Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 2382/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2018-03-22 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6170 Adwokaci i aplikanci adwokaccy
Skarżony organ: Rada Adwokacka
Treść wyniku: Uchylono uchwałę I  i II  instancji

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grzegorz Nowecki (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Magdalena Maliszewska Sędzia WSA Andrzej Wieczorek Protokolant st. sekr. sąd. Karolina Pilecka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 marca 2018 r. sprawy ze skargi A. B. na uchwałę Prezydium Naczelnej Rady Adwokackiej z dnia [...] września 2017 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia trwałej niezdolności do wykonywania zawodu adwokata 1. uchyla zaskarżoną uchwałę oraz poprzedzającą ją uchwałę Okręgowej Rady Adwokackiej w [...] z dnia [...] czerwca 2017 r.; 2. zasądza od Prezydium Naczelnej Rady Adwokackiej na rzecz skarżącej kwotę 697 (sześćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Prezydium Naczelnej Rady Adwokackiej uchwałą z dnia [...] września 2017 r. nr [...] wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt. 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz. U. z 2016 r. poz. 23 ze zm. dalej "k.p.a"), w zw. z art. 4c ust. 2 ustawy z dnia 26 maja 1982 r. - Prawo o adwokaturze (Dz. U. z 2016 r. poz. 1999 z późn. zm., dalej "p.o.a.") utrzymało w mocy uchwałę Okręgowej Rady Adwokackiej w B. (dalej "ORA w B.") z dnia [...] czerwca 2017 r. orzekającą o trwałej niezdolności A. B. (dalej "Skarżąca") do wykonywania zawodu adwokata.

Powyższe rozstrzygnięcie zapadło w następującym stanie faktycznym.

Z akt sprawy wynika, że w dniu 24 lipca 2013 r. Skarżąca została zawieszona w czynnościach zawodowych na okres 3 miesięcy na mocy postanowienia Sądu Dyscyplinarnego Izby Adwokackiej w B.. Zawieszenie to zostało przedłużone postanowieniem Sądu Dyscyplinarnego z dnia [...] października 2013 r.

Następnie uchwałą z dnia [...] czerwca 2015 r. ORA w B. wszczęła postępowanie w trybie art. 4c p.o.a. w sprawie stwierdzenia trwałej niezdolności Skarżącej do zawodu adwokata. Podstawą dla wszczęcia postępowania było postanowienie Prokuratury Rejonowej w S. z dnia [...] czerwca 2015 r. o umorzeniu śledztwa wobec A. B. na podstawie art. 17 § 1 pkt. 2 k.p.k., w związku z jej całkowicie zniesioną zdolnością rozpoznania znaczenia czynów i kierowania postępowaniem. Prokuratura Rejonowa w swym orzeczeniu kierowała się opinią biegłych psychiatrów i psychologa, w której stwierdzono, że A. B. dotknięta jest chorobowym postrzeganiem rzeczywistości.

W wyniku powyższych okoliczności ORA w B. podjęła uchwałę w przedmiocie tymczasowego zawieszenia Skarżącej w wykonywaniu czynności zawodowych, która to została utrzymana w mocy uchwałą Prezydium Naczelnej Rady Adwokackiej w W. z dnia [...] września 2015 r. Skarga na ww. uchwały została oddalona przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 15 czerwca 2016 r. o sygn. akt: VI SA/Wa 3216/15.

W toku prowadzonego postępowania w sprawie stwierdzenia trwałej niezdolności do zawodu adwokata Skarżąca nie stawiała się na posiedzenia ORA w B., nie odbierając wezwań oraz przedkładając szereg zwolnień lekarskich. W dniu [...] maja 2017 r. skarżąca stawiła się na posiedzeniu ORA w B. wraz z pełnomocnikiem wnosząc o umorzenie postępowania w trybie art. 4c p.o.a. i odwieszenie jej w prawach wykonywania zawodu ze względu na przedstawione zaświadczenie lekarskie. Została poinformowana o konieczności przeprowadzenia ostatecznego badania psychiatrycznego, na które wyraziła wstępnie zgodę. Następnie pismem z dnia 21 maja 2017 r. cofnęła ww. oświadczenie o wyrażeniu zgody na przeprowadzenie badania wskazując, że poddanie się dalszym badaniom na prywatne zlecenie ORA w B. byłoby jedynie usankcjonowaniem bezprawia i jednocześnie przyzwoleniem dla dalszych wobec niej działań bez podstawy prawnej. Skarżąca jednocześnie zaproponowała ORA w B. szereg innych w tym zakresie rozwiązań, które nie zostały zaaprobowane.

