Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt IV SA/Wa 1684/06
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2006-11-21 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6293 Przejęcie gospodarstw rolnych
Skarżony organ: Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Łukasz Krzycki, Sędziowie asesor WSA Agnieszka Wójcik (spr.), sędzia WSA Marek Wroczyński, Protokolant Dominik Nowak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 listopada 2006 roku sprawy ze skargi S. K. na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] czerwca 2006 r. nr [...] w przedmiocie nabycia nieodpłatnie przez gminę własności nieruchomości rolnej - oddala skargę -


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] czerwca 2006r. Nr [...] Minister Rolnictwa

i Rozwoju Wsi działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 w związku z art. 151 § 2 oraz 146 § 1 i 2, art. 145 § 1 pkt 5 Kodeksu postępowania administracyjnego, po rozpatrzeniu odwołania S. K. od decyzji Wojewody [...] z dnia [...] sierpnia 2005 r. orzekł o uchyleniu decyzję organu pierwszej instancji w całości i stwierdził, że decyzja Wojewody [...] z dnia [...] lutego 2001 r. została wydana z naruszeniem prawa ale na podstawie art. 146 § 1 i 2 Kpa odmówił jej uchylenia, gdyż w wyniku wznowienia postępowania mogłaby zapaść wyłącznie decyzja odpowiadająca w swej istocie decyzji dotychczasowej, a od jej doręczenia upłynęło 5 lat.

W uzasadnieniu Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi wskazał, iż decyzją z dnia [...] sierpnia 2005r. Wojewoda [...] działając na podstawie art. 151 § 1 pkt 1 w związku

z art. 145 § 1 pkt 5 Kodeksu postępowania administracyjnego odmówił uchylenia własnej decyzji z dnia z dnia [...] lutego 2001 r. dotyczącej nabycia przez gminę T.

z dniem 1 lipca 2000 r. na podstawie art. 13 ust. 2 ustawy z dnia 19 października 1991r. o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa ( Dz.U. Nr 57, poz. 299 z póź. zm.) własności nieruchomości rolnej oznaczonej działką nr [...] o pow. [...] ha, położonej we wsi K. przy ul [...], gmina T. woj. [...], stanowiącej własność Skarbu Państwa.

Jak wynika z akt sprawy na podstawie decyzji Naczelnika Gminy w T. z dnia [...] lipca1978 r. nr [...] o przejęciu na wniosek A. K. (ojca S. K.) gospodarstwa rolnego, Skarb Państwa stał się właścicielem m.in. nieruchomości rolnej oznaczonej działką nr [...] o pow. [...] ha, położonej we wsi K. przy ul. [...], gm. T., woj. [...]. A. K. pozostawiono znajdujące się na tej działce budynki, stanowiące odrębny od gruntu przedmiot własności.

Kierownik Oddziału Geodezji i Gospodarki Nieruchomościami Delegatury Zamiejscowej w O. Urzędu [...] w W., działający z upoważnienia Wojewody [...], po rozpatrzeniu wniosku Wójta Gminy T. decyzją z dnia [...] lutego 2001 r. nr [...] potwierdził nabycie przez Gminę T. z dniem 1.07.2000 r. własności spornej nieruchomości w trybie art. 13 ustawy z dnia 19 października1991 r. o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa (Dz.U. z 1995 r. Nr 57, poz. 299 z póź. zm.). Gmina T. jako właściciel wymienionej nieruchomości sprzedała ją J. J. aktem notarialnym z dnia [...] maja 2001 r. Repertorium A nr [...]. S. K. (syn A.) złożył skargę do Wojewody [...] w sprawie sprzedaży wymienionej nieruchomości przez gminę T. na rzecz J. J. oraz wniósł o unieważnienie decyzji z dnia [...] lutego 2001 r. podnosząc, że na spornej nieruchomości znajdują się budynki, których jest właścicielem na podstawie postanowienia sądowego z dnia [...] grudnia1992 r. Tymczasem Wójt Gminy T. sporządzając kartę inwentaryzacyjną przedmiotowej nieruchomości będącą podstawą wydania decyzji Wojewody z dnia [...] lutego 2001 r. podał " że budynki zostały rozebrane".

Na żądania S. K. postępowanie w tej sprawie zostało wznowione postanowieniem z dnia [...] października 2001 r., a następnie decyzją z dnia [...] grudnia 2001 r. organ stopnia wojewódzkiego odmówił uchylenia własnej decyzji z dnia [...].02.2001 r. Od powyższej decyzji do Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi odwołał się S. K. Organ naczelny decyzją z dnia [...].11.2002 r. utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...].12.2001 r. Po złożeniu skargi do Naczelnego Sądu Administracyjnego przez S. K., Sąd wyrokiem z dnia 08.10.2003 r. sygn. akt II SA 4183/02 uchylił zaskarżoną decyzję gdyż uznał, że w karcie inwentaryzacyjnej stwierdzono niezgodnie z rzeczywistym stanem rzeczy, iż budynki na działce nr [...] zostały rozebrane, zatem zaistniała podstawa do wznowienia postępowania co powinno mieć odzwierciedlenie

w decyzji wydanej po wznowieniu postępowania.

W wyniku przeprowadzonego ponownego postępowania administracyjnego organ stopnia wojewódzkiego decyzją z dnia [...] sierpnia2005 r. ponownie odmówił na podstawie art. 151 § 1 pkt 1 Kpa uchylenia własnej decyzji z dnia [...] lutego 2001 r. gdyż uznał, że nie ma podstaw do wydania innej decyzji niż wyżej wymieniona. Orzekł zatem tak jakby nie zaszła okoliczność o której mowa w art. 145 § 1 pkt 5 Kpa. Jednocześnie w uzasadnieniu wskazał, że w karcie inwentaryzacyjnej stwierdzono, niezgodnie z rzeczywistym stanem rzeczy, iż budynki znajdujące się na działce nr [...] zostały rozebrane czyli stwierdził, że zaszły okoliczności będące podstawą do wznowienia postępowania. W przedmiotowej sprawie zaistniała zatem podstawa do wznowienia postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 Kpa, gdyż doszło do sfałszowania karty inwetaryzacyjnej, co wynika z wyroku Sądu Rejonowego w O. z dnia [...] lutego 2005 r. sygn. akt [...]. Zaistniały zatem podstawy do uchylenia decyzji Wojewody z dnia [...] .02.2001 r.

Jednakże należy zauważyć, że w omawianej sprawie zachodzą również przesłanki prawne związane z art. 146 § 1 i 2 Kpa. Przepis ten mówi między innymi, że uchylenie decyzji z przyczyn określonych w art. 145 § 1 pkt 3-8 Kpa nie może nastąpić, jeżeli od dnia doręczenia decyzji upłynęło 5 lat oraz jeśli w wyniku wznowienia postępowania mogłaby zapaść wyłącznie decyzja odpowiadająca w swej istocie decyzji dotychczasowej, co miało miejsce w przedmiotowej sprawie. Sporna nieruchomość jako grunt rolny podlegała bowiem nabyciu przez gminę na podstawie art. 13 ww. ustawy

o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa nawet jeśli znajdowały się na niej budynki będące przedmiotem odrębnej własności. Ponadto decyzja Wojewody [...] z dnia [...] lutego 2001 r. stała się prawomocna w dniu [...] marca 2001r., wobec powyższego od dnia uprawomocnienia przedmiotowej decyzji upłynęło już 5 lat. W takiej sytuacji organ administracji nie może uchylić decyzji z przyczyn podanych w art. 145 § 1 pkt 3-8 Kpa - które stanowiły podstawę wznowienia postępowania.

Skargę na powyższą decyzję wniósł S. K., żądając jej uchylenia

w części dotyczącej drugiego rozstrzygnięcia, wskazującego na upływ terminu do wznowienia postępowania.

Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie art. 151 § 1 pkt 1 w zw. z art. 146 § 1 i 2 Kpa, poprzez odmówienie uchylenia decyzji Wojewody [...] z dnia [...] lutego 2001r.

z uwagi na okoliczność, że od jej doręczenia upłynęło 5 lat, gdy tymczasem organ odwoławczy powinien uwzględnić 10 letni okres od dnia doręczenia, przy uwzględnieniu przesłanki, o której mowa w art. 145 § 1 pkt 1 Kpa. Zdaniem skarżącego z akt sprawy wynika bowiem bezspornie, iż w karcie ewidencyjnej stanowiącej dokument w sprawie sfałszowano zapis, że budynki na działce Nr [...] zostały rozebrane, gdy tymczasem tak nie było. Fakt ten potwierdził w skazującym wyroku karnym Sąd Rejonowy w O.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko

i argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zważył co następuje:

Skarga nie jest uzasadniona.

Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone między innymi art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U Nr 153, poz. 1269) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo

o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz. 1270 ze zm), sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego.

Przedmiotem rozpoznania w niniejszej sprawie jest decyzja Ministra Rolnictwa

i Rozwoju Wsi z dnia [...] czerwca 2006r., wydana na skutek wznowienia postępowania w sprawie zakończonej ostateczną decyzją Kierownika Oddziału Geodezji i Gospodarki Nieruchomościami Delegatury Zamiejscowej w O. Urzędu [...] w W., działającego

z upoważnienia Wojewody [...], z dnia [...] lutego 2001 r. potwierdzającej nabycie przez Gminę T. z dniem 1.07.2000 r. własności nieruchomości rolnej oznaczonej działką nr [...] o pow. [...] ha, położonej we wsi K. przy ul. [...], gm. .T, woj. [...] w trybie art. 13 ustawy z dnia 19 października1991 r. o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa (Dz.U. z 1995 r. Nr 57, poz. 299 z póź. zm.).

Dokonując oceny zgodności zaskarżonej decyzji z przepisami prawa należy wskazać, iż kodeks postępowania administracyjnego uzależnia wznowienie postępowania od braku wystąpienia przesłanek negatywnych, do których zalicza się przesłankę terminu z art. 146 § 1 k.p.a. oraz przesłankę treści rozstrzygnięcia sprawy

w trybie wznowienia odpowiadającej treści decyzji ostatecznej - art. 146 § 2 k.p.a. (B. Adamiak. (w:) B. Adamiak., J. Borkowski, Kodeks..., s. 612). W istocie rzeczy nie są to jednak przesłanki negatywne uniemożliwiające wznowienie postępowania, ale wyłącznie przesłanki uniemożliwiające uchylenie decyzji w wyniku wznowienia postępowania, pomimo wystąpienia przesłanek do ich uchylenia. Pokreślił to NSA

w wyroku z dnia 17 września 1999 r. (I SA 1956/98, LEX nr 48 560), stwierdzając, że art. 146 "zawiera dwie przesłanki negatywne (zawarte w § 1 i § 2 art. 146) ograniczające dopuszczalność uchylenia decyzji administracyjnej w trybie wznowienia postępowania. Wystąpienie tych przesłanek nie ogranicza dopuszczalności wznowienia postępowania. Ogranicza natomiast możliwość organu rozstrzygnięcia we wznowionym postępowaniu sprawy co do istoty". Tak więc gdyby nawet organ prowadzący postępowanie wznowieniowe stwierdził naruszenie prawa w zaskarżonej decyzji, nie może jej jednak uchylić lub zmienić z powodu upływu okresu przedawnienia lub

z powodu tego, że w wyniku wznowionego postępowania zapadłaby decyzja odpowiadającą treścią decyzji dotychczasowej (wyr. NSA z dnia 23 czerwca 1999 r., IV SA 598/99, LEX nr 48 672).

Jedną z negatywnych przesłanek, uniemożliwiającą uchylenie zaskarżonej decyzji może być upływ terminu przedawnienia. Kodeks postępowania administracyjnego wprowadza dwa rodzaje terminów przedawnienia: 10-letni - dla przyczyn określonych art. 145 § 1 pkt 1 i 2 oraz 5-letni - dla przyczyn określonych w art. 145 § 1 pkt 3-8 oraz w art. 145a k.p.a. Wykazanie zaistnienia dwóch pierwszych przesłanek wznowienia postępowania, objętych 10-letnim terminem przedawnienia, musi zostać ustalone prawomocnym orzeczeniem sądu lub innego organu, z wyłączeniem w tym zakresie kompetencji organów właściwych w sprawie wznowienia postępowania. Należy przy tym podkreślić, że treść art. 146 § 1 k.p.a. wskazuje w sposób jednoznaczny, iż upływ określonych w nim terminów, jako negatywnej przesłanki do uchylenia w trybie wznowieniowym decyzji, jest bezwarunkowy, tj. niezależny od okoliczności, które to spowodowały (wyr. NSA z dnia 25 czerwca 1999r., IV SA 1018/97, LEX nr 47 227).

