Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VII SA/Wa 1190/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2014-11-20 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 138 § 1 pkt 3
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bożena Więch-Baranowska (spr.), Sędzia WSA Izabela Ostrowska, Sędzia WSA Halina Emilia Święcicka, Protokolant st. ref. Jakub Szczepkowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 listopada 2014 r. sprawy ze skargi T. Ł. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] kwietnia 2014 r., nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego skargę oddala


UZASADNIENIE

[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] kwietnia 2013r. nr [...], działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. nr 98, poz. 1071 ze zm. zwana dalej k.p.a.) oraz art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. – Prawo budowlane (Dz. U. z 2010 nr 243, poz. 1623 ze zm.), po rozpatrzeniu odwołania T.Ł. od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...] z dnia [...] października 2012 r., nr [...], którą nakazano H. K., J. K., K. K. i M. M. obowiązek usunięcia nieprawidłowości w budynku mieszkalnym jednorodzinnym położonym na terenie działki nr ew. [...] z obrębu [...] przy ul. [...] w [...], w celu doprowadzenia tego budynku do stanu zgodnego z przepisami, zgodnie z "zakresem robót" określonym w "Inwentaryzacji budowlanej" sporządzonej przez arch. M. K. oraz pod nadzorem osoby uprawnionej z zachowaniem przepisów bhp i p.poż., poprzez: 1) wzmocnienie konstrukcji więźby dachowej. 2) remont instalacji elektrycznej, 3) remont kominów oraz wykonanie wlotu powietrza w części piwnicznej, 4) zamurowanie części otworów okiennych w ścianie zewnętrznej budynku usytuowanej bezpośrednio przy granicy działki nr ew. [...] z obrębu [...] (od strony wschodniej), w terminie sześciu miesięcy, od dnia kiedy decyzja stanie się ostateczna, uchylił zaskarżoną decyzję w całości i umorzył postępowanie pierwszej instancji.

W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ odwoławczy przedstawił na wstępie stan faktyczny sprawy, wskazując, iż w związku z pismem T. Ł. w dniu [...] marca 2011 r. przedstawiciel Powiatowego Inspektoratu Nadzoru Budowlanego [...] przeprowadził oględziny nieruchomości przy ul. [...] w [...], podczas których ustalono, że na przedmiotowej nieruchomości wybudowano: budynek mieszkalny, dwa budynki gospodarcze (jeden w części rozebrany), wiatę o konstrukcji drewnianej, przekrytej folią, namiot foliowy, studnię wodną (nieużytkowaną), szambo. Podczas kontroli współwłaściciele

nieruchomości nie przedstawili dokumentu organu administracji architektoniczno-budowlanej potwierdzającego legalność budynku mieszkalnego jednorodzinnego.

Z przedłożonego przez inwestorów, szkicu sytuacyjnego działki nr ew. [...] z obrębu [...] z dnia [...] września 1983 r. potwierdzonego przez Geodetę Dzielnicowego Urzędu Dzielnicy [...] , Wydział Architektury Gospodarki Komunalnej i Mieszkaniowej, wynika, że na przedmiotowym terenie znajdował się m.in. budynek mieszkalny.

Organ zaznaczył, iż z uwagi na datę wybudowania przedmiotowego budynku Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego [...] zasadnie uznał, ¡ż

zastosowanie w przedmiotowej sprawie mają przepisy ustawy z dnia 24 października 1974 r. - Prawo budowlane (Dz.U. nr 38, poz. 229, ze zm.), co jest zgodne z normą ; prawną zawartą w art. 103 ust. 2 Prawa budowanego z 1994 r., stanowiącą, iż przepisu art. 48 nie stosuje się do obiektów, których budowa została zakończona przed dniem wejścia w życie ustawy lub w stosunku, do których przed tym dniem zostało wszczęte postępowanie administracyjne. Do takich obiektów stosuje się przepisy dotychczasowe. Przepisy te umożliwiają legalizację obiektu budowlanego samowolnie wybudowanego, jeżeli jego lokalizacja jest zgodna z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, a obiekt nie stwarza zagrożenia bezpieczeństwa ludzi i mienia lub nie powoduje niedopuszczalnego pogorszenia warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia, przy ewentualnym zastosowaniu środków przewidzianych w art. 40 tej ustawy, w przypadku konieczności wykonania zmian lub przeróbek w celu doprowadzenia obiektu do stanu zgodnego z przepisami.

Organ podniósł, iż wobec powyższych ustaleń, Powiatowy inspektor Nadzoru Budowlanego [...], zgodnie z art. 56 Prawa budowlanego z 1974 r., postanowieniem z dnia [...] października 2011 r., nr [...], nałożył obowiązek przedłożenia inwentaryzacji budowlanej budynku, zawierającej ocenę techniczną dotyczącą prawidłowości wykonanych robót budowlanych z potwierdzeniem, że spełniają wymogi określone w przepisach, warunkach technicznych, są zgodne z ustaleniami planu zagospodarowania przestrzennego i nie naruszają interesu osób trzecich oraz są zgodne z opinią rzeczoznawcy d/s przeciwpożarowych oraz inwentaryzacji geodezyjnej ww. budynku sporządzonej przez uprawnionego geodetę.

Przy piśmie z dnia [...] października 2011 r. zobowiązani przedłożyli wymaganą dokumentację, po analizie której, organ powiatowy wydał decyzję w dniu [...] października 2012 r., nr [...], od której odwołanie złożył T. Ł..

W uzasadnieniu podjętego rozstrzygnięcia organ odwoławczy wskazał, iż właściwe ustalenie stron postępowania i związana z nim kwestia wszczęcia postępowania (na wniosek lub z urzędu), jest bezwzględną przesłanką prawidłowości postępowania administracyjnego i wydanego w jego wyniku orzeczenia, obwarowaną sankcją nieważności. Organ administracji publicznej, przed którym toczy się postępowanie, w myśl przepisu art. 61 § 4 k.p.a., obowiązany jest z urzędu ustalić, czy wnoszący podanie jest stroną w sprawie, a zatem czy powołuje się na własny interes prawny (lub obowiązek). Podkreślił, iż organ administracji publicznej zobligowany jest przestrzegać przepisów regulujących inicjatywę wszczęcia postępowania. Wskazał, że zgodnie z linią orzecznictwa sądowoadministracyjnego wyrażoną m.in. w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 2A maja 2001 r., sygn. akt: IV SA 599/99), "Złożenie wniosku przez osobę, która w sprawie nie jest stroną ani nie działa jako pełnomocnik bądź przedstawiciel strony, powinno spowodować wydanie odmownej decyzji z przyczyn formalnych, tj. z powodu braku legitymacji procesowej wnioskodawcy. Wszczęcie natomiast postępowania na wniosek nielegitymowanej osoby jest podstawą do wydania decyzji o umorzeniu postępowania."

Następnie, podniósł, iż stosownie do dyspozycji art. 28 k.p.a. stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie, albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Interesem prawnym w postępowaniu administracyjnym jest ustalenie powszechnie obowiązującego przepisu prawnego, na podstawie którego można skutecznie żądać czynności organu z zamiarem zaspokojenia jakiejś potrzeby, albo żądać zaniechania lub ograniczenia czynności organu sprzecznych z potrzebami danej osoby. Organ stwierdził, iż nie każdy właściciel nieruchomości sąsiadującej z nieruchomością na której realizowana jest inwestycja będzie miał automatycznie status strony postępowania w sprawie tej inwestycji. Sam tytuł własności (lub inny tytuł prawny uprawniający do władania) gruntu graniczącego z gruntem, na którym wykonano (lub są wykonywane) roboty budowlane nie stanowi samoistnej przesłanki do uznania właściciela (jak również użytkownika wieczystego lub zarządcy) tego gruntu za stronę postępowania administracyjnego przed organami nadzoru budowanego. Osoby te, aby uzyskać status strony w postępowaniu administracyjnym w sprawach podlegających reglamentacji Prawa budowlanego, muszą wykazać faktyczne oddziaływanie wykonanych (lub wykonywanych) robót budowanych na prawnie chronioną sferę ich praw lub obowiązków. Dotyczy to również przypadku zmiany sposobu użytkowania budynku.

[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego zaznaczył, iż organ I instancji uznał, że na działce nr ew. [...] z obr [...] przy ul. [...] w [...] wybudowany został samowolnie budynek mieszkalny jednorodzinny, i prowadziły postępowanie administracyjne w oparciu o przepisy ustawy Prawo budowlane z 1974 r.

Zdaniem organu odwoławczego, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego [...], wszczynając postępowanie na podstawie pisma T. Ł. dnia [...] grudnia 2010 r. błędnie przyjął, iż podmiot wnioskujący posiada interes prawy v niniejszej sprawie. Wskazał, iż jakkolwiek nieruchomość skarżącego graniczy bezpośrednio z działką, na której usytuowany jest budynek mieszkalny będący przedmiotem postępowania, to jednak o interesie prawnym właściciela nie decyduje sam fakt, iż dwie działki ze sobą bezpośrednio graniczą lecz to, że jedna z nich znajduje się w strefie oddziaływania inwestycji zlokalizowanej na drugiej działce.

Organ podkreślił, iż budynek mieszkalny będący przedmiotem postępowania znajduje się w znacznej odległości od budynku T.Ł. znajdującego się na działce nr ew. [...], tj. w odległości 15 m, gdzie tymczasem w Rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. wskazuje się aby było to m.in. 8 m.

Wobec powyższego organ odwoławczy uznał, iż T. Ł. nie posiada interesu prawnego w przedmiotowej sprawie, ze względu na niespełnienie przesłanki pozostawania jego nieruchomości w obszarze oddziaływania obiektu stanowiącego przedmiot postępowania. Wskazał, iż zainteresowanie T.Ł. rozstrzygnięciem przedmiotowej sprawy świadczy jedynie o jego interesie faktycznym, który nie stanowi samoistnej przesłanki do uznania go za stronę postępowania w sprawie.

[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego stwierdził, że jeśli organ podejmie czynności na skutek wniosku nieuprawnionego podmiotu, a nie zostanie w toku postępowania konwalidowany brak wniosku pochodzącego od strony legitymowanej, to takie postępowanie podlega umorzeniu na podstawie art. 105 § 1 k.p.a.

Skargę na powyższą decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] kwietnia 2013 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożył T. Ł., wnosząc o jej uchylenie.

Zaskarżonej decyzji skarżący zarzucił naruszenie przepisów postępowania mających istotny wpływ na wynik sprawy tj:

- art. 28 k.p.a., poprzez błędne przyjęcie, że w niniejszej sprawie nie ma statusu strony, podczas gdy status wynika z przepisów kodeksu cywilnego dotyczących prawa własności,

- 84 k.p.a., poprzez nieprzeprowadzenie zgodnie z jego wnioskiem złożonym w piśmie z dnia [...] grudnia 2011 r. dowodu z opinii biegłego, w sytuacji, gdy w aktach sprawy znajdowała się Inwentaryzacja Budowlana autorstwa M. K., która w niniejszej sprawie jest pełnomocnikiem H. K., J. K., Krzysztofa K. oraz M. M., a więc zachodzi wątpliwość, co do jej bezstronności i rzetelności sporządzonej opinii i w konsekwencji naruszenie art. 24 § 1 pkt 1 k.p.a., zgodnie z którym M. K. podlegała z mocy prawa wyłączeniu od udziału w czynnościach,

- art. 85 k.p.a., poprzez brak przeprowadzenia ponownych oględzin nieruchomości położonej przy ul. [...], zwłaszcza w kontekście okoliczności na które skarżący powoływał się w piśmie z dnia [...] listopada 2012 r., tj. że w ścianie wschodniej, w której powinny zostać zamurowane części otworów okiennych, nie znajdowały się żadne otwory okienne,

- art. 7 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a. oraz art. 80 k.p.a., poprzez przeprowadzenie postępowania administracyjnego w sposób nierzetelny wbrew dyrektywom wynikającym z ww. przepisów, polegający m.in. na nie wydaniu w niniejszej sprawie decyzji merytorycznej, do której organ II instancji był zobowiązany,

- art. 107 k.p.a., poprzez wydanie decyzji bez należytego wyjaśnienia podstawy prawnej decyzji, w szczególności niewystarczającego w okolicznościach niniejszej sprawy przytoczenia na str. 4 zaskarżonej decyzji jedynie nazwy "Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12.04.2002 r." bez wskazania konkretnie na jakie Rozporządzenie powołuje się organ, a także bez wskazania artykułów będących podstawą decyzji.

W uzasadnieniu skargi T. Ł. rozwinął zarzuty wskazując, iż w jego ocenie, M. K. jako pełnomocnik uczestnika niewątpliwie podlegała wyłączeniu na zasadach określonych w art. 24 k.p.a. Skarżący przywołał przy tym wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 kwietnia 2001 r., sygn. akt IV SA 785/99, w którym zawarto pogląd, iż "fakt wykonywania dokumentacji technicznej dla inwestorów obligował pracownika organu administracji do wyłączenia się z udziału w postępowaniu administracyjnym dotyczącym wydania decyzji o pozwoleniu na budowę obiektów wg sporządzonej przez niego dokumentacji technicznej. Pracownik ten pozostawał bowiem ze stroną postępowania (inwestorami) w takim stosunku, że wynik sprawy miał wpływ na jego prawa i obowiązki" oraz stwierdził, że analogiczna sytuacja zachodzi w niniejszej sprawie, w której dokument "Inwentaryzacja budowlana" nie został sporządzony przez osobę bezstronną.

Ponadto, skarżący nie zgodził się z lakonicznym uzasadnieniem zaskarżonej decyzji, iż nie jestem stroną postępowania, wskazując, że to na jego wniosek zostało wszczęte postępowanie administracyjne oraz, że organ I instancji uznał go za stronę i w trakcie postępowania przysługiwały mu prawa strony. Zaznaczył, iż z uwagi na bezczynność organu musiał wystąpić ze skargą na bezczynność, która została uwzględniona.

