Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VII SA/Wa 2314/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2018-07-04 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 156 par. 1 pkt 2 w zw. z art. 59a Prawa budowlanego
journal: Dz.U. 2016 poz 23
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Bogusław Cieśla (spr.), Sędziowie sędzia WSA Wojciech Sawczuk, sędzia WSA Marta Kołtun-Kulik, Protokolant sekr. sąd. Katarzyna Dawejnis, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 lipca 2018 r. sprawy ze skargi J. B.-D. i J. D. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] sierpnia 2017 r. znak [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji oddala skargę


UZASADNIENIE

[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] czerwca 2017 r., na podstawie art. 156 § 1, art. 157 § 1 i art. 158 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego oraz na podstawie art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. - Prawo budowlane, po rozpatrzeniu wniosku J. B. – D., J. D., W. K., D. K., A. S. – K., i A. O. z dnia 10.04.2015 r. o stwierdzenie nieważności decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...] z dnia [...].10.2010 r. znak: [...], którą udzielono firmie [...],[...]. pozwolenia na użytkowanie budynku mieszkalnego wielorodzinnego wybudowanego na działkach nr ewid. [...],[...] i części działki [...] przy ul. [...] w [...] - odmówił stwierdzenia nieważności wymienionej decyzji.

W uzasadnieniu organ wskazał, że Prezydent Miasta [...] decyzją Nr [...] z dnia [...].02.2009 r. zatwierdził projekt budowlany i udzielił spółce [...],[...] w [...] pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego wielorodzinnego na działkach nr ewid. [...],[...] i części działki [...] przy ul. [...] w [...] wraz z instalacjami związanymi z budynkiem. Budynek zaliczony został do kategorii XIII, co zobowiązywało inwestora do uzyskania po zakończeniu budowy, decyzji o pozwoleniu na użytkowanie.

Po zrealizowaniu budynku inwestor wystąpił do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla Miasta [...] z wnioskiem z dnia [...].10.2010 r. o wydanie pozwolenia na użytkowanie.

Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla Miasta [...] wydał decyzję z dnia [...].10.2010 r. którą udzielił [...],[...] pozwolenia na użytkowanie ww. budynku mieszkalnego wielorodzinnego.

Po uzyskaniu pozwolenia na użytkowanie lokale w budynku zostały prawnie wyodrębnione i sprzedane. Organ wskazał, że obecnie właścicielem budynku jest Wspólnota Mieszkaniowa budynku przy ul. [...] w [...].

J. B. – D., J. D., W. K., D. K., A. S. – K. i A. O. posiadający własność lokali nr [...],[...],[...]i [...] w ww. budynku, wystąpili do Wojewódzkiego Inspektoratu Nadzoru Budowlanego w [...] z wnioskiem o stwierdzenie nieważności decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla Miasta [...] z dnia [...].10.2010 r. o pozwoleniu na użytkowanie.

Początkowo [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] na art. 61a § 1 K.p.a. odmówił wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności ww. decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla Miasta [...] z dnia [...].10.2010 r.

Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem z dnia [...].07.2015 r. rozpatrując zażalenie J. B. – D., J. D., W. K. i A. O. utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...].05.2015 r.

W wyniku skargi J. B. – D. i J. D., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 22.06.2016 r. sygn. akt VII SA/Wa 1936/15 uchylił zaskarżone postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...].07.2015 r. oraz poprzedzające je postanowienie organu pierwszej instancji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...].05.2015 r.

W wyroku tym Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie stwierdził, że w przymiot strony winien być badany na podstawie art. 28 K.p.a., odmowa wszczęcia postępowania mogłaby nastąpić tylko wówczas, gdy brak interesu prawnego po stronie wnioskodawców byłby oczywisty. Jeżeli zbadanie legitymacji procesowej wymaga przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego oraz szerszej analizy prawnej, to organ ma obowiązek wszcząć postępowanie o stwierdzenie nieważności decyzji, zapewniając możliwość udziału w nim wszystkim stronom.

Od powyższego wyroku nie została złożona skarga kasacyjna.

Pismem z dnia 19.04.2017 r. WINB zawiadomił o wszczęciu na wniosek J. B. – D., J. D., W. K., D. K., A. S. – K., i A. O. postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla Miasta [...] z dnia [...].10.2010 r.

P. P. pismem z dnia 25.04.2017r. wniósł o przyznanie statusu strony i załączył opinię biegłego sądowego K. P. opracowaną dla Sądu Okręgowego w [...] do sprawy sygn. akt I C 1776/14.

M. J., członek Zarządu Wspólnoty Mieszkaniowej budynku przy ul. [...] w [...] złożyła kopię wyroku Sądu Okręgowego w [...] wydział I Cywilny z dnia 16.11.2016r. sygn. akt I C 1776/14 informując, że od wyroku została złożona apelacja. Wyżej wymieniony wyrok zapadł z powództwa P. P. i uchylał w całości uchwały Wspólnoty Mieszkaniowej budynku przy ulicy [...] w [...] Nr [...] i Nr [...] z dnia 28 maja 2014 roku nakazując Wspólnocie Mieszkaniowej budynku przy ulicy [...] w [...] usunięcie metalowych przegród poprzecznych biegnących od bariery ochronnej do ściany budynku przy ulicy [...] w [...] przy lokalach mieszkalnych oznaczonych numerami [...],[...]i [...]- wraz z wypełniającymi je matami drewnianymi i ratanowo - trzcinowymi.

Zarząd Wspólnoty Mieszkaniowej budynku przy ul. [...] w [...] pismem z dnia 17.05.2017r. poinformował, że nie zgadza się z wnioskiem J. B.-D., J. D., W. K., D. K., A. S.-K. i A. O. o stwierdzenia nieważności decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla Miasta [...] z [...].10.2010 r.

Rozpoznając sprawę organ wskazał, że J. B. – D., J. D., W. K., D. K., A. S. – K., i A. O. są współwłaścicielami mieszkań w budynku przy ul. [...] w [...], którego dotyczy decyzja o pozwoleniu na użytkowanie i w związku z tym przysługuje im uprawnienie do występowania jako strony w sprawie o stwierdzenie nieważności pozwolenia na użytkowanie.

We wniosku o stwierdzenie nieważności wnioskodawcy stwierdzili, że zagospodarowanie terenu zostało wykonane niezgodnie z pozwoleniem na budowę oraz projektem budowlanym, w związku z tym PINB dokonał odbioru inwestycji niezgodnie z dokumentacją projektową oraz prawem.

Wnioskodawcy podnosili, że projekt przewidywał dostęp do klatek [...] i [...] bezpośrednio z poziomu [...] czyli z chodnika zaprojektowanego wzdłuż ściany zachodniej budynku, podczas gdy obecnie do klatek prowadzą schody. Wskazali, że do zachodniej części budynku przylega ława betonowa, którą niektórzy uważają za ciąg komunikacyjny lub podjazd dla osób niepełnosprawnych.

Zdaniem wnioskodawców projekt budowlany nie przewidywał budowy pochylni dla osób niepełnosprawnych oraz ciągu komunikacyjnego przylegającego do ściany budynku. Chodnik który stanowi ciąg komunikacyjny nie może przylegać do ściany budynku, gdyż mieszkania o numerach [...] , [...] i [...]mają w projekcie i umowie zakupu mieszkań balkony, które nie zostały wykonane, w zamian za to inwestor zlokalizował pod oknami tych mieszkań tarasy.

Wnioskodawcy wskazali, że nie zakupiliby mieszkań na parterze, gdyby ciąg komunikacyjny zorganizowany był bezpośrednio pod ich oknami z uwagi na brak prywatności oraz niekomfortowe samopoczucie we własnym mieszkaniu oraz brak bezpieczeństwa. Zdaniem skarżących teren przynależny od strony zachodniej budynku powinien być nieutwardzony, a obecnie jest utwardzony.

Analizując wniosek organ wskazał, że przepis art. 59 ust 1 ustawy Prawo budowlane będący podstawą kwestionowanej decyzji stanowi, że właściwy organ wydaje decyzję w sprawie pozwolenia na użytkowanie obiektu budowlanego po przeprowadzeniu obowiązkowej kontroli, o której mowa w art. 59a tej ustawy.

Przeprowadzona przez PINB obowiązkowa kontrola w dniu 11.10.

2010 r. nie wykazała, aby którykolwiek ze wskazanych w art. 59a przepisów został naruszony. Organ stwierdził, że trakcie budowy inwestor dokonał odstąpienia od zatwierdzonego projektu budowlanego, w zakresie usytuowania chodnika po zachodniej stronie budynku, co wynika z porównania stanu projektowego ze stanem wykonanym.

Wg projektu w rzucie z góry, od strony zachodniej budynku w kondygnacji piwnicy ściana zewnętrzna piwnicy wysunięta o około 2 m poza lico ściany zewnętrznej parteru miała być obsypana gruntem tworzącym skarpę. Dostęp do klatek schodowych nr [...] i nr [...] od strony zachodniej budynku był zaprojektowany poprzez ciąg pieszy o szerokości około 1,5 m położony po stronie zachodniej budynku, ciągnący się od wejścia z ulicy od strony północnej. Ciąg pieszy zaprojektowany był w odległości ok. 2 m od lica ściany zewnętrznej parteru, czyli miał być urządzony na gruncie obsypującym ścianę zachodnią piwnicy, a zatem na tym samym poziomie co strop piwnicy.

Z przekroju A-A w projekcie zagospodarowania terenu i architektury wynika, że poziom tego ciągu pieszego był identyczny z poziomem występującym nad stropem piwnicy wystającej poza obrys parteru. Na wystającej poza obrys parteru płycie piwnicy miały być również wykonane przylegające do lokalu nr [...], lokalu nr [...] i lokalu nr [...] "balkony", w istocie tarasy wygrodzone barierami na płycie stropu piwnicy, z najwyższą warstwą wykonaną najprawdopodobniej z kostki brukowej.

Pozostały obszar na płycie tarasu prawdopodobnie mógł zawierać na wierzchu warstwę wegetacyjną, brak było jednak w projekcie przekroju przechodzącego przez balkon po stronie zachodniej pokazującego warstwy stropu nad garażem.

W rzeczywistości nie dokonano obsypania ściany piwnicy i ściana ta wystaje na wysokość kilkudziesięciu centymetrów nad poziom terenu tworząc uskok, a na całej płycie stropowej nad piwnicą, wystającej około 2 m poza lico ściany parteru od strony zachodniej wykonano warstwy wyłożone kostką brukową oraz na części płytkami ceramicznymi.

W ten sposób na płycie stropowej piwnicy powstał ciąg pieszy rozciągający się na szerokość około 2 m od samego lica ściany zewnętrznej parteru, zabezpieczony balustradą. Jednocześnie kilkadziesiąt centymetrów (uskok) poniżej tej płyty utwardzono istniejący teren kostką brukową tworząc dojazd i dojście do budynku, od którego do klatek nr [...] i [...] prowadzą schody terenowe.

W toku oględzin poprzedzających udzielenie pozwolenia na użytkowanie, nie stwierdzono na ciągu komunikacyjnym na płycie stropowej piwnicy żadnych barier architektonicznych ani ogrodzeń utrudniających dostęp dla osób niepełnosprawnych do klatek schodowych nr [...] i [...]. Schody na skarpie wykonane jako dodatkowe, stanowiły one uzupełnienie możliwości komunikacyjnych o zejście na niższy poziom działki.

Te ustalenia wynikają także z inwentaryzacji geodezyjnej z sierpnia/września 2010 r. zawartej w opinii dla Sądu Okręgowego w [...] przedłożonej przez P. P., na której nie widać zaznaczonych, a obecnie istniejących ogrodzeń na płycie tarasu wykonanych w poprzek ciągu komunikacyjnego na całej jego szerokości, wydzielających tarasy przynależne do mieszkań nr [...],[...] i [...] i zarazem uniemożliwiających poruszanie się od ulicy do wejść do klatek schodowych nr [...] i [...] z tego poziomu.

Opisane odstąpienie, nie zostało przez organ I instancji uznane za odstąpienie istotne w rozumieniu art. 36a ust. 5 Prawa budowlanego, skutkującym koniecznością odmowy udzielenia pozwolenia na użytkowanie przedmiotowego budynku mieszkalnego wielorodzinnego i wszczęcia w stosunku do tego budynku, postępowania naprawczego, o którym mowa w art. 50-51 Prawa budowlanego.

Porównując stan zaprojektowany ze stanem istniejącym w czasie kontroli obowiązkowej organu powiatowego, nie zmieniły się warunki dostępu do budynku dla osób niepełnosprawnych.

Natomiast wydzielenie tarasów zajmujących całą szerokość ciągu komunikacyjnego, uniemożliwiających użytkowanie tego ciągu komunikacyjnego, wykonane zostało już po udzieleniu pozwolenia na użytkowanie. Kwestie zagrodzenia tego ciągu rozstrzygnięte zostały nieprawomocnym wyrokiem Sądu Okręgowego w [...] wydział I Cywilny z dnia 16.11.2016r. sygn. akt I C 1776/14.

Jednocześnie zostały wykonane na schodach podjazdy dla osób niepełnosprawnych. Jednakże jak wynika z opracowania biegłego sądowego d/s budowlanych K. P., kąt nachylenia obydwu pochylni wynosi 26 i 28 procent, i zagraża bezpieczeństwu osób.

W związku z tym, iż podjazd dla osób niepełnosprawnych zagraża bezpieczeństwu osób użytkujących go, koniecznym jest usunięcie nieprawidłowości w tym zakresie i powinno to być przedmiotem odrębnego postępowania administracyjnego prowadzonego w trybie art. 66 Prawa budowlanego, zmierzającego do doprowadzenia w ten sposób wykonanego podjazdu do zgodności z przepisami, aby zapewnić bezpieczny i zgodny z przepisami kąt nachylenia podjazdu, co również przyczyni się do rozwiązania problemu dostępu dla osób niepełnosprawnych oraz dla matek z dziećmi do klatek nr [...] i [...].

Biorąc pod uwagę powyższe organ stwierdził, iż brak jest podstaw do stwierdzenia nieważności decyzji z dnia [...].10.2010 r. o pozwoleniu na użytkowanie, bowiem nie zachodzą okoliczności o których mowa w art. 156 § 1 Kpa.

Odwołanie od decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] czerwca 2017 r., złożyli J. B.-D. i J. D.

Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z [...] sierpnia 2017 r. znak: [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy Kodeks postępowania administracyjnego, po rozpatrzeniu ww. odwołania od decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] czerwca 2017 r., utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że podczas budowy inwestor dokonał odstąpienia od zatwierdzonego projektu budowlanego, w zakresie usytuowania chodnika po zachodniej stronie budynku.

Według projektu budowlanego od strony zachodniej budynku w kondygnacji piwnicy ściana zewnętrzna piwnicy (wysunięta o około 2 m poza lico ściany zewnętrznej parteru) miała być obsypana gruntem tworzącym skarpę. Dostęp do klatek schodowych nr [...] i nr [...] od strony zachodniej budynku był zaprojektowany poprzez ciąg pieszych o szerokości 1,5 m, położony po stronie zachodniej budynku, ciągnący się od wejścia z ulicy od strony północnej. Ciąg pieszy miał znajdować się w odległości około 2 m od lica ściany zewnętrznej parteru, a więc miał być urządzony na gruncie obsypującym ścianę zachodnią piwnicy, na tym samym poziomie co strop piwnicy. Na wystającej poza obrys parteru płycie piwnicy miały być wykonane balkony przylegające do lokalu nr [...], nr [...] i nr [...].

Inwestor nie dokonał obsypania ściany piwnicy. Ściana ta wystaje bowiem na wysokość kilkudziesięciu centymetrów nad poziom terenu tworząc uskok. Natomiast ciąg pieszy, zabezpieczony balustradą, powstał na całej płycie stropowej nad piwnicą (wystającej około 2 m poza lico ściany parteru od strony zachodniej). Poniżej ww. płyty stropowej teren utwardzono kostką brukową tworząc dojazd i dojście do budynku. Dodatkowo wykonano schody na skarpie wraz z podjazdami dla osób niepełnosprawnych, które stanowiły uzupełnienie możliwości komunikacyjnych o zejście na niższy poziom działki.

Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego wyjaśnił, że powyższe odstąpienie od projektu budowlanego nie ma charakteru istotnego w rozumieniu art. 36a ust 5 Prawa budowlanego, nie doszło bowiem do zmiany warunków dostępu do budynku dla osób niepełnosprawnych. Organ powołał się na orzecznictwo w którym wskazuje się, że z uwagi na szeroki zakres znaczeniowy przesłanek z art. 36a ust. 5 Prawa budowlanego oraz związane z tym różne możliwości interpretacyjne, okoliczność, czy dokonane przez inwestora odstąpienie zostanie uznane za istotne czy nieistotne, wymaga wszechstronnej oceny, przy uwzględnieniu charakteru inwestycji oraz wartości wyrażonych w art. 4 i art. 5 Prawa budowlanego.

Podczas obowiązkowej kontroli inwestycji nie stwierdzono, aby wykonany na płycie stropowej piwnicy ciąg komunikacyjny posiadał jakiekolwiek bariery architektoniczne bądź ogrodzenia, które utrudniałyby dostęp dla osób niepełnosprawnych do klatek schodowych nr [...] i nr [...]. Wydzielenie tarasów zajmujących całą szerokość ciągu komunikacyjnego, uniemożliwiających jego użytkowanie, zostało wykonane po udzieleniu pozwolenia na użytkowanie, na co, m.in. zwracali uwagę skarżący w piśmie z dnia 4.05.2017 r., stanowiącym uzupełnienie wniosku o stwierdzenie nieważności.

