Wyrok WSA w Szczecinie, sygn. akt II SA/Sz 184/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Data orzeczenia: 2013-07-18 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6033 Zajęcie pasa drogowego (zezwolenia, opłaty, kary z tym związane)
Hasła tematyczne: Ruch drogowy
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 1 par 1 i 2
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1269
law: Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych.
article: art. 134 par 1 i art. 135
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: art. 40 ust. 12
journal: Dz.U. 2007 nr 19 poz 115
law: Ustawa z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Barbara Gebel, Sędziowie Sędzia WSA Katarzyna Grzegorczyk-Meder (spr.), Sędzia WSA Marzena Iwankiewicz, Protokolant Anita Jałoszyńska, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 18 lipca 2013 r. sprawy ze skargi W. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej za zajęcie pasa drogowego oddala skargę.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] r. nr [...] wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.), w związku z art. 40 ust. 1, ust. 2 pkt 4 oraz ust. 12 pkt 1 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz. U. z 2007 r. Nr 19, poz. 115 ze zm.), po rozpatrzeniu odwołania W. M. od decyzji Prezydenta Miasta z dnia [..] r., nr[..] , którą wymierzono W. M. karę pieniężną w wysokości [...] zł za zajęcie pasa drogowego drogi powiatowej ul. [...] w [...] (działka nr [...] "dr", obręb[...] ), poprzez wygrodzenie terenu o powierzchni [...] m2, bez zezwolenia zarządcy drogi, w okresie od dnia [...] r. do dnia [...] r. - Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [... ] utrzymało w mocy decyzję organu I instancji.

Uzasadniając swoje rozstrzygnięcie Kolegium wskazało, że w odwołaniu od decyzji organu I instancji W. M. wniósł o jej uchylenie, zarzucając zaskarżonej decyzji: niezgodność ustaleń faktycznych organu z materiałem dowodowym zebranym w sprawie, w szczególności poprzez ustalenie, że powierzchnia zajęcia pasa drogowego wynosi [...] m2, a nadto, że nastąpiło ono bez akceptacji zarządcy drogi, a także naruszenie przepisów prawa materialnego przez błędną jego wykładnię i niewłaściwe zastosowanie w szczególności art. 40 ust. 12 ustawy o drogach publicznych poprzez nałożenie kary pieniężnej bez istnienia przesłanki "samowolności" zajęcia pasa drogowego na ul. [...] w [...] , bez istnienia winy zajmującego oraz w sytuacji, gdy zarządca akceptował do tej pory piętnowane zajęcie, wobec usytuowania na nim budowli od 36 lat, a ponadto istotne naruszenie zasad postępowania administracyjnego - art. 7, 8, 9, 10 § 1, 77 § 1 i 79 K.p.a. poprzez niedokładne wyjaśnienie sprawy, uniemożliwienie stronie czynnego udziału w postępowaniu oraz niewyczerpujące zebranie materiału dowodowego.

Organ II instancji, w oparciu o przedłożone akta sprawy oraz obowiązujące przepisy prawa ustalił, że decyzją z dnia [...] r., nr [...] Prezydent Miasta wymierzył W. M. emu karę pieniężną za zajęcie pasa drogowego drogi powiatowej

ul. [...] poprzez wygrodzenie terenu, bez zezwolenia zarządcy drogi w okresie od [...] r. do dnia [..] r. Wskutek wniesionego przez W. M. odwołania, Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...] r., nr [...] uchyliło powyższą decyzję w części i wymierzyło karę pieniężną za zajęcie pasa drogowego za dzień [...] r.

