Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt III SA/Kr 496/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2019-08-01 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6302 Kontyngenty taryfowe, pozwolenia, cła  antydumpingowe i inne ograniczenia w obrocie towarowym z zagranicą
Hasła tematyczne: Celne prawo
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: uchylono zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą decyzję I instancji
Powołane przepisy: article: Art. 187  par. 1 i 191
journal: Dz.U. 2017 poz 201
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa - tekst jedn.
article: Art. 73  ust. 1
journal: Dz.U. 2004 nr 68 poz 622
law: Ustawa z dnia 19 marca 2004 r. Prawo celne
journal: Dz.U.UE.L 2013 nr 269 poz 1 Art. 211  ust. 2 lit. a
law: Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) Nr 952/2013 z dnia 9 października 2013 r. ustanawiające unijny kodeks celny
journal: Dz.U.UE.L 2015 nr 343 poz 1 Art. 172  ust. 1
law: Rozporządzenie Delegowane Komisji (UE) 2015/2446 z dnia 28 lipca 2015 r. uzupełniające rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady  (UE) nr 952/2013 w odniesieniu do szczegółowych zasad dotyczących niektórych przepisów unijnego kodeksu celnego

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Janusz Bociąga Sędziowie WSA Bożenna Blitek WSA Ewa Michna (spr.) Protokolant specjalista Bernadetta Szczypka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 lipca 2019 r. sprawy ze skargi [...] Sp. z o.o. z siedzibą w K. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia 20 marca 2019 r. nr [...] w przedmiocie wydania pozwolenia z mocą wsteczną I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, II. zasądza od Dyrektora Izby Administracji Skarbowej na rzecz strony skarżącej [...] Sp. z o.o. z siedzibą w K. kwotę 997 zł (słownie: dziewięćset dziewięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Decyzją z [...] 2018 r. Naczelnik Urzędu Celno-Skarbowego odmówił A Sp. z o.o. (strona skarżąca) zmiany pozwolenia na stosowanie procedury końcowego przeznaczenia nr [...] z 26 kwietnia 2018 r. Wydane w tym dniu pozwolenie związane było z wnioskiem dotyczącym stosowania procedury końcowego przeznaczenia folii aluminiowej importowanej z Chin w okresie od 2 maja 2018 r. do 20 marca 2021 r. Strona skarżąca wnioskiem z 3 września 2018 r. zażądała wznowienia postępowania celnego zakończonego 26 kwietnia 2018 r. w części dotyczącej zmiany jego stosowania z mocą wsteczną od 2 czerwca 2016 r. Zdaniem wnioskodawcy, wyszły na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, a nieznane organowi, który wydał decyzję.

Na wstępie organ podkreślił, że instytucja wznowienia postępowania, o której mowa w art. 145 §1 pkt 1 oraz art. 148 §1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2018 r. poz. 2096 z późn. zm.) – dalej: "k.p.a." - nie znajdowała zastosowania w sprawie, ponieważ procedury specjalne od 1 maja 2016 r. zostały odrębnie uregulowane w prawie krajowym i unijnym. W sprawie strony skarżącej mogły mieć więc zastosowanie przepisy:

- rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 952/2013 z dnia 9 października 2013 r. ustanawiające unijny kodeks celny (Dz. U. UE. L. z 2013 r. Nr 269, str. 1 z późn. zm.) – dalej UKC;

- rozporządzenia delegowane Komisji (UE) 2015/2446 z dnia 28 lipca 2015 r. uzupełniające rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 952/2013 w odniesieniu do szczegółowych zasad dotyczących niektórych przepisów unijnego kodeksu celnego (Dz. U. UE. L. z 2015 r. Nr 343, str. 1 z późn. zm.) – dalej RD;

- rozporządzenia wykonawczego Komisji (UE) 2015/2447 z dnia 24 listopada 2015 r. ustanawiające szczegółowe zasady wykonania niektórych przepisów rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 952/2013 ustanawiającego unijny kodeks celny (Dz. U. UE. L. z 2015 r. Nr 343, str. 558 z późn. zm.) – dalej RW.

Organ dalej wyjaśniał, że zgodnie z art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 19 marca 2004 r. Prawo celne (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 1169) do postępowania celnego należało stosować odpowiednio art. 12, art. 138a § 4, art. 141-143, art. 168, art. 170 oraz działu IV rozdziałów 2, 5, 6, 9, 10, 11 - z wyłączeniem art. 200, oraz rozdziałów 21-23 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa. Wznowienie postępowania zostało uregulowane natomiast w rozdziale 17 (art. 240, 241 i następne), które to przepisy Ordynacji podatkowej, w ogóle nie mogły być stosowane, ponieważ ww. art. 73 ust. 1 Prawa celnego nie zawierał takiego odesłania. Organ skonkludował więc, że wniosek strony skarżącej mógł być rozpoznany jedynie w trybie art. 28 ust.1 lit. b UKC. Powołany przepis stanowił, że korzystna decyzja (a taką wydano, ponieważ o to wnioskowała strona skarżąca) zostaje cofnięta lub zmieniona w przypadkach innych niż określone w art. 27 na wniosek posiadacza decyzji.

Organ podkreślił, że wydanie pozwolenia na stosowanie procedury celnej ze skutkiem retroaktywnym było dopuszczalne zgodnie z art. 211 ust. 2 UKC oraz art. 172 ust. 1 RD.

Organ zaznaczył, że zdaniem strony skarżącej, warunki wskazane w art. 211 ust. 2 UKC zostały spełnione, tj. istniała uzasadniona potrzeba gospodarcza ponieważ odmowa zmiany pozwolenia miała powodować retrospektywne nałożenie cła antydumpingowego, co osłabiłoby pozycję konkurencyjną na rynku opakowań. Strona skarżąca podkreśliła przy tym, że importowana folia, jako że od samego początku nie była przeznaczona na cele użytku domowego, nigdy nie powinna zostać objęta cłem antydumpingowym. Nałożenie na folię importowaną przez stronę skarżącą cła antydumpingowego było skutkiem interpretacji (co strona skarżąca zakwestionowała wnosząc odwołania, a następnie skargę do WSA w Gdańsku) stosowania kodu TARIC. Strona skarżąca stosowała bowiem początkowo kod TARIC 7607 11 19 40 w miejsce (prawidłowego zdaniem organów celnych) kodu 7607 11 19 60.

Organ celny wskazał, że z korespondencji strony skarżącej wynikało, że zarówno Departament Współpracy Międzynarodowej jak i Komisja Europejska (odpowiednio: A. K. i M. M.) udzielili niezbędnych informacji na zadane pytanie – instytucje te "nie miały obowiązku wskazać szczegółów technicznych bowiem te powinny być ustalone na szczeblu niższym". Zdaniem organu, jeżeli strona skarżąca miała wątpliwości to mogła zwrócić się z pisemnym zapytaniem do właściwego urzędu celnoskarbowego w celu ustalenia właściwego kodu taryfy.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył co następuje.

Skarga zasługiwała na uwzględnienie.

W ocenie Sądu organy bezzasadnie przyjęły, że strona skarżąca nie mogła wnioskować o zmianę stosowanej procedury końcowego przeznaczenia w części dotyczącej jego stosowania z mocą wsteczną ponieważ już w czerwcu 2016 r. miała świadomość, że powinna prawidłowo stosować kod TARIC 7607 11 19 60 i skoro deklarowała do importowanej folii kod TARIC 7607 11 19 40 to tym samym powinna liczyć się z ujemnymi konsekwencjami cała antydumpingowego. Ocena organów, że strona skarżąca nie mogła powołać się na art. 211 ust. 2 UKC jeśli wcześniej nie wystąpiła z formalnym wnioskiem o potwierdzenie prawidłowego deklarowania kodu TARIC w trybie Wiążącej Informacji Taryfowej była zbyt formalistyczna, a więc dowolna w rozumieniu powołanych w skardze art. 187§1 i 191 Ordynacji podatkowej.

Na wstępie Sąd podkreśla, że bezspornie strona skarżąca importowała folię nie do użytku domowego i nie obchodziła przepisów celnych związanych z cłem antydumpingowym. Powyższe wynika nie tylko z twierdzeń strony skarżącej, ale pośrednio również ze stanowiska organów, które wymierzyły cło antydumpingowe wyłącznie w oparciu o brzmienie kodu TARIC, przyjmując, że kod 7607 11 19 40 był jedynym powodem naliczenia cła antydumpingowego niezależnie od rzeczywistego przeznaczenia importowanej folii.

Wydane więc w sprawie decyzje wymierzające stronie skarżącej cło w podwyższonej wysokości stawiają ją w niekorzystnej sytuacji wobec konkurujących firm na rynku europejskim – tylko z tego powodu, że organy celne uznały, że strona skarżąca nie może skutecznie zmienić z mocą wsteczną kodów TARIC.

W ocenie Sądu, na żadnym etapie postępowania organy celne oraz przedstawiciele Ministerstwa Rozwoju i Komisji Europejskiej, nie zwrócili stronie skarżącej uwagi na konieczność prawidłowej kwalifikacji importowanej foli do kodów TARIC, które zostały zmienione 2 czerwca 2016 r. Co więcej, żaden z przedstawicieli tych instytucji, nie zwrócił stronie skarżącej uwagi na konieczność prawidłowego kwalifikowania importowanej foli do kodu TARIC, ponieważ ewentualne błędy będą skutkować nałożeniem cła antydumpingowego i to pomimo że, strona skarżąca zasadniczo nie importowała folii podlegającej temu cłu.

Są zaznacza, że zgodnie z art. 211 ust. 2 lit a UKC organy celne udzielają pozwolenia z mocą wsteczną, jeżeli spełnione są wszystkie następujące warunki

a) istnieje uzasadniona potrzeba gospodarcza;

b) wniosek nie ma związku z usiłowaniem popełnienia oszustwa;

c) wnioskodawca udowodnił na podstawie ewidencji lub zapisów księgowych, że:

- spełnione są wszelkie wymogi danej procedury;

- w stosownych przypadkach - możliwa jest identyfikacja towarów w danym okresie;

taka ewidencja lub zapisy księgowe pozwalają na kontrolę procedury;

d) możliwe jest wypełnienie wszystkich formalności niezbędnych do uregulowania sytuacji towarów, w tym - w razie konieczności - unieważnienia zgłoszeń celnych, których to dotyczy;

e) w okresie trzech lat od daty przyjęcia wniosku nie udzielono wnioskodawcy żadnego pozwolenia z mocą wsteczną;

f) nie jest konieczne sprawdzenie warunków ekonomicznych, z wyjątkiem sytuacji, gdy wniosek dotyczy przedłużenia pozwolenia w odniesieniu do tego samego rodzaju operacji i towarów;

g) wniosek nie dotyczy prowadzenia miejsc składowych przeznaczonych do składowania celnego towarów;

h) gdy wniosek dotyczy przedłużenia pozwolenia w odniesieniu do tego samego rodzaju operacji i towarów - wniosek zostaje złożony w terminie trzech lat po upływie terminu ważności pierwotnego pozwolenia.

Słusznie przy tym organ przyjął, że w rzeczywistości skoro zasadniczo wydana uprzednio decyzja była zgodna z wnioskiem strony skarżącej o wydanie zezwolenia na stosowanie procedury ostatecznego przeznaczenia, to w istocie chodziło o zmianę tej decyzji, a nie wznowienie postępowania. Niemniej jednak Sąd zauważa, że żaden przepis nie ogranicza możliwości złożenia takiego wniosku (tu: o zmianę decyzji i stosowanie pozwolenia z mocą wsteczną) od ewentualnych błędów w pierwotnym deklarowaniu kodów TARIC. Oba wskazane w decyzji przepisy tj. art. 211 ust. 2 lit a UKC oraz art. 172 ust. 2 RD, zgodnie z którym w wyjątkowych okolicznościach organy celne mogą wyrazić zgodę, aby pozwolenie, o którym mowa w ust. 1, zaczęły obowiązywać najwcześniej w terminie jednego roku - a w przypadku towarów objętych załącznikiem 71-02, trzech miesięcy - przed dniem przyjęcia wniosku – nie zawierają warunku, aby powołanie się na wyjątkowe okoliczności i uzasadnioną potrzebę gospodarczą było ograniczone brakiem popełnienia błędów w deklarowanych kodach TARIC.

W ocenie Sądu, nałożenie na stronę skarżącą 3 mln cła antydumpingowego, w sytuacji gdy nie można jej zarzucić omijania przepisów celnych i nierzetelnego deklarowania ostatecznego przeznaczenia importowanych towarów – świadczy o "uzasadnionej potrzebie gospodarczej" wystąpienia o zezwolenie z mocą wsteczną w rozumieniu art. 211 ust. 2 lit. a UKC. Nieudzielenie natomiast wyczerpującej odpowiedzi przez urzędników Komisji Europejskiej i Ministerstwa Rozwoju wskazującej na konieczność prawidłowego podawania kodu TARIC nr 7607 11 19 60 świadczy o "wyjątkowych okolicznościach", o których mowa w art. 172 ust. 1 RD.

Sąd zaznacza przy tym, że nieprawidłowości w deklarowaniu przez stronę skarżącą kodów TARIC są sporne, a zasadniczo rozstrzygnięcie w tym zakresie podejmować będzie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, do którego została złożona skarga na decyzje w przedmiocie cła antydumpingowego (sygnatura akt I SA/Gd 1323/19.)

Dodatkowo należałoby podkreślić, że kody TARIC (7607 11 19 40 i 7607 11 19 60) zostały zdefiniowane w ten sposób, że zawierają wspólne opisy grubości i szerokości folii, ale dopiero kod TARIC 7607 11 19 60 rozpoczyna się zastrzeżeniem, że : "Do zastosowań innych niż jako folia aluminiowa do użytku domowego...". W informacji TARIC nie zawarto jednak wyraźnego zastrzeżenia, że jeżeli importowane folie przeznaczone są wyłącznie do innego użytku niż domowy, to nie mogą być kwalifikowane do kodu TARIC 7607 11 19 40. W ocenie Sądu brak precyzji w opisach kodów TARIC z jednoczesnym brakiem zwrócenia uwagi przez przedstawicieli organów na konieczność prawidłowego używania kodu TARIC, mógł u reprezentujących skarżącą wywołać usprawiedliwione przekonanie o prawidłowym klasyfikowaniu importowanej folii. W ocenie Sądu, istotna jest dla wymiaru cła (tu: cła antydumpingowego) prawda materialna, czyli ustalenia "jak rzeczywiście było", a nie jakie dokumenty zostały wystawione – żaden bowiem przepis nie uzależnia stosowania cła od brzmienia formalnego konkretnych faktur, czy też zgłoszeń celnych. Gdyby było inaczej, to niemożliwe byłoby prowadzenie postępowania dowodowego na okoliczność obrazu rzeczywistych dostaw. Dodatkowo, zarzuty organów celnych o wymogach profesjonalnego wypełniania zgłoszeń celnych pomijają okoliczność, że skarżąca w sierpniu 2016 r. prowadziła korespondencję mailową z urzędnikami Ministerstwa Rozwoju (k.17 akt administracyjnych) dopytując o wymogi pozwalające wykazać, że nie podejmuje działań zmierzających do obchodzenia cła antydumpingowego. Żaden z urzędników Ministerstwa, którzy powinni dysponować profesjonalną wiedzą na temat regulacji celnych i unijnych, nie zwrócił skarżącej uwagi, na potencjalne skutki deklarowania błędnego kodu TARIC nawet w sytuacji gdy nie będzie dochodziło do omijania przepisów o cle antydumpingowym. Słusznie strona skarżąca podnosiła (k. 9 akt sądowych), że w sprawie zaistniały "wyjątkowe okoliczności" ponieważ udzielone jej odpowiedzi sugerowały brak jakichkolwiek obowiązków/formalności koniecznych do uniknięcia cła antydumpingowego.

Sąd podkreśla przy tym, że "nowy kod" TARIC 76 11 19 60 został wprowadzony dopiero 2 czerwca 2016 r. i żaden z urzędników Ministerstwa Rozwoju lub Komisji Europejskiej nie zwrócił skarżącej uwagi na konieczność zmiany deklarowania kodu. Organy skupiły się na wykazywaniu skarżącej, że swobodnie mogła zapoznać się ze zmienionymi przepisami, ale pominęły okoliczność, że kody TARIC nie są oficjalnie publikowane, a jedynie zamieszczane w internetowej bazie kodów. Rację miała skarżąca, przytaczając część swojej korespondencji, że nie otrzymała pełnej odpowiedzi na swoje pytania.

Strona skarżąca złożyła formalny wniosek o przeprowadzenie merytorycznych konsultacji związanych z możliwością udzielenia pozwolenia na stosowanie procedury końcowego przeznaczenia z mocą wsteczną (k. 134 akt administracyjnych) w oparciu o opinię ekspertów Ministerstwa Finansów z 8 stycznia 2019 r., wskazując przy tym konkretne rozstrzygnięcia Komisji Europejskiej tj. decyzję z 13 grudnia 2000 r. akceptującej wniosek Republiki Federalnej Niemiec w przedmiocie zwrotu należności celnych przywozowych. Decyzja dotyczyła sytuacji gdy importowany towar sprowadzany był do Niemiec bez wymaganego zezwolenia na końcowe zastosowanie, jednak w praktyce wprowadzono do obrotu produkty zgodnie z przeznaczeniem końcowym, uprawniającym do zawieszenia należności celnych przywozowych i, w związku z tym, ostateczny cel przyznania preferencyjnego traktowania taryfowego ze względu na końcowe przeznaczenie towary został spełnione. Interesy finansowe Wspólnot Europejskich nie były naruszone (motyw 10 decyzji REM 4/00).

Sąd zdaje sobie sprawę, że ww. decyzja REM 4/00 oparta została na uchylonych przepisach rozporządzenia Rady (EWG) nr 2913/92 z dnia 12 października 1992 r. ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny (Dz. U. UE. L. z 1992 r. Nr 302, str. 1 z późn. zm.). Niemniej jednak przepisy dotyczące zasady słuszności zawarte w Wspólnotowym Kodeksie Celnym zostały przeniesione zostały do art. 116-120 UKC. Sąd zwraca uwagę, że organy dążąc do nałożenia cła antydumpingowego (pomimo że skarżąca nigdy nie podjęła działań zmierzających do omijania cła antydumpingowego) z niewiadomych przyczyn odstąpiły od rozważenia, czy w sprawie nie zaistniał przypadek, o którym mowa w art. 116 tiret 2 lit. a tj. dotyczący porównywalnych kwestii faktycznych i prawnych jak w ww. decyzji REM 4/00.

Reasumując, w ocenie Sądu, organy celne wykorzystując, błąd skarżącej co do deklarowanego kodu TARIC doprowadziły do nałożenia ok. 3 mln zł cła antydumpingowego i to pomimo świadomości, że nie doszło do naruszenia interesów Wspólnoty.

Zasadne więc były zarzuty skargi co do naruszenia prawa procesowego tj. art. 187 §1 i 191 Ordynacji podatkowej w zw. z art. 73 ust.1 Prawa celnego poprzez dowolną ocenę zebranych w sprawie dowodów co doprowadziło do naruszenia art. 211 ust.2 lit. a UKC i art.172 ust.1 RD.

W ponownym postępowaniu organy uwzględnią ocenę Sądu wyrażoną w niniejszym orzeczeniu.

Sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ję decyzję organu I instancji na zasadzie art. 145 §1 pkt 1 lit. a i c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2018 r. poz. 1302 z późn. zm.).

Sąd zasądził również na rzecz skarżącej koszty postępowania zgodnie z art. 200 i 205 powołanej ustawy tj. kwotę uiszczonego wpisu (500 zł) oraz koszty zastępstwa procesowego (470 zł) i opłaty skarbowej (17 zł). Koszty zostały obliczone zgodnie z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2018 r. poz. 265).