Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VII SA/Wa 1453/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2018-03-14 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6031 Uprawnienia do kierowania pojazdami
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Mirosława Kowalska, , Sędzia WSA Bogusław Cieśla (spr.), Sędzia WSA Agnieszka Jędrzejewska-Jaroszewicz, Protokolant sekr. sąd. Katarzyna Zychora, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 marca 2018 r. sprawy ze skargi M. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] kwietnia 2017 r. nr [...] w przedmiocie skierowania na badanie lekarskie oddala skargę


UZASADNIENIE

Sygnatura akt VIISA/Wa 1453/17

UZASADNIENIE

Prezydent [...] decyzją z dnia [...] stycznia 2017 r., na podstawie art. 99 ust. 1 pkt 2 lit. b ustawy z dnia 5 stycznia 2011r. o kierujących pojazdami (Dz. U. z 2016r., poz. 627 ze zm.) skierował [...] na badanie lekarskie w celu ustalenia istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami.

W uzasadnieniu organ podał, że Komendant Powiatowy Policji w [...] wniósł o skierowanie [...] na badania lekarskie w celu ustalenia istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami. Z wniosku tego wynikało, że przez Komendę Powiatową Policji w [...] prowadzone było postępowanie w sprawie wypadku drogowego zaistniałego 11 sierpnia 2015 r. na ul. [...] w [...], gdzie [...] nie zareagował na stojący pojazd i najechał na tył samochodu. Do zderzenia pojazdów doszło przy dobrych warunkach pogodowych. Nadto wcześniej w dniu 30 czerwca 2015 r. w [...] skarżący spowodował kolizję drogową - uderzył w stojący w poprzek drogi samochód ciężarowy.

W związku z tymi zdarzeniami, zaistniały zdaniem Policji uzasadnione wątpliwości co do stanu zdrowia [...], który przy dobrych warunkach drogowych, małym natężeniu ruchu drogowego, nie był w stanie ocenić odległości od poprzedzającego pojazdu, a podczas kolizji z dnia 30 czerwca 2015 r. nie dostrzegł stojącego w poprzek drogi pojazdu.

Stosownie do art. 99 ust. 1 pkt. 2 lit. b ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami, starosta wydaje decyzję o skierowaniu kierowcy na badanie lekarskie, jeżeli istnieją uzasadnione zastrzeżenia co do jego stanu zdrowia.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] decyzją z dnia [...] kwietnia 2017 r. nr [...], na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 oraz art. 100 § 1, art. 101 § 1 i art. 123 oraz art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz. U. z 2016r. poz. 23 ) oraz art. 1 i 2 ustawy z dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (Dz.U. 2015 poz. 1659), po rozpatrzeniu odwołania [...] od decyzji Prezydenta [...] z dnia [...].01.2017 r. - utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję.

W uzasadnieniu organ odwoławczy podał, że w dniu [...].10.2016r. uchylił poprzednią decyzję Prezydenta [...] (z dnia [...] listopada 2015 r.) o skierowaniu [...] na badania lekarskie w celu ustalenia istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami. Wprawdzie organ odwoławczy nie podzielił wówczas argumentacji zawartej w odwołaniu, ale z powodu wadliwej podstawy prawnej, uchylił tę decyzję.

Obecnie decyzja organu I instancji została wydana na prawidłowej podstawie prawnej, tj. art. 99 ust. 1 pkt. 2 lit. b ustawy o kierujących pojazdami.

W odwołaniu strona zarzuciła naruszenie art. 107 kpa poprzez wydanie decyzji z pominięciem art. 99 ust. 2 pkt 1 a i c oraz art. 99 ust. 2 pkt 2, a tym samym z pominięciem wskazania czy decyzja została wydana na wniosek organu kontroli ruchu czy z urzędu. Skarżący zarzucił także naruszenie art. 7 i 77 k.p.a., poprzez brak dokładnego wyjaśnienia sprawy. Naruszenie art. 8 k.p.a., poprzez prowadzenie postępowania w sposób nie budzący zaufania obywatela do organów państwa. Naruszenie art. 99 ust. 1 pkt 2 lit. b ustawy o kierujących pojazdami, poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i bezpodstawne stwierdzenie, że istnieją uzasadnione zastrzeżenia co do stanu zdrowia strony.

Dalej organ podnosił, że zgodnie z art. 75 Ustawy o kierujących pojazdami (Dz. U. z 2016r., poz. 627) badaniu lekarskiemu przeprowadzanemu w celu ustalenia istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami, zwanemu dalej "badaniem lekarskim", podlega osoba posiadająca prawo jazdy, jeżeli istnieją uzasadnione i poważne zastrzeżenia co do stanu jej zdrowia.

Stosownie do art. 99 ust. 1 pkt 2 lit b starosta wydaje decyzję administracyjną o skierowaniu kierowcy na badanie lekarskie, jeżeli istnieją uzasadnione zastrzeżenia co do stanu zdrowia.

Z wniosku z dnia 25 listopada 2015r. o skierowanie na badania lekarskie wynikało, iż zaistniały zdarzenia drogowe, których uczestnikiem był [...] a okoliczności tych zdarzeń, spowodowały że organ ruchu drogowego zwrócił się o wydanie decyzji w przedmiocie skierowania [...] na badania.

Sformułowanie "uzasadnione zastrzeżenia" zawarte w art. 75 ust. 1 pkt 5 ustawy z 2011 r. o kierujących pojazdami, należy interpretować zgodnie z celem ustawy, którym jest zapewnienie maksymalnego bezpieczeństwa w ruchu drogowym. Podstawą do wydania decyzji o skierowaniu na badania lekarskie jest wiarygodna informacja o zastrzeżeniach, co do stanu zdrowia kierującego pojazdem, a nie ustalenie, czy rozpoznane zmiany stanowią o niezdolności do prowadzenia pojazdów. Prezydent [...] miał prawo skierować stronę na badania lekarskie mające na celu stwierdzenia istnienia lub braku istnienia przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami.

Informacja Policji dotycząca zdarzeń mających miejsce w bliskiej odległości czasowej, mogła spowodować wątpliwość co do stanu zdrowia strony oraz bezpieczeństwa w ruchu drogowym. Zaszły okoliczności uzasadniające skierowanie na badania, a samo skierowanie na badania nie przesądza o wyniku tych badań.

Organ I instancji w sposób prawidłowy wskazał podstawę prawną tj. art. 99 ust. 1 pkt 2 lit. b ustawy o kierujących pojazdami tj. przepis dotyczący istnienia uzasadnionych zastrzeżeń co do stanu zdrowia strony. Informacje dotyczące uzasadnionych wątpliwości co do stanu zdrowia [...] pochodzą od Policji.

[...] wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] kwietnia 2017 roku.

II. Zaskarżonej w całości decyzji zarzucił:

A) naruszenie przepisów postępowania, mające istotny wpływ na wynika sprawy, tj.:

1) rażące naruszenie art. 97 § 1 pkt 4, art. 100 § 1, art. 101 § 1, art. 123 Kodeksu postępowania administracyjnego, poprzez ich zastosowanie w sytuacji, gdy sprawa dotyczyła skierowania na badania lekarskie, a nie wydania postanowienia w przedmiocie zawieszenia postępowania administracyjnego;

2) rażące naruszenie art. 107 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego poprzez wydanie decyzji o utrzymaniu decyzji Prezydenta [...], bez wskazania w podstawie prawnej właściwych przepisów;

3) art. 7, 77 § 1 kodeksu postępowania administracyjnego, poprzez nie podjęcie czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy i brak zebrania materiału dowodowego, który uprawdopodobniłby istnienie przeciwwskazań do prowadzenia pojazdów;

4) art. 8 Kodeksu postępowania administracyjnego, poprzez prowadzenie postępowania w sposób nie budzący zaufania obywatela do organów państwa,

5) art. 6 Kodeksu postępowania administracyjnego, poprzez prowadzenie postępowania administracyjnego z rażącym naruszeniem prawa,.

B) naruszenie prawa materialnego, tj.: art. 99 ust. 1 pkt 2 lit. b w zw. z art. 75 ust. 1 pkt 5 ustawy o kierujących pojazdami, poprzez niewłaściwe zastosowanie i bezpodstawne stwierdzenie, że istnieją uzasadnione zastrzeżenia, co do stanu zdrowia kierowcy.

Skarżący domagał się stwierdzenia nieważności zaskarżonej decyzji ewentualnie jej uchylenia oraz uchylenia decyzji organu pierwszej instancji.

