Wyrok WSA w Gdańsku, sygn. akt I SA/Gd 820/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Data orzeczenia: 2013-10-16 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6539 Inne o symbolu podstawowym 653
Hasła tematyczne: Ubezpieczenie społeczne
Skarżony organ: Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych/ZUS
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 30
journal: Dz.U. 2009 nr 205 poz 1585
law: Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krzysztof Przasnyski, Sędziowie Sędzia NSA Elżbieta Rischka (spr.), Sędzia NSA Małgorzata Tomaszewska, Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Monika Szymańska, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 16 października 2013 r. sprawy ze skargi K. Ł. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 22 kwietnia 2013 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania z wniosku o umorzenie należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. określa, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana.


UZASADNIENIE

W DNIU 19 PAŹDZIERNIKA 2012 R., DO ZAKŁADU UBEZPIECZEŃ SPOŁECZNYCH ODDZIAŁ [...] WPŁYNĄŁ WNIOSEK PANA K. Ł. O UMORZENIE NALEŻNYCH OD NIEGO SKŁADEK ZA OKRES OD CZERWCA 2010 R., DO LUTEGO 2011 R.

PAN K. Ł. WNIOSKOWAŁ O UMORZENIE NALEŻNOŚCI POWOŁUJĄC SIĘ NA FAKT, ŻE NARASTAJĄCE ZADŁUŻENIE SPOWODOWAŁO ZAMKNIĘCIE PRZEZ WNIOSKODAWCĘ DZIAŁALNOŚCI GOSPODARCZEJ. OBECNIE MAJĄTEK DŁUŻNIKA JEST OBJĘTY EGZEKUCJĄ, A ON SAM JEST BEZROBOTNY I BEZDOMNY.

DECYZJĄ NR [...] Z DNIA [...] ZAKŁAD UMORZYŁ POSTĘPOWANIE DOTYCZĄCE UMORZENIA SKŁADEK W CZĘŚCI FINANSOWANEJ PRZEZ UBEZPIECZONYCH NIE BĘDĄCYCH PŁATNIKAMI SKŁADEK.

JAK BOWIEM STANOWI ART. 30 USTAWY Z DNIA 13 PAŹDZIERNIKA 1998 R., O SYSTEMIE UBEZPIECZEŃ SPOŁECZNYCH (TEKST JEDNOLITY - DZ. U. Z 2009 R., NR 205, POZ. 1585, Z PÓŹN. ZM.) ZWANEJ DALEJ U.S.U.S., DO SKŁADEK FINANSOWANYCH PRZEZ UBEZPIECZONYCH NIEBĘDĄCYCH PŁATNIKAMI SKŁADEK NIE STOSUJE SIĘ ART. 28 I 29 USTAWY, TO JEST PRZEPISÓW O UMARZANIU NALEŻNOŚCI Z TYTUŁU SKŁADEK, ODRACZANIU TERMINU ICH ZAPŁATY I ROZKŁADANIU ZAPŁATY NA RATY.

ODNOŚNIE SKŁADEK FINANSOWANYCH PRZEZ PŁATNIKA, ZAKŁAD PO PRZEPROWADZENIU POSTĘPOWANIA DOWODOWEGO W SPRAWIE STANU MAJĄTKOWEGO WNIOSKODAWCY, WYDAŁ W DNIU [...] DECYZJĘ NR [...] O UMORZENIU NALEŻNOŚCI Z TYTUŁU SKŁADEK.

Zakład stwierdził całkowitą nieściągalność należności, stanowiącą zgodnie z art. 28 ust. 2 powołanej wyżej ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych podstawową przesłankę umorzenia tychże należności.

W dniu 11 lutego 2013 r., do Zakładu wpłynął wniosek pana K. Ł. o ponowne rozpatrzenie przez Prezesa Zakładu sprawy umorzenia należności z tytułu składek.

Zakład uznał, że wniosek, został złożony z uchybieniem terminu.

Następnie Pan K. Ł. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego.

Prezes Zakładu, działając w ramach autokontroli, decyzją z dnia [...] - utrzymał w mocy decyzję nr [...] Zakładu z dnia [...] o umorzeniu - jako bezprzedmiotowego - postępowania w zakresie należności z tytułu składek należnych za ubezpieczonych nie będących płatnikami składek.

Kolejną decyzją z dnia [...] - Prezes ZUS utrzymał w mocy decyzję nr [...] Zakładu z dnia [...] o umorzeniu należności z tytułu składek finansowanych przez płatnika składek.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku pan K. Ł. w dalszym ciągu domaga się umorzenia także składek w części finansowanej przez ubezpieczonych nie będących płatnikami składek.

W odpowiedzi na skargę ZUS wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:

Skarga zasługuje na uwzględnienie choć nie bezpośrednio z przyczyn w niej wskazanych.

Zaskarżona do sądu decyzja narusza przepisy prawa materialnego przez błędną ich wykładnię.

Rozważania dotyczące naruszeń prawa materialnego należy rozpocząć od przypomnienia definicji niektórych pojęć i wyodrębnionych w przepisach u.s.u.s., odmiennych unormowań dotyczących realizacji zobowiązań na ubezpieczenia społeczne. Przez składki rozumie się składki na ubezpieczenie społeczne osób fizycznych podlegających chociaż jednemu z ubezpieczeń społecznych, tj.: emerytalnemu, rentowemu, w razie choroby i macierzyństwa oraz z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych (art. 4 pkt 3 w związku z art. 4 pkt 1 i art. 1).

Artykuł 24 u.s.u.s. wyjaśnia natomiast używane w ustawie pojęcie należności z tytułu składek". Z woli ustawodawcy "należności z tytułu składek" to pojęcie zbiorcze, które obejmuje składki, odsetki za zwłokę, koszty egzekucyjne, koszty upomnienia i dodatkową opłatę. Wszędzie tam, gdzie w u.s.u.s. ustawodawca posługuje się pojęciem "należności z tytułu składek" regulacja ustawowa dotyczy więc nie tylko składek, ale także odsetek za zwłokę, kosztów egzekucyjnych, kosztów upomnienia i dodatkowej opłaty.

Zgodnie z art. 28 ust. 1 u.s.u.s., "należności z tytułu składek" mogą być umarzane w całości lub w części. Mając na względzie treść art. 24 ust. 2 u.s.u.s. i wywody zamieszczone wyżej uznać należy, że art. 28 ust. 1 u.s.u.s. dopuszcza umarzanie w całości lub w części wszystkich "należności z tytułu składek", tj. składek, odsetek za zwłokę, kosztów egzekucyjnych, kosztów upomnienia i dodatkowej opłaty. Co do zasady, wymienione należności mogą być umarzane w całości lub w części, o ile spełnione będą warunki określone w ustawie i o ile nie zachodzi wyłączenie możliwości umorzenia objęte art. 30 u.s.u.s.

Wyjątek od zasady dopuszczalności umarzania "należności z tytułu składek" objęty art. 30 u.s.u.s. jest ściśle określony: umorzenia nie stosuje się do składek finansowanych przez ubezpieczonych niebędących płatnikami składek. Wyjątki muszą być interpretowane ściśle, a to oznacza, że inne "należności z tytułu składek" (odsetki za zwłokę, koszty egzekucyjne, koszty upomnienia i dodatkowej opłaty), także powiązane ze składkami, które nie podlegają umorzeniu (składkami finansowanymi przez ubezpieczonych niebędących płatnikami tych składek), mogą być umarzane w całości lub w części na podstawie art. 28 ust. 1 u.s.u.s. (por. wyrok z dnia 9 września 2008 r., sygn. akt II GSK 322/08, w którym Naczelny Sąd Administracyjny wyjaśnił ze niemożność umorzenia składek na podstawie art. 30 u.s.u.s. nie stanowi przeszkody przy umarzaniu pozostałych elementów należności z tytułu składek).

Zatem ponownie rozpoznając sprawę ZUS obowiązany będzie uwzględnić wskazaną wyżej wykładnię prawa.

Z tych przyczyn na mocy art. 145 § 1 pkt 1 lit. a), art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270) orzeczono jak w wyroku.

DSz