Wyrok NSA, sygn. akt II OSK 2120/21
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2021-12-15 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
659
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 35 par. 1,3,5
journal: Dz.U. 2020 poz 256
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.
article: art. 141 par. 4, art. 149 par. 1 pkt 1, art. 182 par. 2,184
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Grzegorz Czerwiński (spr.) Sędziowie: Sędzia NSA Paweł Miładowski Sędzia del. WSA Agnieszka Wilczewska - Rzepecka po rozpoznaniu w dniu 15 grudnia 2021 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 24 lutego 2021 r. sygn. akt VII SAB/Wa 396/20 w sprawie ze skargi L. G. i J. G. na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w S. w przedmiocie wykonania robót budowlanych oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, wyrokiem z dnia 24 lutego 2021 r., sygn. akt VII SAB/Wa 396/20, po rozpoznaniu skargi L. G. i J. G. na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w S. (dalej "PINB w S." lub "organ") w pkt I. zobowiązał PINB w S. do wydania decyzji w przedmiocie stanu technicznego budynku mieszkalnego w terminie 30 dni od dnia doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami administracyjnymi; w pkt II. stwierdził, że PINB w S. dopuścił się bezczynności w rozpoznaniu sprawy; w pkt III. orzekł, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; w pkt IV. oddalił skargę w pozostałym zakresie; w pkt V. zasądził zwrot kosztów postępowania sądowego.

Powyższy wyrok zapadł w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych sprawy.

J. K. (dalej "uczestniczka postępowania") pismem z dnia 2 lipca 2017 r. zainicjowała przed PINB w S. postępowanie nadzorcze w sprawie stanu technicznego budynku drewnianego położonego na działkach nr ew. [...] i [...] w M. przy ul. K. [...] i [...] (według niektórych dokumentów [...] i [...]), będącego współwłasnością L. G. i J. G. oraz uczestniczki postępowania. Taki stan współwłasności budynku wynika z faktu, że jest on zlokalizowany na 2 działkach, które stanowią przedmiot własności innych osób. Działka nr ew. [...] stanowi własność małżonków G., a działka nr ew. [...] stanowi własność uczestniczki postępowania. Postępowanie to zostało oznaczone: [...].

Już wcześniej powyższy budynek był przedmiotem postępowania PINB w S. ponieważ jego część należąca do małżonków G. była w bardzo złym stanie technicznym. Na wniosek uczestniczki postępowania 9 czerwca 2015 r. organ podjął czynności, w tym przeprowadził kontrolę jego kontrolę.

Kolejną kontrolę przedmiotowego budynku PINB w S. przeprowadził 27 lipca 2017 r, również na wniosek uczestniczki postępowania. Mimo wycofania wniosku z 2 lipca 2017 r. przez J. K., organ powiatowy w dniu 17 października 2017 r. wszczął z urzędu postępowanie w sprawie stanu technicznego ww. budynku drewnianego na działkach nr ew. [...] i [...]. W dniu 11 listopada 2017 r. małżonkowie G. zawiadomili o katastrofie budowlanej mającej miejsce w ich części budynku, wnosząc o nakazanie natychmiastowej rozbiórki przedmiotowej budowli.

Wskazany budynek jest przedmiotem sporów między skarżącymi a uczestniczką postępowania od kilku lat. Z uwagi na zastrzeżenia odnoszące się do stanu technicznego budynku PINB w S. decyzjami z dnia [...] listopada 2017 r. nr [...] oraz [...] skierowanymi odpowiednio do uczestniczki postępowania oraz do skarżących, nakazał wyłączenie z użytkowania obu części budynków. Decyzja skierowana do J. K. została uchylona przez M. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego (dalej: "M. WINB") decyzją z [...] stycznia 2018 r. i skierowana do organu pierwszej instancji w celu ponownego rozpatrzenia sprawy. Uczestniczka postępowania nie wyraziła bowiem zgody na rozbiórkę używanej przez nią części budynku, w tym także tej części budynku, która jest położona już w granicach działki należącej do skarżących. Podział budynku nie pokrywa się bowiem z granicą działem nr ew. [...] oraz [...].