W uzasadnieniu skargi podniesiono, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] w sposób rażący naruszyło art. 97 § 1 pkt 4, art. 100 § 1, art. 101 § 1, art. 123 Kodeksu postępowania administracyjnego, poprzez zastosowanie i wydanie na ich podstawie decyzji w sytuacji, gdy sprawa dotyczyła skierowaniu skarżącego na badania lekarskie przeprowadzone w celu ustalenia istnienia lub braku przeciw wskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami, a nie postanowienia w przedmiocie zawieszenia postępowania administracyjnego. Organ jako podstawę prawną wskazał wymienione wyżej przepisy prawa.

Nadto Samorządowe Kolegium Odwoławcze, jak też organ pierwszej instancji błędnie ustaliły, iż istnieją zastrzeżenia dotyczące stanu zdrowia [...], które uzasadniają skierowanie na badanie lekarskie w celu stwierdzenia istnienia lub braku istnienia przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami. Nie było żadnych podstaw, aby zastosować art. 99 ust. 1 pkt 2 lit. b ustawy o kierujących pojazdami.

Wezwanie kierowcy do poddania się sprawdzeniu stanu zdrowia jest dopuszczalne tylko wówczas, gdy nasuną się istotne zastrzeżenia co do stanu jego zdrowia. Nie wystarczą same wątpliwości, iż kierujący ze względu na stan zdrowia nie gwarantuje bezpiecznego prowadzenia pojazdu. Okoliczności ustalone przez organ muszą z dużą dozą prawdopodobieństwa wskazywać, że w stosunku do kierującego mogą występować przeciwwskazania zdrowotne, co do jego dalszego udziału w ruchu drogowym. Takie przeciwwskazania zostaną zweryfikowane podczas badania lekarskiego. Zastrzeżenia muszą być konkretne i wynikać z obiektywnych okoliczności faktycznych, którym trudno z góry zaprzeczyć, bez dodatkowej, medycznej weryfikacji stanu zdrowia kierowcy.

Organy administracji są zobowiązane do oceny okoliczności podanych przez podmiot, który je sygnalizuje, a tym samym do oceny czy uzyskana informacja o zastrzeżeniach co do stanu zdrowia osoby kierującej pojazdem jest wystarczająco umotywowana i czy jest wiarygodna. Nie istnieje automatyzm, iż w przypadku uzyskania zawiadomienia, organ zobowiązany jest do wydania decyzji kierującej na badania.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] nie poddało krytycznej analizie wniosku Komendy Powiatowej Policji w [...] o skierowanie [...] na badania. Wniosek nie zwierał żadnych twierdzeń, czy też przyczyn, które chociażby w minimalnym stopniu wskazywały na to, że stan zdrowia [...] budzi poważne zastrzeżenia. Nie można się zgodzić, z twierdzeniem, iż okoliczność uczestnictwa w dwóch kolizjach drogowych w niedalekich odstępach czasu uzasadnia powzięcie zastrzeżeń, co do stanu zdrowia kierującego pojazdem. Przyjmując taki tok rozumowania, należałoby skierować na badania większość kierowców w Polsce.

Postępowanie administracyjne zostało przeprowadzone z naruszeniem zasad przewidzianych w art. 7, art. 8 i art. 77 § 1 kpa bowiem skierowanie [...] na badania lekarskie zostało wydane bez zgromadzenia niezbędnego materiału dowodowego i bez wykazania zaistnienia przesłanek niezbędnych do wydania takiej decyzji.

W sprawach dotyczących bezpośrednio praw i obowiązków stron oczekuje się od organu działania w sposób transparentny, zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa.

W odpowiedzi na skargę organ II instancji wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumenty, które zawarł w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

Stosownie do dyspozycji art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2016r., poz. 1066 ze zm.) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżony akt z punktu widzenia jego zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, a więc prawidłowość zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafność ich wykładni.

Uwzględnienie skargi następuje tylko w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych, mających wpływ na wynik sprawy wad w postępowaniu administracyjnym (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j. z 2017r., poz. 1369 ze zm., dalej: p.p.s.a.).

Skarga okazała się bezzasadna.

W pierwszej kolejności wskazać należy, iż materialnoprawną podstawę decyzji organu I instancji stanowił przepis art. 99 ust. 1 pkt 2 lit. b ustawy o kierujących pojazdami (Dz. U. z 2016r., poz. 627 ze zm.), zgodnie z którym Starosta wydaje decyzję administracyjną o skierowaniu kierowcy na badanie lekarskie, jeżeli istnieją uzasadnione zastrzeżenia co do jego stanu zdrowia.

