Wyrok WSA w Gorzowie Wlkp., sygn. akt II SA/Go 583/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp.
Data orzeczenia: 2021-09-30 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne: Transport
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 24 ust. 1 pkt 2, ust. 3
journal: Dz.U. 2018 poz 2332
law: Ustawa z dnia 9 marca 2017 r. o systemie monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów - tekst jedn.
article: art. 145 § 1pkt 1 lit. a i c, art. 200, art. 205
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie: Przewodniczący Sędzia WSA Jacek Jaśkiewicz Sędziowie Sędzia WSA Jarosław Piątek Asesor WSA Kamila Karwatowicz (spr.) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 30 września 2021 r. sprawy ze skargi T. spółki z o.o. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Naczelnika Urzędu Celno-Skarbowego z dnia [...] r., nr [...], II. zasądzą od Dyrektora Izby Administracji Skarbowej na rzecz skarżącej T. spółki z o.o. kwotę 2200 (dwa tysiące dwieście) zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Dnia [...] maja 2018 r. na byłym przejściu granicznym w [...] funkcjonariusze Służby Celno-Skarbowej przeprowadzili kontrolę środka przewozowego - ciągnika marki [...] o nr rejestracyjnym [...] wraz z naczepątypu [...] o nr rejestracyjnym [...], którym wykonywano przewóz drogowy towaru zNiemiec do Polski dla podmiotu odbierającego towar T. Sp. z o.o.. Powyższym środkiem transportowym przewożono produkt o nazwie RCN VERDUNNER IV o masie 23.700 kg o kodzie CN 3814. W toku przeprowadzonej kontroli kierujący w/w zestawem samochodowym przedstawił numer referencyjny SENT [...]. Po sprawdzeniu w systemie monitorowania drogowego przewozu towarów i porównaniu ich z danymi w dokumentach przewozowych stwierdzono nieprawidłowości w systemie SENT, polegające na wskazaniu błędnego adresu wysyłającego/nadawcy towaru, o którym mowa w art. 6 ust. 2 pkt 2 lit. b ustawy z dnia 9 marca 2017 r. o systemie monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów (Dz. U. z 2018 r., poz. 2332 ze zm., aktualnie t.j. Dz. U. z 2020 r., poz. 859 ze zm., dalej: ustawa SENT), w brzmieniu obowiązującym w dniu kontroli.

Naczelnik Urzędu Celno-Skarbowego postanowieniem z dnia [...] czerwca 2018 r.wszczął wobec spółki postępowanie w sprawie wymierzenia kary pieniężnej za zgłoszenie danych w rejestrze SENT niezgodnych ze stanem faktycznym.

Po analizie zgromadzonej w sprawie dokumentacji oraz mając na uwadze przedstawione okoliczności Naczelnik Urzędu Celno-Skarbowego decyzją z dnia [...] września 2018 r., nr [...], nałożył na spółkę karę pieniężną w wysokości 10.000 zł za zgłoszenie danych niezgodnych ze stanem faktycznymw zgłoszeniu przewozu towaru SENT. Podstawę prawną wydanej decyzji stanowił art. 207 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2018 r., poz. 800 ze zm., dalej O.p), art. 24 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 6 ust. 2 pkt 2 lit. b, art. 26 ust. 1, 2 i 5 ustawy SENT.

Decyzja ta została uchylona w następstwie odwołania wniesionego przez skarżącą spółkę decyzją Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia [...] kwietnia 2019 r. nr [...], a sprawa przekazana do ponownego rozpatrzenia celem przeprowadzenia postępowania w zakresie spełnienia przesłanek z art. 24 ust. 3 ustawy SENT, a więc w zakresie istnienia ważnego interesu podmiotu odbierającego lub interesu publicznego przemawiającego za odstąpieniem od nałożenia kary, którego to uwzględnienia domagała się spółka.

W ponowionym postępowaniu organ I instancji przeprowadził postępowanie dotyczące sytuacji finansowej i gospodarczej spółki, a następnie decyzją z dnia [...] stycznia 2019 r., nr [...], ponownie nałożył na spółkę karę pieniężną w wysokości 10.000 zł za zgłoszenie przez podmiot odbierający danych niezgodnych ze stanem faktycznym w zgłoszeniu przewozu towarów nr [...]. W podstawie prawnej tej decyzji wskazano art. 207 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (tekst jedn. Dz.U. z 2020 r. poz. 1325) oraz art. 24 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 6 ust. 2 pkt 2 lit. b i art. 26 ust. 1, 2 i 5 ustawy SENT.

W odwołaniu od tej decyzji skarżąca spółka zarzuciła decyzji naruszenie:

- art. 3 ust. 2 pkt. 1 lit. b, art. 6 ust. 1 ustawy SENT, poprzez ustalenie, że przewóz towaru będący przedmiotem niniejszego postępowania podlega monitorowaniu w trybie wskazanej ustawy, wskazując, że towar przewożony- objęty pozycjami CN 3814 zawierający alkohol podlega monitorowaniu bez względu na ilość zawartego alkoholu etylowego podczas, gdy zdaniem Skarżącej zawartość alkoholu etylowego w przewożonym towarze zawierającym mniej niż 1,2 % jego objętości nie podlega takiemu monitorowaniu i zgłoszeniu w systemie SENT,

- art. 24 ust. 1 pkt2 ustawy SENT, poprzez nałożenie kary pieniężnej, w sytuacji, kiedy podmiot odbierający T. nie miał obowiązku dokonania zgłoszenia w systemie SENT przewozu przedmiotowego towaru, z uwagi na brak spełnienia przesłanek w zakresie ilości zawartego alkoholu etylowego w przewożonym materiale,

- art. 24 ust.3 ustawy SENT, poprzez brak zastosowania instytucji odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej, z uwagi na interes publiczny oraz ważny interes firmy T.,

- art. 93 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 6. grudnia 2008r. o podatku akcyzowym poprzez jego niezastosowanie w zakresie ustalenia, czy towar objęty postępowaniem zawierał alkohol etylowy.

Na podstawie tak sformułowanych zarzutów skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz umorzenie postępowania.

Dyrektor Izby Administracji Skarbowej (dalej: DIAS) decyzją z [...] kwietnia 2021 r., nr [...], działając na podstawie art. 233 § 1 pkt 1, art. 191O.p., art. 24 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 6 ust. 2 pkt 2 lit. b, art. 26 ust. 1, 2 i 5 ustawy SENT utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.W uzasadnieniu decyzji DIAS w pierwszej kolejności wskazał, że z uwagi na fakt, iż kontrola drogowa miała miejsce dnia [...] maja 2018r., w sprawie zastosowanie będą miały przepisy ustawy SENT w brzmieniu obowiązującym w dniu kontroli.

Następnie organ odwoławczy wskazał, że art. 3 ust.1 ustawy SENT określa elementy, z których składa się system monitorowania, którym objęty był przewóz towarów. System ten obejmuje gromadzenie i przetwarzanie danych o przewozie towarówz zastosowaniem środków technicznych służących do jego monitorowania oraz kontrole realizacji obowiązków wynikających z ustawy. Organ II instancji wskazał, że systemem monitorowania drogowego objęty jest przewóz towarów objętych pozycją Nomenklatury Scalonej (CN), w tym o kodzie CN 3814 zawierający alkohol etylowy.

Dalej DIAS podkreślił, że w ustawie przyjęto, iż środkiem technicznym służącym monitorowaniu przewozu towarów jest rejestr zgłoszeń prowadzony w systemie teleinformatycznym, gromadzący dane zawarte w zgłoszeniach, uzupełnieniach zgłoszeń i ich aktualizacjach oraz dotyczące przeprowadzonych kontroli (art. 4 ust. 1, 2 i 4 ustawy SENT). Stosownie do art. 6 ust. 1 ustawy SENT w przypadku przewozu towaru z terytorium państwa członkowskiego albo z terytorium państwa trzeciego na terytorium kraju podmiot odbierający jest obowiązany, przed rozpoczęciem przewozu towaru na terytorium kraju, przesłać do rejestru zgłoszenie, uzyskać numer referencyjny dla tego zgłoszenia i przekazać ten numer przewoźnikowi. Zgodnie z art. 6 ust. 2 w/w ustawy zgłoszenie zawiera:

1. dane podmiotu odbierającego obejmujące:

a) imię i nazwisko albo nazwę,

b) adres zamieszkania albo siedziby,

2. dane nadawcy towarów obejmujące:

a) imię i nazwisko albo nazwę,

b) adres zamieszkania albo siedziby,

3. numer identyfikacji podatkowej podmiotu odbierającego albo numer za pomocą którego podmiot odbierający jest zidentyfikowany na potrzeby podatku od towarów i usług albo podatku od wartości dodanej,

4. w przypadku wewnątrzwspólnotowego nabycia towarów w rozumieniu ustawy z dnia 11.03.2004r. o podatku od towarów i usług numer, za pomocą którego nadawca towarów jest zidentyfikowany na potrzeby podatku od wartości dodanej.

5. dane adresowe miejsca dostarczenia towaru,

6. dane dotyczące towaru będącego przedmiotem przewozu, w szczególności rodzaju towaru, pozycji CN lub PKWiU, ilości, masy brutto lub objętości towaru.

Organ II instancji podkreślił, że przewóz towarów podlega kontroli, o której mowa w art. 13 ustawy SENT, polegającej na sprawdzeniu przestrzegania obowiązków w zakresie: dokonywania, uzupełniania i aktualizacji zgłoszenia; zgodności danych zawartych w zgłoszeniu ze stanem faktycznym; posiadania numeru referencyjnego, dokumentu zastępującego zgłoszenie i potwierdzenia przyjęcia dokumentu zastępującego zgłoszenie albo dokumentu, o którym mowa w art. 3 ust.7 w/w ustawy. Stosownie natomiast do art. 24 ust.1 pkt 2 ustawy SENT, w przypadku, gdy podmiot wysyłający, podmiot odbierający albo przewoźnik zgłosi dane niezgodne ze stanem faktycznym, inne niż dotyczące towaru, odpowiednio na podmiot wysyłający, podmiot odbierający albo na przewoźnika nakłada się karę pieniężną w wysokości 10.000 zł.Organodwoławczy podał, że podmiot odbierający nie uzupełnił w zgłoszeniu danych dotyczących adresu podmiotu wysyłającego/nadawcy towar, o którym mowa w art. 6 ust. 2 pkt 2 lit. b ustawy SENT, bowiem w polu "podmiot wysyłający/nadawca – adres" podano ul. [...], natomiast z dokumentów przewozowych wynikało, iż prawidłowym adresem jest ul. [...].

DIAS podkreślił, że przewożony w dniu kontroli towar o nazwie RCN YERDUNNER IV zawierający alkohol etylowy, o masie 23.700 kg, klasyfikowany do pozycji CN 3814 został objęty szczególnym nadzorem i wymagał od podmiotu odbierającego przestrzegania ściśle określonych obowiązków. W ocenie organu stwierdzone podczas kontroli uchybienie było wyłącznie skutkiem postępowania podmiotu odbierającego, który zaniechał sprawdzenia poprawności danych, podanych w zgłoszeniu SENT [...], przed rozpoczęciem przewozu na terytorium kraju.DIAS podkreślił, ze przepisy ustawy SENT mają charakter bezwzględnie obowiązujący i nie przewidują wartościowania przyczyn naruszenia przez odpowiedzialne podmioty zasad systemu monitorowania drogowego przewozu tzw. towarów wrażliwych. Nie ma znaczenia dla nałożenia kary popełnienie uchybienia w sposób oczywiście omyłkowy i bez zawinienia.

Następnie DIAS odnosząc się do zarzucanego przez stronę naruszenia art. 3 ust. 2 pkt. 1 lit. b, art. 6 ust. 1, art. 24 ust. 1 pkt 2 ustawy SENT oraz art. 93 ust. 1 pkt 1 ustawy o podatku akcyzowym wyjaśnił, że ustawa SENT nie różnicuje zawartości alkoholu etylowego w przewożonym towarze, bowiem z treści art. 3 ust. 2 wynika, iż systemowi monitorowania podlega przewóz towarów objętych pozycjami CN 3814 zawierających alkohol etylowy. Z nadesłanych przez skarżącą spółkę dwóch świadectw jakości oraz karty charakterystyki towaru wynika, że przewożony towar zawierał w swym składzie 1% alkoholu etylowego. Wobec powyższego zdaniem organu odwoławczego uznać należy, że przewożony towar podlegał rejestracji w systemie monitorowania przewozu SENT. Jednocześnie DIAS podkreślił, że skarżącaspółka po wcześniejszym uzgodnieniu telefonicznym z pracownikiem infolinii HelpDesk dokonała zgłoszenia w systemie monitorowania przewozu. Nadto organ II instancji podał, że przepisy ustawy SENT w zakresie towarów zawierających alkohol etylowy nie odsyłają do ustawy o podatku akcyzowym.

W dalszej części uzasadnienia zaskarżonego rozstrzygnięcia DIAS wyjaśnił, że podstawę prawną do ewentualnego odstąpienia od wymierzenia kary pieniężnej stanowi art. 24 ust.3 w/w ustawy. Zgodnie z dyspozycją zawartą w tym przepisie, w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem podmiotu odbierającego lub interesem publicznym, na wniosek podmiotu odbierającego lub z urzędu, organ może odstąpić od nałożenia kary pieniężnej, z uwzględnieniem art. 26 ust. 3.Jak stanowi z kolei art. 26 ust 3 ustawy SENT, organ może odstąpić od nałożenia kary pieniężnej, jeżeli to odstąpienie nie stanowi pomocy publicznej albo stanowi pomoc de minimis albo pomoc de minimis w rolnictwie lub rybołówstwie, udzieloną z uwzględnieniem warunków dopuszczalności tej pomocy, określonych w przepisach prawa Unii Europejskiej, albo stanowi pomoc publiczną spełniającą warunki określone w przepisach wydanych na podstawie ust.4.

Organ II instancji wskazał, że pojęcie "ważny interes podmiotu odbierającego", należy interpretować analogicznie do "ważnego interesu podatnika", o jakim stanowi art. 67a § 1 O.p. Pojęcia tego nie należy ograniczać jedynie do sytuacji nadzwyczajnych, losowych, na które strona postępowania nie miała wpływu. Ważny interes podatnika (podmiotu odbierającego) to również sytuacja ekonomiczna, życiowa, możliwość zarobkowania itp. Z kolei interes publiczny to dyrektywa postępowania nakazująca respektowanie wartości wspólnych dla całego społeczeństwa lub danej społeczności lokalnej takich jak: sprawiedliwość, równość, bezpieczeństwo i zaufanie obywateli do organów władzy publicznej, a także wyeliminowanie sytuacji, gdy rezultatem zapłaty należności będzie obciążenie Skarbu Państwa kosztami pomocy.

Dalej organ odwoławczy podniósł, że "ważny interes podmiotu odbierającego" występuje wtedy, kiedy obniżają się znacznie zdolności płatnicze, spowodowane przede wszystkim zdarzeniami losowymi takimi jak: powódź, pożar, susza itd. Przy czym pojęcia "ważnego interesu podmiotu odbierającego" nie można ograniczać tylko i wyłącznie do sytuacji nadzwyczajnych czy też zdarzeń losowych uniemożliwiających uregulowanie dochodzonej należności pieniężnej, gdyż pojęcie to funkcjonuje w zdecydowanie szerszym znaczeniu, uwzględniającym również sytuację ekonomiczną podmiotu odbierającego, wysokość uzyskiwanych przez niego dochodów i wydatków. Pomimo, że wymaga ono ustalenia sytuacji majątkowej podmiotu oraz skutków ekonomicznych, jakie wystąpią w wyniku realizacji zobowiązania dla niego i dla rodziny, to trzeba mieć też na uwadze, że względy społeczne wymagają, żeby zobowiązania były realizowane, a zobowiązany nie był pochopnie z nich zwalniany.

Następnie DIAS zauważył, że organ I instancji w toku prowadzonego postępowania administracyjnego ustalił, iż wobec spółki nie jest powadzone postępowania egzekucyjne. Spółka nie posiada zaległości z tytułu podatków, nie posiadała zaległości z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne, nie występowała również z wnioskiem o ulgi w spłacie.Analiza sytuacji finansowej skarżącej spółki dokonana przez organ I instancji wykazała znaczny wzrost dochodów. W ocenie Naczelnika Urzędu Celno-Skarbowego spółka nie ponosiła straty z wykonywanej działalności, dodatkowo skarżąca w analizowanych okresie dokonała zakupu środków trwałych w łącznej kwocie 1.165.498,00 zł, co świadczy o rozwoju przedsiębiorstwa. Ponadto analiza zarejestrowanych na platformie PUESC wykonywanych na rzecz skarżącej przewozów wykazała, że w okresie od [...] maja 2017r. do [...] stycznia 2020r. spółka wystąpiła w 69 zgłoszeniach. W świetle powyższych ustaleń, w ocenie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej, spółka jest w stanie uregulować karę pieniężną i nie będzie się to wiązało z zagrożeniem dla jej istotnego interesu.

Organ odwoławczy stwierdził też, że w sprawie nie wystąpiły okoliczności nadzwyczajne czy też zdarzenia losowe, które umożliwiałyby odstąpienie od nałożenia kary pieniężnej Dolegliwość wynikająca z zapłaty kary jest oczywista, ale sama w sobie nie stanowi o ważnym interesie podmiotu odbierającego, uzasadniającym odstąpienie od nałożenia kary. Poza tym dolegliwość kary pieniężnej jest celowym zamierzeniem ustawodawcy i poprzez swoją dolegliwość wpłynie prewencyjnie na zwiększenie uwagi, samokontroli i dołożenie szczególnej staranności podczas dokonywania kolejnych zgłoszeń SENT.

Organ odwoławczy podzielił również pogląd wyrażony w skarżonym orzeczeniu, iż "interes publiczny", to dyrektywa postępowania nakazująca respektowanie wartości wspólnych dla całego społeczeństwa lub danej społeczności lokalnej takich jak: sprawiedliwość, równość, bezpieczeństwo i zaufanie obywateli do organów władzy publicznej, a także wyeliminowanie sytuacji, gdy rezultatem zapłaty należności będzie obciążenie Skarbu Państwa kosztami pomocy. Organ podkreślił, iż pojęcie przesłanki interesu publicznego nie może zostać zrównane z interesem budżetu państwa. Nie ma bowiem podstaw do przeciwstawiania interesu publicznego, jako sprzecznego z indywidualnym interesem obywatela. Jakkolwiek w interesie publicznym leży, by wszyscy zobowiązani wywiązywali się z zapłaty należności stanowiących dochód państwa, to interes publiczny należy rozumieć nie tylko jako potrzebę zapewnienia maksymalnych środków po stronie dochodów w budżecie państwa, ale też jako ograniczenie jego ewentualnych wydatków, np. na zasiłki dla bezrobotnych czy inną pomoc społeczną. Nie może bowiem powstać taka sytuacja, w której zapłata zaległych należności spowoduje konieczność sięgania przez zobowiązanego, pozbawionego możliwości zaspokojenia swoich niezbędnych potrzeb materialnych, do środków pomocy państwa. Nie byłoby to zgodne z interesem tego obywatela, ale jednocześnie nie byłoby to również zgodne z interesem publicznym.

Mając powyższe na uwadze, organ II instancji stwierdził, że w przedmiotowej sprawie odstąpienie od nałożenia kary pieniężnej nie leży w interesie publicznym, ponieważ pozyskane informacje wskazują, iż sytuacja strony nie ma cech nadzwyczajności. Okoliczności niniejszej sprawy nie wskazują, aby nałożenie kary na odwołującego miało doprowadzić do upadłości i likwidacji firmy, a w konsekwencji pozbawiłoby stronę źródła zarobkowania. W interesie publicznym natomiast jest to, by system kontroli był szczelny, skuteczny i bezpieczny, bez możliwości omijania go, a także by podmioty trudniące się przywozem towarów objętych systemem monitorowania dochowały należytej staranności w wypełnianiu swoich obowiązków. Szeroko rozumiany "interes publiczny" w monitorowaniu przewozu towarów wynika przede wszystkim z zagrożenia występowania "szarej strefy" i oszustw podatkowych w handlu towarami uznanymi za "wrażliwe". Intencją organów kontrolujących prawidłowość stosowania przepisów ustawy SENT nie jest uderzenie w przedsiębiorców legalnie i rzetelnie prowadzących działalność gospodarczą, którzy odprowadzają należne daniny publicznoprawne lecz skuteczne monitorowanie rynku "towarów wrażliwych". Z tego też względu ustawodawca nie uzależnił możliwości odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej nawet jeśli naruszenia powstały wskutek nieumyślnego błędu ludzkiego.Niestaranność nie może obciążać całego społeczeństwa w skutkach z nich wynikających.

Organ dokonując analizy "interesu publicznego" nie stwierdził naruszenia zasady proporcjonalności. Określona bowiem przepisami ustawy SENT odpowiedzialność administracyjna za naruszenie obowiązków związanych z drogowym przewozem towarów wrażliwych ma charakter obiektywny, a więc nie jest zależna od winy czy dobrej lub złej woli danego podmiotu.

Pismem z dnia [...] maja 2021 r. T. Sp. z o.o., reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. skargę na powyższą decyzję, zarzucając jej naruszenie:

- art. 3 ust. 2 pkt 1 lit. b, art. 6 ust. 1 ustawy SENT, poprzez ustalenie, że przewóz towaru będący przedmiotem niniejszego postępowania podlega monitorowaniu w trybie wskazanej ustawy, wskazując, że towar przewożony- objęty pozycjami CN 3814 zawierający alkohol podlega monitorowaniu bez względu na ilość zawartego alkoholu etylowego podczas, gdy zdaniem skarżącego zawartość alkoholu etylowego w przewożonym towarze zawierającym mniej, niż 1,2 % jego objętości nie podlega takiemu monitorowaniu i zgłoszeniu w systemie SENT;

- art. 24 ust. 1 pkt 2ustawy SENT, poprzez nałożenie kary pieniężnej, w sytuacji, kiedy podmiot odbierający T. Spółka z o.o. nie miał obowiązku dokonania zgłoszenia w systemie SENT przewozu przedmiotowego towaru, z uwagi na brak spełnienia przesłanek w zakresie ilości zawartego alkoholu etylowego w przewożonym materiale,

- art. 24 ust. 3 ustawy SENT, poprzez brak zastosowania instytucji odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej, z uwagi na interes publiczny lub ważny interes firmy T.,

- art. 93 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 6 grudnia 2008 r. o podatku akcyzowym poprzez jego niezastosowanie w zakresie ustalenia, czy towar objęty postępowaniem zawierał alkohol etylowy.

Na podstawie tak sformułowanych zarzutów skarżąca spółka wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji, wstrzymanie jej wykonania oraz o zasądzenie na jej rzecz kosztów zwrotu zastępstwa prawnego w postępowaniu sądowym.

W uzasadnieniu wywiedzionej skargi pełnomocnik spółki podniósł, że wbrew twierdzeniom organu, poziom stężenia alkoholu etylowego w przewożonym towarze decyduje, czy podlega on zgłoszeniu w systemie monitorowania przewozu. W ocenie strony brak takiego zastrzeżenia prowadziłby do absurdalnych sytuacji, gdzie mikroskopijna ilość alkoholu etylowego wykrywana przez specjalne urządzenia techniczne uzależniłby osoby dokonujące przewozów od rozwoju technologii. Zdaniem skarżącej spółki do ustawy SENT zastosowanie mają także przepisy ustawy o podatku akcyzowym, w tym art. 93 definiujący pojęcie alkoholu etylowego, ponieważ większość przepisów ustawy SENT odwołuje się do ustawy akcyzowej w kontekście towarów tam zawartych.

Strona skarżąca podkreśliła, że wątpliwości dotyczące wykładni, a w konsekwencji zastosowania przepisów ustawy SENT regulujących nakładanie kar, należy rozstrzygać na korzyść podmiotu wysyłającego, podmiotu odbierającego lub przewoźnika ( art. 2a O.p. w związku z art. 24 ust. 3 ustawy SENT), uwzględniając cel wprowadzenia tej ustawy do obrotu prawnego. Spółka zwróciła uwagę, że w interesie publicznym nie leży nakładanie wielotysięcznych kar pieniężnych na podmioty, które dopuściły się wyłącznie uchybień formalnych (oczywistych omyłek) związanych z realizacją obowiązków przewidzianych w ustawie o SENT, jeżeli uchybienia te nie stwarzają realnego zagrożenia uszczuplenia przez dany podmiot dochodów podatkowych budżetu państwa. Skarżąca wskazała, że jeżeli dany podmiot występuje jednocześnie jako podmiot wysyłający i przewoźnik, tak jak w niniejszej sprawie, to należy stosować te przepisy; które będą korzystniejsze dla legalnie działającego przedsiębiorcy. W ocenie skarżącej spółki nałożenie kary w przedmiotowej sprawie ma charakter fiskalny, nastawiony na zwiększenie budżetu państwa.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Na wstępie wyjaśnić należy, iż Sąd rozpoznał przedmiotową sprawę w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów, na podstawie art. 119 pkt 2 i art. 120 ustawy z dnia 30 sierpnia 2020 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm., dalej jako p.p.s.a.). Zgodnie z treścią cyt. art. 119 pkt 2 p.p.s.a. sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym jeżeli strona zgłosi wniosek o skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym, a żadna z pozostałych stron w terminie czternastu dni od zawiadomienia o złożeniu wniosku nie zażąda przeprowadzenia rozprawy. Wniosek o rozpoznanie przedmiotowej sprawy w trybie uproszczonym złożył organ, skarżąca zaś nie zażądała przeprowadzenia rozprawy.

Podstawowa zasada polskiego sądownictwa administracyjnego została określona w art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2021 r., poz. 137), zgodnie z którym sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę legalności działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej. Zasada, że sądy administracyjne dokonują kontroli działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie, została również wyartykułowana w art. 3 § 1 p.p.s.a.

Zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Wady skutkujące koniecznością uchylenia aktu, stwierdzenia jego nieważności bądź wydania z naruszeniem prawa, przewidziane są w art. 145 § 1 p.p.s.a. Zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Sąd, uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie, uchyla ten akt w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W przypadku nieuwzględnienia skargi sąd ją oddala - art. 151 p.p.s.a.

Przedmiot tak rozumianej kontroli w przedmiotowej sprawie stanowiła decyzja Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z [...] kwietnia 2021 r., nr [...], utrzymująca w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celno-Skarbowego z dnia [...] stycznia 2020 r., nr [...] wymierzającą skarżącej karę pieniężną za zgłoszenie przez podmiot odbierający danych niezgodnych ze stanem faktycznym w zgłoszeniu towarów SENT.

Podstawę materialnoprawną zaskarżonego aktu stanowią przepisy ustawy z dnia 9 marca 2017 r. o systemie monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów (Dz. U. z 2018 r., poz. 2332 ze zm., aktualnie t.j. Dz. U. z 2020 r., poz. 859 ze zm., dalej: ustawa SENT) według stanu z dnia przeprowadzenia przez organ kontroli.

W myśl art. 3 ust. 1 cyt. ustawy system monitorowania przewozu i obrotu obejmuje gromadzenie i przetwarzanie danych o przewozie towarów i obrocie paliwami opałowymi, w szczególności z zastosowaniem środków technicznych służących do tego monitorowania, oraz kontrolę realizacji obowiązków wynikających z ustawy. W art. 3 ust. 2 określono enumeratywnie katalog podmiotów podlegających monitorowaniu, zaś w ust. 4-7 wyłączenia w tym zakresie. W art. 4 ust. 1-4 ustawy SENT przyjęto, że środkiem technicznym służącym monitorowaniu drogowego przewozu towarów jest rejestr zgłoszeń. Jest on prowadzony w systemie teleinformatycznym i gromadzi dane zawarte w zgłoszeniach, uzupełnieniach zgłoszeń i ich aktualizacjach oraz dotyczące przeprowadzonych kontroli. Obowiązki poszczególnych podmiotów związanych z przewozem towarów z terytorium innego państwa określa art. 6 ustawy SENT. W myśl ust. 1 cyt. przepisu w przypadku przewozu towaru z terytorium państwa członkowskiego albo z terytorium państwa trzeciego na terytorium kraju podmiot odbierający jest obowiązany, przed rozpoczęciem przewozu towaru na terytorium kraju, przesłać do rejestru zgłoszenie, uzyskać numer referencyjny dla tego zgłoszenia i przekazać ten numer przewoźnikowi. Zgłoszenie takie zawiera: 1) dane podmiotu odbierającego obejmujące: a) imię i nazwisko albo nazwę, b) adres zamieszkania albo siedziby; 2) dane nadawcy towarów obejmujące: a) imię i nazwisko albo nazwę, b) adres zamieszkania albo siedziby; 3) numer identyfikacji podatkowej podmiotu odbierającego albo numer, za pomocą którego podmiot odbierający jest zidentyfikowany na potrzeby podatku od towarów i usług albo podatku od wartości dodanej; 4) w przypadku wewnątrzwspólnotowego nabycia towarów w rozumieniu ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług numer, za pomocą którego nadawca towarów jest zidentyfikowany na potrzeby podatku od wartości dodanej; 5) dane adresowe miejsca dostarczenia towaru; 6) dane dotyczące towaru będącego przedmiotem przewozu, w szczególności rodzaju towaru, pozycji CN lub podkategorii PKWiU, ilości, masy brutto lub objętości towaru (ust. 2).

Przewóz towarów podlega kontroli, o której mowa w art. 13 ustawy SENT, polegającej na sprawdzeniu przestrzegania obowiązków w zakresie dokonywania, uzupełniania i aktualizacji zgłoszenia, zgodności danych zawartych w zgłoszeniu ze stanem faktycznym oraz posiadania numeru referencyjnego. Na podstawie art. 24 ust. 1 pkt 2 ustawy SENT, w sytuacji gdy podmiot odbierający zgłosi dane niezgodne ze stanem faktycznym, inne niż dotyczące towaru na przewoźnika nakłada się karę pieniężną w wysokości 10.000 zł.

Z akt sprawy wynika, iż skarżąca była podmiotem odbierającym, przewóz dotyczył towaru o nazwie RCN VERDUNNER IV w ilości 23700 kg, przewożonego z Niemiec do Polski. Skarżąca dokonała zgłoszenia o numerze [...], wpisując jako kod CN: 3814. W toku przeprowadzonej w dniu [...] maja 2018 r. kontroli funkcjonariusze Służby Celno-Skarbowej stwierdzili nieprawidłowości w zgłoszeniu SENT, polegające na podaniu danych niezgodnych ze stanem faktycznym (art. 6 ust. 2 pkt 2 lit. b ustawy SENT w brzmieniu obowiązującym w dniu kontroli), tzn. w polu "podmiot wysyłający" w rubryce "adres" wpisano: ul. [...], jednocześnie ten sam adres wpisano w polu ,,podmiot odbierający" (w istocie jak wynika z akt sprawy w/w adres stanowi adres skarżącej – podmiotu odbierającego).

W pierwszej kolejności należało odnieść się do podnoszonego przez skarżącą w postępowaniu przed organami oraz w skardze zarzutu dotyczącego błędnego nałożenia kary mimo, iż przewożony towar, zdaniem skarżącej, nie podlegał obowiązkowi monitorowania, o którym mowa w ustawie SENT. Za powyższym według skarżącej przemawia fakt, iż przewożony w dniu kontroli towar zawierał jedynie 1% alkoholu etylowego, a to nie odpowiada definicji alkoholu etylowego określonego w art. 93 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 6 grudnia 2008 r. o podatku akcyzowym. Według cyt. przepisu do alkoholu etylowego w rozumieniu ustawy zalicza się: 1) wszelkie wyroby o rzeczywistej objętościowej mocy alkoholu przekraczającej 1,2% objętości, objęte pozycjami CN 2207 i 2208, nawet jeżeli są to wyroby stanowiące część wyrobu należącego do innego działu Nomenklatury Scalonej.

Wyjaśnić należy, iż przewożony i objęty zgłoszenie w przedmiotowej sprawie towar - RCN VERDUNNER IV, któremu skarżąca nadała kod CN 3814, według karty charakterystyki załączonej do akt sprawy (k. 37) w składzie zawierał <3% etanolu (alkoholu etylowego). Z kolei według świadectwa jakości złożonego przez skarżącą o akt sprawy (k. 41) w/w towar zawierał "ca.1%" (czyli circa, około). Zatem w pierwszej kolejności należy stwierdzić, iż nie oznacza to, iż RCN VERDUNNER IV zawierał dokładnie 1% etanolu (alkoholu etylowego).

Zgodnie z art. 3 ust. 2 pkt 1 lit. b ustawy SENT, w brzmieniu z dnia dokonania kontroli, systemowi monitorowania drogowego podlega przewóz towarów objętych pozycjami CN m.in. 3814 zawierających alkohol etylowy, jeżeli masa brutto przesyłki towarów objętych tymi pozycjami przekracza 500 kg lub jej objętość przekracza 500 litrów. Treść powyższego przepisu wskazuje, iż towar objęty CN 3814 i zawierający alkohol etylowy podlega wymogom ustawy SENT. Przy czym ustawa SENT nie odsyła w tym zakresie do przepisów ustawy o podatku akcyzowym, stąd brak podstaw do stosowania w zakresie interpretacji cyt. art. 3 ust. 2 pkt 1 lit. b ustawy SENT przepisów ustawy o podatku akcyzowym, w tym art. 93 ust. 1 pkt 1. Zauważyć należy, iż zawarta w art. 93 ust. 1 o podatku akcyzowym definicja alkoholu etylowego ma zastosowanie wyłącznie do celów tejże ustawy (cele podatkowe, w tym odnoszące się do produkcji). Jeżeli intencją ustawodawcy byłoby powiązanie wskazania zawartego w art. 3 ust .1 pkt 1 lit. b ustawy SENT ,,zawiera alkohol etylowy" z definicją zawartą w ustawie o podatku akcyzowym, powinno to znaleźć odzwierciedlenie w treści przepisów ustawy SEN poprzez stosowne odesłanie lub wskazanie, że mają zastosowanie przepisy ustawy o podatku akcyzowym, jak przykładowo uczyniono to w obowiązującym od 14 czerwca 2018 r. w ust. 2a art. 3 ustawy SENT. Zauważyć należy, iż ustawa SENT dotyczy monitorowania określonych towarów wymienionych w katalogu zawartym w art. 3 ust. 2 ustawy SENT, które nie tylko stanowią wyroby akcyzowe, ale także wyroby, które choćby potencjalnie mogą stać się tymi wyrobami, stąd obowiązek dokonania zgłoszenia ich przewozu, o ile ilość, masa lub objętość tych wyrobów przekracza te wskazane w ustawie i z zastrzeżeniem przewidzianych w niej zwolnień. Mając na uwadze powyższe Sąd uznał organy prawidłowo uznały, iż towar zgłoszony przez skarżącą, jako zawierający alkohol etylowy i jako wymieniony w ustawie SENT towar podlegający systemowi monitorowania przewozu, podlegał rejestracji w systemie monitorowania przewozu SENT.

Kolejną sporną okoliczność w sprawie stanowiła ocena zasadności nałożenia na skarżącą kary pieniężnej w kwocie 10.000 zł z tytułu wadliwego wpisania w zgłoszeniu SENT adresu podmiotu wysyłającego. Strona dokonała następnie korekty wskazanego błędu jednak przepisy ustawy SENT nie przewidują w takiej sytuacji automatycznego wygaśnięcia podstawy do stosowania sankcja ta bowiem jest nakładana za stwierdzenie niezgodności danych w zgłoszeniu.

Należy wskazać, że ustawodawca dopuścił możliwość odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej stosownie do art. 24 ust. 3 w zw. z art. 26 ust. 3 ustawy SENT w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem podmiotu odbierającego lub interesem publicznym, na wniosek podmiotu odbierającego lub z urzędu. Przytoczony przepis warunkuje tą możliwość, o ile nie stanowi pomocy publicznej (pkt 1) albo stanowi pomoc de minimis albo pomoc de minimis w rolnictwie lub rybołówstwie, udzieloną z uwzględnieniem warunków dopuszczalności tej pomocy, określonych w przepisach prawa Unii Europejskiej (pkt 2), albo stanowi pomoc publiczną spełniającą warunki określone w przepisach wydanych na podstawie ust. 4 (pkt 3).

W rozpoznawanej sprawie kwestią sporną jest to, czy prawidłowo organy rozważyły przesłanki odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej określone w art. 24 ust. 3 ustawy SENT. Analiza treści w/w przepisu uzasadnia wniosek, że ustawodawca posłużył się instytucją opartą na tzw. uznaniu administracyjnym. Przepis ten bowiem zawiera odesłanie do pojęć niedookreślonych – "ważnego interesu przewoźnika" lub "interesu publicznego" jako materialnoprawnych przesłanek będących podstawą do odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej. Użyty łącznik "lub" wskazuje, że do odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej wystarczy zaistnienie jednej z wyżej powołanych dwóch dyrektyw wyboru ("ważnego interesu podmiotu odbierającego" lub "interesu publicznego"), przy czym w każdej sprawie zawsze powinny zostać rozważone przez organ obie przesłanki. Ogólną dyrektywą interpretacyjną w stosunku do w/w pojęć jest uznanie wyjątkowości odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej (por. wyroki NSA z dnia 8 grudnia 2020 r., II GSK 1052/20, II GSK 855/20 oraz z dnia 12 marca 2020 r., II GSK 1464/19, www.orzeczenia.nsa.gov.pl – dalej CBOSA). Nie budzi przy tym wątpliwości, że ważnego interesu podmiotu odbierającego nie można utożsamiać z jego subiektywnym przekonaniem o potrzebie odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej. W orzecznictwie zgodnie podnosi się, że jedynie nadzwyczajne, losowe sytuacje, takie jak utrata możliwości wywiązania się ze zobowiązań, utrata możliwości zarobkowania, trudności finansowe, które w konkretnych okolicznościach wiązałyby się z zagrożeniem dla istotnego interesu zobowiązanego, w szczególności dla realizacji podstawowych potrzeb bytowych osób zobowiązanych i ich rodzin, skutkujące brakiem możliwości uregulowania nałożonej kary, przesądzają o wystąpieniu ważnego interesu podmiotu odbierającego. Pojęcia tego nie należy ograniczać jedynie do sytuacji nadzwyczajnych, losowych, na które strona postępowania nie miała wpływu. Ważny interes podatnika (podmiotu odbierającego) to również sytuacja ekonomiczna, życiowa, możliwość zarobkowania itp. W ocenie Sądu zwrot "ważny interes podmiotu odbierającego" nie dotyczy tylko nadzwyczajnych okoliczności, ale powinien uwzględniać również trudną sytuację ekonomiczną podmiotu odbierającego. Oczywiście nie każde trudności finansowe podmiotu odbierającego mogą uzasadniać odstąpienie od nałożenia kary pieniężnej lecz tylko takie, które wiązałyby się z zagrożeniem dla jego interesu, bytu firmy. Organy ustaliły, że skarżąca spółka nie posiada zaległości z tytułu należności publicznoprawnych. Wobec spółki nie jest prowadzone postępowanie egzekucyjne, podatnik nie występował z wnioskiem o ulgi w spłacie zobowiązań. Organ ustalił, iż spółka nie ponosiła straty z prowadzonej działalności i nie posiadała inwestycji długoterminowych, dokonywała zakupu środków trwałych w kwocie 1165498z, a środki pieniężne na koniec 2018 r. w kasie i na rachunkach bankowych wynosiły 615.124,47 zł, zaś na [...] czerwca 2019 r. – 445.839,46 zł. Powyższych ustaleń przestawionych przez organ w zaskarżonej decyzji strona skarżąca w skardze nie zakwestionowała. W tej sytuacji należy podzielić stanowisko organów, że nie zachodzi przesłanka "ważnego interesu podmiotu odbierającego" uzasadniająca odstąpienie od wymierzenia kary.

Z kolei zarówno w judykaturze, jak i w doktrynie podkreśla się, że interes publiczny to dyrektywa postępowania nakazująca respektowanie wartości wspólnych dla całego społeczeństwa lub danej społeczności lokalnej takich jak: sprawiedliwość, równość, bezpieczeństwo i zaufanie obywateli do organów władzy publicznej (por. wyroki NSA z dnia 28 sierpnia 2019 r., II GSK 360/1, z dnia 13 lutego 2020 r., II GSK 1498/19, CBOSA). Na pojęcie interesu publicznego składa się zarówno zasada powszechności ponoszenia danin publicznych, sprawiedliwości i nieobciążania budżetu Państwa, jak również proporcjonalność nałożonej kary, skutków, jakie może pociągnąć za sobą niewypełnienie nałożonego obowiązku oraz cel, jakiemu służy realizacja danego obowiązku, a który niewątpliwie jest związany z celem, jakim kierował się ustawodawca wprowadzając dane regulacje prawne.

Sąd rozpoznający niniejszą sprawę podziela stanowisko wyrażone w orzecznictwie, że właściwe odczytanie klauzuli interesu publicznego jako przewidzianej w art. 24 ust. 3 ustawy SENT przesłanki odstąpienia od nałożenia kary, powinno nastąpić z uwzględnieniem zasady proporcjonalności, a zatem organ winien rozważyć, czy przewidziana sankcja stanowi w konkretnym stanie faktycznym dolegliwość proporcjonalną ze względu na cel jej wprowadzenia, czy też jest niewspółmiernie dolegliwa, przez co zasada proporcjonalności zostaje naruszona. Jeżeli sankcja, która miałaby być zastosowana jest nadmierna (dolegliwa w stopniu większym niż jest to niezbędne dla osiągnięcia założonego celu) to klauzula interesu publicznego nakazuje odstąpienie od nałożenia kary. Z uzasadnienia projektu ustawy SENT wynika, że ma ona za zadanie chronić legalny handel towarami uznanymi w wyniku przeprowadzonych analiz przez krajowego prawodawcę za "wrażliwe", ułatwić walkę z "szarą strefą" oraz ograniczyć poziom uszczupleń w kluczowych dla budżetu państwa podatkach, tj. podatku od towarów i usług oraz podatku akcyzowego, a także zwiększyć skuteczność kontroli w obszarach obarczonych istotnym ryzykiem naruszenia obowiązujących przepisów. Ma stanowić narzędzie do walki z nieuczciwymi podmiotami dokonującymi nielegalnego obrotu paliwami płynnymi, alkoholem całkowicie skażonym oraz suszem tytoniowym, bez odprowadzania do budżetu państwa należnych podatków, dokonujących wyłudzeń niezapłaconych podatków. Jak wynika zatem z uzasadnienia ustawy SENT, kary w niej przewidziane nie mają charakteru fiskalnego, ale przede wszystkim prewencyjny. Nie leży w interesie publicznym, aby nakładać na przewoźnika działającego legalnie dolegliwą karę pieniężną tylko z tej przyczyny, że dopuścił się on pewnych uchybień formalnych, o nieistotnym znaczeniu, jeżeli uchybienia te nie tylko nie stanowiły realnego zagrożenia interesów Skarbu Państwa, w postaci możliwości uszczuplenia dochodów podatkowych, ale nawet nie stwarzały ryzyka takiego uszczuplenia (por. wyroki NSA: z 18 maja 2020 r., II GSK 220/20, z 27 listopada 2020 r., II GSK 790/20, z 19 lutego 2021 r., II GSK 1353/20, 9 kwietnia 2021 r., II GSK 291/21, CBOSA).

Zdaniem Sądu, nakładanie kar pieniężnych na podstawie przepisów ustawy SENT w związku z oczywistymi omyłkami lub uchybieniami formalnymi podmiotu wysyłającego, odbierającego lub (i) przewoźnika, może naruszać zasadę proporcjonalności, która nakazuje organom państwowym użycie jedynie takich środków, które są niezbędne dla osiągnięcia konkretnego celu. Oznacza to, że organy państwowe mają osiągać cel, który służy społeczeństwu, jak najmniejszym jego i poszczególnych jednostek kosztem. Surowość kary wymierzonej przez organ administracyjny nie może być nieproporcjonalna do przewinienia, którego kara dotyczy. Konieczność stosowania zasady proporcjonalności wywodzonej z art. 31 ust. 3 Konstytucji RP powinno być traktowane jako kolejny argument przemawiający za tym, aby nakładać kary pieniężne na podstawie przepisów ustawy SENT w sytuacji, gdy naruszenie przez określony podmiot obowiązków nałożonych przez racjonalnego ustawodawcę ma charakter na tyle istotny, że może skutkować uszczupleniem dochodów podatkowych budżetu państwa. Nie może być natomiast przejawem zbytniego formalizmu. Na konieczność stosowania zasady proporcjonalności konsekwentnie wskazuje Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej (zob. przykładowo pkt 20 wyroku TSUE z 2 czerwca 2016 r., sygn. C - 418/14; Lex nr 2051260), a także Trybunał Konstytucyjny (wyrok z 12 stycznia 1999 r., sygn. akt P 2/98, OTK ZU nr 1/1999, poz. 2 i powołane tam orzecznictwo; wyrok z 30 listopada 2004 r., sygn. SK 31/04, OTK ZU nr 10/2004, poz. 110).

W tym zakresie niniejszy skład w całości akceptuje pogląd wyrażony już w wielu orzeczeniach, zgodnie z którym przy ocenie, czy za odstąpieniem od nałożenia kary pieniężnej przemawia interes publiczny, należy również uwzględnić to, czy podmiot odpowiedzialny za naruszenie prowadził działalność zgodną z prawem i czy w związku z tym naruszeniem doszło do uchybienia w zapłacie należnych podatków. Nie leży bowiem w interesie publicznym, a więc interesie całego społeczeństwa, nakładanie kar pieniężnych na podmioty, które działają zgodnie z prawem, a które to dopuściły się jedynie nieistotnych (z punktu widzenia również prawa podatkowego) omyłek czy błędów w zgłoszeniu SENT. Takie postępowanie organów nie powodowałoby budowania zaufania obywateli do organów administracji publicznej i stanowiłoby nadmierny, nieakceptowalny współcześnie legalizm. Nie ma przy tym interesu publicznego w tym, aby nakładać na przewoźnika działającego legalnie dolegliwą karę pieniężną tylko z tej przyczyny, że dopuścił się on pewnych uchybień formalnych, jeżeli uchybienia te nie stanowiły realnego zagrożenia interesów Skarbu Państwa w postaci możliwości uszczuplenia dochodów budżetowych i zostały usunięte w całości lub w znacznej części w toku kontroli (por. wyroki NSA z 21 listopada 2019 r., II GSK 1133/19; 18 maja 2020 r., II GSK 220/20; 2 lipca 2020 r., II GSK 406/20 i 27 listopada 2020 r., II GSK 790/20 oraz wyroki WSA w Krakowie z 11 września 2019 r., III SA/Kr 450/19 i WSA we Wrocławiu z 6 grudnia 2018 r., III SA/Wr 423/18).

W ocenie Sądu organy orzekające w niniejszej sprawie dokonały błędnej, zawężającej interpretacji pojęcia interesu publicznego, bez uwzględnienia konstytucyjnej zasady proporcjonalności. Prowadząc postępowanie organy obydwu instancji powinny mieć na uwadze, że każdorazowo sprawę należy rozpatrzeć z uwzględnieniem konkretnych okoliczności danej sprawy. Wymaga podkreślenia, że w realiach niniejszej sprawy stwierdzone naruszenie dotyczyło jednego elementu (błędne podanie adresu podmiotu wysyłającego, nadawcy towaru) mającego charakter oczywistej omyłki. Wskazuje na to identyczność adresu wpisanego u podmiotu odbierającego i wysyłającego w dokumencie zgłoszenia, choć podmiot wysyłający ma siedzibę w Niemczech. Ponadto błąd ten został następnie usunięty. Organy nie podały ilości stwierdzonych wobec skarżącej spółki przypadków naruszeń ustawy SENT w stosunku do zarejestrowanych, w okresie [...] maja 2017 r. do [...] stycznia 2020 r., 69 zgłoszeń, co również przemawia za zasadnością odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej. Podkreślić również należy, że organ nie wskazuje, iż z powodu tego uchybienia Skarb Państwa poniósł jakiekolwiek szkody lub uszczuplenia w swoich dochodach.

Z uzasadnienia zaskarżonej decyzji wynika, że rozważając przesłanki odstąpienia od nałożenia kary organy dokonał zawężającej wykładni pojęcia "interes publiczny". Wprawdzie organ II instancji odwoływał się do wyroku NSA wydanego w sprawie o sygn. akt II GSK 220/20, przytaczając treść jego uzasadnienia, jednakże uczynił to w sposób wybiórczy (wiążąc przykładowo oczywiste omyłki jedynie z wątpliwościami dotyczącymi wykładni i stosowania przepisów ustawy SENT), pomijając szereg jego fragmentów, dotyczących okoliczności jakie są istotne przy badaniu interesu publicznego, zwłaszcza w kontekście konieczności stosowania zasady proporcjonalności. W rzeczywistości powołując się na powyższe orzeczenie organ odwoławczy dokonał interpretacji interesu publicznego w sposób sprzeczny z zawartym w jego uzasadnieniu wyjaśnieniem tego pojęcia, wyprowadzając diametralnie odmienne wnioski, stwarzając jedynie pozory przeprowadzenia oceny według kryteriów w nim zawartych.

Mając na uwadze powyższe uwagi oraz okoliczności faktyczne rozpoznawanej sprawy nie sposób podzielić stanowiska organu odwoławczego, że brak nałożenia kary pieniężnej za stwierdzone uchybienie byłby zachwianiem zasady proporcjonalności, a strona zyskałaby pozycję uprzywilejowaną względem innych podmiotów, które z różnych przyczyn również dokonują naruszeń ustawy SENT i ponoszą odpowiedzialność z tego tytułu.

Z przedstawionych względów, w ocenie Sądu, organy dokonały zawężającej wykładni art. 24 ust. 3 ustawy SENT, która miała istotny wpływ na wynik sprawy, jak i naruszyły art. 120, art. 121 § 1, art. 191 i art. 210 § 4 O.p., albowiem nie przeprowadziły prawidłowej oceny przesłanki "interesu publicznego" i jej zastosowania w sprawie.

Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c w zw. z art. 135 p.p.s.a. Sąd uchylił decyzje organów obydwu instancji.

Rozstrzygając sprawę ponownie organy zastosują się do oceny prawnej wyrażonej w uzasadnieniu niniejszego wyroku (art. 153 p.p.s.a.) W szczególności rozważą, czy wymierzenie stronie skarżącej kary pieniężnej leży w interesie publicznym, który powinien być odczytywany z uwzględnieniem konstytucyjnej zasady proporcjonalności (art. 31 ust. 3 Konstytucji RP.).

O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a. zasądzając od organu na rzecz strony skarżącej zwrot kosztów w kwocie 2200 zł, na którą to kwotę składa się uiszczony wpis sądowy od skargi w wysokości 400 zł oraz wynagrodzenie pełnomocnika strony będącego radcą prawnym w wysokości 1800 zł, ustalone na podstawie § 14 ust. 1 pkt 1 lit. a w zw. z § 2 pkt 4 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radcy prawnego (tj. Dz. U. z 2018 r., poz. 265).