Wyrok WSA w Szczecinie, sygn. akt II SA/Sz 640/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Data orzeczenia: 2021-10-21 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6143 Sprawy kandydatów na studia i studentów
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Rektor Uniwersytetu/Politechniki/Akademii
Treść wyniku: Uchylono zaskarżone postanowienia
Powołane przepisy: article: art. 58 par. 1, par. 2, art. 64 par. 2, art. 134, art. 63 par. 3, art. 7,  art. 8, art. 77 par. 1, art. 80,  art. 107 par. 3
journal: Dz.U. 2020 poz 256
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.
article: art. 145 par. 1 pkt 1 lit. c,  art. 200,  art. 205 par. 1
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Patrycja Joanna Suwaj (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Katarzyna Grzegorczyk-Meder Sędzia NSA Stefan Kłosowski po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 21 października 2021 r. sprawy ze skargi E. P. na postanowienie Prorektora ds. Studenckich [...] z dnia [...] lutego 2021 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do uzupełnienia braków formalnych odwołania I. uchyla zaskarżone postanowienie, II. zasądza od Prorektora ds. Studenckich [...] na rzecz skarżącej E. P. kwotę [...]([...]) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

1. Decyzją z dnia [...] maja 2014 r., nr [...] Dziekan Wydziału Matematyczno-Fizycznego U. S. stwierdzając brak postępów

w nauce skreślił z listy studentów E. P. (dalej przywoływana jako: "Skarżąca"), podającą adres: skrytka pocztowa nr [...], S. [...] [...].

2. Od powyższej decyzji, którą wysłano dnia [...] maja 2014 r. wpłynęło datowane na 20 kwietnia 2014 r. odwołanie do Działu Spraw Studenckich w dniu [...] czerwca 2014 r., jak podano w zaskarżonym postanowieniu, w przewidzianym prawem terminie, w którym Skarżąca wniosła o anulowanie decyzji o skreśleniu z listy studentów.

3. Organ drugiej instancji na podstawie art. 64 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego, po stwierdzeniu, że odwołanie zawierało brak formalny w postaci braku podpisu, wezwał Skarżącą do jego uzupełnienia w terminie 7 dni od dnia odebrania wezwania pod rygorem pozostawienia podania bez rozpoznania. Wezwanie zostało wysłane dnia [...] czerwca 2014 r. na adres podany przez Skarżącą (skrytka pocztowa). Przesyłka pocztowa nadana za pośrednictwem operatora publicznego, zawierająca wezwanie została podwójnie awizowana i zwrócona do nadawcy. W związku z nieuzupełnieniem w wyznaczonym terminie braku formalnego odwołania Organ drugiej instancji pozostawił odwołanie bez rozpatrzenia, o czym poinformował Stronę pismem z dnia [...] lipca 2014 r. Przesyłka zawierająca powyższe pismo również została nadana za pośrednictwem operatora publicznego i zwrócona do nadawcy po podwójnym awizowaniu.

4. W dniu 30 listopada 2020 r., podkreślając, że decyzji nie otrzymała, Skarżąca zwróciła się z prośbą do Rektora U. S. o jej przesłanie wraz z "precyzyjnym określeniem powodu i odniesieniem do wynikającego z ustawy Prawo o Szkolnictwie Wyższym obowiązku uczelni udzielenia wsparcia osobom aktywnym naukowo" oraz dostarczenie karty przebiegu studiów z kierunku Fizyka.

5. Prorektor ds. Studenckich po zapoznaniu się ze sprawą wystosowała do Skarżącej pismo z dnia 23 grudnia 2020 r. wyjaśniające procedurę postępowania administracyjnego z jednoczesnym przekazaniem Skarżącej kopii dokumentów (pism Prorektora ds. Studenckich) z akt sprawy oraz żądanych kart przebiegu studiów (semestr pierwszy). Pismo wraz z załączonymi kopiami dokumentów zostało wysłane Skarżącej w dniu 23 grudnia 2020 roku i odebrane przez nią w dniu 12 stycznia 2021 r.

6. W dniu 25 stycznia 2021 r. do Rektora U. S. wpłynęło pismo Skarżącej z dnia 19 stycznia 2021 r., w którym zwróciła się o precyzyjne wyjaśnienie treści wiadomości e-mail przysłanej przez pracownicę Uniwersytetu, podając jej treść. A w związku z tym, że nie otrzymała żadnego powiadomienia z poczty oraz ze względu na wynikający z tej sprawy rozstrój zdrowia zwróciła się o "przywrócenie terminu i rozpatrzenie decyzji dotyczącej skreślenia z listy studentów na kierunku [...] (z odniesieniem do wynikającego z ustawy Prawo o Szkolnictwie Wyższym obowiązku Uczelni udzielenia wsparcia osobom aktywnym naukowo)". W przypadku odmowy przywrócenia zwróciła się o przygotowanie wypisu ocen na kierunku [...] na podstawie protokołów zaliczeniowych i egzaminacyjnych. Skarżąca podała jakie załączniki dołącza do pisma: "e-mail pracownicy dziekanatu Wydziału, prośba o anulowanie decyzji dotyczącej skreślenia z listy studentów, pismo U. S.: informacja o pozostawieniu wniosku bez rozpoznania wraz z potwierdzeniem z poczty, na którym brak jej podpisu, wstąpienie Pełnomocnika Rządu ds. Osób Niepełnosprawnych jako, że sprawa dotyczy osoby niepełnosprawnej, wystąpienie Narodowego Centrum Badań i Rozwoju".

7. Postanowieniem z dnia [...] lutego 2021 r., nr [...], Prorektor ds. Studenckich Uniwersytetu Szczecińskiego Na podstawie art. 58 § 1 i § 2, art. 59 § 1 w związku z art. 64 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2020 r. poz. 256 ze zm., dalej przywoływana jako: "K.p.a." oraz § 6 ust. 3 Regulaminu Studiów U. stanowiącego załącznik do uchwały nr [...] Senatu U. S. z dnia [...] czerwca 2019 r. w sprawie uchwalenia Regulaminu Studiów na U. ze zm., odmówił Skarżącej przywrócenia terminu do uzupełnienia braków formalnych odwołania z dnia 20 kwietnia 2014 r., od decyzji z dnia [...] maja 2014 roku, w przedmiocie skreślenia z listy studentów.

W uzasadnieniu rozstrzygnięcia Organ przytaczając dotychczasowy przebieg sprawy wskazał m.in., że w dniu 25 stycznia 2021 r. wpłynęło do Organu odwołanie Skarżącej od ww. decyzji o skreśleniu z listy studentów oraz prośba o przywrócenie terminu do usunięcia braków formalnych odwołania. Skarżąca w swoim podaniu powołała się na zły stan zdrowia, jednocześnie prosząc - w razie odmowy przywrócenia terminu - ponownie o przygotowanie wypisu ocen na kierunku fizyka na podstawie protokołów zaliczeniowych i egzaminacyjnych.

Następnie Organ przywołał brzmienie art. 58 § 1 K.p.a. i stwierdził, że we wniosku Strony o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych odwołania nie znalazły się żadne konkretne informacje pozwalające w jakikolwiek sposób potwierdzić, że wystąpiły okoliczności uniemożliwiające Skarżącej dopełnienie w terminie obowiązku usunięcia braków formalnych odwołania. Dodał, że zarówno wezwanie do usunięcia braków formalnych odwołania, jak i pismo o pozostawieniu odwołania bez rozpatrzenia zostały wysłane na właściwy, wskazany przez Skarżącą adres i nie zostały odebrane, mimo dwukrotnego awizowania tych pism przez operatora pocztowego. W ocenie Organu Skarżąca nie wskazała, ani nie uprawdopodobniła żadnego powodu niezależnego od Strony, który byłby przyczyną nieodebrania pism, a także braku wykonania wezwania Organu. Skarżąca nie wskazała np. że operator pocztowy nie wykonał należycie obowiązków przy doręczaniu przesyłki co skutkowało brakiem możliwości powzięcia wiadomości o przesyłce, czy też nie wskazała celem uprawdopodobnienia tej okoliczności, że złożyła reklamację dotyczącą przesyłek u operatora publicznego. Nadto, mimo wniesienia odwołania od decyzji w dniu 24 czerwca 2014 r. i braku osobistego odebrania po tej dacie przesyłek w sprawie, w okresie ponad 5 lat od złożenia odwołania Skarżąca nie poczyniła żadnych działań, które wskazywałyby na jakąkolwiek choćby wolę zweryfikowania i ustalenia stanu sprawy. Co istotne, zdaniem Organu, Skarżąca nie wskazała przyczyn powyższego, niezależnych od niej.

Według Organu Skarżąca nie podała żadnych przekonywujących argumentów, że w przedmiotowej sprawie nie była w stanie przezwyciężyć przeszkody, która uniemożliwiła dokonanie czynności w terminie, a tym samym nie uprawdopodobniła braku winy w uchybieniu terminu.