Wskazanie w podstawie prawnej zaskarżonej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego, przepisów art. 97 § 1 pkt 4, art. 100 § 1, art. 101 § 1 i art. 123 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego, było błędne i pozostawało bez logicznego związku z niniejszą sprawą (stanowiło prawdopodobnie rodzaj pomyłki pisarskiej).

Tym niemniej nie ulega wątpliwości, iż na podstawie wskazanego w tej decyzji art. 138 § 1 pkt 1 ustawy Kodeks postępowania administracyjnego, decyzja organu I instancji zawierająca prawidłową podstawę prawną, została utrzymana w mocy.

Odnosząc się dalej do zarzutów skargi podkreślić trzeba, że ustawa o kierujących pojazdami nie zawiera definicji "uzasadnione zastrzeżenia", dlatego przy wykładaniu tego zwrotu należy w ocenie Sądu zastosować wykładnię językową. W konsekwencji poprzez użyte przez ustawodawcę wyrażenie "uzasadnione zastrzeżenia" należy rozumieć oparte na obiektywnych racjach, powzięte z wiarygodnego źródła wątpliwości co do stanu zdrowia kierującego pojazdem.

Policjant interweniujący w związku z popełnionym przez kierującego przestępstwem lub wykroczeniem drogowym, na podstawie własnych obserwacji, czy dokonanych ustaleń dotyczących sposobu popełnienia wykroczenia, może nabrać uzasadnionych wątpliwości co do stanu zdrowia kierowcy. Od sprawności psychofizycznej kierowcy w dużym stopniu zależy bezpieczeństwo ruchu. Niedomagania zdrowotne kierowcy są ważnym czynnikiem wpływającym na zagrożenie bezpieczeństwa ruchu.

W przedmiotowej sprawie informację o uzasadnionych zastrzeżeniach co do stanu zdrowia kierowcy, organ powziął z wniosku Komendanta Policji w [...]. Na podstawie zawartych tam informacji, organ uznał, że istnieją uzasadnione wątpliwości co do stanu zdrowia kierowcy, a opinię tę podtrzymało orzekające jako organ II instancji Samorządowe Kolegium Odwoławcze.

Z powołanych unormowań prawnych nie wynika wprost, jakie zastrzeżenia co do stanu zdrowia kierowcy są wystarczające, by skierować go na przedmiotowe badanie. Mają być one uzasadnione i poważne.

Przy interpretacji powyższej przesłanki należy mieć na względzie cel ustawy o kierujących pojazdami, a więc zapobieganie zagrożeniom w ruchu drogowym. W tej sprawie wątpliwości co do stanu zdrowia kierowcy wynikały z ujawnienia kolizji drogowych oraz ich okoliczności. Wydanie decyzji kierującej na badanie lekarskie nie musi łączyć się z pewnością co do istnienia przeciwskazań zdrowotnych kierowcy do prowadzenia pojazdami. Organ nie musi udowodnić, że takowe istnieją, wystarczającym jest prawdopodobieństwo w tym zakresie. Ostateczne rozstrzygnięcie tej kwestii pozostawione zostało uprawnionym lekarzom.

Sąd w pełni podziela ocenę organów, że fakt powtarzających się wykroczeń mających miejsce w okolicznościach wskazujących na co najmniej osłabienie postrzegania u ponad 80 letniego kierowcy, świadczy o uzasadnionych wątpliwościach co do stanu zdrowia kierowcy. W konsekwencji organ I instancji w zgodzie z prawem, skierował [...] na badanie lekarskie w celu ustalenia istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami, a tym samym Kolegium decyzję tę utrzymało w mocy.

Skierowanie na badanie lekarskie nie jest równoznaczne z pozbawieniem kierowcy prawa jazdy. Jego celem jest natomiast wyjaśnienie istniejących w tym przedmiocie wątpliwości. Poddając się takim badaniom kierowca umożliwia wyjaśnienie zaistniałych wątpliwości przez uprawniony podmiot medyczny.

Z tych przyczyn Wojewódzki Sąd Administracyjny nie uwzględnił skargi i na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. 2017, poz. 1369.) orzekł jak w sentencji.