Wyrok WSA w Kielcach, sygn. akt II SA/Ke 458/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach
Data orzeczenia: 2017-09-27 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6180 Wywłaszczenie nieruchomości i odszkodowanie, w tym wywłaszczenie gruntów pod autostradę
Hasła tematyczne: Nieruchomości
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2017 poz 1369
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: par. 58
journal: Dz.U. 2004 nr 207 poz 2109
law: Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 21 września 2004 r. w sprawie wyceny nieruchomości i sporządzania operatu szacunkowego
article: art. 133 pkt 2, art. 156 ust. 4
journal: Dz.U. 2016 poz 2147
law: Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dorota Pędziwilk-Moskal, Sędziowie Sędzia WSA Krzysztof Armański,, Sędzia WSA Dorota Chobian (spr.), Protokolant Joanna Nowak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 września 2017 r. sprawy ze skargi R. C. i Z. C. na decyzję Wojewody z dnia [...] znak: [...] w przedmiocie ustalenia odszkodowania za przejęcie z mocy prawa własności nieruchomości I. oddala skargę; II. przyznaje od Skarbu Państwa (Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach) na rzecz radcy prawnego M. Ś. kwotę 1476 (tysiąc czterysta siedemdziesiąt sześć) złotych, w tym VAT w kwocie 276 (dwieście siedemdziesiąt sześć) złotych, tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu.


UZASADNIENIE

Starosta decyzją z [...] na postawie art. 12 ust. 4 pkt 2, ust.4a, ust. Df i ust. 5, art. 18 oraz art. 22 ust. 1 i art. 23 ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych (t.j. Dz. U. z 2015 r., poz. 20131 ze zmianami); I. ustalił odszkodowanie na rzecz [...] za przejęcie z mocy prawa na rzecz Powiatu prawa własności nieruchomości położonej w gminie S., obręb 0001 M., oznaczonej w ewidencji gruntów i budynków jako działka nr [...] o pow. 0,0033 ha, stanowiącej do dnia przejęcia współwłasność: S. M. w 96/768 częściach, H. B. w 96/768 częściach, Z. C. w 268/768 częściach, J. C. w 106/768 częściach, R. C. w 106/768 częściach, B. C. w 9/768 częściach, W. C. w 29/768 częściach, K. C. w 29/768 częściach i K. K. w 29/768 częściach, przeznaczonej na realizację inwestycji drogowej dla przedsięwzięcia budowlanego polegającego na "rozbudowie ciągu dróg powiatowych nr 0575T od km 0+000,00 do km 1+596,00 (ul. S. w miejscowości M., gmina S., powiat skarżyski) i nr 0575T od km 1+596,00 do km 2+094,07 i od km 2+209,52 do km 2+370,65 (ul. M. w miejscowości P., gmina W., powiat starachowicki)", w wysokości 5.406,00 zł (słownie złotych: pięć tysięcy czterysta sześć 00/100).

II. odszkodowanie ustalone w punkcie I przyznał na rzecz:

1. S. M. - w kwocie 675,75 zł

2. H. B. - w kwocie 675,75 zł

3. Z. C.- w kwocie 1.886,47 zł

4. J. C. - w kwocie 746,14 zł

5. R. C. - w kwocie 746,14 zł

6. B. C. - w kwocie 63,36 zł

7. W. C. - w kwocie 204,13 zł (

8. K. C. - w kwocie 204,13 zł

9. K. K. - w kwocie 204,13 zł

III. zobowiązał Zarząd Powiatu do zapłaty ustalonego w punkcie I odszkodowania uprawnionym osobom - zapłata odszkodowania następuje jednorazowo w terminie 14 dni od dnia, w którym niniejsza decyzja stanie się ostateczna.

IV. orzekł, że odszkodowanie, o którym mowa w punkcie I, podlega waloryzacji na dzień wypłaty, według zasad obowiązujących w przypadku zwrotu wywłaszczonych nieruchomości.

W odwołaniu od tej decyzji R. C. wskazał, że zaskarża w całości postanowienie Sądu Rejonowego w Skarżysku Kamiennej sygn. I NS 83/13 z 12 kwietnia 2013 r., któremu zarzuca błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę jego wydania i bezzasadne przyjęcie takiej formy odszkodowawczej w stosunku do [...] wskazując, że wszelkie roszczenia podejmowane ze strony W. C. i wyżej wymienionych osób są bezzasadne. W związku z tym domagał się uchylenia zaskarżonej decyzji w części co do osób wymienionych i przeprowadzenia postępowania zgodnie z rzeczywistością, a nie z "domniemanym sfingowanym postępowaniem Sądu Rejonowego w Skarżysku – Kam., z którym się nie zgadza w całości.

Decyzją z [...], znak: [...], Wojewoda po rozpatrzeniu tego odwołania utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

W uzasadnieniu organ odwoławczy podał, że ostateczną decyzją z [...] Starosta orzekł o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej dla przedsięwzięcia budowlanego polegającego na rozbudowie ciągu dróg powiatowych nr 0575T od km 0+000,00 do km 1+596,00 i nr 0575T od km 1+596,00 do km 2+094,07 i od km 2+209,52 do km 2+370,65 i zatwierdził podział m.in. nieruchomości położonej w obrębie M., oznaczonej jako działka nr [...] o pow. 0,5800 ha na działki: nr [...]o pow. 0,0033 ha i nr [...]/2 o pow. 0,5767 ha. Ponadto Starosta mając na uwadze toczące się postępowanie sygn. akt I Ns 546/13 w przedmiocie zasiedzenia i działu spadku obejmującego m.in. działkę nr [...], po przeprowadzeniu postępowania administracyjnego, decyzją z [...], utrzymaną w mocy przez organ odwoławczy decyzją z [...], orzekł o ustaleniu odszkodowania za przejęcie z mocy prawa przez Powiat prawa własności nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...]/1. W punkcie II tej decyzji zobowiązał Zarząd Powiatu do wystąpienia do sądu z wnioskiem o zezwolenie na złożenie odszkodowania za tą nieruchomość w kwocie 5406 zł do depozytu sądowego w terminie 14 dni od dnia, w którym decyzja ta stanie się ostateczna, a następnie do przekazania niniejszego odszkodowania do depozytu sądowego.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach po rozpoznaniu sprawy ze skargi R. C., wyrokiem z 26 października 2016 r., sygn. akt II SA/Ke 509/16 uchylił obie te decyzje. Sąd stwierdził, że nie zaistniały w sprawie podstawy do zobowiązania Zarządu Powiatu do wystąpienia o zezwolenie na złożenie odszkodowania za nieruchomość do depozytu sądowego oraz że toczące się postępowanie o dział spadku, w skład którego wchodzi przejęta z mocy prawa na podstawie "specustawy drogowej" nieruchomość, nie stanowi trudnej do przezwyciężenia przeszkody do wypłaty odszkodowania za tę nieruchomość ani też nie powoduje wątpliwości co do tego, czy nieruchomość taka ma uregulowany stan prawny. Sąd zaznaczył, że zaistniały i zostały prawidłowo wykazane okoliczności pozwalające na przyjęcie, że nieruchomość nr [...]w dacie wydawania zaskarżonej decyzji miała uregulowany stan prawny.

Dalej Wojewoda podał, że postępowanie administracyjne w niniejszej sprawie prowadzone było w oparciu o przepisy ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych (tekst jedn. Dz. U. z 2015 r., poz. 2031 ze zm.). Z kolei do ustalenia wartości nieruchomości zastosowanie miały odpowiednio przepisy ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (tekst jedn. Dz. U z 2016 r., poz. 2147 ze zm.). Z akt sprawy wynika, że nieruchomość oznaczona jako działka nr [...] w dniu wydania decyzji z [...] stanowiła współwłasność dziewięciu osób, w tym również odwołującego się. Prawo własności do tej nieruchomości zostało ustalone na podstawie następujących dokumentów:

1) ostatecznej decyzji z [...] Nr [...] wydanej przez Naczelnika Gminy, z której wynika, że współwłaścicielami nieruchomości położonej w M. oznaczonej jako działka nr [...] o pow. 0,60 ha stali się z mocy samego prawa:

- B. C. i jego żona M. C. w 1/2 części,

- S. C. i jego żona Z. C. w 1/2 części,

2) zgodnie z materiałem dowodowym zgromadzonym przez organ I instancji, w zamian za działkę nr [...] z powyższego aktu własności ziemi, w postępowaniu scaleniowym przyznano ekwiwalent zamienny w działce nr [...], a zmianę zatwierdzono decyzją Wojewody z [...],

3) postanowienia Sądu Rejonowego w Skarżysku- Kamiennej Wydział I Cywilny z dnia 12 kwietnia 2013 r. sygn. akt I Ns 83/13, na mocy którego gospodarstwo rolne wchodzące w skład spadku po:

- zmarłym [...] B. C. (posiadającym udział w działce nr [...] w wysokości 1/4) na podstawie ustawy nabyli: żona M. C. w 1/4 części oraz dzieci: S. M., Z. K., M. C., S. C. w 3/16 częściach każde z nich,

- zmarłej 11 listopada 1996 r. M. C. (posiadającej udział w działce nr [...]w wysokości 5/16) z mocy ustawy nabyli: córka S. M. w 1/4 części, wnuczka H. B. w 1/4 części oraz wnukowie: J. C. i R. C. w 1/8 części każdy z nich oraz K. K. , K. C i W. C. w 1/12 części każde z nich,

- zmarłej 30 czerwca 1986 r. Z. K. (posiadającej udział w działce nr [...] w wysokości 3/64) nabyła z mocy ustawy córka H. B. w całości (3/64),

4) postanowienia Sądu Rejonowego w Starachowicach Wydział I Cywilny z dnia 21 kwietnia 1999 r. Sygn. akt I Ns 192/99, z którego wynika, że gospodarstwo rolne wchodzące w skład spadku po zmarłym dnia 13 maja 1995 r. S. C. (posiadającym udział w działce nr [...] w wysokości 19/64) na podstawie ustawy nabyli: żona Z. C. oraz synowie: J. C. i R. C. w 1/3 części każde z nich,

5) postanowienia tego samego Sądu z dnia 21 grudnia 2012 r. sygn. akt: I Ns 846/12, na mocy którego gospodarstwo rolne wchodzące w skład spadku po zmarłym 1 marca 1995 r. M. C. (posiadającym udział w działce nr [...] w wysokości 3/64) na podstawie ustawy nabyli: żona B. C. oraz dzieci: W. C., K. C. i K. K. w 1/4 części każde z nich.

Biorąc pod uwagę powyższe, nieruchomość położona w obrębie 0001 M., oznaczona jako działka nr [...]/1, w dniu, w którym decyzja Starosty z [...] stała się ostateczna tj. 10 listopada 2014 r. była współwłasnością niżej wymienionych osób w następujących udziałach (sprowadzonych do wspólnego mianownika):

1) Z. C. - 1/4 + 19/192 = 268/768,

2) S. M. - 3/64 + 5/64 = 96/768,

3) H. B. - 3/64 + 5/64 = 96/768,

4) J. C. - 5/128 + 19/192 = 106/768,

5) R. C. - 5/128 + 19/192 = 106/768,

6) K. K. - 5/192 + 3/256 = 29/768,

7) K. C. - 5/192 + 3/256 = 29/768,

8) W. C. - 5/192 + 3/256 = 29/768,

9) B. C. - 3/256 = 9/768.

