Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 2646/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2018-07-06 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6359 Inne o symbolu podstawowym 635
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Minister Sportu
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: par. 5 ust. 1
journal: Dz.U. 2012 poz 1130
law: Rozporządzenie Ministra Sportu i Turystyki z dnia 15 października 2012 r. w sprawie stypendiów sportowych dla członków kadry narodowej.
article: art. 32 ust. 7
journal: Dz.U. 2016 poz 176
law: Ustawa z dnia 25 czerwca 2010 r. o sporcie - tekst jedn.
article: art. 145 par. 1 pkt 1 lit. a), art. 200 w zw. z art. 205 par. 2 i art. 209
journal: Dz.U. 2017 poz 1369
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jakub Linkowski Sędziowie Sędzia WSA Sławomir Kozik Asesor WSA Joanna Kruszewska-Grońska (spr.) Protokolant Referent Łukasz Kawalec po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 lipca 2018 r. sprawy ze skargi J. Z. na decyzję Ministra Sportu i Turystyki z dnia [...] października 2017 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania stypendium sportowego 1. uchyla zaskarżoną decyzję i utrzymaną nią w mocy decyzję z dnia [...] sierpnia 2017 r.; 2. zasądza od Ministra Sportu i Turystyki na rzecz skarżącego J. Z. kwotę 697 (sześćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną w niniejszej sprawie decyzją nr [...] z [...] października 2017 r. Minister Sportu i Turystyki (dalej: "Minister", "organ"), działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2017 r., poz. 1257; dalej: "k.p.a.") w związku z art. 32 ust. 1 i ust. 5 ustawy z dnia 25 czerwca 2010 r. o sporcie (Dz. U. z 2017 r., poz. 1463; dalej: "ustawa o sporcie") oraz § 2, § 4 ust. 3 pkt 2 lit. a i § 5 ust. 1 rozporządzenia Ministra Sportu i Turystyki z dnia 15 października 2012 r. w sprawie stypendiów sportowych dla członków kadry narodowej (Dz. U. z 2012 r., poz. 1130 ze zm.; dalej: "rozporządzenie"), po rozpatrzeniu wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, utrzymał w mocy swoją decyzję z [...] sierpnia 2017 r. nr [...]o odmowie przyznania stypendium sportowego J. Z. (dalej: "skarżący", "zawodnik"), zawodnikowi kadry narodowej osób niewidomych w [...].

Do wydania zaskarżonej decyzji doszło w oparciu o następujące ustalenia faktyczne i prawne.

Wnioskiem z 28 czerwca 2017 r. Polski Związek [...] (dalej: "Związek") zwrócił się do organu o przyznanie skarżącemu stypendium sportowego w związku z zajęciem przez zawodnika pierwszego miejsca w kombinacji indywidualnej w Mistrzostwach Europy IBSA w [...], które odbyły się w A., w Serbii w dniach od 29 maja do 4 czerwca 2017 r. Do wniosku dołączono pisemne zobowiązanie zawodnika do realizacji programu przygotowań do mistrzostw Europy opracowanego przez Związek oraz dokument potwierdzający osiągnięty wynik sportowy w Mistrzostwach Europy, które odbyły się w A., w Serbii.

Po przeprowadzeniu postępowania administracyjnego, Minister decyzją z [...] sierpnia 2017 r. odmówił skarżącemu przyznania stypendium sportowego. U podstaw tego rozstrzygnięcia legło niespełnienie warunku określonego w § 5 ust. 1 rozporządzenia, zgodnie z którym w mistrzostwach Europy musi brać udział co najmniej 12 zawodników z co najmniej 8 państw. Natomiast z komunikatu International Blind Sports Federation (dalej: "IBSA") wynika, że w Mistrzostwach Europy, które odbyły się w A., w Serbii w dniach od 29 maja do 4 czerwca 2017 r. startowało 18 zawodników z 7 państw. Wobec powyższego organ stwierdził, iż nie została spełniona przesłanka z § 5 ust. 1 rozporządzenia.

We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej ww. decyzją skarżący powołał się na dyskryminację zawodników niepełnosprawnych, w tym w aspekcie wsparcia finansowego, podnosząc, iż ograniczenie konstytucyjnego prawa tych sportowców do równego traktowania zostało potwierdzone wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego (dalej: "NSA") z 5 lipca 2017 r., sygn. akt II GSK 2876/15 (orzeczenia sądów administracyjnych są dostępne w bazie internetowej na stronie NSA: orzeczenia.nsa.gov.pl).

Powołaną na wstępie decyzją Minister utrzymał w mocy swoje rozstrzygnięcie z [...] sierpnia 2017 r. wydane w ramach pierwszej instancji. W uzasadnieniu decyzji drugoinstancyjnej organ wskazał, że skarżący – członek kadry narodowej osób niewidomych w kręglach zajął pierwsze miejsce w kombinacji indywidualnej w Mistrzostwach Europy IBSA w [...], które odbyły się w A., w Serbii w dniach od 29 maja do 4 czerwca 2017 r., czym spełnił przesłankę z § 4 ust. 3 pkt 2 lit. a rozporządzenia. Powyższy wynik sportowy potwierdza komunikat IBSA z ww. zawodów. Skarżący przystąpił również do realizacji programu przygotowań do mistrzostw Europy w 2018 r., czym spełnił przesłankę z § 2 ust. 4 pkt 4 rozporządzenia. Jednakże w sprawie nie została spełniona przesłanka z § 5 ust. 1 rozporządzenia, ponieważ do udziału w konkurencji kombinacja indywidualna mężczyzn w ramach zawodów w Mistrzostwach Europy IBSA w 2017 r. zostało zgłoszonych 18 zawodników z 7 państw, a powołany wyżej przepis wymaga uczestnictwa co najmniej 12 zawodników z co najmniej 8 państw.

Minister dodał, że sportowcy niepełnosprawni, którzy nie otrzymują stypendiów sportowych nie są pozbawieni możliwości trenowania i udziału w zawodach sportowych. W ramach umów zawartych pomiędzy organem a polskimi związkami sportowymi oraz organizacjami realizującymi zadania z zakresu sportu wyczynowego osób niepełnosprawnych, zawodnicy mają zapewnione środki finansowe na przygotowanie i udział we współzawodnictwie sportowym. Tym samym brak jest podstaw do uznania, że nie mają oni zapewnionych niezbędnych środków w celu realizacji przygotowań do kolejnych zawodów mistrzowskich.

Powyższa decyzja organu z [...] października 2017 r. stała się przedmiotem skargi skarżącego do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. W skardze skarżący zarzucił naruszenie:

1. przepisów prawa materialnego mające wpływ na wydanie rozstrzygnięcia, tj.:

a) § 5 ust. 1 rozporządzenia poprzez jego błędną wykładnię i przyjęcie, że ma on zastosowanie, w sytuacji gdy z okoliczności faktycznych oraz analizy stanu prawnego powinien mieć zastosowanie § 5 ust. 1a, dodany rozporządzeniem Ministra Sportu i Turystyki z dnia 1 lutego 2017 r. zmieniającym rozporządzenie,

b) § 5 ust. 1a rozporządzenia poprzez jego pominięcie i błędne przyjęcie, że w przedmiotowej sprawie znajduje zastosowanie § 5 ust. 1,

c) art. 32 ust. 7 ustawy o sporcie w zw. z art. 92 ust. 1 Konstytucji RP poprzez jego błędną wykładnię i przyjęcie, że wprowadzenie w § 5 ust. 1 rozporządzenia kryterium wymaganej liczby startujących w zawodach państw w danej konkurencji mieści się w zakresie delegacji ustawowej, w sytuacji gdy przepis ten stanowi istotne przekroczenie granic upoważnienia, gdyż brak w ustawie podstaw do wprowadzenia czynników ograniczających prawo do otrzymania przez zawodnika stypendium, na które nie ma on wpływu, a które naruszają przepisy Konstytucji RP oraz samej ustawy o sporcie, uniemożliwiając niektórym reprezentantom kraju przyznanie stypendium bez względu na osiągnięty przez zawodnika rezultat,

d) art. 32 ust. 1 i ust. 2 w zw. art. 8 ust. 2 Konstytucji RP poprzez jego niezastosowanie, skutkujące wydaniem decyzji na podstawie przepisów sprzecznych z ustawą zasadniczą, tj. dyskryminujących osoby niepełnosprawne, w sytuacji gdy organ przy właściwym zastosowaniu przepisów Konstytucji powinien stwierdzić sprzeczność § 5 ust. 1 rozporządzenia z ustawą zasadniczą, polegającą na zrównaniu kryteriów przyznania stypendium dla osób niepełnosprawnych i pełnosprawnych w sytuacji, gdy bezsprzecznie trudniej im spełnić warunek ilościowy z powodu znacznie mniejszej liczby osób niepełnosprawnych w społeczeństwie i wśród uprawiających sport, w szczególności przy zastosowaniu podziału na kategorie startowe zależne od stopnia niepełnosprawności,

2. przepisów postępowania mające wpływ na wydane rozstrzygnięcie poprzez naruszenie zasad ogólnych tego postępowania, tj.:

a) art. 6 k.p.a. poprzez nieuwzględnienie przy wydaniu decyzji przepisu prawa powszechnie obowiązującego, polegające na zaniechaniu zastosowania § 5 ust. 1a rozporządzenia, skutkujące rozstrzygnięciem sprawy w oparciu o nienależycie ustalony stan prawny,

b) art. 7 i art. 8 k.p.a. poprzez dokonanie dowolnej, a nie swobodnej oceny materiału dowodowego oraz poprzez naruszenie wymogu prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie skarżącego do władzy publicznej, skutkującą błędnym ustaleniem, iż w przedmiotowej sprawie nie zostały spełnione przesłanki wydania pozytywnej decyzji, w sytuacji gdy z prawidłowo ustalonego stanu faktycznego i prawnego wynika, iż przesłanki przyznania przedmiotowego stypendium zostały spełnione.

W oparciu o tak sformułowane zarzuty skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i zasadzenie od organu na jego rzecz zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2017 r., poz. 2188 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (legalności), jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sądy administracyjne, kierując się kryterium legalności, dokonują oceny zgodności treści zaskarżonego aktu oraz procesu jego wydania z normami prawnymi - ustrojowymi, proceduralnymi i materialnymi - przy czym ocena ta jest dokonywana według stanu prawnego istniejącego w dniu wydania tego aktu.

Stosownie do art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.; dalej: "p.p.s.a.") sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Oznacza to, że Sąd bierze pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, a także wszystkie przepisy, które powinny znaleźć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, niezależnie od żądań i wniosków podniesionych w skardze - w granicach sprawy, wyznaczonych przede wszystkim rodzajem i treścią zaskarżonego aktu.

Wniesiona w niniejszej sprawie skarga podlega uwzględnieniu, ponieważ zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja z [...] sierpnia 2017 r. zostały wydane z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy.

W niniejszej sprawie materialną podstawę rozstrzygnięć organu (w obu instancjach) stanowił § 5 ust. 1 rozporządzenia, w myśl którego członek kadry narodowej może otrzymać stypendium, jeżeli w zawodach, o których mowa w § 4 ust. 2 i 3, brało udział co najmniej 8 państw w danej konkurencji, przy czym w konkurencjach indywidualnych brało udział co najmniej 12 osób, a w konkurencjach zespołowych co najmniej 8 drużyn, osad lub załóg. Rozporządzenie zostało wydane

przez Ministra w oparciu o delegację ustawową określoną w art. 32 ust. 7 ustawy o sporcie. Stosownie do treści tego ostatniego przepisu, minister właściwy do spraw kultury fizycznej określi, w drodze rozporządzenia:

1) szczegółowy tryb przyznawania członkowi kadry narodowej stypendium sportowego, a także wstrzymywania i pozbawiania tego stypendium,

2) przedział wysokości stypendium sportowego, stanowiący krotność kwoty bazowej,

3) czas, na jaki stypendium sportowe może zostać przyznane,

4) sposób i terminy wypłacania stypendium sportowego

- uwzględniając zajęte przez członka kadry narodowej miejsce we współzawodnictwie międzynarodowym i sprawną realizację wypłaty stypendiów sportowych.

W tym miejscu podnieść należy, iż tut. Sąd w pełni popiera stanowisko NSA wyrażone w powołanym przez skarżącego wyroku z 5 lipca 2017 r., sygn. II GSK 2876/15. W orzeczeniu tym Sąd kasacyjny stwierdził, że Minister - w oparciu o art. 32 ust. 7 ustawy o sporcie - nie był uprawniony do wprowadzenia w § 5 ust. 1 rozporządzenia kryterium wymaganej liczby startujących zawodników, a to z uwagi na brak delegacji ustawowej w tym zakresie. NSA wyjaśnił, że problem przekroczenia granic upoważnienia ustawowego do wydania rozporządzenia był przedmiotem zainteresowania Trybunału Konstytucyjnego (dalej: "Trybunał") i doczekał się analizy w licznych orzeczeniach (np. w wyrokach z 4 listopada 1997 r., sygn. akt U 3/97; z 16 lutego 1999 r., sygn. akt SK 11/98; z 16 stycznia 2007 r., sygn. akt U 5/06 czy z 30 kwietnia 2009 r., sygn. akt U 2/08), w których Trybunał podkreślił, iż rozporządzenie jest aktem prawnym wydawanym w celu wykonania ustawy i na podstawie udzielonych w niej upoważnień. Konstrukcję i treść rozporządzenia, jako aktu wykonawczego do ustawy determinują trzy warunki. Po pierwsze, rozporządzenie musi być wydane na podstawie wyraźnego (a nie opartego tylko na domniemaniu bądź na wykładni celowościowej), szczegółowego upoważnienia zawartego w ustawie. Po drugie, musi być wydane w granicach tego upoważnienia i w celu wykonania ustawy. Po trzecie, rozporządzenie nie może być sprzeczne z normami Konstytucji RP i aktem ustawodawczym, na podstawie którego zostało wydane, a także z obowiązującymi aktami ustawodawczymi, które w sposób bezpośredni regulują materie będące przedmiotem rozporządzenia. Warunki te oznaczają więc zakaz wydawania rozporządzeń bez upoważnienia ustawowego, niebędących aktami wykonującymi ustawę oraz sprzecznych z Konstytucją i obowiązującymi ustawami. Naruszenie jednego z tych warunków może powodować zarzut niezgodności rozporządzenia z ustawą i z Konstytucją. Brak stanowiska ustawodawcy w danej sprawie, przejawiający się w braku lub choćby tylko nieprecyzyjności upoważnienia, musi być interpretowany jako nieudzielenie kompetencji normodawczej w danym zakresie. Oznacza to, że rozporządzenie - jako wydane na podstawie ściśle określonego upoważnienia ustawowego - nie może dowolnie modyfikować ani uzupełniać upoważnienia. Odstępstwa od treści upoważnienia nie mogą być usprawiedliwione względami praktycznymi ani potrzebami związanymi z rozstrzyganiem konkretnych problemów prawnych. Rozporządzenie nie jest aktem normatywnym samoistnym, lecz jego zadaniem jest wykonywanie ustawy, nie zaś jej modyfikowanie, uzupełnianie czy powtarzanie jej postanowień. Istnieje zatem funkcjonalny związek między ustawą a wydawanym z jej upoważnienia aktem wykonawczym. Wzajemne relacje między ustawą a rozporządzeniem oparte są na założeniu, że akt wykonawczy konkretyzuje przepisy ustawy. Przepis art. 92 Konstytucji nakłada na ustawodawcę obowiązek precyzyjnego i szczegółowego formułowania zakresu delegacji, a na organy upoważnione do wydawania rozporządzeń - obowiązek dokładnego wykonywania delegacji. Tym samym akt wykonawczy jest ściśle związany z wolą ustawodawcy, wyrażoną w delegacji ustawowej.

Ustawa o sporcie w zdaniu 2 art. 32 ust. 1 stanowi, że stypendium sportowe może otrzymać członek kadry narodowej, który zobowiąże się w formie pisemnej do realizacji programu przygotowań do igrzysk olimpijskich, igrzysk paraolimpijskich lub igrzysk głuchych albo programu przygotowań do mistrzostw świata lub mistrzostw Europy, opracowanego przez właściwy polski związek sportowy, oraz do udziału w tych zawodach. Ustawodawca w art. 32 ust. 7 przewidział kryterium kierowania się miejscem zajętym przez członka kadry narodowej we współzawodnictwie międzynarodowym. Poza wskazanymi kryteriami ustawodawca nie ustanowił innych warunków, od których spełnienia uzależniałby otrzymanie przez sportowca stypendium.

Mając na uwadze treść art. 32 ust. 7 ustawy o sporcie, należy powtórzyć za Sądem drugiej instancji, że wprowadzenie w § 5 ust. 1 rozporządzenia dodatkowego kryterium, dotyczącego obsady zawodów nie mieści się w tak sformułowanym upoważnieniu, a tego kryterium nie przewidywała ustawa o sporcie w dacie rozstrzygania przez organ. Słowo "tryb" (zawarte w formułowaniu "szczegółowy tryb przyznawania") według Małego Słownika Języka Polskiego (Wydawnictwo PWN – Warszawa 1999, s. 954) określa procedurę, sposób oznaczający ustalony porządek, metodę postępowania, załatwiania określonych spraw. Ustalenie trybu jest więc wskazaniem zasad postępowania dla realizacji określonego celu – w tym przypadku przyznania stypendium, a nie ustaleniem przesłanek jego przyznania.

Upoważnienie ustawowe pozwala na określenie szczegółowego trybu przyznawania stypendium i w tym zakresie przewiduje uwzględnienie jedynie miejsca zajętego przez sportowca we współzawodnictwie międzynarodowym. Tym samym omawiane rozporządzenie w zakresie, w jakim określa dodatkowe warunki uzyskania stypendium, wykracza poza zakres upoważnienia ustawowego.

Jak wskazał NSA organ upoważniony do wydania aktu wykonawczego nie może uzupełniać tym aktem przesłanek nabycia prawa określonego w ustawie. W szczególności takiego działania organu nie usprawiedliwia posłużenie się przez ustawodawcę w upoważnieniu formułą umożliwiającą określenie "szczegółowego trybu przyznawania". Zgodnie z orzecznictwem Trybunału "szczegółowe zasady" nie mogą wprowadzać nowych (pozaustawowych) kryteriów, od których uzależnione jest nabycie prawa (vide orzeczenie Trybunału z 23 października 1995 r., sygn. akt K 4/95).

W takiej sytuacji Sąd w składzie tu orzekającym podkreśla za Sądem kasacyjnym, że § 5 ust. 1 rozporządzenia jest niezgodny z art. 32 ust. 7 ustawy o sporcie, a przez to narusza także art. 92 ust. 1 Konstytucji RP (tak NSA w wyroku z 23 maja 2017 r., sygn. akt II GSK 2303/15).

Przepis art. 32 ust. 1 i 2 Konstytucji kreuje zasadę równości wobec prawa oraz wprowadza zakaz dyskryminacji. Stanowi, że wszyscy są wobec prawa równi, wszyscy mają prawo do równego traktowania przez władze publiczne. Nikt nie może być dyskryminowany w życiu politycznym, społecznym lub gospodarczym z jakiejkolwiek przyczyny. Konstytucyjna zasada równości wobec prawa obowiązuje we wszystkich sferach funkcjonowania społeczeństwa i oznacza, że wszystkie podmioty prawa charakteryzujące się określoną, istotną cechą, których dotyczą konkretne normy prawne, traktowane być muszą równo, według jednakowej miary.

Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem Trybunału, zasada równości, wyrażona w art. 32 ust. 1 i 2 Konstytucji, polega na tym, że wszystkie podmioty prawa charakteryzujące się daną cechą istotną w równym stopniu, powinny być traktowane równo, tj. bez zróżnicowań zarówno faworyzujących, jak i dyskryminujących. Zasada równego traktowania dopuszcza zatem nierówne traktowanie, pod warunkiem jednak, że te nierówności są usprawiedliwione, mają oparcie w okolicznościach, które to zróżnicowanie uzasadniają. Oceniając zgodność regulacji prawnej z konstytucyjną zasadą równości należy wobec tego zbadać podobieństwa i różnice zachodzące pomiędzy określonymi podmiotami, a więc wskazać wspólne cechy istotne, wymagające równego ich traktowania, bądź ewentualnie różnice, które dają podstawę do różnicowania ich sytuacji prawnej. Równość wobec prawa rozumie się jako równe traktowanie równych, a nierówne nierównych. Kluczowe jest przy tym wyodrębnienie cech istotnych, według których następuje różnicowanie adresatów (por. A. Sobczyk: Z problematyki zatrudnienia tymczasowego. Konstytucyjne dylematy zatrudnienia tymczasowego, Lex, Warszawa 2011).

Ustawa o sporcie uwzględnia aktywność sportową wszystkich, na równych zasadach, rezygnując z wcześniejszego podziału na sport osób "zdrowych" i "niepełnosprawnych". Sportowcy niepełnosprawni są objęci tą samą regulacją, co pozostali sportowcy i uczestniczą we współzawodnictwie sportowym, na tych samych zasadach i w ramach tego samego systemu. Obie grupy sportowców, ze względu na zasadę równości wobec prawa i wynikający z niej zakaz dyskryminacji powinny być jednak potraktowane przez prawodawcę, z uwzględnieniem tych cech istotnych, które różnią ich sytuację we współzawodnictwie sportowym, z sytuacją sportowców pełnosprawnych. Dyskryminacja oznacza co do zasady niedopuszczalność wprowadzania regulacji różnicujących sytuację prawną adresatów norm, nieznajdujących uzasadnienia w ich cechach istotnych z punktu widzenia celów tej regulacji. Może zatem polegać na nierównym traktowaniu równych, ale także na równym traktowaniu nierównych. Zakaz dyskryminacji ma charakter uniwersalny. Nikt nie może być dyskryminowany w życiu politycznym, społecznym oraz gospodarczym z jakiejkolwiek przyczyny. Sąd kasacyjny zwrócił też uwagę, że nakaz przestrzegania równości i zakaz dyskryminacji wynika także z przepisów obowiązującego w Polsce prawa unijnego. Potwierdza to przede wszystkim Traktat o Funkcjonowaniu Unii Europejskiej w art. 10, zgodnie z którym przy określaniu i realizacji swoich polityk i działań Unia dąży do zwalczania wszelkiej dyskryminacji ze względu na płeć, rasę lub pochodzenie etniczne, religię lub światopogląd, niepełnosprawność, wiek lub orientację seksualną. Z kolei art. 19 przewiduje, że Rada, stanowiąc jednomyślnie zgodnie ze specjalną procedurą prawodawczą i po uzyskaniu zgody Parlamentu Europejskiego, może podjąć środki niezbędne w celu zwalczania wszelkiej dyskryminacji, m.in. ze względu niepełnosprawność.

NSA zaakcentował, iż cechą wspólną sportowców pełnosprawnych i niepełnosprawnych ubiegających się o stypendia sportowe jest jedynie ich przynależność do kadry narodowej w celu uczestniczenia we współzawodnictwie międzynarodowym oraz zamiar realizacji programu przygotowań do igrzysk olimpijskich, igrzysk paraolimpijskich, igrzysk głuchych oraz mistrzostw świata lub mistrzostw Europy. Celem kierowanego do tych sportowców przepisu art. 32 ustawy o sporcie, dopuszczającego możliwość przyznania stypendium sportowego, jest premiowanie członków kadry narodowej za osiągnięte wyniki sportowe we współzawodnictwie międzynarodowym na igrzyskach olimpijskich, igrzyskach paraolimpijskich, igrzyskach głuchych oraz na mistrzostwach świata lub mistrzostwach Europy oraz pomoc tej grupie sportowców w pokryciu kosztów związanych z przygotowywaniem się do realizacji programu przygotowań do wskazanych wcześniej zawodów.

Przepis § 5 ust. 1 rozporządzenia wprowadza wspólne, jednakowe dla sportowców pełnosprawnych i niepełnosprawnych kryteria przyznania stypendium. Są nimi udział w zawodach, o których mowa w § 4 ust. 2 rozporządzeniu i w których uczestniczyli zawodnicy z co najmniej 8 państw w danej konkurencji, przy czym w konkurencjach indywidualnych uczestniczyło co najmniej 12 osób, a w konkurencjach zespołowych co najmniej 8 drużyn, osad lub załóg. Sąd drugiej instancji ocenił, że zastosowanie tych jednakowych kryteriów przyznania stypendium w stosunku do sportowców pełnosprawnych i niepełnosprawnych prowadzi do nieusprawiedliwionego, niejednakowego potraktowania sportowców niepełnosprawnych, ponieważ te jednakowe kryteria nie dają im równych szans w ubieganiu się o stypendium. Sportowcy niepełnosprawni w ramach jednej konkurencji dzieleni są na klasy w zależności od stopnia niepełnosprawności i nie ma możliwości połączenia tych klas z uwagi na nieporównywalność wyników ze względu na różne rodzaje i stopnie niepełnosprawności sportowców. Podział startujących zawodników niepełnosprawnych na tak dużą liczbę klas siłą rzeczy przekłada się na mniejszą liczbę zawodników startujących w każdej klasie. Nie można też pominąć faktu, iż liczba osób niepełnosprawnych i co za tym idzie - liczba sportowców niepełnosprawnych, jest znacznie mniejsza od liczby sportowców pełnosprawnych.

Jak wskazał NSA, w imprezach sportowych dla niepełnosprawnych bierze udział mniej zawodników niż w imprezach dla pełnosprawnych i zawodnicy niepełnosprawni reprezentują mniejszą liczbę państw niż w przypadku imprez dla zawodników pełnosprawnych. Okoliczności faktyczne, dotyczące startu sportowców niepełnosprawnych i pełnosprawnych w zawodach kwalifikujących do uzyskania stypendium przesądzają o tym, że sportowcy niepełnosprawni nie mają jednakowych szans ze sportowcami pełnosprawnymi, ponieważ spełnienie przez sportowca niepełnosprawnego wymagania udziału w zawodach co najmniej 12 zawodników z co najmniej 8 państw jest od niego całkowicie niezależne, przede wszystkim zaś statystycznie znacznie trudniej osiągalne, jeżeli zważy się, iż wymagania te są odnoszone do każdej z klas wyodrębnionych w ramach każdej konkurencji. Prowadzi to do wniosku, że § 5 ust. 1 rozporządzenia przez ustanowienie jednakowych kryteriów co do minimalnej liczby zawodników w danej konkurencji (w przypadku sportowców niepełnosprawnych w danej klasie niepełnosprawności) oraz minimalnej liczby państw przez tych zawodników reprezentowanych w istocie traktuje nierówno te dwie kategorie sportowców w dostępie do stypendium sportowego.

Sąd drugiej instancji stwierdził, iż nie zachodzą okoliczności usprawiedliwiające nierówne traktowanie sportowców niepełnosprawnych i pełnosprawnych, pozwalające przyjąć, że zasada niedyskryminacji nie została w tym przypadku naruszona. Zatem nie ma racjonalnego uzasadnienia stosowanie jednakowej miary osiągniętego wyniku sportowego w postaci liczby zawodników (i liczby państw) biorących udział w konkurencji sportowej, różnie rozumianej w odniesieniu do zawodników pełnosprawnych i niepełnosprawnych. Tę porównywalność wartości wyników osiąganych przez sportowców pełnosprawnych i niepełnosprawnych, uprawniających do stypendium sportowego można bowiem z pewnością osiągnąć za pomocą innych kryteriów.

NSA podkreślił, że regulacja zawarta § 5 ust. 1 rozporządzenia nie służy również realizacji celów stypendium sportowego przewidzianego w ustawie. Zamierzeniem ustawodawcy określonym w art. 32 ustawy o sporcie oraz w wydanym na jego podstawie rozporządzeniu jest bowiem premiowanie członków kadry narodowej za osiągnięte wyniki sportowe we współzawodnictwie międzynarodowym na igrzyskach olimpijskich, igrzyskach paraolimpijskich, igrzyskach głuchych oraz na mistrzostwach świata lub mistrzostwach Europy oraz pomoc tej grupie sportowców w pokryciu kosztów związanych z przygotowywaniem się do realizacji programu przygotowań do igrzysk olimpijskich, igrzysk paraolimpijskich, igrzysk głuchych oraz mistrzostw świata lub mistrzostw Europy. Wprowadzenie przepisu, który w istotny sposób uzależnia uzyskanie stypendium od wymagań, których spełnienie jest całkowicie niezależne od sportowca niepełnosprawnego, przekreśla możliwość osiągnięcia tych celów, w sytuacji gdy sportowiec poniósł koszty przygotowania do zawodów i osiągnął wynik sportowy obiektywnie zasługujący na wysokie uznanie, pozwalający mu uzyskać stypendium w innych okolicznościach, wówczas gdyby w zawodach, w jego klasie brało udział więcej sportowców.

W konsekwencji § 5 ust. 1 rozporządzenia narusza art. 32 ust. 1 i 2 Konstytucji RP, co daje podstawę do odmowy zastosowania tego przepisu rozporządzenia w rozpatrywanej sprawie.

Ponownie rozpoznając sprawę, Minister weźmie pod uwagę przyjęte przez tutejszy Sąd i szczegółowo przedstawione stanowisko NSA wyrażone w wyroku z 5 lipca 2017 r., sygn. II GSK 2876/15. Oznacza to, iż organ – rozpatrując wniosek Związku o przyznaniu skarżącemu stypendium sportowego - winien pominąć warunek przewidziany w § 5 ust. 1 rozporządzenia.

Odnosząc się do zarzutu skarżącego, iż organ nie zastosował w sprawie § 5 ust. 1a rozporządzenia, dodanego przez § 1 rozporządzenia z dnia 1 lutego 2017 r. (Dz. U. z 2017 r., poz. 217) zmieniającego rozporządzenie z dniem 4 lutego 2017 r., organ trafnie wskazał w odpowiedzi na skargę, iż przepis ten dotyczy udziału w igrzyskach olimpijskich, igrzyskach paraolimpijskich lub igrzyskach głuchych (wymienionych w § 4 ust. 2 pkt 1 rozporządzenia), a skarżący startował w mistrzostwach Europy w kategorii seniorów (o których mowa w § 4 ust. 3 pkt 2 rozporządzenia). Okoliczność ta nie zmienia jednak faktu, iż przepis § 5 ust. 1a rozporządzenia – podobnie jak poprzedzający go przepis § 5 ust. 1 rozporządzenia – również odnosi się do kryterium liczby państw, osób, drużyn, osad lub załóg (stosownie bowiem do treści § 5 ust. 1a rozporządzenia, jeżeli w zawodach, o których mowa w § 4 ust. 2 pkt 1, brała udział odpowiednio mniejsza liczba państw, osób, drużyn, osad lub załóg niż określona w ust. 1, członek kadry narodowej, który zajął w tych zawodach miejsce od 1 do 8, może otrzymać stypendium w wysokości do 50% wysokości stawki określonej jak za zajęcie miejsca zgodnie z § 4 ust. 2 pkt 1).

Uwzględniając powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a. orzekł jak w punkcie pierwszym sentencji wyroku.

O kosztach postępowania Sąd rozstrzygnął w punkcie drugim wyroku w oparciu o art. 200 w związku z art. 205 § 2 i art. 209 p.p.s.a. oraz § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokatów (Dz. U. z 2015 r., poz. 1800 ze zm.). Na zasądzone koszty postępowania sądowego składają się wpis sądowy od skargi (200 zł), opłata skarbowa od pełnomocnictwa (17 zł) oraz wynagrodzenie ustanowionego z wyboru adwokata (480 zł).