Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt V SA/Wa 1825/07
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2008-01-14 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6539 Inne o symbolu podstawowym 653
Hasła tematyczne: Finanse publiczne
Skarżony organ: Minister Gospodarki Pracy i Polityki Społecznej
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję
Powołane przepisy: article: art. 145 par. 1 pkt 1 lit c, art. 152, art. 200
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Izabella Janson, Sędzia WSA Barbara Mleczko-Jabłońska (spr.), Asesor WSA Piotr Kraczowski, Protokolant Joanna Pietraś-Skobel, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 stycznia 2008 r. sprawy ze skargi M. ZPCHr z siedzibą w S. na decyzję Ministra Polityki Społecznej z dnia [...] kwietnia 2005 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wypłaty dofinansowania za okres sprawozdawczy obejmujący miesiące [...] r. oraz umorzenia postępowania w sprawie przywrócenia terminu do złożenia wniosku o wypłatę miesięcznego dofinansowania za dwa miesiące (Wn-D) za ww. okres I Uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzająca ją decyzję Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych z [...] lutego 2005 r. Nr [...] o odmowie wypłaty dofinansowania oraz umorzenia postępowania w sprawie przywrócenia terminu II Zasadza od Ministra Polityki Społecznej na rzecz M. ZPCHr w S. kwotę 450 zł (czterysta pięćdziesiąt złotych) tytułem zwrotu kosztów procesu. III Stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi wniesionej pismem z dnia 31 maja 2005 r. przez M. P. – M. Zakład Pracy Chronionej jest decyzja Ministra Polityki Społecznej z dnia [...] kwietnia 2005 r., nr [...] utrzymująca w mocy decyzję Prezesa Zarządu Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych z dnia [...] lutego 2005 r. nr [...] o odmowie wypłaty dofinansowania za okres sprawozdawczy obejmujący miesiące [...] r. oraz umorzeniu postępowania w sprawie przywrócenia terminu do złożenia miesięcznej informacji o wynagrodzeniach, zatrudnieniu i stopniach niepełnosprawności pracowników niepełnosprawnych (INF-D) za ww. okres.

Skarżona decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym:

Wnioskiem z 20 grudnia 2004 r. M. Zakład Pracy Chronionej zwróciło się do Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych (dalej: PFRON) o przywrócenie terminu do złożenia deklaracji Wn-D za okres [...] wniesionego drogą elektroniczną w tym samym dniu. W przypadku odmowy przywrócenia terminu strona wniosła o uwzględnienie załączonego w formie pisemnej wniosku Wn-D za okres [...] lub umożliwienie złożenia wniosku Wn-D za okres [...] w formie elektronicznej oraz przywrócenie terminu dla złożenia tegoż wniosku- do czasu, w którym jego przesłanie w wymaganej elektronicznej formie (przy pomocy aplikacji SOD-Offline) będzie możliwe. Uchybienie terminowi do złożenia wniosku strona uzasadniła awarią komputera.

Decyzją z dnia [...] lutego 2005 r., nr [...] Prezes Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych odmówił M. Zakład Pracy Chronionej w S. wypłaty dofinansowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych za okres sprawozdawczy obejmujący miesiące [...] r. oraz umorzył postępowanie w zakresie przywrócenia terminu.

W uzasadnieniu stwierdzono, iż strona nie złożyła wniosku o wypłatę miesięcznego dofinansowania Wn-D za okres [...] r. w przewidzianym ustawą z dnia 27 sierpnia 1997 r., o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (Dz. U. nr 123, poz. 776 z późn. zm.) terminie tj. do [...] r. Organ I instancji podkreślił, że terminy przewidziane do składania wniosków w tej sprawie mają charakter materialnoprawny. Zdaniem organu terminem takim jest wynikający z przepisów prawa okres, w ciągu którego może nastąpić ukształtowanie się praw lub obowiązków w ramach administracyjnego stosunku materialnoprawnego. Niedotrzymanie przez stronę terminu bądź formy przesyłu danych oznacza, iż nie dopełniono wymogów formalnoprawnych co w konsekwencji wywołuje skutek polegający na nie nabyciu prawa lub obowiązku.

Organ I instancji stwierdził, że sytuacja taka ma miejsce w przedmiotowej sprawie: uprawnienie do uzyskania dofinansowania do wynagrodzeń zatrudnianych osób niepełnosprawnych, oprócz złożenia w ustawowym terminie informacji o wynagrodzeniach, zatrudnieniu i stopniach niepełnosprawności (INF-D) należy także złożyć wniosek o wypłatę dofinansowania za dwa miesiące (WN-D), wysokości określonej w tym wniosku.

Dalej organ podkreślił, że w związku z powyższym, zgodnie z treścią art. 26 c ust. 4 a ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych w przypadku, gdy nie został dokonany proces uzgodnienia salda przysługującego dofinansowania do końca miesiąca następującego po miesiącu złożenia wniosku o wypłatę miesięcznego dofinansowania Fundusz zobowiązany jest do wydania decyzji o odmowie wypłaty dofinansowania.

Organ podkreślił również, że nie złożenie wniosku o wypłatę dofinansowania w terminie określonym powołaną ustawą o rehabilitacji uniemożliwia przedstawienie przez Fundusz pracodawcy informacji o wysokości salda przysługującego dofinansowania wraz z informacją o jego uzgodnieniu- w przypadku o którym mowa w § 4 ust. 1 rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 30 grudnia 2003 r, w sprawie dofinansowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych lub też przeprowadzenie procesu uzgodnienia wysokości kwoty przysługującego dofinansowania, zgodnie z treścią § 4 ust. 2 powołanego rozporządzenia gdy kwota podana we wniosku przez pracodawcę nie jest równa kwocie wyliczonej przez Fundusz.

Pismem z dnia 13 marca 2005 r. M. Zakład Pracy Chronionej złożyło do Ministerstwa Polityki Społecznej odwołanie na ww. decyzję.

Minister Polityki Społecznej decyzją z [...] kwietnia 2005 r., wydaną na podstawie art. 138 § 1 w zw. z art. 104 i 105 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm., dalej: kpa) w związku z art. 26c ust. 1 pkt 1 i art. 66 ustawy o rehabilitacji, utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu organ odwoławczy powołał się na przekroczenie przez stronę terminu złożenia wniosku o wypłatę miesięcznego dofinansowania Wn-D za okres [...] r. Zaznaczył, iż terminy te mają charakter materialnoprawny, nieprzywracalny, co oznacza, iż wniosek o ich przywrócenie nie może być rozpatrywany merytorycznie i w sprawie nie można zastosować art. 58 kpa. Organ rozpatrujący odwołanie podzielił pogląd organu pierwszej instancji odnośnie materialnoprawnego charakteru terminu do złożenia wniosku o wypłatę dofinansowania do wynagrodzeń osób niepełnoprawnych. Powołał się w tej mierze dodatkowo na stanowisko Sekretarza Stanu - Pełnomocnika Rządu do Spraw Osób Niepełnosprawnych z dnia 16 lipca 2004 r. Organ wskazał, że w związku z tym, że strona nie dotrzymała materialnoprawnego terminu do złożenia wniosku Wn-D za okres rozliczeniowy obejmujący miesiące [...] r., a przez to nie dopełniła wymogów formalnych, w konsekwencji nie nabyła prawa do otrzymania dofinansowania , a Państwowy Fundusz Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych decyzją z dnia [...] lutego 2005 r. słusznie odmówił wypłaty dofinansowania za ww. okres sprawozdawczy.

W skardze na powyższą decyzję przedsiębiorca wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz zasądzenie na jego rzecz kosztów postępowania w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanym. Przedsiębiorca zarzucił organowi naruszenie art. 26a ust. 1 i 3 oraz art. 26c ust. 4a ustawy o rehabilitacji zawodowej i podniósł, że wniosek nie został złożony w terminie z przyczyn losowych (awarii systemu komputerowego oraz wymontowania i naprawy twardego dysku serwera).

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 5 października 2005 r. sygn. akt III SA/Wa 1625/05 uchylił zaskarżoną decyzję uznając, że termin do złożenia wniosku o dofinansowanie nie ma charakteru materialnoprawnego, którego niedotrzymanie skutkuje wygaśnięciem prawa do dofinansowania. Sąd uznał, że nieuzasadniony jest pogląd, że przywrócenie takiego terminu jest niemożliwe. W literaturze i w orzecznictwie przyjmuje się bowiem, że termin o charakterze materialnoiprawnym jest terminem, w ciągu którego może nastąpić ukształtowanie się praw lub obowiązków strony administracyjnego stosunku materialnoprawnego. Z przepisu art. 26a ust. 1 wynika, że uprawnienie pracodawcy do otrzymania miesięcznego dofinansowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych zależy od spełnienia następujących przesłanek: po pierwsze - pracodawca ten musi zatrudniać osoby niepełnosprawne, po drugie - zatrudniane przez niego osoby nie osiągnęły wieku emerytalnego, po trzecie - osoby te zostały ujęte w ewidencji prowadzonej przez PFRON. Powołany przepis żadnym terminem nie ogranicza po stronie pracodawcy możliwości powstania dofinansowania wynagrodzeń.

Sąd I instancji wskazał, że zgodnie z art. 26c ustawy o rehabilitacji zawodowej, który ustala tryb realizacji uprawnień powstałych z mocy art. 26a ust. 1, pracodawca jest obowiązany złożyć do PFRON miesięczną informację wynagrodzeniach, zatrudnieniu i stopniach niepełnosprawności pracownik niepełnosprawnych oraz wniosek o wypłatę miesięcznego dofinansowania za dwa miesiące w terminie do 20 dnia miesiąca następującego po miesiącach, których wniosek dotyczy. Określone w tym przepisie mają charakter proceduralny, gdyż ustawa nie wiąże z ich upływem - ani bezpośrednio, ani pośrednio - skutku w postaci wygaśnięcia uprawnień. Dopiero art. 26c ust. 4a zawiera regulację, która pozwala stwierdzić, że wskazany w tym przepisie termin jest terminem prawa materialnego. PFRON bowiem, w terminie 7 dni od dnia przekazania przez pracodawcę wniosku o dofinansowanie, jest obowiązany przekazać przedsiębiorcy informację o saldzie przysługującego dofinansowania do wynagrodzenia, a w przypadku nieuzgodnienia salda w terminie do końca miesiąca następującego po miesiącu złożenia wniosku o wypłatę miesięcznego dofinansowania, wydaje decyzję o odmowie wypłaty tego dofinansowania.

Przyjmując proceduralny charakter terminu określonego w art. 26a ust. 1 Sąd I instancji wskazał również na § 3 rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 30 grudnia 2003 r. w sprawie dofinansowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych (Dz. U. Nr 232, poz. 2330 ze zm.). W ocenie Sądu, Prezes PFRON był zatem obowiązany rozpatrzyć wniosek skarżącego o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o dofinansowanie wynagrodzeń.

W skardze kasacyjnej Minister Pracy i Polityki Społecznej wniósł o uchylenie powyższego orzeczenia w całości i rozpoznanie skargi, zgodnie z art. 188 p.p.s.a. Zaskarżonemu wyrokowi zarzucił rażące naruszenie prawa materialnego poprzez błędną wykładnię w szczególności przepisów art. 26c ust.1 pkt 1 i 2 ustawy o rehabilitacji zawodowej. W uzasadnieniu stwierdził, że złożenie w wymaganym terminie informacji, o których mowa w art. 26c ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy o rehabilitacji zawodowej skutkuje nabyciem przez pracodawcę prawa do dofinansowania w zakresie wynikającym ze złożonej informacji jednakże uprawnienie do otrzymania dofinansowania (jego wypłaty przez Fundusz) uwarunkowane jest dodatkowo złożeniem w ustawowym terminie wniosku o wypłatę dofinansowania za dwa miesiące w wysokości określonej w tym wniosku. Niezłożenie w ustawowym terminie wniosku powoduje wygaśnieście prawa do dofinansowania. Możliwość otrzymania dofinansowania (jego wypłaty przez Fundusz) uzależniona jest bowiem od łącznego spełnienia warunku złożenia zarówno informacji, jak i wniosku w ustawowo wymaganych dla nich terminach. Wobec powyższego, zdaniem organu, oba terminy przewidziane w art. 26c ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy mają zatem charakter materialny i z tego względu nie może znaleźć do nich zastosowania instytucja przywrócenia terminu, określona w art. 58 § 1 k.p.a.

