Wyrok WSA w Bydgoszczy, sygn. akt I SA/Bd 589/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy
Data orzeczenia: 2021-11-09 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne: Kara administracyjna
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 10 a ust. 1, art. 22 ust. 2a
journal: Dz.U. 2018 poz 2332
law: Ustawa z dnia 9 marca 2017 r. o systemie monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tomasz Wójcik (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Leszek Kleczkowski Sędzia WSA Urszula Wiśniewska po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 9 listopada 2021 r. sprawy ze skargi P. M. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w B. z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej oddala skargę


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] grudnia 2020 r. Naczelnik [...] Urzędu Celno-Skarbowego w T. nałożył na P. M. (dalej także Skarżący) karę pieniężną w wysokości [...] zł z tytułu naruszenia przepisów ustawy z dnia 9 marca 2017 r. o systemie monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów (Dz.U. z 2018 r. poz. 2332 ze zm.) – dalej: "ustawa SENT".

Organ podał, że w wyniku kontroli pojazdu przewożącego towar podlegający systemowi monitorowania drogowego o numerze rejestracyjnym [...] wraz z naczepą o nr rejestracyjnym [...], objętego zgłoszeniem o numerze referencyjnym SENT20190510009809 stwierdzono brak sygnału lokalizatora GPS, wpisanego do przedmiotowego zgłoszenia SENT. Ze znajdujących się w aktach sprawy dowodów wynika, że zgłoszenie SENT20190510009809 zostało zarejestrowane w systemie w dniu [...] maja 2019 r. o godz. 14:27. Podmiotem wysyłającym był Lotos Paliwa Sp. z o.o., przewoźnikiem PHU M.-P. P. M., a odbiorcą Hegmar Sp. z o.o. Kontrola rozpoczęła się o godz. 8:50, a dopiero o godz. 11:06 uaktywnił się sygnał GPS. Kontrola zakończyła się o godz. 11:20, po uaktywnieniu się sygnału GPS i pojazd został dopuszczony do dalszej jazdy. Ostatnie logowanie do systemu miało miejsce w dniu [...] maja 2019 r. o godz. 16:50.

Zdaniem organu przewoźnik nie zapewnił przekazywania aktualnych danych geolokalizacyjnych środka transportu objętego tym zgłoszeniem w trakcie całej trasy przewozu towaru objętego zgłoszeniem (brak lokalizacji pojazdu w chwili zatrzymania do kontroli). Dla prawidłowego przesyłania tych danych muszą być spełnione łącznie następujące warunki: musi być włączony geolokalizator i jednocześnie przewoźnik musi podać nr GPS tego lokalizatora, po to, aby był on identyfikowalny.

Rozpoznając wniesione odwołanie Dyrektor Izby Skarbowej decyzją z dnia [...] marca 2021 r. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu pierwszej instancji.

Zdaniem organu odwoławczego zachowanie przewoźnika wyczerpywało dyspozycję z art. 22 ust. 2a w zw. z art. 10a ust. 1 ustawy SENT, uprawniając organ pierwszej instancji do nałożenia kary pieniężnej w wysokości [...] zł.

Organ podkreślił, że odpowiedzialność za naruszenie obowiązków związanych z drogowym przewozem towarów, ciąży na wszystkich podmiotach uczestniczących w tym przewozie, a więc na wysyłającym, odbierającym, przewoźniku i kierującym środkiem transportu. Każdy z tych podmiotów ponosi odpowiedzialność w zakresie wynikającym z przepisów ustawy SENT, nakładającej na każdego z nich określone obowiązki, których niedochowanie skutkuje nałożeniem kary pieniężnej lub grzywny. Samo zaś nałożenie kary pieniężnej nie podlega natomiast uznaniu administracyjnemu, co oznacza, że w sytuacji ziszczenia się ustawowej przesłanki, organ nie ma możliwości dokonywania analizy przyczyn naruszenia obowiązków przez uczestnika przewozu. Przepisy ustawy SENT nie wyłączają odpowiedzialności przewoźnika nawet za uchybienia, które popełnione zostały wskutek błędów, czy pomyłek popełnionych w sposób zawiniony czy też nie. Mają one charakter bezwzględnie obowiązujący i nie przewidują wartościowania przyczyn naruszenia przez odpowiedzialne podmioty zasad systemu monitorowania drogowego przewozu towarów "wrażliwych".

Na podstawie systemu SENT GEO stwierdzono, że dane geolokalizacyjne z lokalizatora nie były przekazywane do systemu SENT-GEO w sposób prawidłowy. Stwierdzono - trwającą od dnia [...] maja 2019 r. od godz. 16:50 do dnia [...] maja 2019 r. do godz. 11:16 - przerwę w przekazywaniu danych geolokalizacyjnych pomiędzy koordynatami [...] a [...]. Fakt braku udostępniania danych geolokalizacyjnych przez ten okres wskazuje na to, że kierowca nie zastosował się w ciągu 1 godziny do obowiązku wynikającego z art. 10c ust. 1 ustawy SENT by zatrzymać pojazd i usprawnić w ciągu tej godziny geolokalizację na sposoby opisane w tym przepisie prawnym, jednak powody takiego zachowania kierowcy nie mają znaczenia prawnego dla kwestii naruszenia ww. art. 10a ust. 1 ustawy SENT. Nie ma zatem znaczenia, podnoszona przez Stronę okoliczność, że nie ponosi winy w zaistnieniu przerwy w przekazywaniu do systemu danych geolokalizacyjnych pojazdu. Przepisy ustawy SENT mają bowiem charakter bezwzględnie obowiązujący nie przewidują wartościowania przyczyn naruszenia zasad systemu monitorowania drogowego przewozu towarów wrażliwych. W przedmiotowej sprawie nie stwierdzono, by nieprzekazywanie danych geolokalizacyjnych środka transportu wynikało z niedostępności rejestru.

W ocenie organu w sprawie nie zaistniały również przesłanki do odstąpienia od wymierzania kary. Skarżący bowiem ani przed organem I instancji, ani też przed organem II instancji nie dostarczył informacji pozwalających uznać istnienie ważnego interesu przewoźnika, jak i interesu publicznego w odstąpieniu od nałożenia kary, a organy badając niniejszą sprawę, nie dopatrzyły się tych przesłanek z urzędu.

W złożonej do tut. Sądu skardze Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji zarzucając:

1) naruszenie przepisów prawa materialnego tj.

a) art. 22 ust. 2a ustawy SENT, poprzez błąd w wykładni prawnej i przyjęcie, że Skarżący nie wykonał obowiązku wynikającego z art. 10a ust 1 w/w ustawy.

b) art. 22 ust. 3 ustawy SENT poprzez przyjęcie, że wymierzenie kary pieniężnej przewoźnikowi z powodu naruszenia poprzez kierującego art. 10c ust. 1 i 10c ust. 2 z jednoczesnym brakiem naruszenia przez Skarżącego art. 10a ust 1 ww. ustawy, nie narusza zasady sprawiedliwości i zaufania obywatela do organu władzy publicznej.

2) naruszenie przepisów postępowania tj.:

a) art. 121 § 1, art. 122 i art. 124 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2020 r. poz. 1325), poprzez usankcjonowanie naruszenia przez organ I instancji art. 227 § 2 ww. ustawy;

b) art. 121 § 1, art. 122 i art. 124 Ordynacji podatkowej, poprzez uchylenie się od wskazania czynności, której/których niewykonanie przez Skarżącego spowodowało kontynuację jazdy przez kierującego, mimo obowiązku niezwłocznego zatrzymania się na najbliższym parkingu samochodowym lub w najbliższej zatoce postojowej, co zdaniem organu jest równoznaczne z niezapewnieniem przekazywania aktualnych danych geolokalizacyjnych środka transportu w trakcie całej trasy przewozu towaru objętego zgłoszeniem do systemu;

c) art. 121 § 1, art. 122 Ordynacji podatkowej, poprzez nadanie pejoratywnego znaczenia pojęciu "interes publiczny" i w efekcie uznanie, że okoliczności towarzyszące sprawie nie są objęte "interesem publicznym"

- dokonania interpretacji art. 10a ust 1 i art. 22 ust 2a ustawy SENT w sposób pozbawiający sensu art. 10c ust 1 i 2 (warunkujących przestrzeganie zapisów ustawy SENT przez kierującego nie zaś przez przewoźnika - jeżeli dane geolokaiizacyjne środka transportu są przekazywane do rejestru z zewnętrznego systemu lokalizacji.)

- odstąpienia od zastosowania normy prawnej przewidzianej w art. 22 ust 3 ustawy SENT w odniesieniu do zgodności decyzji z interesem publicznym.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasową argumentację.

Do sprawy przystąpił Rzecznik Małych i Średnich Przedsiębiorców (dalej także Rzecznik), który pismem z [...] maja 2021 r. wniósł o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji Dyrektora Izby Administracji Skarbowej. Rzecznik w przedstawionym stanowisku odwołał się do art. 22 ust.3 ustawy SENT, który przewiduje możliwość odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem przewoźnika lub interesem publicznym. Wskazał także na dodatkowe przesłanki odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej przewidziane w art. 26 ust. 3 ustawy SENT, a także na odpowiednie stosowanie do kar pieniężnych przepisów Ordynacji podatkowej w zakresie nieuregulowanym w ustawie SENT. W świetle powyższego przyjął, że zgodnie z art. 122 i art. 187 Ordynacji podatkowej to do organu należy wyjaśnienie wszystkich okoliczności niezbędnych dla rozstrzygnięcia sprawy. To organ obowiązany jest przy tym przeprowadzić wszelkie możliwe dowody z urzędu, a następnie wszystkie je rozpatrzyć, zgodnie z zasadą swobodnej oceny dowodów i na podstawie całego zebranego materiału dowodowego ocenić czy dana okoliczność została udowodniona (art. 191 Ordynacji podatkowej). Natomiast zgodnie z art. 121 § 1 Ordynacji podatkowej postępowanie podatkowe powinno być prowadzone w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych. W ocenie Rzecznika organ odwoławczy dokonał oceny możliwości odstąpienia od nałożenia kary z naruszeniem powyższych przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Co więcej w ocenie Rzecznika organ niezasadnie uznał, że nie ma podstaw do odstąpienia od nałożenia kary, całkowicie pomijając ratio legis przepisów o systemie monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów. Ponadto Rzecznik zauważył, że organ podatkowy nie znajdując w niniejszej sprawie podstaw do odstąpienia od ukarania z uwagi na interes publiczny nie zastosował również wynikającej z art. 12 Prawa przedsiębiorców oraz art. 31 ust. 3 Konstytucji zasady proporcjonalności. Mając bowiem na względzie cele wprowadzenia do polskiego systemu prawnego ustawy o SENT, podkreślić należy, że kary przewidziane w tej ustawie powinny być nakładane tylko wówczas, gdy naruszenie jest istotne i może powodować uszczuplenie dochodów budżetowych państwa.

Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w B. w piśmie z dnia [...] czerwca 2021 r. odniósł się do argumentacji przedstawionej przez Rzecznika w powołanym wyżej piśmie z dnia [...] maja 2021 r. i podtrzymał prezentowane dotychczas stanowisko w zakresie odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2019 r., poz. 2167 ze zm.), sądy administracyjne kontrolują prawidłowość zaskarżonych aktów administracyjnych, między innymi decyzji ostatecznych, przy uwzględnieniu kryterium ich zgodności z prawem. Decyzja podlega uchyleniu, jeśli sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, o czym stanowi art. 145 § 1 pkt 1 lit. a–c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.) – dalej: jako "p.p.s.a." – lub też naruszenie prawa będące podstawą stwierdzenia nieważności decyzji (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). W myśl natomiast art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Na wstępie należy podać, że sprawę rozpoznano na posiedzeniu niejawnym w trybie art. 15zzs4 ust. 3 ustawy COVID-19. Zgodnie z tym przepisem przewodniczący może zarządzić przeprowadzenie posiedzenia niejawnego, jeżeli uzna rozpoznanie sprawy za konieczne, a przeprowadzenie wymaganej przez ustawę rozprawy mogłoby wywołać nadmierne zagrożenie dla zdrowia osób w niej uczestniczących i nie można przeprowadzić jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku. Na posiedzeniu niejawnym w tych sprawach sąd orzeka w składzie trzech sędziów. W będącej przedmiotem kontroli sądowej sprawie Przewodniczący Wydziału zarządzeniem z dnia 21 października 2021 r. skierował sprawę do rozpoznania na posiedzeniu niejawnym w dniu 9 listopada 2021 r. (por. k. 77 akt sądowych). Jednocześnie Skarżący został poinformowany o skierowaniu sprawy na posiedzenie niejawne, o dostępie do informacji o sprawie w wykazie spraw sądowych e-Wokanda pod wskazanym adresem internetowym oraz o możliwości wypowiedzenia się w sprawie w terminie 10 dni od dnia doręczenia pisma.

Oceniając zaskarżoną decyzję z punktu widzenia jej zgodności z prawem stwierdzić należy, że decyzja ta nie narusza prawa w stopniu uzasadniającym wyeliminowanie jej z obrotu prawnego.

Przedmiotem kontroli Sądu w niniejszej sprawie jest decyzja Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z [...] marca 2021 r., utrzymująca w mocy decyzję organu I instancji o nałożeniu kary pieniężnej w wysokości [...] zł z tytułu naruszenia przepisów ustawy SENT polegającego na realizacji przewozu drogowego, podlegającego zgłoszeniu, bez zapewnienia przekazywania danych lokalizacyjnych środka transportu dokonującego przewozu.

Oceniając zaskarżoną decyzję z punktu widzenia jej zgodności z prawem na wstępie stwierdzić należy, że przedmiotem sporu w rozpatrywanej sprawie jest zasadność wymierzenia Skarżącemu jako przewoźnikowi kary pieniężnej za naruszenie przepisów ustawy o systemie monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów. Wobec tak zarysowanego przedmiotu sporu przypomnieć trzeba, że jak wynika z uzasadnienia projektu ustawy o systemie monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów, ustawa ta ma za zadanie chronić legalny handel towarami uznanymi za "wrażliwe", ułatwić walkę z "szarą strefą" oraz ograniczyć poziom uszczupleń w kluczowych dla budżetu państwa podatkach, tj. podatku od towarów i usług oraz podatku akcyzowym, a także zwiększyć skuteczność kontroli w obszarach obarczonych istotnym ryzykiem naruszenia obowiązujących przepisów. W uzasadnieniu wskazano także, że kary przewidziane w ustawie są sankcjami o charakterze pieniężnym nakładanymi przez organ administracji publicznej, w następstwie naruszenia prawa polegającego na niedopełnieniu ustawowego obowiązku przez osobę zobowiązaną. Administracyjną karę pieniężną należy rozumieć jako określone w ustawie ujemne skutki prawne, które następują, gdy adresat normy prawnej nie zastosuje się do ustanowionego nakazu. Nieuchronność, katalog i wysokość kar mają przede wszystkim oddziaływać prewencyjne na podmioty dokonujące przewozu towarów (por. druk sejmowy nr 1244/VIII kad. s. 3, 32).

Celem zapewnienia bardziej skutecznego funkcjonowania i lepszego monitorowania przewozu towarów poprzez wykorzystanie danych geolokalizacyjnych, z dniem [...] października 2018 r. w ustawie o systemie monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów, dodano art. 10a ust. 1, stosownie do którego przewoźnik, w trakcie całej trasy przewozu towaru objętego zgłoszeniem, jest obowiązany zapewnić przekazywanie aktualnych danych geolokalizacyjnych środka transportu objętego tym zgłoszeniem. Przewoźnik jest obowiązany wyposażyć środek transportu w lokalizator (ust. 2). Nie jest to jednak konieczne, jeżeli dane geolokalizacyjne środka transportu są przekazywane do rejestru z zewnętrznego systemu lokalizacji (ust.3).

W myśl art. 22 ust. 2a ustawy SENT w przypadku niewywiązywania się z obowiązku, o którym mowa w art. 10a ust. 1, na przewoźnika nakłada się karę pieniężną w wysokości [...] zł. Z kolei art. 22 ust. 2b ustawy SENT stanowi, że odstępuje się od nałożenia kary pieniężnej za niewykonanie obowiązku, o którym mowa w art. 10a ust. 1, jeżeli jego niedopełnienie wynikało z niedostępności rejestru. Natomiast zgodnie z art. 22 ust. 3 ustawy SENT w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem przewoźnika lub interesem publicznym, na wniosek przewoźnika lub z urzędu, organ może odstąpić od nałożenia kary pieniężnej, o której mowa w ust. 1 -2a, z uwzględnieniem art. 26 ust. 3. Ten ostatni przepis stanowi, że organ może odstąpić od nałożenia kary pieniężnej, jeżeli to odstąpienie: 1) nie stanowi pomocy publicznej albo 2) stanowi pomoc de minimis albo pomoc de minimis w rolnictwie lub rybołówstwie, udzieloną z uwzględnieniem warunków dopuszczalności tej pomocy, określonych w przepisach prawa Unii Europejskiej, albo 3) stanowi pomoc publiczną spełniającą warunki określone w przepisach wydanych na podstawie ust. 4.

Zdaniem Sądu, w świetle ustalonego stanu faktycznego oraz obowiązujących regulacji prawnych organ prawidłowo zastosował przepis art. 10a ust. 1 ustawy SENT, czego konsekwencją było nałożenie - na podstawie art. 22 ust. 2a tej ustawy - kary pieniężnej w wysokości [...] zł za niezapewnienie przekazywania aktualnych danych geolokalizacyjnych środka transportu na całej trasie przewozu towaru.

Taka ocena zaskarżonej decyzji jest wynikiem przyjęcia przez Sąd za podstawę orzekania ustaleń faktycznych poczynionych przez organy, albowiem zebrały one wystarczający materiał dowodowy niezbędny dla prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy, który następnie prawidłowo oceniły w kontekście trafnie przywołanego stanu prawnego. Wbrew zarzutom skargi, w sprawie nie doszło do naruszenia wskazanych przepisów art. 121 § 1, art. 122, art. 180, 187 § 1 i 2, art. 191 Ordynacji podatkowej. Materiał dowodowy jest zupełny dla rozstrzygnięcia sprawy i nie zachodziła konieczność dalszego prowadzenia postępowania dowodowego. Ustalona przez organy podstawa faktyczna rozstrzygnięcia została oparta na dowodach, których ocena nie była sprzeczna z zasadami wyrażonymi w art. 191 Ordynacji podatkowej. Przepis ten nakazuje organowi dokonanie oceny wszystkich zebranych dowodów z rozważeniem wiarygodności i mocy dowodowej każdego z nich, a następnie ich uporządkowanie i powiązanie w spójną i logiczną całość. Podkreślić należy, że do naruszenia tego przepisu może dojść wówczas, gdy zostanie wykazane uchybienie podstawowym kryteriom oceny, tj. zasadom doświadczenia życiowego i innym źródłom wiedzy, regułom poprawności logicznej, właściwemu kojarzeniu faktów. W związku z tym tylko w przypadku, gdy brak jest logiki w powiązaniu wniosków z zebranymi dowodami lub gdy wnioskowanie wykracza poza schematy logiki formalnej albo wbrew zasadom doświadczenia życiowego nie uwzględnia związków przyczynowo-skutkowych, a przeprowadzona przez organy ocena dowodów może być skutecznie podważona. Zdaniem tut. Sądu sformułowanym przez organy wnioskom nie sposób zarzucić dowolności. Wydana decyzja zawiera wszystkie elementy wymagane przepisami prawa, a ustalony w postępowaniu administracyjnym stan faktyczny został należycie przedstawiony i oceniony w uzasadnieniu decyzji, co dyskwalifikuje również zarzut naruszenia art. 210 Ordynacji podatkowej. Ustalony stan sprawy stał się w związku z tym stanem faktycznym przyjętym przez Sąd przy dokonywaniu oceny legalności zaskarżonej decyzji, bowiem należy wskazać na brak uzasadnienia dla stawianych przez stronę skarżącą zarzutów procesowych. Organy administracyjne uwzględniły całokształt okoliczności sprawy, a przeprowadzona zgodnie z normami prawa procesowego ocena materiału dowodowego, mimo że niezgodna z oczekiwaniami Skarżącego, nie może stanowić o naruszeniu zasad legalizmu, prawdy obiektywnej, swobodnej oceny dowodów, czy też zasady prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych. W ocenie Sądu, Skarżący nie wykazał skutecznie, aby w sprawie doszło do naruszenia któregokolwiek z przywołanych przepisów regulujących postępowanie przed organem, zwłaszcza postępowanie dowodowe, a naruszenie to miało lub mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sporządzone zaś uzasadnienie wydanej decyzji organu odwoławczego zawiera wyjaśnienie podstaw faktycznych i prawnych rozstrzygnięcia i poddaje się kontroli instancyjnej.

Nie doszło również do naruszenia w sprawie art. 227 § 2 Ordynacji podatkowej. Przepis ten stanowi, że organ podatkowy (do którego wpłynęło odwołanie), przekazując sprawę, jest obowiązany ustosunkować się do przedstawionych zarzutów i poinformować stronę o sposobie ustosunkowania się do nich. W piśmie z dnia [...] stycznia 2021 r. (por. k. 147-150 akt admin.) organ pierwszej instancji odniósł się do zarzutów sformułowanych w odwołaniu, przekazując jednocześnie to stanowisko Skarżącemu, czyniąc tym samym zadość wymogom przewidzianym w art. 227 § 2 Ordynacji podatkowej. Oznacza to, że bezpodstawny jest zarzut skargi naruszenia powołanych w tym kontekście przepisów postępowania poprzez usankcjonowanie przez organ odwoławczy naruszenia art. 227 § 2 Ordynacji podatkowej.

Odnosząc się do przeprowadzonego postępowania wskazać należy, że z protokołu kontroli z dnia [...] maja 2019 r. wynika, iż funkcjonariusze Służby Celno-Skarbowej z [...] Urzędu Celno-Skarbowego w T. przeprowadzili kontrolę pojazdu samochodowego o numerze rejestracyjnym [...] wraz z naczepą o numerze rejestracyjnym [...], przewożącego towar, którego przewóz podlega systemowi monitorowania drogowego, tj. benzynę i olej napędowy, a okoliczność ta nie jest sporna.

W wyniku kontroli zgłoszenia przewozu nr [...] z dnia [...] maja 2019 r. i dokumentów towarzyszących ww. transportowi stwierdzono, że przewoźnik – PHU "M.-P." P. M. - nie zapewnił przekazywania aktualnych danych geolokalizacyjnych środka transportu objętego tym zgłoszeniem, w trakcie całej trasy przewozu towaru objętego zgłoszeniem. Ustalono, że w momencie rozpoczęcia kontroli o godzinie 08:50 lokalizator GPS pojazdu nr [...] nie był widoczny w systemie monitorowania drogowego i w systemie SENT-GEO. Ustalono, że ostatnie logowanie miało miejsce w dniu [...] maja 2019 r. Sygnał GPS uaktywnił się o godzinie 11:06 w trakcie kontroli. Oznacza to, że od momentu rozpoczęcia trasy przewozu towarów do czasu kontroli brak było sygnału o lokalizacji pojazdu. Ustalenia te potwierdza nie tylko wskazany protokół z kontroli, ale także wydruki systemowe SENT- GEO. Z powyższego wynika, że strona skarżąca przewoziła paliwo, jednakże trasa przewozu poprzez lokalizację pojazdu wraz z towarem, była niewidoczna w systemie dla organu.

W toku postępowania organ wprawdzie ustalił, że dnia [...] maja 2019 r. odnotowano wadliwe działanie systemu SENT GEO polegające na błędach w komunikacji z serwerem Systemu, które mogłoby wpłynąć na przyjmowanie danych od aplikacji Mobilnych Kierowcy natomiast awaria nie dotyczyła przyjmowania danych od Operatorów Zewnętrznego Systemu Lokalizacji (ZSL). Wskazano również, że podczas realizacji przewozu za dokumentem [...] urządzenie o numerze [...] nie przekazywało danych do systemu SENT-GEO w sposób prawidłowy. Ponadto, przewoźnik jest w stanie zweryfikować poprawność przekazywania danych geolokalizacyjnych poprzez wysłanie za pośrednictwem platformy [...] komunikatu "[...]" (por. k. 71 akt admin.). Ponadto z wyjaśnień operatora GSM, z którego usług korzysta operator zewnętrznego systemu lokalizacji (D. S. G. Sp. z o.o. s.k.a. w P.) wynika, że w dniu [...] maja 2019 r. w godzinach od 8:00 do 11:00 nie odnotowała nieprawidłowości w świadczeniu usług transmisji danych dla obszaru miejscowości Ś., ul. [...], tj. w miejscu zatrzymania pojazdu do kontroli. Operator GSM w samym powiecie świeckim odnotował wprawdzie awarię trwającą w okresie: od godziny 22:09 w dniu [...] maja 2019 r. do godziny 5:35 w dniu [...] maja 2019 r. Niedostępność sieci była wówczas spowodowana brakiem zasilania sieci energetycznej (por. k. 112 akt admin.). Należy zauważyć, że awarię usunięto przed rozpoczęciem transportu, gdyż wyjazd z G. miał miejsce o godz. 06:59 (por. k. 15v.-16 akt admin.). Przyczyna zatem nie tkwiła w funkcjonowaniu systemu SENT, skoro w trakcie kontroli pojazd stał się widoczny. Brak przekazywania danych geolokalizacyjnych środka transportu przewożącego paliwo objętego zgłoszeniem SENT nie był zatem spowodowany niedostępnością rejestru.

Wprawdzie w toku postępowania Skarżący nie kwestionował braku danych geolokalizacyjnych jednakże podkreślał, że katalog czynności obejmujących znaczenie terminu "zapewnić przekazywanie aktualnych danych geolokalizacyjnych" stosownie do art. 10a ust. 1 ustawy SENT w odniesieniu do niego jako przewoźnika obejmuje: wyposażenie środka transportu, o którym mowa w art. 10a ust. 1, w lokalizator, lub zawarcie umowy z operatorem zewnętrznym na przekazywanie do rejestru danych geolokalizacyjnych środka transportu z zewnętrznego systemu lokalizacji, a także uzupełnienie zgłoszenia przed rozpoczęciem przewozu o numer lokalizatora lub numer urządzenia.

Natomiast wszelkie pozostałe czynności związane z zapewnieniem przekazywania aktualnych danych geolokalizacyjnych środka transportu objętego zgłoszeniem, wykonywane są przez:

- kierującego w sytuacji, gdy pojazd wyposażony jest w lokalizator (art. 10b i art. 10c ust. 1 ustawy SENT),

- operatora zewnętrznego w przypadku, gdy dane geolokalizacyjne środka transportu są przekazywane do rejestru z zewnętrznego systemu lokalizacji.

Jak zauważył organ odwoławczy, brak udostępniania danych geolokalizacyjnych przez okres wskazany powyżej wskazuje na to, że kierowca nie zastosował się w ciągu 1 godziny do obowiązku wynikającego z art. 10c ust. 1 ustawy SENT by zatrzymać pojazd i usprawnić w ciągu tej godziny geolokalizację na sposoby opisane w tym przepisie prawnym, jednak powody takiego zachowania kierowcy nie mają znaczenia prawnego dla kwestii naruszenia ww. art. 10a ust. 1 ustawy SENT. W tym kontekście należy wskazać na prezentowany orzecznictwie sądowoadministracyjnym pogląd (por. wyrok WSA w Gdańsku z dnia 15 czerwca 2021 r., sygn. akt I SA/Gd 249/21, publ.: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych, www.orzeczenia.nsa.gov.pl, dalej: CBOSA), że zasady odpowiedzialności przewoźnika i kierującego zostały uregulowane odmiennie, w taki sposób, aby odpowiedzialność za niedopełnienie ustawowych obowiązków obciążała poszczególnych uczestników biorących udział w przewozie drogowym, a odpowiedzialność ciążąca na przewoźniku nie powoduje zwolnienia z odpowiedzialności podmiotu wysyłającego lub kierującego pojazdem. Kierujący pojazdem zgodnie z zapisami ustawy (art. 32 ust. 1 pkt 3 ustawy SENT) podlega karze grzywny, a co istotne orzekanie w sprawie nałożenia grzywny, następuje w trybie określonym przepisami Kodeksu postępowania w sprawach o wykroczenia. Nałożenie kary pieniężnej na przewoźnika następuje natomiast w trybie decyzji wydanej w postępowaniu administracyjnym (art. 22 ust. 2a ustawy SENT), zatem nie wyklucza nałożenia kary grzywny na kierującego w postaci mandatu. Przepisy ustawy zostały skonstruowane w sposób, obciążający skutkami niedopełnienia określonych obowiązków przewoźników, nie zaś osoby przez nich zatrudnione do wykonania przewozu. Pomimo że na potrzeby ustawy skonkretyzowano pojęcie "kierującego" to jednak nie występuje on jako podmiot odpowiedzialny za niedopełnienie obowiązku, o którym mowa w art. 10a w zw. z art. 22 ust. 2a ustawy SENT. Stąd też argumentacja Skarżącego, że jako przewoźnik nie miał wpływu na to czy w trakcie przewozu kierujący dostosuje się do wymagań określonych w art. 10b i art. 10c ustawy SENT jest chybiona.

Mając powyższe na uwadze należy zgodzić się z organem odwoławczym, że przepisy ustawy SENT, przewidują odpowiedzialność administracyjną podmiotów wykonujących przewóz drogowy lub dokonujących innych czynności związanych z tym przewozem, z tytułu naruszenia obowiązków lub warunków przewozu drogowego towarów objętych tą ustawą. Istota tego rodzaju odpowiedzialności (administracyjnej) sprowadza się do tego, że podlega jej podmiot charakteryzujący się cechami wyrażonymi w normie prawnej stanowiącej podstawę odpowiedzialności, po wyczerpaniu określonych w tej normie znamion działania lub zaniechania. Zaistnienie powyższych przesłanek jest zatem wystarczające, aby Strona obciążona została z tytułu popełnionego deliktu administracyjnego sankcją administracyjną. W tych okolicznościach, nie ma zatem znaczenia, podnoszona przez Skarżącego okoliczność, że nie ponosi winy w zaistnieniu przerwy w przekazywaniu do systemu danych geolokalizacyjnych pojazdu.

Odnosząc się natomiast do przesłanek odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej sformułowanych w art. 22 ust. 2a ustawy SENT w ocenie Sądu stanowisko organu odwoławczego dotyczące braku podstaw do odstąpienia od nałożenia tej kary nie budzi zastrzeżeń. Zgodzić się należy z poglądem, że zwolnienie z kary jest uzasadnione w sytuacjach szczególnych, na które strona nie miała wpływu i które były niezależne od sposobu jej postępowania. O istnieniu ważnego interesu przewoźnika, uprawiającego do odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej, nie decyduje jego subiektywne przekonanie, lecz decydować powinny kryteria zobiektywizowane, w każdym przypadku inne, uwzględniające różnorodne aspekty sprawy. Przy czym użycie słowa "ważny" podkreśla raczej wyjątkowość zastosowania instytucji odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej z uwagi na tenże interes (por. wyrok WSA z dnia 8 listopada 2018 r., sygn. akt I SA/Ol 572/18, publ.: CBOSA).

Zdaniem Sądu, organ trafnie podał, że wystąpienie przesłanki ważnego interesu przewoźnika wiąże się z istnieniem po jego stronie szczególnych powodów, w konsekwencji których żądanie pełnej i terminowej zapłaty kary może zachwiać podstawami jego egzystencji i osób od niego zależnych. Jest to zatem całokształt okoliczności dotyczących sytuacji przewoźnika, w szczególności sytuacji materialnej, finansowej. W tym kontekście organ wskazał, że Skarżący nie podał okoliczności, które wskazywałyby na brak możliwości regulowania zobowiązań. W zestawieniu z analizą zebranych dowodów (zeznanie podatkowe, informacje organu rentowego) uprawniało to organ do wniosku o dobrej kondycji finansowej Skarżącego. Tym samym uznać należy, że wywiązanie się z ciążącego obowiązku zapłaty kary pieniężnej nałożonej zaskarżoną decyzją leży w możliwościach finansowych Skarżącego i nie zagrozi jego sytuacji materialnej.

Zdaniem Sądu, w analizowanej sprawie nie można było również przyjąć, że skoro stwierdzone naruszenie nie doprowadziło do żadnych negatywnych skutków w zakresie ochrony legalnego obrotu towarów wrażliwych, to nałożenie kary pieniężnej na legalnie działający podmiot nie leży w interesie publicznym. W tym zakresie Sąd podziela stanowisko wyrażone przez organ odwoławczy, że odstąpienie w ustalonych okolicznościach od wymierzenia kary pieniężnej kolidowałoby z interesem Skarbu Państwa. Okoliczność, że Skarżący dokonuje legalnego obrotu paliwami, nie oznacza automatycznie wystąpienia przesłanki interesu publicznego przemawiającego za odstąpieniem od nałożenia kary. Przyjęcie argumentacji Skarżącego powodowałoby, że zawsze, gdy wykazany jest obrót legalny, to kara automatycznie nie byłaby stosowana, pomimo niedopełnienia obowiązków z ustawy SENT.

Organ podał, jak rozumie pojęcie "interes publiczny" i odwołał się do celu ustawy. Nie znalazł takich wartości wspólnych dla całego społeczeństwa, które przemawiałyby w niniejszej sprawie za odstąpieniem od nałożenia kary. W konsekwencji powyższego nie narusza prawa zawarta w decyzji ocena co do braku także tej przesłanki.

W orzecznictwie sądowoadministracyjnym prezentowany jest pogląd, że nie leży w interesie publicznym, aby nakładać na przewoźnika działającego legalnie dolegliwą karę pieniężną tylko z tej przyczyny, że dopuścił się on pewnych uchybień formalnych, o nieistotnym znaczeniu, jeżeli uchybienia te nie tylko nie stanowiły realnego zagrożenia interesów Skarbu Państwa, w postaci możliwości uszczuplenia dochodów podatkowych, ale nawet nie stwarzały ryzyka takiego uszczuplenia (por. wyrok NSA z dnia 1 lipca 2021 r., sygn. akt II GSK 95/21, publ.: CBOSA – wraz z powołanym orzecznictwem). Nie kwestionując co do zasady tego stanowiska należy wskazać, że w okolicznościach stanu faktycznego ustalonego w niniejszej sprawie uchybienia nie miały charakteru uchybień formalnych o nieistotnym znaczeniu. W powołanym wyżej wyroku stwierdzone w toku kontroli uchybienie takich braków jak brak numeru zezwolenia, zaświadczenia lub licencji, braki w dokumentach przewozowych skorygowanych w toku kontroli. Należy zauważyć, że niezapewnienie przez Skarżącego przekazywania danych geolokalizacyjnych środka transportu uniemożliwiało organom prawidłowe monitorowanie w systemie tego przewozu. Postępowanie przewoźnika, który nie ujawnia trasy przewozu nie może być zatem postrzegane jako zgodne z interesem publicznym. W interesie publicznym jest bowiem powszechne, prawidłowe stosowanie przez wszystkich uczestników łańcucha dostaw "wrażliwych" towarów przepisów prawa. Przyjęte rozwiązania służą prawidłowej realizacji obrotu towarowego i chronią legalny handel tymi towarami. Zachowanie Skarżącego naruszało podstawowe cele ustawy SENT, gdyż celem tej ustawy jest zapewnienie maksymalnie skutecznego monitoringu towarów, a wskazany wymóg należy do narzędzi służących tej skuteczności, to w interesie publicznym leży zapewnienie jego przestrzegania.

Odnosząc się do zarzutu wydania decyzji z naruszeniem zasady proporcjonalności przejawiającej się niewspółmiernością zastosowanych środków względem celu, jaki ma osiągnąć ustawa SENT podnieść należy ponownie, że wymiar kar za poszczególne naruszenia przepisów tej ustawy ustalony został przez ustawodawcę w konkretnej wysokości, ustawa nie przewiduje miarkowania kary.

Istotną okolicznością jest również to, że zagrożenie administracją karą pieniężną na podstawie ustawy o SENT dotyczy przewozu towarów o szczególnym charakterze (tzw. wrażliwych), enumeratywnie wymienionych w art. 3 ust. 2 ustawy o SENT oraz w rozporządzeniach wykonawczych Ministra Finansów wydanych na podstawie art. 3 ust.11 ustawy o SENT, kara ta nie jest związana z przewozem pozostałych towarów. Sąd podziela stanowisko, w myśl którego wprowadzając zróżnicowany wymiar kar pieniężnych za poszczególne naruszenia ustawy o SENT ustawodawca uwzględnił zasadę proporcjonalności pomiędzy stwierdzonym naruszeniem prawa, a jego skutkami w znaczeniu społeczno-gospodarczym. Trzeba mieć przy tym na uwadze, że - jak wyżej wykazano - w uzasadnionych przypadkach ustawa przewiduje możliwość odstąpienia od nałożenia kary (art. 22 ust. 3). Nie można przy tym tracić z pola widzenia prewencyjnego oraz dyscyplinującego znaczenia administracyjnych kar pieniężnych przewidzianych w ustawie o SENT. Zasada proporcjonalności została zatem przez ustawodawcę zachowana, natomiast dotkliwość kar nakładanych na podstawie tej ustawy ma na celu zobligowanie uczestników transportu do rygorystycznego i skrupulatnego przestrzegania regulacji ustawowych. Innymi słowy, zasada proporcjonalności została uwzględniona w wysokości ustalonych ustawowo kar i nie może ona służyć jako argument do odstąpienia od wymierzenia kary w sytuacji, gdy naruszenie jest niewątpliwie (por. wyrok WSA w Bydgoszczy z dnia 27 marca 2019 r., sygn. akt II SA/Bd 1398/18, publ.: CBOSA).

Wobec niezasadności podniesionych w skardze zarzutów, mając na uwadze, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa, Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę.

L. Kleczkowski T. Wójcik U. Wiśniewska