Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 2292/05
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2006-06-05 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6079 Inne o symbolu podstawowym 607
Skarżony organ: Minister Budownictwa
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Monika Nowicka asesorowie WSA Iwona Kosińska (spr.) WSA Agnieszka Miernik Protokolant Maciej Kozłowski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 czerwca 2006 r. sprawy ze skargi K. C., D. B., R. N. na decyzję Ministra Infrastruktury z dnia [...] września 2005 r. nr [...] w przedmiocie odmowy potwierdzenia posiadania uprawnień do zaliczenia wartości nieruchomości pozostawionej poza obecnymi granicami państwa polskiego 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Wojewody [...] z dnia [...] maja 2005 r., nr [...]; 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu; 3. zasądza od Ministra Budownictwa na rzecz K. C., D. B. i R. N. solidarnie kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Minister Infrastruktury decyzją z dnia [...] września 2005 r. nr [...], po rozpatrzeniu odwołania D. B. i K. C. utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] maja 2005 r. nr [...] odmawiającą potwierdzenia prawa do zaliczenia wartości nieruchomości pozostawionych poza obecnymi granicami państwa polskiego.

W jej uzasadnieniu organ II instancji wyjaśnił, że D. B., K. C. i R. N. na podstawie przepisów ustawy z dnia 12 grudnia 2003 r. o zaliczaniu na poczet ceny sprzedaży albo opłat z tytułu użytkowania wieczystego nieruchomości Skarbu Państwa wartości nieruchomości pozostawionych poza obecnymi granicami państwa polskiego (Dz. U. z 2004 r. Nr 6, poz. 39) wystąpili o potwierdzenie prawa zaliczenia wartości nieruchomości pozostawionej poza obecnymi granicami państwa polskiego położonych w miejscowościach S., K. i L. w powiecie B. w województwie [...] będących własnością ich rodziców. Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] maja 2005 r. odmówił wnioskodawcom potwierdzenia prawa do zaliczenia wartości nieruchomości pozostawionych poza obecnymi granicami państwa polskiego, ponieważ matka ich M. N. repatriowała się do Polski w 1954 r. Dowodem potwierdzającymi tę okoliczność jest znajdujący się w aktach sprawy wyciąg z ewidencji repatriantów przybyłych z ZSRR oraz udzielonych świadczeń za miesiąc lipiec 1954 r., z treści którego wynika, że M. N. przybyła do Polski z ZSRR w dniu 31 lipcu 1954 r., a zatem nie repatriowała się w trybie umów międzynarodowych wymienionych w art. 1 ustawy z dnia 12 grudnia 2003 r. o zaliczeniu na poczet ceny sprzedaży albo opłat z tytułu użytkowania wieczystego nieruchomości Skarbu Państwa wartości nieruchomości pozostawionych poza obecnymi granicami państwa polskiego (Dz. U. z 2004r. Nr 6, poz.39 ze zm.).

Nie zgadzając się z tym rozstrzygnięciem D. B., K. C. i R. N. złożyli odwołanie do Ministra Infrastruktury wnosząc o uchylenie decyzji organu I instancji. W jego uzasadnieniu stwierdził, że wydana decyzja jest nieprawidłowa, zaś żaden z organów przez 15 lat trwania postępowania w tej sprawie nie informował ich, że prawo do uzyskania rekompensaty jest uzależnione od daty repatriacji ich matki M. N.

