Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt IV SA/Wr 120/22
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2022-09-06 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: *Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 4 ust. 2
journal: Dz.U. 2020 poz 111
law: Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Mirosława Rozbicka-Ostrowska, Sędziowie: Asesor WSA Marta Pająkiewicz-Kremis (sprawozdawca), Sędzia WSA Katarzyna Radom, Protokolant: Karolina Sdzuj po rozpoznaniu w Wydziale IV na rozprawie w dniu 6 września 2022 r. sprawy ze skargi M. K. przy udziale Rzecznika Praw Dziecka na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w J. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia wychowawczego uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Wójta Gminy L. z dnia [...] nr [...].


UZASADNIENIE

Decyzją dnia 2 listopada 2021 r. (nr [...]), wydaną na podstawie art. 2, art. 4, art. 5, art. 13, art. 13a i art. 28 ustawy z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci (Dz. U. z 2019 r., poz. 2407, dalej: u.p.p.w.d.) działający z upoważnienia Wójta Gminy L. Kierownik Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w L. odmówił przyznania M. K. świadczenia wychowawczego wnioskowanego na dziecko – K. J.

Jak wynika z uzasadnienia tej decyzji, złożony przez stronę w dniu 14 października 2021 r. wniosek o przyznanie świadczenia wychowawczego dotyczył wnuka strony, który na podstawie postanowienia Sądu Rejonowego w L. z dnia 13 września 2021 r. na czas trwania toczącego się postępowania sądowego zamieszkuje wraz z wnioskodawczynią oraz jej mężem. Nadto, tego samego dnia wnioskodawczyni e-mailem poinformowała Gminny Ośrodek Pomocy Społecznej w L., że ubiega się o pieczę zastępczą nad tym wnukiem.

Organ wskazał, że zgodnie z art. 4 ust. 2 u.p.p.w.d. świadczenie wychowawcze przysługuje matce, ojcu, opiekunowi prawnemu lub opiekunowi faktycznemu dziecka, którym jest osoba, która wystąpiła do sądu rodzinnego o przysposobienie dziecka.

Dalej podniósł, że z akt sprawy wynika, że wnioskodawczyni sprawuje nad małoletnim wnukiem K. jedynie opiekę bieżącą, zaś wśród katalogu osób uprawnionych do ubiegania się o świadczenie wychowawcze ustawa nie uwzględnia osoby faktycznie opiekującej się dzieckiem, czyli takiej, która sprawuje pieczę bieżącą nad dzieckiem z mocy orzeczenia sądu, a miejscem zamieszkania dziecka jest mieszkanie opiekuna, który ponosi również faktyczne koszty utrzymania dziecka.

Kierując się przedstawioną argumentacją organ pierwszej instancji uznał, że w sprawie nie zostały spełnione ustawowe kryteria do przyznania świadczenia wychowawczego na dziecko w wieku do ukończenia 18 roku życia.

Decyzją z dnia 29 grudnia 2021 r. (nr [...]) Samorządowe Kolegium Odwoławcze w J. (dalej: SKO, organ drugiej instancji), działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r., poz. 735; dalej: k.p.a.) oraz art. 4 ust. 1 i 2, art. 8 pkt 2 i art. 2 pkt 10 u.p.p.w.d. utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję organu pierwszej instancji.

Ustalając stan faktyczny organ drugiej instancji wskazał, że wnioskodawczyni jest babcią 6-letniego K.. Jego rodzicami są D. J. i K. K. Małoletni mieszka u swoich dziadków M. i R. małżonków K. w O.. Dziadkowie sprawują nad nim opiekę i utrzymują go. Do września 2021 r. było wypłacane świadczenie wychowawcze na małoletniego K. jego rodzicowi. Wnioskiem z 28 czerwca 2021 r. M. i R. K. wnieśli do Sądu Rejonowego w L. o ustanowienie ich rodziną zastępczą dla tego wnuka. Jednocześnie wnieśli do sądu o zabezpieczenie wniosku przez powierzenie im pieczy zastępczej na czas trwania postępowania.

Postanowieniem z 13 września 2021 r., sygn. akt [...], Sąd Rejonowy w L. na czas trwania toczącego się postępowania ustalił miejsce pobytu małoletniego K. J. w miejscu zamieszkania M. K. i R. K. w H. Następnie Sąd ten postanowieniem z 30 listopada 2021 r., sygn. akt [...], zmienił swoje postanowienie z 13 września 2021 r. o tyle, że na czas trwania toczącego się postępowania orzekł o ograniczeniu wykonywania władzy rodzicielskiej przez K. K. i D. J. nad małoletnim K. J. poprzez umieszczenie dziecka w spokrewnionej rodzinie zastępczej u M. K. i R. K. w miejsce ograniczenia władzy rodzicielskiej K. K. i D. J. nad małoletnim przez nadzór kuratora orzeczony postanowieniem z Sądu Rejonowego w L. z 22 września 2016 r., sygn. akt [...], nie zmieniając miejsca zamieszkania dziecka u małżonków M. K. i R. K.

SKO podniosło, że niewątpliwie, wnioskodawczyni nie jest matką małoletniego K., ani też jego opiekunem prawnym. Nie jest również jego opiekunem faktycznym, ponieważ w myśl art. 2 pkt 10 u.p.p.w.d., opiekunem faktycznym jest osoba faktycznie opiekująca się dzieckiem, jeżeli wystąpiła z wnioskiem do sądu rodzinnego o przysposobienie dziecka. Już choćby zatem z tych powodów nie jest ona uprawniona do otrzymania świadczenia wychowawczego na swojego wnuka. Dodatkowo organ podniósł, że na pomocy postanowienia Sądu Rejonowego w L. z dnia 30 listopada 2021 r., małoletni K. znalazł się w pieczy zastępczej swoich dziadków. Wskazując na powyższe organ wskazał na treść art. 8 pkt 2 u.p.p.w.d. w myśl którego, świadczenie wychowawcze nie przysługuje, jeżeli dziecko zostało umieszczone w pieczy zastępczej. Zatem także z tej przyczyny złożony przez stronę wniosek nie zasługiwał na uwzględnienie, skoro z tytułu ustanowienia jej i jej męża rodziną zastępczą dla wnuka może ubiegać się ona o analogiczne świadczenia przysługujące na podstawie przepisów ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej (Dz. U. z dnia 2020 r., poz. 821 ze zm.).

Składając skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu strona zaskarżyła decyzję SKO w całości wnosząc o uchylenie decyzji organów obu instancji oraz o przyznanie świadczenia wychowawczego.

Formułując zarzuty skargi strona wskazała na naruszenie art. 4 ust. 2 pkt 2 i 3 w zw. z art. 2 pkt 10 u.p.p.w.d. w zw. z art. 72 ust. 1 i ust. 2 Konstytucji RP oraz art. 3 ust. 1, art. 20 i art. 27 Konwencji o Prawach Dziecka poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie polegające na uznaniu, że skarżąca nie jest opiekunem faktycznym małoletniego dziecka, a w konsekwencji na pozbawieniu jej prawa do świadczenia wychowawczego podczas gdy małoletni pozostaje pod wyłączną, faktyczną opieką skarżącej i je męża, którzy sprawują bieżącą nad nim pieczę i ponoszą wszelkie koszty związane z jego utrzymaniem, zaś odmowa przyznania prawa do świadczenia w tej sytuacji spowodowała naruszenie prawa dziecka do otrzymania ochrony i pomocy ze strony państwa oraz powstanie nierówności wobec prawa.

W dniu 24 marca 2022 r. do sprawy przystąpił Rzecznik Praw Dziecka, zarzucając naruszenie przepisów postepowania, art.6, art. 7, art. 8 k.p.a. poprzez naruszenie wskazanych w nim zasad; art. 4 ust. 1 pkt i 2 u.p.p.w.d. oraz art. 72 ust. 1 i ust. 2 Konstytucji w zw. z art. 20 Konwencji o Prawach Dziecka polegające na uznaniu, że osobie sprawującej pieczę bieżącą nad dzieckiem na podstawie prawomocnego postanowienia sądu rodzinnego nie przysługuje świadczenie wychowawcze.

Wnioskował o uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającego ją aktu.

W uzasadnieniu wskazał, że dobro dziecka jest pojęciem kluczowym we wszystkich przepisach odnoszących się do praw dziecka, co narzuca kierunek ich wykładni nakazującej uwzględnienie norm konstytucyjnych. Negował wykładnię przepisów dokonaną przez organy a wykluczającą skarżącą z kręgu osób uprawnionych do występowania o świadczenie w związku ze sprawowaniem pieczy nad dzieckiem, godzi ona w cel świadczenia mającego stanowić wsparcie finansowe dla rodzin w realizacji podstawowej ich funkcji opieki nad dzieckiem w sferze ekonomicznej, jako forma pomocy w kosztach utrzymania dziecka. W tym zakresie winna dominować wykładnia celowościowa uwzględniająca prawa dziecka.

Analizując zapisy ustawy o świadczeniach rodzinnych Rzecznik wskazał na konieczność oceny okoliczności faktycznych i prawnych z uwzględnieniem zasad konstytucyjnych, które winny być stosowane bezpośrednio. Przywołał art. 72 Konstytucji ustanawiające prawo żądania od organów władzy publicznej opieki i pomocy. Ustanowione w Konstytucji zapisy dotyczące ochrony praw dziecka umiejscowiono w podrozdziale dotyczącym praw i wolności ekonomicznych, co nie przekreśla obowiązku respektowania tych praw jako wolności osobistych i politycznych. Rzecznik przywołał także tezy orzeczenia TK z dnia 28 kwietnia 2003 r. sygn. akt 18/02 potwierdzające przedstawione zasady wykładni przepisów oraz przepisy Konwencji o Prawach Dziecka ustawiające obowiązek opieki Państwa nad dzieckiem, które ze względu na swoje dobro nie może pozostać w dotychczasowym środowisku. Oznacza to także, że wszelkie ustawy winny być zgodne z zapisami Konwencji. Jej najważniejszym zapisem jest nakaz kierowania się dobrem dziecka wyrażonym w art. 3 Konwencji. Nie ulega wątpliwości, że osoba odpowiedzialna za dobro dziecka, której Państwo powierzyło pieczę nad dzieckiem ma prawo do domagania się pomocy od Państwa w jej sprawowaniu. Obejmuje to również pomoc materialną, a przynajmniej częściowe pokrycie kosztów utrzymania dziecka. Nie jest sporne, że do czasu ustanowienia strony spokrewnioną rodziną zastępczą faktycznie sprawowała ona opiekę nad dzieckiem nie otrzymując żadnego wsparcia, zakres jej opieki równał się obowiązkom obciążającym rodziców, którzy są uprawnieni do świadczeń, zatem odmowa ich przyznania stronie narusza prawo. Powierzenie stronie pieczy bieżącej oznacza obowiązek utrzymania dziecka i zapewnienia mu wychowania, bezpieczeństwa, zdrowia i godziwych warunków, zatem odmowa przyznania świadczenia godzi interes dziecka chroniony ustawą, Konstytucją i Konwencją. Końcowo Rzecznik przywołał orzecznictwo sądów administracyjnych popierające przedstawioną wykładnię spornych w sprawie przepisów.

W rezultacie skarżąca sprawująca do dnia 30 listopada 2021 r. bieżącą piecze nad małoletnim jest uprawiona do wystąpienia z żądaniem przyznania świadczenia wychowawczego.

W odpowiedzi na skargę SKO wniosło o jej oddalenie. Zwróciło uwagę, że pojęcie opiekuna faktycznego zostało zdefiniowane przez ustawodawcę w treści art. 2 pkt 10 u.p.p.w.d. Nie jest więc opiekunem faktycznym każda osoba, która w potocznym rozumieniu faktycznie opiekuje się dzieckiem. Wskazało, że nie jest również tak jak podnosi się w skardze, że dziecko znajdujące się pod pieczą skarżącej zostało pozbawione pomocy ze strony państwa, albowiem do września 2021 r. matka dziecka otrzymywała świadczenie wychowawcze, a z chwilą umieszczenia dziecka w pieczy zastępczej w rodzinie skarżącej to ta rodzina na podstawie przepisów ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej uzyskała swoje prawo do analogicznej pomocy finansowej jak świadczenie wychowawcze.

Pismem z dnia 28 marca 2022 r. skarżąca złożyła replikę na odpowiedź organu. Zwracała uwagę na konieczność wykładni celowościowej, wywodząc, że do listopada 2021 r. małoletni był pozbawiany prawa do świadczeń, przywołała argumentację podnoszoną przez Rzecznika, odwołującą się do prokonstytucyjnej i celowościowej wykładni przepisów.

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2021 r., poz. 137 ze zm.) sądy administracyjne kontrolują prawidłowość zaskarżonych aktów administracyjnych, między innymi decyzji ostatecznych, przy uwzględnieniu kryterium ich zgodności z prawem. Decyzja podlega uchyleniu, jeśli sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, o czym stanowi art. 145 § 1 pkt 1 lit. a do lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2022 r., poz. 329 ze zm.; dalej p.p.s.a.) lub też naruszenie prawa będące podstawą stwierdzenia nieważności decyzji (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a ). W myśl natomiast art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Skarga okazała się uzasadniona.

Jak wynika z akt sprawy, skarżąca w dniu 14 października 2021 r. wystąpiła z wnioskiem o przyznanie świadczenia wychowawczego na małoletniego wnuka K. J. Do wniosku strona dołączyła kserokopię postanowienia Sądu Rejonowego w L. Wydział Rodzinny i Nieletnich z dnia 13 września 2021 r. (sygn. akt [...]), na mocy którego sąd rodzinny, na zasadzie art. 7301 § 1 i § 2 k.p.c. oraz art. 755 § 1 pkt 4 k.p.c. i art. 7561 k.p.c., na czas trwania toczącego się postępowania o zmianę orzeczenia w przedmiocie władzy rodzicielskiej D. J. i K. K. nad małoletnim K. J., ustalił miejsce pobytu małoletniego K. w miejscu zamieszkania dziadków (tj. M. K. i R. K.).

Organy administracji publicznej orzekające w sprawie odmówiły stronie przyznania wnioskowanego świadczenia wychowawczego uzasadniając swoje stanowisko tym, że skarżąca nie należy do kategorii podmiotów uprawnionych do pobierania tego świadczenia, a wymienionych w sposób enumeratywny w treści art. 4 ust. 2 u.p.p.w.d.

Przechodząc w ten sposób na grunt przepisów ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci wskazać trzeba, że zgodnie z art. 4 ust. 2 u.p.p.w.d. (w brzmieniu obowiązującym na dzień wydania zaskarżonej decyzji), świadczenie wychowawcze przysługuje:

1) matce albo ojcu, jeżeli dziecko wspólnie zamieszkuje i pozostaje na utrzymaniu matki albo ojca, z zastrzeżeniem art. 5 ust. 2a, albo

2) opiekunowi faktycznemu dziecka, jeżeli dziecko wspólnie zamieszkuje i pozostaje na utrzymaniu opiekuna faktycznego, albo

3) opiekunowi prawnemu dziecka, albo

4) dyrektorowi domu pomocy społecznej.

Zakres normowania art. 4 ust. 2 u.p.p.w.d. należy rozpatrywać w związku z treścią art. 2 pkt 10 u.p.p.w.d., zawierającego definicję opiekuna faktycznego dziecka, którym jest "osoba faktycznie opiekującą się dzieckiem, jeżeli wystąpiła z wnioskiem do sądu opiekuńczego o przysposobienie dziecka".

Biorąc pod uwagę bezsporną okoliczność, że skarżąca nie wystąpiła z tego rodzaju wnioskiem do sądu opiekuńczego, niewątpliwie literalne odczytanie treści 4 ust. 2 u.p.p.w.d. w zw. z art. 2 pkt 10 u.p.p.w.d., prowadzi do wniosku zgodnego ze stanowiskiem organów orzekających w sprawie.

Zdaniem Sądu, okoliczności sprawy rozpatrywane przez pryzmat celu świadczenia wychowawczego uzasadniały odstąpienie od dyrektyw wykładni gramatycznej na rzecz wykładni celowościowej i prokonstytucyjnej, których wyniki przemawiały za przyznaniem skarżącej świadczenia wychowawczego pomimo tego, że nie jest ona - matką dziecka, jego opiekunem prawnym ani też opiekunem faktycznym w rozumieniu art. 2 pkt 10 u.p.p.w.d.

Zgodnie z art. 4 ust. 1 u.p.p.w.d. celem świadczenia wychowawczego jest częściowe pokrycie wydatków związanych z wychowywaniem dziecka, w tym z opieką nad nim i zaspokojeniem jego potrzeb życiowych. Treść tego przepisu nie pozostawia wątpliwości, że chociaż świadczenie wychowawcze przysługuje podmiotom enumeratywnie wymienionym w treści art. 4 ust. 2 u.p.p.w.d., to w istocie świadczenie to ma służyć dziecku.

Z tego względu, dobro dziecko powinno stanowić klauzulę współstanowiącą o kierunku wykładni przepisu art. 4 ust. 2 u.p.p.w.d. w sytuacji, gdy osoba, która występuje o to świadczenie nie spełnia przesłanek normatywnych opiekuna faktycznego w rozumieniu definicji ustawowej z art. 2 pkt 10 u.p.p.w.d., lecz której państwo powierzyło bieżącą pieczę nad jego wychowaniem i rozwojem na mocy orzeczenia sądowego.

W okolicznościach faktycznych rozpatrywanej sprawy tak w istocie należy odczytywać konsekwencje przedstawionego przez stronę postanowienia Sądu Rejonowego w L. Wydział Rodzinny i Nieletnich z dnia 13 września 2021 r. (sygn. akt [...]).

Sąd podziela stanowisko wyrażone przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w wyroku z dnia 7 września 2022 r., sygn. akt II SA/GO 269/22, że pomimo tego iż zgodnie z art. 4 ust. 1 u.p.p.w.d. świadczenie powinno iść "za dzieckiem", literalne zastosowanie art. 2 pkt 10 u.p.p.w.d., pozbawia możliwości uzyskania wsparcia w faktycznego opiekuna dziecka sprawującego nad nim bieżącą pieczę, w sytuacji gdy sprawowanie tej pieczy wynika z orzeczenia sądowego, a nie jest efektem wniosku o przysposobienie.

Jak trafnie również wskazano w tym wyroku, relacja definicji ustawowej pomieszczonej w art. 2 pkt 10 u.p.p.w.d. do treści art. 4 ust. 2 u.p.p.w.d. stanowiła przedmiot rozważań sądów administracyjnych, zaś dominujące stanowisko sądów administracyjnych jest takie, że przepis art. 4 ust. 2 pkt 2 u.p.p.w.d. odczytywany łącznie z art. 2 pkt 10 u.p.p.w.d. w sposób nierówny i niedostateczny chroni prawa dzieci i ich rzeczywistych opiekunów, co nie powinno mieć miejsca w państwie prawa (por. wyrok NSA z dnia 1 sierpnia 2019 r., I OSK 203/19 oraz wyroki WSA we Wrocławiu z dnia 23 marca 2017 r., IV SA/Wr 543/16; WSA w Poznaniu z dnia 14 czerwca 2017 r., II SA/Po 257/17; WSA w Krakowie z 29 listopada 2017, III SA/Kr 1140/17; WSA w Łodzi z dnia 16 października 2018 r., II SA/Łd 533/18; WSA w Bydgoszczy z dnia 27 kwietnia 2022 r., II SA/Bd 40/22 oraz WSA w Gliwicach z dnia 28 czerwca 2022 r., II SA/Gl 592/22; CBOSA).

Argumentacja przedstawiona w tym nurcie odwołuje się do art. 8 ust. 2 oraz art. 72 ust. 1 i 2 Konstytucji RP, które to w odniesieniu do przepisów rozważanej ustawy, każą przyjąć, że osoba odpowiedzialna za utrzymanie dziecka, której państwo powierzyło bieżącą pieczę nad jego wychowaniem i rozwojem na mocy orzeczenia sądowego, ma prawo domagania się pomocy, a państwo ma obowiązek tę pomoc zapewnić, przynajmniej w zakresie częściowego pokrycia kosztów utrzymania dziecka. Powierzenie bowiem przez państwo bieżącej pieczy nad dzieckiem oznacza podjęcie w ramach tej opieki obowiązków w zakresie wychowania dziecka, zapewnienia mu bezpieczeństwa, zdrowia, wyżywienia, szkoły, utrzymania (a więc również dochodzenia należnych dziecku świadczeń, w tym świadczenia wychowawczego), czyli wszystkiego tego, co łączy się z faktycznym, codziennym sprawowaniem bieżącej opieki na dzieckiem.

W pełni aprobując to stanowisko, Sąd w składzie orzekającym za niezgodne z konstytucyjną zasadą ochrony praw dziecka uznaje, wynikające z art. 2 pkt 10 u.p.p.w.d., zawężenie grupy osób legitymowanych do otrzymania świadczenia wychowawczego wyłącznie do osób, które z jednej strony, faktycznie opiekują się dzieckiem, a z drugiej, jedynie pod warunkiem, że wystąpiły do sądu opiekuńczego o przysposobienie dziecka. Regulacja taka pomija bowiem osoby, które na mocy orzeczenia sądu opiekuńczego wykonują bieżącą pieczę nad dzieckiem. Zawężenie to narusza nakaz równego, jednakowego traktowania adresatów charakteryzujących się w takim samym stopniu tą samą relewantną cechą. Nie znajduje ono uzasadnienia i pozostaje w sprzeczności z celami ustawy i funkcjami świadczenia wychowawczego.

Przedstawioną dotąd argumentację dodatkowo wspierają poniesione przez skarżącą oraz Rzecznika Praw Dziecka zarzuty naruszenia art. 20 i art. 27 ust. 3 Konwencji o Prawach Dziecka. Niewątpliwie bowiem, prawo do ubiegania się o świadczenie wychowawcze przez osobę, która sprawuje bieżącą pieczę nad dzieckiem należy interpretować w świetle obowiązków wynikających dla państwa z art. 20 i art. 27 ust. 3 Konwencji o Prawach Dziecka. Oczywistym jest, że ze wskazanych przepisów Konwencji nie można bezpośrednio wywieść prawa do świadczenia. Natomiast odwołanie się do przepisów Konwencji o Prawach Dziecka ma znaczenie przy ocenie przepisów ustawowych, a więc czy przepisy te wprowadzając ustawowe ograniczenie w dostępności do świadczenia przez osoby, którym sąd w drodze orzeczenia powierzył wykonywanie bieżącej pieczy nad dzieckiem, nie naruszają przepisów Konwencji (wyrok NSA z dnia 27 sierpnia 2019 r., sygn. akt I OSK 2707/17).

Końcowo należy wskazać, na co także trafnie zwraca uwagę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w wyroku z dnia 7 września 2022 r., sygn. akt II SA/GO 269/22 w kontekście brzmienia art. 2 pkt 10 u.p.p.w.d. i art. 4 ust. 2 pkt 2 u.p.p.w.d., że ustawa daje preferencję opiekunowi faktycznemu, którego wykazywane prawo do opieki jest "słabsze", niż opiekunowi faktycznemu, który opiekę sprawuje na mocy orzeczenia sądowego.

Odnosząc się do stanowiska SKO przedstawionego w zaskarżonej decyzji należy dostrzec, że przy zastosowaniu art. 8 ust. 1 pkt 2 ustawy kluczowy jest stan faktyczny. Ratio legis przepisu art. 8 ust. 1 pkt 2 u.p.p.w.d jest oczywiste. Jeśli dziecko przebywa w instytucji zapewniającej całodobowe utrzymanie albo w pieczy zastępczej wówczas ta placówka przejmuje koszty jego pobytu. Jak wynika natomiast z akt sprawy, w chwili składania wniosku o świadczenie wychowawcze małoletni Karol nie był umieszczony w rodzinie zastępczej, lecz w pieczy bieżącej dziadków na mocy postanowienia Sądu Rejonowego w L. Wydział Rodzinny i Nieletnich z dnia 13 września 2021 r. (sygn. akt [...]). Dopiero postanowieniem z dnia 30 listopada 2021 r. (sygn. akt [...]) Sąd ten zmienił w/w postanowienie z dnia 13 września 2021 r. w ten sposób, że na czas trwania toczącego się postępowania ograniczył wykonywanie władzy rodzicielskiej przez rodziców małoletniego K. poprzez umieszczenie dziecka w spokrewnionej rodzinie zastępczej dziecka tj. u M. K. i R. K. Dopiero zatem od chwili wydania tego postanowienia wystąpiła podstawa do przyznawania rodzinie zastępczej świadczeń, o których mowa w art. 80 ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej. Tymczasem, strona złożyła wniosek w październiku 2021 r. W istocie zatem powstała luka w prawie do pobierania przez nią świadczenia na dziecko, którego odpowiednikiem jest świadczenie na pokrycie kosztów utrzymania dziecka, o jakim mowa w art. 80 ustawy o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej.

Kierując się przedstawioną argumentacją, Sąd działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit a) p.p.s.a. w zw. z art. 135 p.p.s.a. uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji.

Wskazania co do kierunku ponownego rozpoznania sprawy wynikają wprost z rozważań Sądu i sprowadzają się do ponownej oceny złożonego przez stronę wniosku przy uwzględnieniu oceny prawnej, jaką Sąd przedstawił w uzasadnieniu wydanego wyroku.