Nadto Organ ustalił, że Skarżąca otrzymała w dniu [...] lipca 2014 r. e-mail

z informacją o tym, że skreślenie z listy studentów nastąpiło. Mimo, że informacja była nieprecyzyjna, gdyż wskazano, że "Rektor utrzymał w mocy Pani skreślenie

z listy studentów" zamiast precyzyjnej informacji, że odwołanie zostało pozostawione bez rozpatrzenia (co nie zmienia jednak, zdaniem Organu, negatywnego dla Skarżącej wyniku sprawy), to, w ocenie Organu Skarżąca nie podjęła wówczas żadnych działań w sprawie. Dopiero po kilku latach z wiedzą o ostateczności skreślenia z listy studentów z uwagi właśnie na otrzymanego e-maila, w dniu 30 listopada 2020 r. Skarżąca wskazała, że nie otrzymała decyzji o skreśleniu (według Organu: prawdopodobnie mając na myśli decyzję organu II instancji, zgodnie z informacją zawartą w wiadomości e-mail). Nadto poprosiła o wskazanie konkretnego powodu wraz z odniesieniem się do obowiązku wsparcia osób aktywnych naukowo. Wnioskowane informacje zostały Skarżącej udzielone.

Następnie Organ przywołał brzmienie art. 58 § 2 K.p.a., oraz art. 15zzzzzn2 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych

z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2020 r. poz. 1842 ze zm.), dalej: "ustawa Covid-19", który wszedł w życie w dniu 16 grudnia 2020 r. Dodał, że zgodnie tym ostatnim przepisem w przypadku, o którym mowa w art. 58 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. — Kodeks postępowania administracyjnego, prośbę o przywrócenie terminu należy wnieść w terminie 30 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu.

W ocenie Organu zastosowanie w sprawie ma art. 58 § 2 K.p.a. bez zmiany terminu wynikającej z ustawy Covid-19 z uwagi na fakt, że zarówno uchybienie terminu jak i termin na złożenie wniosku o przywrócenie terminu upłynęły przed dniem ogłoszenia stanu epidemii i wejścia w życie art. 15zzzzzn2 (tj. przed dniem 16.12.2020 r.). Jednakże Organ wskazał, że oba powyższe terminy upłynęły, szczególnie wziąwszy pod uwagę, że e-mail dotyczący sprawy został do Skarżącej wysłany już w dniu 18 lipca 2014 r. Z jego brzmienia Skarżąca mogła wywieść, że sprawa skreślenia jest zakończona i wówczas należało podjąć działania mające na celu ewentualne przywrócenie terminu do usunięcia braków formalnych odwołania. W ocenie Organu skoro wówczas Skarżąca osobiście nie odebrała żadnej korespondencji w sprawie, wziąwszy pod uwagę treść wiadomości e-mail, to w Jej interesie leżało ustalenie przyczyn powyższego (skoro złożyła odwołanie), tj. czy Organ nie wysłał korespondencji, czy może to Strona jej nie podjęła, mimo awizowania przesyłek. Organ dodał, że Skarżącej służy prawo wglądu w akta sprawy, zarówno w jej toku jak i po zakończeniu. Mimo otrzymania tego e-maila Skarżąca nie podjęła żadnych działań. Dopiero w dniu 30 listopada 2020 r., po ponad 5 latach złożyła pismo, które jednak, zdaniem Organu, potwierdza wiedzę Skarżącej o ostatecznym skreśleniu z listy studentów.

Podsumowując, Prorektor ds. Studenckich nie znalazł okoliczności które mogłyby być uznane za uprawdopodobnienie braku winy w uchybieniu terminu, a tym samym mogłyby stanowić przyczynę pozwalającą przywrócić Skarżącej termin do wniesienia odwołania. Nadto w ocenie Organu Skarżąca nie dochowała terminu na złożenie wniosku o przywrócenie terminu.

