Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt IV SA/Wr 83/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2019-06-05 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6149 Inne o symbolu podstawowym 614
Hasła tematyczne: Szkolnictwo wyższe
Skarżony organ: Rektor Uniwersytetu/Politechniki/Akademii
Treść wyniku: *Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art.173 ust.1 pkt 3, art.174 ust.4, art.181 ust.1, art.186 ust.1
journal: Dz.U. 2017 poz 2183
law: Ustawa z dnia 27 lipca 2005 r. Prawo o szkolnictwie wyższym - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Wanda Wiatkowska – Ilków Sędziowie Sędzia WSA Ewa Kamieniecka (spr.) Sędzia NSA Mirosława Rozbicka - Ostrowska Protokolant starszy asystent sędziego Anna Rudzińska po rozpoznaniu na rozprawie w Wydziale IV w dniu 5 czerwca 2019 r. sprawy ze skargi N. Z. na decyzję Rektora Uniwersytetu W. z dnia [...] grudnia 2018 r., nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania stypendium dla najlepszych studentów oddala skargę w całości.


UZASADNIENIE

W dniu [...] października 2018 r. N. Z. złożyła do Rektora Uniwersytetu W. wniosek o przyznanie stypendium Rektora dla najlepszych studentów na rok akademicki 2018/2019, wskazując że jej średnia ocen samodzielnie wyliczona wynosi [...].

Decyzją z dnia [...] listopada 2018 r. nr [...] Rektor Uniwersytetu W., działając na podstawie art. 175 ust. 2 w związku z art. 173 ust. 1 pkt 3, art. 181 i art. 207 ust. 1 ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. Prawo o szkolnictwie wyższym (t. j.: Dz. U. z 2017 r., poz. 2183 ze zm.), art. 104 i art. 107 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t. j.: Dz. U. z 2018 r., poz. 2096) oraz § 2 ust. 1 pkt 3 Regulaminu ustalania wysokości, przyznawania i wypłacania świadczeń pomocy materialnej dla studentów Uniwersytetu W., stanowiącego załącznik do zarządzenia nr [...] Rektora Uniwersytetu W. z dnia [...] maja 2016 r., nie przyznał wnioskodawczyni stypendium Rektora dla najlepszych studentów na rok akademicki 2018/2019. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że jednym z warunków otrzymania stypendium jest uzyskanie za poprzedni rok studiów średniej ocen, która klasyfikuje studenta na liście rankingowej, obejmującej nie więcej niż 7,5 % najlepszych studentów na danym kierunku, a która wyniosła [...]. Wnioskodawczyni nie spełniła tego warunku, ponieważ średnia ocen uzyskana przez studentkę jest niższa od minimalnej średniej, jaką należało uzyskać, aby znaleźć się na liście rankingowej, ponieważ wyniosła [...].

We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy strona wniosła o uchylenie decyzji i przyznanie stypendium Rektora dla najlepszych studentów. Wnioskodawczyni zarzuciła, że organ wydający decyzję nie wskazał przepisów intertemporalnych, w sytuacji gdy przywołane przez organ przepisy utraciły moc obowiązującą z dniem 1 października 2018 r. Ponadto przywołany przez organ § 22 Regulaminu ustalania wysokości, przyznawania i wypłacania świadczeń pomocy materialnej dla studentów Uniwersytetu W. nie określa zasad wyliczania średniej ocen. Poza tym Rektor w § 30 Regulaminu dokonał subdelegacji własnej kompetencji ustawowej na rzecz Dziekana, naruszając zasady postępowania określone w art. 6 i art. 8 k.p.a., zwłaszcza gdy uzasadnienie decyzji jedynie w sposób bardzo ogólny i lakoniczny powołuje się na dokument Dziekana, wymieniając jedynie jego nazwę i to nie w pełnym brzmieniu, bez wskazania choćby jednostek redakcyjnych tego aktu.

Strona podkreśliła, że Dziekan nie ustalił wykazu przedmiotów, do czego zobowiązał go Rektor, a jedynie ograniczył się do ogólnego sformułowania: "wszystkie obowiązkowe i przewidziane w programie studiów przedmioty, realizowane w poszczególnych semestrach na danym kierunku i roku". Ponadto dokument Dziekana nie zawiera informacji o wymaganej opinii przedstawicieli studentów.