Kolegium zwróciło uwagę, że pomimo stwierdzenia zajęcia pasa drogowego bez zezwolenia i wymierzenia z tego tytułu kary pieniężnej, skarżący nie podjął żadnych działań w celu usunięcia stanu niezgodnego z prawem. Kontrola pasa drogowego ul. [...] przeprowadzona w dniu [...] r. wykazała dalsze zajmowanie rzeczonego pasa drogowego bez zezwolenia zarządcy drogi. Ogrodzenie posesji przy ul: [...] nadal zajmowało część działki drogowej nr[...] . W protokole z kontroli wskazano, iż powierzchnia zajęcia pasa drogowego wynosi [...] m2. Kolegium w wyniku analizy dokumentacji zdjęciowej wykonanej w toku tejże kontroli oraz dokumentacji zdjęciowej zgromadzonej w toku poprzednio prowadzonego postępowania w sprawie zajęcia pasa drogowego stwierdziło, że wygrodzenie terenu ma charakter trwały i pozostało niezmienione od dnia [...] r.

W związku z powyższym, pismem z dnia [...] r. organ I instancji zawiadomił W. M. o wszczęciu z urzędu postępowania administracyjnego w sprawie zajęcia pasa drogowego ul. [...] w [...] na prawach wyłączności, poprzez jego wygrodzenie bez zezwolenia zarządcy drogi, informując jednocześnie o terminie przeprowadzenia oględzin wyznaczonym na dzień [...] r.

W toku ww. oględzin, w których strona nie wzięła udziału, stwierdzono zajęcie pasa drogowego ul. [...] , w stanie niezmienionym o powierzchni [...] m2. Kolejna kontrola przeprowadzona w dniu [...] r. wykazała dalsze zajmowanie rzeczonego pasa drogowego. W związku z powyższym pismem z dnia

[...] r. organ I instancji zawiadomił W. M. , że w dniu

[...] r. zostanie przeprowadzony kolejny dowód z oględzin miejsca zajęcia.

W trakcie oględzin w tym dniu stwierdzono fakt dalszego zajęcia pasa drogowego

ul. [...] przy posesji nr [...] o powierzchni [...] m2. Ponadto organ stwierdził

w oparciu o wykonaną w toku oględzin dokumentację zdjęciową, iż ogrodzenie funkcjonuje nadal, w niezmienionej postaci. Z kolei strona, która wzięła udział

w oględzinach, nie kwestionowała ustalonej powierzchni zajęcia.

W dalszej części swojego uzasadnienia organ II instancji podał, że w dniu

[...] r. organ I instancji przesłuchał B. P., zamieszkałego przy

ul. [...] na okoliczność zajęcia pasa drogowego ul. [...] przy posesjach nr[...] . Jak wynika z protokołu przesłuchania B. P. potwierdził fakt zajęcia pasa drogowego ul. [...] m.in. przy posesji nr [...] , poprzez wygrodzenie terenu nieprzerwanie od miesiąca [...] r. do dnia przesłuchania. Jednocześnie organ zaznaczył, że W. M. , który wziął udział w przeprowadzeniu tego dowodu, nie miał do świadka pytań, ani nie złożył żadnych wyjaśnień.

O kolejnych oględzinach, których termin został wyznaczony na dzień [...] r., skarżący został zawiadomiony pismem z dnia [..] r. Oględziny te wykazały nadal wygrodzenie terenu o wymiarach [...] m x [...] m, tj. powierzchnię

[...] m2. W oględzinach wzięła udział G. M. , żona strony, która nie zakwestionowała ustalonej powierzchni zajęcia.

Przeprowadzona w dniu [...] r. kolejna kontrola pasa drogowego wykazała dalsze funkcjonowanie ogrodzenia w pasie drogowym.

Pismem z dnia [...] r. zawiadomiono W. M.

o kolejnym terminie oględzin miejsca zajęcia pasa drogowego wyznaczonym na dzień [...] r., w których strona nie wzięła udziału. W toku oględzin, stwierdzono dalsze zajęcie pasa drogowego. Jak wskazano w protokole z kontroli zajęcie stanowi kwadrat o wymiarach [..] m x [...] m, co stanowi powierzchnię [...] m2.

Dodatkowo organ zwrócił uwagę, że w toku prowadzonego postępowania organ I instancji zlecił uprawnionemu geodecie wykonanie pomiarów wygrodzeń w działkach drogowych ul. [...] , tj. działce nr [..] i nr [...] z obrębu ewidencyjnego[...] . Uprawniony geodeta dokonał precyzyjnych pomiarów i stwierdził, że powierzchnia zajęcia pasa drogowego ul. [...] - działki nr [...] , przy posesji nr [.. ], wynosi [...] m2. W dniu [..] r. przedstawiciel zarządcy drogi przeprowadził kontrolę pasa drogowego ul. [...] stwierdzając, że część działki nr [...] stanowiącej działkę drogową nadal zajęta jest na prawach wyłączności poprzez wygrodzenie. Powierzchnia zajęcia ustalona przez geodetę wyniosła . [...] m2.

Pismem z dnia [...] r. zawiadomiono stronę, że w dniu [...] r. zostaną przeprowadzone oględziny miejsca zajęcia pasa drogowego. Podczas oględzin stwierdzono zajęcie pasa drogowego o powierzchni ustalonej przez goedetę wynoszącej [...] m2, Strona wzięła udział w oględzinach, jednakże odmówiła podpisania protokołu.

W tych okolicznościach Kolegium stwierdziło, że w świetle zgromadzonego materiału dowodowego, zasadne jest wymierzenie W. M. , kary pieniężnej za zajęcie pasa drogowego ul. [...] na prawach wyłączności - poprzez wygrodzenie terenu działki drogowej o powierzchni [...] m2 w okresie od dnia [...] r., tj. dnia następującego po dniu za który wymierzono karę za zajęcie pasa drogowego bez zezwolenia do dnia [...] r., tj. dnia ostatnich oględzin potwierdzających zajęcie.

W dalszej części uzasadnienia Kolegium wskazało, że karę w wysokości

[...] zł obliczono jako dziesięciokrotność iloczynu liczby metrów kwadratowych zajętej powierzchni pasa drogowego ([...] m2) stawki opłaty za zajęcie 1 m2 pasa drogowego ([...] zł) oraz liczby dni zajmowania pasa drogowego ([...] dni).

Odnosząc się do zarzutów odwołania organ II instancji stwierdził, że brak jest podstaw do podjęcia rozważań, czy skarżącemu można przypisać "samowolność"

w działaniu polegającym na zajęciu pasa drogowego. Treść zarzutów w tym zakresie wskazuje, że W. M. odnosi się do przepisu § 11 ust. 4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 24 stycznia 1986 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o drogach publicznych (Dz. U. Nr 6, poz. 33 ze zm.) w brzmieniu: "przez zajęcie pasa drogowego bez zezwolenia rozumie się: samowolne zajęcie pasa, przekroczenie terminu zajęcia lub zajęcie większej powierzchni niż określona w zezwoleniu". Kolegium podało, że rozporządzenie to jednak utraciło moc obowiązującą w części uregulowanej w § 8, 10, 10 a i 11 z dniem 9 czerwca 2004 r., zatem zarzuty odwołującego się zostały oparte na nieobowiązujących przepisach oraz nieaktualnym orzecznictwie dotyczącym tych przepisów. Jednocześnie wyjaśniono, że w obowiązującym stanie prawnym brak jest podstaw do przyjęcia - jak podnosi odwołujący się - że "akceptacja" przez zarządcę drogi zajęcia pasa drogowego wyłącza odpowiedzialność zajmującego pas drogowy

i sankcję w postaci kary pieniężnej. Odpowiedzialność określona w art. 40 ust. 12 ustawy o drogach publicznych jest obiektywna, niezależna od winy sprawcy naruszenia. Przepis ten nie daje podstaw do ewentualnego odstąpienia od wymierzenia, czy też zmniejszenia wysokości kary w zależności od stopnia zawinienia lub "akceptacji" przez zarządcę drogi. Nie mają również znaczenia okoliczności, z powodu których strona nie posiadała zezwolenia na zajęcie pasa drogowego. Istotny jest wyłącznie fakt, że takiego zezwolenia nie posiadała, a zatem nie była uprawniona do zajmowania pasa drogowego.

Za niesłuszne Kolegium uznało zarzuty skarżącego dotyczące naruszenia przepisów postępowania administracyjnego i niedokładnego wyjaśnienia sprawy poprzez uniemożliwieniu mu czynnego udziału w postępowaniu oraz niewyczerpującym zebraniu materiału dowodowego.

Fakt zajęcia pasa drogowego został stwierdzony podczas dokonywanych przez zarządcę drogi kontroli oraz oględzin, podczas których dokonywano pomiarów powierzchni zajęcia a czynności udokumentowano protokołami z kontroli/oględzin oraz dokumentacją zdjęciową.

Organ stwierdził, że w pasie drogowym posadowione jest w niezmienionym stanie ogrodzenie, co pozwala na przyjęcie ciągłości zajęcia pasa drogowego

na prawach wyłączności. Pomiary powierzchni zajęcia były dokonywane w czasie każdej czynności dotyczącej zajęcia pasa drogowego ul. [...] i odpowiednio udokumentowane. Zarządca drogi dokonując pomiarów samodzielnie ustalił,

że powierzchnia ta wynosi [...] m2, jednakże w wyniku pomiarów dokonanych przez uprawnionego geodetę, na zlecenie organu, precyzyjnie ustalona powierzchnia zajęcia wyniosła [...] m2 i taka też została przyjęta do obliczenia wysokości kary.

Wbrew twierdzeniu skarżącego został on powiadomiony o terminie przesłuchania świadka, a nawet brał on udział w tej czynności - dowód: pismo z dnia [...] r. oraz protokół przesłuchania świadka z dnia [...] r.

Ponadto skarżący był informowany o terminach oględzin miejsca zajęcia,

a pismem z dnia [...] r. organ I instancji działając w trybie art. 10 § 1 K.p.a. poinformował skarżącego o możliwości zapoznania się z całością dokumentacji zgromadzonej w sprawie i wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów.

Kolegium podkreśliło, że zarządca drogi w sytuacji stwierdzenia zajęcia pasa drogowego bez zezwolenia obowiązany jest wymierzyć karę pieniężną. Dodatkowo organ odwoławczy zwrócił uwagę, iż organ I instancji długo prowadził przedmiotowe postępowanie, jednakże strona od dnia zawiadomienia o wszczęciu postępowania administracyjnego w niniejszej sprawie (a nawet od dnia zawiadomienia o wszczęciu uprzednio prowadzonego postępowania zakończonego decyzją wymierzającą karę) miała świadomość zajmowania pasa drogowego bez zezwolenia zarządcy drogi i mogła wpłynąć na treść rozstrzygnięcia poprzez usunięcie ogrodzenia lub złożenie wniosku o zajęcie pasa drogowego, co w dalszej konsekwencji miałoby wpływ na wymiar kary pieniężnej.

Nie zgadzając się z przedmiotową decyzją W. M. złożył na nią skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wnosząc jednocześnie o jej uchylenie oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji. Zaskarżonej decyzji zarzucił niezgodność z zasadami praworządności, uwzględniania interesu społecznego i słusznego interesu obywateli, a także naruszenie przepisów prawa materialnego przez błędną jego wykładnię i niewłaściwe zastosowanie w szczególności przepisu art. 40 ust. 12 ustawy o drogach publicznych poprzez nałożenie kary pieniężnej bez istnienia przesłanki samowolności, czyli braku zezwolenia na dokonanie zajęcia pasa drogowego w sytuacji akceptowania przez zarządcę tego zajęcia polegającego na usytuowaniu na nim budowli od co najmniej 36 lat.

Uzasadniając swoje stanowisko skarżący podniósł, że nieruchomość przy

ul. [...] nabył przed 36 laty, a jej obecny kształt był już wówczas ściśle ustalony. Powołując się na wyciąg z planu z tego okresu skarżący podniósł, że na terenie przy pasie drogowym jest na nim widoczna altana, powodująca, że pas drogowy posiadał w tym miejscu zwężenie. Tymczasem skarżący, po nabyciu działki w takim kształcie modernizował jedynie ogrodzenie i dokonywał niezbędnych prac remontowych na własny koszt. Zaznaczył, że z czasem altana została rozebrana, a na działce wzniesiono budynek mieszkalny. Skarżący zwrócił uwagę, że decyzją z [...] r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego nakazał rozbiórkę ogrodzenia od strony ul. [...] w [...] posadowionego w obrębie pasa drogowego ulicy [...] . W wyniku zaskarżenia decyzji organu II instancji do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w wyrokiem z dnia 22 lutego 2007r.wsprawie o sygn. akt II SA/Sz 1323/06 decyzja ta została uchylona. Zdaniem skarżącego, wskazane orzeczenie legalizuje istnienie ogrodzenia w obecnych granicach, czyli w pasie drogowym, bowiem organ budowlany nie zdołał wykazać, że zajęcie pasa drogowego jest niezgodne z planami, ani że przedmiotowe zajęcie nastąpiło samowolnie, co uzasadniałoby dokonanie rozbiórki ogrodzenia.

Następnie skarżący wystąpił w [...] r. z wnioskiem o udzielenie zezwolenia na zajęcie pasa drogowego, aby uniknąć w przyszłości wątpliwości co do zasadności zajęcia omawianego terenu i co do zgody na to zajęcie, wyrażone dotychczas w sposób dorozumiany.

Jednocześnie skarżący powołując się na treść art. 40 ust. 12 ustawy o drogach publicznych oraz wyrok WSA w Krakowie III SA/Kr 927/08 podał, że powołany przepis łączy pobranie kary pieniężnej z zaistnieniem przesłanki samowolności zajęcia, czyli zdaniem skarżącego braku zezwolenia ze strony organu, a także braku zgody zarządcy w tym zakresie. Dodatkowo, zdaniem skarżącego, przyjmuje się, że kara pieniężna, o której mowa w powołanym przepisie, powinna być pobierana zasadniczo jedynie w przypadkach, gdy zarządca drogi nie akceptuje tego stanu rzeczy, w szczególności gdy zajęcie pasa stanowi zagrożenie bezpieczeństwa ruchu drogowego. Z kolei, gdy zajęcie pasa drogowego przez określony podmiot jest akceptowalne przez zarządcę drogi, choć bez wyraźnego zezwolenia, brak byłoby uzasadnienia do pobierania od posiadacza pasa drogowego kary pieniężnej i w tym zakresie skarżący powołał się na orzeczenie WSA w Warszawie z dnia 2 lipca 2007 r. VI SA/Wa 417/07.

W ocenie skarżącego, w przedmiotowej sprawie ma miejsce pierwotne zajęcie terenu, przed wieloma laty, zanim stanowił on element pasa drogowego, a był wyłącznie częścią dokonanego wówczas podziału działek. Od początku podział oraz zajęcie terenu było akceptowane przez poszczególnych zarządców dróg, chociaż do tej pory nie wydano w tym zakresie odpowiedniego zezwolenia. Podniesienie przez organy w takich okolicznościach bezprawnego (samowolnego) zajęcia pasa drogowego wydaje się, w ocenie skarżącego, próbą ukarania go za chęć formalnego uregulowania sprawy, zgodnie z przepisami. Działanie zaś organów w niniejszej sprawie stanowi naruszenie zasad praworządności oraz pogłębiania zaufania do organów Państwa.

Jednocześnie W. M. podał, że zezwolenie może mieć także formę akceptacji przez organ istniejącego stanu rzeczy, co zdaniem skarżącego ma miejsce w przedmiotowej sprawie, a nie zajmuje on pasa drogowego bez zezwolenia, lecz za wieloletnią zgodą i przyzwoleniem organu w tym zakresie.

Dodatkowo w dalszej części uzasadnienia skarżący podał, że będący przedmiotem niniejszego postępowania płot nie został wybudowany przez skarżącego, bowiem jego fundamenty, będące aktualną konstrukcją budowli, zostały posadowione przed prawie 40 laty przez poprzedniego właściciela.

Powyższe ma wpływ na prowadzone postępowanie, bowiem na mocy dokonanego w dniu [...] r. zgłoszenia inwestor zadeklarował zamiar modernizacji przedmiotowego ogrodzenia, a za istotny uznał fakt, że jego zgłoszenie nie spowodowało żadnej reakcji organów nadzoru budowlanego. Zaakceptowano planowaną modernizację płotu w pasie drogowym, nie podjęto działań administracyjnych korygujących zgłoszenie modernizacji w kierunku uzyskania zezwolenia na zajęcie pasa drogowego. Zdaniem skarżącego, gdyby zarządca drogi miał wątpliwości, co do planowanej inwestycji, to powinien podjąć odpowiednie kroki administracyjne.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie oraz podtrzymało swoje dotychczasowe stanowisko wyrażone

w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Na rozprawie, którą wyznaczono na dzień [...] r., skarżący oświadczył do protokołu, że decyzje wydane w sprawie są przedwczesne, bowiem przed NSA toczy się postępowanie kasacyjne w sprawie nakazu rozbiórki płotu, którego modernizacji dokonał w [..] roku. Modernizacja polegała na tym, że na bazie fundamentów i słupków wybudował cokół i słupki z cegły. Sąd powszechny nie uwzględnił jego wniosku o zasiedzenie tej części nieruchomości, na której stoi płot. Ponadto wskazał, że w chwili modernizacji płotu miał świadomość, że płot stoi nie na jego gruncie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny z w a ż y ł, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r., Nr 153, poz. 1269), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności organów administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Oznacza to, że zadaniem sądu administracyjnego jest zbadanie zgodności zaskarżonej decyzji z przepisami zarówno prawa materialnego, jak i procesowego, w odniesieniu do stanu faktycznego istniejącego w chwili wydania zaskarżonej decyzji.

Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami

i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną i stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 134 § 1 i art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. z 2012 r., poz.270 ze zm.).

Przedmiotem oceny sądu stała się decyzja dotycząca wymierzenia kary pieniężnej za zajęcie pasa drogowego drogi gminnej ul. [...] bez zezwolenia, wydana na podstawie ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych(Dz.U. z 2007 r. Nr 19 poz. 115 ze zm.), zwanej w dalszej części uzasadnienia: "ustawą", określająca zarówno przesłanki umożliwiające zajęcie pasa drogowego jak i konsekwencje związane z dokonaniem takiego zajęcia bez uzyskania zezwolenia zarządcy drogi. O tym, co należy rozumieć pod pojęciem pasa drogowego, stanowi art. 4 pkt 1 ustawy, zawierający ustawową definicję pasa drogowego. Według tej definicji, pas drogowy to wydzielony liniami granicznymi grunt wraz z przestrzenią nad i pod jego powierzchnią, w którym są zlokalizowane droga oraz obiekty budowlane i urządzenia techniczne związane z prowadzeniem, zabezpieczeniem i obsługą ruchu, a także urządzenia związane z potrzebami zarządzania drogą.

Zgodnie z art. 40 ust. 1 ustawy, zajęcie pasa drogowego na cele niezwiązane

z budową, przebudową, remontem, utrzymaniem i ochroną dróg wymaga zezwolenia zarządcy drogi, w drodze decyzji administracyjnej. W myśl art. 40 ust. 2 pkt 3 tego przepisu, zezwolenie dotyczy umieszczania w pasie drogowym obiektów budowlanych niezwiązanych z potrzebami zarządzania drogami lub potrzebami ruchu drogowego oraz reklam. Stosownie zaś do art. 40 ust. 12 ustawy, za zajęcie pasa drogowego:

1) bez zezwolenia zarządcy drogi,

2) z przekroczeniem terminu zajęcia określonego w zezwoleniu zarządcy drogi,

3) o powierzchni większej niż określona w zezwoleniu zarządcy drogi

- zarządca drogi wymierza, w drodze decyzji administracyjnej, karę pieniężną

w wysokości 10-krotności opłaty ustalanej zgodnie z ust. 4-6.

Brzmienie przepisów ustawy o drogach publicznych związanych z wymierzeniem w drodze decyzji administracyjnej kary pieniężnej za zajęcie pasa drogowego bez zezwolenia obliguje zarządcę drogi do orzeczenia kary pieniężnej w przypadku ustalenia takiego stanu rzeczy. Rozstrzygnięcie organu ma w takim przypadku charakter decyzji związanej.

W przedmiotowej sprawie za prawidłowe należy uznać ustalenia organów, poczynione m.in. w oparciu o protokoły kontroli oraz dokumentację zdjęciową, a także protokół przesłuchania świadka B. P., odnoszące się do okresu zajmowania pasa drogowego ulicy [...] przy posesji skarżącego nr [...] w [...] w terminie od [...] r. do [..] r., polegające na ogrodzeniu posesji skarżącego i części pasa drogowego działki drogowej nr [...] oraz dotyczące powierzchni zajętego pasa, określonej na podstawie pomiarów dokonanych przez geodetę i wynoszącej [...] m2.

Z ustaleń tych jednoznacznie wynika, że skarżący zajmował pas drogowy poprzez ograniczenie dostępu do części gruntu drogowego o wskazanej powierzchni ([...] m2).

Skarżący, zarzucając organom naruszenie art. 40 ust. 12 ustawy, podnosi jednocześnie fakt sankcjonowania zajmowania przez niego pasa drogowego poprzez jego wygrodzenie, które w jego ocenie nie ma cech "samowolności", w sytuacji "akceptacji" zajęcia pasa przez zarządcę drogi na przestrzeni ponad 30 lat, podnosząc przy tym brak wyraźnego zezwolenia, w okoliczności wieloletniej zgody i przyzwolenia organu w tym zakresie. W. M. wyjaśnił, że w jego ocenie, zezwolenie może przybrać formę dorozumianej "akceptacji" ze strony organu, która to sytuacja zaistniała w przedmiotowej sprawie.

Odnosząc się do tak sformułowanego stanowiska skarżącego, opartego m.in. na orzeczeniach sądów administracyjnych, z których zdaniem skarżącego wynika, że kara pieniężna powinna być nakładana jedynie w przypadku, gdy zarządca nie akceptuje tego stanu rzeczy, w szczególności gdy zajęcie stanowi zagrożenie bezpieczeństwa ruchu drogowego, należy wyjaśnić, że przesłanką wymierzenia sankcji administracyjnej opisanej w art. 40 ust. 12 ustawy, jest dokonanie zajęcia pasa drogowego w sposób świadomie bezprawny, co należy rozumieć w ten sposób, iż dokonujący zajęcia uświadamia sobie, że czyni to wbrew istniejącemu zakazowi, bez wymaganego zezwolenia. Nieistotna jest przy tym, ani przyczyna braku zezwolenia, ani też okoliczności powstania zajęcia. Istotny jest wyłącznie fakt, że podmiot takiego uprawnienia nie posiadał i był tego świadomy (por. wyrok WSA w ie z dnia 26 maja 2011 r., II SA/Sz 89/11, publ. na stronie www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Niezaprzeczalnie skarżący zajął pas drogowy bez zezwolenia mając jednocześnie świadomość, że ogrodził również grunt, który do niego nie należał, co przyznał w oświadczeniu złożonym do protokołu rozprawy z dnia 18 lipca 2013 r., jak i w skardze podnosząc, że nie legitymował się wyraźnym zezwoleniem organu na to zajęcie, błędnie przy tym uznając, że fakt zajęcia pasa drogowego został zaaprobowany przez organ w formie "dorozumianej akceptacji".

Odnosząc się do powołanego przez skarżącego orzecznictwa podkreślenia wymaga, że należy zawsze mieć na uwadze jaki był stan prawny i stan faktyczny, który legł u podstaw wydania konkretnego orzeczenia. W ocenie składu orzekającego, przywołane we wniesionej skardze wyroki Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie oraz Krakowie, niewątpliwie wydane zostały w stanach faktycznych odmiennych od tego, który wystąpił w rozpoznawanej sprawie.

Wbrew przekonaniu skarżącego, zarówno rozstrzygnięcia organów jak

i orzeczenia sądu administracyjnego, wydawane na podstawie przepisów ustawy Prawo budowlane nie stanowią o sankcjonowaniu zajęcia pasa drogowego bez zezwolenia, bowiem w ramach tych dwóch postępowań rozstrzygane są różne kwestie w oparciu o dwa różne akty prawne.

Za nietrafny należy uznać argument skargi dotyczący zgłoszenia organowi nadzoru budowlanego, w dniu [...] r. przyjętego bez sprzeciwu, zamiaru modernizacji przedmiotowego ogrodzenia, bowiem jak wynika z wyroku WSA

wydanego w sprawie o sygn. akt II SA/Sz 361/12 zgłoszenie to nie obejmowało ogrodzenia na działce drogowej o nr [...] , a dotyczyło jedynie robót na działce o nr [...] . Skarżący zgłosił "modernizację" ogrodzenia działki stanowiącej jego własność, natomiast "zmodernizował" również ogrodzenie na działce drogowej przedłużając w ten sposób świadomie okres zajmowania pasa drogowego bez zezwolenia zarządcy drogi, albowiem takim zezwoleniem nie dysponował.

Zauważyć również należy, że w ustawie Prawo budowlane nie ma legalnej definicji pojęcia "modernizacja". Skarżący zgłaszając roboty budowlane dotyczące ogrodzenia od strony ul. [...] , polegające na usunięciu ogrodzenia z prętów

i rurek stalowych i posadowieniu płotu ceglanego z elementami drewnianymi, w istocie dokonał przebudowy lub remontu ogrodzenia. Na wykonanie takich robót w pasie drogowym, czyli na działce drogowej [...] w [..] r., mając na względzie treść art. 38 ustawy o drogach publicznych, powinien uzyskać zgodę zarządcy drogi. Z akt administracyjnych sprawy oraz oświadczeń i pism złożonych w postępowaniu wynika, że zgody takiej nie posiadał.

Reasumując, z ustalonego w sprawie stanu faktycznego, mając na uwadze treść art. 40 ust. 12 ustawy o drogach publicznych, wynika, że W. M. był świadomy bezprawnego zajmowania części pasa drogowego ulicy [...]

w [...] , nie posiadał zgody ani zezwolenia organu na to zajęcie i z tego powodu ziściły się przesłanki do wymierzenia sankcji administracyjnej opisanej w ww. przepisie. Nie ma przy tym znaczenia przyczyna braku zgody lub zezwolenia oraz okoliczności powstania zajęcia.

Ustalenie wysokości kary nastąpiło w zgodzie z obowiązującymi w tym zakresie przepisami prawa, tj. prawidłowo ustalono ją jako dziesięciokrotność iloczynu liczby metrów kwadratowych zajętej powierzchni pasa drogowego (łącznie [...] m2), liczby dni zajmowania pasa drogowego ([...] ) i stawki opłaty za zajęcie [...] m2 pasa drogowego, w wysokości [...] zł (ustalonej stosownie do § 7 ust. 1 pkt 2 lit. a, ust. 2 i 3 uchwały Nr XXVII/567/04 Rady Miasta z dnia 8 listopada 2004 r. w sprawie ustalenia stawek opłat za zajęcie pasa drogowego. Nie ma przy tym znaczenia, że pierwotne ustalenia dotyczyły zajmowania [...] m2 pasa drogowego, wg pomiarów dokonanych przez zarządcę drogi. Powierzchnia zajęcia przez cały okres jego trwania ([..] r. do dnia [...] r. od nie uległa zmianie, natomiast pomiary dokonane przez geodetę uściśliły wyłącznie powierzchnię zajmowanego pasa na [...] m2.

W tym stanie rzeczy, należało stosownie do art. 151 ustawy Prawo

o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, skargę oddalić.