W tych okolicznościach Okręgowa Rada Adwokacka w B. uchwałą z dnia [...] czerwca 2017 r orzekła o trwałej niezdolności A. B. do wykonywania zawodu adwokata. Zarówno skarżąca jak i jej pełnomocnik wnieśli odwołania od powyższej uchwały.

Uchwałą z dnia [...] września 2017 r. Prezydium Naczelnej Rady Adwokackiej w W. (dalej "Prezydium NRA") utrzymało w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji. W uzasadnieniu organ odwoławczy wyjaśnił, że zarzuty obu złożonych odwołań są bezzasadne, albowiem ORA w B. wielokrotnie podejmowała próby nakłonienia Skarżącej do poddania się badaniom psychiatrycznym, na które ta odmówiła wyrażenia zgody, wobec czego organ zmuszony był do podjęcia uchwały na podstawie zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego. W ocenie Prezydium NRA znajdujące się w aktach postępowania opinie psychiatryczne są prawidłowe, a ich wnioski kategoryczne. Za niezasadną uznało próbę przeciwstawiania im prywatnie uzyskanych zaświadczeń lekarskich, z uwagi na fakt, że nie zostały one sporządzone na zlecenie organu prowadzącego postępowanie. W ocenie organu nie wynika z nich również, aby Skarżąca po 2015 r. podjęła jakiekolwiek leczenie czy terapię co uniemożliwia całkowite i samoistne jej wyleczenie. Prezydium NRA zwróciło też uwagę na fakt zapewnienia Skarżącej czynnego udziału w postępowaniu, a także odmawiania przez nią poddania się badaniu psychiatrycznemu.

Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na ww. uchwałę wniosła A. B. zaskarżając ją w całości, wnosząc o jej uchylenie, wstrzymanie jej wykonania, zasądzenie kosztów postępowania oraz przeprowadzenie postępowania dowodowego na podstawie art. 106 § 3 p.p.s.a. Wydanej uchwale Skarżąca zarzuciła naruszenie:

a) art. 80 i art. 75 w zw. z art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 7 i 8 k.p.a. poprzez dokonanie dowolnej i wybiórczej oceny materiału dowodowego w sprawie, polegającej na oparciu ustaleń faktycznych na opiniach sporządzonych w 2015 r. w toku prowadzonych postępowań przygotowawczego oraz dyscyplinarnego, przy jednoczesnej odmowie wiarygodności i mocy dowodowej pozostałym dokumentom, tj. aktualnym zaświadczeniom lekarskim oraz opinii psychicznej, a w konsekwencji niewłaściwym przyjęciu, że jest ona trwale niezdolna do wykonywania zawodu adwokata, w sytuacji w której pozostały zgromadzony w sprawie materiał dowodowy przemawiał za przyjęciem ustaleń odmiennych;

b) art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 107 § 1 w zw. z art. 138 § 1 pkt 1w zw. z art. 6 k.p.a. i art. 8 Konstytucji RP poprzez wydanie uchwały na podstawie stanu faktycznego, który nie istniał już na dzień orzekania przez Organ, tj. w oparciu opinie przygotowane w toku postępowania karnego i dyscyplinarnego w 2015 r.;

c) art. 84 § 1 w zw. z art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., poprzez rozstrzygnięcie sprawy w której wymagane są wiadomości specjalne, bez dopuszczenia i przeprowadzenia dowodu z opinii biegłego, oraz oparcie ustaleń jedynie na dokumentach - opiniach sporządzonych w 2015 r. w toku prowadzonych odpowiednio postępowania przygotowawczego oraz dyscyplinarnego, które nie mogą być uznane za opinie biegłego, albowiem nie zostały sporządzone na zlecenie Organu w niniejszej sprawie, a w konsekwencji powinny być przez Organ traktowane wyłącznie jako dowody z dokumentu, składane na okoliczność stwierdzenia u skarżącej choroby psychicznej w 2015 r.;

d) art. 4c ust. 2 p.o.a. w zw. z art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a w zw. z art. 75 § 1 w zw. z art. 7 k.p.a. poprzez wydanie uchwały o trwałej niezdolności do wykonywania zawodu adwokata pomimo braku wysłuchania jej na okoliczności związane ze stanem zdrowia psychicznego Skarżącej;

