Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 164/11
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2011-04-29 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6035 Opłaty i kary za przejazd pojazdem nienormatywnym
Hasła tematyczne: Drogi publiczne
Skarżony organ: Inspektor Transportu Drogowego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 8k ust. 3
journal: Dz.U. 2004 nr 243 poz 2441
law: Ustawa z dnia 11 maja 2001 r. Prawo o miarach - tekst jednolity.
journal: Dz.U. 2004 nr 204 poz 2087
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. o systemie oceny zgodności - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Grzelak (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Ewa Frąckiewicz Sędzia WSA Waldemar Śledzik Protokolant ref. staż. Katarzyna Smaga po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 kwietnia 2011 r. sprawy ze skargi S. M. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] listopada 2010 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej oddala skargę


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie przez S. M. (skarżący) jest decyzja Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] listopada 2010 r. Nr [...] wydana na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa, art. 13 ust. 1 pkt 2, art. 13 g ust. 1, ust. 1a, ust. 1 b pkt 1, ust. 2, art. 40 c, art. 41 ust. 4 i 5 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. drogach publicznych (Dz. U. z 2007 r. Nr 19, poz. 115 z późn. zm.) oraz Ip. 6 pkt 7 lit. d) i e) załącznika nr 2 do w/w ustawy, art. 64 ust. 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2005 r. Nr 108, poz. 908 z późn. zm.), utrzymująca w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] sierpnia 2010 r. nr [...] o nałożeniu na stronę kary pieniężnej w wysokości 3000 (trzy tysiące) złotych, za wykonywanie transportu drogowego pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia.

Podstawę faktyczną rozstrzygnięcia stanowiło przekroczenie dopuszczalnych nacisków osi na drogach, na których jest dopuszczalny ruch pojazdów o naciskach osi do 8 t. stwierdzone podczas kontroli drogowej w dniu [...] lipca 2010 r. na drodze wojewódzkiej nr [...] pojazdu marki [...] o nr rej. [...] wraz z naczepą marki [...] o nr rej. [...]. Pojazdem kierował M. R., który wykonywał przewóz drogowy w imieniu przedsiębiorcy S. M. prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą "M." z siedzibą przy ul. [...], [...]. Kierowcy polecono przemieszczenie pojazdu do miejscowości S., gdzie przeprowadzono czynności kontrolne. Przebieg kontroli utrwalono protokołem nr [...] z dnia [...] lipca 2010 r. Organ stwierdził, że skontrolowany pojazd poruszał się po drodze o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi do 8 t.

Ponadto wskazano, że miejsce ważenia legitymuje się protokołem z pomiaru pochylenia terenu, z dnia [...] maja 2010 r., który zatwierdza stanowisko do ważenia pojazdów. Pojazd został zważony przy pomocy przenośnych wag do pomiarów statycznych typu [...] o nr fabrycznych [...] i [...]. Wagi legitymowały się w chwili kontroli ważnym świadectwem zgodności, wydanym przez Urząd Miar i Kontroli Metrologicznej Badenii Wirtembergii dnia 21 grudnia 2009 r., na podstawie dyrektywy WE nr 90/384/EWG. Dyrektywa ta została wdrożona do polskiego prawa rozporządzeniem Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 11 grudnia 2003 r. w sprawie zasadniczych wymagań dla wag nieautomatycznych podlegających ocenie zgodności (Dz. U. z 2004 r. Nr 4, poz. 23). Termin zgłoszenia przyrządu pomiarowego po raz pierwszy do legalizacji ponownej, po dokonaniu oceny zgodności, wynosi 3 lata, stosownie do lp. 7 załącznika nr 6, tabela nr 2 rozporządzenia Ministra Gospodarki z dnia 7 stycznia 2008 r. w sprawie prawnej kontroli metrologicznej przyrządów pomiarowych (Dz. U. Nr 5, poz. 29 z późn. zm.). Protokół z pomiaru pochylenia terenu oraz w/w świadectwo zostały okazane kierowcy podczas kontroli.

