Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VII SA/Wa 1291/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2021-09-09 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6369 Inne o symbolu podstawowym 636
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 48
journal: Dz.U. 2017 poz 1332
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Monika Kramek, Sędzia WSA Tomasz Janeczko ( spr.), Sędzia WSA Mirosław Montowski, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 9 września 2021 r. sprawy ze skargi B. G. [...] sp. z o.o. z siedzibą w W. na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...]marca 2021 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia obowiązku przedłożenia dokumentów oddala skargę


UZASADNIENIE

Postanowieniem z dnia [...] marca 2021 r. NR [...] [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego( dalej: "[...]WINB", "organ wojewódzki", "organ odwoławczy"), działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz.U. z 2020 r. poz. 256 z późn.zm., dalej: "k.p.a.") oraz art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (tekst jednolity: Dz.U z 2020 r. poz. 1333 z późn zm., dalej: "Prawo budowlane"), po rozpatrzeniu zażalenia B. Sp. z o.o. Sp. k. ( dalej: "Skarżąca", "Inwestor") na postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...] (dalej: "PINB", "organ I instancji") nr [...] z dnia [...].01.2021r., znak: [...], nakładające na B. Sp. z o.o. obowiązek przedłożenia w terminie 30 dni od dnia kiedy postanowienie stanie się ostateczne:

1. zaświadczenia Prezydenta [...] o zgodności z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu inwestycji polegającej na budowie wolnostojącego nośnika reklamowego, całkowitej wysokości ok. 11,0 m, podświetlanego od góry 9 szt. lamp na wysięgnikach, w postaci rusztowania stalowego modułowego na planie prostokąta o wymiarach 20,0 x 6,5 m, dociążonego belkami i blokami betonowymi, posadowionego na powierzchni gruntu wraz z siatkami z nadrukiem reklamowym rozpiętymi z dwóch stron rusztowania, wybudowanego na terenie działki ew. nr [...] w obrębie [...], u zbiegu ul. P. i Al. [...] w W., w przypadku braku obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego

2. czterech egzemplarzy projektu budowlanego wraz z opinią techniczną w zakresie zgodności wykonania robót budowlanych z przepisami techniczno - budowlanymi i uzgodnieniami

3. oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane

,utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.

Powyższa decyzja zapadła w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych sprawy.

W dniu 04 czerwca 2018 r. do PINB wpłynęło postanowienie Wojewody [...] nr [...] z dnia [...].05.2018 r., którym stwierdzono niedopuszczalność odwołania od decyzji Prezydenta [...] nr [...] z dnia [...] stycznia 2018 r. W ww. rozstrzygnięciu podkreślono, że przedmiotowa inwestycja powinna zostać objęta nadzorem budowlanym przez właściwe organy.

W dniu 24 maja 2019 r. przedstawiciel organu powiatowego przeprowadził czynności kontrolne, w trakcie których stwierdził, że na działce o nr ew. [...] w obrębie [...], usytuowany jest wolnostojący nośnik reklamowy o całkowitej wysokości ok. 11,0 m, podświetlony od góry 9 lampami na wysięgnikach, w postaci rusztowania stalowego modułowego na planie prostokąta o wymiarach 20,0 x 6,5 m, dociążonego belkami i blokami betonowymi, posadowionego na powierzchni gruntu wraz z siatkami z nadrukiem reklamowym rozpiętymi z dwóch stron rusztowania. Nośnik usytuowany w odległości około 30 m. od ul. P. i około 9,5 m od Al. [...]

Zawiadomieniem z dnia [...] lipca 2019 r. zostało wszczęte z urzędu postępowanie administracyjne w sprawie nośnika reklamowego usytuowanego na działce ew. nr [...] w obrębie [...], przy ul. P. w W.

W dniu 23.08.2019 r. dokonano ponownych oględzin ww. nośnika reklamowego, podczas których przedstawiciel Inwestora, przedłożył do akt sprawy kopię zgłoszenia z dnia 8 grudnia 2017r. dotyczącego zamiaru instalacji rusztowań modułowych wraz z oświetleniem LED do prezentacji obrazów reklamowych usytuowanych przy ul. P. w W. oraz kopię umowy najmu nieruchomości pod budowę ww. nośnika.

W dniu 14 października 2019 r. oraz 5 listopada 2019 r., Wydział Architektury i Budownictwa [...], przesłał do organu powiatowego dokumentację dotyczącą zgłoszenia przedmiotowego nośnika reklamowego.