e) art. 79a w zw. z art. 8 § 1 k.p.a. w zw. z art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. poprzez wydanie uchwały o trwałej niezdolności do wykonywania zawodu adwokata pomimo braku wskazania przez Organ przesłanek zależnych od Skarżącej, które nie zostały spełnione lub wykazane, co skutkowało wydaniem uchwały niezgodnej z żądaniem strony, wyrażonym w odwołaniu od uchwały ORA w B.;

f) naruszenie przepisów prawa materialnego tj. art. 4c ust. 1 p.o.a. w zw. z art. 138 § 1 k.p.a. poprzez niewłaściwe ich zastosowanie oraz wydanie merytorycznego rozstrzygnięcia bez uprzedniego przeprowadzenia dowodu z opinii biegłego i niewysłuchania Skarżącej, co nie dawało podstaw do stwierdzenia, że Skarżąca znajdowała się w stanie psychicznym, który uniemożliwia lub w znacznym stopniu utrudnia adwokatowi podejmowanie działań w celu należytego wykonywania zawodu.

Do skargi załączone zostały:

• kserokopia zaświadczenia lekarskiego z dnia [...] marca 2015 r., z którego wynika, że w dniu 4 listopada 2014 r. nie stwierdzono u Skarżącej objawów chorób psychicznych,

• kserokopia zaświadczenia z [...] czerwca 2015 r., z którego wynika, że rozpoznano u Skarżącej zaburzenia adaptacyjne - reakcję mieszaną lękowo depresyjną,

• kserokopia obszernego zaświadczenia z [...] grudnia 2015 r. z którego wynika m.in., że Skarżąca nie cierpi na chorobę psychiczną, a wyniki przez nią uzyskane nie wykazują istnienia zaburzeń osobowości,

• kserokopia zaświadczenia z [...] grudnia 2015 r., w którym wskazano na nadinterpretację zachowań Skarżącej w opinii z dnia [...] kwietnia 2015 r. sporządzonej przez biegłych, oraz odrzucono tezę jakoby Skarżąca cierpiała na zaburzenia urojeniowe, a także jakąkolwiek inną chorobę psychiczną, a także stwierdzono występowanie u niej zaburzeń adaptacyjnych,

• kserokopia zaświadczenia lekarskiego o stanie zdrowia z dnia [...] lipca 2017 r., wraz z opinią psychologiczną negujących występowanie choroby psychicznej u skarżącej,

• kserokopie certyfikatów ukończenia szkoleń, kursów, czy potwierdzające uzyskania patentu sternika motorowodnego.

Skarżąca wskazała, że organ niezasadnie odmówił przedstawianym przez nią zaświadczeniom lekarskim i opiniom psychologicznym waloru dowodu spełniającego kryteria z art. 84 § 1 k.p.a. W jej ocenie zarówno złożone do akt sprawy opinie przygotowane w toku postępowania karnego i dyscyplinarnego, jak również przedstawione przez Skarżącą zaświadczenia lekarskie i opinia psychologiczna, stanowią dowody z dokumentów. Ich ocena powinna zatem obywać się bez subiektywnych elementów ocennych wynikających z błędnego rozpoznania ich charakteru, zgodnie z zasadą swobodnej oceny dowodów. Wobec powyższego zarzuciła ona organowi, że ten dokonał wybiórczej oceny materiału dowodowego w sprawie i oparł ustalenia faktyczne tylko na zgromadzonych samodzielnie opiniach, czym naruszył art. 80 k.p.a. Wskazała, że w oparciu o zgormadzone dokumenty możliwe było dokonanie ustalenia stanu zdrowia psychicznego skarżącej na styczeń 2015 r., a nie jej aktualnego stanu psychicznego. Zwróciła też uwagę, że organy orzekające w postępowaniach karnym i dyscyplinarnym nie miały kompetencji do orzekania w przedmiocie stwierdzenia trwalej niezdolności do wykonywania zawodu adwokata, a zatem Prezydium Naczelnej Rady Adwokackiej oraz Okręgowa Rada Adwokacka w B. nie mogły opierać swoich orzeczeń na ustalaniach dokonanych w tych postępowaniach.

Skarżąca podkreśliła, że przedłożone przez nią zaświadczenia sporządzone zostały przez biegłego z zakresu medycyny korzystającego z tych samych narzędzi badawczych co biegli sporządzający opinie do sprawy karnej i dyscyplinarnej, a także lekarza psychiatrę posiadającego stopień doktora habilitowanego nauk medycznych, podczas gdy opinie do sprawy karnej i dyscyplinarnej sporządzone zostały przez osoby posiadające tytuł magistra.

A. B. podkreśliła, że w dacie orzekania przez Prezydium NRA była zdolna do wykonywania zawodu adwokata o czym świadczą w szczególności aktualne zaświadczenia lekarskie oraz opinia psychiatryczna. Zwróciła też uwagę, że w istocie nigdy nie doszło do wysłuchania stanowiska Skarżącej. Wskazała, że w treści protokołu nie są zawarte żadne stwierdzenia, które wskazywałyby na jej merytoryczne stanowisko. Podjęcie zatem ewentualnej uchwały w przedmiocie orzeczenia trwałej niezdolności do wykonywania zawodu powinno było jej zdaniem zostać poprzedzone czynnością polegającą na wezwaniu jej na kolejne posiedzenie ORA w B. i odebraniu od niej merytorycznego stanowiska w sprawie.

W odpowiedzi na skargę Prezydium NRA wniosło o jej oddalenie i podtrzymało wcześniej prezentowane stanowisko w sprawie.

Pismami z dnia 20 marca 2018 r., a także 22 marca 2018 r. Skarżąca wniosła na podstawie art. 106 § 3 i 5 p.p.s.a. o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z dokumentów potwierdzających kwestionowanie "zaświadczenia" wydanego na zlecenie Wyższego Sądy Dyscyplinarnego Adwokatury w W. (dalej "WSD Adwokatury") w sprawie [...], jak również potwierdzających okoliczność, że profesjonalny pełnomocnik organu świadomie wprowadza Sąd w błąd, iż opinia na zalecenie WSD Adwokatury nie spełnia wymogów opinii sądowo-psychiatrycznej, bowiem zlecił ją nieuprawniony organ, sporządza została bez badania osoby opiniowanej, a także bezprawnie opatrzono ją pieczęciami "biegły sądowy Sądu Okręgowego w B.", tj. m.in.:

• wezwania do biegłych do dokonania zmian w treści dokumentu sporządzonego na zlecenie Wyższego Sądu Dyscyplinarnego Adwokatury w W. do sprawy WSD [...] z dnia [...] marca 2018 r.,

• licznych wniosków dowodowych w postępowaniu przez WSD Adwokatury,

• Postanowienia WSD Adwokatury o umorzeniu postępowania z powodu przedawnienia sprawy sygn. [...] – w której, jak określiła Skarżąca, "bezprawnie zlecił on dowód z art. 202 k.p.k.",

• Zaświadczenia wydanego "na zlecenie" WSD Adwokatury bez badania, z użytymi bezprawnie pieczęciami,

• Pisma Prezesa Sądu Okręgowego w B. z dnia [...] marca 2016 r., a także [...] listopada 2015 r.,

Skarżąca wniosła również o dopuszczenie dowodu z opinii psychologicznej z dnia [...] marca 2018 r. sporządzonej przez psychologa będącego na liście biegłych – D. B., podważającej, w jej ocenie, rozpoznanie postawione w opinii sporządzonej na zlecenie WSD Adwokatury, wskazującej na nadinterpretację zachowań Skarżącej poczynioną w tymże rozpoznaniu. W opinii wskazano m.in., że zaburzeń urojeniowych nie można rozpoznać bez kontaktu z daną osobą, a także zakwestionowano funkcjonowanie ww. opinii jako opinii sądowo-psychiatrycznych z uwagi na liczne błędy oraz brak znamion rzetelności i profesjonalizmu przy ich sporządzaniu. Skarżąca wniosła także o dopuszczenie dowodów potwierdzających jej aktywność zawodową i pracę w fabryce R. w B., pozytywnej odpowiedzi Dziekana ORA w B. na wniosek skarżącej o zezwolenie na odpłatne udzielanie porad prawnych oraz decyzji o przyjęciu na studia podyplomowe i zaświadczeń o ukończonych szkoleniach i kursach

Na rozprawie w dniu 22 marca 2018 r. Sąd postanowił oddalić wnioski dowodowe skarżącej zawarte w skardze oraz w późniejszych pismach procesowych składanych w sprawie. Sąd oddalił wnioski dowodowe Skarżącej, gdyż przedstawione dowody stanowiły kserokopie dokumentów nie potwierdzone za zgodność z oryginałem i nie spełniały wymogów dokumentu, w rozumieniu art. 106 § 3 p.p.s.a. Ponadto nie miały one istotnego znaczenia dla wyjaśnienia sprawy, gdyż cześć z nich znajdowała się w aktach administracyjnych sprawy, zaś pozostałe dowody dotyczyły okresu następującego już po wydaniu skarżonych uchwał.

