Wyrok WSA w Gdańsku, sygn. akt II SA/Gd 112/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Data orzeczenia: 2020-04-16 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6079 Inne o symbolu podstawowym 607
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono zaskarżone postanowienie
Powołane przepisy: article: art. 127 par. 3, art. 134
journal: Dz.U. 2018 poz 2096
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Dariusz Kurkiewicz Sędzia WSA Diana Trzcińska Asesor WSA Magdalena Dobek-Rak (spr.) po rozpoznaniu w Gdańsku w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 16 kwietnia 2020 r. sprawy ze skargi Gminy na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 29 listopada 2019 r., nr [...] w przedmiocie niedopuszczalności wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy nieważności decyzji zatwierdzającej projekt podziału nieruchomości 1. uchyla zaskarżone postanowienie, 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącej Gminy kwotę 580 (pięćset osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Gmina wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skargę na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 29 listopada 2019 r., nr [..], którym stwierdzono niedopuszczalność wniosku Gminy o ponowne rozpatrzenie sprawy rozstrzygniętej decyzją własną organu z dnia 30 sierpnia 2019 r.

Zaskarżone postanowienie podjęte zostało w następującym stanie faktycznym i prawnym:

Wójt Gminy decyzją z dnia 16 marca 1993 r., nr [..], zatwierdził projekt podziału działki nr [..] położonej w B. należącej do B. N. i orzekł jednocześnie, że wydzielona pod drogę działka nr [..] o pow. 153 m2 przejęta została nieodpłatnie na własność Gminy (pkt 2 decyzji).

B. N. wystąpił z wnioskiem o stwierdzenie nieważności decyzji Wójta Gminy w zakresie orzeczenia o przejściu na własność Gminy bez odszkodowania działki nr [..] położonej w B.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia 30 sierpnia 2019 r., nr [..], stwierdziło nieważność decyzji Wójta Gminy z dnia 16 marca 1993 r., nr [..], w części, to jest w zakresie orzeczenia o nieodpłatnym przejściu na własność Gminy działki nr [..] położonej w B. Zdaniem Kolegium, decyzja Wójta Gminy jest wadliwa, gdyż w części, w jakiej Wójt orzekł o przejściu wydzielonej tą decyzją działki nr [..] na własność Gminy bez odszkodowania, wydano ją bez podstawy prawnej. Żaden przepis prawa nie dawał podstaw do orzekania o przejściu prawa własności na określony podmiot a tym bardziej do orzekania o przejściu własności nieodpłatnie.

Rozpoznając wniosek Gminy o ponowne rozpatrzenie sprawy w zakresie stwierdzenia nieważności decyzji Wójta Gminy z dnia 16 marca 1993 r. w części dotyczącej nieodpłatnego przejęcia działki nr [..], Samorządowe Kolegium Odwoławcze postanowieniem z dnia 29 listopada 2019 r., nr [..], powołując się na art. 134 k.p.a. w związku z art. 127 § 3 k.p.a., stwierdziło niedopuszczalność wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. W uzasadnieniu Kolegium wyjaśniło, że podmiotem mającym interes prawny, a więc stronami postępowania, są wyłącznie adresaci decyzji, czyli w niniejszej sprawie B. N. Organ wydający decyzję nie jest stroną postępowania, a więc nie przysługuje mu prawo skutecznego złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, co uzasadniało stwierdzenie niedopuszczalności takiego wniosku wniesionego przez Gminę, której organ zatwierdzał projekt podziału nieruchomości.

