Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VIII SA/Wa 469/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2016-01-13 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6138 Utrzymanie czystości i porządku na terenie gminy
Hasła tematyczne: Czystość i porządek
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 5 ust. 1, art. 5 ust. 7
journal: Dz.U. 2013 poz 1399
law: Ustawa z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sławomir Fularski (sprawozdawca), Sędziowie Sędzia WSA Leszek Kobylski, Sędzia WSA Artur Kot, Protokolant Referent stażysta Magdalena Krawczyk, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 stycznia 2016 r. w Radomiu sprawy ze skargi S. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w R. z dnia [...] kwietnia 2015 r. nr [...] w przedmiocie nakazania wykonania obowiązku oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie decyzją z dnia [...] kwietnia 2015 r. znak: [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] (dalej też jako: "SKO", "Kolegium" lub "organ odwoławczy"), działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (j.t.: Dz.U. z 2013 r. poz. 267 ze zm.; dalej: "k.p.a."), po rozpatrzeniu odwołania S. S. (dalej: "skarżąca") od decyzji Wójta Gminy [...] (dalej też jako "Wójt" lub "organ I instancji") z dnia [...] lutego 2015 r. znak: [...]- utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. Powyższa decyzja zapadła w następującym stanie faktycznym i prawnym. Decyzją z dnia [...] lutego 2015 r. Wójt, działając na podstawie art. 5 ust. 1 pkt 2 i art. 5 ust. 7 ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku

w gminach (Dz. U. z 2013 r. poz. 1399 ze zm.; dalej też jako "u.c.p.g."), nakazał skarżącej wykonanie obowiązku wyposażenia nieruchomości w [...], gmina [...] (działka nr ew. [...]) w zbiornik bezodpływowy na nieczystości ciekłe lub przydomową oczyszczalnię ścieków, spełniające wymagania wynikające z odrębnych przepisów.

We wniesionym odwołaniu skarżąca wniosła o uchylenie decyzji Wójta w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji. Decyzji organu I instancji zarzuciła naruszenie:

- art. 7, art. 77 § 1, art. 80 k.p.a. przez nienależyte przeprowadzenie postępowania dowodowego;

- art. 84 § 1 k.p.a. w zw. z art. 15 ust. 2 Prawa budowlanego i w związku z art. 77 § 1 k.p.a. przez dopuszczenie dowodu z opinii biegłego T. G. nie posiadającego uprawnień biegłego ani rzeczoznawcy budowlanego;

- art. 107 § 3 k.p.a. przez niewystarczające jej uzasadnienie;

- art. 5 ust. 7 u.c.p.g. przez niezasadne nałożenie obowiązku wyposażenia nieruchomości położonej w [...], gmina [...], w przydomową oczyszczalnię ścieków lub zbiornik bezodpływowy;

- błąd w ustaleniach faktycznych polegający na błędnym przyjęciu, że nieruchomość jest całorocznie przez zamieszkiwana przez skarżącą. W uzasadnieniu skarżąca podniosła m.in., że zlecenie przygotowania opinii powierzone zostało osobie spoza listy biegłych prowadzonej przez właściwy miejscowo Sąd Okręgowy w [...]. Powołanie przez organ I instancji w charakterze biegłego osoby nieposiadającej stosownych uprawnień spowodowało oparcie się na opinii, której trudno przyznać przymiot opinii biegłego. Opinia nie zawiera uzasadnienia wniosków końcowych w niej zawartych, uniemożliwiając prawidłową ocenę jej mocy dowodowej, co powoduje, że wydanie rozstrzygnięcia w oparciu o takie opracowanie, nastąpiło

z naruszeniem granic swobodnej oceny dowodów. Skarżąca zwróciła też uwagę, że wnioskowała o powołanie innego biegłego, niemniej organ I instancji nie uwzględnił jej wniosku.