Po rozpatrzenia odwołania Minister Infrastruktury stwierdził, że nie może ono zostać uwzględnione. W uzasadnieniu swojego stanowiska przywołał treść art. 1 ustawy z dnia 12 grudnia 2003 r., treść art. 2, 3 pkt 6 i art. 19 układu z dnia 9 września 1944 r. zawartego pomiędzy Polskim Komitetem Wyzwolenia Narodowego a Rządem Białoruskiej Socjalistycznej Republiki Rad dotyczącym ewakuacji obywateli polskich z terytorium B.S.R.R i ludności białoruskiej z terytorium Polski oraz szeroko powołał się na treść wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 15 grudnia 2004 r. sygn. akt K 2/4, w którym to orzeczeniu Trybunał wypowiedział się na temat konstytucyjności art. 2 ust. 1 pkt 2 i 3 oraz ust. 2 i 4, art. 3 ust. 2, art. 5 ust. 2 pkt 2 lit. a, art. 9 ust. 2 art. 15 i art. 16 pkt 1 ustawy z dnia 12 grudnia 2003 r. o zaliczeniu na poczet ceny sprzedaży albo opłat z tytułu użytkowania wieczystego nieruchomości Skarbu Państwa wartości nieruchomości pozostawionych poza obecnymi granicami państwa polskiego. W konkluzji organ odwoławczy stwierdził, że skoro wskazany powyżej przepisy ustawy z dnia 12 grudnia 2003 r. wyraźnie wylicza konkretne umowy międzynarodowe, to wolą ustawodawcy było, ażeby uprawnienie do zaliczenia wartości nieruchomości pozostawionych poza obecnymi granicami państwa polskiego przysługiwało wyłącznie tym osobom, które repatriowały się do Polski na podstawie jednej z czterech wymienionych w tym przepisie umów międzynarodowych i które spełniają pozostałe warunki wskazane przepisami cytowanej ustawy, co zdaniem organu potwierdzają zarówno treść przywołanego układu, jak i uzasadnienia orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego. Organ II instancji stanął na stanowisku, że z załączonych do akt sprawy dokumentów bezspornie wynika, iż M. N. przekroczyła granicę Polski w dniu 31 lipca 1954 r. Zatem mając na uwadze niebudzący wątpliwości fakt, iż nie repatriowała się ona na podstawie żadnej z umów międzynarodowych wymienionych w art. 1 ustawie z dnia 12 grudnia 2003 r., organ odwoławczy uznał, że Wojewoda zasadnie odmówił jej spadkobiercom, czyli D. B., K. C. i R. N. potwierdzenia prawa do zaliczenia wartości nieruchomości pozostawionych poza obecnymi granicami państwa polskiego.

Decyzja Ministra Infrastruktury stała się podstawą wniesienia przez D. B., K. C. i R. N. skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie.

W uzasadnieniu skarżący podnieśli, że zaskarżona decyzja jest niesłuszna

i krzywdząca oraz wydana została z naruszeniem przepisów ustawy z dnia 12 grudnia 2003 r. Powoływanie się w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji na układ z dnia 9 września 1944 r. zawarty pomiędzy Polskim Komitetem Wyzwolenia Narodowego a Rządem Białoruskiej Socjalistycznej Republiki Rad dotyczącym ewakuacji obywateli polskich z terytorium B.S.R.R i ludności białoruskiej z terytorium Polski jest zaś błędne i nie znajduje uzasadnienia w sytuacji skarżących. Wyjaśnili oni, że ich ojciec, żołnierz Armii Krajowej, wywieziony został do obozu koncentracyjnego w N. Po powrocie z obozu do Polski ojciec zamieszkał w S. i podjął starania o repatriowanie rodziny do kraju. Skarżący jako dzieci zostali repatriowani do kraju przez Polski Czerwony Krzyż w 1951 r., zaś ich matka dostała zgodę od władz białoruskich na przyjazd do Polski dopiero w 1954 r. W tej sytuacji, zdaniem skarżących, organy rozpatrując przedstawioną sprawę zarówno naruszyły przepisy prawa materialnego, jak i pozostają w sprzeczności z rzeczywistym stanem faktycznym sprawy. W tej sytuacji uznali oni skargę za słuszną,

całkowicie uzasadnioną i wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji.

W odpowiedzi na skargę Minister Infrastruktury podtrzymał argumentację zawartą w zaskarżonym orzeczeniu. Uznał, iż zarzuty zawarte w skardze były już przedmiotem rozpatrywania w postępowaniu odwoławczym i nie wnoszą żadnych nowych okoliczności, które mogłyby mieć wpływ na zajęte stanowisko. Wobec powyższego wniósł o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Podkreślić należy, że sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd bada, czy organ administracji orzekając w sprawie nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Należy dodać, że zgodnie z treścią art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.) Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak zwią-

zany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Dokonując w ramach kontroli legalności zaskarżonej decyzji analizy zebranego w niniejszej sprawie materiału dowodowego Sąd uznał zasadność złożonej

skargi. Organy I i II instancji zgodnie przyjęły, że z brzmienia art. 1 ustawy z dnia 12 grudnia 2003 r. o zaliczaniu na poczet ceny sprzedaży albo opłat z tytułu użytkowania wieczystego nieruchomości Skarbu Państwa wartości nieruchomości pozostawionych poza obecnymi granicami państwa polskiego (Dz. U. z 2004 r. Nr 6, poz. 28, ze zm.) wynika, iż uprawnienia o których mowa w ustawie nabyły wyłącznie osoby, które poddały się procedurze repatriacji przewidzianej wymienionymi w niej porozumieniami międzynarodowymi i spełniają inne, określone w ustawie warunki. Wobec takiej interpretacji przepisów ustawy oraz niekwestionowanego faktu, że natka skarżących powróciła do Polski w 1954 r. organy administracji zaniechały w toku postępowania ustalenia innych okoliczności sprawy.

Wojewódzki Sąd Administracyjny stanął jednak na stanowisku, że przedstawiona przez organy wykładnia przepisów ustawy z dnia 12 grudnia 2003 r. o zaliczaniu na poczet ceny sprzedaży albo opłat z tytułu użytkowania wieczystego nieruchomości Skarbu Państwa wartości nieruchomości pozostawionych poza obecnymi granicami państwa polskiego nie znajduje uzasadnienia ani w treści jej przepisów, ani w ugruntowanym orzecznictwie Trybunału Konstytucyjnego, Sądu Najwyższego i Naczelnego Sądu Administracyjnego, które nie może być pominię-te przy analizie prawidłowości stanowiska organów rozstrzygających przedstawioną sprawę.

Jak wynika z treści art. 1 ustawy z dnia 12 grudnia 2003 r. "Ustawa określa zasady zaliczania na poczet ceny sprzedaży albo opłat z tytułu użytkowania wieczystego nieruchomości Skarbu Państwa wartości nieruchomości pozostawionych poza obecnymi granicami państwa polskiego w związku z wojną rozpoczętą w 1939 r., za pozostawienie których miały przysługiwać świadczenia przewidziane

w:

1) układzie z dnia 9 września 1944 r. pomiędzy Polskim Komitetem Wyzwolenia Narodowego a Rządem Białoruskiej Socjalistycznej Republiki Rad dotyczącym ewakuacji obywateli polskich z terytorium B.S.R.R. i ludności Białoruskiej z terytorium Polski;

2) układzie z dnia 9 września 1944 r. pomiędzy Polskim Komitetem Wyzwolenia Narodowego a Rządem Ukraińskiej Socjalistycznej Republiki Rad dotyczącym ewakuacji obywateli polskich z terytorium U.S.R.R. i ludności ukraińskiej z terytorium Polski;

3) układzie z dnia 22 września 1944 r. pomiędzy Polskim Komitetem Wyzwolenia Narodowego a Rządem Litewskiej Socjalistycznej Republiki Rad, dotyczącym ewakuacji obywateli polskich z terytorium Litewskiej S.R.R. i ludności litewskiej z terytorium Polski;

4) umowie z dnia 6 lipca 1945 r. między Tymczasowym Rządem Jedności Narodowej Rzeczypospolitej Polskiej i Rządem Związku Socjalistycznych Republik Radzieckich o prawie zmiany obywatelstwa radzieckiego osób narodowości polskiej i żydowskiej, mieszkających w ZSRR, i o ich ewakuacji do Polski, i o prawie zmiany obywatelstwa polskiego osób narodowości rosyjskiej, ukraińskiej, białoruskiej, rusińskiej i litewskiej, mieszkających na terytorium Polski, i o ich ewakuacji do ZSRR."

Z przywołanego brzmienia art. 1 wynika jednoznacznie, że dotyczy on kwestii określenia rodzaju mienia, którego utrata może rodzić prawo do rekompensaty w formie przewidzianego w ustawie zaliczenia. Oznacza to, że generalnie zali-czeniu podlega "wartość nieruchomości pozostawionych poza obecnymi granica-mi państwa polskiego w związku z wojną rozpoczętą w 1939 r." Z redakcji tego przepisu wynika, iż w dalszej jego części następuje uszczegółowienie zakresu przedmiotowego ustawy, poprzez uściślenie, że uprawnienie do zaliczenia doty-czy tych nieruchomości, za pozostawienie których miały przysługiwać świadczenia przewidziane w wymienionych dalej porozumieniach międzynarodowych. W treści tego artykułu brak jest odniesień do podmiotowego zakresu działania ustawy, a więc do kręgu osób uprawnionych do przewidzianego ustawą zaliczenia. Zakres podmiotowy omówiony jest wyczerpująco dopiero w art. 2. Zwrócić przy tym należy uwagę na fakt, że (wbrew odmiennemu stanowisku prezentowanemu przez organy rozpatrujące sprawę) ani w art. 1, ani w art. 2, ani w żadnym innym przepisie tej ustawy ustawodawca nie zawarł warunku, aby jedynie osoby, które podlegały procedurze repatriacji przewidzianej przywołanymi porozumieniami międzynarodowymi, były osobami uprawnionymi do uzyskania zaliczenia. Wprost prze-ciwnie, w art. 2 zawarto różne warunki, jakie musiała spełniać osoba ubiegająca się o tzw. rekompensatę za mienie zabużańskie. Między innymi warunek, że właściciele pozostawionych nieruchomości "zamieszkiwali w dniu 1 września 1939 r. na terenach, o których mowa w art. 1, byli w tym dniu obywatelami polskimi i opuścili te tereny w związku z wojną rozpoczętą w 1939 r."

Gdyby, jak to przyjęły organy obu instancji, niezbędnym warunkiem do uznania uprawnień do tzw. rekompensaty był fakt repatriacji wyłącznie w ramach akcji zorganizowanej na podstawie wymienionych w art. 1 porozumień międzynarodowych, to w oczywisty sposób zbędny byłby wymóg opuszczenia tych terenów "w związku z wojną rozpoczętą w 1939 r." zamieszczony przez ustawodawcę w art. 2 ust. 1. Zdaniem Sądu wymienienie w art. 1 ustawy z 2003 r. określonych porozumień międzynarodowych ma dla jej treści jedynie takie znaczenie, że ogranicza przedmiotowy zakres ustawy do nieruchomości, za pozostawienie których miały przysługiwać świadczenia przewidziane w tych porozumieniach. Jest to również podkreślenie, że w ramach tej ustawy Państwo kontynuuje realizację zobowiązania, podjętego w międzynarodowych porozumieniach wobec obywateli polskich, którzy poddali się repatriacji. Nie ulega wątpliwości, że zobowiązanie to dotyczyło wówczas wyłącznie osób repatriowanych w ramach zawartych porozumień. Nie oznacza to jednak, że Państwo Polskie nie może obecnie udzielić świadczeń analogicznych do przyrzeczonych w porozumieniach innym osobom, znajdującym się w podobnej sytuacji. Sąd uznał, że w ramach ustawy z dnia 12 grudnia 2003 r. o zaliczaniu na poczet ceny sprzedaży albo opłat z tytułu użytkowania wieczystego nieruchomości Skarbu Państwa wartości nieruchomości pozostawionych poza obecnymi granicami państwa polskiego ustawodawca stworzył warunki dalszej realizacji świadczeń przyrzeczonych aktami prawa międzynarodowego, jak i świadczeń dla innych osób, znajdujących się w podobnej sytuacji.

Podkreślić należy, że przedstawiona powyżej analiza treści przepisów art.

1 ustawy znajduje potwierdzenie w ugruntowanym orzecznictwie Trybunału Konstytucyjnego, Sądu Najwyższego i Naczelnego Sądu Administracyjnego. W

szczególności w uchwałach z dnia 30 maja 1990 r. (sygn. akt III CZP 1/90, publ. OSNC 1990/10-11/129) oraz 10 kwietnia 1991 r. (sygn. akt III CZP 84/90, publ. OSNC 1991/8-9/97) Sąd Najwyższy dokonał wykładni obowiązujących ówcześnie przepisów art. 88 ust. 1 ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości (tj. z 1998 r. Dz. U. Nr 14, poz. 74, ze zm.). W obszernych uzasadnieniach wyjaśnił, dlaczego zasadne jest objęcie uregulowaniami do tyczącymi realizacji zobowiązań podjętych przez Państwo Polskie w porozumieniach dotyczących repatriacji kręgu obywateli szerszego niż tylko te osoby, które opuściły tereny zajęte przez Związek Radziecki w ramach zorganizowanej

akcji repatriacyjnej. Dokonana w tych orzeczeniach analiza zarówno ówczesnej sytuacji prawnej i faktycznej osób, które opuściły nieruchomości w związku z wojną, jak i charakteru zobowiązań podjętych przez Państwo w ramach porozumień międzynarodowych oraz wnioski, jakie współcześnie wynikają z tej analizy pozostają aktualne mimo zmiany przepisów regulujących realizację tych zobowiązań. Należy podkreślić, że Sąd Najwyższy orzekał w stanie prawnym, w którym z brzmienia przepisu wynikało, że uprawnienia przyznano "osobom, które w związku z wojną rozpoczętą w 1939 r. pozostawiły majątek nieruchomy na terenach nie wchodzących w skład obecnego obszaru Państwa, a które na mocy umów międzynarodowych zawartych przez Państwo mają otrzymać ekwiwalent za mienie pozostawione za granicą". Skoro w takim stanie prawnym Sąd Najwyższy nie miał wątpliwości, że podobne uprawnienia przysługują osobom, które spełniają określone warunki, ale nie brały udziału w akcji repatriacyjnej, to wydaje się oczywiste, że po zastąpieniu przepisu zawierającego klauzulę o charakterze podmiotowym: "osoby, które (...) pozostawiły majątek nieruchomy (...), a które na mocy umów międzynarodowych zawartych przez Państwo mają otrzymać ekwiwalent" przepisem zawierającym klauzulę o charakterze przedmiotowym: "nieruchomości (...) za pozostawienie których miały przysługiwać świadczenia" nie ma podstaw do twierdzenia, że taka zmiana redakcji przepisu zawęża krąg osób uprawnionych.

Także w obszernym uzasadnieniu wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 15 grudnia 2004 r. (sygn. akt K 2/04, publ. OTK-A 2004/11/117), dotyczącym przepisów ustawy z dnia 12 grudnia 2003 r. o zaliczaniu na poczet ceny sprzeda-ży albo opłat z tytułu użytkowania wieczystego nieruchomości Skarbu Państwa wartości nieruchomości pozostawionych poza obecnymi granicami państwa polskiego (Dz. U. z 2004 r Nr 6, poz. 28, ze zm.) Trybunał potwierdził obowiązującą wcześniej linie orzecznictwa w sprawach tzw. mienia zabużańskiego. Przypo-mniał, że zgodnie z wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 19 grudnia 2002 r. (sygn. akt K 33/02, publ. OTK-A 2002/7/97) przyznane prawo zaliczenia wartości utraconego mienia ma szczególny charakter jako prawo majątkowe o charakterze publicznoprawnym i jako takie objęte jest konstytucyjną ochroną praw majątkowych. Oznacza to, że ograniczenia takich uprawnień przez ustawodawcę, aczkolwiek możliwe, muszą spełniać surowe wymogi konstytucyjne. Trybunał uwzględniał tak określone standardy do oceny konstytucyjności ograniczeń pod-

miotowych wprowadzonych ustawą z dnia 12 grudnia 2003 r. Z wyroku Trybunału nie wynika, aby w toku postępowania zakładano, że przedmiotowa ustawa ogranicza uprawnienia do uzyskania zaliczenia jedynie do osób, które dokonały repa-triacji w ramach wymienionych w ustawie porozumień międzynarodowych, acz-kolwiek potwierdzono, że ówcześnie jedynie tych osób dotyczyły prawnomiędzy-narodowe zobowiązania wynikające z tych porozumień.

Nie sposób również pominąć faktu, że uchwalona w dniu 8 lipca 2005 r. ustawa o realizacji prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. Nr 169, poz. 1418), która uchyliła ustawę z dnia 12 grudnia 2003 r., na podstawie której orzekano w przedmiotowej sprawie, zawiera odmienną konstrukcję prawną określającą krąg osób uprawnionych. Zgodnie z treścią art. 1 ust. 1 ustawa ta dotyczy "realizacji prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej w wyniku wypędzenia z byłego terytorium Rzeczypospolitej Polskiej lub jego opuszczenia w związku z wojną rozpoczętą w 1939 r. dokonanego na podstawie" wymienionych następnie porozumień międzynarodowych. Oznacza to, że przepis ten określa zarówno zakres podmiotowy, jak i przedmiotowy prawa do rekompensaty jako wynikający bezpośrednio z wymienionych porozumień, a więc w szczególności dotyczy osób, które repatriowały się w ich ramach. Dopiero więc treść art. 1 ust. 1 ustawy z 2005 r. zawiera zapisy, których znaczenie w rozpatrywanej sprawie organy błędnie przypisywały art. 1 ustawy z dnia 12 grudnia 2003 r. Jednocześnie ustawa z dnia 8 lipca 2005 r. nie pozostawia jednak wątpliwości, że podobnie jak we wcześniejszych uregulowaniach intencją ustawodawcy jest objęcie prawem do rekompensaty szerszego kręgu osób, niż osoby repatriowane w ramach wymienionych porozumień. Art. 1 ust. 2 stanowi bowiem, że "przepisy ust. 1 stosuje się także do osób, które na skutek innych okoliczności związanych z wojną rozpoczętą w 1939 r., były zmuszone opuścić byłe terytorium Rzeczypospolitej Polskiej." Taki kształt nowych uregulowań prawnych nie pozostawia wątpliwości, że niepoddanie się formalnej procedurze repatriacyjnej nie ma decydującego znaczenia przy ustaleniu prawa do rekompensaty. W tym zakresie rozwiązania ustawowe niezmiennie utrzymują standardy wyznaczone wspomnianymi orzeczeniami Sądu Najwyższego.

Biorąc powyższe wywody pod uwagę Sąd uznał, że organ I instancji poprzez ograniczenie postępowania do ustalenia daty powrotu tylko jednego z rodziców skarżących do kraju i stwierdzeniu, że jego repatriacja nie nastąpiła na podstawie przepisu wymienionego w art. 1 ustawy z dnia 12 grudnia 2003 r. nie zebrał, nie wyjaśnił i nie rozpatrzył dokładnie całego materiału dowodowego. Tym samym przedstawiona sprawa nie została przez organ dostatecznie zbadana. Ponadto organ I instancji dokonał niewłaściwej interpretacji przepisów art. 1 ustawy z dnia 12 grudnia 2003 r. Poprzez utrzymanie w mocy wadliwej decyzji administracyjnej organ odwoławczy także naruszył obowiązujące przepisy prawa. W tej sy-tuacji Sąd uznał, że zapadłe decyzje wydane zostały z naruszeniem przepisów

art. 6, 7 i 77 §1, 80 kpa, które to naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

W toku ponownie prowadzonego postępowania organ I instancji powinien ustalić krąg spadkobierców po drugim ze współwłaścicieli przedmiotowego mienia, czyli mężu M. N., datę i sposób jego powrotu do Polski oraz wszystkie inne okoliczności sprawy, istotne z punktu widzenia obecnie obowiązujących przepisów. W istniejącym orzecznictwie (patrz zwłaszcza uchwała Sądu Najwyższego z 30 maja 1990 r. sygn. akt III CZP 1/90) podkreślono, że poddanie się repatriacji mogło wynikać z bardzo różnych okoliczności, z których nie wszystkie zależały od woli zainteresowanych. Osoby te mogły opuścić tereny Rzeczpospolitej w granicach z 1939 r. pozostawiając swoje nieruchomości w różnym czasie i w różnych okolicznościach, mając lub nie mając możliwości rozporządzenia swoim mieniem. Na przykład umowa z 25 marca 1957 r. w odróżnieniu od wcześniejszych porozumień przyznawała zainteresowanym prawo rozporządzenia swoim mieniem według własnego uznania. W ówczesnych warunkach nie oznaczało to jednak, że prawo to było w każdym przypadku respektowane. Należy przy tym podkreślić, że w systemie prawnym ZSRR nie było możliwe zachowanie własności gruntu i ewentualne dalsze nim rozporządzenie. W związku z tym organ ustalić powinien, czy utrata własności nieruchomości przez rodziców skarżących nastąpiła w okolicznościach, które objęte są dyspozycją obowiązujących przepisów dotyczących prawa do rekompensaty. Dopiero bowiem wszechstronne wyjaśnienie tych kwestii pozwoli na prawidłowe ustalenie posiadania przez skarżących uprawnień do zaliczenia wartości nieruchomości pozostawionych poza obecnymi granicami państwa polskiego.

Zgodnie z treścią art. 27 i 28 ustawy z dnia 8 lipca 2005 r. o realizacji pra-wa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. Nr 169, poz. 1418) rozpoznając ponownie sprawę Wojewoda Zachodniopomorski prowadzić je będzie już na podstawie tej ustawy.

Biorąc powyższe pod uwagę, Sąd na podstawie art. 145 §1 pkt 1 lit. c i a, art. 152 oraz art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.) orzekł jak w sentencji.