Wyrok WSA w Bydgoszczy, sygn. akt II SA/Bd 654/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy
Data orzeczenia: 2021-09-29 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6032 Inne z zakresu prawa o ruchu drogowym
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: uchylono zaskarżoną decyzję

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Leszek Tyliński Sędziowie sędzia WSA Jarosław Wichrowski (spr.) asesor WSA Katarzyna Korycka po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 29 września 2021 r. sprawy ze skargi M. N. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] lutego 2021 r., nr [...] w przedmiocie obciążenia opłatą za usunięcie i przechowywanie pojazdu 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz Skarżącego kwotę [...]([...]) zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] grudnia 2020 r., znak [...], Prezydent Miasta B. na podstawie art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz. U. z 2020 r. poz. 256 ze zm., dalej powoływana jako kpa), art. 130a ust. 10h i ust. 10i w zw. z art. 130a ust. 1 pkt 5, ust. 5c ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2020 r. poz. 110 ze zm., dalej powoływana jako prd) oraz pkt 1 i 2 załącznika do uchwały Nr [...] Rady Miasta B. z dnia [...] listopada 2019 r. (Dz. Urz. Woj. [...] z 2019 r. poz. [...]) obciążyło M. N. (dalej określany jako Skarżący) opłatą w wysokości [...] zł powstałą w wyniku usunięcia na parking strzeżony pojazdu marki [...] o numerze rejestracyjnym [...].

W uzasadnieniu organ podał, że [...].01.2020 r. funkcjonariusz Policji w B. wydał na podstawie art. 130a prd dyspozycję usunięcia pojazdu marki [...] o numerze rejestracyjnym [...] z powodu pozostawienia pojazdu w miejscu, gdzie utrudniał ruch. Usunięty pojazd został umieszczony na parkingu strzeżonym w B. przy ul. [...]. Z dołączonej dokumentacji wynika, że Skarżący został powiadomiony o usunięciu pojazdu i przechowywaniu go na parkingu strzeżonym.

Ze sporządzonej [...].01.2020 r. notatki urzędowej sporządzonej przez funkcjonariuszy Policji wynika, na polecenie dyżurnego udali się na ul. W. w B., gdzie miały odbywać się rajdy samochodowe. W trakcie przejazdu na ul. K. zauważono na pasie jezdni uszkodzony pusty samochód osobowy marki [...]o numerze rejestracyjnym [...]. Samochód sprawdzony został w systemach, gdzie ustalony został właściciel pojazdu. Był nim A. K. Funkcjonariusze Policji wylegitymowali osoby znajdujące się na miejscu zdarzenia, w tym osobę pieszą, którą był Skarżący. Oświadczył on, że szedł ul. K. ok. godz. 23:15 i w pewnym momencie usłyszał huk. Gdy się odwrócił, zauważył uszkodzony samochód oraz nieznanego mężczyznę, który oddalił się w pośpiechu w kierunku pobliskiego lasu. Skarżącego przebadano na zawartość alkoholu w wydychanym powietrzu. Otrzymano następujące wyniki: o godz. 23:41 - [...]mg/l, o godz. 23:56 - [...]mg/l i sporządzono protokół. Samochód następnie został odholowany na parking strzeżony.

W toku postępowania ustalono, że aktualnym właścicielem pojazdu jest Skarżący. Został on wezwany do KP B. na dzień [...].02.2020 r. Podczas wykonywanych czynności Skarżący potwierdził, że jest właścicielem pojazdu, jednakże zagubił umowę sprzedaży. Podczas rozmowy telefonicznej Skarżący został poinformowany o konieczności odbioru odholowanego pojazdu z parkingu oraz obowiązku przedstawienia umowy sprzedaży.

W związku z działaniami związanymi ze stanem epidemii Covid 19, kwarantanną Komisariatu Policji B. oraz oczekiwaniem na dostarczenie umowy sprzedaży dalsze działania w powyższej sprawie wykonane zostały pod koniec kwietnia. W dniu [...] .04.2020 r. mł. asp. [...] osobiście przekazał Skarżącemu powiadomienie o miejscu przechowywania odholowanego pojazdu. Pismem z [...] .05.2020 r. Skarżący został zawiadomiony przez organ o usunięciu pojazdu i przechowywaniu go na parkingu strzeżonym. Pismo to zostało doręczone [...] .06.2020 r. W zawiadomieniu poinformowano, że po wydaniu przez sąd postanowienia o przepadku pojazdu na rzecz Miasta B. właściciel pojazdu zostanie obciążony kosztami związanymi z usunięciem, przechowywaniem, oszacowaniem, sprzedażą lub demontażem pojazdu, powstałymi od momentu wydania dyspozycji usunięcia do zakończenia postępowania.

W dniu [...] .07.2020 r. do organu wpłynęło pismo Skarżącego, z którego wynika, że na parkingu strzeżonym odmówiono jego pełnomocnikowi wydania pojazdu. Po otrzymaniu pisma organ wystąpił z prośbą do P.W. [...] o wyjaśnienie zaistniałej sytuacji. Z odpowiedzi wynika, że [...] .05.2020 r. Skarżący chciał odebrać pojazd z parkingu. Pracownik wyliczył kwotę, którą właściciel powinien uiścić za usunięcie i przechowywanie pojazdu, tj. [...] zł. Skarżący powiedział, że takiej kwoty nie zapłaci, w związku z powyższym pracownik parkingu przedstawił druk potwierdzenia odbioru pojazdu z parkingu. Skarżący po podpisaniu stosownego potwierdzenia odbioru mógłby zabrać pojazd z parkingu bez uiszczania opłaty. W związku z tym, że Skarżący odmówił podpisania potwierdzenia odbioru pojazdu z parkingu, tłumacząc to wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego, pracownik parkingu nie wydał pojazdu właścicielowi. Pracownik parkingu skierował Skarżącego do osoby zarządzającej parkingiem, która wytłumaczyła zasady odbierania pojazdów z parkingu oraz nadmieniła, że bez uiszczenia opłaty lub podpisania potwierdzenia odbioru pojazdu z parkingu pojazd nie zostanie wydany. Pojazd można odebrać z parkingu na podstawie zezwolenia, wypełniając potwierdzenie odbioru pojazdu z parkingu.

W dniu [...] .07.2020 r. wpłynęło kolejne pismo Skarżącego, w którym stwierdził on, że pracownik parkingu w rozmowie telefonicznej poinformował go o tym, że jego pojazd jest gotowy do odbioru po uiszczeniu całej opłaty. W dniu [...] .07.2020 r. pojazd został odebrany z parkingu bez uiszczenia opłaty za jego usunięcie i przechowywanie. O obowiązku uiszczenia opłaty za usunięcie i przechowywanie pojazdu na parkingu Skarżący został poinformowany przy odbiorze pojazdu.

Dalej Prezydent wskazał, że sprawy związane z usuwaniem pojazdów z dróg zostały uregulowane w Prawie o ruchu drogowym. Zgodnie z art. 130a ust. 1 pkt 1, pojazd jest usuwany z drogi w przypadku pozostawienia go w miejscu, gdzie jest to zabronione i utrudnia ruch lub w inny sposób zagraża bezpieczeństwu. Pojazd taki, zgodnie z art. 130a ust. 5c cyt. ustawy, zostaje umieszczony na wyznaczonym przez starostę parkingu strzeżonym do czasu uiszczenia opłaty za jego usunięcie i przechowywanie, z tym że art. 130a ust. 5c częściowo został uznany za niezgodny z art. 64 ust. 1 i 3 w zw. z art. 31 ust. 3 Konstytucji RP wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z 5.12.2018 r., K 6/17 (Dz. U. z 2018 r. poz. 2322) z dniem 13.09.2019 r. Zgodnie z tym wyrokiem wymieniony wyżej przepis traci moc w zakresie, w jakim przewiduje, że pojazd usunięty z drogi w przypadkach określonych w art. 130a ust. 1 i 2 prd pozostaje na parkingu strzeżonym wyznaczonym przez starostę do czasu uiszczenia opłaty za jego usunięcie i parkowanie. Przepis ten umożliwia odbiór pojazdu z parkingu bez konieczności uiszczenia opłaty za jego usunięcie i przechowywanie w dniu odbioru.

Na podstawie art. 130a ust. 6 prd Rada Miasta B. ustaliła wysokość opłat na rok 2020 w uchwale Nr [...] Rady Miasta B. z dnia [...] listopada 2019 r.

Art. 130a ust. 10h prd stanowi, że koszty związane z usuwaniem, przechowywaniem, oszacowaniem, sprzedażą lub zniszczeniem pojazdu powstałe od momentu wydania dyspozycji jego usunięcia do zakończenia postępowania ponosi osoba będąca właścicielem tego pojazdu w dniu wydania dyspozycji usunięcia pojazdu, z zastrzeżeniem ust. 10d i 10i. Decyzję o zapłacie tych kosztów wydaje starosta. Zgodnie z załącznikiem do ww. uchwały Rady Miasta B. wysokość opłaty za usunięcie pojazdu do 3,5 t wynosi 494 zł, a za przechowywanie na parkingu za dobę 38 zł. Całkowita należność za usuniecie i przechowywanie pojazdu wynosi [...] zł. Należność powinna zostać przekazana na rachunek bankowy Urzędu Miasta B. w terminie 30 dni od dnia, w którym decyzja stanie się ostateczna.

Odwołanie od ww. decyzji złożył Skarżący, wnosząc o jej uchylenie. W uzasadnieniu Skarżący wskazał, że organ I instancji nie odniósł się do wszystkich podnoszonych przez niego w toku postępowania kwestii.

Skarżący podnosił, że dopiero pismem z [...] .04.2020 r. został poinformowany pismem z Komisariatu Policji B. o fakcie zatrzymania pojazdu na konkretnym parkingu. Zaniechanie działania organu nie może zatem go obciążać. Fakt, że miał on wiedzieć o usunięciu pojazdu, nie oznacza jeszcze, że został prawidłowo poinformowany o fakcie usunięcia pojazdu.

Jak wynika z § 3 ust. 1 pkt 2 i 3 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 22 czerwca 2011 r. w sprawie usuwania pojazdów, których używanie może zagrażać bezpieczeństwu lub porządkowi ruchu drogowego albo utrudniającego prowadzenie akcji ratowniczej, podmiot, który wydał dyspozycję, po usunięciu pojazdu powiadamia o tym niezwłocznie m.in. właściciela lub osobę, która dysponowała pojazdem na podstawie innego niż własność tytułu prawnego w chwili jego usunięcia. W myśl art. 130a ust. 10 prd starosta w stosunku do pojazdu usuniętego z drogi, w przypadkach określonych w ust. 1 lub 2, występuje do sądu z wnioskiem o orzeczenie jego przepadku na rzecz powiatu, jeżeli prawidłowo powiadomiony właściciel lub osoba uprawniona nie odebrała pojazdu w terminie 3 miesięcy od dnia jego usunięcia, a powiadomienie zawiera pouczenie o skutkach nieodebrania pojazdu, przy czym starosta występuje z wnioskiem, o którym mowa w ust. 10, nie wcześniej niż przed upływem 30 dni od dnia powiadomienia (art. 130a ust. 10a prd). Przepis ten mówi o prawidłowym powiadomieniu właściciela lub osoby uprawnionej do odebrania pojazdu. Użytkownik pojazdu z dnia zdarzenia (odholowania) jest także osobą uprawnioną do odebrania tego pojazdu, co w świetle brzmienia art. 130a ust. 10 prd czyni skutecznym (prawidłowym) i wystarczającym doręczenie tegoż powiadomienia do jego rąk (wyrok WSA w Gdańsku z 23.11.2017 r., III SA/Gd 659/17).