W oparciu o zgromadzony materiał dowodowy PINB postanowieniem nr [...] z dnia [...] stycznia 2021r., znak: [...], nałożył na Inwestora obowiązek przedłożenia w terminie 30 dni od dnia kiedy postanowienie stanie się ostateczne dokumentacji, o której mowa w art. 48 ust. 2 i ust. 3 ustawy Prawo budowlane.

Zażalenie na powyższe rozstrzygniecie w ustawowym terminie złożył Inwestor.

Po rozpoznaniu zażalenia, [...]WINB skarżonym postanowieniem z dnia [...] marca 2021 r., utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji.

Uzasadniając powyższe rozstrzygnięcie, organ odwoławczy ocenił, że analiza materiału dowodowego zebranego w przedmiotowej sprawie wykazała, że organ pierwszej instancji prawidłowo ustalił stan faktyczny w sprawie, jak też prawidłowo przeprowadził postępowanie administracyjne, nie naruszając przy tym przepisów prawa.

Organ opisał przedmiotową inwestycję i ocenił, że PINB prawidłowo uznał, że przedmiotowy nośnik reklamowy stanowi obiekt budowlany, na budowę którego wymagane jest uzyskanie pozwolenia na budowę, a budowa jego bez uzyskania takiej decyzji stanowi samowolę budowlaną.

[...]WINB wskazał, że w świetle ustawy Prawo budowlane (obowiązującej w dacie zgłoszenia) rozróżnić należy co najmniej dwóch rodzajach urządzeń reklamowych.

Do pierwszej grupy należą, wymienione jako budowle w art. 3 pkt 3 Prawa budowlanego "wolno stojące trwale związane z gruntem urządzenia reklamowe", na które zgodnie z art. 28 ustawy wymagane jest pozwolenie na budowę, gdyż ich budowa nie została wymieniona jako nie wymagająca pozwolenia na budowę w art. 29 ust. 1 ustawy.

Do drugiej należą tablice i urządzenia reklamowe, na instalowanie których jest wymagane jedynie, zgodnie z art. 29 ust. 2 pkt 6 w związku z art. 30 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego, dokonanie zgłoszenia właściwemu organowi.

Organ wyjaśnił, że z definicji robót budowlanych zawartych w art. 3 pkt 7 Prawa budowlanego wynika, że są to prace polegające na przebudowie, montażu, remoncie lub rozbiórce obiektu budowlanego. Natomiast zgodnie z art. 3 pkt 6 przez budowę należy rozumieć wykonywanie obiektu budowlanego w określonym miejscu, a także odbudowę, rozbudowę i nadbudowę obiektu budowlanego. Organ przywołując stosowne orzecznictwo wskazał, że instalowanie tablic i urządzeń reklamowych w rozumieniu art. 29 ust. 2 pkt 6 dotyczy zatem jedynie tych robót budowlanych, które nie są wykonywaniem obiektu budowlanego w określonym miejscu, a zatem budową w rozumieniu art. 3 pkt 6 Prawa budowlanego.

Organ wyjaśnił, że jakkolwiek samo pojęcie "instalowania", nie zostało zdefiniowane w przepisach Prawa budowlanego wśród prac określających roboty budowlanych (art. 3 pkt 7), niemniej jednak jak wyjaśnił Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 16.10.2014 r., sygn. akt II OSK 724/13 " Ustawodawca posługuje się nim, tworząc katalog robót budowlanych zwolnionych z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę (art. 29 ust. 2 pkt 6, 14, 15 Prawa budowlanego). W odniesieniu do części z nich (pkt 14, 15 cyt. wyż. przepisu), wskazano wyraźnie, iż roboty polegające na instalowaniu wykonywane są na obiektach budowlanych. To doprecyzowanie, szczególnie w odniesieniu do instalowania urządzeń (pkt 15) nakazuje przyjąć, że analizowany zwrot dotyczy robót budowlanych wykonywanych na istniejących już obiektach, które służą za nośnik do owej instalacji urządzeń i na których mają one być zamontowane. Zamierzenie budowlane polegające na wykonaniu takiego nośnika i wykonania na nim instalacji urządzeń, obejmuje natomiast szerszy zakres robót i wiąże się z realizacją obiektu budowlanego (budowli), a więc z obowiązkiem uzyskania pozwolenia na budowę ".