Prowadząc ponownie postępowanie PINB w S. przeprowadził w dniu 15 lutego 2018 r. rozprawę administracyjną w celu znalezienia rozwiązania godzącego interesy właścicieli sąsiadujących ze sobą działek. Kolejno, 21 marca 2018 r. nakazał wyłączenie z użytkowania części budynku należącej do J. K.. Rozstrzygnięcie to zostało jednak uchylone przez M. WINB decyzją z [...] maja 2018 r., ale jedynie w zakresie terminu wykonania obowiązku. Natomiast 20 czerwca 2018 r. PINB nakazał małżonkom G. odbudowę ściany dzielącej przedmiotowy budynek na dwie części, znajdującej się na obszarze działki będącej ich własnością.

Powyższe decyzje nadzoru budowlanego stały się przedmiotem skarg do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. W konsekwencji wyrokiem z 6 marca 2019 r., wydanym w sprawie o sygn. akt VII SA/Wa 1770/18, Sąd oddalił skargę J. K. w przedmiocie nakazu wyłączenia części budynku z użytkowania. Sąd przesądził, że cały budynek nie spełnia wymogów technicznych, które upoważniałyby współwłaścicieli do użytkowania poszczególnych części. Niedługo potem, tj. 4 lipca 2019 r. WSA w Warszawie wyrokiem w sprawie o sygn. akt VII SA/Wa 2891/18 w przedmiocie nakazu wykonania robót budowlanych skierowanego zarówno do małżonków G., jak i uczestniczki postępowania uchylił decyzję M. WINB, jak i decyzję PINB i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia i rozstrzygnięcia.

W dniu [...] marca 2020 r. PINB decyzją nr [...] wydaną po ponownym przeprowadzeniu postępowania na skutek wyroku WSA w Warszawie z 4 lipca 2019 r., sygn. akt VII SA/Wa 2891/18, nakazał Państwu G. odbudowę ich ściany kominowej. Organ stwierdził, że ściana ta znajduje się zarówno na działce nr ew. [...], jak i działce nr ew. [...]. Decyzja nr [...] została uchylona przez M. WINB w dniu [...] maja 2020 r. decyzją nr [...] i sprawa została po raz kolejny zwrócona do organu powiatowego do ponownego rozpatrzenia celem ustalenia rzeczywistego stanu prawnego dotyczącego przedmiotowego budynku. W ocenie M. WINB organ powiatowy nakazując wykonanie robót określonych w sentencji decyzji z [...] marca 2020 r. nie uwzględnił istniejącego w sprawie stanu prawnego dotyczącego nieruchomości, na których zlokalizowany jest sporny budynek.

L. G. i J. G. (dalej "skarżący") w piśmie z 9 grudnia 2020 r. wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na przewlekłe prowadzenie postępowania zainicjowanego wnioskiem J. K. z 2 lipca 2017 r. (w sprawie stanu technicznego ww. budynku). Zarzucając naruszenie przez organ przepisów K.p.a. odnoszących się do zaufania obywateli do organów władzy publicznej, szybkości postępowania i do terminowości rozstrzygania spraw (art. 35 § 1 i 2, art. 36 § 1 i art. 37 § 1 K.p.a.) stwierdzili, że organ przekroczył ustawowe terminy załatwienia sprawy i pozostaje w bezczynności przez okres 6 miesięcy.

Skarżący domagali się stwierdzenia, że organ dopuścił się przewlekłego prowadzenia postępowania działając z rażącym naruszeniem prawa, zobowiązania go do załatwienia sprawy poprzez wydanie decyzji o ustaleniu stanu technicznego częściowo zawalonego budynku drewnianego w terminie 14 dni od dnia otrzymania odpisu prawomocnego wyroku. Dodatkowo, skarżący wnieśli o zasądzenie od organu na rzecz skarżących (solidarnie) kwoty w wysokości pięciokrotności przeciętnego wynagrodzenia ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego, a także o zasądzenie od organu na rzecz skarżących (solidarnie) zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

