Wyrok NSA, sygn. akt II OSK 339/10
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2011-02-23 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6153 Warunki zabudowy  terenu
Hasła tematyczne: Zagospodarowanie przestrzenne
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono zaskarżony wyrok i przekazano sprawę do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny
Powołane przepisy: article: art. 183 par. 2 pkt 5; art. 124 pkt 1
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Andrzej Gliniecki Sędziowie sędzia NSA Bożena Walentynowicz sędzia del. WSA Grzegorz Czerwiński /spr./ Protokolant Marcin Sikorski po rozpoznaniu w dniu 11 lutego 2011 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej D. S. i T. S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 28 października 2009 r. sygn. akt II SA/Sz 403/09 w sprawie ze skargi D. i T. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Szczecinie z dnia [...] lutego 2009 r. nr [...] w przedmiocie warunków zabudowy 1. uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Szczecinie, 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Szczecinie na rzecz D. S. i T. S. kwotę 1.067.00 (jeden tysiąc sześćset siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 28 października 2009 roku, sygn. akt II SA/Sz 403/09 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie oddalił skargę D. S. i T. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Szczecinie z dnia [...] lutego 2009 roku, Nr [...] w przedmiocie warunków zabudowy.

Powyższy wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie zapadł w następującym stanie faktycznym.

Decyzją z dnia [...] października 2008 roku, Nr [...] Prezydent Miasta Szczecina w wyniku ponownego rozpoznania wniosku inwestora [...] S.A., ustalił warunki zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie pięciu obiektów budowlanych mieszkalnych, wielorodzinnych z usługami w części parterów, z garażami podziemnymi dla samochodów osobowych, parkingami naziemnymi, elementami zagospodarowania terenu i niezbędną infrastrukturą techniczną na terenie pomiędzy ulicami [...]-[...] w Szczecinie, wraz z rozbiórką obiektów poprzemysłowych, magazynów oraz urządzeń technicznych związanych z dawną produkcją, zlokalizowanych na terenie inwestycyjnym, przebudową budynku (bez zmiany formy architektonicznej) na działce nr [...], z przeznaczeniem na funkcję usługową z dopuszczeniem mieszkań. Łączna powierzchnia sprzedaży w każdym obiekcie do 400 m2.

Od decyzji organu I instancji odwołanie złożyli K. i P. S., A. F.-H., D. i T. S. oraz J. P..

K. i P. S. zarzucili, że planowana zabudowa nie harmonizuje z sąsiadującym z terenem inwestycji osiedlem domków jednorodzinnych, narusza ich interes prawny powodując utratę wartości ich nieruchomości.

A. F.-H. podważyła parametr wysokości budynków wskazując, że winien on być nie wyższy niż 4 kondygnacje, a odległość sytuowanego bloku od jej działki nie mniejsza niż 20 m. Zaproponowała także usytuowanie ekranów dźwiękochłonnych i posadzenie drzew iglastych. Wskazała także na utratę wartości jej nieruchomości w przypadku realizacji tego zamierzenia.

D. i T. S. zarzucili organowi I instancji naruszenie § 3 i § 7 rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie sposobu ustalania wymagań dotyczących nowej zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, przez, ich zdaniem, zbyt wąskie wyznaczenie obszaru analizowanego, co spowodowało zawyżenie dopuszczalnej liczby kondygnacji do pięciu – sześciu, zamiast dwóch, jak i wysokości górnej krawędzi elewacji frontowej wynoszącej 16,5 m – 19,5 m, zamiast maksymalnie 9 m. Wnieśli także o przeprowadzenie rozprawy administracyjnej.

J. P. pismem złożonym w dniu 4 grudnia 2008 roku cofnęła swoje odwołanie.

Decyzją z dnia [...] lutego 2009 roku, Nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Szczecinie utrzymało w mocy decyzję organu I instancji oraz umorzyło postępowanie odwoławcze w części dotyczącej odwołania wniesionego przez J. P..

