Wyrok WSA w Bydgoszczy, sygn. akt I SA/Bd 157/22
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy
Data orzeczenia: 2022-05-10 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6117 Odpowiedzialność podatkowa osób trzecich, ulgi płatnicze (umorzenie, odroczenie, rozłożenie na raty itp.)
Hasła tematyczne: Podatkowe postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku: uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 122, 187 par. 1, 191, 210 par. 1 pkt 6, 210 par. 4, 116 par. 1-2
journal: Dz.U. 2021 poz 1540
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Halina Adamczewska-Wasilewicz (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Jarosław Szulc Sędzia WSA Tomasz Wójcik po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 10 maja 2022 r. sprawy ze skargi D. N. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w B. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie solidarnej odpowiedzialności członka zarządu za zaległości podatkowe spółki w podatku od towarów i usług za listopad 2016 r. oraz za sierpień, wrzesień i listopad 2017 r. 1. uchyla zaskarżoną decyzję, 2. zasądza od Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w B. na rzecz D. N. kwotę 500 zł (słownie: pięćset złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] r. Naczelnik Drugiego Urzędu Skarbowego w B. orzekł o solidarnej odpowiedzialności skarżącego jako członka zarządu [...] sp. z o. o. w B. wraz z W. N., drugim członkiem zarządu oraz ze spółką za zaległości podatkowe tej spółki w podatku od towarów i usług za listopad 2016 r., sierpień 2017 r., wrzesień 2017 r. i listopad 2017 r. w łącznej kwocie [...]zł, odsetki za zwłokę w łącznej kwocie [...]zł oraz koszty postępowania egzekucyjnego w łącznej wysokości [...] zł.

W złożonym odwołaniu skarżący zarzucił naruszenie: art. 7 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r., poz. 735 ze zm., dalej: k.p.a.) przez niepodjęcie przez organ podatkowy wszelkich działań mających na celu wszechstronne wyjaśnienie stanu faktycznego w przedmiotowej sprawie, w sytuacji gdy skarżący przedłożył organowi podatkowemu własne oświadczenie woli o rezygnacji z pełnienia funkcji członka zarządu w spółce [...] z dnia [...] r.; art. 77 § 1 k.p.a. przez nierozpatrzenie przez organ podatkowy w sposób wyczerpujący całości materiału dowodowego zebranego w niniejszej sprawie, w szczególności oświadczenia woli o rezygnacji z pełnienia funkcji członka zarządu w spółce [...] z dnia [...] r.; art. 116 § 1 i § 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2021 r., poz. 1540 ze zm., dalej: O.p.) przez jego błędne zastosowanie i wydanie decyzji orzekającej o solidarnej odpowiedzialności skarżącego jako członka zarządu spółki [...] za zaległości podatkowe tej spółki za 2016 r. i 2017 r., w sytuacji gdy skarżący nie był członkiem zarządu spółki [...] od dnia [...] r.

Decyzją z dnia [...] r. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu organ przytaczając treść art. 116 § 1, 2 i 4 O.p. wskazał na przesłanki orzeczenia o odpowiedzialności członka zarządu za zaległości podatkowe spółki. Dyrektor podał, że materiał dowodowy zgromadzony w trakcie prowadzonego przez organ pierwszej instancji postępowania wskazuje, że na podstawie umowy spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z dnia [...] r. została zawiązana spółka [...] z siedzibą w B. (akt notarialny Repertorium A Nr [...]). W skład pierwszego Zarządu wspólnicy powołali B. K. - na stanowisko Prezesa Zarządu oraz D. N. i W. N. - na stanowiska członków Zarządu. Powyższe znalazło odzwierciedlenie w postanowieniu Sądu Rejonowego w B. XIII Wydział Gospodarczy z dnia [...] r. sygn. akt BY.XIII NS-REJ.KRS/4282/09/883, którym Sąd postanowił wpisać spółkę do Krajowego Rejestru Sądowego pod numerem KRS: [...] Postanowieniem z dnia [...] r. Sąd Rejonowy w B. XIII Wydział Gospodarczy dokonał zmian w Krajowym Rejestrze Sądowym przez wykreślenie w Dziale 2 Rubryka 1 (organ uprawniony do reprezentacji podmiotu) Podrubryka 1 (dane osób wchodzących w skład organu) danych B. K.. Z kolei postanowieniem z dnia [...] r. Sąd Rejonowy w B. wykreślił dane członka zarządu W. N.. Wszystkie wymienione zapisy zostały ujawnione w Informacji odpowiadającej odpisowi pełnemu z Rejestru Przedsiębiorców numer KRS [...], według stanu na dzień [...] r. Jednocześnie z powołanej informacji wynika, że skarżący nadal pełni funkcję członka zarządu w spółce z o.o. [...].

Odnosząc się do podniesionego przez skarżącego argumentu o rezygnacji z pełnienia funkcji "wiceprezesa" zarządu spółki w dniu [...] r. organ stwierdził, że nie może stanowić on przesłanki zwalniającej z odpowiedzialności za zaległości podatkowe spółki. W tym zakresie organ podał, że rezygnacja jest jednostronną czynnością prawną, skuteczną z chwilą dojścia do spółki. Jeżeli rezygnującym jest jeden członek zarządu, skutek nastąpi w przypadku złożenia stosownego oświadczenia pozostałym członkom zarządu albo osobom powołującym zarząd. Przy tym, zgodnie z art. 61 § 1 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz. U. z 2020 r., poz. 1740 ze zm., dalej: k.c.) oświadczenie woli, które ma być złożone innej osobie, jest złożone z chwilą, gdy doszło do niej w taki sposób, że mogła zapoznać się z jego treścią. Na składającym oświadczenie woli spoczywa ciężar dowodu, że doszło ono do adresata w sposób umożliwiający mu - według zasad doświadczenia życiowego - zapoznanie się z jego treścią. Z akt sprawy nie wynika natomiast, aby oświadczenie skarżącego z dnia [...] r. o rezygnacji z pełnienia funkcji wiceprezesa zarządu spółki zostało zakomunikowane ówczesnemu członkowi zarządu - W. N.. Brak jest jakiejkolwiek adnotacji, która wskazywałaby, że niniejsze pismo dotarło do właściwego organu spółki (tutaj: do pozostałego członka zarządu), który mógłby wówczas podjąć właściwe działania, czego nie dokonano. Jak słusznie zauważył organ pierwszej instancji, w przedłożonym dokumencie brak jest wskazania adresu osoby, do której rezygnacja jest kierowana, brak oznaczenia miejsca, w którym rezygnacja miałaby zostać przyjęta, a podpis złożony na rezygnacji nie przesądza o tym, kto ją odebrał. Z odpisów akt rejestrowych spółki przekazanych przez Sąd Rejonowy w B. w dniu [...] r. do Naczelnika Drugiego Urzędu Skarbowego w B. wynika, że w czasie upływu terminów płatności zobowiązań w podatku od towarów i usług za listopad 2016 r., sierpień, październik i listopad 2017 r. skarżący pełnił funkcję członka zarządu [...] sp. z o.o. Zaś przedłożone oświadczenie woli z dnia [...] r. nie zostało złożone do Sądu Rejonowego w B. XIII Wydział Gospodarczy. Według umowy Spółki oraz danych zawartych w Krajowym Rejestrze Sądowym, skarżący pełnił funkcję członka zarządu, a nie wiceprezesa zarządu, jak to określono w niniejszym oświadczeniu. Nawet gdyby przyjąć, jak twierdzi strona w odwołaniu, że oświadczenie woli zostało przedłożone W. N. - członkowi zarządu spółki, który opatrzył je podpisem, nie wywarłoby skutku w postaci rezygnacji z pełnienia funkcji członka zarządu, albowiem przedmiotowe oświadczenie woli wyrażone na piśmie nie zostało potwierdzone i podpisane przez skarżącego. W konsekwencji organ stwierdził, że ze względu na upływ terminu płatności zobowiązań w okresie sprawowania przez podatnika funkcji członka zarządu, skarżący ponosi jako osoba trzecia odpowiedzialność za zaległości spółki za okresy wymienione w decyzji organu pierwszej instancji. Jednocześnie organ zaznaczył, że odsetki za zwłokę na dzień wydania decyzji orzekającej o odpowiedzialności strony wynoszą łącznie [...] zł i nie wystąpiły przerwy w naliczaniu odsetek za zwłokę.

