Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt IV SA/Wr 737/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2015-03-19 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6320 Zasiłki celowe i okresowe
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: *Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 2 ust. 1, art. 11 ust. 2, art. 38 ust. 1
journal: Dz.U. 2013 poz 182
law: Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Alojzy Wyszkowski (spr.), Sędziowie sędzia WSA Ewa Kamieniecka, sędzia NSA Julia Szczygielska, Protokolant st. sekretarz sądowy Dorota Hurman, po rozpoznaniu w Wydziale IV na rozprawie w dniu 19 marca 2015 r. sprawy ze skargi K. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] lipca 2014 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania zasiłku okresowego I. oddala skargę; II.przyznaje radcy prawnemu R. W. od Skarbu Państwa Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu kwotę 295,20 ( słownie: dwieście dziewięćdziesiąt pięć 20/100 ) złotych w tym 23% podatku VAT tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu w postępowaniu sądowym.


UZASADNIENIE

Wnioskiem z 1 kwietnia 2014 r. K. S. (zwana dalej stroną, wnioskodawczynią lub skarżącą) wystąpiła do Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w Ś. o przyznanie zasiłku okresowego. Strona oświadczyła, że nie miała dochodów ani w miesiącu marcu ani w kwietniu 2014 r., zaś ośrodek pomocy społecznej zwleka nadmiernie z przyznaniem środków do życia i w okresie luty – maj 2014 r. żadna pomoc nie została jej przyznana (oświadczenia z 30 maja 2014 r.).

W wyniku przeprowadzonej w dniu 28 kwietnia 2014 r. aktualizacji wywiadu środowiskowego ustalono, że wnioskodawczyni zamieszkuje wraz z matką oraz trójką rodzeństwa w trzypokojowym mieszkaniu komunalnym, prowadząc samodzielne gospodarstwo domowe. Strona jest osobą bezrobotną – poszukującą pracy, niezarejestrowaną w urzędzie zatrudnienia oraz nie posiada żadnych dochodów.

Oceniając sytuację materialną skarżącej organ pomocy społecznej stwierdził, że strona ma przyznane prawo do stypendium socjalnego w wysokości 2.650 złotych, którego nie można jej przekazać z uwagi na błędny numer rachunku bankowego. Jak wynika z pisma Prodziekana Wydziału Matematyki i Informatyki Uniwersytetu W. z [...] maja 2014 r., nr [...], oraz dołączonych do niego dokumentów, podjęte przez uczelnię próby skontaktowania się z wnioskodawczynią w celu skorygowania numeru rachunku bankowego okazały się nieskuteczne.

Strona skarżąca w wyjaśnieniach złożonych w dniu 30 maja 2014 r. wskazała, że uczelnia nie poinformowała jej na piśmie zarówno o fakcie przyznania stypendium socjalnego jak i o czynnościach, których powinna dokonać, aby przyznane świadczenie mogło zostać jej wypłacone.

Decyzją z dnia [...] maja 2014 r., nr [...], organ pierwszej instancji – działając na podstawie art. 2 ust. 1, art. 3, art. 3, art. 4, art. 7, art. 8, art. 38, art. 107 ust. 5b ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (tekst jednolity: Dz. U. z 2013 r., poz. 182 ze zm., zwanej dalej w skrócie u.p.s.), § 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 17 lipca 2012 r. w sprawie zweryfikowanych kryteriów dochodowych oraz kwot świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej (Dz. U. z 2012 r., poz. 823), § 2 i § 10 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 8 czerwca 2012 r. w sprawie rodzinnego wywiadu środowiskowego (Dz. U. z 2012 r., poz. 712) oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz. U. z 2013 r., poz. 267 ze zm., zwanej dalej w skrócie k.p.a.) – odmówił skarżącej przyznania zasiłku okresowego.

W uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia organ pomocy społecznej podkreślił, że zgodnie z przepisami ustawy o pomocy społecznej, stanowiącymi podstawę prawną wydanej decyzji, pomoc społeczna ma na celu wspieranie osób i rodzin uprawnionych w ich wysiłkach zmierzających do zaspokojenia niezbędnych potrzeb, do życiowego usamodzielnienia oraz integracji społecznej. Świadczona pomoc nie powinna jednakże przybierać postaci stałego i jedynego źródła utrzymania dla osób o nią występujących. Poza przesłankami przyznania pomocy społecznej wymienionymi w art. 7 u.p.s., oraz po spełnieniu odpowiedniego kryterium dochodowego osoba uprawniona winna jest jeszcze do współdziałania w rozwiązaniu swojej sytuacji życiowej poprzez gotowość do podjęcia współpracy z pracownikiem socjalnym a także przejawianie inicjatywy zmierzającej do wykorzystania własnych możliwości i uprawnień.

W ocenie organu pierwszej instancji okoliczność, że wnioskodawczyni nie podjęła wystarczających starań w celu otrzymania stypendium socjalnego w wysokości 2.650 złotych stanowi o braku po jej stronie woli rozwiązania swojej trudnej sytuacji materialnej przy wykorzystaniu istniejących możliwości i posiadanych uprawnień.

Odwołując się od powyższego rozstrzygnięcia strona skarżąca stwierdziła, że zarzucany przez organ brak współdziałania w ogóle nie wystąpił, gdyż przyznanie stypendium socjalnego było efektem jej starania. Poza tym – w ocenie skarżącej – brak współdziałania nie może być przesłanką uzasadniającą odmowę przyznania świadczenia z pomocy społecznej.

Wnioskodawczyni zauważyła również, że przyznane stypendium socjalne nie mogło mieć wpływu na ustalenia prawa do zasiłku okresowego.

Strona zarzuciła również, że wywiad środowiskowy został przeprowadzony przez osoby nieposiadające ważnych legitymacji służbowych, decyzja wydana została po upływie dwóch miesięcy od dnia złożenia wniosku oraz organ nie zawarł w niej informacji o zgromadzonych środkach na wypłatę zasiłków celowych i okresowych.

Decyzją z [...] lipca 2014 r., nr [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. – działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. oraz art. 2 ust. 1, art. 3, art. 4, art. 11 ust. 2 i art. 38 ust. 1 u.p.s. – utrzymało w mocy zakwestionowane rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji.

Organ odwoławczy podkreślił, że zebrany materiał dowodowy w postaci wywiadu środowiskowego oraz pozostałej dokumentacji, w tym znajdującej się w licznych postępowaniach odwoławczych prowadzonych przez ten organ wskazuje, że wnioskodawczyni w istocie nie współdziałała w rozwiązaniu swojej sytuacji finansowej oraz nie wykorzystała własnych uprawnień, zasobów i możliwości do poprawy swojego poziomu życia.

Kolegium zauważyło bowiem, że skarżąca przejawiała bierną postawę w stosunku do możliwości otrzymania środków finansowych pochodzących z przyznanego jej stypendium socjalnego. Pomimo wiedzy na temat nieprawidłowego numeru rachunku bankowego, na które świadczenie zostało nieskuteczne przekazane, przez ponad dwa miesiące od daty informacji przesłanej jej na podany adres e-maila w dniu 27 kwietnia 2014 r. – jak twierdzi organ drugiej instancji – strona nie podjęła starań w celu otrzymania należnych jej środków finansowych, pomimo tego, że nie posiadała w tym okresie żadnych środków do życia.

Organ odwoławczy zaznaczył również, że skarżąca jako osoba młoda i zdrowa, nie wykorzystuje w pełni możliwości związanych ze znalezieniem zatrudnienia, czy chociażby skorzystania z oferty aktywizacyjnej urzędu pracy, w którym – w dniu sporządzenia wywiadu środowiskowego – nie była jeszcze zarejestrowana.

Kolegium odniosło się również do zarzutu nieprawidłowego sposobu przeprowadzenia wywiadu środowiskowego stwierdzając, że organ zasiłkowy nie ma obowiązku ustalania terminu wywiadu, albowiem obowiązujące w tym zakresie przepisy wskazują jedynie na okres w jakim musi on zostać przeprowadzony.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu strona podniosła, że organ odwoławczy nie odniósł się do kilku kwestii przez nią zasygnalizowanych, a dotyczących wydania rozstrzygnięcia przez MOPS po przekroczeniu ustawowego, miesięcznego terminu, w oparciu o wywiad środowiskowy przeprowadzony przez nieuprawnione osoby oraz bez dostatecznego zbadania wiarygodności zgromadzonej dokumentacji. Skarżąca zauważyła również, że nie zostało wyjaśnione dlaczego decyzja organu pierwszej instancji nie została podpisana przez dyrektora ośrodka pomocy społecznej oraz jakimi środkami na udzielanie pomocy społecznej dysponuje ten ośrodek.

Strona zarzuciła decyzjom organów obu instancji, że w sposób dowolny interpretują zgromadzony w sprawie materiał dowody, który – w jej ocenie – jest wystarczający do przyjęcia, że spełnia ona kryteria uprawniające do otrzymania wnioskowanej pomocy w formie zasiłku okresowego. Strona zauważyła przy tym, że rzeczywista przyczyna odmowy przyznania żądanego świadczenia w postaci braku z jej strony współdziałania oraz niewykorzystywanie własnych możliwości nie występuje. Skarżąca podkreśliła, że organ pomocy społecznej nie ustalił z nią zasad współdziałania, w związku z czym nie można aktualnie czynić jej zarzutu, że dopuściła się naruszenia tych zasad. W szczególności pracownicy MOPS nie zaproponowali jej zawarcia kontraktu socjalnego, który zmierzałby do udzielenia jej pomocy w rozwiązaniu trudnej sytuacji życiowej. Strona oświadczyła również, że jest osobą bezrobotną, ale wyrejestrowaną.

Ponadto strona skarżąca zwróciła również uwagę, że zgodnie z art. 11 ust. 2 u.p.s. brak współdziałania stanowi fakultatywną przesłankę odmowy przyznania świadczenia socjalnego, co oznacza że organ podejmując decyzję w zaskarżonym kształcie zobowiązany był do wykazania, że wymienione w tym przepisie okoliczności w rzeczywistości istnieją. W sytuacji pomięcia wskazanej kwestii należało uznać – zdaniem skarżącej – że organ przekroczył granice uznania administracyjnego.

Odnosząc się do kwestii wypłaty zaległego stypendium socjalnego wnioskodawczyni podkreśliła, że okoliczność ta nie miała wpływu na wydanie rozstrzygnięcia dotyczącego miesiąca kwietnia 2014 r., gdyż stypendium obejmowało okres od października 2013 r. do lutego 2014 r.

Mając na uwadze powyższe skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającego ją rozstrzygnięcia organu pierwszej instancji, z uwagi na naruszone przez te organy przepisów art. 9, art. 10 § 1, art. 12 § 2, art. 35 § 2 i 3 k.p.a., art. 2 ust. 1, art. 3 ust. 1 i 2, art. 7, art. 8 ust. 1, art. 11 ust. 3, art. 15 , art. 16 ust. 1 i 2, art. 17 ust. 1 pkt 4 i 5, art. 38 ust. 1, art. 39 ust. 1, art. 39a ust. 1, art. 45 ust. 2 i 3, art. 100 ust. 1, art. 106 ust. 3, art. 108 ust. 1, art. 119 ust. 1 i 2, art. 147 ust. 7 u.p.s., § 2 ust. 1 – 5 oraz § 12 ust. 1 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 8 czerwca 2012 r. w sprawie rodzinnego wywiadu środowiskowego (Dz. U. z 2012 r., poz. 712).

W odpowiedzi Kolegium podtrzymało swoje stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, wnosząc o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 3 § 1 oraz art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania w sposób, który miał lub mógł mieć wpływ na wynik sprawy. Należy również pamiętać, że sądowa kontrola legalności zaskarżonych orzeczeń administracyjnych sprawowana jest wyłącznie w granicach danej sprawy, a sąd nie jest związany zarzutami, wnioskami skargi, czy też powołaną w niej podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.).

Podstawą materialną wydanego rozstrzygnięcia były przepisy ustawy o pomocy społecznej, która w art. 2 wskazuje, że pomoc społeczna jest instytucją polityki społecznej państwa, mająca na celu umożliwienie osobom i rodzinom przezwyciężenia trudnych sytuacji życiowych, których nie są one w stanie pokonać, wykorzystując własne uprawnienia, zasoby i możliwości. Zadaniem zaś pomocy społecznej jest zapobieganie wskazanym sytuacjom przez podejmowanie działań zmierzających do życiowego usamodzielnienia osób i rodzin oraz ich integracji ze środowiskiem (art. 3 ust. 2 u.p.s.).

Stosownie do treści art. 4 u.p.s. osoby i rodziny korzystające z pomocy społecznej są obowiązane do współdziałania w rozwiązywaniu ich trudnej sytuacji życiowej.

Jedną z form pomocy społecznej jest zasiłek okresowy, który – zgodnie z art. 38 ust. 1 u.p.s. – jest przyznawany w szczególności ze względu na długotrwałą chorobę, niepełnosprawność, bezrobocie, możliwość utrzymania lub nabycia uprawnień do świadczeń z innych systemów zabezpieczenia społecznego:

1) osobie samotnie gospodarującej, której dochód jest niższy od kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej;

2) rodzinie, której dochód jest niższy od kryterium dochodowego rodziny.

Podkreślić należy, że zasiłek okresowy jest świadczeniem związanym, określanym również czasami jako świadczenie względnie uznaniowe, co oznacza, że organ orzekający w konkretnej sprawie musi – co do zasady – przyznać wnioskowaną pomoc, jeśli zostaną przez stronę spełnione ustawowe przesłanki. Uznanie administracyjne ograniczone jest zaś do kwestii ustalenia wysokości zasiłku, która nie może być mniejsza niż 20 złotych oraz okresu na jaki zasiłek zostanie przyznany (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z 17 kwietnia 2014 r., sygn. akt II SA/Sz 1268/13, wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 16 listopada 2012 r., sygn. akt I OSK 1222/12).

Jednakże pomimo istnienia po stronie organu pomocy społecznej obowiązku ustalenia prawa do wskazanego świadczenia w sytuacji spełnienia przez wnioskodawcę wszystkim pozytywnych przesłanek, w świetle obowiązujących przepisów możliwe jest orzeczenie o odmowie przyznania zasiłku okresowego (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z 18 lutego 2014 r., sygn. akt III SA/Kr 978/13).

Zgodnie bowiem z art. 11 ust. 2 u.p.s. podstawą do odmowy przyznania świadczenia, uchylenia decyzji o przyznaniu świadczenia lub wstrzymania świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej może być brak współdziałania osoby lub rodziny z pracownikiem socjalnym lub asystentem rodziny, w rozwiązywaniu trudnej sytuacji życiowej, odmowa zawarcia kontraktu socjalnego, niedotrzymywanie jego postanowień, nieuzasadniona odmowa podjęcia zatrudnienia, innej pracy zarobkowej przez osobę bezrobotną lub nieuzasadniona odmowa podjęcia lub przerwanie szkolenia, stażu, przygotowania zawodowego w miejscu pracy, wykonywania prac interwencyjnych, robót publicznych, prac społecznie użytecznych, a także odmowa lub przerwanie udziału w działaniach w zakresie integracji społecznej realizowanych w ramach Programu Aktywizacja i Integracja, o których mowa w przepisach o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, lub nieuzasadniona odmowa podjęcia leczenia odwykowego w zakładzie lecznictwa odwykowego przez osobę uzależnioną.

Orzekając w tak zakreślonych ramach prawnych należy stwierdzić, że rozstrzygnięcia organów administracji publicznej zostały wydane na podstawie prawidłowo ustalonego stanu faktycznego oraz przy zastosowaniu właściwych przepisów prawa.

W pierwszej kolejności należy zauważyć, że wynikająca z art. 2 ust. 1 u.p.s. zasada subsydiarności wyraża spoczywająca na jednostce powinność pełnego wykorzystania własnych zasobów, możliwości oraz uprawnień w celu pokonania trudnej sytuacji życiowej. Jeżeli jednostka nie uczyni zadość owej powinności, to brak jest po jej stronie podstawowej przesłanki do udzielenia wsparcia z pomocy społecznej. Wsparcie jednostka może otrzymać dopiero wówczas, gdy wykorzysta, po pierwsze swoje uprawnienia, po drugie własne zasoby i możliwości, przez które należy rozumieć nie tylko sytuację materialną, ale również właściwości psychofizyczne, kwalifikacje zawodowe, aktywność jednostki w rozwiązywaniu własnych i rodzinnych problemów oraz jej gotowość współdziałania w tym celu z innymi (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z 15 lipca 2014 r., sygn. akt II SA/Ol 395/14, wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z 5 czerwca 2013 r., sygn. akt IV SA/Po 200/13).

Z treści skargi wynika, że strona kwestionuje ustalenia organów pomocy społecznej stanowiące podstawę rozstrzygnięcia, twierdząc, że zarzucany jej brak współdziałania jest konsekwencją nieprawidłowego postępowania pracowników socjalnych, którzy w sposób arbitralny i jednostronny narzucają jej swoje zasady postępowania, świadomie pomijając niektóre z istniejących możliwości wsparcia (kontrakt socjalny).

Z materiału zgromadzonego w aktach postępowania wynika natomiast, że strona skarżąca oczekuje wyłącznie przyznania jej środków finansowych w pełni pokrywających jej aktualne oraz przyszłe potrzeby nie przejawiając jednakże przy tym postawy zmierzającej do samodzielnej poprawy swojej sytuacji bytowej. Celem pomocy społecznej w żadnym wypadku nie może być stałe i nieograniczone subsydiowanie osoby bądź rodziny, która co prawda znalazła się w sytuacji wymagającej wsparcia, lecz nie podejmuje dalszych, samodzielnych starań zmierzających do poprawienia stanu, w którym się aktualnie znajduje.

Skarżąca podejmując studia wyższe oraz ubiegając się o przyznanie stypendium socjalnego powinna zachować należytą staranność, aby pomoc o którą się ubiegała dotarła do niej w jak najkrótszym czasie i bez zbędnych problemów. Bezspornie decyzją z 14 marca 2014 r. skarżącej zostało przyznane stypendium socjalne za okres od 1 października 2013 r. do 28 lutego 2014 r. w wysokości miesięcznej 530 złotych. Uczelnia wyższa, której studentką była skarżąca, niezwłocznie podjęła próbę wypłacenia jej środków finansowych w łącznej kwocie 2.650,00 złotych za pomocą przelewu, a gdy to okazało się niemożliwe usiłowała skontaktować się ze skarżącą za pośrednictwem podanego adresu e-mail o wyjaśnienie tej kwestii (e-mail z 27 marca 2014 r.). Ostatecznie kwota stypendium socjalnego została stronie przekazania w drodze przekazu pocztowego.

Słusznie zatem organy administracji publicznej stwierdziły, że skarżąca pomimo tego, że korzystała z komunikacji elektronicznej, nie zareagowała w żaden sposób na możliwość otrzymania znacznego wsparcia finansowego i polepszenia tym samym swojej sytuacji bytowej. Opisana sytuacja – wbrew twierdzeniom skarżącej – mogła zostać przez organy wzięta pod uwagę jednakże nie z punktu widzenia spełniania kryterium dochodowego, lecz podejmowanych przez stronę działań zmierzających do poprawienia swojej sytuacji bytowej.

Drugą okolicznością mającą wpływ na odmowę przyznania świadczenia z pomocy społecznej był brak aktywności skarżącej ukierunkowany na podjęcie zatrudnienia. Strona, na dzień przeprowadzenia wywiadu środowiskowego tj. 28 kwietnia 2014 r., była osoba bezrobotną, niezarejestrowaną w urzędzie pracy, przy czy z jej dopisku wynikało, że zamierzała zarejestrować się dnia następnego. W dacie wydania zakwestionowanego rozstrzygnięcia skarżąca od 14 maja 2014 r. była zarejestrowana w powiatowym urzędzie pracy jako osoba bezrobotna bez prawa do zasiłku. Z kolei w treści skargi strona stwierdziła, że w dalszym ciągu jest osobą bezrobotną, ale wyrejestrowaną z powiatowego urzędu pracy.

Kolegium uznając zatem, że skarżąca nie podjęła starań w celu znalezienia zatrudnienia, opierało się na stanie faktycznym odzwierciedlającym rzeczywistą sytuację skarżącej na rynku pracy. Niewątpliwie strona, będąca osobą w wieku produkcyjnym oraz cechująca się – jak sama twierdzi – dobrym stanem zdrowia, powinna dążyć do znalezienia zatrudnienia, dzięki któremu poprawiłaby swoją trudną sytuację życiową i zdobyła fundusze przynajmniej na część koniecznych potrzeb, o których zaspokojenie wnioskowała. Skarżąca jednakże, aż do momentu przeprowadzenia wywiadu środowiskowego, nie podjęła starań zmierzających do zarejestrowania się w państwowym wykazie osób poszukujących zatrudnienia, co w oczywisty sposób utrudniło jej pozyskanie pracy. Ponadto poprzez brak rejestracji strona pozbawiła się również możliwości skorzystania z oferowanych przez publiczne służby zatrudnienia instrumentów aktywizacji zawodowej takich jak staże, szkolenia bądź szeroko pojęte doradztwo zawodowe, które niewątpliwie mogły poprawić jej pozycję na rynku pracy.

Mając na uwadze powyższe zasadnym więc było stwierdzenie, że po stronie skarżącej brak było woli współdziałania w rozwiązaniu jej sytuacji życiowej poprzez niepodjęcie starań w celu wykorzystania własnych uprawnień, zasobów i możliwości, które zostały opisane powyżej. Stąd słusznie organy wywiodły, że istniały uzasadnione podstawy do zastosowania w niniejszej sprawie art. 11 ust. 2 u.p.s. i orzeczenia o odmowie przyznania wnioskowanego świadczenia z pomocy społecznej.

Jak już wyżej wskazano decyzja w sprawie przyznania zasiłku okresowego ma charakter związany. Jednakże rozstrzygnięcie wydane przez organy w niniejszej sprawie, którego przedmiotem jest odmowa przyznania wskazanego świadczenia na podstawie art. 11 ust. 2 u.p.s., takiego charakteru mieć już nie będzie, gdyż zostało ona oparte na regulacji dopuszczającej możliwość uznaniowego działania organów administracji publicznej. Oznacza to, że organ orzekając w konkretnej sprawie może więc, a nie musi zastosować sankcję wynikającą z przywołanego przepisu ustawy o pomocy społecznej. Oczywiście wybór taki nie może być dowolny i musi wynikać z wszechstronnego oraz dogłębnego rozważenia wszystkich okoliczności faktycznych sprawy. W przypadku decyzji uznaniowych kontrola sądowa ograniczona jest do zbadania, czy w toku podejmowania decyzji organ administracji nie przekroczył granic swobodnego uznania. Uznaniowy charakter rozstrzygnięcia wyłącza natomiast zasadniczo sądową kontrolę wydanej decyzji z punktu widzenia jej celowości czy słuszności, gdyż jest to domena zastrzeżona dla swobodnego uznania organu administracji (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z 23 kwietnia 2014 r., sygn. akt IV SA/Po 1114/13).

Kierując się zatem powyższymi dyrektywami postępowania wydana decyzja organu odwoławczego nie stanowi przekroczenia granic uznania administracyjnego. Kolegium bowiem w sposób uzasadniony rozważyło okoliczności stanowiące podstawę faktyczną podjętego rozstrzygnięcia. Nie miało przy tym znaczenia, jak podnosi to strona, że organ pomocy społecznej nie podał wielkości środków jakimi dysponował na wypłatę zasiłków. Brak aktywności po stronie skarżącej w zakresie rozwiązania jej sytuacji bytowej, został bowiem na tyle udowodniony, że mógł on stanowić samoistną przesłankę do negatywnego rozpatrzenia jej podania, niezależnie od wielkości środków finansowych znajdujących się w dyspozycji MOPS.

Nie można również zgodzić się z wnioskodawczynią, że spełnienie przez nią pozytywnych przesłanek do otrzymania świadczenia obligowało organ do wydania decyzji w oczekiwanym przez nią kształcie. Organ bowiem w toku postępowania rozpoznawczego poza wystąpieniem przesłanek pozytywnych winien wziąć również pod uwagę, czy w sprawie nie zachodzą przesłanki negatywne, o których mowa m.in. w art. 11 ust. 2 u.p.s. Dochodząc do wniosku, że po stronie skarżącej zaistniały okoliczności tego rodzaju, że wydanie decyzji przyznającej zasiłek okresowy byłoby nieuzasadnione, organy pomocy społecznej mogły podjąć rozstrzygnięcie w zaskarżonym kształcie.

W zakresie zarzutów wskazujących na brak wyjaśnienia przez organ odwoławczy sygnalizowanych przez skarżącą kwestii wydania decyzji po upływie miesięcznego terminu w oparciu o wywiad środowiskowy przeprowadzony przez nieuprawnione osoby w nieuzgodnionym ze skarżąca terminie oraz niepodpisania decyzji przez dyrektora ośrodka pomocy społecznej należy wskazać, że zgodnie z § 2 ust. 1 i 3 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 8 czerwca 2012 r. w sprawie rodzinnego wywiadu środowiskowego (Dz. U. z 2012 r., poz. 712) wywiad przeprowadza się w terminie 14 dni roboczych od dnia powzięcia wiadomości o konieczności jego przeprowadzenia w miejscu zamieszkania osoby lub rodziny albo w miejscu ich pobytu, w dniach roboczych, w godzinach pracy ośrodka pomocy społecznej lub powiatowego centrum pomocy rodzinie albo w innym terminie uzgodnionym z osobą lub rodziną, za zgodą kierownika jednostki organizacyjnej pomocy społecznej.

Z powyższego przepisu zatem wynika, że chociaż przepisy rozporządzenia dopuszczają możliwość przeprowadzenia wywiadu w terminie skonsultowanym z osobą wnioskodawcy, nie można czynić zarzutu organom, że nie stosując się do tej możliwości przeprowadziły wywiad środowiskowy w miejscu zamieszkania skarżącej oraz – wobec braku uprzednich obiekcji ze strony wnioskodawcy – w terminie przez siebie dogodnym. Z kolei przeprowadzenie wywiadu środowiskowego po upływie 14 dniowego terminu przez pracownika socjalnego nieposiadającego aktualnej legitymacji służbowej nie miało wpływu na wynik sprawy i nie umniejsza wartości całego materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie, w tym również wywiadu środowiskowego. Skoro strona wyraziła zgodę na jego przeprowadzenie i udostępniła stosowne informacje służące ustaleniu jej sytuacji bytowej, tym samym zebrane dane mogły posłużyć w dalszym toku postępowania i zostać ocenione wraz z innymi zgromadzonymi dowodami i materiałami.

Natomiast wydanie decyzji po upływie miesięcznego terminu wynikającego z przepisów o postępowaniu administracyjnym i niepodpisanie jej przez dyrektora ośrodka pomocy społecznej znajdowało uzasadnienie w materiale aktowym i uwzględniało obowiązujące w tym zakresie przepisy prawa.

Po pierwsze skarżąca, pismem z 25 kwietnia 2014 r. została zawiadomiona – zgodnie z art. 35 i art. 36 k.p.a. – o braku możliwości załatwienia jej podania w miesięcznym terminie wraz z podaniem przyczyn oraz określeniem nowego terminu załatwienia sprawy, który został przez organ dochowany.

Po wtóre, decyzja została podpisana przez osobę, która – choć nie piastowała funkcji dyrektora ośrodka pomocy społecznej – to posiadała jednakże stosowne upoważnienie Prezydenta Miasta Ś., na co zezwalał przepis art. 268a k.p.a., stanowiący, że organ administracji publicznej może w formie pisemnej upoważnić pracowników kierowanej jednostki organizacyjnej do załatwienia spraw w jego imieniu w ustalonym zakresie, a w szczególności do wydawania decyzji administracyjnych, postanowień i zaświadczeń.

W zakresie zarzutów odnoszących się do licznie powołanych przez skarżącą przepisów, które organ naruszył wydając zaskarżoną decyzję należy stwierdzić, że w związku z brakiem doprecyzowania na czym te naruszenia miałyby polegać Sąd nie miał możliwości wypowiedzenia się do nich, nie znając intencji strony. Jednakże wobec dokonania kontroli zaskarżonej decyzji w pełnym zakresie, w tym również odnoszącym się do prawidłowości zastosowania tych z wymienionych przez skarżącą przepisów, które stanowiły podstawę prawną wydanej decyzji, uznać należało że zarzuty skarżącej okazały się nieuzasadnione.

Reasumując stwierdzić należy, że powołane przez organy okoliczności świadczą o braku po stronie skarżącej współdziałania w zakresie rozwiązania swojej trudnej sytuacji życiowej przy wykorzystaniu własnych możliwości działania, co z kolei stanowiło dopuszczalną przesłankę do odmowy przyznania wnioskowanego świadczenia. Mając zatem na uwadze, że wniesiona skarga okazała się nieuzasadniona, zaś zakwestionowana decyzja odpowiada prawu, Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. zobowiązany był do oddalenia skargi, o czym orzeczono w punkcie I sentencji.

Podstawę prawną wydania rozstrzygnięcia w punkcie II sentencji stanowił natomiast art. 250 p.p.s.a.