Wnioskodawczyni zauważyła, że różnica średniej ocen w jej przypadku wyniosła [...], a żaden z aktów nie reguluje zasad zaokrąglania średniej i nie wskazuje, do ilu miejsc po przecinku należy tę średnią zaokrąglać. Uzasadnienie decyzji nie wskazuje żadnych podstaw, które uzasadniałyby liczenie średniej z dokładnością do dwóch miejsc po przecinku. Dokument Dziekana określa minimalną średnią liczbą [...], a nie [...], co może sugerować, że średnia liczona jest z dokładnością do [...], tak jak to ma miejsce na innych wydziałach Uniwersytetu.

Decyzją z dnia [...] grudnia 2018 r. nr [...] Rektor Uniwersytetu W. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję, wskazując że zgodnie z § 22 Regulaminu jednym z warunków otrzymania stypendium jest uzyskanie za poprzedni rok studiów średniej ocen, która klasyfikuje studenta na liście rankingowej, obejmującej nie więcej niż 7,5 % najlepszych studentów na danym kierunku, a która wyniosła [...]. W roku akademickim 2018/2019 7,5 % liczby studentów na kierunku [...] stanowiło [...] osoby. Oznacza to, że na tym kierunku 7,5 % liczby studentów stanowi [...] osób. Skoro na liście rankingowej na ostatniej pozycji znalazło się dwóch studentów ze średnią ocen [...], to stypendium zostało przyznane [...] osobom. Natomiast średnia ocen uzyskana przez wnioskodawczynię jest niższa od minimalnej średniej, jaką należało uzyskać, aby znaleźć się na liście rankingowej. Średnia ocen jest zaokrąglana do dwóch miejsc po przecinku. Jest to praktyka stosowana od wielu lat i dotyczy wszystkich kierunków studiów na wszystkich wydziałach Uniwersytetu W. Każdy student otrzymuje "Kartę okresowych osiągnięć studenta w danym semestrze", która zawiera wykaz wszystkich przedmiotów, stanowiących podstawę do obliczenia średniej ocen do celów stypendialnych. Nie ma potrzeby powielania powyższego wykazu. Sporządzanie powyższego wykazu byłoby celowe i uzasadnione w sytuacji, gdy oceny z niektórych przedmiotów nie byłyby brane pod uwagę przy obliczaniu średniej ocen.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skarżąca wniosła o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji Rektora, zarzucając naruszenie przepisów prawa procesowego, w szczególności art. 6, art. 8 i art. 107 § 1 pkt 4 i 6 k.p.a. oraz naruszenie art. 66 ust. 2 i art. 186 ust. 1 Prawa o szkolnictwie wyższym przez nieokreślenie zasad obliczania i zaokrąglania średniej ocen. Skarżąca zarzuciła, że organ wydający decyzję nie wskazał przepisów intertemporalnych, w sytuacji gdy przywołane przez organ przepisy utraciły moc obowiązującą z dniem 1 października 2018 r. Poza sporem pozostaje, że w dniu orzekania przywołane w decyzji przepisy nie obowiązywały, a ich stosowanie było dopuszczalne. W sprawie znajduje zastosowanie art. 207 ust. 1 ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym, a w szczególności w zakresie elementów uzasadnienia decyzji. Przywołany przez organ § 22 Regulaminu ustalania wysokości, przyznawania i wypłacania świadczeń pomocy materialnej dla studentów Uniwersytetu W. nie określa zasad wyliczania średniej ocen. Ponadto zastosowana przez Rektora subdelegacja mogła skutkować brakiem szczegółowych regulacji, dotyczących sposobu liczenia średniej ocen, naruszając zasady postępowania określone w art. 6 i art. 8 k.p.a., zwłaszcza gdy uzasadnienie decyzji jedynie w sposób bardzo ogólny i lakoniczny powołuje się na dokument Dziekana.

Strona podkreśliła, że Dziekan nie ustalił wykazu przedmiotów, do czego zobowiązał go Rektor, a jedynie ograniczył się do ogólnego sformułowania: "[...]". Może to świadczyć o dowolności w interpretowaniu subdelegacji, poczynionej przez Rektora na rzecz Dziekana. Ponadto dokument Dziekana nie zawiera informacji o wymaganej opinii przedstawicieli studentów.

Wnioskodawczyni zauważyła, że różnica średniej ocen w jej przypadku wyniosła [...], a żaden z aktów nie reguluje zasad zaokrąglania średniej i nie wskazuje, do ilu miejsc po przecinku należy tę średnią zaokrąglać. Uzasadnienie decyzji nie wskazuje żadnych podstaw, które uzasadniałyby liczenie średniej z dokładnością do dwóch miejsc po przecinku. Sposób podawania wyniku i jego dokładność nie mogą być dowolne i oparte jedynie na praktyce organu. Dokument Dziekana określa minimalną średnią liczbą [...], a nie [...], co może sugerować, że średnia liczona jest z dokładnością do [...].

