Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VII SAB/Wa 35/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2021-06-15 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6153 Warunki zabudowy  terenu
659
Hasła tematyczne: Przewlekłość postępowania
Skarżony organ: Burmistrz Miasta
Treść wyniku: Zobowiązano organ do wydania aktu
Stwierdzono przewlekłość postępowania  administracyjnego i że przewlekłość postępowania  miała charakter rażący
Powołane przepisy: article: art. 149 par. 1 par. a
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Tomasz Janeczko, Sędziowie sędzia WSA Marta Kołtun-Kulik (spr.), sędzia WSA Tomasz Stawecki, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 15 czerwca 2021 r. sprawy ze skargi A Ś na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Burmistrza [...] w sprawie ustalenia warunków zabudowy 1) zobowiązuje Burmistrza [...] do wydania aktu w sprawie z wniosku A Ś z dnia [...] sierpnia 2004 r., w terminie 30 dni od dnia zwrotu akt do organu; 2) stwierdza, że Burmistrz [...] dopuścił się przewlekłego prowadzenia postępowania, które miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 3) zasądza od Burmistrza [...] na rzecz A Ś kwotę 100 zł (słownie: sto złotych) tytułem zwrotu wpisu sądowego.


UZASADNIENIE

Pismem z [...] stycznia 2021 r. A. Ś. (dalej: "Skarżąca") wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na przewlekłe prowadzenie postępowania administracyjnego przez Burmistrza [...] (dalej: "Burmistrz, "Organ") w sprawie ustalenia warunków zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie siedliska rolniczego, w skład którego wchodzą stodoła, stajnia na 12 koni oraz stróżówka na dz. ew. nr [...] obr. [...], przy ul. [...].

Skarżąca wskazała, że jest jednym z właścicieli nieruchomości położonej w [...] przy ul. [...], ul. [...], ul. [...], zwanej [...]. Organ, postanowieniem z [...] września 2007 r., nr [...] - na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. - zawiesił postępowanie w sprawie do czasu wyznaczenia przez Sąd Rejonowy w [...] przedstawiciela stron postępowania, którym nie jest w stanie zapewnić udziału w postępowaniu administracyjnym (karta 166 akt administracyjnych). Zdaniem Skarżącej, w związku z tym, że Sąd ten prawomocnym wyrokiem odrzucił wniosek, ustała przyczyna zawieszenia i tym samym Organ z urzędu powinien albo wydać postanowienie o odrzuceniu wniosku Skarżącej o wydanie warunków zabudowy lub wszcząć postępowanie i szukać innego rozwiązania. Tymczasem, do grudnia 2018 r. Organ w sprawie nic nie zrobił. Skarżąca podniosła również, że od 2018 r. urząd powiadomił ją tylko raz, iż sprawa jest skomplikowana i że skierował zapytania do rejestru adresowego i do sądu o wyznaczenie kuratora.

W załączeniu do skargi Skarżąca zamieściła odpis ponaglenia z [...] stycznia 2021 r. skierowanego do Burmistrza [...].

Odpowiadając na skargę Burmistrz - pismem z [...] lutego 2021 r. - wniósł o oddalenie skargi w całości jako bezzasadnej oraz zasądzenie kosztów zastępstwa procesowego w postępowaniu. Organ podniósł, że zgodnie z ewidencją gruntów i budynków, działka ew. nr [...] obr. [...] stanowi współwłasność dwudziestu trzech osób, z których część zmarła lub jest nieznana z miejsca pobytu. Wskazał, iż pomimo podejmowanych czynności nie jest w stanie ustalić spadkobierców osób zmarłych, jak również ustanowić kuratora dla wszystkich osób nie znanych z miejsca pobytu. Dalej stwierdził, że podejmuje kroki mające na celu sfinalizowanie postępowania, występuje do sądów o informacje odnośnie prowadzonych przed nimi postępowań, m.in. o zniesienie współwłasności dla dz. ew. nr [...] obr. [...]. Zdaniem Organu, przedmiotowe postępowanie nie może być zakończone z uwagi na brak możliwości wezwania do udziału w postępowaniu spadkobierców po zmarłych stronach oraz prawidłowego zawiadomienia stron nieznanych z miejsca zamieszkania.