W ocenie skarżącego nie jest również, w okolicznościach niniejszej sprawy, wystarczające stwierdzenie organu, że "nie każdy właściciel nieruchomości sąsiadującej z nieruchomością na której realizowana jest inwestycja będzie miał automatycznie status strony postępowania w sprawie tej inwestycji". Zaznaczył, iż swój status strony wywodzi z tego, że z zgodnie z ustawą prawo budowlane " jeżeli w wyniku wydania decyzji ma powstać obiekt budowlany, który spowoduje jakiekolwiek ograniczenie sposobu zagospodarowania innej nieruchomości lub spadek jej wartości, jej właściciel, użytkownik wieczysty czy zarządca, będzie stroną postępowania w sprawie wydania pozwolenia na budowę". T. Ł. stwierdził nadto, iż w przypadku uznania przez organ, że jego nieruchomość nie znajduje się w obszarze oddziaływania obiektu, powinien on wskazać odpowiednie przepisy m.in. techniczno-budowlane, ochrony środowiska, lub regulujące kwestie odległości obiektów oraz urządzeń od granic nieruchomości, z których wynikałoby, że właściciel sąsiedniej nieruchomości nie może być stroną postępowania, co w niniejszej sprawie nie miało miejsca.

Skarżący przywołał także m.in. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 9 października 2007 r., sygn. akt II OSK 1321/06, zgodnie z którym "wyznaczenie obszaru oddziaływania obiektu winno nastąpić, biorąc pod uwagę funkcję, formę, konstrukcję projektowanego obiektu i inne jego cechy charakterystyczne oraz sposób zagospodarowania terenu znajdującego się w otoczeniu projektowanej inwestycji, uwzględniają treść nakazów i zakazów zawartych w przepisach odrębnych" oraz uchwałę 7 sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 lutego 1997 r., w której zawarto pogląd, że "osoba fizyczna, będąca właścicielem nieruchomości położonej w sąsiedztwie obiektu, którego funkcjonowanie powoduje uciążliwości dla środowiska, może być stroną w rozumieniu art. 28 KPA w postępowaniu administracyjnym, którego przedmiotem jest ograniczenie tych uciążliwości (art. 76 ustawy z 31.1.1980 r. o ochronie i kształtowaniu środowiska - tekst jedn. Dz.U. z 1994 r. Nr 49, poz. 196 ze zm.). W zakresie dotyczącym ochrony środowiska przed uciążliwościami powodowanymi działaniem różnego rodzaju urządzeń należy stwierdzić, że czynności powodujące hałas i wibracje oraz inne uciążliwości dla środowiska, podejmowane na określonej nieruchomości, mogą oddziaływać na sposób korzystania z nieruchomości sąsiedniej".

Po rozpoznaniu powyższej skargi Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem wydanym dnia 17 października 2013 r. w sprawie o sygn. akt VII SA/Wa 1470/13 uchylił zaskarżoną decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] kwietnia 2012 r.

W uzasadnieniu wyroku Sąd podkreślił, że z akt sprawy wynika, iż organ nadzoru budowlanego prowadził postepowanie w sprawie legalności usytuowania budynku na posesji przy ul. [...] w [...].

Z wnioskiem o wszczęcie postępowania wystąpił skarżący T.Ł. pismem z dnia [...] listopada 2010 r. ([...] grudnia 2010 r. – data prezentaty organu), z tym, że w aktach administracyjnych sprawy znajduje się również wniosek inwestorów – H. K., J. K., K. K., M.M. z dnia [...] czerwca 2011 r. o "legalizację istniejącego budynku mieszkalnego jednorodzinnego wolnostojącego na działce nr [...] obr. [...][...] ul. [...] ".

Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego [...] pismem z dnia [...] sierpnia 2011 r., znak: [...], zawiadomił zainteresowanych, że "na wniosek strony zostało wszczęte postępowanie w sprawie budynku mieszkalnego jednorodzinnego położonego na terenie działki nr ew. [...] z obrębu [...] przy ul. [...] w [...] ".

W dniu [...] października 2012 r. została wydana przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...] decyzja nr [...], na mocy której organ, na podstawie art. 40 ustawy z dnia 24 października 1974 r. – Prawo budowlane

w związku z art. 103 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. – Prawo budowlane, po rozpatrzeniu sprawy samowolnej budowy budynku mieszkalnego jednorodzinnego na terenie działki nr ew. [...] przy ul. [...] w [...], nałożył na właścicieli H.K., J.K., K.K., M. M., obowiązek usunięcia wskazanych nieprawidłowości, w celu doprowadzenia budynku do stanu zgodnego z przepisami.

Jak podkreślił Sąd, z akt administracyjnych sprawy nie wynika, aby Powiatowy Inspektor Nadzoru i Budowlanego [...] prowadził inne postępowanie w sprawie legalizacji przedmiotowego budynku. Dlatego też, w ocenie Sądu, za wadliwe należy uznać rozstrzygnięcie organu odwoławczego, uchylające ww. decyzję organu powiatowego z dnia [...] października 2012 r. i umarzające postępowanie pierwszej instancji. Oznacza to bowiem, iż organ nie prowadzi już żadnego postępowania w sprawie legalizacji obiektu.