Z przepisu art. 130a ust. 10h prd jednoznacznie wynika, że obowiązkiem organu jest ustalenie, kto jest właścicielem pojazdu w dniu wydania dyspozycji o usunięciu pojazdu. Od ustalenia wskazanych okoliczności nie zwalnia organów postanowienie sądu rejonowego w sprawie przepadku przedmiotowego pojazdu. Z art. 130a ust. 10e prd wynika, że w sprawach o przepadek pojazdu sąd stwierdza, czy zostały spełnione wszystkie przesłanki niezbędne do orzeczenia przepadku, w szczególności, czy usunięcie pojazdu było zasadne i czy w poszukiwaniu osoby uprawnionej do jego odbioru dołożono należytej staranności oraz czy orzeczenie przepadku nie będzie sprzeczne z zasadami współżycia społecznego. Sąd w sprawie przepadku pojazdu skupia się na kwestiach niezbędnych do orzeczenia o przepadku. Zakres orzekania tego sądu jest inny niż organu orzekającego o kosztach związanych z usuwaniem, przechowywaniem, oszacowaniem, sprzedażą lub zniszczeniem pojazdu (wyrok WSA w Gorzowie Wlkp z 8.11.2017 r., II SA/Go 802/17, LEX nr 2397965). Z ustaleń faktycznych dokonanych w niniejszej sprawie nie wynika, aby Skarżącemu w dniu [...] .01.2020 r. wręczono jakiekolwiek powiadomienie o usunięciu pojazdu z drogi. Trudno było w takich warunkach wręczyć Skarżącemu powiadomienie, skoro nie został zidentyfikowany jako właściciel pojazdu lub jego użytkownik. Brak jest zatem z tych względów zachowania wymogów wskazanych w § 3 ust. 1 pkt 2 i 3 rozporządzenia.

Zgodnie z ustaleniami organu I instancji dopiero [...] .02.2020 r. funkcjonariuszka Policji, w rozmowie ze Skarżącym, uzyskała oświadczenie, że ten nabył pojazd na podstawie umowy sprzedaży, jak również inny funkcjonariusz Policji miał go telefonicznie poinformować o konieczności odbioru odholowanego pojazdu.

Abstrahując od prawdziwości tego typu oświadczenia (Skarżący nie potwierdził, aby taka rozmowa miała miejsce), należy wskazać, że gdyby nawet taka rozmowa miała miejsce, to trudno jest uznać, że tego typu informacja - nie zawierająca żadnych szczegółów dotyczących miejsca przechowywania pojazdu - spełniała wymogi skutecznego powiadomienia właściciela w warunkach § 3 ust. 2 cyt. rozporządzenia, zgodnie z którym powiadomienie, o którym mowa w ust. 1 pkt 2 i 3 powinno mieć formę pisemną; przepisy kodeksu postępowania administracyjnego o doręczeniach stosuje się odpowiednio. Co więcej, przedmiotowe rozporządzenie w § 3 ust. 3 określa w załączniku nr 2 wzór takowego powiadomienia. W świetle tych uregulowań nie ma wątpliwości, że powiadomienie telefoniczne narusza dyspozycję § 3 ust. 3 i 4 rozporządzenia z uwagi na brak pisemności, jak również brak zastosowania się do urzędowego wzoru takiego powiadomienia oraz brak doręczenia w myśl uregulowań Rozdziału 8 kpa (przepisy te nie przewidują "ustnej" formy doręczenia). Dopiero [...] .04.2020 r. funkcjonariusz Policji przekazał stosowne, pisemne zawiadomienie Skarżącemu - gdyby zatem uznać, że wcześniej Skarżący miał rzekomo być prawidłowo powiadomiony o miejscu przechowywania odholowanego pojazdu, to w jakim celu podejmowana byłaby czynności w dniu [...] .04.2020 r. Dopiero od daty doręczenia tego pisma możliwe jest naliczanie opłaty za przechowanie odholowanego pojazdu.

W dniu [...] .05.2020 r. Skarżący udał się z jego ojcem na parking celem odebrania pojazdu, jednakże obsługa parkingu bezprawnie uzależniła wydanie od zapłaty należności za jego przechowanie. Do wydania pojazdu nie doszło. Pomimo kierowanych monitów z [...] .06.2020 r., [...] .07.2020 r. oraz [...] .07.2020 r. pojazd nadal nie został wydany. Jak wynika z ugruntowanego poglądu w orzecznictwie, właściciel pojazdu winien ponosić koszty przechowywania na parkingu strzeżonym, ale tylko uzasadnione, a więc takie, które są normalnym następstwem niewłaściwego zachowania, a nie takie, które są spowodowane zaniechaniem organu. Dodatkowo, przechowywanie pojazdu na parkingu strzeżonym generuje koszty i jest rzeczą zrozumiałą, że organ powinien podjąć działania, aby je zminimalizować. Powinien zatem wystąpić z wnioskiem, o którym mowa w art. 130a ust. 10 prd, w miarę rozsądnym terminie. Przyjęcie poglądu, że organ może w dowolnym czasie wystąpić z wnioskiem do sądu cywilnego, oznaczałoby świadome przerzucanie na właściciela pojazdu kosztów przechowywania, a koszty te miałyby pokrywać również bezczynność organu w tym zakresie (wyrok WSA w Łodzi z 10.10.2017 r., III SA/Łd 500/17, LEX nr 2380825). Skarżący uzyskał pojazd po znacznym upływie czasu na skutek bezprawnego działania podmiotu prowadzącego parking, co nie może korzystać z ochrony prawnej, albowiem tak długi fakt braku wydania pojazdu obciąża nie Skarżącego, ale organ i podmiot prowadzący parking.