W dalszej części przedstawił uporządkowany (chronologicznie) spis podjętych czynności i działań w sprawie, wskazując, że:

1. W dniu [...] sierpnia 2004 r. do Organu wpłynął wniosek A. Ś. o wydanie decyzji o warunkach zabudowy, w którym Organ stwierdził braki oraz fakt, że A. Ś. podająca się za właściciela działki ew. nr [...] obr. [...] posiada jedynie udział 42/462 części całej nieruchomości.

2. Na podstawie art. 36 k.p.a. Skarżąca została zobowiązana pismem z [...] sierpnia 2004 r. do uzupełnienia złożonego wniosku.

3. W dniu [...] lutego 2005 r. Skarżąca uzupełniła swój wniosek w części dotyczącej charakterystyki inwestycji.

4. Pismem z [...] maja 2005 r. wystąpiono o opinię do Wojewódzkiego Konserwatora Przyrody w [...] z uwagi na lokalizację działki w granicach [...] Obszaru Chronionego Krajobrazu i przeznaczaniu jej w uchwalonym studium pod projektowany użytek ekologiczny.

5. [...] Urząd Wojewódzki w [...] Wydział Środowiska i Rolnictwa pismem z [...] czerwca 2005 r., znak [...], poinformował o możliwości dopuszczenia zabudowy związanej z gospodarstwem rolnym.

6. Pismem z [...] lipca 2005 r. poinformowano Skarżącą o odpowiedzi Wydziału Środowiska i Rolnictwa [...] i planach objęcia ochroną terenu określanego jako [...], w którego skład wchodzi działka ew. nr [...] obr. [...].

7. A. Ś., jako kolejne uzupełnienie wniosku, przesłała faxem kopię decyzji o podleganiu ubezpieczeniu społecznemu rolników oraz kopie przelewu i potwierdzenie zapłaty podatku.

8. Pismem z [...] grudnia 2005 r. projekt decyzji o warunkach zabudowy został przesłany do uzgodnienia do [...] Urzędu Wojewódzkiego w [...] Wydziału Środowiska i Rolnictwa.

9. Pismem z [...] marca 2006 r. Organ przesłał Wojewódzkiemu Konserwatorowi Przyrody mapę zasadniczą dotyczącą wnioskowanej inwestycji.

10. W dniu [...] kwietnia 2006 r. do Organu wpłynęło postanowienie Wojewody [...] z [...] marca 2006 r., znak [...], uzgadniające projekt decyzji o warunkach zabudowy dla ww. inwestycji z określonymi warunkami.

11. A. Ś. wniosła na to postanowienie zażalenie, o czym Organ został poinformowany w dniu [...] maja 2006 r.

12. Pismem z [...] kwietnia 2006 r. Wydział Ochrony Środowiska i Rozwoju Obszarów Wiejskich Urzędu Miejskiego w [...] poinformował, że średnia powierzchnia gospodarstwa rolnego w Gminie [...] w latach 2002-2006 wynosiła 2,5 ha. A. Ś., według informacji z ewidencji gruntów i budynków, posiada udział 42/462 w nieruchomościach (nie tylko we wnioskowanej dz. ew. [...] obr. [...] ), w skład których wchodzą użytki rolne - pastwiska ozn. symbolem [...] o łącznej pow. 1,4579 ha, a co za tym idzie posiada tylko 1325,3 m2 (0,13253 ha ) użytków rolnych, co nie kwalifikuje jej do posiadania gospodarstwa rolnego w rozumieniu ustawy z dnia 11 kwietnia 2003 r. o kształtowaniu ustroju rolnego.

13. Pismem z [...] maja 2006 r. Organ wystąpił do Wydziału Geodezji Starostwa Powiatu [...] o ustalenie adresów zamieszkania współwłaścicieli dz. ew. nr [...] obr. [...]. W odpowiedzi wskazano, że ujawniono tylko właścicieli na podstawie badania ksiąg wieczystych; właściciele sami są zobowiązani do zgłaszania do organu prowadzącego ewidencję gruntów i budynków wszelkich zmian dotyczących aktualnych adresów zamieszkania.

