Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt II SA/Wr 232/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2015-06-30 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6091 Przywrócenie stosunków wodnych na gruncie lub wykonanie urządzeń zapobiegających szkodom
Hasła tematyczne: Wodne prawo
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: *Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 29 ust. 3
journal: Dz.U. 2012 poz 145
law: Ustawa z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Olga Białek Sędziowie Sędzia WSA Alicja Palus – spr. Sędzia WSA Anna Siedlecka Protokolant Starszy asystent sędziego Malwina Jaworska po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 30 czerwca 2015 r. sprawy ze skargi S. H. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie nakazu przywrócenia stanu poprzedniego na gruncie poprzez likwidację rury odprowadzającej wody I. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji; II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu; III. przyznaje adwokatowi M. K. od Skarbu Państwa – z kasy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu za nieopłaconą pomoc prawną udzieloną z urzędu łączną kwotę 312, 20 (słownie: trzysta dwanaście 20/100), w tym kwotę 240 (słownie: dwieście czterdzieści) wynagrodzenia taryfowo określonego, kwotę 55, 20 (słownie: pięćdziesiąt pięć złotych 20/200) stanowiącą równowartość kwoty podatku od towarów i usług oraz kwotę 17 zł (słownie: siedemnaście) tytułem opłaty skarbowej od pełnomocnictwa.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...]r. Nr [...], wydaną po wcześniejszym uchyleniu przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze we Wrocławiu decyzji podjętej w tej sprawie w postępowaniu pierwszoinstancyjnym z jednoczesnym przekazaniem sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji, Burmistrz Miasta i Gminy S działając na podstawie art. 29 ust. 3 ustawy z dnia 18 lipca 2001r. – Prawo wodne (tj. Dz. U. z2012r. poz. 145 z późn. zm.) oraz art. 104 §1 kodeksu postępowania administracyjnego nakazał S. H. przywrócenie stanu poprzedniego na gruncie - działce nr 167, AM-[...], obręb B. poprzez likwidację rury odprowadzającej wody, której wylot skierowany jest bezpośrednio na działkę H. M. – działka nr 166/1, AM-[...], obręb B. i wszelkich innych, ewentualnych źródeł odpływu skierowanych w stronę działek nr 166/1, AM-[...] oraz 166/5,AM-[...], obręb B..

Uzasadniając podjęte rozstrzygnięcie Burmistrz Miasta i Gminy S wyjaśnił, że w dniu 12 grudnia 2013 r. do Burmistrza Miasta i Gminy S wpłynął wniosek H. M. z prośbą o interwencję w sprawie zalewania posesji, prawdopodobnie wodą ze stawu zlokalizowanego na działce należącej do S. H. (dz. nr 167 AM-[...] obręb B.). Wnioskodawczyni informowała w piśmie, iż działka, która jest podmokła od wielu lat, nie nadaje się obecnie do zagospodarowania a przez utrzymujący się stale stan wody, uniemożliwiony jest ruch jakichkolwiek pojazdów

Dnia 17 stycznia 2014 r. Burmistrz Miasta i Gminy S zawiadomił uprawnione podmioty o wszczęciu postępowania administracyjnego w sprawie naruszenia stanu wody na gruncie oraz jednocześnie poinformował o terminie oględzin terenowych. W wyznaczonym terminie, odbyły się oględziny podczas których stwierdzono, że główną przyczyną zalewania działki H. M. jest odprowadzenie wód opadowych z działki oraz budynku gospodarczego znajdującego się na posesji S. H. poprzez skierowanie ich rynną z dachu, następnie niewielkim rowem w kierunku posesji H. M. oraz ujętych w rurę o średnicy ok. 30 cm, wyprowadzoną bezpośrednio w ogrodzenie działki o numerze nr 166/1 AM [...] obręb B. (działka sąsiadująca z działką nr 166/5 AM-[...] obręb B.). W toku oględzin sporządzono dokumentację fotograficzną. Na działce wnioskodawczyni stwierdzono realną szkodę na gruncie w postaci rozlewiska przy granicy z działką S. H. , grząski i podmokły grunt w otoczeniu wylotu przedmiotowej rury. Nie stwierdzono bezpośredniego związku z obecnością stawu a w/w stwierdzoną szkodą, jednak jego właściciel nie posiadał aktualnego pozwolenia wodnoprawnego : Poprzednie wygasło 31 grudnia 1999r.