Sąd mając na uwadze przepisy znajdujące zastosowanie do kosztów postępowania sądowoadministracyjnego, odmówił także zasądzenia dodatkowych kosztów na rzecz Skarżącej, o które wnioskował jej pełnomocnik na rozprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2016 r., poz. 1066 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej.

Ponadto zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm. zwana dalej "p.p.s.a.") sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Kierując się powyższymi kryteriami Sąd uznał, że skarga jest zasadna i zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z przepisem art. 4 c ust. 1 ustawy z dnia 26 maja 1982 r. – Prawo o adwokaturze - o trwałej niezdolności do wykonywania zawodu orzeka okręgowa rada adwokacka. Jak stanowi z kolei art. 4 c ust. 2 cyt. ustawy przedmiotowa uchwała zapada po wysłuchaniu adwokata i jego pełnomocnika ustanowionego spośród adwokatów oraz po zaznajomieniu się z opiniami lub orzeczeniami lekarskimi.

Zdaniem Sądu z przepisu art. 4 c ust. 2 ustawy - Prawo o adwokaturze wynika jednoznacznie, iż dla ważności uchwały wydanej przez okręgową radę adwokacką w przedmiocie trwałej niezdolności do wykonywania zawodu adwokata niezbędne jest przeprowadzenie dowodu z opinii lub orzeczeń lekarskich (vide: Z. Krzemiński /w:/ "Prawo o adwokaturze. Komentarz.", Wydawnictwo C.H. Beck, Warszawa 1998, s. 17).

Wskazać trzeba, iż wydanie rozstrzygnięcia uznającego daną osobę za trwale niezdolną do wykonywania zawodu stanowi niewątpliwie przykład czynności wkraczającej bezpośrednio w sferę konstytucyjnych praw obywatelskich. Działanie takie winno być obwarowane regułami gwarantującymi należyte zastosowanie tej - tak poważnej w skutkach - sankcji.

W ocenie Sądu należy uznać, iż ustawodawca wprowadzając wymogi określone w przepisie art. 4 c ust. 2 ustawy - Prawo o adwokaturze, dotyczące obowiązku ustanowienia pełnomocnika oraz obowiązku przeprowadzenia dowodu z opinii lekarskich - zamierzał uchronić osoby wykonujące zawód adwokata przed arbitralną, dowolną oceną organów samorządu adwokackiego.

Należy uznać, iż wydanie uchwały przez okręgową radę adwokacką w przedmiocie trwałej niezdolności do wykonywania zawodu adwokata, bez wcześniejszego przeprowadzenia dowodu z opinii lub orzeczeń lekarskich oraz bez zapoznania się z tymi opiniami (orzeczeniami) przed wydaniem rozstrzygnięcia, stanowi niewątpliwie poważne uchybienie dyskwalifikujące daną czynność.

W niniejszej sprawie Okręgowa Rada Adwokacka w B., uznając skarżącą A. B. za trwale niezdolną do wykonywania zawodu adwokata, oparła się wyłącznie dowodach poczynionych w ramach wcześniejszych postępowań tj. karnego oraz dyscyplinarnego z 2015 r. oraz na swoich obserwacjach i ocenach dotyczących zachowania się Skarżącej w trakcie postępowania wszczętego w sprawie trwałej niezdolności do wykonywania zawodu adwokata, podobnie jak i organ odwoławczy. Organy samorządu adwokackiego obu instancji nie uwzględniły jednocześnie przedkładanych przez Skarżącą zaświadczeń lekarskich, z uwagi na fakt, że nie zostały one sporządzone na zlecenie organu prowadzącego postępowanie w tej sprawie oraz zakwestionowały ich wartość dowodową. W ocenie organów nie wynika z nich również, aby Skarżąca po 2015 r. podjęła jakiekolwiek leczenie czy terapię która uniemożliwiłaby całkowite i samoistne jej wyleczenie.

