Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VII SA/Wa 2001/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2015-06-12 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6039 Inne, o symbolu podstawowym 603
Hasła tematyczne: Lotnicze prawo
Skarżony organ: Prezes Urzędu Lotnictwa Cywilnego
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję
Powołane przepisy: article: art. 82 ust. 7
journal: Dz.U. 2012 poz 933
law: Ustawa z dnia 3 lipca 2002 r. Prawo lotnicze1- tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Joanna Gierak-Podsiadły, Sędziowie sędzia WSA Ewa Machlejd (spr.), sędzia WSA Jolanta Augustyniak-Pęczkowska, Protokolant st. sekr. sąd. Piotr Bibrowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 maja 2015 r. sprawy ze skargi Skarbu Państwa – [...] na decyzję Prezesa Urzędu Lotnictwa Cywilnego z dnia [...] lipca 2014 r. znak [...] w przedmiocie usunięcia naturalnych przeszkód lotniczych stanowiących zagrożenie dla ruchu lotniczego I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezesa Urzędu Lotnictwa Cywilnego znak [...] z dnia [...] września 2013 r.; II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku; III. zasądza od Prezesa Urzędu Lotnictwa Cywilnego na rzecz Skarbu Państwa - [...] kwotę 440 (czterysta czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Prezes Urzędu Lotnictwa Cywilnego decyzją z dnia [...] września 2013 r. znak: [...] na podstawie art. 82 pkt 7 w związku z art. 21 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 3 lipca 2002 roku - Prawo lotnicze (Dz. U. z 2012 r. poz. 933 ze zm.) oraz w związku z art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r. poz. 267) po rozpatrzeniu wniosku [...] o wydanie decyzji w sprawie usunięcia części naturalnej przeszkody lotniczej, stanowiącej zagrożenie bezpieczeństwa ruchu lotniczego dla zarejestrowanego, czynnego lotniska [...] k. [...], położonej na działkach ewidencyjnych nr [...] obręb [...],[...] obręb [...], których właścicielem jest Skarb Państwa, a zarządcą Państwowe Gospodarstwo Leśne Lasy Państwowe - Nadleśnictwo [...], stwierdził, że drzewa, oznaczone w dokumentacji rejestracyjnej ww. lotniska, jako część przeszkody lotniczej nr [...], rosnące na ww. działkach ewidencyjnych, stanowią przeszkodę naturalną przekraczającą powierzchnie ograniczające wysokość zabudowy dla ww. lotniska do 20 m, będącą zagrożeniem dla bezpieczeństwa ruchu lotniczego tego lotniska i nakazał Państwowemu Gospodarstwu Leśnemu Lasy Państwowe - Nadleśnictwo [...] usunięcie tej przeszkody lotniczej z obszaru określonego na mapie sytuacyjno-wysokościowej rejonu ww. lotniska.

W uzasadnieniu organ wskazał, że [...], pełniący funkcję zarządzającego lotniskiem [...] k. [...] na podstawie art. 82 pkt 7 ustawy Prawo lotnicze, wystąpił z wnioskiem o wydanie decyzji w sprawie usunięcia części naturalnej przeszkody lotniczej stanowiącej zagrożenie dla ruchu lotniczego na ww. lotnisku.

Wyznaczanie powierzchni ograniczających wysokości zabudowy ma na celu prowadzenie prawidłowej gospodarki przestrzennej gminy/miasta, na terenie której znajduje się lotnisko, poprzez nie dopuszczenie do powstawania przeszkód lotniczych, tj. obiektów budowlanych lub naturalnych, których wysokości przekraczają obowiązujące powierzchnie ograniczające lotniska. Wiąże się to z bezpieczeństwem wykonywania operacji lotniczych. Powierzchnie ograniczające dla danego lotniska wykazane są w dokumentacji rejestracyjnej lotniska, a także przeszkody lotnicze w tym przeszkoda nr [...], której usunięcia dotyczy powyższe postępowanie.

