychodów i rozchodów za 2019 r.

W odpowiedzi na skargę ZUS wniósł o jej oddalenie podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje:

Na podstawie art. 15 zzs4 ust. 2 i 3 ustawy COVID-19 i zarządzenia Przewodniczącego Wydziału I Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 26 maja 2021 r., w związku z ogłoszeniem stanu epidemii i związanymi z tym ograniczeniami i wymogami w zakresie podejmowania działań zmierzających do eliminowania nadmiernego stanu zagrożenia dla zdrowia osób uczestniczących w czynnościach sądowych, sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów.

W myśl art. 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2021 r. poz. 137) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm. - dalej: P.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Decyzja administracyjna podlega uchyleniu, jeśli Sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania lub inne naruszenie przepisów postępowania mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c P.p.s.a.) lub też naruszenie prawa będące podstawą stwierdzenia jej nieważności (art. 145 § 1 pkt 2 P.p.s.a.).

Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji w wyżej wskazanych granicach Sąd stwierdził, że skarga jest zasadna.

Stosownie do treści art. 31zo ust. 10 ustawy COVID-19, na wniosek płatnika składek prowadzącego na dzień 30 września 2020 r. działalność oznaczoną według Polskiej Klasyfikacji Działalności (PKD) 2007, jako rodzaj przeważającej działalności kodami 47.71.Z, 47.72.Z, 47.81.Z, 47.82.Z, 47.89.Z, 49.32.Z, 49.39.Z, 56.10.A, 56.10.B, 56.21.Z, 56.29.Z, 56.30.Z, 59.11.Z, 59.12.Z, 59.13.Z, 59.14.Z, 53.20.Z, 74.20.Z, 77.21.Z, 79.90.A,79.90.C, 82.30.Z, 85.51.Z, 85.52.Z, 85.53.Z, 85.59.A, 85.59.B, 86.10.Z w zakresie działalności leczniczej polegającej na udzielaniu świadczeń w ramach lecznictwa uzdrowiskowego, o którym mowa w art. 2 pkt 1 ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o lecznictwie uzdrowiskowym, uzdrowiskach i obszarach ochrony uzdrowiskowej oraz o gminach uzdrowiskowych, lub realizowanej w trybie stacjonarnym rehabilitacji leczniczej, 86.90.A, 86.90.D, 90.01.Z, 90,02.Z, 90.04.Z, 91.02,Z, 93.11.Z, 93.13.Z, 93.19.Z, 93.21.Z, 93.29.A, 93.29.B, 93.29.Z, 96.01.Z, 96.04.Z, zwalnia się z obowiązku opłacania należnych składek na ubezpieczenia społeczne, na ubezpieczenie zdrowotne, na Fundusz Pracy, Fundusz Solidarnościowy, Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych lub Fundusz Emerytur Pomostowych, za okres od dnia 1 listopada 2020 r. do dnia 30 listopada 2020 r., wykazanych w deklaracji rozliczeniowej złożonej za ten miesiąc, jeżeli był zgłoszony jako płatnik składek do dnia 30 czerwca 2020 r. i przychód z tej działalności w rozumieniu przepisów podatkowych uzyskany w listopadzie 2020 r. był niższy co najmniej o 40 % w stosunku do przychodu uzyskanego w listopadzie 2019 r.

Brzmienie powyższego przepisu wskazuje na to, że zwolnieniem z opłacania składek ubezpieczeniowych objęci zostali płatnicy składek prowadzący wskazane w przepisie rodzaje działalności wg stanu na dzień 30 września 2020 r. Istotne zatem jest ustalenie, jaką przedsiębiorca faktycznie prowadził w tym dniu działalność. Wprawdzie w myśl art.31zo ust.11 tej ustawy, oceny spełnienia warunku, o którym mowa w ust. 10, w zakresie oznaczenia prowadzonej działalności według Polskiej Klasyfikacji Działalności (PKD) 2007, dokonuje się na podstawie danych zawartych w rejestrze REGON w brzmieniu na dzień 30 września 2020 r., lecz danych tych organ nie może przyjmować bezkrytycznie. Zdarzają się sytuacje, gdy z różnych względów dane figurujące w rejestrze REGON nie są zgodne ze stanem faktycznym.

W rozpoznawanej sprawie, poza powołaniem się na istnienie określonego wpisu w rejestrze REGON, nie załączono do akt administracyjnych żadnego dokumentu, z którego okoliczność taka wynikałaby. Brak wykazania okoliczności przez organ orzekający powoduje, że Sąd nie jest w stanie zweryfikować prawidłowości podjętego rozstrzygnięcia.

Brak załączenia do akt sprawy dowodu potwierdzającego okoliczność, że zobowiązany prowadził działalność gospodarczą oznaczoną takim, a nie innym kodem PKD, powoduje konieczność uchylenia zaskarżonej decyzji celem uzupełnienia tego braku postępowania.

Niemniej jednak, nawet gdyby ta okoliczność była wykazana, to trzeba stwierdzić, że zastosowanie przez ustawodawcę uproszczenia procedury przyznawania świadczeń przez odesłanie - w celu weryfikacji kodu przeważającej działalności - do danych widniejących w rejestrze REGON, nie może prowadzić do skutków sprzecznych z celem regulacji, którym jest pomoc podmiotom faktycznie spełniającym warunki jej przyznania określone w art.31zo ust.10 ustawy COVID-19.

W sytuacji rozbieżności pomiędzy wpisem w CEDIG/REGON, a faktycznie wykonywaną działalnością, pierwszeństwo należy przyznać rzeczywiście wykonywanej działalności, bowiem ustawowa pomoc kierowana jest do płatników prowadzących określony rodzaj działalności, a nie jedynie tych, którzy mogą wykazać się odpowiednim wpisem w rejestrze REGON.

Postępowanie w sprawie ulgi jest prowadzone na zasadach określonych w przepisach ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2020 r. poz. 256, dalej: k.p.a.), art. 31zq ust. 7 i ust. 8 ustawy COVID-19, a zgodnie z art. 76 § 3 k.p.a. dopuszczalne jest przeprowadzenie dowodu przeciwko dokumentowi urzędowemu. Dane pozyskiwane przez ZUS w trybie określonym w art. 31zo ust. 11 ustawy COVID-19 mają charakter urzędowy w rozumieniu art. 76 § 1 k.p.a. (zob. art. 43 ustawy z dnia 29 czerwca 1995 r. o statystyce publicznej - Dz. U. z 2020 r. poz. 443 ze zm.) i są dla Zakładu wiążące, ale przepisy ustawy COVID-19 nie wyłączyły stosowania w tym postępowaniu normy zawartej w art. 76 § 3 k.p.a. Oznacza to, że przedsiębiorca prowadzący rzeczywistą działalność gospodarczą odpowiadającą treści kodów PKD wymienionych w art. 31zo ust. 10 ustawy COVID -19 jako przeważającą (ten warunek ulgi ma charakter materialnoprawny i nie podlega modyfikacji), może przeprowadzić dowód przeciwko treści dokumentu urzędowego. Obalenie domniemania polegać będzie na wykazaniu, że rzeczywisty stan faktyczny jest inny niż wynikający z danych pozyskanych przez ZUS z rejestru REGON.

Zdaniem Sądu, pomoc, o jakiej mowa w art. 31zo ust. 10 ustawy COVID-19, powinna być kierowana do podmiotów, które rzeczywiście prowadziły określony rodzaj działalności gospodarczej, a nie tym, które legitymują się określonym rodzajem wpisu w rejestrze REGON, niezależnie od tego, czy działalność taką faktycznie prowadziły. Takie formalne ograniczenie nie spełniłoby konstytucyjnego wymogu proporcjonalności odnośnie celu, jaki zamierzano osiągnąć omawianą regulacją ulgową, jak również prowadziłoby do naruszenia zasady równości wobec prawa. Uproszczenie procedur nie może powodować, że wnioskodawcy nie będą mieli jednakowej możliwości skorzystania ze wsparcia. Wpis w rejestrze REGON nie ma charakteru pewnego, tj. korzysta z domniemania prawdziwości, jednak jest ono wzruszalne.

Zdaniem Sądu o przeważającej działalności nie może świadczyć sam wpis do rejestru podmiotów REGON. Zwrócić należy uwagę, że Skarżący do wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy dołączył rachunki i faktury dotyczące wykonywanych usług muzycznych i zakupu towarów do produkcji lodów i gofrów, wskazujące na prowadzenie przez niego również przed dniem 11 stycznia 2021r., w tym także w 2020r., deklarowanej działalności gospodarczej uprawniającej do uzyskania zwolnienia. Organ w żaden sposób nie odniósł się do tej dokumentacji.

W ocenie Sądu, w toku postępowania nie zbadano zakresu faktycznie prowadzonej przez Skarżącego działalności gospodarczej. Organ nie podjął jakichkolwiek działań zmierzających do ustalenia, czy Skarżący prowadzi działalność gospodarczą oznaczoną kodem PKD 90.03.Z, który to kod uprawnia do otrzymania zwolnienia.

W związku z powyższym stwierdzić należy, że wydając zaskarżoną decyzję ZUS dopuścił się naruszenia nie tylko prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy ( art. 31zo ust. 10 i 11 ustawy COVID-19), ale również przepisów prawa procesowego (art. 7 i art. 77 § 1, art. 80 k.p.a.), co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Sąd zauważa ponadto, że decyzja z dnia [...] stycznia 2021 r. nie zawiera imienia i nazwiska, ani stanowiska służbowego osoby, która ją wydała, brak jest podpisu osoby wydającej decyzję, w aktach sprawy nie ma dowodu doręczenia powyższej decyzji Zobowiązanemu, brak również upoważnienia dla osoby wydającej decyzję z dnia [...] marca 2021 r. Uchybienia te stanowią naruszenie art. 107 § 1 k.p.a.

Rozpatrując ponownie sprawę, organ zobowiązany będzie uwzględnić wyrażone w niniejszym uzasadnieniu stanowisko Sądu. Organ przeprowadzi postępowanie zmierzające do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes Wnioskodawcy.

Mając na uwadze powyższe, Sąd, na podstawie art.145 § 1 pkt 1 lit. a i c P.p.s.a., orzekł jak w sentencji.