Powyższe dokumenty zostały okazane kierowcy przed dokonaniem ważenia. Kierowca został również poinformowany o sposobie przeprowadzania pomiarów oraz o przysługujących mu uprawnieniach. Po dokonaniu pomiarów sporządzono protokół kontroli nr [...] z dnia [...] lipca 2010 r.

W wyniku ważenia osi pojedynczej napędowej uzyskano wartość 10,34 t i stwierdzono naruszenie zgodnie z załącznikiem nr 2 do ustawy o drogach publicznych. W konsekwencji doszło do przekroczenia nacisku o 2,34 t.

W oparciu o powyższe ustalenia, w związku z załącznikiem nr 2 ustawy o drogach publicznych, określającym wysokość kar pieniężnych, organ I instancji nałożył na stronę następujące kary pieniężne:

Lp. 6: Za przekroczenie dopuszczalnych nacisków osi na drogach, na których jest dopuszczony ruch pojazdów o naciskach osi do 8,0 t:

- pkt 7 dla pojedynczej osi napadowej pojazdów silnikowych o nacisku osi:

- lit. d) powyżej 9,0 t do 9,5 t: 1200 zł

- lit. e) za każde rozpoczęte przekroczenie o 0,5 t powyżej 9,5 t dodatkowo: 900 zł.

W niniejszej sprawie kara pieniężna zatem wynosi: 1200 zł + 900 zł x 2 = 3000 zł.

Organ odwoławczy nie uznał za zasadne zarzutów podniesionych przez S. M. w odwołaniu i w tym zakresie przedstawił następującą argumentację:

Jak wykazała kontrola kierowca M. R., jadąc drogą wojewódzką [...] nr [...] z ładunkiem żyta, przekroczył dopuszczalne naciski osi na drodze, na której jest dopuszczalny ruch pojazdów o naciskach osi do 8 t, dla pojedynczej osi napędowej pojazdów silnikowych.

Należy zwrócić uwagę, iż z treści art. 61 ust. 2 pkt 1 ustawy - Prawo o ruchu drogowym, precyzującego, w jaki sposób należy dokonywać załadunku, wynika jednoznacznie, że ładunek na pojeździe umieszcza się w taki sposób, aby nie powodował przekroczenia dopuszczalnych nacisków osi pojazdu na drogę. Trzeba stanowczo podkreślić, iż zgodnie z cytowanym wyżej art. 64 ust. 1 powyższej ustawy, już sam ruch pojazdu nienormatywnego po danej drodze publicznej wymaga zezwolenia. A zatem, przewoźnik przed rozpoczęciem przejazdu winien zbadać, czy pojazd odpowiada określonym normom i równomiernie rozmieścić ładunek, tak by się nie przemieszczał. Jeśli przewoźnik ma trudności z takim rozmieszczeniem ładunku, który nie będzie powodował przekroczenie nacisków osi, winien rozważyć możliwość zmniejszenia ilości przewożonego towaru.

GITD nie zgodził się również z zarzutem, jakoby organ I instancji wydał zaskarżoną decyzję w oparciu o nieprawidłowo zebrane dowody.

Stwierdził, że [...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego pismem nr [...] z dnia [...] lipca 2010 r. zawiadomił stronę o wszczęciu postępowania administracyjnego, wezwał stronę do przedstawienia pisemnych wyjaśnień i wszelkich dokumentów w związku ze stwierdzonymi naruszeniami w protokole kontroli nr [...] z dnia [...] lipca 2010 r., oraz poinformował, że zgodnie z art. 10 § 1 kpa strona ma prawo do czynnego udziału w każdym stadium postępowania, wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz prawo zgłaszania żądań.

Przedmiotowym pismem organ I instancji poinformował, również o uprawnieniu wynikającym z art. 73 § 1 kpa, że w każdym stadium postępowania organ administracji publicznej jest obowiązany umożliwić stronie przeglądanie akt sprawy oraz sporządzanie z nich odpisów i notatek. W toku postępowania strona z przysługującego jej uprawnienia co do przeglądania akt nie skorzystała.

Analiza materiału dowodowego wykazuje, zdaniem GITD, iż strona miała zapewniony czynny udział w każdym stadium postępowania, a z przysługującego jej uprawnienia skorzystała, o czym świadczy pismo strony z dnia [...] sierpnia 2010 r., w którym złożyła wyjaśniania, do których organ I instancji odniósł się w zaskarżonej decyzji.

Wobec powyższego argument skarżącego, iż nastąpiło naruszenie art. 10 § 1 kpa w postaci pozbawienia strony prawa do czynnego udziału w każdym stadium postępowania należy uznać za bezpodstawny.

Za chybiony również należy uznać argument skarżącego, iż czynności kontrolnych pojazdu dokonano bez pouczenia kierowcy o przysługujących mu prawach i ciążących obowiązkach. Brak podpisu pod samym oświadczeniem nie świadczy o braku pouczenia kierowcy o przysługujących mu uprawnieniach i ciążących na nim obowiązkach. Kierowca M. R. podpisał załącznik do protokółu kontroli nr [...] z dnia [...] lipca 2010 r., w którym zawarto opis naruszeń stwierdzonych w wyniki przeprowadzonej kontroli. Natomiast brak podpisu protokołu kontroli nie sprawia, iż jest on mniej wiarygodny, gdyż zgodnie z art. 74 ust. 2 ustawy o transporcie drogowym kierowca ma prawo odmówić podpisania protokołu.

Ponadto należy zważyć, iż pomiaru dokonano przenośnymi wagami do pomiarów statycznych typu [...] o nr fabrycznych [...] i [...], co wskazano zarówno w protokole kontroli, jak również w załączniku do protokołu kontroli nr [...] z dnia [...] lipca 2010 r., które legitymowały się ważną deklaracją zgodności z dnia 21 grudnia 2009 r. wydaną przez Urząd Miar i Kontroli Metrologicznej Badenii Wirtembergii. W wyniku pomiaru uzyskano wyniki, które zawarto w protokole. Kierowca nie wnosił żadnych zastrzeżeń co do przebiegu czynności kontrolnych i wyników pomiaru, a po zakończeniu czynności kontrolnych podpisał załącznik do protokółu jako zgodny ze stanem rzeczywistym.

Odnosząc się z kolei do wątpliwości skarżącego, co do rodzaju wag, którymi dokonano pomiaru organ wskazał, że wagi typu [...] o nr fabrycznych [...] oraz [...] są wagami przenośnymi do pomiarów statycznych. Przyznał, iż w opisie naruszenia w załączniku do protokołu kontrolujący inspektor ITD zawarł sformułowanie, iż kontroli dokonano przenośnymi wagami do pomiarów dynamicznych, lecz jednocześnie na pierwszej stronie protokołu wskazał, iż czynności kontrolne przeprowadzono przenośnymi wagami do pomiarów statycznych. W ocenie organu odwoławczego należy to traktować jako błąd pisarski, oczywistą omyłkę niemającą jednakże wpływu na treść decyzji, w której jednoznacznie wskazano, iż pomiar przeprowadzono przenośnymi wagami do pomiarów statycznych.

Zdaniem organu odwoławczego, organ I instancji nie naruszył art. 7 i 8 kpa. W sposób wszechstronny dokonał oceny stanu faktycznego, działał w granicach i zgodnie z przepisami prawa. Organ I instancji pouczył stronę o przysługujących jej prawach oraz w uzasadnieniu swej decyzji odniósł się do wyjaśnień strony z dnia [...] sierpnia 2010 r.

