Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt I SA/Łd 1027/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2014-01-10 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6116 Podatek od czynności cywilnoprawnych, opłata skarbowa oraz inne podatki i opłaty
6391 Skargi na uchwały rady gminy w przedmiocie ... (art. 100 i 101a ustawy o samorządzie gminnym)
Hasła tematyczne: Opłata targowa
Skarżony organ: Rada Gminy
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 19 pkt 1, art. 15 ust. 1, art. 19 pkt 2
journal: Dz.U. 1991 nr 9 poz 31
law: Ustawa z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział I w składzie następującym: Przewodnicząca: Sędzia WSA Bożena Kasprzak Sędziowie: Sędzia NSA Paweł Janicki (spr.) Sędzia WSA Paweł Kowalski Protokolant: Pomocnik sekretarza Dominika Borowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 stycznia 2014 r. sprawy ze skargi Prokuratora Rejonowego w R. na uchwałę Rady Gminy w Rawie Mazowieckiej z dnia 11 grudnia 1997 r. nr IX/86/97 w przedmiocie określenia wysokości dziennych stawek opłaty targowej oddala skargę.


UZASADNIENIE

I SA/Łd 1027/13

Uzasadnienie

W dniu [...] Rada Gminy w R. podjęła uchwałę Nr [...] w sprawie określenia wysokości dziennych stawek opłaty targowej.

W § 1 uchwały ustalone zostały dzienne stawki opłat targowych za wprowadzenie 1 sztuki: a) konia, b) bydła, c) owiec, kóz i cieląt (§ 1 ust. 1), a także za wjazd na targowisko jednym z pojazdów enumeratywnie wymienionych w ust. 2. W § 2 uchwały przewidziano, że pobór opłaty targowej jest dokonywany przez osoby prowadzące targowisko i z nimi współpracujące w drodze inkasa. § 3 stanowił o utracie mocy przez wcześniej obowiązującą uchwałę w przedmiocie opłaty targowej, zaś w § 4 wskazano, że uchwała wchodzi w życie z dniem 1 stycznia 1998 r. i podlega ogłoszeniu przez rozplakatowanie obwieszczeń w miejscach publicznych.

Powyższa uchwała została zaskarżona przez Prokuratora Rejonowego w R. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi. W skardze zarzucono rażące naruszenie:

1. art. 19 pkt 1 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz. U. z 1991 r. Nr 9, poz. 31 ze zm.; dalej "u.p.o.l.") poprzez nieokreślenie terminu płatności opłaty targowej,

2. art. 15 ust. 1 u.p.o.l. poprzez wprowadzenie opłat nieznanych ustawie, to znaczy za wprowadzenie zwierząt i za wjazd, a nie za sprzedaż na targowisku,

3. art. 19 pkt 2 u.p.o.l. poprzez niewskazanie w sposób indywidualny inkasentów (nazwa, imię, nazwisko, opis pełnionych funkcji lub zajmowanych stanowisk) i ograniczenie się do zapisu, że do poboru opłaty uprawnione są osoby prowadzące targowisko i z nimi współpracujące.

Wskazując na powyższe Prokurator wniósł o stwierdzenie nieważności zaskarżonej uchwały.

W odpowiedzi na skargę Rada Gminy wniosła o jej oddalenie. Wyjaśniła, że na terenie gminy funkcjonuje jedno targowisko. Opłata pobierana jest przy wejściu na jego teren, a jej wysokość uzależniona jest od rodzaju oferowanych towarów i formy w jakiej prowadzona jest sprzedaż. Sprzedający otrzymują jeden bilet potwierdzający uiszczenie opłaty targowej. Tym samym, w ocenie organu, sformułowania zawarte w § 1 uchwały, mimo że nie są precyzyjne, to nie wprowadzają nowej opłaty, nieznanej ustawie.

Odnośnie zarzutu dotyczącego naruszenia art. 19 pkt 1 u.p.o.l. organ wskazał, że termin zapłaty pobieranej przez inkasenta opłaty targowej, jest uregulowany w art. 47 § 4a Ordynacji podatkowej.

Dalej zaznaczył, że zgodnie z art. 19 pkt 2 u.p.o.l. rada gminy może w drodze uchwały zarządzić pobór opłaty targowej w drodze inkasa, wyznaczyć inkasentów i wysokość wynagrodzenia za inkaso. W ocenie organu, z treści tego przepisu nie wynika obowiązek wskazania inkasenta z imienia i nazwiska. Wystarczy, by określenie inkasenta było na tyle precyzyjne, aby nie budziło wątpliwości na kogo został nałożony obowiązek pobierania opłat. Z uwagi na to, że na terenie gminy funkcjonuje jedno zorganizowane targowisko, to jak podał organ, nie ma problemów z identyfikacją inkasenta opłaty targowej tym bardziej, że pobierana jest ona przy wejściu na targowisko przez pracowników Gminnego Zakładu ds. Eksploatacji Wodociągów i Kanalizacji.

