Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt III SAB/Łd 51/22
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2022-06-23 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6272 Wizy, zezwolenie na zamieszkanie na czas oznaczony, na osiedlenie się, wydalenie z terytorium Rzeczypospolitej Polskiej
659
Hasła tematyczne: Cudzoziemcy
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Umorzono postępowanie w zakresie zobowiązania organu
Powołane przepisy: article: art. 1 § 1 i 2
journal: Dz.U. 2021 poz 137
law: Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych - t.j.
article: art. 3 § 2 pkt 8, art. 119 pkt 4, art. 149, art. 161 § 1 pkt 3, art. 55 § 1 w zw. z art. 154 § 6, art. 54 § 2, art. 200 oraz art. 205 § 2
journal: Dz.U. 2022 poz 329
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.
article: art. 12, art. 35, art. 36, art. 37, art. 77
journal: Dz.U. 2021 poz 735
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.

SENTENCJA

Dnia 23 czerwca 2022 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Małgorzata Kowalska Sędziowie: Sędzia WSA Monika Krzyżaniak (spr.) Asesor WSA Anna Dębowska po rozpoznaniu w dniu 23 czerwca 2022 roku na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi V. T. na przewlekłe prowadzenie postępowania w przedmiocie wniosku o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy i pracę 1. umarza postępowanie w zakresie zobowiązania Wojewody Łódzkiego do rozpatrzenia wniosku V. T. o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy i pracę; 2. stwierdza, że Wojewoda Łódzki dopuścił się przewlekłego prowadzenia postępowania; 3. stwierdza, że przewlekłe prowadzenie postępowania miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 4. przyznaje od Wojewody Łódzkiego na rzecz skarżącego V. T. sumę pieniężną w wysokości 250 (dwieście pięćdziesiąt) złotych; 5. oddala skargę w pozostałym zakresie; 6. zasądza od Wojewody Łódzkiego na rzecz skarżącego V. T. kwotę 597 (pięćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

W dniu 16 kwietnia 2021 r. V.T. złożył wniosek o udzielnie zezwolenia na pobyt czasowy.

W dniu 3 września 2021 r., podczas bezpośredniej wizyty w urzędzie, strona uzupełniła braki formalne wniosku poprzez złożenie odcisków palców, okazanie dokumentu paszportu oraz przedłożenie potwierdzeń dokonania opłat. W trakcie ww. wizyty V.T. uzupełnił również materiał dowodowy akt sprawy o dodatkową dokumentację potwierdzającą zasadność złożonego wniosku m.in. zaktualizowany załącznik nr 1 do wniosku oraz umowę najmu lokalu mieszkalnego.

Pismem z 3 września 2021 r. zawiadomiono jednocześnie stronę o wszczęciu w dniu 16 kwietnia 2021 r. postępowania w sprawie udzielenia zezwolenia na pobyt czasowy oraz wyznaczono termin rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej na dzień 3 grudnia 2021 r.

W dniu 14 lutego 2022 r. strona reprezentowana przez fachowego pełnomocnika wniosła ponaglenie na niezałatwienie sprawy w określonym w art. 36 k.p.a. terminie, wnosząc m. in. o stwierdzenie bezczynności organu skutkującej nie zakończeniem rozstrzygnięcia sprawy w terminie wyznaczonym do dnia 3 grudnia 2021 r., uwzględnienie ponaglenia i zobowiązanie organu do wydania decyzji zgodnie z żądaniem strony w terminie 30 dni, wyjaśnienie przyczyn i ustalenie osób winnych bezczynności organu.

W dniu 15 lutego 2022 r. Wojewoda Łódzki udzielił V.T. pozwolenia na pobyt czasowy i pracę na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Decyzja została nadana drogą pocztową.

W dniu 16 lutego 2022 r. strona złożyła skargę na przewlekłe prowadzenie stępowania, zarzucając organowi naruszenie:

1/ art. 35 § 1 i 3 w zw. z art. 12 § 1 w zw. z art. 6 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2021 r. poz. 735; dalej jako: "k.p.a."), przez:

- rażące niedochowanie podstawowego terminu załatwienia sprawy administracyjnej w sytuacji, gdy strona uzupełniła braki formalne złożonego wniosku oraz przedłożyła dodatkową dokumentację do akt sprawy uzasadniającą zasadność jej żądania, natomiast organ w żaden merytoryczny sposób nie odniósł się do tej sytuacji i nie wydał decyzji administracyjnej,

- niepodjęcie jakiejkolwiek próby dochowania ustawowych terminów na rozpatrzenie sprawy o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy i pracę wynikające z braku koncentracji materiału dowodowego oraz nieefektywności działań organu, które nie były ukierunkowane na wnikliwe i szybkie podejmowanie czynności w celu rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej;

2/ art. 36 § 1 w zw. art. 9 k.p.a. poprzez:

- niepoinformowanie strony o fakcie niezałatwienia sprawy w ustalonym przez organ terminie do dnia 3 grudnia 2021 r. oraz niewskazanie stronie przyczyn zaistniałej zwłoki w przedmiocie rozstrzygnięcia indywidulanej sprawy administracyjnej,

- brak wskazania (wyznaczenia) nowego terminu załatwienia sprawy administracyjnej;

3/ art. 12 § 1 k.p.a. poprzez przewlekłe prowadzenie postępowania administracyjnego w sytuacji, gdy Organ administracji publicznej winien działać wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do załatwienia sprawy, zwłaszcza na takim etapie postępowania administracyjnego, na którym Strona dokonała już uzupełnienia braków formalnych i materiału dowodowego, a przy niskim nakładzie pracy organ miał możliwość weryfikacji spełnienia przez Stronę przesłanek pozytywnych wniosku o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy i pracę wynikających z art. 114 ust. 1 ustawy o cudzoziemcach;

4/ art. 10 k.p.a., poprzez niezapewnienie stronie czynnego udziału w postępowaniu, co doprowadziło do sytuacji, iż strona przez wiele miesięcy od daty wszczęcia i daty planowanego pierwotnie zakończenia postępowania nie wie na jakim etapie znajduje się jej sprawa;

5/ art. 7 k.p.a., art. 77 k.p.a. oraz art. 80 k.p.a., poprzez brak podjęcia efektywnych czynności zmierzających do wyjaśnienia stanu faktycznego (brak koncentracji materiału dowodowego, wszechstronnej oceny materiału dowodowego) oraz do załatwienia sprawy, co doprowadziło do naruszenia zasady praworządności, interesu społecznego i słusznego interesu strony;

6/ art. 6 oraz art. 8 § 1 k.p.a., poprzez sprzeniewierzenie się wszystkim wyżej wymienionym przepisom, których niezastosowanie objawiło lekceważące podejście organu wobec strony i doprowadziło do naruszenie fundamentalnej zasady praworządności skutkującej wyłącznie utratą (a nie pozytywnym pogłębieniem) zaufania strony do organu władzy publicznej, który uchylił się od spełnienia obowiązku rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej w terminie ustawowym.

W oparciu o wskazane zarzuty pełnomocnik strony wniósł o:

1/ orzeczenie w ramach kontroli z art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a., że organ dopuścił się przewlekłego prowadzenia postępowania w sprawie administracyjnej pod sygn. akt SO-III.6151.4706.2021 (objętej normą z art. 3 § 2 pkt 1 p.p.s.a.) oraz zobowiązanie organu do wydania decyzji administracyjnej w terminie 30 dni kalendarzowych od daty prawomocności wyroku tutejszego Sądu - na podstawie art. 149 § 1 pkt 1) i 3) p.p.s.a.; 2/ stwierdzenie, że przewlekłe prowadzenie postępowania miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa - na podstawie art. 149 § 1a p.p.s.a.;

3/ przyznanie od organu na rzecz strony sumy pieniężnej w kwocie 250,00 zł - na podstawie art. 149 § 2 p.p.s.a.;

4/ zasądzenie zwrotu kosztów postępowania sądowego, w tym kosztów zastępstwa profesjonalnego pełnomocnika strony oraz kosztów opłaty sądowej od wpisu i opłaty skarbowej od pełnomocnictwa;

5/ orzeczenie wobec organu grzywny w wymiarze 500,00 zł - w razie niezastosowania się przez organ do obowiązków, o których mowa w art. 54 § 2 p.p.s.a. - na podstawie art. 55 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 154 § 6 p.p.s.a.

W odpowiedzi na skargę Wojewoda Łódzki wniósł o umorzenie postępowania w sprawie, ewentualnie o oddalenie skargi.

Organ w pierwszej kolejności wskazał, że ocena czy "postępowanie jest prowadzone dłużej niż jest to niezbędne do załatwienia sprawy" powinna zostać dokonana w sposób indywidualny.

Wojewoda Łódzki podkreślił, że zgodnie z art. 109 ustawy o cudzoziemcach zobowiązany był oczekiwać 30 dni na opinię organów wymienionych w treści tego przepisu. Ponadto organ zwrócił uwagę, że od dnia 1 stycznia 2021 r. do dnia złożenia przez cudzoziemca skargi wpłynęło do Wojewody Łódzkiego 35668 wniosków na pobyt czasowy i pracę. Tym samym organ musi czynności zrealizować w taki sam sposób wobec wszystkich wniosków na pobyt czasowy, mając na uwadze m.in. dyspozycję art. 7 k.p.a. oraz 8 k.p.a. Organ wyjaśnił, że prowadzonych przez Wojewodą Łódzkim postępowań administracyjnych w sprawie wniosków o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy nie można kwalifikować jako nieskompletowanych. Każde postępowanie cechuje się dużym stopniem indywidualności, a wynika to z wielości wymogów opisanych w treści art. 114 ust. 1 ustawy o cudzoziemcach.

Wojewoda Łódzki zwrócił również uwagę na fakt aktualnego procedowania sprawy w warunkach epidemii COVID SARS-19, co również ma wpływ na okres procedowania. Mając na względzie ww. okoliczności Wojewoda Łódzki stoi na stanowisku, że czynią one bezzasadnym wniesiony zarzut procedowania przez sprawy w sposób przewlekły. Odnosząc się do przedstawionego przez stronę skarżącą zarzutu prowadzenia przez Wojewodę Łódzkiego postępowania z rażącym naruszeniem prawa, w ocenie organu jest on bezzasadny. Pełnomocnik skarżącego jako okoliczność popierającą złożony zarzut podniósł prowadzenie postępowania przez Wojewodę Łódzkiego przez okres dłuższy niż jest to wymagane. W ocenie organu, argumentacji ta nie zasługuje na aprobatę. Organ powołując się na wybrane orzecznictwo sądowoadministracyjne wskazał, że sam fakt przekroczenia przez organ terminu na załatwienie sprawy nie może przesądzać o powstaniu zjawiska rażącego naruszenia prawa. Wojewoda Łódzki podtrzymał tezę o braku podstaw do stwierdzenia rażącego naruszenia prawa na gruncie omawianej sprawy.

Wojewoda Łódzki w toku postępowania, opierając się na dysponowanych środkach, w obliczu dużej liczby złożonych wniosków na pobyt czasowy, działania w warunkach pandemii oraz wystąpienie okoliczności o których mowa w treści art. 35 § 5 k.p.a. wydał rozstrzygnięcie w przedmiotowej sprawie, które zostało wydane przed złożeniem skargi na przewlekłość postępowania organu.

Odnosząc się do przedstawionego przez stronę zarzutu naruszenia art. 8 k.p.a. oraz 12 k.p.a. organ podniósł, że jest on bezzasadny. W ocenie Wojewody zasadnym jest podniesienie, że zasada szybkości postępowania, jakkolwiek bardzo istotna, nie może być uznana za nadrzędną, w szczególności za znajdującą prymat nad zasadą prawdy obiektywnej. W ocenie organu nie można również stwierdzić, że organ w toku postępowania doszło do naruszenia art. 35 k.p.a.

W odpowiedzi na złożone roszczenie wypłacenia skarżącemu sumy pieniężnej organ podniósł, iż cudzoziemiec w dniu złożenia skargi posiadał prawo do legalnego wykonywania pracy w oparciu o zezwolenie typu A ważne do 30 września 2022 r., wydane przez Wojewodę Mazowieckiego. Potwierdza to również zawarta umowa zlecenia, raport ubezpieczeniowy. Ponadto cudzoziemiec posiadał prawo do legalnego przebywania na terytorium RP w związku ze złożonym wnioskiem na pobyt czasowy. Przytoczona przez pełnomocnika strony argumentacja, w ocenie organu nie potwierdza zasadności roszczeń, nie znajduje ona również poparcia w poglądach orzecznictwa. Stanowisko to został wyrażone przez WSA w Łodzi w wyroku z 04.11.2021 r. (sygn. akt III SAB/Łd 21/21) oraz z 12.01.2022 r. (III SAB/Łd 51/21).

Mając na względzie całokształt ww. okoliczności Wojewoda Łódzki podtrzymał swoje stanowisko i wniósł o umorzenie postępowania w sprawie, ewentualnie z ostrożności procesowej o oddalenie skargi.

W piśmie procesowym z 28 marca 2022 r. pełnomocnik skarżącego wskazał, że organ rzeczywiście wydał decyzję w dniu 15.02.2022 r., jednak w chwili złożenia skargi w dniu 16.02.2022 r. strona nie miała żadnej wiedzy o działaniu organu, a decyzja o udzieleniu zezwolenia na pobyt czasowy i pracę została doręczona stronie dopiero w marcu 2022 r. Pełnomocnik skarżącego podtrzymał wniesioną skargę i podniósł, iż niedoręczenie decyzji stronie powoduje, że do dnia doręczenia organ administracji publicznej pozostaje w bezczynności i w dalszym ciągu przewlekle prowadzi sprawę.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje:

Skarga jest częściowo zasadna.

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2021 r., poz. 137 ze zm.), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W myśl art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2022 r., poz. 329 ze zm., dalej p.p.s.a.) kontrola ta obejmuje również bezczynność organów lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 4a, a w przypadku informacji publicznej, także innych podmiotów zobowiązanych do jej udzielenia.

Podkreślić również należy, że zgodnie z art. 119 pkt 4 p.p.s.a., sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania. W trybie uproszczonym sąd rozpoznaje sprawy na posiedzeniu niejawnym, w składzie trzech sędziów.

Stosownie do art. 149 § 1 p.p.s.a. sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 albo na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 4a:

1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności;

2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa;

3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania.

Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (art. 149 § 1a p.p.s.a.).

Ponadto sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 (art. 149 § 2 p.p.s.a.).

Zgodnie z art. 12 § 1 k.p.a. organy administracji publicznej mają obowiązek działać w sprawie wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami, prowadzącymi do jej załatwienia. Na organie prowadzącym postępowanie spoczywa obowiązek podejmowania wszelkich kroków niezbędnych do załatwienia sprawy (art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a.). Stosownie do treści art. 35 § 1 i § 3 k.p.a., organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. Załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy, od dnia wszczęcia postępowania. W myśl natomiast art. 36 § 1 k.p.a., o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie organ administracji publicznej obowiązany jest zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki, wskazując nowy termin załatwienia sprawy oraz pouczając o prawie do wniesienia ponaglenia.

W świetle przepisu art. 37 § 1 ustawy – Kodeks postępowania administracyjnego przyjmuje się, że bezczynność organu ma miejsce wówczas, gdy nie załatwiono sprawy w terminie określonym w art. 35 lub przepisach szczególnych ani w terminie wskazanym zgodnie z art. 36 § 1 (art. 37 § 1 pkt 1 k.p.a.), natomiast o przewlekłości można mówić wówczas, gdy postępowanie administracyjne prowadzone jest dłużej niż jest to niezbędne do załatwienia sprawy (art. 37 § 1 pkt 2 k.p.a.).

W niniejszej sprawie, jak wynika z przedstawionych Sądowi akt, wniosek o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy i pracę z dnia 14 kwietnia 2021 r. wpłynął do Wojewody Łódzkiego w dniu 16 kwietnia 2021 r. W aktach sprawy znajduje się notatka służbowa, z której wynika, że w związku z epidemią wirusa SARS-CoV-2 osoby mające uzupełnić braki formalne wniosku, za zgodą kierownictwa będą obsługiwane po uprzednim wezwaniu telefonicznym. Termin wyznaczono skarżącemu na 3 września 2021 r. godzina 11:15. W dniu 3 września 2021 r. strona uzupełniła braki formalne wniosku, stawiając się bezpośrednio w urzędzie. W tym samym dniu wydano również zawiadomienie o wszczęciu wobec V.T. postępowania w sprawie udzielenia zezwolenia na pobyt czasowy, wraz z informacją o przewidywanym terminie załatwienia sprawy wyznaczonym na 3 grudnia 2021 r.

Skarżący wniósł następnie 14 lutego 2022 r. ponaglenie, a 16 lutego 2022 r. skargę na przewlekłość postępowania. W rezultacie powyższego organ wydał decyzję z 15 lutego 2022 r. nr SO-III.6151.4706.2021, udzielając cudzoziemcowi zezwolenia na pobyt czasowy i pracę na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej do 15 lutego 2025 r.

Zważywszy na poczynione wyżej ustalenia faktyczne, Sąd doszedł do przekonania, że Wojewoda Łódzki dopuścił się przewlekłego prowadzenia postępowania, ponieważ stopień skomplikowania sprawy oraz zgromadzony materiał dowodowy pozwalały na wydanie rozstrzygnięcia w zakreślonym przepisami terminie. Mimo to, organ tego nie uczynił, nie informując strony o powodach zaistniałej zwłoki oraz ewentualnym nowym terminie wydania stosownego rozstrzygnięcia. Ostatnie uczynił dopiero po prawie 5 miesiącach od przyjęcia wniosku, gdy sam skarżący pojawił się w siedzibie organu. Co więcej, z uwagi na upływ maksymalnych ustawowych terminów załatwienia sprawy, organ w istocie pozostawał w sprawie bezczynny. W rezultacie od złożenia wniosku do czasu zakończenia postępowania wydaniem decyzji z 15 lutego 2022 r. upłynęło 10 miesięcy, w czasie którego organ nie podjął de facto żadnych merytorycznych czynność zmierzających do jej załatwienia. Stan ten przerwało dopiero zwrócenie się przez Wojewodę Łódzkiego do właściwych służb o udzielenie informacji, czy wjazd i pobyt cudzoziemca stanowi zagrożenie dla obronności lub bezpieczeństwa państwa, co nastąpiło jednak dopiero po bezpośrednim kontakcie organu ze skarżącym w dniu 3 września 2022 r. Pomimo również wyznaczenia stronie terminu załatwienia sprawy na 3 grudnia 2021 r., organ nie wydał w tym czasie decyzji, gdyż została ona wydana dopiero w dniu 15 lutego 2022 r., na skutek wniesionego przez stronę 14 lutego 2022 r. ponaglenia.

W ocenie Sądu stwierdzona w sprawie przewlekłość organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa (art. 149 § 1a p.p.s.a.). Ustawodawca nie zdefiniował wprawdzie, kiedy taka sytuacja zachodzi, jednak Sąd podziela pogląd, zgodnie z którym prawo takiej kwalifikacji bezczynności lub przewlekłości zostało pozostawione uznaniu składu orzekającego. Uznanie to cechuje brak sztywnych ram wartościowania i opiera się na analizie całokształtu okoliczności sprawy, przy uwzględnieniu pewnych wskazań ustawowych, zasad doświadczenia życiowego i zawodowego (por. np. wyrok NSA z 28 marca 2018 r., I OSK 2424/16, CBOSA). Taka kwalifikacja będzie więc zasadna wtedy, gdy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania są oczywiste i nie dają się pogodzić z regułami demokratycznego państwa prawa. Za taką oceną może przemawiać m.in. zbyt długi czas prowadzenia sprawy, niemający uzasadnienia ani w stopniu jej skomplikowania, ani w konieczności prowadzenia szerokiego postępowania dowodowego (por. np. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 13 stycznia 2016 r. sygn. akt I OSK 2234/15, CBOSA i cyt. tam orzecznictwo).

