Wyrok WSA w Białymstoku, sygn. akt II SA/Bk 730/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku
Data orzeczenia: 2016-12-15 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6181 Zajęcie nieruchomości i wejście na nieruchomość, w tym pod autostradę
Hasła tematyczne: Gospodarka gruntami
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 126
journal: Dz.U. 2015 poz 1774
law: Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Danuta Tryniszewska-Bytys, Sędziowie sędzia NSA Grażyna Gryglaszewska (spr.),, sędzia WSA Marek Leszczyński, Protokolant starszy sekretarz sądowy Marta Marczuk, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 15 grudnia 2016 r. sprawy ze skargi P. S A w L. na decyzję Wojewody P. z dnia [...] września 2016 r., nr [...] w przedmiocie odmowy udzielenia zezwolenia na zajęcie nieruchomości oddala skargę


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...].09.2016 r. o nr [...] Wojewoda P. utrzymał w mocy decyzję Starosty K. z dnia [...].08.2016 r. stwierdzającą brak przesłanek do zajęcia w dniu [...].07.2016 przez P. S.A. z siedzibą L., nieruchomości gruntowej o nr geod. [...], o pow. 0.5556 ha, położonej w K., stanowiącej własność E. W., celem wykonania wycinki drzew dla zapobieżenia powstania znacznej szkody.

Przebieg postępowania przedstawiał się następująco:

Dyrektor P. S.A. Oddział w B., zwrócił się do Starosty Powiatowego w K., pismem z dnia [...].08.2016 r. o wydanie w trybie art. 126 ust. 5 w związku z art. 126 ust. 1 ustawy z dnia 21.08.1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2015 r. poz. 1774), zwanej dalej: "u.g.n.", decyzji zezwalającej na czasowe zajęcie nieruchomości w dniu [...].07.2016 r. oznaczonej nr geod. [...], położonej we W., gm. K., celem wykonania prac skutkujących zapobieżeniu powstania znanej szkody.

W uzasadnieniu wniosku wskazano, że w dniu [...].07.2016 pracownicy P. S.A. Oddziału w B. podczas obchodu terenu stwierdzili upalone wierzchołki drzew rosnących pod linią energetyczną między słupami 161-162 na odcinku N.

W celu zapobieżenia pożarowi, uszkodzeniu urządzeń elektroenergetycznych i wyeliminowaniu zagrożenia utraty zdrowia i życia ludzi i zwierząt, zaszła pilna potrzeba wycięcia drzew rosnących pod linią między słupami 161-162.

W dniu [...].07.2016 zostały wykonane prace obejmujące wycinkę drzew o średnicy pnia ok. 15 cm na długości ok. 25 m i szerokości ok. 18 m (ok. 20 rzędów drzew po ok. 12-15 drzew w rzędzie). Wg wnioskodawcy, nagła potrzeba zapobieżenia szkodom, uniemożliwiła P. złożenia wniosku o wydanie decyzji na czasowe zajęcie nieruchomości. Wnioskodawca nie posiadał też informacji kto jest właścicielem działki, na której dokonano wycinki.

Po dokonaniu oględzin miejsca wycinki drzew przez pracowników Starostwa w dniu [...].08.2016 i ustaleniu właściciela działki o nr [...] (własność E. W.), Starosta Powiatu K. wydał, w dniu [...].08.2016, decyzję orzekającą o braku przesłanek do zajęcia nieruchomości o nr [...] celem dokonania wycinki drzew dla zapobieżenia znacznym szkodom. Starosta odmówił udzielania zezwolenia na czasowe zajęcie nieruchomości w dniu [...].07.2016 r. z uwagi na brak przesłanek z art. 126 ust. 5 i 8 w związku z art. 126 ust. 1 u.g.n.

W uzasadnieniu decyzji, Starosta K. podał fakty ustalone w toku oględzin, z których wynikało, że w dniu [...].07.2016 pracownicy wnioskodawcy dokonali wycinki sosen na obszarze o pow. 520 m2 (w przybliżeniu jest to prostokąt o wymiarach 29 m x 18 m). Średnica sosen wynosiła od 12 do 18 cm, a wysokość od 9 m do 12 m. Rozpiętość przewodów energetycznych na działce wyniosła 7,5 m.