Dalej Wojewoda wskazał, że organ I instancji prawidłowo przyznał odszkodowanie na rzecz tych osób, gdyż nabyły one w drodze spadkobrania potwierdzonego prawomocnymi postanowieniami sądowymi udziały we współwłasności tej nieruchomości. Starosta ustalając udziały w tej współwłasności opierał się na dokumentach własności oraz prawomocnych postanowieniach sądów powszechnych, a odwołujący był uczestnikiem postępowania o stwierdzenie nabycia spadku, sygn. akt I Ns 83/13 i nie zakwestionował wydanego w sprawie postanowienia. Natomiast organy administracyjne orzekające w niniejszej sprawie nie mogą nie uwzględnić prawomocnych postanowień sądów powszechnych.

Organ odwoławczy stwierdził, że podział odszkodowania został dokonany przez Starostę zgodnie ze stanowiskiem WSA w Kielcach wyrażonym w wyroku z 26 października 2016 r., który nie został zaskarżony.

Odnosząc się do wniosku Z. C. zawartego w piśmie z 4 maja 2017 roku, aby "wstrzymać się z decyzją" do czasu prawomocnego zakończenia sporu o spadek toczącego się przed SR w Skarżysku - Kamiennym, organ II instancji zauważył, że postępowanie o dział spadku prowadzone przed sądem nie ma wpływu na postępowanie odszkodowawcze i nie stanowi przeszkody do wydania decyzji. Dodał, że wystąpił pismem z 22 maja 2017 r. do SR w Skarżysku - Kamiennej na jakim etapie znajduje się postępowanie sygn. akt I Ns 564/13 w sprawie o dział spadku i uzyskał informację, że jest w toku.

Następnie Wojewoda zaznaczył, że dokonał analizy operatu szacunkowego przyjętego jako dowód w niniejszym postępowaniu i stanowiącego podstawę ustalenia wysokości odszkodowania. Podniósł, że rzeczoznawca majątkowy przesłał przy piśmie z 15 maja 2017 r. klauzulę potwierdzającą aktualność operatu szacunkowego z 19 czerwca 2015 r. Rzeczoznawca ustalił, że zgodnie ze studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego miasta i gminy Wąchock wprowadzonym uchwałą Rady Miasta i Gminy w Wąchocku z dnia 18 czerwca 1998 r. Nr XLVI11/279/98, a następnie przyjętym przez Radę Gminy w Skarżysku Kościelnym uchwałą z dnia 28 września 2010 r. Nr XLIX/283/10 w sprawie aktualności studium, jako obowiązującego na dzień 26 września 2014 r., działka nr [...] (w części obecnej działki nr [...]/1) położona była na terenach istniejącej i postulowanej zabudowy mieszkaniowej o przewadze zabudowy zagrodowej. Wartość tej nieruchomości rzeczoznawca oszacował jako sumę wartości rynkowej gruntu w podejściu porównawczym, metodą korygowania ceny średniej, wartości składników budowlanych, określonej przy zastosowaniu podejścia kosztowego, metody kosztów odtworzenia, techniki elementów scalonych oraz wartości składników roślinnych. Do określenia wartości gruntu biegły przyjął dane z rynku niezabudowanych nieruchomości gruntowych na terenie istniejącej i postulowanej zabudowy mieszkaniowej o przewadze zabudowy zagrodowej stanowiących przedmiot prawa własności.

Podstawę dla ustalenia wysokości odszkodowania za przejęcie z mocy prawa nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...] o pow. 0,0033 ha, stanowi sporządzony przez rzeczoznawcę majątkowego operat szacunkowy z 19 czerwca 2015 r. Wartość tej nieruchomości biegły oszacował na łączną kwotę 5.406 zł, w tym wartość: gruntu 1.981,00 zł tj. 60,03 zł/m2, składników budowlanych - 3.042 zł, składników roślinnych - 383 zł.

