Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 570/10
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2010-06-22 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6145 Sprawy dyrektorów szkół
6411 Rozstrzygnięcia nadzorcze dotyczące gminy; skargi organów gminy na czynności nadzorcze
Hasła tematyczne: Oświata
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 30  ust. 2  pkt 5
journal: Dz.U. 2001 nr 142 poz 1591
law: Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym - t. jedn.
article: art. 36a  ust. 5 i  ust. 5b w związku z  art. 5c  pkt 2
journal: Dz.U. 2004 nr 256 poz 2572
law: Ustawa z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Skiba (spr.) Sędziowie: WSA Emilia Lewandowska WSA Mirosław Gdesz Protokolant Zbigniew Dzierzęcki po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 czerwca 2010 r. sprawy ze skargi Gminy M. na rozstrzygnięcie nadzorcze Wojewody [...] z dnia [...] lutego 2008 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności zarządzenia w sprawie powierzenia stanowiska dyrektora szkoły oddala skargę.


UZASADNIENIE

Wojewoda [...] rozstrzygnięciem nadzorczym z dnia [...] lutego 2008 r., sygn. [...] stwierdził nieważność zarządzenia Wójta Gminy M. z [...] grudnia 2007 r., w sprawie powierzenia stanowiska Dyrektora Zespołu Szkół w S.

Powyższe rozstrzygnięcie zostało wydane w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy.

Zarządzeniem z [...] listopada 2007 r., nr [...] Wójt Gminy M. działając na podstawie art. 30 ust. 2 pkt 5 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym oraz art. 36 a ust. 5 i ust. 5b w związku z art. 5c pkt 2 ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (Dz. U. z 2004 r., nr 256, poz. 2527 ze zm.) powołał komisję konkursową w celu przeprowadzenia konkursu na stanowisko dyrektora Zespołu Szkół w S. zarządzonego na dzień [...] grudnia 2007 r. W § 2 zarządzenia nr [...] znalazł się zapis mówiący, iż przeprowadzenie konkursu odbędzie się zgodnie z regulaminem określonym w rozporządzeniu Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z dnia 23 października 2003 r. w sprawie regulaminu konkursu na stanowisko dyrektora szkoły lub placówki i trybu pracy komisji konkursowej (Dz. U. z 2003 r., nr 189, poz. 1855 ze zm.), w § 3 przyjęto, że zarządzenie wchodzi w życie z dniem podjęcia i obowiązuje do czasu zakończenia konkursu.

Następnie Wójt Gminy M. powiadomił [...] Kuratora Oświaty o wynikach konkursu przeprowadzonego na stanowisko Dyrektora Zespołu Szkół w S.

[...] Kurator Oświaty w wymaganym 14 dniowym terminie nie zgłosił umotywowanych zastrzeżeń do przedstawionego kandydata. Z uwagi na powyższe oraz stosownie do art. 36 a ust. 3 ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty organ prowadzący postępowanie nie może odmówić powierzenia stanowiska dyrektora, Wójt Gminy M. zarządzeniem z dnia [...] grudnia 2007 r., nr [...] powierzył K. G. stanowisko Dyrektora Zespołu Szkół w S. od dnia [...] grudnia 2007 r. do dnia [...] sierpnia 2012 r.

W dniu 28 grudnia 2008 r. do Urzędu Gminy w M. wpłynęło pismo, znak [...][...] Kuratora Oświaty informujące, że z dniem 13 grudnia 2007 r. wniesione zostało pisemne zastrzeżenie znak [...] dotyczące powierzenia K. G. stanowiska dyrektora Zespołu Szkół w S. W załączeniu [...] Kurator Oświaty przedstawił dowód wysłania ww. pisma z dnia 13 grudnia 2007 r. pocztą oraz faksem.

W związku z powyższym Wojewoda [...] działając na podstawie art. 86 i art. 91 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2001 r., nr 142, poz. 1591 ze zm.) wszczął postępowanie nadzorcze w przedmiocie zarządzenia Wójta Gminy M. z [...] grudnia 2007 r., nr [...].

Prowadząc postępowanie wyjaśniające organ nadzoru ustalił, że Wójt Gminy M. naruszył przepis art. 36 a ust. 2 ustawy o systemie oświaty. Przepis ten zezwala organowi prowadzącemu na powierzenie stanowiska dyrektora szkoły lub placówki pod warunkiem, że organ sprawujący nadzór pedagogiczny nie zgłosi, w terminie 14 dni, od przedstawienia kandydata na to stanowisko umotywowanego zastrzeżenia. Wojewoda [...] uznał, że Wójt Gminy M. pismem z dnia 4 grudnia 2007 r. poinformował [...] Kuratora Oświaty o przeprowadzonym w dniu [...] grudnia 2007 r. konkursie w wyniku którego wyłoniono kandydata na Dyrektora Zespołu Szkół w S. w osobie K. G. W odpowiedzi na to pismo [...] Kurator Oświaty pismem z 13 grudnia 2007 r., działając na podstawie art. 36 a ustawy o systemie oświaty wniósł zastrzeżenia do powierzenia K. G. stanowiska dyrektora. W związku z powyższym, Wojewoda [...] uznał, że uzasadnienie do zarządzenia, z którego wynika, że organ nadzoru pedagogicznego nie zgłosił umotywowanych zastrzeżeń w ustawowym terminie nie znajduje podstaw w ustalonym stanie faktycznym.

Wojewoda [...] uznał ponadto, że Wójt Gminy M. powierzył stanowisko Dyrektora Szkoły w sytuacji, gdy na to stanowisko został wyłoniony już inny kandydat, w stosunku do którego [...] Kurator Oświaty wniósł zastrzeżenia, przez co naruszył art. 36 a ust. 3 ustawy o systemie oświaty. Powołany przepis określa jako sposób wyłonienia kandydata na stanowisko dyrektora – konkurs. Stwierdza jednocześnie, że kandydatowi nie można odmówić powierzenia stanowiska, gdy organ sprawujący nadzór pedagogiczny nie zgłosił zastrzeżeń do wyłonionego kandydata. Jak ustalił organ nadzoru zarządzenie z dnia [...] sierpnia 2007 r. nr [...], które unieważniało konkurs na stanowisko Dyrektora Zespołu Szkół w S. zostało przez Wojewodę [...] z dniu [...] października 2007 r. unieważnione w trybie sprawowanego przez niego nadzoru. W dniu 9 listopada 2007 r. Wójt Gminy M. zgadzając się z argumentacją Wojewody [...] zawartą w rozstrzygnięciu nadzorczym, zarządzeniem nr [...] uchylił – w celu szybszego wycofania z obrotu prawnego – kwestionowane zarządzenie. Następnie w tym samym dniu wydał zarządzenie nr [...] w sprawie unieważnienia konkursu na stanowisko Dyrektora Zespołu Szkół w S. w związku z nieprawidłowościami zaistniałymi w postępowaniu konkursowym, zarządzając ponownie przeprowadzenie konkursu na dzień [...] grudnia 2007 r.

W dniu [...] stycznia 2008 r. Wojewoda wydał rozstrzygniecie nadzorcze, w którym stwierdził nieważność zarządzenia Wójta Gminy M. z dnia [...] listopada

2007 r. nr [...] w sprawie unieważnienia konkursu na stanowisko Dyrektora Zespołu Szkół w S. W ocenie Wojewody brak było podstaw do unieważnienia przedmiotowego konkursu, gdyż procedura dotycząca powołania komisji konkursowej przeprowadzona została prawidłowo. Rozstrzygnięcie to wpłynęło do Urzędu Gminy M. [...] stycznia 2007 r. z tym też dniem zostało wstrzymane, zgodnie z art. 92 ustawy o samorządzie gminnym, wykonanie zapisów dotyczących zarówno unieważnienia konkursu z dnia [...] czerwca 2007 r., jak i § 2 zarządzenia Wójta Gminy M. w sprawie przeprowadzenia konkursu w dniu 3 grudnia 2007 r. nie miało podstawy prawnej.

Reasumując Wojewoda podkreślił, że w jego ocenie konkurs, który odbył się

26 czerwca 2007 r. jest ważny, a ponownie przeprowadzenie konkursu w dniu [...] grudnia 2007 r. nie miało podstawy prawnej.

Skutkowało to stwierdzeniem przez organ nadzoru nieważności zarządzenia Wójta Gminy M. z dnia [...] grudnia 2007 r.

Na rozstrzygnięcie Wojewody [...] z dnia [...] lutego 2008 r., nr [...] skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosła Gmina M. zarzucając organowi naruszenie prawa materialnego poprzez błędną wykładnię i niewłaściwą interpretację przepisów art. 36 a ust. 2 oraz art. 36 a ust. 3 ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (Dz. U. z 2004 r. nr 256, poz. 2572 ze zm.). Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego rozstrzygnięcia.