W skardze na powyższe postanowienie Gmina wniosła o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. Powołując się na orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego skarżąca stwierdziła, że jednostka samorządu terytorialnego jest stroną postępowania nadzwyczajnego prowadzonego przez organ wyższego stopnia w przedmiocie decyzji ostatecznej organu tej jednostki, jeżeli postępowanie to dotyczy jej interesu prawnego i zostało wszczęte z inicjatywy legitymowanego podmiotu. Ponieważ decyzja Kolegium z dnia 30 sierpnia 2019 r. została wydana na skutek wniosku o stwierdzenie jej nieważności złożonego przez uprawniony podmiot, czyli właściciela dzielonej nieruchomości, a Gmina na żadnym etapie tego postępowania nie ma przymiotu organu wydającego decyzję oraz nabyła własność działki wydzielonej pod drogę, spełnione zostały, zdaniem skarżącej, przesłanki uznania jej za stronę postępowania w sprawie nieważności.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie podtrzymując argumentację sformułowaną w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia.

W piśmie procesowym z dnia 24 marca 2020 r. pełnomocnik uczestnika postępowania – B. N. wystąpił z wnioskiem o odrzucenie skargi Gminy z tego powodu, że według niego Gmina nie jest podmiotem uprawnionym do wniesienia skargi ze względu na treść art. 50 § 1 w zw. z art. 58 § 1 pkt 5 lub 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz.U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a. Gmina nie wykazała bowiem swojego interesu prawnego w kwestionowaniu decyzji Kolegium stwierdzającej nieważność decyzji podziałowej w części orzekającej o nieodpłatnym przejęciu działki nr [..] przez Gminę. Nie doszło wskutek orzeczenia Kolegium do anulowania skutków przejęcia własności wskazanej działki na Gminę z mocy samego prawa, co powoduje, że Gmina nie ma interesu prawnego w sprawie o stwierdzenie nieważności decyzji podziałowej. Odnosząc się do przywołanego przez skarżącą wyroku NSA w sprawie o sygn. akt I OSK 2188/13, pełnomocnik uczestnika wskazał, że wyrok ten zapadł w odmiennych okolicznościach faktycznych, w których organ stwierdził nieważność decyzji o podziale w całości, obejmując tym rozstrzygnięciem również skutek w postaci przejścia własności nowo wydzielonych działek na gminę. Pełnomocnik powołał się na orzecznictwo Trybunału Konstytucyjnego oraz sądów administracyjnych, z którego wynika, że jednostki samorządu terytorialnego nie mają prawa do uczestnictwa w postępowaniu sądowoadministracyjnym i do wnoszenia skarg w sytuacji, w której ich organy rozpatrywały sprawę administracyjną i wydawały decyzje w I instancji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zaważył, co następuje:

Skarga jest zasadna.

Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone między innymi art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U. z 2019 r., poz. 2167) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego.

Kontroli legalności w niniejszej sprawie poddano postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego stwierdzające niedopuszczalność wniosku Gminy o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją Kolegium z dnia 30 sierpnia 2019 r. stwierdzającą nieważność decyzji Wójta Gminy z dnia 16 marca 1993 r. w zakresie orzeczenia o nieodpłatnym przejściu na rzecz Gminy nowo wydzielonej działki nr [..]. Kontrolę tą zainicjowała Gmina, której legitymację skargową zakwestionował uczestnik postępowania.

Kontrola legalności zaskarżonego postanowienia wykazała, że narusza ono prawo w stopniu uzasadniającym jego uchylenie.

Formalnoprawną dopuszczalność przeprowadzenia powyższej kontroli uzasadniała legitymacja skargowa Gminy, której istnienia skutecznie nie podważył uczestnik postępowania wnioskujący o odrzucenie skargi Gminy z powodu braku legitymacji skargowej.

Wyjaśniając tą kwestię wskazać należy, że skargę może wnieść wyłącznie podmiot, który dysponuje legitymacją skargową, czyli uprawnieniem do żądania przeprowadzenia kontroli określonego aktu lub czynności organu administracji publicznej przez sąd administracyjny w celu doprowadzenia ich do stanu zgodnego z prawem (por. R. Hauser, M. Wierzbowski (red.), Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Legalis/el. 2019 oraz powołane tam orzecznictwo). Przepis art. 50 § 1 p.p.s.a. określa podmioty legitymowane do wniesienia skargi stanowiąc, że uprawnionym do wniesienia skargi jest każdy, kto ma w tym interes prawny, prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich, Rzecznik Praw Dziecka oraz organizacja społeczna w zakresie jej statutowej działalności, w sprawach dotyczących interesów prawnych innych osób, jeżeli brała udział w postępowaniu administracyjnym. Posłużenie się w treści wskazanej normy prawnej sformułowaniem "każdy, kto ma w tym interes prawny" wskazuje na intencję prawodawcy odejścia od pojęcia strony w postępowaniu administracyjnym w rozumieniu art. 28 k.p.a.

Interes prawny skarżącego w rozumieniu art. 50 § 1 p.p.s.a. może być oparty na przepisach prawa materialnego, ale może również wynikać z przepisów prawa procesowego, a nawet prawa ustrojowego (W. Chróścielewski, Glosa do wyroku WSA w Warszawie z dnia 27 stycznia 2004 r., III SA 1617/02, OSP 2005/11/128). Oznacza to, że skarżącym, a więc podmiotem, który ma interes prawny we wniesieniu skargi do wojewódzkiego sądu administracyjnego, może być nie tylko ten podmiot, który wykaże "związek między chronionym przez przepisy prawa materialnego interesem prawnym a aktem lub czynnością organu administracji publicznej", ale także ten, którego interes prawny wywodzony jest z przepisów prawa procesowego. Adresat decyzji administracyjnej niezależnie od tego, czy decyzja ta dotyczy jego interesu opartego na przepisach prawa materialnego, czy też wyłącznie takiego, który wynika z faktu błędnego uznania go przez organ prowadzący postępowanie za stronę postępowania administracyjnego, ma interes prawny w zakwestionowaniu tej decyzji w drodze skargi do sądu administracyjnego.

Interes prawny we wniesieniu skargi do sądu administracyjnego może być bowiem traktowany jako interes w doprowadzeniu do weryfikacji decyzji administracyjnej lub innego aktu bądź czynności z zakresu administracji publicznej, będącego przedmiotem skargi, przez ten sąd. Nie zawsze zatem interes ten będzie pokrywał się, nawet w przypadku, gdy przedmiotem skargi jest decyzja administracyjna, z interesem prawnym opartym na przepisach prawa materialnego - interesem prawnym, o którym mowa w art. 28 k.p.a. (por. J. Zimmermann, Glosa do wyroku NSA z dnia 2 lutego 1996 r. IV SA 846/95, OSP 1997/4 poz. 83; A. Skoczylas, Glosa do wyroku NSA z dnia 24 maja 1999 r. II SAB 24/99, OSP 2000/9 poz. 133).

Zawężenie rozumienia pojęcia "interes prawny" użytego w art. 50 § 1 p.p.s.a. wyłącznie do przypadków, w których skarżący dysponuje interesem wywodzonym z przepisów prawa materialnego, pozbawiałoby szereg podmiotów konstytucyjnie zagwarantowanego prawa do sądu, a w konsekwencji ograniczałoby możliwości wzruszania decyzji obarczonych wadami kwalifikowanymi (art. 156 § 1 k.p.a.).

Powyższy wywód utwierdza w przekonaniu, że podmiot, będący adresatem rozstrzygnięcia administracyjnego (decyzji, postanowienia), niezależnie od tego, czy decyzja ta dotyczy jego interesu prawnego w rozumieniu art. 28 k.p.a., czy też nie, ma interes prawny w zaskarżeniu takiej decyzji do wojewódzkiego sądu administracyjnego.

Przepis art. 134 k.p.a. przewiduje wydanie postanowienia stwierdzającego niedopuszczalność odwołania, a na zasadzie art. 127 § 3 k.p.a. również wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, wówczas, gdy stwierdzi wniesienie środka zaskarżenia przez podmiot niemający legitymacji procesowej, czyli nieposiadający statusu strony. Organ odwoławczy nie może bowiem przejąć rozpoznania sprawy rozstrzygniętej decyzją organu I instancji z urzędu, a wyłącznie na żądanie strony. Obowiązany jest zatem dokonać oceny, czy jednostka żądająca udzielenia jej obrony przez ponowne rozpoznanie i rozstrzygnięcie ma status strony. Od rozstrzygnięcia podjętego w trybie art. 134 k.p.a., które ma walor ostateczności, przysługuje skarga do sądu administracyjnego, o czym pouczono Gminę w treści zaskarżonego postanowienia.

