Wyrok NSA, sygn. akt II GSK 630/18
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2021-04-22 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6042 Gry losowe i zakłady wzajemne
Hasła tematyczne: Gry losowe
Kara administracyjna
Skarżony organ: Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku: Uchylono zaskarżony wyrok i oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 89 ust. 1 pkt 2
journal: Dz.U. 2016 poz 471
law: Ustawa z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych - tekst jednolity.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Wojciech Kręcisz (spr.) Sędzia NSA Krystyna Anna Stec Sędzia del. WSA Urszula Wilk po rozpoznaniu w dniu 22 kwietnia 2021 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 12 grudnia 2017 r. sygn. akt V SA/Wa 241/17 w sprawie ze skargi A.B. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w Warszawie z dnia [...] grudnia 2016 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej z tytułu urządzania gier na automatach poza kasynem gry 1. uchyla zaskarżony wyrok; 2. oddala skargę; 3. zasądza od A.B. na rzecz Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie 4.800 (słownie: cztery tysiące osiemset) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 12 grudnia 2017 r., sygn. akt V SA/Wa 241/17 po rozpoznaniu sprawy ze skargi A.B. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w Warszawie z dnia [...] grudnia 2016 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej z tytułu urządzania gier na automatach poza kasynem gry uchylił zaskarżoną decyzję i zasądził na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania.

W uzasadnieniu wyroku Sąd I instancji przedstawił stan faktyczny sprawy, z którego wynikało, że w dniu 15 lipca 2015 r. funkcjonariusze Urzędu Celnego w [...] przeprowadzili w lokalu [...] mieszczącym się przy ul. [...] w [...] kontrolę w zakresie przestrzegania przepisów ustawy o grach hazardowych. W toku kontroli stwierdzono, że w tym lokalu znajdowało się sześć automatów do gier: Kajot nr [...], Hot Spot Platin nr [...], Hot Spot Platin nr [...], Adell 2 nr [...], Admiral Hot Spot nr [...] i Admiral Hot Spot Platin nr [...]. W toku czynności przesłuchano skarżącego oraz przeprowadzono eksperymenty procesowe, w wyniku których stwierdzono, że gry na ww. automatach są grami w rozumieniu art. 2 ust. 3 ustawy z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych (tekst jednolity Dz. U. z 2016 r. poz. 471 ze zm.). W wyniku przeprowadzonych czynności ujawniono umowy dzierżawy powierzchni kontrolowanego lokalu zawarte przez skarżącego w dniu 4 czerwca 2014 r. ze spółką [...], w dniu 21 maja 2015 r. ze spółką [...] oraz w dniu 31 maja 2015 r. ze spółką [...].

W związku z dokonanymi ustaleniami Naczelnik Urzędu Celnego w [...] decyzją z dnia [...] września 2016 r. na podstawie art. 89 ust. 1 pkt 2, ust. 2 pkt 2, art. 90 ust. 1 i art. 91 ustawy o grach hazardowych wymierzył skarżącemu karę pieniężną w wysokości 72 000 zł za urządzanie gier na ww. automatach poza kasynem gry.

W wyniku odwołania skarżącego Dyrektor Izby Celnej w Warszawie zaskarżoną decyzją z dnia [...] grudnia 2016 r. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu stwierdził, że na spornych automatach urządzane były gry, które zawierały element losowości. Urządzającym gry na automatach był skarżący. Z tytułu umów dzierżawy z właścicielami automatów, otrzymywał miesięczny czynsz, zapewnił warunki lokalowe, przyczynił się tym samym do prawidłowego funkcjonowania, eksploatacji i udostępniania automatów w lokalu, czerpiąc z tego tytułu korzyści finansowe. Powyższe uzasadniało wymierzenie skarżącemu kary, zgodnie z art. 89 ust. 1 pkt 2 ustawy o grach hazardowych, w wysokości określonej w art. 89 ust. 2 pkt 2 tej ustawy.