Zdaniem organu odwoławczego powyższy operat został sporządzony zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa, jest logiczny i zupełny, wykonany i podpisany przez uprawnioną osobę i zawiera wymagane przepisami prawa elementy, a biegły w sposób prawidłowy określił wartość nieruchomości, dokładnie opisując podejmowane kolejno działania służące ustaleniu wartości nieruchomości.

W skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach skardze na powyższą decyzję R. C. wskazał, że składa sprzeciw od postanowienia Sądu Rejonowego w Skarżysku – Kam. w sprawie I NS 83/13 oraz że zaskarża w całości decyzję Wojewody, zarzucił błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę ich wydania, polegający na niewłaściwej ocenie zebranego materiału dowodowego i "bezzasadnym ujęciu takiej formy odszkodowawczej" co do innych uczestników. W dalszej części skargi jej autor domagał się powołania biegłego księgowego celem ostatecznego i właściwego ustalenia odszkodowania za zniszczony płot, który on stawiał przy wsparciu Z. C. Dalej wskazał, że uważa za krzywdzące orzeczenia w sprawach I NS 564/13, IV P210/02 oraz Nr 83/13 Sądu Rejonowego.

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.

W piśmie procesowym z 19 września 2017 r. pełnomocnik skarżącego podtrzymał zarzuty zawarte w skardze, a ponadto zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie:

- art. 156 ust 3 i 4 ustawy o gospodarce nieruchomościami poprzez błędną wykładnię polegającą na przyjęciu dopuszczalności ponownej aktualizacji operatu szacunkowego 17 maja 2017 r., podczas gdy przepis ten w drodze wykładni językowej jasno wskazuje na możliwość jednokrotnego potwierdzenia aktualizacji tego operatu oraz przez dopuszczenie potwierdzenia aktualności tego operatu po dniu jego obowiązywania, podczas gdy potwierdzenie to w świetle wykładni celowościowej art. 156 ust 3 i 4 powinno nastąpić w okresie aktualności operatu szacunkowego, czyli do 4 maja 2017 r. liczonego od dnia pierwszego potwierdzenia aktualności operatu. Nadto zarzucił naruszenie tego przepisu poprzez uznanie za potwierdzenie aktualności operatu szacunkowego jego aktualizacji z 4 maja 2016 r. nie mającej wpływu na okres obowiązywania aktualności operatu szacunkowego.

- art. 7, 77 § 1 80 kpa w związku z art. 140 kpa poprzez oparcie wyceny nieruchomości na nieaktualnym w dniu wydania zaskarżonej decyzji operacie szacunkowym, czego skutkiem jest błędne ustalenie wartości tej nieruchomości, a w ślad za tym ustalenie błędnej wysokości należnego z tytuły wywłaszczenia odszkodowania.

- art. 138 § 1 pkt 1 kpa poprzez utrzymanie w mocy wadliwej decyzji administracyjnej.

W uzasadnieniu pełnomocnik skarżącego podał, że ustalona w zaskarżonej decyzji kwota odszkodowania jest błędna, gdyż operat szacunkowy, na którym oparto wycenę wartości nieruchomości, a co za tym idzie wysokość odszkodowania w dniu wydania tej decyzji nie był aktualny. Wynika to z faktu, że operat został sporządzony 19 czerwca 2015 r., a następnie został zaktualizowany 4 maja 2016 r. Następnie operat poddano potwierdzeniu aktualności 17 maja 2017 r. Literalna wykładania art. 156 ust. 3 i 4 u.g.n. jasno wskazuje, że potwierdzenie aktualności operatu szacunkowego może być wykonane tylko jeden raz. W szczególności wniosek taki wypływa z art. 156 ust. 4, który stanowi, że po potwierdzeniu aktualności operat szacunkowy może być wykorzystywany do celu, dla którego został sporządzony, w kolejnych 12 miesiącach, licząc od dnia upływu okresu, o którym mowa w ust. 3 art. 156 u.g.n., tj. po okresie 12 miesięcy od daty jego sporządzenia chyba, że wystąpią zmiany uwarunkowań prawnych lub istotne zmiany czynników, o których mowa w art. 154 u.g.n. Przepis ten wskazuje na jednokrotną możliwość potwierdzenia aktualności operatu szacunkowego, a zatem w myśl podstawowej zasady wykładni prawa, według której jasny wynik wykładni językowej eliminuje zasadność stosowania dalszych metod wykładni prawa, należy uznać, że drugie potwierdzenie aktualności operatu szacunkowego w niniejszej sprawie było pozbawione podstaw prawnych. Dodatkowo, jak wynika z treści aktualizacji z 4 maja 2016 r. nie stanowiła ona "potwierdzenia aktualności operatu szacunkowego", lecz jego "aktualizację", które to instytucję należy rozróżniać, gdyż aktualizacja z 4 maja 2017 r. nie ma wpływu na aktualność operatu szacunkowego. Wskazała na to Bończak-Kucharczyk E. w: Ustawa o gospodarce nieruchomościami. Komentarz aktualizowany, LEX 2017, a także wynika to z wyroku WSA w Warszawie z 18 lutego 2008 r., I SA/Wa 1630/08.

Ponadto, zdaniem pełnomocnika, nawet gdyby przyjąć, że potwierdzenie to nastąpiło 4 maja 2016 r., to i tak kolejne potwierdzenie aktualności operatu nastąpiło po pływie 12 miesięcy i 13 dni od dnia pierwszego potwierdzenia aktualności tj. 17 maja 2017 r., a zatem po upływie ponad 12 miesięcy obowiązywania aktualności operatu szacunkowego. Dodał, że choć przepisy nie wskazują, kiedy powinno nastąpić potwierdzenie aktualności, to wykładnia celowościowa art. 156 wskazuje, że potwierdzenie powinno mieć miejsce przed upływem 12 miesięcy okresu obowiązywania operatu szacunkowego.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Na wstępie zauważyć należy, że w toku postępowania przez organami administracyjnymi ani skarżący ani też żadna z pozostałych stron nie kwestionowała wysokości ustalonego odszkodowania. Spór między stronami związany był z prawem własności. Matka skarżącego Z. C. wystąpiła bowiem z wnioskiem o zasiedzenie między innymi działki nr [...] (udziału w niej, wynoszącego 1/2). Postanowieniem Sądu Rejonowego w Skarżysku – Kamiennej z dnia 3 grudnia 2014r. w sprawie o sygn. I Ns 564/13 wniosek o zasiedzenie został oddalony. Sąd Okręgowy postanowieniem z 1 kwietnia 2016 r. w sprawie I Ca 1442/15 oddalił apelację Z. C. od postanowienia SR w Skarżysku Kam. z 3 grudnia 2014r., tak więc postanowienie to jest prawomocne i było prawomocne w dacie wydania poprzedniej decyzji przez organ odwoławczy. Okoliczność ta, a więc że w dacie rozstrzygania przez ten organ był ustalony stan prawny nieruchomości – jej właściciele i przysługujące im udziały, była powodem tego, że WSA w Kielcach w sprawie II SA/Ke 509/16 za nieprawidłowe uznał orzeczenie o wpłaceniu odszkodowania do depozytu sądowego, wskazując, że toczące się postępowanie o dział spadku, w skład którego wchodziła nieruchomość, za przejecie której jest ustalone odszkodowanie, nie stanowi trudnej do przezwyciężenia przeszkody do wypłaty tego odszkodowania, o jakiej mowa w art. 133 pkt 2 u.g.n. Co więcej, Sąd ten dokonał również oceny, że w świetle aktu własności ziemi i postanowień o stwierdzeniu nabycia spadku organy prawidłowo ustaliły udziały poszczególnych współwłaścicieli w nieruchomości. Zgodnie z art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zmianami), dalej P.p.s.a., ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba, że przepisy prawa uległy zmianie. Mając na uwadze powyższą regulację jak i to, że prawomocne orzeczenia sądów powszechnych są także wiążące, skarżący w niniejszej sprawie nie może skutecznie kwestionować prawa do odszkodowania dla pozostałych spadkobierców po B. i M. małżonkach C. Ponadto sądy administracyjne nie są uprawnione do kontrolowania orzeczeń wydanych przez sądy powszechne.

Przechodząc do nowego zarzutu, jaki pojawił się dopiero w piśmie procesowym z 19 września 2017 r., na wstępie podkreślić należy, że zaskarżona decyzja została wydana w dniu [...], a więc jeszcze przed wejściem w życie ustawy z dnia 12 lipca 2017 r. o zmianie ustawy o gospodarce nieruchomościami oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2017 r., poz. 1509), zmieniającej poczynając od 1 września 2017 r. między innymi art. 156 u.g.n. Sąd nie podziela stanowiska skarżącego, jakoby literalna wykładnia tego artykułu w jego dotychczasowym brzmieniu prowadziła do wniosku, że:

- po pierwsze, potwierdzenie aktualności operatu może nastąpić tylko raz,

- a po drugie, że może to nastąpić tylko przed upływem 12 miesięcy od jego sporządzenia.

Odnośnie pierwszej kwestii zauważyć należy, że zgodnie z § 58 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 21 września 2004 r. w sprawie wyceny nieruchomości i sporządzania operatu szacunkowego (Dz. U. z 2004 r., Nr 207, poz. 2109 ze zmianami), dalej w skrócie rozporządzenia z 2004 r., potwierdzenie aktualności operatu szacunkowego przez rzeczoznawcę majątkowego, który sporządził operat, następuje poprzez dołączenie do operatu szacunkowego klauzuli, w której rzeczoznawca oświadcza o aktualności operatu. Rzeczoznawca majątkowy podpisuje klauzulę w sposób, o którym mowa w § 57 ust. 1. Przepis § 57 ust. 2 stosuje się odpowiednio. (ust. 1). W przypadku dalszego potwierdzenia aktualności operatu szacunkowego stosuje się ust. 1.(ust. 2). Z tej regulacji jednoznacznie wynika, że istnieje możliwość więcej niż jednokrotnego potwierdzenia aktualności operatu szacunkowego.

Odnosząc się zaś do drugiej kwestii to zauważyć należy, że w sytuacji, gdy nie upłynęło jeszcze 12 miesięcy od sporządzenia operatu (przy założeniu, że nie doszło do zmiany uwarunkowań prawnych lub istotnej zmiany czynników, o których mowa w art. 154), bezprzedmiotowe byłoby potwierdzanie przez rzeczoznawcę aktualności operatu, skoro operat ten, jako sporządzony mniej niż 12 miesięcy wcześniej, z mocy prawa byłby aktualny. Jak wskazał m.in. NSA w wyroku z 27 grudnia 2016 r. w sprawie o sygn. II OSK 801/15 "co do zasady zatem powyższa klauzula może dotyczyć jedynie operatów wcześniej sporządzonych to jest nieaktualnych" (orzeczenie dostępne w internetowej bazie orzecznictwa sądów administracyjnych). Zdaniem składu orzekającego, w świetle art. 156 ust. 4 u.g.n. jak i zacytowanego wyżej § 58 ust. 2 rozporządzenia z 2004 r., potwierdzenie aktualności operatu może nastąpić po upływie 12 miesięcy od daty jego sporządzenia. Tak też się stało w niniejszej sprawie. Operat szacunkowy określający rynkową wartość nieruchomości niezabudowanej położonej w M. i oznaczonej w ewidencji gruntów jako działka nr [...] został sporządzony w czerwcu 2015 r. Wartość samego gruntu o powierzchni 33 m2 została oszacowana przy zastosowaniu podejścia porównawczego, metody korygowania ceny średniej na kwotę 1981 zł (60,03 zł za 1 m2 ), wartość składników budowlanych (ogrodzenia, chodnika) na kwotę 3042 zł zaś wartość nasadzeń roślinnych na kwotę 383 zł. Łącznie wartość nieruchomości została oszacowana na 5406 zł. W dniu 4 maja 2016 r. ten sam rzeczoznawca sporządził "operat szacunkowy – aktualizacja", w którym wskazał, że podane w operacie z czerwca 2015 r. wartości gruntu, składników budowlanych oraz składników roślinnych są aktualne na dzień 4 maja 2016 r. Co prawda może budzić pewne wątpliwości, czy ten "operat szacunkowy – aktualizacja" spełnia wymogi § 58 rozporządzenia z 2004 r. z uwagi na nienadanie mu tytułu "Klauzula", jednakże niewątpliwie zawiera on wszystkie niezbędne elementy pozwalające na uznanie, że jest to potwierdzenie aktualności operatu szacunkowego z czerwca 2015 r. Ponadto w dniu 15 maja 2017 r. ten sam rzeczoznawca stosując się w całości do wymogów art. 156 ust. 4 u.g.n. i § 58 rozporządzenia z 2004 r. potwierdził aktualność operatu opracowanego w czerwcu 2015 r. dołączając klauzulę zawierającą oświadczenie, że sporządzony przez niego 19 czerwca 2015 r. operat szacunkowy nieruchomości może być obecnie nadal wykorzystywany do celu, dla którego został sporządzony.

Operat z 2015 r. został poddany ocenie przez organ odwoławczy, który nie dopatrzył się żadnych tego typu uchybień, które uniemożliwiałyby jego przyjęcie. Zgodzić się należy w szczególności z dokonaną przez Wojewodę oceną, że operat ten został sporządzony zgodnie z obowiązującymi przepisami, jest logiczny, przekonywujący i zawiera wszystkie niezbędne elementy.

W tym miejscu ponownie podkreślić należy, że w toku postępowania administracyjnego ani skarżący ani też żadna z pozostałych stron nie składali zastrzeżeń co do operatów i klauzuli; w szczególności nie była kwestionowana wyliczona przez rzeczoznawcę wartość wywłaszczonego decyzją z dnia [...]gruntu i elementów trwale z nim związanych. Jedyną kwestią sporną było to, czy odszkodowanie należy się spadkobiercom po małżonkach B. i M. C. Ta jednak kwestia została prawidłowo w świetle znajdujących się w aktach sprawy dokumentów (akt własności ziemi, postanowienia o stwierdzeniu nabycia spadku) ustalona. Jeżeli nawet skarżący bądź jego matka poczynili jakieś nakłady na tę nieruchomość, to rozliczenia z tego tytułu mogą dochodzić w postępowaniu w sprawie o dział spadku.

Mając powyższe na uwadze, ponieważ podnoszone przez skarżącego zarzuty okazały się niezasadne, a Sąd z urzędu nie dopatrzył się tego typu naruszenia przepisów prawa, które skutkowałoby koniecznością uchylenia zaskarżonej decyzji, skarga podlegała oddaleniu, o czym Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach orzekł na podstawie art. 151 P.p.s.a.

Na podstawie art. 250 P.p.s.a. w zw. z § 21 ust. 1 pkt 1 lit.a, § 8 pkt 4 oraz § 4 ust. 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielanej przez radcę prawnego z urzędu (Dz. U. z 2016 r., poz.1715) Sąd przyznał ustanowionemu z urzędu dla skarżącego pełnomocnikowi wynagrodzenie w wysokości 1476 zł ( z uwzględnieniem wskazanej przez niego wartości przedmiotu zaskarżenia na kwotę 5406 zł), na którą składa się opłata w wysokości 1200 zł oraz kwota podatku od towarów u usług wynosząca 276 zł.