Na rozprawie w dniu 10 stycznia 2014 r. Prokurator dodatkowo podniósł zarzut istotnego naruszenia art. 42 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym, poprzez niezachowanie warunków dotyczących publikacji uchwały w myśl ówcześnie obowiązujących uregulowań, tj. art. 42 w brzmieniu nadanym ustawą z dnia 8 marca 1990 o samorządzie terytorialnym (Dz. U. Nr 16, poz. 95) w związku z art. 26 ust. 2 pkt 3 ustawy z dnia 22 marca 1990 r. o terenowych organach rządowej administracji ogólnej, jak i obecnie obowiązujących art. 42 w brzmieniu nadanym przez art. 32 pkt 4 ustawy z dnia 20 lipca 2000 r. o ogłaszaniu aktów normatywnych i niektórych innych aktów prawnych (Dz. U. 2000.62.718) zmieniający ustawę o samorządzie gminnym w związku art. 13 pkt 2 ustawy z dnia 20 lipca 2000 r. o ogłaszaniu aktów normatywnych i niektórych innych aktów prawnych.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Skarga nie jest zasadna, gdyż zaskarżona uchwała nie narusza prawa.

Zgodnie z niekwestionowanym poglądem doktryny podstawą stwierdzenia nieważności aktu prawa miejscowego, do jakich bez wątpienia należy zaskarżona uchwała, zgodnie z art. 147 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zmianami; dalej "p.p.s.a.") jest każde istotne naruszenie prawa – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Komentarz pod red. T. Wosia Warszawa 2005, s. 464.

Wydaje się, że uprawnione jest stwierdzenie, że naruszenie prawa ma charakter istotny, gdy w jego wyniku dany akt lub jego część (jednostka redakcyjna) jest oczywiście i bezpośrednio sprzeczna z obowiązującymi przepisami prawa. Nie musi natomiast przybrać postaci rażącego naruszenia prawa.

Powyższą uwagę o charakterze ogólnym należy odnieść do rozpoznawanej sprawy, w której sąd nie stwierdził istotnego naruszenia prawa w zaskarżonym akcie prawa miejscowego.

Nie ma racji strona skarżąca wywodząc, że zaskarżona uchwała rażąco narusza art. 19 punkt 1 u.p.o.l. poprzez nieokreślenie terminu płatności opłaty targowej.

Z treści art. 15 ust. 1 cytowanej ustawy wynika jednoznacznie, że obowiązek podatkowy w opłacie targowej powstaje, gdy dany podatnik w konkretnym dniu przystąpi do sprzedaży na targowisku. Konieczność zapłaty opłaty targowej powstaje zaś, gdy obowiązek podatkowy skonkretyzuje się i przekształci w zobowiązanie podatkowe, a to następuje każdego dnia, w którym sprzedaż miała miejsce. Zatem obowiązek uiszczenia opłaty targowej powstaje w każdym dniu, w którym podmiot dokonuje sprzedaży na targowisku. W tym też dniu podatnik powinien uiścić należną opłatę – Grzegorz Dudar, Komentarz do art. 15 ust. 1 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, Wydawnictwo ABC 2008. Powyższy pogląd doktryny sąd w składzie rozpoznającym przedmiotową sprawę akceptuje w całości.

W świetle powyższej argumentacji trudno sobie wręcz wyobrazić określenie innego niż dzienny terminu płatności opłaty skarbowej. Skoro bowiem obowiązek podatkowy w tej opłacie przekształca się w zobowiązanie podatkowe każdego dnia, w którym dokonywana jest sprzedaż na targowisku, to termin jego płatności musi mieć charakter dzienny.

Wbrew stanowisku skargi zaskarżona uchwała wskazała wprost termin płatności opłaty ustalając w § 1 wysokość dziennych stawek opłaty targowej oraz zawierając w "kwitach za uiszczoną opłatę targową" określony dzień sprzedaży, za który opłata została pobrana i w którym kwit ten jest ważny (k. 18 akt).

Nie jest też uprawnione stanowisko skargi, iż zaskarżona uchwała narusza art. 15 ust. 1 u.p.o.l. wprowadzając opłaty nieznane ustawie, to jest opłaty za wjazd pojazdem i wprowadzenie zwierząt, a nie za sprzedaż na targowisku.

Zaskarżona uchwała, jak wynika z jej tytułu, ma za przedmiot określenie wysokości dziennych stawek opłaty targowej. Dotyczy ona co wynika z zapisu § 1 opłat targowych na targowisku rolno-zwierzęcym.

Nie powinno być zatem żadnych wątpliwości, także dla strony skarżącej, iż zaskarżona uchwała reguluje wysokość opłaty targowej, to jest daniny należnej za sprzedaż na targowisku. Nie może być także wątpliwości co do tego, że na targowisku rolno-zwierzęcym przedmiotem sprzedaży mogą być poza płodami ziemi także zwierzęta.

Z tych względów zapis § 1 punkt 1 zaskarżonej uchwały należy wykładać zgodnie z jego rozsądnym rozumieniem, to jest tak, że reguluje wysokość opłaty targowej za wystawienie do sprzedaży na targowisku każdej sztuki zwierzęcia określonego w uchwale gatunku.

Z kolei § 1 punkt 2 uchwały należy interpretować po prostu jako wyszczególnienie zróżnicowanych stawek za sprzedaż produktów oferowanych z różnych pojazdów oraz zajęcie przy sprzedaży określonej powierzchni targowiska.

W ocenie sądu I instancji, ustalenie stawek opłaty targowej, w różnej wysokości dla różnych form oferowania do sprzedaży (różne pojazdy i różna powierzchnia zajęta pod sprzedaż), mieści się w granicach ustawowego upoważnienia dla rady gminy zawartego w art. 19 ust. 1 cytowanej ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. Przepis ten nie wprowadza zakazu różnicowania stawek opłaty targowej w omawianym zakresie. Należy przyjąć, że w ramach granic wyznaczonych przez art. 15 oraz art. 19 pkt 1 lit. a u.p.o.l. gminy mają swobodę ustalania obciążeń.

Nie jest też uprawniony kolejny zarzut skargi, to jest brak wskazania w sposób indywidualny inkasentów i ograniczenie się do zapisu, że do poboru opłaty uprawnione są osoby prowadzące targowiska.

Zgodnie z powołanym w skardze art. 19 punkt 2 u.p.o.l. rada gminy może zarządzić pobór tych opłat w drodze inkasa oraz określić inkasentów i wysokość wynagrodzenia za inkaso. Cytowany przepis ma charakter fakultatywny, w związku z czym rada gminy nie ma obowiązku zarządzania poboru opłaty w trybie inkaso. Jeśli jednak zastosuje ten rodzaj poboru, nie ma obowiązku wskazywania imiennie osoby (osób), którym nadała status inkasentów. Wystarczające jest określenie pozwalające zidentyfikować te osoby.

Jeśli bowiem przyjąć, czego nie kwestionuje strona skarżąca, że przedmiotowe targowisko w Rawie Mazowieckiej jest prowadzone przez pracowników Gminnego Zakładu ds. Eksploatacji Wodociągów i Kanalizacji (k. 9 akt), to stosowny zapis zaskarżonej uchwały uznać należy za wystarczający dla oznaczenia inkasenta. Skoro zaś tak, a ustawa nie nakłada na radę gminy obowiązku ustalenia wysokości wynagrodzenia inkasenta, pozostawiając to wyborowi rady, to znaczy, że zaskarżona uchwała także i w tym zakresie nie narusza prawa.

Ponadto nie jest też uzasadniony zarzut dodatkowy, zgłoszony na rozprawie przed sądem, iż zaskarżona uchwała nie została opublikowana w wojewódzkim dzienniku urzędowym.

Zgodnie z obecną treścią art. 42 ustawy o samorządzie gminnym (tekst jednolity Dz. U. z 2013 r. poz. 594 ze zmianami) zasady i tryb ogłaszania aktów prawa miejscowego określa ustawa z dnia 20 lipca 2000 r. o ogłaszaniu aktów normatywnych i niektórych innych aktów prawnych (Dz. U. Nr 62, poz. 718 ze zmianami). W myśl art. 13 punkt 2 tej ustawy akty prawa miejscowego ogłasza się w wojewódzkim dzienniku urzędowym. Gdyby więc zaskarżona uchwała została uchwalona pod rządami cytowanej ustawy z dnia 20 lipca 2000 r. to należałoby przyjąć, że rację ma prokurator zarzucając brak należytego opublikowania uchwały.

W dacie wejścia w życie zaskarżonej uchwały, tj. 1 stycznia 1998 r., art. 42 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym miały następujące brzmienie: ust. 1 "Przepisy gminne ogłasza się przez rozplakatowanie obwieszczeń w miejscach publicznych lub w inny sposób miejscowo przyjęty, a także przez ogłoszenie w lokalnej prasie, chyba że przepisy prawa stanowią inaczej"; ust. 2 "Przepisy gminne wchodzą w życie z dniem ogłoszenia, o ile nie przewidują wyraźnie terminu późniejszego".

Zaskarżona uchwała została ogłoszona w taki właśnie sposób co wynika wprost z zapisu § 4, zgodnie z którym ogłoszono ją poprzez rozplakatowanie obwieszczeń w miejscach publicznych.

Mając na uwadze wszystkie powyższe okoliczności, na podstawie art. 151 p.p.s.a. należało orzec jak w sentencji.

E.B.