Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt III SA/Wa 3509/06
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2007-09-24 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych
Skarżony organ: Minister Finansów
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Jolanta Sokołowska (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Alojzy Skrodzki, Asesor WSA Aneta Trochim-Tuchorska, Protokolant A. Ż., po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 września 2007 r. sprawy ze skargi A.F. na postanowienie Ministra Finansów z dnia [...] lipca 2006 r. nr [...] w przedmiocie oddalenia skargi na czynności egzekucyjne oddala skargę


UZASADNIENIE

Zaskarżonym do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie postanowieniem z dnia [...] lipca 2006 r. Minister Finansów utrzymał w mocy postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...] sierpnia 2004 r. oddalające skargę A.F. na czynność organu egzekucyjnego - Naczelnika Urzędu Skarbowego w L.

Z akt sprawy wynika, że Naczelnik Urzędu Skarbowego w L. wszczął postępowanie egzekucyjne na podstawie tytułu wykonawczego obejmującego zaległość z tytułu opłaty ze niespełnienie obowiązku zawarcia umowy ubezpieczenia OC w kwocie 2000 zł. Odpis tytułu wykonawczego doręczono skarżącemu w dniu 11 maja 2000 r., zaś zawiadomieniem z dnia [...] czerwca 2004r. skierowanym do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych oddział w N. organ egzekucyjny dokonał zajęcia świadczenia rentowego A.F.

W piśmie z dnia [...] lipca 2004 r. skarżący zakwestionował dokonane wobec niego czynności egzekucyjne wskazując, że nie doręczono mu odpisu tytułu wykonawczego, a upływ 7-letniego okresu spowodował przedawnienie się dochodzonego świadczenia. Skarżący zażądał zaniechania poboru egzekwowanej opłaty. Wyjaśnił, że nałożono ją niesłusznie bowiem w okresie, którego dotyczyła samochód posiadał ubezpieczenie OC oraz poinformował, że skierował w tej sprawie pismo do Ubezpieczeniowego Funduszu Gwarancyjnego.

Dyrektor Izby Skarbowej w K. oddalił skargę wniesioną przez skarżącego i stwierdził, że na podstawie art. 29 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2005 r. Nr 229, poz. 1954 z późn. zm.) - dalej powoływana jako "u.p.e.a." organ egzekucyjny badał z urzędu dopuszczalność egzekucji, nie był natomiast uprawniony do badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym. Organ wyjaśnił również, że zarzut dotyczący niesłusznego obciążenia skarżącego opłatą przez Ubezpieczeniowy Fundusz Gwarancyjny nie może być rozpatrywany w postępowaniu skargowym na dokonaną czynność egzekucyjną, ale powinien być kierowany do wierzyciela. W przypadku jego pozytywnego dla zobowiązanego stanowiska może dojść do umorzenia prowadzonego przez organ egzekucyjny postępowania. Dyrektor Izby Skarbowej zauważył również, że skarżący odmówił potwierdzenia odbioru tytułu wykonawczego podpisem po jego doręczeniu przez poborcę skarbowego w dniu 11 maja 2000 r.

W zażaleniu na powyższe postanowienie skarżący zakwestionował fakt doręczenia mu tytułu egzekucyjnego w dniu 11 maja 2000 r. stwierdzając, że zapis na tytule wykonawczym powstał w okresie późniejszym i nie pochodził od niego. Wyjaśnił, że w dniu 11 maja 2000 r. przebywał w Klinice Kardiologicznej [...]. Stwierdził, że złoży doniesienie do organów ścigania na okoliczność poświadczania nieprawdy w dokumentach, jak również domagania się przez Ubezpieczeniowy Fundusz Gwarancyjny niesłusznego świadczenia. Skarżący kwestionując fakt doręczenia tytułu wykonawczego wyjaśnił, że nie było u niego poborcy skarbowego, jak również, tytuł ten nie został przesłany pocztą, zaś stwierdzenie, że skarżący odmówił jego podpisu jest poświadczeniem nieprawdy. Z tych względów skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia.

Minister Finansów odnosząc się do argumentacji przedstawionej w zażaleniu wskazał, że dokonanie zajęcia ze świadczenia rentowego skarżącego odbyło się zgodnie z prawem, a skarżącemu doręczono kopię zawiadomienia o zajęciu przesłanego do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych. Organ odwoławczy stwierdził również, że zaskarżone czynności egzekucyjne Naczelnika Urzędu Skarbowego w L. nie były dotknięte uchybieniami formalnymi. Odnosząc się do zarzutu niedoręczenia odpisu tytułu wykonawczego wskazał, że z akt sprawy wynika iż skarżący odmówił dokonania podpisu potwierdzającego odbiór tytułu doręczonego przez poborcę skarbowego w siedzibie Urzędu Skarbowego w dniu 11 maja 2000 r. i zgodnie z art. 46 § 1 i 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 z późn. zm.) należało uznać, że odpis tytułu został doręczony w tym właśnie dniu. Podniósł, że argument w postaci braku istnienia egzekwowanego obowiązku na co powoływał się skarżący ma charakter zarzutu określonego w art. 33 pkt 1 u.p.e.a. i nie może być przedmiotem oceny w postępowaniu ze skargi na czynności egzekucyjne. Zdaniem Ministra Finansów postępowanie to może dotyczyć wyłącznie kwestii formalnoprawnych związanych z prawidłowością dokonania danej czynności egzekucyjnej. Organ odwoławczy wskazał również, że zgodnie z utrwaloną linię orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego skarga na czynności egzekucyjne nie przysługuje w sytuacji gdy ustawa przewiduje inne środki zaskarżenia - w tym zarzuty - z prawa do wniesienia których skarżący nie skorzystał.

W skardze na powyższe postanowienie wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skarżący stwierdził, że nie jest prawdą jakoby w dniu 11 maja 2000 r. odmówił podpisania tytułu wykonawczego bo w tym czasie przebywał w Klinice Kardiologicznej w K. [...]. Podniósł również, że w trakcie kontroli w toku której stwierdzono brak dokumentu potwierdzającego zawarcie ubezpieczenia OC kierowcą samochodu był jego syn, a dokument ten skarżący przedstawił w jednostce Policji kilka dni później, przy czym nie poinformowano go wtedy o powiadomieniu o sprawie Ubezpieczeniowego Funduszu Gwarancyjnego. Skarżący stwierdził, że Fundusz niesłusznie domaga się opłaty ponieważ samochód był ubezpieczony, a od tego czasu minęło już 9 lat i - zdaniem skarżącego - możliwość dochodzenia opłaty przedawniła się. Wskazał na swoją trudną sytuację zdrowotną i wyjaśnił, że również jego żona w lipcu 2006 r. przeszła ciężką operację. W konkluzji skargi skarżący zwrócił się do Ubezpieczeniowego Funduszu Gwarancyjnego o umorzenie opłaty. Do skargi załączono między innymi kserokopię kart leczenie szpitalnego z których wynikało, że skarżący przebywał w szpitalu w dniach od 22 maja 1990 r. do 13 czerwca 1990 r. oraz od 11 stycznia 2000 r. do 25 stycznia 2000 r.

Odpowiadając na skargę Minister Finansów wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonym postanowieniu. Odnosząc się do załączonych do skargi kart leczenia szpitalnego stwierdził, że z okresów w nich wskazanych nie wynika, że w dniu 11 maja 2000 r. istniały okoliczności w związku z którymi skarżący nie mógł stawić się do Urzędu Skarbowego w L.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zakres kontroli sprawowanej przez wojewódzkie sądy administracyjne określa ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz. U. Nr 153, poz. 1269), stanowiąc w art. 1 ust. 2, że sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W ramach tej kontroli sąd stosuje środki przewidziane w art. 145 - 150 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. - dalej P.p.s.a.). Powyższe oznacza, że zaskarżony akt administracyjny może zostać wzruszony przez sąd tylko wówczas, gdy narusza prawo w sposób określony w powołanej ustawie; w przeciwnym razie skarga podlega oddaleniu. Wzruszenie aktu na podstawie przepisów art. 145 § 1 P.p.s.a. wiąże się z uchyleniem kontrolowanego aktu z powodów wskazanych w pkt 1 lit a-c tego przepisu albo - w myśl § 1 pkt 2 cyt. przepisu - stwierdzeniem jego nieważności w związku z zaistnieniem jednej z przesłanek określonych w przepisach Kodeksu postępowania administracyjnego lub innych przepisach.

Przed przystąpieniem do dalszych rozważań należy również wskazać na przepis art. 134 § 1 P.p.s.a. Zgodnie z jego treścią sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. W rozpoznawanej sprawie przepis ten ma istotne znaczenie bowiem lektura skargi wskazuje, że skarżący nie podnosi w niej argumentów odnoszących się do czynności egzekucyjnej w postaci zajęcia prawa majątkowego w postaci świadczenia rentowego. Kwestionuje natomiast doręczenie tytułu wykonawczego oraz zasadność obciążenia go egzekwowaną opłatą.

Należy zatem wskazać, że w świetle obowiązujących przepisów Sąd był władny dokonać kontroli zaskarżonego rozstrzygnięcia podjętego w granicach określonej sprawy - dotyczącej wniesionej skargi na czynność egzekucyjną, a nie zarzutów odnoszących się do prawidłowości ustalenia należności dochodzonych w postępowaniu egzekucyjnym. Zarzuty dotyczące braku podstaw do nałożenia opłaty za niespełnienie obowiązku zawarcia umowy OC skarżący mógł przedstawić Ubezpieczeniowemu Funduszowi Gwarancyjnemu w odpowiedzi na wezwanie do uiszczenie tej opłaty, przedstawiając przy tym dokumenty potwierdzające zawarcie obowiązkowego ubezpieczenia OC. Należy zaś zauważyć, że w toku postępowania egzekucyjnego stanowisko Ubezpieczeniowego Funduszu Gwarancyjnego wynika ze znajdującego się w aktach sprawy pisma kierowanego do skarżącego w którym wskazano, że opłata dochodzona w przedmiotowym postępowaniu jest zasadna i wymagalna.

Z tych również względów poza granicami niniejszej sprawy pozostaje zawarty w konkluzji skargi wniosek kierowany do Ubezpieczeniowego Funduszu Gwarancyjnego o umorzenie opłaty dochodzonej w ramach postępowania egzekucyjnego prowadzonego przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w L.

Należy podkreślić, że skarżący chcąc zakwestionować istnienie, wymagalność lub wysokość dochodzonej należności po doręczeniu mu odpisu tytułu wykonawczego był uprawniony do wniesienia w terminie 7 dni zarzutu w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej na podstawie art. 33 pkt 1 - 4 u.p.e.a. Z akt sprawy wynika, że w treści tytułów wykonawczych doręczonych skarżącemu znalazło się stosowne pouczenie w tej kwestii. Jest to o tyle istotne, że skarga na czynności organu egzekucyjnego na podstawie art. 54 § 1 u.p.e.a. przysługuje w sytuacji, gdy stronie nie przysługują inne środki zaskarżenia, a skarga ta może dotyczyć samych czynności wykonawczych postępowania egzekucyjnego, a nie okoliczności, które mogą być przedmiotem zarzutów (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 17 kwietnia 2000 r. sygn. akt III SA 827/99 oraz wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 22 stycznia 2004 r. sygn. akt III SA 1503/03 - opublikowane w programie LEX Omega).

Zgodnie z art. 54 § 1 u.p.e.a. zobowiązanemu przysługuje skarga na czynności egzekucyjne organu egzekucyjnego lub egzekutora oraz skarga na przewlekłość postępowania egzekucyjnego. Zgodnie natomiast z treścią art. 1a pkt 2 u.p.e.a. przez czynność egzekucyjną należy rozumieć wszelkie podejmowane przez organ egzekucyjny działania zmierzające do zastosowania lub zrealizowania środka egzekucyjnego. Prawo do wniesienia skargi powstaje wówczas, gdy strona wzrusza czynności natury wykonawczej, czynności faktyczne podejmowane w toku egzekucji, przede wszystkim przez egzekutora. Należy przy tym zauważyć, że poprzez wniesienie skargi na czynności egzekucyjne można kwestionować skutecznie jedynie działania organów administracji podjęte w ramach postępowania egzekucyjnego. Bezskuteczne natomiast pozostaną, jak w rozpatrywanej sprawie, próby wzruszania rozstrzygnięć będących podstawą postępowania egzekucyjnego, do czego zostały przewidziane inne tryby postępowania.

W związku z powyższym organ nadzoru nad organem egzekucyjnym - w rozpatrywanej sprawie Dyrektor Izby Skarbowej w K. miał obowiązek ocenić dokonaną czynność, której dotyczyła wniesiona skarga, pod kątem jej zgodności z ustawą o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Należy podzielić argumentację wyrażoną w postanowieniu tego organu, jak i w wydanym w II instancji postanowieniu Ministra Finansów, że brak było podstaw do uwzględnienia skargi. Czynność egzekucyjna polegająca na zajęciu prawa majątkowego w postaci świadczenia rentowego, dokonana w ramach postępowania egzekucyjnego wszczętego na podstawie tytułu wykonawczego wystawionego w dniu 26 kwietnia 2000 r., w ocenie Sądu, była zgodna z art. 79 § 1 u.p.e.a., a odpis zawiadomienia o jej dokonaniu zgodnie z § 4 pkt 1 cyt. przepisu doręczono skarżącemu.

Odnosząc się zaś do podnoszonej przez skarżącego argumentacji, jakoby nie otrzymał on odpisu tytułu wykonawczego Sąd stwierdza, że z akt niniejszej sprawy wynika, że skarżący tytuł ten otrzymał ale jedynie odmówił potwierdzenia tego faktu swoim podpisem w związku z czym poborca skarbowy stwierdził doręczenie zgodnie z art. 46 § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego. Z załączonych do skargi kart informacyjnych leczenia szpitalnego nie wynika natomiast, aby w dniu 11 maja 2000r. skarżący przebywał w szpitalu, co mogłoby poddać w wątpliwość prawdziwość informacji o doręczeniu mu w tym dniu odpisu tytułu wykonawczego. Karta informacyjna wystawiona przez Szpital w L. potwierdza jedynie, że skarżący przebywał w tym Szpitalu w dniach od 11 stycznia 2000 r. do 25 stycznia 2000 r. a więc w okresie wcześniejszym. Sąd uznał zatem, że skarżący nie przedstawił na poparcie swoich twierdzeń żadnych dokumentów, które mogłyby zakwestionować domniemanie doręczenia mu przedmiotowego tytułu wykonawczego.

Z tych względów zarówno Dyrektor Izby Skarbowej w K. jak i Minister Finansów zasadnie uznali, że brak jest podstaw do uwzględnienia wniesionej przez skarżącego skargi na czynność egzekucyjną dokonaną przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w L. w postaci zajęcia świadczenia rentowego.

W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, nie znajdując podstaw do uwzględnienia skargi i działając na podstawie art. 151 p.p.s.a orzekł jak w sentencji wyroku.