W skardze na powyższą decyzję skarżący sformułował zarzuty dotyczące naruszenia art. 6 ust. 1, art. 89 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 pkt 2, art. 90 ust. 1 i 2 oraz art. 91 w związku z art. 14 ust. 1 ustawy o grach hazardowych poprzez ich niewłaściwe zastosowanie, art. 122, art. 133 § 1, art. 180 § 1 i art. 187 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz. U. Z 2015 r. , poz. 613 ze zm.), art. 32 ust. 1 pkt 13 ustawy o Służbie Celnej. Skarżący twierdził, że organy zaniechały dokonania ustaleń, co do rzeczywistych czynności podejmowanych przez niego w stosunku do kwestionowanych urządzeń i w konsekwencji wadliwie przyjęły, że jest on podmiotem urządzającym gry na automatach poza kasynem gry.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej w Warszawie wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uwzględnił skargę skarżącego i na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) p.p.s.a. uchylił zaskarżoną decyzję. Na wstępie rozważań Sąd I instancji za bezzasadne uznał zarzuty dotyczące stosowania przepisów ustawy o grach hazardowych pomimo braku notyfikacji przepisu art. 89 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 14 i art. 2 ust. 5 tej ustawy, w świetle art. 1 pkt. 11 i art. 8 ust. 1 dyrektywy nr 98/34/WE, powołując się na pogląd wyrażony w uchwale składu 7 sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 maja 2016 r., sygn. akt II GPS 1/16. Sąd w pełni podzielił stanowisko wyrażone w przywołanej uchwale. Również ustalenia organu w zakresie charakteru gier prowadzonych na spornych automatach zostały poczynione w sposób prawidłowy i zasadnie wskazano, że sporne urządzenia wypełniają definicję gier na automatach w rozumieniu art. 2 ust. 3 ustawy o gach hazardowych.

Jednak, w ocenie Sądu I instancji, przeprowadzona w sprawie ocena dowodów nie pozwala na ustalenie, że skarżący jest osobą "urządzającą gry na automatach poza kasynem gry" w rozumieniu art. 89 ust. 1 pkt 2 ustawy o grach hazardowych. Podstawą powyższych ustaleń organu był fakt udostępnienia przez stronę włączonych do sieci elektrycznej automatów w miejscu publicznie dostępnym (lokal należący do strony) i pobieranie przez skarżącego wynagrodzenia, określonego w umowie dzierżawy. Odnosząc się do poczynionych w powyższym zakresie ustaleń organu Sąd stwierdził, że z treści znajdującej się w aktach sprawy umowy dzierżawy nie wynikają jakiekolwiek obowiązki wydzierżawiającego dotyczące urządzania gier.

Sąd I instancji zauważył, że zwrot "urządzanie gier" obejmuje niewątpliwie podejmowanie aktywnych działań, czynności dotyczących zorganizowania przedsięwzięcia w zakresie gier na automatach. W praktyce w odniesieniu do takiej działalności jak urządzanie gier na automatach obejmuje w szczególności zachowania aktywne polegające na zorganizowaniu i pozyskaniu odpowiedniego miejsca na zamontowanie urządzeń, przystosowania go do danego rodzaju działalności, umożliwienie dostępu do takiego miejsca nieograniczonej ilości graczy, utrzymywanie automatów w stanie stałej aktywności, umożliwiające ich sprawne funkcjonowanie, wypłacanie wygranych, związane z obsługą urządzeń czy zatrudnieniem odpowiedniego przeszkolonego personelu. Dla zrealizowania zamierzenia – działalności w zakresie gier na automatach – dojść może w wyniku zaangażowania i współdziałania więcej niż jednego podmiotu. Nie może to jednak oznaczać automatyzmu skutkującego uznaniem, że podmioty które w tym w jakimś zakresie uczestniczą, objęte są automatycznie dyspozycją art. 89 ust. 1 jako "urządzający gry". Brak jest podstaw prawnych, by już samą czynność cywilnoprawną (umowę dzierżawy) oddania lokalu (jego części) do władania innemu podmiotowi dla eksploatacji automatów, utożsamiać z pojęciem "urządzanie gier" w znaczeniu art. 89 ust. 1 ustawy o grach hazardowych. O udziale wydzierżawiającego lokal w oparciu o umowę dzierżawy powierzchni użytkowej, na której automaty są zlokalizowane, w urządzaniu gier można mówić, gdy wydzierżawiający aktywnie uczestniczy we wskazanych czynnościach i działaniach, przy czym jego zachowania powiązane są z porozumieniem dokonanym z podmiotem wstawiającym automaty i go eksploatującym, a dotyczącym wspólnego prowadzenia przedsięwzięcia w zakresie gier na automatach (gier hazardowych).

W ocenie Sądu I instancji, w kontrolowanej sprawie okoliczności takich organy nie wykazały. W szczególności nie poddały analizie treści zawartych umów dzierżawy w celu oceny, czy i które z ich zapisów oraz z jakich przyczyn mogą dotyczyć czynności (obowiązków), do jakich zobowiązał się umownie skarżący, a związanych z "urządzeniem gier", ograniczając się jedynie do zacytowania kilku ogólnych postanowień. Organ w toku postępowania nie wykazał, że skarżący poza udostępnieniem powierzchni lokalu wykonywał czynności, o których mowa w art. 89 ustawy o grach hazardowych związane z urządzaniem gier, czy też wykonywał jakiekolwiek inne czynności wpływające na wysokość przychodu generowanego przez sporne automaty. Kwestia serwisowania automatów, do której przyznał się skarżący, także nie przesądza o możliwości obarczenia go odpowiedzialnością za prowadzenie gier na automatach poza kasynem gry w trybie przepisów ustawy hazardowej.

W konkluzji Sąd I instancji stwierdził, że organ odwoławczy naruszył przepisy regulujące sposób prowadzenia postępowania wyjaśniającego (art. 122, art. 187 § 1, art. 191 Ordynacji podatkowej), a uchybienia te miały wpływ na wynik sprawy, gdyż bezpośrednio zdeterminowały treść decyzji. Dlatego skarga została uwzględniona. Sąd zalecił, by przy ponownym rozpatrywaniu sprawy, organ przeprowadził postępowanie wyjaśniające, w ramach którego dokona pełnej analizy zgromadzonych dowodów i ustali, czy skarżący nie tylko potencjalnie mógł być "urządzającym gry", lecz czy rzeczywiście gry takie urządzał.

W skardze kasacyjnej Dyrektor Izby Celnej w Warszawie zaskarżył powyższy wyrok w całości, wnosząc o jego uchylenie w całości i przekazanie sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania, względnie o jego uchylenie i rozpoznanie skargi oraz zasądzenie kosztów postępowania.

Zaskarżonemu wyrokowi organ zarzucił na podstawie art. 174 pkt 1 i 2 p.p.s.a. naruszenie przepisów:

1) prawa materialnego, tj. art. 89 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 pkt 2 ustawy o grach hazardowych poprzez ich niezastosowanie polegające na błędnym uznaniu przez Sąd, że skarżącego nie można uznać za podmiot urządzający gry, a w konsekwencji brak było podstaw do wymierzenia kary pieniężnej określonej w art. 89 ust. 2 pkt 2 ustawy o grach hazardowych, podczas gdy skarżący aktywnie uczestniczył w urządzaniu gier oraz wykonywał czynności wpływające na wysokość uzyskiwanego przychodu generowanego przez automaty, a w konsekwencji w sprawie zasadne było wymierzenie kary pieniężnej na podstawie art. 89 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 pkt 2 ustawy o grach hazardowych,

2) postępowania, mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:

- art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w związku z art. 122, art. 187 § 1 i art. 191 Ordynacji podatkowej w powiązaniu z art. 89 ust. 1 pkt 2 ustawy o grach hazardowych wskutek wadliwej oceny stanu faktycznego sprawy przez Sąd i uznaniu, że organ nie dokonał dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, w szczególności nie rozpatrzył w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego i nie dokonał jego oceny na podstawie całokształtu materiału dowodowego, podczas gdy do takich naruszeń nie doszło,

- art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) oraz art. 3 § 1 i § 2 pkt 1 p.p.s.a. poprzez niezasadne przyjęcie, że zaskarżone decyzje wydane zostały z naruszeniem art. 122, art. 187 § 1 i art. 191 Ordynacji podatkowej oraz art. 89 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 pkt 2 ustawy o grach hazardowych, a w konsekwencji błędnym uznaniu, że brak było podstaw do wymierzenia kary pieniężnej.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej organ przedstawił argumenty na poparcie podniesionych zarzutów.

W odpowiedzi na skargę kasacyjną skarżący wniósł o jej oddalenie, a w wypadku uwzględnienia skargi kasacyjnej, o uwzględnienie skargi i zasądzenie kosztów postępowania.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna jest zasadna i zasługuje na uwzględnienie.

Na wstępie przypomnienia wymaga, że zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania, a mianowicie sytuacje enumeratywnie wymienione w § 2 tego przepisu. Skargę kasacyjną, w granicach której operuje Naczelny Sąd Administracyjny, zgodnie z art. 174 p.p.s.a., można oprzeć na podstawie naruszenia prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie oraz na podstawie naruszenia przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Zmiana lub rozszerzenie podstaw kasacyjnych ograniczone jest natomiast, określonym w art. 177 § 1 p.p.s.a. terminem do wniesienia skargi kasacyjnej. Rozwiązaniu temu towarzyszy równolegle uprawnienie strony postępowania do przytoczenia nowego uzasadnienia podstaw kasacyjnych sformułowanych w skardze. Wywołane skargą kasacyjną postępowanie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym podlega więc zasadzie dyspozycyjności i nie polega na ponownym rozpoznaniu sprawy w jej całokształcie, lecz ogranicza się do rozpatrzenia poszczególnych zarzutów przedstawionych w skardze kasacyjnej w ramach wskazanych podstaw kasacyjnych. Istotą tego postępowania jest bowiem weryfikacja zgodności z prawem orzeczenia wojewódzkiego sądu administracyjnego oraz postępowania, które doprowadziło do jego wydania.

Ze skargi kasacyjnej wynika, że spór prawny w rozpatrywanej sprawie dotyczy oceny prawidłowości stanowiska Sądu I instancji, który kontrolując zgodność z prawem decyzji Dyrektora Izby Celnej w Warszawie w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za urządzanie gier na automatach poza kasynem gry stwierdził, że decyzja ta nie jest zgodna z prawem, co uzasadniało jej uchylenie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i lit. c) p.p.s.a. Z uzasadnienia zaskarżonego wyroku wynika, że akceptując stanowisko organu administracji odnośnie do charakteru gier urządzanych na spornych automatach, a także odnośnie do braku podstaw do odmowy zastosowania w sprawie przepisu art. 89 ust. 1 pkt 2 ustawy o grach hazardowych – co wsparte zostało również argumentem z poglądu prawnego wyrażonego w uchwale składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego w sprawie II GPS 1/16 – Sąd I instancji stwierdził jednak jednocześnie, że przeprowadzone w sprawie przez organ administracji ustalenia faktyczne należało uznać za niewystarczające dla oceny, że strona skarżąca była podmiotem urządzającym, czy też współurządzającym gry na automatach, w rozumieniu art. 89 ust. 1 pkt 2 ustawy o grach hazardowych, co w konsekwencji nie mogło pozostawać bez wpływu na ocenę odnośnie do prawidłowości stosowania tego przepisu prawa. W tej mierze, Sąd I instancji za niewystarczające uznał ograniczenie się przez organ administracji do treści trzech umów dzierżawy powierzchni lokalu zawartych przez stronę (jako wydzierżawiającego), a to również w kontekście treści obowiązków strony, jako wydzierżawiającego, które – według Sądu I instancji – nie wskazują jeszcze na to, że to strona urządzała, czy też współurządzała gry na automatach poza kasynem.

Według Naczelnego Sądu Administracyjnego, zarzuty skargi kasacyjnej, których komplementarny charakter uzasadnia, aby rozpoznać je łącznie, należy uznać za usprawiedliwione. Trafnie bowiem podważają prawidłowość wskazanego stanowiska Sądu I instancji odnośnie do wydania kontrolowanej przez ten Sąd decyzji z naruszeniem przepisów postępowania mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy oraz z naruszeniem przepisów prawa materialnego mającym wpływ na wynik sprawy.

Odnosząc się do istoty spornej w sprawie kwestii trzeba przede wszystkim podkreślić, że nie ma podstaw, aby podważać zasadności wniosków organu administracji publicznej formułowanych na podstawie dowodów w postaci umów dzierżawy powierzchni lokalu przy ul. [...] w [...] zawartych przez stronę w dniu 4 czerwca 2014 r. ze spółką [...], w dniu 21 maja 2015 r. ze spółką [...] oraz w dniu 31 maja 2015 r. ze spółką [...]. Podkreślając, że dotyczyły one dzierżawy powierzchni tego samego lokalu, w którym na ich podstawie doszło do zainstalowania i udostępniania gier na automatach poza kasynem gry, nie sposób jest zasadnie wywodzić, że tego rodzaju okoliczność nie mogła być zasadnie uznana za prawnie istotną z punktu widzenia formułowanych na jej podstawie ocen odnośnie do uznania strony skarżącej za urządzającego gry w rozumieniu art. 89 ust. 1 pkt 2 ustawy o grach hazardowych.

Argumentacji Sądu I instancji odwołującego się w odniesieniu do omawianej kwestii do znaczenia regulacji ustawy o grach hazardowych dotyczącej warunków urządzania gier hazardowych (por. s. 15 uzasadnienia zaskarżonego wyroku) należy przeciwstawić argument z poglądu prawnego wyrażonego w przywołanej uchwale II GPS 1/16 – w jego świetle, z punktu widzenia oceny realizacji znamion deliktu administracyjnego, o którym mowa w art. 89 ust. 1 pkt 2 ustawy o grach hazardowych, nie ma żadnego prawnego znaczenia to, czy podmiot urządzający gry na automatach poza kasynem gry legitymował się posiadaniem koncesji lub zezwolenia, czy też nie, albowiem na gruncie tego przepisu penalizowane jest zachowanie naruszające zasady dotyczące miejsca urządzania gier hazardowych na automatach, nie zaś zachowanie naruszające zasady dotyczące warunków, od których spełnienia w ogóle uzależnione jest rozpoczęcie, a następnie prowadzenie działalności polegającej na organizowaniu i urządzaniu gier hazardowych, w tym gier na automatach, co oznacza, że podmiotem, wobec którego może być egzekwowana odpowiedzialność za omawiany delikt, jest każdy (osoba fizyczna, osoba prawna, jednostka organizacyjna niemająca osobowości prawnej), kto urządza grę na automatach w niedozwolonym do tego miejscu, a więc poza kasynem gry i to bez względu na to, czy legitymuje się koncesją na prowadzenie kasyna gry, której przecież (jak to wynika z art. 6 ust. 4 ustawy o grach hazardowych) nie może uzyskać ani osoba fizyczna, ani jednostka organizacyjna niemająca osobowości prawnej, ani też osoba prawna niemająca formy spółki akcyjnej lub spółki z ograniczoną odpowiedzialnością, które to spółki prawa handlowego, jako jedyne, mogą się ubiegać o taką koncesję – a w konsekwencji, korespondujący z nim argument, że brak jest podstaw, aby twierdzić, że ocena odnośnie do zachowań (działań, czynności), które mogłyby być uznane za realizujące znamiona deliktu, o którym mowa w art. 89 ust. 1 pkt 2 przywołanej ustawy, musi znajdować swoje źródło, w tym również, gdy chodzi o ich opis i znaczenie, w konkretnych postanowieniach wymienionych umów, stanowiących podstawę prawną ich podejmowania. Na gruncie regulacji prawnej zawartej w art. 89 ust. 1 pkt 2 w związku z ust. 2 pkt 2 ustawy o grach hazardowych, w brzmieniu mającym zastosowanie w sprawie, Naczelny Sąd Administracyjny w swym orzecznictwie konsekwentnie bowiem przyjmował, że określona nią sankcja administracyjna może zostać nałożona na więcej niż jeden podmiot, w sytuacji gdy każdemu z nich można przypisać cechę "urządzającego gry" na tym samym automacie w tym samym miejscu i czasie, co wynika z kolei z szerokiego zakresu definicji podmiotu "urządzającego gry na automatach", jaką należy przyjąć na potrzeby tego rodzaju postępowań. Wykładnia tego pojęcia, umożliwiająca nakładanie kar administracyjnych na więcej niż jeden podmiot, jest niezbędna jeżeli system kontroli i skuteczność przewidzianych przez ustawodawcę sankcji ma mieć realny charakter, zwłaszcza zaś, jeżeli spojrzy się na to zagadnienie z perspektywy eliminowania sytuacji obejścia bądź nadużycia prawa przez podmioty uczestniczące w działalności hazardowej. Nie do pogodzenia bowiem z zasadą skuteczności stanowionego prawa byłaby taka wykładnia przepisów ustawy hazardowej, która w istocie pozostawiałaby bez kontroli i sankcji np. sytuacje tworzenia pozorów urządzania gier na automatach przez jeden podmiot, a więc też jego nominalnej odpowiedzialności, podczas gdy w rzeczywistości gry na automacie urządzane byłyby również na rachunek innego podmiotu, jako element wspólnego przedsięwzięcia. Przy ocenie, czy podmiot nie powinien zostać uznany za urządzającego gry na automacie niezbędne jest odwołanie się do wszystkich elementów stanu faktycznego (zob. np.: wyroki NSA z dnia: 9 listopada 2016 r., sygn. akt II GSK 2736/16; 20 kwietnia 2017 r. sygn. akt II GSK 5233/16).

W tym też kontekście podkreślenia wymaga, że jakkolwiek ustawa o grach hazardowych – w brzmieniu mającym zastosowanie w rozpatrywanej sprawie – nie definiuje pojęcia "urządzającego gry", o którym mowa w art. 89 ust. 1 pkt 2, to jednak posługuje się nim w wielu przepisach, które umożliwiają określenie i ustalenie jego treściowego zakresu. Na ich podstawie, przy uwzględnieniu potrzeby szerokiego podejścia o rozumienia pojęcia "urządzającego gry na automatach" oraz "urządzania gier na automatach", o czym mowa była powyżej, w pełni zasadnie przyjmuje się, że "urządzanie gier hazardowych" to ogół czynności i działań stanowiących zaplecze logistyczne dla umożliwienia realizowania w praktyce działalności w zakresie gier hazardowych, w szczególności: zorganizowanie i pozyskanie odpowiedniego miejsca na zamontowanie urządzeń, przystosowanie go do danego rodzaju działalności, umożliwienie dostępu do takiego miejsca nieograniczonej ilości graczy, utrzymywanie automatów w stanie stałej aktywności, umożliwiającym ich sprawne funkcjonowanie, wypłacanie wygranych, obsługa urządzeń, zatrudnienie i odpowiednie przeszkolenie personelu, zapewniające graczom możliwość uczestniczenia w grze.

Powyższe rozumienie "urządzania" potwierdza przy tym definicja zawarta w Słowniku Języka Polskiego PWN, zgodnie z którą "urządzić - urządzać" oznacza: "wyposażyć coś w odpowiednie sprzęty", "zorganizować [jakąś imprezę], jakieś przedsięwzięcie itp.", "zapewnić komuś dobre warunki" (por. https://sjp.pwn.pl/sjp/urzadzic;2533410.html.)

"Urządzanie", to wedle powyżej przedstawionego słownikowego rozumienia tego zwrotu również – a trzeba to podkreślić – "stwarzanie komuś odpowiednich warunków", co w rozpatrywanej sprawie wprost i bezpośrednio odnieść należy do tworzenia warunków do urządzania gier na automatach poza kasynem gry, a to poprzez udostępnienie miejsca ich urządzania i tym samym udostępniania samych gier na automatach poza kasynem gry. W okolicznościach stanu faktycznego rozpatrywanej sprawy polegało to na tym, że strona skarżąca udostępniając (wydzierżawiając) [...]oraz [...] na podstawie przywołanych powyżej umów dzierżawy z dnia 4 czerwca 2014 r., 21 maja 2015 r. i 31 maja 2015 r. część lokalu, w którym prowadziła własną działalność gospodarczą w celu ulokowania i zainstalowania w nim urządzeń opisanych w załącznikach do tych umów (a chodziło o automaty do gier), udostępniała je tym samym oraz w tenże właśnie sposób grającym, a taki był – jak w pełni zasadnie należałoby przyjąć – cel podejmowanego przez nią działania zwłaszcza, że należący do strony skarżącej lokal był lokalem ogólnodostępnym. Za nie bez znaczenia z punktu widzenia zasadności przedstawionych wniosków trzeba więc uznać w świetle powyższego to, że istotną okolicznością stanu faktycznego sprawy jest zawarcie przez stronę trzech umów dzierżawy, na podstawie których w zamian za czynsz – odpowiednio w wysokości 300 zł, 1500 zł oraz 2000 zł, płatny od chwili uruchomienia urządzeń (tj. automatów do gier) – stworzyła ona warunki do udostępniania gier hazardowych. Co więcej – a nie jest to również bez znaczenia – jeżeli sama strona skarżąca nie kwestionowała tej okoliczności, że uzupełniała w brakujący bilon automaty do gier, które wyposażone były przecież w funkcję wypłaty wygranych, a bez wykonywania tego rodzaju czynności wskazana funkcja nie byłaby dostępna dla grających, to za równie uzasadniony trzeba uznać wniosek, że tym samym aktywność strony skarżącej ukierunkowana była na to, aby prowadzenie gier hazardowych na automatach umożliwiać grającym także we wskazany sposób.

Tym samym nie ma zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego podstaw, aby twierdzić, że w rozpatrywanej sprawie niezasadnie doszło do przypisania stronie skarżącej deliktu, o którym mowa w art. 89 ust. 1 pkt 2 ustawy o grach hazardowych, a także że niezasadnie nałożoną na nią karę pieniężną za urządzenie gier na automatach poza kasynem, skoro w świetle przedstawionych argumentów – w tym przedstawionego rozumienia pojęcia "urządzającego gry" oraz "urządzania gier na automatach" – nie może i nie powinno budzić żadnych wątpliwości, że strona skarżąca powinna być – i zasadnie za taką została uznana – adresatem decyzji stanowiącej przedmiot kontroli w rozpatrywanej sprawie.

Należy bowiem przyjąć, że strony wymienionych umów wspólnie realizowały przedsięwzięcie polegające na połączeniu składników majątkowych, a mianowicie lokalu użytkowego skarżącego oraz pozostających w dyspozycji dzierżawców automatów do gier, które wspólnie umożliwiały uruchomienie na nich gier w sposób i w miejscu dostępnym dla ogółu, a więc ich "urządzanie", w przedstawionym powyżej rozumieniu art. 89 ust. 1 pkt 2 ustawy o grach hazardowych. Tym samym, za uzasadniony należy uznać wniosek, że "celem" wymienionych umów, a zarazem "zgodnym zamiarem" stron było nie tyle zawarcie klasycznych umów dzierżawy, ile podjęcie wspólnego przedsięwzięcia gospodarczego polegającego na połączeniu składników majątkowych, jakimi dysponowały strony tych umów (por. wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 21 września 2016 r., sygn. akt III SA/Wr 71/16).

Podważając natomiast zasadność stanowiska Sądu I instancji prezentowanego na s. 14 – 15 uzasadnienia zaskarżonego wyroku trzeba przede wszystkim podkreślić, że zakresowo, odpowiedzialność administracyjna za naruszanie warunków urządzania gier na automatach w zakresie odnoszącym się do miejsca ich urządzania oraz odpowiedzialność karna za urządzanie gier hazardowych nie wykluczają się wzajemnie. Odpowiedzialność karno-skarbowa oparta jest na z gruntu odmiennych przesłankach niż odpowiedzialność za delikt administracyjny. O ile pierwsza z nich, oparta jest za zasadzie winy – którą można przypisać osobie fizycznej – to druga oparta jest już na przesłance obiektywnego naruszenia prawa. Ponadto, o ile główną funkcją odpowiedzialności karnej jest funkcja represyjna, czyli odwet za popełniony czyn zabroniony, to główną funkcję odpowiedzialności administracyjnej stanowi funkcja szeroko pojętej prewencji, której mogą towarzyszyć również inne jeszcze funkcje, o czym w zakresie odnoszącym się do istoty regulacji zawartej w art. 89 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 pkt 2 ustawy o grach hazardowych, była już mowa powyżej. Ponadto – co nie mniej istotne – podnieść należy, że Trybunał Konstytucyjny w wyroku w sprawie P 32/12 stwierdził, iż art. 89 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 pkt 2 ustawy o grach hazardowych w zakresie, w jakim zezwalają na wymierzenie kary pieniężnej osobie fizycznej, skazanej uprzednio prawomocnym wyrokiem na karę grzywny za wykroczenie skarbowe z art. 107 § 4 k.k.s., są zgodne z wywodzoną z art. 2 Konstytucji RP zasadą proporcjonalnej reakcji państwa na naruszenie obowiązku wynikającego z przepisu prawa.

W świetle powyższego, nie sposób więc było podważać zgodności z prawem zaskarżonej decyzji z pozycji argumentu z treści art. 128 k.w., na gruncie którego ustawodawca również operuje pojęciem "urządzającego gry", penalizując także zachowania polegające na użyczaniu do gry hazardowej środków albo pomieszczenia.

Wbrew więc stanowisku wyrażonemu w kontrolowanym wyroku, nie sposób było upatrywać wadliwości zaskarżonej decyzji w braku zupełności ustaleń faktycznych stanowiących podstawę jej wydania oraz w braku prawidłowości ich oceny, a w konsekwencji w nieprawidłowym zastosowaniu przez organ administracji publicznej przepisu art. 89 ust. 1 pkt 2 ustawy o grach hazardowych.

Stwierdzając w związku z powyższym, że kontrolowany wyrok nie odpowiada prawu i powinien podlegać uchyleniu, wobec dostatecznego wyjaśnienia istoty sprawy oraz spornej w niej kwestii, korzystając na podstawie art. 188 p.p.s.a. z kompetencji do rozpoznania skargi strony na decyzję Dyrektora Izby Celnej w Warszawie w przedmiocie kary pieniężnej za urządzanie gier na automatach poza kasynem gry, Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że w świetle przedstawionych argumentów skarga ta nie jest zasadna i podlega oddaleniu.

W związku z powyższym, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 188 w związku z art. 151 p.p.s.a. oraz art. 203 pkt 2 i art. 205 § 2 p.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 1 pkt 2 lit. b) w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. a) i § 2 pkt 6 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (tekst jedn. Dz. U. z 2018 r., poz. 265) orzekł, jak w sentencji wyroku.