14. W dniu [...] czerwca 2006 r. do Organu wpłynęło pismo Z. K., w którym podał się również za współwłaściciela działki ew. nr [...] obr. [...] oraz wskazał kolejnych współwłaścicieli podając również niektóre z adresów zamieszkania stron.

15. Organ, pismem z [...] lipca 2006 r., zawiadomił nowe strony o wszczęciu postępowania administracyjnego w sprawie wydania decyzji o warunkach zabudowy dla budowy ww. siedliska rolniczego na części działki ew. nr [...] obr. [...] przy ul. [...].

16. Po otrzymaniu przez strony ww. zawiadomienia, wpłynęły do Organu pisma, w których strony poinformowały, że nie wyrażają zgody na wydanie decyzji o warunkach zabudowy oraz wskazały, że w Sądzie Rejonowym w [...] w I Wydziale Cywilnym prowadzone jest postępowanie o zniesienie współwłasności (sygnatura akt [...]). Łącznie wpłynęło 9 pism dotyczących braku zgody na realizację inwestycji na ww. działce. Ostatnie z dnia [...] sierpnia 2006 r.

17. Z uwagi na brak dokumentu potwierdzającego posiadanie przez Skarżącą gospodarstwa rolnego o powierzchni powyżej 2,5 ha w Gminie [...], Burmistrz [...] decyzją z [...] października 2006 r., nr [...], odmówił wydania decyzji o warunkach zabudowy dla wnioskowanej inwestycji: zabudowy zagrodowej, w skład której wchodzą stodoła, stajnia na 12 koni oraz stróżówka na części dz. ew. nr [...] obr. [...] przy ul. [...], oznaczonej na mapie geodezyjnej literami ABCDA.

18. Skarżąca - pismem z [...] listopada 2006 r. - wniosła od powyższej decyzji odwołanie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] (dalej: "SKO", "Kolegium").

19. SKO decyzją z [...] marca 2007 r, znak: [...], uchyliło zaskarżoną decyzję i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. Kolegium wskazało, m.in. na fakt, że niezapewnienie wszystkim stronom uczestnictwa w postępowaniu oraz niedostarczenie im decyzji administracyjnej stanowi o naruszenie prawa.

20. W dniu [...] maja 2007 r. do Organu wpłynęło Postanowienie Ministra Środowiska z [...] kwietnia 2007 r., znak: [...], po rozpatrzeniu zażalenia skarżącej na Postanowienie Wojewody [...] z [...] marca 2006 r., znak: [...]. Minister Środowiska postanowił uchylić zaskarżone postanowienie oraz uzgodnić realizację przedmiotowej inwestycji.

21. W toku ponownie prowadzonego postępowania Burmistrz, pismem z [...] sierpnia 2007 r., zwrócił się z wnioskiem do Sądu Rejonowego w [...] o wyznaczenie przedstawiciela dla stron postępowania (15 osób) z uwagi na brak możliwości ustalenia ich adresów.

22. Postanowieniem z [...] września 2007 r., [...], Burmistrz [...] zawiesił przedmiotowe postępowanie do czasu wyznaczenia przez Sąd Rejonowy w [...] przedstawiciela stron postępowania, którym nie jest w stanie zapewnić udziału w postępowaniu administracyjnym.

23. Pismem z [...] września 2007 r. Sąd Rejonowy w [...] poinformował, że przed Sądem toczy się postępowanie z wniosku A. Ś. o stwierdzenie zasiedzenia udziału w nieruchomości, stanowiącej dz. ew. nr [...] położonych w [...]. Postępowanie zostało zawieszone z uwagi na nie ustalenie kręgu uczestników.

24. Pismem z [...] października 2007 r. Sąd Rejonowy w [...] wezwał Organ do usunięcia braków we wniosku o wyznaczenie przedstawiciela dla nieobecnych stron postępowania. Sąd wezwał o wskazanie pełnych danych personalnych osób objętych wnioskiem oraz o wskazanie czynności podjętych w celu ustalenia adresu tych osób.

25. Organ, w odpowiedzi na powyższe wezwanie (pismo z [...] listopada 2007 r.) poinformował, że dysponuje jedynie imionami i nazwiskami wskazanych osób oraz poinformował o czynnościach podjętych w celu ustalenia bliższych danych personalnych.

26. Zarządzeniem z [...] stycznia 2008 r., sygn. [...], Sąd Rejonowy w [...] zwrócił powyższy wniosek dotyczący wyznaczenia przedstawiciela z powodu niewskazania pełnych danych personalnych, których dotyczy postępowanie, uzasadniając, że uniemożliwia to nadanie biegu w sprawie.

27. A. Ś., wnioskiem z [...] września 2018 r., zwróciła się z prośbą o przesłanie decyzji w sprawie ustalenia warunków zabudowy dla dz. ew. nr [...], położonej w [...].

28. Pismem z [...] października 2018 r. Wydział Urbanistyki wezwał A. Ś. do uzupełnienia powyższego wniosku.

29. W odpowiedzi na wezwanie, pismem z [...] października 2018 r. Skarżąca uzupełniła wniosek.

30. Przy piśmie z [...] listopada 2018 r. Wydział Urbanistyki przekazał skarżącej decyzję z [...] października 2006 r. odmawiającą ustalenia warunków zabudowy dla inwestycji.

31. W dniu [...] grudnia 2018 r. wystąpiono do Wydziału Udostępniania Danych Centrum Personalizacji Danych MSWiA o wskazanie danych meldunkowych lub miejsca zgonu dla 14 stron postępowania.

32. Wydział Udostępniania Danych (...), w styczniu 2019 r., udostępnił dane dotyczące jedynie części osób, o które wnioskowano. W niektórych przypadkach stwierdzono brak dodatkowych danych (tj. np. imion rodziców), co uniemożliwiło udzielenie odpowiedzi.

33. Pismem z [...] grudnia 2018 r. wystąpiono do Urzędu Stanu Cywilnego o odpisy skróconych aktów zgonu dla trzech osób.

34. Pismem z [...] grudnia 2018 r. skierowano do Sądu Rejonowego w [...] prośbę o informację, czy została zakończona sprawa tocząca się w I Wydziale Cywilnym, w sprawie zasiedzenia działki ew. nr [...] obr. [...]. Ze względu na brak odpowiedzi na powyższe, w rozmowie telefonicznej z pracownikiem sądu, przeprowadzonej w dniu [...] lipca 2019 r. ustalono, że postępowanie o sygn. akt [...] zostało umorzone; natomiast poinformowano Organ, że w 2017 r. A. Ś. ponownie wystąpiła do Sądu Rejonowego w [...] z wnioskiem o zniesienie współwłasności - sygn. Akt [...]. Ta sprawa także została zawieszona. Ponadto poinformowano Organ, że toczy się postępowanie spadkowe po jednym ze współwłaścicieli dz. ew. nr [...].

35. W dniu [...] grudnia 2018 r. wystosowano pismo do A. Ś., w którym podsumowano dotychczasowe ustalenia i działania w sprawie. Skarżąca została poinformowana, że z analizy dokumentów wynika, iż sprawa należy do szczególnie skomplikowanych oraz, że do czasu ustalenia kręgu stron postępowania nie będzie możliwe jego zakończenie.

36. Wydział Urbanistyki w dniu [...] lutego 2019 r. wystąpił do Wydziału Ochrony Środowiska tut. Urzędu z zapytaniem czy planowana inwestycja zalicza się do przedsięwzięć mogących oddziaływać na środowisko zgodnie z Rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko i czy wymaga przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko.

37. W dniu [...] lipca 2019 r., za pośrednictwem Burmistrza [...], A. Ś. złożyła ponaglenie skierowane do SKO, w którym zarzuciła bezczynność Burmistrzowi. Ponaglenie wraz z aktami sprawy zostało przesłane celem rozpoznania do SKO w dniu [...] lipca 2019 r.

38. SKO, postanowieniem z [...] sierpnia 2019 r., znak [...], stwierdziło że Burmistrz nie dopuścił się bezczynności w przedmiotowej sprawie.