W świetle powyższych uwag, nie ma wątpliwości, że legitymację skargową posiada adresat takiego postanowienia, a więc podmiot, którego organ właściwy do rozpoznania wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy w trybie nadzwyczajnym nie potraktował jako strony postępowania, a więc podmiotu uprawnionego m.in. do żądania weryfikacji decyzji podjętej w trybie nadzwyczajnym. Adresat takiego rozstrzygnięcia, któremu odmówiono posiadania interesu prawnego we wzruszeniu decyzji wydanej w postępowaniu w trybie nadzwyczajnym, będzie miał legitymację do złożenia skargi, gdyż dotyczy ono jego interesu prawnego w rozumieniu art. 50 § 1 p.p.s.a., który przejawia się w prawie domagania się kontroli przez Sąd zgodności z prawem owego rozstrzygnięcia.

W takiej sytuacji obowiązkiem Sądu było zbadanie legalności zaskarżonego postanowienia. Z całą pewnością bowiem uprawnionym do złożenia skargi jest Gmina jako adresat zaskarżonego postanowienia, który zdaniem Kolegium, nie posiadał interesu prawnego - opartego na przepisach prawa materialnego, ale niewątpliwie posiada interes prawny wywodzony z przepisów prawa procesowego do złożenia skargi na to postanowienie.

Kontrola legalności zaskarżonego postanowienia sprowadza się do oceny, czy Kolegium prawidłowo odmówiło Gminie statusu strony postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Wójta Gminy z dnia 16 marca 1993 r. zatwierdzającej projekt podziału nieruchomości stanowiącej działkę nr [..] położoną w miejscowości B. Inicjatorem postępowania nadzwyczajnego był uczestnik postępowania sądowego – B. N., dążący do pozbawienia mocy obowiązującej decyzji podziałowej w części orzeczenia o nieodpłatnym przejęciu na własność Gminy działki nr [..].

Kolegium swoje stanowisko oparło na argumentacji, że wyłącznym adresatem decyzji orzekającej o nieważności był wnioskodawca – B. N., natomiast "organ wydający decyzję nie jest stroną postępowania, a więc nie przysługuje mu prawo skutecznego złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy".

Zaskarżone postanowienie podjęto w toku postępowania nadzwyczajnego w sprawie stwierdzenia nieważności regulowanego przepisami art. 156 i następnych k.p.a. Postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji jest postępowaniem o odrębnym przedmiocie od postępowania zwykłego. Przedmiotem postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji jest ustalenie czy decyzja rozstrzygająca sprawę nie jest dotknięta jedną z kwalifikowanych wadliwości określonych w art. 156 § 1 k.p.a. Art. 157 § 2 k.p.a. stanowiąc, że postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności wszczyna się na żądanie strony, wyznacza jednocześnie, że dla ustalenia przymiotu strony stosuje się art. 28 k.p.a. Odrębność przedmiotowa postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji od przedmiotu postępowania zwykłego wymaga, przy ustaleniu przyznania jednostce statusu strony, uwzględnić regulację materialnego prawa administracyjnego, z której wynika bądź obowiązek prawny bądź uprawienie prawne (por. wyrok NSA z dnia 27 stycznia 2013 r., II OSK 1542/13, LEX nr 1769895). Oznacza to, że stroną postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji może być nie tylko strona postępowania zwykłego zakończonego tą decyzją, ale również każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczyć mogą skutki stwierdzenia nieważności takiej decyzji (por. wyrok NSA z dnia 15 września 2000 r., IV SA 2328/99, Legalis).

Organem właściwym do stwierdzenia nieważności decyzji w przypadkach wymienionych w art. 156 k.p.a. jest organ wyższego stopnia, a gdy decyzja wydana została przez ministra lub samorządowe kolegium odwoławcze - ten organ (art. 157 § 1 k.p.a.). Oznacza to, że w kontrolowanej sprawie mającej za przedmiot nieważność decyzji zatwierdzającej projekt podziału nieruchomości żaden z organów Gminy nie miał przyznanej przez prawo władczej kompetencji rozstrzygania decyzją administracyjną o prawach i obowiązkach podmiotów pozostających poza systemem organów administracji publicznej. Uprawnionym do orzekania w tej sprawie było wyłącznie Samorządowe Kolegium Odwoławcze (art. 17 pkt 1 k.p.a.). Na żadnym z etapów postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji podziałowej Wójt Gminy, który decyzją zatwierdził ten podział, nie mógł występować jako organ administracji i załatwić sprawy w I bądź w II instancji. Nie miał on zatem możliwości uwzględnienia interesu swojej Gminy jako organ administracji publicznej załatwiający sprawę.

Wójt Gminy występował w charakterze organu administracyjnego wyłącznie na etapie postępowania zwyczajnego, wydając decyzję podziałową z dnia 16 marca 1993 r. Tymczasem niniejsza kwestia dotyczy udziału Gminy - reprezentowanej przez Wójta - w sprawie stwierdzenia nieważności ww. decyzji. Nie odnosi się zatem do zagadnienia możliwości odwołania się Gminy od decyzji jej organu czy organu nadrzędnego lub wniesienia na taką decyzję skargi do sądu administracyjnego, do których to sytuacji odnosi się ukształtowana przez judykaty sądów administracyjnych i doktrynę prawa reguła kolizyjna, wykluczająca udział gminy w charakterze strony w postępowaniach, w których przepisy prawa przyznały jej kompetencję do załatwienia sprawy administracyjnej (władztwo administracyjne).

Nie ma wątpliwości, że powierzenie organowi jednostki samorządu terytorialnego kompetencji do rozstrzygania, w drodze decyzji, o prawach i obowiązkach podmiotu pozostającego poza systemem organów administracji publicznej powoduje, że jednostka ta nie staje się stroną tego postępowania nawet wówczas, gdy decyzja wywołuje określone skutki cywilnoprawne dla niej jako właściciela (por. uchwała NSA z dnia 9 października 2000 r., OPK 14/00, ONSA 2001/1/17 oraz z dnia 19 maja 2003 r., OPS 1/03, ONSA 2003/4/115). Wyłączona jest wówczas możliwość dochodzenia przez tę jednostkę jej interesu prawnego w trybie postępowania administracyjnego czy sądowoadministracyjnego.

Jeśli jednak przepisy prawa nie przyznają organowi administracji uprawnień do wydawania decyzji i postanowień, organ ten może uczestniczyć w postępowaniu jako strona pod warunkiem, że postępowanie to będzie dotyczyło jego interesu prawnego lub obowiązku (tak W. Chróścielewski, Jednostka samorządu terytorialnego jako strona postępowania administracyjnego prowadzonego przez jej organ, "Państwo i Prawo" 2003, nr 4, s. 32-44). Z taką sytuacją mamy do czynienia w niniejszej sprawie.

Stwierdzenie istnienia interesu prawnego lub obowiązku wymaga ustalenia związku o charakterze prawnym między obowiązującą normą prawa a sytuacją prawną konkretnego podmiotu prawa, który polega na tym, że akt stosowania tej normy (decyzja administracyjna) może mieć wpływ na sytuację prawną tego podmiotu w zakresie prawa.

Zgodnie z art. 10 ust. 5 ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości (t.j. Dz.U. z 1991 r., nr 30, poz. 127 ze zm.), zwanej dalej u.g.g., stanowiącym materialnoprawną podstawę decyzji z dnia 16 marca 1993 r., grunty wydzielone pod budowę ulic z nieruchomości objętej na wniosek właściciela podziałem przechodzą na własność gminy z dniem, w którym decyzja lub orzeczenie o podziale stały się ostateczne lub prawomocne, za odszkodowaniem ustalonym według zasad obowiązujących przy wywłaszczaniu nieruchomości.

W świetle treści powołanego przepisu twierdzenia co do braku w niniejszej sprawie interesu prawnego Gminy, na własność której, w wyniku ostatecznej decyzji podziałowej, przeszły grunty wydzielone pod budowę ulic, i z którym wiązał się obowiązek ustalenia odszkodowania, jest nieuprawnione.

Ostateczna decyzja podziałowa z jednej strony przesądziła w niniejszej sprawie losy prawne gruntu wydzielonego pod budowę ulic, a z drugiej stwierdziła przejęcie tego gruntu nieodpłatnie przez Gminę, co sugeruje brak podstaw do ustalenia przez gminę odszkodowania za przejęte na własność grunty w trybie administracyjnym (tryb decyzyjny ustalenia odszkodowania poprzedzony trybem cywilnoprawym – konsensualnym - jedna z form "ustalenia odszkodowania"). W tych okolicznościach, skutki, dokonanej w trybie nadzwyczajnym, ingerencji w treść decyzji podziałowej określającej sytuację prawną Gminy, kształtują jej interes prawny w postępowaniu nieważnościowym, albowiem wkraczają w sferę jej uprawnień i obowiązków majątkowych.

Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 7 maja 2015 r., I OSK 2188/13, potwierdził, że jednostka samorządu terytorialnego jest stroną postępowania nadzwyczajnego prowadzonego przez organ wyższego stopnia w przedmiocie decyzji ostatecznej organu tej jednostki, jeżeli postępowanie to dotyczy jej interesu prawnego i zostało wszczęte z inicjatywy legitymowanego podmiotu. Jeśli zatem postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji wydanej przez organ gminy dotyczy interesu tej gminy chronionego przepisami prawa a opartego na jej uprawnieniach właścicielskich, zarazem zaś organ tej gminy nie uzyskał kompetencji władczych do działania na którymkolwiek etapie postępowania nieważnościowego, to tym samym hipotezę art. 28 k.p.a. odnieść należy do wskazanej gminy i uznać ją za stronę tego postępowania nadzwyczajnego, reprezentowaną przez wójta gminy, jeżeli tylko zostało ono wszczęte przez legitymowany podmiot (dostępny na stronie https://orzeczenia.nsa.gov.pl). W przywołanym wyroku Naczelny Sąd Administracyjny nie podzielił przeciwnego poglądu wyrażonego w orzecznictwie (m.in. w wyroku NSA z dnia 22 października 2014 r. o sygn. akt I OSK 568/13), uznając, że w sytuacji gdy postępowanie nadzwyczajne ma odrębny charakter od postępowania zwykłego - i podmiot wydający decyzję poddawaną kontroli w ramach postępowania nieważnościowego nie występuje w tym postępowaniu jako organ administracji I czy II instancji - to tym samym nie można twierdzić, że w tym postępowaniu wspomnianemu podmiotowi powierzono jakkolwiek rolę organu administracji. Bez znaczenia przy tym pozostaje ewentualne "odżycie" tej roli w sytuacji stwierdzenia nieważności decyzji i konieczności ponownego załatwienia sprawy przez ten podmiot jako organ, gdyż - jak wspomniano - jest to odrębna sprawa względem załatwianej w postępowaniu nieważnościowym. Stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażone w sprawie o sygn. akt I OSK 2188/13, w pełni akceptuje Sąd orzekający w niniejszej sprawie. Sąd stwierdza jednocześnie, że wbrew twierdzeniom pełnomocnika uczestnika postępowania, odmienności okoliczności faktycznych leżących u podstaw wskazanego wyroku w stosunku do stanu kontrolowanej sprawy nie są takiej natury, która wykluczałaby możliwość zastosowania stanowiska Naczelnego Sądu Administracyjnego w niniejszej sprawie.

Mając na uwadze powyższe, skoro postępowanie nadzwyczajne zostało wszczęte przez legitymowany podmiot i oddziałuje ono na prawa majątkowe Gminy, zaś jej organy nie występują w tej sprawie na którymkolwiek etapie jako organy administracji publicznej, to tym samym postępowanie to dotyczy interesu prawnego tej gminy w rozumieniu art. 28 k.p.a., a w konsekwencji mogła ona złożyć wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 30 sierpnia 2019 r.

Prowadzi to do wniosku, że Kolegium błędnie uznało, że Gmina wnosząca o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją o stwierdzeniu nieważności decyzji podziałowej Wójta w części, nie posiada interesu prawnego w tej sprawie. Organ ten pominął, że niniejsza sprawa toczy się w trybie nadzwyczajnym, a zatem Gmina nie zmierza do kontroli aktu wydanego przez organ wykonawczy tej jednostki i nie uwzględnił, że stroną postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji jest nie tylko strona postępowania zwykłego zakończonego wydaniem kwestionowanej decyzji (w rozpatrywanej sprawie decyzji podziałowej), ale także każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczyć mogą skutki stwierdzenia nieważności decyzji. W konsekwencji Kolegium nie dokonało wnikliwej oceny, czy Gmina posiada interes prawny, znajdujący oparcie w przepisach prawa materialnego, w kwestionowaniu rozstrzygnięcia stwierdzającego nieważność decyzji podziałowej Wójta w części dotyczącej orzeczenia o nieodpłatnym przejściu na własność Gminy własności nieruchomości wydzielonej pod drogę.

Uchybienia te niewątpliwie miały wpływ na wynik sprawy co oznacza, że zaskarżone postanowienie nie może się ostać w porządku prawnym. Stwierdzenie niedopuszczalności wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy z przyczyny podmiotowej, a więc związanej z oceną, czy środek ten został wniesiony przez uprawniony podmiot, może nastąpić bowiem tylko wtedy, gdy w sposób jednoznaczny i niebudzący wątpliwości już z treści środka inicjującego kontrolę instancyjną decyzji wynika, że pochodzi on od podmiotu niebędącego stroną postępowania. Taka sytuacja, zdaniem Sądu, nie miała miejsca w przedmiotowej sprawie. Stwierdzenie, czy podmiot składający niniejszy wniosek jest podmiotem do tego uprawnionym nie mogło zostać wywiedzione po prostej analizie akt i zbadaniu kręgu stron postępowania toczącego się przed Wójtem, lecz wymagało kompleksowej i wnikliwej analizy okoliczności sprawy. Brak przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w istotnym dla sprawy zakresie oznacza, że wydane przez Kolegium rozstrzygnięcie jest wadliwe i narusza art. 134 w zw. z art. 127 § 3 k.p.a. i art. 28 k.p.a.

W tej sytuacji Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zobligowany był do uchylenia zaskarżonego postanowienia na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a, o czym orzekł jak w sentencji wyroku. Ponownie rozpoznając sprawę Kolegium winno uwzględnić dokonaną wyżej wykładnię przepisów prawa i rozpoznać wniesiony przez Gminę, jako podmiot uprawniony, wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy od decyzji własnej z dnia 30 września 2019 r.

O kosztach postępowania sąd orzekł na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a. w związku z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (t.j. Dz.U. z 2018 r., poz. 265), zasądzając na rzecz skarżącej kwotę 580 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania, na które oprócz wpisu sądowego od skargi w wysokości 100 zł, składa się również wynagrodzenie pełnomocnika w wysokości 480 zł.

Sąd rozpoznał niniejszą sprawę na posiedzeniu niejawnym, w postępowaniu uproszczonym, na podstawie art. 119 pkt 3 p.p.s.a., gdyż przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym kończące postępowanie.