W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ odwoławczy stwierdził, że wynik dokonanej analizy), funkcji oraz cech zabudowy i zagospodarowania terenu stanowiący załącznik do wydanej decyzji wskazuje, iż wnioskowane zamierzenie w świetle przesłanek art. 61 ust. 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym jest dopuszczalne i może zostać zrealizowane. Planowana inwestycja spełnia warunki dobrego sąsiedztwa, teren posiada dostęp do drogi publicznej, a istniejące i projektowane jego uzbrojenie jest wystarczające dla przedmiotowego zamierzenia budowlanego. Projekt decyzji organu I instancji został także uzgodniony z innymi właściwymi organami w przedmiotowej sprawie. W tych okolicznościach Kolegium stwierdziło, że brak jest jakichkolwiek podstaw prawnych uniemożliwiających realizację wnioskowanej inwestycji zgodnie z żądaniem inwestora.

Ustosunkowując się do zarzutów podniesionych w odwołaniach, Kolegium wskazało, że zarzut naruszenia art. 61 ust.1 pkt 1 upzp poprzez ograniczenie obszaru analizowanego do działek gruntu położonych przy ulicy [...] i przy ul. [...] w Szczecinie jest bezzasadny, skoro z dyspozycji tego przepisu wyraźnie wynika, że analiza przesłanek zabudowy, o jakich mowa w tym przepisie, musi obejmować działki dostępne z tej samej drogi publicznej, co nieruchomość zainwestowania. Działki odwołujących się zaś warunku tego nie spełniają. Wprawdzie w § 3 rozporządzenia w sprawie sposobu ustalania wymagań dotyczących nowej zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego warunek ten nie jest już określony, jednakże nie ulega wątpliwości, że przedmiotowe przepisy nie mogą ustalać innego znaczenia norm prawnych niż te, jakie wynikają z przepisów ustawy, na podstawie której i w celu wykonania której zostały wydane. Zdaniem Kolegium, wystarczy zatem, że choćby jeden z budynków znajdujących się w obszarze analizowanym posiadał parametry wnioskowanej zabudowy, aby żądanie inwestora uznać za zasadne. Dotyczy to także każdego innego parametru badanej zabudowy.

Kolegium zaznaczyło również, że przepisy przedmiotowego rozporządzenia przewidują odstępstwo od ustalonych średnich wskaźników porównywanej zabudowy o ile taka możliwość wynika z analizy i ma swoje uzasadnienie. Między innymi takie odstępstwo przewiduje § 7 ust. 4 rozporządzenia. W takim przypadku wbrew zarzutom odwołujących się D. i T. S. § 7 ust. 1 nie ma zastosowania. Nie jest zatem naruszeniem ładu przestrzennego odwoływanie się do parametrów zabudowy sąsiedniej, chociaż innej niż życzą sobie skarżący. Skoro w obszarze analizowanym występuje zabudowa mieszana o różnych parametrach, to do inwestora, nie zaś do innych stron, należy wybór tych parametrów. Ochrona skarżących nie polega na możliwości żądania realizacji określonej zabudowy zgodnej z ich interesami o charakterze faktycznym, lecz prawnym.

Organ odwoławczy zauważył, że żaden przepis prawa mający zastosowanie

w sprawie nie uzależnia uzyskania warunków zabudowy od zgody innych zainteresowanych stron, a także spełnienia innych świadczeń np. rzeczowych przez inwestora. Okoliczność, czy teren zabudowy będzie ograniczony ekranami akustycznym, poza dobrowolnym spełnieniem tego warunku przez inwestora, wynika w tym zakresie z konkretnych norm emisji hałasu i drgań i podlega badaniu na etapie postępowania w sprawie pozwolenia na budowę. Kolegium wskazało też, że planowana zabudowa mieszkaniowa nie wprowadza obiektywnie funkcji uciążliwej dla terenów sąsiednich, a przewidywany zwiększony ruch mieszkańców na tym terenie stanowi naturalną konsekwencję rozwoju urbanistycznego miasta. Analizując ład przestrzenny na przedmiotowym obszarze, zdaniem Kolegium, nie można zapominać, iż planowana zabudowa obniża wskaźnik intensywności zabudowy blisko o trzecią część i kończy degradację poprzemysłowego terenu.

Brak jest, zdaniem Kolegium, podstawy prawnej dla żądania oddalenia planowanej zabudowy na odległość 20 m od granicy działki odwołujących się. Kwestia odległości usytuowania budynków od granicy działek sąsiednich uregulowana jest w technicznych przepisach budowlanych i podlega ocenie w toku postępowania o pozwolenie na budowę przez właściwy organ. W postępowaniu o ustalenie warunków zabudowy nie są badane również kwestie odszkodowawcze z tytułu ewentualnej utraty wartości nieruchomości sąsiednich. W tym zakresie właściwy jest sąd powszechny.

Organ odwoławczy nie znalazł również przesłanek przemawiających za przeprowadzeniem rozprawy administracyjnej wskazując, że w przedmiotowej sprawie nie zachodzi konieczność uzgodnienia interesu stron, ani wyjaśnienia sprawy przy udziale świadków, biegłych lub w drodze oględzin. Według organu odwoławczego nie można utożsamiać żądań stron nie posiadających oparcia w przepisach prawa z potrzebą uzgodnienia ich interesu w rozumieniu przepisów prawa. Jeżeli celem rozprawy miałoby być ugodowe rozstrzygnięcie interesów stron, to starania te poczynił już inwestor. Z ustaleń organu odwoławczego wynika, iż zakres uzgodnień wspólnego stanowiska stron został już wyczerpany, a ewentualna rozprawa prowadziłaby do niczym nieuzasadnionej przewlekłości postępowania.

Na powyższą decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie złożyli D. i T. małżonkowie S., wnosząc o jej uchylenie w całości.

Zaskarżonej decyzji zarzucili naruszenie ich interesu prawnego oraz naruszenie przepisów prawa materialnego tj. § 3 ust. 1 i § 7 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie sposobu ustalania wymagań dotyczących nowej zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego oraz art. 61 ust. 1 pkt 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym.

W uzasadnieniu skargi skarżący stwierdzili, iż zaskarżona decyzja w sposób rażący utrzymuje istniejący stan naruszenia interesów właścicieli, których domy i działki położone są od strony granicy południowo-zachodniej nieruchomości objętej planowaną inwestycją, w tym skarżących.

Według skarżących, z treści § 3 ust. 1 rozporządzenia, należy wywnioskować, że granice obszaru analizowanego winny zostać wyznaczone od każdej strony działki budowlanej, której dotyczy wniosek. Aprobata przez Kolegium stanowiska organu I instancji utrzymuje stan powodujący naruszenie interesów skarżących, jako właścicieli działki przy ulicy [...], a także pozostałych właścicieli nieruchomości zlokalizowanych przy ulicy [...], albowiem powyższy obszar wyłączony został poza nawias "obszaru analizowanego".

Zdaniem skarżących błędne jest stanowisko organów administracji, które przy ustalaniu wymagań dla nowej zabudowy i zagospodarowania, wzięły za punkt odniesienia jedynie budynki mieszkalne wielorodzinne, znajdujące się na działkach sąsiednich od strony ulicy [...], posiadające 5 i 6 kondygnacji, a więc, pod względem gabarytów, formy architektonicznej, usytuowania linii zabudowy oraz intensywności wykorzystania terenu, skrajnie różniących się od jednorodzinnej dwukondygnacyjnej zabudowy nieruchomości skarżących oraz pozostałych nieruchomości od strony ulicy [...].

W opinii skarżących organy naruszyły również dyspozycję § 7 ust. 1 rozporządzenia, gdyż organ II instancji bezpodstawnie nie uznał, że błędem ze strony organu instancji było określenie w decyzji, jednakowej dla wszystkich budynków

na terenie inwestycyjnym, wysokości górnej krawędzi elewacji frontowej korespondującej jedynie z wysokimi budynkami przy ulicy [...], lecz stanowiącej rażący dysonans w stosunku do maksymalnie 9 metrowego górnego pułapu zabudowy działek sąsiednich, usytuowanych od strony południowo-zachodniej, w tym nieruchomości skarżących.

Naruszenie przepisu art. 61 ust. 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, zdaniem skarżących, polega na wadliwym twierdzeniu, że warunek w postaci zabudowania, co najmniej jednej działki sąsiedniej, dostępnej z tej samej drogi publicznej jako jeden z wymogów wydania decyzji o warunkach zabudowy w przypadku braku planu miejscowego określa i wyznacza jednocześnie granice "obszaru analizowanego", o jakim mowa w § 3 i § 7 rozporządzenia i wyłącza konieczność analizowania rodzaju zabudowy, graniczącej z pozostałymi stronami nieruchomości objętej planowaną inwestycją.

Zdaniem skarżących, prawidłowe zastosowanie § 3 i § 7 rozporządzenia polega na tym, że decyzja o warunkach zabudowy powinna określać warunki i zasady zagospodarowania terenu oraz jego zabudowy w taki sposób, aby planowana inwestycja, również w jej południowo-zachodniej części, harmonizowała z osiedlem jednorodzinnym, co wymaga obniżenia wysokości planowanych budynków do dwóch kondygnacji, a także wyznaczenia linii zabudowy, z uwzględnieniem interesów wszystkich sąsiadów graniczących od tej strony z przedmiotową nieruchomością. W szczególności, zdaniem skarżących, dla zachowania dotychczasowych walorów ich działki, zapewnienia minimum spokoju i intymności, wymaga dodatkowego oddalenia granica zabudowy na wysokości przy ul. [...].

W tym stanie rzeczy, zdaniem skarżących, ustalone dla inwestora warunki zabudowy winny ulec istotnej korekcie, albowiem w dotychczasowym kształcie rażąco naruszają ich interesy i stanowią zagrożenie dla ładu przestrzennego w rozumieniu art. 2 pkt 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Szczecinie w odpowiedzi na skargę wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wyrokiem z dnia 28 października 2009 roku, sygn. akt II SA/Sz 403/09 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie oddalił skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Szczecinie z dnia [...] lutego 2009 roku, Nr [...] w przedmiocie warunków zabudowy.

W uzasadnieniu wyroku Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdził, że zaskarżona decyzja wydana została w oparciu o art. 59 i 61 ust.1 ustawy z dnia 27 marca 2003 roku o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (upzp). Zgodnie z powołanymi wyżej przepisami zmiana zagospodarowania terenu w przypadku braku planu miejscowego, polegająca na budowie obiektu budowlanego lub wykonaniu innych robót budowlanych (...) wymaga ustalenia, w drodze decyzji, warunków zabudowy. Zasady ustalenia tych warunków określa szczegółowo art. 61 ust.1. Oba te przepisy należy interpretować i stosować w kontekście pozostałych przepisów tej ustawy oraz całego systemu prawa, którego jedną z podstawowych instytucji jest własność.

Prawo własności, w tym również wykonywanie uprawnień właścicielskich, podlega ochronie na podstawie art. 21 Konstytucji RP. Rozwinięcie tej zasady znajduje się w art. 64 ust. 3 Konstytucji, stanowiącym, iż własność może być ograniczona tylko w drodze ustawy i tylko w zakresie, w jakim nie narusza ona istoty prawa własności. Jednym z aktów prawa powszechnie obowiązującego, mogących kształtować granice wykonywania uprawnień właścicielskich, jest właśnie ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a w szczególności jej art. 61 i następne, stanowiące podstawę prawną do wydania decyzji w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy. Decyzja taka, jako indywidualny akt prawny, przesądzający o dopuszczalnym sposobie wykonywania uprawnień, wynikających z własności nieruchomości, musi zatem opierać się ściśle na przepisach wspomnianej ustawy, których, w świetle przytoczonych norm konstytucyjnych, nie można interpretować rozszerzająco, czy też w sposób pozostawiający organom administracji publicznej jakikolwiek "luz" decyzyjny. W szczególności zaś niedopuszczalne jest rozszerzanie ograniczeń, wynikających z przepisów ustawy dokonywane w oparciu o normy niższej rangi, jak przepisy wykonawcze, zawarte w rozporządzeniach. W przeciwnym razie zasada, wynikająca z art. 64 ust 3 Konstytucji RP, w myśl której ograniczenie prawa własności musi posiadać formę ustawy, zostałaby naruszona.

Art. 61 ust.1 upzp winien być interpretowany i stosowany w kontekście art. 6 ust. 2 upzp, stanowiącego, iż każdy ma prawo w granicach określonych ustawą do zagospodarowania terenu, do którego ma tytuł prawny, zgodne z warunkami ustalonymi w planie zagospodarowania przestrzennego albo w decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, jeżeli nie narusza to chronionego prawem interesu publicznego oraz osób trzecich. Każdy też ma prawo do ochrony własnego interesu prawnego przy zagospodarowaniu terenów należących do innych osób lub jednostek organizacyjnych.