W odpowiedzi na skargę Rektor wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t. j. Dz. U. z 2018 r., poz. 2107 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej.

Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W myśl art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2018 r., poz. 1302, dalej p.p.s.a.), uwzględnienie skargi następuje w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy.

Skarga w rozpatrywanej sprawie nie jest zasadna.

Podstawę prawną zaskarżonej decyzji stanowiły przepisy ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. Prawo o szkolnictwie wyższym (t. j.: Dz. U. z 2017 r. poz. 2183 ze zm.) oraz wydane na podstawie tej ustawy Zarządzenie nr [...] Rektora Uniwersytetu W. z dnia [...] maja 2016 r., do którego załącznik stanowi Regulamin ustalania wysokości, przyznawania i wypłacania świadczeń pomocy materialnej dla studentów Uniwersytetu W., jak również wydane na podstawie § 30 Regulaminu - Szczegółowe zasady sporządzania list rankingowych do stypendium Rektora dla najlepszych studentów z tytułu wysokiej średniej na Wydziale [...] od roku akademickiego 2016/2017.

W myśl art. 173 ust. 1 pkt 3 ustawy student może ubiegać się o pomoc materialną ze środków przeznaczonych na ten cel w budżecie państwa w formie stypendium rektora dla najlepszych studentów. Zgodnie z art. 174 ust. 4 ustawy środki z dotacji, o których mowa w art. 94 ust. 1 pkt 7 i ust. 4 (dotacje z budżetu państwa), przeznaczone na stypendia rektora dla najlepszych studentów przyznawane w liczbie nie większej niż 10% liczby studentów każdego kierunku studiów prowadzonego w uczelni stanowią nie więcej niż 60 % środków przeznaczonych łącznie na stypendia rektora dla najlepszych studentów, stypendia socjalne oraz zapomogi. Jeżeli liczba studentów na kierunku studiów jest mniejsza niż dziesięć, stypendium rektora dla najlepszych studentów może być przyznane jednemu studentowi.

Z kolei art. 181 ust. 1 ustawy stanowi, że stypendium rektora dla najlepszych studentów może otrzymywać student, który uzyskał za rok studiów wysoką średnią ocen lub posiada osiągnięcia naukowe, artystyczne lub wysokie wyniki sportowe we współzawodnictwie międzynarodowym lub krajowym. Zgodnie z treścią art. 186 ust. 1 ustawy, szczegółowy regulamin ustalania wysokości, przyznawania i wypłacania świadczeń pomocy materialnej dla studentów, o których mowa w art. 173 ust. 1 pkt 1-3 i 6-8, w tym szczegółowe kryteria i tryb udzielania świadczeń pomocy materialnej dla studentów, wzór wniosku o przyznanie stypendium socjalnego oraz sposób udokumentowania sytuacji materialnej studenta ustala rektor w porozumieniu z uczelnianym organem samorządu studenckiego.

W roku akademickim 2018/2019, w którym skarżąca wniosła o stypendium Rektora dla najlepszych studentów, obowiązywały akty uczelni - Regulamin ustalania wysokości, przyznawania i wypłacania świadczeń pomocy materialnej dla studentów Uniwersytetu W., wprowadzony zarządzeniem nr [...] Rektora Uniwersytetu W. z dnia [...] maja 2016 r. oraz Szczegółowe zasady sporządzania list rankingowych do stypendium Rektora dla najlepszych studentów z tytułu wysokiej średniej na Wydziale [...] od roku akademickiego 2016/2017 i według kryteriów w nich podanych winien być rozpoznawany wniosek skarżącej o przyznanie stypendium.

Według § 21 ust. 2 Regulaminu stypendium Rektora dla najlepszych studentów przyznawane jest przez Rektora na podstawie propozycji list rankingowych, sporządzonych przez Dziekanów poszczególnych wydziałów. Zgodnie z § 21 ust. 8 Regulaminu stypendium Rektora dla najlepszych studentów może otrzymać nie więcej niż 7,5 % liczby studentów każdego kierunku studiów, którzy uzyskali średnią ocen klasyfikującą ich na liście rankingowej.

W myśl § 22 ust. 1 pkt 2 Regulaminu stypendium Rektora dla najlepszych studentów z tytułu wysokiej średniej ocen może otrzymać student, który m. in. uzyskał za poprzedni rok studiów średnią ocen, która klasyfikuje go na liście rankingowej, obejmującej nie więcej niż 7,5 % najlepszych studentów każdego kierunku studiów. Szczegółowe zasady w tym zakresie ustala Dziekan, po zasięgnięciu opinii wydziałowego organu Samorządu Studentów lub Komisji (...). Wykaz przedmiotów do obliczenia średniej dla celów stypendium Rektora dla najlepszych studentów oraz minimalną średnią ocen, uprawniającą do ubiegania się o jego przyznanie ustala Dziekan, po zasięgnięciu opinii wydziałowego organu Samorządu Studentów lub Komisji. Średnia ocen to średnia arytmetyczna ze wszystkich ocen uzyskanych z zaliczeń i egzaminów, z przedmiotów ujętych w wykazie ustalonym przez Dziekana, która nie może być niższa niż [...] (§ 22 ust. 2 Regulaminu).

W myśl § 27 Regulaminu za 100 % studentów, z których wylicza się liczbę najlepszych studentów każdego kierunku studiów, o których mowa w § 21 ust. 8, przyjmuje się liczbę wszystkich studentów, którzy zostali wpisani na bieżący rok akademicki, z wyjątkiem studentów pierwszego roku studiów pierwszego stopnia i pierwszego roku jednolitych studiów magisterskich. W przypadku, gdy obliczone 7,5 % liczby studentów każdego kierunku studiów nie jest liczbą całkowitą – stosuje się ogólne zasady zaokrąglania, tj. odrzucenie cyfry 5, 6, 7, 8 lub 9 powoduje zwiększenie liczby zachowanej o 1. W przypadku, gdy na ostatnim miejscu listy rankingowej znajduje się więcej studentów z taką samą średnią ocen, na liście rankingowej umieszcza się wszystkich tych studentów – nawet, jeżeli tak uzupełniona lista obejmowałaby więcej niż 7,5 % najlepszych studentów (§ 27 ust. 4 Regulaminu).

Stosownie do § 30 Regulaminu szczegółowe zasady sporządzania propozycji list rankingowych, o których mowa w § 22 ust. 1 pkt 2 oraz sprawy organizacyjne związane z miejscem składania wniosków oraz indeksów przez uprawnionych studentów ustala Dziekan, po zasięgnięciu opinii wydziałowego organu Samorządu Studentów i po zatwierdzeniu przez Rektora podaje do wiadomości studentów w terminie do dnia 30 czerwca. Na podstawie § 30 Regulaminu Dziekan Wydziału [...] opracował "Szczegółowe zasady sporządzania list rankingowych do stypendium Rektora dla najlepszych studentów z tytułu wysokiej średniej na Wydziale [...] od roku akademickiego 2016/2017".

Według organu, skarżąca nie spełniła warunku określonego w § 22 ust. 1 pkt 2 Regulaminu, bowiem nie uzyskała średniej ocen klasyfikującej ją w gronie 7,5 % najlepszych studentów. Stypendium przyznane zostało bowiem studentom ze średnią ocen [...] i wyższą, natomiast skarżąca osiągnęła średnią ocen [...].

Należy zauważyć, że organ prawidłowo ustalił liczbę studentów uprawnionych do otrzymania stypendium na kierunku [...]. W roku akademickim 2018/2019 łączna liczba studentów na kierunku [...] wynosiła [...] osób, a 7,5 % z tej liczby to [...]. Po zaokrągleniu tej liczby zgodnie z § 27 ust. 1 Regulaminu, 7,5 % liczby studentów wyniosło [...] osób. Skoro na liście rankingowej na ostatniej [...] pozycji znalazło się dwóch studentów ze średnią ocen [...] (nr albumu [...] i [...]), to zgodnie z § 27 ust. 4 Regulaminu stypendium zostało przyznane [...] osobom.

Z załączonych do akt sprawy kart okresowych studenta wynika, że skarżąca uzyskała średnią ocen ze wszystkich przedmiotów (zaliczenia i egzaminy) [...]. Po zaokrągleniu zgodnie z ogólnie przyjętymi zasadami zaokrąglania (odrzucenie cyfr poniżej 5) uzyskała średnią ocen [...]. Skoro zgodnie z § 27 ust. 1 Regulaminu do zaokrąglenia liczby studentów stosuje się ogólne zasady zaokrąglania liczb, to organ słusznie zastosował te same zasady do zaokrąglenia średniej ocen, uzyskanej przez skarżącą. Przy tworzeniu listy rankingowej według średniej ocen, organ zasadnie również wziął pod uwagę dwie cyfry po przecinku, ponieważ uwzględnianie jedynie pierwszej liczby po przecinku spowodowałoby przekroczenie nie tylko regulaminowej 7,5 % liczby studentów uprawnionych do stypendium, ale również 10 % liczby studentów, o której mowa w art. 174 ust. 4 ustawy, zwłaszcza na wydziałach o dużej liczbie studentów.

Przy ustalaniu średniej ocen organ wziął pod uwagę oceny ze wszystkich przedmiotów (zaliczeń i egzaminów), wyszczególnionych w kartach okresowych osiągnięć studenta zgodnie z pkt 1 "Szczegółowych zasad sporządzania list rankingowych do stypendium Rektora dla najlepszych studentów z tytułu wysokiej średniej na Wydziale [...] od roku akademickiego 2016/2017", ustalonych przez Dziekana Wydziału [...]. Wbrew zarzutom skargi wykaz przedmiotów do obliczenia średniej ocen dla celów stypendialnych może obejmować wszystkie przedmioty wymienione w kartach okresowych osiągnięć studenta. Określenie "[...]" nie pozostawia wątpliwości, że chodzi o wszystkie przedmioty wyszczególnione w kartach okresowych osiągnięć studenta. Ponadto przewidziana w § 22 ust. 1 pkt 2 oraz w § 30 Regulaminu delegacja dla dziekanów poszczególnych wydziałów do ustalenia wykazu przedmiotów do obliczenia średniej ocen, szczegółowych zasad sporządzania propozycji list rankingowych oraz spraw organizacyjnych nie narusza zasad tworzenia zakładowych (wewnętrznych) aktów prawa i uwzględnia specyfikę poszczególnych wydziałów uczelni. Należy również zauważyć, że Dziekan w pkt 1 Szczegółowych zasad sporządzania list rankingowych zasadniczo powtórzył uregulowania zawarte w § 22 ust. 1 i ust. 2 Regulaminu. Dodatkowo uregulował jedynie kwestie organizacyjne związane z miejscem i terminem składania wniosków i indeksów oraz wskazał, że przy ustalaniu średniej ocen należy wziąć pod uwagę wszystkie obowiązkowe i przewidziane w programie studiów przedmioty realizowane w poszczególnych semestrach na danym kierunku i roku studiów.

Nie jest trafny zarzut, że dokument Dziekana nie zawiera informacji o wymaganej opinii przedstawicieli studentów. Dokument ten został podpisany również przez Przewodniczącą Wydziałowej Rady Samorządu Studentów Wydziału [...].

Nieuzasadniony jest więc zarzut skarżącej odnośnie naruszenia art. 66 ust. 2 i art. 186 ust. 1 Prawa o szkolnictwie wyższym oraz art. 6 i art. 8 k.p.a.

Bez wpływu na wynik sprawy jest niepowołanie w osnowie decyzji przepisów intertemporalnych, pozwalających na wydanie decyzji na podstawie przepisów ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym. Organ właściwie powołał w decyzji przepisy ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym, ponieważ zgodnie z art. 270 ust. 1 ustawy z dnia 3 lipca 2018 r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce (Dz. U. z 2018 r., poz. 1669) w roku akademickim 2018/2019 studenci ubiegają się o pomoc materialną, zakwaterowanie i wyżywienie, o których mowa w art. 173 ustawy uchylanej w art. 169 ust. 3, na zasadach dotychczasowych.

Nieuzasadniony jest również zarzut naruszenia art. 107 § 1 pkt 4 i pkt 6 k.p.a. W decyzji organu powołano właściwą podstawę prawną, tj. art. 175 ust. 2 w związku z art. 173 ust. 1 pkt 3, art. 181 i art. 207 ust. 1 ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. Prawo o szkolnictwie wyższym i decyzja zawiera prawidłowe uzasadnienie faktyczne i prawne. W uzasadnieniu decyzji organ przedstawił stan faktyczny sprawy i szczegółowo wyjaśnił, z jakich względów nie przyznano skarżącej wnioskowanego stypendium, z przytoczeniem przepisów prawa.

Wobec powyższego zarzuty skargi należy uznać za bezzasadne, co obligowało Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu do oddalenia skargi na podstawie art. 151 p.p.s.a.