Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt III SA/Łd 930/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2017-02-15 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6032 Inne z zakresu prawa o ruchu drogowym
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Ruch drogowy
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 7, art. 8, art. 107 par. 3
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 130a
journal: Dz.U. 2012 poz 1137
law: Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym - tekst jednolity
article: art. 11, art. 12 ust. 1, ust. 2, art. 13
journal: Dz.U. 2010 nr 152 poz 1018
law: Ustawa z dnia 22 lipca 2010 r. o zmianie ustawy - Prawo o ruchu drogowym oraz niektórych innych ustaw.

SENTENCJA

Dnia 15 lutego 2017 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Małgorzata Łuczyńska Sędzia NSA Irena Krzemieniewska (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Krzysztof Szczygielski Protokolant specjalista Aneta Brzezińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 lutego 2017 roku sprawy ze skargi J. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie ustalenia kosztów związanych z usunięciem, przechowywaniem, oszacowaniem, sprzedażą lub zniszczeniem pojazdu 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. przyznaje adwokat M. J. prowadzącej Kancelarię Adwokacką w Ł. przy ul. [...] kwotę 2 952 zł (dwa tysiące dziewięćset pięćdziesiąt dwa złote), obejmującą podatek od towarów i usług, tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu skarżącemu J. S. i nakazuje wypłacić powyższą kwotę adwokat M. J. z funduszu Skarbu Państwa - Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi.


UZASADNIENIE

III SA/Łd 930/16

UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...], nr [...], wydaną na podstawie art. 138 §1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn.: Dz.U. z 2016 r. poz. 23 ze zm.) – dalej: k.p.a.; art. 130a ust. 10 h ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (tekst jedn.: Dz.U. z 2012 r. poz. 1137 ze zm.) – dalej: p.r.d.; art.1 ust. 1 ustawy z dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (tekst jedn.: Dz.U. z 2015 r. poz.1659 ze zm.) Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. utrzymało w mocy decyzję Starosty [...] z dnia [...], nr [...] orzekająca o nałożeniu na J. S. obowiązku zapłaty kosztów związanych z usunięciem, przechowywaniem i zniszczeniem pojazdu marki Hyundai Sonata, nr [...].

W sprawie ustalono następujący stan faktyczny i prawny:

W dniu 19 lutego 2009 r., na podstawie dyspozycji usunięcia pojazdu wydanej przez KP Policji w Z., dokonano usunięcia z drogi pojazdu marki Hyundai Sonata, o w/w nr VIN, stanowiącego własność skarżącego. W dnu usunięcia pojazd oznaczony był tablicami rejestracyjnymi o nr [...], które jak później wykazano zostały przełożone od innego pojazdu. Pojazd został umieszczony na strzeżonym parkingu prowadzonym przez Przedsiębiorstwo A Sp. z o.o. z siedziba w Z.

Zawiadomieniem z dnia 18 listopada 2010 r. skarżący został powiadomiony o usunięciu pojazdu i umieszczeniu go na parkingu strzeżonym, jak również o możliwości odbioru pojazdu po uprzednim uregulowaniu opłat za usunięcie i przechowywanie pojazdu. Strona skarżąca została także pouczona o konsekwencjach nieodebrania pojazdu w terminie do 30 dni od daty doręczenia zawiadomienia.

Z uwagi na nieodebranie przedmiotowego pojazdu Starosta [...] działając na podstawie art. 130a ust. 10 wystąpił do Sądu Rejonowego w Z. z wnioskiem o orzeczenie przepadku pojazdu na rzecz powiatu.

Prawomocnym postanowieniem z dnia 30 października 2015 r., [...] Sąd Rejonowy w Z. Wydział I Cywilny orzekł o przepadku przedmiotowego pojazdu na rzecz powiatu [...].

Z uwagi na zły stan techniczny pojazdu oraz jego niską wartość rynkową ustaloną w oparciu o opinię uprawnionego rzeczoznawcy, pojazd został poddany recyklingowi.

Następnie decyzją z dnia [...] Starosta [...] orzekł o nałożeniu na skarżącego obowiązku zapłaty kosztów związanych z usunięciem, przechowywaniem i zniszczeniem przedmiotowego pojazdu w łącznej wysokości 35. 470,37 zł. Uzasadniając organ I instancji wskazał, iż na łączną sumę wskazanych kosztów składają się:

1.opłata za usunięcie i cały okres przechowywania pojazdu w łącznej kwocie 35.130,26 zł, w tym:

- opłata za przechowywanie pojazdu od 19 lutego 2009 r. do 19 sierpnia 2009r. - 182 dni x 20,00 zł = 3.640,00 zł (na podstawie § 1 uchwały Rady Powiatu [...] nr [...] z dnia [...])

- opłata za przechowywanie pojazdu od 5 września 2010 r. do 28 września 2011 r. - 389 dni x 22,14zł = 8.612,46 zł (na podstawie § 1 uchwały Rady Powiatu [...] nr [...] z dnia [...])

