Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt IV SA/Wr 615/10
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2010-12-29 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6191 Żołnierze zawodowi
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Wojskowa Komisja Lekarska
Treść wyniku: *Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 7, art. 77, art. 107 par. 3
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Jolanta Sikorska, Sędziowie: Sędzia WSA Olga Białek, Sędzia NSA Andrzej Wawrzyniak (sprawozdawca), Protokolant: Agnieszka Figura, po rozpoznaniu w Wydziale IV na rozprawie w dniu 15 grudnia 2010 r. sprawy ze skargi S. J. na decyzję Rejonowej Wojskowej Komisji Lekarskiej we W. z dnia [...] lipca 2010 r. nr [...] w przedmiocie zdolności do zawodowej służby wojskowej I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. nie orzeka w przedmiocie wykonania zaskarżonej decyzji.


UZASADNIENIE

Decyzją – orzeczeniem z dnia [...] września 2008 r. nr [...] Terenowa Wojskowa Komisja Lekarska w P., powołując jako podstawę prawną rozstrzygnięcia art. 5 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz.U. Nr 179, poz. 1750 z późn. zm.), rozporządzenie Ministra Obrony Narodowej z dnia 25 czerwca 2004 r. w sprawie służby wojskowej kandydatów na żołnierzy zawodowych (Dz.U. Nr 151, poz. 1594) oraz rozporządzenie Ministra Obrony Narodowej z dnia 10 maja 2004 r. w sprawie orzekania o zdolności do zawodowej służby wojskowej oraz właściwości i trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach (Dz.U. Nr 133, poz. 1422 z późn. zm.), rozpoznała u skarżącego S. J. niepełnoobjawowy zespół WPW (§ 38 pkt 1) i zaliczyła go do kategorii N – niezdolny do zawodowej służby wojskowej.

Decyzją z dnia [...] listopada 2008 r. nr [...] Rejonowa Wojskowa Komisja Lekarska we W., po rozpatrzeniu odwołania skarżącego S. J. od powyższej decyzji, na podstawie art. 127 § 1 i art. 138 kpa w związku z § 4 pkt 1, § 27 ust. 4, § 31 i § 32 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 10 maja 2004 r. w sprawie orzekania o zdolności do zawodowej służby wojskowej oraz właściwości i trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach, utrzymała w mocy decyzję organu I instancji.

Wyrokiem z dnia 26 czerwca 2009 r. sygn. akt IV SA/Wr 115/09 Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu, po rozpatrzeniu skargi wniesionej na wyżej wymienioną decyzję przez S. J., uchylił decyzję Rejonowej Wojskowej Komisji Lekarskiej we W. z dnia [...] listopada 2008 r. nr [...] i poprzedzającą ją decyzję Terenowej Wojskowej Komisji Lekarskiej w P. z dnia [...] września 2008 r. nr [...].

W uzasadnieniu tego wyroku stwierdzono, że będące decyzjami administracyjnymi orzeczenia obu komisji lekarskich zostały wydane z istotnym naruszeniem prawa materialnego i procesowego. Zaznaczono, że orzeczenie komisji lekarskiej w sprawie zdolności do zawodowej służby wojskowej winno być sformułowane zgodnie z wzorem określonym w załączniku nr 5 do rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 10 maja 2004 r., który przewiduje m.in. obowiązek zawarcia w orzeczeniu uzasadnienia. Wskazano, że zgodnie z przepisami powołanego rozporządzenia, wojskowe komisje lekarskie orzekają na podstawie badania lekarskiego i wyników badań specjalistycznych, dokumentacji medycznej oraz określonych w rozporządzeniu informacji i dokumentów. W związku z tym kontrola przez sąd administracyjny orzeczeń wojskowych komisji lekarskich o zdolności do zawodowej służby wojskowej obejmuje ocenę prawidłowości postępowania poprzedzającego ustalenie stanu zdrowia badanego kandydata do zawodowej służby wojskowej, w szczególności sprawdzenie, czy badania stanu zdrowia były wszechstronne, oparte na wyczerpującym wywiadzie chorobowym i pełnych badaniach przedmiotowych, a ponadto czy dokonana kwalifikacja zdolności do zawodowej służby wojskowej była zgodna z właściwymi przepisami prawa materialnego oraz przepisami dotyczącymi właściwości i trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach. Ustalony między innymi na podstawie odpowiednich dokumentów stan faktyczny sprawy powinien odzwierciedlać się w uzasadnieniu orzeczenia właściwej komisji lekarskiej. Sąd podkreślił konieczność pełnego i rzetelnego uzasadnienia orzeczeń komisji lekarskich, ponieważ "uzasadnienie decyzji jest tym jej elementem, który pozwala na dokonanie przez sąd administracyjny kontroli prawidłowości postępowania poprzedzającego wydanie decyzji".

Wojewódzki Sąd Administracyjny podkreślił, że uzasadnienie faktyczne orzeczenia komisji lekarskiej powinno spełniać wymogi przewidziane dla uzasadnienia decyzji administracyjnej w art. 107 § 3 kpa, a więc zawierać wskazanie faktów uznanych przez organ za udowodnione, dowodów, na których organ się oparł, oraz przyczyn odmówienia innym dowodom wiarygodności i mocy dowodowej. Z kolei uzasadnienie prawne takiego orzeczenia musi zawierać wyjaśnienie podstawy prawnej rozstrzygnięcia, z przywołaniem przepisów prawnych, przy czym uzasadnienie decyzji nie może ograniczać się do wskazania przepisu prawa i przytoczenia jego treści, ale powinno zawierać umotywowaną ocenę stanu faktycznego i rozważenia tych ustaleń w kontekście przesłanek zastosowanej normy prawa materialnego.

W ocenie Sądu, orzeczenia komisji lekarskich I i II instancji nie spełniały opisanych wyżej wymogów poprawnego uzasadnienia decyzji, mimo iż organy te przyjęły prawidłową materialną podstawę rozstrzygnięcia, to jest przepisy rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 10 maja 2004 r. Komisje lekarskie podały jako przyczynę uznania niezdolności S. J. do zawodowej służby wojskowej "niepełnoobjawowy zespół WPW", chociaż § 38 pkt 1 załącznika nr 2 do rozporządzenia nie wskazuje tak nazwanego schorzenia, natomiast wymienia "choroby mięśnia sercowego lub zaburzenia rytmu nawracające albo trwale nieupośledzające sprawności ustroju". W ocenie Sądu, organy I i II instancji nie dokonały jednoznacznej kwalifikacji rozpoznanego schorzenia do jednej z grup opisanych rozporządzeniu, w konsekwencji zabrakło również w orzeczeniach komisji wnikliwego uzasadnienia takiej kwalifikacji. Dodatkowo Sąd wskazał, że choroby układu krążenia wymienione w § 38 pkt 1 załącznika nr 2 do rozporządzenia powinny być potwierdzone dokumentacją leczenia w poradni specjalistycznej. Tymczasem z akt sprawy wynika, że podstawą orzekania przez obydwie komisje lekarskie było tylko jedno badanie wykonane na zlecenie TWKL w P.. Ponadto organy obu instancji nie ustosunkowały się do przedłożonej przez S.J. dokumentacji badań EKG z 2006 r., jak również nie przeprowadziły ponownych badań specjalistycznych. W ocenie Sądu, badanie stanu zdrowia nie było wszechstronne, oparte na wyczerpującym wywiadzie chorobowym i pełnych badaniach przedmiotowych.

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu uznał w omawianym wyroku, że komisje lekarskie naruszyły w sposób istotny art. 107 § 3 kpa. Brak poprawnego uzasadnienia decyzji nie pozwala na poznanie motywów, którymi organy kierowały się przy rozstrzyganiu sprawy i powoduje, że wydane orzeczenia w istocie uchylają się spod kontroli Sądu. Organy I i II instancji uchybiły podstawowym zasadom postępowania administracyjnego, w tym zasadzie prawdy obiektywnej, a uchybienia te mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

W konkluzji uzasadnienia Wojewódzki Sąd Administracyjny zwrócił uwagę, że przy ponownym rozpoznaniu sprawy właściwe komisje lekarskie, po przeprowadzeniu prawidłowego postępowania w sprawie, powinny uzasadnić wydane orzeczenia zgodnie z art. 107 § 3 kpa i wskazać, z jakich powodów zaliczyły skarżącego do określonej kategorii zdrowia jako kandydata do zawodowej służby wojskowej.

Decyzją z dnia [...] sierpnia 2009 r. nr [...] Terenowa Wojskowa Komisja Lekarska w P. zaliczyła S. J. do kategorii N, uznając go za niezdolnego do zawodowej służby wojskowej.

W orzeczeniu tym wskazano, że rozpoznano u skarżącego:

1. całkowity brak zębów uzupełniony protezami ruchomymi – § 24 pkt 3;

2. przebytą reakcję kryzysową w obrazie lękowo-depresyjnym w fazie remisji objawów - § 67 pkt 1;

3. prawostronne położenie serca - § 1 pkt 11.

W uzasadnieniu orzeczenia Terenowa Wojskowa Komisja Lekarska w P. wywodziła, iż stwierdzone na podstawie wykonanych badań rozpoznania powodują niezdolność do zawodowej służby wojskowej. Organ I instancji podał, że: "W odniesieniu do schorzenia ad pkt 1 rozp. protezy ruchome przy istniejącym całkowitym bezzębiu nie stanowią odtworzenia zdolności żucia u kandydatów do zawodowej służby wojskowej, bowiem z brzmienia § 24 wynika, iż jako odtworzenie zdolności żucia traktować można jedynie protezy stałe przy zachowanych zębach filarowych. Objaśnienie dotyczące protez ruchomych u żołnierzy zawodowych /kol.5/ nie ma zastosowania w przypadku żołnierzy rezerwy ubiegających się o powołanie do zawodowej służby wojskowej /kol.4/. Schorzenie ad pkt 2 rozp. ustalone w oparciu o prawomocne orzeczenie TWKL w G. nr [...] z dnia [...] 07.2004r. powoduje niezdolność u kandydata do zawodowej służby wojskowej mimo utrzymującej się długotrwałej remisji objawów. Schorzenie ad pkt 3 rozp. nie stanowi bezwzględnej niezdolności u kandydata do zawodowej służby wojskowej ponieważ nie upośledza sprawności ustroju".

W odwołaniu od decyzji z dnia [...] sierpnia 2009 r. nr [...] S. J. wniósł o jej uchylenie w części dotyczącej przebytej reakcji kryzysowej i posiadanej protezy zębowej oraz o zmianę przyznanej mu kategorii z "N" na "Z" ze względu na sprzeczne ustalenia Terenowej Wojskowej Komisji Lekarskiej w P. Uzasadniając swoje stanowisko skarżący podniósł, że podczas badań przed komisją lekarską przeprowadzonych w sierpniu 2008 r., będących podstawą wydania orzeczenia TWKL w P. z dnia [...] września 2008 r. o niezdolności skarżącego do zawodowej służby wojskowej, nie stwierdzono u niego "całkowitego braku zębów uzupełnionego protezami ruchomymi", "przebytej reakcji kryzysowej w obrazie lękowo-depresyjnym w fazie remisji objawów" ani "prawostronnego położenia serca", a podstawą przyznania kategorii N było wówczas jedynie rozpoznanie niepełno-objawowego WPW serca. Komisja lekarska nie stwierdziła w tamtym czasie innych schorzeń, które mogłyby stanowić przyczynę niezdolności skarżącego do zawodowej służby wojskowej.

S.J. podał w odwołaniu, że protezę ruchomą zastępującą uzębienie posiada od jesieni 2005 r. Podczas badań lekarskich w sierpniu 2008 r. nie wykonano mu żadnych badań stomatologicznych, co – jego zdaniem – wskazywało, że posiadana przez niego proteza zębowa nie była przeciwwskazaniem do pełnienia zawodowej służby wojskowej. W opinii skarżącego, z treści rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 10 maja 2004 r. wynika, że zaprotezowanie zębów wyklucza dostęp do zawodowej służby wojskowej tylko kandydatom do służby wojskowej w charakterze nurka, natomiast nie dyskwalifikuje kandydatów do innego rodzaju służb wojskowych. Skarżący zakwestionował również możliwość uznania go za niezdolnego do zawodowej służby wojskowej na podstawie rozpoznania dolegliwości psychicznych, które zostały stwierdzone w orzeczeniu TWKL w G. z dnia [...] lipca 2004 r. Podniósł, iż niestwierdzenie tego schorzenia w toku badań lekarskich wykonanych w sierpniu 2008 r. świadczy o tym, że takie schorzenie u niego nie występowało lub przynajmniej nie stanowiło przeszkody do uznania go za zdolnego do służby, a tym samym nie może także aktualnie być podstawą przyznania mu kategorii N.

Skarżący zarzucił ponadto, że przed wydaniem orzeczenia z dnia [...] sierpnia 2009 r. Terenowa Wojskowa Komisja Lekarska w P. nie umożliwiła mu zapoznania się ze zgromadzonym w sprawie materiałem dowodowym, czym uchybiła art. 10 § 1 kpa. S. J. stwierdził, że treść jego dokumentacji medycznej nie jest mu znana i budzi wątpliwości co do zgodności ze stanem faktycznym oraz co do jej kompletności.

Decyzją – orzeczeniem z dnia [...] października 2009 r. nr [...] Rejonowa Wojskowa Komisja Lekarska we W., po rozpatrzeniu powyższego odwołania, utrzymała w mocy decyzję organu I instancji z dnia [...] sierpnia 2009 r.