Wśród ściętych drzew zauważono 2 sztuki z osmalonymi i upalonymi wierzchołkami ale z racji grubej warstwy ściętych drzew, nie było możliwości ich policzenia. Orientacyjna ilość wyciętych drzew została wskazana na ok. 300 szt. Nie zaobserwowano uszkodzeń linii energetycznej. Zauważono, że na sąsiedniej działce o nr [...], wzdłuż linii energetycznej, drzewostan został usunięty wcześniej.

W ocenie organu I instancji, dowód z oględzin miejsca wycinki nie dawał podstaw do zastosowania art. 126 ust. 5 w związku z art. 126 ust. 1 u.g.n., ponieważ: nie wszystkie drzewa dotykały, wrastały bądź przerastały przewody elektryczne. Zdjęcia dostarczone przez wnioskodawcę wskazują na kilka drzew, których wierzchołki były osmalone i nadpalone. W tej sytuacji P. powinna podjąć adekwatne działania do istniejącego stanu faktycznego, a nie dokonywać wycinki ok. 300 drzew w pasie o szerokości 18 m, bowiem większość drzew nie stanowiła zagrożenia. Zdaniem organu, wnioskodawca powinien na bieżąco monitorować i wykonywać planowe czyszczenie terenu pod liniami energetycznymi, znając wiek drzew i ich roczne przyrosty. Tak uczynił na działce sąsiedniej o nr [...].

Zdaniem organu, "nagła potrzeba" to sytuacja nadzwyczajna np. katastrofa, awaria urządzeń lub sieci itp. Istotą tej przesłanki jest nieprzewidywalność sytuacji, kiedy występuje potrzeba szybkiego, natychmiastowego działania, aby zapobiec znacznym szkodom. Taka potrzeba nie nastąpiła w stanie faktycznym, na który wskazał wnioskodawca, natomiast mógł dokonać wycinki, zachowując procedurę opisaną w art. 126 ust. 1 u.g.n., tj. uzgodnienia z właścicielem lub uzyskania decyzji administracyjnej.

Wskutek odwołania P. S.A. z siedzibą w L. od decyzji Starosty K., Wojewoda P., decyzją z dnia [...].09.2016, utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.

Wojewoda P. podzielił stanowisko Starosty K. Podkreślił, powołując się na orzecznictwo sądowoadministracyjne, że z przepisu art. 125 ust. 5 w związku z art. 126 ust. 1 u.g.n. można skorzystać tylko wówczas, gdy czasowe zajęcie nieruchomości podyktowane jest wystąpieniem siły wyższej, a potrzeba zapobieżenia szkodom jest nagła. Taka sytuacja nie wystąpiła w sprawie niniejszej.

W skardze, wywiedzionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku, P. S.A. z siedzibą w L. zarzuciła decyzji:

• naruszenie prawa materialnego, mającego wpływ na wynik sprawy a polegającego na rażącym naruszeniu art. 126 ust. 5 i 8 w związku z at. 126 ust. 1 u.g.n. sprowadzającego się od błędnej wykładni przepisu na tle stanu faktycznego;

• naruszenie przepisów postępowania – art. 7 i 80 k.p.a. poprzez brak obiektywnego rozpatrzenia materiału dowodowego polegającego na stwierdzeniu, że upalone wierzchołki drzew nie potwierdziły przesłanki nagłego charakteru działania z art. 126 ust. 5 u.g.n.;

• naruszenie zasad z art. 8 i 6 k.p.a.

Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i zasądzenie kosztów postępowania sądowego.

W uzasadnieniu skargi, skarżąca przytoczyła treść przepisów art. 126 u.g.n. i ich wykładni.

Zdaniem skarżącej, fakt nadpalenia wierzchołków drzew rosnących pod linią energetyczną, wyczerpywał dyspozycję art. 126 ust. 1 i 5 u.g.n. Potrzeba podjęcia nagłego działania, celem wyeliminowania zagrożenia powstania znacznej szkody, miała swoje uzasadnienie w rozmiarze dokonanego zajęcia gruntu i wycięcia drzew. Ryzyko powstania znacznej szkody mogło powstać samoczynnie i nie była konieczna awaria czy wypadek. Informację o powstaniu nagłej realnej potrzeby zapobieżenia powstaniu znacznej szkody poprzez wycinkę drzew, skarżąca uzyskała w dniu [...].07.2016 podczas oględzin linii energetycznej i przystąpiła do działania, nie mając czasu na uprzednie złożenie wniosku.

Zdaniem skarżącej, pozbawione jest logiki stanowisko organu twierdzącego, że skoro nadpalonych było kilka wierzchołków drzew, to należało je usunąć, a nie dokonywać rozległej wycinki. Odmowa wydania decyzji zezwalającej na zajęcie nieruchomości przeczyła zasadzie prawdy obiektywnej i brakiem wyjaśnienia stanu faktycznego.

W odpowiedzi na skargę, Wojewoda wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasową argumentacje.

Wojewoda dodatkowo stwierdził, że to na podmiocie, który zajął nieruchomość bez uprzedniego uzyskania zezwolenia, udzielonego przez właściwy organ, ciążył obowiązek udowodnienia, że złożenie wniosku było niemożliwe, z uwagi na nagłą potrzebę zapobieżenia znacznej szkodzie, a wejście na nieruchomość uzasadnione było wystąpieniem okoliczności, o jakich stanowi art. 126 ust. 1 u.p.n.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje:

Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie. Brzmienie przepisów u.g.n., które miały zastosowanie w sprawie niniejszej, jest następuje:

Art. 126. 1. W przypadku siły wyższej lub nagłej potrzeby zapobieżenia powstaniu znacznej szkody, z zastrzeżeniem ust. 5, starosta, wykonujący zadanie z zakresu administracji rządowej, udziela, w drodze decyzji, zezwolenia na czasowe zajęcie nieruchomości na okres nie dłuższy niż 6 miesięcy, licząc od dnia zajęcia nieruchomości. W przypadku postępowania prowadzonego na wniosek, wydanie decyzji następuje niezwłocznie, nie później jednak niż w terminie 7 dni, licząc od dnia złożenia wniosku.

5. W przypadku, gdy nagła potrzeba zapobieżenia okolicznościom, o których mowa w ust. 1, uniemożliwia złożenie wniosku o wydanie decyzji na czasowe zajęcie nieruchomości, właściciel lub użytkownik wieczysty nieruchomości ma obowiązek udostępnienia jej w celu zapobieżenia tym okolicznościom. Obowiązek udostępnienia nieruchomości podlega egzekucji administracyjnej. Podmiot, który zajął nieruchomość składa wniosek o wydanie tej decyzji w terminie 3 dni od dnia zajęcia nieruchomości. Decyzja może być wydana nie później niż po upływie 6 miesięcy licząc od dnia zajęcia nieruchomości.

8. Starosta, wykonujący zadanie z zakresu administracji rządowej, wydaje decyzję potwierdzającą zaistnienie przesłanek zajęcia nieruchomości w terminie 7 dni od dnia złożenia wniosku, o którym mowa w ust. 5.

Spór, jaki powstał w sprawie niniejszej sprowadzał się od oceny, czy zostały spełnione przesłanki z art. 126 ust. 5 w związku z art. 126 ust. 1 u.g.n. dla wejścia przez skarżącą w dniu 29.07.2016 r. na działkę o nr 1071 i dokonanie wycinki drzew.

Należy zauważyć, że przepis ust. 5 art. 126 u.g.n. normuje sytuacje nietypowe, kiedy jednostka uprawniona do działań nie może pozostawać w zwłoce i nie ma czasu na złożenie wniosku do starosty o zezwolenie na czasowe zajęcie nieruchomości.

Orzecznictwo sądowe w tym zakresie jest jednoznaczne w odniesieniu do pojęć "nagłej potrzeby", "siły wyższej", "znacznej szkody". Nagła potrzeba to sytuacja nadzwyczajna powodująca takie zagrożenia jak: katastrofa, awaria urządzeń i sieci. Jest to stan nieprzewidywalny, nakazujący natychmiastowe działania w celu zapobieżenia powstaniu znacznej szkody, a informacja o takiej sytuacji musi pochodzić z wiarygodnego źródła (vide: wyrok NSA z dnia 05.02.2009 r. – I OSK 301/08; wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 08.12.2010 r. – II SA/Wr 555/10).

Wydanie decyzji następczej z art. 126 ust. 5 u.g.n. musi być podyktowane jeszcze pilniejszą potrzebą niż określona w art. 126 ust. 1 u.g.n. czyli wymagane jest "działanie bardziej nagłe od nagłego", jak to określił WSA w Białymstoku w wyroku z dnia 27.08.2015 r. w sprawie o sygn. II SA/Bk 435/15. Działanie siły wyższej to wystąpienie różnego rodzaju żywiołów typu: pożar, wichury, burze, powodzie, itp.

Odnosząc powyższe do stanu faktycznego niniejszej sprawy, Sąd podziela stanowisko organów, że w opisanym przypadku nie nastąpiła potrzeba nagłego wejścia na grunt i dokonania wycinki drzew z pominięciem procedury, o jakiej stanowi art. 126 ust. 1 u.g.n. Wyjaśnienie stanu faktycznego, wbrew twierdzeniu skarżącej, nie budziło wątpliwości: Starosta, przed wydaniem decyzji odmownej, dokonał dokładnych oględzin miejsca wycinki drzew pod linią energetyczną na działce nr [...]. Okazało się, że dokonano wycinki ok. 300 drzew w pasie szerokości 18 m, przy rozpiętości przewodów ok. 7,5 m nad działką w sytuacji stwierdzonego nadpalenia (osmolenia) dwóch wierzchołków drzew. Ile wierzchołków drzew stykało się z linią energetyczną a ile wierzchołków było upalonych – nie podaje wnioskodawca we wniosku z dnia [...].08.2016 r. Nie stwierdzono też, aby w dniu [...].07.2016 r. panowały złe warunki atmosferyczne typu wichury czy burze. Taką sytuację można było opanować nie przez nagłe wejście na grunt i wycięcie ogromnej połaci lasu, co było niewspółmierne do zagrożenia i to, w ocenie Sądu, zagrożenia "nie nagłego, nie natychmiastowego", lecz dającego się usunąć w normalnym toku postępowania, tj. poprzez złożenie wniosku do starosty w trybie art. 126 ust. 1 u.g.n., gdzie organ ma obowiązek wydać decyzję niezwłocznie, nie później niż w terminie 7 dni.

Należy zauważyć, że informację o dwóch nadpalonych wierzchołkach drzew (a może kilku lub kilkunastu – tego wnioskodawca nie wykazał) skarżąca powzięła podczas rutynowej kontroli, co oznacza, że taki stan istniał wcześniej, a więc nie powstał nagle. Należy zgodzić się więc ze stanowiskiem organów, że skarżąca zaniedbała systematycznego monitorowania wysokości drzewostanu pod linią energetyczną zważywszy, że przyrosty nie następują z dnia na dzień, tylko trwają w czasie przynajmniej jednego, rocznego sezonu.

Zatem, nie powstało żadne niekontrolowane zdarzenie w dniu [...].07.2016, które upoważniałoby skarżącą do wejścia na grunt i aby w trybie nagłym dokonać wycinki ok. 300 drzew. Słusznie też zauważył organ, iż na działce sąsiedniej o nr [...], zakład energetyczny zadbał odpowiednio wcześniej o wycinkę drzew, których wysokość mogła uszkodzić linię energetyczną, natomiast w tym przypadku dopuścił się, niczym nie uzasadnionej, zwłoki.

Sąd nie podziela argumentacji skarżącej, że jeśli cyt. "paliło się kilka wierzchołków, to dla odwrócenia takiego bezpośredniego zagrożenia uzasadnione i celowe było wejście i dokonanie wycinki drzew".

Zdaniem Sądu, powyższe stwierdzenie nie polega na prawdziwe o tyle, że wierzchołki się nie paliły (w czasie teraźniejszym), lecz były nadpalone w przeszłości i nie wiadomo jak długo utrzymywał się taki stan rzeczy, zanim pracownicy skarżącej to dostrzegli podczas rutynowego obchodu.

Zatem, Sąd nie uznał za uzasadnione zarzutów skargi, zarówno w zakresie naruszenie prawa materialnego, tj . art. 126 ust. 5 w zw.z z art. 126 ust. 1 u.g.n., jak tez procesowego.

W ocenie Sądu, postępowanie administracyjne zostało przeprowadzone prawidłowo, materiał dowodowy został zebrany w sposób wyczerpujący a dokonana ocena faktów nie jest dowolna, lecz obiektywna, znajdująca oparcie w dowodach i przepisach prawa. Nie nastąpiło naruszenie przepisów art. 7, 80, 8, 6 k.p.a. wbrew subiektywnemu przekonaniu skarżącego.

Dlatego też, Sąd skargę oddalił na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2016, poz. 718).-