Postanowienie WSA w Bydgoszczy, sygn. akt I SA/Bd 1181/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy
Data orzeczenia: 2014-12-30 00:00:00+01:00 ()
Symbol z opisem: 6309 Inne o symbolu podstawowym 630
6111 Podatek akcyzowy
Hasła tematyczne: Prawo pomocy
Skarżony organ: Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku: odmówiono przyznania prawa pomocy
Powołane przepisy: article: art. 246 par. 1 pkt 2
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy Mariusz Pawełczak po rozpoznaniu w dniu 30 grudnia 2014 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M. K. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi M. K. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w T. z dnia [...] 2014 r., nr [...] w przedmiocie podatku akcyzowego z tytułu nabycia wewnątrzwspólnotowego samochodu osobowego postanowił: odmówić przyznania prawa pomocy


UZASADNIENIE

I SA/Bd 1181/14

UZASADNIENIE

W dniu [...] 2014r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wpłynął na urzędowym formularzu wniosek skarżącego o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.

W oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wnioskodawca podał, że prowadzi wspólne gospodarstwo domowe wraz z córką. Oświadczył, że nie posiada oszczędności, papierów wartościowych, przedmiotów wartościowych, nieruchomości oraz nie uzyskuje dochodu. Wskazał, że prowadzona działalność gospodarcza od 2012r. przynosi stratę. Wraz z wnioskiem skarżący przedłożył: PIT-36 za lata 2012-2013 z których wynika, że z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej za powyższe okresy wykazał stratę w kwotach [...] zł (przychód [...] zł) oraz [...] zł (przychód [...] zł); orzeczenie o niepełnosprawności córki.

W odpowiedzi na zarządzenie referendarza sądowego skarżący przedłożył: podatkową księgę przychodów i rozchodów za okres od [...] do [...] 2014r.; zbiorcze podsumowanie księgi przychodów i rozchodów za okres od [...] do [...] 2014r.; deklaracje VAT-7K za [...] i [...] kwartał 2014r.; zawiadomienie o zajęciu wierzytelności z rachunku bankowego oraz zawiadomienie o zajęciu pozostałych praw majątkowych u dłużnika zajętej wierzytelności.

W piśmie z dnia [...] 2014r. skarżący oświadczył, że nie posiada rachunków bankowych; nie otrzymuje wynagrodzeń, emerytury, renty, honorariów i innych należności oraz świadczeń; zamieszkuje na zasadzie użyczenia w lokalu, którego najemcą jest matka skarżącego; zamieszkuje z matką; nie pozostaje w związku małżeńskim; w okresie ostatnich 3 miesięcy skarżący nie uzyskał świadczeń z pomocy społecznej; ponosi miesięczne wydatki związane z utrzymaniem w wysokości ok. [...] zł; nie posiada oszczędności; korzysta z pomocy finansowej matki w kwocie [...] zł miesięcznie; posiada samochód [...] rok produkcji [...] o wartości ok. [...] zł.

Mając na uwadze powyższe zważono, co następuje:

Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012r. poz. 270 ze zm.) – dalej zwana "p.p.s.a." - prawo pomocy w zakresie częściowym, czyli takim, jakiego przyznania domagał się skarżący, może zostać przyznane, w razie wykazania przez wnioskodawcę, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Z cytowanego przepisu wynika, że dla przyznania prawa pomocy konieczne jest niewątpliwe udowodnienie, że poniesienie kosztów postępowania przekracza możliwości majątkowe strony.

Z przedłożonych dokumentów do akt sprawy wynika, że skarżący prowadzi działalność gospodarczą w znacznym rozmiarze, o czym świadczą przedłożone deklaracje VAT-7 oraz zeznania podatkowe za lata 2012-2013r. Za lata 2012-2013 skarżący wykazał stratę. Wskazać jednak należy, że fakt ponoszenia kosztów działalności gospodarczej jest związany z istotą takiej aktywności nastawionej na zysk i nie ma podstaw do przerzucania konieczności ponoszenia kosztów sądowych na Skarb Państwa tylko z tego powodu, że koszty działalności są wysokie. Strona prowadząc działalność gospodarczą należy do przedsiębiorców, a w ich przypadku miarodajną dla oceny zdolności płatniczych nie jest kategoria "dochodu" (rozumianego jako nadwyżka sumy przychodów nad kosztami ich uzyskania), lecz "przychodu". Istnieją bowiem legalne instrumenty podatkowe pozwalające na równoważenia kosztów i przychodów tak, by w końcowym rozliczeniu obciążenia podatkowe zminimalizować, czy też w ogóle wyeliminować. Do instrumentów takich należą choćby zwolnienia podatkowe, dokonywanie zakupów w odpowiednim okresie, obniżenie dochodu przez przesunięcie kosztów w czasie. Istotniejsze jest zatem to, że skarżący uzyskuje przychody z działalności i kształtują się one na znacznym poziomie.

Podkreślenia również wymaga, że celem instytucji prawa pomocy jest zagwarantowanie prawa do sądu osobom najuboższym, znajdującym się w wyjątkowo złej sytuacji materialnej, które całkowicie nie są w stanie wygospodarować środków na pokrycie kosztów związanych z dochodzeniem swych praw przed sądem. Stosując prawo pomocy nie można chronić czy też wzbogacać majątku osób prywatnych, gdyż celem instytucji prawa pomocy jest zapewnienie dostępu do sądu osobom, którym brak środków finansowych ten dostęp uniemożliwia. Zapobiegliwości i przezorności w tym zakresie należy szczególnie wymagać od osób toczących spory sądowe w związku

z prowadzoną działalnością gospodarczą (postanowienia: NSA z dnia 29 listopada 2013r., sygn. akt II FZ 773/13; WSA w Poznaniu z dnia 16 października 2008r., sygn. akt I SA/Po 1433/07, NSA z dnia 1 kwietnia 2008r., sygn. akt I OZ 208/08). Zatem skarżący jako przedsiębiorca w ramach planowania wydatków, przewidując realizację swoich praw przed sądem, powinien uwzględnić konieczność posiadania środków finansowych na prowadzenie procesów sądowych. Tym samym w przypadku planowania bądź wystąpienia na drogę sądową skarżący powinien liczyć się z koniecznością poniesienia kosztów sądowych.

Jak wynika z ugruntowanego orzecznictwa podmiot, który nie wykazał, że utracił płynność finansową i nadal funkcjonuje w obrocie gospodarczym, nawet pomimo trudności finansowych powinien partycypować w kosztach postępowania sądowego. Wydatki związane z prowadzeniem działalności gospodarczej nie mogą mieć pierwszeństwa zaspokojenia przed zobowiązaniami publicznoprawnymi, a do takich zalicza się koszty sądowe. Brak jest podstaw do uznania, że istnieją przesłanki przemawiające za obciążeniem Skarbu Państwa kosztami prowadzonego przez skarżącego postępowania sądowoadministracyjnego.

Z tych powodów na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. w związku z 258 §1 i § 2 pkt 7 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji