Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 1699/05
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2006-04-12 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6037 Transport drogowy i przewozy
Skarżony organ: Inspektor Transportu Drogowego
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję w części

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jolanta Królikowska – Przewłoka Sędziowie Sędzia WSA Zbigniew Rudnicki Sędzia WSA Andrzej Wieczorek (spr.) Protokolant Łukasz Poprawski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 kwietnia 2006 r. sprawy ze skargi K. B. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...]października 2004 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej 1. uchyla zaskarżoną decyzję w części dotyczącej kary w kwocie 3000 (trzech tysięcy) złotych oraz w takiej samej części poprzedzającą ją decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] czerwca 2004 r. 2. oddala skargę w pozostałej części; 3. stwierdza, że uchylone w powyższym zakresie decyzje nie podlegają wykonaniu; 4. przyznaje od Skarbu Państwa adwokatowi H. K. prowadzącemu K. w [...] kwotę 600 (sześćset) złotych podwyższoną o 22% podatku VAT tytułem zwrotu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu, którą to kwotę wypłacić z sum budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie.


UZASADNIENIE

Główny Inspektor Transportu Drogowego decyzją z dnia [...]października Nr [...] po ponownym rozpatrzeniu sprawy ze skargi – Pani K. B. skarżącej – na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] czerwca 2004 r. o nałożeniu kary pieniężnej w wysokości 3100 zł złotych utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy w całości.

Organ wskazał, że podstawę faktyczną rozstrzygnięcia stanowiło wykonywanie przewozu na potrzeby własne pojazdem marki [...] o nr rejestracyjnym [...], w którym nie zamontowano przyrządu kontrolnego. Powyższe oraz brak wypisu z zaświadczenia ustalono podczas kontroli drogowej przeprowadzonej w dniu [...] maja 2004 r. i potwierdzono w protokole kontroli.

Główny Inspektor Transportu Drogowego zważył, iż w przedmiotowym stanie faktycznym miało miejsce naruszenie przepisów rozporządzenia Rady (EWG) Nr 3821/85 z dnia 20 grudnia 1985 r. w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym w zakresie braku instalacji przyrządu pomiarowo-kontrolnego.

Od 1 maja 2004 r. wszystkie pojazdy określone w art. 3 rozporządzenia Rady (EWG) z dnia 20 grudnia 19S5 r. nr 3821/85 muszą mieć zainstalowany tachograf Kontrolowany samochód marki [...] nie miał zainstalowanego urządzenia rejestrującego tachografu, w związku z czym organ pierwszej instancji nałożył karę pieniężną w wysokości 3000 zł.

Odwołując się do podstawy prawnej organ wskazał, iż zgodnie z art. 3 rozporządzenia Rady (EWG) Nr 3821/85 urządzenie rejestrujące jest zainstalowane i używane w tych pojazdach, które są zarejestrowane w Państwach Członkowskich i są wykorzystywane do transportu drogowego osób lub rzeczy, z wyłączeniem pojazdów, o których mowa w art. 4 i art. 14 ust. 1 rozporządzenia (EWG) nr 3820/85. Pracodawca i kierowcy są odpowiedzialni na podstawie art. 13 za czuwanie nad prawidłowym funkcjonowaniem i odpowiednim użytkowaniem urządzeń rejestrujących.

W załączniku nr I rozdział I do powyższego rozporządzenia podana jest definicja urządzenia rejestrującego, która brzmi: urządzenie rejestrujące oznacza - urządzenie przeznaczone do instalowania w pojazdach drogowych w celu wskazywania i automatycznego lub półautomatycznego rejestrowania szczegółowych danych dotyczących ruchu tych pojazdów oraz określonych okresów pracy ich kierowców.

Zdaniem Inspektora stosownie do art. 15 ust. 2 cytowanego rozporządzenia kierowcy stosują wykresówki w każdym dniu, w którym prowadzą pojazd, począwszy od momentu, w którym go przejmują. Kierowcy zmieniają odpowiednio wykresówki, jeżeli w pojeździe znajduje się więcej niż jeden kierowca, w taki sposób aby informacje, określone w załączniku 1 rozdział II ust. 1-3, były zapisywane na wykresówce kierowcy prowadzącego pojazd.

Zdaniem organu stosownie do art. 10 ustawy o zmianie ustawy o transporcie drogowym: "Kierowcy prowadzący pojazdy samochodowe używane do przewozu osób (pasażerów) lub rzeczy, zarejestrowane po raz pierwszy przed 1 stycznia 1985 r., albo nieobjęte obowiązkiem wyposażania w urządzenie rejestrujące prędkość jazdy, czas jazdy i postoju, na podstawie przepisów Prawa o ruchu drogowym, lub zwolnione z tego obowiązku, mogą prowadzić karty drogowe nie dłużej niż do dnia uzyskania przez Rzeczpospolita Polską członkostwa w Unii Europejskiej".

Zgodnie z tym artykułem, kontrolowany przedsiębiorca mógł poruszać się pojazdem, nie wyposażonym w tachograf do czasu uzyskania przez Rzeczpospolitą członkostwa w Unii Europejskiej, tj. do dnia 1 maja 2004 r. Pojazd należący do strony był kontrolowany dnia [...] maja 2004 r., a więc strona powinna już spełniać wymogi prawa wspólnotowego. W związku z powyższym działanie organu I instancji było prawidłowe i zgodne z prawem. Argumenty strony zawarte w odwołaniu nie mogą w świetle obowiązujących przepisów prawa stanowić podstawy do uwzględnienia odwołania.

Według art. 92 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym kto wykonuje transport drogowy lub przewozy na potrzeby własne, naruszając obowiązki lub warunki wynikające z przepisów ustawy podlega karze pieniężnej w wysokości od 50 zł do 15000 zł.

Konsekwencją tego rozwiązania jest treść lp. 1.11.7 ust. 1 załącznika do w/w ustawy, który nakłada karę pieniężną w wysokości 3000 zł w przypadku gdy przyrząd kontrolny nie jest zainstalowany.

Organ wskazał, że kontrolowany kierowca, jak wynika z protokołu kontroli, nie posiadał przy sobie wypisu zaświadczenia. W związku z obowiązkiem okazywania takiego zaświadczenia w chwili kontroli, organ II instancji utrzymał karę pieniężną w wysokości 100 zł z tytułu braku wypisu z zaświadczenia w pojeździe.

Bezspornym według organu jest, iż świadczona przez stronę w momencie kontroli działalność spełnia cechy "przewozu na potrzeby własne" w rozumieniu art. 4 pkt 4 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym., a strona posiada zaświadczenie o wykonywaniu przewozów drogowych na potrzeby własne o nr [...], wydane [...] kwietnia 2004 r.

Artykuł 87 ust. 1 i 2 ustawy z 6 września 2001 r. o transporcie drogowym stanowi, iż podczas przejazdu wykonywanego w ramach transportu drogowego lub przewozu na potrzeby własne kierowca pojazdu samochodowego jest obowiązany mieć przy sobie i okazywać, na żądanie uprawnionego organu kontroli, wypis z licencji, dowód uiszczenia należnej opłaty za korzystanie z dróg krajowych, zapisy urządzenia rejestrującego samoczynnie prędkość jazdy, czas jazdy i czas postoju, obowiązkowe przerwy i czas odpoczynku, a ponadto podczas przejazdu drogowego wykonywanego w ramach transportu drogowego lub przewozu na potrzeby własne kontrolowany jest obowiązany mieć przy sobie i okazywać na żądanie uprawnionego organu kontroli, oprócz odpowiednich dokumentów wymaganych przy takim przewozie, wypis z zaświadczenia.

Według art. 92 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 200lr. o transporcie drogowym, kto wykonuje transport drogowy lub przewozy na potrzeby własne nie przestrzegając przepisów tej ustawy podlega karze pieniężnej w wysokości od 50 złotych do 15 000 zł.

Konsekwencją tego rozwiązania jest treść lp. 1.1.8. załącznika do w/w ustawy, wykonywanie transportu drogowego bez posiadania w pojeździe wymaganego wypisu z zaświadczenia, podlega karze pieniężnej w wysokości 100 (stu) złotych.