Reasumując tylko zatem instalowanie tablic bądź urządzeń reklamowych nie prowadzące do powstania obiektu budowlanego, podlega zwolnieniu z konieczności uzyskania pozwolenia na budowę i wymaga zgłoszenia organowi administracji architektoniczno - budowlanej. Cecha natomiast trwałego związania z gruntem sprowadza się do posadowienia obiektu na tyle trwale, by zapewnić mu stabilność i możliwość przeciwdziałania czynnikom zewnętrznym mogącym go zniszczyć lub spowodować przesunięcie czy przemieszczenie na inne miejsce. A więc o tym czy urządzenie reklamowe jest trwale związane z gruntem czy też nie, nie decyduje wyłącznie sposób i metoda związania z gruntem, ani technologia wykonania fundamentu i możliwości techniczne przeniesienia nośnika reklamowego w inne miejsce, ale to czy wielkość tego urządzenia, jego konstrukcja, przeznaczenie i względy bezpieczeństwa wymagają takiego trwałego związania.

Same parametry techniczne inwestycji, jak chociażby masa jej elementów i ich wielkość mogą powodować takie właśnie związanie i wówczas należy przyjąć, że obiekt stanowi budowlę w rozumieniu art. 3 pkt 3 przepisów Prawa budowlanego.

Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy zdaniem [...]WINB organ I instancji prawidłowo uznał, że przedmiotowe urządzenie reklamowe stanowi budowlę w rozumieniu art. 3 pkt 3 Prawa budowlanego i że zostało zrealizowane z naruszeniem art. 28 Prawa budowlanego, tj. inwestor przystąpił do wykonania prac bez uzyskania ostatecznej decyzji właściwego organu administracji architektoniczno- budowlanej.

Organ odwoławczy wskazał, że jak wynika z materiału dowodowego znajdującego się w aktach sprawy, zrealizowane przez inwestora urządzenie budowlane jest w rzeczywistości konstrukcją przestrzenną, stanowiącą budowlaną i techniczno-użytkową całość, czyli budowlą w rozumieniu art. 3 pkt 3 ustawy Prawo budowlane. Parametry techniczne tego obiektu, a zwłaszcza wielkość tego urządzenia (20 m x 6,5 m i wysokość ok. 11,0 m), wskazująca na znaczną jego masę i sposób posadowienia na powierzchni gruntu (obciążenie belkami i blokami betonowymi, co zapewnia trwałość konstrukcji oraz uniemożliwiającej przesunięcie czy zniszczenie przez działanie sił przyrody) nie pozwala na jego odmienną kwalifikację i uznanie, że postawienie tego nośnika reklamowego w określonym miejscu stanowić będzie roboty budowlane polegające na instalacji w rozumieniu art. 29 ust. 2 pkt 6 Prawa budowlanego.

Zdaniem [...]WINB, organ powiatowy słusznie zauważył, że przedmiotowy nośnik reklamowy ze względu na swoje gabaryty i stopień skomplikowania musiał być wykonany na miejscu docelowej lokalizacji, po uprzednim przygotowaniu podłoża. W ocenie [...]WINB, argumentacja zawarta w zażaleniu odnośnie sposobu interpretowania powyższych zagadnień, a także wskazująca, że w badanym wypadku mamy do czynienia z instalowaniem urządzenia reklamowego, jest tylko polemiką z organami nadzoru budowlanego, która pozostaje bez wpływu na wynik sprawy.

[...]WINB podkreślił, że instalowanie urządzeń reklamowych zgodnie z art. 29 ust. 2 pkt 6 Prawa budowlanego, zwolnione od obowiązku uzyskania tego pozwolenia, nie może polegać na wykonaniu nowego obiektu budowlanego i sprowadza się do prac związanych z obiektem już istniejącym tj. przymocowania do tego obiektu urządzenia reklamowego. Wówczas obiekt ten służy za nośnik dla urządzenia. Zamierzenie budowlane na które składa się zarówno wykonanie takiego nośnika, jak również osadzenie na nim urządzenia reklamowego nie może zatem być uznane za instalowanie tego urządzenia.

[...]WINB zaznaczył, że co prawda Skarżąca dokonała w dniu 8 grudnia 2017 r. zgłoszenia w/w zamierzenia inwestycyjnego to jednak wobec tego zgłoszenia organ administracji architektoniczno-budowlanej (Prezydent [...]) wniósł sprzeciw decyzją nr [...] z dnia [...] stycznia 2018 r.

