Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt II SA/Wa 1875/12
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2013-08-14 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6191 Żołnierze zawodowi
Hasła tematyczne: Żołnierze zawodowi
Skarżony organ: Minister Obrony Narodowej
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję
Powołane przepisy: article: art. 153
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Andrzej Kołodziej, Sędziowie WSA Iwona Dąbrowska (spr.), Adam Lipiński, Protokolant starszy sekretarz sądowy Aneta Duszyńska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 sierpnia 2013 r. sprawy ze skargi W. K. na decyzję Szefa Sztabu Generalnego Wojska Polskiego z dnia [...] sierpnia 2012 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania należności z tytułu pełnienia służby poza granicami kraju 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję Dowódcy Operacyjnego Sił Zbrojnych z dnia [...] czerwca 2012 r. nr [...] 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości.


UZASADNIENIE

W. K. w dniu [...] sierpnia 2010 r. wniósł pozew do Sądu Rejonowego dla W. w W. o wypłatę kwoty [...] zł z tytułu należności za pełnienie służby poza granicami kraju, w okresie od [...] października 2008 r. do [...] listopada 2008 r.

Sąd Rejonowy dla W. w W. uznając się za niewłaściwy, przekazał sprawę Dowództwu Operacyjnemu Sił Zbrojnych.

Decyzją z dnia [...] listopada 2010 r. o nr [...] Dowódca Sił Zbrojnych odmówił przyznania W. K. należności z tytułu pełnienia służby poza granicami państwa, w okresie od dnia [...] października do [...] listopada 2008 r.

W uzasadnieniu decyzji organ podał, że W. K. pełnił służbę w [...] zmianie Polskiego Kontyngentu Wojskowego w Republice Iraku (PKW), dokąd został skierowany rozkazem Szefa Sztabu Generalnego WP nr [...] z dnia [...] stycznia 2008 r.

Rozkazem Szefa Sztabu Generalnego WP nr [...] z dnia [...] września 2008 r. został "po wykonaniu zadań w Polskim Kontyngencie Wojskowym Składzie Międzynarodowych Sił Stabilizacyjnych w Republice Iraku" odwołany do kraju (skierowany do macierzystej jednostki wojskowej) w związku z zakończeniem pełnienia misji w ramach PKW.

Zgodnie z rozkazem dziennym Dowódcy Narodowego Elementu Wsparcia w Republice Iraku nr [...] z dnia [...] października 2008 r., W. K. ubył z rejonu działania PKW po zakończeniu działań mandatowych i z dniem [...] października 2008 r. został skierowany w podróż służbową do kraju drogą morską po trasie port A. w Kuwejcie – S., jako konwojent przewozu sprzętu wojskowego.

Skierowanie było zgodne z zarządzeniem Dowódcy Operacyjnego Sił Zbrojnych wyjazdu za granicę nr [...], zgodnie z którym W. K. został skierowany w podróż służbową do kraju w związku z zabezpieczeniem transportu morskiego okrętem w celu ochrony uzbrojenia i sprzętu wojskowego w czasie transportu.

W. K. domaga się wypłaty kwoty [...] zł z tytułu pełnienia służby poza granicami kraju w okresie od dnia [...] października 2008 r. do dnia

[...] listopada 2008 r., twierdząc, że na podstawie rozkazu Dowódcy PKW został wyznaczony jako "[...] konwoju do wykonania zadania bojowego, polegającego na konwojowaniu uzbrojenia i polskiego sprzętu wojskowego, transportowanego do kraju drogą morską", a konwój miał być realizowany przez strefę działań wojennych ([...]). Jego zdaniem nadal pełnił służbę poza granicami państwa. W skład żądanych należności został wliczony dodatek wojenny.

Dalej organ podał, że zgodnie z art. 24 ust. 3 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych oraz § 4 ust. 1 pkt 1 i § 5 ust. 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 25 maja 2004 r. w sprawie pełnienia zawodowej służby wojskowej poza granicami państwa, do służby poza granicami państwa kieruje Szef Sztabu Generalnego WP w drodze indywidualnego lub zbiorowego rozkazu. W tym samym trybie żołnierz zawodowy jest odwoływany do kraju, w związku z zakończeniem pełnienia służby poza granicami państwa.

W przypadku W. K. odwołanie do kraju było związane z zakończeniem służby w rejonie misji, ale również z zakończeniem misji, zgodnie z postanowieniem Prezydenta RP.

Organ podał, że o użyciu PKW postanawia Prezydent Rzeczypospolitej zgodnie z art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o zasadach użycia lub pobytu Sił Zbrojnych RP poza granicami państwa (Dz. U. Nr 162, poz. 1117 ze zm.). W postanowieniu określony jest m. in. czas przez jaki jednostki wojskowe będą pozostawać poza granicami państwa. Zgodnie z postanowieniem Prezydenta RP z dnia 21 grudnia 2007 r. o przedłużeniu okresu użycia PKW w składzie Międzynarodowych Sił Stabilizacyjnych w Republice Iraku (MP Nr 100, poz. 1088), z dniem [...] października 2008 r. przedmiotowy PKW przestał funkcjonować.

Wobec powyższego organ uznał, że nie ma podstaw do przyznania żądanych świadczeń finansowych, ponieważ żołnierz może być skierowany do pełnienia służby w PKW tylko w ramach istnienia danego PKW, zgodnie z postanowieniem Prezydenta. W. K. został odwołany z rejonu misji, w związku z kończeniem pełnienia służby w PKW. Organ wskazał, że żołnierz może być zobowiązany do wykonania dodatkowych zadań w związku z zakończeniem pełnienia służby poza granicami państwa. Zgodnie z postanowieniem Prezydenta PKW może funkcjonować tylko w składzie Międzynarodowych Sił Stabilizacyjnych w Republice Iraku. Dlatego też organ uznał, że transport mienia do kraju nastąpił w ramach normalnej podroży służbowej, zgodnie z art. 86 ust. 7 ustawy pragmatycznej.

Organ wyjaśnił, że dodatek wojenny przysługiwał żołnierzom PKW w Republice Iraku zgodnie z obwieszczeniem Ministra Spraw Zagranicznych z dnia 10 czerwca 2003 r. w sprawie uznania rejonu działania Polskiego Kontyngentu Wojskowego w składzie Polskiego Kontyngentu Sił Stabilizacyjnych za strefę działań wojennych (MP Nr 34, poz. 462), które straciło moc prawną z datą wskazaną ww. postanowieniu Prezydenta RP, tj. z dniem [...] października 2008 r. Od tej daty brak jest podstaw do przyznania i wypłaty dodatku wojennego, bowiem zgodnie z § 17 ww. rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 16 czerwca 2004 r. w sprawie należności pieniężnych żołnierzy zawodowych, pełniących służbę poza granicami państwa, dodatek wojenny mógł być wypłacany za przebywanie w strefie działań wojennych, ustalonej przez Ministra Spraw Zagranicznych (§ 7 ust. 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 21 grudnia 1999 r. w sprawie należności pieniężnych i świadczeń otrzymywanych przez żołnierzy wyznaczonych do pełnienia służby poza granicami państwa i pracowników wojska zatrudnionych w jednostkach wojskowych wykonujących zadania poza granicami państwa (Dz. U. Nr 110, poz. 1257 ze zm.).

Od powyższej decyzji W. K. złożył odwołanie i wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i przyznanie mu żądanych należności.

W wyniku rozpatrzenia odwołania została wydana decyzja Szefa Sztabu Generalnego Wojska Polskiego nr [...] z dnia [...] lutego 2011 r., która utrzymała w mocy zaskarżoną decyzję Dowódcy Sił Zbrojnych.

Na powyższą decyzję strona złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, która została uwzględniona wyrokiem z dnia 19 grudnia 2011 r. o sygn. akt II SA/Wa 1112/11. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję organu I instancji i stwierdził, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości.

W uzasadnieniu wyroku Sąd stwierdził, że bezsporne w sprawie jest, że W. K. pełnił służbę w [...] zmianie Polskiego Kontyngentu Wojskowego w Republice Iraku (PKW), dokąd został skierowany rozkazem Szefa Sztabu Generalnego Wojska Polskiego z dnia [...] stycznia 2008 r. Natomiast odwołany do kraju został na mocy rozkazu z dnia [...] września 2008 r. w związku z zakończeniem pełnienia misji w ramach PKW. Zgodnie z rozkazem dziennym Dowódcy Narodowego Elementu Wsparcia w Republice Iraku z dnia [...] października 2008 r. W. K. "ubył z rejonu działań wojennych i z dniem [...] października 2008 r. został skierowany do kraju drogą morską na trasie A. – S., jako konwojent sprzętu wojskowego". Podróż trwała od [...] października do [...] listopada 2008 r.

Następnie Sąd analizując przepisy rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 5 marca 2010 r. w sprawie należności pieniężnych żołnierzy zawodowych pełniących służbę poza granicami państwa (Dz.U. Nr 41, poz. 243), wydanego na podstawie art. 102 ust. 10 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych wskazał, że w jego ocenie status W. K., wypełnia przesłanki § 1 ust. 2 tego rozporządzenia. Następnie Sąd nie zgodził się z poglądem organu i jego interpretacją wskazującym, że w okresie od [...] października 2008 r. do dnia [...] października 2008 r. W. K. przebywał w podróży służbowej, nie będąc już żołnierzem skierowanym do pełnienia zawodowej służby wojskowej poza granicami kraju. Sąd stwierdził, że nie ulega wątpliwości, że od [...] października 2008 r. do dnia [...] listopada 2008 r. drogą morską z Iraku do Polski (S.), skarżący konwojował i ochraniał broń oraz sprzęt wojskowy. Nie można w sprawie niniejszej nie uwzględnić tego szczególnego stanu faktycznego. Była to ostatnia zmiana żołnierzy polskich w Iraku, wobec czego część z nich wykonywała czynności związane z jej zakończeniem. Nie był to normalny powrót do kraju po zakończeniu misji, określony w art. 24 ust. 7 pkt 3, który stanowi, że żołnierzowi zawodowemu skierowanemu do pełnienia zawodowej służby wojskowej poza granicami państwa przysługują w szczególności pewne uprawnienia i świadczenia, między innymi wymienia bezpłatny przewóz z kraju do miejsca pełnienia służby i z powrotem w związku z rozpoczęciem i zakończeniem pełnienia służby poza granicami państwa. Części żołnierzy z [...] zmiany taki transport zapewniono.

Sąd wskazał, że organ administracji nie określił, jaki w tym czasie był status W. K., co winien uczynić. Skoro zaś, zdaniem organu, W. K. w tym czasie nie był już żołnierzem skierowanym do pełnienia służby w PKW, a był w podróży służbowej, to obowiązkiem organu było określić miejsce jej pełnienia. Dodatkowo do ustalenia pozostaje, czy skarżący przebywał w strefie działań wojennych, jeśli tak, to jak długo – w tym celu należy sprawdzić, czy i kiedy zostało wydane obwieszczenie Ministra Spraw Zagranicznych o zaprzestaniu uznawania rejonu działań PKW za strefę działań wojennych oraz dlaczego – zdaniem organu – okoliczność ta nie ma znaczenia dla uprawnień żołnierza.

Reasumując, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wskazał, że w jego ocenie skarżący niewątpliwie pełnił służbę jako żołnierz skierowany za granicą i z tego tytułu przysługuje mu należność zagraniczna. Podkreślił, że organ powinien ustalić status żołnierza w oparciu o ustalony stan faktyczny i zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa.

Dowódca Operacyjny Sił Zbrojnych, ponownie rozpoznając sprawę decyzją

nr [...] z dnia [...] czerwca 2012 r., wydaną na podstawie art. 86 ust. 7, art. 102 ust. 2, 4 i 5 w zw. z art. 24 ust. 3 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz.U. z 2010 r. Nr 90, poz. 593 ze zm.), § 30 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 września 2010 r. w sprawie pełnienia zawodowej służby wojskowej poza granicami państwa (Dz.U. Nr 184, poz. 1237 ze zm.) na wniosek W. K. o wypłacenie kwoty [...] zł, z tytułu nieprzyznanych należności za pełnienie służby poza granicami państwa w okresie od dnia [...] października 2008 r. do dnia [...] listopada 2008 r., ponownie odmówił przyznania stronie żądanych należności. W uzasadnieniu decyzji organ przypomniał stan faktyczny sprawy i wskazał, że przeprowadził postępowanie wyjaśniające w sprawie, w wyniku czego ustalono, iż:

- W. K. pełnił służbę wojskową w [...] zmianie PKW, dokąd został skierowany rozkazem Szefa Sztabu Generalnego WP (SSG) nr [...] z dnia [...] stycznia 2008 r.;

- rozkazem SSG nr [...] z dnia [...] września 2008 r. W. K. został "po wykonaniu zadań w PKW w Składzie Międzynarodowych Sił Stabilizacyjnych w Republice Iraku (MSS)" odwołany do kraju (skierowany do macierzystej jednostki wojskowej), w związku z zakończeniem pełnienia misji w ramach PKW;

- Dowódca PKW wydał w dniu [...] października 2008 r. rozkaz Nr [...] w sprawie organizacji zabezpieczenia i ochrony sprzętu w czasie transportu drogą morską K. port S. – S.;

- Dowódca Operacyjny Sił Zbrojnych zarządzeniem nr [...] z dnia [...] października 2008 r. skierował W. K. w podróż służbową do kraju w związku z zabezpieczeniem transportu morskiego okrętem [...], w celu ochrony uzbrojenia i sprzętu wojskowego w czasie transportu;

- rozkazem dziennym Dowódcy Narodowego Elementu Wsparcia w Republice Iraku nr [...] z dnia [...] października 2008 r., strona ubyła z rejonu działania PKW po zakończeniu działań mandatowych i z dniem [...] października 2008 r. została skierowana w podróż służbową do kraju drogą morską po trasie port A. w K. – S., jako konwojent przewożonego sprzętu wojskowego;

- w dniu [...] listopada 2008 r. okręt, na którym strona pełniła służbę konwojową dopłynął do portu w S..

Jednocześnie organ przytoczył stan prawny obowiązujący w przedmiotowym okresie. PKW działał ówcześnie na mocy Postanowienia Prezydenta RP z dnia 21 grudnia 2007 r. o przedłużeniu okresu użycia Polskiego Kontyngentu Wojskowego w składzie Międzynarodowych Sił Stabilizacyjnych w Republice Iraku (M.P. Nr 100, poz. 1088), wydanego na podstawie art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o zasadach użycia lub pobytu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej poza granicami państwa (Dz.U. Nr 162, poz. 1117 z późn. zm.). Organ podał, że w sprawie mają również zastosowanie rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 16 czerwca 2004 r. (Dz.U. Nr 162, poz. 1698 z późn. zm.) oraz z dnia 5 marca 2010 r. (Dz.U Nr 41, poz. 243) – obydwa w sprawie należności pieniężnych żołnierzy zawodowych pełniących służbę poza granicami państwa.

Następnie powołując się na zapis, ówcześnie obowiązującego art. 24 ust. 3 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz. U. z 2010 Nr 90 poz. 593) oraz § 4 ust. 1 pkt 1 i § 5 ust. 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 25 maja 2004 r. w sprawie pełnienia zawodowej służby wojskowej poza granicami państwa (Dz. U. 2004 Nr 140 poz. 1479) wskazał, że do służby poza granicami państwa kieruje Szef Sztabu Generalnego WP w drodze indywidualnego lub zbiorowego rozkazu i w taki sam sposób może nastąpić odwołanie ze służby. Zdaniem organu, W. K. od dnia [...] czerwca 2008 r. przestał być żołnierzem skierowanym do pełnienia służby w ramach PKW, ponieważ został skutecznie odwołany. Natomiast w okresie od dnia [...] października do [...] listopada 2008 r. przebywał on w podróży służbowej, wypełniając zadania służbowe w postaci konwojowania sprzętu wojskowego. Jednocześnie organ wskazał, że czynności związane z likwidacją PKW, nawet jeśli były one zlecane przez dowódcę PKW, nie należały do zakresu działań PKW, gdyż nie były one wymienione w postanowieniu Prezydenta RP z dnia 21 grudnia 2007 r. o przedłużeniu okresu użycia PKW w składzie MSS. Co więcej, brak było podstaw prawnych do przyjęcia, że takie czynności mogą być uznane za wykonywanie zadań w ramach kontyngentu. Organ podał, że podstawa prawna do przyjęcia takiego rozumowania pojawiła się dopiero z wejściem w życie od dnia 19 października 2010 r. rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 września 2010 r. w sprawie pełnienia zawodowej służby wojskowej poza granicami państwa (Dz.U. Nr 184, poz. 1237 z późn. zm.), gdyż na jego mocy żołnierze zawodowi uzyskali możliwość pełnienia służby poza granicami państwa w innej formie niż w składzie PKW. Ponadto organ podkreślił, że nie może być mowy o służbie strony w ramach PKW po dniu [...] października 2008 r., gdyż na mocy powołanego wyżej postanowienia Prezydenta RP, w tej właśnie dacie PKW przestał istnieć.

Ponadto organ stwierdził, że zgodnie z obwieszczeniem Ministra Spraw Zagranicznych z dnia 24 marca 2009 r. obszar działania PKW w składzie MSS, uznany za strefę działań wojennych, obwieszczeniem Ministra Spraw Zagranicznych z dnia 10 czerwca 2003 r. w sprawie uznania rejonu działania PKW w składzie MSS za strefę działań wojennych (M.P. Nr 34, poz. 462) nie znajdował się w strefie działań wojennych od dnia [...] października 2008 r., co pozbawiło W. K. możliwości ubiegania się o dodatek wojenny.

Dodatkowo powołał się na postanowienie Prezydenta z dnia 21 grudnia 2007 r., które określało jako teren działania PKW jedynie obszar Republiki Iraku, wobec czego nie można uznać, że pełniąc służbę na pokładzie okrętu strona znajdowała się strefie działań PKW, gdyż wody Zatoki Perskiej, Oceanu Indyjskiego i Morza Czerwonego nie zostały uznane za obszar działania PKW.

Podsumowując, organ podkreślił, że w stanie prawnym obowiązującym w 2008 r. nie było możliwości uznania, że żołnierzowi przebywającemu poza granicami kraju, a nieskierowanemu do pełnienia służby w ramach PKW w myśl art. 24 ust. 3 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, można przyznać należności, do których uprawniały rozporządzenia z dnia 16 czerwca 2004 r. oraz z dnia 5 marca 2010 r. Zasady kierowania żołnierzy zawodowych do pełnienia zawodowej służby wojskowej poza granicami państwa były uregulowane w art. 24 ust. 1-8 ustawy, a ten przewiduje dwa tryby uczestnictwa żołnierzy zawodowy w pełnieniu służby poza granicami państwa polskiego, a mianowicie tryb wyznaczenia (art. 24 ust. 5) i tryb skierowania (art. 24 ust. 7). Jednocześnie organ podniósł, że gdyby przyjąć prawdziwość założenia, iż możliwe były inne formy pełnienia służby wojskowej poza granicami kraju, to nie byłoby potrzeby wprowadzania rozporządzenia z dnia 16 września 2010 r. w sprawie pełnienia zawodowej służby wojskowej poza granicami państwa (Dz.U. Nr 184, poz. 1237 z późn. zm.), na mocy którego żołnierze zawodowi uzyskali możliwość pełnienia służby poza granicami państwa, w innej formie niż w składzie PKW.

Od powyższej decyzji strona złożyła odwołanie, w którym podniosła, że zgodnie z wyrokiem WSA w Warszawie zostało uznane, że “status W. K. wypełnia przesłanki § 1 ust. 2 powołanego rozporządzenia" oraz że “żołnierz pełnił służbę jako żołnierz skierowany za granicę i z tego tytułu przysługują mu należności zagraniczne". W. K. powoła się na art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.) i stwierdził, że organ nie zastosował się do zaleceń Sądu. Zdaniem strony organ jest związany ustaleniami zawartymi w uzasadnieniu wyroku, co powoduje, że w sprawie pozostało mu jedynie wyliczyć przysługujące jej należności wraz z ustawowymi odsetkami i je wypłacić.

W wyniku odwołania, Szef Sztabu Generalnego WP wydał w dniu [...] sierpnia 2012 r. decyzję nr [...], utrzymującą w mocy zaskarżoną decyzję. W jej uzasadnieniu organ podtrzymał swoją dotychczasową argumentację oraz stanowisko. Uznając zarzut pominięcia zaleceń Sądu za niezasadny, organ podniósł, że nakazane zostało ustalenie statusu skarżącego w spornym okresie, co organ I instancji uczynił, powołując liczne okoliczności faktyczne i prawne. Organ zwrócił również uwagę, że w sprawie kluczowym aspektem jest brak posiadania przez stronę statusu “żołnierza skierowanego", co uniemożliwia przyznanie jej żądanych należności.

Na powyższą decyzję W. K. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, w której wniósł o jej uchylenie oraz decyzji organu I instancji oraz wniósł o zasądzenie kosztów postępowania sądowego według norm przypisanych.

W uzasadnieniu skargi przypomniał stan sprawy i ponownie podniósł zarzut pomijania przez organy ustaleń Sądu, zapadłych w prawomocnym wyroku, ze szkodą dla skarżącego. Skarżący zarzucił, że w uzasadnieniach decyzji obu instancji organy zignorowały fakt istnienia wyroku sądowego i poczynionych ustaleń. Sąd rozstrzygnął uprawnienie skarżącego do należności zagranicznej, zaś obowiązkiem organu w ponownym postępowaniu jest ustalenie w jakim okresie skarżący przebywał w strefie działań wojennych i wynikającemu stąd w konsekwencji uprawnieniu do dodatku wojennego i ewentualnie innych świadczeń. Skarżący podał, że zgodnie z obwieszczeniem Ministra Spraw Zagranicznych z dnia 24 marca 2009 r. w sprawie uznania rejonu działania Polskiego Kontygentu Wojskowego w Misji Szkoleniowej Organizacji Traktatu Północnoatlantyckiego w Republice Iraku za strefę działań wojennych (M.P. z 2009 r. Nr 20, poz. 252), rejon działania Polskiego Kontyngentu Międzynarodowych Sił Stabilizacyjnych w Republice Iraku (w składzie którego skarżący pełnił służbę) przestał być uznany za strefę działań wojennych dopiero [...] października 2008 r., natomiast jednocześnie ten sam rejon od dnia następnego został uznany za strefę działań wojennych PKW (Polskiego Kontyngentu Wojskowego w Misji Szkoleniowej Organizacji Traktatu Północnoatlantyckiego w Republice Iraku). Skarżący podał też, że uprawnienie do dodatku wojennego przysługuje także żołnierzom spoza PKW, którego rejon działania jest uznany za strefę działań wojennych, a wykonujących zadania w rejonie działania tegoż PKW. Skarżący zarzucił organowi niezgodne z prawem wznowienie postępowania w sprawie, podejmowania rozstrzygnięć na podstawie dokumentów niebędących przepisami prawa, jak również w oparciu o nieistotne dla sprawy przepisy.

W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie i wniósł o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie ponownie rozpoznając sprawę zważył, co następuje:

Stosownie do treści art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonej decyzji administracyjnej i to z przepisami obowiązującymi w dacie jej wydania. Innymi słowy, sąd administracyjny kontroluje legalność rozstrzygnięcia zapadłego w postępowaniu z punktu widzenia jego zgodności z prawem materialnym i obowiązującymi przepisami prawa procesowego.

Skarga zasługuje na uwzględnienie.

Przede wszystkim należy podnieść, że niniejsza sprawa była już przedmiotem orzekania w tutejszym Sądzie. Prawomocnym wyrokiem z dnia 19 grudnia 2011 r. (sygn. akt II SA/Wa 1112/11), Sąd uchylił decyzję Szefa Sztabu Generalnego Wojska Polskiego z dnia [...] lutego 2011 r., nr [...], utrzymano w mocy decyzję Dowódcy Operacyjnego sił Zbrojnych nr [...] z dnia [...] listopada 2010 r.

Wskazać należy, że stosownie zaś do art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz.U. z 2012 r. Nr 270 z późn. zm.), powoływanej dalej jako: "p.p.s.a.", ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu, wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia.

Z powyższego przepisu wynika wprost, że ilekroć dana sprawa jest przedmiotem rozpoznania przez sąd lub organ, jest on związany oceną prawną wyrażoną w tym orzeczeniu, jeżeli nie zostanie ono uchylone lub nie ulegną istotnej zmianie przepisy.

W pojęciu "ocena prawna" mieści się przede wszystkim wykładnia przepisów prawa materialnego i procesowego. Wykładnia w tym sensie zmierza do wyjaśnienia istotnej treści przepisów prawnych i sposobu ich zastosowania w konkretnym wypadku w związku z rozpoznawaną sprawą. Wskazania co do dalszego postępowania stanowią z reguły konsekwencję oceny prawnej. Dotyczą one sposobu działania w toku ponownego rozpoznania sprawy i mają na celu uniknięcie błędów już popełnionych oraz wskazanie kierunku, w którym powinno zmierzać przyszłe postępowanie dla uniknięcia wadliwości w postaci np. braków w materiale dowodowym lub innych uchybień procesowych (tak NSA w wyroku z dnia 6 lutego 2013 r., sygn. akt II GSK 2101/11). W wyniku wydania wyroku o charakterze kasacyjnym sprawa wraca do stadium postępowania przed organem administracyjnym. Oznacza to obowiązek powtórnego rozpoznania tej sprawy przez ten organ i wydania decyzji, z uwzględnieniem oceny prawnej zawartej w wyroku. Podkreślenia wymaga, że zarówno organ administracji, jak i sąd, rozpatrując sprawę ponownie, obowiązane są zastosować się do oceny prawnej zawartej w uzasadnieniu wyroku (zob. wyrok NSA z dnia 1 września 2010 r., sygn. akt I OSK 920/10, LEX 745376).

Uwzględniając powyższe, Sąd kontrolując zaskarżoną decyzję, nie mógł dokonać jej oceny z pominięciem oceny prawnej i wskazań co do dalszego postępowania, zawartych w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 19 grudnia 2011 r.

W uzasadnieniu wskazanego wyroku Sąd, przede wszystkim, stwierdził, analizując przepisy rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 5 marca 2010 r., w sprawie należności pieniężnych żołnierzy zawodowych pełniących służbę poza granicami państwa (Dz.U. Nr 41, poz. 243), wydanego na podstawie art. 102 ust. 10 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, że w jego ocenie status W. K. we wskazanym okresie, tj. od dnia [...] października 2008 r. do dnia [...] listopada 2008 r., wypełnia przesłanki § 1 ust. 2 tego rozporządzenia. Następnie Sąd nie zgodził się z poglądem organu i jego interpretacją przepisów wskazującą, że w okresie od [...] października 2008 r. do dnia [...] października 2008 r. W. K. przebywał w podróży służbowej, nie będąc już żołnierzem skierowanym do pełnienia zawodowej służby wojskowej poza granicami kraju.

Sąd stwierdził, że nie ulega wątpliwości, że od dnia [...] października 2008 r. do dnia [...] listopada 2008 r. drogą morską z Iraku do Polski (S.), skarżący konwojował i ochraniał broń oraz sprzęt wojskowy i wskazał na szczególny stan faktyczny z tym związany, który organ winien uwzględnić przy rozpoznawaniu sprawy. Wskazał bowiem, że była to ostatnia zmiana żołnierzy polskich w Iraku, wobec czego część z nich wykonywała czynności związane z jej zakończeniem. Nie był to normalny powrót do kraju po zakończeniu misji, określony w art. 24 ust. 7 pkt 3. Sąd zarzucił organowi, że ten nie określił, jaki w tym czasie był status W. K., co winien uczynić. Skoro zaś, zdaniem organu, W. K. w tym czasie, nie był już żołnierzem skierowanym po pełnienia służby w PKW, a był w podróży służbowej, to obowiązkiem organu było określić miejsce jej pełnienia. Ponadto nakazał organowi ustalenie, czy skarżący przebywał w strefie działań wojennych, jeśli tak, to jak długo – w tym celu należy sprawdzić, czy i kiedy zostało wydane obwieszczenia Ministra Spraw Zagranicznych o zaprzestaniu uznawania rejonu działań PKW za strefę działań wojennych oraz dlaczego – zdaniem organu – okoliczność ta nie ma znaczenia dla uprawnień żołnierza.

Reasumując, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wskazał, że w jego ocenie skarżący niewątpliwie pełnił służbę jako żołnierz skierowany za granicą i z tego tytułu przysługuje mu należność zagraniczna. Podkreślił, że organ powinien ustalić status żołnierza w oparciu o ustalony stan faktyczny i zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa.

Skoro zatem Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie przesądził, że w okresie od dnia 23 października 2008 r. do dnia 27 listopada 2008 r., skarżący wypełniał przesłanki z § 1 ust. 2 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 5 marca 2010 r. w sprawie należności pieniężnych żołnierzy zawodowych pełniących służbę poza granicami państwa (Dz.U. Nr 41, poz. 243), wydanego na podstawie art. 102 ust. 10 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, tj. był żołnierzem skierowanym do pełnienia zawodowej służby wojskowej poza granicami państwa, to niedopuszczalnym byłoby poddawanie tej oceny we wskazanym zakresie ponownej ocenie, w świetle powołanego wyżej art. 153 ppsa, szczególnie w sytuacji, gdy Sąd użył określenia "niewątpliwie" skarżący pełnił służbę jako żołnierz skierowany za granicę i z tego tytułu przysługują mu należności.

W rozpoznawanej sprawie Sąd przesądził ponadto, że w sprawie mają zastosowanie przepisy zarówno rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej

z dnia 5 marca 2010 r. w sprawie należności pieniężnych żołnierzy zawodowych pełniących służbę poza granicami państwa (Dz.U. Nr 41, poz. 243), jak również unormowania art. 102 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, w brzmieniu z dnia 1 stycznia 2010 r., w tym jego ustęp 5, skoro opierał na nich swoje wywody prawne.

Powyższą ocenę stanu prawnego i faktycznego winny organy, ponownie rozpoznając sprawę uwzględnić, gdyż wyrok tut. Sądu z dnia 19 grudnia 2011 r. 2012 r. nie został uchylony. W przypadku bowiem, gdy organ administracji nie zgadza się z oceną prawną przedstawioną w wyroku Sądu, winien zaskarżyć to orzeczenie przez złożenie skargi kasacyjnej, czego w niniejszej sprawie nie uczyniono. Nie zmienił się też stan prawny i stan faktyczny sprawy.

Z uzasadnienia zaskarżonej decyzji wynika natomiast, że organ uznał za błędne ustalenia tut. Sądu dokonane w jego wyroku.

Wobec powyższego stwierdzić należy że, nieuwzględnienie przez organ, w ponownym rozpoznawaniu sprawy odnośnie kwestionowanego okresu służby skarżącego od dnia 23 października 2008 r. do dnia 27 listopada 2008 r., zapisu § 1 ust. 2 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 5 marca 2010 r. w sprawie należności pieniężnych żołnierzy zawodowych pełniących służbę poza granicami państwa, który to przepis dotyczy żołnierza skierowanego do pełnienia zawodowej służby wojskowej poza granicami państwa, jak również pominięcie art. 102 ust. 2 i 5 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, w brzmieniu po 1 stycznia 2010 r. niewątpliwie nie stanowi o wypełnieniu zaleceń Sądu.

Powyższe narusza art. 153 p.p.s.a. i skutkuje uchyleniem zaskarżonej decyzji oraz decyzji organu I instancji, gdyż naruszenie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Uchybienie bowiem przez organ administracyjny przepisowi art. 153 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi powoduje konieczność – w razie złożenia na tej podstawie kolejnej skargi - uchylenia zaskarżonej decyzji. Rozwiązanie to stanowi gwarancję przestrzegania przez organy administracji publicznej obowiązku związania orzeczeniem sądu. Działania naruszające tę zasadę muszą być konsekwentnie eliminowane przez uchylanie wadliwych z tego powodu rozstrzygnięć administracyjnych już chociażby z uwagi na związanie wcześniej przedstawioną oceną prawną także i samego sądu administracyjnego. Bez ścisłego stosowania powołanego przepisu trudno byłoby zapewnić spójność działania systemu władzy państwowej. Jego nieprzestrzeganie w istocie podważałoby bowiem obowiązującą w polskim prawie zasadę sądowej kontroli nad aktami i czynnościami organów administracji (zob. wyroki NSA: z dnia 21 października 1999 r., sygn. akt IV SA 1681/97 i z dnia 1 września 2010 r., sygn. akt I OSK 920/10, LEX 745376).

Ponownie rozpoznając sprawę, organ administracji uwzględni powyższe uwagi oraz wytyczne zawarte w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 19 grudnia 2011 r., sygn. akt II SA/Wa 1112/11 i rozstrzygnie sprawę co do istoty, a swoje stanowisko uzasadni zgodnie z art. 107 § 3 K.p.a.

W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. "c" p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji wyroku. Sąd podjął rozstrzygnięcie w przedmiocie wykonalności zaskarżonej decyzji zgodnie z art. 152 powołanej ustawy.