8. Skarżąca w piśmie z dnia [...] kwietnia 2021 r. zaadresowanym do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie zatytułowanym: "Materiały uzupełniające do sprawy o sygn. akt II SA/Sz 73/19 - próba wyjaśnienia działań Uniwersytetu Szczecińskiego (kierunek [...] wskazała, że do pisma załącza dwa pisma Rektora U. S. przysłane w styczniu 2021 r. (zaznaczając, że pytała o tę sprawę również wcześniej): informacja o braku podpisu na Jej odwołaniu i informacja o pozostawieniu wniosku bez rozpoznania z uwagi na nieuzupełnienie braków formalnych wraz z awizami ze skrytki pocztowej, na których brak jej podpisu. Dodała, że nie dostała żadnych awiz z poczty, nadto była wtedy na zwolnieniu lekarskim (dwa ówczesne zaświadczenia lekarskie w załączeniu), o czym informowała Uniwersytet. Załączyła również dokument wysłany na Jej adres elektroniczny przez pracownicę Uczelni nieodzwierciedlający treści pism Rektora (vide: dwa pierwsze załączniki - pisma Uniwersytetu opisane powyżej), dodając, że nie wie dlaczego pracownica Uczelni przemilczała fakt pozostawienia jej wniosku bez rozpoznania z uwagi na brak podpisu - zapytanie do Uczelni w tej sprawie zostawiono bez odpowiedzi. Skarżąca dodała, że rozstrój zdrowia po zapoznaniu się z treścią ww. dokumentu przysłanego przez pracownicę Uczelni (podkreślając, że nadal nie wie, o co chodzi) skutkował wyłączeniem z funkcjonowania na długi czas (zaznaczyła, że zaświadczenia lekarskie zostaną udostępnione w razie potrzeby). Załączyła również wystąpienie Pełnomocnika Rządu ds. Osób Niepełnosprawnych w celu podkreślenia, że sprawa dotyczy osoby niepełnosprawnej.

9. W wykonaniu zarządzenia z dnia 20 maja 2021 r., pismem z dnia 27 maja 2021 r., Sąd wezwał Skarżącą do jednoznacznego wskazania czy pismo z dnia 10 kwietnia 2021 r. stanowi skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie na postanowienie Prorektora ds. Studenckich Uniwersytetu Szczecińskiego w S. z dnia [...] lutego 2021 r. w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do uzupełnienia braków formalnych odwołania - czy też Skarżąca wnosi skargę na działanie Rektora U. S. - w terminie 7 dni od daty otrzymania zobowiązania, pod rygorem przyjęcia, że pismo z dnia 10 kwietnia 2021 r. stanowi skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie na opisane wyżej postanowienie z dnia [...] lutego 2021 r.

10. W odpowiedzi z dnia 21 sierpnia 2021 r. Skarżąca wskazała: "dot. pisma Sądu z dnia 27 maja 2021 r - sygn. akt II SA/Sz 640/21 (w załączeniu) - nie wiem o co chodzi, zwłaszcza w kontekście sprawy - opis poniżej". W związku z czym Sąd przyjął, że pismo z dnia 10 kwietnia 2021 r. stanowi skargę na postanowienie Prorektora ds. Studenckich Uniwersytetu Szczecińskiego w S. z dnia [...] lutego 2021 r. w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do uzupełnienia braków formalnych odwołania.

11. W odpowiedzi na skargę Organ podtrzymał stanowisko przedstawione szczegółowo w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia i wniósł o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje:

Skarga jest zasadna jednak z innych przyczyn niż w niej wskazane.

12. Stosownie do art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r.- Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2021 r., poz. 137) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.

z 2019 r., poz. 2325, zwanej dalej "p.p.s.a."), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Wspomniana kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Ponadto, zgodnie z treścią art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga

w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Natomiast w myśl art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną.

13. Rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym nastąpiło na podstawie art. 119 pkt 3 w związku z art. 120 p.p.s.a.

14. W sprawie Sąd uznał, że skarga została wniesiona na postanowienie

o odmowie przywrócenia terminu do uzupełnienia braków formalnych odwołania, które jest rozstrzygnięciem kończącym postępowanie administracyjne.

15. Na wstępie należy nakreślić ramy prawne sprawy. Zgodnie z art. 58 § 1 K.p.a. w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na prośbę zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. Z przywołanego przepisu wynika, że przywrócenie terminu następuje tylko na wniosek strony i w przypadku, gdy terminowi temu uchybiono. Przedmiotem badania organu jest w takim wypadku zachowanie terminu do złożenia wniosku o przywrócenie terminu oraz to, czy zainteresowany uprawdopodobnił, że niezachowanie terminu do dokonania czynności w postępowaniu było wynikiem jego niezawinionego zachowania. O braku winy w niedopełnieniu obowiązku można mówić tylko w przypadku stwierdzenia, że dopełnienie obowiązku stało się niemożliwe z powodu przeszkody nie do przezwyciężenia (strona w żaden dostępny sposób nie mogła usunąć przeszkody). Przeszkoda musi istnieć przez cały czas biegu terminu przypisanego do złożenia wniosku o przywrócenie terminu do usunięcia braków formalnych odwołania. Jeżeli dana okoliczność uniemożliwiająca zainteresowanemu uzupełnienie odwołania ustała przed upływem terminu, niedopuszczalne jest powoływanie się na nią w składanym wniosku. Wraz z wniesieniem prośby o przywrócenie terminu należy dopełnić czynności, dla której określony był termin (art. 58 § 2 K.p.a.).

