Postanowienie WSA w Gorzowie Wlkp., sygn. akt I SA/Go 330/11
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp.
Data orzeczenia: 2012-03-23 00:00:00+01:00 ()
Symbol z opisem: 6119 Inne o symbolu podstawowym 611
Hasła tematyczne: Prawo pomocy
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono wniosek o przyznanie prawa pomocy
Powołane przepisy: article: art. 246 par 1 pkt 2 w zw. z art. 165
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

SA/Go 330/11 POSTANOWIENIE Dnia 23 marca 2012 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia WSA Stefan Kowalczyk po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 23 marca 2012 r. wniosku S.M. o częściowe zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie nadania rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji w sprawie podatku od towarów usług za czerwiec 2005 r. postanawia oddalić wniosek.


UZASADNIENIE

l SA/Go 330/11

UZASADNIENIE

W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu od złożonej skargi, skarżący S.M. wnioskiem z [...] maja 2011 r. wystąpił do tut. Sądu o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienie doradcy podatkowego.

W złożonym oświadczeniu podał, iż nie posiada oszczędności, a jego jedyny majątek stanowi dom o powierzchni 100 m2 oraz 44-hektarowa nieruchomość rolna. W rubryce dotyczącej przedmiotów wartościowych wskazał sprzęt rolniczy.

Odnosząc się z kolei do osiąganych dochodów wskazał na kredyt na kwotę 15.000 zł. Oświadczył, że obok prowadzenia gospodarstwa rolnego, które nie przynosi realnych dochodów, zajmuje się działalnością gospodarczą, która również jest niedochodowa, informował ponadto, że jego nieruchomości są obciążone hipoteką przymusową, a ruchomości (2 samochody) zastawem skarbowym, natomiast jego rachunek bankowy jest zajęty w postępowaniu egzekucyjnym.

Zarządzeniem z dnia 31 maja 2011 r. wezwano skarżącego do złożenia w terminie 7 dni; wyciągów ze wszystkich rachunków i lokat bankowych, zestawienia wysokości kosztów uzyskania przychodów i wartości przychodów uzyskiwanych z sadzonej działalności gospodarczej, odpisów deklaracji dla podatku od towarów i usług składanych w związku z tą działalnością, zestawienia wysokości otrzymanych w 2010 i 2011 r. płatności związanych z prowadzeniem gospodarstwa rolnego, świadczenia o posiadanych samochodach osobowych, dokumentów potwierdzających zajęcia egzekucyjne oraz oświadczenia o wysokości miesięcznych kosztów utrzymania. Skarżący nie złożył żądanych dokumentów oraz oświadczeń.

Postanowieniem z dnia 22 czerwca 2011 r. referendarz sądowy odmówił S.M. przyznania prawa pomocy. We wniesionym sprzeciwie na w/w rozstrzygnięcie skarżący oświadczył, że posiada tylko jeden rachunek bankowy zajęty przez Urząd Skarbowy, zaś gospodarstwo rolne jest obciążone hipoteką. Oświadczył także, że nie posiada żadnych lokat bankowych i utrzymuje się aktualnie z kredytu bankowego. Wskazał ponadto, że kwota płatności związana z prowadzeniem gospodarstwa rolnego w 2010 r. wyniosła 33.745,83 zł., natomiast w 2011 r. takiej płatności nie otrzymał. W załączeniu przedłożył zestawienie o wysokości kosztów uzyskania przychodów i wartości przychodów uzyskiwanych z prowadzonej działalności gospodarczej za listopad, grudzień 2010 r. oraz za styczeń 2011 r.,

I SA/Go 330/11

zestawienie kosztów i przychodów gospodarstwa rolnego za 2010 r. oraz zawiadomienie o wpisie hipoteki.

Postanowieniem z dnia 26 lipca 2011 r. tut Sąd również odmówił przyznania prawa pomocy. W motywach rozstrzygnięcia Sąd stwierdził, że skarżący nie wykazał w dostateczny sposób, iż nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania, które na obecnym etapie stanowi wpis od skargi w wysokości 100 zł. Podkreślił, że skarżący nie przedstawił wszystkich wymaganych dokumentów, co oznaczało, iż nie wykonał w pełni otrzymanego wezwania, natomiast przedstawione informacje były niewystarczające do przyjęcia ponad wszelką wątpliwość, że przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym czy też częściowym było uzasadnione. Sąd wskazał, że skarżący wezwany do przedłożenia wyciągów ze wszystkich rachunków bankowych oświadczył w sprzeciwie, iż ma tylko jeden rachunek bankowy zajęty przez komornika, przy czym nie przedłożył wyciągu z tego rachunku bankowego. Tymczasem Sądowi znane było z urzędu, że w odpowiedzi na analogiczne wezwanie w sprawie o sygn. akt I SA/Go 324/11, skarżący w piśmie z [...] czerwca 2011 r. oświadczył, iż posiada dwa rachunki bankowe - jeden w Banku [...] oraz w Banku [...]. Czyniło to jego oświadczenie w tym zakresie niewiarygodne. Brak wspomnianych wyciągów bankowych uniemożliwił Sądowi również ustalenie, czy gromadzone na rachunku środki zostały zablokowane, jaki jest stan środków na rachunku, jakie są wpływy oraz wypłaty z rachunku. Ponadto Sąd zauważył, że skarżący nie przedłożył odpisów deklaracji miesięcznych na podatek od towarów i usług za ostatni kwartał, które pozwoliłyby ustalić rzeczywisty stan prowadzonej działalności gospodarczej, zaś przedstawione zestawienie kosztów uzyskania przychodów z działalności gospodarczej za listopad i grudzień 2010 r. oraz styczeń 2011 r. nie pozwalało miarodajnie ustalić kondycji ekonomicznej skarżącego jako przedsiębiorcy. Sąd poddał również pod wątpliwość twierdzenie strony, że aktualnie utrzymuje się z kredytu bankowego. Powołując się na doświadczenie życiowe Sąd zauważył, że banki nie udzielają kredytów, pożyczek osobom, które nie są w stanie wykazać możliwości ich spłaty, np, ze względu na brak stałego źródła dochodu.

Na powyższe orzeczenie skarżący złożył zażalenie, w którym wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia. W skarżący podał, że jego rachunek w banku [...] jest od wielu lat nieczynny, a zatem jako faktycznie istniejący wskazał rachunek w Banku [...], który to z kolei jest zajęty przez komornika. Ponadto ponownie powołał się na fakt ustanowienia zastawów na jego

l SA/Go 330/11

ruchomościach, wpisania hipoteki przymusowej na jego gospodarstwo. Potwierdził, że obecnie, na przednówku utrzymuje się z kredytu bankowego.

Postanowieniem z dnia 26 września 2011 r. (sygn. akt l FZ 265/11) NSA oddalił w/w zażalenie podkreślając, iż skarżący iż zdecydowanie unika przedstawienia kompletu wymaganych dokumentów potwierdzających jego oświadczenia. Nie uczynił tego bowiem ani po wezwaniu, ani na etapie sprzeciwu, ani na etapie zażalenia. Sąd administracyjny natomiast nie może się domyślać i samodzielnie dochodzić, co mogłyby zawierać te dokumenty jedynie w oparciu o oświadczenia strony. Tym bardziej, że już na podstawie dokumentów, które znajdują się w aktach tej sprawy (lub innych spraw skarżącego), nie można mówić o spójności przedstawianych danych.

W związku z powyższym wezwano skarżącego do uiszczenia wpisu sadowego od skargi. W odpowiedzi w piśmie z dnia [...] października 2011 r. oraz w formularzu "ppf skarżący wskazał, że nową okolicznością jest zajęcie przez komornika jego przychodu uzyskanego ze sprzedaży zbóż, ponadto wskazał, że przeciwko niemu jest prowadzona od dwóch lat egzekucja administracyjna. Nie składa wyciągów z rachunków bankowych z uwagi na wysokie ich opłaty. Podniósł, że prowadzona egzekucja polega na zajęciu rachunku bankowego, zastawie na rzeczach ruchomych oraz wpisaniu hipoteki na gospodarstwie rolnym. Podał również, że w 2011 r. Agencja Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa nie rozpoczęła jeszcze przyjmowania wniosków o przyznanie płatności w ramach systemu wsparcia bezpośredniego, utrzymuje się obecnie z uzyskanego w banku kredytu. Nie posiada żadnych lokat. W dołączonym do oświadczenia załączniku "ppf w pozycji 10 dotyczącej dochodów wpisał, że osiąga z gospodarstwa rolnego dochód miesięczny brutto 4660 zł., z kolei działalność gospodarcza przynosi stratę w wysokości - 30.000 zł. Wskazał również, iż zaciągnął kredyt na działalność rolnicza w wysokości 330.000 zł oraz posiada zobowiązania za nawozy w kwocie 111.000 zł. Oświadczył także, iż córka studiując nie otrzymuje stypendium oraz zamieszkuje na stancji. Sam wnioskodawca zaś choruje i ponosi z tego tytułu koszty.

Postanowieniem 22 listopada 2011 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił wniosek skarżącego w oparciu o art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 165 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, póz. 1270 ze zm. - dalej P.p.s.a.) uznając, iż skarżący nie wykazał istotnych zmian sytuacji finansowej w porównaniu z przedstawioną w poprzednim wniosku.

l SA/Go 330/11

Na w/w postanowienie skarżący złożył zażalenie do Naczelnego Sądu Administracyjnego. Podniósł w nim, iż w sprawie wystąpiły nowe okoliczności w postaci zajęcia [...] sierpnia 2011 r. przelanej na rachunek bankowy skarżącego kwoty 61.600 zł za sprzedany po żniwach rzepak. Podkreślił, iż wszystkie wpływy na rachunku zostały zajęte przez komornika sądowego, co uniemożliwia dokonanie jakichkolwiek wypłat. Zaznaczył, iż dochód za 2010 r. w kwocie 26.817,21 zł daje na osobę kwotę która obiektywnie wystarcza na życie na progu ubóstwa. Za dowolne uznał również zważenia Sądu co do nieotrzymania przez skarżącego kredytu, skoro złożył dokumenty, z których wynika udzielenie takiego kredytu. Sąd l instancji zdaniem skarżącego również błędnie zinterpretował zajęcie rachunków bankowych przez komornika, jak i nietrafnie odniósł się do specyfiki osiąganych dochodów z gospodarstwa rolnego.

Postanowieniem z 18 stycznia 2012 r. NSA (sygn. akt l FZ 2/12 uchylił zaskarżone postanowienie i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania WSA w Gorzowie Wielkopolskim. W uzasadnieniu zaznaczył, iż kluczowe znaczenie dla sprawy ma art. 165 P.p.s.a. Sąd jest zatem zobowiązany do porównania wniosku złożonego pierwotnie z powtórnym wnioskiem w tym zakresie, a analiza powinna zmierzać do ewentualnego zidentyfikowania zawartych w powtórnym wniosku nowych okoliczności faktycznych. W tym celu, Sąd I instancji powinien rozważyć zasadność zastosowania art. 255 P.p.s.a. który ma zastosowanie również w przypadku wniosku rozpoznawanego pod kątem spełnienia przesłanek z art. 165 P.p.s.a. Wskazując na brak dostatecznej analizy akt sprawy przez Sąd l instancji, NSA zobowiązał WSA w Gorzowie Wielkopolskim - po ewentualnym wezwaniu skarżącego w trybie art. 255 P.p.s.a. o dodatkowe oświadczenia i dokumenty- do oceny podnoszonych nowych okoliczności w świetle normy zawartej w art. 165 P.p.s.a.

Zarządzeniem z 13 lutego 2012 r. tut. Sąd wezwał skarżącego do przedstawienia w terminie 7 dni, pod rygorem rozpatrzenia wniosku w oparciu o treść dokumentów znajdujących się w aktach sprawy: a/wyciągów ze wszystkich rachunków bankowych za ostatnie trzy miesiące; b/ dokumentów potwierdzających oświadczenie skarżącego w zakresie zajęć rachunków bankowych przez komornika; c/zestawienia wysokości kosztów uzyskania przychodów oraz wysokości przychodów z działalności gospodarczej za ostatnie trzy miesiące; d/odpisów deklaracji miesięcznych na podatek od towarów i usług za ostatnie trzy miesiące

l SA/Go 330/11

(kwartał) składanych w związku z prowadzeniem działalności gospodarczej; e/ zestawień wysokości otrzymanych w 2011 roku wszelkich płatności związanych z prowadzeniem gospodarstwa rolnego; f/oświadczenia o ilości i wartości posiadanych samochodów oraz wyszczególnienia posiadanych maszyn rolniczych, wraz z dokumentami potwierdzającymi oświadczenie skarżącego o dokonanych zajęciach komorniczych tych ruchomości; g/dokumentów potwierdzających oświadczenie skarżącego w zakresie udzielonych mu kredytów bankowych, pożyczek oraz oświadczenia o miesięcznych obciążeniach związanych z ich spłataj h/przedstawienia ponoszonych kosztów zakupu leków, leczenia wraz z rachunkami potwierdzającymi te koszty.

Skarżący na wezwanie nie odpowiedział.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Przedmiotem postępowania jest powtórne porównanie drugiego z kolei wniosku złożonego w zakresie prawa pomocy z dnia 14 listopada 2011 r. o częściowe zwolnienie od kosztów sądowych z pierwotnie złożonym wnioskiem o prawo pomocy z [...] maja 2011 r. Odmowa przyznania prawa pomocy prawomocnym postanowieniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim z 26 lipca 2011 r. powoduje, iż kolejny wniosek należy traktować jako wniosek o zmianę tego postanowienia.

Zatem zasadniczą rolę w tym procesie odgrywa treść art. 165 P.p.s.a. zgodnie z którym, postanowienia niekończące postępowania w sprawie mogą być uchylane i zmieniane wskutek zmiany okoliczności sprawy, chociażby były zaskarżone, a nawet prawomocne. Tak więc bez zmiany okoliczności sprawy Sąd nie może zmienić lub uchylić swojego postanowienia, nawet gdyby doszedł do wniosku, że jego poprzednia ocena tych okoliczności była błędna (por. postanowienie Sądu Najwyższego z 10.11.1970 r., II CZ 139/07, OSPiKA 1971, nr 10, póz. 178), Przy czym nie wystarczy samo powołanie się na zmianę okoliczności, lecz muszą to być takie zmiany, które uzasadniają zmianę dotychczasowego rozstrzygnięcia (zob. postanowienie NSA z dnia 1.02. 2011 r., sygn. akt II OZ 16/11, LEX nr 965233).

W niniejszej sprawie w ocenie Sądu, skarżący nie dowiódł, iż doszło do takiej zmiany okoliczności, która uzasadniałyby przyznanie prawa pomocy, a zatem takiej zmiany która pozwalałyby na zmianę prawomocnego rozstrzygnięcia w tym zakresie.

I SA/Go 330/11

Skarżący w zażaleniu z [...] grudnia 2011 r. podniósł, iż w sprawie doszło do zmiany okoliczności wskazując, iż taką zmianą jest okoliczność zajęcia przez komornika skarbowego na rachunku bankowym skarżącego kwoty 61.600,00 zł, którą skarżący uzyskał ze sprzedaży rzepaku. Podkreślił jednocześnie, iż wszelkie wpływy na rachunku bankowym podlegają zajęciu. Jednak na wezwanie do udokumentowania dokonanych zajęć zarządzeniem z 13 lutego 2012 r., na pismo Sądu nie odpowiedział. Ponadto, podkreślenia wymaga, iż fakt zajęcia rachunku bankowego skarżący podnosił już w pierwszym wniosku o prawo pomocy, również nie potwierdzając tego stosownymi dokumentami. Zatem samo powołanie się na zajęcie przez organ egzekucyjny określonej kwoty nie jest okolicznością której mowa w art. 165 P.p.s.a. Zaznaczyć również należy, iż od samego początku, skarżący konsekwentnie powołując się na zajęcie rachunku bankowego, równie konsekwentnie nie odpowiada na wezwania Sądu o przedłożenie wyciągu z rachunku bankowego, który pozwoliłby zweryfikować jego twierdzenie. Zatem wobec braku wiarygodnych dokumentów potwierdzających tezę skarżącego, nie jest możliwa ocena, czy w sprawie rzeczywiście doszło do zmiany okoliczności, które uzasadniałyby zmianę prawomocnego rozstrzygnięcia. Ponadto, prowadzenia egzekucji z rachunku bankowego, samoistnie nie przemawia jeszcze za zwolnieniem od kosztów sądowych.

Skarżący we wniosku z [...] listopada 2011 r. wskazał również - co nie było wcześniej podnoszone - iż choruje oraz ponosi związane z tym koszty. Wezwany jednak w/w zarządzeniem do przedstawienia ponoszonych kosztów związanych z leczeniem nie nadesłał rachunków potwierdzających podnoszoną okoliczność.

Wskazał również, iż córka jest studentką studiów stacjonarnych oraz nie otrzymuje stypendium. W ocenie Sądu również ta okoliczność nie jest okolicznością, która uzasadniałyby uchylenie lub zmianę wydanego wcześniej postanowienia. Jest bowiem powszechnie wiadomym, iż osoby studiujące a pochodzące z rodzin w których dochód przypadający na członka w rodzinie jest niski, mają możliwość uzyskania pomocy socjalnej, której jak zaznacza skarżący, córka nie otrzymuje. Ponadto, skarżący podnosi, iż zamieszkuje ona stancji, a zatem rodzina ma możliwość ponoszenia kosztu z tym związanego, co w kontekście wskazanego przez niego dochodu w wysokości w wysokości 2.160 zł, czyni jego oświadczenie w tym zakresie mało wiarygodnym, bowiem skazywałoby rodzinę na życie na progu ubóstwa, czego nie można przyjąć choćby w kontekście zdolności kredytowej

I SA/Go 330/11

skarżącego. Podaje on bowiem jednocześnie m.in. iż uzyskał kredyt na działalność rolniczą w wysokości 330.000 zł.

Tak więc, bierność skarżącego w zakresie uwiarygodnienia podnoszonych we wniosku PPF twierdzeń powoduje, iż nie jest możliwym dokonanie oceny, czy w sprawie zaszły okoliczności o których mowa w art. 165 P.p.s.a. Ponadto, konsekwentne uchylanie się od udokumentowania podnoszonych twierdzeń nie pozwala Sądowi dokonać innej oceny w sprawie niż tej, która została przedstawiona w prawomocnym postanowieniu z 26 lipca 2011 r. Gdyby bowiem nawet przyjąć, iż sytuacja majątkowa skarżącego w okresie dzielącym oba wnioski uległa zmianie, to brak współpracy skarżącego z Sądem powoduje, iż ten ostatni - wobec braku ku temu podstaw - nie może zmienić przyjętego wcześniej stanowiska do kwestii prawomocnie przesądzonych. Tym bardziej iż, strona uchylając się od przedstawienia żądanej na podstawie art. 255 p.p.s.a. dokumentacji, powinna liczyć się z przyjęciem przez Sąd, że brak jest wystarczających podstaw do uznania jej oświadczeń i twierdzeń za uprawdopodobnione (por. postanowienie NSA w Warszawie z dnia 26 sierpnia 2011 r., sygn. akt II FZ 338/11, LEX nr 89634).

Mając na uwadze powyższe, Sąd na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a w zw. z art. 165 tej ustawy orzekł jak w sentencji.