Nie uwzględniając wniosków dowodowych Skarżącej w tym zakresie, ponawianych w trakcie całego postępowania, organy samorządu adwokackiego wydając w 2017 r. skarżone rozstrzygnięcia dysponowały zatem opiniami lekarskimi z 2015 r., wydanymi w ramach innych postępowań, uznając de facto na tej podstawie, iż stan zdrowia psychicznego Skarżącej budzi wątpliwości, co do możliwości dalszego wykonywania przez nią zawodu adwokata.

Takie działanie organów samorządu adwokackiego należy uznać za pozbawione wystarczających podstaw, albowiem trwała niezdolność do wykonywania zawodu adwokata, orzekana na podstawie przepisu art. 4 c p.o.a., nie może być oceną dowolną, lecz w pełni obiektywną, poprzedzoną stosownymi badaniami medycznymi osoby adwokata i wydanymi na ich podstawie aktualnymi na dzień wydania takiego orzeczenia opiniami lekarskimi. Tymczasem materiał dowodowy sprawy nie zawiera w istocie żadnych samodzielnych ustaleń organów prowadzących postępowanie w tej sprawie.

Zauważyć trzeba, iż osoba pozbawiona w praktyce możliwości wykonywania zawodu ma pełne prawo wiedzieć, jakie przyczyny zdrowotne leżą u podstaw wydanej decyzji w przedmiocie stwierdzenia trwałej niezdolność do wykonywania zawodu adwokata, a także, dlaczego przyczyny te uniemożliwiają w sposób trwały, a nie jedynie przejściowy, wykonywanie czynności zawodowych. W sprawie tej jest to tym bardziej uzasadnione, gdyż w trakcie postępowania administracyjnego, a także w ramach postępowania sądowoadministracyjnego, Skarżąca przedstawiała aktualne wyniki jej badań oraz zaświadczenia lekarskie, wskazujące na brak istotnych przeciwwskazań do wykonywania zawodu adwokata.

W ocenie organów prowadzących postępowanie w przedmiocie niezdolności do wykonywania zawodu adwokata przez Skarżącą, przedkładane przez nią zaświadczenia lekarskie nie mogły podważyć wiarygodności opinii sporządzonych w toku postępowania karnego, gdyż podstawą dla wszczęcia wobec Skarżącej postępowania w trybie art. 4c p.o.a. było postanowienie Prokuratury Rejonowej w S. z dnia [...] czerwca 2015 r. o umorzeniu śledztwa wobec A. B. na podstawie art. 17 § 1 pkt. 2 kpk, w związku z jej całkowicie zniesioną zdolnością rozpoznania znaczenia czynów i kierowania postępowaniem. Prokuratura Rejonowa w swym orzeczeniu kierowała się bowiem opinią biegłych psychiatrów i psychologa, w której stwierdzono, że A. B. dotknięta jest chorobowym postrzeganiem rzeczywistości.

Jednakże w dniu [...] maja 2017 r. na posiedzeniu ORA w B. Skarżąca została poinformowana o konieczności przeprowadzenia ostatecznego badania psychiatrycznego, na zlecenie tego organu. Brak tego konkretnego badania w tej sprawie nie może uzasadniać, w ocenie Sądu, stanowiska organów samorządu adwokackiego, iż nie można w postępowaniu w przedmiocie niezdolności do wykonywania zawodu adwokata dopuścić innych dowodów w postaci badań wykonywanych prywatnie przez Skarżącą.

Wskazać należy, iż w przepisach p.o.a. brak jest bowiem uprawnień dla organu prowadzącego postępowanie w sprawie niezdolności do wykonywania zawodu adwokata do kierowania na określone badania lekarskie, tym bardziej w konkretnej wybranej przez ten organ placówce. W szczególności skierowanie Skarżącej przez organ na badania psychiatryczne nie znajduje oparcia w przepisie art. 4c ust. 2 p.o.a., albowiem przepis ten pozwala jedynie na zapoznanie się z opiniami lub orzeczeniami lekarskimi.

Brak zatem zgody Skarżącej poddania się badaniom psychiatrycznym, w konkretnie wyznaczonym miejscu (co mogło być ponadto powodowane rożnymi względami, w tym osobistymi) nie może uzasadniać stanowiska organu, iż był on zmuszony do wydania rozstrzygnięcia na podstawie zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, tj. badań psychiatryczno-psychologicznych skarżącej przeprowadzonych w ramach postępowania karnego. Zauważyć ponadto trzeba, iż nakaz ten Skarżąca de facto zrealizowała przedkładając prywatnie uzyskane zaświadczenia lekarskie dotyczące stanu jej zdrowia psychicznego.

W ocenie Prezydium NRA, znajdująca się w aktach opinia sądowa psychiatryczno - psychologiczna ma szczególny walor dowodowy z uwagi na rangę specjalistów - autorów opinii, ich jednomyślność, wyczerpującą treść oraz przekonujące uzasadnienie konkluzji, wywiedzionych w oparciu o szczegółowe badanie. W opinii z dnia [...] kwietnia 2015 r. biegli stwierdzili bowiem u badanej chorobę psychiczną, określoną jako uporczywe zaburzenia urojeniowe. Choroba ta zakłóca jej funkcjonowanie psychologiczne i społeczne. Chora odbiera rzeczywistość w sposób nierealistyczny, ujawnia paranoiczne cechy osobowości, nie ma wglądu we własne zachowania. W zakresie zarzuconych jej czynów miała zniesioną zdolność rozpoznania ich i kierowania swoim postępowaniem w rozumieniu art. 31 § 1 kk. Ponadto zachodzi wysokie prawdopodobieństwo ponownego popełnienia czynu zabronionego.

W ocenie organu tak kategoryczne stwierdzenia opinii nie pozostawiają wątpliwości - nawet w świetle przedstawionych zaświadczeń - że odwołująca cierpi na zaburzenia psychiczne, które nie tylko wpływają na ocenę jej poczytalności w aspekcie odpowiedzialności karnej, ale także na bieżące funkcjonowanie, również zawodowe. Co więcej, biegli prognozują wysokie prawdopodobieństwo dalszych naruszeń prawa, co stanowiło samoistną przesłankę stosowania przewidzianego w art. 4c ust. 3 p.o.a. środka zabezpieczającego w postaci zawieszenia skarżącej w czynnościach zawodowych.

W ocenie Sądu podjęte w tej sprawie rozstrzygnięcie nie można uznać za prawidłowe ze względu na naruszenie przepisów postępowania mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

W szczególności należy wskazać, iż organ dopuścił się błędu w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę wydania skarżonej uchwały, polegającym na przyjęciu, iż opinie biegłych lekarzy sądowych wykonane na potrzeby zakończonego umorzeniem postępowania karnego stanowiły wystarczający dowód na stwierdzenie stałej niezdolności do wykonywania przez Skarżącą zawodu adwokata w sytuacji, gdy zostały one przeprowadzone jedynie w toku postępowania karnego, a ich przedmiotem nie był ogólny stan psychiczny Skarżącej, w szczególności jej zdolność do wykonywania zawodu adwokata, a jedynie możliwość rozpoznania znaczenia czynu i pokierowania swoim zachowaniem w chwili popełnienia zarzucanych jej wówczas czynów zabronionych, podczas gdy z przedłożonych przez Skarżącą w trakcie postępowania administracyjnego dowodów wynika, że nie stwierdza się u niej symptomów choroby psychicznej. Organ przyjął za wiarygodne zatem tylko te opinie, które potwierdzały jego ustalenia poczynione w sprawie, co świadczy o nienależytym zbadaniu całokształtu sprawy i jej pełnego wyjaśnienia, zgodnie ze znajdującymi zastosowanie w sprawie przepisami k.p.a. w zakresie prowadzenia postępowania dowodowego przez organ administracji.

Do takich działań obliguje ponadto organ dyspozycja przepisu art. 4c ust. 2 p.o.a., zgodnie z którym orzeczenie w przedmiocie trwałej (a nie przykładowo przejściowej) niezdolności do wykonywania zawodu adwokata zapada po zaznajomieniu się z opiniami lub orzeczeniami lekarskimi. Przepis ten nie różnicuje tego rodzaju dowodów pod jakimkolwiek względem, w tym w zależności od źródła ich pochodzenia (uzyskanych na zlecenie organu lub samego adwokata) oraz nie określa ich znaczenia dowodowego (nie wprowadza jakiejkolwiek gradacji dowodów), w związku z czym w postępowaniu prowadzonym w tym trybie należy dopuścić każdy dowód, który może mieć znaczenie dla wyjaśnienia sprawy i ustalenia jej stanu faktycznego w sposób jak najbardziej pełny i jednoznaczny.

Prowadzące postępowanie organy niezasadnie zatem odmówiły przedstawianym przez Skarżącą zaświadczeniom lekarskim i opiniom psychologicznym waloru dowodu spełniającego kryteria z art. 84 § 1 k.p.a., zwłaszcza że stanowią one dowody z dokumentów. Dokonując z pominięciem tych dowodów niepełnej oceny materiału dowodowego w sprawie, opierając orzeczenie jedynie na ustalaniach dokonanych w innych tych postępowaniach (karnym i dyscyplinarnym) organy naruszyły także przepis art. 80 k.p.a.

W rozpoznawanej sprawie naruszenia przepisów postępowania administracyjnego powodowane są także kolejnym błędem w ustaleniach faktycznych organów przyjętych za podstawę wydania skarżonych uchwał, jakim jest okoliczność, iż w rozpatrywanej sprawie nie przedstawiono żadnego dowodu pozwalającego zasadnie twierdzić, że aktualny stan psychiczny Skarżącej (na dzień wydania skarżonych uchwał) stoi na przeszkodzie wykonywaniu przez nią czynności adwokackich. Wskazać należy, iż w oparciu o zgormadzone w sprawie dokumenty możliwe było jedynie dokonanie ustalenia stanu zdrowia psychicznego Skarżącej w pierwszej połowie 2015 r., a nie jej aktualnego stanu psychicznego. Należy także mieć na uwadze, iż organ opiera swoje stanowisko w sprawie na badaniach sprzed kilku lat, podczas gdy Skarżąca przedstawiała w trakcie postępowania aktualne wyniki jej badań. Brak uwzględnienia, w tych okolicznościach sprawy, przedłożonych przez Skarżącą w trakcie postępowania dowodów narusza, w ocenie Sądu, także dyspozycję przepisu art. 75 § 1 k.p.a.

Podkreślić należy, iż zgodnie z cytowanym art. 4c ust. 2 p.o.a., w postępowaniu o stwierdzenie trwałej niezdolności do wykonywania zawodu adwokata, w odróżnieniu przykładowo od wydania orzeczenia o tymczasowym zawieszeniu go w czynnościach zawodowych, jest wymagana opinia biegłych psychiatrów orzekająca o chorobie psychicznej. Opinia taka jest obligatoryjna w przypadku stwierdzenia trwałej niezdolności do wykonywania zawodu adwokata, w związku z czym nie można uznać, aby mogła ona nie być aktualna na dzień wydania przez organ merytorycznego rozstrzygnięcia w tym zakresie.

Z uwagi na daleko idące skutki uchwały podejmowanej na podstawie art. 4c ust. 2 p.o.a., do stwierdzenia trwałej niezdolności do wykonywania zawodu adwokata nie wystarcza uprawdopodobnienie tego stanu, w sytuacji zaistnienia wątpliwości, co do tego, czy stan zdrowia adwokata pozwala mu na prawidłowe wykonywanie zawodu, lecz niezbędne jest udowodnienie tej kwestii, a tym samym dysponowanie przez organ opiniami lekarzy i biegłych wskazującymi na uzasadnioną badaniami ocenę braku poczytalności lub innego nieprawidłowego stanu psychicznego danej osoby.

W ocenie Sądu przepisy art. 4c ust. 1 i 2 p.o.a. są jednoznaczne i wynika z nich, że dla ważności uchwały w przedmiocie trwałej niezdolności do wykonywania zawodu adwokata niezbędne jest przeprowadzenie dowodu z aktualnych opinii lub orzeczeń lekarskich, czego w rozpatrywanej sprawie nie uczyniono, a tylko taki materiał dowodowy byłby wystarczający do podjęcia uchwały o trwałym pozbawieniu prawa wykonywania zawodu adwokata. Wydając skarżone uchwały w oparciu o nieustalony prawidłowo stan faktyczny sprawy, organy naruszyły w istotnym stopniu przepis art. 77 § 1 k.p.a.

Rozpoznając ponownie sprawę, organ przeprowadzi postępowanie z uwzględnieniem powyższych wskazań Sądu.

Mając na uwadze stwierdzone wyżej uchybienia, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) oraz art. 135 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku.

O kosztach postępowania Sąd orzekł w myśl art. 200 w zw. z art. 205 § 2 ww. ustawy oraz w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U. z 2015 r. poz. 1800 ze zm.), w brzmieniu obowiązującym w dniu wszczęcia postępowania sądowego w sprawie.