Charakter zaś tego postępowania - w sprawie legalności budynku - nakłada na organy nadzoru obowiązek wnikliwego rozpatrzenia sprawy której celem jest doprowadzenie budynku, jeżeli to możliwe do bezpiecznego użytkowania. Dlatego leż wniosek skarżącego, iż są nieprawidłowości w sąsiednim budynku organy winny traktować ewentualnie jako informację, a postępowanie winno być prowadzone z urzędu. Sąd wskazał, że przepis art. 8 k.p.a. nakłada na organy administracji publicznej obowiązek rozważenia skutków prawnych, które wywołują wszelkie ostateczne akty administracyjne funkcjonujące w obrocie prawnym. Podniósł, że umorzenie postępowania pierwszej instancji skutkuje zaś pozostawieniem niniejszej sprawy w stanie prawnie nieuporządkowanym, bowiem właściciel nieruchomości pozostaje w stanie zawieszenia, gdyż do końca nie wie, czy zrealizowany obiekt jest zgodny z prawem. Ponadto na gruncie niniejszej sprawy, nie można w sposób całkowicie bezsporny uznać, iż postępowanie administracyjne zostało wszczęte jedynie na wniosek skarżącego T. Ł., albowiem w zawiadomieniu o wszczęciu postępowania z dnia [...] sierpnia 2011 r. organ powiatowy ogólnie wskazał, iż zostało ono wszczęte "na wniosek strony", bez jej skonkretyzowania, gdzie tymczasem, jak wyżej zaznaczono, wniosek złożył T. Ł., jak również właściciele nieruchomości. Na poparcie powyższego poglądu można wskazać również na pismo organu powiatowego z dnia [...] września 2011 r. skierowane do Zastępcy Burmistrza Zarządu Dzielnicy [...], w którym zawarte są stwierdzenia, iż "na skutek pisma Pana T. Ł. uprawniony pracownik (...) przeprowadził czynności kontrolne w sprawie zgodności zabudowy działki (...). Następnie, pismem z dnia 30.06.2011 r. inwestor złożył wniosek o zalegalizowanie budynku mieszkalnego. Wobec powyższego, w dniu 02.08.2011 r. zostało wszczęte postępowanie w sprawie budynku mieszkalnego jednorodzinnego położonego na terenie działki nr ew. [...] obrębu [...] przy ul. [...] w [...] ". W ocenie Sądu stwierdzenie przez organ_ odwoławczy

iż odwołujący się nie ma przymiotu strony, skutkować powinno umorzeniem postępowania odwoławczego, a nie postępowania pierwszej instancji. Z zaskarżonej decyzji nie wynika, pod kątem jakich przepisów oceniony został przymiot strony T. Ł., czy pod kątem przepisów Prawa budowlanego z 1994 r., czy też Prawa budowlanego z 1974 r., skoro organ pierwszej instancji uznał, że postępowanie administracyjne winno się toczyć w oparciu o przepisy z 1974 r. Brak jest analizy w tym zakresie, organ poprzestał jedynie na wskazaniu rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r.

W ponownym rozpatrzeniu sprawy, [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją nr [...] wydaną dnia [...] kwietnia 2014r. na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 KPA po rozpatrzeniu odwołania T. Ł. od decyzji Powiatowego [...] z dnia [...] kwietnia 2012 r., nakładającej na H. K., J. K., K. K. i M. M. obowiązek usunięcia - w terminie 6 miesięcy od dnia kiedy, decyzja ta stanie się ostateczna - nieprawidłowości w budynku mieszkalnym, jednorodzinnym znajdującym się na terenie działki nr ewid. [...] z obrębu [...], położonej przy ul. [...] w [...] w celu doprowadzenia tego obiektu do stanu zgodnego z przepisami poprzez:

1. wzmocnienie konstrukcji więźby dachowej;

2. wykonanie remontu instalacji elektrycznej;

3. wykonanie remontu kominów oraz wlotu powietrza w części piwnicznej;

4. zamurowanie części otworów okiennych w ścianie zewnętrznej budynku usytuowanej bezpośrednio przy granicy działki nr ewid. [...] z obrębu [...] (od strony wschodniej)

zgodnie z zakresem robót budowlanych określonym w "Inwentaryzacji budowlanej", sporządzonej przez arch. M. K. oraz pod nadzorem osoby uprawnionej, z zachowaniem przepisów bhp i p.poż. – umorzył postepowanie odwoławcze.

Organ podkreślił, iż zgodnie z art. 153 ustawy z dnia 30.08.2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r. poz. 207 z późn. zm.) ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu Sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia.

Mając na uwadze wytyczne zawarte w ww. wyroku WSA w Warszawie, organ w pierwszej kolejności zauważył, iż podstawowym obowiązkiem organu odwoławczego przed merytorycznym rozstrzygnięciem sprawy jest ustalenie, czy odwołanie jest dopuszczalne, tj. m.in. czy zostało wniesione przez -podmiot mający legitymację do skorzystania z takiego środka zaskarżenia. Za niedopuszczalne należy uznać rozpatrzenie w postępowaniu odwoławczym odwołania, które zostało złożone przez osobę nie będącą | stroną postępowania w rozumieniu art. 28 Kpa. Aby skutecznie mogło zostać wszczęte postępowanie odwoławcze, w postępowaniu tym musi zostać wykazane, iż podmiot, który wniósł odwołanie posiada przymiot strony postępowania administracyjnego.

Podniósł, że w myśl art. 28 Kpa stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie, albo kto żąda czynności ze względu na swój interes prawny lub obowiązek.

Z treści tego przepisu wynika bezspornie, iż pojęcie strony wiąże się wyraźnie z interesem lub obowiązkiem wyprowadzonymi z konkretnie oznaczonego przepisu prawa materialnego. Mieć interes prawny w postępowaniu administracyjnym, to znaczy ustalić przepis prawa powszechnie obowiązującego, na podstawie którego można skutecznie żądać czynności organu z zamiarem "zaspokojenia jakiejś potrzeby, albo żądać zaniechania lub ograniczenia czynności organu sprzecznych z potrzebami danej osoby. Od tak rozumianego interesu prawnego należy odróżnić interes faktyczny, to jest sytuację, w której dany podmiot [osoba] jest wprawdzie bezpośrednio zainteresowany rozstrzygnięciem sprawy administracyjnej, ale nie może tego zainteresowania poprzeć przepisami prawa powszechnie obowiązującego, mającego stanowić podstawę skierowanego żądania w zakresie podjęcia stosownych czynności przez organ administracji. W takiej sytuacji osobie takiej nie ' przysługuje przymiot strony w postępowaniu administracyjnym.

Podkreślił, że odwołanie od decyzji organu powiatowego nr [...] wniósł T. Ł., który żądał wszczęcia postępowania administracyjnego w sprawie budynku mieszkalnego znajdującego się na terenie działki nr ewid. [...] położonej przy ul. [...] w [...] wybudowanego w warunkach samowoli budowlanej. We wniesionym w dniu [...] grudnia 2010 r. do PINB [...] podaniu T. Ł. wskazał, że ww. budynek jest usytuowany w odległości 90 cm od granicy z działką położoną przy ul. [...] w [...], stanowiącą jego własność.

Organ wskazał, iż skoro do rozpatrzenia niniejszej sprawy zastosowanie mają przepisy ustawy z dnia 24 października 1974 r. - Prawo budowlane i odpowiednie do tej ustawy przepisy wykonawcze [z uwagi na to, że przedmiotowa samowola budowlana została zrealizowana w okresie obowiązywania przepisów tejże ustawy, czyli przed 01.01.1995 r., czego nie zakwestionował sąd administracyjny orzekający w niniejszej sprawie), to również pod kątem tych przepisów należy dokonać oceny, czy podmiot wnoszący odwołanie jest do tego uprawniony.

Podkreślił, że nie każdy właściciel nieruchomości sąsiadującej z nieruchomością, na której realizowana jest lub została inwestycja budowlana będzie miał automatycznie status strony postępowania w sprawie tej inwestycji. Sam tytuł własności lub inny tytuł prawny uprawniający do władania gruntu graniczącego z gruntem, na którym : wykonano lub są wykonywane roboty budowlane nie stanowi samoistnej przesłanki do uznania właściciela [jak również użytkownika wieczystego lub zarządcy] tego gruntu za stronę postępowania administracyjnego przed organami nadzoru budowanego. Podmioty te, aby uzyskać status strony w postępowaniu administracyjnym w sprawach podlegających reglamentacji ustawy Prawo budowlane, muszą wykazać faktyczne oddziaływanie wykonanych lub wykonywanych robót budowanych na prawnie chronioną sferę ich praw lub obowiązków.

W ocenie organu jakkolwiek nieruchomość skarżącego, graniczy bezpośrednio z działką, na której usytuowany jest przedmiotowy budynek mieszkalny, to jednak o interesie prawnym właściciela, nie decyduje sam fakt, iż dwie działki ze sobą bezpośrednio graniczą, lecz to czy jedna z nich znajduje się w strefie oddziaływania inwestycji zlokalizowanej na drugiej działce.

Analiza map sytuacyjnych znajdujących się w aktach administracyjnych I instancji [w tym projektu zagospodarowania działki nr ewid. [...] załączonego do inwentaryzacji budowlanej sporządzonej w maju 2011 r. przez arch. M. K. wykazała, że budynek mieszkalny objęty niniejszym postępowaniem legalizacyjnym nic znajduje się , na wysokości budynku mieszkalnego położonego na działce przy ul. [...] w [...]. Odległość pomiędzy ww. obiektami wynosi 15 00 m, co wynika z w. projektu zagospodarowania działki nr ewid. [...]. Przy tym ściana zewnętrzna przedmiotowego budynku mieszkalnego usytuowana bezpośrednio przy granicy sąsiedniej niezabudowanej działki o nr ewid. [...] jest ścianą murowaną o grubości 0,41.m, bez otworów okiennych, z wyprowadzoną ścianką kolankową attyki ponad dach 0,60 m. Budynek mieszkalny znajdujący się na działce nr ewid. [...] usytuowany jest w odległości ok. 0,90 m od granicy z działką należącą do T. Ł. na co wskazał sam skarżący w podaniu, które wpłynęło do PINB [...] w dniu [...].12.2010 r. , przy czym organ zauważył, iż chodzi tu o narożnik działki.

Zgodnie z brzmieniem § 12 rozporządzenia Ministra Administracji, Gospodarki Terenowej i Ochrony środowiska z dnia 3 lipca 1980 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki (Dz.U. z 1980 r. Nr 17, poz. 62 z późn. zm.):

1. Budynki mieszkalne i gospodarcze na działkach zagrodowych w indywidualnych gospodarstwach rolnych oraz wolno stojące jednorodzinne domy mieszkalne o ścianach z materiałów niepalnych i o pokryciu z materiałów niepalnych lub trudno zapalnych powinny być sytuowane w odległości co najmniej 4 m od granicy działki. Odległość la może być zmniejszona do 3 m, jeżeli ściana budynku od strony sąsiedniej działki nic ma otworów okiennych lub drzwiowych.

2. Przy istniejącej zabudowie na sąsiedniej działce w odległości większej niż 4 m od granicy działki, odległości określone w ust. 1 mogą ulec zmniejszeniu, z tym że odległość między budynkiem istniejącym a projektowanym powinna wynosić co najmniej 8 m.

Powyżej wskazany wymóg zachowania odległości 8,00 m pomiędzy przedmiotowym budynkiem mieszkalnym znajdującym się na działce nr ewid. [...] a obiektami znajdującymi się na działce należącej do T. Ł. jest zachowany.

Zdaniem [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego budynek mieszkalny objęty niniejszym postępowaniem z uwagi na sposób jego usytuowania względem granicy z działką należącą do T. Ł. oraz względem obiektów znajdujących się niej w żaden sposób nie oddziaływuje negatywnie na nieruchomość odwołującego się. O naruszeniu interesów osób trzecich można mówić jedynie wtedy, gdy naruszone są pod tym względem konkretne przepisy, warunki techniczne i normy obowiązujące w budownictwie. Skoro zaś w niniejszej sprawie nic stwierdzono w tym zakresie naruszenia przepisów, to nie można mówić o naruszeniu uzasadnionych interesów osoby trzeciej, jaką jest T. Ł., czy też o niedopuszczalnym pogorszeniu warunków użytkowych dla otoczenia.

W związku z powyższym w ocenie organu odwoławczego T. Ł. nie posiada interesu prawnego w rozumieniu art. 28 Kpa, który uprawniałby go do uczestnictwa w postępowaniu administracyjnym prowadzonym w ramach nadzoru budowlanego w przedmiotowej sprawie. O tym, czy jest się stroną danego postępowania administracyjnego, nie decyduje sama wola, czy subiektywne przekonanie danej osoby dopuszczenie jej przez organ powiatowy do udziału w nim, ale okoliczność, czy istnieje przepis prawa materialnego pozwalający zakwalifikować interes danej osoby jako interes prawny. W niniejszym przypadku taka okoliczność nie miała zaś miejsca, co zostało wykazane powyżej.

Reasumując, organ stwierdził, że T. Ł. nic posiada legitymacji procesowej w rozumieniu art. 28 Kpa niezbędnej do skutecznego wniesienia odwołania, bowiem nic można przypisać mu indywidualnego interesu prawnego w przedmiotowej sprawie. Tak więc stwierdzenie przez organ odwoławczy, iż wnoszący odwołanie nie jest stroną w rozumieniu art. 28 Kpa, powinno nastąpić w drodze decyzji o umorzeniu postępowania odwoławczego na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 Kpa, na co wskazał również WSA w Warszawie w wyroku z dnia 17.10.2013 r. zapadłym na gruncie niniejszej sprawy. W ocenie organu odwoławczego brak spełnienia wymogów formalnych oznacza, iż odwołanie T. Ł. od decyzji [...] z dnia [...].04.2012 r. nie może być przedmiotem merytorycznego rozpoznania przez organ nadzoru budowlanego II instancji.

Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniósł, T. Ł.

Wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji skarżący zarzucił organowi naruszenie przepisów postępowania mogących mieć istotny wpływ na wynik sprawy tj.:

• art. 28 k.p.a poprzez błędne przyjęcie, że w niniejszej sprawie nie ma on statusu strony, podczas gdy swoje prawo upatruje m.in. w przepisach kodeksu cywilnego dot. prawa własności, a także innych przepisach szczególnych

dotyczących ochrony środowiska,

• art. 153 p.p.s.a. poprzez nie zbadanie niniejszej sprawy zgodnie z wytycznymi wskazanymi w Wyroku Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 17.10.2013 r., sygn. akt VII SA/Wa 1470/13,

• art. 7 k.p.a, art. 8 k.p.a, 77 § 1 k.p.a, nakładających na organ obowiązek podjęcia wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego tak by ustalić stan faktyczny zgodny z rzeczywistością, w szczególności poprzez - przekroczenie zasady swobodnej oceny dowodów polegającej na oparciu się na mapach sytuacyjnych sporządzonych przez M. K. będącą jednocześnie pełnomocnikiem, który to zarzut został \ podniesiony w skardze z [...].06.2013 r. i pozostaje nadal aktualny,

• art. 75 § 1 k.p.a. w zw. z art. 85 § 1 k.p.a. poprzez nieprzeprowadzenie z urzędu oględzin nieruchomości skarżącego w celu zbadania i sprawdzenia w jakiej odległości położony jest budynek sąsiedni, w szczególności w celu zweryfikowania że jedna z nieruchomości znajduje się w strefie oddziaływania inwestycji zlokalizowanej na drugiej działce,

• art. 1.07 k.p.a. poprzez wydanie decyzji bez należytego wyjaśnienia podstawy prawnej decyzji, sporządzenia uzasadnienia zaskarżonej decyzji w sposób lakoniczny, w szczególności niewystarczającego w okolicznościach niniejszej sprawy jednozdaniowego ogólnego wskazania ,,Zdaniem [...] WINB budynek mieszkalny objęty niniejszym postępowaniem z uwagi na sposób jego usytuowania względem granicy z działką należącą do T.Ł. oraz względem obiektów znajdujących się na niej o w żaden sposób nie oddziałuje negatywnie na nieruchomość skarżącego", a także nieuprawnionego stwierdzenia, że "w niniejszej sprawie nie stwierdzono i w tym zakresie naruszenia przepisów, to nie można mówić o naruszeniu uzasadnionych interesów osoby trzeciej, jaką jest P. T.Ł., czy też o niedopuszczalnym pogorszeniu warunków użytkowych dla otoczenia", podczas gdy organ w tym zakresie nie czynił żadnych ustaleń.

W odpowiedzi na skargę [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wnosząc o jej oddalenie podtrzymał argumenty przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Stosownie do dyspozycji art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002r. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej jedynie pod względem zgodności z prawem, a więc prawidłowości zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafności ich wykładni. Uwzględnienie skargi następuje tylko w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych wad w prowadzonym postępowaniu (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi - tekst jedn. Dz. U . z 2012 r. nr 270).

Biorąc pod uwagę kryteria Sąd doszedł do przekonania, ze skarga nie jest zasadna bowiem zaskarżona decyzja nie narusza prawa.

Przedmiotem kontroli Sądu jest decyzja [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] kwietnia 2014r. umarzająca postępowanie odwoławcze od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...] z dnia [...] kwietnia 2012r. wydanej na podstawie art. 40 ustawy z dnia 24 października 1974r. Prawo budowlane.

Powyższa decyzja zapadła po uchyleniu wcześniej wydanego rozstrzygnięcia wyrokiem Sądu z dnia 17 października 2013r. w sprawie VII SA/Wa 1470/13.

W ponownym postępowaniu zakończonym kontrolowanym rozstrzygnięciem organu uwzględnił ocenę Sądu i wytyczne co do dalszego postępowania do czego był zobowiązany art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Organ wskazał, że jego podstawowym obowiązkiem było ustalenie, czy wnoszący odwołanie od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...] z dnia [...] kwietnia 2012 r. T. Ł. ma przymiot strony konieczny dla skutecznego wszczęcia postępowania odwoławczego.

Sąd podziela ustalenia organu, że w niniejszej sprawie – biorąc pod uwagę treść art. 28 kpa – skarżący nie wykazał swojego indywidualnego interesu prawnego – uzasadniającego jego udział, jako strony w postepowaniu legalizacyjnym budynku położonego na działce nr [...] przy ul. [...] – mimo, że jest właścicielem działki bezpośrednio sąsiadującej z działką inwestycyjną.

W tym miejscu należy, podkreślić, iż organ odwoławczy oceniając przymiot skarżącego, jako strony postępowania ustalił, że przedmiotowy budynek mieszkalny należący do H. K., J. K., K. K. i M. M. jest usytuowany w odległości ok 0,90 m od narożnika działki skarżącego i w odległości 15 m od należącego do niego budynku – a usytuowanie to nie ogranicza możliwości zagospodarowania działki skarżącego.

Na rozprawie w dniu 20 listopada 2014r. skarżący ponadto podał, że odległość budynku nie jest dla niego najistotniejsza. Istotnym jest fakt, opalania tego budynku, ( i to przez cały rok) w sposób który narusza zasady ochrony środowiska i uniemożliwia skarżącemu swobodne korzystanie z jego nieruchomości przy czym należy podkreślić, że prowadzenie postępowania w przedmiocie tych zarzutów nie należy – w ocenie sądu do organów nadzoru budowlanego, winny być one wniesione do właściwego organu i nie mogą mieć wpływu na treść rozstrzygnięcia.

Z powyższych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo po postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji wyroku.

[pic]