Postanowienie NSA, sygn. akt I OW 68/11
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2011-07-22 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6320 Zasiłki celowe i okresowe
643  Spory o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego (art. 22 § 1 pkt 1 Kpa) oraz między tymi organami
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Prezydent Miasta
Treść wyniku: Wskazano organ właściwy do rozpoznania sprawy
Powołane przepisy: article: art. 54 ust. 1
journal: Dz.U. 2008 nr 164 poz 1027
law: Ustawa z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych - tekst jednolity.
article: art. 6 pkt. 8 i art 101 ust. 2
journal: Dz.U. 2008 nr 115 poz 728
law: Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej - tekst jednolity.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Leszek Leszczyński Sędziowie NSA Janina Antosiewicz del.WSA Jolanta Rudnicka (spr.) Protokolant specjalista Edyta Pawlak po rozpoznaniu w dniu 22 lipca 2011 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej wniosku Burmistrza Miasta J. o rozstrzygnięcie sporu o właściwość pomiędzy Burmistrzem Miasta J. a Prezydentem Miasta P. w przedmiocie rozpoznania wniosku Wojewódzkiego Szpitala im. [...] w P. w sprawie wydania decyzji potwierdzającej prawo J. Ś. do świadczeń opieki zdrowotnej postanawia: wskazać Burmistrza Miasta J. jako organ właściwy do rozpoznania wniosku Wojewódzkiego Szpitala im. [...] w P. z dnia [...] lutego 2011r. o wydanie decyzji potwierdzającej prawo J. Ś. do świadczeń opieki zdrowotnej.


UZASADNIENIE

Burmistrz Miasta J. wnioskiem z dnia 4 maja 2011 r. wystąpił do Naczelnego Sądu Administracyjnego o rozstrzygnięcie sporu o właściwość pomiędzy nim a Burmistrzem Miasta P. w przedmiocie wskazania organu właściwego do rozpoznania wniosku o wydanie decyzji potwierdzającej prawo J. Ś. do świadczeń opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych.

W uzasadnieniu wniosku wskazano, że postanowieniem z dnia [...] marca 2011 r. nr [...] działający z upoważnienia Prezydenta Miasta P. Zastępca Dyrektora Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w P. uznając się za organ niewłaściwy do załatwienia wniosku Wojewódzkiego Szpitala im. [...] w P. z dnia [...] lutego 2011 r. przekazał sprawę Burmistrzowi Miasta J., podając, że pismem z dnia [...] lutego 2011 r. Wojewódzki Szpital w P. zwrócił się o objęcie ubezpieczeniem pacjenta J. Ś., zam. P. ul. [...] hospitalizowanego w Szpitalnym Oddziale Ratunkowym w dniach [...] lutego 2011 r. W wyniku przeprowadzonego postępowania ustalono, że J. Ś. nie figuruje w danych ewidencyjnych miasta P., natomiast z poświadczenia zameldowania wynika, że jest on zameldowany od [...] marca 1975 r. na pobyt stały w J. przy ul. [...]. Ponadto wskazano, że mieszkanie przy ul. [...] jest własnością B. C., zaś J. Ś. przebywał pod tym adresem tylko sporadycznie. Ustalono również, że przebywał w innych miejscach na terenie P. W uzasadnieniu postanowienia z dnia [...] marca 2011 r. organ wskazał, że z zebranego w sprawie materiału dowodowego wynika, iż J. Ś. jest osobą bezdomną w rozumieniu art. 6 pkt 8 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (t.j. Dz. U. z 2009 r. Nr 175, poz. 1362 ze zm.) i jego ostatnim miejscem zameldowania na pobyt stały było miasto J. ul. [...]. W oparciu o powyższe Prezydent Miasta P. uznał, że na podstawie art. 54 ust. 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (t.j. Dz. U. z 2008 r. Nr 164, poz. 1027 ze zm.) w zw. z art. 101 ust. 2 ustawy o pomocy społecznej właściwym do rozpoznania wniosku Szpitala Wojewódzkiego w P. z dnia [...] lutego 2011 r. jest Burmistrz Miasta J.