Z tych też względów niezasadne jest obciążanie Skarżącego kosztami przechowywania pojazdu od daty pierwszej próby odebrania pojazdu. W zakresie tych kilkunastu dni (tj. od daty doręczenia powiadomienia z [...] .04.2020 r. do [...] .05.2020 r.) należy jednakże zauważyć, że organ I instancji, w ramach chociażby art. 7 kpa, winien wyjaśnić, czy wydanie pojazdu w warunkach § 4 rozporządzenia było możliwe w terminie rzeczonych kilkunastu dni (brak jest na to jakichkolwiek ustaleń oraz dowodów), a w wypadku braku takiego ustalenia, brak jest także podstaw do obciążania Skarżącego opłatą i za ten okres, albowiem również jest on objęty zarzutem bezczynności organu administracyjnego.

Jeżeli w ocenie organu I instancji okoliczności związane z podejmowanymi przez Skarżącego próbami odebrania pojazdu z parkingu nie zostały w należyty sposób udowodnione, podkreślić należy, że nic nie stało na przeszkodzie, z zastosowaniem art. 7 kpa, przeprowadzenia dowodu z zeznań C. N. oraz Skarżącego na okoliczność podejmowanych prób odebrania przedmiotowego pojazdu z parkingu oraz przyczyn, dla których tenże pojazd nie zostawał, mimo podejmowanych prób, wydany.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. decyzją z dnia [...] lutego 2021 r., nr [...] , na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 i art. 16 § 1 zd. 1 kpa, art. 130a ust. 1 pkt 1, ust. 5c, ust. 6, ust. 10h i ust. 10j prd oraz pkt 1 i 2 załącznika do uchwały Nr [...] Rady Miasta B. z dnia [...] listopada 2019 r. w sprawie ustalenia opłat za usuwanie i przechowywanie na parkingach strzeżonych pojazdów usuniętych z dróg oraz kosztów powstałych w wyniku wydania dyspozycji usunięcia a następnie odstąpienia od usunięcia pojazdu - uchyliło zaskarżoną decyzję w całości i obciążyło Skarżącego opłatą w wysokości [...] zł za usunięcie i przechowywanie (parkowanie) pojazdu na parkingu strzeżonym.

W uzasadnieniu organ odwoławczy odwołał się do treści wyroku Trybunału Konstytucyjnego 5.12.2018 r., K 6/17. SKO wskazało, że skoro Trybunał Konstytucyjny negatywnie ocenił kwestię zatrzymania pojazdu do czasu uregulowania należności za usunięcie i parkowanie pojazdu, to w istocie pojawiłaby się luka w postaci braku procedury dla egzekwowania opłaty za usunięcie i przechowywanie (parkowanie) pojazdu na parkingu strzeżonym w przypadku, gdy usunięty z drogi pojazd został odebrany z parkingu strzeżonego, ale bez uiszczenia tej opłaty. W celu umożliwienia ustawodawcy wprowadzenia takiej procedury Trybunał Konstytucyjny odroczył więc utratę mocy obowiązującej art. 130a ust. 5c prd w zakresie wskazanym w sentencji tego wyroku oraz art. 130a ust. 7 pkt 1 prd, o dziewięć miesięcy od dnia ogłoszenia wyroku w Dzienniku Ustaw. Pomimo jednak, że sentencja została ogłoszona 12.12.2018 r., to na dzień wydania przez Kolegium decyzji system prawa nie został dostosowany do ww. wyroku Trybunału Konstytucyjnego.

W tej sytuacji, mając z jednej strony na uwadze wyrażone w kontekście art. 130a ust. 5c prd stanowisko Trybunału Konstytucyjnego, że obowiązek uiszczenia opłaty za usunięcie i parkowanie pojazdu wynika bezpośrednio z przepisów prawa i nie wymaga wydania decyzji administracyjnej ustalającej jej wysokość, z drugiej zaś strony wyrażony również w tym wyroku przez Trybunał Konstytucyjny pogląd, że wyeliminowanie normy uzależniającej wydanie pojazdu od uprzedniego uiszczenia opłaty za jego usunięcie i parkowanie nie oznacza zwolnienia właściciela pojazdu z obowiązku uregulowania stosownych należności, będących dochodem budżetu powiatu, to w celu wypełnienia powstałej luki Kolegium uznało za zasadne zastosowanie w okolicznościach niniejszej sprawy, gdzie pojazd został ostatecznie odebrany z parkingu strzeżonego, regulacji z art. 130a ust. 10h oraz art. 130a ust. 10j prd. Biorąc pod uwagę wykładnię celowościową, należy bowiem przyjąć w tym stanie rzeczy, że treść art. 130a ust. 10h prd może odpowiednio objąć swą dyspozycją nieuiszczoną opłatę za usunięcie i przechowywanie (parkowanie) na parkingu strzeżonym pojazdu, który został ostatecznie z tego parkingu odebrany. Zabieg ten umożliwi konkretyzację i realizację obowiązku wynikającego bezpośrednio z przepisów prawa w sytuacji, gdy nie została jeszcze wprost określona procedura umożliwiająca wyegzekwowanie tego obowiązku.

W myśl art. 130a ust. 10h prd, koszty związane z usuwaniem, przechowywaniem, oszacowaniem, sprzedażą lub zniszczeniem pojazdu powstałe od momentu wydania dyspozycji jego usunięcia do zakończenia postępowania ponosi osoba będąca właścicielem tego pojazdu w dniu wydania dyspozycji usunięcia pojazdu, z zastrzeżeniem ust. 10d i 10i. Decyzję o zapłacie tych kosztów wydaje starosta. Natomiast w art. 130a ust. 10j prd ustawodawca przesądził, że termin płatności należności ustalonych decyzją, o której mowa w ust. 10h, wynosi 30 dni od dnia, w którym decyzja ta stała się ostateczna. Odsetki ustawowe za opóźnienie nalicza się od dnia następującego po upływie terminu płatności. Należności te wraz z odsetkami podlegają egzekucji w trybie i na zasadach określonych w ustawie z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.

W rozpatrywanym przypadku materiał dowodowy sprawy wskazuje, że wystąpiła ustawowa przesłanka uzasadniająca usunięcie pojazdu na koszt właściciela, o której stanowi art. 130a ust. 1 pkt 1 prd. Jednocześnie wskazać należy, że dyspozycja usunięcia pojazdu została wydana [...] .01.2020 r., natomiast pojazd był holowany już [...] .01.2020 r. o godz. 2.30. Skoro osoba będąca właścicielem tego pojazdu w dniu wydania dyspozycji usunięcia pojazdu jest zobowiązana do poniesienia m.in. kosztów związanych z usuwaniem i przechowywaniem tego pojazdu powstałych od momentu wydania dyspozycji jego usunięcia, to wskazać należy, że w okolicznościach sprawy ustalonego właściciela pojazdu obciąża obowiązek uiszczenia opłaty za usunięcie pojazdu wysokości 494 zł, a także opłata za przechowywanie takiego pojazdu na parkingu ustalona w wysokości 38 zł za każdą dobę przechowywania. Przy czym, jak wynika z przytoczonych okoliczności, pierwsza taka doba przechowywania rozpoczęła się już w dniu [...] .01.2020 r., a pojazd został odebrany [...] .07.2020 r. Biorąc pod uwagę, że pojazd został odebrany [...] .07.2020 r. o godz. 14.40, a holowano go [...] .01.2020 r. o godz. 2.30, to za miesiąc lipiec 2020 r. możliwe jest naliczenie opłaty za 16 pełnych dób (17. pełna doba przechowywania bowiem nie upłynęła). Zatem sama opłata za przechowywanie pojazdu powinna zatem zostać określona łącznie w kwocie [...] zł, a po jej zsumowaniu z opłatą w wysokości 494 zł za usunięcie pojazdu, daje łącznie kwotę [...] zł.

Nie budzi wątpliwości, że właścicielem pojazdu w chwili wydania dyspozycji jego usunięcia był Skarżący, o czym poinformował on funkcjonariuszy Policji podczas przesłuchania [...] .02.2020 r. Jednocześnie okoliczność ta została potwierdzona dopiero [...] .04.2020 r., kiedy to funkcjonariusz Policji wykonał fotografię oryginału umowy sprzedaży samochodu (wcześniej Skarżący oświadczył, że swój egzemplarz umowy zgubił). W tym dniu ([...] .04.2020 r.) funkcjonariusz Policji przekazał także osobiście Skarżącemu pisemne powiadomienie o usunięciu pojazdu na parking strzeżony ze stosownym pouczeniem. Odbiór tego powiadomienia został pokwitowany przez Skarżącego. Niezrozumiałe jest zatem powoływanie się przez Skarżącego na fakt, że pismo z [...] .04.2020 r. z Komisariatu Policji B. doręczone zostało [...] .04.2020 r., chociaż w samym odwołaniu wskazano już, że [...] .04.2020 r. funkcjonariusz Policji przekazał stosowne zawiadomienie Skarżącemu.

Reasumując, kwestia prawa własności pojazdu została zweryfikowana [...] .04.2020 r., pomimo że, jak słusznie zauważył organ I instancji w piśmie przekazującym odwołanie wraz z aktami sprawy, Skarżący nie ujawnił przed funkcjonariuszami Policji w dniu [...] .01.2020 r. faktu bycia właścicielem tego pojazdu. Z powyższych okoliczności jednoznacznie wynika, że za brak ustalenia już w dniu [...] .01.2020 r. osoby właściciela tego pojazdu odpowiedzialny jest Skarżący.

Odnosząc się do argumentacji Skarżącego, że nie został prawidłowo poinformowany o fakcie usunięcia pojazdu, to w ocenie Kolegium formalnie poprawne i terminowe powiadomienie o możliwości odbioru pojazdu z parkingu nie stanowi okoliczności warunkującej ustalanie kosztów, o których mowa w art. 130a ust. 10h, które przecież powstają od momentu wydania dyspozycji jego usunięcia. Takie okoliczności są badane tylko przez sąd powszechny w sprawie o przepadek pojazdu, co jednoznacznie wynika z treści art. 130a ust. 10 i ust. 10e prd. Mając powyższe na względzie, za datę początkową naliczania opłaty za przechowywanie (parkowanie) pojazdu należało przyjąć [...] .01.2020 r.

Odnosząc się natomiast do kwestii daty końcowej naliczania opłaty, to należało za taką przyjąć [...] .07.2020 r., w którym to dniu pojazd został odebrany z parkingu. Sporna była tutaj jedynie kwestia uzależnienia, bądź nie, odbioru pojazdu od uiszczenia przedmiotowej opłaty. Według twierdzeń Skarżącego to wyłącznie z tej przyczyny pojazd nie został odebrany od [...] .05.2020 r. O ile można zgodzić się, że organ I instancji nie wskazał wprost w uzasadnieniu skarżonej decyzji, iż uznał za udowodnione, że brak wydania tego pojazdu z parkingu nie był związany z uzależnieniem wniesienia opłaty za usunięcie i przechowywanie pojazdu, lecz pozostawał w związku z odmową podpisania potwierdzenia odbioru pojazdu i nie wskazał przy tym wyraźnie dowodów, na których się oparł oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności mocy dowodowej, to z opisu w decyzji uzyskanych w toku postępowania wyjaśnień można wyprowadzić wniosek, że organ ten dał wiarę wyjaśnieniom udzielonym przez M. K. Również Kolegium dało wiarę wskazanym wyjaśnieniom M. K. z [...] .07.2020 r., uznając za udowodnione, że brak wydania tego pojazdu z parkingu nie był związany z uzależnieniem wniesienia opłaty za usunięcie i przechowywanie pojazdu, lecz pozostawał w związku z odmową podpisania potwierdzenia odbioru pojazdu. Posłużono się tutaj formularzem używanym przy tego rodzaju czynnościach, gdzie m.in. widnieje zapis: "Zostałem poinformowany o obowiązku uiszczenia opłaty za usunięcie i przechowywanie pojazdu w kwocie [...] zł i otrzymałem dowód wpłaty z numerem konta.". Niezależnie zatem od złożonych przez M. K. pisemnych wyjaśnień i odmiennego w tym zakresie stanowiska Skarżącego, nie jest w przekonywające, aby w tym konkretnym przypadku odstąpiono od praktyki wręczenia takiego formularza potwierdzenia odbioru pojazdu, z którego nie wynika uzależnienie odbioru pojazdu od uiszczenia opłaty, warunkując to alternatywnie podpisaniem bliżej nieokreślonego weksla z tygodniowym terminem płatności. Już sama funkcja weksla przeczy takiej możliwości.

