Wyrok NSA, sygn. akt I FSK 79/12
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2012-12-20 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6110 Podatek od towarów i usług
Hasła tematyczne: Podatek od towarów i usług
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Uchylono zaskarżony wyrok i przekazano sprawę do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny
Powołane przepisy: article: art. 121-125, art. 136, art. 139
journal: Dz.U. 2005 nr 8 poz 60
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa - tekst jedn.
article: art. 133, art. 134
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Barbara Wasilewska, Sędzia NSA Maria Dożynkiewicz, Sędzia NSA Krystyna Chustecka (sprawozdawca), Protokolant Krzysztof Zaleski, po rozpoznaniu w dniu 20 grudnia 2012 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej R. F. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 8 sierpnia 2011 r., sygn. akt III SA/Gl 92/11 w sprawie ze skargi R. F. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia 10 listopada 2010 r., nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług 1. uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Gliwicach, 2. przyznaje doradcy podatkowemu T. K. od Skarbu Państwa (Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach) kwotę 369 (słownie: trzysta sześćdziesiąt dziewięć) złotych łącznie z należnym podatkiem VAT tytułem nieopłaconej pomocy prawnej przyznanej z urzędu.


UZASADNIENIE

Zaskarżonym wyrokiem z dnia 8 sierpnia 2011 r., sygn. akt III SA/Gl 92/11 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach oddalił skargę R. F. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia 10 listopada 2010 r. w przedmiocie podatku od towarów i usług.

Z przedstawionego przez Sąd I instancji stanu sprawy wynikało, że zaskarżoną decyzją organ odwoławczy utrzymał w mocy rozstrzygnięcie Naczelnika Urzędu Skarbowego w D. z 26 kwietnia 2010r., którym organ ten określił zobowiązanie podatkowe w podatku od towarów i usług za IV kwartał 2008 r. w wysokości 1026 zł oraz orzekł o solidarnej odpowiedzialności podatkowej skarżącego, jako osoby trzeciej wraz z M. S. oraz Spółką za zaległości podatkowe "S." Spółka Jawna z tytułu podatku od towarów i usług za IV kwartał 2008 r. w łącznej wysokości 1168 zł.

W dniu 23 lutego 2009 r. Spółka złożyła korektę deklaracji podatkowej za IV kwartał 2008 r., w której wykazała zobowiązanie podatkowe podlegające wpłacie w wysokości 1026 zł. Zobowiązanie nie zostało uregulowane w całości.

Organ I instancji wystawił tytuł wykonawczy. Egzekucja okazała się bezskuteczna, co spowodowało wszczęcie postępowania w sprawie orzeczenia o odpowiedzialności podatkowej skarżącego jako wspólnika spółki "S." za jej zaległość podatkowe.

Po wydaniu decyzji przez organ I instancji J. W., określający się jako pełnomocnik skarżącego złożył wniosek o uzupełnienie decyzji. Postanowieniem z dnia 29 czerwca 2010r. Naczelnik Urzędu Skarbowego w D. odmówił uzupełnienia lub sprostowania decyzji.

Od powyższej decyzji skarżący złożył odwołanie, w którym zarzucił naruszenie przepisów prawa podatkowego: art. 120-122, art. 139 § 1, art. 220, art. 223 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz. U. z 2005 r., Nr 8, poz. 60 ze zm.) i wniósł o jej uchylenie.

Organ odwoławczy utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach strona wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji zarzuciła organom rażące naruszenie ogólnych zasad postępowania wynikających z Ordynacji podatkowej, tj. zasady praworządności, zaufania, prawdy obiektywnej i przekonywania stron wynikających z art. 120-129, pominięcie pełnomocnika strony w toku prowadzonego postępowania podatkowego wbrew art. 133 i 136, uchybienia terminom określonym w art. 139, niezgodnego z art. 145 Ordynacji podatkowej doręczenia pism stronie w trakcie postępowania podatkowego, pomimo ustanowionego w sprawie pełnomocnika, wadliwie sporządzonego rozstrzygnięcia i braku należytego uzasadnienia sposobu wyliczenia niejednakowo określonych kwot zobowiązania dla Spółki oraz dla osoby trzeciej - wspólnika, co narusza art. 210 § 1 pkt 5 i 6 Ordynacji podatkowej.

Sąd I instancji wskazał, że istotą sporu jest odpowiedź na pytanie, czy istniały dostateczne podstawy prawne do przeniesienia na skarżącego odpowiedzialności za zaległość podatkową spółki jawnej "S." w podatku od towarów i usług i czy w konsekwencji decyzja jednocześnie określająca wysokość zobowiązania podatkowego z tego tytułu ciążącego na Spółce oraz orzekająca o solidarnej odpowiedzialności skarżącego jako osoby trzeciej wraz ze Spółką i pozostałym wspólnikiem nie została wydana z naruszeniem prawa.

Analizując sporną decyzję Sąd uznał, że organ sprostał wymogowi wykazania zaistnienia przesłanek warunkujących wydanie spornej decyzji. Wykazał bowiem, że istnieją zaległości podatkowe spółki jawnej "S." za IV kwartał 2008 r. wynikające ze złożonej deklaracji podatkowej. W tym względzie wskazano bowiem, że prowadzone postępowanie egzekucyjne wobec Spółki nie doprowadziło do uregulowania istniejących z tego tytułu zaległości w podatku VAT za IV kwartał 2008 r. Niesporną jest także okoliczność że zaległości w podatku VAT wynikają z działalności Spółki.

Kolejną przesłanką warunkującą wydanie spornej decyzji jest wykazanie przez organ, że strona była lub jest wspólnikiem lub byłym wspólnikiem w okresie rozliczeniowym, w czasie którego powstały zobowiązania podatkowe, z tytułu których powstały zaległości podatkowe objęte sporną decyzją. I w tym względzie organ sprostał wymogom z art. 115 Ordynacji podatkowej. Organ podał bowiem, że skarżący jest wspólnikiem spółki "S." wraz z M. S. od 1 sierpnia 1995 r.

W konsekwencji powyższego spełnione zostały zatem przesłanki warunkujące przeniesienie odpowiedzialności za zaległość podatkową spółki jawnej "S." za IV kwartał 2008 r. w podatku VAT na skarżącego.

Zdaniem Sądu I instancji organy podatkowe w rozpoznawanej sprawie wykazały wszystkie okoliczności wskazujące na istnienie przesłanek do orzeczenia o odpowiedzialności osoby trzeciej z art. 115 § 1 Ordynacji podatkowej.

Odnosząc się do zarzutów skargi dotyczących naruszenia art. 133, art. 136 i art. 145 Ordynacji podatkowej Sąd wskazał, że nie zostały one w sprawie naruszone. Skoro organ I instancji decyzję z dnia 26 kwietnia 2010r. doręczył skarżącemu dnia 5 maja 2010r. to uznać trzeba, że strona osobiście brała czynny udział w postępowaniu zakończonym na tym etapie opisaną decyzją organu I instancji. Dopiero w następstwie pełnomocnictwa udzielonego przez skarżącego w dniu 10 czerwca 2010 r. J. W. pełnomocnik został umocowany do działania przed organami podatkowymi, co zostało uwzględnione przez organ odwoławczy, gdyż zaskarżona decyzja Dyrektora Izby Skarbowej w K. z 10 listopada 2010 r. została już doręczona J. W.

Sąd podkreślił, że uchybienia procesowe popełnione przez organ I instancji w decyzji z dnia 13 sierpnia 2009 r. dostrzeżone przez organ odwoławczy w decyzji kasacyjnej z 10 listopada 2009 r., zostały usunięte w toku ponownie prowadzonego postępowania podatkowego przez organ.

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniosła Spółka zaskarżając orzeczenie w całości i domagając się jego uchylenia oraz przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia oraz zasądzenie kosztów według norm przepisanych. Zarzucono naruszenie:

- prawa materialnego poprzez niezastosowanie art. 121 – art. 125 Ordynacji podatkowej (co miało wpływ na prowadzone postępowanie podatkowe, a w konsekwencji na ostateczne rozstrzygnięcie Sądu), art. 145 § 2 w związku z art. 136 Ordynacji podatkowej (co miało wpływ na ostateczne rozstrzygnięcie), art. 139 Ordynacji podatkowej,

- przepisów postępowania poprzez niezastosowanie art. 134 § 1 oraz art. 133 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) dalej: P.p.s.a., co skutkowało wydaniem wyroku bez uwzględnienia akt sprawy.

Pełnomocnik stwierdzi przy tym , że podtrzymuje argumenty zawarte w skardze z dnia 15 grudnia 2010 r.

Wniósł o uchylenie wyroku i przekazanie sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych, rozpoznanie sprawy pod nieobecność skarżącego.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Skarga kasacyjna w części jest uzasadniona.

Zgodnie z art. 183 § 1 P.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, z urzędu zaś bierze pod rozwagę jedynie nieważność postępowania. Z akt sprawy nie wynika, by zaskarżone orzeczenie zostało wydane w warunkach nieważności, której przesłanki określa art. 183 § 2 ww. ustawy, zatem rozważania Naczelnego Sądu Administracyjnego mogły uwzględniać jedynie ewentualne naruszenie wskazanych w skardze kasacyjnej przepisów prawa materialnego i procesowego.

Zgodnie z art. 174 P.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć wyłącznie na naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie (pkt 1) lub na naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (pkt 2).

Wskazanie i uzasadnienie podstaw kasacyjnych należy przy tym do koniecznych cech skargi kasacyjnej (art. 176 P.p.s.a.).

Przez przytoczenie podstaw kasacyjnych rozumieć należy przede wszystkim dokładne wskazanie przepisów prawa, które - zdaniem wnoszącego skargę kasacyjną - uległy naruszeniu przez sąd. Uzasadnienie kasacji powinno zawierać rozwinięcie zarzutów kasacyjnych przez wyjaśnienie, na czym naruszenie polegało i przedstawienie argumentacji na poparcie odmiennej wykładni przepisu, niż zastosowana w zaskarżonym orzeczeniu, lub uzasadnienie zarzutu " niewłaściwego zastosowania" przepisu, zaś w odniesieniu do uchybień przepisom procesowym - wykazanie, że zarzucane uchybienie rzeczywiście mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Naczelny Sąd Administracyjny uwzględnia tylko te zarzuty, które zostały wyraźnie wskazane w skardze kasacyjnej jako naruszone. Nie jest natomiast władny badać, czy sąd administracyjny I instancji nie naruszył innych przepisów (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 26 września 2000 roku, sygn. akt IV CKN 1518/2000, OSNC 2001/3, poz. 39 oraz Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 sierpnia 2004 roku, sygn. akt FSK 299/2004, OSP 2005/3, poz. 36). Sąd nie może bowiem zastępować strony i precyzować czy też uzupełniać przytoczone podstawy kasacyjne. Należy przy tym podkreślić, iż przy sporządzaniu skargi kasacyjnej wprowadzono tzw. przymus adwokacki, dotyczący także radców prawnych, a w sprawach obowiązków podatkowych - doradców podatkowych (art. 175 § l i § 3 P.p.s.a.), aby nadać temu środkowi odwoławczemu charakter pisma o wysokim stopniu sformalizowania, gdy chodzi o wymagania dotyczące podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienia, jako istotnych elementów konstrukcji skargi kasacyjnej.

Wniesiona skarga kasacyjna w zakresie dotyczącym naruszenia przepisów art. 121–125 Ordynacji podatkowej, odnoszących się do zasad prowadzenia postępowania , a także przepisów art. 145 § 2 w związku z art. 136 i art. 139 Ordynacji podatkowej postępowania powyższych wymogów nie spełnia. Zarzuty te zostały bowiem przez autora skargi kasacyjnej sformułowane ogólnikowo, bez uzasadnienia oraz bez wykazania wpływu na wynik sprawy w związku z czym nie poddają się kontroli kasacyjnej .

Uzasadniony jest natomiast zarzut naruszenia przepisów art. 133 § 1 oraz art. 133 P.p.s.a. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej bowiem, jak zasadnie wskazał pełnomocnik skarżącej Spółki , przedmiotem postępowania w niniejszej sprawie była skarga na decyzję organu odwoławczego z dnia 10 listopada 2010 r. nr [...] wydaną w przedmiocie podatku od towarów i usług za IV kwartał 2006 r. Tymczasem uzasadnienie do zaskarżonego wyroku opiera się na skardze na decyzję organu odwoławczego o nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za IV kwartał 2008 r. , co w pełni uzasadnia zarzut, że zaskarżony wyrok został wydany z naruszenie art. 134 § 1 oraz art. 133 § 1 P.p.s.a.

Ze względu na powyższe Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 185 § 1 i art. 203 pkt 2 P.p.s.a. orzekł jak w sentencji.