Następnie organ orzekający wskazał w uzasadnieniu, że zgodnie z art. 29 ust. 1 pkt. 1 ustawy – Prawo budowlane, wcześniej powoływanej, właściciel gruntu, o ile przepisy ustawy nie stanowią inaczej, nie może zmieniać stanu wody na gruncie, a zwłaszcza kierunku odpływu ze źródeł - ze szkodą dla gruntów sąsiednich. Natomiast zgodnie z art. 29 ust. 3 cytowanej wyżej ustawy, jeżeli zmiany stanu wody na gruncie szkodliwie wpływają na grunty sąsiednie, wójt, burmistrz łub prezydent miasta może, w drodze decyzji, nakazać właścicielowi gruntu przywrócenie stanu poprzedniego łub wykonanie urządzeń zapobiegających szkodom. Zmiana stanu wody na gruncie jest ingerencją w stan naturalny wód (zob. Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 4 kwietnia 2012 r. II SA/G1 684/11). Może o tym świadczyć przypadek zmiany stanu odpływu wódy opadowej. Na działce S. H. woda opadowa ujęta jest w rów skierowany w stronę działki sąsiedniej, dodatkowo jej poziom w rowie zasilany jest wodą z rynny odwadniającej budynek gospodarczy. Skanalizowanie wód opadowych w taki system i wyprowadzenie ich rurą na działkę H. M. nie może być uznane za stan naturalny, na który powołuje się S. H.. Nie można akceptować również stanowiska, że powstały stan ze względu na swoją długotrwałość, stanowi stan podlegający ochronie. Jeżeli zmiany stanu w jednym miejscu wyrządzą realną szkodę w miejscu innym zasadnym jest zastosowanie środków z art. 29 ust. 3 ustawy Prawo wodne.

Z dalszej części uzasadnienia wynika, że pismem z dnia 9 kwietnia 2014 r. S. H. odwołał się od przedmiotowej decyzji, wskazując w piśmie iż usunięcie rury spowoduje zamoczenie budynku i utrudnienie dojazdu do działki, a Samorządowe Kolegium Odwoławcze we W. decyzją z dnia [...]r. uchyliło w całości zaskarżoną decyzję i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia uzasadniając rozstrzygnięcie brakiem protokołu z oględzin oraz brak materiału dowodowego obrazującego stan działek, w tym ich lokalizację i granice.

W toku ponownie poprowadzonego postępowania organ pierwszej instancji zawiadomieniem z dnia 15 lipca 2014 r. poinformował strony o dacie przeprowadzenia oględzin terenowych, podczas których ponownie stwierdzono rozlewisko na działce H. M. oraz wodę wypływającą intensywnym strumieniem z rury wkopanej w grunt pod częścią działki S. H. , służącą mu jako dojazd do posesji. Rura ta odprowadza wody bezpośrednio z działki nr 167 AM-[...] na północną część działki nr 166/1 AM-[...], należącą do H. M. . Na dzień oględzin zlikwidowane było ogrodzenie rozdzielające obydwie działki, natomiast z wylotu rury znajdującego się na granicy działek oraz skierowanego w stronę gruntu należącego do H. M. w widoczny sposób nadal lała się woda, tworząc rozlewisko na części działki nr 166/1 AM-[...]. Sytuacja ta zdaniem organu orzekającego stanowi naruszenie art. 29 prawa wodnego - odprowadzenie wód na teren działki sąsiedniej ze szkodą dla niej. W ocenie organu orzekającego nie można również uznać uwag wniesionych do protokołu przez uczestnika oględzin, jakoby wypływające wody były wodami podskórnymi. Ustawa nie precyzuje bowiem jakie wody nie mogą być odprowadzane, zastosowanie zatem ma do wszystkich wód, łącznie z podziemnymi. Za stan naturalny nadal uznać nie można wód ujętych w rów, dodatkowo zasilanych z rynny (brak rury spustowej), następnie w rurę skierowaną bezpośrednio na działkę sąsiednią.

Opisana powyżej decyzja została w toku instancyjnym zaskarżona przez S. H., który w odwołaniu zakwestionował zasadność czynności nakazanych decyzją organu pierwszej instancji i ponownie przedstawił swoje stanowisko, co do potencjalnych negatywnych skutków usunięcia rury odprowadzającej wody opadowe. Zdaniem odwołującego się zalewanie działki H. M. jest konsekwencją braku prawidłowego udrożnienia przepływu wody na jej nieruchomości.

Po przeprowadzeniu postępowania odwoławczego Samorządowe Kolegium Odwoławcze we W. decyzją z dnia [...]r. Nr [...] wydaną na podstawie art. 138§1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego utrzymało w mocy zaskarżoną decyzją.

W uzasadnieniu podjętego orzeczenia organ odwoławczy opisał dotychczasowy przebieg postępowania, a następnie wskazał, że normatywną podstawą zgodnie ze wskazanym przepisem orzekania w niniejszej sprawie stanowią przepisy - art. 29 ustawy – Prawo wodne dotyczące zakazów i nakazów działania/zaniechania właścicieli gruntów w zakresie stosunków wodnych istniejących na gruncie. Zgodnie ze wskazanymi przepisami właściciel gruntu, o ile ustawa ta nie stanowi inaczej, nie może zmieniać stanu wody na gruncie, a zwłaszcza kierunku odpływu znajdującej się na jego gruncie wody opadowej ani kierunku odpływu ze źródeł ze szkodą dla gruntów sąsiednich (pkt 1) oraz odprowadzać wód oraz ścieków na grunty sąsiednie (pkt 2). O ile powołany przepis wprowadza w stosunku do właścicieli nieruchomości gruntowych nakaz określonego działania, to przepis art. 29 ust. 2 przywoływanej ustawy przewiduje nakaz podjęcia określonych czynności zapobiegawczych co do stosunków wodnych panujących na gruncie. Stosownie do tego przepisu , na właścicielu gruntu ciąży obowiązek usunięcia przeszkód oraz zmian w odpływie wody, powstałych na jego gruncie wskutek przypadku lub działania osób trzecich, ze szkodą dla gruntów sąsiednich.

Z kolei zgodnie z przepisem art. 29 ust. 3 ustawy- Prawo wodne, jeżeli spowodowane przez właściciela gruntu zmiany stanu wody na gruncie szkodliwie wpływają na grunty sąsiednie, wójt, burmistrz lub prezydent miasta może, w drodze decyzji, nakazać właścicielowi gruntu przywrócenie stanu poprzedniego lub wykonanie urządzeń zapobiegających szkodom. W ramach tak zakreślonych granic postępowania administracyjnego, organ winien zatem ustalić, czy nastąpiła zmiana stanu wody na gruncie lub jej spływ na grunt sąsiedni, i czy takie działania szkodliwie wpływają na grunty sąsiednie. Dopiero w przypadku pozytywnych ustaleń możliwe jest wydanie decyzji nakazującej właścicielowi gruntu przywrócenie stanu poprzedniego lub wykonanie urządzeń zapobiegających szkodom.

Następnie organ odwoławczy zwrócił uwagę że, z przedstawionej regulacji prawnej wynika, iż adresatem ustalonych ustawą (art. 29 ust. 1 i ust. 2 Prawa wodnego) i decyzją administracyjną (art. 29 ust. 3 tej ustawy) zakazów i nakazów jest właściciel gruntu - osoba (podmiot), legitymujący się określonym tytułem prawnym do nieruchomości gruntowej (gruntu). Wskazana ustawa, wiąże zatem z własnością gruntu określone obowiązki dotyczące utrzymania właściwych stosunków wodnych na gruncie jak i zapobieganie negatywnym w skutkach zmianom stanu wody na gruncie. Dokonanie przez właściciela gruntu szkodliwych zmian stanu wody na gruncie powoduje możliwość orzeczenia, w drodze decyzji administracyjnej wydanej przez wójta (burmistrza, prezydenta miasta), nakazu przywrócenia stanu poprzedniego lub obowiązku wykonania urządzeń zapobiegających szkodom.

Zdaniem Kolegium istotne jest, że ze znajdującego się w aktach sprawy materiału zdjęciowego oraz sporządzonego w dniu 1 sierpnia 2014 r. protokołu z wizji lokalnej przeprowadzonej na terenie działki nr 166/1 i 167 w miejscowości B. jednoznacznie wynika, że wody opadowe z działki oraz budynku gospodarczego znajdującego się na posesji S. H. (działka nr 167), poprzez skierowanie ich rynną z dachu budynku, następnie niewielkim rowem w kierunku posesji H. M. (działka nr 166/1) oraz ujętych w rurę o średnicy ok. 30 cm wyprowadzone są bezpośrednio w kierunku ogrodzenia działki nr 166/1, AM-[...], obręb B.. Okoliczności tej nie kwestionuje sam odwołujący się. Z kolei taki stan powoduje zalewanie terenu nieruchomości oznaczonej ewidencyjnie jako działka nr 166/1 stanowiącej własność H. M. co potwierdzają zapisy w protokole z wizji terenowej przeprowadzonej z dnia 1 sierpniu 2014r.

W ocenie Kolegium materiał dowodowy analizowanej sprawy bezsprzecznie wskazuje, że S. H. - właściciel działki nr 167 w miejscowości B. odprowadza za pośrednictwem rury wody opadowe i roztopowe z terenu własnej nieruchomości na teren sąsiedniej działki nr 166/1, powodując jej zalewanie. Taki stan stanowi natomiast oczywiste naruszenie art. 29 ust. 1 pkt 2 ustawy prawo wodne i stanowi podstawę do wydania przez organ pierwszej instancji decyzji nakazującej właścicielowi gruntu przywrócenie stanu poprzedniego (art. 29 ust. 3).

W ocenie Kolegium postępowanie dowodowe zostało przeprowadzone przez organ pierwszej instancji w sposób wyczerpujący. Organ ustalił rzeczywisty stan wód na ww. działkach, przeprowadził stosowne oględziny w terenie z udziałem stron. Wystarczająco wyjaśniono związek przyczynowy pomiędzy zalewaniem działki nr 166/1, a odprowadzaniem wód z działki nr 167. Podkreślić jednocześnie należy, że na gruncie art. 29 ust. 3 Prawa wodnego organy nie są zobowiązane do ustalania i poszukiwania wszelkich powodów ujemnego dla danej strony spływu wód. Powinny zbadać czy pomiędzy konkretnym działaniem właściciela jednej nieruchomości istnieje związek przyczynowo- skutkowy wyrażający się w negatywnej zmianie wód na innych gruntach. Tylko w takiej sytuacji zasadne jest nakazanie takiemu właścicielowi wykonania określonych prac. W okolicznościach sprawy jednoznacznie wykazano, że działania S. H. doprowadziły do zaburzenia stosunków wodnych na gruncie sąsiednim, poprzez jego zalewanie, podtapianie.

W zakończeniu uzasadnienia organ odwoławczy wskazał ponadto, że w toku przeprowadzonego postępowania Burmistrz Miasta i Gminy S nie uchybił przepisom prawa procesowego, prawidłowo podejmował kolejne czynności procesowe i wyjaśnił w sposób nie budzącym wątpliwości wszystkie istotne w sprawie okoliczności.

Na decyzję wydaną w tej sprawie przez organ odwoławczy wniesiona została przez S. H. skarga do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu.

W skardze S.H. zarzucił, że nakazy orzeczone w postępowaniu jurysdykcyjnym przez organy właściwe instancyjnie nie rozwiążą istniejącego problemu, a tylko pogorsza sytuację na działkach. Wyjaśnił przy tym, że dojazd na jego działkę od lat jest utrudniony ze względu na podmokły teren. Skarżący zwrócił się do Sądu o wydanie decyzji nakazującej założenie rury drenarskiej celem udrożnienia przepływu wody na działce nr 166.

Do skargi załączona została kserokopia wyrysu geodezyjnego z naniesionymi dwoma kolorami: przebiegiem rowu przydrożnego z przepustem oraz przebiegiem prawidłowego wykopu, który należy - zdaniem skarżącego - wykonać .

W odpowiedzi na skargę przedstawionej w piśmie doręczonym Sądowi w dniu 2 kwietnia 2015r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze we W. wniosło o oddalenie skargi i podtrzymało stanowisko przyjęte przy orzekaniu w sprawie, podając dodatkowo, że żądanie podniesione w skardze wykracza poza granice sprawy administracyjnej, której przedmiotem było bezprawne odprowadzanie wód opadowych i roztopowych z terenu nieruchomości – działki nr 167 na teren sąsiedniej nieruchomości – działki nr 166/1, powodujące jej zalewanie.

Kolegium wskazało w uzupełnieniu, że deliktu administracyjnego dopuścił się S. H. i to on powinien usunąć jego skutki, zamiast domagać się sankcjonowania bezprawności, czy zmniejszania szkodliwości negatywnej immisji poprzez kierowanie do H. M. nakazu wykopania rowu lub założenia drenażu na działce.

Na rozprawie wyznaczonej na dzień 30 czerwca 2015r. pełnomocnik substytucyjny skarżącego, działający z urzędu, wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny podejmując orzeczenie w sprawie uwzględnił następujące okoliczności faktyczne i prawne:

Należy przede wszystkim wyjaśnić, że w przepisie art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. - Prawo o ustroju sadów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) ustawodawca zastrzegł, że sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m.in. poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem (jeżeli ustawy nie stanowią inaczej), formułując w ten sposób generalne kryterium wiążące sady administracyjne w pełnym zakresie ich kognicji. Jednoznaczność tej zasady sprawia, że wojewódzki sąd administracyjny w toku podjętych czynności rozpoznawczych dokonuje oceny co do zgodności kontrolowanej decyzji (innego aktu lub czynności) z przepisami prawa materialnego, które mają zastosowanie w sprawie oraz z przepisami prawa procesowego, regulującymi tryb jej wydania lub tryb podjęcia aktu albo czynności będącej przedmiotem zaskarżenia. Wiążące są przy tym przepisy obowiązujące w dacia wydania zaskarżonego aktu.

Mając na względzie wskazane powyżej kryterium legalności Wojewódzki Sąd Administracyjny po poddaniu ocenie ustalonych w sprawie w toku administracyjnego postępowania instancyjnego okoliczności faktycznych i istniejących wówczas okoliczności prawnych stwierdził naruszenie prawa obligujące do uwzględnienia skargi poprzez zastosowanie w sprawie przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit. c - ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( tj. Dz. U. z 2012r. poz. 270 ze z.) wskazującego na naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy przy jednoczesnym skorzystaniu z dyspozycji art. 135 wskazanego aktu, z którego wynika, że Sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne do końcowego jej załatwienia.

Ponadto poprzedzając wyjaśnienie motywów podjętego wyroku Sąd uznał za właściwe wyjaśnić, że w zakresie kompetencji kontrolnych sądów administracyjnych ustawodawca nie uwzględnił uprawnienia tych sądów do merytorycznego orzekania w sprawie rozpoznawanej w postępowaniu administracyjnym, co powoduje, że nie jest możliwe – stosownie do żądania skarżącego- wydanie przez Sąd decyzji nakazującej założenie rury drenarskiej w celu udrożnienia przepływu wody na działce nr 166, AM-[...], obręb B..

Przedmiotem oceny dokonywanej przez Sąd w rozpoznawanej sprawie jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. z dnia [...]r. Nr [...] utrzymująca w mocy decyzję Burmistrza Miasta i Gminy S z dnia [...]r. Nr [...] nakazującą S. H. przywrócenie stanu poprzedniego na gruncie- działce nr 167, AM-[...], obręb B. poprzez likwidację rury odprowadzającej wody, której wylot skierowany jest bezpośrednio na działkę H. M. - nr 166/1, AM-[...], obręb B. i wszelkich innych ewentualnych źródeł odpływu skierowanych w stronę działek: 166/1 oraz 166/5, AM- 1 , obręb B..

Materialnoprawną podstawę wskazanych powyżej rozstrzygnięć podjętych w postępowaniu administracyjnym jurysdykcyjnym przez organy właściwe instancyjnie stanowił przepis art. 29 ust. 3 powoływanej wcześniej ustawy Prawo wodne, stanowiący, że jeżeli spowodowane przez właściciela gruntu zmiany stanu wody na gruncie szkodliwie wpływają na grunty sąsiednie wójt, burmistrz albo prezydent miasta może w drodze decyzji nakazać właścicielowi gruntu przywrócenie stanu poprzedniego lub wykonanie urządzeń zapobiegających szkodom.

Wydanie decyzji o nałożeniu lub odmowie nałożenia sankcji określonej w art. 29 ust. 3 wskazanej powyżej ustawy wymaga przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego, którego celem jest ustalenie, czy właściciel nieruchomości w istocie dokonał zmiany stosunków wodnych (stanu wody) na swoim gruncie i czy zmiany te spowodowały szkodę dla gruntów sąsiednich.

