Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VII SA/Wa 255/12
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2012-11-28 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 153
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: art. 148 par. 2
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Jarecka, , Sędzia WSA Jolanta Augustyniak - Pęczkowska (spr.), Sędzia WSA Mariola Kowalska, Protokolant spec. Sylwia Kruszyńska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 listopada 2012 r. sprawy ze skargi J. G.-C. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] listopada 2011 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania. I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji, II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku, III. zasądza od Wojewody [...] na rzecz skarżącej J. G.-C. kwotę 200 zł ( dwieście złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] listopada 2011r. (nr [...]), na podstawie art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.), dalej kpa, art. 82 ust. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2010r., nr 243, poz. 1623 ze zm.), dalej ustawa, po rozpatrzeniu odwołania J. G.-C. od decyzji Prezydenta [...] z dnia [...] lipca 2011r. (nr [...]) odmawiającej wznowienia postępowania zakończonego decyzją z dnia [...] grudnia 2005r. (nr [...]) zatwierdzającą projekt budowlany i udzielającą [...] Sp. z o.o. pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego wielorodzinnego z garażem podziemnym (dz. nr ew. [...] i [...], Obr. [...]) przy ul. [...] i [...] w W. - uchylił zaskarżoną decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania przez organ I instancji.

Organ przedstawił stan faktyczny sprawy wskazując, że pismem z dnia 12 maja 2006r., uzupełnionym dnia 29 maja 2006r. J. G. - C. i J. C. wnieśli m.in. o wznowienie postępowania w ww. sprawie podnosząc, że nie byli informowani o inwestycji planowanej w ostrej granicy z działką nr [...], której są współwłaścicielami.

Prezydent [...] postanowieniem z dnia [...] czerwca 2006r. (nr [...]) wznowił postępowanie, a następnie decyzją z dnia [...] lipca 2006r. odmówił uchylenia decyzji z dnia [...] grudnia 2005r. Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] marca 2007r., uchylił ww. decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. Decyzją z dnia [...] czerwca 2007r., Prezydent [...] stwierdził, że decyzję z dnia [...] grudnia 2005r. wydano z naruszeniem prawa, ale nie podlega uchyleniu, ponieważ w sprawie może być wydana wyłącznie decyzja o tej samej treści. Decyzją z dnia [...] kwietnia 2008r. Wojewoda [...] ponownie uchylił ww. decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji.

W związku z rozpatrywaniem przez WSA skargi na decyzję Wojewody [...] postanowieniem z dnia [...] września 2008r. organ I instancji zawiesił z urzędu postępowanie, a 13 sierpnia 201 0r. zawiadomił o jego podjęciu.

Następnie ww. decyzją z dnia [...] lipca 2011r. Prezydent [...] odmówił wznowienia postępowania w tej sprawie wskazując, że wnioskodawczyni złożyła wniosek z naruszeniem terminu wynikającego z art. 148 § 1 kpa.

Organ odwoławczy przedstawił następnie zasady postępowania wznowieniowego, podkreślając, że podanie o wznowienie wszczyna postępowanie wstępne w celu sprawdzenia czy opiera się ono na ustawowej podstawie wznowienia oraz czy zostało wniesione w terminie określonym w art. 148 kpa.

Podał, że jako podstawę wznowienia postępowania wnioskodawczyni wskazała art. 145 § 1 pkt 4 kpa tj., że bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu zakończonym decyzją z dnia [...] grudnia 2005r. i wyjaśnił, że zgodnie z art. 148 § 2 kpa termin jednego miesiąca do złożenia podania o wznowienie w oparciu, o art. 145 § 1 pkt 4 kpa biegnie od dnia, w którym strona dowiedziała się o decyzji.

Prezydent [...] postanowieniem z dnia [...] czerwca 2006r. wznowił postępowanie w ww. sprawie. Następnie, już po wznowieniu ustalał, czy wniosek został złożony w terminie. Jako dzień powzięcia wiadomości o istnieniu decyzji wnioskodawczyni wskazała dzień [...] kwietnia 2006r. Inwestor zaś twierdzi, że wnioskująca dowiedziała się o decyzji o pozwoleniu na budowę przed dniem 11 kwietnia 2006r. Postępowanie wyjaśniające organu I instancji polegało na przeprowadzeniu 10 maja 2010r. rozprawy administracyjnej i przesłuchaniu w trybie art. 50 § 1 kpa, w dniu 22 listopada 201 Or. przedstawiciela inwestora M. K.. Na tej podstawie organ uznał, że wnioskodawcy dowiedzieli się o ww. decyzji przed 11 kwietnia 2006r., a wniosek o wznowienie złożyli 12 maja 2006r., czyli z naruszeniem terminu z art. 148 § 1 kpa i odmówił wznowienia postępowania.

Organ odwoławczy powołując się na orzecznictwo wskazał, że nie można wykluczyć, iż po wznowieniu postępowania organ stwierdzi uchybienie art. 148 kpa, a zatem, że wszczęcie postępowania było niedopuszczalne. W takiej sytuacji winien umorzyć postępowanie wznowione.

Podniósł, że do protokołu rozprawy administracyjnej z 10 maja 2011 r. Wnioskodawczyni podała, iż 13 kwietnia 2006r. z rozmowy z przedstawicielem inwestora Mirosławem Kiełkiem dowiedziała się o istnieniu decyzji o pozwoleniu na budowę. Z jej treścią zapoznała się 26 kwietnia 2006r. M. K. potwierdził, że w dniu 13 kwietnia 2006r. rozmawiał z odwołującą na temat pozwolenia na budowę.

Nadto, z wyjaśnień M. K. złożonych 22 listopada 2010r. wynika, że w lutym i marcu 2006r. inwestor wykonywał prace przygotowawcze polegające na rozbiórce dwóch budynków, wykarczowaniu terenu i wykonaniu ogrodzenia. Natomiast 10 kwietnia 2006r. rozpoczęto roboty ziemne. M. K. oświadczył również, że w I ostatnich dniach marca 2006r. odbył z J. G.-C. szereg spotkań związanych z przygotowaniami do rozpoczęcia budowy.

Organ podkreślił, że dowiedzenie się o prowadzeniu robót nie jest równoznaczne z dowiedzeniem się o istnieniu decyzji. Tym samym prowadzenie prac przygotowawczych nie dawało podstaw do przyjęcia, że wnioskodawczyni dowiedziała się o decyzji przed 13 kwietnia 2006r., co czyniło zasadnym wydanie decyzji kasacyjnej.

Skargę na powyższą decyzję złożyła J. G.-C. kwestionując jej uzasadnienie oraz samą decyzję i wnosząc o jej uchylenie i orzeczenie jej nieważności, gdyż została podjęta z rażącym naruszeniem prawa i zawiera wadę powodującą jej nieważność z mocy prawa (naruszenie prawa gwarantowanego w Konstytucji RP). Skarżąca zarzuciła naruszenie:

art. 149 § 1 kpa wskazując, że wydanie postanowienia na podstawie art. 149 § 1 kpa wyklucza możliwość ponownego badania, czy żądanie wznowienia wpłynęło w terminie;

zasad wymienionych w art. 2, 32, 64 Konstytucji RP;

zasady równego traktowania zgodnie z przepisami Unii Europejskiej

art. 6 Europejskiej konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności (prawo do procesu postępowania administracyjnego, prawo aktywnego udziału w postępowaniu, prawo do niezwłocznej i szczegółowej informacji prawnej);

zasady równego traktowania zgodnie z przepisami Unii Europejskiej w ustawie z dnia 3-12-2010 Dz.U. nr 254 poz. 1700 gdyż naruszenie to ma wpływ na rozstrzygnięcie sprawy zakończonej decyzją z dnia [...] grudnia 2005;

prawomocnych dwóch wyroków i uzasadnień WSA; -art. 7, 10 i 12 kpa.

Skarżąca wskazała m.in., że niezgodnie z art. 6,7,8,9,12 kpa zawieszono postępowanie. Po prawie pięciu latach 13-08-201 Or. Prezydent [...] zawiadomił o wszczęciu postępowania na wniosek z 12-05-2006r. Postanowienie o wznowieniu postępowania wyklucza możliwość ponownego badania czy żądanie wznowienia wpłynęło w terminie.

Stwierdziła, że decyzje organów są niezgodne z wyżej przytoczonymi przepisami. Nadto, podważają dwa prawomocne wyroki WSA wypowiadające się o prawidłowości wznowienia postępowania w 2006r. (wyrok WSA z 5-10-2007r., VII SA/WA 830/07 oraz wyrok z dnia 18-09-2008r., VII SA /WA 880 /08).

Zdaniem skarżącej odmówiono wznowienia postępowania w oparciu o gołosłowne oświadczenia M. K. i szczegółowo opisała spotkania, rozmowy i korespondencję prowadzoną z pracownikiem inwestora.

Dodała, że kierujący rozprawą w maju 2011 r. A. M. utracił zdolność do obiektywnego rozpatrywania sprawy, bo podczas rozprawy nie zezwolił na zadawanie pytań inwestorowi, bez podania podstawy prawnej i odnotowania tego w protokole. Przestępczo wykonując obowiązki służbowe złamał ww. konstytucyjne prawa przez przekroczenie art. 31 pkt 3 Konstytucji RP.

Przekroczono również art. 77 § 1, art. 80 oraz art. 107 § 3 kpa.

W sposób wyczerpujący nie zebrano i nie rozpatrzono materiału dowodowego nie odniesiono się do niego, nie przeanalizowano przestawionych faktów i dowodów i odstąpiono od wyczerpującego uzasadnienia decyzji, błędnie przyjmując że skarżąca nie dotrzymała terminu z art. 148 § 2 kpa.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko przedstawione w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:

Uwzględnienie skargi następuje tylko w przypadku stwierdzenia naruszenia prawa materialnego lub istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu stosownie do treści art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270), dalej ppsa.

Poddaną kontroli Sądu decyzją z dnia [...] listopada 2011 r. Wojewoda [...] uchylił decyzję Prezydenta [...] z dnia [...] lipca 2011r. i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania organowi I instancji. Organ odwoławczy nakazał w związku z dostrzeżonymi wątpliwościami ponowne zbadanie - czy we wznowionym postanowieniem z dnia [...] czerwca 2006r. ([...]) postępowaniu, zakończonym decyzją z dnia [...] grudnia 2005r. udzielającą pozwolenia na budowę ww. budynku mieszkalnego przy ul. [...] w [...] - J. G. - C. zachowała termin, o którym mowa w art. 148 § 2 kpa.

W rozpatrywanej sprawie wskazane na wstępie wady i uchybienia wystąpiły, albowiem zaskarżona, jak i poprzedzająca ją decyzja Prezydenta [...] zostały wydane z naruszeniem art. 153 ppsa.

Przypomnieć bowiem trzeba, że zgodnie z art. 153 ppsa ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ. Innymi słowy ocena prawna wyrażona w orzeczeniu sądu wiąże w sprawie ten sąd oraz organ administracji publicznej w przyszłości, ilekroć dana sprawa będzie przedmiotem rozpoznania przez ten sąd i organ.

Związanie sądu administracyjnego oraz organów administracyjnych oceną prawną oznacza, że nie mogą one formułować nowych ocen prawnych, sprzecznych z wyrażonym wcześniej w orzeczeniu sądowym poglądem i zobowiązane są do podporządkowania się mu w pełnym zakresie (por. wyrok NSA z 22.03.1999 r., IV SA 527/97, LEX nr 47275).

W orzecznictwie sądów administracyjnych prezentowane jest przy tym jednolite stanowisko, że zasada ta traci moc wiążącą jedynie w trzech sytuacjach: w razie zmiany ustawy, w sytuacji zmiany - już po wydaniu orzeczenia sądowego - istotnych okoliczności faktycznych sprawy, a także po wzruszeniu tego orzeczenia w przewidzianym do tego trybie (por. wyrok NSA z 27 czerwca 1990 r., SA/Wr 137/90, ONSA 1990, nr 2-3, poz. 51; wyrok NSA z 26 czerwca 2000 r., I SA/Ka 2408/98, LexPolonica). Tylko w wymienionych wyżej sytuacjach organ, rozpatrując sprawę powtórnie, może nie zastosować się do wytycznych rozstrzygnięcia sądowego.

W związku z powyższym zauważyć należy, że w rozpoznawanej sprawie, na wcześniejszych etapach postępowania w kwestii prawidłowości jego wznowienia wypowiedział się jednoznacznie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w prawomocnych wyrokach: z dnia 5 października 2007r. w sprawie o sygn. akt VII SA/Wa 830/07 oraz z dnia 18 września 2008r. w sprawie o sygn. akt VII SA/Wa 880/08. W pierwszym z powołanych orzeczeń Sąd wskazał bowiem, że "prawidłowo doszło do wznowienie postępowania, wobec niezawinionego przez strony braku ich udziału w postępowaniu zakończonym decyzją ostateczną" (str. 4 uzasadnienia), w drugim stwierdził, że "w niniejszej sprawie wystąpiła przesłanka wznowienia postępowania określona w art. 145 § 1 pkt 4 kpa, a zatem prowadzenie postępowania w trybie wznowieniowym było całkowicie uzasadnione,, (str. 9 uzasadnienia).

Powyższy fakt uszedł uwadze organów obu instancji, pomimo, że wynikał zarówno z akt sprawy, jak i był podnoszony przez skarżącą tak w odwołaniu, jak i w skardze. Jak wynika z treści uzasadnień decyzji został całkowicie pominięty w przedstawionym przez organy stanie faktycznym sprawy, choć organ odwoławczy wskazywał na zawieszenie postępowania w związku z rozpatrywaniem sprawy przez WSA. Doszło zatem również do naruszenia art. 107 § 3 kpa. wobec pominięcia ważkich okoliczności faktycznych sprawy.

Przy ponownym rozpatrywaniu sprawy organy obowiązane będą uwzględnić stanowisko Sądu wyrażone w niniejszym wyroku w zakresie wykładni art. 153 § 1 ppsa i zastosować się do oceny prawnej przedstawionej w przytoczonych wyżej orzeczeniach Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie.

Wobec przedstawionej wyżej argumentacji Sąd nie odniósł się do pozostałych zarzutów i zagadnień przytoczonych w skardze, jako że nie miały one istotnego znaczenia dla końcowego wyniku kontroli zgodności z prawem zaskarżonych decyzji.

Bezwzględnie obowiązujący charakter art. 153 ppsa obligował Sąd do uchylenia zaskarżonej oraz poprzedzającej ją decyzji z dnia [...] lipca 2011r. - zważywszy, że żadna z przesłanek wyłączających jego zastosowanie nie miała miejsca w niniejszej sprawie - w oparciu o art. 145 § 1 pkt 1 lit. c oraz art. 152 ppsa.

O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 ww. ustawy.