W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o jej oddalenie.

Wyrokiem z dnia 16 czerwca 2009 r., sygn. akt I SA/Wa 512/09 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę.

Od powyższego wyroku Gmina M. wniosła skargę kasacyjną do Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie.

Wydanemu rozstrzygnięciu skarżąca zarzuciła m. in. rażące naruszenie art. 36 a ust. 2 ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty poprzez błędne przyjęcie, że organ nadzoru pedagogicznego wniósł umotywowane zastrzeżenia do kandydatury K. G. na stanowisko Dyrektora Zespołu Szkół w S. z zachowaniem [...] dniowego terminu wynikającego z ww. przepisu, oraz przyjęcie, że zastrzeżenia [...] Kuratora Oświaty do kandydatury K. G. na stanowisko Dyrektora Zespołu Szkół w S., zawarte w piśmie z dnia 13 grudnia 2007 r. są należycie umotywowane w rozumieniu ww. przepisu. Skarżący zarzucił również naruszenie art. 57 § 5 ppkt 2 kpa w związku z art. 36 a ust. 2 ustawy o systemie oświaty mające istotny wpływ na wynik sprawy polegające na niezasadnym przyjęciu, że w zaistniałym stanie faktycznym zastosowanie znajdzie art. 57 § 5 pkt 2 kpa i co za tym idzie nadanie przez [...] Kuratora Oświaty pisma z dnia 13 grudnia 2007 r. zawierającego zastrzeżenia do kandydatury K. G. na stanowisko Dyrektora Zespołu Szkół w S. w polskiej placówce pocztowej operatora publicznego jest równoznaczne z zachowaniem 14 dniowego terminu wynikającego z art. 36 a ust. 2 ustawy o systemie oświaty.

Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 25 stycznia 2010 r., sygn. akt I OSK 1326/09 uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę sądowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania.

Powodem uchylenia przez sąd drugiej instancji wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 16 czerwca 2009 r., sygn. akt I SA/Wa 512/09 było pozbawienia strony postępowania sądowoadministracyjnego możliwości obrony swoich praw.

Naczelny Sąd Administracyjny zauważył, że skoro zarządzenie Wójta Gminy M. z dnia [...] grudnia 2007 r. nr [...] powierzało K. G. stanowisko dyrektora Zespołu Szkół Publicznych w S., przyjąć należy, że akt ten dotyczy sfery uprawnień K. G., przez co stała się ona uczestnikiem postępowania sądowoadministracyjnego na prawach strony w rozumieniu art. 33 § 1 ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Sąd zauważył, że podobna sytuacja dotyczy T. W. wyłonionego na stanowisko dyrektora Zespołu Szkół Publicznych w S. na okres od

1 września 2007 r. do 31 sierpnia 2010 r. w wyniku konkursu przeprowadzonego w dniu

26 czerwca 2007 r., gdyż nie doszło do skutecznego unieważnienia konkursu z dnia

26 czerwca 2007 r. jak również do kandydatury T. W. [...] Kurator Oświaty nie wniósł zastrzeżeń. Zatem jest on uprawniony do bycia uczestnikiem na prawach strony w postępowaniu sądowowadministracyjnym o powierzenie stanowiska dyrektora Zespołu Szkół Publicznych w S.

Naczelny Sąd Administracyjny uznał więc, że K. G. i T. W. powinni zostać zawiadomieni i wziąć udział w sprawie stanowiącej przedmiot wyrokowania. Tymczasem o terminie rozprawy poprzedzającej wydanie wyroku, która odbyła się w dniu [...] czerwca 2009 r. zostali powiadomieni tylko Wójt Gminy M. i Wojewoda [...].

Powyższa okoliczność uzasadniała uchylenie zaskarżonego wyroku bowiem postępowanie przed sądem pierwszej instancji było dotknięte nieważnością z powodu niezapełnienia uczestnikom postępowania możliwości obrony swoich praw.

Ponownie rozpoznając sprawę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje:

Zgodnie zaś z art. 190 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) sąd, któremu sprawa została przekazana, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. Przez ocenę prawną, o której mowa ww. art. 190 należy rozumieć osąd o prawnej wartości sprawy, a ocena prawna może dotyczyć stanu faktycznego, wykładni przepisów prawa materialnego i procesowego, prawidłowości korzystania z uznania administracyjnego, jak też kwestii zastosowania określonego przepisu prawa jako podstawy do wydania takiej, a nie innej decyzji. Obowiązek podporządkowania się ocenie prawnej wyrażonej w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego, ciążący na sądzie, może być wyłączony tylko w wypadku istotnej zmiany stanu prawnego lub faktycznego. Zgodnie z zaleceniami zawartymi w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 25 stycznia 2010 roku obowiązkiem sądu I instancji było przeprowadzenie postępowania z udziałem K. G. oraz T. W.

Przechodząc do oceny zaskarżonego rozstrzygnięcia nadzorczego należy zauważyć , że zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle § 2 powołanego wyżej artykułu, kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Biorąc pod uwagę kryterium legalności należy stwierdzić, że rozstrzygnięcie nadzorcze Wojewody [...] z dnia [...] lutego 2008 r. stwierdzające nieważność zarządzenia Wójta Gminy M. z dnia [...] grudnia 2007 r. w sprawie powierzenia stanowiska Dyrektora Zespołu Szkół w S. jest zgodne z prawem. A więc skarga jest nieuzasadniona.

Tryb powierzenia stanowiska dyrektora szkoły określa art. 36a ustawy z dnia

7 września 1991 r. o systemie oświaty (t. j. Dz. U. z 1996 r. Nr 67, poz. 329, ze zm.) stanowiąc w ust. 3, że kandydata na stanowisko dyrektora szkoły lub placówki wyłania się w drodze konkursu. Kandydatowi nie można odmówić powierzenia stanowiska dyrektora, chyba że organ sprawujący nadzór pedagogiczny zgłosił zastrzeżenie, o którym mowa w ust. 2 tego artykułu. Zgodnie z treścią ust. 5 i 5b, w celu przeprowadzenia konkursu organ prowadzący szkołę lub placówkę powołuje komisję konkursową w składzie po trzech przedstawicieli: organu prowadzącego szkołę lub placówkę, organu sprawującego nadzór pedagogiczny oraz po dwóch przedstawicieli: rady pedagogicznej, rodziców i po jednym przedstawicielu zakładowych organizacji związkowych, przy czym przedstawiciel związku zawodowego nie może być zatrudniony w szkole lub placówce, której konkurs dotyczy. W przedmiotowym rozstrzygnięciu nadzorczym jako podstawę rozstrzygnięcia Wojewoda wskazał, na naruszenie przez Zarządzenie nr [...] Wójta Gminy M. z dnia [...] grudnia 2007 r. art. 36 a. ust. 2 ustawy o systemie oświaty przez nieuwzglednienie przez organ samorządu terytorialnego, że [...] Kurator Oświaty wniósł umotywowane zastrzeżenia co do powierzenia stanowiska dyrektora szkól w S. K. G. oraz art. 36a ust. 3 ustawy o systemie oświaty przez powierzenia stanowiska dyrektora szkól w S. K. G. w sytuacji, gdy na to stanowisko został wyłoniony w drodze konkursu inny kandydat, co do którego organ nadzoru nie zgłosił zastrzeżeń.

Niespornym jest fakt, że Wójt Gminy M. w dniu [...] grudnia 2007 roku poinformował [...] Kuratora Oświaty o przeprowadzonym w dniu 3 grudnia 2007 roku konkursie na stanowisko Dyrektora Zespołu Szkól w N. i wyłonieniu K. G. na to stanowisko. Pismem z dnia [..] grudnia 2007 roku [...] Kurator Oświaty skierował do Wójta Gminy M. zastrzeżenia co do powierzenia K. G. stanowiska dyrektora. Pismo to trafiło na pocztę w W. w dniu

17 grudnia 2007 r. zaś na pocztę w M. w dniu 27 grudnia 2007 roku. Natomiast zarządzenie nr [...] Wójta Gminy M. zostało wydane w dniu [...] grudnia 2007 roku. Sformułowanie art. 36a ust. 2 wskazuje jednoznacznie, że brak zastrzeżeń ze strony organu sprawującego nadzór pedagogiczny jest warunkiem sine qua non ważnego powierzenia stanowiska dyrektora szkoły lub placówki. Z wykładni językowej wspomnianego przepisu wynika jednoznacznie obowiązek przedstawienia organowi nadzoru pedagogicznego kandydata na stanowisko dyrektora szkoły wyłonionego w trybie konkursowym. Dyspozycja tego przepisu wskazuje bez żadnych wątpliwości, że powierzenie takiej funkcji może nastąpić wówczas, gdy stosowny organ nadzoru nie zgłosi w terminie 14 dni od przedstawienia kandydata na to stanowisko, umotywowanego zastrzeżenia. W przedmiotowej sprawie organ gminy w sposób ewidentny nie dopełnił warunku wynikającego ze wspomnianego przepisu, a będącego niezbędnym elementem poprzedzającym skuteczne powołanie kandydata na stanowisko dyrektora szkoły. Podejmując decyzję w trybie określonym w art. 36a ust. 4 powyższej ustawy, organ prowadzący szkołę powinien brać pod uwagę możliwość złożenia przez organ sprawujący nadzór pedagogiczny umotywowanego zastrzeżenia. Skoro takie zastrzeżenie zostało nadane 17 grudnia 2007 roku w polskiej placówce pocztowej (18 grudnia 2007 roku upływał termin 14 -dniowy) to należy przyjąć, że został zachowany termin 14 dniowy do złożenia takiego zastrzeżenia. Wójt Gminy M. wydał zarządzenie nr [...] w dniu [...] grudnia 2007 roku , nie upewniając się wcześniej w żaden sposób, czy zastrzeżenie przez organ nadzoru pedagogicznego nie zostało złożone. Zatem to strona skarżąca nie dopełniła należytej staranności przy wydawaniu będącego przedmiotem rozstrzygnięcia nadzorczego zarządzenia, a nie organ nadzoru pedagogicznego.

Skuteczne zgłoszenie zastrzeżenia przez organ nadzoru pedagogicznego, stoi na przeszkodzie powierzenia stanowiska kandydatowi wyłonionemu w konkursie. Przy czym wymogi skuteczności zastrzeżenia są minimalne: dochowanie czternastodniowego terminu i umotywowanie zastrzeżenia. Jeśli chodzi o umotywowanie zastrzeżenia to spostrzec należy, że ustawodawca wprost nie dookreślił, choćby ramowo, potencjalnej treści zastrzeżenia. Wystarczy więc jakakolwiek motywacja, w znaczeniu formalnego składnika zastrzeżenia rozumianego jako dokument. Warto wziąć pod uwagę pogląd wyrażony w wyroku Naczelnego Sądu administracyjnego z dnia 30 lipca 2008 roku sygn. akt I OSK 288/09 (publik. W internetowej bazie orzeczeń NSA) zgodnie z którym nie ma żadnych przesłanek, by uznać, ze przepis art. 36 a ustawy o systemie oświaty daje organowi prowadzącemu szkołę kompetencje do oceny zasadności zastrzeżeń, o których mowa w art. 36a ust. 2 tej ustawy. Natomiast rolą wojewody przy podejmowaniu rozstrzygnięcia nadzorczego było jedynie ustalenie, czy organ nadzoru pedagogicznego zgłosił takie zastrzeżenia, jednak bez merytorycznego badania tych motywów oraz ich zasadności". W niniejszej sprawie zasadnicze znaczenie ma to, że unieważnionym przez Wojewodę zarządzeniem nr [...] Wójt Gminy M. powierzył stanowisko dyrektora szkoły K. G., w sytuacji, gdy wyłoniony był w drodze konkursu inny kandydat, co do którego kurator nie wniósł zastrzeżenia, a zarządzenie nr [...] z dnia [...] listopada 2007 r. Wójta Gminy M. o unieważnieniu tego konkursu - w trybie nadzorczym unieważnił Wojewoda [...] rozstrzygnięciem nadzorczym z dnia [...] stycznia 2008 roku. To rozstrzygnięcie nadzorcze było zaskarżane do sądu administracyjnego przez Wójta Gminy M. lecz skarga ta została prawomocnie oddalona. Tym samym powierzając stanowisko dyrektora szkoły innemu kandydatowi organ prowadzący szkolę naruszył wskazany wyżej przepis art. 36 a ust. 2 ustawy o systemie oświaty.

W ocenie sądu organ nadzoru prawidłowo postąpił stwierdzając nieważność zarządzenia nr [...] Wójta Gminy M. z dnia [...] grudnia 2007 r. jako wydanego z istotnym naruszeniem prawa.

Z powyższych względów na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku orzeczono jak w wyroku.