Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt II SA/Kr 633/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2021-09-21 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6182 Zwrot wywłaszczonej nieruchomości i rozliczenia z tym związane
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: oddalono skargę

SENTENCJA

. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Agnieszka Nawara - Dubiel Sędziowie: Sędzia WSA Joanna Człowiekowska Sędzia WSA Małgorzata Łoboz (spr.) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 21 września 2021 r. sprawy ze skargi H. L. na decyzję Wojewody z dnia [...] marca 2021 r., znak [...] w przedmiocie odmowy zwrotu nieruchomości oddala skargę.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia 16 lutego 2021 r. znak: [...], Prezydent Miasta K., na podstawie art. 4 pkt 9b1, art. 136 ust. 3, art. 137 ust. 1, art. 142 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (t.j. Dz.U. z 2020 r., poz. 1990), orzekł o odmowie zwrotu działki nr [...] o pow. 0,0418 ha, obr. [...] jedn. ewid. Ś., objętej księgą wieczystą nr [...], odpowiadającej części parceli l. kat. [...], b. gm. kat. G., na rzecz H. L..

W uzasadnieniu organ I instancji wskazał, że w dniu 3 stycznia 2019 r. wpłynęło pismo Starostwa Powiatowego w K., którym przekazano wedle właściwości wniosek H. L. o zwrot działek nr [...] i nr [...] obr. [...] jedn. ewid. Ś.. Pismem z dnia 9 stycznia 2019 r., znak [...] Prezydent Miasta K. wyłączył się od prowadzenia sprawy w zakresie działki nr [...], stanowiącej własność Gminy Miejskiej K. i licznych osób fizycznych - właścicieli lokali położonych w budynku przy ul. [...] w K..

Organ ustalił, że Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej m. K. decyzją z dnia 6 kwietnia 1959 r., nr [...] wywłaszczył parcelę I. kat. [...] o pow. 0,0817ha b. gm. kat. G.. Wywłaszczona parcela stanowiła własność J. S. i W. S.. Następnie parcela I. kat. [...] została podzielona na parcele l. kat. [...] i l. kat. [...] o pow. 0,0393 ha. Parcela l. kat. [...] zmieniła następnie oznaczenie na działkę nr [...] o pow. 0,0384 ha obr. [...] jedn. ewid. Ś., która to działka wraz z działką nr [...] o pow. 0,0478 ha zniosła się do działki nr [...] o pow. 0,0862 ha obr[...] jedn. ewid. Ś.. Działka nr [...] została podzielona na działki nr [...] o pow. 0,0379 ha i nr [...] o pow. 0,0483 ha, zgodnie z planem podziału nr [...] Działka nr [...] została na podstawie planu podziału nr [...] podzielona na działki nr [...] o pow. 0,0419ha i nr [...] o pow. 0,0064ha. Zgodnie z operatem [...] działka nr [...] zmieniła powierzchnię i oznaczenie na działkę nr [...] o pow. 0,0418ha obr. [...] jedn. ewid. Ś.. W księdze wieczystej nr [...] figuruje działka nr [...] obr. [...]. ewid. Ś.; jako właściciel w dziale II wpisany jest Skarb Państwa.

Organ analizując przesłanki zwrotu wywłaszczonej nieruchomości na podstawie art. 136 ust. 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami wskazał, że przepisy w sposób precyzyjny określają krąg podmiotów mogących żądać zwrotu wywłaszczonej nieruchomości. Legitymację taką posiada poprzedni właściciel nieruchomości, a w razie jego śmierci - spadkobierca tj. osoba, która pod tytułem ogólnym przejęła majątek byłego właściciela.

Pismem z dnia 3 grudnia 2020 r. organ zwrócił się do wnioskodawczyni z prośbą o wskazanie, czy należy ona do kręgu osób uprawnionych do żądania zwrotu tj. czy jest spadkobierczynią poprzednich właścicieli nieruchomości. Organ zaznaczył, że podstawą wykazania spadkobrania w polskim systemie prawnym jest sądowe postanowienie o stwierdzeniu nabycia spadku lub notarialny akt poświadczenia dziedziczenia. Do dnia wydania decyzji w sprawie nie otrzymano odpowiedzi w tym zakresie.

Taki stan rzeczy doprowadził organ do wniosku, że H. L. nie jest uprawniona do żądania zwrotu działki nr [...] obr. [...]. ewid. Ś., bowiem nie wykazała w żaden sposób faktu spadkobrania po poprzednich właścicielach nieruchomości. Tym samym brak możliwości zwrotu na jej rzecz w/w działki.

H. L. wniosła odwołanie od decyzji organu I instancji. Odwołująca wskazała, że jest "spadkobierczynią działki [...] obr. [...] po poprzednich właścicielach". Jako właścicielka tej działki jest również uprawniona do żądania zwrotu części działek o nr [...] i [...] obr. [...]. Są to działki wywłaszczone dekretem Bieruta w dniu 6 kwietnia 1959 r. z parceli [...] b. gm. kat. G. niezgodnie z Konstytucją RP.

Wojewoda decyzją z dnia 25 marca 2021 r., znak: [...], na podstawie art. 142 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami oraz art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2020 r., poz. 256 ze zm.), utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

Organ II instancji podzielił ustalenia organu I instancji. W szczególności wskazał, że część nieruchomości oznaczonej jako parcela l. kat. [...] o pow. 0,0817 ha, b. gm. kat. G. (z której powstała m.in. będąca przedmiotem postępowania działka nr [...], obr. [...]. ewid. Ś. m. K.), została wywłaszczona na rzecz Skarbu Państwa orzeczeniem Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w m. K. z dnia 6 kwietnia 1959 r. znak: [...], wydanym w trybie ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości, na cele budownictwa mieszkaniowego. Zgodnie z treścią orzeczenia wywłaszczeniowego ww. parcela stanowiła własność W. S. oraz J. S..

Wojewoda wskazał, że z przepisu art. 136 ust. 3 u.g.n. wyraźnie wynika, iż w razie śmierci poprzedniego właściciela, jedynymi uprawnionymi do wystąpienia o zwrot wywłaszczonej nieruchomości osobami są jego spadkobiercy. Prawną formą udokumentowania spadkobrania po poprzednim właścicielu jest przedstawienie postanowienia o stwierdzeniu nabycia spadku wydanego przez sąd rejonowy właściwy wg ostatniego miejsca zamieszkania spadkodawcy bądź przedstawienie notarialnego poświadczenia dziedziczenia sporządzonego w formie aktu notarialnego przed notariuszem. Wedle treści powołanego orzeczenia Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w m. K. z dnia 6 kwietnia 1959 r. parcela l. kat. [...] stanowiła własność W. S. oraz J. S..

W ocenie organu II instancji żadne z przedłożonych do odwołania orzeczeń sądowych nie stanowi potwierdzenia, iż występująca z roszczeniem o zwrot H. L. jest spadkobiercą poprzednich współwłaścicieli wywłaszczonej nieruchomości. Z postanowienia Sądu Rejonowego dla K. - Ś. z dnia 22 lutego 2002 r., sygn. akt [...] wynika jedynie, że spadek po A. L. nabyli na podstawie ustawy wprost: żona H. L. oraz dzieci P. L. i A. L. po [...] części. Z kolei postanowieniem z dnia 14 października 2008 r. sygn. akt [...] Sąd Rejonowy dla K. - Ś. w K. stwierdził, że wnioskodawczyni H. L. z dniem 26 czerwca 2008 r. nabyła przez zasiedzenie udział [...] części, należący do J. S. ze S., córki A. i K., w nieruchomości stanowiącej działkę numer [...] położoną przy ulicy [...] w K. o powierzchni 430 m2, objętą księgą wieczystą nr [...]

Na opisaną wyżej decyzję Wojewody skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wniosła H. L.. Skarżąca domagała się jej uchylenia. Podniosła, że jest ona niezgodna z wnioskiem strony oraz art. 35 § 1, 3 K.p.a. oraz z art. 8 pkt 1, art. 21 pkt 1, art. 64 pkt 1 i 2 oraz art.77 pkt 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. w nawiązaniu do art. 139 ustawy o gospodarce nieruchomościami.

Ponadto, powołując się na powyższe przepisy, skarżąca wniosła "o roszczenie odszkodowawcze za działki [...] obr. [...] w K. w kwestii przejęcia, braku możliwości jej odzyskania oraz pozbawienia korzystania z rzeczy i braku drogi dojazdowej".

Skarżąca wskazała, że postępowanie było prowadzone przewlekle. Długi okres prowadzenia postepowania (od 10 grudnia 2018 r.) miał na celu pozbawienie skarżącej prawa do odzyskania wywłaszczonej nieruchomości po dniu 8 lipca 2020 r. (tj. wprowadzenia kolejnej niekorzystnej zmiany przepisów dla właścicieli i spadkobierców).

Skarżąca wyjaśniła, że małżeństwo J. i W. S. było bezdzietne, nie posiadało też rodzin. W dniu wywłaszczenia byli ludźmi w podeszłym wieku; odwoływali się od decyzji wywłaszczeniowej, ale bezskutecznie. J. S. zmarła w dniu [...] 1960 r., a więc w następnym roku po wywłaszczeniu. Jednak w dokumentacji urzędowej J. S. figuruje dalej jako właściciel. Ustawowo po śmierci żony cały spadek odziedziczył mąż W. S., który zmarł w 1971 roku. Przed swoją śmiercią, w 1967 roku W. S. "zapisał notarialnie całość spadku" A. L.. A. L. w roku 1983 "darowała spadek zapisanej jej przez W.. S." swojemu synowi A. L., który zmarł w 2001 roku. Skarżąca jako małżonka A. L. wraz z dwójką dzieci odziedziczyła spadek (postanowienie Sądowe sygn. akt I [...] z 22 lutego 2002 r.). Skarżąca jest pełnomocnikiem dzieci w tej sprawie.

Dalej skarżąca podniosła, że jako obecny właściciel i spadkobierca działki nr [...] obr[...] po J. i W. S., a więc działki pozostałej im po wywłaszczeniu, jest również uprawniona do żądania zwrotu drugiej połowy działki, odjętej dekretem Bieruta w 1959 roku.

Skarżąca wniosła o korzystne rozpatrzenie jej wniosku w trybie odwoławczym i odszkodowawczym w sprawie wywłaszczonej nieruchomości, a gdyby okazało się to niemożliwe to zażądała uchylenia decyzji wywłaszczeniowej z 6 kwietnia 1959 r. nr [...] wydanej przez Prezydium Rady Narodowej w K..

W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o oddalenie skargi i podtrzymał swoje stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:

Rozpoczynając, wyjaśnić należy, że istota sądowej kontroli administracji publicznej sprowadza się do ustalenia czy w określonym przypadku, jej organy dopuściły się kwalifikowanych naruszeń prawa. Sąd administracyjny sprawuje swą kontrolę pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej - art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014 r. poz. 1647 z późn. zm.). Zakres tej kontroli wyznacza przepis art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 z późn. zm.; zwana dalej p.p.s.a.), stanowiąc, że Sąd rozstrzyga w granicach sprawy nie będąc przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Ponadto w myśl art. 135 p.p.s.a. Sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia.

Z punktu widzenia powyższego stwierdzić należy, że skarga okazała się być bezzasadna.

W związku z brakiem możliwości przeprowadzenia rozprawy zdalnej, stosownie do treści art. 15zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych ( DZ.U. z 2020r.poz.1842 t.j. z późn. zmianami), w sprawie zarządzono przeprowadzenie posiedzenia niejawnego celem rozpoznania sprawy.

W wyniku analizy przedmiotowych akt sprawy Sąd stwierdził, że skarga nie jest uzasadniona. Zaskarżone rozstrzygnięcie nie narusza bowiem ani prawa materialnego, ani też procesowego w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy bądź skutkującym wznowieniem postępowania. Tymczasem, zważywszy na art. 145 § 1 p.p.s.a., dopiero stwierdzenie tego rodzaju naruszenia prawa uzasadnia uwzględnienie skargi.

Zgodnie z art. 136 ust. 3 zd. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. – o gospodarce nieruchomościami (dalej: u.g.n.) poprzedni właściciel lub jego spadkobierca mogą żądać zwrotu wywłaszczonej nieruchomości lub udziału w tej nieruchomości albo części wywłaszczonej nieruchomości lub udziału w tej części, jeżeli, stosownie do przepisu art. 137, nieruchomość lub jej część stała się zbędna na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu.

Z powyższego przepisu wynika jednoznacznie, iż jedynymi podmiotami uprawnionymi do żądania zwrotu wywłaszczonej nieruchomości są: jej poprzedni właściciel lub jego spadkobierca. Przepis nie przewiduje w tym zakresie żadnych szerszych uregulowań, jak również nie posługuje się zwrotem niedookreślonym "w szczególności", który zwykle pozwala na szerszą wykładnię danego zagadnienia określonego w ustawie. W tym przypadku o zwrot nieruchomości wystąpiła skarżąca, która powoływała się na swoją podmiotowość spadkobiercy, zatem to ta okoliczność musiała zostać zbadana i zweryfikowana przez organy w toku prowadzonych postępowań.

Stosownie bowiem do modelu postępowania administracyjnego, to na organach administracji publicznej spoczywa obowiązek zgromadzenia materiału dowodowego, przy czym obowiązek ten musi być realizowany w sposób rzetelny i dokładny, aby możliwe stało się wyjaśnienie w danej sprawie wszystkich istotnych okoliczności. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym utrwalił się jednak pogląd, który Sąd w niniejszym składzie w pełni podziela, że nie jest to zasada bezwzględna. Ten brak bezwzględności objawia się w tym sensie, że obowiązki dowodowe organu administracji publicznej trwają jedynie do pewnego momentu, tj. właśnie do etapu, kiedy wyjaśnione zostaną dostatecznie wszystkie istotne okoliczności sprawy w stopniu umożliwiającym wydanie końcowego aktu administracyjnego. Jeżeli zaś dana okoliczność, pomimo wyczerpania wszelkich środków dowodowych przez organ, nie została wyjaśniona bądź zdaniem strony winna ona zostać wykazana w oparciu o inne materiały dowodowe, to wówczas ciężar dowodzenia w sprawie zaczyna spoczywać na konkretnej stronie, która pragnie wykazać ściśle określone fakty lub okoliczności. Zasada określona w art. 7 k.p.a. nie stanowi bowiem źródła obowiązku organu badania wszystkich okoliczności sprawy, które w jakikolwiek sposób potencjalnie mogą oddziaływać na wynik postępowania (por wyrok NSA w Warszawie z dnia 19 września 2018 r., sygn. akt II OSK 65/18 LEX nr 2581402).

Jednakże, dodatkowo zauważyć można, że w przypadku tak indywidualnej okoliczności, jaką jest fakt bycia spadkobiercą danej osoby, to właśnie strona, skoro powołuje się na swój status spadkobiercy, winna przedłożyć organowi nawet bez wystosowywania przezeń jakiegokolwiek wezwania, stosowne dokumenty potwierdzające tę okoliczność (postanowienie o stwierdzeniu nabycia spadku albo akt poświadczenia dziedziczenia). W naturalny bowiem sposób to spadkobierca w pierwszej kolejności dysponuje takimi dokumentami i z oczywistych powodów winien on być najbardziej zainteresowany, aby swój status w sposób niebudzący wątpliwości potwierdzić.

Zgodnie z art. 677 k.p.c. w postanowieniu o stwierdzeniu nabycia spadku sąd wymienia spadkodawcę oraz wszystkich spadkobierców, którym spadek przypadł, jak również wysokość ich udziałów. Analogiczne zapisy znajdują się także w akcie poświadczenia dziedziczenia (zob. art. 95f § 1 ustawy z dnia 14 lutego 1991 r. – Prawo o notariacie). Są to zatem dowody podstawowe i jedyne (wyłączność dowodowa) pozwalające stwierdzić, czy dany podmiot ma status spadkobiercy (por. z wyrokiem WSA w Rzeszowie z dnia 29 sierpnia 2017 r., sygn. akt II SA/Rz 398/17 LEX nr 2361530). Skarżąca, mimo wezwania ze strony organu, takiego dowodu nie przedstawiła /k.22 akt adm./.

W niniejszej sprawie nie sposób również pominąć faktu, iż sama skarżąca we wniesionej skardze wskazała pośrednio, że nie jest spadkobiercą poprzednich właścicieli działki będącej przedmiotem postępowania administracyjnego i zapewne z tego powodu nie była w stanie przedłożyć wymaganych dokumentów. Właścicielami działki obecnie oznaczonej nr ewid. [...] obr. [...]. ewid. Ś. w K. do momentu jej wywłaszczenia orzeczeniem Prezydium Rady Narodowej m. K. z dnia 6 kwietnia 1959 r. byli małżonkowie J. i W. S.. Po śmierci J. S. w dniu 18 listopada 1960 r. jej jedynym spadkobiercą został mąż W. S.. Małżeństwo pozostawało bezdzietne i w 1971 r. W. S. zmarł, a przed śmiercią sporządził testament notarialny na rzecz A. L.. Następnie w drodze dalszych czynności cywilnoprawnych następcą prawnym A. L. został jej syn A. L. (mąż skarżącej) a po jego śmierci spadek w drodze dziedziczenia nabyli skarżąca i jej dzieci. Z tego też tytułu skarżąca wywodzi swoje uprawnienie do żądania zwrotu wywłaszczonej nieruchomości.

Podkreślenia wymaga, że powyższe okoliczności winny być zweryfikowane przedłożeniem postanowień o stwierdzeniu nabycia spadku po W. S., J. S. i ewentualnie po A. L.. Art. 136 ust. 3 u.g.n. określa ściśłe ramy podmiotowe do ubiegania się o zwrot nieruchomości i nie wskazuje, że obejmują one następców prawnych (pojęcie szersze), lecz określa wprost, że mogą to być jedynie spadkobiercy poprzedniego właściciela nieruchomości (pojęcie zawężające następstwo prawne).

Należy zaznaczyć, że w okresie od 1 stycznia 1998 r. do 15 lutego 2000 r. na gruncie m. in. art. 136 u.g.n. uprawnionym do złożenia wniosku o zwrot nieruchomości był poprzedni właściciel oraz jego następca prawny. Nowelizacja tego przepisu dokonana ustawą z dnia 7 stycznia 2000 r. o zmianie ustawy o gospodarce nieruchomościami oraz innych ustaw w miejsce następców prawnych wprowadziła spadkobierców, jako jedynie uprawnionych oprócz poprzedniego właściciela. Krąg podmiotów legitymowanych do zwrotu nieruchomości został więc wyraźnie ograniczony i w związku z tym nie budzi wątpliwości pogląd, że uprawnienie to nie może zostać przeniesione na osobę trzecią w drodze czynności prawnej (por. wyrok NSA w Warszawie z dnia 27 kwietnia 2007 r., sygn. akt I OSK 844/06 LEX nr 329149). Skoro zaś z woli ustawodawcy krąg ten został ograniczony, to niedopuszczalne jest prezentowanie przez Sąd w tym obszarze wykładni rozszerzającej, gdyż de facto prowadziłoby to do obejścia legislacyjnych zmian, jakie zostały w powyższym przepisie dokonane już przed wieloma laty.

Prawo do spadku powinno być przez spadkobierców udokumentowane. Zgodnie z art. 925 k.c. spadek nabywa się z chwilą otwarcia spadku, jednak spadkobierca może udowodnić swoje prawa wynikające z dziedziczenia dopiero stwierdzeniem nabycia spadku albo zarejestrowanym aktem poświadczenia dziedziczenia (art. 1025-1028 k.c.). Ustalenie kręgu spadkobierców byłego właściciela na potrzeby postępowania administracyjnego w sprawie zwrotu wywłaszczonej nieruchomości może nastąpić wyłącznie na podstawie prawomocnego postanowienia sądu o stwierdzeniu nabycia spadku lub aktu poświadczenia dziedziczenia (por. P. Czechowski (red.), Ustawa o gospodarce nieruchomościami, Komentarz, art. 136 pkt 78, LEX/el.). W orzecznictwie także nie budzi wątpliwości pogląd, że następstwo prawne praw dziedzicznych, które wchodzą w skład spadku po osobie zmarłej, powinno być wykazane wg przepisów prawa cywilnego. Ustalenie kręgu spadkobierców nie należy bowiem do właściwości organów administracji publicznej, lecz do sądów powszechnych (por. wyrok NSA w Warszawie z dnia 9 października 2014 r., sygn. akt I OSK 432/14 LEX nr 1587488). Z tego ponownie wynika, że jedynym miarodajnym dowodem mogącym potwierdzić fakt bycia spadkobiercą – w tym przypadku J. i W. S. – jest legitymowanie się przez stronę postanowieniem o stwierdzeniu nabycia spadku lub zarejestrowanym aktem poświadczenia dziedziczenia.

W tym kontekście Sąd podziela prezentowany w orzecznictwie pogląd, że złożenie wniosku o zwrot nieruchomości przez podmiot nieuprawniony czynnie, nie podlega swego rodzaju konwalidacji w toku postępowania i nie stanowi zagadnienia wstępnego w rozumieniu art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a., lecz implikuje konieczność wydania negatywnego orzeczenia w przedmiocie zwrotu nieruchomości (zob. wyrok WSA w Białymstoku z 22 stycznia 2009 r., sygn. akt II SA/Bk 736/08 LEX 477382, wyrok NSA w Warszawie z dnia 24 września 2009 r., sygn. akt I OSK 1385/08, ONSAiWSA 2011/1/9 oraz wyrok WSA w Szczecinie z dnia 9 sierpnia 2018 r., sygn. akt II SA/Sz 646/18 LEX nr 2551737). Nie jest to też brak formalny podania w rozumieniu art. 64 § 2 k.p.a.

W świetle powyższych rozważań trafne jest stanowisko organu odwoławczego wskazujące na zbędność badania, czy w sprawie zostały spełnione pozostałe niezbędne przesłanki do wydania decyzji o zwrocie nieruchomości. Pierwotną okolicznością, a więc w ogóle pozwalającą na analizę pozostałych zagadnień dotyczących wydania takiej decyzji, jest bowiem ustalenie, że z wnioskiem o zwrot nieruchomości wystąpił podmiot legitymowany prawnie (legitymacja czynna). Negatywne ustalenia w tym zakresie, wykluczają możliwość dalszej merytorycznej analizy sprawy.

Odnosząc się do zarzutów skarżącej co do długotrwałego prowadzenia postępowania administracyjnego, Sąd wskazuje, że przedmiotem kontroli sądowoadministracyjnej w ramach niniejszego postępowania była tylko, jak wskazywano już powyżej, legalność wydania konkretnego aktu administracyjnego (decyzji Wojewody z dnia 8 lipca 2020 r.). W toku takiego postępowania Sąd zatem bada jedynie okoliczności dotyczące prawidłowości wydania takiej decyzji. Zgodnie z modelem postępowania przed sądem administracyjnym, z kolei okoliczność długotrwałego prowadzenia danego postępowania (bezczynność lub przewlekłość) może być przedmiotem odrębnej skargi strony inicjującej proces badania przez Sąd jedynie kwestii dotyczących przebiegu postępowania administracyjnego, ale tylko w kontekście zachowania odpowiednich terminów procesowych regulujących termin załatwienia sprawy. Postępowania w sprawie kontroli aktu administracyjnego stanowią zatem kategorię całkowitą odrębną od kontroli bezczynności lub przewlekłości postępowania i nie jest dopuszczalne wzajemne "mieszanie" tych trybów kontroli, lecz konieczne jest wniesienie przez stronę odrębnej skargi.

W zakresie natomiast odszkodowania, które również w późniejszym czasie stanowiło przedmiot podania skarżącej, Sąd zaznacza, że art. 136 u.g.n. nie przewiduje możliwości wszczęcia procedury odszkodowawczej w sytuacji braku podstaw prawnych do wydania decyzji o zwrocie wywłaszczonej nieruchomości. Przeciwnie – w przypadku wydania pozytywnego rozstrzygnięcia w tym zakresie, tj. zwrocie wywłaszczonej nieruchomości, to na poprzednim właścicielu lub jego spadkobiercy spoczywa obowiązek zwrotu odszkodowania uzyskanego w momencie wywłaszczenia tej nieruchomości (art. 136 ust. 3 zd. 3 u.g.n.). W niniejszej sprawie organy nie miały prawnej możliwości wydania decyzji o zwrocie nieruchomości z powodów przedstawionych powyżej, a zatem kwestia zwrotu odszkodowania pozostawała poza zakresem procedowania.

Sąd dostrzegł naruszenie przez organ II instancji art. 10 § 1 k.p.a. Organ odwoławczy przed wydaniem decyzji winien umożliwić stronom wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i zgłoszenia swoich żądań. W przypadku tego uchybienia jednak, aby w ogóle mogło być ono rozważane przez Sąd pod kątem istotnego wpływu na wynik sprawy, konieczne jest wykazanie przez stronę konkretnych okoliczności i czynności procesowych, których nie mogła ona dokonać na skutek zaniechania przez organ wystosowania takiego zawiadomienia. To strona winna więc w tym zakresie wykazać związek przyczynowy między tym naruszeniem a potencjalnym wynikiem sprawy. W tym przypadku skarżąca w ogóle tej kwestii we wniesionej skardze na podniosła.

Mając powyższe na uwadze, Sąd stwierdza, że w sprawie nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego, w szczególności art. 136 ust. 3 u.g.n. Również inne przepisy, w tym proceduralne, nie zostały naruszone w stopniu uzasadniającym uwzględnienie skargi.

Z tych względów skarga nie mogła zostać uwzględniona i jako niezasadna podlegała oddaleniu na podstawie art. 151 p.p.s.a.