Zdaniem organu, strona nie dotrzymała materialnoprawnego terminu do złożenia wniosku Wn-D o wypłatę miesięcznego dofinansowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych za okres rozliczeniowy obejmujący miesiące [...] r., przez co nie dopełniła wymogów formalnoprawnych i w konsekwencji utraciła prawo do otrzymania dofinansowania. Wniosek o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o wypłatę dofinansowania nie mógł zatem podlegać rozpatrzeniu co do istoty (rozpatrzeniu merytorycznemu). Na poparcie swojego stanowiska organ powołał się na wyrok z dnia 6 września 2005 r., sygn. akt III SA/Wa 1288/05, w którym Sąd przyznał rację Ministrowi Polityki Społecznej co do tego, że termin wskazany w art. 26c ust. 1 pkt 2 ustawy o rehabilitacji zawodowej jest terminem materialnoprawnym i nie podlega przywróceniu wyjaśniając, że charakter tego terminu nie wynika z literalnego brzmienia przepisów, lecz z jego usytuowania w systemie prawa. Organ wskazał również na wyrok z dnia 16 września 2005 r., w którym wojewódzki sąd administracyjny podzielił pogląd Ministra Polityki Społecznej i uznał, że wskazane w art. 26c ustawy terminy składania miesięcznych informacji (INF-D) oraz wniosków o wypłatę miesięcznego dofinansowania (Wn-D) mają charakter materialnoprawny i w związku z tym nie stosuje się do nich instytucji procesowej przywracania terminu, o której mowa w art. 58 k.p.a.

M.P.-M. Zakład Pracy Chronionej z siedzibą w S. wniósł o oddalenie skargi kasacyjnej i zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Zdaniem strony, analiza przepisu art. 26a ust. 1 ustawy o rehabilitacji zawodowej prowadzi do jednoznacznego wniosku, że stosunek materialnoprawny wynika z faktu zatrudnienia osób niepełnosprawnych. Cytowany przepis nie stanowi bowiem o tym, iż dofinansowanie przysługuje jedynie w przypadku kumulatywnego spełnienia warunku zatrudnienia i złożenia wniosku o dofinansowanie. Przepis art. 26a ust. 6 ustawy o rehabilitacji zawodowej stanowi, iż miesięczne dofinansowanie wypłaca Fundusz przez okres roku w wysokości proporcjonalnej do wymiaru czasu pracownika na zasadach określonych w art. 26 b i 26 c tej ustawy. Świadczy to jednak tylko o tym, że uprawnienie do dofinansowania powstało, ale dla jego realizacji niezbędne jest dokonanie czynności procesowych, jakimi są w tym wypadku złożenie informacji o wynagrodzeniach (INF-D) i złożenie wniosku o wypłatę dofinansowania (Wn-D). Zdaniem strony, w tych okolicznościach umorzenie przez organ I instancji postępowania w zakresie przywrócenia terminu do złożenia wniosku o dofinansowanie jako bezprzedmiotowego narusza art. 58 § 1 k.p.a., gdyż uprawdopodobniła ona, że niedotrzymanie terminu nastąpiło bez jej winy, co winno skutkować przywróceniem terminu do złożenia wniosku.

Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 2 marca 2006 r., sygn. akt II GSK 395/05 wydanym w sprawie ze skargi kasacyjnej Ministra Pracy i Polityki Społecznej od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 5 października 2005 r., sygn. akt III SA/Wa 1625/05 na podstawie art. 193 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, art. 3 ustawy z dnia 1 sierpnia 1997 r. o Trybunale Konstytucyjnym (Dz. U. Nr 102, poz. 643 ze zm.) oraz art. 124 § 1 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. - zwanej dalej p.p.s.a. przedstawił Trybunałowi Konstytucyjnemu następujące pytanie prawne: " czy przepis art. 26 c ust. 1 pkt 1 i pkt 2 oraz ust. 1 a, w związku z ust. 6, ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnieniu osób niepełnosprawnych w zakresie w jakim ograniczają możliwość złożenia miesięcznych informacji o wynagrodzeniach, zatrudnieniu i stopniach niepełnosprawności pracowników oraz wniosku o wypłatę miesięcznego dofinansowania za dwa miesiące tylko do formy transmisji danych w formie dokumentu elektronicznego, bez zapewnienia innego sposobu dokonania tych czynności w sytuacji, gdy skorzystanie z tej drogi transmisji danych stało się obiektywnie niemożliwe lub istotnie utrudnione, SA zgodne z art. 2, art. 32 ust. 1 i art. 69 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej." i zawiesił postępowanie.

Trybunał Konstytucyjny wyrokiem z dnia 6 lutego 2007 r., sygn. akt P 25/06 25/06 po rozpoznaniu, pytania prawnego Naczelnego Sądu Administracyjnego orzekł, że art. 26c ust. 1 pkt 1 i 2, ust. 1a i ust. 6 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (Dz. U. Nr 123, poz. 776 ze zm.) w zakresie, w jakim ogranicza możliwość złożenia miesięcznych informacji o wynagrodzeniach, zatrudnieniu i stopniach niepełnosprawności pracowników oraz możliwość złożenia wniosku o wypłatę miesięcznego dofinansowania za dwa miesiące tylko do formy transmisji danych w formie dokumentu elektronicznego, bez zapewnienia innego sposobu dokonania tych czynności w sytuacji, gdy skorzystanie z tej drogi transmisji danych stało się obiektywnie niemożliwe lub istotnie utrudnione, jest niezgodny z art. 2 w związku z art. 32 ust. 1 oraz z art. 69 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej.

Postanowieniem z dnia 28 lutego 2007 Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 193 w związku z art. 128 § 1 pkt 4 p.p.s.a. podjął z urzędu zawieszone postępowanie uznając, że ustała przyczyna zawieszenia postępowania sądowego.

Następnie wyrokiem z dnia 27 kwietnia 2007 r. sygn. akt II GSK 95/07 Naczelny Sąd Administracyjny uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie. W uzasadnieniu ww. rozstrzygnięcia Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że Sąd I instancji w sposób błędny przyjął, iż terminy z art. 26c ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy o rehabilitacji zawodowej mają charakter terminów przywracalnych, podczas gdy w rzeczywistości są to terminy prawa materialnego. WSA w Warszawie orzekając w sprawie dokonał więc jej oceny jedynie z punktu widzenia charakteru terminów, nie rozważając innych ważnych dla rozstrzygnięcia okoliczności. W tym też zakresie –zdaniem Sądu II instancji-skarga kasacyjna organu administracyjnego jest zasadna.

W dalszej części uzasadnienia Naczelny Sąd Administracyjny zwrócił uwagę na drugie zagadnienie, mające zasadniczy wpływ na ocenę skargi M.- Zakład Pracy Chronionej w S. a mianowicie o wytworzoną, w wyniku orzeczenia Trybunału Konstytuctyyjnego z dnia 6 lutego 2007 r., nową sytuację prawną, która ze względów oczywistych nie była i nie mogła być brana przez WSA w Warszawie pod rozwagę w procesie wyrokowania. Dopiero bowiem na etapie postępowania przed NSA, podjęta została wątpliwość, potwierdzona późniejszym wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego, co do zgodności z Konstytucją przepisów prawa ustalających sposób zgłaszania danych niezbędnych do wypłaty dofinansowania w sytuacji obiektywnych przeszkód jakie napotyka zainteresowany w tym zakresie.

Zdaniem NSA, w świetle powyższego, w rozpatrywanej sprawie zachodzi sytuacja podobna do tej, w której sprawa sądowoadministracyjna nie została zbadana co do swej istoty przez Sąd I instancji. Analiza uzasadnienia zaskarżonego orzeczenia- zdaniem Sądu II instancji- jednoznacznie wskazuje, iż WSA w Warszawie nie prowadził ewentualnych rozważań w przedmiocie zgodności spornych przepisów z ustawą zasadniczą i potencjalnej możliwości skorzystania z prawa zadania Trybunałowi Konstytucyjnemu pytania prawnego w tym zakresie. NSA zaznaczył, iż sporne przepisy wchodziły w zakres zaskarżenia, wyznaczony ramami skargi M. w S. Zdaniem Sądu II instancji nie można więc w takiej sytuacji uznać, iż WSA zbadał sprawę co do meritum. NSA podkreślił, że nie jest jednak możliwe rozstrzygnięcie sprawy przez NSA w trybie art. 188 p.p.s.a. z uwagi na fakt, iż ze względu na nowy stan prawny i związaną z tym potrzebę ponownej oceny, działanie takie naruszałoby prawo stron postępowania do dwukrotnego poddania sprawy ocenie sądowej (WSA wszak nie wypowiedział się co do kwestii związanych z wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 6 lutego 2007 r., sygn. akt P 25/C6).

