Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt II SA/Wr 83/07
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2007-06-05 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: *Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 51 ust. 1 pkt 2
journal: Dz.U. 2006 nr 156 poz 1118
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Mieczysław Górkiewicz, Sędziowie Sędzia NSA Halina Kremis, Asesor WSA Alicja Palus (spraw.), Protokolant Aleksandra Siwińska, po rozpoznaniu w II Wydziale na rozprawie w dniu 15 maja 2007r. sprawy ze skargi J. S. na decyzję D. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie uchylenia decyzji nakładającej obowiązek wykonania określonych czynności i umorzenia postępowania organu I instancji I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana w całości; III. zasądza od D. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz J. S. kwotę 500 zł (pięćset złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania przed wojewódzkim sądem administracyjnym.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] Nr [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. działając na podstawie art. 104 kodeksu postępowania administracyjnego oraz art. 51 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (Dz. U. Nr 89, poz. 414 z późn. zm.) nałożył na J. O. obowiązek wykonania w terminie do dnia 31 stycznia 2007 r. w celu doprowadzenia do stanu zgodnego z prawem, robót budowlanych w prowadzonych pomieszczeniach gospodarczych na parterze budynku mieszkalno-gospodarczego na posesji nr [...] we wsi B. następujących wykonanie robót budowlanych wynikających orzeczenia technicznego opracowanego przez mgr inż. K. R. oraz inwentaryzacji wykonanych robót i orzeczenia o stanie technicznym opracowanego przez technika budowlanego J. K. t.j.:

- wykonania remontu komina poprzez jego wyszlamowanie i uszczelnienie za pomocą gliny lub osadzenia w istniejących przewodach wkładów kominowych z blachy kwasoodpornej,

- wykonania tynków w pomieszczeniach nr 8 i nr 9,

- podłączeniu instalacji wod. kan. i elektrycznej w ww. pomieszczeniach,

- wylaniu posadzek ww. pomieszczeniach nr 8 i nr 9,

- ułożeniu terakoty ww. pomieszczeniach nr 8 i nr 9,

- montażu armatury i baterii łazienkowych,

- osadzeniu stolarki drzwiowej ww. pomieszczeniach,

- wykonaniu wentylacji pomieszczeń sanitarnych.

Organ orzekający zobowiązał również inwestora do poinformowania inspektoratu o wykonaniu nałożonego obowiązku, natomiast uzasadniając swoje rozstrzygnięcie wyjaśnił, że J. S. pismem z dnia [...] skierowanym do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. wystąpiła z wnioskiem sprawdzenia czy prowadzone przez J. O. roboty budowlane w pomieszczeniach na parterze budynku mieszkalno-gospodarczego na posesji nr [...] w miejscowości B. nie są samowolą budowlaną. Między innymi J. S. w swoim piśmie stwierdziła, iż w wyniku wykonania przez J. O. dodatkowego otworu drzwiowego w mieszkaniu na parterze został naruszony komin.

Przeprowadzone w dniu [...] oględziny wykazały, że J. O. i J. S. są współwłaścicielkami posesji nr [...] w miejscowości B. Na posesji usytuowany jest budynek mieszkalno-gospodarczy wybudowany przed 1945 r., w którym znajdują się dwa lokale mieszkalne. J. O. ma swój lokal mieszkalny na parterze, a J. S. na piętrze.

Na podstawie decyzji nr [...] z dnia [...] Starosta K. udzielił stronom pozwolenia na budowę obejmującego dobudowę budynku gospodarczego do istniejącego budynku mieszkano-gospodarczego na posesji nr [...] w B. W sprawie odstąpienia przez inwestora od uzyskanego pozwolenia na budowę i zatwierdzonego projektu budowlanego Inspektorat prowadzi odrębne postępowanie administracyjne.

W czasie przeprowadzonych oględzin stwierdzono, że J. O. wykonała między innymi następujące roboty budowlane:

- w swoim mieszaniu na parterze w ścianie nośnej wykonała dodatkowy otwór drzwiowy pomiędzy kuchnią a pokojem,

- jedno z pomieszczeń gospodarczych znajdujących się na parterze adaptowała na łazienkę,

- w drugim pomieszczeniu wykuła dodatkowe otwory okienne, zamontowała stolarkę okienną oraz przystąpiła do murowania ścianki działowej,

- na korytarzu zamontowała dodatkowe drzwi,

Do zakończenia ww. robót pozostało jeszcze między innymi wykonanie następujących czynności:

- zakończenie murowania ścianki działowej,

- wykonanie tynków i posadzek,

- montaż stolarki drzwiowej.

Roboty związane z wykonaniem dodatkowych otworów w ścianach nośnych wymagają odpowiedniego pozwolenia oraz winny być prowadzone pod nadzorem osoby posiadającej stosowne uprawnienia budowlane.

Na podstawie zebranego materiału dowodowego Inspektorat uznał iż właściwą drogą naprawienia zaistniałego stanu rzeczy jest zastosowanie w przedmiotowej sprawie przepisów art. 51 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane.

W związku z powyższym w celu doprowadzenia przedmiotowej budowy do stanu zgodnego z prawem budowlanym, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem nr [...] z dnia [...] wstrzymał roboty budowlane przy budowie ww. budynku gospodarczego oraz nałożył na J. O. obowiązek dostarczenia inwentaryzacji powykonawczej oraz orzeczenia technicznego wykonanych robót. W dniu [...] J. O. dostarczyła do Inspektoratu orzeczenie o stanie technicznym opracowane przez inż. K. R. oraz inwentaryzację wykonanych robót i orzeczenie o stanie technicznym opracowanego przez technika budowlanego J. K., z którego wynika, że:

a) wszystkie dotychczas wykonane roboty budowlane zostały wykonane zgodnie z sztuką budowlaną, warunkami technicznymi i obowiązującymi normami,

b) wykonanie otworu drzwiowego pomiędzy pokojem a kuchnią nie wpływa na stan techniczny komina,

W celu doprowadzenia wykonanego remontu do stanu pozwalającego prawidłowo użytkować obiekt należy wykonać następujące roboty budowlane:

- wykonanie remontu komina poprzez jego wyszlamowanie i uszczelnienie za pomocą gliny lub osadzenia w istniejących przewodach wkładów kominowych z blachy kwasoodpornej,

- wykonanie tynków w pomieszczeniach nr 8 i nr 9,

- podłączenie instalacji wod. kan. i elektrycznej w ww. pomieszczeniach,

- wylanie posadzek ww. pomieszczeniach,

- ułożenie terakoty ww. pomieszczeniach,

- montaż armatury i baterii łazienkowych,

- osadzenie stolarki drzwiowej ww. pomieszczeniach,

- wykonanie wentylacji pomieszczeń sanitarnych.

Wykonanie przez J. O. obowiązku wynikającego z orzeczenia doprowadzi przedmiotową inwestycję do stanu zgodnego z prawem. Po upływie terminu określonego w decyzji lub na wniosek Inwestora organ nadzoru budowlanego sprawdzi czy obowiązek wynikający z przedmiotowej decyzji został wykonany. W przypadku wykonania obowiązku inspektorat wyda stosowna decyzję o wykonaniu nałożonego obowiązku, a w przypadku jego niewykonania wyda stosowną decyzję zgodnie z obowiązującym prawem.

Decyzja opisana powyżej została zaskarżona przez J. S., która w odwołaniu wniosła o jej uchylenie. Zarzuciła jednocześnie, że zaskarżona decyzja została podjęta "bez uwzględnienia wszystkich bardzo ważnych aspektów sprawy" i wskazała m.in. na fakt zablokowania głównego wejścia do budynku i mieszkania do niej należącego poprzez wstawienie dodatkowych trzech par drzwi. J. S. podniosła również w odwołaniu, że część budynku usytuowano na istniejącym na podwórku szambie, a ponadto zakwestionowała prawidłowość przyjętej przy orzekaniu podstawy prawnej i zwróciła uwagę na naruszenia w toku postępowania pierwszoinstancyjnego przepisów procesowych, dotyczących postępowania wyjaśniającego.

W zakończeniu odwołania J. S. zwróciła się o szczegółowe przeanalizowanie materiału dowodowego i oświadczyła, że oczekuje wyczerpujących odpowiedzi na swoje wątpliwości, gdyż "zamierza kontynuować tę sprawę w instancjach nadrzędnych".

Po przeprowadzeniu postępowania odwoławczego D. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] Nr [...] (sprostowaną postanowieniem z dnia [...] Nr [...]) stosując przepis art. 138 § 1 pkt 2 kodeksu postępowania administracyjnego uchylił w całości zaskarżoną decyzję i umorzył postępowanie organu pierwszej instancji.

W uzasadnieniu orzeczenia organ odwoławczy przedstawił stan faktyczny sprawy, uwzględniając w nim podjęte dotychczas czynności orzecznicze, a następnie wskazał, że w rozpoznawanej sprawie powiatowy organ nadzoru budowlanego ustalił, że przedmiotowe roboty polegające na wykonaniu dodatkowych otworów w ścianach nośnych wymagają odpowiedniego pozwolenia.

Wobec faktu, że inwestor wykonał przedmiotowe roboty bez takiego pozwolenia, organ ten prawidłowo podjął działania na podstawie przepisu art. 51 ust. 1 pkt 2 ustawy – Prawo budowlane.

W dalszej części uzasadnienia D. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wyjaśnił, że zgodnie z zamysłem ustawodawcy przepis art. 51 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo budowlane ma za zadanie wymusić na inwestorze dokonanie czynności lub robót budowlanych, mających na celu doprowadzenie wykonywanych robót do stanu zgodnego z warunkami określonymi w przepisach prawa. Organ I instancji określając obowiązki w decyzji wydanej na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 w/w ustawy, posiłkuje się orzeczeniem technicznym dotyczącym przedmiotowych robót, a sporządzonym przez osoby uprawnione.

Jednakże dostarczona przez inwestora ocena techniczna wykonanych robót, sporządzona przez osoby uprawnione, wskazuje, iż przedmiotowe roboty zostały przeprowadzone zgodnie ze sztuką budowlaną, warunkami technicznymi i obowiązującymi normami, w związku z czym postępowanie zmierzające do doprowadzenia powyższych robót do stanu zgodnego z prawem stało się bezprzedmiotowe. Organ odwoławczy stwierdza bowiem na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego, iż wykonane roboty nie uchybiają przepisom budowlanym, czy też warunkom technicznym, w związku z czym brak jest podstaw do prowadzenia postępowania w oparciu o przepis art. 51, bowiem przepis ten nie daje materialnoprawnej podstawy do merytorycznego wypowiedzenia się w takiej sytuacji i nakładania na inwestora obowiązku uzyskiwania pozwolenia na użytkowanie obiektu lub jego części, którego zgodność wykonania ze sztuką budowlaną i prawem budowlanym nie została podważona (por. wyrok NSA z 9.05.2002 r. Sygn.SA/Bk 1897/01 nie publik.). Nałożenie natomiast obowiązków, o których mowa w skarżonej decyzji stanowi w istocie pozwolenie na dokończenie samowolnie wykonanych robót, do wydania którego organ nie był uprawniony mając na uwadze fakt, iż prowadzi on postępowanie w sprawie samowolnie rozpoczętych robót. Konieczne zatem było ustalenie, czy roboty te wymagają dokonania określonych czynności w celu doprowadzenia ich do stanu zgodnego z prawem, czy też tego nie wymagają.

W świetle powyższego, w ocenie odwoławczego w badanej sprawie nie istnieją jednak przesłanki uzasadniające prowadzenie dalszego postępowania przez organ nadzoru budowlanego, gdyż jak wynika z przedstawionego przez inwestora orzeczenia technicznego, wszystkie dotychczasowe roboty budowlane zostały wykonane zgodnie ze sztuką budowlaną, warunkami technicznymi i normami obowiązującymi w budownictwie. Wobec tego, że postępowanie organu I instancji stało się bezprzedmiotowe, skarżoną decyzję należy w całości uchylić, a postępowanie jako bezprzedmiotowe - umorzyć.

Odpowiadając na wniesione odwołanie należy jednak zauważyć, iż przepis art. 50A ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo budowlane może mieć zastosowanie tylko i wyłącznie w przypadku, gdy inwestor wykonuje roboty pomimo ich wstrzymania przez właściwy organ. W toku postępowania, ani we wniesionym odwołaniu nie ma mowy o prowadzeniu robót pomimo ich wstrzymania. Z tego też względu ten przepis w badanej sprawie, nie może zostać zastosowany.

Wdrożenie procedury legalizacyjnej, szeroko opisanej powyżej, ma na celu doprowadzenie już rozpoczętych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem poprzez wykonanie określonych czynności, które do tego stanu doprowadzą. Zadaniem tej procedury nie może być zatem nałożenie na inwestora obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę, podczas gdy roboty budowlane zostały już rozpoczęte. W świetle przepisów prawa budowlanego roboty można rozpocząć jedynie po uprzednim uzyskaniu pozwolenia na budowę. Skoro inwestor juz naruszył ten wymóg, to jedynym sposobem eliminacji skutków popełnionej samowoli budowlanej jest doprowadzenie wykonanych robót do stanu zgodnego z prawem poprzez wykonanie określonych czynności, bez możliwość nałożenia na inwestora obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę już po fakcie rozpoczęcia tej budowy.

Ponadto, jak wynika z przedstawionego przez inwestora orzeczenia technicznego, zamontowane drzwi pomiędzy dwoma korytarzami, nie stanowią drogi ewakuacyjnej współwłaścicieli mieszkania na piętrze, gdyż posiadają oni osobne wejście do budynku, które stanowi dla nich najkrótszą drogę ewakuacyjną.

Organ odwoławczy, odpowiadając na wniesione odwołanie, pragnie zwrócić uwagę Skarżącej, na fakt, iż zadaniem organów nadzoru budowlanego jest zbadanie poprawności inwestycji w kierunku zgodności ze sztuką budowlaną, obowiązującymi normami i przepisami techniczno-budowlanymi. Do kompetencji organów budowlanych należy sprawowanie nadzoru i kontroli nad przestrzeganiem przepisów prawa budowlanego (art. 81 Pr. Budowlanego). Według ustalonego orzecznictwa wydanie decyzji w trybie art. 50-51 ustawy Prawo budowlane ma na celu doprowadzenie wykonanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem, tj. do zgodności ze sztuką budowlaną, obowiązującymi normami i przepisami techniczno-budowlanymi, a więc do zgodności z prawem, ale w aspekcie przepisów prawa administracyjnego, a nie cywilnego (por. wyrok NSA z 13.01.2003r. sygn. akt IVSA. 523/01, Lex 10964).

Mając na uwadze fakt, że zgodnie z procedurą administracyjną organ umarza postępowanie, które z jakichkolwiek przyczyn stało się bezprzedmiotowe oraz biorąc pod uwagę okoliczności, o których mowa powyżej, należało orzec jak na wstępie.

Prawidłowość decyzji wydanej w postępowaniu odwoławczym zakwestionowała J. S. poprzez skargę skierowaną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnym we Wrocławiu. W uzasadnieniu skargi zwróciła się o jej uwzględnienie, zarzucając, że w postępowaniu instancyjnym wskazywała rażące zaniedbania i błędy, a ponadto wykazywała, iż decyzja podjęta przez organ I instancji uwzględniła jedynie wybiórczo korzystną dla J. O. interpretację przepisów prawa. Zdaniem skarżącej "bezspornym jest fakt, że organ II instancji znając tylko część akt sprawy mniejszej wagi podtrzymał sentencję o wstrzymaniu prowadzenia robót budowlanych, a w momencie kiedy tenże organ otrzymał bogatszy materiał dowodowy uchylił w całości zaskarżoną decyzję i umorzył postępowanie".

W odpowiedzi na skargę zawartej w piśmie doręczonym Sądowi w dniu [...] D. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o oddalenie skargi i podtrzymał stanowisko prezentowane dotychczas w sprawie, odwołując się do argumentacji przedstawionej w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

W złożonym na rozprawie w dniu [...] załączniku do protokołu J. S. przedstawiła w szczegółowy sposób sytuację istniejącą na przedmiotowej nieruchomości potwierdzoną dołączonymi do pisma dokumentami i zdjęciami.

Wojewódzki Sąd Administracyjny podjął orzeczenie w sprawie po rozważeniu następujących okoliczności faktycznych i prawnych:

Wyjaśniając przesłanki podjętego rozstrzygnięcia wskazać przede wszystkim należy, że w przepisie art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269) ustawodawca zastrzegł, że sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m.in. poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem (jeżeli ustawy nie stanowią inaczej), formułując w ten sposób generalne kryterium wiążące sądy administracyjne w pełnym zakresie ich kognicji. Jednoznaczność tej zasady sprawia, że wojewódzki sąd administracyjny w toku podjętych czynności rozpoznawczych dokonuje oceny co do zgodności kontrolowanej decyzji (innego aktu lub czynności) z przepisami prawa materialnego, które mają zastosowanie w sprawie oraz z przepisami prawa procesowego, regulującymi tryb jej wydania lub tryb podjęcia innego aktu albo czynności, będącej przedmiotem zaskarżenia. Wiążące są przy tym przepisy obowiązujące w dacie wydania zaskarżonego aktu.

Mając na względzie wskazane powyżej kryterium legalności Wojewódzki Sąd Administracyjny po poddaniu ocenie ustalonych w sprawie w toku administracyjnego postępowania instancyjnego okoliczności faktycznych i istniejących wówczas okoliczności prawnych stwierdził konieczność zastosowania przy orzekaniu przepisu art. 145 § 1 lit. a i c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) przy jednoczesnym skorzystaniu z dyspozycji art. 134 § 1 tej regulacji.

Postępowanie administracyjne podporządkowane jest ustrojowej zasadzie dwuinstancyjności, sformułowanej w art. 15 kpa i mającej również walor zasady konstytucyjnej z racji wpisania jej w treść art. 78 Konstytucji. Zasada ta w toku instancyjnego postępowania administracyjnego realizowana jest poprzez odwołanie lub inny środek zaskarżenia przysługujący w danym trybie weryfikacyjnym, który skutecznie wniesiony gwarantuje rozpoznanie sprawy załatwionej przez organ administracji publicznej I instancji po raz drugi przez właściwy organ – z zasady wyższego stopnia – i uzyskanie rozstrzygnięcia tego organu.

Katalog rodzajów orzeczeń, jakie może zastosować w sprawie organ odwoławczy zawarty został w przepisie art. 138 kpa i obejmuje on decyzje merytoryczne, merytoryczno-reformacyjne, kasacyjne i decyzje umarzające postępowanie.

Treść tego przepisu wskazuje, że organ odwoławczy dysponuje zarówno kompetencjami kontrolnymi jak i merytorycznymi, przy czym wobec obowiązującej koncepcji zasady administracyjności organ odwoławczy ma obowiązek rozpatrzenia na nowo sprawy, w której wniesiono odwołanie w jej całokształcie, co wymaga wszechstronnego wyjaśnienia okoliczności faktycznych i prawnych sprawy. Tylko prawidłowe czynności organu odwoławczego w tym zakresie umożliwiają prawidłowe rozstrzygnięcie w warunkach określonych w art. 138 kpa. Organowi odwoławczemu nie wolno natomiast ograniczyć się do kontroli prawidłowości zaskarżonej decyzji, czy kontroli zasadności argumentów i zarzutów przedstawionych w odwołaniu (np. wyrok NSA z dnia 22 marca 1996 r., sygn. akt SA/Wr 1996/95, ONSA 1997/1/35; wyrok NSA z dnia 14 października 1999 r., sygn. akt IV SA 1312./98, Lex nr 48725).

W ocenie Sądu organ odwoławczy orzekając w rozpoznawanej sprawie naruszył prawo w omawianym powyżej zakresie i uchybił ustawowym obowiązkom, obarczając przez to podjęte orzeczenie wadliwością uprawniającą do uwzględnienia skargi.

Należy przede wszystkim zwrócić uwagę, że podejmując zaskarżone rozstrzygnięcie organ odwoławczy zastosował przepis art. 138 § 1 pkt 2 kodeksu postępowania administracyjnego i działając na jego podstawie uchylił w całości decyzję wydana w tej sprawie przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. i umorzył postępowanie tego organu. Wykorzystanie przy orzekaniu tego rodzaju decyzji odwoławczej oznacza, że organ II instancji uznał postępowanie w sprawie za bezprzedmiotowe w znaczeniu przyjętym w art. 105 kpa.

Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem i niekwestionowanymi poglądami nauki bezprzedmiotowość postępowania wynika z braku jednego z elementów materialnego stosunku prawnego, a poprzez to oznacza niemożność skonkretyzowania praw lub obowiązków określonego podmiotu, która obliguje do zakończenia postępowania w sprawie administracyjnej w inny sposób niż poprzez wydanie rozstrzygnięcia co do istoty sprawy (np. W. Dawidowicz: Postępowanie administracyjne, Warszawa 1983; wyrok NSA z 16 grudnia 1996 r., sygn. akt SA/Ka 2493/95 niepubl.). Oznacza ona brak legalnej możliwości ingerowania właściwego organu w sferę prawną jednostki i kształtowania jej sytuacji prawnej w nowy – w porównaniu ze stanem sprzed wszczęcia postępowania – sposób.

Zważyć zatem należy, że stwierdzona przez organ odwoławczy bezprzedmiotowość odnosi się do postępowania prowadzonego w warunkach tzw. legalizacji, czyli procedury mającej na celu ewentualne doprowadzenie samodzielnie zrealizowanych robót budowlanych do stanu zgodności z prawem, a kasacyjne orzeczenie do decyzji wydanej na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 ustawy – Prawo budowlane orzekającej o obowiązku wykonania w określonym terminie konkretnych czynności i robót budowlanych.

Sąd nie kwestionuje zasadności prezentowanego przez organ odwoławczy poglądu, iż obowiązków nałożonych w trybie wskazanego powyżej przepisu nie można utożsamiać z robotami prowadzącymi w istocie do sfinalizowania samodzielnie realizowanego zamierzenia inwestycyjnego, a tym samym określić ich zakresu w sposób odpowiadający w danym przypadku zakresowi pozwolenia na budowę.

Zasadne jest również stwierdzenie, że w przypadku uznania – na podstawie dokumentacji przedłożonej przez inwestora, iż wykonane roboty budowlane nie naruszają obowiązujących przepisów prawa, brak jest podstaw do merytorycznego orzekania w sprawie prowadzonej w warunkach art. 51 ustawy – Prawo budowlane (por. wyrok NSA w Warszawie z dnia 12 grudnia 2005 r., sygn. akt VII SA/Wa 493/04, Lex nr 169372).

Na akceptację zasługuje także dokonane przez organ odwoławczy wyjaśnienie odnoszące się do administracyjnoprawnego, a nie cywilnoprawnego aspektu z uwzględnieniem którego dokonywana jest ocena zgodności z prawem realizowanych robót budowlanych.

Zdaniem Sądu wymaganą przez ustawę zgodność z prawem należy postrzegać w sposób wszechstronny, określony kompleksowo obowiązującymi przepisami prawa materialnego, a oceny w tym zakresie nie można ograniczać do prawidłowości samego wykonawstwa, w ścisłym znaczeniu tego słowa.

Zważyć bowiem należy, że przepis art. 51 ust. 1 pkt 2 powoływanej poprzednio ustawy – Prawo budowlane na podstawie którego wydane zostało orzeczenie w postępowaniu pierwszoinstancyjnym stanowi o nałożeniu obowiązku wykonania określonych czynności lub robót w celu doprowadzenia wykonywanych robót do stanu zgodnego z prawem.

W ocenie Sądu w tak określonych warunkach prawnych organ odwoławczy powinien był rozważyć w sposób wszechstronny kwestię obowiązku nałożonego w pkt 1 decyzji powiatowego organu nadzoru budowlanego dotyczącego wykonania remontu komina poprzez jego wyszlamowanie i uszczelnienie za pomocą gliny lub osadzenia w istniejących przewodach wkładów kominowych z blachy kwasoodpornej. Ewentualna potrzeba wykonania takich prac została wskazana w orzeczeniu technicznym opracowanym przez K. R. Objęcie orzeczeniem kasacyjnym również tego obowiązku – w kontekście obowiązujących przepisów i celu postępowania legalizacyjnego - wymagało, zdaniem Sądu szczegółowego uzasadnienia.

Kwestią wymagającą wyjaśnienia, a pominiętą przez organy orzekające w sprawie w postępowaniu instancyjnym była też ścianka działowa, którą organy traktują jako częściowo wykonaną, natomiast J. S. jako częściowo wyburzoną.

Te czynności zostały pominięte przez organ odwoławczy w toku prowadzonego postępowania wbrew postanowieniom art. 7 i art. 77 § 1 kpa.

Ponadto – zdaniem Sądu – w okolicznościach faktycznych istniejących w rozpoznawanej sprawie organ odwoławczy powinien był również rozważyć, czy decyzja kasacyjna i umarzająca postępowanie organu I instancji nie narusza art. 139 kpa, statuującego zasadę reformationis in peius.

Wskazane powyżej uchybienia zdaniem Sądu odpowiadają kwalifikowanym naruszeniom prawa określonym w przepisie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c powołanej wcześniej ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, co skutkowało uwzględnieniem skargi.

Mając to na względzie Wojewódzki Sąd Administracyjny - zgodnie ze wskazanym powyżej przepisem orzekł jak w sentencji.

Klauzula zawarta w pkt II wyroku wynika z obowiązku zastosowania przez Sąd przy orzekaniu o uwzględnienie skargi przepisu art. 152 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, o orzeczenie o kosztach uzasadnione jest treścią art. 200 tej samej regulacji, stanowiącym, że w razie uwzględnienia skargi przez sąd pierwszej instancji przysługuje skarżącemu od organu, który wydał zaskarżony akt lub podjął zaskarżoną czynność albo dopuścił się bezczynności, zwrot kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw. Stosownie do tej dyspozycji Sąd uznał, że zasądzone na rzecz skarżącej od D. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego kwota 500 zł, stanowiąca równowartość uiszczonego przez nią wpisu sądowego, odpowiada wysokości kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia przez skarżącą swoich praw w postępowaniu sądowoadministracyjnym.

Rozpoznając sprawę ponownie organ odwoławczy uwzględni uwagi Sądu zawarte w uzasadnieniu wyroku, podejmie stosowne czynności wyjaśniające i odpowiednie dla ich rezultatu czynności orzecznicze.

Niezależnie od okoliczności wcześniej przedstawionych Sąd uznał za konieczne zwrócić uwagę, że wadliwość objęta postanowieniem D. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] Nr [...] nie jest oczywistą omyłką w rozumieniu kodeksu postępowania administracyjnego i nie może być usuwana w trybie rektyfikacji określonym w art. 113 § 1 tej ustawy. Właściwym dla wyeliminowania tego rodzaju uchybienia jest tryb przyjęty w art. 111 § 1 kpa.