Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 3699/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2015-04-22 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 652  Sprawy ubezpieczeń zdrowotnych
Skarżony organ: Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jakub Linkowski Sędziowie Sędzia WSA Ewa Frąckiewicz Sędzia WSA Dariusz Zalewski (spr.) Protokolant st. sekr. sąd. Jan Czarnacki po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 kwietnia 2015 r. sprawy ze skargi K. Sp. z o.o. Sp. k. z siedzibą w miejscowości N. na postanowienie Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia [...] sierpnia 2014 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania oddala skargę


UZASADNIENIE

I. Stan sprawy przedstawia się następująco:

1. Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w B. pismem z dnia.[...] listopada 2013 r., znak: [...] wystąpił do [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia z wnioskiem o ustalenie dla Pana M. T. istnienia obowiązku ubezpieczenia zdrowotnego jako osoby wykonującej prace na podstawie umów zlecenia na rzecz płatnika – K. Sp. z o.o. Sp. k. w okresach:

- od [...] sierpnia 2011 r. do [...] sierpnia 2011 r.,

- od [...] września 2011 r. do [...] września 2011 r.,

- od [...] października 2011 r. do [...] października 2011 r.

- od [...] listopada 2011 r. do [...] listopada 2011 r.,

- od [...] grudnia 2011 r. do [...] grudnia 2011 r.,

- od [...] stycznia 2012 r. do [...] stycznia 2012 r.,

- od [...] lutego 2012 r. do [...] lutego 2012 r.,

- od [...] marca 2012 r. do [...] marca 2012 r.,

- od [...] kwietnia 2012 r. do [...] kwietnia 2012 r.,

- od [...] maja 2012 r. do [...] maja 2012 r.,

- od [...] czerwca 2012 r. do [...] czerwca 2012 r.,

- od [...] lipca 2012 r. do [...] lipca 2012 r.,

- od [...] października 2012 r. do [...] października 2012 r.

- od [...] listopada 2012 r. do [...] listopada 2012 r.,

- od [...] stycznia 2013 r. do [...] stycznia 2013 r.,

- od [...] kwietnia 2013 r. do [...] kwietnia 2013 r.

2. Dyrektor [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia decyzją nr [...], znak: [...] datowaną na dzień [...] kwietnia 2014 r., stwierdził, iż Pan M. T. jest objęty obowiązkowym ubezpieczeniem zdrowotnym jako osoba wykonująca prace na podstawie umów cywilnoprawnych na rzecz płatnika: K. Sp. z o.o. Sp. k. w ww. okresach.

Decyzja, jak wynika ze zwrotnego potwierdzenia odbioru, została doręczona płatnikowi składek w dniu 14 kwietnia 2014 r.

2. Od ww. decyzji K. Sp. z o.o. Sp. k. wniosła w dniu [...] kwietnia 2014 r. odwołanie. Z uwagi na fakt, iż odwołanie zawierało jedynie nieczytelny podpis bez wskazania imienia i nazwiska lub pieczęci osoby wnoszącej, Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia pismem z dnia [...] lipca 2014 r., znak [...] zwrócił się do płatnika z prośbą o uzupełnienie ww. braku w terminie 7 dni od dnia otrzymania niniejszego pisma.

Zgodnie ze zwrotnym potwierdzeniem odbioru korespondencja została doręczona stronie w dniu 17 lipca 2014 r.

Odpowiadając na wezwanie Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia, płatnik pismem z dnia [...] lipca 2014 r. uzupełnił ww. brak formalny, kierując korespondencję na adres [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia.

3. W dniu [...] sierpnia 2014 r. Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia, dalej: Prezes NFZ lub organ, wydał postanowienie nr [...] stwierdzające, iż wniesienie przez płatnika odwołania w dniu [...] kwietnia 2014 r., skutkuje uchybieniem terminu.

W przedmiotowej sprawie, po doręczeniu płatnikowi decyzji organu I instancji w dniu 14 kwietnia 2014 r., termin do wniesienia odwołania upłynął w dniu 22 kwietnia 2014 r. (siódmy dzień do wniesienia odwołania wypadał w dniu 21 kwietnia 2014 r. - w święto państwowe).

Organ w zaskarżonym postanowieniu wyjaśnił, że uchybienie terminu jest okolicznością obiektywną i jak przyjmuje się w orzecznictwie, w razie jej stwierdzenia, organ nie ma innej możliwości niż wydanie postanowienia na podstawie art. 134 k.p.a. o uchybieniu terminu. Organ powołał się przy tym na orzecznictwo sądów administracyjnych m.in. wyrok NSA z dnia 21 marca 1997 r., sygn. akt SA/Łd 2990/95, wyrok NSA z dnia 29 stycznia 1997 r., sygn. akt I SA/Gd 1482/96 oraz wyrok WSA w Olsztynie z dnia 4 czerwca 2013 r., sygn. akt II SA/Ol 248/13. Organ wskazał również, że w związku z powyższym, ewentualne rozpatrzenie odwołania wniesionego z uchybieniem terminu skutkowałoby co do zasady, stwierdzeniem nieważności wydanej w takiej sytuacji decyzji organu II instancji (WSA w Gliwicach w orzeczeniu z 27 marca 2013 r., sygn. akt II SA/G1 1192/12).

Organ podniósł również, że płatnik nie dołączył do odwołania wniosku o przywrócenie terminu i nie wskazał przyczyn uprawdopodabniających, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. Zatem wniesienie odwołania w dniu 23 kwietnia 2014 r. skutkowało uznaniem, iż odwołanie wniesione zostało po ustawowo wymaganym terminie. Ponadto organ wskazał, że w zaskarżonej decyzji strony zostały prawidłowo pouczone przez dyrektora [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia o przysługującym 7. dniowym terminie do wniesienia odwołania.

4. Płatnik, nie zgadzając się z powyższym postanowieniem Prezesa NFZ i uznaniem, że termin do wniesienia odwołania upłynął w dniu 21 kwietnia 2014 r.,wniósł skargę do WSA w Warszawie, datowaną na dzień 26 września 2014 r. .

W opinii skarżącej jedyna osoba uprawniona do odbioru korespondencji, poza zarządem spółki, Pan K. O., nie skwitował odbioru przedmiotowej decyzji w dniu [...] kwietnia 2014 r. Przesyłka z zaskarżoną decyzją została doręczona w dniu 16 kwietnia 2014 r., w tej sytuacji termin do wniesienia odwołania upłynął w dniu 23 kwietnia 2014 r. Zatem wbrew stanowisku organu odwoławczego nie doszło do uchybienia terminu do wniesienia odwołania.

5. W odpowiedzi na skargę Prezes NFZ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonym postanowieniu.

II. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

1. Na wstępie wyjaśnić należy, iż zgodnie z przepisem art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269, ze zm.), kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów, wymienionych w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) - dalej: "p.p.s.a.", sprawowana jest przez sądy administracyjne w oparciu o kryterium zgodności z prawem. W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracji publicznej konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania, lub ewentualnie ustalenie, że decyzja lub postanowienie organu dotknięte jest wadą nieważności (art. 145 § 1 lit. a-c p.p.s.a.).

2. Zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Wykładnia powołanego przepisu wskazuje, że Sąd ma nie tylko prawo, ale i obowiązek dokonania oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego, nawet wówczas, gdy dany zarzut nie został w skardze podniesiony. Z drugiej jednak strony, granicą praw i obowiązków Sądu, wyznaczoną w art. 134 § 1 p.p.s.a. jest zakaz wkraczania w sprawę nową. Granice te zaś wyznaczone są dwoma aspektami, mianowicie: legalnością działań organu oraz całokształtem aspektów prawnych tego stosunku prawnego, który był objęty treścią zaskarżonego rozstrzygnięcia.

3. Rozpoznając skargę w świetle powołanych wyżej kryteriów należy uznać, że nie zasługuje ona na uwzględnienie.

4. Oceniając zarzuty skargi wskazać należy, że zgodnie z art. 109 ust. 5 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz.U. z 2008 r. Nr 164, poz. 1027 ze zm., nazywanej dalej: "ustawą o świadczeniach"), odwołanie od decyzji w sprawach z zakresu ubezpieczenia zdrowotnego wnosi się do Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia w terminie 7 dni od dnia jej otrzymania i w zw. z art. 109 ust. 6 ustawy o świadczeniach przepis ten jest przepisem szczególnym do uregulowania zawartego w art. 129 § 2 k.p.a., zgodnie z którym odwołanie wnosi się w terminie czternastu dni od dnia doręczenia decyzji stronie.

Decyzja w sprawie została doręczona Skarżącej w dniu w dniu 14 kwietnia 2014 r., termin do wniesienia odwołania upłynął w dniu 22 kwietnia 2014 r. (siódmy dzień do wniesienia odwołania wypadał bowiem w Poniedziałek Wielkanocny 21 kwietnia 2014 r. a więc w święto państwowe).

5. Z akt sprawy nie wynika by Skarżąca wnosiła o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. Tymczasem organ administracji publicznej jest obowiązany przywrócić termin na wniesienie odwołania, wyłącznie wtedy gdy zostaną spełnione łącznie następujące przesłanki: a) uchybienie terminowi nastąpiło bez winy zainteresowanego i brak winy zostanie uprawdopodobniony, b) zainteresowany złożył wniosek o przywrócenie terminu w ciągu siedmiu dni od ustania przyczyny uchybienia terminowi, c) zainteresowany dopełnił czynności, dla której określony był termin, jednocześnie ze złożeniem wniosku o przywrócenie terminu. Organ administracji publicznej prowadzący postępowanie nie jest obowiązany do pouczenia strony o prawie do żądania przywrócenia terminu (por. wyrok NSA z dnia 11 lutego 2014 r., II OSK 2188/12, LEX nr 1450897). Bez spełnienia powyższych warunków przywrócenie terminu przez organ nie jest więc możliwe.

6. W opinii Skarżącej jedyna osoba uprawniona do odbioru korespondencji, poza członkami zarządu spółki, Pan K. O., nie skwitował odbioru przedmiotowej decyzji w dniu [...] kwietnia 2014 r. Przesyłka z zaskarżoną decyzją została doręczona w dniu 16 kwietnia 2014 r., w tej sytuacji termin do wniesienia odwołania upłynął w dniu 23 kwietnia 2014 r., a zatem nie doszło do uchybienia terminu do wniesienia odwołania.

7. Odnosząc się do powyższego zarzutu należy zauważyć, iż upoważnienie do odbioru pism wynika z zakresu zadań pracownika lub też funkcji, jaką pełni w danej jednostce Organizacyjnej. I tak, w spółce z o.o. pismo może być doręczone poprzez doręczenie członkowi organu spółki uprawnionemu do jej reprezentowania lub pełnomocnikowi ustanowionemu w sprawie, albo pracownikowi uprawnionemu do odbioru pism. Nie mniej upoważnionym do odbioru będzie także osoba "zwyczajowo uprawniona do odbioru pism, np. pracownik kancelarii, sekretariatu, biura, portier, członek zarządu (administracji) itp.

Wszelkie błędy i zaniedbania popełnione przez pracownika odpowiedzialnego za sprawy napływającej korespondencji w zakładzie osoby prawnej obciążają więc jego pracodawcę. Dla ustalenia daty doręczenia pisma bez znaczenia jest też fakt jego zaginięcia na terenie przedsiębiorstwa po dokonaniu odbioru. Doręczyciel nie ma obowiązku badania, czy osoba znajdująca się w lokalu siedziby jednostki organizacyjnej, dysponująca pieczęcią firmową tej jednostki i wyrażająca gotowość przyjęcia pisma jest osobą uprawnioną do odbioru. W takiej sytuacji powinien przyjąć, że uprawnieniem tego rodzaju dysponuje (zob. NSA w wyroku z dnia 9 marca 2000 r., I SA/Gd 1288/99, LEX nr 44331).

