Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt IV SA 498/03
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2004-07-29 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Bogusław Moraczewski, Sędziowie NSA Andrzej Gliniecki (spr.), WSA Izabela Ostrowska, Protokolant Anna Kuklińska, po rozpoznaniu w dniu 29 lipca 2004 r. sprawy ze skargi E.Z. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] stycznia 2003 r. Nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki. oddala skargę


UZASADNIENIE

Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] decyzją z dnia [...] listopada 2000 r. [...], wydaną na podstawie art. 48 Prawa budowlanego, nakazał E.Z. rozbiórkę "wykonanej bez pozwolenia na budowę rozbudowy budynku mieszkalnego znajdującego się na działce we wsi P. obejmującej: wykonanie ścianek kolankowych poddasza z dwoma lucarnami w dachu, tarasu o wym. 7,30m x 2,00m wraz ze schodami od strony drogi oraz przybudówki o wym. 4,10m x 2,70m przy ścianie szczytowej budynku".

Jak wynika z uzasadnienia decyzji, powyższy zakres wykonanych robót budowlanych przy rozbudowie istniejącego budynku mieszkalnego, ustalono podczas przeprowadzonej kontroli (oględzin) w dniu 20.10.2000 r. na działce E.Z.. Rozbudowa budynku została wykonania bez wymaganego pozwolenia na budowę, co zgodnie z art. 48 Prawa budowlanego, podlega rozbiórce.

Od powyższej decyzji, E.Z. złożyła odwołanie, wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji, która jej zdaniem, została wydana niesłusznie i przedwcześnie. Jak wynika z uzasadnienia odwołania, skarżąca nabyła przedmiotową nieruchomość w dniu [...].03.2000 r. od K.S., który, jak później się okazało, był tylko współwłaścicielem. Powyższy fakt skarżąca zgłosiła do organów Prokuratury i wystąpiła do Sądu cywilnego o zwrot części należności za kupno przedmiotowej nieruchomości. Wówczas K. S. zawiadomił organy o trwających pracach przy rozbudowie domu.

Skarżąca poddaje wątpliwość, czy w ogóle jakaś kontrola była na jej działce w dniu 20.10.2000 r., bo ona w tym czasie była w [...]. Według relacji skarżącej, rozbudowę budynku mieszkalnego rozpoczęła tuż po zakupie nieruchomości, jednak "zaczęto odmawiać jej wydania różnych decyzji" a dach był już zdjęty i zakupione materiały budowlane. Dom był w "fatalnym stanie" i wymagał remontu a przy okazji skarżąca podwyższyła go (o 3 pustaki), aby uzyskać dodatkową powierzchnię mieszkalną z uwagi na stan rodzinny.

Przybudówka (kotłownia) powstała specjalnie na piec, gdyż dom nie posiada piwnicy, a był strasznie zawilgocony i zagrzybiony. Skarżąca uważa, że została oszukana przez K., S. przy zakupie nieruchomości, co miało wpływ na to, że nie mogła załatwić formalności związanych z uzyskaniem pozwolenia na rozbudowę budynku mieszkalnego. Wykonanie decyzji o nakazie rozbiórki byłoby dla skarżącej równoznaczne "z eksmisją na bruk", tymczasem posiada dwójkę dzieci w tym jedno chore podobnie jak i mąż.

[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego po rozpatrzeniu odwołania, decyzją nr [...] z dnia [...] stycznia 2003 r. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Jak wynika z uzasadnienia decyzji, nie ma wątpliwości, ze został naruszony przepis art. 28 Prawa budowlanego, nakładający na inwestora obowiązek uzyskania pozwolenia na budowę, przed przystąpieniem do wykonania robót budowlanych. Stan faktyczny omawianej sprawy wypełnia przesłanki z art. 48 Prawa budowlanego, co obliguje organ do nakazania rozbiórki. Powyższy przepis "jest związany i nie występuje w tym przypadku tzw. uznanie administracyjne", a zatem zaskarżona decyzja jest prawidłowa.

Na powyższą decyzję E.Z. złożyła skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie, podtrzymując wszystkie swoje wyjaśnienia zawarte w odwołaniu. Ponadto zarzuca "brak wnikliwości w zgromadzonym materiale dowodowym" i to, że cała dokumentacja został "spreparowana", a decyzja o nakazie rozbiórki "została podjęta jedynie na podstawie donosu K.S.". Zdaniem skarżącej, żadnej komisji nie było na jej posesji, protokół z oględzin został "spreparowany", podpis męża jest nieczytelny, mąż nie jest współwłaścicielem nieruchomości, mąż jest pod opieka poradni zdrowia psychicznego. Zgodnie z art. 81a ust. 2 Prawa budowlanego kontrolę należy przeprowadzić w obecności właściciela lub zarządcy obiektu.

"Komórka" (przybudówka), którą nakazano rozebrać, zgodnie z art. 29 pkt 1 ppkt a i ppkt 4 Prawa budowlanego, zdaniem skarżącej, pozwolenia na budowę nie wymagała.

"Ganek" określony tarasem ze schodami, zgodnie z art. 29 pkt 2 ppkt 1 Prawa budowlanego, należało zakwalifikować jako remont istniejącego obiektu budowlanego.

[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w odpowiedzi na skargę, podtrzymuje zaskarżoną decyzję i wnosi o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Niniejsza sprawa podlega rozpoznaniu przez w/w Sąd pierwszej instancji na podstawie art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1271 z późn. zm.).

Skarga nie jest uzasadniona.

Bezspornym jest, że E. Z. w 2000 r. dokonała, bez wymaganego pozwolenia na budowę, rozbudowy budynku mieszkalnego znajdującego się w P. Rozbudowa ta, jak wynika z akt sprawy, polegała na: podwyższeniu budynku mieszkalnego o ok. 1m na skutek czego powstało poddasze użytkowe, wymianie dachu na budynku mieszkalnym, wykonaniu betonowego tarasu o wym. 7,30 x 2,00m wraz ze schodami oraz wykonaniu przybudówki z bloczków gazobetonowych o wym. 4,10 x 2,70m. W odwołaniu z dnia 20.11.2000 r., skarżąca sama potwierdza powyższe ustalenia organu, wyjaśniając okoliczności i przesłanki, które spowodowały, że wykonywała w/w roboty budowlane bez wymaganego pozwolenia. W skardze do Sądu skarżąca próbuje kwestionować prawidłowość przeprowadzonej kontroli, autentyczność i wiarygodność protokołu z tej czynności, a co za tym idzie sugeruje, że pomiędzy treścią protokołu z dnia 20.11.2000 r. a "rzeczywistością" są rozbieżności. "Rozbieżności" te, jak się wydaje, sprowadzają się jednak do tego, że skarżąca przybudówkę określa jako "komórkę", a taras ze schodami jako "ganek", wskazując jednocześnie, że organ w protokole pomylił komórkę z gankiem.

Jak wynika z akt sprawy, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] pismem z dnia 12.10.2000 r. zawiadomił skarżącą i K. S. o wszczęciu postępowania administracyjnego i o terminie przeprowadzenia planowanej kontroli. Jednak pismo to z uwagi na zmianę miejsca zamieszkania przez E. Z., zostało doręczone jej z opóźnieniem. Zgodnie z art. 81a ust. 2 i ust. 3 Prawa budowlanego, czynności kontrolne na terenie budowy i w obiekcie budowlanym powinny być przeprowadzone przez organy nadzoru budowlanego w obecności właściciela lub zarządcy obiektu, a w lokalu mieszkalnym – w obecności pełnoletniego domownika i przedstawiciela administracji lub zarządcy. Jednak w uzasadnionych przypadkach, w razie nieobecności właściciela, czynności kontrolne mogą być dokonywane w obecności pełnoletniego świadka. W tym przypadku kontrolę przeprowadzono w obecności męża skarżącej – pełnoletniego domownika, który udzielił stosownych wyjaśnień i podpisał protokół z kontroli. Gdyby mąż E. Z. odmówił wyjaśnień, kontrola zostałaby przeprowadzona w innym terminie, jak wyjaśnia to Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] w piśmie z dnia 21.11.2000 r.

W niniejszej sprawie organ nadzoru budowlanego, uznając za konieczne przeprowadzenie kontroli, miał podstawy do uznania, że jest to "uzasadniony przypadek" w rozumieniu art. 81a ust. 3 Prawa budowlanego, bowiem jak wynikało z pisma K. S. z dnia 26.09.2000 r., informującego o samowoli budowlanej, istniała "możliwość zawalenia się domu".

Powyżej powołane przepisy Prawa budowlanego, jako lex specjalis, mają pierwszeństwo w tym przypadku przed przepisami art. 10 i art. 79 kpa. W tej sytuacji, poddawanie wątpliwości faktu przeprowadzenia kontroli, zarzut "spreparowania" protokołu kontroli, czy też podrobienie podpisu męża na protokole kontroli, są zarzutami gołosłownymi i nieuprawnionymi, nie popartymi żadnymi dowodami, mającymi na celu podważenie wiarygodności materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie.

Z jednej strony, skarżąca zarzuca rzekome rozbieżności pomiędzy ustaleniami organu a stanem faktycznym, jednak nigdzie nie podaje zakresu wykonanej przez siebie rozbudowy budynku, który by był inny niż to, co ustalił organ nadzoru budowlanego. Wyjaśnienia skarżącej zawarte w odwołaniu, w skardze i złożone na rozprawie, poza rozbieżnościami terminologicznymi, nie wskazują na to, aby ustalenia organu nadzoru budowlanego zostały dokonane błędnie lub nierzetelnie.

W tych okolicznościach, gdyby nawet uznać za trafny zarzut wadliwego przeprowadzenia kontroli (bez udziału skarżącej), jak wynika ze zgromadzonego materiału, nie miałoby to istotnego wpływu na wynik sprawy, bowiem istotnych ustaleń, w oparciu o które nakazano rozbiórkę, skarżąca nie podważa, chociaż różnie je interpretuje. Nie sposób uznać interpretację poszczególnych przepisów art. 29 Prawa budowlanego, zawartą w skardze, zgodnie z którą, budowa "komórki" (przybudówki) i ganku (tarasu ze schodami), nie wymagały pozwolenia na budowę, za trafną. Bowiem budowa obiektów budowlanych, o których mowa w art. 29 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego, nie wymaga co prawda pozwolenia na budowę, wymaga jednak dokonania zgłoszenia (art. 30 ust. 1 pkt 1) a brak zgłoszenia rodzi podobne konsekwencje, jak brak pozwolenia na budowę (art. 48). Zaś budowa tarasu ze schodami, nawet gdyby go nazwać gankiem, nie mieści się w pojęciu remontu w rozumieniu art. 3 pkt 8 Prawa budowlanego.

Inne okoliczności sprawy związane z kupnem nieruchomości, czy też odwołujące się do trudnej sytuacji rodzinnej skarżącej niestety, nie mogły być brane pod uwagę w tym postępowaniu z powodu braku takich możliwości prawnych.

Biorąc powyższe pod uwagę, Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270) orzekł, jak w sentencji.