Organ wskazał, że spółka w złożonych w Drugim Urzędzie Skarbowym w B. deklaracjach dla podatku od towarów i usług (VAT-7) za listopad 2016 r., sierpień, wrzesień i listopad 2017 r., zadeklarowała kwotę podatku podlegającego wpłacie do urzędu skarbowego odpowiednio w wysokości: [...] zł, [...] zł, [...] zł i [...] zł. Naczelnik Drugiego Urzędu Skarbowego w B., działając jako organ egzekucyjny, dochodził od spółki powołanych należności na podstawie tytułów wykonawczych: z dnia [...] r. Nr [...] (zobowiązanie podatkowe z tytułu podatku od towarów i usług za listopad 2016 r.), z dnia [...] r. Nr [...] (zobowiązanie podatkowe z tytułu podatku od towarów i usług za wrzesień 2017 r.), z dnia [...] r. Nr [...] (zobowiązanie podatkowe z tytułu podatku od towarów i usług za sierpień 2017 r.), z dnia [...] r. Nr [...] (zobowiązanie podatkowe z tytułu podatku od towarów i usług za listopad 2017 r.). Ponadto, administracyjny organ egzekucyjny dochodził należności z tytułu podatku dochodowego od osób prawnych za 2017 r. (na podstawie tytułu wykonawczego z dnia [...] r. Nr [...]), z tytułu odsetek za zwłokę od niezapłaconych w terminie zaliczek na podatek dochodowy od osób prawnych za sierpień 2017 r., październik 2017r. i listopad 2017 r. (na podstawie tytułu wykonawczego z dnia [...] r. Nr [...]) oraz z tytułu podatku od towarów i usług za grudzień 2017 r. (na podstawie tytułu wykonawczego z dnia [...] r. Nr [...]). W toku prowadzonego postępowania egzekucyjnego organ egzekucyjny podejmował próby dokonania czynności egzekucyjnych w siedzibie spółki przy ul. [...] w B.. Z informacji uzyskanej przez egzekutora wynika, że spółka nie prowadzi działalności pod wyżej wymienionym adresem. Organ egzekucyjny podjął próbę dokonania zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego oraz zajęć innej wierzytelności pieniężnej odpowiednio w firmie: [...] Spółka z o.o. z siedzibą w B., [...] Spółka z o.o. Spółka komandytowa z siedzibą w P., D. K. - ul. [...], K., [...] Spółka z o.o. Na podstawie art. 55a ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji Naczelnik Drugiego Urzędu Skarbowego w B. zgłosił zaległości podatkowe spółki do Krajowego Rejestru Sądowego. Organ ustalił, że spółka nie figuruje w centralnej ewidencji pojazdów i nie jest posiadaczem nieruchomości. Ponadto, zgodnie z danymi zawartymi w systemie WRO-System, brak jest informacji na temat wierzytelności z tytułu wystawionych faktur VAT przez zobowiązaną spółkę. Spółka od maja 2018 r. nie składa do Drugiego Urzędu Skarbowego w B. żadnych deklaracji świadczących o prowadzeniu działalności gospodarczej. W toku postępowania egzekucyjnego wyegzekwowano odpowiednio kwoty: [...] zł, [...] zł, [...] zł, [...] zł, które zaksięgowano na koszty egzekucyjne. Naczelnik Drugiego Urzędu Skarbowego w B., mając na uwadze powyższe, postanowieniem z [...] r. umorzył postępowanie egzekucyjne prowadzone wobec majątku zobowiązanej spółki. Do uregulowania, w związku z dochodzeniem zobowiązań z tytułu podatku od towarów i usług za listopad 2016 r., sierpień 2017 r., październik 2017 r. i listopad 2017r., pozostały niezaspokojone koszty egzekucyjne w łącznej kwocie [...]zł.

W świetle powyższego, Dyrektor Izby Administracji Skarbowej potwierdził stanowisko organu pierwszej instancji przedstawione w decyzji w przedmiocie bezskuteczności egzekucji prowadzonej z majątku spółki, której wykazanie jest warunkiem wstępnym procedowania w zakresie orzeczenia o odpowiedzialności skarżącego za przedmiotowe zaległości podatkowe.

Odnosząc się do przesłanek negatywnych, które uwalniają podatnika od odpowiedzialności za zaległości podatkowe spółki organ podał, że Sąd Rejonowy w B. XV Wydział Gospodarczy pismem z dnia [...] r. poinformował, że nie został złożony wniosek o ogłoszenie upadłości, o otwarcie postępowania restrukturyzacyjnego oraz o zatwierdzenie układu wobec spółki.