Podobne stanowisko zajął WSA w Warszawie w postanowieniu z dnia 25 listopada 2013 r., VII SA/Wa 1868/13. Sąd nie podzielił zapatrywania Stowarzyszenia, że skarżona decyzja została doręczona osobie nieuprawnionej do odbioru korespondencji. Wskazał w uzasadnieniu, że: "Nie do przyjęcia jest nałożenie na doręczającego przesyłkę obowiązku sprawdzania, czy kwitujący odbiór przesyłki ma uprawnienia do odbioru pisma. To jednostka organizacyjna, a w szczególności prowadząca działalność gospodarczą, jest zobowiązana do takiego zorganizowanie odbioru pism, aby odbiór dokonywany był wyłącznie przez osoby uprawnione. Zaznaczono ponadto, że przez osobę uprawnioną, o której mowa w art. 45 k.p.a., powinno się rozumieć każdą osobę, która została regulaminowo czy tylko zwyczajowo uprawniona do odbierania korespondencji przychodzącej do jej siedziby. Jeśli zatem osoba taka przebywała w miejscu siedziby Stowarzyszenia i nie oświadczyła doręczającemu, że przyjmowanie przesyłek nie mieści się w zakresie jej obowiązków, to nie można twierdzić, że listonosz doręczył przesyłkę do rąk osoby nieuprawnionej. Doręczający nie musi bowiem znać zakresu obowiązków i uprawnień osób znajdujących się w firmie, do której przesyłka jest adresowana, skoro zobowiązują się one do jej odbioru, składając własnoręczny podpis".

NSA w postanowieniu z dnia 11 lutego 2014 r., sygn. akt II OZ 127/14, zgodził się z powyższą oceną WSA w Warszawie, wskazując dodatkowo, że: "Powinnością każdej jednostki organizacyjnej, a w szczególności prowadzącej działalność gospodarczą, winno być zapewnienie takiej organizacji odbioru pism, aby przebieg korespondencji odbywał się w sposób niezakłócony i wyłącznie przez osoby uprawnione".

Powyższe stanowisko można uznać za utrwalone w orzecznictwie sądów administracyjnych albowiem znajduje w znacznym zakresie oparcie w ocenach prawnych zawartych w przytoczonych orzeczeniach. Wskazane wyżej poglądy sądów administracyjnych w pełni podziela WSA w Warszawie w składzie orzekającym w niniejszej sprawie, a akceptacja tych poglądów oznacza równocześnie, że skarga i zarzuty w niej sformułowane nie zasługują na uwzględnienie.

8. Przekładając powyższe na rozstrzyganą sprawę należy przyjąć w przedmiotowej sprawie, iż odebranie w dniu 14 kwietnia 2014 r. decyzji dyrektora [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia, przez osobę, która złożyła własnoręczny podpis oraz umieściła na dowodzie doręczeniu pieczątkę firmy: K. Sp. z o.o. Sp. k., skutkowało jej doręczeniem.

Skład orzekający podziela również stanowisko wyrażone przez Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie, który w wyroku z dnia 12 grudnia 2008 r., sygn. akt II GSK 555/08 stwierdził: "pocztowy dowód doręczenia adresatowi przesyłki jest dokumentem urzędowym, potwierdzającym fakt i datę doręczenia zgodnie z danymi na dokumencie tym umieszczonymi. Taki charakter zwrotnego potwierdzenia odbioru przesyłki uzasadnia przyjęcie, że dokument ten korzysta z domniemania prawdziwości". Domniemania prawdziwości i legalności dowodu poręczenia przesyłki Skarżąca w tej sprawie nie obaliła, nie wskazała bowiem dowodów przeciwnych.

9. W świetle powyższych rozważań skarga nie znajduje uzasadnienia. Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w wyroku.