SKO decyzją z dnia [...] kwietnia 2015 r., wskazaną na wstępie i zaskarżoną w niniejszej sprawie utrzymało w mocy kwestionowaną decyzję Wójta. Przedstawiło ramy materialnoprawne niniejszego postępowania, przywołując brzmienie art. 5 ust. 1-4 u.c.p.g. Z przepisów tych wynika zaś, że właściciele nieruchomości zapewniają utrzymanie czystości i porządku m.in. przez: przyłączenie nieruchomości do istniejącej sieci kanalizacyjnej lub, w przypadku, gdy budowa sieci kanalizacyjnej jest technicznie lub ekonomicznie nieuzasadniona, wyposażenie nieruchomości w zbiornik bezodpływowy nieczystości ciekłych lub w przydomową oczyszczalnię ścieków bytowych, spełniające wymagania określone w przepisach odrębnych; przyłączenie nieruchomości do sieci kanalizacyjnej nie jest obowiązkowe, jeżeli nieruchomość jest wyposażona w przydomową oczyszczalnię ścieków spełniającą wymagania określone w przepisach odrębnych (pkt 2); gromadzenie nieczystości ciekłych w zbiornikach bezodpływowych (pkt 3a); pozbywanie się zebranych na terenie nieruchomości odpadów komunalnych oraz nieczystości ciekłych w sposób zgodny z przepisami ustawy i przepisami odrębnymi (pkt 3b). Organ odwoławczy wyjaśnił, że w przypadku stwierdzenia niewykonania powyższych obowiązków właściwy organ, wydaje decyzję nakazującą wykonanie obowiązków (art. 5 ust. 7 u.c.p.g., przy czym ust. 7 nie dotyczy obowiązków, o których mowa w ust. 1 pkt 3-3b). Według art. 5 ust. 9 u.c.p.g. wykonanie takiej decyzji podlega egzekucji w trybie przepisów ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. z 2012 r. poz. 1015 ze zm.). Kolegium wywiodło, że z treści ww. przepisów wynika ustanowiony przez ustawodawcę obowiązek wyposażenia nieruchomości w zbiornik bezodpływowy nieczystości ciekłych lub przydomową oczyszczalnię ścieków bytowych. W przypadku zaś ustalenia przez organ, że właściciel nieruchomości nie wykonuje powyższych ustawowych obowiązków, organ zobowiązany jest nałożyć nakaz jego wykonania pod rygorem egzekucji. Sposób sformułowania art. 5 ust. 7 u.c.p.g. prowadzi do wniosku, że decyzja, o jakiej mowa

w tym przepisie nie ma charakteru uznaniowego. Innymi słowy, konieczność jej wydania nie została pozostawiona ocenie organu i nie zależy od takich okoliczności, jak konflikt

z sąsiadami, niekorzystanie z wodociągu gminnego, czy też wytwarzanie niewielkiej ilości nieczystości lub okazjonalne użytkowanie nieruchomości - czyli okoliczności, które występują w niniejszej sprawie. Jeżeli w toku postępowania organ ustali, że właściciel nieruchomości nie wykonał powyższych obowiązków wydaje decyzję nakazującą wykonanie tych obowiązków.

Następnie SKO wskazało, że w aktach sprawy znajduje się opinia techniczna opracowana w listopadzie 2014 r. przez T. G. posiadającego uprawnienia w specjalności wodno-melioracyjnej oraz sanitarnej, który jest upoważniony m. in. do oceny i badania stanu technicznego w zakresie sieci wodociągowych, kanalizacyjnych

i cieplnych uzbrojenia terenu. Wyjaśniło, że powołanie biegłego w niniejszej sprawie było zasadne, gdyż rozstrzygnięcie sprawy uzależnione jest od zagadnienia, które przekracza zakres wiadomości i doświadczenia życiowego osób mających wykształcenie ogólne. Nadto wskazało, że w sprawie pojawiły się na przestrzeni czasu wątpliwości wynikające ze zmiany (modyfikacji) oświadczeń skarżącej związanych

z usytuowanym na jej działce urządzeniem - "wychodkiem". Kolegium powołało się na treść opinii biegłego, z której to wynika, że działka nr [...] zabudowana jest budynkiem mieszkalnym oraz budynkiem gospodarczym (stodoła). Na terenie działki znajduje się studnia kopana. W działce, wzdłuż ogrodzenia oddzielającego działkę od drogi gminnej, ułożony jest czynny wodociąg gminny oraz przyłącze wodociągowe do budynku. Przy bocznej ścianie budynku gospodarczego (stodoły) zlokalizowany jest ustęp, tradycyjnie, swojsko zwany "wychodkiem". Obiekt ten trudno określić urządzeniem sanitarno-gospodarczym przyjętym w nazewnictwie techniczno-prawnym. Jest konstrukcją drewnianą, o dwóch ścianach wykonanych

z nierównych desek o różnej grubości i szerokości. Trzecią ścianą jest ściana należąca do stodoły. Ustęp posiada drzwi drewniane. Całość przykryta jest deskami i blachą (zdj. nr 1 załączone do opinii). W miejscu przeznaczonym na zbiornik do gromadzenia nieczystości widać posadowiony krąg betonowy o śr. prawdopodobnie 70 cm. Krąg ten jest zakorkowany materiałem podobnym do zaprawy betonowej. Na tej "konstrukcji" posadowiona jest misa metalowa (wanna lub duża miednica) z przeznaczeniem do gromadzenia bieżących nieczystości ciekłych. Nad tym umieszczone jest siedzisko przymocowane do dwóch ścian obiektu, wyposażone w deskę sedesową (zdj. nr 2). Obiekt jest w bardzo złym stanie technicznym, wykonany został kilkadziesiąt lat temu. Ustęp jest jedynym urządzeniem sanitarno-gospodarczym w gospodarstwie mieszkalnym na tej nieruchomości. Gospodarstwo to posiada przyłącze wodociągowe, nieczynne w wyniku "zakorkowania" przez właściciela. Budynki, mieszkalny

i gospodarczy, na dz. nr [...] nie są wyposażone w urządzenia i sprzęt sanitarny. Nie wykonano wewnętrznej instalacji wodno-kanalizacyjnej. Budynek mieszkalny nie będzie przyłączony do sieci kanalizacji sanitarnej, gdyż budowa takiej sieci w m. [...], obecnie jest ekonomicznie nieuzasadniona. Ustęp nieskanalizowany z dołem na nieczystości ciekłe zlokalizowany na dz. nr [...] jest w złym stanie technicznym

i zagraża bezpieczeństwu użytkowania. Biegły skonkludował, że istniejący obiekt budowlany - ustęp ("wychodek") - nie spełnia warunków określonych w ustawie - nie jest zbiornikiem bezodpływowym ani przydomową oczyszczalnią ścieków. Jest obiektem technicznie zużytym, w złym stanie technicznym, zagrażającym bezpieczeństwu użytkowania. Z uwagi na powyższe należy rozważyć nałożenie na właściciela nieruchomości obowiązku wykonania (lub zakupu i montażu gotowego) ustępu nieskanalizowanego z dołem (osadnikiem) na nieczystości ciekłe spełniającym nałożone przepisem wymagania, tj: nieprzepuszczalność dna i ścian, przykrycie szczelne z zamykanym otworem do usuwania nieczystości, odpowietrzenie wyprowadzone co najmniej 0,5 m powyżej terenu (zgodnie z § 35 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie - Dz. U. z 2002 r. Nr 75, poz. 690 ze zm., dalej jako "rozporządzenie w sprawie warunków technicznych"). Wykonanie takiego obiektu spełni cel ustawy, czyli zapewni czystość i porządek na nieruchomości. Kolegium zauważyło także, że w aktach sprawy znajduje się również inna opinia - biegłego sądowego K. C. z dnia [...] maja 2011 r., sporządzona na potrzeby postępowania w zakresie zakłócenia stosunków wodnych na przedmiotowych działkach. Na str. 9 znajduje się zdjęcie "wychodka" na działce skarżącej z opisem biegłego o treści: "Wychodek umiejscowiony powyżej studni. Nieczystości znajdują się bezpośrednio na gruncie. Nie ma nawet zbiornika, z którego mogłyby być usuwane nieczystości".

SKO stwierdziło, że ww. opinie biegłych są ze sobą zbieżne, jak i z innymi dowodami w sprawie, np. protokołem oględzin, czy wyjaśnieniami samej skarżącej. Niewątpliwie stan urządzenia zwanego "wychodkiem" posiada swojego rodzaju wartość użytkową i dla potrzeby skarżącej może być wystarczający, jednak z uwagi na obowiązujące przepisy u.c.p.g. i rozporządzenia w sprawie warunków technicznych stwierdziło, że nie jest on zbiornikiem bezodpływowym, a tym bardziej oczyszczalnią ścieków. Zbiornik (wychodek) na działce skarżącej, stosownie do § 35 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych nie posiada szczelnego przykrycia z zamykanym otworem do usuwania nieczystości odpowietrzenia wyprowadzonego, co najmniej 0,5 m ponad poziom terenu, dlatego też opinię biegłego należy uznać za wiarygodną. Kolegium wskazało, że skarżąca pomimo kwestionowania opinii biegłego T. G. zarówno przed wydaniem decyzji organu I instancji, jak i w samym odwołaniu nie przedstawiła konkretnych argumentów, jakoby na jej działce znajdowało się urządzenie, które spełniałoby wymogi prawne. Skarżąca po zapoznaniu się z opinią ograniczyła się do oprotestowania statusu biegłego nie przedkładając przy tym dowodów podważających wnioski i ustalenia zawarte w opinii. Nadto, SKO podniosło, że zgodnie z art. 6 ust. 1 u.c.p.g. właściciele nieruchomości, którzy pozbywają się

z terenu nieruchomości nieczystości ciekłych, oraz właściciele nieruchomości, którzy nie są obowiązani do ponoszenia opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi na rzecz gminy, wykonując obowiązek określony w art. 5 ust. 1 pkt 3b u.c.p.g., są obowiązani do udokumentowania w formie umowy korzystania z usług wykonywanych przez podmioty wymienione w tym przepisie - przez okazanie takich umów

i dowodów uiszczania opłat za te usługi. Skarżąca nie przedłożyła takiej umowy, jak też nie powołała się na to, aby umowę taką zawarła. Konkludując organ odwoławczy stwierdził, że na działce o nr ew. [...] należącej i użytkowanej przez skarżącą (jedynego właściciela) położonej w [...], w gm. [...], nie znajduje się przyłączenie nieruchomości do istniejącej sieci kanalizacyjnej. Brak jest też wyposażenia nieruchomości w zbiornik bezodpływowy nieczystości ciekłych lub w przydomową oczyszczalnię ścieków bytowych, które spełniałyby wymagania określone w przepisach odrębnych. Taki stan faktyczny powoduje naruszenie art. 5 ust. 1 pkt 2 u.c.p.g. i § 35 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, co zgodnie z dyspozycją art. 5 ust. 7 u.c.p.g. skutkować musiało wydaniem decyzji nakazującej wykonanie obowiązku. Decyzja taka nie jest uznaniowa, a zgodnie z art. 6 k.p.a. organy administracji publicznej działają na podstawie przepisów prawa.

W skardze na powyższą decyzję Kolegium skarżąca wniosła o jej uchylenie w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. Zaskarżonej decyzji skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów, które uprzednio przywołała już w odwołaniu od decyzji organu I instancji. Dodatkowo zarzuciła naruszenie art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (Dz. U. z 2001 r., Nr 79, poz. 856) przez wydanie orzeczenia contra legem.

W uzasadnieniu skargi, skarżąca podobnie w odwołaniu, ponownie zakwestionowała opinię powołanego w sprawie przez organ I instancji biegłego. Zdaniem skarżącej osoba powołana przez organ na biegłego nie miała uprawnień do pełnienia tej funkcji. W sprawach dotyczących budownictwa biegłym nie może być każda osoba powołana w tym charakterze przez organ. Opinia powołanego w sprawie biegłego nie zawiera uzasadnienia wniosków końcowych, jest niekompletna, a tym samym uniemożliwia prawidłową ocenę jej mocy dowodowej. Wydanie rozstrzygnięcia w oparciu o taką opinię nastąpiło więc z naruszeniem granic swobodnej oceny dowodów. Organ w takiej sytuacji winien zażądać uzupełnienia opinii, dopuścić opinię uzupełniającą, czego jednakże nie uczynił. Nadto, brak należytego uzasadnienia decyzji stanowi naruszenie zasady przekonywania, o której mowa w art. 11 k.p.a. W odpowiedzi na skargę SKO wniosło o jej oddalanie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie. W piśmie procesowym z dnia 11 stycznia 2016 r. skarżąca popierając skargę zarzuciła organowi odwoławczemu naruszenie art. 6 i art. 8 k.p.a. Wskazała, że organ pomimo ciążącego na nim obowiązku nie zebrał w wyczerpujący sposób materiału dowodowego, bowiem opinia biegłego, na którą się powołał w swojej decyzji zawiera niejasności i jest niezupełna. Nadto, osoba której organ zlecił sporządzenie opinii nie spełniała wymogów ustawowych uprawniających do jej sporządzenia.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2014 r. po. 1647), sądy administracyjne kontrolują działalność administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Uwzględnienie skargi następuje w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.; dalej: "p.p.s.a."). W przypadku, gdy skarga nie ma uzasadnionych podstaw podlega ona oddaleniu (art. 151 p.p.s.a). Powyższe oznacza, że w postępowaniu sądowym nie mogą być brane pod uwagę argumenty natury słusznościowej, czy celowościowej, a badaniu podlega wyłącznie legalność aktu administracyjnego, czyli jego zgodność z przepisami prawa materialnego i prawidłowość przyjętej przez organ procedury, która doprowadziła do wydania aktu.

Zauważyć należy także, że stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a., Sąd wydaje rozstrzygnięcie w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Przedmiotem oceny w niniejszej sprawie jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] kwietnia 2015 r., utrzymująca w mocy decyzję Wójta Gminy [...] z dnia [...] lutego 2015 r., którą nakazano skarżącej wykonanie obowiązku wyposażenia nieruchomości w [...], gmina [...] (działka nr ew. [...]) w zbiornik bezodpływowy na nieczystości ciekłe lub przydomową oczyszczalnię ścieków, spełniające wymagania wynikające z odrębnych przepisów.

Przeprowadzona w niniejszej sprawie przez Sąd kontrola legalności zaskarżonej decyzji wykazała, że zarówno zaskarżona decyzja, jak i utrzymana nią

w mocy decyzja organu I instancji odpowiadają prawu.

Sprawy związane z utrzymaniem czystości i porządku w gminach, w tym dotyczące zadań gmin i obowiązków właścicieli nieruchomości, regulują przepisy przywołanej już wyżej ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości

i porządku w gminach (Dz. U. z 2013 r. poz. 1399 ze zm.).

Zgodnie z art. 5 ust. 1 u.c.p.g. właściciele nieruchomości zapewniają utrzymanie czystości i porządku przez:

- przyłączenie nieruchomości do istniejącej sieci kanalizacyjnej lub, w przypadku, gdy budowa sieci kanalizacyjnej jest technicznie lub ekonomicznie nieuzasadniona, wyposażenie nieruchomości w zbiornik bezodpływowy nieczystości ciekłych lub

w przydomową oczyszczalnię ścieków bytowych, spełniające wymagania określone

w przepisach odrębnych; przyłączenie nieruchomości do sieci kanalizacyjnej nie jest obowiązkowe, jeżeli nieruchomość jest wyposażona w przydomową oczyszczalnię ścieków spełniającą wymagania określone w przepisach odrębnych (pkt 2);

- gromadzenie nieczystości ciekłych w zbiornikach bezodpływowych (pkt 3a);

- pozbywanie się zebranych na terenie nieruchomości odpadów komunalnych oraz nieczystości ciekłych w sposób zgodny z przepisami ustawy i przepisami odrębnymi (pkt 3b).

Celem ustawy o utrzymaniu porządku i czystości w gminach jest (w zakresie gospodarki nieczystościami ciekłymi) zapobieganie sytuacjom, w którym ścieki będą utylizowane w sposób zagrażający życiu i zdrowiu ludzi oraz środowisku naturalnemu. Ustawa przewiduje trzy formy ich dopuszczalnej utylizacji: poprzez gromadzenie

w szczelnych zbiornikach wybieralnych (szambach) opróżnianych przez uprawnione podmioty, podłączenie do kanalizacji sanitarnej, ewentualnie utylizację poprzez przydomową oczyszczalnię ścieków. Nie jest możliwa akceptacja sytuacji, w której obywatel nie korzysta z żadnej z wyżej wymienionych form utylizacji ścieków. Alternatywą byłoby wówczas odprowadzenie ścieków do wód lub gruntu co jest kategorycznie niedopuszczalne.

Stosownie zaś do art. 5 ust. 7 u.c.p.g. w przypadku stwierdzenia niewykonania obowiązków, o których mowa w ust. 1-4, wójt (burmistrz, prezydent miasta) wydaje decyzję nakazującą wykonanie obowiązku. Sposób sformułowania art. 5 ust. 7 u.c.p.g. wskazuje na brak tzw. luzu decyzyjnego organów orzekających w tej kategorii spraw (brak uznaniowości organów). Innymi słowy, konieczność jej wydania nie została pozostawiona ocenie organu i nie zależy od takich okoliczności, jak sytuacja życiowa czy majątkowa osoby zobowiązanej.

Zauważyć należy, że stosownie do art. 7 k.p.a. w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności, z urzędu lub na wniosek stron podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Stosownie natomiast do art. 77 § 1 k.p.a. organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Podkreślenia wymaga, że przywołane przepisy nakładają na organy administracji publicznej, orzekające w sprawach indywidualnych, dotyczących praw i obowiązków podmiotów prawa, obowiązek wyczerpującego wyjaśniania stanu faktycznego danej sprawy w oparciu o prawidłowo zebrany i oceniony materiał dowodowy.

W ocenie Sądu, organy orzekające powyższe zobowiązania wykonały. Z akt sprawy wynika bowiem, że Wójt powołał biegłego celem wydania opinii w sprawie ustalenia, czy obiekt gromadzący nieczystości ciekłe, zlokalizowany na działce skarżącej spełnia warunki techniczne określone w przepisach art. 5 ust. 1 pkt 2, 3a i 3b u.c.p.g.

Wyjaśnić w tym miejscu należy, że biegłym jest osoba powołana na biegłego przez organ orzekający. Kodeks postępowania administracyjnego nie ustanawia jakichkolwiek formalnych kryteriów kwalifikacji biegłego. Oznacza to, że biegłym może być zarówno osoba wpisana na przewidzianą przepisami prawa listę biegłych (rzeczoznawców), jak i osoba spoza tej listy, która ma wiedzę fachową w danej dziedzinie. Wbrew więc temu co podnosi skarżąca, w niniejszej sprawie nie istniał obowiązek powołania przez organ biegłego z zakresu budownictwa znajdującego się

w rejestrze biegłych (rzeczoznawców) właściwego miejscowo sądu okręgowego. Kwestionowanie zaś przez skarżącą ustaleń biegłego, który legitymuje się stosownym przygotowaniem zawodowym, powinno mieć charakter merytoryczny i nie może być gołosłowne.

Jak wynika z akt administracyjnych sprawy, osoba powołana przez organ na biegłego posiada przygotowanie zawodowe upoważniające do wykonywania samodzielnej funkcji kierownika budowy i robót w specjalności konstrukcyjno – inżynieryjnej w zakresie sieci sanitarnych oraz kierownika budowy i robót w specjalności wodno – melioracyjnej. Nadto, jest członkiem [...] Okręgowej Izby Inżynierów Budownictwa i posiada wymagane ubezpieczenie od odpowiedzialności cywilnej. Tym samym, zarzut naruszenia art. 84 § 1 k.p.a. w związku z art. 15 ust. 2 Prawa budowlanego jest niezasadny. Podobnie wniosek skarżącej o powołanie innego biegłego nie znajdował w niniejszej sprawie uzasadnienia, bowiem opinia biegłego powołanego przez organ była wystarczająca do wydania decyzji o której mowa w art. 5 ust. 7 u.c.p.g., nakazującej wykonanie stosownego obowiązku, o którym mowa w art. 5 ust. 1 pkt 2 u.c.p.g.

W ocenie Sądu nie było też potrzeby uzupełnienia opinii powołanego przez organ biegłego. Skoro zaś zamiarem skarżącej było skuteczne zakwestionowanie przedmiotowej opinii, nie było żadnych przeszkód aby przedstawiła ona opinię innego, wskazanego przez siebie biegłego. Takiej jednak opinii skarżąca w toku postępowania przed organami obu instancji nie przedstawiła. W postępowaniu administracyjnym obowiązuje zaś zasada, że ciężar dowodu spoczywa na tym, kto z określonego faktu wyprowadza skutki prawne. Oznacza to, że obowiązek poszukiwania dowodów ciąży nie tylko na organie administracji, ale obarcza także stronę, która w swym dobrze rozumianym interesie powinna wykazywać dbałość o przedstawienie środków dowodowych. Zatem inicjatywa dowodowa musi być w tym zakresie przejawiona nie tylko przez organ, ale przede wszystkim przez stronę postępowania.

W kontrolowanej sprawie organy, m.in. na podstawie opinii biegłego, ustaliły zaś, że istniejący na działce nr [...] obiekt budowlany - ustęp ("wychodek") - nie spełnia warunków określonych w ustawie o utrzymaniu czystości i porządku w gminach - nie jest zbiornikiem bezodpływowym ani przydomową oczyszczalnią ścieków. Jest obiektem technicznie zużytym, w złym stanie technicznym, zagrażającym bezpieczeństwu użytkowania. Nadto wskazany zbiornik (wychodek), stosownie do § 35 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, nie posiada szczelnego przykrycia

z zamykanym otworem do usuwania nieczystości i odpowietrzenia wyprowadzonego co najmniej 0,5 m ponad poziom terenu.

Trafnie też organ odwoławczy zauważył, że zgodnie z art. 6 ust. 1 u.c.p.g. właściciele nieruchomości, którzy pozbywają się z terenu nieruchomości nieczystości ciekłych, oraz właściciele nieruchomości, którzy nie są obowiązani do ponoszenia opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi na rzecz gminy, wykonując obowiązek określony w art. 5 ust. 1 pkt 3b u.c.p.g., są obowiązani do udokumentowania w formie umowy korzystania z usług wykonywanych przez podmioty wymienione w tym przepisie - przez okazanie takich umów i dowodów uiszczania opłat za te usługi. Jak zaś wynika

z akt sprawy, skarżąca w toku postępowania przed organami obu instancji nie przedłożyła takiej umowy, jak też nie wykazała, aby umowę taką zawarła.

Skoro zaś na działce skarżącej nie znajduje się przyłączenie nieruchomości do istniejącej sieci kanalizacyjnej, brak jest wyposażenia nieruchomości w zbiornik bezodpływowy nieczystości ciekłych lub przydomową oczyszczalnię ścieków bytowych, które spełniałyby wymagania określone w stosownych odrębnych przepisach, to taki stan rzeczy powoduje naruszenie art. 5 ust. 1 pkt 2 u.c.p.g. i § 35 rozporządzenia

w sprawie warunków technicznych.

Z uwagi na powyższe, zasadnym było nałożenie na skarżącą obowiązku,

o którym mowa w art. 5 ust. 1 pkt 2 u.c.p.g., tj. wyposażenia nieruchomości

w [...], gmina [...] (działka nr ew. [...]) w zbiornik bezodpływowy na nieczystości ciekłe lub przydomową oczyszczalnię ścieków, spełniające wymagania wynikające z odrębnych przepisów.

Stąd też, wbrew zarzutom skargi, uznać należało, że organy administracji procedujące w sprawie nie naruszyły przepisów prawa materialnego w sposób mający wpływ na wynik sprawy. Organy obu instancji, wbrew zarzutom zawartym w skardze nie naruszyły też przepisów postępowania administracyjnego, tj. w szczególności art. 6, art. 7, art. 8, art. 11, art. 77 § 1, art. 80 k.p.a. w sposób który mógłby mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Zebrany w sprawie materiał dowodowy był wystarczający dla prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy, a organy ustaliły wszystkie istotne okoliczności, które pozwalały na wydanie orzeczenia co do istoty sprawy. Uzasadnienia decyzji organów obu instancji są zaś zgodne z art. 107 § 3 k.p.a. W tej sytuacji trudno też uznać, że decyzja organu została wydana niezgodnie z art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (Dz. U. z 2001 r., Nr 79, poz. 856) przez wydanie orzeczenia contra legem.

Mając powyższe na uwadze, na zasadzie art. 151 p.p.s.a. orzeczono jak

w sentencji wyroku.