Organ przypomniał, że Wojewoda [...] decyzją nr [...] z dnia [...] maja 2018r., stwierdził niedopuszczalność odwołania od ww. decyzji Prezydenta [...]. Jednak jak zostało wskazane w uzasadnieniu ww. decyzji pomimo, że nie doszło do skutecznego wprowadzenia decyzji organu I instancji do obrotu prawnego, przedmiotowa inwestycja powinna zostać objęta nadzorem budowlanym, ze względu na brak wymaganego prawem pozwolenia na budowę wynikający z zastosowania niewłaściwej formy zgłoszenia robót budowlanych. Ponadto jak wynika z treści decyzji Prezydenta [...] nr [...] z dnia [...] stycznia 2018 r., a także wcześniejszego postanowienia w/w organu nr [...] z dnia [...] grudnia 2017 r., do zgłoszenia nie załączono m.in. opisu z rysunkami zawierającymi charakterystyczne parametry nośnika, co uniemożliwiało jego ocenę pod kątem zgodności z przepisami.

[...]WINB podkreślił, że za nieskutecznością zgłoszenia (pomimo wadliwego doręczenia inwestorowi decyzji o sprzeciwie), przemawia stanowisko organu architektoniczno-budowlanego II instancji wyrażone w decyzji nr [...] z dnia [...] maja 2018 r., w której to wprost wskazano, że w niniejszej sytuacji inwestycję należy oceniać z uwagi na brak wymaganego prawem pozwolenia na budowę, wynikający z zastosowania niewłaściwej formy zgłoszenia robót budowlanych. Tak sformułowane stanowisko Wojewody [...] stanowiło podstawę do rozpatrywania niniejszej sprawy w trybie art. 48 Prawa budowlanego. Z akt organów architektoniczno-budowlanych nie wynika, aby decyzja ta została zaskarżona do sądu administracyjnego, a zatem znajduje się w obrocie prawnym i była znana inwestorowi.

W związku z powyższymi ustaleniami, organ nadzoru budowlanego stopnia powiatowego prawidłowo wskazał, iż właściwym trybem prowadzenia postępowania w przedmiotowej sprawie jest art. 48 ustawy Prawo budowlane. Reguluje on kwestię samowoli budowlanej, polegającej na budowie albo wybudowaniu obiektu budowlanego lub jego części bez wymaganego pozwolenia na budowę. Jak wynika z akt sprawy, strona skarżąca w toku prowadzonego postępowania nie przedstawiła żadnych dokumentów mogących potwierdzić wywiązanie się z nałożonego w/w przepisach obowiązku.

Jak wskazał następnie organ odwoławczy, sentencja wydanego postanowienia Nr [...] w pełni odpowiada dyspozycji przepisu art. 48 Prawa budowlanego. We wskazanym wyżej ust. 2 ustawodawca przewidział możliwość legalizacji samowoli budowlanej, jednakże tylko w sytuacji, gdy budowa jest zgodna z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz nie narusza przepisów, w tym przepisów techniczno-budowlanych. Wydanie skarżonego postanowienia ma na celu umożliwienie inwestorowi (właścicielowi) zalegalizowanie wykonanego obiektu budowlanego. Możliwość legalizacji samowolnie wybudowanego obiektu budowlanego lub jego części jest możliwa, jeżeli inwestor (właściciel) wypełni powyższy obowiązek.

Odnosząc się do pozostałych podniesionych w zażaleniu zarzutów [...]WINB wskazał, że podstawową formą realizacji władztwa państwowego w ustawie Prawo budowlane jest decyzja administracyjna, w tym decyzja o pozwoleniu na budowę, o której jest mowa w art. 28 w/w ustawy. Uproszczoną formą załatwienia sprawy w przypadkach ściśle w w/w ustawie wskazanych jest instytucja zgłoszenia, w przypadku której załatwienie sprawy następuje na skutek przyjęcia zgłoszenia przez właściwy organ. Co do zasady, aby można było mówić, że zgłoszenie było skuteczne, musi ono dotyczyć robót budowlanych, których wykonanie wymaga tylko zgłoszenia, a nie wydania decyzji o pozwoleniu na budowę. W przeciwnym wypadku takie zgłoszenie może być traktowane jako próba obejścia prawa. Zdaniem organu, na gruncie rozpoznawanej sprawy nie ulega wątpliwości, że realizacja opisanego wyżej nośnika reklamowego wymagała uprzedniego uzyskania decyzji o pozwoleniu na budowę. Odnosząc się dalej do zarzutów zażalenia [...]WINB uznał, że w sprawie nie ma podstaw do zastosowania art. 50 i 51 Prawa budowlanego, pomimo zgłoszenia, do którego sprzeciw został uchylony, z przyczyn opisanych wcześniej.

[...]WINB zauważył również, że sam Wojewoda [...] zwrócił uwagę na konieczność analizy sprawy przez organy nadzoru budowlanego pod kątem braku wymaganego prawem pozwolenia na budowę. Jednocześnie z uwagi na brak załączenia rysunków i opisów do zgłoszenia, nie sposób ocenić przedmiotowego nośnika pod kątem zgodności ze zgłoszeniem, a dalej uznania, że w takim wypadku mógłby mieć zastosowanie art. 51, a nie 48. Już bowiem na etapie zgłoszenia Inwestor takich rysunków i opisów wykazujących charakterystyczne parametry wielkościowe nośnika nie przedłożył.

Końcowo [...]WINB wskazał, że PINB wyczerpująco zebrał i rozpatrzył materiał dowodowy jak również dokonał oceny zebranego materiału dowodowego zgodnie z obecnie obowiązującymi przepisami zawartymi w k.p.a.

Skargę na powyższe rozstrzygnięcie, wniosła Skarżąca.

Zaskarżonemu postanowieniu zarzuciła naruszenie następujących przepisów:

naruszenie przepisów:

• art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 Kodeksu postępowania administracyjnego poprzez jego nieprawidłowe zastosowanie w sprawie przez organ II instancji i utrzymanie w mocy zaskarżonego postanowienia, pomimo iż w ocenie Skarżącego w niniejszej sprawie brak było podstaw do zastosowania procedury z przepisu art. 48 ust. 1 i 2 Prawa budowlanego, gdyż do czynienia mamy z realizacją inwestycji w oparciu o skutecznie dokonane zgłoszenie, a dla zastosowania ww. regulacji nie ma znaczenia, że w decyzji potwierdzającej skuteczność zgłoszenia, wskazano na konieczność objęcia inwestycji postępowaniem przez organ nadzoru budowlanego,

• art. 48 ust. 2 i ust. 3 Prawa budowlanego poprzez jego błędne zastosowanie, w sytuacji w której mamy do czynienia z realizacją inwestycji w oparciu o skutecznie dokonane zgłoszenie, co obliguje organ do zastosowania procedury z art. 50-51 Prawa budowlanego,

• art. 6, art. 7, art. 8, art. 77 w zw. z przepisem art. 126 Kodeksu postępowania administracyjnego oraz art. 124 Kodeksu postępowania administracyjnego, poprzez:

> błędne ustalenie stanu faktycznego sprawy, w tym w szczególności w zakresie podstawy realizacji inwestycji,

> naruszenie zasady pogłębiania zaufania obywateli do Państwa, co nie mogło skutkować prawidłowym uzasadnieniem postanowienia i w konsekwencji błędne orzeczenie o utrzymaniu w mocy postanowienia nakładającego na Spółkę obowiązek przedłożenia dokumentów.

Powyższe zarzuty, znalazły rozwiniecie w uzasadnieniu skargi.

Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia i rozważenie zasadności uchylenia poprzedzającego go postanowienia PINB.

W odpowiedzi na skargę, organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonym postanowieniu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zważył co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U. z 2019 r. poz. 2167 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W myśl art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – t.j. Dz.U. z 2019 poz. 2325, dalej: "p.p.s.a.") sąd administracyjny rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Sąd uwzględnia skargę w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a.), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (art. 145 § 1 pkt 1 lit. b p.p.s.a.) oraz innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a.). W przypadkach, gdy zachodzą przyczyny określone w art. 156 k.p.a. lub w innych przepisach sąd stwierdza nieważność postanowienia (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.).

Sądowa kontrola zaskarżonego postanowienia z uwzględnieniem powyższych reguł doprowadziła do uznania, że zaskarżone postanowienie nie zostało wydane z naruszeniem prawa dającym podstawę do jego uchylenia.

Kontroli Sądu poddane zostało postanowienie [...]WINB z dnia z dnia [...] marca 2021 r. utrzymujące w mocy postanowienie PINB z dnia [...].01.2021r., znak: [...], nakładające na Skarżącą obowiązek przedłożenia wskazanych w nim dokumentów.

Podstawę prawną postanowienia stanowił art. 48 ust 2 i 3 Prawa budowlanego. Zgodnie z treścią art. 48 Prawa budowlanego "1. Organ nadzoru budowlanego nakazuje, z zastrzeżeniem ust. 2, w drodze decyzji, rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego:

1) bez wymaganego pozwolenia na budowę albo

2) bez wymaganego zgłoszenia dotyczącego budowy, o której mowa w art. 29 ust. 1 pkt la, 2b i 19a, albo pomimo wniesienia sprzeciwu do tego zgłoszenia.