Organ zauważył, że oprócz zaległości objętych przedmiotowym postępowaniem, tj. w podatku od towarów i usług za listopad 2016 r., za sierpień, wrzesień i listopad 2017 r., jak wynika z listy zaległości sporządzonej na dzień [...] r., spółka posiada zaległości podatkowe z tytułu podatku dochodowego od osób prawnych za 2017r. ([...] zł), odsetek od nieuregulowanej zaliczki na podatek dochodowy od osób prawnych za: sierpień 2017 r. ([...] zł), październik 2017 r. ([...] zł) i listopad 2017 r. ([...] zł) oraz z tytułu podatku od towarów i usług za grudzień 2017 r. ([...] zł). Zatem, mając na względzie art. 11 ust. 1 i ust. 1a ustawy Prawo upadłościowe, spółka utraciła zdolność do wykonywania swoich wymagalnych zobowiązań pieniężnych w wyniku nieuregulowania względem Naczelnika Drugiego Urzędu Skarbowego w B. zaległości podatkowych w podatku od towarów i usług za listopad 2016 r. (termin płatności upłynął [...] r.) i zaliczki na podatek dochodowy od osób prawnych za sierpień 2017 r. (termin płatności upłynął [...] r.). Biorąc pod uwagę powyższe okoliczności, w opinii Dyrektora Izby Administracji Skarbowej oraz w oparciu o zebrany w sprawie materiał dowodowy, skarżący jako członek zarządu winien rozważyć, nie później niż w terminie 30 dni od dnia, w którym wystąpiła podstawa do ogłoszenia upadłości, tj. do dnia [...] r., zgłoszenie w sądzie wniosku o ogłoszenie upadłości spółki, bowiem opóźnienie w wykonywaniu zobowiązań pieniężnych przekroczyło trzy miesiące (tutaj: [...] r.). Wskazana w zaskarżonej decyzji data złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości spółki, tj. [...] r. przypada na sobotę i nie ma wpływu na prawidłowe rozstrzygnięcie niniejszej sprawy. W rozpatrywanej sprawie wypełniona została pierwsza z przesłanek określonych w art. 11 ust. 1 Prawo upadłościowe, tj. niewykonywanie wymagalnych zobowiązań pieniężnych.

W ocenie organu odwoławczego, skarżący nie wskazał również okoliczności świadczących o braku winy w niezłożeniu wniosku o ogłoszenie upadłości spółki. Bezsprzecznie skarżący miał legitymację formalną (prawną) do pełnienia obowiązków członka zarządu spółki w czasie upływu terminu płatności zobowiązań podatkowych (obowiązki członka zarządu spółki skarżący pełnił od [...] r. i nadal pełni - zgodnie z informacją odpowiadającą odpisowi pełnemu z Rejestru Przedsiębiorców KRS z dnia [...] r.). Według zatem art. 116 § 2 O.p. strona ponosi odpowiedzialność za przypisane w sprawie zaległości podatkowe spółki (wraz z odsetkami i kosztami egzekucyjnymi). W okolicznościach niniejszej sprawy prawidłowo zatem organ pierwszej instancji ocenił, że skoro w okresie pełnienia przez skarżącego funkcji w zarządzie spółki zachodziły przesłanki ogłoszenia jej upadłości, a wniosek o ogłoszenie upadłości nie został złożony, brak zgłoszenia rzeczonego wniosku we właściwym czasie był spowodowany winą członka zarządu, co daje podstawę do przeniesienia na stronę odpowiedzialności za zaległości podatkowe spółki. Wobec powyższego, skarżący nie wykazał zaistnienia przesłanki egzoneracyjnej określonej w art. 116 § 1 pkt 1 lit. b O.p.

Dyrektor Izby Administracji Skarbowej stwierdził również, że w realiach niniejszej sprawy podatnik nie wykazał, aby zaistniała kolejna przesłanka egzoneracyjna przewidziana w art. 116 § 1 pkt 2 O.p. W toku prowadzonego przez Naczelnika Drugiego Urzędu Skarbowego w B. postępowania podatkowego skarżący nie przedłożył żadnego dowodu potwierdzającego istnienie rzeczywistego, umożliwiającego zaspokojenie zaległości podatkowej mienia spółki, pomimo że Naczelnik Drugiego Urzędu Skarbowego w B. w postanowieniu z dnia [...] r. o wszczęciu postępowania podatkowego w sprawie orzeczenia o solidarnej z drugim członkiem zarządu W. N. oraz ze spółką odpowiedzialności strony jako członka zarządu spółki za jej zaległości, poinformował o możliwości wskazania przesłanek do zwolnienia z tej odpowiedzialności.

W skardze strona wniosła o uchylenie decyzji organu pierwszej i drugiej instancji oraz zasądzenie od organu podatkowego na rzecz skarżącego kosztów postępowania według norm przepisanych. Zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie art. 187 § 1 O.p. przez niepodjęcie przez organ podatkowy wszelkich działań mających na celu wszechstronne wyjaśnienie stanu faktycznego w przedmiotowej sprawie oraz nierozpatrzenie przez organ podatkowy całości zebranego w sprawie materiału dowodowego, w sytuacji gdy skarżący przedłożył organowi podatkowemu własne oświadczenia woli o rezygnacji z pełnienia funkcji członka zarządu w spółce [...] z dnia [...] r. oraz naruszenie art. 116 § 1 i 2 O.p. przez jego błędne zastosowanie i wydanie decyzji orzekającej o solidarnej odpowiedzialności skarżącego, jako członka zarządu spółki [...] za zaległości podatkowe spółki, w sytuacji gdy skarżący nie był członkiem zarządu spółki [...] od dnia [...] r.

Skarżący w uzasadnieniu skargi podniósł, że zaskarżona decyzja jest dla niego nietrafna i daleko krzywdząca, a ponadto została wydana z naruszeniem szeregu przepisów Ordynacji podatkowej. Wskazał, że złożył w dniu [...] r. oświadczenie woli w postaci rezygnacji z pełnienia funkcji członka zarządu w spółce [...]. Tym samym, w ocenie skarżącego, nie może być solidarnie odpowiedzialny za powstałe zaległości podatkowe wyżej wymienionej spółki, ponieważ w tym okresie nie piastował stanowiska członka zarządu spółki. Powyższe oświadczenie woli zostało przez skarżącego złożone na "ręce" ówczesnego członka zarządu W. N. i opatrzone jego podpisem, co jednoznacznie – zdaniem skarżącego - świadczy o tym, że zostało ono skutecznie złożone i prawidłowo doręczone do osoby reprezentującej ówcześnie spółkę. Skarżący zauważył, że mimo nieujawnienia tego faktu w Krajowym Rejestrze Sądowym, z tym dniem przestał faktycznie być zarządcą spółki i mieć jakikolwiek wpływ na prowadzenie jej spraw oraz regulowanie zobowiązań podatkowych. Zdaniem strony, organy podatkowe obu instancji prowadzące niniejszą sprawę błędnie założyły, że powyższe oświadczenie woli nie czyni zadość wymogom art. 61 § 1 k.c.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Sąd administracyjny bada zgodność zaskarżonej decyzji organu odwoławczego z punktu widzenia jej legalności, tj. zgodności tej decyzji z przepisami powszechnie obowiązującego prawa. Z brzmienia art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2022 r., poz. 329, dalej: "p.p.s.a."), wynika, że zaskarżona decyzja podlega uchyleniu wtedy, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy.

Dokonując badania legalności zaskarżonej decyzji Sąd stwierdza istnienie podstaw do uwzględnienia skargi.

Na wstępie należy zauważyć, że Sąd rozpoznał niniejszą sprawę na posiedzeniu niejawnym na podstawie art. 15zzs(4) ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (t.j. Dz. U. z 2021 r., poz. 2095 ze zm.). W będącej przedmiotem kontroli sądowej sprawie Przewodniczący Wydziału skierował sprawę do rozpoznania na posiedzeniu niejawnym. Przed wydaniem wyroku Sąd umożliwił stronie wypowiedzenie się w sprawie.

Spór w przedmiotowej sprawie sprowadza się do rozstrzygnięcia czy organ zasadnie uznał, że skarżący ponosi odpowiedzialność jako członek zarządu [...] Sp. z o.o. za zaległości podatkowe tej spółki z tytułu podatku od towarów i usług za listopad 2016 r., sierpień 2017 r., wrzesień 2017 r. i listopad 2017 r, odsetki za zwłokę oraz koszty postępowania egzekucyjnego. Zdaniem organu w sprawie zaistniały wszystkie przesłanki odpowiedzialności skarżącego jako osoby trzeciej za powstałe zaległości. Natomiast skarżący twierdzi, że w okresie, kiedy powstały zaległości podatkowe nie pełnił już funkcji członka zarządu tej spółki.

Podać należy, że zgodnie z art. 116 § 1 O.p. za zaległości podatkowe spółki z ograniczoną odpowiedzialnością, spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w organizacji, spółki akcyjnej lub spółki akcyjnej w organizacji odpowiadają solidarnie całym swoim majątkiem członkowie jej zarządu, jeżeli egzekucja z majątku spółki okazała się w całości lub w części bezskuteczna, a członek zarządu:

1) nie wykazał, że: a) we właściwym czasie zgłoszono wniosek o ogłoszenie upadłości lub w tym czasie zostało otwarte postępowanie restrukturyzacyjne w rozumieniu ustawy z dnia 15 maja 2015 r. – Prawo restrukturyzacyjne albo zatwierdzono układ w postępowaniu o zatwierdzenie układu, o którym mowa w ustawie z dnia 15 maja 2015r. – Prawo restrukturyzacyjne albo b) niezgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości nastąpiło bez jego winy;

2) nie wskazuje mienia spółki, z którego egzekucja umożliwi zaspokojenie zaległości podatkowych spółki w znacznej części.

Stosownie do treści art. 116 § 2 O.p. odpowiedzialność członków zarządu obejmuje zaległości podatkowe z tytułu zobowiązań, których termin płatności upływał w czasie pełnienia przez nich obowiązków członka zarządu, oraz zaległości wymienione w art. 52 oraz art. 52a O.p. powstałe w czasie pełnienia obowiązków członka zarządu. W myśl art. 116 § 4 O.p przepisy art. 116 § 1-2 stosuje się do byłego członka zarządu.

W świetle powyższych unormowań organ podatkowy powinien wykazać, że skarżący pełnił funkcję członka zarządu [...] Sp. z o.o. w okresie, kiedy powstały zaległości podatkowe, bezskuteczność egzekucji oraz zbadać, czy i kiedy wystąpiły przesłanki do ogłoszenia upadłości spółki. Natomiast ciężar wykazania którejkolwiek z okoliczności uwalniających od odpowiedzialności spoczywa na członku zarządu.

W rozpatrywanej sprawie spór dotyczy zasadniczej kwestii, mianowicie czy skarżący pełnił funkcję prezesa zarządu [...] Sp. z o.o. w okresie płatności podatku od towarów i usług za ww. okresy rozliczeniowe. W tym względzie wskazać należy, że na podstawie umowy spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z dnia [...] r. została zawiązana Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością [...] z siedzibą w B. (akt notarialny Repertorium A Nr [...]). Spółką, stosownie do art. 15 pkt 1 umowy, kieruje Zarząd powołany przez Zgromadzenie Wspólników. W skład pierwszego Zarządu wspólnicy powołali B. K. na stanowisko Prezesa Zarządu oraz skarżącego - D. N. i W. N. na stanowiska członków Zarządu. Powyższe znalazło odzwierciedlenie w postanowieniu Sądu Rejonowego w B. XIII Wydział Gospodarczy z dnia [...] r., którym postanowiono wpisać Spółkę do Krajowego Rejestru Sądowego. Następnie Sąd Rejonowy w B. XIII Wydział Gospodarczy postanowieniem z dnia [...]. dokonał zmian w Krajowym Rejestrze Sądowym poprzez wykreślenie w Dziale 2 Rubryka 1 (organ uprawniony do reprezentacji podmiotu) Podrubryka 1 (dane osób wchodzących w skład organu) danych B. K.. Postanowieniem z dnia [...]. Sąd Rejonowy w B. wykreślił dane członka zarządu W. N.. Zapisy zostały ujawnione w Informacji odpowiadającej odpisowi pełnemu z Rejestru Przedsiębiorców, według stanu na dzień [...] r. Jednocześnie z powołanej informacji wynika, że skarżący nadal pełni funkcję członka zarządu w Spółce z o.o. [...].