Dla zastosowania powoływanego przepisu niezbędne jest bowiem łączne zaistnienie dwóch przesłanek - zdarzeń wywołanych przez właściciela gruntu, powodujących zmianę naturalnych stosunków wodnych oraz skutków tych zdarzeń w postaci w postaci szkodliwego wpływu na grunty sąsiednie.

Postępowanie wyjaśniające prowadzone przez uprawniony organ ma zatem wykazać, że nastąpiła zmiana stanu wód na gruncie oraz, że zmiana ta pozostaje w związku przyczynowo – skutkowym z powstałą na sąsiednim gruncie szkodą.

W orzecznictwie sądowoadministracyjnym zaakceptowane zostało stanowisko, że zastosowanie sankcji z art. 29 ust. 3 ustawy – Prawo wodne możliwe jest w przypadku, gdy szkodliwe skutki zaistniały faktycznie, nie zaś wówczas, gdy są one przypuszczalne, hipotetyczne (np. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 30 listopada 2011r. , sygn. akt II SA/Gl 411/11, w Rzeszowie z dnia 16 czerwca 2011r., sygn. akt II SA/Rz 334/11).

Szkoda w rozumieniu tego przepisu musi być realna, objawiać się negatywnym dla strony skutkiem np. uszczerbkiem majątkowym czy zaistnieniem sytuacji, w której niemożliwym byłoby użytkowanie nieruchomości w sposób dotychczasowy . Sąd w składzie orzekającym w sprawie przedstawione powyżej poglądy judykatury podziela.

Czynności wyjaśniające dokonane w rozpoznawanej sprawie w toku postępowania pierwszoinstancyjnego, w tym przede wszystkim oględziny nieruchomości i dokumentacja zdjęciowa pozwoliły ustalić, że z działki oznaczonej numerem ewidencyjnym 167,AM-[...], obręb B. stanowiącej własność S. H. i znajdującego się na niej budynku gospodarczego wody opadowe odprowadzane są niewielkim rowem w kierunku sąsiedniej działki gruntu oraz ujęte w rurę o średnicy około 30 cm wyprowadzoną bezpośrednio w ogrodzenie działki oznaczonej numerem ewidencyjnym 166/1, AM-[...], obręb B., której właścicielką jest H. M..

Stwierdzono jednocześnie, że rura wkopana jest w grunt pod częścią działki nr 167, służącą jako dojazd do posesji i odprowadza wody bezpośrednio z tej działki na północną część działki nr 166/1.

Dokonywane oględziny wykazały również, że na działce oznaczonej numerem 166/1, należącej do H. M. istnieje rozlewisko w otoczeniu wylotu rury znajdującego się na granicy działek oznaczonych numerami 167 i 166/1 i skierowanego w stronę działki gruntu nr 166/1, a grunt jest grząski i podmokły, co stanowi jak wskazały organy orzekające – realną szkodę w rozumieniu art. 29 ust. 3 ustawy – Prawo wodne.

Z treści protokołu utrwalającego przebieg czynności dowodowej (wizji terenowej) przeprowadzonej w dniu 1 sierpnia 2014r. wynika ponadto, że uczestniczący w oględzinach S. H. – syn właściciela działki nr 167, zwrócił uwagę , że na działce są wody podskórne, stan wody na działce jest stanem długotrwałym spowodowanym naturalnym spływem wód z gór i ukształtowaniem terenu.

Natomiast z wypowiedzi S. H. zapisanej w protokole oględzin wynika, że usunięcie rury spowoduje, że dojazd na działkę będzie niemożliwy.

Sąd nie kwestionuje zasadności stwierdzenia Burmistrza Miasta i Gminy S o braku sprecyzowania przez ustawodawcę do jakich wód ma zastosowanie przepis art. 29 ustawy – Prawo wodne ani stwierdzenie Kolegium dotyczącego zbędności poszukiwania wszystkich przyczyn negatywnej zmiany stanu wód na gruntach w sytuacji, gdy nie budzi wątpliwości związek przyczynowo - skutkowy pomiędzy konkretnym działaniem właściciela jednej nieruchomości, a zakłóceniem stosunków wodnych na gruncie sąsiednim, ze skutkiem powodującym szkodę.

Zważyć jednak należy, że z treści przepisu art. 29 ust. 3 ustawy – Prawo wodne wynika, że organ orzekający przy zastosowaniu tego przepisu ma do dyspozycji alternatywnie określone środki, możliwe do wykorzystania w celu wyeliminowania szkodliwych zmian stanu wody na gruncie, będących konsekwencją niewłaściwych działań właściciela gruntu sąsiedniego.

Zdaniem Sądu w tak określonych warunkach prawnych organ orzekający powinien – uwzględniając okoliczności faktyczne danej sprawy- rozważyć starannie skuteczność i celowość wykorzystania każdej z dwóch przewidzianych w tym przepisie możliwości, a uznając za zasadne nałożenie konkretnego obowiązku w ramach jednego ze środków, ustawowo określonych, organ powinien szczegółowo uzasadnić swój wybór. W ocenie Sądu jednak kwestie objęte regulacją omówionego przepisu wymagają wiedzy specjalistycznej, z zastrzeżeniem, że dowód z opinii biegłego podlega - jak każdy dowód – ocenie organu z zastosowaniem zasady swobodnej oceny dowodów (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 grudnia 2012r., sygn. akt II OSK 1538/11, Lex nr 1367319; wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 5 czerwca 2014r., sygn. akt II SA/Bk 138/14, Lex nr 1512879, w Łodzi z dnia 15 maja 2014r., sygn. akt II Sa/Łd 13d/13, Lex nr 1467989). W judykaturze administracyjnej akcentowano przede wszystkim to, że postępowania prowadzone w warunkach art. 29 ustawy – Prawno wodne wymagają wiedzy z zakresu hydrologii, gospodarki wodnej, postępowań wodnoprawnych i melioracji wodnych, a niekiedy przeprowadzenia odpowiednich badań, analiz i obliczeń.

W rozpoznawanej sprawie z takiego środka dowodowego organy orzekające nie skorzystały, co – w uznaniu Sądu - było istotnym naruszeniem przepisów postępowania.

Ponadto wskazać też należy, że w orzecznictwie administracyjnym, sprawowanym w odniesieniu do omawianego przepisu art. 29 ust. 3 ustawy – Prawo wodne, wypracowane zostało stanowisko - bezwzględnie aprobowane przez Sąd w składzie orzekającym w rozpoznawanej sprawie, iż osnowa (rozstrzygnięcie) decyzji wydanej przy zastosowaniu tego przepisu powinna dokładnie, jednoznacznie, precyzyjnie i wyczerpująco określać nałożone na stronę postępowania obowiązki, tak aby ich treść i istota były oczywiste dla adresata w przypadku dobrowolnego ich wykonania lub dla organu egzekucyjnego czy wykonawcy zastępczego w przypadku egzekwowania ich od zobowiązanego podmiotu w trybie przymusowym.

W rozpoznawanej sprawie organy właściwe instancyjnie orzekając w sprawie nie zastosowały się do powinności skonkretyzowania nałożonych obowiązków. Osnowa decyzji zawiera sformułowanie " ... i wszelkich innych ewentualnych źródeł odpływu...", które nie odpowiada standardom przyjętym dla rozstrzygnięcia jako obligatoryjnego elementu decyzji administracyjnej, stanowiącej władczą formę ingerencji w sytuację prawną jej adresata (np. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 13 maja 2014r., sygn. akt II SA/Łd 1349/13, w Olsztynie z dnia 25 czerwca 2013r., sygn. akt II SA/Ol 395/13, Lex nr 1361774;, w Lublinie z dnia 30 października 2012r., sygn. akt II SA/Lu 589/12, Lex nr 1235123).

Wobec przedstawionych powyżej okoliczności Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, że zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja organu pierwszej instancji zostały wydane z naruszeniem przepisów postępowania, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy i stosownie do przyjętej oceny na podstawie art. 145 §1 pkt 1 lit. c powołanej na wstępie ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji.

Klauzula zawarta w pkt II wyroku wynika z obowiązku zastosowania przez Sąd przy orzekaniu o uwzględnienie skargi przepisu art. 152 wskazanej powyżej ustawy, a orzeczenie o wynagrodzeniu pełnomocnika skarżącego, działającego z urzędu uzasadnione jest treścią art. 250 tej samej ustawy.

Rozpoznając sprawę ponownie właściwy organ powinien uwzględnić uwagi Sądu zawarte w uzasadnieniu.

.