2. Jeżeli budowa, o której mowa w ust. 1, jest zgodna z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a w szczególności ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego i innymi aktami prawa miejscowego oraz nie narusza przepisów, w tym techniczno-budowlanych, w zakresie uniemożliwiającym doprowadzenie obiektu budowlanego lub jego części do stanu zgodnego z prawem, organ nadzoru budowlanego wstrzymuje postanowieniem prowadzenie robót budowlanych. Na postanowienie przysługuje zażalenie.

3. W postanowieniu, o którym mowa w ust. 2, ustala się wymagania dotyczące niezbędnych zabezpieczeń budowy oraz nakłada obowiązek przedstawienia, w wyznaczonym terminie:

1) zaświadczenia wójta, burmistrza albo prezydenta miasta o zgodności budowy z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w przypadku braku obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego;

2) dokumentów, o których mowa w art. 33 ust. 2 pkt 1, 2 i 4 oraz ust. 3; do projektu architektoniczno-budowlanego nie stosuje się przepisu art. 20 ust. 3 pkt 2"

Nie ma w ocenie Sądu wątpliwości, że przedmiotowa inwestycja, wymagała uzyskania przez Skarżącą pozwolenia na budowę.

Zgodnie z art. 3 pkt 3 ustawy Prawo budowlane przez budowlę należy rozumieć każdy obiekt budowlany nie będący budynkiem lub obiektem małej architektury, między innymi wolnostojące trwale związane z gruntem urządzenia reklamowe.

Przedmiotowy nośnik reklamowy, jak wynika z przeprowadzonych oględzin, posiada solidną konstrukcję stalową i skutecznie opiera się sile wiatru. Organ zasadnie wskazał, że stopień zagłębienia w gruncie pozostaje bez znaczenia dla stwierdzenia trwałego związania nośnika z gruntem, bowiem w orzecznictwie sądowo - administracyjnym występuje pogląd, że dla przyjęcia trwałego związania z gruntem nie ma znaczenia okoliczność posiadania przez obiekt fundamentów, czy wielkość zagłębienia w gruncie. Należy też wskazać, że kryterium rozróżnienia pomiędzy budową budowli – tj. urządzenia reklamowego a instalowaniem tablicy lub urządzenia reklamowego, stanowią cechy tego urządzenia i sposób jego posadowienia. Jak zauważa się w orzecznictwie, w wyniku czynności instalowania ma powstać nowe urządzenie reklamowe, zakres jednak prac, jakie winny być wykonane przy realizacji tego urządzenia zawsze będzie wynikał z konkretnej ściśle zindywidualizowanej sytuacji, która będzie z kolei kreowała wielkość tegoż urządzenia, jak i miejsce jego posadowienia. "Inne będą bowiem prace wykonywane przy realizacji urządzenia wolnostojącego o wadze kilku kilogramów, a inne o wadze kilku ton, inne przy urządzeniu o wysokości jednego metra, a inne przy urządzeniu o wysokości kilkunastu metrów. (...) Wielkość obiektu, jego masa i względy bezpieczeństwa są wyznacznikami tego, czy może to być obiekt wolnostojący trwale związany z gruntem, czy też wolnostojący nietrwale związany z gruntem, czy też instalowany na innym obiekcie budowlanym. Istotne jest, czy posadowienie jest na tyle trwałe, że opiera się czynnikom mogącym zniszczyć ustawioną na nim konstrukcję, co sprowadza się do konieczności zapewnienia słupowi i tablicy stabilnej podstawy uniemożliwiającej łatwe jej przesunięcie, przeniesienie w inne miejsce czy zniszczenie przy silnych podmuchach wiatru (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12 maja 2009 r., sygn. akt: II OSK 735/08, opublikowany w CBOSA).

Przedmiotowy nośnik reklamowy posiada na tyle trwałe posadowienie, że stanowi ono przeciwwagę dla czynników zewnętrznych, zapewniając urządzeniu stabilność i skuteczne oparcie dla siły wiatru. Słusznie także wskazano, że realizacja nośnika, będącego przedmiotem postępowania, nie mieści się w pojęciu "instalowania tablic i urządzeń reklamowych", na które zgodnie z art 29 ust. 2 pkt 6 Prawa budowlanego, nie jest wymagane pozwolenie na budowę. Instalacja może dotyczyć robót budowlanych, polegających na umocowaniu jakiegoś elementu do istniejącej konstrukcji, ustawienia niewielkich rozmiarów urządzenia na istniejącym obiekcie - robót o małym stopniu technicznego skomplikowania. W art.29 ust. 1 Prawa budowlanego, ustawodawca zwolnił z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę roboty budowlane stanowiące budowę obiektu budowlanego, zaś w ust. 2 jako zwolnione z tego obowiązku wymienione zostały roboty budowlane inne niż budowa obiektu budowlanego. W związku z powyższym zgodnie z art. 29 ust. 2 pkt 6, pozwolenia na budowę nie wymaga wykonywanie innych niż budowa robót budowlanych, polegających na instalowaniu tablic i urządzeń reklamowych.

Z definicji robót budowlanych zawartych w art. 3 pkt 7 Prawa budowlanego wynika, że są to prace polegające na przebudowie, montażu, remoncie lub rozbiórce obiektu budowlanego. Zgodnie z art. 3 pkt 6 Prawa budowlanego przez budowę należy natomiast rozumieć wykonywanie obiektu budowlanego w określonym miejscu, a także odbudowę, rozbudowę i nadbudowę obiektu budowlanego. Instalowanie urządzeń reklamowych w rozumieniu art. 29 ust. 2 pkt 6 Prawa budowlanego dotyczy zatem jedynie tych robót budowlanych, które nie są wykonywaniem obiektu budowlanego w określonym miejscu, a zatem budową w rozumieniu art. 3 pkt 6 Prawa budowlanego. Wykonywanie obiektu budowlanego w określonym miejscu, w skład którego wchodzą części typowo budowlane, jak na przykład fundament, konstrukcja nośna, bez względu na to gdzie ten fundament oraz konstrukcja nośna zostały wykonane, przesądza o tym, że wykonywanie tego obiektu, jako całości w tym miejscu jest budową, w rozumieniu art. 3 pkt 6 Prawa budowlanego.

Przypomnieć należy, że w rozpoznawanej sprawie, Skarżąca dokonała zgłoszenia dotyczącego instalacji rusztowań modułowych wraz z oświetleniem LED do prezentacji obrazów reklamowych na działce ew. nr [...] w obrębie [...], przy ul. P.

Decyzją Prezydenta [...] nr [...] z dnia [...] stycznia 2018 r. wniesiono sprzeciw do powyższego zgłoszenia.

Wojewoda [...] postanowieniem z dnia [...] maja 2018 r., stwierdził niedopuszczalność sprzeciwu.

Ze szczegółowego uzasadnienia powyższego postanowienia Wojewody wynika, że decyzja Prezydenta nie została doręczona Skarżącej w przewidzianej ustawo formie i we właściwym trybie i dlatego nie weszła do obrotu prawnego.

W ocenie Wojewody przedmiotowa inwestycja powinna zostać objęta nadzorem budowlanym przez właściwe organy, ze względu na brak wymaganego pozwolenia na budowę i zastosowanie niewłaściwej formy zgłoszenia robót budowlanych.

Ocena Wojewody z uwagi na przedstawiony wyżej charakter inwestycji i wymóg zgłoszenia jest zdaniem Sądu prawidłowa.

Skarżąca argumentuje, że fakt wskazania przez organ orzekający w sprawie zgłoszenia, że inwestycja podlega badaniu przez organ nadzoru budowlanego, nie uzasadnia zastosowania procedury z przepisu art. 48 Prawa budowlanego.

Zdaniem Skarżącej, w orzecznictwie przyjmuje się jednolicie, że w przypadku gdy roboty budowlane prowadzone są zgodnie z dokonanym zgłoszeniem, lecz samo zgłoszenie nie było prawidłowe np. organ administracji architektoniczno - budowlanej przyjął na zgłoszenie budowę obiektu, który w istocie wymagał uzyskania pozwolenia na budowę, to w takim przypadku organ nadzoru jest zobligowany do przeprowadzenia w stosunku do tego obiektu postępowania naprawczego w trybie art. 50 -51 Prawa budowlanego. Nie można bowiem stawiać inwestorowi zarzutu, że dopuścił się samowoli budowlanej i prowadzić w stosunku do niego postępowania na podstawie przepisów art. 48 Prawa budowlanego, w sytuacji nieprawidłowego działania organu administracji architektoniczno – budowlanej.

Zdaniem Sądu argumentacja ta nie zasługuje na uwzględnienie.

Należy przypomnieć, że Prawo budowlane przewiduje trzy tryby likwidacji skutków samowoli budowlanej, stosowane w odmiennych stanach faktycznych, tj. dwa tryby legalizacyjne, określone w art. 48 oraz w art. 49b, a także tryb naprawczy określony przepisami 50-51 tej ustawy.

Jak już wskazano, na podstawie art. 48 omawianej ustawy, właściwy organ nakazuje, z zastrzeżeniem ust. 2, w drodze decyzji, rozbiórkę obiektu budowlanego, lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę.

Według art. 49b ustawy, organ nakazuje, z zastrzeżeniem ust. 2, w drodze decyzji, rozbiórkę obiektu budowlanego, lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego zgłoszenia bądź pomimo wniesienia sprzeciwu przez właściwy organ (ust. 1). Jeżeli budowa, o której mowa w ust. 1, jest zgodna z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a w szczególności z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo, w przypadku jego braku, ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu oraz nie narusza przepisów, w tym techniczno-budowlanych, właściwy organ wstrzymuje postanowieniem - gdy budowa nie została zakończona - prowadzenie robót budowlanych oraz nakłada na inwestora obowiązek przedłożenia w terminie 30 dni wskazanych w tym przepisie dokumentów (ust. 2).

Z kolei tryb naprawczy przewidziany w art. 50-51Prawa budowlanego, który zdaniem Skarżącej, powinien mieć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, dotyczy przypadków innych niż określone w art. 48 ust. 1 lub w art. 49b ust. 1 tej ustawy.

Podkreślić jednak należy, że dla skuteczności zgłoszenia wymagane jest aby dotyczyło ono robót budowlanych, których wykonanie wymaga tylko zgłoszenia, a nie wydania decyzji o pozwoleniu na budowę.

W orzecznictwie na tle wskazanych wyżej regulacji dotyczących trybów likwidacji samowoli budowlanej, prezentowane jest słuszne w ocenie sądu rozpoznającego sprawę stanowisko, że tryb przewidziany w art. 50 – 51 Prawa budowlanego, nie ma zastosowania w przypadku całkowitego zignorowania przez inwestora władczych uprawnień organów budowlanych do oceny w zakresie zgodności z prawem konkretnego zamierzenia inwestycyjnego i zastosowanie znajdzie wówczas art. 49b lub art. 48 tej ustawy.

Zgłoszenie wykonania określonych robót budowlanych i brak sprzeciwu właściwego organu wyklucza twierdzenie, że roboty budowlane były wykonywane w warunkach uzasadniających stosowanie art. 48, chyba że zamiarem inwestora było obejście prawa polegające na wystąpieniu ze zgłoszeniem robót budowlanych, chociaż wiedział on, że zgłaszana inwestycja wymaga uzyskania pozwolenia na budowę (zob. wyroki NSA: z 26.05.2011 r., II OSK 443/10; z 12.02.2008 r., II OSK 604/06; z 28.04.2004 r., OSK 108/04, ONSAiWSA 2004/1, poz. 26).

Taka właśnie sytuacja, miała miejsce w rozpoznawanej sprawie. Inwestor bowiem, od dawna funkcjonujący na rynku inwestycji reklamowych i realizujący znaczną ilość nośników, dokonując zgłoszenia, w pełni zdawał sobie sprawę jakie rodzaje inwestycji podlegają formie zgłoszenia, oraz że planowana przez niego inwestycja nie odpowiada tym kryteriom. Dokonane w tych warunkach zgłoszenie, nie mogło zatem stanowić ochrony dla inwestora i bytu obiektu. Nie można uznać, że zgłoszenie zostało skutecznie przyjęte, ponieważ budowa tego typu konstrukcji mogła zostać rozpoczęta jedynie na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę.

W ocenie sądu, organy w sposób prawidłowy przeprowadziły postępowanie wyjaśniające zgodnie z podstawowymi zasadami postępowania określonymi w przepisach art. 7 k.p.a.-zasadą ustalenia prawdy obiektywnej, art. 77 § 1 k.p.a.-zasadą zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego w sprawie oraz art. 107 § 3 k.p.a. Uzasadnienie zaskarżonego postanowienia, również spełnia wymogi określone w art. 107 § 3 k.p.a., ponieważ organ ustalił pełny stan faktyczny sprawy, odniósł się do zarzutów Skarżącej i w oparciu o zebrany materiał dowodowy dokonał ustaleń prawnych wskazując i wyjaśniając zastosowanie przepisów prawa materialnego stanowiących podstawę rozstrzygnięcia zawartego w zaskarżonym postanowieniu. Nie doszło zatem do naruszenia art. 6, art. 7 i art. 126 k.p.a.

Dlatego też, na podstawie art. 151 p.p.s.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł, jak w sentencji.