Przesłanka druga, wynikająca z art. 146 § 2 k.p.a., zakłada, że nie wszystkie wady postępowania administracyjnego mają znaczący wpływ na treść rozstrzygnięcia. Wyjawienie tych wad i ich usunięcie we wznowionym postępowaniu prowadzi często do konstatacji, że pomimo usunięcia tych wad, treść rozstrzygnięcia winna pozostać niezmieniona, gdyż jest zgodna z prawem. W tym wypadku nie uchyla się więc zaskarżonej decyzji, jednak w uzasadnieniu decyzji wydanej w trybie art. 151 § 2 k.p.a. należy wykazać, jakiego naruszenia prawa procesowego dopuścił się organ administracji w poprzednim postępowaniu oraz że naruszenia te nie miały żadnego wpływu na treść podjętego w sprawie merytorycznego rozstrzygnięcia. Innymi słowy organ winien wykazać, że gdyby nawet uchylił zaskarżoną decyzję z powodów procesowych, które mogły mieć wpływ na treść rozstrzygnięcia, to podjęte nowe rozstrzygnięcie w sprawie byłoby tożsame z rozstrzygnięciem dotychczasowym, które - raz jeszcze trzeba podkreślić - jest zgodne z prawem materialnym. Paragraf 2 warunkuje zatem odmowę uchylenia zaskarżonej decyzji sytuacją, w której w wyniku wznowionego postępowania mogłaby zapaść decyzja odpowiadająca w swej istocie decyzji dotychczasowej.

Jak wynika z akt sprawy postępowanie w niniejszej sprawie zostało wszczęte postanowieniem Wojewody [...] z dnia [...] października 2001r. na wniosek skarżącego, na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 Kpa, zgodnie z którym w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nie znane organowi który wydał decyzję.

W niniejszej sprawie za nową okolicznością uznano fakt, istnienia na spornej działce nr [...] zabudowań tj. część budynku mieszkalnego i stodoły oraz budynku inwentarskiego, których właścicielem jest skarżący. Okoliczność ta nie została bowiem wykazana w karcie inwentaryzacyjnej w/w nieruchomości sporządzonej w dniu [...] stycznia 2001r., w której to podano, iż "budynki zostały rozebrane. Okoliczność, iż dane zawarte w/w karcie nie odpowiadają rzeczywistości potwierdził wyrok Sądu Rejonowego w O. z dnia [...] lutego 2005r. Na fakt istnienia na spornym gruncie w dacie 1 lipca 2000r. zabudowań wskazuje również treść pism Wójta Gminy T. z dnia 16 sierpnia 2005r. i z dnia 16 sierpnia 2005r.

W ocenie strony skarżącej fakt sfałszowania dokumentu - karty inwentaryzacyjnej jest bezsporny, a zatem postępowanie wznowieniowe winno być prowadzone nie na podstawie nie art. 145 § 1pkt 5 Kpa, a art. 145 § 1 pkt 1 Kpa. Takie zaklasyfikowanie sprawy ma zdaniem skarżącego istotne znaczenie, bowiem w przypadku uznania przez organ, iż postępowanie wznowieniowe toczy się na postawie art. 145 § 1 pkt 1 Kpa, nie zachodziłaby w sprawie negatywna przesłanka, uniemożliwiającą uchylenie zaskarżonej decyzji z uwagi na upływ terminu przedawnienia. Bowiem dla przyczyny wznowienia określonej w art. 145 § 1 pkt 1 Kpa, termin ten jest 10-letni.

Odnosząc się do powyższego zarzutu należy wskazać, iż wprawdzie

w rozpoznawanej sprawie organ odwoławczy wobec niewłaściwego zakwalifikowania podniesionej przez skarżącego przesłanki, jako okoliczności określonej w art. 145 § 1 pkt 5 Kpa, uznał, iż w sprawie upłynął pięcioletni termin przedawnienia, przez co brak jest podstaw do uchylenia kwestionowanej decyzji. Niemniej jednak w ocenie Sądu okoliczność ta w konsekwencji nie miała wpływu na treść rozstrzygnięcia.

Należy mieć na uwadze, iż zgodnie z art. 145 § 1 pkt. 1 lit. a i c Sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Podnieść należy, iż w rozpoznawanej sprawie orzekający organ jako podstawę rozstrzygnięcia przywołał nie tylko art. 146 § 1 Kpa ale również art. 146 § 2 Kpa,

i w sentencji decyzji wskazał między innymi, że decyzja Wojewody [...] z dnia [...] lutego 2001 r. została wydana z naruszeniem prawa ale na podstawie art. 146 § 1 i 2 Kpa odmówił jej uchylenia, gdyż w wyniku wznowienia postępowania mogłaby zapaść wyłącznie decyzja odpowiadająca w swej istocie decyzji dotychczasowej.

Orzeczenie organu odwoławczego wskazujące, iż odmawia on uchylenia kwestionowanej decyzji, gdyż w jego ocenie w niniejszej sprawie w wyniku wznowienia postępowania mogłaby zapaść wyłącznie decyzja odpowiadająca w swej istocie decyzji dotychczasowej, w ocenie Sadu jest zaś właściwe.

W rozpoznawanej sprawie nie budzi wątpliwości, iż w dacie wydania przez Kierownika Oddziału Geodezji i Gospodarki Nieruchomościami Delegatury Zamiejscowej w O. Urzędu [...] w W., działającego z upoważnienia Wojewody [...], kwestionowanej w postępowaniu wznowieniowym decyzji z dnia [...] lutego 2001r. sporna nieruchomość -działka nr [...] stanowiła mienie Skarbu Państwa, w rozumieniu art. 1 ustawy z dnia 19 października 1991r. o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa (Dz. U tj. z 2004r. Nr 2008 poz. 2128 ze zm). Przeszła ona bowiem na własność Państwa na podstawie decyzji Naczelnika Gminy w T. z dnia [...] lipca1978 r. o przejęciu na wniosek A. K. (ojca S. K.) gospodarstwa rolnego. W świetle tej decyzji Skarb Państwa stał się właścicielem m.in. spornej nieruchomości, zaś A. K. pozostawiono znajdujące się na tej działce budynki, stanowiące odrębny od gruntu przedmiot własności.

Zgodnie z art. 13 cyt. wyżej ustawy z mocy prawa sporna nieruchomość stała się więc z dniem 1 lipca 2000r, własnością Gminy T., co jedynie potwierdza kontrolowana

w postępowaniu wznowieniowym decyzja.

W tej sytuacji okoliczność, iż z treści przedmiotowej decyzji z dnia [...] lutego 2001r. wbrew rzeczywistemu stanowi faktycznemu, wynika, że znajdujące się na spornej nieruchomości budynki zostały rozebrane a dożywotnik nie żyje, nie miało wpływu na rozstrzygnięcie organu w przedmiocie stwierdzenia, iż z dniem 1 lipca 2000r. stała się ona własnością Gminy.

Podnieść przy tym należy, iż wbrew stanowisku pełnomocnika strony skarżącej, wyrażonemu na rozprawie w dniu 21 listopada 2006r. sporna nieruchomość była nieruchomością rolną w rozumieniu przepisów Kodeksu cywilnego, do których to nieruchomości zastosowanie znajdował przepis art. 13 ustawy o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa. Art. 461K.C. stanowi bowiem, iż nieruchomościami rolnymi (gruntami rolnymi) są nieruchomości, które są lub mogą być wykorzystywane do prowadzenia działalności wytwórczej w rolnictwie w zakresie produkcji roślinnej i zwierzęcej, nie wyłączając produkcji ogrodniczej, sadowniczej

i rybnej. Z miejscowego ogólnego planu zagospodarowania przestrzennego Gminy T. wynikało zaś, iż sporna nieruchomość przeznaczona była pod zabudowę zagrodową

i produkcję rolną. Potwierdza to również wypis z rejestru gruntów z dnia [...] stycznia 2001r. (k-3 akt administracyjnych). Powyższe zdaniem Sądu potwierdza,

w dacie przejścia spornej nieruchomości na własność gminy spełniała ona przesłanki

o których mowa w art. 13 ust. 2 w/w ustawy.

Reasumując należy wskazać, iż wprawdzie zaskarżona w sprawie decyzja

w ocenie Sądu została wydana z naruszeniem prawa, niemniej jednak co wykazano powyżej naruszenie to w konsekwencji nie miało wpływu na wynik sprawy.

W świetle powyższego Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie działając na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. -Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm), orzekł jak w sentencji.