Sąd II instancji stwierdził, że wydane przez NSA orzeczenie kasacyjne ma na celu umożliwienie, podyktowane powołaną zasadą dwuinstancyjności postępowania sądowego, ponownego rozpoznania sprawy przez WSA w Warszawie, w granicach wyznaczonych skargą M., z uwzględnieniem wynikających z wyroku Trybunału Konstytucyjnego okoliczności.

.

Rozpatrując sprawę ponownie Wojewódzki Sąd Administracyjny Warszawie zważył, co następuje:

Na wstępie Sąd wyjaśnia, iż uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m.in. art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) oraz art. 3 § 1 p.p.s.a. sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem.

Stosownie natomiast do treści art. 190 p.p.s.a., sąd, któremu sprawa została przekazana do ponownego rozpoznania, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie. Rozpoznając niniejszą sprawę ponownie, Wojewódzki Sąd Administracyjny związany jest zatem wykładnią prawa zawartą w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 27 kwietnia 2007 r., sygn. akt II GSK 95/07 wydanym w następstwie skargi kasacyjnej Ministra Pracy i Polityki Społecznej.

Badając zaskarżoną decyzję we wskazanym zakresie, Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, że skarga zasługuje na uwzględnienie, aczkolwiek nie można podzielić stanowiska strony skarżącej przedstawionego na rozprawie w dniu 5 października 2005 r. odnośnie zakwestionowania upoważnienia osoby wydającej decyzję I instancji. Jak wynika z nadesłanego przez organ oryginału decyzji [...] lutego 2005 r. została ona wydana przez Zastępcę Prezesa Zarządu a zatem zgodnie z art. 53 ust. 3 pkt 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej, który stanowi iż do składania oświadczeń w zakresie praw i obowiązków majątkowych Funduszu są upoważnieniu Prezes lub każdy z jego zastępców samodzielnie.

Przechodząc do kolejnych zarzutów skargi, na wstępnie należy stwierdzić, iż w niniejszej sprawie strona skarżąca nie złożyła za pośrednictwem Systemu Obsługi Dofinansowania (SOD) wniosek o wypłatę miesięcznego dofinansowania Wn-D za [...] r. w przewidzianym ustawą z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych terminie tj. do 20 dnia miesiąca następującego po miesiącu, którego informacja lub wniosek dotyczy.

Zgodnie z art. 26a. ust 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych pracodawcy zatrudniającemu osoby niepełnosprawne, które nie osiągnęły wieku emerytalnego i zostały ujęte w ewidencji prowadzonej przez Fundusz, o której mowa w art. 26b ust. 1 tej ustawy, przysługuje ze środków Funduszu miesięczne dofinansowanie do wynagrodzeń tych pracowników niepełnosprawnych, wypłacane raz na dwa miesiące, w określonych ustawą kwotach. Pracodawca taki w myśl Art 26c ust 1 i 2 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych, składa Funduszowi: miesięczne informacje o wynagrodzeniach, zatrudnieniu i stopniach niepełnosprawności pracowników niepełnosprawnych, z uwzględnieniem pracowników, u których stwierdzono chorobę psychiczną, upośledzenie umysłowe lub epilepsję oraz pracowników niewidomych - w terminie do 20 dnia miesiąca następującego po miesiącu, którego informacja dotyczy. Jak również wniosek o wypłatę miesięcznego dofinansowania za dwa miesiące - w terminie do 20 dnia miesiąca następującego po miesiącach, których wniosek dotyczy, przez transmisję danych w formie dokumentu elektronicznego, z zastrzeżeniem ust. 2, oraz pobiera drogą elektroniczną potwierdzenie wysłanej informacji lub wniosku. Informacje i wniosek, o których mowa w ust. 1, pracodawca przekazuje w formie dokumentu elektronicznego przez teletransmisję danych oraz pobiera drogą elektroniczną potwierdzenie wysłanej informacji lub wniosku ( ust. 1a).

Tym samym w sytuacji, gdy pracodawca nie złoży stosownej informacji i wniosku, nie dojdzie do realizacji uprawnień przewidzianych z mocy art. 26a ust. 1 cytowanej ustawy.

W związku z tym nawet w sytuacji, gdy pracodawca, o którym mowa w art. 26a ust. 1 ustawy o rehabilitacji spełnia warunki określone w tym przepisie, czyli zatrudnia osoby niepełnosprawne, które nie osiągnęły wieku emerytalnego i zostały ujęte w ewidencji prowadzonej przez Fundusz, o której mowa w art. 26b ust. 1 ustawy, ale nie złoży w prawem przewidzianym terminie (art. 26c ust. 1 pkt 1 ustawy o rehabilitacji) stosownej informacji, nie będzie mógł zrealizować uprawnień wynikających z ustawy.

W tym miejscu Sąd zauważa, że tak w nauce prawa, jak i w judykaturze mianem "terminu" określa się dodatkowe zastrzeżenie czynności prawnej, przez które jej skutek zostaje ograniczony w czasie. Wyróżnia się przy tym terminy początkowe, przy których skutek prawny powstaje z chwilą nadejścia terminu i terminy końcowe, przy zaistnieniu, których skutek prawny ustaje z chwilą nadejścia terminu. Jeżeli skutki czynności prawnej mają powstać w oznaczonym terminie, stosuje się odpowiednio przepisy o warunku zawieszającym, a jeżeli mają ustać w oznaczonym terminie, stosuje się odpowiednio przepisy o warunku rozwiązującym (art. 116 k.c.).

"Warunek" (zdarzenie) to zaś takie zastrzeżenie, na mocy którego strona dokonująca czynności prawnej uzależnia powstanie lub ustanie stosunku prawnego od zdarzenia przyszłego i niepewnego. Warunek ma charakter "zawieszający", jeśli w razie jego spełnienia powstaje skutek prawny; jeśli zaś skutek prawny ustaje warunek ma charakter "rozwiązujący" (A. Wolter, Prawo cywilne, Zarys części ogólnej, Warszawa 1972 str. 277-278 i 280-281 oraz uchwała składu pięciu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 14 października 1996 r. OPK 19/96 ONSA 1997/2, poz. 56).

Dochowanie terminu z art. 26c ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy o rehabilitacji wywołuje ten sam skutek prawny, jak spełnienie warunku "zawieszającego", tj. powstanie prawa do przyznania dofinansowania. Termin, o którym wyżej mowa, jest więc terminem prawa materialnego. Materialnoprawny charakter terminu dokonania czynności określonych w art. 26c ust. 1 pkt. 1 i 2 powoływanej ustawy został też potwierdzony wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z 6 lutego 2007 r. sygn. akt P 25/06 ( OTK-A-2007/2/9).

Terminów prawa materialnego, co nie jest kwestionowane, ani w orzecznictwie, ani w doktrynie i na co trafnie zwróciły uwagę organy administracyjne obu instancji - nie można przywrócić. Jedynie terminy zawite, a więc dotyczące czynności procesowych są przywracalne.

Do terminów materialoprawnych nie mają więc zastosowania przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego (art. 58-60) dotyczące możliwości przywrócenia terminu przewidzianego przez prawo dla dopełnienia określonej czynności procesowej.