Przenosząc powyższe na grunt niniejszej sprawy, Sąd uznał, że przewlekłość organu była znacząca, mimo że nie było uzasadnione to stopniem skomplikowania sprawy, o czym świadczy zresztą okoliczność załatwienia sprawy niedługo po wniesieniu przez skarżącego ponaglenia, bez przeprowadzania jakichkolwiek dodatkowych czynności mających na celu uzupełnienie zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego i wydanie rozstrzygnięcia w oparciu o dotychczasową zawartość akt postępowania. Jakkolwiek Sąd miał na uwadze, że na trudność w terminowym rozstrzygnięciu sprawy w przeważającej mierze wpłynął znaczący wzrost liczby spraw dotyczących legalizacji pobytu załatwianych przez organ oraz niewielka obsada kadrowa, to jednak nawet uwzględniając tę przyczynę, skala stwierdzonego uchybienia, wobec braku konieczności prowadzenia dodatkowego postępowania wyjaśniającego, jest na tyle znacząca, że w ocenie składu orzekającego zasługiwała na przyjętą w wyroku kwalifikację. W tych warunkach faktycznych obiektywnie można zatem stwierdzić zaistnienie przewlekłości o rażącym charakterze.

Odnosząc się do żądania zasądzenia na rzecz skarżącego sumy pieniężnej, Sąd w składzie orzekającym podziela stanowisko wyrażone w orzecznictwie NSA, iż w sytuacji, kiedy bezczynność (przewlekłość) przybiera formę kwalifikowaną, tj. ma miejsce z rażącym naruszeniem prawa, przyznanie stronie sumy pieniężnej jest wskazane i powinno być regułą, a odstąpienie od zastosowanie tego środka powinno być przez sąd usprawiedliwione (wyrok NSA z 11 lipca 2019 r. sygn. akt I OSK 360/18). Z tego względu Sąd orzekł o przyznaniu na rzecz skarżącego sumy pieniężnej w żądanej wysokości. Należy bowiem podkreślić, że suma pieniężna, której wymierzenie oparte zostało na uznaniu sędziowskim, ma charakter swoistego zadośćuczynienia za dolegliwości i niedogodności, jakich strona doznała na skutek opieszałego i przewlekłego sposobu rozpoznawania jej sprawy przez organ (por. np. wyrok NSA z 1 sierpnia 2018 r., II OSK 916/18, CBOSA). Jest to instytucja właściwa prawu administracyjnemu, zbliżona konstrukcyjnie bardziej do instytucji nawiązki w postępowaniu karnym (art. 46 § 2 k.k.), niż odszkodowania w prawie cywilnym. Wymaga to podkreślenia, ponieważ sąd administracyjny nie jest powołany do orzekania o odszkodowaniu oraz zadośćuczynieniu w rozumieniu prawa cywilnego. Kwestie te rozpoznają sądy powszechne. Sąd administracyjny nie ma zresztą narzędzi procesowych służących do ustalenia odszkodowania zgodnie z regułami obowiązującymi w prawie cywilnym (zob. art. 106 § 3 w zw. z art. 133 § 1 p.p.s.a.). Zdaniem Sądu, z uwagi na znaczenie sprawy dla skarżącego, a także okres trwania postępowania, kwota 250 zł jest adekwatna w ustalonym stanie faktycznym.

Sąd zwraca w tym miejscu uwagę, że podjęte orzeczenie nie przesądza o zamknięciu skarżącemu możliwości dochodzenia dalszych roszczeń. Stwierdzenie przewlekłości otwiera mu bowiem drogę do dochodzenia w procesie cywilnym ewentualnego odszkodowania i zadośćuczynienia (art. 417¹ § 3 k.c. w zw. z art. 448 k.c.). Wówczas będzie on zobligowany udowodnić w kontradyktoryjnym procesie fakt poniesienia szkody i jej wysokość, związek przyczynowy między szkodą a zwłoką organu oraz doznanie ewentualnej krzywdy (art. 6 k.c.), zaś Skarb Państwa będzie miał zapewnione pełne prawo do obrony swych racji.

Z powyższych względów, na podstawie art. 149 § 1 pkt 3, § 1a oraz § 2 p.p.s.a. orzeczono jak w pkt 2, 3 i 4 sentencji wyroku,

Ponadto na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a., który stanowi m.in., że sąd wydaje postanowienie o umorzeniu postępowania, gdy stało się ono bezprzedmiotowe z innych przyczyn niż skuteczne cofnięcie skargi przez skarżącego lub śmierć strony, wobec wydania przez organ decyzji z dnia 15 lutego 2022 r., żądanie zobowiązania Wojewody Łódzkiego do rozpatrzenia wniosku skarżącego o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy stało się zbędne, dlatego Sąd orzekł jak w punkcie 1 sentencji.

W tym miejscu podkreślić należy, iż w ocenie Sądu w niniejszej sprawie nie zaistniały podstawy do zastosowania uchwały NSA z 07.03.2022 r. sygn. akt II OPS 1/21, w myśl której: Skarga na przewlekłe prowadzenie postępowania administracyjnego wniesiona po jego ostatecznym zakończeniu, poprzedzona ponagleniem złożonym w jego toku, podlega odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. W rozpoznawanej sprawie skarga została bowiem wniesiona przed zakończeniem postępowania, gdyż zgodnie z powołaną wyżej uchwałą: Za rozstrzygnięcie sprawy przez organ administracji należy przy tym uznać nie tyle samo wydanie aktu administracyjnego, ale jego uzewnętrznienie wobec stron postępowania w postaci jego doręczenia stronom ze skutkiem prawnym ostatecznego zakończenia postępowania administracyjnego. Samo wydanie aktu przez organ jest bowiem czynnością techniczną, która nabiera doniosłości prawnej w postaci rozstrzygnięcia sprawy dopiero w chwili, gdy zostanie skutecznie oświadczona stronom postępowania, jako kończąca tok postępowania.

W niniejszej sprawie decyzją z 15 lutego 2022 r. Wojewoda Łódzki udzielił V.T. pozwolenia na pobyt czasowy i pracę na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Decyzja ta została nadana drogą pocztową. Mimo wezwania Sądu, organ nie załączył do akt sprawy zwrotnego potwierdzenia odbioru tej decyzji przez pełnomocnika skarżącego, wobec czego Sąd przyjął, iż - zgodnie z oświadczeniem pełnomocnika strony zawartym w piśmie procesowym z 28.03.2022 r. - decyzja Wojewody Łódzkiego z 15 lutego 2022 r. została doręczona stronie w marcu 2022 r., co oznacza iż przed wniesieniem skargi (16 lutego 2022 r.) nie nastąpiło zakończenie postępowania administracyjnego.

W ocenie Sądu brak było podstaw prawnych do wymierzenia wobec organu grzywny na podstawie art. 55 § 1 w zw. z art. 154 § 6 p.p.s.a. W niniejszej sprawie nie zaistniały bowiem przesłanki o których mowa w art. 54 § 2 p.p.s.a., a zatem wniosek strony w tym zakresie należało uznać za nieuzasadniony.

O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 oraz art. 205 § 2 p.p.s.a. Na koszty te składają się wpis od skargi (100 zł), wynagrodzenie profesjonalnego pełnomocnika (480 zł) oraz opłata skarbowa od pełnomocnictwa

(17 zł).

k.ż.