Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt III SA/Gl 773/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2021-03-24 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6200 Choroby zawodowe
Hasła tematyczne: Ochrona zdrowia
Skarżony organ: Inspektor Sanitarny
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 25 (1)
journal: Dz.U. 2020 poz 1320
law: Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy.
article: par. 8 i  par. 11  ust. 1, poz. 21 załącznika
journal: Dz.U. 2013 poz 1367
law: Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych - tekst jednolity
article: art. 153
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Jużków (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Małgorzata Herman Sędzia WSA Magdalena Jankiewicz po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 24 marca 2021 r. sprawy ze skargi M.M. na decyzję [...] Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie choroby zawodowej oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z [...] r. nr [...] [...] Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w K. (dalej: [...]PWIS), działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego (tj. Dz. U. z 2020 r., poz. 256, ze zm., dalej: kpa), art. 235(1) ustawy z 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy (tj. Dz.U. z 2020 r., poz. 1320 ze zm., dalej: Kp) oraz § 8 i § 11 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych (tj. Dz.U. z 2013 r., poz. 1367, dalej rozporządzenie), a także w związku z wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z 3 października 2017 r., sygn. akt IV SA/Gl 272/17 – po ponownym rozpatrzeniu odwołania M. M. (skarżący) od decyzji Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w K. z [...] r. nr [...] odmawiającej stwierdzenia u skarżącego choroby zawodowej: obustronny trwały odbiorczy ubytek słuchu typu ślimakowego lub czuciowo-nerwowego spowodowany hałasem, wyrażony podwyższeniem progu słuchu o wielkości co najmniej 45 dB w uchu lepiej słyszącym, obliczony jako średnia arytmetyczna dla częstotliwości audiometrycznych 1, 2 i 3 kHz - wym. w poz. 21 wykazu chorób zawodowych określonego w przepisach prawnych dotyczących chorób zawodowych, wydanych na podstawie art. 237 § 1 pkt 3-6 i § 1(1) Kodeksu pracy – utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.

Rozstrzygniecie zapadło w poniższym stanie faktycznym i prawnym.

Organ wskazał, że zaskarżona decyzja została wydana po kolejnym rozpatrzeniu odwołania od wskazanej decyzji i po ponownym przeprowadzeniu postępowania odwoławczego w przedmiocie podejrzenia choroby zawodowej u skarżącego, które toczyło się w związku z wyrokami tut. Sądu z 19 marca 2013 r., sygn. akt IV SA/Gl 422/12 oraz z 6 lipca 2016 r., sygn. akt IV SA/Gl 1069/15, z 3 października 2017 r. IV SA/GL 272/17 mocą których każdorazowo uchylono decyzję organu odwoławczego. Przypomniał także, że decyzję z [...] r. wydano w oparciu o postępowanie wyjaśniające narażenia zawodowego na hałas w środowisku pracy skarżącego oraz orzeczenia lekarskie Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w K. - Poradnia Chorób Zawodowych w S. z [...] r. nr [...] (dalej WOMP) i Instytutu Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w S.. z [...] r. nr [...] (dalej IMPiZ[...]). Organ odwoławczy zaznaczył, że po przeanalizowaniu całości zebranego materiału dowodowego, zwłaszcza orzeczeń lekarskich WOMP i IMPiZ[...] oraz opinii uzupełniającej, a także zaleceń wynikających z przywołanych wyroków, zwłaszcza wyroku z 3 października 2017 r. uznał, że skarżący zatrudniony na stanowisku kierownika budowy przez kilkanaście lat (1988-2009) wykonywał obowiązki mistrza i kierownika budowy pracował w narażeniu na hałas ponadnormatywny.

M.in. wyrokiem z 19 marca 2013 r. sygn. akt IV SA/Gl 422/12 Sąd zobowiązał organ odwoławczy do wyjaśnienia: czy stwierdzony w 2009 r. w Międzynarodowym Centrum Słuchu i Mowy w K. obustronny głęboki niedosłuch odbiorczy o lokalizacji zmysłowo-nerwowej jest równoznaczny z obustronnym odbiorczym ubytkiem słuchu typu czuciowo-nerwowego zamieszczonym w wykazie chorób zawodowych; czy rozpoznanie z 2009 r. dotyczyło jednostki chorobowej wymienionej w wykazie chorób zawodowych (narażenie zawodowe występowało do 2009 r., a więc do daty przedmiotowego rozpoznania); czy z uwagi na kliniczny przebieg choroby słuchu strony jest możliwe wykluczenie wpływu narażenia zawodowego na wystąpienie rozpoznanej u niej choroby słuchu.

Natomiast w wyrokiem z 3 października 2017 r. IV SA/GL 272/17 Sąd uchylając decyzję organu odwoławczego zobowiązał organ do rzetelnego rozpoznania sprawy i właściwego jej uargumentowania, gdyż organ odwoławczy nie zrealizował obowiązku należytej oceny znajdujących się w aktach orzeczeń lekarskich, ich porównania i odniesienia się do zawartych w nich wniosków. Uznał, że organ przyjął je bezkrytycznie, co odbyło się z naruszeniem reguł wyznaczonych zarówno przepisami postępowania administracyjnego, w szczególności art. 7, art. 77 i art. 107 § 3 kpa, jak i treścią art. 235¹ Kp i następnych, a także przepisów rozporządzenia. Nakazał ocenę związku przyczynowego między występującymi u skarżącego schorzeniami a warunkami pracy i wyjaśnienie czy istnieją powody aby związek przyczynowy obalić, oraz uzyskać dodatkowe uzupełniające orzeczenie lekarskie, którego uzasadnienie będzie przekonujące i zawierające kompleksową analizę stanu słuchu skarżącego, jednoznaczną jej charakterystykę i sklasyfikowanie. Stanowisko to winno być szczegółowo uzasadnione, z podaniem dokumentacji medycznej, na której oparto określone wnioski diagnostyczne oraz ewentualnym wyjaśnieniem, dlaczego i które wyniki badań nie zostały uwzględnione.

Organ przypomniał, że wnioskiem z [...] r. skarżący zgłosił podejrzenie choroby zawodowej – trwały odbiorczy ubytek słuchu typu ślimakowego lub czuciowo-nerwowego spowodowany hałasem. [...]PWIS decyzją z [...] r. wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa, art. 235¹ Kp oraz § 8 rozporządzenia w sprawie chorób zawodowych, utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji z [...] r. o braku podstaw do stwierdzenia u skarżącego choroby zawodowej- obustronnego trwałego odbiorczego ubytku słuchu typu ślimakowego lub czuciowo- nerwowego wymienionej w poz. 21 wykazu. W uzasadnieniu wskazał, że skarżący pracował w warunkach narażenia na hałas w latach 1988 - 2009 w "A" S.A. w K. na stanowisku kierownika budowy a w rzeczywistości wykonywał obowiązki mistrza budowy w narażeniu na hałas. Podkreślił jednak, że lekarze specjaliści Poradni Chorób Zawodowych w S. Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w K., w orzeczeniu z [...] r. orzekli o braku podstaw do rozpoznania u wnioskodawcy choroby zawodowej narządu słuchu. Głęboki ubytek słuchu (powyżej 100dB), pojawił się bowiem już po 3 latach pracy w hałasie, a ponadto objawy towarzyszące, w postaci zawrotów głowy nie są typowe i charakterystyczne dla negatywnych skutków oddziaływania hałasu na narząd słuchu. Organ dodał, że w przypadku przewlekłego urazu akustycznego, hałas powoduje zwykle pogłębianie się niedosłuchu o kilka decybeli rocznie i nie uszkadza słuchu w tak głębokim stopniu, a wobec tego przebieg choroby narządu słuchu skarżącego przemawia za etiologią pozazawodową. Następnie organ odwoławczy podniósł, że lekarze specjaliści Instytutu Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w S., w orzeczeniu z [...] r. również nie stwierdzili podstaw do rozpoznania choroby zawodowej słuchu, stwierdzając w wyniku badań audiologicznych, przesunięcie progu słuchu obustronnie nieoznaczalne, tj. brak percepcji słuchowej – głuchotę obustronną. Ponadto na podstawie konsultacji laryngologicznej oraz analizy dokumentacji pacjenta stwierdzili, że kliniczny przebieg schorzenia świadczy o występowaniu innego niż hałas czynnika etiologicznego rozpoznanej patologii narządu słuchu. Organ odwoławczy podniósł, że skarżący podał w wywiadzie, że od początku lat 90 pojawił się narastający stopniowo, obustronny niedosłuch z szumami usznymi. Ponadto z jego dokumentacji wynika zalecenie laryngologów z 1993 r. o "przeciwwskazanej pracy w hałasie przekraczającym 80 dB oraz pracy na wysokości i na stanowiskach wymagających dobrego słuchu". Organ podkreślił, że skarżący był dwukrotnie zaprotezowany aparatem słuchowym w uchu prawym (1998 r., 2006) i w 2008 r. był hospitalizowany z powodu niedokrwienia mózgu, uogólnionej miażdżycy, nadciśnienia tętniczego oraz wielopoziomowej dyskopatii kręgosłupa szyjnego. W 2009 i 2010 r. został poddany wszczepieniu implantu ślimakowego ucha prawego. Przeprowadzona w 2011 r. diagnostyka audiologiczna w Poradni Chorób Zawodowych wykazała jego obustronną głuchotę. Nie zgadzając się z decyzja organu skarżący wniósł skargę do WSA w Gliwicach, która została uwzględniona wyrokiem z 19 marca 2013 r. Sąd uznał, że orzeczenie lekarskie Instytutu Medycyny Pracy nie zawiera żadnego odniesienia do orzeczenia organu orzeczniczego I stopnia, że kliniczny obraz przebiegu choroby słuchu skarżącego świadczy o występowaniu innego niż hałas czynnika etiologicznego rozpoznanej patologii narządu słuchowego. Przede wszystkim brak jest wskazania, czy stwierdzony w 2009 r. u skarżącego obustronny głęboki niedosłuch odbiorczy o lokalizacji zmysłowo – nerwowej jest równoznaczny z obustronnym odbiorczym ubytkiem słuchu typu czuciowo-nerwowego, który został zamieszczony w wykazie chorób zawodowych.

Po uzupełnieniu materiału dowodowego, w szczególności o opinię uzupełniającą Instytutu Medycyny Pracy organ decyzją z [...] r. powtórnie odmówił stwierdzenia u skarżącego zawodowej etiologii niedosłuchu. Podkreślił, że w piśmie z [...] r. lekarze specjaliści IMPiZ[...] stwierdzili, że orzeczenia lekarskie wydane w oparciu o diagnostykę audiologiczną nie potwierdziły wystąpienia i progresji uszkodzenia słuchu o klinicznych cechach typowych dla skutków działania hałasu. W ich ocenie hałas zawodowy nie mógł być przyczyną powstania u skarżącego głębokiego niedosłuchu zmysłowo-nerwowego o poziomie powyżej 100 dB. Tym samym nie znaleźli podstaw do zmiany orzeczenia lekarskiego o braku podstaw do rozpoznania schorzenia narządu słuchu wymienionego w wykazie chorób zawodowych. Również Dyrektor IMPiZ[...] w piśmie z [...] r. stwierdził, że postępowanie orzecznicze nie wykazało związku przyczynowo-skutkowego między wykonywaną pracą zawodową a rozpoznanym schorzeniem narządu słuchu, które nie jest schorzeniem wymienionym w wykazie chorób zawodowych. Zatem w jego ocenie pomimo stwierdzanych u skarżącego od 1993 r. średnich ubytków słuchu powyżej 45 dB nie można rozpoznać u niego choroby zawodowej słuchu.

Decyzja ta została również zaskarżona do WSA w Gliwicach, który wyrokiem z 6 lipca 2016, sygn. akt IV SA/GL 1069/15 uchylił decyzję ostateczną z [...] r. Uznał bowiem, że organ nie zastosował się do oceny prawnej i wskazań co do dalszego postępowania wyrażonych w wyroku z 19 marca 2013 r., gdyż nie uzupełnił prawidłowo materiału dowodowego oraz nie odniósł się w uzasadnieniu decyzji w sposób wyczerpujący do całokształtu materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie przy prawidłowym zastosowaniu przepisów postępowania administracyjnego, a pisma Instytutu Medycyny Pracy z [...] r. oraz [...] r., mimo że nie zawierają odpowiedzi na wszystkie wskazania wyrażone w wyroku, zostały przez organy uznane za kompletne i szczegółowo uzasadnione orzeczenia lekarskie. W ocenie sądu powyższe pisma nie mogą być uznane za orzeczenia lekarskie będące w swojej istocie opiniami biegłych ani nawet za uzupełniające opinie biegłych realizujące wytyczne Sądu, którymi organ był związany. Analiza wskazanych pism pozwala na stwierdzenie, że dokumenty powyższe nie mają formalnych cech opinii biegłego, gdyż w istocie są pismami cytującymi zapadłe uprzednio orzeczenia i wyrazem stanowiska jednego bądź dwóch pracowników jednostek medycznych, a ponadto nie odnoszą się merytorycznie do wszystkich istotnych okoliczności, na które wskazał sąd w podanym wyżej wyroku. Poddając powyższe pisma badaniom w świetle zasad rządzących postępowaniem administracyjnym, organ powinien był ocenić, czy spełniają one wymogi stawiane opiniom biegłych i w razie negatywnej oceny zwrócić się do jednostek medycznych właściwych do rozpoznawania chorób zawodowych o wydanie prawidłowych opinii biegłych, czego nie uczynił. Pominął ustalenie kwestii o podstawowym znaczeniu – czy z uwagi na kliniczny przebieg choroby słuchu skarżącego, jest możliwe wykluczenie tego, że narażenie zawodowe skarżącego miało wpływ na wystąpienie rozpoznanej u niego choroby słuchu. Rozpoznając sprawę ponownie organ odwoławczy, zgodnie z oceną prawną i wskazaniami co do dalszego postępowania wyrażonymi w cytowanym orzeczeniu sądowym, powinien dopuścić dowód ze spełniającej przewidzianych prawem wymogów, kompletnej i szczegółowo uzasadnionej opinii uzupełniającej do orzeczenia lekarskiego lub nowego orzeczenia lekarskiego, przy czym w postanowieniu o dopuszczeniu dowodu z opinii lekarskiej szczegółowo i precyzyjnie określi zakres i przedmiot tej opinii, poddając następnie kontroli wykonanie owego postanowienia przez jednostkę orzeczniczą. Po przeprowadzeniu tego dowodu i ewentualnym uzupełnieniu postępowania dowodowego, czemu da stosowny wyraz w uzasadnieniu decyzji, sporządzonym zgodnie z wymogami przepisu art. 107 § 1 i 3 kpa.

Po kolejnym uzupełnieniu postepowania organ decyzją z [...] r. odmówił stwierdzenia u skarżącego choroby zawodowej niedosłuchu. W kolejnych motywach organ wskazał, że [...] r. wpłynęła opinia IMPiZ[...] z [...] r., w której lekarze specjaliści po ponownej analizie dokumentacji medycznej strony podtrzymali stanowisko zawarte w orzeczeniu lekarskim z [...] r. o braku podstaw do rozpoznania u niej choroby zawodowej narządu słuchu, jak również w opiniach uzupełniających z [...] r. i [...] r. Konsekwentnie w opinii Instytutu stwierdzono, że wyniki badań słuchu strony, zdaniem lekarzy orzeczników, nadal nie przedstawiają obrazu typowego dla uszkodzenia słuchu spowodowanego hałasem. Nie upoważniają zatem do klinicznego rozpoznania niedosłuchu spowodowanego hałasem- jednostki chorobowej wymienionej w wykazie chorób zawodowych. Organ odwoławczy zaznaczył, że hałas - w tym zawodowy, nie jest jedyną przyczyną powstawania niedosłuchu odbiorczego. Może być spowodowany wieloma czynnikami niezwiązanymi z warunkami pracy np. miażdżycą naczyń. Zaakcentował przy tym, że w sprawie wiadomo o incydencie przemijającego niedokrwienia mózgu, z powodu którego skarżący był hospitalizowany w oddziale neurologii. Ponadto wyeksponował, że strona leczy się w związku z nadciśnieniem tętniczym, zmianami zwyrodnieniowo-dyskopatycznymi kręgosłupa szyjnego. Jednocześnie wskazał, że wystąpiły u strony: uraz głowy, utrata przytomności, schorzenia metaboliczne, zażywał leki. Mechanizmem powstania uszkodzenia słuchu w wielu przypadkach są zaburzenia krążenia w obrębie ucha wewnętrznego, skutkujące niedotlenieniem struktur ucha wewnętrznego, w tym komórek receptorowych ślimaka z następowym ich uszkodzeniem i to one miały niewątpliwie wpływ na występujące schorzenie. Zaakcentował, że w sposób kategoryczny biegli stwierdzili, że niedosłuch o takim przebiegu krzywych progowych (jaki występuje u strony) jest "niecharakterystyczny do pozahałasowego uszkodzenia narządu słuchu" czyli jest charakterystyczny dla hałasowego uszkodzenia słuchu. Badania wykazały, że po dziesięciu latach narażenia na hałas, średnie ubytki słuchu dla częstotliwości 1,2,3, kHz wynoszą: dla UP-72 dB, dla UL - 80 dB, a przebieg krzywych progowych obustronnie jest także płaski w całym zakresie częstotliwości.

Zaskarżona decyzja z [...] r. organ odwoławczy po raz kolejny utrzymał w mocy decyzję organu I instancji o odmowie uznania zawodowej etiologii stwierdzonego u skarżącego niedosłuchu mimo stwierdzonej pracy w hałasie ponadnormatywnym w latach 1988-2009, jako mistrz kierownik budowy. Lekarze orzecznicy brak podstaw do rozpoznania choroby zawodowej wyjaśnili przewlekłym urazem akustycznym, który powoduje zwykle pogłębianie niedosłuchu o kilka decybeli rocznie i nie uszkadza zmysłu słuchu w tak głębokim stopniu. Przebieg schorzenia narządu słuchu u skarżącego przemawia za etiologią pozazawodową.

To orzeczenie jest osią sporu w niniejszej sprawie, co potwierdzają kolejne wyroki kasacyjne decyzji ostatecznych i wskazania co do konieczności uzyskania kolejnych opinii uzupełniających czy kompleksowej. Dla Sądu kwestią podstawową było ustalenie czy z uwagi na kliniczny przebieg choroby skarżącego, jest możliwe wykluczenie wpływu zawodowego narażenia na hałas na wystąpienie u skarżącego rozpoznanej choroby słuchu; znaczenie cechy krzywej niedosłuchu; tożsamość klasyfikacji medycznej niedosłuchu w rozporządzeniu oraz Międzynarodowej Statystyce Kwalifikacji Chorób; rzetelności sporządzenia karty oceny narażenia zawodowego.

Mając na względzie powyższe kwestie organ zweryfikował ocenę narażenia zawodowego skarżącego w latach 1988-1993 r., która potwierdziła pracę skarżącego w narażeniu na czynnik szkodliwy – hałas. Odnośnie wydania nowego orzeczenia z uwzględnieniem pełnej dokumentacji i kwestii spornych wynikających z wytycznych Sądu organ zasięgnął opinii Instytutu Medycyny Pracy w L.. Lekarze odstąpili od badań audiologicznych na prośbę badanego wynikającą z obawy uszkodzenia implantu ślimakowego, co nie miało wpływy na wydana decyzję, gdyż kryteria orzecznicze rozpoznania uszkodzenia słuchu jako choroby zawodowej obejmują ocenę narażenia na hałas, obraz kliniczny niedosłuchu i jego głębokość.

Podkreślili, że użyte przez specjalistów z Kliniki w K. określenie "obustronny głęboki niedosłuch zmysłowo-nerwowy" ujęty w klasyfikacji [...] nie jest równoznaczne z rozpoznaniem "obustronnego trwałego odbiorczego ubytku słuchu typu ślimakowego lub czuciowo-nerwowego spowodowanego hałasem, wyrażonego podwyższeniem progu słuchu o wielkości co najmniej 45dB w uchu lepiej słyszącym, obliczonym jako średnia arytmetyczna dla częstotliwości audiometrycznych 1,2 i 3 kHz. Niedosłuch zmysłowo-nerwowy jest synonimem niedosłuchu czuciowo-nerwowego. Podsumowując orzecznicy w wydanej opinii z [...] r. stwierdzili, że badanie skarżącego wykazało obustronny odbiorczy ubytek słuchu w stopniu głuchoty. Szczegółowo przedstawili i objaśnili wyniki badań słuchu oraz zgromadzoną dokumentację medyczną dokumentującą obraz kliniczny rozwoju głuchoty inny niż o etiologii pohałasowej oraz krótki czas od podjęcia przez skarżącego zatrudnienia w narażeniu na hałas do wystąpienia niedomogu słuchu (3 lata), które nie pozwalają na stwierdzenie z wysokim prawdopodobieństwem, że zawodowe narażenie na hałas miało wpływ na wystąpienie u chorego głuchoty. Powyższe powoduje brak podstaw rozpoznania u skarżącego choroby zawodowej wymienionej w poz. 21 wykazu chorób zawodowych.

Na koniec organ odkreślił, że rozpoznanie zawodowego niedosłuchu możliwe jest do dwóch lat od ustania narażenia. Skarżące prace w narażeniu zakończył w 2009 r. przechodząc na rentę i od 11 lat nie pracuje a jego aktualny stan narządu słuch nie może mieć wpływu na wydaną decyzję. Tylko jednostka orzecznicza rozpoznaje chorobę zawodową, lecz nie ma obowiązku wykazania co konkretnie było przyczyną danego schorzenia innego niż narażenie zawodowe. Stwierdza czy schorzenie z wykazu istnieje i czy powstało w związku z warunkami pracy. W przypadku skarżącego orzecznicy wykluczyli, że to narażenie zawodowe miało wpływ na wystąpienie choroby wymienionej w poz. 21 wykazu. Organu sanitarne nie mają kompetencji medycznych w tych kwestiach korzystają z wiedzy orzeczników, której nie mogą podważyć przy dwóch tożsamych opiniach jednostek orzeczniczych I i II stopnia.

Skarżący nadal nie zgadzając się z decyzją, którą uznał za krzywdzącą i niesprawiedliwą wniósł skargę do Sądu. Zarzucił organowi, że wydając decyzję nie wziął pod uwagę, że IMP diagnozował jego niedosłuch od kątem wszczepienia implantu a nie szukał przyczyn niedosłuchu; głębokość niedosłuchu nie powinna mieć wpływu na rozpoznanie choroby zawodowej; brak odniesienia do osobniczej podatności na hałas i atypowych wykresów audiometrycznych skarżącego; obalenie domniemania związku niedosłuchu z pracą wymaga wykazania innej przyczyny choroby; wysokie prawdopodobieństwo to nie pewnik, co ma znaczenie dla wydania decyzji.

Odpowiadając na skargę organ odwoławczy podtrzymał stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji i stwierdził, że jest ona niezasadna. Nie zawiera żadnych argumentów, które podważałyby merytoryczną prawidłowość rozstrzygniecia. Tym samym wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:

Skarga okazała się niezasadna.

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz.U. z 2016 r. poz. 1066 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (legalności), jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sądy administracyjne, kierując się wspomnianym kryterium legalności, dokonują oceny zgodności treści zaskarżonego aktu oraz procesu jego wydania z normami prawnymi – ustrojowymi, proceduralnymi i materialnymi. Ocena ta jest dokonywana według stanu prawnego i zasadniczo na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu. W świetle art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2017 r., poz. 1369, ze zm. dalej także: Ppsa) kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty. Stosownie do art. 134 § 1 Ppsa. sąd rozstrzyga w granicach sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a tej ustawy. Powyższe oznacza, że Sąd bierze pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, a także wszystkie przepisy, które powinny znaleźć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, niezależnie od żądań i wniosków podniesionych w skardze.

Na wstępie należy wyjaśnić, że niniejsza sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym na mocy zarządzenia Przewodniczącego Wydziału III WSA w Gliwicach z 22 lutego 2021 r. wydanego w oparciu o art. 15 zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID - 19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. Z 2020 r., poz. 374 z późn. zm.), w związku z zarządzeniem Prezesa NSA z 16 października 2020 r. Podkreślić przy tym należy, iż w skardze została wyrażona aprobata na rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym, jeżeli ze względu na przepisy szczególne Sąd zadecyduje o rozpoznaniu jej na posiedzeniu niejawnym. Tak też sytuacja miała miejsce z uwagi w/w zarządzenia.

Należy podkreślić, że w myśl art. 153 ppsa ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia. Dlatego sąd ponownie rozpoznający niniejszą sprawę nie może formułować nowych ocen prawnych – sprzecznych z wyrażonym wcześniej poglądem, bez względu na poglądy prawne wyrażone w orzeczeniach sądowych w innych sprawach. Ocena prawna wyrażona przez sąd w orzeczeniu traci moc wiążącą jedynie w razie zmiany ustawy, w wypadku zmiany (już po wydaniu orzeczenia sądowego) istotnych okoliczności faktycznych sprawy oraz po wzruszeniu tego orzeczenia w przewidzianym do tego trybie. Nieprzestrzeganie tego przepisu podważałoby obowiązującą w polskim prawie zasadę sądowej kontroli nad aktami i czynnościami organów administracji.

Z uwagi na powyższe, rozpatrując niniejszą sprawę, Sąd orzekający poddał zaskarżoną decyzję ocenie w szczególności pod względem zgodności z wytycznymi i oceną prawną wyrażonymi we wszystkich wyrokach kasacyjnych wydany w niniejszej sprawie, zwłaszcza w trzecim wyroku z 3 października 2017 r., sygn. akt IV SA/Gl 272/17.

Ustalając istotny dla sprawy stan faktyczny Sąd stwierdza, że jest on niesporny. Skarżący pracował w warunkach narażenia na hałas, że stwierdzony u niego niedosłuch nie jest następstwem warunków pracy, co wynika z nietypowego dla tej choroby zawodowej przebiegu. Nie ma zatem potrzeby po raz kolejny powielania przebiegu postępowania i poczynionych w jego toku ustaleń, które były przedmiotem oceny sadowej opisanej wyżej (wyrok z 19.03.2013 r., sygn. akt IV SA/Gl 422/12; z 6.07.2016 r., sygn. akt IV SA/Gl 1069/15; z3.10.2017 r. IV SA/GL 272/17). Zgodnie z art. 153 ppsa ocena prawna i wskazania, co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia. Wyrażona w powołanym przepisie zasada związania orzeczeniem sądu oznacza, że orzeczenie to oddziałuje na przyszłe postępowanie tak administracyjne, jak i sądowoadministracyjne. Zarówno organ administracji, jak i sąd, rozpatrując sprawę ponownie, obowiązane są zastosować się do oceny prawnej oraz wskazań zawartych w uzasadnieniu wyroku. Związanie oceną prawną, jak i zawartymi w orzeczeniu wskazaniami, co do dalszego postępowania, powoduje, że determinują one działania każdego organu w postępowaniu administracyjnym, podejmowane w sprawie, której dotyczyło postępowanie sądowoadministracyjne, aż do czasu jej rozstrzygnięcia.

Zatem w ramach kontroli legalności postepowania należało przede wszystkim udzielić odpowiedzi na pytanie czy wskazania co do dalszego postępowania w sprawie sformułowane przez tut. Sąd w wydanych uprzednio wyrokach zostały przez organ wykonane. Analiza zgromadzonego w aktach administracyjnych materiału dowodowego pozwala na udzielenie pozytywnej odpowiedzi na to pytanie i stwierdzenie, że wskazania Sądu zostały przez organ w pełni zrealizowane. To, że decyzja nie odpowiada oczekiwaniom skarżącego nie oznacza, że jest wadliwa.