Organ powołał się również na wyrok Sądu Okręgowego w [...] z dnia 16.11.2016 r., sygn. akt I C 1776/14, wydany z powództwa P. P., uchylający w całości uchwały Wspólnoty Mieszkaniowej budynku przy ul. [...] w [...] Nr [...] i Nr [...] z dnia [...].05.2014 r. i nakazujący Wspólnocie Mieszkaniowej usunięcie przegród poprzecznych biegnących od bariery ochronnej do ściany budynku przy ul. [...] w [...] przy lokalach mieszkalnych nr [...], nr [...] i nr [...] wraz z wypełniającymi je matami drewnianymi i ratanowo-trzcinowymi.

W świetle przedstawionego wyżej stanu faktycznego i prawnego, w ocenie GINB decyzja PINB dla Miasta [...] z dnia [...].10.2010 r. udzielająca firmie [...],[...]. pozwolenia na użytkowanie przedmiotowego budynku mieszkalnego, nie jest obarczona żadną z wad enumeratywnie wymienionych w art. 156 § 1 Kpa. Weryfikowana decyzja nie jest w szczególności obarczona wadą rażącego naruszenia prawa (art. 156 § 1 pkt 2 Kpa).

Nie można uznać, że decyzja PINB dla Miasta [...] z dnia [...].10.2010 r. wywołuje skutki społeczno- gospodarcze niemożliwe do zaakceptowania z punktu widzenia zasady praworządności. Dokonane przez inwestora odstąpienie od zatwierdzonego projektu budowlanego, w zakresie usytuowania chodnika po zachodniej stronie budynku, nie ma bowiem charakteru istotnego.

Weryfikowana decyzja nie jest również obarczona innymi wadami, o których mowa w art. 156 § 1 k.p.a.

Dodatkowo GINB wskazał, że PINB dla Miasta [...] wszczął postępowanie w sprawie doprowadzenia do zgodności z przepisami techniczno-budowlanymi wykonanych na schodach wejściowych pochylni dla osób niepełnosprawnych, które zmierza do zapewnienia prawidłowego dostępu do przedmiotowego budynku osobom niepełnosprawnym.

Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożyła J. B.-D. i J. D.

Zaskarżonej decyzji zarzucono naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, w postaci: art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 k.p.a w zw. z art. 78 § 1 k.p.a. poprzez nieuwzględnienie dokumentów w postaci:

- wizualizacja - koncepcja architektoniczna z 2009 roku, projekt zagospodarowania terenu z 2008 r., protokół PINB w [...] z [...] października 2010 r., obecne fotografie terenu,

- akt notarialny nr. [...] z [...].11.2010 (dotyczący zakupu mieszkania z balkonem), odpis księgi wieczystej [...],

- opinia biegłego K. P. sporządzona do sprawy IC 1776/14, pismo Dyrektora Wydziału Architektury i Urbanistyki w [...] z dnia 21.04.2015 r. i 19.05.2015 r., protokół zebrania Wspólnoty Mieszkaniowej w [...] z dnia 28.05.2014 r.

Ponadto zarzucono naruszenie przepisów prawa materialnego i proceduralnego, które miało wpływ na wynik sprawy w postaci naruszenia przepisów art. 156 § 1 pkt 2 kpa i art. 59 ust. 7 ustawy Prawa Budowlanego, przepisów rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakimi powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, art. 59a ust. 2 pkt 2f ustawy Prawo budowlane, art. 233 § 1 kpc.

Wniesiono o uchylenie decyzji.

W uzasadnieniu skargi powołano się na ocenę prawną zawartą w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie w sprawie VII SA/Wa 1936/15.

Wskazano, iż P. P. wniósł sprawę do Sądu Okręgowego w [...] sygn. IC 1776/14 o uchylenie uchwał wspólnoty mieszkaniowej w sprawie dzierżawienia części wspólnej. Sprawa ta wynikła z braku dostępu do klatek 2 i 3 dla osób niepełnosprawnych, co jest związane z odbiorem budynku niezgodnym z projektem budowlanym.

Skarżący powołali opinię biegłego w sprawie toczącej się przed Sądem Okręgowym w [...] IC 1776/14, pisma z dnia 21.04.2015r i 19.05.2015 r. Dyrektora Wydziału Architektury i Urbanistyki w [...], oraz projekt budowlany wskazując na istotne odstępstwa od projektu, które nie zostały dostrzeżone przez organy, polegają na:

- wykonaniu ciągu komunikacyjnego w bezpośrednim styku ze ścianą północną budynku, tj. inaczej, niż przewidywał projekt, zgodnie z którym w tym miejscu miały być balkony mieszkań na parterze, a zatem wykonany ciąg komunikacyjny prowadzi przez balkony przypisane do mieszkań,

- wykonanie wejść do klatek nr [...] i [...] w inny sposób, niż przewidywał projekt, zgodnie z którym dostęp do nich powinien znajdować się bezpośrednio z chodnika zaprojektowanego wzdłuż ściany zachodniej budynku, a tymczasem wykonawca o ponad metr zawyżył poziom "0" i w związku z tym niezgodnie z projektem wybudował schody do klatek.

Podniesiono również, że Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] odbierając budynek naruszył przepisy rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych, jakimi powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie gdyż dostęp do klatek [...] i [...] również dla osób niepełnosprawnych miał być poprzez chodnik na poziomie "0".

Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego naruszył art. 59a ust. 2 pkt 2f ustawy Prawo budowlane poprzez jego niezastosowanie. W wyniku kontroli budowy budynku mieszkalnego wielorodzinnego błędnie przyjął, że budowa zrealizowana została zgodnie z zatwierdzonym projektem budowlanym i warunkami pozwolenia na budowę.

Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego pominął kwestie ciągu pieszego który przebiega przez balkony, które w projekcie powinny posiadać lokale [...],[...] i [...] na parterze budynku. Sposób zamontowania barierek umożliwił deweloperowi szybkie przyspawanie poprzecznych barierek tworząc mieszkańcom lokali [...],[...] i [...] tarasy zaraz po odbiorze budynku przez PINB w [...].

Wykonanie podjazdów na wysokości klatki [...] i [...] było efektem realizacji uchwały nr [...] r. podjętej na Zebraniu Wspólnoty Mieszkaniowej w dniu 5 czerwca 2013 r.

Podniesiono również, iż GINB powołał się na nieprawomocny wyrok Sądu Okręgowego w [...] z dnia 16.11.2016 r. sygn. IC 1776/14. Obecnie z uwagi na apelację wniesioną przez skarżących sprawa toczy się przezd Sądem Apelacyjnym w [...] sygnatura I ACa 435/17 - termin 8 listopada 2017 r.

W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał swoje stanowisko i wniósł o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

Stosownie do dyspozycji art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2017 r., poz. 2188 ze zm.) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżony akt z punktu widzenia jego zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, a więc prawidłowość zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafność ich wykładni.

Uwzględnienie skargi następuje tylko w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych, mających wpływ na wynik sprawy wad w postępowaniu administracyjnym (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j. z 2017r., poz. 1369 ze zm., dalej: p.p.s.a.).

Skarga okazała się niezasadna.

We wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla Miasta [...] z dnia [...].10.2010 r., skarżący podnosili, że zagospodarowanie terenu inwestycji zostało wykonane niezgodnie z projektem budowlanym zatwierdzonym decyzją Prezydenta Miasta [...] decyzją Nr [...] z dnia [...].02.2009r. Mimo, to Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego udzielił pozwolenia na użytkowanie budynku mieszkalnego wielorodzinnego wybudowanego na działkach nr ewid. [...],[...] i części działki [...] przy ul. [...] w [...].

Wnioskodawcy wskazali, że projekt budowlany przewidywał dostęp do klatek [...] i [...] bezpośrednio z poziomu chodnika zaprojektowanego wzdłuż ściany zachodniej budynku, podczas gdy obecnie do klatek prowadzą schody. Wskazali, że do zachodniej części budynku przylega ława betonowa, którą niektórzy uważają za ciąg komunikacyjny lub podjazd dla osób niepełnosprawnych.

Zdaniem wnioskodawców projekt budowlany nie przewidywał budowy pochylni dla osób niepełnosprawnych oraz ciągu komunikacyjnego przylegającego do ściany budynku. Chodnik, który stanowi ciąg komunikacyjny nie może przylegać do ściany budynku, gdyż mieszkania o numerach [...],[...] i [...] mają w projekcie i umowie zakupu mieszkań balkony, które nie zostały wykonane, w zamian za to inwestor zlokalizował pod oknami tych mieszkań tarasy. Argumentowali, że gdyby ciąg komunikacyjny przebiegał bezpośrednio pod oknami ich mieszkań na parterze, to nie zakupiliby ich. Zdaniem skarżących teren od strony zachodniej budynku powinien być nieutwardzony, a obecnie jest utwardzony.

Analizując wniosek o stwierdzenie nieważności organ przypomniał, że przepis art. 59 ust. 1 ustawy Prawo budowlane, będący podstawą prawną kwestionowanej decyzji stanowi, że organ wydaje decyzję w sprawie pozwolenia na użytkowanie obiektu budowlanego po przeprowadzeniu obowiązkowej kontroli, o której mowa w art. 59a Prawa budowlanego.

Stosownie do art. 59a ust.1 Prawa budowlanego, organ przeprowadza, obowiązkową kontrolę budowy w celu stwierdzenia prowadzenia jej zgodnie z ustaleniami i warunkami określonymi w pozwoleniu na budowę.

2. Kontrola, o której mowa w ust. 1, obejmuje sprawdzenie:

1) zgodności obiektu budowlanego z projektem zagospodarowania działki lub terenu;

2) zgodności obiektu budowlanego z projektem architektoniczno-budowlanym, w zakresie:

a) charakterystycznych parametrów technicznych: kubatury, powierzchni zabudowy, wysokości, długości, szerokości i liczby kondygnacji,

b) wykonania widocznych elementów nośnych układu konstrukcyjnego obiektu budowlanego,

c) geometrii dachu (kąt nachylenia, wysokość kalenicy i układ połaci dachowych),

d) wykonania urządzeń budowlanych,

e) zasadniczych elementów wyposażenia budowlano-instalacyjnego, zapewniających użytkowanie obiektu zgodnie z przeznaczeniem,

f) zapewnienia warunków niezbędnych do korzystania z tego obiektu przez osoby niepełnosprawne, w szczególności poruszające się na wózkach inwalidzkich - w stosunku do obiektu użyteczności publicznej i budynku mieszkalnego wielorodzinnego;

3) wyrobów budowlanych szczególnie istotnych dla bezpieczeństwa konstrukcji i bezpieczeństwa pożarowego;

4) w przypadku nałożenia w pozwoleniu na budowę obowiązku rozbiórki istniejących obiektów budowlanych nieprzewidzianych do dalszego użytkowania lub tymczasowych obiektów budowlanych - wykonania tego obowiązku, jeżeli upłynął termin rozbiórki określony w pozwoleniu;

5) uporządkowania terenu budowy.

Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] przeprowadził w dniu [...].10.2010 r. obowiązkową kontrolę, po czym udzielił pozwolenia na użytkowanie budynku stwierdzając, że inwestor nie dokonał odstąpienia od zatwierdzonego projektu budowlanego.

Jednak zgodnie z projektem budowlanym, od strony zachodniej budynku w kondygnacji piwnicy ściana zewnętrzna piwnicy wysunięta miała być o około 2 m poza lico ściany zewnętrznej parteru i powinna być obsypana gruntem tworzącym skarpę. Dostęp do klatek schodowych nr [...] i nr [...] od strony zachodniej budynku był zaprojektowany poprzez ciąg pieszy o szerokości około 1,5 m położony po stronie zachodniej budynku, ciągnący się od wejścia z ulicy od strony północnej. Ciąg pieszy zaprojektowany był w odległości ok. 2 m od lica ściany zewnętrznej parteru, miał być urządzony na gruncie obsypującym ścianę zachodnią piwnicy, a zatem na tym samym poziomie co strop piwnicy.

Z przekroju A-A w projekcie zagospodarowania terenu i architektury wynikało, że poziom ciągu pieszego był identyczny z poziomem występującym nad stropem piwnicy wystającej poza obrys parteru. Na wystającej poza obrys parteru płycie piwnicy miały być również wykonane przylegające do lokalu nr [...], lokalu nr [...] i lokalu nr [...] "balkony", w istocie tarasy wygrodzone barierami na płycie stropu piwnicy, z najwyższą warstwą wykonaną najprawdopodobniej z kostki brukowej. Pozostały obszar na płycie tarasu prawdopodobnie mógł mieć na wierzchu warstwę wegetacyjną, brak jednak było w projekcie przekroju przechodzącego przez balkon po stronie zachodniej, pokazującego warstwy stropu nad garażem.

W rzeczywistości inwestor nie wykonał obsypania ściany piwnicy i ściana ta wystaje na wysokość kilkudziesięciu centymetrów nad poziom terenu tworząc uskok, a na całej płycie stropowej nad piwnicą, wystającej około 2 m poza lico ściany parteru, od strony zachodniej położono kostkę brukową oraz płytki ceramiczne.

W ten sposób powstał ciąg pieszy na płycie stropowej piwnicy rozciągający się na szerokość około 2 m od samego lica ściany zewnętrznej parteru, zabezpieczony balustradą. Jednocześnie kilkadziesiąt centymetrów (uskok) poniżej tej płyty utwardzono istniejący teren kostką brukową tworząc dojazd i dojście do budynku, od którego prowadzą do klatek nr [...] i [...] schody terenowe.

W dniu kontroli związanej z udzieleniem decyzji o pozwoleniu na użytkowanie nie stwierdzono na ciągu komunikacyjnym na płycie stropowej piwnicy żadnych barier architektonicznych ani ogrodzeń utrudniających dostęp dla osób niepełnosprawnych do klatek schodowych nr [...] i [...]. Schody na skarpie wykonane dodatkowo, stanowiły jedynie uzupełnienie możliwości komunikacyjnych o zejście na niższy poziom działki.

Powyższe potwierdza inwentaryzacja geodezyjna z sierpnia września 2010 r. zawarta w opinii dla Sądu Okręgowego w [...], na której nie widać zaznaczonych, a obecnie istniejących ogrodzeń na płycie tarasu wykonanych w poprzek ciągu komunikacyjnego na całej jego szerokości, wydzielających tarasy przynależne do mieszkań nr [...],[...] i [...] i zarazem uniemożliwiających poruszanie się od ulicy do wejść do klatek schodowych nr [...] i [...] z tego poziomu.

Powyżej opisane odstąpienie, słusznie nie zostało przez organ I instancji uznane za odstąpienie istotne w rozumieniu art. 36a ust. 5 Prawa budowlanego, skutkującym koniecznością odmowy udzielenia pozwolenia na użytkowanie.

Istotne jest bowiem to, że porównując stan zaprojektowany ze stanem wykonanym na dzień kontroli nie zmieniły się warunki dostępu do budynku dla osób niepełnosprawnych. Natomiast wydzielenie tarasów zajmujących całą szerokość ciągu komunikacyjnego, uniemożliwiających użytkowanie tego ciągu komunikacyjnego, wykonane zostało już po udzieleniu pozwolenia na użytkowanie. Zagrodzenia tego ciągu stało się przedmiotem rozstrzygnięcia w nieprawomocnym wyroku Sądu Okręgowego w [...] wydział I Cywilny z dnia 16.11.2016r. sygn. akt I C 1776/14.

Słusznie organ stwierdził, iż w takiej sytuacji obecnej brak jest podstaw do stwierdzenia nieważności decyzji z dnia [...].10.2010 r. o pozwoleniu na użytkowanie, bowiem nie zachodzą okoliczności o których mowa w art. 156 § 1 Kpa.

W ocenie Sądu w okolicznościach tej sprawy tylko istnienie naruszeń związanych z brakiem zgodności wykonania obiektu budowlanego z projektem zagospodarowania terenu, bądź brakiem zapewnienia warunków niezbędnych do korzystania z tego obiektu przez osoby niepełnosprawne, byłoby podstawą do stwierdzenia nieważności kwestionowanej decyzji.

W tym kontekście stwierdzić trzeba, że nie każde odstępstwo od projektu zagospodarowania terenu jest odstępstwem istotnym. Na pewno nie jest ono istotne wówczas gdy usytuowanie, obrys i układ projektowanego obiektu budowlanego nie zmienia się. Tak właśnie jest w sprawie niniejszej.

Fakt, że na schodach zostały wykonane podjazdy dla osób niepełnosprawnych, których kąt nachylenia zagraża bezpieczeństwu nie stanowi również podstawy do stwierdzenia rażącego naruszenia prawa, skoro w toku działań faktycznych (podjętych dobrowolnie czy nakazanych) możliwe jest doprowadzenie wykonanego podjazdu do zgodności z przepisami.

Kwestie cywilnoprawne (poczucie doznanej przez skarżących szkody), wynikłe na tle relacji między nabywcą lokalu, a developerem w zakresie deklarowanych właściwości nabywanego lokalu, pozostają poza sferą działania organu nadzoru budowlanego, który dokonuje sprawdzeń o jakich mowa w art. 59a Prawa budowlanego. Przy czym, jak wynika z treści tego przepisu, kontrola ta nie jest absolutna, a obejmuje zasadnicze elementy powstałego obiektu, zapewniające jego użytkowanie zgodnie z przeznaczeniem.

Tym samym niezasadne okazały się zarzuty, dotyczące naruszenia przez organ wskazanych w skardze przepisów.

W związku z powyższym, Sąd orzekł jak w sentencji wyroku na podstawie art. 151 p.p.s.a.