Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt I SA/Po 1374/05
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2006-09-20 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6112 Podatek dochodowy od osób fizycznych, w tym zryczałtowane formy opodatkowania
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Gabriela Gorzan Sędziowie as. sąd. WSA Karol Pawlicki /spr./ as. sąd. WSA Maciej Jaśniewicz Protokolant st. sekr. sąd. Laura Szukała po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 września 2006r. sprawy ze skargi M.D. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2003r. od dochodów nie znajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach przychodów I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej na rzecz skarżącej kwotę 5.100 zł (pięć tysięcy sto złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego; III. wstrzymuje wykonanie zaskarżonej decyzji do chwili uprawomocnienia się niniejszego wyroku. /-/ M. Jaśniewicz /-/ G. Gorzan /-/ K. Pawlicki


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej, ustalił M. D. zobowiązanie podatkowe w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2003 rok w wysokości [...] zł.

W uzasadnieniu organ wskazał, że w 2003 r. M.D. wraz z mężem osiągnęła następujące przychody oraz poniosła wydatki:

- przychody: z emerytury /mąż/ [...] zł

z emerytury /żona/ [...] zł

- wydatki: - zakup nieruchomości gruntowej w K. [...] zł

- koszty aktu notarialnego [...] zł

- zakup [...] udziałów Spółki z o.o. "A" [...] zł

- podatek od czynności cywilnoprawnych

od w/w zakupu [...] zł

- wydatki na utrzymanie gospodarstwa

domowego /2 osoby/ [...] zł

Razem wydatki [...] zł., z czego przypadające na podatnika [...] zł.

Z uzasadnienia decyzji wynika, że przesłuchany w dniu [...] maja 2005 r. w charakterze strony mąż podatniczki F.D. zeznał, że na dzień [...] stycznia 1999 r. posiadał wspólnie z żoną m.in. oszczędności w kwocie [...] zł. Pieniądze te były przechowywane w domu w specjalnym miejscu. Były to złote polskie, ale nie wykluczył, że mogły być to dolary USD. Źródło pochodzenia oszczędności F.D. wyjaśnił w piśmie z [...] grudnia 2004 r. Oszczędności pochodziły z prowadzonej działalności gospodarczej, szczególnie w drugiej połowie lat osiemdziesiątych i na początku dziewięćdziesiątych, którą to działalność prowadził od [...] grudnia 1986 r., ale także z handlu artykułami odzieżowymi przywożonymi z T. i sprzedawanymi od ręki na bazarach. Uzyskane w ten sposób środki finansowe były lokowane w walutę zachodnią.

Fakt posiadania przez małżeństwo D. wskazanej kwoty środków pieniężnych nie został w żaden sposób udokumentowany. Nie wykazano też , by środki finansowe pochodziły ze źródeł opodatkowanych lub zwolnionych w opodatkowania.

Na podstawie zebranego materiału organ kontroli skarbowej uznał, że ta okoliczność nie została przez podatnika udowodniona.

W protokole przesłuchania strony z dnia [...] maja 2005 r. F.D. zeznał, że za zakupione od syna S.D. [...]udziałów o wartości [...] zł każdy t.j. na łączną kwotę [...] zł faktycznie zapłacił w dniu [...] lipca 2003 r. [...] zł, a następnie [...] marca 2004 r. [...] zł., pozostała natomiast kwota nie została uregulowana do dnia dzisiejszego. Na powyższą okoliczność podatnik przestawił oświadczenie S.D. z dnia [...] lipca 2003 r., w którym, potwierdził, że otrzymał od F.D. kwotę [...] zł jako zapłatę na poczet udziałów w Spółce "A" oraz pokwitowanie z dnia [...] marca 2004 r. potwierdzające odbiór od F.D. kwoty [...] zł z tytułu zapłaty za udziały w Spółce "A".

Z kolei organ uznał, że podatnik zapłacił całą kwotę [...] zł. Świadczyły o tym następujące okoliczności:

- podatnik w piśmie z dnia [...] lipca 2004 r. wskazał zakup udziałów w Spółce z o.o. "A" za kwotę [...] zł. Nie wykazał, że faktycznie poniesiony wydatek w 2003 r. był mniejszy.

- z umowy z [...] lipca 2003 r. sprzedaży udziałów Spółki z o.o. "A" w § 4 pkt 1 tej umowy zapisano: "Strony ustaliły łączną cenę sprzedaży na kwotę [...] zł. Pkt 2 "Cena zostanie Zbywcy zapłacona w terminie do dnia [...] lipca 2003 r. "

- podatnik [...] lipca 2003 r. złożył w Urzędzie Skarbowym deklarację w sprawie podatku od czynności cywilnoprawnych [...], w której zadeklarował zakup udziałów w Spółce "A" za kwotę [...] zł i od takiej kwoty uiścił podatek od czynności cywilnoprawnych.

W odwołaniu z dnia [...] czerwca 2005 r. decyzji zarzucono naruszenie art. 20 ust.

3 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

W pierwszej kolejności w odwołaniu podniesiono zarzut dotyczący bezpodstawnego przyjęcia wydatków na zakup udziałów w 2003 r. w kwocie [...] zł. Z pisma z dnia [...] lipca 2004 r. oraz z przesłuchania strony wynika, że z kwoty [...] zł podatnik zwrócił w 2003 r. tylko [...] zł. Fakty te potwierdził również S.D.

O zwrocie całej kwoty [...] zł nie może świadczyć natomiast uiszczenie podatku od czynności cywilnoprawnych, który stanowił 1% kwoty wykazanej w umowie.

Odnośnie posiadania oszczędności w kwocie [...] zł wskazano, że pochodziły one z handlu artykułami odzieżowymi przywiezionymi z T.

Decyzją z dnia [...] Dyrektor Izby Skarbowej [...] utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu podano, że w sprawie bezsporne jest to, że w dniu [...] lipca 2003 r. F.D. zawarł z S.D. w formie pisemnej umowę sprzedaży udziałów w Spółce z o.o. "A" w P.

Kluczowe znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy ma fakt, iż treść umowy wskazuje jednoznacznie, że zapłata za udziały nastąpi w pełnej kwocie w terminie do dnia [...] lipca 2003 r. Tak więc sprzedający i kupujący miał świadomość wynikających z tego konsekwencji - w szczególności, że wszelkie zmiany i uzupełnienia umowy wymagają formy pisemnej z podpisem notarialnie poświadczonym pod rygorem nieważności. Skoro nie było zmian treści umowy, jej postanowienia były wiążące. W przeciwnym wypadku umowa stałaby się nieważna i w konsekwencji udziały w Spółce "A" należałyby do sprzedającego.

Odnośnie środków pieniężnych zaoszczędzonych przez podatniczkę i jej męża organ odwoławczy stwierdził, że brak jest dowodów na potwierdzenie faktów, iż kwota [...] zł pochodzi ze źródeł legalnych.

W skardze z dnia [...] października 2005 r. powtórzono zarzut naruszenia art. 187 i 191 Ordynacji podatkowej oraz art. 20 ust. 3 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Podkreślono, że umowa sprzedaży jest umową konsensualną. Jej ważność zależy więc wyłącznie od zgodnych oświadczeń stron, a wydanie rzeczy, czy też zapłata są zdarzeniami będącymi wyłącznie przejawami jej wykonania.

Z kolei posiadanie oszczędności zostało uprawdopodobnione wystarczająco wyjazdami w celach handlowych do T.

Pismem procesowym z dnia [...] lipca 2006 r. pełnomocnik skarżącej podniósł dodatkowo, że organy nie uwzględniły uzyskania przez F.D. przychodu z tytułu darowizny otrzymanej w 2003 r. od swojej teściowej U.O. w kwocie [...] zł oraz ze sprzedaży samochodu marki "[...]". Do pisma dołączono dokumenty: kopię wyniku kontroli z dnia [...] stycznia 2006 r., kopię aktu notarialnego z [...] kwietnia 2003 r., oświadczenie U.O. z [...] czerwca 2006 r., historię rachunku bankowego F.D., kopię umowy z [...] lutego 2000 r.

Na rozprawie w dniu [...] września 2006 r. pełnomocnik skarżącego wniósł o uzupełnienie postępowania dowodowego przez przeprowadzenie dowodu z w/w dokumentów.

Odpowiadając na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, przytaczając argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Na podstawie art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych /Dz.U. nr 153, poz. 1269 ze zm./, sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Jednocześnie w oparciu o art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm./ sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołana podstawą prawną.

Skarga okazała się zasadna w części, w której kwestionowała ustalenia i wnioski organów w zakresie wydatkowania przez męża podatniczki kwoty [...] zł na zakup [...] udziałów w Spółce z o.o. "A" w P. Za zasadny uznać też należy zarzut zawarty w piśmie z dnia [...] lipca 2006 r., odnoszący się do faktu uzyskania przychodu z tytułu darowizny.

Odnosząc się do zarzutu skargi należy stwierdzić, że w aktach administracyjnych dołączonych do akt sprawy o sygn. [...] znajdują się: umowa sprzedaży [...] udziałów Spółki z o.o. "A" /k. [...]/, dowód wpłaty [...] zł tytułem podatku od czynności cywilnoprawnych /k. [...]/, oświadczenie S.D. /k.[...]/, pokwitowanie S.D. z [...] marca 2004 r. /k.[...]/, oświadczenie F.D. z [...] lipca 2004 r. /k.[...]/, protokół przesłuchania F.D. w charakterze strony z dnia [...] maja 2005 r. /k. [...]/, protokół przesłuchania S.D. w charakterze świadka /k. [...]/ oraz protokół przesłuchania F.D. /k. [..]/.

Analizując treść oświadczeń złożonych na piśmie przez F.D. i S.D., a następnie potwierdzonych w trakcie przesłuchań, należy dojść do wniosku , że są one spójne i potwierdzają fakt zawarcia umowy sprzedaży udziałów w dniu [...] lipca 2003 r. oraz przekazania z tego tytułu kwoty [...] zł.

Organy z kolei uznały, że doszło do zapłaty całej należnej kwoty, opierając się na treści samej umowy oraz powołując się na fakt uiszczenia podatku od czynności cywilnoprawnych w wysokości odpowiadającej 1% ceny sprzedaży udziałów. W ocenie Sądu na takiej podstawie nie można wnioskować, że istotnie zapłacono w terminie kwotę [...] zł. Zdaniem organów nie było przy tym ocenianie ewentualnych następstw niewykonania umowy cywilnoprawnej, ale dążenie do oceny zebranego w sprawie materiału dowodowego. Skoro nie zebrano dowodów, które przeczyłyby twierdzeniom kontrahentów umowy z dnia [...] lipca 2003 r., to należało uznać, że w roku 2003 F.D. zapłacił swojemu synowi kwotę [..] zł.

Sąd, korzystając z uprawnienia zawartego w art. 106 § 3 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, przeprowadził dowód z dokumentów złożonych przez pełnomocnika skarżącego na rozprawie w dniu [...] września 2006 r.

Z przedłożonego wyniku kontroli z dnia [...] stycznia 2006 r. o nr [...] wynika, że w 2003 r. F.D. otrzymał od swojej teściowej - U.O.- kwotę [...] zł /k. [...] akt sądowych/. Wynik kontroli sporządzono po przeprowadzeniu czynności kontrolnych u U.O.

Postępowanie wszczęto [...] stycznia 2005 r., a kontrolą objęto dochody podatniczki nie znajdujące pokrycia w ujawnionych źródłach przychodów za lata 2001 - 2003. Z treści protokołu wynika również, że w sierpniu 2005 r. i styczniu 2006 r. Urząd Kontroli Skarbowej wydał decyzje ustalające U.O. zobowiązanie podatkowe w podatku dochodowym za rok 2001 . W tym miejscu należy zauważyć, że w niniejszej sprawie postanowienie o wszczęciu postępowania kontrolnego wydano w dniu [...] czerwca 2004 r., a decyzję organ I instancji wydał [...] maja 2005 r. Tak więc organ miał możliwość uzyskania informacji o przychodach osiągniętych przez F.D. również z tytułu wymienionej darowizny.

W dalszym postępowaniu organ powinien tę okoliczność wziąć również pod uwagę.

Bezzasadne z kolei okazały się zarzuty skargi dotyczące posiadanych oszczędności. Posiadane zasoby majątkowe, o których mowa w art. 20 ust. 3 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, muszą pochodzić z ujawnionych przedtem źródeł / już opodatkowanych bądź wolnych od opodatkowania/, co wynika z treści art. 20 ust. 1 ustawy i zawartej tam zasady opodatkowania przychodów nie znajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach.

F.D. sam wskazał, że handel kurtkami skórzanymi nie był opodatkowany /k. [...] akt administracyjnych/.

Z kolei inne dowody przedłożone przy piśmie z dnia [...] lipca 2006 r. jako zgłoszone dopiero na etapie postępowania sądowoadministracyjnego nie mogą być przedmiotem oceny Sądu.

W tych okolicznościach orzeczono jak w sentencji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. "c" Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200, a o wstrzymaniu wykonania decyzji - na podstawie art. 152 w/w ustawy.

/-/ M. Jaśniewicz /-/ G. Gorzan /-/ K. Pawlicki

uk