Na tej podstawie organ przyjął, że w okresie powstania ww. zaległości podatkowych skarżący był członkiem zarządu Spółki z o.o. [...]. Z kolei skarżący temu zaprzecza, na okoliczność czego powołuje się na przedłożone organowi podatkowemu własne oświadczenie woli o rezygnacji z pełnienia funkcji członka zarządu w Spółce [...] Sp. z o.o. z dnia [...] r. (k. 157, akt admin.). Podkreśla, że powyższe oświadczenie woli zostało przez skarżącego złożone na "ręce" ówczesnego członka zarządu W. N. i opatrzone jego podpisem (W. N.), co jednoznacznie – zdaniem skarżącego - świadczy o tym, że zostało ono skutecznie złożone i prawidłowo doręczone osobie reprezentującej ówcześnie spółkę. Skarżący zatem uważa, że nie był członkiem zarządu spółki [...] od dnia [...] r.

W pierwszej kolejności rozstrzygnięcia zatem wymaga powyższa kwestia, gdyż warunkuje ona badanie dalszych przesłanek odpowiedzialności skarżącego. Jeżeli bowiem skarżący nie pełnił funkcji członka zarządu w okresie, w którym upływał termin płatności zaległości podatkowej, to ww. odpowiedzialności nie może ponosić. Omawiane zagadnienie zasadniczo reguluje art. 202 § 4, § 5 i § 6 Kodeksu spółek handlowych (dalej:k.s.h.). Na podstawie art. 202 § 4 i § 5 k.s.h. mandat członka zarządu wygasa również wskutek śmierci, rezygnacji albo odwołania ze składu zarządu. Do złożenia rezygnacji przez członka zarządu stosuje się odpowiednio przepisy o wypowiedzeniu zlecenia przez przyjmującego zlecenie. Przepisy te zostały ujęte w art. 746 § 2 k.c., zgodnie z którym przyjmujący zlecenie może je wypowiedzieć w każdym czasie. Rezygnacja stanowi zatem jednostronne oświadczenie woli składane przez dotychczasowego członka zarządu, w którym daje on wyraz braku chęci (możliwości) co do dalszego wykonywania mandatu. Moment wygaśnięcia korporacyjnego stosunku członkostwa w zarządzie spółki wymaga ustalenia podmiotu, któremu owe oświadczenie powinno zostać złożone. Zgodnie z art. 61 § 1 k.c. w zw. z art. 2 k.s.h. oświadczenie woli, które ma być złożone innej osobie, jest złożone z chwilą, gdy doszło do niej w taki sposób, że mogła zapoznać się z jego treścią. Warunkiem skuteczności rezygnacji jest więc jej złożenie właściwemu adresatowi, a dodatkowo ów adresat musi być właściwie reprezentowany. W uchwale z dnia 31 marca 2016 r. sygn. akt III CZP 89/15 Sąd Najwyższy uznał, że oświadczenie członka zarządu spółki kapitałowej o rezygnacji z tej funkcji jest składane - z wyjątkiem przewidzianym w art. 210 § 2 i art. 379 § 2 k.s.h. - spółce reprezentowanej w tym zakresie zgodnie z art. 205 § 2 lub 373 § 2 k.s.h.

Przenosząc powyższe ogólne uwagi na grunt przedmiotowej sprawy podać należy, że w aktach administracyjnych znajduje się dokument/pismo z dnia [...] r. nazwane "Rezygnacja". Skierowane ono zostało do W. N. jako wspólnika oraz członka zarządu [...] Sp. z o.o. Zawiera ono następującą treść: "Oświadczam, że ja D. N., z dniem dzisiejszym rezygnuję z funkcji Wiceprezesa zarządu spółki [...] sp. z o.o. o numerze KRS: [...]" (k. 157 akt admin. segr.). Skarżący podnosi, że oświadczenie o tej treści złożył drugiemu członkowi zarządu – W. N., który potwierdził jego przyjęcie własnoręcznym podpisem. Na s. 7 zaskarżonej decyzji organ natomiast podniósł, że z oświadczenia z dnia [...] r. o rezygnacji z pełnienia funkcji wiceprezesa zarządu Spółki nie wynika, aby zostało zakomunikowane ówczesnemu członkowi zarządu - W. N.. Brak jest jakiejkolwiek adnotacji, która wskazywałaby, że niniejsze pismo dotarło do właściwego organu Spółki (do pozostałego członka zarządu), który mógłby wówczas podjąć właściwe działania, czego nie dokonano.