Zgodnie z art. 64 § 2 K.p.a. jeżeli podanie nie czyni zadość innym (niż wskazane w art. 64 § 1 K.p.a.) wymaganiom ustalonym w przepisach prawa, należy wezwać wnoszącego podanie do usunięcia braków w terminie siedmiu dni z pouczeniem, że nieusunięcie tych braków spowoduje pozostawienie podania bez rozpoznania.

W myśl art. 134 K.p.a. organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia niedopuszczalność odwołania oraz uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Postanowienie w tej sprawie jest ostateczne.

Odwołanie, co do zasady, jest niesformalizowanym środkiem prawnym, jednakże powinno spełniać wymogi pisma procesowego określone w art. 63 K.p.a. Odwołanie powinno zatem zawierać, co najmniej wskazanie osoby, od której pochodzi, jej adres i żądanie oraz czynić zadość innym wymaganiom ustalonym w przepisach szczególnych. Przepis art. 63 § 3 K.p.a. stanowi, że podanie (odwołanie) wniesione pisemnie powinno być podpisane przez wnoszącego.

Po wniesieniu odwołania organ odwoławczy winien w pierwszej kolejności poddać ten środek odwoławczy badaniu wstępnemu pod kątem spełniania wymogów formalnych m.in. podpisania podania (odwołania). Podpis pozwala domniemywać, że żądanie pochodzi od osoby określonej jako wnosząca podanie. Takie same zasady dotyczą podpisu pełnomocnika strony, jeśli został on ustanowiony

w sprawie, czy też przedstawiciela ustawowego. Brak podpisu strony na podaniu powoduje uchybienie uniemożliwiające wywołanie skutku prawnego wniesionego podania, czyli uznanie czynności strony. Tym samym odwołanie, które nie zostało podpisane, nie wywołuje żadnych skutków prawnych związanych z jego wniesieniem, przede wszystkim zaś nie daje możliwości jego merytorycznego rozpatrzenia.

16. W sprawie bezsporne jest, że odwołanie Skarżącej wpłynęło do Organu w dniu [...] czerwca 2014 r. Organ stwierdził również, że czynności tej dokonano

w przewidzianym prawem terminie. W związku z tym, że Organ stwierdził, że odwołanie zawierało braki formalne w postaci braku podpisu, Organ na podstawie art. 64 § 2 K.p.a. wezwał Stronę do uzupełnienia braków w terminie 7 dni od dnia odebrania wezwania pod rygorem pozostawienia odwołania bez rozpatrzenia. Przesyłka pocztowa nadana za pośrednictwem operatora publicznego, zawierająca wezwanie została doręczona w trybie art. 44 K.p.a. Organ stwierdzając nieuzupełnienie w wyznaczonym terminie przedmiotowego braku formalnego odwołania pozostawił odwołanie bez rozpatrzenia, o czym poinformował Stronę pismem z dnia 17 lipca 2014 r. doręczonym w trybie art. 44 K.p.a.

17. Zdaniem Sądu, takie prowadzenie postępowania należy uznać za nieprawidłowe. Stwierdzając, że środek odwoławczy został wniesiony niewadliwie, ale nie spełnia wymogów formalnych, a zatem że jest bezskuteczny, a to wyklucza dopuszczalność przystąpienia przez organ do jego merytorycznego rozpatrzenia, organ zobowiązany jest w pierwszej kolejności wezwać wnoszącego środek odwoławczy do usunięcia braków formalnych odwołania z pouczeniem o konsekwencjach prawnych niewykonania wezwania, które wynikają z dyspozycji normy art. 134 K.p.a., a nie art. 64 § 2 K.p.a. W przypadku bezskutecznego upływu zakreślonego terminu organ zobowiązany jest więc do zastosowania art. 134 K.p.a. i stwierdzenia niedopuszczalności odwołania.