Uzasadniając wniosek o rozstrzygnięcie sporu o właściwość, Burmistrz Miasta J. wskazał, że w jego ocenie stan faktyczny nie został w sposób dostateczny wyjaśniony przez Prezydenta Miasta P., a wydane postanowienie zapadło na podstawie błędnie zastosowanych przepisów prawa – art. 6 pkt 8 i art. 101 ust. 2 ustawy o pomocy społecznej. W żadnej bowiem części ustawa o świadczeniach opieki zdrowotnej nie odsyła do pomocniczego stosowania tej ustawy. Ponadto Burmistrz podniósł, że Wojewódzki Szpital w P. równolegle skierował do Miejskiego Ośrodka Pomocy w J. wniosek z dnia [...] lutego 2011 r. z takim samym żądaniem, z jakim zwrócił się do Miejskiego Ośrodka Pomocy w P., podając jednak inny adres zamieszkania – J. ul. [...]. Wniosek ten wszczynający sprawę w J. jest sprawą tożsamą ze sprawą przekazaną postanowieniem z dnia [...] marca 2011 r. przez Prezydenta Miasta P. Wnioskodawca w związku z tym prowadził równolegle postępowanie administracyjne, które doprowadziło do ustalenia, że pod podanym adresem w J. J. Ś. jest zameldowany na pobyt stały od [...] marca 1975 r. Jednak pod tym adresem nie mieszka już od ponad 10 lat. Zamieszkuje tam natomiast tylko jego najbliższa rodzina, z którą nie utrzymuje on żadnych kontaktów i która nie posiada informacji o aktualnym miejscu jego zamieszkania.

Konkludując, wnioskodawca stwierdził, że mając na uwadze powyższe okoliczności, nie jest możliwe ustalenie miejsca zamieszkania J. Ś., a co za tym idzie ustalenie organu właściwego do załatwienia sprawy zgodnie z art. 54 ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej również staje się niemożliwe. W tej sytuacji w ocenie organu zastosowanie w sprawie winien mieć art. 21 § 2 k.p.a., który stanowi, iż w sytuacji braku możliwości ustalenia właściwego organu w sposób określony w §1, właściwy miejscowo jest organ właściwy dla miejsca, w którym nastąpiło zdarzenie powodujące wszczęcie postępowania, albo w braku ustalenia takiego miejsca, organ właściwy dla obszaru dzielnicy [...] m. st. Warszawy. Uznając, że zdarzeniem powodującym wszczęcie postępowania jest przyjęcie w dniu [...] lutego 2011 r. J. Ś. na Oddział Ratunkowy Szpitala Wojewódzkiego w P. wnioskodawca stwierdził, że Prezydent Miasta P. jest organem właściwym do rozpatrzenia wniosków o wydanie decyzji potwierdzającej prawo J. Ś. do świadczeń opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z treścią art. 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), powoływanej dalej, jako ustawa " P.p.s.a.", sądy administracyjne rozpoznają spory o właściwość powstałe pomiędzy organami jednostek samorządu terytorialnego i między samorządowymi kolegiami odwoławczymi oraz spory kompetencyjne między organami tych jednostek a organami administracji rządowej. Przez spór o właściwość, o którym mowa w powołanym przepisie należy rozumieć sytuację, w której przynajmniej dwa organy administracji publicznej uważają się za właściwe w sprawie (spór pozytywny) lub też każdy z organów uważa się za niewłaściwy (spór negatywny).

W przedmiotowej sprawie między Burmistrzem Miasta J. a Prezydentem Miasta P. zaistniał spór negatywny, a dotyczy on wskazania organu właściwego do rozpoznania wniosku o wydanie decyzji potwierdzającej prawo do świadczeń opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych.

Właściwość organu do wydania decyzji we wskazanym wyżej zakresie określa art. 54 ust. 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (t.j. Dz. U. z 2008, Nr 164, poz. 1027 ze zm.). Przepis ten stanowi, że dokumentem potwierdzającym prawo do świadczeń opieki zdrowotnej świadczeniobiorcy, o którym mowa w art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy, jest decyzja wójta (burmistrza, prezydenta) gminy właściwej ze względu na miejsce zamieszkania świadczeniobiorcy, potwierdzająca to prawo.

W rozpoznawanej sprawie, pomimo przeprowadzonego postępowania wyjaśniającego zarówno przez pracowników Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w P., jak i w J., organom nie udało się ustalić aktualnego miejsca pobytu świadczeniobiorcy J. Ś. Z przeprowadzonego wywiadu środowiskowego przez Miejski Ośrodek Pomocy Społecznej w P. wynika, że J. Ś. nie zamieszkuje pod wskazanym Szpitalowi adresem przy ul. [...]. Ze znajdującego się w aktach sprawy poświadczenia zameldowania na pobyt stały wynika z kolei, że J. Ś. jest zameldowany na stałe od [...] marca 1975 r. w J. przy ul. [...]. Z notatki służbowej sporządzonej przez pracownika socjalnego Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w J. wynika, że J. Ś. nie zamieszkuje w miejscu zameldowania od ponad 10 lat, nie utrzymuje z rodziną żadnych kontaktów, rodzina nie ma wiadomości o miejscu jego pobytu. Jest on zatem osobą bezdomną w rozumieniu art.6 pkt 8 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej ( Dz.U. z 2009 r., Nr 175, poz. 1362 ze zm.). W tej sytuacji należało odnieść się do przepisów wskazujących właściwy miejscowo organ załatwiający sprawę bezdomnych. Taki organ wskazuje art.101 ust.2 ustawy o pomocy społecznej, który stanowi, że w przypadku osoby bezdomnej właściwą miejscowo jest gmina ostatniego miejsca zameldowania tej osoby na pobyt stały. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażano kilkakrotnie pogląd, że w przypadku osoby bezdomnej powinna ona otrzymać pomoc od gminy, na terenie której jest zameldowana na pobyt stały. Taka regulacja ma na celu zagwarantowanie bezdomnemu, który z oczywistych powodów częściej niż inne osoby zmienia miejsce zamieszkania, łatwego dostępu do świadczeń pomocy społecznej ( por. postanowienia NSA z dnia 9 kwietnia 2010 r., sygn. I OW 8/10, z dnia 4 grudnia 2007 r., sygn. akt I OW 49/07, z dnia 16 stycznia 2008 r., sygn. I OW 110/07, z dnia 12 października 2010 r. , sygn. I OW 103/10, publ. www.nsa.gov.pl).

Mając na uwadze powyższy stan faktyczny i prawny uznać należy, że w niniejszej sprawie dla ustalenia właściwości miejscowej organu właściwego do wydania decyzji potwierdzającej prawo J. Ś. do świadczeń opieki zdrowotnej znaczenie ma miejsce ostatniego miejsca zameldowania na pobyt stały.

Okoliczność ta przesądza, że właściwym do wydania decyzji w przedmiocie potwierdzenia prawa J. Ś. do świadczeń opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych jest Burmistrz Miasta J.

W tej sytuacji Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 15 § 2 w zw. z art. 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), postanowił jak w sentencji.

Wniosek Burmistrza Miasta J. o zasądzenie kosztów postępowania nie mógł być uwzględniony. Do wniosku o rozstrzygnięcie sporu o właściwość stosuje się odpowiednio przepisy o skardze ( art.64 §3 P.p.s.a.), a do rozpoznania wniosku odpowiednio przepisy ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( art.15 §2 P.p.s.a.). Zgodnie z art.199 P.p.s.a. strony ponoszą koszty związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Te przepisy szczególne to art.200, art. 201 oraz art.203 i art.204 wymienionej ustawy i tylko w tych przypadkach sąd może orzekać o zwrocie kosztów postępowania między stronami. Żaden z wymienionych przepisów nie dotyczy wniosku organu o rozstrzygnięcie sporu o właściwość. Oznacza to, że brak jest podstaw do orzeczenia w przedmiocie zwrotu kosztów postępowania.