Odnosząc się do tego zauważyć należy, że pod treścią tego oświadczenia umieszczony jest podpis, który miał być złożony przez W. N., jak podnosi skarżący. Skoro organ miał wątpliwości kto złożył ten podpis i czy to jest podpis W. N., to należało twierdzenie skarżącego zweryfikować. Z decyzji nie wynika, aby organ na tę okoliczność przesłuchał W. N., czy choćby podjął próbę przesłuchania, a z przyczyn niezależnych od niego było to niemożliwe. Natomiast brak nawet podpisu na tym oświadczeniu złożonego przez skarżącego nie musi oznaczać wykluczenia złożenia rezygnacji. Istotne jest, czy rzeczywiście oświadczenie o rezygnacji zostało złożone przez skarżącego W. N.. Dopuszczalne jest złożenie oświadczenia ustnego. Wówczas pozostaje do wykazania dowodami, czy okoliczność ta rzeczywiście miała miejsce, czy nie.

Ponadto Sąd zauważa, że z decyzji nie wynika, czy skarżący w spornym okresie występował jako członek zarządu, pomimo powoływania się na ww. oświadczenie. Niewątpliwie należałoby ustalić, czy istnieją dokumenty, które były podpisywane przez skarżącego jako członka zarządu, czy też jak wynika z oświadczenia w roli wiceprezesa Spółki. W sytuacji bowiem, gdyby faktycznie istniały dokumenty (np. umowy, dokumenty księgowe, przelewy) potwierdzające występowanie skarżącego w charakterze członka zarządu lub wiceprezesa zarządu, to argumentacja skarżącego byłaby bezpodstawna.

Ponadto nie ulega wątpliwości, że skuteczność oświadczenia woli o rezygnacji z członkostwa w zarządzie oraz odwołania z funkcji nie jest zależna od dokonania wpisu w KRS i nie może mieć charakteru przesądzającego.

W ocenie tut. Sądu, okolicznością wymagającą ponownego ustalenia przez organ jest to, czy rezygnacja Skarżącego doszła do adresata w taki sposób, aby mógł on zapoznać się z jego treścią, czy przyjął od skarżącego oświadczenie o rezygnacji w podanym w nim dniu, czy to on złożył na nim podpis. Zgodnie bowiem z treścią art. 61 k.c. dla skuteczności oświadczenia woli istotne jest jego dojście do adresata w taki sposób, aby mógł on zapoznać się z jego treścią. Kwestią wątpliwą pozostaje zatem okoliczność, czy oświadczenie o rezygnacji Skarżącego doszła do adresata w taki sposób, aby mógł zapoznać się z jego treścią i w jakiej dacie (czy w dacie podanej w oświadczeniu). W przeciwnym przypadku nie można mówić o skutecznym złożeniu rezygnacji. W takiej sytuacji adresat nie ma bowiem możliwości zapoznania się z jego treścią, a to oznacza, że oświadczenie nie zostało skutecznie złożone i nie wywarło skutków prawnych (por. wyrok NSA z dnia 1 lutego 2022 r. sygn. akt III FSK 4643/21).

Niewyjaśnienie przez organ powyższych kwestii narusza art. 122, art. 187 § 1 i art. 191 O.p. i w konsekwencji także art. 210 § 1 pkt 6 i § 4 tej ustawy. Doszło też do naruszenia art. 116 § 1 i 2 O.p. przez przedwczesne jego zastosowanie.

Reasumując, Sąd nie przesądza kwestii odpowiedzialności skarżącego jako członka zarządu [...] Sp. z o.o. Stwierdza wyłącznie, że organ nie dokonał wszystkich koniecznych ustaleń w kontekście powołania się przez skarżącego na ww. oświadczenie. Zagadnienie to jest otwarte i wymaga wyjaśnienia. Wobec tego, że odpowiedzialność skarżącego jest uzależniona od wykazania przez organ pełnienia funkcji członka zarządu, pomimo powołania się przez niego na oświadczenie o rezygnacji, to na tym etapie przedwczesne byłoby rozważanie pozostałych przesłanek odpowiedzialności. Ustalenie w pierwszej kolejności, czy skarżący był członkiem zarządu spółki w okresie powstania zaległości podatkowych determinuje badanie wystąpienia pozostałych przesłanek tej odpowiedzialności.

Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) oraz c) p.p.s.a., Sąd uchylił zaskarżoną decyzję. O kosztach sądowych postanowiono na podstawie art. 200, art. 205 § 1 i art. 209 p.p.s.a. Na koszty te złożył się uiszczony wpis od skargi (500 zł).