Zdaniem GITD w przedmiotowej sprawie organ I instancji wypełnił obowiązek wynikający z art. 7 oraz 77 kpa i zgromadził w aktach sprawy dowody, które są konieczne do prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy oraz dopuścił jako dowód wszystko, co może przyczynić się do jej wyjaśnienia, a nie jest sprzeczne z prawem.

Zaskarżona decyzja organu I instancji zawiera niezbędne elementy określone w art. 107 kpa. Zaskarżona decyzja zawiera oznaczenie organu administracji publicznej, datę wydania, oznaczenie strony lub stron, powołanie podstawy prawnej, rozstrzygnięcie, uzasadnienie faktyczne i prawne, pouczenie, czy i w jakim trybie służy od niej odwołanie, podpis z podaniem imienia i nazwiska oraz stanowiska służbowego osoby upoważnionej do wydania decyzji.

Konkludując stwierdził, że kara pieniężna w wysokości 3000 złotych została nałożona zgodnie z prawem.

S. M. nie zgodził się z powyższą decyzją i złożył skargę do tutejszego Sądu. Wnosząc o uchylenie ww. decyzji zarzucił:

I. rażące naruszenie prawa mające istotny wpływ na treść zaskarżonej decyzji w postaci art. 74 ust. 2 ustawy z dnia 6 września 2001 roku o transporcie drogowym poprzez przeprowadzenie czynności w stosunku do zatrzymanego do kontroli pracownika skarżącego M. R. bez pouczenia go o przysługujących mu prawach i obowiązkach podczas kontroli,

II. rażące naruszenie prawa procesowego mające istotny wpływ na treść zaskarżonej decyzji w postaci art. 7 k.p.a., 8 k.p.a. 9 k.p.a. w związku z art. 107 k.p.a. poprzez wydanie rozstrzygnięcia w oparciu o nie prawidłowo zebrane w sprawie dowody i materiały,

III. błędne ustalenia faktyczne mające istotny wpływ na treść zaskarżonej decyzji, sprowadzających się do całkowicie niezasadnego przyjęcia, że pomiar dokonany w dniu [...] lipca 2010 roku był prawidłowo przeprowadzony i w związku z tym wynik tego pomiaru jest prawidłowy.

Ponadto zakwestionował, aby waga użyta do pomiarów była zalegalizowana zgodnie z obowiązującym prawem.

Skarżący ponowił argumenty podnoszone w toku postępowania administracyjnego stwierdzając, że w toku prowadzonego postępowania zakwestionował prawidłowość zebranych przez organ I instancji w sprawie dowodów i materiałów oraz przeprowadzonych czynności w stosunku do zatrzymanego do kontroli pracownika M. R.

Skarżący w toku postępowania wyjaśniającego podnosił, że kontrola samochodu ciężarowego [...] i naczepy [...] przeprowadzona była nieprawidłowo, co w ocenie skarżącego doprowadziło do błędnego odczytania wyniku pomiaru załadunku dokonanego w dniu [...] lipca 2010 roku. Skarżący podnosi, że w protokole kontroli z dnia [...] lipca 2010 roku wskazano, iż pomiar nacisków osi i masy całkowitej pojazdu nastąpi przenośnymi wagami do pomiarów statycznych. Natomiast w załączniku do protokołu kontroli wskazano, iż pojazd prowadzony przez M. R. poddano ważeniu wagami przenośnymi do pomiarów dynamicznych o nr fabrycznym [...] [...] oraz [...] z legalizacją wykonaną w dniu [...] grudnia 2009 roku.

Skarżący podnosi również, że kierowca kontrolowanego pojazdu M. R. nie został prawidłowo poinformowany przez osobę przeprowadzającą kontrolę w dniu [...] lipca 2010 roku, w tym w szczególności nie został pouczony o przysługujących mu prawach w czasie dokonywania kontroli, o czym świadczy brak podpisu osoby kontrolowanej pod oświadczeniem w protokole kontroli jak i samym protokołem.

Skarżący kwestionuje, aby czynności kontrolne dokonane przez organ w dniu [...] lipca 2010 roku były przeprowadzone prawidłowo i zgodnie z prawem. Jednocześnie skarżący akcentuje, iż jedynym dowodem potwierdzającym prawidłowość przeprowadzonych w dniu [...] lipca 2010 roku czynności kontrolnych wobec kierowcy skarżącego jest protokół kontroli. Skoro zatem organ kontrolujący nie dopełnił przewidzianego w art. 74 ust. 2 ustawy o transporcie drogowym obowiązku podpisania protokołu przez osobę kontrolowaną lub odnotowania w protokole odmowy jego podpisania, należy uznać, iż czynności kontrolne podjęte wobec M. R. w dniu [...] lipca 2010 roku i ich wyniki, nie mogą stać się podstawą do nałożenia na skarżącego kary pieniężnej.

Zdaniem skarżącego w niniejszej sprawie organ I instancji nie dopełnił obowiązków wynikających z treści art. 74 ust. 2 ustawy o transporcie drogowym, co w kontekście zasad postępowania przewidzianych w art. 7 k.p.a., art. 8 k.p.a., art. 9 k.p.a. oznacza, że organ nie podjął wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasową argumentację.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Ocena działalności organów administracji publicznej dokonywana przez właściwy wojewódzki sąd administracyjny sprowadza się do kontroli prawidłowości zarówno materialnych jak i procesowych aspektów stosunku administracyjnoprawnego, skonkretyzowanego w zaskarżonej decyzji. Dla wyeliminowania z obrotu prawnego zaskarżonego aktu niezbędne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź z przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, albo przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c Ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zwaną dalej p.p.s.a. (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).

Rozpatrując sprawę w świetle powyższych kryteriów należy uznać, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Zarzut dotyczący braku podpisu kierowcy pod protokołem kontroli nie może prowadzić do uwzględnienia skargi. Należy zwrócić uwagę, że pod załącznikiem do protokołu, w którym stwierdzono naruszenia oraz fakt zapoznania się kierowcy z dokumentacją punktu wagowego i legalizację wag użytych do pomiarów widnieje podpis kierującego pojazdem M. R. Znajduje się tam również podpisana przez tego kierowcę odrębnie adnotacja odręczna "odczytano protokół" a to oznacza, że kierowca nie zaprzecza "oświadczeniu" zawartemu na drugiej stronie protokołu, iż poinformowano go o zasadach przeprowadzanej kontroli.

Należy również zwrócić uwagę, że w niniejszej sprawie przeprowadzono powtórne ważenie, co czyni się na żądanie strony, a o takiej możliwości uprzedza się kontrolowanego.

W rozpatrywanej sprawie ważenie przeprowadzono przy użyciu wag przenośnych do pomiarów statycznych typu [...] o numerach fabrycznych [...] i [...] legitymujących się świadectwem zgodności wydanym przez Urząd Miar i Kontroli Metrologicznej Badenii i Wirtembergii z dnia 21 grudnia 2009 r. Zarówno organ I instancji jak i organ odwoławczy wyjaśniły w swoich decyzjach rozbieżność w protokole kontroli i załączniku do tego protokołu dotyczącą rodzaju użytych wag. W opisie naruszenia w załączniku do protokołu zawarto sformułowanie, że pomiarów dokonano przenośnymi wagami do pomiarów dynamicznych natomiast na pierwszej stronie protokołu wskazano, iż czynności kontrolne przeprowadzono przenośnymi wagami do pomiarów statycznych.

W decyzji organu I instancji wskazano, że pomiarów dokonano wagami przenośnymi do pomiarów statycznych.

Uwzględniając, iż kierowca spornego pojazdu zapoznał się ze świadectwem legalizacji użytych przyrządów pomiarowych oraz miał możliwość sprawdzenia zgodności numerów fabrycznych wag ze świadectwa legalizacji i nie poczynił żadnych zastrzeżeń co do tego, że użyte wagi przenośne o numerach [...] [...] oraz [...] są wagami do pomiarów statycznych za uzasadnione należy uznać wyjaśnienie organu, że różnice w zapisach w protokole są wynikiem omyłki pisarskiej. Zdaniem Sądu za bezskuteczną należy również uznać próbę zakwestionowania przez skarżącego prawidłowości zalegalizowania wag użytych do pomiarów.

Dokument pod nazwą "świadectwo zgodności" świadczący o poddaniu wagi ocenie zgodności i spełnianiu wymagań dyrektywy 90/384/EWG dotyczących wag użytych podczas przedmiotowej kontroli tj. wag przenośnych do pomiarów statycznych o numerach [...] [...] oraz [...] został wydany przez jednostkę notyfikowaną z datą 21 grudnia 2009 r.

Zgodnie z załącznikiem Nr 6 tabela Nr 2 lp. 7 Rozporządzenia Ministra Gospodarki z dnia 7 stycznia 2008 r. "w sprawie rodzajów przyrządów pomiarowych podlegających prawnej kontroli metrologicznej oraz zakresu tej kontroli (Dz. U. z 2008 r., Nr 3 poz. 13 oraz Dz. U. z 2010 r., Nr 110, poz. 727) termin zgłoszenia wagi po raz pierwszy do legalizacji ponownej po dokonaniu oceny zgodności wynosi 3 lata. Termin ten liczony zgodnie z art. 8k) ust. 3 ustawy Prawo o miarach (Dz. U. z 2004 r., Nr 243 poz. 2441 ze zm.) dla wag użytych do przedmiotowej kontroli upływa z dniem 30 listopada 2012 r. W tym stanie rzeczy, w dacie kontroli tj. [...] lipca 2010 r. wzmiankowane wagi legitymowały się ważnym świadectwem zgodności wydanym przez właściwy Urząd. Jak już wyżej wspomniano, w tej sprawie świadectwo zgodności zostało wydane przez Urząd Miar i Kontroli Metrologicznej Badenii Wirtembergii w dniu 21 grudnia 2009 r. na podstawie dyrektywy WE Nr 90/384/EWG z dnia 20 czerwca1990 r. dotyczącej harmonizacji prawa państw członkowskich w dziedzinie wag nieautomatycznych wdrożonej do polskiego porządku prawnego rozporządzeniem Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 11 grudnia 2003 r. (Dz. U. 2004 Nr 4, poz. 23) wydanym na podstawie ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. o systemie oceny zgodności (tj. Dz. U. 2004 Nr 204, poz. 2087 ze zm.). Należy przy tym dodać, że obecnie dyrektywa WE Nr 90/384/EWG została zastąpiona dyrektywą Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 23 kwietnia 2009 r. Nr 2009/23/WE (NAVI). Mając na względzie powyższe należy uznać, że wagi użyte podczas przedmiotowej kontroli zostały zalegalizowane prawidłowo a ważność ich legalizacji na dzień kontroli została wykazana.

Z uwagi na powyższe a także uwzględniając, że w dniu kontroli protokół pochylenia terenu był aktualny wyniki przeprowadzonego ważenia należy uznać za w pełni wiarygodne.

W niniejszej sprawie przeprowadzone pomiary wykazały przekroczenie dozwolonego nacisku na oś pojedynczą napędową o 2,34 tony. Organ prawidłowo zatem uczynił nakładając na skarżącego karę pieniężną w wysokości 3000 zł, której wysokość została wyliczona zgodnie z lp. 6 pkt 7 lit. d, e załącznika Nr 2 do ustawy o drogach publicznych.

W tym stanie rzeczy skargę należało na podstawie art. 151 ppsa oddalić.