Wyrok NSA, sygn. akt OSK 1596/04
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2005-01-12 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6035 Opłaty i kary za przejazd pojazdem nienormatywnym
Hasła tematyczne: Drogi publiczne
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 19 ust. 1, art. 20 pkt 8, art. 40a
journal: Dz.U. 2004 nr 204 poz 2086
law: Ustawa z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych - tekst jednolity.
article: art. 32, art. 50 par. 1, art. 184
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie : Przewodniczący Sędzia NSA Leszek Włoskiewicz, Sędziowie NSA Barbara Adamiak (spr.), Barbara Gorczycka-Muszyńska, Protokolant Mariola Błaszczyk, po rozpoznaniu w dniu 12 stycznia 2005 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Zarządu Dróg Wojewódzkich w L. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 15 lipca 2004 r. sygn. akt III SA/Lu 367/04 w sprawie ze skargi Zarządu Dróg Wojewódzkich w L. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L. z dnia 11 maja 2003 r. (...) w przedmiocie uchylenia decyzji w sprawie kary za przejazdy pojazdem ponadnormatywnym i umorzenia postępowania oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie postanowieniem z dnia 15 lipca 2004 r. II SA/Lu 367/04 odrzucił skargę Zarządu Dróg Wojewódzkich w L. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L. z dnia 11 maja 2004 r. (...) w przedmiocie uchylenia decyzji w sprawie kary za przejazdy pojazdem ponadnormatywnym i umorzenia postępowania. W uzasadnieniu Sąd wskazał, że zgodnie z art. 50 par. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 153 poz. 1270/ uprawnionym do wniesienia skargi jest każdy, kto ma w tym interes prawny, prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich oraz organizacja społeczna w zakresie jej statutowej działalności, w sprawach dotyczących interesów prawnych innych osób, jeżeli brała udział w postępowaniu administracyjnym. Na podstawie par. 2 powołanego przepisu uprawnionym do wniesienia skargi jest również inny podmiot, któremu ustawy przyznają prawo do wniesienia skargi. W związku z brzmieniem powołanego przepisu wyróżnia się dwie grupy podmiotów legitymowanych do wniesienia skargi. Do pierwszej grupy zalicza się te, którym uprawnienie to przysługuje w celu ochrony ich naruszonego interesu prawnego. Drugą grupę podmiotów stanowią te, którym uprawnienie do wniesienia skargi zostało przyznane w celu obrony cudzych spraw, ze względu na konieczność ochrony obiektywnego porządku prawnego. Naruszenie interesu prawnego lub uprawnienia jest wkroczeniem w sferę prawną określonego podmiotu. Interes prawny lub uprawnienie, ich charakter i zakres wytyczają przepisy prawa materialnego, co zgodnie podkreśla orzecznictwo. Tak więc wnosząc skargę Zarząd Dróg Wojewódzkich w L. powinien wykazać naruszenie konkretnych praw lub uprawnień, które na mocy przepisów prawa mu przysługują oraz uzasadnić to, czego nie uczynił. Zaskarżona decyzja nie dotyczy sfery interesu prawnego Zarządu Dróg Wojewódzkich w L. Skarżący nie występuje w sprawie jako organ działający w celu ochrony obiektywnego porządku prawnego lub uprawniony na podstawie innych ustaw do wniesienia skargi w przedmiotowej sprawie.

Zarząd Dróg Wojewódzkich w L. wniósł od postanowienia skargę kasacyjną, w której żądał: 1. uchylenia zaskarżonego postanowienia; 2. uchylenia decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L. z dnia 11 maja 2004 r. (...); 3. zasądzenia kosztów postępowania według przepisanych norm za dwie instancje.

Podstawą skargi kasacyjnej jest:

1. naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 50 par. 1, art. 32 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 153 poz. 1270/ oraz art. 510 Kpc;

2. nie wyjaśnienie okoliczności faktycznych istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy, polegających na nie wyjaśnieniu kto jest stroną postępowania;

3. naruszenie prawa materialnego: - art. 13 ust. 2e i art. 40e ust. 1 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych /Dz.U. 2000 nr 71 poz. 838/ przez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie - art. 27 ustawy - Prawo o miarach z dnia 2l grudnia 2001 r. zmienionego art. 11 ustawy z dnia 1 stycznia 2002 r. o zmianie ustawy o czasie pracy kierowców oraz ustawy - Prawo o miarach /Dz.U. nr 155 poz. 1286/, - błędna interpretacja przepisu art. 8 ustawy - Prawo o miarach z 21 grudnia 2001 r. zmienionego art. 11 ustawy z 1 stycznia 2002 r. /Dz.U. nr 154 poz. 1800/, - przez ustalenie, że przepis art. 13 ust. 2e i art. 13 ust. 26 ustawy z 21 marca 1985 r. o drogach publicznych jest przepisem "niewykonalnym", - brak podstaw do umorzenia postępowania.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej wywodzono, że sąd w postanowieniu przyjął stanowisko, że "zaskarżona decyzja nie dotyczy sfery interesu prawnego Zarządu Dróg Wojewódzkich w L.". Stanowiska tego nie można podzielić z uwagi na fakt, że Zarząd Dróg Wojewódzkich w L. w sprawie występuje jako organ administracji publicznej o czym świadczy wydanie decyzji w I instancji. Natomiast o naruszeniu konkretnych praw lub uprawnień przysługujących Zarządowi Dróg Wojewódzkich w L. świadczy roszczenie pieniężne wynikające z zaistniałego zdarzenia zniszczenia drogi i dochodzenia w ramach przepisu art. 40a ust. 1 ustawy z dnia 2l marca 1985 r. o drogach publicznych /Dz.U. 2000 nr 71 poz. 838/, na mocy którego opłaty pochodzące ze źródeł, o których mowa w art. 13 ust. 2a powołanej ustawy stanowią dochody środka specjalnego zarządów dróg przeznaczonych na utrzymanie dróg. Należy podkreślić, że sprawa dotyczy obciążenia firmy "B." Albert C. Spółka Jawna karą pieniężną w wysokości 7.680 zł za przejazd pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia po drodze nr 858. Droga ta stanowi mienie Województwa L. i jest w Zarządzie Dróg Wojewódzkich w L. Trudno zgodzić się ze stanowiskiem sądu, że Zarząd Dróg Wojewódzkich w L. nie posiada praw, czy też uprawnienia do występowania w sprawie, zwłaszcza gdy chodzi o ewidentne naruszenie drogi - mienia z jednej strony oraz możliwości dochodzenia kary pieniężnej z tego tytułu z drugiej strony.

Dalsze wywody skargi kasacyjnej dotyczyły sprawy rozstrzygniętej decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L., przez wskazanie na ustalenia stanu faktycznego i naruszenie przepisów prawa materialnego.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art., 174 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 153 poz. 1270 ze zm./ skargę kasacyjną można oprzeć na podstawach: 1. naruszenia prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie; 2. naruszenia przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik spraw.

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje skargę kasacyjną wyłącznie w zakresie rozpoznanym przez wojewódzki sąd administracyjny, co ma znaczenie dla przytoczenia podstaw kasacji. Nie może stanowić podstawy prawnej skargi kasacyjnej naruszenie przepisów prawa, które nie były podstawą rozpoznania skargi przez wojewódzki sąd administracyjny.

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje skargę w granicach skargi kasacyjnej /art. 183 par. 1 powołanej ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi/.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zaskarżonym postanowieniem z dnia 15 lipca 2004 r. III SA/Lu 367/04 odrzucił skargę kasacyjną Zarządu Dróg Wojewódzkich w L. W skardze kasacyjnej zarzucono naruszenie art., 50 par. 1 w związku z art. 32 powołanej ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Zgodnie z art. 50 par. 1 powołanej ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, uprawnionym do wniesienia skargi jest każdy, kto ma w tym interes prawny. Interes prawny to interes, który należy wyprowadzić z przepisów prawa, głównie przepisów prawa materialnego.

W zaskarżonym postanowieniu sąd dokonał prawidłowej wykładni art. 50 par. 1 i par. 2 powołanej ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Przyznanie kompetencji do wydania decyzji w sprawie nie daje organowi administracji publicznej, jak i jednostce, której organ administracji publicznej powierzył prowadzenie orzecznictwa administracyjnego, chronionego własnego interesu prawnego, który byłby podstawą do złożenia skargi do sądu administracyjnego. Zgodnie z art. 19 ust. 1 ustawy z dnia 2l marca 1985 r. o drogach publicznych /t.j. Dz.U. 2004 nr 204 poz. 2086/ "Organ administracji rządowej, lub jednostki samorządu terytorialnego, do którego właściwości należą sprawy z zakresu planowania, budowy, przebudowy, remontu, utrzymania i ochrony dróg, jest zarządca drogi. Zarządcami dróg, są dla dróg wojewódzkich - zarząd województwa /art. 19 ust. 1 powołanej ustawy o drogach publicznych/. Zgodnie z art. 20 pkt 8 powołanej ustawy o drogach publicznych "Do zarządcy drogi należy w szczególności: wydawanie zezwoleń na zajęcie pasa drogowego i zjazdy z dróg oraz pobieranie opłat i kar pieniężnych". Zarząd wojewódzki może swoje obowiązki wykonywać przy pomocy jednostki organizacyjnej, będącej zarządcą drogi /art. 21 ust. 1 powołanej ustawy o drogach publicznych/. Zarząd wojewódzki może upoważnić pracowników jednostki organizacyjnej będącej zarządcą drogi, do załatwiania spraw w jego imieniu, w ustalonym zakresie, a w szczególności do wydawania decyzji administracyjnej /art. 21 ust. 1e powołanej ustawy o drogach publicznych/.

Zarząd Dróg Wojewódzkich w L. na podstawie upoważnienia wydał decyzję w I instancji. Z upoważnienia do wydania decyzji administracyjnej nie wypływa interes prawny w sprawie. Jest to wyłącznie prawo do władczego orzekania o prawach lub obowiązkach jednostki, która w sprawie ma interes prawny lub obowiązek., Organ orzekający w I instancji nie ma legitymacji zatem do wnoszenia skargi do sądu administracyjnego na decyzję podjętą przez organ II instancji w wyniku złożenia przez stronę odwołania.

Nie ma podstaw prawnych do wyprowadzenia interesu prawnego Zarządu Dróg Wojewódzkich w L. z art. 40a powołanej ustawy o drogach publicznych, wedle którego kary pieniężne stanowią przychody środków specjalnych odpowiednich zarządów dróg. Przeznaczenie kar pieniężnych na określone cele nie daje podstawy do wyprowadzenia interesu prawnego.

Nie jest trafny zarzut naruszenia art. 32 powołanej ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, który stanowi "w postępowaniu w sprawie sądowoadministracyjnej stronami są skarżący oraz organ, którego działanie lub bezczynność jest przedmiotem skargi". Postępowanie sądowoadministracyjne jest postępowaniem kontradyktoryjnym, sąd rozstrzyga spór o prawo pomiędzy skarżącym a organem, którego działania lub bezczynności skarga dotyczy.

Z art. 32 powołanej ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie można wyprowadzić legitymacji organu, którego działanie jest zaskarżone do sądu administracyjnego.

W sprawie, skarga kasacyjna nie ma zatem usprawiedliwionych podstaw. Z tego względu, na podstawie art. 184 powołanej ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd orzekł jak w sentencji.