W załącznikach do wniosku o wydanie decyzji usunięcia drzew stanowiących przeszkodę lotniczą, dołączone zostały niezbędne dane, które stanowią integralną część decyzji m. in. w załączniku nr 4 opisano rodzaj przeszkody lotniczej nr [...], czyli obszar leśny o powierzchni około 20,99 ha, na którym występują sosna, świerk i brzoza. W omawianym przypadku przeszkoda lotnicza przekracza powierzchnię ograniczającą wysokość zabudowy do 20 m. Przeszkoda lotnicza nr [...], o której mowa w decyzji znajduje się w powierzchni podejścia i powierzchni przejściowej lotniska, na działkach ewidencyjnych nr [...] obręb [...],[...] obręb [...], których właścicielem jest Skarb Państwa, a zarządcą Państwowe Gospodarstwo Leśne Lasy Państwowe - Nadleśnictwo [...].

Dalej organ powołał się na art. 82 pkt 7 ustawy z dnia 3 lipca 2002 r. - Prawo lotnicze, zgodnie z którym w celu zapewnienia bezpiecznej eksploatacji lotniska, zarządzający lotniskiem wnioskuje do Prezesa Urzędu Lotnictwa Cywilnego o wydanie decyzji w sprawie usunięcia przeszkody, która nie jest obiektem budowlanym, a stanowi zagrożenie bezpieczeństwa ruchu lotniczego, w tym drzew i krzewów w rejonie podejść do lądowania.

Jednocześnie wskazał, że przepisy ustawy Prawo lotnicze mają zastosowanie w sprawie usunięcia przeszkody lotniczej, a nie usunięcia drzew z gruntu stanowiącego użytek leśny oraz zmiany przeznaczenia gruntów na cele nierolnicze i nieleśne.

Ze względu na powyższe oraz na fakt, że:

1. drzewa rosnące na działkach ewidencyjnych nr [...] obręb [...],[...] obręb [...], oznaczone w dokumentacji rejestracyjnej lotniska [...] jako przeszkoda lotnicza nr [...] oraz wskazane na mapach inwentaryzacyjnych załączonych do powyższej decyzji, stanowią zagrożenie dla bezpieczeństwa wykonywania operacji lotniczych na lotnisku [...],

2. drzewa stanowią siedlisko żerowania ptaków, organ orzekł, jak w sentencji.

Wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy złożył Skarb Państwa – Państwowe Gospodarstwo Leśne Lasów Państwowych Nadleśnictwo [...]. We wniosku wskazano, że z decyzji Prezesa Urzędu Lotnictwa Cywilnego nie wynika, które drzewa są przeszkodami lotniczymi. Mapa sytuacyjno-wysokościowa, stanowiąca załącznik nr 5 do decyzji jest niewystarczająca, a obowiązek usunięcia drzew stanowiących przeszkodę lotniczą nr [...] skutkuje likwidacją lasu i koniecznością przeznaczenia gruntów leśnych na cele nieleśne.

Wnioskodawca wskazał także, że z treści decyzji wynika, że usuniecie drzew miałoby się odbyć na koszt Skarbu Państwa - Nadleśnictwa [...]. Drzewa rosnące na działkach ewidencyjnych nr [...] obręb [...] i nr [...] obręb [...], stanowiące przeszkodę lotniczą nr [...], są lasem w wieku ok. 90-150 lat, na fragmentach ok. 40 i 70 lat. Lotnisko w [...] zostało zarejestrowanie w 1970 r. i rozbudowane w 2003 r., a więc w czasie kiedy las już istniał. Nadleśnictwo [...] nie miało statusu strony w postępowaniu prowadzonym w sprawie rozbudowy lotniska i nie miało wpływu na jego obecne parametry.

Po rozpoznaniu ww. wniosku Prezes Urzędu Lotnictwa Cywilnego decyzją z dnia [...] lipca 2014 r. znak: [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

W uzasadnieniu decyzji wskazał, że Prezes Urzędu Lotnictwa Cywilnego, związany zakresem przysługujących mu na podstawie art. 21 ustawy Prawo lotnicze kompetencji, może wydać stosowną decyzję pod warunkiem spełnienia poniższych przesłanek:

1) istnieje obiekt naturalny, który jest przeszkodą lotniczą;

2) stanowi on zagrożenie bezpieczeństwa ruchu lotniczego.

W niniejszej sprawie obie te przesłanki zostały spełnione. Organ dokonał oceny, czy obiekt oznaczony jako przeszkoda nr [...] stanowi przeszkodę lotniczą na podstawie obowiązujących przepisów, w tym rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 25 czerwca 2003 r. w sprawie warunków, jakie powinny spełniać obiekty budowlane oraz naturalne w otoczeniu lotniska. Prezes Urzędu Lotnictwa Cywilnego ustalił, w jakim stopniu ww. przeszkoda lotnicza przekracza powierzchnie ograniczające lotniska [...] i narusza dopuszczalne wysokości w zakresie wyznaczonych profili (operatów wysokościowych), na podstawie mapy sytuacyjno-wysokościowej rejonu lotniska.

Bezzasadne jest zatem twierdzenie wnioskodawcy, że z decyzji Prezesa Urzędu Lotnictwa Cywilnego nie wynika, które drzewa są przeszkodami lotniczymi. W ocenie organu, dokumentacja przedłożona przez [...] jest kompletna i jasno wynika z niej, które z drzew stanowią przeszkodę lotniczą i powinny zostać usunięte.

Kwestionując decyzję Prezesa Urzędu Lotnictwa Cywilnego z dnia [...] września 2013 r., wnioskodawca stwierdził, że "Obowiązek usunięcia drzew stanowiących przeszkodę lotniczą nr [...] skutkuje likwidacją lasu i koniecznością przeznaczenia gruntów leśnych na cele nieleśne". W opinii organu nie ma podstaw do uznania, że istnieje konieczność zmiany przeznaczenia przedmiotowego gruntu leśnego na grunty nieleśne. W myśl art. 2 ust. 2 ustawy z dnia 3 lutego 1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych oraz art. 3 pkt 2 ustawy z dnia 28 września 1991 r. o lasach - lasem jest nie tylko grunt pokryty drzewostanem. Wystarczy, aby grunt ten był wykorzystywany na potrzeby produkcji leśnej, np. urządzenia leśne, szkółki, miejsca składowania drewna. Z uwagi na powyższe nie można nie zgodzić się ze stwierdzeniem, że wycięcie przedmiotowych drzew nie musi pozbawiać gruntu cech gruntu leśnego.

Błędne są również stwierdzenia wnioskodawcy w zakresie konieczności wyłączenia terenów, na których znajdują się drzewa, z produkcji leśnej. Ustawa z dnia 3 lipca 2002 r. - Prawo lotnicze nie zawiera zakazu produkcji leśnej na terenach podjeść do lotniska. W myśl art. 87 ust. 7 ustawy z dnia 3 lipca 2002 r. - Prawo lotnicze, zabronione jest uprawianie drzew i krzewów, które mogą stanowić zagrożenie dla ruchu lotniczego. W niniejszej sprawie zagrożeniem dla ruchu lotniczego nie są wszystkie drzewa i krzewy, ale tylko te, których wysokość przekracza powierzchnie ograniczające.

Ponadto zgodnie z art. 7 ust. 1 ustawy z dnia 3 lutego 1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych zmiany przeznaczenia gruntów dokonuje się tylko i wyłącznie w związku z uchwaleniem lub zmianą planów zagospodarowania przestrzennego. Zezwolenie na zmianę może być wydane tylko wtedy, gdy miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego dopuszcza taką możliwość. W ocenie organu brak jest podstaw prawnych do twierdzenia, że nakaz wycięcia drzew uzależniony jest od wcześniejszej zmiany przeznaczenia gruntów. Przyjęcie przeciwnego stanowiska prowadziłoby do sytuacji, w której nie można byłoby usunąć tego rodzaju przeszkody lotniczej bez uprzedniej zmiany przeznaczenia gruntów w planie zagospodarowania przestrzennego.

Organ nie zgodził się ze stwierdzeniem wnioskodawcy, iż w stosunku do lasów wyłączone jest stosowanie przepisów ustawy z dnia 3 lipca 2002 r. - Prawo lotnicze. Ustawodawca ani w art. 87 ani w art. 82 powołanej ustawy nie zawarł tego rodzaju wyłączenia. Co więcej, przepisy ustawy Prawo lotnicze w ocenie organu są bowiem przepisami szczególnymi w stosunku do przepisów ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych w zakresie powierzenia Prezesowi Urzędu Lotnictwa Cywilnego kompetencji do wydania decyzji nakazującej usunięcie przeszkody lotniczej. Decyzja organu w przedmiocie nakazania usunięcia przeszkody jest niezależna od rodzaju przeszkody. Przeszkoda lotnicza musi bowiem mieścić się w zakresie definicji, o której mowa w art. 87 ust. 2 ustawy Prawo lotnicze. Organ wydając decyzję ustalił, że obiekt stanowi przeszkodę lotniczą i określił zakres, w jakim przeszkoda przekracza powierzchnie ograniczające. W następstwie tego została wydana decyzja nakazująca usunięcie drzew znajdujących się w powierzchniach ograniczających ww. lotniska.

Ponadto organ jako uzupełnienie dokumentacji zgromadzonej w powyższej sprawie, pismem z dnia [...] listopada 2013 r. wezwał [...], jako zarządzającego lotniskiem [...], do inwentaryzacji części naturalnej przeszkody lotniczej nr [...] w postaci profili (operatów wysokościowych) uwzględniających ukształtowanie terenu i wysokość przeszkody ponad poziom gruntu.

[...] pismem z dnia [...] marca 2014 r., przesłał do organu inwentaryzację części naturalnej przeszkody lotniczej nr 4 w postaci profili (operatów wysokościowych) uwzględniających ukształtowanie terenu i wysokość przeszkody ponad poziom gruntu.

Organ wskazał także, że w ustawie Prawo lotnicze i w rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z dnia 25 czerwca 2003 r. w sprawie warunków, jakie powinny spełniać obiekty budowlane oraz naturalne w otoczeniu lotniska, podane są kryteria, które obligatoryjnie muszą zostać spełnione, aby powstał obowiązek usunięcia przeszkody lotniczej. Przedmiotowe uregulowania mają na celu doprowadzenie do sytuacji, w której podejście do lotniska jest bezpieczne. Drzewa, stanowiące przeszkodę lotniczą, niewątpliwie rodzą zagrożenie dla bezpieczeństwa ruchu lotniczego. Ustawodawca określił dopuszczalne wysokości, po przekroczeniu których powstaje zagrożenie dla ruchu lotniczego. W niniejszej sprawie niewątpliwe wymagane wysokości zostały przekroczone, o czym świadczy zebrana dokumentacja.

W związku z powyższym, orzekł jak w sentencji.

Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożył Skarb Państwa - Państwowe Gospodarstwo Leśne Lasy Państwowe Nadleśnictwo [...]

Zaskarżonej decyzji zarzucono naruszenie przepisów prawa materialnego, tj.:

1. art. 21 ust. 1 i 2 pkt 2 ustawy Prawo lotnicze w związku z art. 11 ust. 1 ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych w związku z § 2 pkt 5 rozporządzenia Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej w sprawie przepisów techniczno-budowlanych dla lotnisk cywilnych przez ich niewłaściwe zastosowanie, tj. uznanie, iż do kompetencji organu należy wydanie decyzji w sprawie usunięcia drzew stanowiących las.

2. art. 82 pkt 7 i art. 87 ustawy Prawo lotnicze w związku z art. 64 ust.1 i 3 w związku z art. 31 ust. 3 Konstytucji RP przez ich błędną wykładnię, tj. przyjęcie, że obszar leśny oraz drzewa stanowiące las są przeszkodą lotniczą podlegającą przepisom tej ustawy.

3. art. 87 ust. 2 i 4 ustawy Prawo lotnicze przez jego niezastosowanie, tj. nieoznakowanie przeszkody lotniczej.

4. art. 87 ust. 7 ustawy Prawo lotnicze przez jego błędną wykładnię, tj. nakazanie stronie skarżącej usunięcia przeszkody lotniczej wbrew treści tego przepisu oraz przez przyjęcie, że Prawo lotnicze nie zawiera zakazu produkcji leśnej na terenach podejść do lotniska.

5. art. 47 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz.U. z 2013 r. poz. 1235 ze zm.) przez jego niezastosowanie, tj. brak uzgodnienia zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji z Generalnym Dyrektorem Ochrony Środowiska.

6. art. 5, art. 74 i art. 86 Konstytucji RP przez naruszenie zasady zrównoważonego rozwoju.

oraz przepisów postępowania, tj.:

7. art. 6 Kodeksu postępowania administracyjnego w związku z naruszeniem art. 21 ust. 1 i 2 pkt 2, art. 82 pkt 7 i art. 87 ust. 2, 4 i 7 ustawy Prawo lotnicze i art. 47 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko.

8. art. 7 Kodeksu postępowania administracyjnego w związku z naruszeniem interesu społecznego i słusznego interesu strony.

9. art. 8, art. 11 i art. 107 § 1 i 3 Kodeksu postępowania administracyjnego przez brak uzasadnienia faktycznego i prawnego nie zastosowania art.87 ust.7 ustawy Prawo lotnicze i art.47 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko, a także nie wyjaśnienie stanowiska organu w przedmiocie braku podstaw do zmiany przeznaczenia gruntów, co narusza zasadę zaufania do władzy publicznej.

10. art. 138 § 1 pkt 2 Kodeksu postępowania administracyjnego przez jego niezastosowanie, tj. nie uchylenie decyzji organu z dnia 10 września 2013 r.

W oparciu o powyższe wniesiono o uchylenie zaskarżonej decyzji Prezesa Urzędu Lotnictwa Cywilnego z dnia [...] lipca 2014 r. i poprzedzającej ją decyzji tego z dnia [...] września 2013 r. oraz przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania.

W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał swoje stanowisko i wniósł o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

Zgodnie z przepisem art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne kontrolują działalność administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że w postępowaniu sądowym nie mogą być brane pod uwagę argumenty natury słusznościowej czy celowościowej. Badana jest wyłącznie legalność aktu administracyjnego, czyli prawidłowość zastosowania przepisów prawa do zaistniałego stanu faktycznego, trafność ich wykładni oraz prawidłowość przyjętej procedury.

Ponadto, stosownie do art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) - zwanej dalej p.p.s.a., Sąd wydaje rozstrzygnięcie w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Oznacza to, że Sąd bierze z urzędu pod uwagę wszelkie naruszenia prawa proceduralnego i materialnego niezależnie od treści podnoszonych w skardze zarzutów, jednakże w zakresie oceny legalności nie może wykraczać poza sprawę, która była lub winna być przedmiotem postępowania przed organami administracji publicznej i której dotyczy zaskarżone rozstrzygnięcie.

Uwzględnienie skargi następuje w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a.).

Dokonując tak rozumianej kontroli zakwestionowanego rozstrzygnięcia, Sąd stwierdził, że zarówno zaskarżona decyzją jak i decyzja ją poprzedzająca zostały wydane z naruszeniem prawa. Skarga zasługuje zatem na uwzględnienie, jednak nie wszystkie podniesione w niej zarzuty są zasadne.

Na wstępie rozstrzygnąć należy zasadniczą kwestię formalną, tj. zarzut przekroczenia kompetencji przez Prezesa Urzędu Lotnictwa Cywilnego (naruszenie art. 6 k.p.a. oraz art. 21 ust. 1 Prawa lotniczego).

W ocenie Sądu, jest on niezasadny. Prawo lotnicze w art. 82 ust. 7 przyznaje Prezesowi Urzędu Lotnictwa Cywilnego kompetencję do wydawania decyzji w zakresie usuwania przeszkód lotniczych niebędących obiektami budowlanymi, a stanowiących zagrożenie bezpieczeństwa ruchu lotniczego, w tym drzew i krzewów w rejonie podejść do lądowania na lotniskach cywilnych. Definicja przeszkód lotniczych znajduje się w art. 87 ust. 2 cyt. ustawy – są to obiekty budowlane i obiekty naturalne stanowiące zagrożenie dla bezpieczeństwa ruchu statków powietrznych.

Zgodnie ze Słownikiem Języka Polskiego, "obiekt" to m.in. budynek lub zespół budynków; też: urządzenia terenowe (za Słownikiem języka polskiego: http://sjp.pwn.pl/szukaj/obiekt.html), zaś "naturalny" oznacza właściwy naturze, przyrodzie, zgodny z jej prawami (za Słownikiem języka polskiego: http://sjp.pwn.pl/szukaj/naturalny.html). Nie ulega wątpliwości, że skoro obiektem może być zespół budynków, to może nim być też zespół drzew (czyli las), co oznacza, że Prezes Urzędu Lotnictwa Cywilnego może wydać decyzję jego usunięcia, o ile jest to konieczne z punktu widzenia bezpieczeństwa lotniczego.

Ponadto, zgodzić należy się ze stanowiskiem zaprezentowanym przez organ, że wycięcie drzew na gruncie leśnym nie oznacza, iż grunt ten przestaje być gruntem leśnym. Zatem do usunięcia przeszkody lotniczej w postaci drzew stanowiących las nie mają zastosowania przepisy ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych (tak: Naczelny Sąd Administracyjny, wyrok z 21 sierpnia 2014 r., sygn. akt II OSK 465/13).

Przechodząc do oceny merytorycznej zaskarżonej decyzji Sąd uznał, że wydana została z naruszeniem przepisów postępowania administracyjnego, które mogło mieć wpływ na treść rozstrzygnięcia.

Przede wszystkim zwrócić należy uwagę na treść art. 87 ust. 1-4 Prawa lotniczego, zgodnie z którym:

1. Obiekty budowlane i obiekty naturalne w otoczeniu lotniska nie mogą stanowić zagrożenia dla startujących i lądujących statków powietrznych.

2. Obiekty budowlane i obiekty naturalne stanowiące zagrożenie dla bezpieczeństwa ruchu statków powietrznych, zwane dalej "przeszkodami lotniczymi", powinny być niezwłocznie zgłoszone Prezesowi Urzędu i oznakowane.

3. Obowiązek oznakowania i zgłoszenia przeszkód lotniczych obciąża posiadacza nieruchomości, na której taka przeszkoda się znajduje, z zastrzeżeniem ust. 4.

4. Jeżeli obiekt budowlany lub obiekt naturalny stał się przeszkodą lotniczą w wyniku budowy lub rozbudowy lotniska, oznakowanie wykonuje się na koszt zarządzającego lotniskiem.

Z brzmienia przywołanego przepisu wynika, że co do zasady koszty oznakowania przeszkód lotniczych ponosi posiadacz nieruchomości, na której się one znajdują, z wyjątkiem sytuacji, gdy obiekt budowlany lub obiekt naturalny stał się przeszkodą lotniczą w wyniku budowy lub rozbudowy lotniska.

W ocenie Sądu nie ma żadnych przeszkód, by analogicznie traktować obciążenie kosztami w przypadku usuwania przeszkód lotniczych. Art. 87 ust. 7 Prawa lotniczego, zabraniający sadzenia i uprawy drzew i krzewów, mogących stanowić przeszkody lotnicze, na nieruchomościach znajdujących się w rejonach podejść do lądowania, stanowi, że w takiej sytuacji obowiązek i koszt usunięcia tych drzew i krzewów obciąża właściciela lub inny podmiot władający nieruchomością. A contrario, należy przyjąć, że jeśli drzewa i krzewy nie stały się przeszkodami lotniczymi na skutek ich sadzenia i uprawy, to obowiązek i koszt usunięcia tych przeszkód winien obciążać zarządzającego lotniskiem.

Niesłuszne i niezgodne z art. 2 oraz art. 64 ust. 1 Konstytucji Rzeczpospolitej Polskiej byłoby bowiem automatyczne obciążanie nimi w każdym przypadku właściciela nieruchomości, na której przeszkoda się znajduje. Co więcej, zgodnie z art. 80 Prawa lotniczego to zarządzający lotniskiem odpowiada za bezpieczną eksploatację lotniska, w tym za nałożone na niego zadania związane z ochroną lotniska. Zatem, zdaniem Sądu, wręcz zasadą powinno być obciążanie tymi kosztami zarządcy lotniska, chyba że doszło do złamania zakazu, określonego w art. 87 ust. 7 Prawa lotniczego.

Ten sam problem podniesiono w wyrokach Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 19 listopada 2014 r. w sprawach o sygn. akt IV SA/Wa 1888/14 i IV SA/Wa 1889/14, w których stwierdzono, że skoro ustawodawca przyjął odpowiedzialność zarządzającego lotniskiem i obowiązek poniesienia kosztów oznakowania obiektów, które stały się przeszkodą naturalną w wyniku budowy lub rozbudowy lotniska, to tym bardziej powinien przejąć on odpowiedzialność za usunięcie tych przeszkód, które stanowią realne niebezpieczeństwo dla ruchu lotniczego.

Wobec powyższego Sąd stoi na stanowisku, iż zasadą w sprawach o wydanie nakazu usunięcia obiektu naturalnego, stanowiącego przeszkodę lotniczą, powinno być dokładne ustalenie wieku tej przeszkody oraz daty powstania lotniska z uwzględnieniem przebudów (które mogą mieć wpływ na obszar, na którym potencjalnie mogą wystąpić przeszkody lotnicze).

W świetle powyższych rozważań stwierdzić należy, że zaskarżoną decyzję wydano z naruszeniem art. 7 i art. 77 § 1 oraz 107 § 3 k.p.a. Organ, mając sprzeczne informacje co do wieku lasu (8 do 80 lat –załącznik nr 4 do wniosku o wydanie decyzji, str. 1, pkt 3; 90 - 150 lat – wniosek o ponowne rozpoznanie sprawy, str. 3) zaniechał dokonania jednoznacznego ustalenia, co ma kluczowy wpływ na ocenę, czy przeszkoda istniała przed powstaniem lotniska, ewentualnie przed przebudową. Zaznaczyć należy, że żadne z twierdzeń, co do wieku lasu nie zostały sformułowane przez osobę, która byłaby bezstronna i miałaby wiedzę w zakresie dendrologii (pierwsze jest podpisane przez Prezesa [...], który ma interes w usunięciu drzew, zaś drugie – przez przedstawiciela skarżącego, mającego interes w nienakładaniu obowiązku na ten podmiot). Zwrócić należy uwagę, że fakt istnienia drzew na danym obszarze można potwierdzić również w inny sposób, np. za pomocą map czy zdjęć.

Naczelny Sąd Administracyjny w wyrokach wydanych w sprawach II OSK 465/13 (niepubl.) i II OSK 466/13 (publ. http://orzeczenia.nsa.gov.pl) stwierdził, iż konieczne jest dokonanie oceny, czy na podstawie art. 82 pkt 7 lub innego przepisu Prawa lotniczego albo innych ustaw można nałożyć na właściciela obowiązek usunięcia drzew stanowiących przeszkodę lotniczą na koszt właściciela w sytuacji, gdy las istniał przed powstaniem lotniska, bowiem zasadniczo do zobowiązywania właściciela służy art. 87 ust. 7 Prawa lotniczego. Dlatego też kwestia ustalenia czasu powstania lotniska w odniesieniu do wieku lasu jest tak istotna.

Organ naruszył ww. przepisy również przez to, że w piśmie znajdującym się w aktach administracyjnych sprawy z dnia [...] lipca 2013 r. jak i we wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy wskazano, że lotnisko w [...] wybudowano w 1970 r., a rozbudowano w roku 2003. W tym czasie na spornych działkach był już las. W związku z powyższym organ zaniechał wystąpienia o dokumentację związaną z przebudową lotniska i ustalenia dowodowego tych faktów mających wpływ na wynik sprawy. Organ winien dokładnie prześledzić historię lotniska ze szczególnym naciskiem na przebudowy, które mogły mieć wpływ na obszar występowania potencjalnych przeszkód lotniczych. W aktach administracyjnych brak jest jakiejkolwiek dokumentacji dotyczącej choćby przebudowy lotniska, zakończonej się w 2003 r.

Sąd zgadza się ze stanowiskiem wyrażonym w przywołanych wyżej wyrokach IV Wydziału tutejszego Sądu, iż trudno przerzucać dolegliwości związane z budową lotniska i jego funkcjonowaniem oraz zapewnieniem bezpieczeństwa w ruchu lotniczym, a także koszty z nimi związane, na właściciela lub inny podmiot władający nieruchomością w otoczeniu lotniska wyłącznie z tego powodu, że określone obiekty stały się przeszkodą lotniczą w wyniku budowy lub rozbudowy lotniska.

Organ dopuścił się także naruszenia art. 107 § 1 k.p.a., nie wskazując w treści decyzji, kogo obciążają koszty usunięcia drzew. Decyzja wydana na podstawie art. 82 ust. 7 Prawa lotniczego powinna przesądzać tę kwestię w sentencji wraz z określeniem podmiotu zobowiązanego do wykonania nałożonego obowiązku.

Odnosząc się do pozostałych zarzutów skargi wskazać należy, że nie są one zasadne.

Ponownie rozpoznając sprawę, organ weźmie pod uwagę powyższe wskazania Sądu, a także, na podstawie art. 170 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), weźmie pod uwagę oceny prawne sformułowane w przywołanych wyrokach IV Wydziału Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie oraz Naczelnego Sądu Administracyjnego, dotyczących nakładania obowiązku usunięcia przeszkód lotniczych.

W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na mocy art. 135 i art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł, jak w pkt. I sentencji. W pkt. II wyroku orzeczono na podstawie art. 152 p.p.s.a. Natomiast w pkt. III wyroku orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a.