Wyrok WSA w Lublinie, sygn. akt II SA/Lu 456/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Data orzeczenia: 2021-12-02 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 7, art. 8, art. 77 par. 1
journal: Dz.U. 2021 poz 735
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.
article: art. 50, art. 51
journal: Dz.U. 2019 poz 1186
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - tekst jedn.
article: par. 12
journal: Dz.U. 1980 nr 17 poz 62
law: Rozporządzenie Ministra Administracji, Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 3 lipca 1980 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki.
article: par. 12;
journal: Dz.U. 1980 nr 17 poz 62
law: Rozporządzenie Ministra Administracji, Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 3 lipca 1980 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki.
article: art. 106 par. 3, art. 153, art. 151
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jerzy Parchomiuk (sprawozdawca) Sędziowie Sędzia WSA Jadwiga Pastusiak Asesor sądowy Marcin Małek, Protokolant Starszy sekretarz sądowy Agnieszka Wojtas po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 2 grudnia 2021 r. sprawy ze skargi S. S. na decyzję Inspektor Nadzoru Budowlanego z dnia [...] kwietnia 2021 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia obowiązku wykonania określonych robót budowlanych oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną do sądu decyzją z [...] kwietnia 2021 r., wydaną po rozpatrzeniu odwołania S. S. (dalej jako: skarżący) Inspektor Nadzoru Budowlanego (dalej jako: L. WINB), utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego (dalej jako: PINB) Miasta Z. z

[...] grudnia 2020 r. w przedmiocie obowiązku wykonania określonych robót budowlanych.

Stan sprawy, w którym wydano zaskarżoną decyzję przedstawia się następująco:

Postępowanie administracyjne zostało wszczęte na skutek pisma skarżącego z dnia [...] lipca 2017 r., w którym zwrócił się do PINB Miasta Z. o wszczęcie postępowania w sprawie budynku mieszkalnego na działce nr [...], przy ul. [...] w Z. w zakresie jego usytuowania, zmiany sposobu użytkowania, otworów okiennych i balkonu od strony działek nr [...] i [...].

W toku postępowania przeprowadzano kilkukrotnie oględziny, w wyniku których stwierdzono, że na działce nr [...] posadowiony jest budynek mieszkalny konstrukcji murowanej, składający się z sutereny, parteru i I piętra. W suterenie znajdują trzy pokoje z przeznaczeniem na pokoje gościnne, parter wykorzystywany na potrzeby własne i I piętro przeznaczone do wynajmu na stancje. W trakcie oględzin stwierdzono, że pokrycie dachowe wykonane jest z blachy trapezowej. Ponadto od strony południowej występuje zadaszenie z blachy trapezowej nad balkonem I piętra. Nie stwierdzono garażu w budynku. Nie dysponując projektem budowlanym budynku brak było możliwości stwierdzenia czy pogłębiono suterenę oraz czy schody konstrukcji stalowej położone w narożniku północno-wschodnim działki występowały w projekcie. Zmierzono odległość od ogrodzenia wykonanego przez S. S. na działkach nr [...] i [...] do lica ściany budynku położonego na działce nr [...]. Odległość wynosi od 3,54 m do 3,65 m. Balkon jest wysunięty ponad lico ściany ok. 1 m. W ścianie południowej budynku znajdują się otwory okienne i drzwi balkonowe. Podczas oględzin dokonano pomiarów odległości od lica ściany budynku skarżącego (położonego na działce nr [...]) do budynku B. B. (na działce nr [...]) – z rezultatem 8,99 m.

S. S. oświadczył, że trzykondygnacyjny budynek jest wynajmowany w całości tj. 9 pokoi. Zażądał nakazania zamurowania otworów okiennych

i balkonowych od strony południowej oraz wejścia do budynku od strony północnej w poziomie parteru (ze względu na odległość od granicy).

Zgodnie z pismem S. S. z [...] sierpnia 2017 r. B. B. w latach [...] wykonał następujące roboty budowlane: wymiana pokrycia dachowego z eternitu na blachę, ocieplenie budynku styropianem i położenie elewacji, wymiana wszystkich otworów okiennych i drzwiowych na PCV, wykonanie zadaszenia

i barierki nad balkonami, zlikwidowanie bramy wjazdowej do garażu, pogłębienie pomieszczenia w suterenie, przebudowa schodów wejściowych do budynku od strony wschodniej.

Ustalono, że Urząd Miasta Z. decyzją z [...] października 1985 r., wydał pozwolenie na budowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego wolnostojącego z pomieszczeniem usługowym (magiel elektryczny) na rzecz W. S.. Następnie Urząd Miasta Z. wstrzymał prowadzenie dalszych robót budowlanych przy przedmiotowej budowie. Kolejno decyzją z dnia [...] czerwca 1986 r. udzielił W. S. pozwolenia na wznowienie robót budowlanych.

Wyrokiem Sądu Rejonowego w Z. I Wydział Cywilny W. S. został zobowiązany do przeniesienia na B. B. i E. B. własności działki nr [...]. Decyzją z [...] lipca 1987 r. na wniosek B. i E. B. przeniesiono na ich rzecz pozwolenie na budowę przedmiotowego budynku mieszkalnego.

W aktach sprawy znajduje się zawiadomienie o oddaniu obiektu budowlanego do użytku, zgłoszone przez B. B. pismem z [...] sierpnia 1990 r. W dniu [...] września 1990 r. przeprowadzono kontrolę, w wyniku której stwierdzono, że budynek mieszkalny dwurodzinny zrealizowano zgodnie z dokumentacją techniczną oraz pozwoleniem na budowę. W dniu [...] września 1990 r., przyjęto zgłoszenie o oddaniu obiektu budowlanego do użytku bez zastrzeżeń.

W toku postępowania W. S. oświadczył, że sporną działkę wraz z pozwoleniem na budowę kupił w 1985 r. ojciec B. B. (W. B.), który realizował budowę. W trakcie budowy W. B. nie zastosował się do pozwolenia na budowę i projektu budowlanego i rozpoczął budowę budynku o powiększonych wymiarach, co skutkowało wstrzymaniem budowy przez organ architektoniczno-budowlany. Następnie organ wydał decyzję o wznowieniu robót budowlanych po zmianach w pierwotnym projekcie budowlanym, adaptując budynek jako dwurodzinny o wymiarach 12 m x 10 m o wysokim podpiwniczeniu i jednej kondygnacji. PINB stwierdził, że skuteczne przeniesienie własności przedmiotowej nieruchomości nastąpiło dopiero w 1987 r.

Decyzją z [...] maja 2019 r. PINB Miasta Z. odmówił nakazania B. B. zamurowania otworów okiennych i rozbiórki balkonów w ścianie południowej budynku mieszkalnego położonego na działce nr [...]. Po rozpatrzeniu odwołania wniesionego przez skarżącego, decyzją z [...] sierpnia 2019 r. L. WINB utrzymał w mocy decyzje organu I instancji.

W wyniku skargi wniesionej przez S. S., prawomocnym wyrokiem z 4 grudnia 2019 r. (II SA/Lu 606/19) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie uchylił decyzję L. WINB z [...] sierpnia 2019 r. oraz decyzję PINB Miasta Z. z [...] maja 2019 r.

Wykonując wytyczne zawarte w ww. wyroku, PINB Miasta Z. wszczął odrębne postępowanie w sprawie zmiany sposobu użytkowania przedmiotowego budynku.

W toku postępowania ponownie, dwukrotnie przeprowadzono oględziny, w wyniku których stwierdzono, że stan faktyczny ustalony podczas poprzednich oględzin przeprowadzonych nie uległ zmianie. Pracownicy PINB dokonali pomiarów różnicy poziomów sutereny w stosunku do terenu przy wejściu do budynku. Zmierzona wysokość wynosi 0,22 m.

Decyzją z [...] grudnia 2020 r., PINB Miasta Z. odmówił nałożenia na B. B., właściciela nieruchomości położonej przy ul. [...] w Z., obowiązku zamurowania otworów okiennych i rozbiórki balkonów w ścianie południowej budynku mieszkalnego położonego na działce nr [...].

Od powyższej decyzji skarżący wniósł odwołanie, zarzucając naruszenie szeregu przepisów z zakresu prawa budowlanego i postępowania administracyjnego.

Po rozpatrzeniu odwołania, wskazaną na wstępie decyzją z [...] kwietnia 2021 r. L. WINB utrzymał w mocy decyzje organu I instancji.

W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że kwestie sporne dotyczące zgodności z prawem budowy budynku mieszkalnego położonego na działce nr [...] były przedmiotem rozważań WSA w Lublinie, który w wyroku z 4 grudnia 2019 r. nie podzielił zarzutów skarżącego dotyczących zgodności budowy spornego budynku z projektem budowlanym. Ocena prawa Sądu jest wiążąca dla organu.

W toku postępowania ustalono, że sporne otwory okienne zostały wykonane podczas budowy budynku mieszkalnego zgodnie z decyzją o pozwoleniu na budowę przedmiotowego budynku z [...] października 1985 r. W dniu [...] września 1990 r. przeprowadzono kontrolę na działce, w wyniku której ustalono, że została ukończona budowa budynku mieszkalnego dwurodzinnego, budynek zrealizowano zgodnie z dokumentacją techniczną oraz pozwoleniem na budowę. W dniu [...] września 1990 r. Urząd Rejonowy w Z. na podstawie ówczesnych przepisów wydał przyjęcie zgłoszenia o oddaniu obiektu budowlanego do użytkowania.

W dalszej kolejności organ odwoławczy powołał się na pomiary dokonane w sprawie, z których wynika, że odległość od znaku granicznego do ściany południowej budynku mieszkalnego na działce nr ew. [...] wynosi 3,56 m. Odległość między licem ściany budynku skarżącego (na działce nr [...]) a budynkiem sąsiednim (na działce [...]) wynosi 8,99 m. Na tej podstawie w ocenie L. WINB należy uznać, że budynek na działce nr [...] znajduje się w odległości większej niż 4 m od granicy działek, a odległość między budynkami jest większa niż 8 m, co odpowiada wymaganiom § 12 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych z 1980 r. Zasadnie zatem organ I instancji odmówił nakazania B. B. zamurowania otworów okiennych i rozbiórki balkonów.

W skardze do sądu administracyjnego na decyzję L. WINB pełnomocnik S. S. podniósł zarzuty:

(1) naruszenia art. 7, art. 8 i art. 77 k.p.a. poprzez niepodjęcie wszystkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia wszystkich okoliczności sprawy

i nieprawidłową ocenę materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie, tj.:

a) uporczywe pomijanie przez organ i zaniechanie jakichkolwiek ustaleń w zakresie czy otwory okienne, o których zamurowanie wnioskuje skarżący oraz balkony znajdujące się w ścianie budynku położonego na działce nr [...], naruszają przepisy techniczno-budowlane obowiązujące w dacie ich realizacji, pomimo że organ zna zarówno datę powstania budynku (lata [...]) jak i przepisy wówczas obowiązujące;

b) błędne przyjęcie przez organ prowadzący postępowanie, że zawiadomienie o zakończeniu budowy z [...] sierpnia 1990 r. oraz protokół z kontroli na działce z [...] września 1990 r. stanowią niepodważalny dowód na to, że sporny budynek mieszkalny został wydany zgodnie z pozwoleniem na budowę i projektem budowlanym, pomimo iż zawiadomienie o zakończeniu budowy stanowi uproszczoną formę reglamentacji, zastępującą w niektórych przypadkach decyzję o pozwoleniu na budowę i decyzję o pozwoleniu na użytkowanie, z racji tej nie daje inwestorowi pełnych gwarancji

i pewności prawidłowości prowadzonych działań inwestycyjnych;

c) nieprawidłowe przyjęcie i stwierdzenie, że w momencie uzyskania pozwolenia na budowę i realizacji inwestycji spornego budynku mieszkalnego obecnie należącego do B. B. działki o nr [...], [...] i [...] stanowiły jedną integralną całość i wszystkie był własnością W. S., podczas gdy wskazane działki zostały wydzielone w wyniku postępowania o zniesienie współwłasności i działu spadku, zakończonego postanowieniem Sądu Rejonowego w Z. z [...] maja 1982 r., gdzie W. S. stał się właścicielem jedynie działki nr [...], a następnie została podzielona na działki o numerach [...] i [...], zaś działka, która obecnie odpowiada numerom ewidencyjnym [...] i [...] w wyniku zniesienia współwłasności i działu spadku przypadła na własność M. W.; granica między działkami [...] i [...], a działkami [...] i [...] została ustalona zgodnie z operatem technicznym przez biegłego geodetę w dniu [...] marca 1982 r., tj. przed procesem budowy budynku mieszkalnego B. B., przeprowadzonej na podstawie pozwolenia na budowę z [...] października 1985 r.;

d) wydanie decyzji, która w sposób rażący uchybia zasadom praworządności, proporcjonalności, równego traktowania stron i bezstronności, odmawiającą nakazania wykonania czynności i robót budowlanych, o których mowa powyżej, podczas gdy bezwzględnie obowiązujące przepisy prawa budowlanego jednoznacznie wskazują, że organ nakłada obowiązek wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonanych już robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem, jeśli roboty budowlane zostały wykonane w sposób istotnie odbiegający od warunków określonych w przepisach;

e) nieuwzględnienie przez organ, że pozwolenie na budowę z [...] października 1985 r. wydane na rzecz W. S. mogło obejmować jedynie działkę nr [...], której w tamtym czasie właścicielem był uczestnik postępowania W. S., stosownie do postanowienia Sądu Rejonowego w Z. z [...] maja 1982 r.;

f) nieuwzględnienie przez organ, że usytuowanie budynku na działce nr [...] przez inwestora B. B. w latach 1985/86 powinno nastąpić w odległości co najmniej 4 metrów od granicy działki [...] (aktualnie nr [...] i [...]);

g) nieuwzględnienie przez organ, że pozwolenie na budowę dotyczy budynku mieszkalnego jednorodzinnego wolnostojącego z pomieszczeniem usługowym (magiel elektryczny) i całkowite pominięcie, że obecnie sporny budynek jest trzykondygnacyjny;

h) nieprawidłowe uznanie, że skoro sporny budynek został odebrany przez uprawniony organ w 1990 r., to przy braku posiadania i udostępnienia przez B. B. dokumentacji technicznej budynku w szczególności braku projektu budowlanego, istnieje domniemanie, że budynek został postawiony prawidłowo, zgodnie z warunkami technicznymi podczas gdy pomiary sporządzone podczas oględzin wskazały nie zostały zachowane wymagane prawem odległości;

i) nieprawidłowe ustalenie, że brak dokumentacji spornego budynku uniemożliwia potwierdzenie faktu, że dokonano pogłębienia pomieszczenia sutereny oraz zamurowania bramy wjazdowej – przebudowa obiektu budowlanego, podczas gdy te okoliczności należało stwierdzić na podstawie zachowanej dokumentacji zdjęciowej przedłożonej przez skarżącego oraz zgłoszeń powierzchni użytkowej do Urzędu Miasta w związku z odbiorem i oddaniem obiektu budowlanego do użytku;

(2) naruszenie art. 51 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 50 ust. 1 w zw. z art. 51 ust. 7 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (Dz. U. z 2020 r., poz. 1333, ze zm.; dalej jako: P.b.), poprzez odmowę przez organ nałożenia na B. B. obowiązku zamurowania otworów okiennych i rozbiórki balkonów w ścianie południowej spornego budynku mieszkalnego, w sytuacji gdy otwory okienne budynku wybudowano niezgodnie z przepisami powszechnie obowiązującego prawa w czasie powstania budynku (jego budowy), zaś przepisy ustawy Prawo budowlane wprost wskazują, że organ nakłada obowiązek wykonania określonych czynności lub robót budo walnych w celu doprowadzenia wykonanych już robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem, gdy roboty budowlane zostały wykonane w sposób istotnie odbiegający od warunków określonych w przepisach prawa;

(3) naruszenie § 12 ust 1 rozporządzenia Ministra Administracji, Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 3 lipca 1980 r., w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki (Dz. U. Nr 17 poz. 62 ze zm.; dalej jako: r.w.t. z 1980 r.), poprzez uznanie, że sporny budynek został wybudowany zgodnie z warunkami technicznymi, podczas gdy przepisy dotyczące odległości pomiędzy budynkami czy to obowiązujące obecnie czy w okresie budowy budynku przez B. B. nie dopuszczały możliwości posadowienia ściany budynku, w którym znajdują się otwory okienne i drzwiowe bliżej niż 4 metry od granicy działki.

Mając na uwadze tak sformułowane zarzuty pełnomocnik skarżącego wniósł o uchylenie decyzji wydanych przez organy obydwu instancji, a także o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania.

Ponadto pełnomocnik złożył wniosek o przeprowadzenie uzupełniającego dowodu z dokumentów w postaci: opinii Zarządu O. P. w Z. oraz pisma radnego R. Z. na okoliczność położenia budynków, zakłócania ciszy nocnej przez B. B. i gości hotelowych, wykorzystywania budynku mieszkalnego przez B. B. do celów hotelowych.

W odpowiedzi na skargę L. WINB wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.

Sprawa została rozpoznana na rozprawie przeprowadzonej zgodnie z art. 15zzs4 ust. 2 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2020 r., poz. 1842, ze zm.).

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył co następuje:

Skarga podlegała oddaleniu, gdyż zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem.

Kwestią kluczową w rozpoznawanej sprawie jest fakt, że zarówno zaskarżona decyzja L. WINB z [...] kwietnia 2021 r., jak i poprzedzająca ją decyzja PINB Miasta Z. z [...] grudnia 2020 r. zostały wydane w następstwie uchylenia poprzednich rozstrzygnięć organów wyrokiem WSA w Lublinie z 4 grudnia 2019 r.

(II SA/Lu 606/19). Wyrok ten (prawomocny wobec niezłożenia skargi kasacyjnej) jest o tyle istotny, że ocena prawna w nim zawarta wiąże w rozpoznawanej sprawie nie tylko organy administracji publicznej, ale i sąd administracyjny, który ponownie kontroluje legalność wydawanych przez nie decyzji (art. 153 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi; Dz. U. z 2019 r., poz. 2325, ze zm.; dalej jako: p.p.s.a.). W sprawie nie doszło do zmiany stanu faktycznego, ani zmiany stanu prawnego, która dezaktualizowałaby wyrażoną przez Sąd ocenę. Kwestia ta ma fundamentalne znaczenie, biorąc pod uwagę fakt, że wszystkie argumenty i zarzuty podniesione w skardze odnoszą się do tych kwestii, które były już przedmiotem oceny prawnej wyrażonej w sprawie o sygn. akt II SA/Lu 606/19.

Należy w związku z tym przypomnieć, że w wyroku z 4 grudnia 2019 r. WSA w Lublinie uznał za niezasadne wszystkie zarzuty skargi odnoszące się do kwestii zgodności budowy spornego budynku z pozwoleniem na budowę, zachowania wymogów wynikających z przepisów technicznych, w szczególności w odniesieniu do norm odległościowych, zgodności z prawem wykonania robót budowlanych już po oddaniu budynku do użytku. Tym samym, z prawomocnego wyroku WSA w Lublinie wynika wiążąca w sprawie ocena prawna co do braku podstaw do nakładania na właściciela spornego budynku obowiązku wykonania robót budowlanych na podstawie art. 50-51 P.b. Fakt, że jest to ocena wyrażona w prawomocnym wyroku uniemożliwia podejmowanie polemiki z tą oceną.

Jedynym aspektem sprawy, w zakresie którego Sąd uznał zasadność skargi i z tej przyczyny uchylił poprzednie rozstrzygnięcia organów nadzoru budowlanego była kwestia zmiany sposobu użytkowania spornego budynku. W tym zakresie Sąd stwierdził po pierwsze, że nie można było w sprawie prowadzić jednego postępowania obejmującego zgodność budowy obiektu z przepisami oraz obejmującego kwestie ewentualnej zmiany sposobu użytkowania. Po drugie, Sąd uznał za przedwczesną tezę organów, że nie doszło do zmiany sposobu użytkowania spornego budynku. Wykonując wytyczne Sądu organ I instancji wszczął odrębne postępowanie administracyjne w sprawie zmiany sposobu użytkowania budynku (pismo PINB Miasta Z. z [...] września 2020 r., k. 389 akt adm.). Kontrola ewentualnych rozstrzygnięć wydawanych w odrębnej sprawie zmiany sposobu użytkowania budynku pozostaje poza zakresem rozpoznawanej sprawy.

W związku z powyższym ocena podniesionych w skardze zarzutów, tożsamych w swej istocie z zarzutami podniesionymi w skardze rozpoznanej w sprawie II SA/Lu 606/19, będzie identyczna jak wyrażona w wyroku z 4 grudnia 2019 r. Sąd w pełni podziela podniesioną wówczas argumentację, uznaje ją za w pełni aktualną, a co istotniejsze – bezwzględnie wiążącą w rozpoznawanej sprawie, gdyż stanowiącą element wiążącej oceny prawnej, o jakiej mowa w art. 153 p.p.s.a.

Należy zatem powtórzyć w ślad za argumentacją użytą w uzasadnieniu wyroku w sprawie II SA/Lu 606/19, że niezasadne są zarzuty odnoszące się do wykonania spornego budynku w sposób naruszający wymogi wynikające z przepisów technicznych, w szczególności w zakresie norm odległościowych. Jak już wskazano w poprzednim wyroku, w tej kwestii w sprawie znajduje zastosowanie § 12 r.w.t. 1980 r. Przepis ten w ustępie 1 wprowadzał zasadę, że wolnostojące jednorodzinne domy mieszkalne o ścianach z materiałów niepalnych i o pokryciu z materiałów niepalnych lub trudno zapalnych powinny być sytuowane w odległości co najmniej 4 m od granicy działki. Odległość ta może być zmniejszona do 3 m, jeżeli ściana budynku od strony sąsiedniej działki nie ma otworów okiennych lub drzwiowych. Jednakże w ust. 2 wskazano, że przy istniejącej zabudowie na sąsiedniej działce w odległości większej niż 4 m od granicy działki, odległości określone w ust. 1 mogą ulec zmniejszeniu, z tym że odległość między budynkiem istniejącym a projektowanym powinna wynosić co najmniej 8 m.

W sprawie prawidłowo ustalono, że odległość od ściany południowej spornego budynku mieszkalnego na działce nr [...] do granicy działki wynosi 3,56 m, natomiast odległość od spornego budynku mieszkalnego do lica ściany budynku skarżącego na działce nr [...] wynosi 8,99 m. Okoliczności te potwierdziły kolejne oględziny, ostatnio przeprowadzone w dniu [...] października 2020 r., w czasie których stwierdzono, że stan faktyczny ustalony podczas oględzin przeprowadzonych w dniu [...] kwietnia 2019 r. nie uległ zmianie. Budynek położony na działce [...] znajduje się w odległości przekraczającej 4 m od granicy działek i została zachowana minimalna odległość między budynkami (8 m).

Całkowicie chybiony jest przy tym podniesiony w uzasadnieniu skargi argument, że wyjątek, o którym mowa w ust. 2 § 12 r.w.t. z 1980 r. odnosi się wyłącznie do zabudowy zagrodowej. Argument ten bazuje na mylnym zrozumieniu treści ust. 1 tego paragrafu, który odnosi się zarówno do budynków mieszkalnych i gospodarczych w zabudowie zagrodowej, jak i wolno stojących jednorodzinnych domów mieszkalnych. Ustęp 2, wprowadzający wyjątki od zasady wyrażonej w ustępie 1 odnosi się zatem również zarówno do zabudowy zagrodowej, jak i wolno stojących jednorodzinnych domów mieszkalnych.

Sąd podtrzymuje w pełni wyrażoną już w poprzednim wyroku (wiążącą) ocenę, że przy obliczaniu tych odległości nie należy uwzględniać balkonów znajdujących się na całej długości ściany południowej spornego budynku mieszkalnego (od strony działki nr [...]). Miarodajne dla oceny sprawy rozporządzenie w sprawie warunków technicznych z 1980 r. nie regulowało tych kwestii. Z kolei aktualnie obowiązujące rozporządzenie z 2002 r. zawierało zmienne regulacje, nigdy jednak nie przewidywało, aby pomiarów odległości od budynku do granicy dokonywać od balkonu. Rozporządzenie z 2002 r. w różnych wersjach obowiązujących przewidywało normy odległościowe stosowane dodatkowo, obok pomiarów z uwzględnieniem lica ściany. W pierwotnej wersji § 12 ust. 5 rozporządzenia z 2002 r. przewidywał, że okapy i gzymsy nie mogą pomniejszać wymaganych w ust. 3, 6 i 7 odległości od granicy działki budowlanej o więcej niż 0,5 m, natomiast takie elementy jak balkony, galerie, werandy, tarasy lub schody zewnętrzne - o więcej niż 1 m. Na skutek zmian, które weszły w życie w maju 2004 r. (§ 1 pkt 7 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 7 kwietnia 2004 r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie; Dz. U. z 2004, nr 109, poz. 1156), odległości te zwiększono do odpowiednio: 0,8 m i 1,3 m. Z dniem 8 lipca 2009 r. (§ 1 pkt 4 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 marca 2009 r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie; Dz. U. z 2009 r., nr 56, poz. 461) wprowadzono nowe brzmienie § 12 ust. 5. W tej wersji przepis stanowił, że odległość od granicy z sąsiednią działką budowlaną nie może być mniejsza niż: (1) 1,5 m do okapu, gzymsu, balkonu lub daszku nad wejściem, a także do takich części budynku jak galeria, taras, schody zewnętrzne, pochylnia lub rampa, (2) 4 m do zwróconego w stronę tej granicy otworu okiennego umieszczonego w dachu lub połaci dachowej. W wersji rozporządzenia obowiązującej od 1 stycznia 2018 r. (§ 1 pkt 3 rozporządzenia Ministra Infrastruktury i Budownictwa z dnia 14 listopada 2017 r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie; Dz. U. z 2017 r., poz. 2285), kwestie te reguluje § 12 ust. 6, w świetle którego odległość od granicy działki budowlanej nie może być mniejsza niż: (1) 1,5 m do okapu lub gzymsu zwróconego w stronę tej granicy, a także do balkonu, daszku nad wejściem, galerii, tarasu, schodów zewnętrznych, rampy lub pochylni - z wyjątkiem pochylni przeznaczonych dla osób niepełnosprawnych; (2) 4 m do okna umieszczonego w dachu zwróconego w stronę tej granicy.

W tej sytuacji zarzuty skarżącego odnoszące się do kwestii uwzględnienia balkonów przy pomiarach nie są zasadne. Prawidłowo organy nadzoru budowlanego oparły się na pomiarach odległości od lica ściany budynku. Nawet gdyby zastosować nowe normy odległościowe dotyczące balkonów to i tak nie byłoby podstaw do stwierdzenia niezgodności z warunkami technicznymi.

W konkluzji należy ponownie stwierdzić, tak jak w poprzednim wyroku, że usytuowanie spornego budynku względem granicy z działkami [...] i [...] oraz względem znajdującego się na tych działkach budynku mieszkalnego nie narusza miarodajnych dla oceny przepisów rozporządzenia w sprawie warunków technicznych z 1980 r. Z kolei przepisy rozporządzenia aktualnie obowiązującego, z 2002 r., nie są miarodajne dla oceny i rozstrzygnięcia sprawy, z uwagi na czas, w którym wybudowano sporny budynek. W tej sytuacji niezasadne są zarówno zarzuty naruszenia przepisów postępowania (pkt 1 lit. a, b, d, f, h powyżej, w części historycznej uzasadnienia wyroku), jak i zarzuty naruszenia przepisów prawa materialnego (pkt 2 i 3 powyżej), odnoszące się do tych kwestii.

Aktualnie rozpatrywana skarga skupia się na kwestionowaniu oceny zgodności spornego budynku z wymogami w zakresie norm odległościowych. Pozostałe zarzuty mają już bardziej poboczny charakter. W odniesieniu do tych zarzutów należy również stwierdzić, że dotyczą one kwestii, które były już przedmiotem oceny prawnej wyrażonej w wyroku w sprawie II SA/Lu 606/19 i tą, wiążącą, ocenę prawną, Sąd podtrzymuje w pełni w aktualnie rozpoznawanej sprawie.

W ramach zarzutów naruszenia przepisów postępowania (pkt 1 lit. c, e i f powyżej, w części historycznej uzasadnienia) pełnomocnik skarżącego ponownie nawiązuje do kwestii podziału pierwotnej działki nr [...], w wyniku którego powstały późniejsze działki m.in. nr [...], [...] i [...], wokół których koncentruje się spór prawny. W tym aspekcie należy ponownie podkreślić, w ślad za uzasadnieniem poprzedniego wyroku, że są to kwestie irrelewantne dla sprawy, nie odnoszą się do przesłanek, na których oparły się organy nadzoru budowlanego i nie mogą być przedmiotem oceny Sądu. Ponownie należy wskazać, że kwestie podziału nieruchomości nie mają znaczenia dla oceny kluczowej kwestii zachowania norm odległościowych między budynkami, która została omówiona powyżej.

Podobnie w kwestii zgodności budowy spornego budynku z projektem budowlanym, należy wskazać na tożsame argumenty, jak podniesione w wiążącej ocenie prawnej zawartej w wyroku w sprawie II SA/Lu 606/19: brak materiału porównawczego do weryfikacji zgodności budowy z projektem, pozwolenie na wznowienie robot budowlanych przy budynku po ich wstrzymaniu oraz przyjęcie zgłoszenia budynku do użytkowania – dają razem podstawę do konkluzji, że nie można stwierdzić, aby sporny budynek został wykonany niezgodnie z projektem w takim stopniu, który dawałby podstawy do kwestionowania legalności jego wykonania w tym aspekcie sprawy. Nie budzi wątpliwości to, że brak projektu budowlanego zatwierdzonego decyzją z dnia [...] października 1985 r. nie może być okolicznością obciążającą aktualnego właściciela budynku. Przepisy obowiązujące w dacie realizacji inwestycji (tj. przepisy Prawa budowlanego z 1974 r.) nie przewidywały obowiązku przechowywania dokumentacji przez cały okres istnienia obiektu. Okoliczność ta wpływa istotnie na możliwość racjonalnej weryfikacji zarzutów skarżącego dotyczących wykonania robót niezgodnie z projektem. Z przyczyn faktycznych nie sposób zatem jednoznacznie przesądzić, czy obiekt został zrealizowany zgodnie z projektem, czy też doszło do jakiś odstępstw w tym zakresie. Wiążąca jest również ocena Sądu w zakresie stwierdzenia, że decyzja z dnia [...] czerwca 1986 r. tj. pozwolenie na wznowienie robót budowlanych przy budowie budynku mieszkalnego dwurodzinnego, konwalidowała odstępstwa od zatwierdzonego projektu budowlanego, jakie miały miejsce przed jej wydaniem. Obiekt po wybudowaniu podlegał kontroli i nie stwierdzono uchybień uniemożliwiających przyjęcie zgłoszenia do użytkowania.

W ocenie Sądu chybiony jest zarzut dotyczący ilości kondygnacji budynku (pkt 1 lit. g powyżej), bowiem przepisy obowiązujące w dacie wydawania pozwolenia na budowę i w czasie realizacji budynku nie uznawały suteryny za odrębną kondygnację (por. § 4 ust. 2 r.w.t. z 1980 r.: Piwnice, sutereny oraz poddasza w budynkach nie stanowią kondygnacji w rozumieniu przepisów rozporządzenia). Dopiero w przepisach rozporządzenia z 2002 r. wyodrębniono definicję sutereny, traktując ją jako odrębną kondygnację (§ 3 pkt 20 r.w.t. z 2002 r.). Jak już wyżej wskazano, do oceny zgodności z prawem spornego budynku należy jednak stosować przepisy z 1980 r. Z kolei w kwestii zarzutu dotyczącego pogłębienia sutereny (pkt 1 lit. i), należy powtórzyć argumentację z uzasadnienia wyroku w sprawie II SA/Lu 606/19: z powodu braku projektu budowlanego (którego obowiązku przechowywania przez cały okres istnienia budynku nie było, z uwagi na obowiązujące w dacie budowy przepisy), nie sposób zweryfikować twierdzeń skarżącego, czy doszło do zmian w wykonanym już obiekcie w tym zakresie. Skoro nie da się tej kwestii rozstrzygnąć przy dostępnym materiale dowodowym, nie można skutecznie postawić właścicielowi spornego budynku mieszkalnego zarzutu wykonania robót budowlanych niezgodnie z prawem.

Na rozprawie w dniu 2 grudnia 2021 r. Sąd odmówił dopuszczenia przeprowadzenia dowodu z dokumentów wskazanych w skardze, w postaci opinii Zarządu O. P. w Z. oraz pisma radnego R. Z. na okoliczność położenia budynków, zakłócania ciszy nocnej przez B. B.

i gości hotelowych, wykorzystywania budynku mieszkalnego przez B. B. do celów hotelowych. Należy przypomnieć, że w świetle art. 106 § 3 p.p.s.a. sąd może z urzędu lub na wniosek stron przeprowadzić dowody uzupełniające z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie. Dokumenty dołączone do skargi nie mają żadnego związku z rozpatrywaną skargą, której przedmiotem jest legalność robót budowlanych wykonanych w budynku na działce nr [...], a nie kwestia zakłócania porządku publicznego przez użytkowników pomieszczeń znajdujących się w tym budynku, podnoszona w obydwu dokumentach. W tej sytuacji nie było żadnych podstaw, aby dopuścić uzupełniający dowód z dokumentów nie mających żadnego znaczenia dla rozpoznania sprawy.

Reasumując powyższe rozważania należy stwierdzić, że nie istniała podstawa do nałożenia obowiązku wykonania określonych robót budowlanych na B. B., nie stwierdzono bowiem adekwatnych odstępstw od warunków określonych w przepisach prawa.

Mając powyższe na uwadze, nie znajdując podstaw do zakwestionowania legalności zaskarżonej decyzji, Sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a.