W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy podał, że komisja "po rozpatrzeniu odwołania, analizie dokumentacji orzeczniczo-lekarskiej oraz przeprowadzeniu w trybie odwoławczym dodatkowych badań lekarskich specjalistycznych nie stwierdziła nieprawidłowości mogących stanowić podstawę do uchylenia zaskarżonego orzeczenia". Jednocześnie Rejonowa Wojskowa Komisja Lekarska we W. dokonała w uzasadnieniu swojego orzeczenia zmiany rozpoznań stanowiących dotychczas – wedle orzeczenia TWKL w P. z dnia [...] sierpnia 2009 r. – podstawę uznania skarżącego za niezdolnego do zawodowej służby wojskowej. Organ II instancji stwierdził u S. J. "cechy osobowości nieprawidłowej (bierno-agresywnej) nieznacznie upośledzające zdolności adaptacyjne, ruchomą protezę górną przy całkowitym bezzębiu oraz prawostronne położenie serca z niewielką nieszczelnością zastawek serca". Wskazane rozpoznania mieszczą się – zdaniem RWKL we W. – w zakresach pojęciowych § 68 pkt 1, § 24 pkt 3 (objaśnienia szczegółowe), § 1 pkt 11 i § 38 pkt 8 załącznika nr 2 do rozporządzenia MON z dnia 10 maja 2004 r.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu złożonej na powyższą decyzję S. J. wniósł o jej uchylenie, zarzucając rażące naruszenie przepisów postępowania i przepisów prawa materialnego, jak również brak rzetelnego postępowania dowodowego przed organami obu instancji, w tym nieobiektywną ocenę zgromadzonych dowodów.

Zdaniem skarżącego, organ odwoławczy naruszył szereg przepisów postępowania administracyjnego, co miało istotny wpływ na wynik sprawy, a w szczególności: art. 139 kpa – poprzez zmianę zaskarżonej decyzji przez organ odwoławczy na niekorzyść skarżącego; art. 7 kpa – poprzez zakończenie postępowania pomimo niezgromadzenia pełnego materiału dowodowego i braku dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy; art. 73 § 1 i 2 kpa – poprzez odmowę udostępnienia skarżącemu kopii dokumentacji medycznej i karty badań; art. 77 § 1 kpa – poprzez niewyjaśnienie wszystkich okoliczności faktycznych związanych ze stanem zdrowia skarżącego; art. 10 kpa – poprzez pozbawienie skarżącego udziału w postępowaniu przed organem odwoławczym oraz brak pouczenia o możliwości zapoznania się z dowodami zgromadzonymi w sprawie; art. 15 kpa – poprzez naruszenie zasady dwuinstancyjności postępowania administracyjnego polegające na ograniczeniu się organu odwoławczego wyłącznie do kontroli decyzji organu I instancji, oraz art. 107 § 3 kpa – poprzez zaniechanie uzasadnienia decyzji zgodnie z zasadami postępowania administracyjnego, w tym brak odniesienia się do argumentacji przytoczonej przez skarżącego w odwołaniu oraz zgłoszonych przez niego wniosków i przedłożonej dokumentacji medycznej.

W ocenie skarżącego, Rejonowa Wojskowa Komisja Lekarska we W. uchybiła także przepisom prawa materialnego, błędnie kwalifikując i stosując § 1 pkt 11 oraz § 38 pkt 9 załącznika nr 2 do rozporządzenia MON z dnia 10 maja 2004 r., co skutkowało stwierdzeniem u skarżącego "niewielkiej nieszczelności zastawek" upośledzającej sprawność ustroju, pomimo iż żadna z komisji lekarskich, przed którymi skarżący stawał w latach wcześniejszych, nie zdiagnozowała u niego wady serca naruszającej sprawność organizmu. Ponadto skarżący uważa, że organ odwoławczy niewłaściwie zastosował § 68 pkt 1 załącznika nr 2 do rozporządzenia MON z dnia 10 maja 2004 r., rozpoznając u skarżącego "cechy osobowości nieprawidłowej (bierno-agresywnej)", chociaż takiego rozpoznania nie poczyniła żadna z wcześniejszych komisji lekarskich, jak również ustalenia te nie mają poparcia w badaniach lekarza psychiatry i specjalistycznych badaniach przeprowadzonych w latach 2008 i 2009 w TWKL w P.

S. J. zarzucił następnie w skardze, że przedłożona przez niego dokumentacja badań lekarskich została pominięta przez organy I i II instancji, mimo iż dowodzi ona, że nie było przeciwwskazań kardiologicznych, psychologicznych i psychicznych do uznania go za niezdolnego do zawodowej służby wojskowej.

Skarżący podkreślił, że podstawą przyznania mu kategorii "N" stanu zdrowia w orzeczeniu TWKL w P. z dnia [...] września 2008 r., uchylonym następnie wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 26 czerwca 2009 r., było wyłącznie rozpoznanie u niego niepełnoobjawowego zespołu WPW serca, mimo iż w tym czasie można już było stwierdzić u skarżącego dolegliwości, które Terenowa Wojskowa Komisja Lekarska w P. wskazała w orzeczeniu z dnia [...] sierpnia 2009 r. jako przyczynę jego niezdolności do zawodowej służby wojskowej. S. J. nie zgodził się z określoną kategorią "N", na podstawie rozpoznania "przebytej reakcji kryzysowej w obrazie lękowo-depresyjnym uwarunkowanej sytuacyjnie w fazie remisji objawowej", opartego wyłącznie na orzeczeniu TWKL w G. z dnia [...] lipca 2004 r. nr [...]. Ponadto skarżący zakwestionował twierdzenia przewodniczącego TWKL w P., zawarte w dołączonym do skargi piśmie z dnia 12 sierpnia 2009 r., że brak wykonania w sierpniu 2008 r. badania stomatologicznego wynikało jedynie z przerwania badań po stwierdzeniu przez kardiologa niepełnoobjawowego zespołu WPW. Według skarżącego, w tym czasie wykonano mu wszystkie konieczne badania i nie przerwano ich ciągu.

Wyrokiem z dnia 30 kwietnia 2010 r. sygn. akt IV SA/Wr 596/09 Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu, po rozpatrzeniu powyższej skargi, uchylił decyzję Rejonowej Wojskowej Komisji Lekarskiej we W. z dnia [...] października 2009 r. nr [...].

W uzasadnieniu Sąd zaznaczył, że zgodnie z art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia. Skutki orzeczenia sądu administracyjnego wykraczają poza zakres postępowania sądowoadministracyjnego i rozciągają się na przyszłe postępowanie administracyjne. Związanie sądu administracyjnego oznacza, że nie może on tworzyć nowych ocen prawnych, które byłyby sprzeczne z wyrażonym wcześniej w sprawie poglądem. Sąd jest zobligowany do stosowania przyjętej uprzednio wykładni w całości oraz do konsekwentnego reagowania w przypadku stwierdzenia braku zastosowania się organów administracji publicznej do wytycznych w zakresie dalszego postępowania. Naruszenie przez organy administracyjne przepisu art. 153 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi winno skutkować uchyleniem zaskarżonej decyzji, a nieprzestrzeganie tej reguły prowadziłoby do zakwestionowania obowiązującej w prawie polskim zasady sądowej kontroli nad aktami i czynnościami organów administracji. Na poparcie swoich wywodów Wojewódzki Sąd Administracyjny przywołał wyroki NSA z dnia 1 października 2009 r., z dnia 8 stycznia 2010 r. sygn. akt II FSK 1365/2008 i z dnia 21 października 1999 r. sygn. akt IV SA 1681/97.

Wojewódzki Sąd Administracyjny wskazał, że organ administracyjny (zarówno I, jak i II instancji) zobowiązany jest przedstawić analizę zebranych dowodów i określić ich znaczenie dla rozstrzygnięcia w sprawie. W przypadku uznania, że zgromadzone materiały są niewystarczające, powinien rzetelnie wyjaśnić stan sprawy w drodze dodatkowego postępowania dowodowego. Musi przy tym wziąć pod uwagę argumentację przedstawioną przez skarżącego i odnieść się do niej w sposób zrozumiały dla strony.

Podkreślając, że komisje lekarskie obu instancji wydając orzeczenia z dnia 10 sierpnia 2009 r. i 12 października 2009 r., zgodnie z art. 153 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, były związane oceną prawną i wskazaniami co do dalszego postępowania zawartymi w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 26 czerwca 2009 r. sygn. akt IV SA/Wr 115/09, Sąd stwierdził, że organy I i II instancji nie zastosowały się do oceny prawnej i wskazań zawartych w tym wyroku, czym naruszyły wspomniany art. 153.

W ocenie Sądu, Rejonowa Wojskowa Komisja Lekarska we W. ponownie rozpatrując sprawę, podobnie jak poprzednio, nie dostosowała się do wymogu prawidłowego umotywowania swojej decyzji, naruszając art. 107 § 3 kpa. Sąd podniósł, że pojawiła się rozbieżność w rozpoznaniach dokonanych przez komisje lekarskie I i II instancji, wskazując w szczególności, że w orzeczeniu RWKL we W. nie ma już mowy o "przebytej reakcji kryzysowej w obrazie lękowo-depresyjnym w fazie remisji objawów", zakwalifikowanej przez TWKL w P. jako dolegliwość wymieniona w § 67 pkt 1 załącznika nr 2 do rozporządzenia MON z dnia 10 maja 2004 r. Schorzenie to zastąpiło rozpoznanie "cech osobowości nieprawidłowej (bierno-agresywnej) nieznacznie upośledzających zdolności adaptacyjne", mieszczących się w zakresie § 68 pkt 1 wyżej wymienionego załącznika. Modyfikacji uległo również kolejne (trzecie) rozpoznanie TWKL w P. Organ ten dostrzegł u skarżącego "prawostronne położenie serca", natomiast RWKL we W. dodała do tego "niewielką nieszczelność zastawek serca", podlegającą § 38 pkt 9 załącznika nr 2 do rozporządzenia MON z dnia 10 maja 2004 r.

Wojewódzki Sąd Administracyjny wywodził następnie, iż wobec wystąpienia różnic w ustaleniach obu komisji nie można było z pełnym przekonaniem stwierdzić, że "przytoczone fakty potwierdzają słuszność decyzji wojskowej komisji lekarskiej pierwszej instancji odnośnie zdolności do zawodowej służby wojskowej plut.rez. S. J.". Zaznaczając, że organ odwoławczy, na który odwołanie przenosi kompetencję do załatwienia sprawy administracyjnej, powinien sprawę rozpoznać i rozstrzygnąć na nowo, Sąd podkreślił, że organ ten nie może ograniczać się jedynie do pobieżnej kontroli prawidłowości rozstrzygnięcia organu I instancji, jego akceptacji lub negacji w lakonicznym (pobieżnym) uzasadnieniu. Zauważając, ze TWKL w P. w punkcie 12 swego orzeczenia z dnia [...] sierpnia 2009 r. stara się umotywować postawioną diagnozę, Sąd stwierdził, że RWKL we W. w ogóle tego nie czyni.

W uzasadnieniu omawianego wyroku podniesiono następnie, że w § 24 pkt 3 załącznika nr 2 do rozporządzenia MON z dnia 10 maja 2004 r. mowa jest o "brakach i wadach uzębienia przy utracie zdolności żucia powyżej 67 %" oraz że paragraf ten jest zaopatrzony w szczegółowe objaśnienia, które mają charakter normatywny i winny być brane pod uwagę przy kwalifikowaniu dostrzeżonych u badanych kandydatów schorzeń i dolegliwości. Jednakże poza zestawieniem rozpoznania z odpowiednim paragrafem oraz "zbiorczym", ogólnym odwołaniem do tych objaśnień uzasadnienie orzeczenia RWKL we W. nie wskazuje, dlaczego u skarżącego stwierdzono utratę zdolności żucia powyżej 67 %. Nie ustosunkowano się także do zarzutu odwołania S. J., skierowanego przeciwko temu rozpoznaniu, a ponadto nie zasięgnięto w tym względzie opinii stomatologa i chirurga szczękowego, mimo iż takie dodatkowe (profesjonalne) oceny w przedmiotowej sprawie należało wziąć pod uwagę.

Wojewódzki Sąd Administracyjny wskazał, że w uzasadnieniu orzeczenia RWKL we W. nie ma wyjaśnienia, dlaczego rozpoznana przez TWKL w P. "przebyta reakcja kryzysowa..." nie została rozpoznana przez organ odwoławczy, który zamiast tego zdiagnozował "cechy osobowości nieprawidłowej...". Brakuje również wskazania, z czego wynika rozbieżność pomiędzy obiema komisjami dotycząca niesprawności zastawek serca. W § 38 pkt 9 załącznika nr 2 do rozporządzenia MON z dnia 10 maja 2004 r. dolegliwość ta została objęta kodem "N/Z", ale i tu RWKL we Wrocławiu nie wyjaśniła, czy rozpoznanie tej ułomności przez komisję kwalifikuje S. J. jako "zdolnego" czy "niezdolnego" do zawodowej służby wojskowej. Obu rozpoznaniom nie towarzyszą wyjaśnienia RWKL we W., na jakiej podstawie rozpoznania te zostały dokonane. Sąd stwierdził, że tym samym zaskarżone orzeczenie nie poddaje się kontroli sądowoadministracyjnej.

Decyzją z dnia [...] lipca 2010 r. nr [...] Rejonowa Wojskowa Komisja Lekarska we W., po ponownym rozpatrzeniu odwołania S. J. od decyzji TWKL w P. z dnia [...] sierpnia 2009 r., utrzymała w mocy zaskarżone orzeczenie, powołując jako podstawę prawną podjętego rozstrzygnięcia art. 127 § 1 i art. 138 § 1 pkt 1 kpa w związku z § 4 ust. 1, § 27 ust. 4, § 31 i § 32 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 10 maja 2004 r. w sprawie orzekania o zdolności do zawodowej służby wojskowej oraz właściwości i trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach.

W uzasadnieniu organ odwoławczy – uznając odwołanie za niezasadne – podał, że w toku orzeczniczego postępowania odwoławczego Rejonowa Wojskowa Komisja Lekarska we W. dokonała szeregu badań lekarskich – specjalistycznych, a to: kardiologicznego wraz z USG i EKG serca, psychologicznego, psychiatrycznego oraz stomatologicznego. Zdaniem organu, badania te potwierdziły niezdolność skarżącego do zawodowej służby wojskowej.

Organ II instancji wskazał, że badanie psychologiczne wykazało cechy osobowości nieprawidłowej bierno-agresywnej mieszczące się w zakresie pojęciowym § 68 pkt 1 załącznika nr 2 do rozporządzenia MON z dnia 10 maja 2004 r. RWKL stwierdziła, że z powyższego wynika, iż u skarżącego należy rozpoznać cechy osobowości nieprawidłowej bierno-agresywnej nieznacznie upośledzające zdolności adaptacyjne - § 68 pkt 1 wyżej wymienionego załącznika, co kwalifikuje w Grupie I do kategorii niezdolności do zawodowej służby wojskowej w charakterze kandydata.

Rejonowa Wojskowa Komisja Lekarska podniosła następnie, iż wykonane badanie USG serca w Klinice Kardiologii 4 WSKzP SP ZOZ wykazało: dekstrowersję serca. Jamy serca niepowiększone. Śladowe niedomykalności zastawek mitralnej, trójdzielnej i płucnej. Ciśnienie płucne w normie.

Zdaniem organu odwoławczego, powyższe dane całkowicie uzasadniają rozpoznania ustalone przez RWKL we W., to jest prawostronne położenie serca z niewielką nieszczelnością zastawek serca, mieszczące się w zakresie pojęciowym § 1 pkt 11 i § 38 pkt 9 załącznika nr 2 do rozporządzenia MON z dnia 10 maja 2004 r., co czyni badanego niezdolnym do zawodowej służby wojskowej.

Organ II instancji podał, że rozpoznanie dotyczące stanu uzębienia, w tym stomatologiczne, zostało dokonane dla potrzeb orzeczniczych przez Ordynatora Klinicznego Oddziału Chirurgii Szczękowej 4 WSKzP SP ZOZ, który rozpoznał: bezzębie całkowite ze 100 % utratą powierzchni żucia (brak protezy dolnej, górna mocno ruchoma), co mieści się w zakresie pojęciowym § 24 pkt 3 (objaśnienia szczegółowe) załącznika nr 2 do rozporządzenia MON z dnia 10 maja 2004 r. i co kwalifikuje w Grupie I do kategorii niezdolności do zawodowej służby wojskowej (w charakterze kandydata).

Ustosunkowując się do zarzutu skarżącego, iż podczas postępowania orzeczniczego przed TWKL w P. nie stwierdzono jego niezdolności do zawodowej służby wojskowej z powodu posiadania protezy zębowej od jesieni 2005 r. oraz przebytej w 2004 r. krótkotrwałej reakcji kryzysowej w obrazie lękowo-depresyjnym, RWKL we W. po analizie zebranych w sprawie materiałów dowodowych ustaliła, że TWKL w P., rozpoznając niepełnoobjawowy zespół WPW § 38 pkt 1 jako schorzenie decydujące o niezdolności badanego do zawodowej służby wojskowej, odstąpiła od dalszych badań ze względu na ich niecelowość. Organ II instancji zaznaczył, że stanowisko to znajduje potwierdzenie w piśmie przewodniczącego TWKL w P. z dnia 12 sierpnia 2009 r. skierowanym do skarżącego.

Organ odwoławczy podał ponadto, że przedmiotem szczególnego postępowania były również rozbieżności w ocenie zdrowia badanego. "Mając jednak na uwadze uprawnienia RWKL we W., jako organu odwoławczego, Komisja ta zdecydowała o istotnym poszerzeniu zakresu badań, co pozwoliło na bardziej szczegółową ocenę stanu zdrowia badanego".

Na decyzję tę S. J. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu.

Skarżący zarzucił powyższej decyzji rażące naruszenie przepisów postępowania i przepisów prawa materialnego mających istotny wpływ na wynik sprawy, a także – po raz trzeci już w tej sprawie – brak przeprowadzenia rzetelnego postępowania dowodowego i obiektywnej oceny zgromadzonych dowodów, to jest:

• błędną kwalifikację i zastosowanie § 1 pkt 11 oraz § 38 pkt 9 załącznika nr 2 do rozporządzenia MON z dnia 10 maja 2004 r., z powodu stwierdzenia w orzeczeniu nr [...] z dnia [...] sierpnia 2009 r. tylko i wyłącznie przez organ odwoławczy "niewielkiej nieszczelności zastawek serca", która w orzeczeniu nr [...] z dnia [...] lipca 2010 r. została poszerzona przez RWKL o stwierdzenie "śladowej niedomykalności zastawek mitralnej, trójdzielnej i płucnej". Istnienia takiej wady serca nie rozpoznał u skarżącego nie tylko organ I instancji, który w orzeczeniu z dnia 10 sierpnia 2009 r. rozpoznał "Prawostronne położenie serca", które nie upośledza sprawności ustroju i nie stanowi niezdolności skarżącego do zawodowej służby wojskowej. Podkreślono przy tym, że żadnej choroby i wady serca nie zdiagnozował nigdy żaden lekarz ani żadna z wcześniejszych wojskowych komisji lekarskich, a "zdecydowana rozbieżność między obecnymi ustaleniami organu I i II instancji (a także ustaleniami RWKL we W. i wszystkich poprzednich wojskowych komisji lekarskich), nie została do dziś wyjaśniona przez organ odwoławczy". RWKL nie wyjaśniła również, dlaczego z powodu ułomności zakwalifikowanej do § 1 pkt 11 oraz § 38 pkt 9 załącznika nr 2 do rozporządzenia MON z dnia 10 maja 2004 r. uznano skarżącego za niezdolnego do zawodowej służby wojskowej, podczas gdy w przywołanych punktach rozporządzenia dolegliwość ta została objęta kodem "N/Z". Organ odwoławczy nie uwzględnił też zawartego w rozporządzeniu opisu do § 38 pkt 9, z którego wynika, że "Obecność śladowej fali zwrotnej przez zastawkę aortalną jest patologią, a w przypadku pozostałych zastawek zjawiskiem fizjologicznym", a także opisu dotyczącego tego punktu, z którego wynika, że kandydatów na żołnierzy zawodowych innego rodzaju wojsk niż służba w zasięgu działania promieniowania mikrofalowego, w jednostkach reprezentacyjnych WP i w jednostkach desantowo-szturmowych, można uznać za zdolnych do zawodowej służby wojskowej;

• błędną kwalifikację i zastosowanie § 68 pkt 1, przy jednoczesnym powołaniu się na cechy osobowości bierno-agresywnej skarżącego (przy czym przyjęta przez RWKL nazwa tego schorzenia nie odpowiada dosłownej treści przywołanego przepisu), których nie rozpoznała dotychczas żadna z wojskowych komisji lekarskich, a także wbrew pozytywnym wynikom badań lekarza psychiatry oraz badań psychologicznych przeprowadzonych w TWKL w P. w 2008 i 2009 r. Podkreślono przy tym, że również w przypadku tego schorzenia nie wyjaśniono przyczyn poważnych rozbieżności pomiędzy ustaleniami organu I instancji z 2008 i 2009 r., psychologa z Pracowni Psychologicznej w P. z 2008 i 2009 r. oraz ustaleniami organu II instancji. Zaznaczono ponadto, że "Przebytą reakcję kryzysową w obrazie lękowo-depresyjnym w fazie remisji objawów" rozpoznano "w oparciu o jedyny dokument sprzed pięciu lat, jaki stanowiło orzeczenie TWKL w G. nr [...] z dn. [...]-07-2004r.", które było w posiadaniu TWKL w P. już od 2008 r. i w którym (pomimo tego rozpoznania) gdańska TWKL zakwalifikowała skarżącego do kategorii zdrowia "A", uznając, że "stopień (...) nasilenia czyni badanego zdolnym do służby wojskowej". Z kolei RWKL we W., w odróżnieniu od wcześniejszych komisji, zarówno w orzeczeniu z dnia 12 sierpnia 2009 r., jak i w zaskarżonym orzeczeniu, stwierdziła u skarżącego "Cechy osobowości nieprawidłowej bierno-agresywnej (...)", biorąc za podstawę § 68 pkt 1 załącznika nr 2 do rozporządzenia MON z dnia 10 maja 2004 r. i nie wyjaśniając, z jakiego powodu stwierdzono niezdolność skarżącego do zawodowej służby wojskowej. Wywodzono następnie, że w sytuacji, gdy TWKL w P. w 2008 r. nie stwierdziła "pod tym względem" niezdolności skarżącego do zawodowej służby wojskowej, a w 2009 r., "w oparciu o ten sam dokument", niezdolność taką stwierdziła według § 67 pkt 1 (mimo pozytywnych wyników badań u psychiatry i psychologa), natomiast RWKL we W. rozpoznała "Cechy osobowości nieprawidłowej bierno-agresywnej (...)", biorąc za podstawę § 68 pkt 1, nie można zaakceptować braku wyjaśnienia tak poważnych różnic w ustaleniach. Wskazano przy tym na różnice w rozpoznaniach dokonanych przez TWKL w P. i RWKL we W. oraz na przyczyny stwierdzenia przez TWKL w G. "Przebytej reakcji kryzysowej (...)", a także na zmęczenie skarżącego w czasie badań psychologicznych i psychiatrycznych. Stwierdzając, że rozpoznanie dotyczące obu stwierdzonych przez RWKL schorzeń powinno być potwierdzone dokumentacją leczenia w poradni specjalistycznej, która jednak nie istnieje, a istnieje dokumentacja stwierdzająca brak przeciwwskazań u skarżącego do służby zasadniczej i zawodowej, podkreślono, że RWKL zlekceważyła wszystkie pozytywne wyniki badań dotyczące skarżącego i z naruszeniem art. 107 § 3 kpa nie uzasadniła przyczyny odmowy ich wiarygodności. Ponadto RWKL nie wyjaśniła, dlaczego "dwa stwierdzone schorzenia, nawet jeśli, zdaniem organu odwoławczego, nie występują w stopniu znacznym, ani nawet średnim, lecz ze "śladowym" natężeniem, mają rzutować na niezdolność Skarżącego do zawodowej służby wojskowej";

• uznanie skarżącego w 2009 r. za niezdolnego do zawodowej służby wojskowej z powodu posiadanej protezy zębowej "ruchomej", które to stwierdzenie w zaskarżonym orzeczeniu zostało zastąpione przez protezę "mocno ruchomą", podczas gdy "są to dwa zupełnie inne rozpoznania". Podniesiono przy tym, że RWKL we Wrocławiu nadal nie odniosła się do zarzutów podnoszonych przez skarżącego dotyczących tej kwestii.

S. J. zarzucił ponadto zaskarżonej decyzji naruszenie przepisów postępowania, "mających ostateczny wpływ na treść orzeczenia", to jest:

• art. 139 kpa – z powodu zmiany decyzji organu I instancji przez organ odwoławczy nie niekorzyść skarżącego;

• art. 7 kpa – z powodu zakończenia postępowania administracyjnego mimo braku dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, w tym z powodu nie przedstawienia skarżącemu w dalszym ciągu żadnych wyjaśnień w sprawie, a nadto naruszenie art. 73 § 1 i § 2 kpa, poprzez nie udostępnienie skarżącemu przez TWKL w Poznaniu kopii dokumentacji medycznej i karty badań, mimo jego pisemnego wniosku oraz utrzymywanie niezgodnie ze stanem faktycznym przez Przewodniczącego TWKL w P. w piśmie z dnia 12 sierpnia 2009 r., iż nie wykonanie w sierpniu 2008 r. badania stomatologicznego było wynikiem przerwania badań po stwierdzeniu przez kardiologa niepełnoobjawowego zespołu WPW, pomimo iż w sierpniu 2008 r. wykonano skarżącemu wszystkie badania i nie przerwano ich ciągu;

• art. 77 § 1 kpa – poprzez brak wyjaśnienia wszystkich okoliczności faktycznych związanych ze stanem zdrowia skarżącego, a w konsekwencji "zaledwie teoretyczne stwierdzenie podjęcia szczególnego postępowania" w kierunku wyjaśnienia rozbieżności w ocenie zdrowia skarżącego, podczas gdy RWKL we W. w dalszym ciągu nie dokonała szczegółowego wyjaśnienia tych rozbieżności i nie przedstawiła dowodów na poparcie swoich racji, a także w dalszym ciągu nie odniosła się do zarzutów skarżącego i do pozytywnych wyników badań wydanych w TWKL w P. przez psychologa i lekarza psychiatrę oraz do przedstawionych przez skarżącego wyników badań wydanych przez dwóch lekarzy kardiologów. Zdaniem S. J., RWKL nie zawarła w uzasadnieniu wyczerpującego wyjaśnienia zachodzących rozbieżności i żadnego dowodu potwierdzającego, iż właściwa jest ocena stanu zdrowia skarżącego dokonana przez organ II instancji, a "objęcie szczególnym postępowaniem rozbieżności w ocenie stanu zdrowia Skarżącego jest wyłącznie pozorne i nie znajduje potwierdzenia w rzeczywistości";

• art. 10 § 1 kpa – poprzez brak zapewnienia skarżącemu możliwości czynnego udziału w sprawie, w tym w szczególności przez brak powiadomienia o wyznaczonym terminie posiedzenia i wydania orzeczenia przez Rejonową Wojskową Komisję Lekarską oraz brak pouczenia skarżącego o możliwości wypowiedzenia się w zakresie zebranych dowodów i materiałów;

• art. 15 kpa – poprzez naruszenie zasady dwuinstancyjności postępowania administracyjnego, gdyż organ odwoławczy winien rozpatrzyć wszystkie żądania strony i ustosunkować się do nich w uzasadnieniu swojej decyzji;

• art. 107 § 3 kpa – "poprzez zaniechanie uzasadnienia decyzji w sposób przyjęty z zasadami określonymi w art. 7 i 9 oraz 11 kpa, co objawiło się wydaniem przez RWKL we W. orzeczenia, w którego Uzasadnieniu organ odwoławczy po raz kolejny nie odniósł się do wyjaśnień Skarżącego i nie ustosunkował się do dostarczonej przez niego dokumentacji medycznej, znajdującej się w aktach". Ponadto, organ odwoławczy nie wskazał faktów, które uznał za udowodnione, dowodów, którym dał wiarę oraz przyczyn, dla których innym dowodom odmówił wiarygodności, a nadto organ II instancji bezkrytycznie podszedł do treści pisma Przewodniczącego TWKL w P. z dnia 12 sierpnia 2009 r. i wadliwie powołał się na nie w uzasadnieniu podjętej decyzji.

Wskazując na powyższe S. J. wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji, "jako orzeczenia wydanego w oparciu o niezgodne ze stanem faktycznym, a więc fałszywe informacje".

Skarżący zarzucił ponadto, że w rzeczywistości nigdy nie nastąpiło "poszerzenie zakresu badań" przez RWKL w stosunku do zakresu badań organu I instancji, a polemizując z utrzymaniem w mocy orzeczenia organu I instancji raz jeszcze wskazał na istniejące rozbieżności diagnostyczne i decyzyjne pomiędzy obiema komisjami w sprawie zdolności skarżącego do zawodowej służby wojskowej.

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie. Podtrzymał zaskarżoną decyzję i argumenty zawarte w jej uzasadnieniu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne właściwe są do badania zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych. Sąd nie może opierać tej kontroli na kryterium słuszności lub sprawiedliwości społecznej. Decyzja administracyjna jest zgodna z prawem, jeżeli jest zgodna z przepisami prawa materialnego i przepisami prawa procesowego. Uchylenie decyzji administracyjnej, względnie stwierdzenie jej nieważności przez Sąd, następuje tylko w przypadku istnienia istotnych wad w postępowaniu lub naruszenia przepisów prawa materialnego, mającego wpływ na wynik sprawy (art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz.U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.).

W niniejszej sprawie takie wady i uchybienia występują. Skarga zatem zasługiwała na uwzględnienie.

Przepis art. 153 przywołanej wyżej ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi stanowi, że ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia.

Decydujące znaczenie dla rozstrzygnięcia tej sprawy ma zatem to, czy Rejonowa Wojskowa Komisja Lekarska we W. – po raz kolejny rozpatrując sprawę w przedmiocie zdolności skarżącego S. J. do zawodowej służby wojskowej – zastosowała się – stosownie do przytoczonego wyżej unormowania zawartego w art. 153 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – do ocen prawnych i wskazań wyrażonych w wyrokach Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 26 czerwca 2009 r. sygn. akt IV SA/Wr 115/09 i z dnia 30 kwietnia 2010 r. sygn. akt IV SA/Wr 596/09.

Analizując treść zaskarżonej decyzji – orzeczenia Rejonowej Wojskowej Komisji Lekarskiej we W. z dnia [...] lipca 2010 r. nr [...] – należy dojść do wniosku, że podejmując tę decyzję organ II instancji – wbrew zaleceniom Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu zawartym w wyrokach z dnia 26 czerwca 2009 r. sygn. akt IV SA/Wr 115/09 oraz z dnia 30 kwietnia 2010 r. sygn. akt IV SA/Wr 596/09 – nadal nie przedstawił wnikliwego uzasadnienia dotyczącego stwierdzonych u skarżącego schorzeń, a także nie ustosunkował się w należyty sposób do zebranego w sprawie materiału oraz do zarzutów i argumentów podnoszonych przez skarżącego.

W szczególności nadal nie wyjaśniono, dlaczego rozpoznana przez Terenową Wojskową Komisję Lekarską w P. "przebyta reakcja kryzysowa..." nie została rozpoznana przez organ odwoławczy, który zamiast tego zdiagnozował "cechy osobowości nieprawidłowej...". Nadal też nie wykazano, z czego wynika rozbieżność pomiędzy obiema komisjami dotycząca niesprawności zastawek serca oraz nie wyjaśniono, na jakiej podstawie rozpoznania te zostały dokonane, poza bardzo ogólnym stwierdzeniem, że nastąpiło to na podstawie przeprowadzonych badań.

Uzasadnienie zaskarżonej decyzji – chociaż bardziej rozbudowane niż decyzji uprzednio uchylonych – wciąż jest bardzo lakoniczne i nie odpowiada w pełni wymogom, jakim powinno odpowiadać uzasadnienie prawidłowo podjętej decyzji administracyjnej, a ponadto nie odpowiada wiążącym organ wskazaniom zawartym w motywach wyroków Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 26 czerwca 2009 r. sygn. akt IV SA/Wr 115/09 i z dnia 30 kwietnia 2010 r. sygn. akt IV SA/Wr 596/09.

Zauważyć przede wszystkim trzeba, iż w poprzedzającym bezpośrednio wydanie zaskarżonej decyzji wyroku z dnia 30 kwietnia 2010 r. sygn. akt IV SA/Wr 596/09 Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zaznaczył, iż Rejonowa Wojskowa Komisja Lekarska we W. ponownie rozpatrując sprawę, podobnie jak poprzednio, nie dostosowała się do wymogu prawidłowego umotywowania swojej decyzji, naruszając art. 107 § 3 kpa. Sąd podniósł w motywach tego wyroku, że pojawiła się rozbieżność w rozpoznaniach dokonanych przez komisje lekarskie I i II instancji, wskazując w szczególności, że w orzeczeniu RWKL we W. nie ma już mowy o "przebytej reakcji kryzysowej w obrazie lękowo-depresyjnym w fazie remisji objawów", zakwalifikowanej przez TWKL w Poznaniu jako dolegliwość wymieniona w § 67 pkt 1 załącznika nr 2 do rozporządzenia MON z dnia 10 maja 2004 r. Schorzenie to zastąpiło rozpoznanie "cech osobowości nieprawidłowej (bierno-agresywnej) nieznacznie upośledzających zdolności adaptacyjne", mieszczących się w zakresie § 68 pkt 1 wyżej wymienionego załącznika. Modyfikacji uległo również kolejne (trzecie) rozpoznanie TWKL w P.. Organ ten dostrzegł u skarżącego "prawostronne położenie serca", natomiast RWKL we W. dodała do tego "niewielką nieszczelność zastawek serca", podlegającą § 38 pkt 9 załącznika nr 2 do rozporządzenia MON z dnia 10 maja 2004 r.

Wojewódzki Sąd Administracyjny wywodził następnie w omawianym wyroku z dnia 30 kwietnia 2010 r., iż wobec wystąpienia różnic w ustaleniach obu komisji nie można było z pełnym przekonaniem stwierdzić, że "przytoczone fakty potwierdzają słuszność decyzji wojskowej komisji lekarskiej pierwszej instancji odnośnie zdolności do zawodowej służby wojskowej plut.rez. S. J.". Zaznaczając, że organ odwoławczy, na który odwołanie przenosi kompetencję do załatwienia sprawy administracyjnej, powinien sprawę rozpoznać i rozstrzygnąć na nowo, Sąd podkreślił, że organ ten nie może ograniczać się jedynie do pobieżnej kontroli prawidłowości rozstrzygnięcia organu I instancji, jego akceptacji lub negacji w lakonicznym (pobieżnym) uzasadnieniu.

Sąd administracyjny podniósł także w motywach omawianego wyroku, że w uzasadnieniu orzeczenia RWKL we W. nie ma wyjaśnienia, dlaczego rozpoznana przez TWKL w P. "przebyta reakcja kryzysowa..." nie została rozpoznana przez organ odwoławczy, który zamiast tego zdiagnozował "cechy osobowości nieprawidłowej...". Brakuje również wskazania, z czego wynika rozbieżność pomiędzy obiema komisjami dotycząca niesprawności zastawek serca. W § 38 pkt 9 załącznika nr 2 do rozporządzenia MON z dnia 10 maja 2004 r. dolegliwość ta została objęta kodem "N/Z", ale i tu RWKL we W. nie wyjaśniła, czy rozpoznanie tej ułomności przez komisję kwalifikuje S. J. jako "zdolnego" czy "niezdolnego" do zawodowej służby wojskowej. Obu rozpoznaniom nie towarzyszą wyjaśnienia RWKL we W., na jakiej podstawie rozpoznania te zostały dokonane. Sąd stwierdził, że tym samym zaskarżone orzeczenie nie poddaje się kontroli sądowoadministracyjnej.

Powyższe uwagi poczynione przez Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w wyroku z dnia 30 kwietnia 2010 r. sygn. akt IV SA/Wr 596/09 w odniesieniu do decyzji Rejonowej Wojskowej Komisji Lekarskiej we W. z dnia [...] października 2009 r. nr [...] można w pełni odnieść także do zaskarżonej decyzji z dnia [...] lipca 2010 r. nr [...]. Organ odwoławczy bowiem nadal nie ustosunkował się do rozbieżności pomiędzy dokonanymi przez siebie w postępowaniu poprzedzającym wydanie zaskarżonej decyzji ustaleniami i rozpoznaniami a ustaleniami i rozpoznaniami dokonanymi wcześniej w toku uprzednio przeprowadzanych badań przez wojskowe komisje lekarskie. Nie wyjaśnił też dlaczego przyjął, iż objęta kodem "N/Z" dolegliwość wymieniona w § 38 pkt 9 załącznika nr 2 do rozporządzenia MON z dnia 10 maja 2004 r. kwalifikuje S. J. jako "niezdolnego" do zawodowej służby wojskowej, chociaż objęcie jej kodem "N/Z" (a nie "N") wymaga uzasadnienia przyjęcia przez wojskową komisję lekarską niezdolności (bądź też zdolności) badanej osoby do zawodowej służby wojskowej.

Stwierdzając w motywach zaskarżonej decyzji, że: "Powyższe dane całkowicie uzasadniają rozpoznania ustalone przez RWKL we Wrocławiu, tj. prawostronne położenie serca z niewielką nieszczelnością zastawek serca, mieszczące się w zakresie pojęciowym § 1 p. 11, § 38 p. 9 z zał. Nr 2 do Rozp. MON z dn. 10.05.2004 r. (...), co czyni badanego niezdolnym do zawodowej służby wojskowej", organ odwoławczy w istocie ocenił i utrzymał w mocy swoje wcześniejsze rozstrzygnięcie, a nie orzeczenie organu I instancji, do treści którego w zasadzie w ogóle się nie odniósł.

Rację zatem ma skarżący twierdząc, że Rejonowa Wojskowa Komisja Lekarska we W. w dalszym ciągu nie dokonała szczegółowego wyjaśnienia istniejących w rozpatrywanej sprawie rozbieżności, w sposób należyty nie wskazała faktów, które uznała za udowodnione, dowodów, którym dała wiarę oraz przyczyn, dla których innym dowodom odmówiła wiarygodności, a także – tak jak w uprzednio uchylonych przez Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu decyzjach – nie odniosła się w należyty sposób do zarzutów skarżącego i do wskazywanych przez niego wyników badań.

Przedstawiane szeroko przez skarżącego wywody, zawierające szczegółowe zarzuty stawiane zaskarżonemu rozstrzygnięciu oraz argumenty odnoszące się do merytorycznego rozstrzygnięcia organu, winny zostać przeanalizowane przez Rejonową Wojskową Komisję Lekarską we W., a wyniki tej analizy oraz merytoryczna ocena przedstawianej przez skarżącego argumentacji powinna zostać przedstawiona w prawidłowo sporządzonych motywach podjętego przez organ administracyjny orzeczenia.

Jak podkreślano w doktrynie prawa administracyjnego, naruszenie przez organ administracji publicznej art. 153 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, w razie złożenia skargi powoduje konieczność uchylenia zaskarżonego aktu (czynności). Natomiast niezastosowanie się przez sąd do oceny prawnej przewidzianej w komentowanym przepisie jest naruszeniem prawa stanowiącym podstawę do wniesienia skargi kasacyjnej (art. 174 pkt 1 cytowanej ustawy). Obowiązkiem zatem zarówno organu administracyjnego, jak i sądu administracyjnego, jest uwzględnienie ocen prawnych i wskazań wyrażonych w uprzednio zapadłych w tej sprawie wyrokach sądowych (por. A. Kabat, Komentarz do art.153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, [w:] B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, LEX, 2009, wyd. III).

Ponadto zauważyć wypada, że pomimo iż rozporządzenie Ministra Obrony Narodowej z dnia 10 maja 2004 r. w sprawie orzekania o zdolności do zawodowej służby wojskowej oraz właściwości i trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach (Dz.U. Nr 133, poz. 1422 z późn. zm.) – stosownie do art. 9 ust. 3 ustawy z dnia 24 kwietnia 2009 r. o zmianie ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. Nr 79, poz. 669) – utraciło z dniem 13 grudnia 2009 r. moc, a z dniem 2 lutego 2010 r. weszło w życie rozporządzenie Ministra Obrony Narodowej z dnia 8 stycznia 2010 r. w sprawie orzekania o zdolności do zawodowej służby wojskowej oraz właściwości i trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach (Dz.U. Nr 15, poz. 80), Rejonowa Wojskowa Komisja Lekarska we W. wydała zaskarżoną decyzję na podstawie przepisów nieobowiązującego w chwili orzekania przez ten organ, to jest w dniu 28 lipca 2010 r., rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 10 maja 2004 r.

Ponownie rozpatrując sprawę organ administracyjny winien zatem zastosować obecnie obowiązujące przepisy prawa materialnego oraz w sposób wyczerpujący rozważyć wszystkie istotne dla rozstrzygnięcia okoliczności, ustosunkować się do podnoszonych przez skarżącego zarzutów i argumentów oraz zebranych w sprawie dowodów, dając temu wyraz w prawidłowo sporządzonym uzasadnieniu. Ponownie podkreślić należy, że Wojskowa Komisja Lekarska zobowiązana jest też – zgodnie z art. 153 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – do uwzględnienia przy orzekaniu ocen prawnych i wskazań wyrażonych w wyrokach Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 26 czerwca 2009 r. sygn. akt IV SA/Wr 115/09 i z dnia 30 kwietnia 2010 r. sygn. akt IV SA/Wr 596/09 oraz w niniejszym wyroku.

Podejmując zaskarżoną decyzję Rejonowa Wojskowa Komisja Lekarska we W. naruszyła art. 153 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, przepisy procedury administracyjnej, w szczególności art. 7, art. 77 i art. 107 § 3 kpa, a także przepisy prawa materialnego, wydając zaskarżoną decyzję na podstawie przepisów nieobowiązującego w chwili orzekania przez ten organ rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 10 maja 2004 r. w sprawie orzekania o zdolności do zawodowej służby wojskowej oraz właściwości i trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach.

W tym stanie rzeczy – zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) oraz art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – orzeczono jak w sentencji.