Stanowiący podstawę prawną zaskarżonej decyzji art. 61 ust 1 upzp szczegółowo wskazuje przesłanki, których łączne zaistnienie jest niezbędne dla ustalenia warunków zabudowy dla konkretnego zamierzenia inwestycyjnego. Zgodnie z tym przepisem, konieczne jest, aby co najmniej jedna działka sąsiednia, dostępna z tej samej drogi publicznej, była zabudowana w sposób pozwalający na określenie wymagań dotyczących nowej zabudowy w zakresie kontynuacji funkcji, parametrów, cech i wskaźników kształtowania zabudowy oraz z gospodarowania terenu, w tym gabarytów i formy architektonicznej obiektów budowlanych, linii zabudowy oraz intensywności wykorzystania terenu, teren miał dostęp do drogi publicznej, istniejące lub projektowane uzbrojenie terenu było wystarczające dla zamierzenia budowlanego, teren nie wymagał uzyskania zgody na zmianę przeznaczenia gruntów rolnych i leśnych na cele nierolnicze i nieleśne albo był objęty zgodą uzyskaną przy sporządzaniu miejscowych planów, a wreszcie, aby sama decyzja o warunkach zabudowy była zgodna z przepisami odrębnymi. Brak spełnienia jakiejkolwiek z tych przesłanek musi, w świetle brzmienia art. 61 ust 1 upzp, skutkować wydaniem decyzji odmawiającej ustalenia warunków zabudowy. Natomiast, jeżeli inwestycja spełnia wszystkie wskazane w tym przepisie kryteria, organ administracji jest obligowany do ustalenia warunków zabudowy, Zarówno same przepisy ustawy, jak i ich wykładnia, dokonana przez pryzmat omówionych wyżej norm konstytucyjnych oraz art. 6 ust. 2 upzp, nie pozostawia organom orzekającym w tym przedmiocie żadnej możliwości rozstrzygania w tym zakresie w sposób uznaniowy.

W przedmiotowej sprawie właściciel terenu wystąpił o wydanie mu stosownej decyzji o warunkach zabudowy, przedkładając wniosek opisujący zmierzenie inwestycyjne, spełniający warunki określone w art. 61 ust.1 upzp. Z prawidłowych ustaleń poczynionych przez organ administracji wynika, że na analizowanym terenie znajdują się budynki spełniające wynikające z w/w przepisu warunki tzw. dobrego sąsiedztwa, pod względem wszystkich wskazanych w tym przepisie kryteriów przesłanek.

Nieruchomość skarżących nie jest są dostępna z tej samej drogi publicznej co nieruchomość zainwestowania, zatem nie może ona wyznaczać parametrów określonych w art. 61 ust.1 upzp dla skarżonej decyzji o warunkach zabudowy. Nie jest bowiem tak, jak twierdzą skarżący, iż organ wydający decyzją o warunkach zabudowy zobowiązany jest uwzględniać w ustalaniu form zabudowy planowanego zamierzenia inwestycyjnego form, funkcji i wskaźników wynikających z analizy zabudowy nieruchomości sąsiadujących przylegających do działki stanowiącej teren inwestycyjny, lecz zgodnie z warunkami wynikającymi z art. 61 ust.1 pkt 1 upzp wystarczy, że ustali, iż przynajmniej jedna działka sąsiednia, dostępna z tej samej drogi publicznej co działka zainwestowania, zabudowana jest obiektem lub obiektami do których w zakresie funkcji, parametrów, cech i i wskaźników kształtowania zabudowy, w tym gabarytów i formy architektonicznej nawiązuje inwestor w swym zamierzeniu inwestycyjnym.

Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdził, że zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa, a przytoczona w niej argumentacja organu zasługuje na aprobatę. Decyzja o warunkach zabudowy jest też obwarowana szeregiem wymagań postanowionych inwestorowi, które mają zapewnić osobom trzecim poszanowanie ich własności i swobodne korzystanie z ich nieruchomości. W zakresie ochrony praw osób trzecich nie mieści się natomiast podnoszona przez skarżących kwestia obniżenia wartości nieruchomości. Nie jest to bowiem interes prawny, o którym mowa w art. 6 ust. 2 pkt 2 upzp lecz faktyczny, który również podlega ochronie lecz w innym trybie.

Od powyższego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie skargę kasacyjną wnieśli D. S. i T. S., podnosząc zarzuty naruszenia:

1. art. 134 § 1 p.p.s.a. i art.141 § 4 p.p.s.a. poprzez brak merytorycznego odniesienia się do konkretnie sformułowanych i uzasadnionych zarzutów i argumentacji skargi, połączony z brakiem wszechstronnego i pełnego wyjaśnienia podstawy prawnej rozstrzygnięcia,

2. art. 1 § 1 i § 2 p.u.s.a. oraz art. 1 i art. 3 § 1 p.p.s.a. w wyniku nieprawidłowo wykonanego obowiązku kontroli działalności administracji publicznej, a w konsekwencji nieujawnienia rażącego naruszenia prawa w zaskarżonej decyzji,

3. art. 61 ust. 1 pkt. 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 roku o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. z 2003 r. Nr 80, poz. 17, ze zm.), w wyniku jego niewłaściwej wykładni sprowadzonej do wadliwego twierdzenia, iż warunek w postaci zabudowania co najmniej jednej działki sąsiedniej dostępnej z tej samej drogi publicznej – określa jednocześnie granice "obszaru analizowanego", o jakim mowa w § 3 ust. 1 i paragrafach następnych Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 26 sierpnia 2003 roku w sprawie sposobu ustalania wymagań dotyczących nowej zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, tj. wyłącza spod analizy teren graniczący z pozostałymi bokami nieruchomości objętej nową zabudową, w taki sposób, że wystarczające jest, gdy organ określając warunki zabudowy odniesie się tylko do jednej działki sąsiedniej, do zabudowy której w zakresie funkcji, parametrów, cech i wskaźników kształtowania zabudowy, w tym gabarytów i formy architektonicznej, nawiązuje inwestor w swym zamierzeniu inwestycyjnym,

4. § 3 ust. 1 Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 26 sierpnia 2003 roku w sprawie sposobu ustalania wymagań dotyczących nowej zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego (Dz. U. Nr 164 poz. 1588), w wyniku wadliwego, zbyt wąskiego wyznaczenia "obszaru analizowanego" i niewyznaczenia "obszaru analizowanego" ze wszystkich stron nieruchomości objętej planowaną inwestycją, co w danym przypadku spowodowało niezgodne z prawem pominięcie terenu od strony południowo-zachodniej (nieruchomość skarżących i nieruchomości przy ul. [...]) z jego specyficzną funkcją zabudowy i zagospodarowania oraz charakterystycznymi dla osiedla domów jednorodzinnych cechami zabudowy i zagospodarowania, co automatycznie spowodowało naruszenie dalszych przepisów cytowanego rozporządzenia, to jest § 4 (poprzez nieprawidłowe wyznaczenie obowiązującej linii nowej zabudowy), § 5 (poprzez nieprawidłowe wyznaczenie wskaźnika powierzchni nowej zabudowy w stosunku do powierzchni działki), § 6 (poprzez nieprawidłowe określenie szerokości elewacji frontowej), § 7 ust. 1, w wyniku bezpodstawnego zaaprobowania wadliwego wyznaczenia przez organ I instancji, jednakowego dla wszystkich budynków na terenie inwestycyjnym, górnej krawędzi elewacji frontowych na poziomie od 16,50 m do 19,50 m, podczas gdy wysokość górnej krawędzi elewacji frontowej budynków usytuowanych od strony południowo-zachodniej, winna odpowiadać dwukondygnacyjnej zabudowie na działkach sąsiednich od strony granicy południowo-zachodniej i nie powinna przekroczyć 9 metrów,

5. art. 21 i art. 64 ust. 3 Konstytucji RP oraz art. 6 ust. 2 i art. 61 ust. 1 u.p.z.p. w wyniku ich niewłaściwej wykładni, wyrażonej w twierdzeniu o konieczności wyłączenia od stosowania aktów niższej rangi niż ustawa przy określaniu przez organ administracji warunków zabudowy dla planowanej przez inwestora inwestycji budowlanej,

6. § 1 do § 10 Rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie sposobu ustalania wymagań dotyczących nowej zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego oraz art. 61 ust. 6 u.p.z.p., a także art. 87 ust. 1 Konstytucji RP w wyniku nieuwzględnienia tych norm pośród podstaw prawnych wydanego orzeczenia.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Skarga kasacyjna rozpatrywana jest przez Naczelny Sąd Administracyjny tylko w jej granicach (art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – dalej p.p.s.a. Z urzędu brana jest przez Naczelny Sąd Administracyjny pod uwagę jedynie nieważność postępowania.

W przedmiotowej sprawie zaistniała przesłanka uchylenia wyroku Sądu I instancji, którą Naczelny Sąd Administracyjny zobowiązany był wziąć pod uwagę z urzędu. Z akt sprawy wynika, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie przeprowadził postępowanie i wydał wyrok z uchybieniem skutkującym nieważnością postępowania, o którym mowa w art. 183 § 2 pkt 5 p.p.s.a. Przepis ten stanowi, że nieważność postępowania zachodzi, jeżeli strona została pozbawiona możności obrony swych praw. Wojewódzki Sąd Administracyjny nie zawiesił postępowania z powodu zgonu w dniu 26 lutego 2007 roku S. W., co zgodnie z art. 124 pkt 1 p.p.s.a. było obligatoryjne.

Wprawdzie Wojewódzki Sąd Administracyjny został wprowadzony w błąd, gdyż korespondencja kierowana przez Sąd I instancji do S. W. została odebrana przez członka jego rodziny i na zwrotnym poświadczeniu odbioru korespondencji nie zaznaczono, że S. W. nie żyje, jednakże nie zmienia to faktu, że w dacie rozpoznawania sprawy przez Sąd I instancji S. W. nie żył. Zaistnienie przesłanki nieważnościowej ma charakter obiektywny i nie zależy od tego czy Sąd I instancji świadom był jej zaistnienia, czy też nie. Z nadesłanego do Naczelnego Sądu Administracyjnego aktu zgonu S. W. wynika, że zmarł on w dniu 26 lutego 2009 roku, zaś wyrok Sądu I instancji wydany został w dniu 28 października 2009 roku.

Rozpoznając ponownie sprawę Wojewódzki Sąd Administracyjny przed wydaniem merytorycznego rozstrzygnięcia powinien ustalić następców prawnych S. W., by zawiadomić ich o terminie rozprawy i umożliwić im udział w postępowaniu przed Sądem I instancji.

Wobec zaistnienia przesłanki nieważnościowej niecelowe jest dokonywanie analizy zasadności podniesionych skardze kasacyjnej zarzutów, niemniej jednak zwrócić należy uwagę na fakt, iż Wojewódzki Sąd Administracyjny rzeczywiście nie ustosunkował się do wszystkich podniesionych w skardze zarzutów. Z treści skargi wynika, że skarżący podnosili zarzut naruszenia § 3 ust. 1 oraz § 7 ust.1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 26 sierpnia 2003 roku w sprawie sposobu ustalania wymagań dotyczących nowej zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego (Dz. U. Nr 164, poz. 1588). Z treści uzasadnienia wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wynika natomiast, że Sąd ten do zarzutów tych się nie ustosunkował. W uzasadnieniu wyroku Sąd I instancji wyraził swój pogląd w kwestii prawidłowości zastosowania art. 59 i art. 61 ust. 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 roku o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Nie zostały natomiast w ogóle omówione zarzuty naruszenia § 3 ust. 1 oraz § 7 ust.1 wymienionego wyżej rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 26 sierpnia 2003 roku.

Przy ponownym rozpoznaniu sprawy Wojewódzki Sąd Administracyjny winien w uzasadnieniu wyroku odnieść się merytorycznie do podniesionych przez skarżących zarzutów naruszenia wymienionych wyżej przepisów. Wojewódzki Sąd Administracyjny powinien ocenić, czy istotnie doszło do naruszenia tych przepisów, to jest naruszenia prawa materialnego, a jeżeli tak, to czy naruszenie to miało wpływ na wynik sprawy.

Z przytoczonych wyżej względów Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 183 § 2 pkt 5 p.p.s.a. i 185 § 1 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.

Na podstawie art. 203 pkt 1 p.p.s.a. zasądzono od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Szczecinie na rzecz D. S. i T. S. kwotę 1067 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.