39. W dniu [...] sierpnia 2019 r. Burmistrz [...] wystąpił do Sądu Rejonowego w [...], III Wydział Rodzinny i Nieletnich z trzema wnioskami o ustanowienie przedstawiciela dla osoby nieznanej z miejsca zamieszkania. W dniu [...] listopada 2019 roku Sąd Rejonowy w [...] postanowił ustanowić dla jednej ze stron postępowania kuratora. W dwóch pozostałych przypadkach kurator nie został ustanowiony, a wnioski zostały zwrócone z uwagi na nieuzupełnienie braków formalnych, w tym danych z rejestru PESEL, których organ nie uzyskał z Wydziału Udostępniania Danych Centrum Personalizacji Danych MSWiA.

40. W dniu [...] sierpnia 2019 r. wystąpiono do Burmistrza [...] z siedmioma wnioskami o udostępnienie danych jednostkowych z rejestru PESEL. W przypadku dwóch osób odmówiono udostępnienia danych z uwagi na brak informacji niezbędnych do wyszukania osoby w rejestrze PESEL.

41. W dniu [...] września 2019 r., za pośrednictwem Burmistrza [...], A. Ś. złożyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie "skargę na przewlekłość". Skarga wraz z aktami sprawy została przesłana do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie.

42. W dniu [...] października 2019 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wydał postanowienie, w którym odrzucił skargę, z uwagi na nieuzupełnienie braku formalnego przez Skarżącą.

43. W dniu [...] stycznia 2020 r. do Urzędu Miejskiego w [...] wpłynęła kolejna skarga A. Ś. do SKO. Skarga wraz z aktami sprawy została przekazana do Kolegium w dniu [...] stycznia 2020 r.

44. Postanowieniem z [...] kwietnia 2020 r., znak [...], SKO ponownie stwierdziło że Burmistrz [...] nie dopuścił się bezczynności.

45. W dniu [...] listopada 2020 r. Organ wystąpił do Sądu Rejonowego w [...] o informację odnośnie ustalonych stron w postępowaniu o zniesienie współwłasności, sygn. [...].

46. Sąd odpowiedział na wniosek zawiadomieniem z [...] stycznia 2021 r.

47. W dniu [...] lutego 2021 r. Organ skierował do Sądu Rejonowego w [...] kolejne pismo w sprawie, które na dzień odpowiedzi na skargę pozostało bez rozpatrzenia.

48. W dniu [...] listopada 2020 r. do Skarżącej zostało skierowane pismo informujące na jakim etapie znajduje się postępowanie.

49. W dniu [...] listopada 2020 r. A. Ś. złożyła kolejne ponaglenie w sprawie, powołując się na art. 37 k.p.a. Burmistrz [...] przesłał ponaglenie wraz z aktami sprawy do SKO.

50. W ślad za ponagleniem z [...] listopada 2020 r. do SKO przesłano kolejne pisma w sprawie, tj. z [...] grudnia 2020 r. i [...] grudnia 2020 r.

51. Pismem z [...] grudnia 2020 r. SKO wyjaśniło A. Ś., iż nie może ponownie rozpoznać ponaglenia, albowiem postanowieniem z [...] kwietnia 2020 r., znak [...], po rozpatrzeniu ponaglenia A. Ś. na bezczynność Burmistrza [...] - SKO stwierdziło, że Burmistrz [...] nie dopuścił się bezczynności.

52. W dniu [...] stycznia 2021 r. do Organu wpłynęło kolejne pismo Skarżącej, w sprawie. Odpowiedź na nie przygotowano w dniu [...] lutego 2021 r.

53. W dniu [...] stycznia 2021 r. A. Ś., za pośrednictwem Burmistrza [...], złożyła skargę na bezczynność organu do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie.

Organ wskazał, iż nie ustąpiła przyczyna zawieszenia postępowania i Burmistrz [...] nie podjął zawieszonego postępowania. Także Skarżąca nie wystąpiła z wnioskiem o jego podjęcie. Podniósł, że Skarżąca była informowana pismem z dnia [...] grudnia 2018 r. oraz ponownie pismem z [...] listopada 2020 r. o niemożności ukończenia sprawy w terminie. Burmistrz [...] powołał się także na treść art. 35 § 5 k.p.a. Zdaniem Organu w niniejszej sprawie nie zachodzą przesłanki z art. 37 § 1 pkt 1 i 2 k.p.a., a zarzuty podniesione w skardze uznać należy za nieuzasadnione.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

Zgodnie z art. 119 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2019 r., poz. 2325, dalej: "p.p.s.a.") sprawa mogła zostać rozpoznana w trybie uproszczonym.

Na podstawie art. 149 § 1 p.p.s.a., sąd uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 albo na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 4a: 1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo dokonania czynności; 2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa; 3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania. Jednocześnie, na podstawie art. 149 § 1a p.p.s.a., sąd stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa.

Aby zatem wydać orzeczenie na podstawie powołanego przepisu, sąd administracyjny, opierając się o zgromadzony w sprawie materiał dokumentacyjny, winien ocenić czy organ administracji załatwiając sprawę podjął wszelkie niezbędne czynności w celu wnikliwego i szybkiego jej rozstrzygnięcia, co wynika z ogólnych zasad postępowania administracyjnego w tym art. 7, 12 § 1 i 77 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego. Obowiązkiem Sądu jest więc zbadanie, czy organ administracji powziął środki przewidziane prawem do załatwienia sprawy w terminie.

Rozpoznając sprawę w ramach wskazanych wyżej kryteriów Sąd uznał, że skarga zasługuje na uwzględnienie.

W pierwszej kolejności należy podnieść, że postępowanie w przedmiotowej sprawie toczy się od prawie 17 lat i nie zostało zakończone.

Z okoliczności faktycznych sprawy wynika, że postępowanie w przedmiocie wydania decyzji o warunkach zabudowy zostało wszczęte na skutek wniosku Skarżącej, który wpłynął do Organu w dniu [...] sierpnia 2004 r.

Sprawa została załatwiona przez Burmistrza [...] decyzją z [...] października 2006 r., nr [...], którą Organ odmówił wydania decyzji o warunkach zabudowy dla wnioskowanej inwestycji. W wyniku wniesienia przez Skarżącą odwołania od tej decyzji, SKO decyzją z [...] marca 2007 r., znak: [...], uchyliło zaskarżoną decyzję i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia przez Organ. Burmistrz [...], pismem z [...] sierpnia 2007 r., zwrócił się z wnioskiem do Sądu Rejonowego w [...] o wyznaczenie przedstawiciela dla stron postępowania (15 osób) z uwagi na brak możliwości ustalenia ich adresów, a następnie postanowieniem z [...] września 2007 r., nr [...], zawiesił przedmiotowe postępowanie na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. do czasu wyznaczenia przez Sąd Rejonowy w [...] przedstawiciela stron postępowania, którym nie jest w stanie zapewnić udziału w postępowaniu administracyjnym. Zarządzeniem z [...] stycznia 2008 r., sygn. akt [...], Sąd Rejonowy w [...] zwrócił powyższy wniosek dotyczący wyznaczenia przedstawiciela z powodu niewskazania pełnych danych personalnych, których dotyczy postępowanie uzasadniając, że uniemożliwia to nadanie biegu w sprawie.

Organ nie dokonał od tego momentu żadnych czynności aż do dnia [...] października 2018 r., kiedy to do Burmistrza [...] wpłynęło pismo Skarżącej z prośbą o przesłanie decyzji dotyczącej ustalenia warunków zabudowy dla dz. ew. [...], położonej w [...].

Dopiero po uzupełnieniu ww. pisma przez Skarżącą, w dniu [...] grudnia 2018 r. wystąpiono do Wydziału Udostępniania Danych Centrum Personalizacji Danych MSWiA o wskazanie danych meldunkowych lub miejsca zgonu dla 14 stron postępowania. W dniu [...] grudnia 2018 r. wystąpiono do Urzędu Stanu Cywilnego o odpisy skróconych aktów zgonu dla trzech osób, a w dniu [...] sierpnia 2019 r. wystąpiono do Burmistrza [...] z siedmioma wnioskami o udostępnienie danych jednostkowych z rejestru PESEL. Ponadto, Organ od tego momentu podejmuje inne działania.

Sąd rozpatrując niniejszą sprawę dostrzega postanowienie Organu z [...] września 2007 r., nr [...], zawieszające postępowanie w sprawie ustalenia warunków zabudowy dla ww. inwestycji, które zasadniczo wyłącza ocenę bezczynności lub ocenę czy doszło do przewlekłego prowadzenia postępowania.

Jednakże, w tej konkretnej sprawie, Sąd nie może przejść obojętnie obok faktu, że ww. postanowienie z 2007 r. o zawieszeniu postępowania (na które powołuje się Organ), zostało wydane w innym stanie faktycznym niż obecnie istniejący. Nastąpił znaczny upływ czasu a Organ powinien mieć na względzie to, że zawieszenie postępowania nastąpiło na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. z uwagi na potrzebę wyznaczenia przez Sąd Rejonowy w [...] przedstawiciela dla osób nieznanych z miejsca pobytu. Pomimo prawomocnego orzeczenia o zwrocie Organowi wniosku o wyznaczenie takiego przedstawiciela z powodu braku uzupełnienia braków formalnych przez Burmistrza [...], Organ nie dokonał żadnych czynności mających na celu podjęcie zawieszonego postępowania i ustalenie adresów pozostałych stron postępowania celem załatwienia sprawy - przez okres ponad 10 lat. Przy czym do dnia wniesienia odpowiedzi na skargę formalnie nie podjęto zawieszonego postępowania.

Zdaniem Sądu, ten stan obliguje zatem organ do niezwłocznego podjęcia postępowania. Potwierdza to treść art. 97 § 2 k.p.a, w myśl którego "gdy ustąpią przyczyny uzasadniające zawieszenie postępowania, o których mowa w § 1 pkt 1-4, organ administracji publicznej podejmie postępowanie z urzędu lub na żądanie strony". Przy czym od realizacji owego obowiązku, organ nie może się uwolnić powołując się na zaistnienie innej przeszkody, nie ujętej w postanowieniu o zawieszeniu postępowania, uniemożliwiającej procedowanie sprawy administracyjnej co do jej istoty.

Ponadto, Sąd zauważył, iż pomimo zawieszenia postępowania w 2007 r. oraz braku postanowienia o jego podjęciu, od momentu zwrócenia się przez Skarżącą z wnioskiem z [...] września 2018 r. stanowiącym prośbę o przesłanie decyzji w sprawie ustalenia warunków zabudowy dla dz. ew. nr [...], położonej w [...], Organ wykonuje czynności, których w trakcie trwania zawieszenia postępowania wykonywać nie powinien. Zgodnie bowiem z treścią art. 102 k.p.a. w czasie zawieszenia postępowania organ administracji publicznej może podejmować czynności niezbędne w celu zapobieżenia niebezpieczeństwu dla życia lub zdrowia ludzkiego albo poważnym szkodom dla interesu społecznego. Działania Organu są zatem nie tylko niezgodne z prawem, ale też sprzeczne same ze sobą i godzą w zasadę zaufania do władzy publicznej.

Sąd dostrzega także, że (ze względu na nieustalenie i brak możliwości zawiadomienia o sprawie wszystkich stron) sprawa nie może być aktualnie rozstrzygnięta merytorycznie. Dlatego też Sąd zobowiązał Organ do wydania, w określonym terminie, aktu - nie przesadzając o jego formie.

Organ administracji podejmując dalsze czynności (z uwzględnieniem powyższych uwag Sądu) zobowiązany jest do wydania aktu umożliwiającego Organowi działanie w granicach prawa (art. 6 zasada praworządności) a także działanie z poszanowaniem zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów Państwa (ar. 8).

Jeśli, po podjęciu postępowania Organ dokona koniecznych ustaleń w sprawie zarówno w kwestii merytorycznej jak i formalnej (strony postępowania) i dojdzie do przekonania, że materiał dokumentacyjny stanowi podstawy do kolejnego zawieszenia postępowania, uczyni to w stosownym postanowieniu, wskazując jasno i precyzyjnie na przyczyny takiego stanu i umożliwiając Skarżącej jego kontrolę, tj. ewentualne zaskarżenie do organu odwoławczego.

W ocenie składu orzekającego, mimo formalnego istnienia postanowienia z [...] września 2007 r. zawieszające postępowanie w sprawie ustalenia warunków zabudowy dla inwestycji, Sąd w tej konkretnej sprawie, ma prawo zbadać przewlekłość organu administracji publicznej, w szczególności wobec orzeczenia sądu powszechnego o zwrocie Organowi wniosku o wyznaczenie przedstawiciela z powodu braku uzupełnienia braków formalnych przez Burmistrza.

W konsekwencji, w wyżej opisanym stanie faktycznym, zdaniem Sądu Organ dopuścił się przewlekłego prowadzenia postępowania.

W tym miejscu należy podnieść, że pojęcie "przewlekłość postępowania" nie zostało zdefiniowane ustawowo. W orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, że pojęcie to obejmuje opieszałe, niesprawne i nieskuteczne działanie organu, w sytuacji, gdy sprawa mogła być załatwiona w terminie krótszym, jak również nieuzasadnione przedłużanie terminu załatwienia sprawy. (Wyrok NSA z 17.02.2014 r., II GSK 1804/12, LEX nr 1497869.) Do przewlekłości postępowania dojdzie zatem w przypadku prowadzenia postępowania w sposób nieefektywny przez wykonywanie czynności w dużym odstępie czasu bądź wykonywanie czynności pozornych.

Powyższe prowadzi do wniosku, że Organ przewlekle prowadził postępowanie, a przewlekłość ta - w okolicznościach faktycznych rozpoznawanej sprawy - przybiera postać kwalifikowaną, tj. rażąco narusza prawo.

O rażącym naruszeniu prawa można mówić, gdy zwłoka w załatwieniu sprawy jest znaczna i jest efektem działań (zaniechań) organów, które można zinterpretować jako lekceważenie praw stron domagających się czynności organu, które to czynności organ prowadzi w sposób nieefektywny. Powyższe działanie organu pozostaje więc w oczywistej sprzeczności z zasadą szybkości postępowania, co w dalszej kolejności prowadzić musi nieuchronnie do podważenia zaufania uczestników tego postępowania do organów władzy publicznej, a tym samym w sposób rażący narusza normy zawarte w przepisach art. 8 i art. 12 k.p.a. Stanie na straży praworządności wymaga od organu prowadzenia postępowania w taki sposób, aby nie było wątpliwości, że podejmuje wszelkie niezbędne działania zmierzające do załatwienia sprawy. Dotyczy to również spraw skomplikowanych (wyrok WSA w Warszawie z 28 lutego 2020 r., I SAB/Wa 458/19, LEX nr 3085625.)

W doktrynie podkreśla się, że przewlekłość będzie miała charakter rażący, jeżeli poważne opóźnienia w podejmowanych przez organ czynnościach oczywiście pozbawione są jakiegokolwiek racjonalnego usprawiedliwienia. Rażące naruszenie prawa stwierdza się zatem, gdy wystąpią szczególne okoliczności uzasadniające przyjęcie takiego stanowiska. "Rażącym naruszeniem prawa jest stan, w którym bez żadnych wątpliwości w okolicznościach danej sprawy można stwierdzić, że w sposób oczywisty naruszono prawo. W przypadku przekroczenia przez organ ustawowego terminu załatwienia sprawy, o tym, czy bezczynność/przewlekłość organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa nie decyduje sam tylko przedmiot sprawy, ale wszystkie okoliczności z tym związane, w tym także czas trwania bezczynności/przewlekłości. Wobec tego uznać należy, że bezczynność/przewlekłość o charakterze rażącego naruszenia prawa ma miejsce w sytuacji, gdy w sposób znaczący i jednoznaczny doszło do przekroczenia terminów określonych przepisami prawa na dokonanie danej czynności, a jednocześnie nie zachodzą okoliczności wyłączające winę organu za tę bezczynność/przewlekłość." (wyrok NSA z 21 marca 2018 r., II OSK 3253/17, LEX nr 2477059).

Nie można pominąć również faktu, że organ prowadząc postępowanie nie informował stron o przyczynach niedotrzymania terminu, co stoi w rażącej sprzeczności z treścią art. 36 k.p.a.

W konsekwencji, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 149 § 1, 1a p.p.s.a., orzekł jak w pkt 1-2 sentencji wyroku. W przedmiocie kosztów postępowania zawartych w punkcie 3 sentencji wyroku orzeczono na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 1 p.p.s.a.