Choć w orzecznictwie sądowym można odnotować pogląd wskazujący, że

w takiej sytuacji należy pozostawić odwołanie bez rozpatrzenia na podstawie art. 64 § 2 K.p.a., to jednak skład orzekający w rozpoznawanej sprawie przychyla się do poglądu odmiennego, według którego w takiej sytuacji należy stwierdzić niedopuszczalność odwołania, na podstawie art. 134 k.p.a. (por. wyroki NSA z 30 stycznia 2020 r., II OSK 2549/19; z 15 kwietnia 2010 r., I OSK 135/10; z 28 stycznia 2011 r., I OSK 1814/10; z 1 kwietnia 2016 r., II OSK 1847/14; z 31 maja 2016 r., II OSK 2355/14; z 13 października 2017 r., II OSK 2450/16 oraz z 1 marca 2017 r., II OSK 3088/15, dostępne w Internecie w bazie orzeczeń NSA).

Pogląd ten opiera się na argumentacji, że odwołanie, którego braków formalnych nie usunięto pomimo wezwania, nie może być merytorycznie rozpatrzone, a zatem jest niedopuszczalne. W postępowaniu odwoławczym nie ma zastosowania instytucja pozostawienia odwołania bez rozpoznania przewidziana w art. 64 K.p.a. Argumentacja ta ma uzasadnienie w ogólnych regułach wykładni (lex specialis derogat legi generali), dodatkowo w treści art. 140 K.p.a., z którego wynika ogólna zasada, że przepisy o postępowaniu przed organami pierwszej instancji mają odpowiednie zastosowanie w postępowaniu odwoławczym tylko w sprawach nieuregulowanych w przepisach dotyczących postępowania odwoławczego. Skoro kwestia formalnego zakończenia postępowania została uregulowana w art. 134 K.p.a. w sposób odmienny niż w przypadku podań w postępowaniu przed organem I instancji, to należy przyjąć, że w postępowaniu odwoławczym, w tym względzie, przepis art. 64 K.p.a. nie ma zastosowania.

Dodatkowym argumentem za przyjęciem takiego poglądu jest kwestia zabezpieczenia stronie odpowiednio skutecznych środków ochrony prawnej. Postanowienie stwierdzające niedopuszczalność odwołania, którego braków nie usunięto w terminie, może być bezpośrednio zaskarżone do sądu administracyjnego. Samo jego wydanie, nawet gdyby Skarżąca nie powzięła o nim wiadomości na skutek doręczenia w trybie art. 44 K.p.a., mogłoby stanowić, w realiach sprawy, podstawę do próby ewentualnego przywrócenia terminu do wniesienia skargi na podstawie art. 87 p.p.s.a. Natomiast w przypadku pozostawienia odwołania bez rozpoznania, strona musiałaby skorzystać ze środków prawnych ochrony przed bezczynnością organu odwoławczego (najpierw ponaglenie, dopiero po nim skarga do sądu administracyjnego), co wydaje się bardziej skomplikowanym rozwiązaniem

z perspektywy strony.

Przypomnieć należy, że składając wniosek o przywrócenie terminu Wnioskodawca w istocie przyznaje, że termin ten nie został przez niego zachowany. Instytucja prawna przywrócenia terminu ma zastosowanie w sytuacji uchybienia terminowi, czyli dokonania czynności procesowej już po upływie przewidzianego prawem terminu do jej dokonania. W granicach sprawy dotyczącej przywrócenia terminu do uzupełnienia braków formalnych odwołania mieści się zatem ocena, czy

w ogóle doszło do uchybienia terminu. Zgodnie bowiem z art. 58 § 1 K.p.a., dopiero

w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na wniosek zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. W razie zaś ustalenia, że strona w istocie nie uchybiła terminowi, to jej wniosek o przywrócenie terminu staje się bezprzedmiotowy, a postępowanie wszczęte w tym zakresie powinno zostać umorzone.

18. W aktach administracyjnych kontrolowanej sprawy znajdują się: niepodpisana kserokopia odwołania Skarżącej od decyzji Organu I instancji (karta nr 10 akt administracyjnych), jak i kserokopia odwołania, która została podpisana w prawidłowy sposób przez Skarżącą (karta nr 35 akt administracyjnych). Przy czym podpisana kserokopia odwołania opatrzona jest pieczęcią pracownika Organu potwierdzającego zgodność podpisu/kserokopii z oryginałem i widnieje na niej data 23 grudnia 2020 r., co sugeruje, że podpis ten widniał co najmniej w tej dacie. Natomiast nie ma w aktach administracyjnych oryginału odwołania. Również pełnomocnik Organu w replice do skargi jako załącznik nr 9 dołączył, jak wynika z pieczęci potwierdzającej za zgodność z kopią, kopię niepodpisanego odwołania. Nadto na tej kopii odwołania, w przeciwieństwie do kopii odwołań znajdujących się w aktach administracyjnych (karty 10 i 35) nie widnieje pieczęć wpływu do Organu.

Kolejna nieścisłość wynika z ustaleń Organu co do wpływu w dniu 25 stycznia 2021 r. odwołania od decyzji o skreśleniu z listy studentów oraz prośby o przywrócenie terminu do usunięcia braków formalnych odwołania, podczas gdy z datowanego na ten dzień wpływu pisma Skarżącej z dnia 19 stycznia 2021 r., przy którym w aktach nie ma wymienionych w nim załączników, można się jedynie domyślać, że są to pisma umieszczone na innych kartach akt administracyjnych, nie wynika wprost czy dotyczy ono decyzji z dnia [...] maja 2014 r. oraz w jaki sposób został usunięty brak formalny odwołania. Złożenie pisma miało również na celu wyjaśnienie treści e-maila datowanego na dzień 18 lipca 2014 r. i pism wysłanych przez Organ na podstawie art. 64 § 2 K.p.a. z dnia 24 czerwca 2014 r. i z dnia 17 lipca 2014 r. doręczonych w trybie art., 44 K.p.a., z których nie wynika jakiej decyzji dotyczą. Organ w części sprawozdawczej uzasadnienia postanowienia odniósł się do ww. pism. Odnośnie zaś e-maila z dnia 18 lipca 2014 r. Organ ustalił, że Strona otrzymała go i wskazał, że Strona nie podjęła wówczas żadnych działań w sprawie. Natomiast z akt administracyjnych nie wynika również na jakiej podstawie Organ doszedł do wniosku, że Strona otrzymała opisywaną wiadomość. Na potwierdzenie tego faktu w aktach administracyjnych nie znajduje się bowiem dowód potwierdzający jego odebranie przez Skarżącą wynikający z § 15 rozporządzenia Prezesa Rady ministrów z dnia 14 września 2011 r. w sprawie sporządzania pism w formie dokumentów elektronicznych, doręczania dokumentów elektronicznych oraz udostępniania formularzy, wzorów i kopii dokumentów elektronicznych, czy też jakikolwiek inny.

Zdaniem Sądu, nawet gdyby przyjąć, że Organ potraktował pismo z dnia 25 stycznia 2021 r. jako dołączenie przez Stronę nowego podania, w którym wniesiono odwołanie zawierające podpis, to bez wyjaśnienia kwestii braku w aktach administracyjnych oryginału odwołania złożonego w dniu 24 czerwca 2014 r. oraz znajdującej się w nich kserokopii odwołania na którym widnieje podpis Skarżącej

i pieczęć pracownika Organu potwierdzająca zgodność podpisu/kserokopii

z oryginałem, a także daty złożenia podpisu przez Skarżącą na tym ostatnim dokumencie i w takim razie charakteru tego pisma w sprawie, nie sposób było wydać postanowienie z dnia [...] lutego 2021 r.

Analizując i oceniając prawidłowość poddanego sądowej kontroli rezultatu rozpatrzenia wniosku Skarżącej o przywrócenie terminu do uzupełnienia braku formalnego odwołania Sąd doszedł do przekonania, na podstawie przedłożonych Sądowi akt administracyjnych, że Organ przedwcześnie przyjął pismo Skarżącej z dnia 19 stycznia 2021 r. (data wpływu w dniu 25 stycznia 2021 r.) za nowe podanie,

w którym wniesiono odwołanie zawierające podpis i wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia braków formalnych odwołania. Argumentacja Organu przedstawiona

w zaskarżonym postanowieniu wskazuje na istotne wątpliwości co do kompletności jak i oceny już zgromadzonego materiału dowodowego będącego podstawą do procedowania w sprawie. Ponadto w świetle powyższych rozważań co do zastosowania art. 134 K.p.a., zdaniem Sądu, intencje wynikające z pisma Skarżącej z dnia 19 stycznia 2021 r. nie są w części do końca jasne i wymagały ustalenia przez Organ przed wydaniem zaskarżonego postanowienia.

W ocenie Sądu w takiej sytuacji Organ powinien w pierwszej kolejności ustalić czy jest w posiadaniu oryginału odwołania bez podpisu bądź z podpisem Skarżącej,

a jeżeli nie, to czy jest w posiadaniu odpisu odwołania z podpisem Skarżącej, wraz

z ustaleniem jednoznacznej daty złożenia jednej z wyżej wymienionych form tego dokumentu, odpowiadającego wymogom takiego podania. Ze szczególnym uwzględnieniem karty nr 35 akt administracyjnych – kserokopii odwołania na którym widnieje podpis Skarżącej i pieczęć pracownika Organu potwierdzająca zgodność podpisu/kserokopii z oryginałem. W zależności od tych ustaleń Organ będzie zobowiązany podjąć dalsze czynności procesowe w sprawie, biorąc pod uwagę zasadę ochrony zaufania jednostki do organów administracji (art. 8 K.p.a.), konieczność równoważenia interesu publicznego i słusznego interesu strony (art. 7 K.p.a.). Pamiętając, że rozwiązaniem godzącym w poczucie sprawiedliwości, chronione powyższymi zasadami, byłaby odmowa merytorycznego rozpatrzenia odwołania, które byłoby w istocie prawidłowo podpisane przez Stronę. Brak ustaleń Organu w powyżej opisanej kwestii uniemożliwiał rzetelne rozważenie stanu faktycznego sprawy i jego oceny (art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 K.p.a.).

19. Odrębnym zagadnieniem, który wymaga zasygnalizowania jest termin do wniesienia odwołania od decyzji, który zaczyna swój bieg od momentu jej doręczenia stronie. Ewentualne przywrócenie terminu do wniesienia odwołania, a co za tym idzie do uzupełnienia braków formalnych takiego odwołania jest więc możliwe wtedy, gdy decyzja została prawidłowo (skutecznie) doręczona. Jeżeli prawidłowe (skuteczne) jej doręczenie nie nastąpiło, przywrócenie terminu do wniesienia od niej odwołania jak i do uzupełnienia jego braków nie jest możliwe, ponieważ pierwszy z tych terminów nie rozpoczął jeszcze biegu. W sprawie twierdzenia i zarzuty Skarżącej sprowadzają się również do tego, że decyzja, od której odwołała się nie została Jej doręczona przez operatora pocztowego (pismo z dnia 30 listopada 2020 r.). Z ustaleń Organu znajdujących się w aktach administracyjnych również wynika, że nie jest On w posiadaniu dowodu doręczenia Stronie decyzji z dnia [...] maja 2014 r. (pismo z dnia 12 lutego 2021 r. – karta nr [...] akt administracyjnych). Ponadto Organ odnosząc się do powyższego twierdzenia Strony uznał, że Skarżąca wskazała, że nie otrzymała decyzji o skreśleniu (prawdopodobnie mając na myśli decyzję organu II instancji, zgodnie z informacją zawartą w wiadomości e-mail)", co z oczywistych względów należy uznać za niewystarczające wyjaśnienie tego zasadniczego dla sprawy zagadnienia (art. 107 § 3 K.p.a.).

Powyższe twierdzenia Skarżącej pozostają w sprzeczności z wnioskiem

o przywrócenie terminu, bowiem ich konsekwencją jest konkluzja, że termin ten jeszcze nie rozpoczął biegu. Żądanie takie jest więc, co do zasady, merytorycznie bezzasadne, a postępowanie nim wywołane w istocie bezprzedmiotowe. Jednak takie ewentualne wnioski Organu i wydanie stosownego rozstrzygnięcia w sprawie muszą być poprzedzone weryfikacją ukompletowania i wnikliwą analizą akt administracyjnych.

20. Końcowo dodać należy, że bez znaczenia na etapie sprawy sądowej mają okoliczności podnoszone w odpowiedzi na skargę, znane Organowi z urzędu,

a dotyczące innego postępowania administracyjnego toczącego się w 2018 r.

z udziałem Skarżącej i znajdującego swój finał w wyroku WSA w Szczecinie z dnia 7 sierpnia 2019 r. sygn. akt II SA/Sz 73/19. Również rozważania Organu w tej mierze

w świetle nawet ogólnej treści skargi nie mieszczą się w ramach repliki do jej zarzutów i stanowią w istocie niedopuszczalną na etapie postępowania sądowoadministracyjnego próbę uzupełnienia uzasadnienia zaskarżonego postanowienia.

21. W tym stanie rzeczy stwierdzając naruszenie art. 58 § 1 i 2 K.p.a. i art. 62 § 2 K.p.a. w związku z art. 7 K.p.a., art. 77 § 1 K.p.a., art. 80. K.p.a. i art. 107 § 3 K.p.a. Sąd orzekł jak w sentencji za podstawę przyjmując art. 145 § 1 pkt 1 lit. "c" p.p.s.a. O kosztach orzeczono po myśli art. 200 w związku z art. 205 § 1 tej ustawy.