Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt IV SA/Wr 545/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2015-01-27 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6200 Choroby zawodowe
Hasła tematyczne: Ochrona zdrowia
Skarżony organ: Inspektor Sanitarny
Treść wyniku: *Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 235 par. 1, art. 235 par. 2 (2), art. 235 (1), art. 235 (2), art. 237
journal: Dz.U. 1998 nr 21 poz 94
law: Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy - tekst jednolity
article: par. 6 ust. 5, par. 8 ust. 1 i 4
journal: Dz.U. 2009 nr 105 poz 869
law: Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych.
article: art. 12 ust. 2 pkt 1
journal: Dz.U. 2011 nr 212 poz 1263
law: Ustawa z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej - tekst jednolity.
article: art. 80, art. 84
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jolanta Sikorska (sprawozdawca), Sędziowie Sędzia NSA Mirosława Rozbicka-Ostrowska, Sędzia WSA Wanda Wiatkowska-Ilków, Protokolant st. asystent sędziego Marcin Kuliś, po rozpoznaniu w Wydziale IV na rozprawie w dniu 27 stycznia 2015 r. sprawy ze skargi [...] sp. z o.o. z/s w Z. na decyzję D. Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego we W. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie stwierdzenia choroby zawodowej. oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia [...], nr [...] D. Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny we W., działając na podstawie art. 12 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej inspekcji Sanitarnej (Dz. U. z 2011 r. Nr 212, poz. 1263 ze zm.), art. 235¹ i art. 235² Kodeksu pracy (Dz. U. z 1998 r. Nr 21, poz. 94, ze zm.) oraz § 8 ust. 1 i 4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych (Dz. U. Nr 105, poz. 869 ze zm.), a także art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., po rozpatrzeniu odwołania zakładu pracy [...] Sp. z o.o. z siedzibą w Z., dalej także strona skarżąca, od decyzji nr [...] Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Z. z dnia [...] o stwierdzeniu choroby zawodowej: przewlekłej choroby obwodowego układu nerwowego wywołane sposobem wykonywania pracy: zespół rowka nerwu łokciowego obustronnie (poz. 20.2 wykazu chorób zawodowych wymienionych w załączniku do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych) u J. T., dalej także Pracownica - utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.

W uzasadnieniu podał, że J. T., urodzona [...], pracowała kolejno:

- od 11.08.1980 r. do 29.09.1980 r. w Schronisku PTTK "[...]" w Z., jako pokojowa - bez narażenia na sposób wykonywania pracy obciążający kończyny górne z łokciami opartymi o podłoże,

- od 08.10.1980 r. do 30.11.1981 r. oraz 01.02.1984 r. do 31.08.1986 r. w B. Zakładach Papierniczych w B., jako pakowacz wyrobów papierniczych - bez narażenia na sposób wykonywania pracy obciążający kończyny górne z łokciami opartymi o podłoże (zakład zlikwidowany),

- od 01.12.1981 r. do 27.04.1982 r. w zakładzie Wytwarzanie i Szlifowanie Szkieł Ozdobnych i Krzyształów [...] w P., jako szlifierz - w narażeniu na sposób wykonywania pracy obciążający kończyny górne z łokciami opartymi o podłoże (zakład zlikwidowany),

- od 07.05.1982 r. do 15.09.1983 r. w Zakładach Tworzyw i Farb Przedsiębiorstwo Państwowe w Z. (obecnie [...] Spółka z o.o. z siedzibą w Z.), jako operator mechanicznej obróbki tworzyw i rozdzielca - bez narażenia na sposób wykonywania pracy obciążający kończyny górne z łokciami opartymi o podłoże,

- od 06.10.1983 r. do 31.12.1983 r. w Zespole Opieki Zdrowotnej w G., jako praczka - prasowaczka - bez narażenia na sposób wykonywania pracy obciążający kończyny górne z łokciami opartymi o podłoże,

- od 02.09.1986 r. do 31.05.2009 r. (od 01.06.2009 r. bez charakterystycznego narażenia zawodowego łączonego z podejrzeniem rozpatrywanej choroby zawodowej) w zakładzie [...] Sp. z o.o. z siedzibą w Z., jako: monter, monter- skalowacz, monter-praser, monter-pakowacz - w narażeniu na sposób wykonywania pracy obciążający kończyny górne z łokciami opartymi o podłoże,

- od 15.01.1991 r. do 31.08.1992 r. (1/2 etatu) w Zakładzie Produkcyjno-Usługowo- Handlowym "[...]" w K., jako praczka - bez narażenia na sposób wykonywania pracy obciążający kończyny górne z łokciami opartymi o podłoże.

Dnia 11.07.2013 r. pracownica zgłosiła u siebie podejrzenie choroby zawodowej: przewlekłej choroby obwodowego układu nerwowego wywołanej sposobem wykonywania pracy: zespół rowka nerwu łokciowego obustronnie (poz. 20.2). Na podstawie ww. zgłoszenia Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w Z., dalej organ I instancji, ustalił i zawiadomił strony o wszczęciu postępowania administracyjnego w sprawie choroby zawodowej (poz. 20.2) u J. T., to jest: J. T., [...] Spółka z o.o. z siedzibą w Z. oraz [...] Sp. z o.o. z siedzibą w Z.

W dniu 16.07.2013 r. organ I instancji zwrócił się z do ww. zakładów pracy o dokonanie oceny narażenia zawodowego w kierunku narażenia na sposób wykonywania pracy obciążający kończyny górne na stanowiskach zajmowanych przez Pracownicę.

Następnie dnia 16.07.2013 r. organ I instancji przesłuchał Pracownicę na okoliczność ustalenia narażenia zawodowego związanego z chorobą zawodową (poz. 20.2) na zajmowanych stanowiskach pracy w trakcie pracy zawodowej. Na podstawie uzyskanych informacji sporządził 3 karty oceny narażenia zawodowego dla zlikwidowanych zakładów: B. Zakłady Papiernicze w B., Zespół Opieki Zdrowotnej - Szpital w G. oraz Wytwarzanie i Szlifowanie Szkieł Ozdobnych i Krzyształów [...] w P.

Dnia 22.07.2013 r. (mylnie datowanym na 22.07.2012 r.) zakład [...] Sp. z o.o. z siedzibą w Z. przesłał wypełnioną kartę oceny narażenia zawodowego oraz charakterystykę pracy Pracownicy.

Dnia 25.07.2013 r. uzupełniono kartę oceny narażenia zawodowego w zakładzie [...] Sp. z o.o. z siedzibą w Z. dla stanowiska pracy zajmowanego przez Pracownicę.

Dnia 26.07.2013 r. organ I instancji skierował Pracownicę na badania do D. Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy we W. - Oddział w W., dalej DWOMP, w związku z podejrzeniem choroby zawodowej.

Dnia 08.08.2013 r. jednostka diagnostyczno-orzecznicza I stopnia zwróciła się do organu I instancji o uzupełnienie informacji, czy Pracownica podczas zatrudnienia pracowała ze zgiętymi łokciami opartymi o podłoże. W odpowiedzi na powyższe, dnia 03.09.2013 r. organ I instancji po przeprowadzeniu dodatkowego postępowania wyjaśniającego przekazał do DWOMP uzupełnione informacje dotyczące narażenia zawodowego.

Dnia 28.11.2013 r. DWOMP po analizie zgromadzonego materiału dowodowego oraz wykonaniu niezbędnych badań wydał orzeczenie lekarskie nr [...] o rozpoznaniu choroby zawodowej: przewlekłej choroby obwodowego układu nerwowego wywołanej sposobem wykonywania pracy: zespół rowka nerwu łokciowego obustronnie (poz. 20.2) u Pracownicy. W uzasadnieniu ww. orzeczenia podano: "Dokonano oceny całości dokumentacji. Zespół rowka nerwu łokciowego jest neuropatią uciskową. Do rozwoju choroby przyczynia się praca z łokciami opartymi o podłoże. Analizując karty oceny narażenia zawodowego wykazano, że narażenie takie występowało w 2 zakładach, tj. Wytwarzanie i Szlifowanie Szkieł Ozdobnych i Krzyształów I. L. w latach 1981-1982 oraz w [...] 1986-2009. Uszkodzenie nerwu łokciowego rozpoznano w 2012 r. jednakże dolegliwości występowały wcześniej. Z dostarczonej dokumentacji profilaktycznej wynika, że już w 2008 r. występowały dolegliwości ze strony kończyn górnych, podejrzewano wtedy zespół cieśni nadgarstka. Nie wykonano jednak badania EMG. Można zatem przyjąć tę datę za udokumentowane objawy chorobowe zespołu rowka nerwu łokciowego. Zgodnie z kryteriami rozpoznania zespołu rowka nerwu łokciowego zawartymi w poz. 20.2 chorobę można uznać za zawodową, jeśli udokumentowano objawy do roku od ustania narażenia. Z dokumentacji profilaktycznej wynika, że dolegliwości występowały już w 2008 r., co spełnia ww. kryteria. Mając na uwadze wieloletnie narażenie zawodowe na ucisk nerwu łokciowego można z przeważającym prawdopodobieństwem uznać u pacjentki zawodową etiologię rozpoznanego zespołu rowka nerwu łokciowego obustronnie."

Następnie, przed wydaniem rozstrzygnięcia w sprawie organ I instancji, zgodnie z art. 10 § 1 k.p.a., poinformował strony biorące udział w postępowaniu o zakończeniu gromadzenia materiału dowodowego i możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań.

Na podstawie ww. opinii jednostki I stopnia diagnostyczno-orzeczniczego organ I instancji wydał w dniu [...] decyzję nr [...]o stwierdzeniu choroby zawodowej - przewlekłej choroby obwodowego układu nerwowego wywołanej sposobem wykonywania pracy: zespół rowka nerwu łokciowego obustronnie (poz. 20.2) u Pracownicy.

Od powyższej decyzji odwołał się zakład [...] Sp. z o.o. z siedzibą w Z. W odwołaniu zakwestionował wydane w sprawie orzeczenie lekarskie. Zarzucił, że błędnie ustalono datę początkowych dolegliwości schorzenia i wskazał na inne pozazawodowe czynniki, które przyczyniają się do powstania zespołu cieśni nadgarstka. Podniósł też, że nie w pełni zebrano materiał dowodowy w sprawie (nie gromadzono dokumentacji medycznej) niezbędny do wydania decyzji.

Po otrzymaniu odwołania D. Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny we W., dalej organ II instancji, po analizie zgromadzonego materiału dowodowego, zwrócił się do jednostki diagnostyczno-orzeczniczej właściwej w sprawie, która wydala w sprawie orzeczenia lekarskie z dnia [...] nr [...] z prośbą o ponowne przeanalizowanie sprawy oraz odniesienie się do podnoszonych przez stronę w odwołaniu kwestii medycznych.

W odpowiedzi, dnia 04.03.2014 r. D. Wojewódzki Ośrodek Medycyny Pracy we W. - Oddział w W. podał, że: "Zespół rowka nerwu łokciowego jest typową neuropatią uciskową. Choroba ta pojawia się tylko u pracujących z łokciami opartymi o podłoże. Zgodnie z definicją okres udokumentowanych objawów chorobowych pozwalających na rozpoznanie choroby zawodowej obejmuje okres narażenia oraz jeden rok od ustania narażenia. Udokumentowane objawy chorobowe to nie tylko wyniki badań specjalistycznych wykonane w wymaganym okresie, ale również wywiad chorobowy uzyskany od pacjenta wskazujący na rozwój choroby wynikający z dokumentacji medycznej. Jest to zgodne ze stanowiskiem IMP w Ł. (...) W przedmiotowej sprawie z analizy dokumentacji medycznej i profilaktycznej wynika, że już w 2008 r. występowały bóle rąk. Należało już wtedy wykonać badanie EMG z uwagi na fakt, że w zakładzie [...] rozpoznano dotychczas wiele chorób zawodowych obwodowego układu nerwowego. Dolegliwości bólowe w przebiegu zespołu cieśni nadgarstka i zespołu rowka nerwu łokciowego mogą mieć pewne cechy wspólne. Orzecznictwo w zakresie pozazawodowych przyczyn neuropatii uciskowych zmieniło się od 2012 r. kiedy to uważano jeszcze, iż zmiany zwyrodnieniowe kręgosłupa stanowią przyczynę pozazawodową rozwoju tych chorób. Od 2013 r. Instytut Medycyny Pracy w Ł. zajmuje stanowisko, iż zmiany zwyrodnieniowe nie mają wpływu na rozwój tych schorzeń, co zawarte jest również w orzeczeniu IMP nr [...] o rozpoznaniu choroby zawodowej zespół cieśni w obrębie nadgarstka u pani J. T. Mając na uwadze powyższe podtrzymujemy orzeczenie o rozpoznaniu choroby zawodowej."

Organ I instancji decyzją nr [...], z dnia [...] umorzył postępowanie w zakresie, w jakim odnosiło się ono do zakładu [...] Sp. z o.o. z siedzibą w Z. z uwagi na to, że nie potwierdzono w ww. zakładzie narażenia zawodowego, które można by wiązać z rozwojem choroby rozpatrywanej w przedmiotowym postępowaniu. W związku z tym z uwagi na brak interesu prawnego ww. strony niniejsze postępowanie w stosunku do niej stało się bezprzedmiotowe.

Organ II instancji podał, że przed wydaniem rozstrzygnięcia w sprawie, zgodnie z art. 10 § 1 k.p.a., poinformował strony biorące udział w postępowaniu o zakończeniu gromadzenia materiału dowodowego i możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań.

Rozpoznając ponownie sprawę wskutek odwołania organ II instancji wskazał, że do stwierdzenia choroby zawodowej przez właściwego państwowego inspektora sanitarnego muszą być spełnione łącznie, jak to wynika w art. 235¹ i art. 2352 Kodeksu pracy oraz § 5 ust. 2 i ust. 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30.06.2009 r. w sprawie chorób zawodowych, trzy warunki:

1. choroba musi być rozpoznana przez upoważnioną do tego placówkę służby zdrowia i znajdować się w wykazie chorób zawodowych,

2. choroba ta musi być wywołana czynnikami szkodliwymi znajdującymi się w środowisku pracy albo sposobem wykonywania pracy,

3. wystąpienie udokumentowanych objawów chorobowych musi nastąpić w okresie ustalonym w załączniku do ww. rozporządzenia.

W przypadku J. T. dochodzenie sanitarno-epidemiologiczne wykazało, że wykonując swoje obowiązki zawodowe narażona była na sposób wykonywania pracy obciążający kończyny górne.

Organ odwoławczy podał, że odnośnie klinicznych podstaw do rozpoznania choroby zawodowej należy stwierdzić, że placówka służby zdrowia upoważniona do rozpoznawania chorób zawodowych, tj. D. Wojewódzki Ośrodek Medycyny Pracy we W. - Oddział w W. na podstawie wyników przeprowadzonych badań, analizy wieloletniego narażenia zawodowego i zgromadzonej dokumentacji medycznej rozpoznały u zainteresowanej chorobę zawodową pod postacią przewlekłej choroby obwodowego układu nerwowego wywołanej sposobem wykonywania pracy: zespół rowka nerwu łokciowego obustronnie (poz. 20.2).

Zostały zatem spełnione łącznie wszystkie wymagane do stwierdzenia choroby zawodowej przesłanki, tj. choroba została rozpoznana przez upoważnioną placówkę służby zdrowia i wykazano jej związek z wykonywaną pracą a udokumentowane objawy choroby wystąpiły w wymaganym okresie.

Odnosząc się do zawartego w odwołaniu zarzutu naruszenia art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. poprzez zaniechanie zgromadzenia pełnego materiału dowodowego oraz art. 80 k.p.a. przez przekroczenie granic swobodnej oceny materiału dowodowego, organ odwoławczy stwierdził, że zarzuty te nie są uzasadnione. Wskazał, że organ I instancji dążąc do wyjaśnienia kwestii związku przyczynowo-skutkowego pomiędzy narażeniem zawodowym a schorzeniem Pracownicy, podjął wszelkie konieczne i możliwe czynności mające na celu ustalenie stanu faktycznego - zgodnie z art. 7 k.p.a., tj. przeprowadzona została wnikliwa ocena narażenia zawodowego. Wyniki dochodzenia epidemiologicznego przeprowadzonego przez organ I instancji wykazały, że Pracownica podczas wykonywania obowiązków zawodowych była narażona na sposób wykonywania pracy obciążający kończyny górne. Również dochodzenie przeprowadzone przez lekarzy orzeczników potwierdziło, że genezę zdiagnozowanego u Pracownicy schorzenia należy wiązać z pracą u strony odwołującej się. Dowodzi tego wskazany bezpośrednio w orzeczeniu lekarskim okres narażenia zawodowego, tj. lata 1981 do 1982 podczas zatrudnienia w zakładzie: Wytwarzanie i Szlifowanie Szkieł Ozdobnych i Kryształów, [...] w P. oraz lata 1986 do 2009 podczas zatrudnienia w [...] Sp. z o.o. z siedzibą w Z.

Organ odwoławczy wskazał, że strona w odwołaniu podnosi, że "okres, w którym wystąpienie udokumentowanych objawów chorobowych upoważnia do rozpoznania choroby zawodowej pomimo wcześniejszego zakończenia pracy w narażeniu zawodowym (...) nie został zachowany" oraz "U pracownicy w 2008 r. występowały ogólnie określone dolegliwości ze strony kończyn górnych. Podejrzewanym wtedy schorzeniem był zespół cieśni nadgarstka, nie zaś zespół rowka nerwu łokciowego. Należy zatem przyjąć, że ówczesne dolegliwości nie były objawami zespołu rowka nerwu łokciowego lecz według lekarzy uznano je za objaw innych chorób. Orzeczenie lekarskie nie powołuje żadnego dowodu na to, że już w 2008 r. podejrzewano u Pracownicy schorzenie zespołu rowka nerwu łokciowego. Stąd nie ma żadnego uzasadnienia dla przyjęcia 2008 r. za chwilę wystąpienia udokumentowanych objawów chorobowych zespołu rowka nerwu łokciowego."

Organ odwoławczy podał, że w jego ocenie powyższy zarzut jest chybiony. Wskazał, że do zarzutu tego odnosi się DWOMP w opinii z dnia 04.03.2014 r., w której ta jednostka orzecznicza podaje: "Zespół rowka nerwu łokciowego jest typową neuropatią uciskową. Choroba ta pojawia się tylko u pracujących z łokciami opartymi o podłoże. Zgodnie z definicją, okres udokumentowanych objawów chorobowych pozwalających na rozpoznanie choroby zawodowej obejmuje okres narażenia oraz jeden rok od ustania narażenia. Udokumentowane objawy chorobowe to nie tylko wyniki badań specjalistycznych wykonane w wymaganym okresie, ale również wywiad chorobowy uzyskany od pacjenta wskazujący na rozwój choroby wynikający z dokumentacji medycznej. (...) W przedmiotowej sprawie z analizy dokumentacji medycznej i profilaktycznej wynika, że już w 2008 r. występowały bóle rąk. Należało już wtedy wykonać badanie EMG z uwagi na fakt, że w zakładzie [...] rozpoznano dotychczas wiele chorób zawodowych obwodowego układu nerwowego. Dolegliwości bólowe w przebiegu zespołu cieśni nadgarstka i zespołu rowka nerwu łokciowego mogą mieć pewne cechy wspólne." Mając powyższe na uwadze organ odwoławczy wskazał, że w świetle powyższego objawy rozpoznanej choroby utrwalone w dokumentacji medycznej wskazują, że przesłanka dotycząca okresu została spełniona. Organ II instancji wskazał, że ustawodawca w przytoczonym wyżej art. 2352 k.p. nie wymaga, aby w okresie ustalonym w wykazie chorób zawodowych nastąpiło rozpoznanie choroby wymienionej w tym wykazie i aby choroba ta była rozpoznana wyłącznie na podstawie jakiegoś określonego wyniku badania (np. wyniku badania EMG). Ustawodawca mówi po pierwsze: o udokumentowanych objawach choroby, a nie o rozpoznaniu choroby, a po drugie: nie wprowadza ograniczenia rodzaju badania, w wyniku którego można byłoby uznać lub nie uznać ujawnione schorzenie jako chorobę zawodową. Z tych względów zgodnie ze Słownikiem Języka Polskiego PWN, tom II, str. 412 pojęcie "objaw" to uzewnętrznienie, przejaw, symptom lub oznaka czegoś - w tym wypadku choroby. Z kolei jak podkreśla się w orzecznictwie, "udokumentowanie" może oznaczać zaświadczenie lekarskie lekarza prowadzącego byłego pracownika, kartę informacyjną leczenia szpitalnego lub inny dokument o tym charakterze, który pozwalałby na bezsporne ustalenie wystąpienia objawów choroby (v. wyrok WSA w Krakowie z dnia 04.12.2012 r., sygn. akt III SA/Kr 222/12; a także wyrok WSA w Gliwicach z dnia 06.05.2010 r., sygn. akt IV SA/G1 835/09, LEX nr 577708). Zatem jeżeli lekarze orzecznicy potwierdzają takie udokumentowanie w analizowanej dokumentacji medycznej, organ nie miał podstaw do przyjęcia odmiennego stanu.

Organ II instancji wskazał, że w odwołaniu zarzucono także, że orzeczenie lekarskie jest niespójne bowiem "w jego treści nie wskazano dlaczego lekarz orzecznik przyjął w sentencji Orzeczenia Lekarskiego zawodowe źródło choroby rozpoznanej u Pracownicy - inaczej niż rok wcześniej kiedy uznano, że przyczyna neuropatii nerwu łokciowego Pracownicy jest pozazawodowa i wywołały ją zmiany zwyrodnieniowe kręgosłupa Pracownicy".

Odnosząc się do powyższego zarzutu odwołania organ II instancji wskazał, że D. Wojewódzki Ośrodek Medycyny Pracy we W. - Oddział w W. odniósł się do powyżej kwestii w opinii uzupełniającej z dnia 04.03.2014 r. i wyjaśnił: "Orzecznictwo w zakresie pozazawodowych przyczyn neuropatii uciskowych zmieniło się od 2012 r. kiedy to uważano jeszcze, iż zmiany zwyrodnieniowe kręgosłupa stanowią przyczynę pozazawodową rozwoju tych chorób. Od 2013 r. Instytut Medycyny Pracy w Ł. zajmuje stanowisko, iż zmiany zwyrodnieniowe nie mają wpływu na rozwój tych schorzeń, co zawarte jest również w orzeczeniu IMP nr [...] o rozpoznaniu choroby zawodowej zespół cieśni w obrębie nadgarstka u pani J. T." Organ odwoławczy wskazał, że wiadomym jest, że postęp nauki i techniki skutkować będzie zmianami w zakresie interpretacji i oceny poszczególnych badań i schorzeń. Właśnie z tych względów proces orzeczniczy nie może zostać ujęty w sztywne ramy. Dlatego też prawodawca upoważnił wybrane placówki służby zdrowia mające świadomość najnowszych doniesień naukowych jako właściwe do oceny związku przyczynowo-skutkowego między zdiagnozowanym schorzeniem, a pracą zawodową. W związku z czym ww. zarzut należy uznać zdaniem organu odwoławczego za bezzasadny.

W świetle powyższych rozważań stanowisko skarżącej uznać należy zdaniem organu odwoławczego za niezasadne. Nie może być ono traktowane jako kontrargument dla orzeczeń lekarskich wydanych przez lekarzy upoważnionych do orzekania w sprawach chorób zawodowych, zatrudnionych w wiodących w kraju placówkach naukowo-badawczych zajmujących się zagadnieniami medycyny pracy.

Organ II instancji wskazał, że w dalszej części odwołania odwołujący się zarzucił, że w procedurze orzekania o chorobie zawodowej przepisy prawa nie przewidują żadnego domniemania przyczyn zawodowych w stwierdzonych schorzeniach, a orzeczenie lekarskie nie wykazuje jednoznacznie związku przyczynowego z wykonywaną przez Pracownicę pracą.

Odnosząc się do powyższego zarzutu organ odwoławczy wskazał, że występowanie w środowisku pracy czynników szkodliwych albo szkodliwego sposobu wykonywania pracy dokonuje się w ramach oceny ryzyka zawodowego. W kwestii związku między warunkami pracy a chorobą zawodową w orzecznictwie sądów administracyjnych ukształtował się pogląd, że występowanie warunków szkodliwych dla zdrowia w środowisku pracy, które powodują określone schorzenie, stwarza domniemanie istnienia takiego związku (pewności lub wysokiego prawdopodobieństwa) wywołania choroby (wyroki NSA z 9 stycznia 2007 r., sygn. II OSK 1039/06, LexPolonica nr 2278506 oraz z dnia 7 czerwca 2006 r., sygn. II OSK 388/06). Organ odwoławczy wskazał, że podobny pogląd prezentowano w odniesieniu do art. 4 ustawy z 30 października 2002 r. o ubezpieczeniu społecznym z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych (t.j. Dz. U. z 2009 r. Nr 167, poz. 1322 ze zm., por. I. Jędrasik-Jankowska, Pojęcia i konstrukcje prawne ubezpieczenia społecznego, Warszawa 2009, s. 449). Wskazane poglądy pozostają aktualne w obecnym stanie prawnym tym bardziej, że wskazany art. 4 ustawy wypadkowej w brzmieniu obowiązującym do jego ujednolicenia nowelą z dnia z 22 maja 2009 r. był bardziej rygorystyczny niż obecny art. 2351 kodeksu pracy. Za chorobę zawodową uznawał bowiem schorzenie wymienione w wykazie, jeśli "zostało spowodowane działaniem czynników szkodliwych", co było rozumiane jako bezsporne wynikanie danej choroby z działania określonych czynników. Stąd w aktualnym znajdującym zastosowanie w sprawie stanie prawnym ocena ryzyka zawodowego i inne przeprowadzone dowody wskazują na występowanie określonego czynnika negatywnego, a jednocześnie według stanu wiedzy medycznej daje się stwierdzić, że czynnik taki prowadzić może do powstania schorzenia występującego u pracownika, to brak jest potrzeby prowadzenia dalszych dowodów. Oczywiście zainteresowany uczestnik postępowania może takie domniemanie obalić przeciwdowodem. Rozpoznanie choroby umieszczonej w wykazie chorób zawodowych jest wystarczające do uznania, że doszło do zachorowania na chorobę zawodową, jeśli ustali się istnienie w środowisku pracy narażenia zawodowego wywołującego taką chorobę. Przyjmuje się wówczas domniemanie prawne istnienia związku przyczynowego między chorobą zawodową a warunkami pracy narażającymi pracownika na jej powstanie. Przy czym domniemanie prawne istnienia związku przyczynowego między chorobą zawodową a warunkami pracy jest domniemaniem zwykłym, wzruszanym, co oznacza, że "nie wyłącza to możliwości wykazania, iż - mimo pracy w warunkach narażających na daną chorobę - jej powstanie w konkretnym przypadku nastąpiło z innych przyczyn, niezwiązanych z wykonywaniem zatrudnienia, jednakże niedające się usunąć wątpliwości nie mogą być tłumaczone na niekorzyść pracownika, zatrudnionego w warunkach narażających na zachorowanie na daną chorobę (wyrok NSA z dnia 7 kwietnia 1982 r., sygn. II SA 372/82, ONSA 1982 r. nr 1, poz.33). Przy tym ze względu na przyjęcie domniemania prawnego zawodowego pochodzenia choroby wymienionej w wykazie chorób zawodowych pozycja pracownika poszkodowanego wskutek takiej choroby podczas procesu stwierdzania choroby zawodowej jest uprzywilejowana w zakresie dowodowym. (por. wyrok WSA w Gorzowie z dnia 30.05.2012 r., sygn. akt II SA/Go 285/12).

Odnosząc się do podniesionego w odwołaniu zarzutu zaniechania zgromadzenia przez organ pełnego materiału dowodowego w sprawie, w tym dokumentacji medycznej Pracownicy organ odwoławczy podał, że nie jest upoważniony do analizy dokumentacji medycznej pod względem merytorycznym, dlatego też nie gromadzi jej w aktach administracyjnych, poza dokumentacją dołączaną przez strony jako dowód w sprawie. Organ wydaje decyzję, kierując się opiniami medycznymi upoważnionych placówek służby zdrowia, które gromadzą dokumentację medyczną. Zgodnie z § 6 ust. 5 ww. rozporządzenia w sprawie chorób zawodowych, to lekarz orzecznik ocenia, czy istnieje potrzeba uzupełnienia dokumentacji medycznej. W § 6 ust. 5 pkt. od 1 do 5 tego rozporządzenia ustawodawca wskazał, od kogo lekarz orzecznik, gdy uzna za zasadne, może żądać uzupełnienia dokumentacji. Organ administracji nie ma takiej dyspozycji. Ponadto DWOMP sprecyzował w orzeczeniu lekarskim nr [...] z dnia [...] informacje dotyczące pochodzenia/źródeł dokumentacji lekarskiej z dotychczasowego leczenia Pracownicy (m.in. dokumentacja z badań profilaktycznych przeprowadzonych), a więc dysponował pełnym materiałem lekarskim pozwalającym na wydanie rozstrzygnięcia w sprawie choroby zawodowej. Organ wskazał, że kwestie gromadzenia i udostępniania dokumentacji medycznej reguluje rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 1 sierpnia 2002 r. w sprawie sposobu dokumentowania chorób zawodowych i skutków tych chorób oraz z dnia 30 lipca 2001 r. w sprawie rodzajów indywidualnej dokumentacji medycznej, sposobu jej prowadzenia oraz szczegółowych warunków jej udostępniania. Podkreślił, że wbrew twierdzeniom odwołującego się, nigdy nie wskazywał, że dokumentacja medyczna gromadzona przez organ w sprawie jest objęta tajemnicą prawnie chronioną. Dołączana do akt sprawy dokumentacja była przedmiotem analizy zarówno lekarzy orzeczników, jak i samego organu. Organ nie jest jednak upoważniony do jej merytorycznej oceny i analizy.

Odnosząc się do podniesionego w odwołaniu zarzutu, że organ odmówił odwołującemu się możliwości zweryfikowania prawidłowości ustaleń dotyczących kwestii medycznych schorzenia rozpoznanego u Pracownicy organ II instancji podał, że zarzut ten nie znajduje potwierdzenia w zgromadzonym materiale dowodowym, bowiem strona odwołująca się została poinformowana o możliwości wypowiadania się co do zgromadzonego materiału dowodowego. Ponadto podnoszone kwestie medyczne związane z zespołem rowka nerwu łokciowego zawarte w odwołaniu zostały wyjaśnione przez jednostkę orzeczniczą upoważnioną do orzekania w sprawach chorób zawodowych w piśmie z dnia 04.03.2014 r. Niezrozumiałe jest zdaniem organu odwoławczego kwestionowanie przez stronę dokonanych przez lekarzy ustaleń dotyczących rozpatrywanej sprawy choroby zawodowej. Organ odwoławczy wskazał, że lekarz wydający orzeczenie lekarskie musi (zgodnie z § 5 ust. 1 rozporządzenia w sprawie chorób zawodowych) spełniać wymagania kwalifikacyjne określone w przepisach wydanych na podstawie art. 9 ust. 3 ustawy z dnia 27.06.1997 r. o służbie medycyny pracy (Dz. U. z 2004 r. Nr 125, poz. 1317 ze zm.). Jest to lekarz specjalista, który ma świadomość doniesień naukowych i dysponuje szeroką wiedzą medyczną oraz posiada odpowiednią praktykę w zakresie orzecznictwa w sprawie chorób zawodowych. Ustawodawca powierzył obowiązek rozpoznawania chorób zawodowych lekarzom orzecznikom, gdyż czynność ta wymaga wiedzy specjalistycznej. Ponadto proces orzeczniczy jest procesem indywidualnym i uwzględnia się w nim osobniczą wrażliwość pacjenta, którą ocenia lekarz orzecznik przy wydawaniu orzeczenia. W ocenie organu odwoławczego, odwołujący się mylnie interpretuje stanowisko organu, który jedynie wskazuje, że opinia strony odwołującej się nieposiadającej wiedzy specjalistycznej, nie może być przez organ traktowana na równi z opinią wyspecjalizowanej jednostki służby zdrowia zatrudniającej specjalistów z zakresu medycyny pracy. Organ, zgodnie z otwartym systemem dowodowym, dopuszcza takie opinie, jednak z uwagi na brak kompetencji, merytoryczną ich ocenę pozostawia wskazanym przez prawodawcę jednostkom orzeczniczym. Dopiero po takiej merytorycznej opinii organ, zgodnie z art. 80 k.p.a., dokonuje oceny ich mocy dowodowej. W tej sytuacji zarzut odwołującej się o odmowie wypowiadania się co do merytorycznych, głównie medycznych, aspektów sprawy należy zdaniem organu odwoławczego uznać za chybiony. Organ ten wskazał, że strony mogą swobodnie się wypowiadać, jednak ich stanowiska nie są dla organu wiążące i podlegają ocenie tego organu.

Odnosząc się do podniesionego w odwołaniu zarzutu błędnego zastosowania przepisu art. 235¹ k.p., przez orzeczenie o stwierdzeniu choroby zawodowej pomimo braku ustalenia bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem, że choroba została spowodowana działaniem czynników szkodliwych organ odwoławczy podał, że zarzut ten jest w jego ocenie niezrozumiały z tego względu, że dowodem, który ustala bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem, że choroba została spowodowana działaniem czynników jest właśnie orzeczenie lekarskie. Lekarz orzecznik, dysponując wiedzą specjalistyczną uznał, że w przedmiotowej sprawie taka zależność zachodzi. Zatem organ dysponując dowodem, który potwierdza związek przyczynowo-skutkowy schorzenia z wykonywaną pracą, prawidłowo zastosował art. 235¹ k.p.

Reasumując, organ odwoławczy wskazał, że zgodnie z art. 80 k.p.a. dokonał oceny materiału dowodowego z punktu widzenia wszystkich przesłanek dotyczących choroby zawodowej, w tym także orzeczenia lekarskiego, które jest opinią w rozumieniu art. 84 k.p.a. podlegającą weryfikacji, tak jak każdy inny dowód w sprawie. Stwierdził, że orzeczenie wydane w przedmiotowym postępowaniu i uzupełnione stosowną opinią zostało poprzedzone badaniami oraz analizą zgromadzonej dokumentacji medycznej Pracownicy, jest obiektywne, przekonujące oraz wyczerpująco umotywowane i wyjaśnia wszelkie wątpliwości. Spełnia zatem kryteria stawiane opiniom biegłych.

Mając powyższe na uwadze, D. Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny we W. podał, że nie znalazł podstaw prawnych, ani faktycznych do zmiany decyzji organu I instancji w związku z czym orzekł jak w zaskarżonej decyzji.

[...] Sp. z o.o. z siedzibą w Z. złożyła skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu, w której wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i zasądzenie kosztów postępowania.

W skardze podniosła zarzut:

1. naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:

a) przepisu art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. poprzez wydanie z utrzymującej w mocy decyzję Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Z. nr [...] z dnia [...] w sytuacji, gdy zgromadzony w sprawie materiał dowodowy uzasadniał uchylenie decyzji, ponieważ została wydana z rażącym naruszeniem prawa, tj. wbrew wymogom art. 235 § 22 kodeksu pracy;

b) przepisów art. 7 i 77 § 1 kpa, poprzez:

(i) zaniechanie zbadania występujących pozazawodowych czynników, które zdaniem skarżącego mogły wywołać stwierdzoną u Pracownicy chorobę,

(ii) zaniechanie zgromadzenia i dołączenia do akt pełnej dokumentacji medycznej Pracownicy, w której mogą znajdować się informacje o pozazawodowych przyczynach, które mogły wywołać u pracownicy zespół cieśni w obrębie nadgarstka lewego;

(iii) odmowę skarżącemu możliwości wypowiadania się co do merytorycznych, głównie medycznych, aspektów sprawy z uwagi na zarzucany skarżącemu brak wiedzy specjalistycznej;

(iv) zaniechanie rozpatrzenia całego zebranego materiału dowodowego,

c) przepisu art. 80 k.p.a., polegające na przekroczeniu granic swobodnej oceny dowodów poprzez:

(i) stwierdzenie choroby zawodowej wyłącznie na podstawie badania lekarskiego placówki diagnostycznej pierwszego stopnia, przeprowadzonego w sposób wadliwy i niepełny oraz wydanego na jego podstawie orzeczenia lekarskiego, które nie zawiera należytego uzasadnienia i składa się jedynie z lakonicznych konkluzji,

(ii) błędne przyjęcie istnienia związku przyczynowego pomiędzy sporną chorobą a sposobem wykonywania pracy;

d) przepisu art. 8 k.p.a., poprzez brak wszechstronnego wyjaśnienia okoliczności sprawy i brak rozpatrzenia zgłaszanych przez skarżącego twierdzeń i wniosków;

2. naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, poprzez niewłaściwe zastosowanie poz. 20.2 "Wykazu chorób zawodowych wraz z okresem, w którym wystąpienie udokumentowanych chorobowych upoważnia do rozpoznania choroby zawodowej pomimo wcześniejszego zakończenia pracy w narażeniu zawodowym" (dalej jako: Wykaz), stanowiącego załącznik do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych (dalej jako: Rozporządzenie), które to naruszenie polegało na utrzymaniu w mocy zaskarżonej decyzji, mimo że w sprawie nie wystąpiły udokumentowane objawy chorobowe w okresie upoważniającym do rozpoznania choroby po wcześniejszym zakończeniu pracy w narażeniu zawodowym;

3. naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, tj. przepisu § 3 ust. 2 Rozporządzenia, poprzez niewłaściwe zastosowanie, polegające na stwierdzeniu choroby zawodowej, pomimo że zgłoszenia choroby zawodowej nie dokonano niezwłocznie, lecz po upływie ponad 4 lat od zakończenia pracy w narażeniu zawodowym;

4. naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, tj. przepisu art. 2351 kodeksu pracy (dalej jako: kp), poprzez jego niewłaściwe zastosowanie, polegające na stwierdzeniu choroby zawodowej pomimo braku ustalenia bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem, że została ona spowodowana działaniem czynników szkodliwych w środowisku pracy lub sposobem wykonywania pracy.

Uzasadniając zarzut naruszenia art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. strona skarżąca podniosła, że organ I instancji bezpodstawnie wszczął i prowadził postępowanie na podstawie zgłoszenia podejrzenia choroby zawodowej wniesionego do niego przez samą Pracownicę, to jest przez osobę nieuprawnioną w myśl art. 235 § 22 kp. Takie uchybienie stanowi rażące naruszenie prawa, które organ winien był wziąć pod uwagę.

Uzasadniając zarzut naruszenia art. 7, 8,77 § 1 i art. 80 k.p.a. strona skarżąca podniosła, że Pracownica zgłosiła podejrzenie u siebie choroby zawodowej - zespołu rowka nerwu łokciowego obustronnego w okresie pracy u strony skarżącej w dniu 11 lipca 2013 r., to jest ponad 4 lata od zakończenia pracy w narażeniu zawodowym. W orzeczeniu lekarskim podano, że obustronny zespół rowka nerwu łokciowego miał zostać stwierdzony w trakcie badania kontrolnego w dniu 12 listopada 2012 r. Lekarz nie rozpoznał jednak na jego podstawie choroby zawodowej. Później, lekarz orzecznik DWOMP uznał, że zespół rowka stwierdzony w badaniu sprzed roku może mieć źródło w sposobie wykonywania pracy. Jako podstawę swojego orzeczenia o rozpoznaniu choroby zawodowej lekarz orzecznik wskazuje na "dolegliwości ze strony kończyn górnych", które miały występować u pracownicy od 2008 r. Strona skarżąca podniosła, że jedynym dowodem na to, że "dolegliwości kończyn górnych" występowały u Pracownicy jest przeprowadzony z nią wywiad chorobowy. Od 2008 do 2012 r. nie wykonano jednak u Pracownicy żadnego badania, które miałoby wskazać źródło tych dolegliwości. Żaden z lekarzy badających Pracownicę od 2008 r. nie podejrzewał u niej choroby - zespołu rowka nerwu łokciowego.

Strona skarżąca zarzuciła, że orzeczenie lekarskie jest niespójne i dalece lakoniczne. Lekarz orzecznik DWOMP w uzasadnieniu orzeczenia nie powołuje żadnego dowodu potwierdzającego wystąpienie udokumentowanych objawów chorobowych w okresie roku od zakończenia przez Pracownicę pracy w narażeniu zawodowym. Skarżąca podniosła, że nie zostały wyjaśnione przez organ zastrzeżenia skarżącego wobec Orzeczenia Lekarskiego, w szczególności dotyczące jego uzasadnienia. Podała, że związanie organu opinią lekarską wydaną w toku postępowania w sprawie istnienia podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej nie zwalnia organu od obowiązku dokonania oceny opinii biegłego w granicach wskazanych w art. 80 k.p.a. Strona skarżąca zarzuciła, że mimo podnoszonych przez nią zarzutów, że w sprawie nie został wypełniony podstawowy warunek upoważniający do rozpoznania choroby zawodowej, tj. wystąpienie we właściwym okresie udokumentowanych objawów chorobowych, organ nie podjął żadnej czynności w celu stwierdzenia, czy w dokumentacji medycznej Pracownicy istnieje jakikolwiek dokument świadczący o tym, że w trakcie 1 roku od zakończenia pracy w narażeniu zawodowym u Pracownicy występowały objawy choroby zespołu rowka nerwu łokciowego.

Odnosząc się do podnoszonej przez organ w toku postepowania kwestii wiedzy medycznej skarżącej, skarżąca podniosła, że wiedza z zakresu medycyny nie jest potrzebna, by stwierdzić że materiał dowodowy zebrany w sprawie, z którym strona skarżąca mogła się zapoznać, nie potwierdza istnienia żadnego dokumentu potwierdzającego, że w okresie roku od zakończenia pracy w narażeniu zawodowym, u Pracownicy występowały objawy choroby zespołu rowka nerwu łokciowego. Skarżąca podniosła, że wszelkie wyjaśnienia, których udzielać mogła Pracownica na etapie prowadzonego postępowania administracyjnego w 2013 r. nie mają żadnego znaczenia. Nie mają one waloru dokumentu, którego istnienie wymaga Rozporządzenie na okoliczność występowania objawów chorobowych, które miały mieć miejsce wiele lat temu. Za nietrafną skarżąca uznała argumentację organu, że nie jest on uprawniony do merytorycznej oceny dokumentacji medycznej. Skarżąca podniosła, że organ nie musiał dokonywać analizy dokumentacji medycznej zebranej w sprawie pod względem medycznym. Wystarczyło dokonać jej oceny w świetle wymogów Rozporządzenia, tj. okresu wskazanego w Wykazie. Zarzuciła, że organ zupełnie zaniechał jakiejkolwiek analizy materiału dowodowego zebranego w sprawie. Oparł się w tej kwestii na stwierdzeniu lekarzy orzeczników, co w ocenie skarżącej jest sprzeczne z podstawowymi zasadami postępowania administracyjnego.

Strona skarżąca zarzuciła, że odbiera się jej możliwość dostępu do dokumentacji medycznej Pracownicy. Dokumentacja ta nie została dołączona do akt prowadzonego postępowania. Skarżąca nie ma więc możliwości jakiejkolwiek weryfikacji, czy w aktach dokumentacji profilaktycznej znajdują się dokumenty potwierdzające wystąpienie objawów chorobowych w okresie 1 roku od zakończenia pracy przez Pracownicę w narażeniu zawodowym, co upoważnia do rozpoznania choroby zawodowej po wcześniejszym zakończeniu pracy w takim narażeniu. Podniosła, że jako uczestnik postępowania o stwierdzenie choroby zawodowej, nie ma prawa weryfikacji żadnych danych, ani informacji, na podstawie których wydane jest orzeczenie lekarskie, ponieważ nie ma dostępu do żadnej dokumentacji medycznej Pracownicy. Nie ma możliwości weryfikowania, czy wśród dokumentacji medycznej znajduje się choć jeden dokument, dowodzący istnienie u Pracownicy objawów chorobowych w okresie wskazanym w Wykazie. Tym samym, o stanie zdrowia Pracownicy, a w związku z tym o prawach i obowiązkach skarżącej decyduje, jak zarzuca skarżąca, jednostronna i niepodlegająca żadnej weryfikacji, ani kontroli skarżącego, opinia lekarza orzecznika jednostki wydającej orzeczenie lekarskie. Skarżąca zarzuciła, że działanie organu ograniczające się do oceny narażenia zawodowego, które - zgodnie z treścią decyzji miało zostać dokonane – nawet, jeśli ocena ta jest wnikliwa, nie jest w żadnym wypadku wystarczające. Organ ma obowiązek ocenić orzeczenie lekarskie pod względem merytorycznym jako dowód w postępowaniu. Jego działania nie mogą się ograniczać jedynie do oceny narażenia zawodowego, bo ocena ta jakkolwiek głęboka, nie może być podstawą do orzeczenia, że diagnozowana choroba jest choroba zawodową.

Uzasadniając zarzut naruszenia art. 8 k.p.a. strona skarżąca podniosła, że mimo że orzeczenie lekarskie stanowi opinię w rozumieniu przepisów k.p.a., podważenie takiej opinii lekarskiej w trybie postępowania o stwierdzenie choroby zawodowej, z punktu widzenia skarżącego jako pracodawcy, jest zupełnie niemożliwe. Skarżąca wskazała, że zaburzenie równowagi stron postępowania administracyjnego, w którym uczestnicy mają sprzeczne interesy, jak to ma miejsce w niniejszej sprawie, nie jest powodowane wyłącznie nieprawidłowym stosowaniem przepisów postępowania z zakresu orzekania o chorobach zawodowych. Przyczynia się do tego również treść samych przepisów. Podniosła, ze stosując przepisy Rozporządzenia organy administracji winny mieć na uwadze przede wszystkim podstawowe zasady postępowania administracyjnego, w tym również zasady prawdy obiektywnej wyrażonej w art. 7 k.p.a. na co zwraca się również uwagę w orzecznictwie sądów administracyjnych. Strona skarżąca podniosła, że pomimo ponoszenia przez skarżącą wszelkich konsekwencji związanych z orzeczeniem choroby zawodowej u Pracownicy, w tym dotkliwych konsekwencji finansowych związanych z ograniczonymi możliwościami skarżącego jako pracodawcy zapewnienia zatrudnienia Pracownicy na stanowisku, na którym nie występuje dotychczasowe narażenie zawodowe, udział skarżącej w postępowaniu o stwierdzenie choroby zawodowej jest istotnie ograniczony, a prawo do skutecznej obrony poprzez dopuszczenie i przeprowadzenie wnioskowanych przez nią środków dowodowych odebrane. Zarzuciła, że organ zignorował obowiązek wszechstronnego wyjaśnienia okoliczności sprawy i uwzględniania interesów każdej ze stron postępowania. Orzeczenie lekarskie powołuje badania lekarskie, które dokumentują objawy zespołu rowka nerwowego przeprowadzone dopiero w 2012 i 2013 r., czyli o ponad 2 i 3 lata za późno, aby zgodnie z Rozporządzeniem mogły stanowić podstawę rozpoznania choroby zespołu rowka nerwowego. Pomimo tego, organ nie dokonał żadnej analizy, nie podjął żadnych czynności, aby wszechstronnie wyjaśnić okoliczności sprawy i zbadać przesłanki wydania orzeczenia lekarskiego o stwierdzeniu choroby zawodowej.

Uzasadniając zarzut niewłaściwego zastosowania poz. 20.2 Wykazu strona skarżąca podniosła, że nie został dochowany określony przez Rozporządzenie warunek właściwego okresu, w którym wystąpienie udokumentowanych objawów chorobowych upoważnia do rozpoznania choroby zawodowej pomimo wcześniejszego zakończenia pracy w narażeniu zawodowym. Skarżąca zarzuciła, że wywiad chorobowy z pacjentem nie jest dokumentem. Stanowisko wyrażone przez DWOMP i podzielane przez organ nie zasługuje na uwzględnienie. Upoważnienie do rozpoznania choroby zawodowej DWOMP nie wywodzi z pochodzących z 2008 r. udokumentowanych objawów zespołu rowka nerwu łokciowego, który rzekomo rozpoznano u Pracownicy, lecz z bliżej nie skonkretyzowanych doniesień o "dolegliwościach ze strony kończyn górnych." Skarżąca zarzuciła, że z uwagi na to, że u Pracownicy rozpoznano wcześniej również inną chorobę - zespół cieśni w obrębie nadgarstka, można przypuszczać, że ból rąk, czy też dłoni mógł być objawem właśnie tej choroby. DWOMP nie przedstawia żadnego dowodu na to, że dolegliwości mogły świadczyć o wystąpieniu u Pracownicy zespołu rowka nerwu łokciowego. Nic nie stało na przeszkodzie, aby jeszcze w 2008 r. przebadać Pracownicę skarżącą się na bóle rąk, udokumentować odpowiednie objawy i we właściwym czasie po ustaniu narażenia zawodowego orzec o chorobie zawodowej. Jeśli tego nie zrobiono, można przypuszczać, że nie było objawów zespołu rowka nerwu łokciowego w ciągu 1 roku po zakończeniu pracy w narażeniu zawodowym. Nie do zaakceptowania jest w ocenie skarżącej działanie organu, który na podstawie twierdzeń Pracownicy i zdaniem skarżącej domysłów DWOMP wywodzi, że doniesienia o bólu rąk stanowią udokumentowane objawy upoważniające do stwierdzenia choroby zawodowej. Takie działanie organu należy zdaniem skarżącej ocenić jako sprzeczne z przepisami Rozporządzenia. Skarżąca podniosła, że w wyroku z 4 grudnia 2012 r., sygn. akt III SA/Kr 222/12 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie powołał się na dokument, dokonując wykładni słowa "udokumentowane", z czego skarżąca wywodzi, że wywiad przeprowadzony z Pracownicą nie jest wystarczającym dowodem objawów chorobowych. Skarżąca zarzuciła, że DWOMP nie jest w stanie wykazać, że nieudokumentowane w żaden sposób dolegliwości ze strony kończyn górnych, których Pracownica miała doświadczać w 2008 r., były objawem zespołu rowka nerwu łokciowego. Organ nie podjął żadnych czynności, aby tego dowieść. Należy więc przyjąć, że ta okoliczność nie została udowodniona. Skarżąca podniosła, że brak udokumentowanych objawów choroby w czasie ściśle określonym w Wykazie, sprawia, że nie jest spełniony warunek Rozporządzenia orzeczenia o chorobie zawodowej, co uniemożliwia wydanie decyzji o rozpoznaniu choroby zawodowej zgodnie z tym Rozporządzeniem.

Uzasadniając zarzut naruszenia § 3 ust. 2 Rozporządzenia strona skarżąca podniosła, że zgłoszenie podejrzenia choroby zawodowej w niniejszym postępowaniu zostało dokonane niezgodnie z obowiązującą procedurą, bowiem przez podmiot nieuprawniony, z pominięciem obowiązku wyrażonego w § 3 ust. 2 Rozporządzenia, zgodnie z którym zgłoszenia podejrzenia choroby zawodowej należy dokonać niezwłocznie. W niniejszej sprawie zgłoszenia dokonano po upływie 4 lat od chwili zakończenia przez Pracownicę pracy w narażeniu zawodowym. Upływ kilkuletniego okresu od chwili zakończenia pracy w narażeniu zawodowym, może zdaniem skarżącej oznaczać, że źródłem choroby nie jest sposób wykonywanej pracy (zakończonej przed kilku laty) tylko inne czynniki, na które Pracownica była narażona po zakończeniu pracy w narażeniu zawodowym. Skarżąca zarzuciła, że okoliczność istotnej zwłoki w zgłoszeniu podejrzenia choroby zawodowej i jej wpływ na związek przyczynowy pomiędzy wykonywaną pracą a schorzeniem, została przez organ całkowicie zignorowana. Powinna być zaś powodem dokładnego zbadania wszystkich okoliczności sprawy, w szczególności dokumentacji medycznej.

Naruszenie art. 2351 kodeksu pracy poprzez jego niewłaściwe zastosowanie, polega zdaniem skarżącej na stwierdzeniu choroby zawodowej pomimo braku ustalenia bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem, że została ona spowodowana działaniem czynników szkodliwych w środowisku pracy lub sposobem wykonywania pracy. Podniosła, że właściwe zastosowanie art. 2351 kp wymaga wykazania, że przyczyną, która wywołała schorzenie, jest "tylko i wyłącznie sama praca, jej rodzaj, charakter i warunki jej wykonywania". W okolicznościach faktycznych sprawy nie sposób zdaniem skarżącej stwierdzić, aby dokonano dostatecznych ustaleń w tym zakresie. DWOMP nie dowiódł, że objawy choroby zostały udokumentowane w odpowiednim czasie, umożliwiającym rozpoznanie choroby zawodowej, mimo wcześniejszego zakończenia pracy w narażeniu zawodowym. Istotna, kilkuletnia zwłoka w zgłoszeniu podejrzenia choroby zawodowej mogła wpłynąć na rozwój choroby pod wpływem innych czynników niż sposób wykonywania pracy przez Pracownicę. W tej sytuacji należy zdaniem skarżącej przyjąć, że organ nie miał żadnych podstaw, by przyjąć istnienie związku przyczynowego między schorzeniem rozpoznanym u Pracownicy a sposobem wykonywania przez nią pracy. Tym bardziej organ nie mógł ocenić, że choroba Pracownicy bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem została wywołana przez czynniki związane ze środowiskiem pracy, co nakładało na organ obowiązek uchylenia decyzji organu I instancji i wydania decyzji o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej, ewentualnie uchylenie decyzji i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania.

Podsumowując skarżąca stwierdziła, że powyższe uchybienia czynią skargę zasadną albowiem wydane w sprawie decyzje dotknięte są poważną wadą.

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga podlegała oddaleniu jako pozbawiona uzasadnionych podstaw.

W ocenie Sądu wydane w sprawie decyzje nie naruszają przepisów prawa materialnego, jak również przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Na wstępie zauważyć należy, że zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Z przepisu tego wynika, że obowiązkiem sądu administracyjnego jest wszechstronna, wykraczająca poza granice zarzutów skargi kontrola legalności zaskarżonej decyzji w kontekście jej zgodności z prawem materialnym i prawem procesowym.

Dokonując oceny zaskarżonej decyzji pod względem jej zgodności z prawem Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu nie stwierdził, by zaskarżona decyzja D. Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego we W., a także poprzedzająca ją decyzja organu I instancji naruszała w sposób istotny przepisy prawa materialnego, bądź przepisy postępowania administracyjnego, a tym samym, by istniały w sprawie podstawy z art. 145 § 1 p.p.s.a. do uwzględnienia skargi i wyeliminowania z obrotu prawnego wydanych w sprawie decyzji administracyjnych.

Sąd w składzie orzekającym w niniejszej sprawie w całości podzielił dokonane przez organy administracyjne ustalenia faktyczne i rozważania prawne. W ocenie Sądu ustalenia te są wyczerpujące, prawidłowe i wystarczające w świetle przepisów prawa materialnego stanowiących podstawę prawną rozpoznania sprawy dla jej prawidłowego rozstrzygnięcia.

Przedmiotem kontroli Sądu w rozpoznawanej sprawie jest decyzja D. Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego we W., którą to decyzją organ ten, powołując się na art. 12 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej inspekcji Sanitarnej (Dz. U. z 2011 r. Nr 212, poz. 1263 ze zm.), art. 235¹ i art. 235² Kodeksu pracy (Dz. U. z 1998 r. Nr 21, poz. 94, ze zm.) oraz § 8 ust. 1 i 4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych (Dz. U. Nr 105, poz. 869 ze zm.), a także art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., po rozpatrzeniu odwołania zakładu pracy [...] Sp. z o.o. z siedzibą w Z. od decyzji nr [...] Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Z. z dnia [...] o stwierdzeniu choroby zawodowej: przewlekłej choroby obwodowego układu nerwowego wywołane sposobem wykonywania pracy: zespół rowka nerwu łokciowego obustronnie (poz. 20.2 wykazu chorób zawodowych wymienionych w załączniku do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych) u J. T. - utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.

Powołany w podstawie prawnej zaskarżonej decyzji przepis art. 2351 Kodeksu pracy stanowi, że za chorobę zawodową uważa się chorobę, wymienioną w wykazie chorób zawodowych, jeżeli w wyniku oceny warunków pracy można stwierdzić bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem, że została ona spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy, albo w związku ze sposobem wykonywania pracy, zwanych "narażeniem zawodowym". Rozpoznanie choroby zawodowej u pracownika lub byłego pracownika może nastąpić w okresie jego zatrudnienia w narażeniu zawodowym albo po zakończeniu pracy w takim narażeniu, pod warunkiem wystąpienia udokumentowanych objawów chorobowych w okresie ustalonym w wykazie chorób zawodowych (art. 235² Kodeksu pracy).

Zgodnie z wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 11 maja 2010 r. sygn. akt IV SA/GL 876/09 (lex 577707): "Choroba zawodowa jest pojęciem prawnym oznaczającym zachorowanie, które pozostaje w związku przyczynowym z pracą. Przyczyną ją wywołującą jest tylko i wyłącznie sama praca, jej rodzaj, charakter i warunki jej wykonywania. Z tego powodu choroby zawodowe są przewidywalne, a owe przewidywalne uszkodzenia zdrowia zostały ujęte w tzw. wykazie chorób zawodowych."

Na podstawie delegacji ustawowej zawartej w art. 237 Kodeksu pracy Rada Ministrów wydała rozporządzenie z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych (j.t. Dz. U. z 2013 r., poz. 1367), które ma zastosowanie do postępowania toczącego się w niniejszej sprawie. Zgodnie z § 8 ust. 1 ww. rozporządzenia, decyzję o stwierdzeniu choroby zawodowej albo decyzję o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej wydaje się na podstawie materiału dowodowego, a w szczególności danych zawartych w orzeczeniu lekarskim wyspecjalizowanych jednostek diagnostycznych powołanych do rozpoznawania chorób zawodowych, wymienionych w § 5 tego rozporządzenia, oraz formularzu oceny narażenia zawodowego pracownika lub byłego pracownika.

Trafnie w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji zauważa organ odwoławczy, że do stwierdzenia choroby zawodowej przez właściwego państwowego inspektora sanitarnego muszą być spełnione łącznie, jak to wynika w art. 235¹ i art. 235² Kodeksu pracy oraz § 5 ust. 2 i ust. 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych, trzy warunki:

1. choroba musi być rozpoznana przez upoważnioną do tego placówkę służby zdrowia i znajdować się w wykazie chorób zawodowych,

2. choroba musi być wywołana czynnikami szkodliwymi znajdującymi się w środowisku pracy albo sposobem wykonywania pracy,

3. wystąpienie udokumentowanych objawów chorobowych musi nastąpić w okresie ustalonym w załączniku do ww. rozporządzenia.

Z prawidłowych ustaleń poczynionych w sprawie wynika, że przeprowadzone w sprawie dochodzenie sanitarno-epidemiologiczne wykazało, że wykonując swoje obowiązki zawodowe J. T. (Pracownica) narażona była na sposób wykonywania pracy obciążający kończyny górne. Natomiast odnośnie klinicznych podstaw do rozpoznania choroby zawodowej należy stwierdzić, że orzekająca w sprawie jednostka diagnostyczno – orzecznicza upoważniona do rozpoznawania chorób zawodowych, to jest D. Wojewódzki Ośrodek Medycyny Pracy we W. - Oddział w W. na podstawie – jak to wskazano w orzeczeniu lekarskiemu tej jednostki orzeczniczej z dnia 28.11.2013 r. - wyników przeprowadzonych badań, analizy wieloletniego narażenia zawodowego i zgromadzonej dokumentacji medycznej rozpoznała u Pracownicy chorobę zawodową w postaci przewlekłej choroby obwodowego układu nerwowego wywołanej sposobem wykonywania pracy: zespół rowka nerwu łokciowego obustronnie wymienionej w poz. 20.2 wykazu chorób zawodowych wymienionych w załączniku do ww. rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych. Wbrew odmiennemu w tym względzie stanowisku skarżącej, prawidłowo organy przyjęły, że zostały w sprawie spełnione łącznie wszystkie wymagane do stwierdzenia choroby zawodowej przesłanki, tj. choroba została rozpoznana przez upoważnioną placówkę służby zdrowia i wykazano jej związek z wykonywaną pracą a udokumentowane objawy choroby wystąpiły w wymaganym przez przepisy ww. rozporządzenia okresie.

Zauważyć należy, że podniesione w skardze zarzuty dotyczące zarówno naruszenia przez organ prawa materialnego, jak również przepisów postępowania stanowią w istocie powtórzenie zarzutów podniesionych już w odwołaniu od decyzji wydanej przez organ I instancji i były przedmiotem analizy organu odwoławczego w zaskarżonej decyzji, a zarzuty podniesione pod adresem opinii wydanej w sprawie przez uprawnioną do orzekania w sprawie chorób zawodowych jednostkę diagnostyczno - orzeczniczą były – na wniosek organu odwoławczego - przedmiotem opinii uzupełniającej tej jednostki wydanej w dniu 04.03.2014 r., w której jednostka ta odniosła się do wszystkich zarzutów zakładu pracy podniesionych pod adresem wydanego przez nią orzeczenia. Zarzuty sformułowane w skardze stanowią w ocenie Sądu przede wszystkim polemikę skarżącej z wydaną w sprawie przez uprawnioną jednostkę orzeczniczą opinią o istnieniu podstaw do stwierdzenia u Pracownicy choroby zawodowej w postaci

Z prawidłowych ustaleń poczynionych w sprawie wynika, że J. T. w okresie pracy zawodowej pracowała w narażeniu na sposób wykonywania pracy obciążający kończyny górne z łokciami opartymi o podłoże w okresie od 01.12.1981 r. do 27.04.1982 r. w zakładzie Wytwarzanie i Szlifowanie Szkieł Ozdobnych i Krzyształów [...] w P., jako szlifierz (zakład ten jest zlikwidowany) oraz w okresie od 02.09.1986 r. do 31.05.2009 r. u strony skarżącej, to jest w zakładzie [...] Sp. z o.o. z siedzibą w Z., jako: monter, monter - skalowacz, monter-praser, monter-pakowacz - w narażeniu na sposób wykonywania pracy obciążający kończyny górne z łokciami opartymi o podłoże, z tym, że w okresie od 01.06.2009 r. bez charakterystycznego narażenia zawodowego łączonego z podejrzeniem rozpatrywanej choroby zawodowej. W dniu 11.07.2013 r. Pracownica zgłosiła u siebie podejrzenie choroby zawodowej: przewlekłej choroby obwodowego układu nerwowego wywołanej sposobem wykonywania pracy: zespół rowka nerwu łokciowego obustronnie wymienionej w poz. 20.2 wykazu chorób zawodowych wymienionych w załączniku do ww. rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych. Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w Z. wszczął postępowanie administracyjnego w sprawie choroby zawodowej (poz. 20.2) u Pracownicy na podstawie tego zgłoszenia. Następnie organ I instancji zwrócił się m.in. do strony skarżącej o dokonanie oceny narażenia zawodowego w kierunku narażenia na sposób wykonywania pracy obciążający kończyny górne na stanowiskach zajmowanych przez Pracownicę. Przesłuchał Pracownicę na okoliczność ustalenia narażenia zawodowego związanego z chorobą zawodową wymienioną w poz. 20.2 wykazu chorób zawodowych na zajmowanych stanowiskach pracy w trakcie pracy zawodowej. Na podstawie uzyskanych informacji sporządził 3 karty oceny narażenia zawodowego dla zlikwidowanych zakładów: B. Zakłady Papiernicze w B., Zespół Opieki Zdrowotnej - Szpital w G. oraz Wytwarzanie i Szlifowanie Szkieł Ozdobnych i Krzyształów [...] w P.. Dnia 25.07.2013 r. uzupełniono kartę oceny narażenia zawodowego w zakładzie [...] Sp. z o.o. z siedzibą w Z. dla stanowiska pracy zajmowanego przez Pracownicę. Po zebraniu powyższego materiału dowodowego organ I instancji skierował Pracownicę na badania do D. Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy we W. - Oddział w W. w związku z podejrzeniem choroby zawodowej. Przed wykonaniem badania wskazana jednostka diagnostyczno-orzecznicza I stopnia zwróciła się do organu I instancji o uzupełnienie informacji, czy Pracownica podczas zatrudnienia pracowała ze zgiętymi łokciami opartymi o podłoże. W odpowiedzi na powyższe, organ I instancji po przeprowadzeniu dodatkowego postępowania wyjaśniającego przekazał do D. Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy we W. - Oddział w W. uzupełnione informacje dotyczące narażenia zawodowego.

Po uzupełnieniu w powyższy sposób materiału dowodowego i przedstawieniu go ww. jednostce diagnostyczno-orzeczniczej I stopnia, jednostka ta, po wykonaniu niezbędnych badań wydała w dniu [...] orzeczenie lekarskie nr [...] o rozpoznaniu choroby zawodowej: przewlekłej choroby obwodowego układu nerwowego wywołanej sposobem wykonywania pracy: zespół rowka nerwu łokciowego obustronnie (poz. 20.2) u Pracownicy. W uzasadnieniu ww. orzeczenia podała, że dokonała oceny całości dokumentacji. Wyjaśniła, że zespół rowka nerwu łokciowego jest neuropatią uciskową. Do rozwoju choroby przyczynia się praca z łokciami opartymi o podłoże. Wskazała, że analizując karty oceny narażenia zawodowego wykazano, że narażenie takie występowało w 2 zakładach, tj. Wytwarzanie i Szlifowanie Szkieł Ozdobnych i Krzyształów [...] w latach 1981-1982 oraz w [...] 1986-2009. Podała też, że uszkodzenie nerwu łokciowego rozpoznano w 2012 r., jednakże dolegliwości występowały wcześniej. Z dostarczonej dokumentacji profilaktycznej wynika, że już w 2008 r. występowały dolegliwości ze strony kończyn górnych. Podejrzewano wtedy zespół cieśni nadgarstka. Nie wykonano jednak badania EMG. Można zatem przyjąć – w ocenie tej jednostki - tę datę za udokumentowane objawy chorobowe zespołu rowka nerwu łokciowego. Jednostka orzecznicza podała, że zgodnie z kryteriami rozpoznania zespołu rowka nerwu łokciowego zawartymi w poz. 20.2 chorobę można uznać za zawodową, jeśli udokumentowano objawy do roku od ustania narażenia. Wskazała, że z dokumentacji profilaktycznej wynika, że dolegliwości występowały już w 2008 r., co w ocenie tej jednostki spełnia ww. kryteria. Podsumowując jednostka diagnostyczno-orzecznicza I stopnia stwierdziła, że mając na uwadze wieloletnie narażenie zawodowe na ucisk nerwu łokciowego można z przeważającym prawdopodobieństwem uznać u pacjentki zawodową etiologię rozpoznanego zespołu rowka nerwu łokciowego obustronnie.

Zauważyć należy, ze strony zostały zapoznane ze zgromadzonym w sprawie materiałem dowodowym, po czym organ I instancji wydał w dniu [...] decyzję nr [...] o stwierdzeniu u Pracownicy choroby zawodowej - przewlekłej choroby obwodowego układu nerwowego wywołanej sposobem wykonywania pracy: zespół rowka nerwu łokciowego obustronnie (poz. 20.2 wykazu chorób zawodowych stanowiącego załącznik do ww. rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych).

Strona skarżąca odwołała się od powyższej decyzji. W odwołaniu, podobnie jak w skardze zakwestionowała wydane w sprawie orzeczenie lekarskie. Zarzuciła, że błędnie ustalono datę początkowych dolegliwości schorzenia i wskazała na inne pozazawodowe czynniki, które przyczyniają się do powstania zespołu rowka nerwu łokciowego. Podniosła też, że nie w pełni zebrano materiał dowodowy w sprawie niezbędny do wydania decyzji, w szczególności nie gromadzono dokumentacji medycznej. Zarzuciła, że odmowa przyznania słuszności uzasadnionym wątpliwościom skarżącej pozbawia skarżącą możliwości zweryfikowania prawidłowości ustaleń dotyczących kwestii medycznych.

Zauważyć należy, że zarzuty podniesione w odwołaniu były przedmiotem oceny D. Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy we W. - Oddział w W., który w opinii uzupełniającej z dnia 04.03.2014 r. odniósł się do nich wyjaśniając, że: "Zespół rowka nerwu łokciowego jest typową neuropatią uciskową. Choroba ta pojawia się tylko u pracujących z łokciami opartymi o podłoże. Zgodnie z definicją okres udokumentowanych objawów chorobowych pozwalających na rozpoznanie choroby zawodowej obejmuje okres narażenia oraz jeden rok od ustania narażenia. Udokumentowane objawy chorobowe to nie tylko wyniki badań specjalistycznych wykonane w wymaganym okresie, ale również wywiad chorobowy uzyskany od pacjenta wskazujący na rozwój choroby wynikający z dokumentacji medycznej. Jest to zgodne ze stanowiskiem IMP w Ł. (...) W przedmiotowej sprawie z analizy dokumentacji medycznej i profilaktycznej wynika, że już w 2008 r. występowały bóle rąk. Należało już wtedy wykonać badanie EMG z uwagi na fakt, że w zakładzie [...] rozpoznano dotychczas wiele chorób zawodowych obwodowego układu nerwowego. Dolegliwości bólowe w przebiegu zespołu cieśni nadgarstka i zespołu rowka nerwu łokciowego mogą mieć pewne cechy wspólne. Orzecznictwo w zakresie pozazawodowych przyczyn neuropatii uciskowych zmieniło się od 2012 r. kiedy to uważano jeszcze, iż zmiany zwyrodnieniowe kręgosłupa stanowią przyczynę pozazawodową rozwoju tych chorób. Od 2013 r. Instytut Medycyny Pracy w [...] zajmuje stanowisko, iż zmiany zwyrodnieniowe nie mają wpływu na rozwój tych schorzeń, co zawarte jest również w orzeczeniu IMP nr [...] o rozpoznaniu choroby zawodowej zespół cieśni w obrębie nadgarstka u pani J. T. Mając na uwadze powyższe podtrzymujemy orzeczenie o rozpoznaniu choroby zawodowej."

Wbrew odmiennemu w tym względzie stanowisku skarżącej, prawidłowo w tych okolicznościach sprawy organ odwoławczy zaskarżoną decyzją, powołując właściwe przepisy prawa w jej podstawie prawnej, utrzymał w mocy decyzję organu I instancji z dnia [...] o stwierdzeniu choroby zawodowej: przewlekłej choroby obwodowego układu nerwowego wywołane sposobem wykonywania pracy: zespół rowka nerwu łokciowego obustronnie (poz. 20.2 wykazu chorób zawodowych wymienionych w załączniku do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych) u J. T.

Wbrew odmiennemu w tym względzie stanowisku skarżącej, nie można organowi odwoławczemu postawić skutecznie zarzutu naruszenia art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. poprzez utrzymanie w mocy kwestionowanej decyzji w związku z wszczęciem postępowania administracyjnego na podstawie zgłoszenia podejrzenia choroby zawodowej przez samego pracownika pozostającego w zatrudnieniu, co w ocenie skarżącej narusza art. 235 § 22 kodeksu pracy.

W wyroku z dnia 17.07.2014 r. sygn. akt IV SA/Gl 817/13 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach (LEX nr 1490922) wskazał, że: "Orzeczenie lekarskie dotyczące rozpoznania choroby zawodowej ma charakter kwalifikowanej opinii biegłego i stanowi zasadniczy dowód w sprawie, bez którego organ sanitarny nie może dokonać we własnym zakresie rozpoznania choroby i ustalenia, czy mieści się ona w wykazie chorób zawodowych. Organ jest takim orzeczeniem związany i nie ma prawa do samodzielnej oceny dokumentacji lekarskiej, prowadzącej do stwierdzenia odmiennego schorzenia. Związanie organu sanitarnego orzeczeniem kompetentnej placówki medycznej nie jest wprawdzie tożsame z bezkrytyczną akceptacją zawartych w nim informacji, jako że podlega ono - jak każdy dowód w postępowaniu - ocenie pod kątem zachowania kryteriów wyznaczonych treścią art. 7, art. 77 § 1 i art. 107 § 3 k.p.a." Zgodnie z wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 21.05.2014 r. sygn. akt III SA/Kr 1467/13 (LEX nr 1468159): "Orzeczenia lekarskie w sprawie chorób zawodowych jako opinie biegłego. Orzeczenia lekarskie wydawane na użytek postępowania w sprawie chorób zawodowych są w istocie opiniami w rozumieniu art. 84 § 1 k.p.a. i jak każdy dowód winny być przez organ wszechstronnie ocenione. Bez tej opinii bądź sprzecznie z tą opinią organ administracji nie może dokonać we własnym zakresie rozpoznania choroby i ustalenia, czy rozpoznane schorzenie mieści się w wykazie chorób zawodowych. Nie oznacza to jednak zwolnienia organu orzekającego od obowiązku dokonania oceny opinii biegłego w granicach wskazanych w art. 80 k.p.a."

W ocenie Sądu, rozpoznając sprawę organ sanitarny miał na uwadze nie tylko wydane w sprawie orzeczenia lekarskie stwierdzające istnienie w prawie podstaw do stwierdzenia u Pracownicy choroby zawodowej, ale całokształt zebranego w sprawie materiału dowodowego, który wbrew zarzutom skarżącego zgromadził zgodnie z wymogami art. 7, art. 77 § 1 k.p.a. i ocenił w granicach zakreślonych art. 80 k.p.a.

Zgodnie z art. 235 § 1 k.p., "Pracodawca jest obowiązany niezwłocznie zgłosić właściwemu państwowemu inspektorowi sanitarnemu i właściwemu okręgowemu inspektorowi pracy każdy przypadek podejrzenia choroby zawodowej." Przepis zaś art. 235 § 22 k.p. stanowi, że: "Zgłoszenia podejrzenia choroby zawodowej może również dokonać pracownik lub były pracownik, który podejrzewa, że występujące u niego objawy mogą wskazywać na taką chorobę, przy czym pracownik aktualnie zatrudniony zgłasza podejrzenie za pośrednictwem lekarza sprawującego nad nim profilaktyczną opiekę zdrowotną." Treść ww. przepisów należy odczytywać jako wskazanie przez ustawodawcę dodatkowego sposobu złożenia przez pracownika zgłoszenia podejrzenia choroby zawodowej obok sposobów określonych w art. 63 § 1 k.p.a. Zważyć należy, że zgodnie z art. 61 § 1 k.p.a., postępowanie wszczyna się na żądane strony lub z urzędu. Nie ulega wątpliwości, że zarówno były pracownik, jak i pracownik jest obok pracodawcy, stroną postępowania administracyjnego w sprawie istnienia podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej. Użycie w art. 235 § 22 k.p. określenie "za pośrednictwem" należy odczytywać jako jedynie wskazanie dodatkowego trybu przesyłania dokumentacji do organu. Zgłoszenie podejrzenia choroby zawodowej przez pracownika z pominięciem lekarza sprawującego nad nim profilaktyczną opiekę zdrowotną nie stanowi w ocenie Sądu przeszkody do wszczęcia postępowania w sprawie istnienia podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej. Za takim wnioskowaniem przemawiają względy systemowe i funkcjonalne, jak to trafnie zauważa w odpowiedzi na skargę organ odwoławczy. Przyjęcie za trafną wykładnię art. 235 § 22 k.p., dokonaną przez stronę skarżącą, prowadziłoby do pozbawienia pozostającego w stosunku pracy pracownika możliwości dochodzenia prawa do stwierdzenia u niego choroby zawodowej w sytuacji, gdyby lekarz sprawujący nad nim profilaktyczną opiekę zdrowotną nie dopełnił swoich obowiązków wynikających z ww. przepisu prawa i nie przekazał zgłoszenia do organu uprawnionego do orzekania w sprawie chorób zawodowych. Gdyby przyjąć za trafną ww. wykładnię art. 235 § 22 k.p. dokonaną przez skarżącą, to w sytuacji pozostawania w bezczynności lekarza sprawującego nad pracownikiem profilaktyczną opiekę zdrowotną polegającą na niedopełnieniu swoich obowiązków wynikających z ww. przepisu prawa, pracownik pozostający w zatrudnieniu nie mógłby w żadnym trybie dochodzić swojego prawa - stwierdzenia istnienia podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej. Natomiast osoba będąca byłym pracownikiem w chwili zgłoszenia podejrzenia, mogłaby bezpośrednio żądać od organu wszczęcia postępowania administracyjnego w sprawie choroby zawodowej. Zdaniem Sądu, określone w ww. przepisach kodeksu pracy tryby mają na celu jedynie usprawnienie przepływu dokumentacji powodującej wszczęcie postępowania administracyjnego.

Za nietrafny uznać należy podniesiony w skardze zarzut naruszenia art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. poprzez zaniechanie zbadania występujących pozazawodowych czynników, które zdaniem skarżącego mogły wywołać chorobę zawodową.

Zauważyć należy, że powyższy zarzut został postawiony przez skarżącą już w odwołaniu i był przedmiotem czynności wyjaśniających podjętych przez organ odwoławczy oraz przedmiotem opinii uzupełniającej jednostki diagnostyczno-orzeczniczej I stopnia z dnia 04.03.2014 r., to jest przez D. Wojewódzki Ośrodek Medycyny Pracy we W. - Oddział w W. W opinii tej ww. upoważniona do orzekania w sprawach chorób zawodowych jednostka służby zdrowia wskazała, że przy orzekaniu o rozpoznaniu choroby zawodowej uwzględniono wszystkie wskazania medyczne oraz wykluczono podnoszone pozazawodowe przyczyny stwierdzonej choroby zawodowej. Podkreślono, że zespół rowka nerwu łokciowego jest typową neuropatią uciskową. Choroba ta pojawia się tylko u pracujących z łokciami opartymi o podłoże. W konkluzji wydanej opinii orzekająca w sprawie jednostka orzecznicza stwierdziła, że mając na uwadze wieloletnie narażenie zawodowe na ucisk nerwu łokciowego można z przeważającym prawdopodobieństwem uznać u pacjentki zawodową etiologię rozpoznanego zespołu rowka nerwu łokciowego.

W związku z zarzutami skargi dodać należy, że celem postępowania administracyjnego w sprawie chorób zawodowych jest orzeczenie w formie decyzji administracyjnej o istnieniu podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej albo o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej, co wynika z wprost z § 8 ust. 1 ww. rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30.06.2009 r. w sprawie chorób zawodowych. Zgodnie z owym przepisem prawa, decyzję o stwierdzeniu choroby zawodowej albo decyzję o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej wydaje się na podstawie materiału dowodowego, a w szczególności danych zawartych w orzeczeniu lekarskim oraz formularzu oceny narażenia zawodowego pracownika lub byłego pracownika. Uprawnione do orzekania w sprawach chorób zawodowych jednostki orzecznicze służby zdrowia I i II stopnia wydające orzeczenie w postępowaniu dotyczącym istnienia podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej nie rozstrzygają problemów związanych ze stanem zdrowia osoby badanej i nie wypowiadają się na temat nie będący celem postępowania administracyjnego, w tym dotyczący przyczyn stwierdzonych zmian chorobowych innych niż zawodowe. (por. wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 28.06.2011 r., sygn. akt IV SA/Wr 227/11, dostępny w Centralnej Bazie Orzeczeń NSA i WSA, dalej CBOSA). Podobne stanowisko wyraził także Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 24.05.2012 r., sygn. akt II OSK 654/12 wskazując, że: "Do zadań lekarskich jednostek orzeczniczych nie należy prowadzenie dalszych badań mających na celu ustalenie pozazawodowych przyczyn schorzenia." (dostępny w CBOSA).

W niniejszej sprawie upoważniona jednostka orzecznicza ustaliła, że schorzenie rozpoznane u Pracownicy ma podłoże zawodowe. Lekarz kierując się wiedzą medyczną ustalił w przedmiotowej sprawie związek przyczynowo-skutkowy choroby ze sposobem wykonywania pracy właśnie po wykluczeniu innych, pozazawodowych czynników mogących prowadzić do rozwoju rozpatrywanego schorzenia. Wydający opinię lekarz, posiadając wiedzę z zakresu patofizjologii choroby, ocenia za każdym razem indywidualnie, czy w danym przypadku można na podstawie posiadanych wiadomości specjalnych orzec o związku choroby z pracą zawodową. Nie jest ani rzeczą lekarza, ani też organu opisywanie szczegółów takiego procesu orzeczniczego, gdyż wykracza to poza zakres uprawnień merytorycznych organu. Orzeczenie lekarskie jest konstruowane w sposób przystępny i zrozumiały dla organu, stron oraz Sądu. Z tego też powodu, przy takiej konstrukcji orzeczenia nie można oczekiwać, że będzie ono zawierało szczegółowy opis procesu orzeczniczego, w tym wskazanie szczegółów prowadzenia diagnostyki. Z prawidłowych ustaleń organu poczynionych w oparciu o sporządzone w toku postępowania karty oceny narażenia zawodowego, potwierdzonej przez skarżącą, wynika jednoznacznie, że w każdym okresie zatrudnienia Pracownicy od 02.09.1986 r. do 31.05.2009 r. u strony skarżącej istniało narażenie zawodowe.

Za chybiony także uznać należy podniesiony w skardze zarzut zaniechania organu zgromadzenia i dołączania do akt sprawy pełnej dokumentacji medycznej Pracownicy, w której, według skarżącej, mogą znajdować się informacje o pozazawodowych przyczynach powstania zdiagnozowanej choroby.

Trafnie zauważa organ, że orzekając w sprawie istnienia podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej nie jest upoważniony do analizy dokumentacji medycznej pod względem merytorycznym. Nie gromadzi w tej sytuacji dokumentacji medycznej w aktach administracyjnych, poza dokumentacją dołączaną przez strony jako dowód w sprawie. Organ wydaje decyzję kierując się opiniami medycznymi upoważnionych placówek służby zdrowia, które gromadzą dokumentację medyczną. Zgodnie z § 6 ust. 5 ww. rozporządzenia w sprawie chorób zawodowych, to lekarz orzecznik ocenia, czy istnieje potrzeba uzupełnienia dokumentacji medycznej. W § 6 ust. 5 pkt od 1 do 5 tego rozporządzenia wskazano, od kogo lekarz orzecznik, gdy uzna za zasadne, może żądać uzupełnienia dokumentacji. Organ administracji nie ma takiej dyspozycji. Zauważyć ponadto należy, że orzekający w sprawie D. Wojewódzki Ośrodek Medycyny Pracy we W. - Oddział w W. sprecyzował w wydanym orzeczeniu lekarskim z dnia 28.11.2013 r. informacje dotyczące pochodzenia/źródeł dokumentacji lekarskiej z dotychczasowego leczenia Pracownicy (m.in. dokumentacja z badań profilaktycznych). To uprawniona jednostka diagnostyczno-orzecznicza ocenia, czy dysponuje pełnym materiałem lekarskim pozwalającym na wydanie orzeczenia w sprawie istnienia podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej. Kwestie gromadzenia i udostępniania dokumentacji medycznej reguluje rozporządzanie Ministra Zdrowia z dnia 1 sierpnia 2002 r. w sprawie sposobu dokumentowania chorób zawodowych i skutków tych chorób (j.t. DZ. U. z 2013 r., poz. 1379). Z akt sprawy nie wynika, by dołączana do akt sprawy dokumentacja medyczna nie była udostępniona skarżącej. Dokumentacja ta stanowiła podstawę wydania orzeczenia w sprawie. Orzekający w sprawie organ nie jest jednak upoważniony do jej merytorycznej analizy pod kątem wiedzy medycznej. Ponadto z wydanego w sprawie orzeczenia lekarskiego jednoznacznie wynika, że stwierdzona u Pracownicy choroba zawodowa została wywołana sposobem wykonywania pracy.

Odnosząc się do podniesionego w skardze zarzutu odmowy skarżącej przez organ możliwości wypowiadania się co do merytorycznych, głównie medycznych aspektów sprawy z uwagi na zarzucany skarżącej brak wiedzy specjalistycznej stwierdzić należy, że zarzut ten nie może odnieść zamierzonego skutku. Przede wszystkim nie znajduje on potwierdzenia w zgromadzonym materiale sprawy. Z akt sprawy bowiem wynika, że skarżąca była informowana o możliwości wypowiadania się co do zgromadzonego materiału dowodowego (zawiadomienie z dnia 04.12.2013 r. wraz ze zwrotnym potwierdzeniem odbioru z dnia 06.12.2013 r. przez pełnomocnika strony odwołującej się). Podnoszone przez skarżącą kwestie medyczne związane z zespołem rowka nerwu łokciowego zawarte w odwołaniu zostały wyjaśnione przez jednostkę orzeczniczą upoważnioną do orzekania w sprawach chorób zawodowych w opinii uzupełaniającej z dnia 04.03.2014 r. Orzekający w sprawie organ nie jest upoważniony do wypowiadania się w zakresie wymagającym wiadomości specjalnych. W tej sytuacji za nieskuteczne uznać należy kwestionowanie przez skarżącą dokonanych przez lekarzy ustaleń dotyczących rozpatrywanej sprawy choroby zawodowej. W ocenie Sądu, dalsza polemika skarżącej z wydanym w sprawie orzeczeniem lekarskim zawarta w skardze nie może odnieść zamierzonego skutku. Zauważyć należy, że ustawodawca powierzył obowiązek rozpoznawania chorób zawodowych lekarzom orzecznikom, gdyż czynność ta wymaga wiedzy specjalistycznej. Ponadto proces orzeczniczy jest procesem indywidualnym i uwzględnia się w nim osobniczą wrażliwość pacjenta, którą ocenia lekarz orzecznik przy wydawaniu orzeczenia. Stanowisko strony nieposiadającej wiedzy specjalistycznej nie może być przez organ traktowana na równi z opinią wyspecjalizowanej jednostki służby zdrowia zatrudniającej specjalistów z zakresu medycyny pracy. Organ zgodnie z otwartym systemem dowodowym może dopuścić takie opinie, jednak z uwagi na brak kompetencji, merytoryczną ich ocenę pozostawia wskazanym przez prawodawcę jednostkom orzeczniczym, tak jak to uczynił w niniejszej sprawie, przeprowadzając w postępowaniu odwoławczym dowód z opinii uzupełniającej organu z dnia 04.03.2014 r. Dopiero po takiej merytorycznej opinii organ dokonuje oceny mocy dowodowej wydanych w sprawie orzeczeń lekarskich sporządzonych przez uprawnione do tego jednostki diagnostyczno- orzecznicze zgodnie z art. 80 k.p.a., co uczynił także w niniejszej sprawie, w niczym przepisu tego nie naruszając.

W wyroku z dnia 23.04.2014 r., sygn. akt IV SA/Wr 525/13 (http://cbois.nsa.gov.pl) Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu wskazał, że: "Wydane w sprawie orzeczenie lekarskie jednostki właściwej do rozpoznania chorób zawodowych ma charakter opinii biegłego, którą organ prowadzący postępowanie jest związany. Organ prowadzący sprawę, której przedmiotem jest istnienie podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej, nie jest uprawniony do samodzielnej oceny dokumentacji lekarskiej, prowadzącej do odmiennego rozpoznania schorzenia. Związanie organu wydanym przez uprawnioną jednostkę orzeczniczą orzeczeniem w sprawie chorób zawodowych wynika z tego, że orzeczenie lekarskie stanowi jedyny wiarygodny środek dowodowy służący stwierdzeniu choroby zawodowej, jeśli nie budzi wątpliwości w świetle pozostałych dowodów. Organy administracji są związane ustaleniami orzeczeń diagnostycznych i nie dysponując przeciwdowodami, które mogłyby orzeczenia te podważyć, nie mają w tym zakresie podstaw do przyjęcia, że rzeczywisty stan zdrowia skarżącego kształtuje się odmiennie od wyników badań stanowiących podstawę orzeczeń lekarskich." (por. też wyrok NSA z dnia 05.01.2007 r., sygn. akt II OSK 1078/06, https://cbois.nsa.gov.pl).

W świetle tego, co powiedziano wyżej, nie może odnieść zamierzonego skutku podniesiony w skardze zarzut zaniechania przez organ gromadzenia pełnego materiału dowodowego w sprawie, w tym dokumentacji medycznej Pracownicy. Jak już wyżej wskazano, organ orzekający w sprawie istnienia podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej nie jest upoważniony do analizy dokumentacji medycznej pod względem merytorycznym i nie gromadzi jej w aktach administracyjnych. Organ wydaje decyzję, kierując się opiniami medycznymi upoważnionych placówek służby zdrowia, które gromadzą dokumentację medyczną. Skarżąca nie wskazuje, jakie jej zdaniem dokumenty zostały przez organ pominięte. Do oceny czy zgromadzona dokumentacji, w tym medyczne, jest wystarczająca do wydania opinii w sprawie istnienia podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej uprawniona jest jednostka orzecznicza, o której mowa a § 5 ww. rozporządzenia, a nie organ, czy strony postępowania.

Za chybiony także uznać należy podniesiony w skardze zarzut naruszenia art. 80 k.p.a. przez stwierdzenie choroby zawodowej wyłącznie na podstawie badania lekarskiego placówki diagnostycznej pierwszego stopnia, przeprowadzonego w sposób wadliwy i niepełny oraz wydanego na jego podstawie orzeczenia lekarskiego, które nie zawiera w ocenie skarżącej należytego uzasadnienia i składa się jedynie z lakonicznych konkluzji. Odnosząc się do powyższego zarzutu wskazać należy, że organ nie posiadając wiedzy specjalistycznej, ani umocowania prawnego, nie może ingerować w proces orzeczniczy uprawnionej jednostki orzeczniczej. To uprawniona jednostka diagnostyczno-orzecznicza, jak już wyżej wskazano, decyduje zgodnie z wiedzą medyczną o rodzaju i zakresie prowadzonych badań diagnostycznych. Wszelkie zarzuty skarżącej skierowane pod adresem wydanego w sprawie orzeczenia medycznego nie mogą odnieść zamierzonego skutku z powodu braku wiedzy medycznej skarżącej. Zauważyć należy, że wszelkie zgłoszone przez skarżącą zarzuty i wątpliwości dotyczące wydanego w sprawie orzeczenia zostały już wyjaśnione przez organ odwoławczy w toku prowadzonego przez niego postępowania poprzez wydanie w tej mierze przez orzekającą w sprawie uprawnioną jednostkę orzeczniczą opinii uzupełniającej z dnia 04.03.2014 r. Skarżąca nie formułuje pod adresem owego orzeczenia żadnych nowych zarzutów, ani przekonujących argumentów. Wskazując na wadliwość procesu orzeczniczego nie przedstawia w tej materii żadnych dowodów. W skardze pełnomocnik strony skarżącej wskazuje, że wydane w sprawie orzeczenie jest lakoniczne i w żaden sposób nie wyjaśnia wątpliwości, co do etiologii rozpoznanego u Pracownicy schorzenia. Zarzuca, że lekarz orzecznik bez właściwego uzasadnienia stwierdził, że rozpoznana choroba spowodowana została czynnikami związanymi ze sposobem wykonywania pracy. W dalszej części skargi wskazuje, że nie została przedstawiona w orzeczeniu analiza przyczyn stwierdzonego schorzenia. Nie rozważano innych, pozazawodowych przyczyn stwierdzonego schorzenia. Jak już wskazano wyżej, z powyższymi zarzutami nie można się zgodzić, bowiem zarówno wydane w sprawie orzeczenie lekarskie z dnia [...] nr [...], jak i wydana w sprawie opinia uzupełniająca z dnia 04.03.2014 r. jasno wskazuje przyczynę rozpoznanego schorzenia i zawiera wyczerpujące uzasadnienie postawionej diagnozy w postaci rozpoznania choroby zawodowej.

Za nietrafny także uznać należy podniesiony w skardze zarzut naruszenia art. 80 k.p.a. przez błędne przyjęcie istnienia związku pomiędzy chorobą Pracownicy a sposobem wykonywania pracy. Zauważyć przede wszystkim należy, że ocena powyższego problemu należy do orzekającej w sprawie uprawnionej jednostki diagnostyczno-orzeczniczej. Rolą Państwowej Inspekcji Sanitarnej jest ustalenie narażenia zawodowego, natomiast lekarze orzecznicy badają związek pomiędzy narażeniem zawodowym a jego wpływem na stan zdrowia, każdorazowo oceniając rodzaj narażenia zawodowego stanowiący przyczynę powstania choroby zawodowej oraz skutek jego działania powodujący powstanie charakterystycznych schorzeń. Dochodzenie przeprowadzone przez lekarza orzecznika potwierdziło, że genezę zdiagnozowanego u Pracownicy schorzenia należy wiązać z pracą, co jednoznacznie wynika z wydanego w sprawie orzeczenia lekarskiego uprawnionej jednostki orzeczniczej. Dodać należy, że w razie stwierdzenia u pracownika jednostki chorobowej ujętej w wykazie chorób zawodowych, orzekająca o rozpoznaniu choroby zawodowej właściwa jednostka służby zdrowia winna ocenić związek pomiędzy powstaniem schorzenia a warunkami pracy. Uprawniona jednostka orzecznicza dokonała takiej oceny w wydanym w sprawie orzeczeniu lekarskim. Podkreślić należy, że kwestia ustalenia związku przyczynowo - skutkowego należy nie do stron postępowania, ale do lekarza orzecznika (uprawnionej jednostki orzeczniczej), który dysponuje odpowiednią wiedzą medyczną pozwalającą na ustalenie ww. związku. Organ administracji nie jest ustawowo uprawniony do takiej oceny. Zgodnie z utrwalonym już w tym względzie orzecznictwem sądów administracyjnych, "Bez opinii uprawnionych placówek służby zdrowia, bądź sprzecznie z nimi, organ administracji nie może we własnym zakresie dokonywać rozpoznania choroby zawodowej." (por. wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 06.03.2007 r., sygn. akt III SA/Wr 690/06, CBOSA).

W ocenie Sądu, wydane w sprawie orzeczenia sporządzone przez uprawnioną jednostkę diagnostyczno - orzeczniczą zostało poprzedzone należytą analizą zgromadzonej dokumentacji, są obiektywne, przekonujące oraz wyczerpująco umotywowane i wyjaśniają wszelkie wątpliwości. Spełniają zatem wymagania stawiane opiniom biegłego.

Ze chybiony także uznać należy podniesiony w skardze zarzut naruszenia art. 8 k.p.a. poprzez brak wszechstronnego wyjaśnienia okoliczności sprawy i brak rozpatrzenia zgłaszanych przez skarżącą twierdzeń i wniosków. Wskazać trzeba, iż fakt nieuwzględnienia wniosków strony skarżącej - niespełnienia oczekiwań strony, nie jest tożsamy z brakiem ich rozpatrzenia. Również zarzut braku wszechstronnego wyjaśnienia okoliczności sprawy jest nietrafny, gdyż jak już wskazano, organ należycie wyjaśnił wszelkie zarzuty skarżącej podnoszone w toku postępowania i do zarzutów tych odniósł się w sposób wyczerpujący w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Nie może też odnieść zamierzonego skutku zarzut, że organy obu instancji naruszyły prawo materialne poprzez przyjęcie, że w sprawie wystąpiły udokumentowane objawy chorobowe w okresie upoważniającym do rozpoznania choroby po wcześniejszym zakończeniu pracy w narażeniu zawodowym.

Wskazać należy, że do zarzutu tego, podnoszonego już przez skarżącą w odwołaniu, odnosi się bezpośrednio D. Wojewódzki Ośrodek Medycyny Pracy we W. - Oddział w W. w opinii uzupełniającej z dnia 04.03.2014 r., cytowanej szeroko w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, w której to opinii jednostka ta wyjaśnia: "Zespół rowka nerwu łokciowego jest typową neuropatią uciskową. Choroba ta pojawia się tylko u pracujących z łokciami opartymi o podłoże. Zgodnie z definicją okres udokumentowanych objawów chorobowych pozwalających na rozpoznanie choroby zawodowej obejmuje okres narażenia oraz jeden rok od ustania narażenia. Udokumentowane objawy chorobowe to nie tylko wyniki badań specjalistycznych wykonane w wymaganym okresie, ale również wywiad chorobowy uzyskany od pacjenta wskazujący na rozwój choroby wynikający z dokumentacji medycznej. (...) W przedmiotowej sprawie z analizy dokumentacji medycznej i profilaktycznej wynika, że już w 2008 r. występowały bóle rąk. Należało już wtedy wykonać badanie EMG z uwagi na fakt, że w zakładzie [...] rozpoznano dotychczas wiele chorób zawodowych obwodowego układu nerwowego. Dolegliwości bólowe w przebiegu zespołu cieśni nadgarstka i zespołu rowka nerwu łokciowego mogą mieć pewne cechy wspólne." Z powyższego wynika, że objawy rozpoznanej choroby utrwalone w dokumentacji medycznej wskazują, iż przesłanka dotycząca okresu została spełniona. Wydająca w sprawie orzeczenie lekarskie jednostka orzecznicza wskazała, że orzeczenie swoje oparła na dostarczonej dokumentacji profilaktycznej, w której utrwalone są objawy choroby, z której to dokumentacji wynika, że już w 2008 r. występowały u Pracownicy dolegliwości ze strony kończyn górnych. Podejrzewano wtedy zespół cieśni nadgarstka. Nie wykonano jednak badania EMG. Można zatem przyjąć tę datę, w ocenie tej jednostki orzeczniczej, za udokumentowane objawy chorobowe zespołu rowka nerwu łokciowego. Zgodnie z kryteriami rozpoznania zespołu rowka nerwu łokciowego zawartymi w poz. 20.2 chorobę można uznać za zawodową, jeśli udokumentowano objawy do roku od ustania narażenia. Skoro z dokumentacji profilaktycznej wynika, że dolegliwości występowały już w 2008 r., to spełnione zostały ww. kryteria, jak to stwierdza w wydanym orzeczeniu orzekająca w sprawie jednostka orzecznicza. Nie można w tej sytuacji uznać za zasadny podniesiony w skardze zarzut, że chorobę zawodową stwierdzono wyłącznie w oparciu o przeprowadzony z Pracownicą wywiad lekarski.

Zauważyć należy, że ustawodawca w przytoczonym wyżej art. 2352 k.p. nie wymaga, aby w okresie ustalonym w wykazie chorób zawodowych nastąpiło rozpoznanie choroby wymienionej w tym wykazie i aby choroba ta była rozpoznana wyłącznie na podstawie jakiegoś określonego wyniku badania (np. wyniku badania EMG). Ustawodawca mówi po pierwsze, o udokumentowanych objawach choroby, a nie o rozpoznaniu choroby, a po drugie, nie wprowadza ograniczenia rodzaju badania, w wyniku którego można byłoby uznać lub nie, ujawnione schorzenie jako chorobę zawodową. Trafnie w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ wskazuje, że zgodnie ze Słownikiem Języka Polskiego PWN, tom II, str. 412 pojęcie "objaw" to uzewnętrznienie, przejaw, symptom lub oznaka czegoś - w tym wypadku choroby. W orzecznictwie sądów administracyjnych wskazuje się, że "udokumentowanie" może oznaczać zaświadczenie lekarskie lekarza prowadzącego byłego pracownika, kartę informacyjną leczenia szpitalnego lub inny dokument o tym charakterze, który pozwalałby na bezsporne ustalenie wystąpienia objawów choroby. Podstawą do przyjęcia w sprawie udokumentowania objawów chorobowych były, jak to wynika wprost z treści wydanego w sprawie orzeczenia lekarskiego, wpisy lekarza w dokumentacji profilaktycznej. Zatem, jeżeli lekarze orzecznicy potwierdzają takie udokumentowanie w analizowanej dokumentacji medycznej, to organ nie miał podstaw do przyjęcia odmiennego stanu, a zarzuty skarżącej w tej mierze uznać należy za chybione.

Nie może także odnieść zamierzonego skutku podniesiony w skardze zarzut naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, tj. przepisu § 3 ust. 2 Rozporządzenia, poprzez niewłaściwe zastosowanie, polegające na stwierdzeniu choroby zawodowej, pomimo że zgłoszenia choroby zawodowej nie dokonano niezwłocznie, lecz po upływie ponad 4 lat od zakończenia pracy w narażeniu zawodowym.

Zważyć należy, że przepisy prawa w żaden sposób nie ograniczają zgłoszenia podejrzenia choroby zawodowej ze względu na czas, jaki upłynął od zakończenia pracy w narażeniu zawodowym. Wskazany w wykazie chorób zawodowych okres dotyczy wystąpienia udokumentowanych objawów choroby od czasu zakończenia pracy w narażeniu zawodowym i jest to okres, który uniemożliwia rozpoznanie choroby zawodowej, a nie wszczęcie postępowania administracyjnego. Postępowanie winno zostać wszczęte niezwłocznie po wystąpieniu objawów choroby. Niemniej jednak obowiązek ten spoczywa zgodnie z treścią art. 235 § 1 k.p. na pracodawcy. Z art. art. 235 § 22 k.p. wynika, że zgłoszenia podejrzenia choroby zawodowej "może również dokonać pracownik lub były pracownik". Z wskazanych powyżej przepisów w żaden sposób nie można wywieść, że nie można wszcząć postępowania administracyjnego w przypadku zgłoszenia podejrzenia choroby zawodowej po upływie jakiegokolwiek długiego okresu od zakończenia pracy w narażeniu zawodowym. Czas, w jakim nastąpi zgłoszenie choroby zawodowej może jedynie, w obecnym stanie prawnym, rzutować na przepisy, które będą miały zastosowanie w rozpatrzeniu zgłoszenia. Istotny jest, w świetle stanowiącego załącznik do ww. rozporządzenia, dla rozpoznania choroby zawodowej okres, w którym wystąpienie udokumentowanych objawów chorobowych upoważnia do rozpoznania choroby zawodowej pomimo wcześniejszego zakończenia pracy, a wystąpienie udokumentowanych objawów chorobowych upoważniających do rozpoznania choroby zawodowej pomimo wcześniejszego zakończenia pracy, miało miejsce w niniejszej sprawie już w 2008 r., na co jednostka orzecznicza wskazuje w wydanym orzeczeniu lekarskim.

Za nietrafny także w świetle treści wydanej w sprawie opinii uprawnionej jednostki diagnostyczno-orzeczniczej uznać należy podniesiony w skardze zarzut naruszenia art. 235¹ k.p. przez jego niewłaściwe zastosowanie polegające na stwierdzeniu choroby zawodowej pomimo braku ustalenia bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem, że choroba została spowodowana działaniem czynników szkodliwych.

W świetle tego, co powiedziano już dotychczas, zarzut ten uznać należy za całkowicie chybiony z tego względu, że dowodem, który ustala bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem, że choroba została spowodowana działaniem czynników jest orzeczenie lekarskie. Lekarz orzecznik, dysponując wiedzą specjalistyczną uznał, że w przedmiotowej sprawie występuje związek przyczynowo - skutkowy stwierdzonego schorzenia z wykonywaną pracą. Dysponując dowodem w postaci opinii lekarskiej, który potwierdza związek przyczynowo-skutkowy schorzenia z wykonywaną pracą, prawidłowo organ zastosował art. 235¹ k.p. Ponadto wskazać należy, że rozpoznanie choroby umieszczonej w wykazie chorób zawodowych jest wystarczające do uznania, że doszło do zachorowania na chorobę zawodową, jeśli ustali się istnienie w środowisku pracy narażenia zawodowego wywołującego taką chorobę. Innymi słowy "w razie ustalenia przez uprawnioną do tego jednostkę orzeczniczą, o której mowa w § 5 rozporządzenia z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych, że rodzaj rozpoznanej u pracownika choroby mieści się w wykazie chorób zawodowych stanowiącym załącznik do ww. rozporządzenia, a pracownik świadczył pracę w warunkach narażenia zawodowego, które w świetle dostępnej wiedzy medycznej mogą tę chorobę wywoływać, tak zarówno orzekająca w sprawie jednostka orzecznicza (lekarz), jak i organy inspekcji sanitarnej obowiązane są uznać takie schorzenie za chorobę zawodową. Domniemanie to upada, jeżeli zebrany materiał dowodowy pozwala jednoznacznie lub z wysokim prawdopodobieństwem wykluczyć taki związek przyczynowo-skutkowy, to znaczy wskazać inną niż zawodowa etiologię choroby. (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 22.03.2012 r., sygn. akt III SA/Lu 769/11, LEX nr 1139314, wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach z dnia 03.10.2013r., sygn. akt II SA/Ke 657/13, Lex nr 1384864). W niniejszej sprawie zebrany materiał dowodowy nie pozwolił jednoznacznie lub z wysokim prawdopodobieństwem na wykluczenie takiego związku przyczynowo-skutkowego. Brak było podstaw do wskazania innej niż zawodowa etiologii choroby.

Odnosząc się do podnoszonego w skardze zarzutu dotyczącego nierównego traktowania stron w świetle przepisów dotyczących chorób zawodowych wskazać należy, że ze względu na przyjęcie domniemania prawnego zawodowego pochodzenia choroby wymienionej w wykazie chorób zawodowych pozycja pracownika poszkodowanego wskutek takiej choroby podczas procesu stwierdzania choroby zawodowej jest uprzywilejowana w zakresie dowodowym, na co zwrócił uwagę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 30.05.2012 r., sygn. akt II SA/Go 285/12, CBOSA).

W świetle powyższego stwierdzić należy, że wydając decyzje zaskarżonej treści orzekające w sprawie organy dokonały wszechstronnej oceny zebranego w sposób wyczerpujący materiału dowodowego z punktu widzenia wszystkich przesłanek dotyczących choroby zawodowej, w tym także wydanych w sprawie orzeczeń lekarskich, które są "opiniami biegłego" w rozumieniu art. 84 k.p.a. podlegającymi weryfikacji, tak jak każdy inny dowód w sprawie. Orzeczenia wydane przez upoważnione do orzekania w sprawach chorób zawodowych placówki medyczne zostały poprzedzone należytą analizą zgromadzonej dokumentacji, są obiektywne, przekonujące oraz wyczerpująco umotywowane i wyjaśniają wszelkie wątpliwości. Spełniają zatem wymagania stawiane opiniom biegłego.

Trafnie organ podnosi, że orzekając w sprawie choroby zawodowej, organ administracji nie może we własnym zakresie dokonywać rozpoznania choroby zawodowej bez opinii uprawnionych placówek służby zdrowia, bądź sprzecznie z nimi. Jeżeli orzeczenie lekarskie stwierdza istnienie podstaw do rozpoznania choroby zawodowej, to organ, będąc związany takimi ustaleniami, nie może wydać, w oparciu o uznanie administracyjne, decyzji odmiennej treści - oczekiwanej przez zainteresowanego.

W świetle powyższego za nietrafne uznać należało podniesione w skardze zarzuty dotyczące naruszenia wskazanych w skardze przepisów prawa, którym organy rozpoznające sprawę w ocenie Sądu, w niczym nie uchybiły.

Skoro zatem wydane w sprawie decyzje administracyjne w niczym nie naruszają prawa, brak było podstaw do uwzględnienia skargi, w związku z czym podlegała ona oddaleniu, co orzeczono na podstawie art. 151 p.p.s.a.