W ich ocenie jedyną czynnością jakiej dokonał organ było skierowanie zapytania z 17 czerwca 2020 r. do Sądu Rejonowego w S. w sprawie I Ns 995/17 w przedmiocie zasiedzenia, celem ustalenia stanu sprawy, tj. ustalenia, czy J. K. już zasiedziała część należącego do nich budynku. Wskazali, że organ nie widzi w katastrofie budowlanej zagrożenia zdrowia, czy życia ludzkiego, a jedynie indywidualny interes J. K.. Ich zdaniem sprawa jako nieskomplikowana powinna być załatwiona bez zbędnej zwłoki w terminie miesiąca zgodnie art. 35 K.p.a. Wobec zaniechania przez organ jakichkolwiek działań zmierzających do załatwienia sprawy, skarżący złożyli ponaglenie z 20 listopada 2020 r., co jednak nie przyniosło spodziewanych rezultatów.

Organ w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie wskazując, że zgodnie z wskazaniami M. WINB, który uchylił jego decyzję z [...] marca 2020 r. celem ustalenia szczegółowego stanu prawnego dotyczącego nieruchomości, na których zlokalizowany jest sporny budynek, niezwłocznie podjął stosowne czynności tj. wystąpił do Sądu Rejonowego w S. I Wydział Cywilny o informację w zakresie toczącego się postępowania o zasiedzenie, tj. na jakim etapie znajduje się postępowanie w sprawie zasiedzenia przez J. K. części działki nr ew. [...]. Uzyskał odpowiedź, że postępowanie jest w toku, wyznaczona została rozprawa. Stwierdził, że wynik tego postępowania ma kluczowe znaczenie dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy i pozwoli ustalić stan prawny w sprawie w szczególności w zakresie własności działek, na których posadowiony jest budynek, a tym samym obowiązków właścicieli. Wynik postępowania przed sądem powszechnym organ uznał za zagadnienie wstępne w niniejszej sprawie.

Wskazanym na wstępie wyrokiem Wojewódzki Sąd Administracyjny uwzględnił skargę na bezczynność i odnosząc się do sformułowanych w skardze żądań orzekł jak w poszczególnych punktach sentencji.

Sąd mając na uwadze specyfikę skargi na bezczynność wskazał, że kognicja sądu administracyjnego ogranicza się do badania, czy organ miał wynikający z przepisów prawa obowiązek wydania aktu lub podjęcia czynności i czy dokonał tego w terminie ustawowym, określonym zgodnie z art. 35 K.p.a., ewentualnie przedłużonym przez organ na zasadach określonych w art. 36 K.p.a. lub w innym terminie, wynikającym z przepisów prawa materialnego.

Sąd uznał, że w rozpatrywanej sprawie zaistniała bezczynność organu administracji. Niezależnie od szczegółowej oceny prowadzonego postępowania, w tym zwłaszcza rozstrzygnięcia, czy bezczynność postępowania miała miejsce z naruszeniem prawa, czy też nie, według Sądu kluczowym elementem sprawy był fakt, że do dnia złożenia przez skarżących skargi do Sądu nie zostało wydane rozstrzygnięcie w przedmiocie odbudowy ściany dzielącej faktycznie przedmiotowy budynek na dwie samodzielne części oraz odbudowy komina umiejscowionego we wskazanej ścianie działowej (a zarazem ścianie nośnej).

Jednocześnie Sąd uznał, że postępowanie prowadzone przez organ było przewlekłe. Niewątpliwie, kolejne rozstrzygnięcia PINB w S. (wspomniane w części pierwszej uzasadnienia) były zaskarżane w drodze odwołań do M. WINB jako organu drugiej instancji, a także, dwukrotnie, do sądu administracyjnego. Wiązało się to z przekazywaniem przez PINB w S. w organowi wyższemu oraz sądom akt administracyjnych w sprawie. Dlatego przez stosunkowo długie okresy PINB – jak twierdził – nie mógł samodzielnie kontynuować postępowania, ponieważ akta sprawy obejmujące materiał dowodowy znajdowały się poza siedzibą organu.

Sąd nie podzielił powyższej argumentacji organu. Sąd zauważył, że w sytuacji, w której spór sąsiedzki między właścicielami dwóch sąsiednich działek i budynku położonego na częściach obu działek okazał się już w 2017 r. bardzo trudny do rozstrzygnięcia, organ powiatowy mógł się pokusić o wykonanie kopii akt administracyjnych tak, aby przekazanie ich innemu podmiotowi zgodnie z obowiązującym prawem nie prowadziło do faktycznego wstrzymania postępowania.

Podobnie, zapobiegając zarzutom o przewlekłości prowadzonego postępowania, organ powiatowy mógł rozważyć zawieszenie tego postępowania do czasu rozstrzygnięcia przez Sąd Rejonowy w S. I Wydział Cywilny sprawy o zasiedzenie na rzecz rodziców J. K. tej części działki nr ew. [...], na której znajduje się fragment tej części budynku, którą uczestniczka postępowania faktycznie zajmuje. Sąd wskazał, że z okoliczności sprawy wynika, że ustalenie kluczowej okoliczności prawnej, a mianowicie tożsamości osoby, której przysługuje tytuł do tego niewielkiego fragmentu działki nr ew. [...], na którym znajduje się użytkowana przez J. K. część przedmiotowego budynku mieszkalnego, może być uznane za zagadnienie wstępne w rozumieniu art. 97 § 1 pkt 4 K.p.a. Od rozstrzygnięcia tej sprawy zależy bowiem ustalenie adresata decyzji w przedmiocie rozbiórki lub przedmiocie wykonania innych robót budowlanych, np. odbudowy ściany kominowej. Mimo takich okoliczności sprawy, PINB nie zawiesił postępowania nadzorczego prowadzonego już po uprawomocnieniu się wyroku WSA w Warszawie w sprawie o sygn. akt VII SA/Wa 2891/18. Takiej czynności, jaką mogło być zawieszenie postępowania, PINB nie dokonał również po decyzji M. WINB z [...] maja 2020 r., którą organ drugiej instancji uchylił rozstrzygnięcie PINB i przekazał sprawę organowi do ponownego rozstrzygnięcia.

Sąd zwrócił uwagę, że PINB w S. w odpowiedzi na skargę L. i J. G. pominął okoliczność, że postanowieniem z dnia 29 października 2020 r., sygn. akt I Ns 995/17, Sąd Rejonowy w S. I Wydział Cywilny po rozpoznaniu w dniu 8 października sprawy z wniosku J. K., rozstrzygnął po myśli wnioskodawczyni sprawę o zasiedzenie działki nr ew. [...] o powierzchni [...] ha wyodrębnionej z działki nr ew. [...], należącej obecnie do skarżących. Prawomocne postanowienie Sądu Rejonowego w S. zostało przesłane do PINB przez pełnomocnika uczestniczki postępowania w dniu 10 grudnia 2020 r. Sąd podkreślił, że mimo że istotna okoliczność prawna została rozstrzygnięta organ do dnia 22 grudnia 2020 r. tj. do dnia odpowiedzi na skargę na przewlekłe prowadzenie postępowania nie rozstrzygnął sprawy. Sąd podkreślił, że do dnia wydania wyroku w rozpatrywanej sprawie, do Sądu nie wpłynęła żadna informacja o rozstrzygnięciu sprawy.

W tym stanie rzeczy Sąd uznał, że brak rozstrzygnięcia sprawy od czerwca 2020 r. (zwrot akt po decyzji uchylającej M. WINB) do grudnia 2020 r. (wniesienie skargi przez L. i J. G. do Sądu) miało charakter przewlekłego postępowania i w rezultacie bezczynności organu administracji. Powyższego stanowiska Sądu nie podważa fakt wystosowania przez PINB w S. zapytania do Sądu Rejonowego w S. o wynik postępowania w przedmiocie zasiedzenia części działki nr ew. [...]. Pismo organu do Sądu Rejonowego zostało bowiem skierowane dopiero 29 października 2020 r. Z akt sprawy nie wynika też fakt dokonywania przez organ innych czynności w sprawie.

Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 P.p.s.a. zobowiązał Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w S. do wydania decyzji w przedmiocie obowiązku wykonania określonych robót budowlanych w budynku mieszkalnym przy ul. K. [...] w M., w terminie 30 dni od dnia doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami administracyjnymi.

Stwierdzając, że organ dopuścił się bezczynności w rozpoznawaniu sprawy administracyjnej Sąd wziął pod uwagę przedstawione wcześniej okoliczności postępowania administracyjnego prowadzonego przez PINB w S. po wyroku WSA w Warszawie z dnia 4 lipca 2019 r., sygn. akt VII SA/Wa 2891/18. Sąd zauważył, że nie można było w rozpatrywanej sprawie uwzględniać wcześniejszych etapów postępowania, gdyż kończyły się one rozstrzygnięciami organu powiatowego, choć żadne z nich nie stało się ostateczne. Sąd zaznaczył, że wcześniejsze etapy postępowania w przedmiocie stanu faktycznego, rozbiórki lub robót budowlanych przy przedmiotowym budynku zostały omówione w części pierwszej niniejszego uzasadnienia, w celu wskazania kontekstu w jakim należy oceniać prowadzenie przez organ postępowania od czerwca 2020 r.

Sąd uznał, że stwierdzona bezczynność nie miała jednak miejsca z rażącym naruszeniem prawa. Organ rzeczywiście nie podejmował kolejnych czynności we właściwy sposób, ale jednak wystąpienie z pismem do Sądu Rejonowego w S. z pytaniem o wynik prowadzonego tam postępowania świadczy, że sprawa nie została całkowicie i intencjonalnie zaniedbana. Sąd wziął też pod uwagę złożoność sprawy, zarówno w aspekcie faktycznym, jak i aspekcie prawnym. Wskazał konkretne okoliczności jakie przemawiały za takim stwierdzeniem. Sąd między innymi stwierdził, że niewątpliwie nieprosty do rozstrzygnięcia był problem prawny występujący w sprawie, a mianowicie kwestia ustalenia tytułu prawnego do tych fragmentów budynku, które miały być przedmiotem robót budowlanych. Trwało to aż do 10 grudnia, tj. do doręczenia organowi postanowienia Sądu Rejonowego w S. w przedmiocie zasiedzenia części działki nr ew. [...].

Sąd oddalił skargę w pozostałym zakresie bowiem uznał, że nie jest zasadne zasądzenie od organu na rzecz skarżących (solidarnie) kwoty w wysokości pięciokrotności przeciętnego wynagrodzenia ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego. Wskazując na uprawnienie Sądu do zasądzenia grzywny wynikające z art. 149 § 2 P.p.s.a. uznał, że kwota o której zasądzenie wnosili skarżący nie jest zasadna. W ocenie Sądu z okoliczności sprawy nie wynikało bowiem, że w wyniku przewlekłego postępowania organu skarżący ponieśli jakieś dodatkowe lub szczególnie wysokie koszty. Z pewnością prowadzenie postępowania przez organ opóźniało zamiary inwestycyjne lub podobne skarżących wobec części działki nr ew. [...], ale główną przyczyną takiego stanu rzeczy stanowił konflikt między sąsiadami, a nie wyłącznie zaniedbanie organu.

Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w S. wniósł skargę kasacyjną od powyższego wyroku, zaskarżając go w części tj. w zakresie pkt I, II i V wyroku. Zarzuca naruszenie prawa procesowego, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a mianowicie:

1. art. 149 § 1 pkt 1 P.p.s.a. w zw. z art. 7, art. 8, art. 12 § 1, art. 35 § 1, 3 i 5 K.p.a. przez niewłaściwe zastosowanie i stwierdzenie, że organ dopuścił się przewlekłości w postępowaniu dotyczącym niniejszej sprawy, podczas gdy czynności podejmowane były bez nieuzasadnionej zwłoki, z poszanowaniem zasady szybkości postępowania administracyjnego oraz zasady prawdy obiektywnej oraz podczas gdy skarżący kasacyjnie podejmował, w ramach swoich możliwości i postawy stron postępowania, czynności zmierzające do możliwie najszybszego załatwienia sprawy,

2. art. 149 § 1 pkt 1 P.p.s.a. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i zobowiązanie organu do wydania w określonym terminie decyzji, w sytuacji gdy było to niemożliwe wobec dalszego prowadzenia postępowania przez organ;

3. art. 141 § 4 P.p.s.a. przez jego niezastosowanie i niedostateczne wyjaśnienie w treści uzasadnienia motywów rozstrzygnięcia zawartych w wyroku, przede wszystkim w zakresie bezczynności organu;

4. art. 151 P.p.s.a. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i uwzględnienie skargi w części, w sytuacji gdy postępowanie w dniu orzekania przez Sąd było bezprzedmiotowe – wskutek usunięcia stanu bezczynności organu w całości, prowadzenie sprawy w celu wydania decyzji w sprawie.

Na podstawie tak sformułowanych zarzutów skarżący kasacyjnie organ wniósł o uchylenie wyroku w zaskarżonej części i przekazanie sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania, a ponadto o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych, w tym kosztów zastępstwa procesowego. Na podstawie art. 182 § 2 P.p.s.a. zwrócił się o rozpoznanie skargi kasacyjnej na posiedzeniu niejawnym.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej przedstawiono argumenty, które w ocenie skarżącego kasacyjnie organu uzasadniają podniesione względem zaskarżonego wyroku zarzuty.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie.

Na wstępie należy wskazać, że Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę tylko w granicach skargi kasacyjnej (art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm., dalej "P.p.s.a."), z urzędu biorąc pod uwagę jedynie nieważność postępowania, co oznacza związanie przytoczonymi w skardze kasacyjnymi jej podstawami, określonymi w art. 174 P.p.s.a. Nadto, zgodnie z treścią art. 184 P.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny oddala skargę kasacyjną, jeżeli zaskarżone orzeczenie mimo błędnego uzasadnienia odpowiada prawu.

NSA rozpatrywał skargę kasacyjną na posiedzeniu niejawnym na podstawie art. 182 § 2 P.p.s.a. bowiem skarżący kasacyjnie wyraził zgodę na rozpoznanie powyższej skargi w trybie posiedzenia niejawnego, a strona przeciwna nie wniosła o przeprowadzenie rozprawy.

Zgodnie z treścią art. 193 P.p.s.a. zdanie drugie uzasadnienie wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego oddalającego skargę kasacyjną ogranicza się do oceny zarzutów skargi kasacyjnej.

Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, skarga kasacyjna wniesiona przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego nie ma usprawiedliwionych podstaw.

W ocenie NSA brak jest podstaw by zarzucać Sądowi I instancji naruszenie art. 149 § 1 pkt 1 P.p.s.a. w zw. z art. 7, art. 8, art. 12 § 1, art. 35 § 1, 3 i 5 K.p.a. przez niewłaściwe jego zastosowanie i uznanie, że organ dopuścił się przewlekłości w postępowaniu dotyczącym niniejszej sprawy.

Wbrew twierdzeniom organu podejmowane przez niego czynności w okresie od czerwca 2020 r., kiedy zwrócono mu akta sprawy po decyzji M. WINB z [...] maja 2020 r. nr [...], w przedmiocie nakazu małżonkom G. odbudowy ściany kominowej uchylającej jego decyzję z [...] marca 2020 r. nr [...], do grudnia 2020 r., kiedy skarżący wnieśli skargę na przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ do sądu administracyjnego, w ocenie NSA Sąd I instancji słusznie uznał że nie charakteryzowały się odpowiednią dynamiką i stanowiły podstawę aby orzec o przewlekłości postępowania. W istocie organ miał ustalić stan prawny budynku, którego dotyczyło postępowanie i wydać decyzję odnośnie odbudowy ściany działowej tego budynku wraz z kominem, kierując ten obowiązek do osoby, która jest właścicielem tej części budynku, gdzie taka ściana i komin powinna zostać wzniesiona. Zatem organ zobligowany został do ustalenia stanu prawnego nieruchomości i ta okoliczność determinowała dalsze rozstrzygnięcia odnośnie nałożenia obowiązku odbudowy ściany. Organ mógł a nawet powinien gdyż uzasadniały to okoliczności sprawy, potraktować tę okoliczność za zagadnienie wstępne, od którego zależy rozstrzygnięcie sprawy i wówczas uzasadnione byłoby jego zawieszenie do czasu wydania rozstrzygnięcia w sprawie toczącej się przed Sądem Rejonowym w S. I Wydział Cywilny o zasiedzenie na rzecz rodziców J. K. części działki nr [...], na której znajduje się fragment budynku faktycznie przez nią zajmowany. Wówczas organ mógłby zasadnie bronić się przed zarzutem przewlekłości postepowania. Tego jednak organ nie uczynił a jedynie ograniczył się do pozyskania informacji z Sądu Rejonowego w S. I Wydział Cywilny o etapie rozpoznania sprawy o zasiedzenie. Takie postępowanie miało swoje prawne uzasadnienie i choć powoduje przedłużenie postępowania to jest tego rodzaju czynnością organu, która wskazuje na jego zaangażowanie w sprawę i podejmowanie uzasadnionych okolicznościami czynności dla rozstrzygnięcia sprawy. Jednoznacznie zawieszenie postępowania na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 K.p.a. stanowiłoby argument przeciwko przewlekłości postępowania także z uwagi na treść art. 35 § 5 K.p.a., który wymienia zawieszenie postępowania jako czynność, która nie wpływa na bieg terminów załatwienia sprawy. Brak wydania postanowienia o zawieszeniu postępowania z uwagi na niewątpliwie występujące w sprawie zagadnienie wstępne odczytywać należało jako nie podejmowanie w niniejszej sprawie czynności, które powinny zostać podjęte. W ocenie NSA, ewidentnie zatem doszło do przewlekłości postępowania organu.

Dodatkowo za przewlekłością a w konsekwencji bezczynnością postępowania przemawiał fakt przemilczany przez organ, że od 10 grudnia 2020 r. dysponował on informacją przekazaną mu przez pełnomocnika J. K., że kwestia zasiedzenia działki nr [...] o powierzchni [...] ha wyodrębnionej z działki [...], należącej do skarżących została rozstrzygnięta na korzyść uczestniczki postępowania – postanowienie Sądu Rejonowego w S. I Wydział Cywilny z 29 października 2020 r., sygn.. akt I Ns 995/17. Wobec tego organ miał rozstrzygnięty wątpliwy stan prawny nieruchomości i mógł wydać rozstrzygnięcie w sprawie tj. orzec odnośnie do odbudowy ściany dzielącej przedmiotowy budynek na dwie samodzielne części oraz znajdującego się w niej komina. Jednoznacznie określony został właściciel tej części budynku, na której wzniesione były te elementy budynku, które zostały zniszczone w wyniku zawalenia się części przedmiotowego budynku. W tym stanie sprawy z grudnia 2020 r. dla nałożenia obowiązku odbudowy ściany działowej budynku nie było konieczne podejmowanie innych czynności, na które powołuje się w uzasadnieniu skargi kasacyjnej organ. Zbyteczne, w ocenie NSA, było sprawdzenie zabezpieczenia ww. budynku 28 grudnia 2020 r., czy też określanie jego stanu technicznego poprzez sporządzanie opinii stanu technicznego czy to na wniosek skarżących czy też w postaci zobowiązania stron postępowania postanowieniami nr [...] i [...] z [...] stycznia 2021 r. Nie ma znaczenia także brak wykonania ww. obowiązku przez strony i konieczność wykonania ekspertyzy przez organ przy obciążeniu ich kosztami takiej dokumentacji. Prowadzenie postępowania ofertowego na wykonanie ekspertyzy, której termin składania ofert upłynął 30 maja 2021 r. również nie dowodzi, że organ nie mógł zakończyć postępowania wcześniej wydając rozstrzygnięcie o obowiązku odbudowy ściany nośnej budynku.

Wobec powyższego za niezasadny uznać także należało zarzut naruszenia art. 149 § 1 pkt 1 P.p.s.a. Sąd I instancji nie naruszył tego przepisu bowiem kiedy organ dysponował już wystarczającymi ustaleniami dla wydania nakazu wykonania robót budowalnych powinien wydać stosowne rozstrzygnięcie w tym zakresie a nie żądać wykonania ekspertyz technicznych od stron. Sąd prawidłowo zatem zobowiązał organ do wydania decyzji w przedmiocie obowiązku wykonania określonych robót budowlanych w terminie 30 dni po doręczeniu prawomocnego wyroku i zwrocie akt administracyjnych.

Zdaniem NSA, Sąd I instancji wbrew zarzutom skargi kasacyjnej nie naruszył art. 141 § 4 P.p.s.a. poprzez niedostateczne wyjaśnienie w treści uzasadnienia wyroku motywów rozstrzygnięcia zawartych w wyroku, w szczególności w zakresie bezczynności. Analiza uzasadnienia wyroku wskazuje, że Sąd wyczerpująco wypowiedział się odnośnie do powodów takiego a nie innego rozstrzygnięcia, które znalazło wyraz w poszczególnych punktach sentencji. Przytaczanie po raz kolejny treści zaskarżonego wyroku, zdaniem NSA, jest niecelowe. Sąd przytoczył też podstawy prawne uzasadniające takie rozstrzygnięcie. W zakresie stwierdzenia bezczynności Sąd I instancji zauważył, że zasadniczą kwestią, której organ zaniechał w prowadzonym postępowaniu był brak wydania rozstrzygnięcia w zakresie nałożenia obowiązku odbudowy ściany nośnej budynku. Sąd poza odwołaniem się do okoliczności, które umożliwiały wydanie rozstrzygnięcia podkreślił wówczas, że do chwili orzekania w sprawie do Sądu nie wpłynęła żadna informacja o rozstrzygnięciu sprawy w powyższej kwestii. Skoro taki był stan sprawy w czasie orzekania przez Sąd I instancji to organ niewątpliwie pozostawał w bezczynności i należało go zobowiązać wydania decyzji w powyższym zakresie, co Sąd I instancji uczynił.

Zdaniem NSA, prowadzenie przez organ postępowania administracyjnego w niniejszej sprawie także na etapie składania skargi kasacyjnej, na co jednoznacznie wskazują powoływane w uzasadnieniu skargi kasacyjnej okoliczności, świadczy o utrzymującym się nadal stanie przewlekłości postępowania. Skoro organ dysponował już wcześniej informacjami o stanie technicznym przedmiotowego budynku (stan całego budynku nie spełniał wymogów aby współwłaściciele użytkowali poszczególne jego części – wyrok WSA w Warszawie z 6 marca 2019 r. sygn.. akt VII SA/Wa 1770/18 oddalający skargę na decyzję o nakazie wyłączenia części budynku z użytkowania), to mnożenie ekspertyz było bezcelowe. Z biegiem czasu stan tego budynku, który uległ zawaleniu w części nie uległ poprawie. Organ aby zaktualizować dokonane wcześniej ustalenia mógł przeprowadzić kontrolę jego stanu technicznego we własnym zakresie bowiem jest organem wyspecjalizowanym w dziedzinie budownictwa. Zamiast tego organ przeprowadził kontrolę sprawdzenia zabezpieczeń budynku, a przecież nic nie stało na przeszkodzie aby wówczas ocenić jego stan techniczny. Nakładając obowiązek w tym zakresie na strony tylko wydłużył postępowanie. Takim działaniem nie zmierzał do wydania rozstrzygnięcia, do którego jak już była wyżej mowa podstawy istniały już wcześniej tj. od 10 grudnia 2020 r. Wbrew twierdzeniom organu Sąd przeprowadził skrupulatną analizę czynności podejmowanych przez organ w prowadzonym przez niego postępowaniu, czego dał wyraz w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku.

Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 P.p.s.a. w zw. z art. 182 § 2 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji.