Wyrok NSA, sygn. akt I GSK 183/14
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2015-08-18 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6300 Weryfikacja zgłoszeń celnych co do wartości celnej towaru, pochodzenia, klasyfikacji taryfowej; wymiar należności celny
Hasła tematyczne: Celne prawo
Skarżony organ: Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 184, art. 183, art. 174, art. 176, art. 184, art. 204 pkt 1
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: art. 122, art. 180, art. 187, art. 191
journal: Dz.U. 2012 poz 749
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa - tekst jednolity.
article: art. 23
journal: Dz.U. 2004 nr 68 poz 622
law: Ustawa z dnia 19 marca 2004 r. Prawo celne
journal: Dz.U.UE.L 1993 nr 253 poz 1 art. 180 par. 1, art. 181a
law: Rozporządzenie Komisji EWG) NR 2454/93 z dnia 2 lipca 1993 r. ustanawiające przepisy w celu wykonania rozporządzenia Rady (EWG) nr  2913/92 ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny
journal: Dz.U.UE.L 1992 nr 302 poz 1 art. 29, art. 30, art. 31, art. 221, art. 62, art. 63, art. 67, art. 78
law: Rozporządzenie Rady (EWG) NR 2913/92 z dnia 12 października 1992 r. ustanawiające Wspólnotowy Kodeks Celny.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Zofia Przegalińska Sędzia NSA Ludmiła Jajkiewicz Sędzia del. WSA Inga Gołowska (spr.) Protokolant Karolina Mamcarz po rozpoznaniu w dniu 18 sierpnia 2015 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej A. L. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w L. z dnia 24 września 2013 r., sygn. akt III SA/Lu 821/12 w sprawie ze skargi A. L. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w B. P. z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie zmiany nieprawidłowych danych w zgłoszeniu celnym 1. oddala skargę kasacyjną; 2. zasądza od A. L. na rzecz Dyrektora Izby Celnej w B. P. 240 (dwieście czterdzieści) złotych tytułem kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

I.

Wyrokiem z 24 września 2013r. sygn. akt: III SA/Lu 821/12, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie oddalił skargę A. L. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w B. z [...] października 2012r. nr [...] w przedmiocie zmiany nieprawidłowych danych zawartych w zgłoszeniu celnym.

Referując stan sprawy Sąd I instancji podał, że w dniu 1 października 2007r. na podstawie dokumentu SAD nr [...] objęto procedurą dopuszczenia do swobodnego obrotu sprowadzony ze Szwajcarii samochód osobowy używany marki Mercedes Benz C240T, rok produkcji 2003. Do zgłoszenia dołączono m.in. dowód zakupu samochodu-rachunek na kwotę 4.500 CHF, opinię techniczną z 27 września 2007r., wykonaną przez biegłego rzeczoznawcę i zawierająca opis uszkodzeń pojazdu. Z uwagi na przedłożenie świadectwa przewozowego EUR1 zastosowano preferencyjna stawkę celną w wysokości 0%. Pojazd poddano rewizji celnej, z której sporządzono protokół, opisujący uszkodzenia pojazdu.

Postanowieniem z [...] maja 2012r. Naczelnik Urzędu Celnego w B. wszczął z urzędu postępowanie celne w sprawie ustalenia wartości celnej importowanego pojazdu. Uzasadniając wszczęcie postępowania organ powołał się na pismo Prokuratury Apelacyjnej w L. z 30 czerwca 2011r., informujące o dokumentach uzyskanych od władz celnych szwajcarskich w ramach procedury pomocy prawnej. Wśród nadesłanych ze Szwajcarii dokumentów znalazł się protokół przesłuchania sprzedawcy pojazdu, który potwierdził na liście pojazdów fakt sprzedaży za kwotę 4.500 CHF, jednakże na potwierdzenie powyższego nie załączył żadnego dokumentu.

Organ celny powoła się na ustalenia poczynione w oparciu o branżowe katalogi cen używanych pojazdów (EurotaxGlass’s 2008), na podstawie których ustalono, że cena pojazdu tej samej marki i rocznika co importowany na rynku szwajcarskim wynosiła 20.100 CHF. Z uwagi na brak wskazania procentowego stopnia uszkodzeń w załączonej do zgłoszenia ocenie technicznej, organ przyjął go szacunkowo na 50%. Obliczona w ten sposób wartość importowanego pojazdu wyniosła 10.500 CHF, a więc była ponad 2,2 razy wyższa niż zadeklarowana w zgłoszeniu celnym. W toku postępowania przeprowadzono dowód z opinii biegłego rzeczoznawcy-M. S.. Biegły ustalił w opinii wartość rynkową uszkodzonego pojazdu na kwotę 16.400,00 zł.

Decyzją z [...] sierpnia 2012r. Naczelnik Urzędu Celnego w B. zmienił zapisy w zgłoszeniu celnym z 1 października 2007r. w zakresie dotyczącym wartości celnej pojazdu i podstawy obliczenia opłat.

Po rozpatrzeniu odwołania od tej decyzji, decyzją z [...] października 2012 r. Dyrektor Izby Celnej w B. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Uzasadniając rozstrzygnięcie organ wywiódł, iż w świetle postanowień Wspólnotowego Kodeksu Celnego i Porozumienia o stosowaniu artykułu VII Układu ogólnego w sprawie taryf celnych i handlu GATT (porozumieniu w sprawie wartości celnej) z 1994r., wartość celna jest ustalana co do zasady na bazie wartości transakcyjnej, to znaczy ceny faktycznie zapłaconej lub należnej za towary wtedy, jeżeli zostały one sprzedane w celu wywozu na obszar celny Wspólnoty (art. 29 rozporządzenia Rady (EWG) nr 2913/92 z 12 października 1992r. ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny (Dz. Urz. WE, seria L, nr 302, s. 1, ze zm.; dalej-WKC). Organy celne mogą jednak odstąpić od stosowania metody ceny transakcyjnej, jeżeli mają uzasadnione wątpliwości, że zadeklarowana wartość celna stanowi całkowitą faktycznie zapłaconą lub należną sumę określoną w artykule 29 WKC (art. 181a rozporządzenia Komisji (EWG) Nr 2454/93 z 2 lipca 1993r. ustanawiającego przepisy w celu wykonania rozporządzenia Rady (EWG) nr 2913/92 ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny (Dz. Urz. WE L 253 z 1993 r. ze zm.; dalej-RWKC).

W ocenie organu w sprawie zachodziły wątpliwości co do tego, czy zadeklarowana wartość celna stanowi cenę faktycznie należną lub zapłaconą za importowany pojazd. Wskazuje na to znaczna rozbieżność pomiędzy zadeklarowaną wartością transakcyjną a analizą danych zawartych w katalogach branżowych. Na podstawie danych katalogowych, z uwzględnieniem korekt z tytułu uszkodzeń pojazdu, wskazanych w opinii biegłego, organ otrzymał kwotę 8.753 CHF. Jest ona prawie dwukrotnie wyższa od zadeklarowanej w zgłoszeniu.

Odnosząc się do argumentu, że sprzedawca pojazdu potwierdził fakt sprzedaży i cenę organ powołał się na nadesłane ze Szwajcarii w ramach pomocy prawnej dokumenty, z których wynika, że przesłuchany w charakterze świadka sprzedawca potwierdził fakt sprzedaży pojazdu za kwotę 4.500 CHF, ale na potwierdzenie tego nie załączył żadnego dokumentu. W ocenie organu protokół przesłuchania świadka nie stanowi dokumentu urzędowego i nie korzysta z domniemania zgodności z prawdą (art. 194 Ordynacji podatkowej). Odrzucenie przez organy wartości transakcyjnej jako podstawy ustalenia wartości celnej importowanego towaru nie było dowolne, lecz opierało się na uzasadnionych przesłankach. Źródłem uzasadnionych wątpliwości była analiza cen kształtujących się na rynku szwajcarskim. Wątpliwości organu nie usuwa oświadczenie sprzedawcy, który potwierdził fakt sprzedaży importowanego pojazdu za cenę zadeklarowaną w zgłoszeniu celnym.

Wystąpienie uzasadnionych wątpliwości co do wiarygodności ceny transakcyjnej w rozumieniu art. 181a RWKC wskazywało na konieczność ustalenia wartości celnej inną metodą, niż metoda wartości transakcyjnej określona w art. 29 ust. 1 WKC. Powołując się na wyjaśnienia Technicznego Komitetu Ustalania Wartości Celnej organ stwierdził, że jedyną dopuszczalną metodą ustalenia wartości celnej w przedmiotowej sprawie jest tzw. metoda ostatniej szansy (art. 31 ust. 1 WKC). Przy stosowaniu tej metody można oprzeć się na opiniach rzeczoznawców oraz na wyspecjalizowanych katalogach lub czasopismach, podających bieżące ceny na rynku kraju importu dla używanych pojazdów samochodowych. Światowa Organizacja Celna zaleca zastosowanie w ramach metody ostatniej szansy, metody wartości transakcyjnej towarów identycznych lub podobnych, w oparciu o podobne pojazdy produkowane w innych krajach. Wobec tego, dla sporządzenia odpowiedniej kalkulacji używanego pojazdu samochodowego wyprodukowanego we Wspólnocie za punkt wyjścia należy przyjąć katalogową cenę samochodu "identycznego" lub "podobnego" wyprodukowanego poza Wspólnotą, a więc w kraju trzecim.

Biegły rzeczoznawca powołany przez organ dokonał ustalenia wartości celnej pojazdu w oparciu o cenę pojazdu podobnego do importowanego, wyprodukowanego poza Wspólnotą. Jako najbardziej zbliżony przyjęto pojazd marki Lexus IS200, wyprodukowany w Japonii. Uwzględniając korekty z tytułu uszkodzeń i współczynnika zbywalności uzyskał wartość rynkową pojazdu uszkodzonego w wysokości 16.400,00 zł. Ustalając w decyzji z 14 sierpnia 2012r. wartość celną pojazdu organ I instancji nie uwzględnił przyjętego przez biegłego współczynnika zbywalności, gdyż nie jest on bezpośrednio związany z wartością transakcyjną określoną w art. 29 WKC. Po uwzględnieniu korekt z tytułu marży, cła, podatku akcyzowego i podatku VAT otrzymano kwotę 16.876,00 zł.

II.

W skardze do sądu administracyjnego na powyższą decyzję, A. L. nie zgodził się z interpretacją organów celnych w jego sprawie, jednakże nie uzasadnił swojego stanowiska.

Odpowiadając na skargę Dyrektor Izby Celnej w B. wniósł o jej oddalenie.

III.

Wojewódzki Sąd Administracyjny Lublinie uznał, że skarga była niezasadna.

W pisemnych motywach wyroku Sąd I instancji podał, że problem prawny dotyczył ustalenia wartości celnej towaru-używanego samochodu osobowego marki Mercedes Benz C240T, rok produkcji 2003, sprowadzonego ze Szwajcarii. W świetle art. 29 WKC podstawową metodą ustalenia wartości celnej towaru jest metoda wartości transakcyjnej, którą wyznacza cena faktycznie zapłacona lub należna za towary, wtedy gdy zostały one sprzedane w celu wywozu na obszar celny Wspólnoty. Występują jednak sytuacje, w których cena ta nie odzwierciedla rzeczywistej wartości celnej towaru, co uzasadnia zastosowanie innych metod. Zgodnie z art. 181a RWKC jeżeli organy celne, po wyczerpaniu procedury wyjaśniającej określonej w ust. 2, mają uzasadnione wątpliwości, że zadeklarowana wartość celna stanowi całkowitą faktycznie zapłaconą lub należną sumę określoną w art. 29 Kodeksu, nie muszą ustalać wartości celnej przywożonych towarów z zastosowaniem metody wartości transakcyjnej.

Możliwość odmowy zastosowania metody wartości transakcyjnej na podstawie art. 181a RWKC, może być skutkiem zakwestionowania wiarygodności (materialnej lub formalnej) informacji lub dokumentów służących do określenia wartości celnej, ewentualnie wynikać z braku odpowiednich dokumentów, które należy dołączyć do zgłoszenia celnego. Niewiarygodność ceny transakcyjnej uzasadniająca jej odrzucenie wystąpi wówczas, gdy okaże się, że była ona rażąco niska (co zakłada jej porównanie z innymi cenami, więc nie może nastąpić w sposób dowolny).

W ocenie sądu przedstawiona przez organy celne argumentacja przekonująco uzasadnia odstąpienie od zastosowania metody wartości celnej do ustalenia wartości celnej importowanego w niniejszej sprawie pojazdu. Zasadniczą podstawą do tego była istotna rozbieżność pomiędzy zadeklarowaną wartością celną pojazdu, a cenami wskazywanymi w katalogach branżowych. Organ powołał się również na informacje uzyskane od szwajcarskich władz celnych, dotyczące potwierdzenia sprzedaży pojazdu przez szwajcarskiego sprzedawcę. W aktach administracyjnych sprawy znajduje się kopia postanowienia Prokuratury Krajowej z [...] marca 2008r. o wszczęciu śledztwa w sprawie działalności zorganizowanej grupy przestępczej mającej za cel dokonywanie przestępstw skarbowych polegających na narażaniu na uszczuplenie należności publicznoprawnych z tytułu wprowadzania na obszar celny UE samochodów osobowych z terytorium Szwajcarii, posługiwania się w tym procederze stwierdzającymi nieprawdę dokumentami w postaci faktur i ocen technicznych importowanych pojazdów.

Z przekazanych przez szwajcarskie władze celne informacji wynika, że dokonano przesłuchania sprzedawcy pojazdu, który potwierdził na liście pojazdów fakt sprzedaży za kwotę 4.500 CHF, jednakże na potwierdzenie powyższego nie załączył żadnego dokumentu. Fakt ten nakazuje ostrożność w ocenie wartości tego środka dowodowego i zmusza do skonfrontowania go z innymi dostępnymi materiałami. Przekazanie dokumentów przez szwajcarskie władze celne w ramach procedury pomocy prawnej opierało się na przepisach Porozumienia w formie wymiany listów między Wspólnotą Europejską a Konfederacją Szwajcarską uzupełniające Umowę między Europejską Wspólnotą Gospodarczą a Konfederacją Szwajcarską o Protokół w sprawie wzajemnej pomocy administracyjnej w sprawach celnych (Dz. Urz. WE L z 27 czerwca 1997r. Nr 169, poz. 77.) oraz Protokół dodatkowy z 9 czerwca 1997 r. w sprawie wzajemnej pomocy administracyjnej w sprawach celnych, będący załącznikiem do Porozumienia. Dokumenty te mają charakter dokumentów urzędowych w rozumieniu art. 194 Ordynacji podatkowej. Organy celny dokonując porównania cen pojazdów tej samej marki i rocznika co pojazd importowany według katalogów branżowych (katalog szwajcarski EurotaxGlass’s 2007) z wartością pojazdu zadeklarowaną w zgłoszeniu celnym, słusznie zwrócił uwagę na istotne rozbieżności. Wartość pojazdu, z uwzględnieniem stopnia uszkodzeń, według danych katalogowych była ponad dwa razy wyższa niż zadeklarowana w zgłoszeniu. Tak duża rozbieżność dawała uzasadnione podstawy do zakwestionowania wartości dowodowej przesłuchania sprzedawcy, a w dalszej konsekwencji do odstąpienia od zastosowania metody wartości transakcyjnej.

Uzasadnione wątpliwości, w rozumieniu art. 181a RWKC, nie oznaczają definitywnego i nieodwołalnego zakwestionowania wartości celnej zadeklarowanej przez zgłaszającego. Stanowią jedynie podstawę do przeprowadzenia dalszych czynności, zmierzających do ustalenia wartości celnej w oparciu o inne metody, a więc pośrednio do weryfikacji zadeklarowanej wartości celnej, która może zostać potwierdzona w oparciu o wspomniane inne metody ustalenia wartości celnej.

Skuteczne podważenie wiarygodności wartości zadeklarowanej w zgłoszeniu celnym uzasadniało ustalenie wartości celnej towaru w oparciu o inne metody określone w art. 30-31 WKC. Metoda ostatniej szansy (art. 31 WKC) zakłada ustalanie wartości celnej towaru na podstawie danych dostępnych we Wspólnocie, z zastosowaniem odpowiednich środków zgodnych z zasadami i ogólnymi przepisami porozumienia w sprawie stosowania art. VII Układu Ogólnego w sprawie Taryf Celnych i Handlu z 1994 r., artykułu VII Układu Ogólnego w sprawie Taryf Celnych i Handlu z 1994r., przepisów WKC. W przypadku importu używanych samochodów, dostępne dane, o których mowa w art. 31 WKC, to według wytycznych wspomnianego Komitetu, m.in. informacje zawarte w branżowych katalogach motoryzacyjnych, a także opinie biegłych rzeczoznawców.

W badanej sprawie organ oparł swoje kluczowe ustalenia na opinii biegłego -rzeczoznawcy samochodowego M. S., sporządzonej 12 lipca 2012r. Opinia ta nie budzi żadnych zastrzeżeń co do logiki, spójności i pełnego wykorzystania dostępnego materiału dowodowego. Z treści opinii wynika, że uwzględnia ona w pełni uszkodzenia pojazdu potwierdzone dokumentacja dołączoną do zgłoszenia celnego.

Skoro zaistniała rozbieżność pomiędzy wartością zadeklarowana a prawidłowo ustaloną w toku postępowania celnego-należało dokonać stosownych korekt w zgłoszeniu celnym. Jak prawidłowo wskazał organ-korekty te nie wpłynęły na kwotę długu celnego z uwagi na zastosowanie preferencyjnej stawki celnej w wysokości 0%, do czego upoważniało dołączone do zgłoszenia celnego świadectwo EUR.1.

IV.

A. l., działając przez pełnomocnika radcę prawnego, zaskarżył powyższy wyrok w całości. Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Lublinie zarzucił:

I.naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 174 pkt 2 ustawy z 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U z 2012r. poz. 270 ze zm. dalej-p.p.s.a.) tj.:

1.art. 145§1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. poprzez niedostrzeżenie naruszenia przez organy celne:

a) art. 122 O.p. poprzez jego niezastosowanie, przejawiające się w braku przeprowadzenia wyczerpującego postępowania dowodowego oraz niewyjaśnienie w pełni stanu faktycznego w celu ustalenia wartości transakcji,

b) art. 180§1 O.p. przez błędne zastosowanie polegające na pominięciu dowodu z przesłuchania świadka-sprzedawcy pojazdu,

c) art. 187§ O.p. poprzez jego niezastosowanie, polegające na niewyjaśnieniu w pełni stanu faktycznego i uchyleniu się od przeprowadzenia pełnego postępowania dowodowego w celu ustalenia wartości transakcyjnej,

d) art. 191 O.p. w zw z art. 180§1 O.p. poprzez naruszenie zasady swobodnej oceny dowodów, polegające na pominięciu ceny transakcyjnej towaru,

e) art. 181a Rozporządzenia Komisji (EWG) nr 2454/93 z 2 lipca 1993r. poprzez przyjęcie, iż w niniejszej sprawie istnieją uzasadnione wątpliwości i przyczyny pozwalające zakwestionować wiarygodność lub dokładność informacji czy dokumentów służących określaniu wartości celnej, które dołącza się do zgłoszenia celnego,

2.art. 141§4 p.p.s.a. przez niewskazanie w uzasadnieniu orzeczenia podstawy prawnej, dla której Sąd uznał za słuszne powiadomienie dłużnika o kwocie długu celnego po upływie 3 lat.

II.naruszenie przepisów prawa materialnego (art. 174 pkt 1 p.p.s.a.) tj.:

a) art.221 ust. 3 WKC poprzez niezastosowanie

b) art. 221 ust. 4 WKC poprzez niezastosowanie

c) art. 29 ust. 1 WKC poprzez jego niezastosowanie i odrzucenie wartości transakcyjnej jako podstawy do ustalenia wartości celnej, z tego powodu, że w ocenie organów celnych istnieją ,,uzasadnione wątpliwości" co do faktycznej wartości pojazdu,

d) art.30 ust. 2 lit. b WKC poprzez odmowę jego zastosowania przez organy celne dla określenia wartości celnej samochodu sprowadzonego przez stronę skarżącą,

e) art. 31 w zw z art. 30 ust. 1 WKC poprzez zastosowanie dla określenia wartości celnej samochodu sprowadzonego przez skarżącego metody ,,ostatniej szansy" z naruszeniem obligatoryjnej kolejności stosowania metod do określenia wartości celnej, ustalonej w art. 30 WKC.

Wskazując na powyższe wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do WSA w Lublinie do ponownego rozpoznania i zasądzenie od Dyrektora Izby Celnej w B. na rzecz kasatora kosztów postępowania kasacyjnego.

Uzasadniając skargę kasacyjną skarżący organ przedstawił uzasadnienie wniesionych zarzutów oraz stanowisko w sprawie.

Odpowiadając na skargę kasacyjną, Dyrektor Izby Celnej w B. wniósł o jej oddalenie oraz zasądzenie kosztów postępowania wg norm przepisanych.

V.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ nie ma usprawiedliwionych podstaw (art. 184 p.p.s.a.). Zgodnie z art. 183§1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania, której przesłanki określone w §2 art. 183 p.p.s.a. w tej sprawie nie występują.

Skarga kasacyjna została oparta na zarzucie naruszenia przepisów postępowania oraz prawa materialnego.

Zarzut natury procesowej został oparty wyłącznie na przepisach postępowania podatkowego (art. 122, art. 180§1, art. 187§1, art. 191 w zw z art. 180§1 oraz art. art. 181a Rozporządzenia Komisji (EWG) nr 2454/93 z 2 lipca 1993r ).

Autor skargi kasacyjnej w pisemnych motywach środka odwoławczego wskazał, że uwagi Sądu są oderwane od stanu faktycznego sprawy, Sąd bezkrytycznie przyjął stanowisko organów, że prawdziwa transakcja nie wynika z rachunku opiewającego na 4.500 CHF, jednocześnie Sąd przyjął za organami, że zeznania świadka nie są zgodne z prawdą.

Taki sposób sformułowania tego zarzutu nie odpowiada w pełni wymogom ustawowym. Stosownie do art. 174 pkt 2 w zw. z art. 176 p.p.s.a. wnosząca skargę kasacyjną była zobowiązana do wykazania, na czym miałoby polegać naruszenie wskazanych przepisów oraz że mogło to mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Samo wskazanie nieprawidłowości bez jednoczesnego wykazania okoliczności uzasadniających te twierdzenia nie daje podstaw do uznania, że Sąd I instancji dokonał kontroli zaskarżonej decyzji z naruszeniem prawa.

Również zarzut naruszenia prawa materialnego nie odpowiada w pełni wymogom ustawowym. Wskazując na błędną wykładnię art. 29 ust. 1, art. 30 ust. 2 lit.b, art.31, art. 221 ust. 3 i 4 WKC wnosząca skargę kasacyjną, stosownie do art. 174 pkt 1 w zw. z art. 176 p.p.s.a., powinna była wykazać, na czym polegał błąd w rozumowaniu Sądu I instancji, co nie może polegać na kwestionowaniu ustaleń faktycznych.

Systemowe odczytanie art. 176 i art. 183§1 p.p.s.a. prowadzi do wniosku, że Naczelny Sąd Administracyjny nie może rozpoznać merytorycznie zarzutów skargi, które zostały wadliwie skonstruowane. Jest to zgodne z poglądem, że przytoczenie podstaw kasacyjnych, rozumiane jako wskazanie przepisów, które - zdaniem wnoszącego skargę kasacyjną - zostały naruszone przez wojewódzki sąd administracyjny, nakłada na Naczelny Sąd Administracyjny, stosownie do art. 174 pkt 1 i 2 oraz art. 183§1 p.p.s.a., obowiązek odniesienia się do wszystkich zarzutów przytoczonych w podstawach kasacyjnych (por. uchwała Pełnego Składu NSA z 26 października 2009r. sygn. akt: I OPS 10/09, publik.: http://orzeczenia.nsa.gov.pl/). Aby Naczelny Sąd Administracyjny mógł uczynić zadość temu obowiązkowi, wnoszący skargę kasacyjną musi poprawnie określić, jakie przepisy jego zdaniem naruszył wojewódzki sąd administracyjny i na czym owo naruszenie polegało.

Kierując się treścią cyt. uchwały należy wskazać, w pierwszej kolejności, że w niniejszej sprawie nie miał w ogóle zastosowania art. 221 WKC, bowiem w sprawie nie zachodziła konieczność retrospektywnego zaksięgowania długu celnego z uwagi na zastosowanie preferencyjnej stawki celnej w wysokości. 0% Powyższe oznacza, że art. 221 WKC nie był stosowany przez organy celne a tym samym, Sąd I instancji nie mógł naruszyć tegoż przepis poprzez jego niezastosowanie.

Należy przypomnieć, że zgodnie z art. 23 ust. 1 Prawa celnego zgłaszający oblicza i wykazuje w zgłoszeniu celnym kwotę należności przywozowych lub wywozowych. Nie oznacza to, że rozliczenie to ma charakter definitywny. Przyjęcie zgłoszenia celnego i zwolnienie towaru nie jest bowiem równoznaczne z uznaniem zgłoszenia celnego za prawidłowe. Stąd też dane w nim zawarte, korzystają niejako z domniemania prawdziwości do czasu ich podważenia w sposób prawnie dopuszczalny. Z przepisów regulujących procedury celne (art. 62., art. 63, art. 67 i 78 WKC oraz art. 23 Prawa celnego) wynika, że organ celny dokonuje formalnej kontroli składanych przez podmiot dokumentów, stąd też weryfikacja co do ich rzetelności może przebiegać na kilku etapach oraz przy podjęciu przez organ celny dodatkowych czynności. Kontrola zgłoszenia celnego pod względem rzetelności deklarowanych danych może przebiegać zarówno przed zwolnieniem towaru, jak też po jego zwolnieniu. Z treści ust. 3 art. 23 (w zw. z art. 51) Prawa celnego wynika, że organ celny na etapie przyjmowania zgłoszenia celnego jest zobowiązany do wydania decyzji, w której określa kwotę wynikającą z długu celnego lub rozstrzyga o nadaniu towarowi właściwego przeznaczenia celnego zgodnie z przepisami prawa celnego, jeżeli przed zwolnieniem towaru stwierdzi, że zgłaszający w zgłoszeniu celnym podał nieprawidłowe dane, mające lub mogące mieć wpływ na wysokość kwoty wynikającej z długu celnego lub zastosowaną procedurę celną.

Natomiast zgodnie z art. 78 ust. 2 WKC po dokonaniu zwolnienia towarów organy celne mogą, w celu upewnienia się o prawidłowości danych zawartych w zgłoszeniu, przystąpić do kontroli dokumentów i danych handlowych dotyczących operacji przywozu lub wywozu towarów objętych zgłoszeniem oraz późniejszych operacji handlowych dotyczących tych samych towarów. Kontrole te mogą być przeprowadzone u zgłaszającego bądź u każdej osoby bezpośrednio lub pośrednio zainteresowanej zawodowo tymi operacjami, jak również u każdej innej osoby posiadającej dla potrzeb zawodowych wymienione dokumenty i dane. Organy te mogą również przeprowadzić rewizję towarów, o ile istnieje jeszcze możliwość ich okazania.

Tak też się stało w przedmiotowej sprawie. W ramach procedury pomocy prawnej, krajowe organy celne pozyskały protokół przesłuchania L. M., który sprzedał kwestionowany samochód za kwotę 4.500 CHF jednakże nie był w stanie okazać żadnego dokumentu potwierdzającego tę transakcję. Spowodowało to, że organy celne zasadnie odstąpiły na mocy art. 181a Rozporządzenia Komisji (EWG) nr 2454/93 z 2 lipca 1993r. ustanawiającego przepisy w celu wykonania rozporządzenia Rady (EWG) nr 2913/92 ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny (Dz. U. WE Nr L 253 z 11 października 1993r. dalej RWKC), od przyjęcia wartości celnej sprowadzonego samochodu na poziomie ceny transakcyjnej (art. 29 ust. 1 WKC).

Stosownie do treści art. 30 WKC, konsekwencją skutecznego podważenia wartości celnej - w rozumieniu art. 29 tego rozporządzenia - jest ustalanie wartości celnej, stosując w kolejności lit. a, b), c) i d) ustępu 2 art. 30, aż do pierwszej litery, na podstawie której będzie mogła zostać ustalona (...). Przytoczony przepis wskazuje więc jednoznacznie zasadę, że o ile wartość celna nie może zostać ustalona w oparciu o metodę wartości transakcyjnej stosuje się metody zastępcze w kolejności określonej w ust. 2, i tak: a) metodę wartości transakcyjnej identycznych towarów sprzedanych do wywozu do WE w tym samym lub zbliżonym czasie (art. 30 ust. 2 lit. a); b) metodę wartości transakcyjnej podobnych towarów (art. 30 ust. 2 lit. b); c) metodą wartości opartej na cenie jednostkowej towarów importowanych zwaną też metodą dedukcyjną (art. 30 ust. 2 lit. c); d) metodę wartości kalkulowanej (art. 30 ust. 2 lit. d), w oparciu o: - koszty lub wartość materiałów i produkcji, - koszty zysków i koszty ogólne równe kwocie zazwyczaj uzyskiwanej ze sprzedaży towarów tej samej klasy lub rodzaju co towary wyceniane, - koszty lub wartość transportu i ubezpieczenia oraz opłaty załadunkowe i manipulacyjne związane z transportem importowanych towarów; i w końcu: e) metodą "ostatniej szansy" (art. 31). Sekwencja stosowania metod ustalania wartości celnej wynika więc z przepisów prawa celnego, przepisy WKC narzucają obowiązek zachowania kolejności stosowania metod "zastępczych" ustalania wartości celnej.

Orzecznictwo i doktryna jednoznacznie wskazują, że metoda "ostatniej szansy" najczęściej jest stosowana przy ustalaniu wartości celnej importowanych samochodów używanych, dla których - właśnie z uwagi na zróżnicowany stan techniczny pojazdów używanych - trudno jest znaleźć właściwy materiał porównawczy (por. Wspólnotowy Kodeks Celny. Komentarz - pod red. W. Morawskiego; Lex 2007; komentarz do art. 30 oraz (przykładowo) wyrok NSA z 15 maja 2012r. II GSK 374/11 i powołany tam wyrok NSA z 20 listopada 2007r., I GSK 142/07). Powyższe wynika z opinii Komitetu Technicznego Ustalania Wartości Celnej Światowej Organizacji Celnej (WCO), który - odnośnie importu używanych pojazdów - z podanych wyżej względów uznał za problematyczne ustalanie wartości celnej w oparciu o metodę towarów identycznych lub podobnych i wypowiedział się przeciwko stosowaniu metody ceny jednostkowej i wartości kalkulowanej. Tym samym w przypadku importu używanych samochodów ustalanie wartości celnej metodą "ostatniej szansy" - z pominięciem poprzedzających ją metod zastępczych - jest regułą.

Zasadnie w niepodważonych okolicznościach faktycznych sprawy, zdaniem NSA, odstąpiono od wartości transakcyjnej i pomijając metody określone w art. 30 WKC zastosowano metodę ostatniej szansy. Istniały bowiem uzasadnione wątpliwości w rozumieniu art. 181a ust. 1 RWKC, co do rzetelności zgłoszonej przez zobowiązanego wartości celnej pojazdu w wysokości 4.500 CHF.

Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny uznając, iż przedmiotowa skarga kasacyjna nie dostarcza uzasadnionych podstaw do uwzględnienia zawartych w niej żądań, działając na podstawie art. 184 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.

O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 204 pkt 1 i art. 205§2 p.p.s.a. Wynagrodzenie pełnomocnika organu w kwocie 240,00 zł ustalono na podstawie §14 ust. 2 pkt 2 lit. a rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 28 września 2002r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu. (tekst jedn. Dz. U. z 2013r. poz. 490 z zm.).