Skargę na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego w [...] z dnia [...] października 2004 r. wniosła strona skarżąca wskazując na naruszenie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zmianami) art. 92 ust. 1 pkt 6 oraz lp. 1.11.7 ust. 1.1.8. załącznika do ustawy z dnia 6 września 2001 roku o transporcie drogowym (Dz. U. Nr 125, poz. 1371 ze zmianami), art. 33 ust. 1, art. 87 ust. 2, art. 3, art. 13, art. 15 ust. 2 i 7 rozporządzenia Rady (EWG) Nr 3821/85 z dnia 20 grudnia 1985 roku w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym (Dz. Urz. WEL 370 z 31 grudnia 1985 roku P0008-0021).

Powołując się na powyżej wnosiła o uchylenie zaskarżonej decyzji jako niezgodnej z prawem i zasądzenie od Głównego Inspektora Transportu Drogowego w [...]na rzecz skarżącej kosztów tego postępowania.

Wskazała, że organ przyjął do rozstrzygnięcia tylko część zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego. Jej zdaniem Główny Inspektor Transportu Drogowego w [...] błędnie przyjmuje, że przejazd pustym samochodem jest wykonywaniem przewozu towaru na potrzeby własne. Wskazała, że w/w pojazd w okresie od dnia [...] kwietnia 2004 roku do [...] maja 2004 roku stał w remoncie w Zakładzie Naprawczym w [...], gdzie w między czasie z dniem 1 maja 2004 roku weszła w życie ustawa regulująca przepisy Unii Europejskiej dostosowania samochodów w naszym kraju do wspólnoty.

Jej zdaniem pojazd po naprawie prowadzony był do myjni w celu umycia go i przygotowania do podlakierowania spawanych elementów nadwozia i podwozia. Wskazała, na miejscu kontroli dowieziono stosowne zaświadczenie na przewozy drogowe na potrzeby własne

Wskazała, że chcąc dostosować samochód do wprowadzonych przepisów prawa unijnego, najpierw musiała odebrać samochód z warsztatu po naprawie bieżącej, następnie wyjechać nim do miejscowości gdzie można było przygotować samochód do wprowadzonych przepisów Unii Europejskiej, ponieważ nie było innej możliwości zamontowania tachografu na miejscu w [...] bo nikt nie prowadzi takiego punktu montażu i legalizacji tachografu. Po umyciu i podmalowaniu pojazdu w dniu [...] maja 2004 roku zamontowano i zalegalizowano tachograf w danym pojeździe.

W odpowiedzi na skargę organ wnosił o jej oddalenie. Organ wskazał, że w toku kontroli pojazdu stwierdzono, że w pojeździe nie jest zainstalowany tachograf, a także, że kierujący tym pojazdem nie posiada wypisu z zaświadczenia o wykonywaniu przewozów na potrzeby własne.

W wyniku dokonanych ustaleń wydano decyzję, którą nałożono na stronę karę pieniężną w wysokości 3 000 zł. za to, że przyrząd kontrolny nie jest zainstalowany oraz w wysokości 100 zł. za wykonywanie przewozów na potrzeby własne bez posiadania w pojeździe wymaganego wypisu z zaświadczenia.

Zdaniem organu przepisy nakładają bezwzględny obowiązek zainstalowania tachografu w pojeździe. Fakt wejścia w życie tych przepisów był znany z dużym wyprzedzeniem, a więc przedsiębiorcy mieli dość czasu na dostosowanie się do nowych wymogów. W ocenie organu fakt przebywania pojazdu w naprawie w dacie wejścia przepisów oraz dowiezienie w trakcie kontroli, dokumentacji potwierdzającej tę okoliczność oraz zaświadczenia o wykonywaniu przewozów na potrzeby własne nie mogą mieć wpływu na treść rozstrzygnięcia. W ocenie organu na przedsiębiorcy ciąży obowiązek takiego zorganizowania pracy przedsiębiorstwa, aby porządek prawny był przestrzegany. W niniejszej sprawie nie miało to miejsca, a to musiało skutkować nałożeniem kary pieniężnej.