Sąd w składzie rozpoznającym sprawę, jest związany na mocy art. 153 ppsa poglądem, że nie jest wymagane bezsporne wykazanie związku między warunkami pracy w warunkach narażenia a stwierdzoną dolegliwością. W razie ustalenia przez właściwego lekarza, że rodzaj rozpoznanej u pracownika choroby mieści się w wykazie, a pracownik świadczył pracę w warunkach narażenia zawodowego, które w świetle dostępnej wiedzy medycznej mogą tę chorobę wywoływać, tak lekarz, jak i organy inspekcji sanitarnej obowiązane są uznać takie schorzenie za chorobę zawodową. Domniemanie to upada, tylko wtedy, jeżeli zebrany materiał dowodowy pozwala jednoznacznie lub z wysokim prawdopodobieństwem wykluczyć taki związek przyczynowo-skutkowy, to znaczy wskazać inną niż zawodowa etiologię choroby. W przedmiotowej sprawie trzy jednostki orzecznicze różnych stopni stwierdziły brak podstaw do rozpoznania u skarżącego choroby zawodowej wymienionej w poz. 21 wykazu chorób zawodowych. Dokonały tego na podstawie wnikliwej analizy dokumentacji medycznej i badań słuch skarżącego opisanej w orzeczeniach, w tym opinii z [...] r. Nie negują, że skarżący pracował w narażeniu na hałas w latach 1988-2009. Jednakże przebieg jego choroby wyklucza związek przyczynowo skutkowy pomiędzy niedosłuchem a warunkami pracy. Istnienie komponenty przewodzeniowej nie spełnia obrazu klinicznego pohałasowego uszkodzenia słuchu, gdyż hałas nie powoduje zaburzeń przewodzenia dźwięku przez struktury ucha zewnętrznego i środkowego (audiogram z [...] r.); hałas uszkadza struktury ślimaka a ni struktury przedsionka (wypis ze szpitala z [...] r.); uszkodzenie inne niż spowodowane hałasem (audiogram z [...] r. i z [...] r.). Tym samym należy zgodzić się z organem, że w przypadku braku związku przyczynowego warunków pracy ze stwierdzonym schorzeniem wykluczone jest rozpoznanie choroby zawodowej. Organy w każdej wydanej opinii wskazywały na nietypowy dla narażenia na hałas przebieg choroby prowadzącej do głuchoty po ustaniu zatrudnienia. Innymi słowy choroba skarżącego nie była spowodowana warunkami pracy, chociaż były one szkodliwe – hałas ponadnormatywny. Stwierdzono chorobę wskazaną w poz. 21 wykazu chorób zawodowych ale bez zawodowej etiologii. W tym miejscu należy zauważyć, że nie każda stwierdzona choroba widniejąca w wykazie chorób zawodowych jest spowodowana warunkami pracy. W tej kwestii mogą mieć znaczenia właściwości osobnicze pracownika. Nietypowy przebieg choroby, wykluczający jako jej przyczynę hałas wykluczył rozpoznanie u skarżącego choroby zawodowej niedosłuchu..

Nie budzi wątpliwości, że orzeczenie lekarskie wydawane w sprawach chorób zawodowych przez jednostki orzecznicze ma charakter dowodu z opinii biegłego, to oznacza, że podlega ono ocenie w granicach wskazanych w art. 80 kpa. Ocena taka przez skarżącego zarzuty nie odnoszą się do stanu faktycznego sprawy ale jej wyniku, który jest dla niego niekorzystny. Jeżeli przebieg choroby wyklucza, że jej przyczyną była praca w narażeniu na hałas nawet ponadnormatywny, to zasadne było uznanie braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej. Sama praca w narażeniu i niedosłuch skarżącego a właściwie głuchota nie pozostają w związku przyczynowo-skutkowym a nawet wysokim prawdopodobieństwem takiego związku. Wyniki opisanych badań wykluczają hałas jako przyczynę głuchoty. Stwierdzone uszkodzenia narządu słuchu nie były następstwem działania hałasu. Podkreślić należy, że wprawdzie rozpoznanie chorób zawodowych należy do właściwości jednostek medycznych określonych w § 5 rozporządzenia i organy inspekcji sanitarnej nie są uprawnione do samodzielnej oceny dokumentacji lekarskiej, prowadzącej do odmiennego rozpoznania schorzenia, to jednak orzeczenia jednostek organizacyjnych służby zdrowia w kwestii rozpoznania choroby zawodowej lub braku do tego podstaw są wiążące dla organów inspekcji sanitarnej, jeżeli zostały one wydane z zachowaniem norm określonych w rozporządzeniu w sprawie chorób zawodowych (por. wyroki NSA: z 3.03.2015r., sygn. akt II OSK 1872/13; z 28.01. 2015r., sygn. akt II OSK 1567/13, z 15.12.20 r., II OSK 2000/20 – CBOiS).

W ocenie Sądu materiał dowodowy został zgromadzony w pełni a jego ocena uzasadnia wydane rozstrzygnięcie. Samo uzasadnienie decyzji jest logiczne i przejrzyste, co odpowiada wymogom z art. 7, art. 77 § 1, art. 8 i art. 107 § 3 kpa. Organ nie dopuścił się też naruszenia art. 153 ppsa, gdyż w pełni wykonał wytyczne zawarte w uzasadnieniach orzeczeń kasacyjnych wydanych w niniejszej sprawie.

W tej sytuacji Sąd na podstawie art. 151 ppsa orzekł jak w sentencji.