- opłata za przechowywanie pojazdu od 29 września 2011 r. do 18 października 2012r. - 386 dni x 10,00 zł = 3.860,00 zł (na podstawie § 1 pkt 3 uchwały Rady Powiatu [...] nr [...] z dnia [...])

- opłata za przechowywanie pojazdu od 19 października 2012r. do 29 marca 2013 r. - 162 dni x 10,00 zł =1.620,00 zł (na podstawie § 1 pkt 3 uchwały Rady Powiatu [...] nr [...] z dnia [...])

- opłata za przechowywanie pojazdu od 30 marca 2013 r. do 5 marca 2014 r. - 341 dni x 16,00 zł = 5.456,00 zł (na podstawie § 1 pkt 3 uchwały Rady Powiatu [...] nr [...] z dnia [...])

- opłata za przechowywanie pojazdu od 6 marca 2014 r. do 3 marca 2015 r. - 363 dni x 16,00 zł = 5.808,00 zł (na podstawie § 1 pkt 3 uchwały nr [...] Rady Powiatu [...] z dnia [...])

- opłata za przechowywanie pojazdu od 4 marca 2015 r. do 31 grudnia 2015 r.- 303 dni x 16,00 zł = 4.848.00 zł (na podstawie § 1 pkt 3 uchwały nr [...] Rady Powiatu [...] z dnia [...])

- opłata za przechowywanie pojazdu od 1 stycznia 2016 r. do 28 stycznia 2016 r. - 28 dni x 38,00 zł = 1.064,00 zł (na podstawie § 1 pkt 3b uchwały nr [...] Rady Powiatu [...] z dnia [...])

- opłata za usunięcie pojazdu - 221,80 zł (na podstawie § 1 uchwały Rady Powiatu [...] nr [...] z dnia [...])

2. koszt oszacowania pojazdu - 307,50 zł (na podstawie umowy z dnia 30 października 2015 r. zawartej z B Sp. z o.o. w Ł.)

3. koszt ubezpieczenia pojazdu - 32,61 zł (na podstawie umowy Nr [...] z dnia [...] grudnia 2014 r. zawartej z C S.A.).

Kwestionując prawidłowość wydanego rozstrzygnięcia J. S. wniósł odwołanie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł., w którym oświadczył, że pomimo uregulowania nałożonego na niego mandatu karnego, należności na fundusz asekuracyjny, kosztów holowania pojazdu i opłaty za parkowanie, dysponent usunięcia pojazdu – KP Policji w Z. odmówiła zgody na wydanie pojazdu z powodu braku aktualnego ubezpieczenia OC. Wyjaśnił, że nie mógł ubezpieczyć pojazdu bowiem pojazd nie posiadał ważnych badań technicznych. Z uwagi na brak możliwości odbioru pojazdu skarżący pogodził się z jego utratą uznając sprawę za zamkniętą, w czym utwierdzał go brak otrzymywania jakichkolwiek informacji w tym przedmiocie, jak również wydane postanowienie Sądu Rejonowego w Z. z dnia 30 października 2015 r. Tym samym otrzymana przez niego decyzja Starosty [...] z dnia [...] jest dla niego dużym zaskoczeniem. Wielość zobowiązań oraz opłat związanych z życiem codziennym skarżącego oraz jego trudna sytuacja finansowa nie pozwala na opłacenie nałożonej kwoty pieniężnej. Wniósł anulowanie bądź umorzenie decyzji organu I instancji.

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. Uzasadniając wskazało, iż przedmiotowa sprawa podlegała załatwieniu w oparciu o przepis art. 130a p.r.d. z uwzględnieniem przepisów przejściowych zawartych w ustawie z dnia 22 lipca 2010 r. o zmianie ustawy Prawo o ruchu drogowym oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2010 r. Nr 152 poz. 1018 ze zm.), która stanowiła między innymi realizację wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 3 czerwca 2008 r., sygn. akt P 4/06 stwierdzającego niezgodność art. 130a ust. 10 p.r.d. z Konstytucją Rzeczypospolitej Polskiej, w zakresie w jakim dopuszczał odjęcie prawa własności pojazdu bez prawomocnego orzeczenia sądu, wobec czego przepis ten utracił moc obowiązującą z dniem 12 czerwca 2009 r. Dalej Kolegium wskazało, iż dla rozpatrzenia przedmiotowej sprawy zasadnicze znaczenie ma przepisy art. 130a ust. 10h i ust. 10i p.r.d., które to przepisy należy interpretować łącznie. Stosownie do treści ust. 10h powołanego przepisu koszty związane z usuwaniem, przechowywaniem, oszacowaniem, sprzedażą lub zniszczeniem pojazdu powstałe od momentu wydania dyspozycji jego usunięcia do zakończenia postępowania ponosi osoba będąca właścicielem tego pojazdu w dniu wydania dyspozycji usunięcia pojazdu, z zastrzeżeniem ust. 10d i 10i. Decyzję o zapłacie tych kosztów wydaje starosta. Natomiast w myśl art. 130a ust. 10i p.r.d. jeżeli w chwili usunięcia pojazd znajdował się we władaniu osoby dysponującej nim na podstawie innego niż własność tytułu prawnego, osoba ta jest zobowiązana solidarnie do pokrycia kosztów, o których mowa w ust. 10h. Termin płatności należności ustalonych decyzją, o której mowa w ust. 10h wynosi 30 dni od dnia, w którym decyzja ta stała się ostateczna. Odsetki ustawowe nalicza się od dnia następującego po upływie terminu płatności. Należności te wraz odsetkami podlegają egzekucji w trybie i na zasadach określonych w ustawie z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (art. 130a ust. 10j p.r.d.). Przy czym stosownie do treści ust. 10k powołanego przepisu decyzji, o której mowa w ust. 10h nie wydaje się, jeżeli od uprawomocnienia się orzeczenia sądu o przepadku upłynęło 5 lat. W ocenie organu odwoławczego wynikający z art. 130a ust. 10h i ust. 10i p.r.d. obowiązek poniesienia kosztów związane z usuwaniem, przechowywaniem, oszacowaniem, sprzedażą lub zniszczeniem pojazdu ciąży zawsze na właścicielu pojazdu samoistnie, bądź też solidarnie w przypadku, określonym w ust. 10i. Ponadto powołany przepis ust. 10h określa w sposób wyraźny, bez żadnych wyjątków zakres przedmiotowy kosztów obciążających właściciela usuniętego pojazdu oraz ramy czasowe ich powstania, co oznacza, iż dotyczy on wszelkich kosztów powstałych od momentu wydania dyspozycji usunięcia pojazdu do czasu zakończenia postępowania. Z wyłączeniem jednakże kosztów przechowywania pojazdu w okresie wskazanym w art. 13 powołanej wcześniej ustawy z dnia 22 lipca 2010 r. o zmianie ustawy Prawo o ruchu drogowym oraz niektórych innych ustaw, zgodnie z którym Skarb Państwa ponosi koszty przechowywania pojazdów, które powstały po upływie terminu, o którym mowa w art. 130a ust. 10 ustawy zmienianej w art. 1 w brzmieniu dotychczasowym, do dnia wejścia w życie niniejszej ustawy, wobec pojazdów, których 6-miesięczny termin od dnia ich usunięcia upłynął w okresie od dnia 11 czerwca 2009 r. do dnia wejścia w życie niniejszej ustawy. Przy czym termin "zakończenie postępowania" należy rozumieć szerzej niż zakończenie postępowania cywilnego w sprawie przepadku pojazdu, gdyż sprzedaż lub zniszczenie pojazdu jest możliwe dopiero po dacie uprawomocnienia się wydanego w tej sprawie orzeczenia. Ponadto co istotne analizowane unormowania p.r.d. nie określają terminu, w jakim właściwy starosta jest zobowiązany z wystąpieniem z powództwem do sądu o orzeczenie przepadku na rzecz powiatu. Ograniczają się jedynie do wskazania, że czynność ta nie może być podjęta przed upływem 3 miesięcy (wcześniej 6 miesięcy) od dnia usunięcia pojazdu , a dodatkowo przed upływem 30 dni od dnia powiadomienia właściciela pojazdu lub osoby uprawnionej o obowiązku odbioru pojazdu (art. 130a ust. 10, ust. 10a p.r.d.). Istotnym jest także, że postępowanie wyjaśniające w sprawie administracyjnej zapłaty kosztów nie obejmuje okoliczności, o których mowa w art. 130a ust. 10e p.r.d. stanowiących przesłanki niezbędne do orzeczenia przepadku, tj. czy usunięcie pojazdu było zasadne, prawidłowe powiadomienie właściciela pojazdu lub osoby uprawnionej o obowiązku odbioru pojazdu oraz skutków jego nieodebrania, gdyż kwestie te poddane zostały z woli ustawodawcy ocenie sądu powszechnego, w odrębnym postępowaniu cywilnym. Powyższe oznacza, że prawomocne orzeczenie sądu o przepadku pojazdu na rzecz powiatu jest wiążące dla organów administracji publicznej, nie tylko w zakresie wynikającym wprost z treści rozstrzygnięcia, ale również w zakresie ustaleń faktycznych stanowiących podstawę jego wydania. Zatem postępowanie prowadzone na podstawie art. 130a ust. 10h i ust. 10i p.r.d. winno się skupiać jedynie na ustaleniu osób związanych do pokrycia powstałych kosztów, oraz sprecyzowania tych kosztów i ustalenia ich wysokości.

W ocenie Kolegium wydana w niniejszej sprawie decyzja Starosty [...] z dnia [...] jest prawidłowa. Z ustalonego w sprawie stanu faktycznego wynika bowiem, iż należący do skarżącego pojazd marki Hyundai Sonata został usunięty z drogi w dniu 19 lutego 2009 r., a zatem ostatnim dniem liczonego od tej daty 6 miesięcznego terminu do odebrania pojazdu był dzień 19 sierpnia 2009 r. Powyższe oznacza, iż zgodnie z powołanym wcześniej art. 13 ustawy z dnia 22 lipca 2010 r. o zmianie ustawy Prawo o ruchu drogowym oraz niektórych innych ustaw Skarb Państwa powinien ponosić koszty przedmiotowego pojazdu, powstałe w okresie od dnia 19 sierpnia 2009 r. do dnia 3 września 2010 r. Natomiast po stronie skarżącego powstał obowiązek ponoszenia tych kosztów za okresy od 19 stycznia 2009 r. do 19 sierpnia 2009 r. oraz od 4 września 2010 r. do dnia zakończenia postępowania. Dalej organ odwoławczy stwierdził, iż wskazane w decyzji organu I instancji okresy przechowywania pojazdu zostały określone w sposób prawidłowy, a należne za nie opłaty ustalone zostały na podstawie stawek zawartych, w obowiązujących w tym okresie, uchwałach Rady Powiatu [...].

Odnosząc się natomiast do argumentacji skarżącego zawartej w odwołaniu, co przekonania o przejściu pojazdu na własność Skarbu Państwa, a w związku z tym zakończeniem sprawy, jak również braku możliwości finansowych do uregulowania nałożonej opłaty, Samorządowe Kolegium Odwoławcze stwierdziło, iż kwestie te pozostają bez wpływu na wynik niniejszej sprawy. Jak już bowiem wcześniej wskazano decyzja wydawana na podstawie art. 130a ust. 10h p.r.d. jest decyzją związaną, a organ ją wydający nie morze skorzystać z tzw. uznania administracyjnego i orzekać wbrew ustawodawcy. Natomiast odnośnie błędnego przekonania skarżącego, co do zakończenia postępowania Kolegium wskazało, iż zawiadomieniem z dnia 18 listopada 2010 r. strona została skutecznie powiadomiona o usunięciu pojazdu, skutkach jego nieodebrania, w tym o utracie prawa własności w oparciu o prawomocne orzeczenie sądu. Po otrzymaniu powyższego zawiadomienia strona nie podjęła jakichkolwiek czynności w tym zakresie. Ponadto w toku postępowania przed Sądem Rejonowym w Z. prowadzonym w sprawie orzeczenia o przepadku przedmiotowego pojazdu na rzecz Powiatu [...] skarżący występował jako właściciel pojazdu, czego nie kwestionuje.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi J. S. zarzucił naruszenie art. 130a ust. 10h p.r.d. oraz art. 7, art. 8 i art. 12 k.p.a. Wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji, poprzedzającej ją decyzji organu I instancji oraz o nieobciążanie go kosztami przechowywania pojazdu. Uzasadniając skarżący ponowił wyjaśnienia zawarte w odwołaniu od decyzji wydanej w I instancji. W jego ocenie od dnia 19 sierpnia 2009 r., tj. od momentu upływy 6 miesięcy od daty usunięcia pojazdu, samochód przeszedł z mocy prawa na rzecz Skarbu Państwa, który jako właściciel winien od tego momentu ponosić koszty , o których mowa w art. 130a ust. 10h p.r.d. Ponadto zdaniem skarżącego działanie organów administracji publicznej w niniejszej sprawie, w szczególności nałożenie na niego przedmiotowej opłaty po upływie 6 lat, w sytuacji wcześniejszego poinformowania, że pojazd przechodzi z mocy prawa na rzecz Skarbu Państwa po upływie 6 miesięcy, jak również wystąpienie do sądu z pozwem o orzeczenie przepadku pojazdu dopiero po 6 latach od dnia jego usunięcia, podważa jego zaufanie jako obywatela do instytucji państwowych oraz świadczy o przewlekłym , celowym postępowaniu organów, skutkującym koniecznością poniesienia tak dużych kosztów.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wnosiło o jej oddalenie argumentując, jak w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Pismem procesowym z dnia 2 lutego 2017 r., ustanowiony dla skarżącego profesjonalny pełnomocnik z urzędu oświadczył, że wnosi o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji. Wniósł nadto o zasądzenie kosztów pomocy prawnej udzielonej skarżącemu z urzędu i oświadczył, że koszty te nie zostały pokryte w całości ani w części. Uzasadniając pełnomocnik skarżącego zakwestionował prawidłowość zaskarżonej decyzji wydanej w następstwie przewlekle prowadzonego postępowania. Ponadto ustalając wysokość należnych kosztów zaliczył okres od 19 lutego 2009 r. do 21 lutego 2009 r., za który to okres parkowania pojazdu na parkingu wyznaczonym, skarżący uiścił należność.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

W myśl art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2016 r. poz. 718), zwanej dalej: p.p.s.a, sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Zgodnie zaś z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn.: Dz. U. z 2014r. poz. 1647 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę administracji publicznej, pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Oznacza to, iż Sąd bada legalność zaskarżonego postanowienia, tj. jego zgodność z prawem materialnym określającym prawa i obowiązki stron oraz prawem procesowym regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Sąd rozpoznający sprawę nie może zmienić zaskarżonego postanowienia, a jedynie uwzględniając skargę może je uchylić, stwierdzić jego nieważność lub niezgodność z prawem, a może to uczynić, stosownie do unormowania zawartego w art. 145 § 1 p.p.s.a., jeśli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy; naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego; inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W przypadku zaś, gdy nie zachodzą okoliczności wskazane w art. 145 § 1 p.p.s.a., skarga zgodnie z art. 151 p.p.s.a. podlega oddaleniu. Wedle przepisu art. 134 § 1 p.p.s.a. rozstrzygając daną sprawę, sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi, może zastosować przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach, prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 135 p.p.s.a.). Z przepisów tych wynika, że sąd ocenia czy orzeczenie organu jest zgodne z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Analiza w tym zakresie dokonywana jest według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania zaskarżonej decyzji, a sąd rozpatrując skargę rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Przeprowadzona przez Sąd kontrola zaskarżonej decyzji w tak zakreślonej kognicji wykazała, że została ona wydana z naruszeniem przepisów postępowania, w szczególności art. 7, art. 8 i art. 107 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn.: Dz.U. z 2013 poz. 267 ze zm.), zwanej dalej: k.p.a., co w myśl art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. skutkowało jej uchyleniem.

Przedmiotem oceny w niniejszej sprawie jest prawidłowość decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...], nr [...], orzekającej o nałożeniu na J. S. obowiązku zapłaty kosztów związanych z usunięciem w dniu 19 lutego 2009 r., przechowywaniem i zniszczeniem pojazdu marki Hyundai Sonata, nr [...], w łącznej wysokości 35.470,37 zł. Natomiast kwestią sporną pozostaje zasadność nałożenia na skarżącego powyższej opłaty, w sytuacji, gdy z uwagi na otrzymane w 2009 r. pouczenie o następstwach nieodebrania pojazdu w zakreślonym prawem terminie oraz upływ ponad 6 letniego okresu od dnia usunięcia pojazdu z drogi, przy jednoczesnym braku jakichkolwiek działań ze strony organu, skarżący pozostawał w przekonaniu przejęcia przez Skarb Państwa prawa własności pojazdu, a co za tym idzie definitywnego zamknięcia sprawy.

Podstawę materialnoprawną zaskarżonego rozstrzygnięcia stanowił przepis art. 130a ust. 10 h ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (tekst jedn.: Dz.U. z 2012 r. poz. 1137 ze zm.) – dalej: p.r.d., zgodnie z którym koszty związane z usuwaniem, przechowywaniem, oszacowaniem, sprzedażą lub zniszczeniem pojazdu powstałe od momentu wydania dyspozycji jego usunięcia do zakończenia postępowania ponosi osoba będąca właścicielem tego pojazdu w dniu wydania dyspozycji usunięcia pojazdu, z zastrzeżeniem ust. 10d i 10i. Decyzję o zapłacie tych kosztów wydaje starosta. Z treści powołanego przepisu wynika, że ten, kto był właścicielem pojazdu w dniu wydania dyspozycji usunięcia pojazdu ponosi koszty wymienione w nim wymienione, powstałe od momentu wydania dyspozycji jego usunięcia do zakończenia postępowania. Obowiązek ponoszenia tych kosztów nie jest jednak nieograniczony, a ich wysokość powinna podlegać kontroli. Koszty przechowywania pojazdu są iloczynem stawki opłaty określonej w uchwale Rady Miejskiej oraz długości przechowywania pojazdu na parkingu. Ten drugi element musi polegać ocenie organu, co do zasadności długości okresu przechowywania pojazdu. Wysokość kosztów usunięcia pojazdu z drogi publicznej obciążająca osobę będącą właścicielem pojazdu w dniu wydania dyspozycji jego usunięcia, musi być uzasadniona. Wydaje się oczywiste, że koszty uzasadnione, to tylko te koszty, które Skarb Państwa, a obecnie Starosta musi normalnie ponieść do chwili, gdy samochód zostanie odebrany przez właściciela, albo gdy właściciela nie można ustalić lub odnaleźć lub nie chce on odebrać pojazdu, do chwili gdy samochód zostanie sprzedany lub rozmontowany. Nie ulega wątpliwości, że w tych dwóch ostatnich przypadkach, konieczne jest wcześniejsze przeprowadzenie postępowania mającego na celu uzyskanie przez właściwego starostę własności konkretnego pojazdu. Czas przeznaczony na uregulowanie stanu prawnego pojazdu nie może być nadmiernie wydłużany. Podstawę prawną do tego daje art. 130a ust. 10 ustawy stanowiąc, że starosta w stosunku do pojazdu usuniętego z drogi, w przypadkach określonych w

ust. 1 lub 2, występuje do sądu z wnioskiem o orzeczenie jego przepadku na rzecz powiatu, jeżeli prawidłowo powiadomiony właściciel lub osoba uprawniona nie odebrała pojazdu w terminie 3 miesięcy od dnia jego usunięcia. Powiadomienie zawiera pouczenie o skutkach nieodebrania pojazdu. Starosta występuje z wnioskiem, o którym mowa w ust. 10 nie wcześniej niż przed upływem 30 dni od dnia powiadomienia ( ust. 10 a). Ponadto przepis ust. 10 stosuje się odpowiednio, gdy w terminie 4 miesięcy od dnia usunięcia pojazdu nie został ustalony jego właściciel lub osoba uprawniona do jego odbioru, mimo że w jej poszukiwaniu dołożono należytej staranności. Do wykonania orzeczenia sądu o przepadku pojazdu jest obowiązany starosta, a wykonanie orzeczenia następuje w trybie i na zasadach określonych w ustawie o postępowaniu egzekucyjnym w administracji ( ust. 10f). Podkreślić więc należy, że ustawa wyraźnie kładzie nacisk na to, aby przechowywanie samochodu na parkingu nie było nadmiernie wydłużane nakazując wystąpienie z wnioskiem do sądu o orzeczenie przepadku pojazdu po upływie 3 miesięcy od jego odholowania, gdy właściciel został powiadomiony, a po upływie 4 miesięcy, gdy właściciel (osoba uprawniona) nie został ustalony. Wskazuje na to kategoryczne sformułowanie " starosta występuje z wnioskiem...".

Przepisy dotyczące usuwania pojazdów z dróg zostały wprowadzone w dniu 1 stycznia 2002 r. ustawą z dnia 6 września 2001 r. o zmianie ustawy Prawo o ruchu drogowym ( Dz. U. nr 129, poz. 1444 ze zm.) i były wielokrotnie nowelizowane, a także były przedmiotem orzeczeń Trybunału Konstytucyjnego. W dacie odholowania samochodu stanowiącego własność skarżącego tj. 19 lutego 2009 r. art. 130a ust. 5c stanowił, że pojazd usunięty z drogi, w przypadkach określonych w ust. 1 i 2 , umieszcza się na wyznaczonym przez starostę parkingu strzeżonym do czasu uiszczenia opłaty za jego usunięcie i parkowanie. W myśl art. 130 ust. 10 tego przepisu ( w ówczesnym brzmieniu), pojazd usunięty w trybie określonym w ust. 1 lub 2 i nieodebrany przez uprawnioną osobę w terminie 6 miesięcy od dnia usunięcia uznaje się za porzucony z zamiarem wyzbycia się. Pojazd ten przechodzi na rzecz Skarbu Państwa z mocy ustawy. Trybunał Konstytucyjny wyrokiem z dnia 3 czerwca 2008 r., sygn. akt P 4/06 (publ. OTK ZU nr 5/A/2008, poz. 76) orzekł, że przepis art. 130a ust. 10 p.r.d. w zakresie w jakim dopuszcza odjęcie prawa własności pojazdu bez prawomocnego orzeczenia sądu jest niezgodny z art. 46, art. 21 ust. 1, art. 64 ust. 1 w związku z art. 31 ust. 3 oraz z art. 64 ust. 3 Konstytucji RP. W uzasadnieniu

tego wyroku TK stwierdził, że na gruncie art. 130a ust. 10 p.r.d. mamy w istocie do czynienia z ustawowym pozbawieniem jednostki własności pojazdu na rzecz Skarbu Państwa potwierdzonym tzw. orzeczeniem organu władzy publicznej. Rozwiązanie takie narusza art. 46 Konstytucji, który stanowi, że przepadek rzeczy może nastąpić tylko w wypadkach określonych w ustawie i tylko na podstawie prawomocnego orzeczenia sądu. TK orzekł ponadto, że art. 130a ust 10 i ust. 11 pkt 3 p.r.d. w zakresie wskazanym w sentencji traci moc obowiązującą z upływem 12 miesięcy od dnia ogłoszenia wyroku w Dzienniku Ustaw Rzeczypospolitej Polskiej. Art. 130a ust. 10 p.r.d., ale tylko we wskazanym wyżej zakresie, utracił moc obowiązującą z dniem 12 czerwca 2009 r.

Mając powyższe na uwadze organy administracji publicznej procedujące w niniejszej sprawie zasadnie uznały, iż sprawa podlegała załatwieniu w oparciu o przepis art. 130a p.r.d. z uwzględnieniem przepisów przejściowych zawartych w ustawie z dnia 22 lipca 2010 r. o zmianie ustawy Prawo o ruchu drogowym oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2010 r. Nr 152 poz. 1018 ze zm.), stanowiącej między innymi realizację w/w wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 3 czerwca 2008 r., sygn. akt P 4/06.

W przedmiotowej sprawie bezspornym jest, że w dniu 19 lutego 2009 r., na podstawie dyspozycji usunięcia pojazdu, wydanej przez KP Policji w Z., dokonano usunięcia z drogi pojazdu marki Hyundai Sonata, o nr [...], stanowiącego własność skarżącego. Pojazd został umieszczony na strzeżonym parkingu prowadzonym przez Przedsiębiorstwo A Sp. z o.o. z siedzibą w Z. Zawiadomieniem z dnia 18 listopada 2010 r. skarżący został powiadomiony o usunięciu pojazdu i umieszczeniu go na parkingu strzeżony, jak również o możliwości odbioru pojazdu po uprzednim uregulowaniu opłat za usunięcie i przechowywanie pojazdu. Strona skarżąca została także pouczona o konsekwencjach nieodebrania pojazdu w terminie do 30 dni od daty doręczenia zawiadomienia. Z uwagi na nieodebranie przedmiotowego pojazdu Starosta [...] w dniu 5 stycznia 2015 r., działając na podstawie art. 130a ust. 10 wystąpił do Sądu Rejonowego w Z. z wnioskiem o orzeczenie przepadku pojazdu na rzecz powiatu. Prawomocnym postanowieniem z dnia 30 października 2015 r., [...] Sąd Rejonowy w Z. Wydział I Cywilny orzekł o przepadku przedmiotowego pojazdu na rzecz powiatu [...]. Z uwagi na zły stan techniczny pojazdu oraz jego niską wartość rynkową ustaloną w oparciu o opinię uprawnionego rzeczoznawcy, pojazd został poddany recyklingowi.

Tym samym w ocenie Sądu zasadnym było orzeczenie o nałożeniu na skarżącego obowiązku zapłaty kosztów związanych z usunięciem, przechowywaniem i zniszczeniem przedmiotowego pojazdu, w oparciu o przepis art. 130a ust. 10h p.r.d. W związku z powyższym zarzut skargi, co do naruszenia prawa materialnego, tj. art. 130a ust. 10h p.r.d. poprzez obciążenie skarżącego przedmiotowymi kosztami, w sytuacji gdy z upływem 6 miesięcznego terminu od daty usunięcia pojazdu, koszty te powinny obciążać nowego właściciela pojazdu - Skarb Państwa uznać należało za niezasadny. Wskazać bowiem należy, że wobec jednoznacznego brzmienia art. 130a ust.10h p.r.d. wszystkie koszty, ogólnie mówiąc, powstałe w następstwie usunięcia pojazdu, ponosi osoba będąca właścicielem tego pojazdu w dniu wydania dyspozycji o jego usunięciu. W ocenie Sądu mogą to być także koszty powstałe po uprawomocnieniu się postanowienia o przepadku pojazdu, skoro ustawa wymienia wśród tych kosztów koszty sprzedaży lub koszty zniszczenia pojazdu. Należy również podkreślić, że Sąd rozpoznający niniejszą sprawę , ale także skarżący i organ są związani prawomocnym orzeczeniem Sądu Rejonowego w Z. Wydział I Cywilny z dnia 30 października 2015 r., [...] stwierdzającym nabycie własności samochodu przez powiat [...], a ponadto z mocy ustawy nabycie własności, czy to przez Skarb Państwa, czy to przez powiat nie zdejmuje obowiązku poniesienia kosztów usunięcia, przechowania, oszacowania, sprzedaży lub zniszczenia pojazdu z osoby będącej właścicielem tego pojazdu w dniu wydania dyspozycji usunięcia pojazdu. W ocenie Sądu, nie ulega wątpliwości, że skarżący nie odebrał pojazdu po upływie 6 miesięcznego terminu liczonego począwszy od dnia 19 lutego 2009 r. i były podstawy do wszczęcia postępowania w sprawie przejęcia własności pojazdu przez Skarb Państwa. Decyzja taka nie została jednak wydana, a ustawodawca również taką sytuację przewidział w art. 12 ust. 1 i 2 ustawy zmieniającej, nakazując w takiej sytuacji stosowanie odpowiednio art. 11 tej ustawy. W tej sytuacji wiążące jest w/w postanowienie Sądu Rejonowego w Z. Wydział I Cywilny z dnia 30 października 2015 r. i orzekające przepadek pojazdu na rzecz powiatu [...]. W postępowaniu tym skarżący był uczestnikiem postępowania.

Za zasadne w ocenie Sądu uznać natomiast należało podniesione zarzuty przepisów postępowania administracyjnego, w tym art. 7 i art. 8 k.p.a. Wskazać bowiem należy, iż Starosta [...] domaga się od skarżącego, jako właściciela pojazdu w dniu jego odholowania na parking, kosztów przechowywania pojazdu od dnia 19 lutego 2009 r. do dnia 28 stycznia 2016 r., tj. do momentu zakończenia postępowania w następstwie demontażu pojazdu, z uwzględnieniem treści art. 13 powołanej wcześniej ustawy z dnia 22 lipca 2010 r. o zmianie ustawy Prawo o ruchu drogowym oraz niektórych innych ustaw, nakładającego na Skarb Państwa obowiązek kosztów przechowywania przedmiotowego pojazdu, powstałych w okresie od dnia 19 sierpnia 2009 r. do dnia 3 września 2010 r. Data początkowa okresu za jaki organ domaga się zapłaty kosztów powstałych w następstwie usunięcia pojazdu nie budzi więc wątpliwości. Rozstrzygnięcie w tym zakresie wymaga natomiast przeanalizowania i wykazania przez organ zasadności rozstrzygnięcia w zakresie kosztów, w związku z czasem przechowywania przedmiotowego samochodu, co powinno znaleźć odzwierciedlenie w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Należy rozważyć i wyjaśnić m.in. dlaczego wniosek do sądu o orzeczenie przepadku rzeczy nie został skierowany od razu po wejściu w życie ustawy zmieniającej lecz dopiero w styczniu 2015 r. Dopiero wyjaśnienie tych okoliczności pozwoli na dokonanie oceny, czy wszystkie koszty związane z przechowywaniem przedmiotowego samochodu za okresy wskazane w uzasadnieniu decyzji organu I instancji, można uznać za zasadne i obciążyć nimi skarżącego. Skarżącego obciążyć powinny bowiem tylko te koszty związane z przechowywaniem, oszacowaniem i zniszczeniem pojazdu, które są normalnym skutkiem jego zachowania z 19 lutego 2009 r., które spowodowało wydanie dyspozycji usunięcia samochodu z drogi oraz jego decyzji o porzuceniu samochodu. Skarżącego nie powinny obciążać skutki finansowe ewentualnych zaniechań czy bezczynności leżące po stronie organu powodujące, że samochód, być może bez uzasadnionych przyczyn, był przechowywany na parkingu strzeżonym przez kilka lat, generując niepotrzebne koszty. Uzasadnienia takiego postępowania nie może stanowić podniesiona przez organ odwoławczy argumentacja, co do braku ustawowego związania właściwego starosty terminem do wystąpienia z powództwem do sądu o orzeczenie przepadku pojazdu na rzecz powiatu.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze nie odniosło się również do podniesionej w odwołaniu argumentacji skarżącego, co do podjęcia w lutym 2009 r. bezskutecznej próby odebrania usuniętego pojazdu i wynikającej z powyższego okoliczności uiszczenia przez stronę opłaty z tytułu zdeponowania na parkingu pojazdu w okresie od 19 lutego 2009 r. do 21 lutego 2009 r. oraz kosztów holowania pojazdu. Powyższe potwierdzają złożone przez skarżącego do akt postępowania kserokopie zaświadczenia Przedsiębiorstwa A Sp. z o.o. z siedzibą w Z. z dnia 21 lutego 2009 r. oraz dowodu wpłaty (KP nr IV/09) na kwotę 220 zł, wstawiony w dniu 21 lutego 2009 r. przez firmę D z siedzibą w Z. Tymczasem z uzasadnienia decyzji organu I instancji wynika, iż na łączną sumę nałożonej na skarżącego opłaty składa się również opłata za przechowanie pojazdu za okres 19 -21 lutego 2009 r., za który to okres należna opłata została już przez stronę uiszczona. Ponadto brak jest jakiegokolwiek odniesienia, czy wyszczególniona w uzasadnieniu decyzji Starosty [...] z dnia [...] "opłata za usunięcie pojazdu" jest tożsama z dokonaną przez skarżącego wpłatą z dnia 21 lutego 2009 r. z tytułu holowania pojazdu.

Powyżej stwierdzone uchybienia stanowiły w ocenie Sądu naruszenie podstawowych zasad postępowania administracyjnego, w tym wyrażonej w art. 7 k.p.a. zasady prawdy obiektywnej, obligującej organy administracji do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy i jej załatwienia z uwzględnieniem interesu społecznego i słusznego interesu obywateli, jak również wynikającej z art. 8 k.p.a. zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa oraz ich kultury prawnej. Nadto brak jakichkolwiek wyjaśnień w powyższym zakresie w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji naruszało przepis art. 107 § 3 k.p.a.

Rozpatrując sprawę ponownie Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. uwzględni stanowisko Sądu wyrażone w uzasadnieniu niniejszego wyroku, w szczególności odniesie się do podniesionych w odwołaniu kwestii dokonanej przez skarżącego wpłaty z tytułu parkowania pojazdu w okresie 19- 21 lutego 2009 r. oraz opłaty za holowanie pojazdu. Ponadto przeanalizuje ponownie okres za jaki skarżący jest obowiązany ponieść koszty związane z usunięciem, przechowaniem i zniszczeniem przedmiotowego pojazdu, z uwzględnieniem potrzeby tak długiego przechowywania pojazdu, jak również odniesie się do argumentacji strony, co do braku możliwości odbioru pojazdu w lutym 2009 r.

Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 145 §1 pkt 1 lit. c uchylił zaskarżoną decyzję.

O kosztach nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącemu z urzędu Sąd orzekł na podstawie art. 250 § 1 p.p.s.a. w zw. z §21 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielanej przez adwokata z urzędu (Dz.U. z 2016 r. poz. 1714).

ds