W tym miejscu należy zwrócic uwagę na utrwalony w orzecznictwie pogląd, który został wyrażony w wyroku z dnia 27 października 2005 r., sygn. akt III SA/Wa 1663/05, zgodnie z którym udokumentowana próba przekazania wniosku o dofinansowanie w wymaganej formie i w ustawowym terminie, zakończona niepowodzeniem z przyczyn technicznych i niezależnych od pracodawcy powinna być traktowana jako zachowanie terminu do złożenia tego wniosku. Zatem organ powinien wyjaśnić czy w konkretnej sprawie faktycznie doszło do przekroczenia terminu do złożenia wniosku o dofinansowanie. Jeżeli strona przedstawiła dowody, które jej zdaniem świadczą o tym, że próba przekazania wniosku została zakończona niepowodzeniem z przyczyn technicznych i od niej niezależnych, a organ kwestionuje wiarygodność oświadczenia strony wówczas na organie ciąży obowiązek wskazania przyczyn, z powodu których dowodom strony odmówił wiarygodności. W niniejszej sprawie takich ustaleń organ nie dokonał, pomimo tego, że strona przedstawiła ekspertyzę serwisu technicznego, z której wynika, że dysk twardy został uszkodzony przez co korzystanie z jego zasobów jest niemożliwe.

Przy ponownym rozpoznaniu sprawy w sprecyzowanych przez stronę granicach organ, kierując się zasadami wyrażonymi w art. 7 i 77 § 1 k.p.a., winien przeprowadzić postępowanie dowodowe prowadzące do dokładnego wyjaśnienia czy termin do złożenia wniosku Wn-D za [...] r. został przez pracodawcę korzystającego z elektronicznej formy przekazu dokonany a tylko niezależne od niego przyczyny techniczne spowodowały, iż wniosek do PFRON nie wpłynął, czy też próba przekazania wniosku na podstawie całokształtu wyczerpująco zebranego materiału dowodowego nie może zostać udokumentowana.

Należy zwrócić również uwagę organów administracji na nowy stan prawny jaki stworzył wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 6 lutego 2007 r., sygn. akt P 25/06 stwierdzający że art. 26c ust. 1 pkt 1 i 2, ust. 1a i ust. 6 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (Dz. U. Nr 123, poz. 776 ze zm.) w zakresie, w jakim ogranicza możliwość złożenia miesięcznych informacji o wynagrodzeniach, zatrudnieniu i stopniach niepełnosprawności pracowników oraz możliwość złożenia wniosku o wypłatę miesięcznego dofinansowania za dwa miesiące tylko do formy transmisji danych w formie dokumentu elektronicznego, bez zapewnienia innego sposobu dokonania tych czynności w sytuacji, gdy skorzystanie z tej drogi transmisji danych stało się obiektywnie niemożliwe lub istotnie utrudnione, jest niezgodny z art. 2 w związku z art. 32 ust. 1 oraz z art. 69 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Nowy stan prawny polega na tym, że wniosek o wypłatę miesięcznego dofinansowania za dwa miesiące można złożyć nie tylko w formie transmisji danych ale również w formie pisemnej.

W przedmiotowej sprawie strona złożyła w takiej właśnie formie wniosek Wn-D za okres [...], a zatem organ ma obowiązek sprawdzić, czy został on złożony w terminie tj. do dnia [...] r., a jeśli tak wypłacić stronie dofinansowanie za ww. okres sprawozdawczy. Należy zgodzić się z twierdzeniem strony skarżącej zawartym w uzasadnieniu wniosku z dnia 20 grudnia 2004 r., że przepis art. 26 c ust. 1 pkt 2 ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnieniu osób niepełnosprawnych nie określa, że pierwszy miesiąc, którego dotyczy składany wniosek, powinien być nieparzysty. Ograniczenia takiego nie zawierają także inne przepisy ww. ustawy a zatem strona ma prawo złożyć wniosek Wn-D, w którym jako pierwszy wskaże miesiąc parzysty np. [...].

Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organy powinny zatem również ocenić mając na uwadze stan prawny powstały w wyniku orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego, czy wnioskodawca zachował termin do złożenia wniosku Wn-D w formie pisemnej za okres [...].

Mając powyższe na uwadze, na podstawie 145 § 1 pkt 1 lit. c, art. 152 Sąd orzekł, jak w sentencji wyroku. O kosztach postępowania sądowego Wojewódzki Sąd Administracyjny rozstrzygnął na podstawie art. 200 w/w ustawy zasądzając należne koszty obejmujące kwotę 200 zł uiszczonego wpisu stałego, kwotę 240 zł wynagrodzenia pełnomocnika należnego na podstawie § 14 ust. 2 pkt 1 lit c rozp. Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych... oraz kwotę 15 zł. opłaty skarbowej poniesionej przez stronę skarżącą.