Kolegium zauważyło, że organ I instancji powołał się w uzasadnieniu decyzji, oprócz dyspozycji usunięcia pojazdu oraz potwierdzenia odbioru pojazdu z parkingu, także na wykaz usuniętych pojazdów i wykaz przechowywanych pojazdów na parkingu, których w aktach sprawy brak oraz że omyłkowo powołał w sentencji skarżonej decyzji art. 130a ust. 1 pkt 5 prd, przywołując już w jej uzasadnieniu prawidłowo art. 130a ust. 1 pkt 1 prd. Mając na względzie całokształt materiału dowodowego w sprawie, organ II instancji uznał, że wskazane nieprawidłowości nie miały wpływu na należyte ustalenie okoliczności faktycznych sprawy i jej rozstrzygnięcie przez Kolegium.

Skargę na ww. decyzję złożył Skarżący, wnosząc o jej uchylenie oraz o przeprowadzenie rozprawy.

W uzasadnieniu Skarżący w całości podtrzymał swoje stanowisko zawarte w odwołaniu. Dodatkowo wyjaśnił, że nie można podzielić poglądu organu II instancji, jakoby brak zachowania wymogów formalnych związanych z zawiadomieniem go o możliwości odbioru pojazdu pozostawał bez znaczenia dla określenia początkowej daty, od której biegnie okres, za który winien uiścić opłatę. Przywołane przez niego przepisy ustalają zasady związane z przesłaniem zawiadomienia do właściciela lub osoby, która dysponowała pojazdem i nie ma od tych zasad wyjątków. Skarżący, bez stosownego zawiadomienia, nie miał nawet obiektywnej możliwości odebrania pojazdu (np. nie posiadał wiedzy, czy nie zabezpieczono pojazdu jako dowodu rzeczowego w sprawie, nie poddano go stosownym czynnościom procesowym, które uniemożliwiały dysponowanie przedmiotowym pojazdem).

Stanowisko organu II instancji w zakresie oceny okoliczności związanych z nieodebraniem pojazdu przez Skarżącego jest błędne - nie miał on żadnego interesu w tym, aby stawić się po odbiór pojazdu i ostatecznie odmówić jego odbioru. Takie rozumowanie przeczy zasadom logiki i doświadczenia życiowego. Nie miał również żadnego interesu w tym, aby w dalszym zakresie korespondować z organem I instancji oraz firmą parkingową w celu przymuszenia tejże firmy do wydania pojazdu bez uzależniania tej czynności od wcześniejszej zapłaty należności obliczonej przez tę firmę. Nie przekonuje stanowisko organu II instancji, jakoby w tym zakresie wiarygodne było stanowisko zawarte w wyjaśnieniach M. K., że firma parkingowa nie uzależniała wydania pojazdu od wcześniejszego wniesienia opłaty (wyjaśnienia te obarczone są oczywistym interesem w złożeniu takich, a nie innych wyjaśnień - zmierzających do uzyskania jak najwyższego świadczenia od skarżącego). Skarżący kierował monity, a mimo to pojazd nie był mu wydawany.

Nie do obrony jest także, w ocenie Skarżącego, stanowisko organu II instancji oparte na treści formularza używanego do przekazania pojazdu - kłóci się to z oczywistymi ustaleniami organu I instancji, że pracownik firmy parkingowej uzależniał wydanie pojazdu od zapłaty wskazywanej należności za przechowywanie pojazdu. Skarżący nie kwestionuje, że firma parkingowa powinna uzyskać oświadczenie o odbiorze pojazdu (to jest oczywiste) - ostatecznie odebrał pojazd z podpisaniem stosownego oświadczenia.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga podlegała uwzględnieniu, aczkolwiek nie wszystkie jej zarzuty były zasadne.

Materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji stanowił art. 130a ust. 10h zd. 1 prd, zgodnie z którym koszty związane z usuwaniem, przechowywaniem, oszacowaniem, sprzedażą lub zniszczeniem pojazdu powstałe od momentu wydania dyspozycji jego usunięcia do zakończenia postępowania ponosi osoba będąca właścicielem tego pojazdu w dniu wydania dyspozycji usunięcia pojazdu, z zastrzeżeniem ust. 10d i 10i. Nie budziło w sprawie wątpliwości to, że samochód został usunięty z drogi na podstawie art. 130a ust. 2 pkt 2 prd, w myśl którego pojazd może być usunięty z drogi na koszt właściciela, jeżeli nie ma możliwości zabezpieczenia go w inny sposób, w przypadku gdy jego stan techniczny zagraża bezpieczeństwu ruchu drogowego, powoduje uszkodzenie drogi albo narusza wymagania ochrony środowiska

W analizowanej sprawie bezsporne jest to, że w okresie od [...] .01.2020 r. samochód będący własnością Skarżącego był przechowywany na parkingu strzeżonym należącym do Przedsiębiorstwa Wielobranżowego [...] na skutek nakazania jego usunięcia przez funkcjonariusza Policji. Nie ulega wątpliwości, że Skarżący od samego początku wiedział o fakcie usunięcia pojazdu i związanym z tym jego przechowywaniem na parkingu strzeżonym, ponieważ był obecny przy jego odholowywaniu (a co najmniej zdawał sobie sprawę z konieczności jego usunięcia na skutek interwencji Policji związanej z kolizją przedmiotowego samochodu). Podkreślenia przy tym wymaga, że Skarżący nie ujawnił obecnym na miejscu zdarzenia funkcjonariuszom Policji tego, że jest właścicielem pojazdu, co w świetle tego, że był wówczas w stanie nietrzeźwości, uzasadnia podejrzenie, że był jego kierowcą, a przyjęta przez niego strategia działania służyła uniknięciu odpowiedzialności karnej z art. 178a kk (co uzasadnia skierowanie przez Sąd do właściwego organu zawiadomienia o podejrzeniu popełnienia tego przestępstwa). Nie można przy tym zgodzić się ze Skarżącym, że warunkiem sine qua non możliwości obciążenia go kosztami przewidzianymi w art. 130a ust. 10h zd. 1 prd było uprzednie formalne zawiadomienie go o fakcie usunięcia i przechowywania pojazdu na parkingu strzeżonym. Warunek taki przewiduje co prawda art. 130a ust. 10 prd, stosownie do którego "Starosta w stosunku do pojazdu usuniętego z drogi, w przypadkach określonych w ust. 1 lub 2, występuje do sądu z wnioskiem o orzeczenie jego przepadku na rzecz powiatu, jeżeli prawidłowo powiadomiony właściciel lub osoba uprawniona nie odebrała pojazdu w terminie 3 miesięcy od dnia jego usunięcia. Powiadomienie zawiera pouczenie o skutkach nieodebrania pojazdu.". Jak wynika jednak wprost z treści tego przepisu, ma on zastosowanie w postępowaniu związanym z orzeczeniem przepadku pojazdu, które jest dodatkowo uregulowane w art. 130a ust. 10e prd, zgodnie z którym w sprawach o przepadek pojazdu sąd stwierdza, czy zostały spełnione wszystkie przesłanki niezbędne do orzeczenia przepadku, w szczególności, czy usunięcie pojazdu było zasadne i czy w poszukiwaniu osoby uprawnionej do jego odbioru, dołożono należytej staranności oraz czy orzeczenie przepadku nie będzie sprzeczne z zasadami współżycia społecznego. Przedmiotem niniejszej sprawy jest natomiast kwestia wysokości kosztów przechowywania pojazdu na parkingu uregulowana w przepisie art. 130a ust. 10h prd, który w żaden sposób nie wymaga dla ich ustalenia specjalnej formy zawiadomienia właściciela pojazdu o tymże fakcie. Wystarczające zatem jest ustalenie, że właściciel wiedział o fakcie usunięcia i przechowywania pojazdu, co umożliwia mu zgłoszenie się po jego odbiór. Jeżeli natomiast Skarżący nie wiedział, na jakim konkretnie parkingu znajduje się jego samochód, mógł zgłosić się na Policję, gdzie niewątpliwie uzyskałby stosowne informacje, co ostatecznie nastąpiło, kiedy ustalono, że to on jest właścicielem pojazdu.

Również wskazywane przez Skarżącego przepisy rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 22 czerwca 2011 r. w sprawie usuwania pojazdów, których używanie może zagrażać bezpieczeństwu lub porządkowi ruchu drogowego albo utrudniających prowadzenie akcji ratowniczej (tekst jednolity Dz. U. z 2018 r. poz. 2285) nie mogą stanowić podstawy do wyciągnięcia wniosku, że tylko uprzednie pisemne zawiadomienie właściciela pojazdu umożliwia obciążenie go kosztami jego przechowywania. Stosownie do jego § 3 ust. 1 i 2 "Podmiot, który wydał dyspozycję, po usunięciu pojazdu powiadamia o tym niezwłocznie: (...) 2) właściciela pojazdu; (...) 2. Powiadomienie, o którym mowa w ust. 1 pkt 2 i 3, powinno mieć formę pisemną (...)". Cyt. rozporządzenie zostało wydanie na podstawie art. 130a ust. 11 prd, który stanowi, że minister właściwy do spraw wewnętrznych, kierując się zasadą zagwarantowania ochrony prawa własności oraz potrzebą zapewnienia porządku na drogach publicznych i bezpieczeństwa ruchu drogowego, określi, w drodze rozporządzenia:

1) tryb oraz warunki współdziałania z Policją i innymi podmiotami uprawnionymi do podejmowania decyzji o usunięciu pojazdu jednostek usuwających pojazdy lub prowadzących strzeżone parkingi;

2) tryb i warunki wydawania pojazdu z parkingu.

Zatem zakres delegacji ustawowej nie dotyczy kwestii związanych z warunkami obciążenia właściciela pojazdu przedmiotowym kosztami, a jedynie ma na celu m.in. zapewnienie, że taki właściciel zostanie faktycznie poinformowany o wskazanych okolicznościach. Przy czym podkreślenia wymaga, że w okolicznościach niniejszej sprawy Skarżący wiedział od samego początku o usunięciu pojazdu i związanym z tym faktem jego przechowywania na parkingu.

Mając na uwadze powyższe, stwierdzić trzeba, że jedynie świadome działanie Skarżącego uniemożliwiło w toku postępowania pisemne zawiadomienie go przez organ o usunięciu i przechowywaniu pojazdu na parkingu strzeżonym. Skarżący przy tym nie dość, że nie ujawnił od razu na miejscu zdarzenia funkcjonariuszom Policji tego, że jest właścicielem pojazdu, to dodatkowo zaniechał obowiązku wynikającego z art. 74a ust. 4 pkt 2 prd, w myśl którego właściciel pojazdu albo podmiot, o którym mowa w art. 73 ust. 2 i 5, są obowiązani złożyć do organu rejestrującego wniosek o wydanie nowego dowodu rejestracyjnego w przypadku zmiany stanu faktycznego w zakresie danych obecnego właściciela lub posiadacza pojazdu zawartych w dotychczasowym dowodzie rejestracyjnym - w terminie 30 dni od dnia, w którym nastąpiła zmiana tego stanu. Zaniechanie to uniemożliwiało organom szybkie ustalenie aktualnego właściciela pojazdu.

Tym samym zarzuty skargi związane z brakiem pisemnego zawiadomienia Skarżącego o usunięciu i przechowywaniu pojazdu na parkingu nie były zasadne.

Słusznie natomiast Skarżący wywodzi, że organy naruszyły przepisy postępowania, czego skutkiem był brak prawidłowych ustaleń dotyczących okoliczności związanych z odbiorem samochodu z parkingu strzeżonego, co miało wpływ na ustalenie daty, kiedy Skarżący faktycznie mógł odebrać samochód. Skarżący podnosił bowiem, że pomimo gotowości z jego strony odbioru pojazdu nie został mu on wydany przez podmiot zarządzający parkingiem, który, na co wskazywał Skarżący, miał uzależniać to wydanie od uprzedniego uiszczenia przez właściciela pojazdu kosztów jego przechowywania i usunięcia. Zgodzić należy się ze Skarżącym, że nie może on ponosić skutków takiego bezprawnego ewentualnego działania właściciela parkingu.

W tym miejscu należy wskazać, że stosownie do art. 130a ust. 5c pojazd usunięty z drogi w przypadkach określonych w ust. 1-2 oraz art. 140ad ust. 7 umieszcza się na wyznaczonym przez starostę parkingu strzeżonym do czasu uiszczenia opłaty za jego usunięcie i parkowanie, z uwzględnieniem ust. 7. Przepis ten jednak częściowo został uznany za niezgodny z art. 64 ust. 1 i 3 w związku z art. 31 ust. 3 Konstytucji RP, wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z 5.12.2018 r., sygn. K 6/17 (Dz. U. z 2018 r. poz. 2322) z dniem 13 września 2019 r. Zgodnie z tym wyrokiem wymieniony wyżej przepis traci moc w zakresie, w jakim przewiduje, że pojazd usunięty z drogi w przypadkach określonych w art. 130a ust. 1 i 2 ustawy - Prawo o ruchu drogowym pozostaje na parkingu strzeżonym wyznaczonym przez starostę do czasu uiszczenia opłaty za jego usunięcie i parkowanie. Zatem organ winien ustalić, czy właściciel parkingu nie uzależniał wydania pojazdu od uiszczenia opłaty za jego usunięcie i parkowanie. Organ II instancji poczynił w tym zakresie ustalenia, jednak nie uczynił tego w sposób prawidłowy, zgodny przepisami postępowania, ograniczając się do dania wiary pismu właściciela parkingu z [...] .07.2020 r. (k. 6 akt adm.).

Stosownie do art. 7 kpa, w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności, z urzędu lub na wniosek stron podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Z kolei zgodnie z art. 77 § 1 kpa, organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. W szczególności dowodem mogą być dokumenty, zeznania świadków, opinie biegłych oraz oględziny (art. 75 § 1 kpa).

Organ pominął ww. przepisy postępowania. W szczególności błędem było nieprzeprowadzenie dowodu z zeznań świadków i strony (i poprzestanie w tym zakresie na treści pisma parkingu z [...] .07.2020 r.) na okoliczność tego, jaki przebieg miały wizyty Skarżącego na terenie parkingu, a w szczególności, czy uzależniano wydanie pojazdu od uprzedniego uiszczenia opłat. Okoliczność ta ma decydujące znaczenie dla ustalenia okresu, za jaki winna być naliczona opłata za przechowywanie pojazdu, ponieważ, jak wskazano już wyżej, Skarżący nie może być obciążany skutkami niezgodnego z prawem działania właściciela parkingu.

Podkreślenia wymaga, że Skarżący w odwołaniu kwestionował ww. okoliczności i wskazywał na zasadność przeprowadzenia w tym zakresie dowodu z przesłuchania świadków oraz samego Skarżącego. Tymczasem organ pominął ww. zarzuty i z naruszeniem art. 80 kpa uznał, że okoliczność ta została udowodniona jedynie w oparciu o ww. pismo z [...] .07.2020 r.

Mając powyższe na uwadze, w oparciu art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2019 r. poz. 2325, dalej powoływana jako "ppsa"), orzeczono jak w sentencji.

Ponownie rozpoznając sprawę, organ przeprowadzi dowód z przesłuchania strony oraz świadków mogących mieć wiedzę dotyczącą przebiegu wizyt Skarżącego na terenie parkingu, na którym był przechowywany jego samochód, a w szczególności jakie były zasady jego wydania określone przez właściciela parkingu (lub osoby działające w jego imieniu). W zależności od ustaleń w tym zakresie organ obciąży Skarżącego kosztami usunięcia i przechowywania pojazdu za okres od [...] .01.2021 r. (data odholowania) do dnia, kiedy chciał odebrać samochód, ale w sposób niezgodny z przepisami uzależniono jego wydanie od uiszczenia opłat, a jeżeli taka okoliczność nie wystąpiła – do dnia faktycznego odbioru pojazdu, tj. [...] .07.2020 r.

Na podstawie art. 15zzs4 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2020 r. poz. 1842) sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym.

O kosztach postępowania rozstrzygnięto na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 ppsa z uwzględnieniem uiszczonego przez Skarżącego wpisu w kwocie 292 zł (§ 1 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi, tekst jednolity Dz. U. z 2021 r. poz. 535).