Wskazał, że drugi z zarzutów skarżącej nie jest słuszny, bowiem w świetle art. 87 ust. 2 ustawy o transporcie drogowym kierowca w chwili rozpoczęcia kontroli na żądanie inspektora winien okazać wymagany wypis a tego nie uczynił. Tak więc w ocenie organu spełniona została przesłanka z lp. 1.1.8. załącznika do ustawy - brak w pojeździe wypisu z zaświadczenia. Późniejsze uzupełnienie tego braku, nawet w trakcie kontroli, nie zmienia faktu, że wcześniej kierujący pojazdem stosownego wypisu nie posiadał.

Zdaniem organu w świetle art. 4 pkt 4 ustawy przewóz na potrzeby własne może być wykonywany zarówno pojazdem załadowanym jak i pojazdem bez ładunku.

W tym stanie rzeczy skarga nie jest w ocenie organu zasadna i powinna być oddalona.

Podczas rozprawy wyznaczony z urzędu pełnomocnik skarżącej wskazał na błędy formalne postępowania a mianowicie brak w protokóle kontroli podpisu kontrolowanego i nie opisanie przez inspektora powodów tego braku. Nadto wskazał, że Rozporządzenie Rady (EWG) z dnia 20 grudnia 1985 r. nr 3820/85 przewiduje w art. 4 pkt. 11, iż nie ma ono zastosowania do przewozów dokonywanych m.in. pojazdami przechodzącymi próby drogowe w celu ulepszeń technicznych, naprawczych lub utrzymania oraz pojazdami nowymi bądź przebudowanymi, które jeszcze nie weszły do ruchu. Podtrzymał podnoszone przez skarżącą argumenty, iż przejazd pojazdem był przejazdem wykonywanym po naprawie w celu przeprowadzenia pojazdu do myjni w celu i przygotowania go do podlakierowania spawanych elementów nadwozia i podwozia. Wskazał, że skarżąca chcąc dostosować samochód do przepisów prawa unijnego, najpierw musiała odebrać samochód z warsztatu po naprawie bieżącej, następnie wyjechać nim do miejscowości gdzie można było przygotować samochód do wprowadzonych przepisów Unii Europejskiej, ponieważ nie było innej możliwości zamontowania tachografu na miejscu, bowiem brak punktu montażu i legalizacji tachografu. Po umyciu i podmalowaniu pojazdu w dniu [...] maja 2004 roku zamontowano i zalegalizowano tachograf w danym pojeździe.

Wskazując na powyższe okoliczności wnosił o uchylenie zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z ustawą z dnia 25 lipca 2002r. prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269), zwaną ustawą o u.s.a., ustawa z dnia 30 sierpnia 2002r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz.1270), zwana ustawą o p.p.s.a., ustawą z dnia 30 sierpnia 2002r. przepisy wprowadzające ustawę - prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz.1271), zwana ustawą p.w.u.p. postępowanie toczy się na podstawie ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Zgodnie z art.1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. prawo o ustroju sądów administracyjnych sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle § 2 powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, wchodzi tutaj w grę kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana pod względem ich zgodności z prawem materialnym przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów słusznościowych.

Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art.134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi).

Rozpoznając sprawę w świetle powołanych wyżej kryteriów, skarga zasługuje na uwzględnienie, gdyż zaskarżona decyzja oraz utrzymana nią w mocy decyzja organu I instancji naruszają prawo w sposób mający wpływ na wynik sprawy.

Zgodnie z art. 2 Konstytucji, Rzeczpospolita Polska jest demokratycznym państwem prawnym, urzeczywistniającym zasady sprawiedliwości społecznej. Stosownie zaś do art. 6 k.p.a. organy administracji publicznej działają na podstawie przepisów prawa. W świetle powołanych wyżej przepisów decyzja administracyjna, a w szczególności, jak to ma miejsce w okolicznościach niniejszej sprawy, nakładająca na podmiot obowiązki lub karę, musi być oparta na obowiązującym przepisie prawa i zgodna z jego treścią. Tych wymogów nie spełniają wspomniane wyżej decyzje administracyjne.

Ustalony stan faktyczny nie jest kwestionowany. Podczas kontroli drogowej przeprowadzonej w dniu [...] maja 2004 r. stwierdzono, iż w pojeździe marki [...]o nr rejestracyjnym [...], w nie zamontowano przyrządu kontrolnego oraz stwierdzono brak wypisu z zaświadczenia. Strona skarżąca kwestionuje natomiast zastosowanie opisanych wyżej przepisów do ustalonego stanu faktycznego wywodząc, że przejazd pojazdem był przejazdem wykonywanym po naprawie w celu przeprowadzenia pojazdu do myjni i przygotowania go do podlakierowania spawanych elementów nadwozia i podwozia. Wskazała, że chcąc dostosować samochód do przepisów prawa unijnego, najpierw musiała odebrać samochód z warsztatu po naprawie bieżącej, następnie wyjechać nim do miejscowości gdzie można było przygotować samochód do obowiązujących przepisów.

Zgodnie z art. 74 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 roku o transporcie drogowym z przeprowadzonych czynności kontrolnych inspektor sporządza protokół, a jego kopię doręcza się kontrolowanemu. Przepis ust.2 powołanego artykułu przewiduje, że protokół podpisują inspektor i kontrolowany. Do protokołu kontroli kontrolowany może wnieść zastrzeżenia. Zgodnie z ust.3 odmowę podpisania protokołu przez kontrolowanego odnotowuje się w protokole. Protokół z dnia [...] maja 2004r. nie zawiera podpisu kontrolowanego a w miejscu przeznaczonym na podpis kontrolowanego oprócz lakonicznego stwierdzenia "brak" nie odnotowano przyczyn braku podpisu. Powyższy brak oraz nieodniesienie się organu do argumentów strony pozwala uznać argumentację strony skarżącej, zgłoszoną w piśmie z dnia [...] czerwca 2004r., iż kontrolowanym pojazdem wykonywana była jazda pomiędzy warsztatami w celu kontynuowania napraw. W tym stanie rzeczy zasadne jest w ocenie Sądu odniesienie się organu do przepisu art. 4 pkt. 11Rozporządzenie Rady (EWG) z dnia 20 grudnia 1985 r. nr 3820/85. Organ winien przeprowadzić postępowanie w celu ustalenia czy wykonywany przejazd był przewozem pojazdem przechodzącym próby drogowe w celu ulepszeń technicznych, naprawczych. Zaświadczenie z dnia [...] listopada 2004r. wystawione przez K. B. – Naprawa Samochodów w [...] wskazuje, że pojazd był naprawiany w dniach od [...] kwietnia 2004r. do dnia [...] maja 2004r. To zaświadczenie oraz powyżej opisywane oświadczenie strony z dnia [...] czerwca 2004r. wskazują, że kontrolowanym pojazdem wykonywana była jazda pomiędzy warsztatami w celu kontynuowania napraw. W tym stanie rzeczy zasadne jest dokonanie przez organ takich ustaleń, które ewentualnie potwierdzą lub wykluczą zastosowanie powołanego przepisu Rozporządzenie Rady (EWG) z dnia 20 grudnia 1985 r. nr 3820/85.

Sąd oddalił skargę w pozostałym zakresie tj. kary pieniężnej w wysokości 100 zł z tytułu braku wypisu z zaświadczenia w pojeździe. Okoliczność ta została potwierdzona w trakcie postępowania a organ zastosował prawidłowo powołane wcześniej przepisy.

Wszystkie przytoczone okoliczności świadczą o tym, że organ nie wyjaśnił sprawy w sposób wymagany przez art. 7, 77 i 107 § 3 kpa, które to naruszenie przepisów postępowania administracyjnego miało istotny wpływ na wynik sprawy.

Z tych przyczyn Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 145 § 1 pkt.1 lit. c ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji wyroku.

Stosownie do przepisu art. 152 p.s.a. orzeczono o niewykonywaniu uchylonych decyzji do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku.

O kosztach postępowania sądowego orzeczono na podstawie art. 200 o ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi