Wyrok WSA w Gdańsku, sygn. akt II SA/Gd 449/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Data orzeczenia: 2020-01-15 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 61, art. 62 ust. 3
journal: Dz.U. 2019 poz 1186
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Mariola Jaroszewska (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Diana Trzcińska Sędzia WSA Dariusz Kurkiewicz Protokolant Asystent sędziego Krzysztof Pobojewski po rozpoznaniu w dniu 15 stycznia 2020 r. w Gdańsku na rozprawie sprawy ze skargi B. Ż. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 27 maja 2019 r. nr [...] w przedmiocie nakazania usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości oddala skargę.


UZASADNIENIE

B. Ż. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skargę na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego (dalej jako "WINB") z dnia 27 maja 2019 r., którą utrzymano w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego (dalej jako "PINB") w przedmiocie nakazania usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości.

Zaskarżona decyzja podjęta została w następującym stanie faktycznym i prawnym:

PINB prowadził w trybie art. 66 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2019 r., poz. 1186 ze zm.), dalej jako Prawo budowlane, postępowanie w sprawie stanu technicznego budynku wielorodzinnego przy ul. W. w S., w zakresie instalacji gazowej i elektrycznej. Postępowanie to zostało zainicjowane przez właściciela lokalu nr [..] w tym budynku – B.Ż., który wskazywał na zagrożenie życia i zdrowia ze względu na podłączenie gazu z sieci do mieszkania nr [..] i przejście instalacji elektrycznych poniżej poziomu terenu przez zewnętrzne ściany budynku.

W toku postępowania organ pozyskał od właściciela obiektu zobowiązanego do utrzymania budynku w odpowiednim stanie technicznym, Wspólnoty Mieszkaniowej (dalej jako: "Wspólnota"), obejmującej właścicieli trzech lokali mieszkalnych, dokumentację dotyczącą instalacji elektrycznej i gazowej, tj. protokoły kontroli instalacji gazowej z dnia 30 marca 2017 r. i z dnia 30 marca 2018 r., protokoły z pomiarów elektrycznych z dnia 29 maja 2015 r. i protokół pomiarów elektrycznych z dnia 8 lutego 2016 r. nowej instalacji wykonanej w częściach wspólnych Dodatkowo Wspólnota przedłożyła opinię pożarową w zakresie oceny warunków ochrony przeciwpożarowej budynku z dnia 10 września 2018 r. oraz opinię pożarową w zakresie zabezpieczenia przepustów instalacyjnych w ścianach zewnętrznych budynku z dnia 11 września 2018 r.

Analiza tak zebranego materiału dowodowego doprowadziła organ do wniosku, że w niniejszej sprawie nie zachodzą okoliczności, które potwierdziłyby występowanie bezpośredniego zagrożenia życia i zdrowia, w szczególności ze względu na podłączenie gazu z sieci do mieszkania nr 1, tak więc brak jest podstaw do wydania w sprawie rozstrzygnięć nakazowych w oparciu o art. 66 Prawa budowlanego, o czym PINB orzekł w decyzji z dnia 4 marca 2019 r.

W toku postępowania odwoławczego właściciel lokalu nr 1 przedłożył kopię protokołu kontroli przewodów kominowych: dymowych oraz grawitacyjnych przewodów spalinowych i wentylacyjnych z dnia 4 marca 2019 r., sporządzoną w oparciu o art. 62 Prawa budowlanego.

Rozpoznając sprawę w postępowaniu odwoławczym WINB dokonał analizy całości przedłożonej dokumentacji wskazując, że w protokołach (corocznych) z kontroli instalacji gazowej stwierdzono sprawność instalacji (szczelne są poziomy i piony do gazomierzy, gazomierze, instalacje wew. w lokalach od gazomierzy do odbiorników, odbiorniki) dopuszczając ją do dalszej eksploatacji. Wskazano, że w mieszkaniach nr 2 i 3 brak jest gazu. W protokołach nie wskazano żadnych zaleceń pokontrolnych. W protokołach pomiarów elektrycznych wskazano z kolei, że rezystencja izolacji obwodów jest zgodna z wymogami przepisów, a badana nowa instalacja nadaje się do eksploatacji. Również w ocenie warunków ochrony przeciwpożarowej stwierdzono, że budynek nie narusza wymagań obecnie obowiązujących przepisów pożarowych. Nie stwierdzono elementów zagrażających życiu ludzi, a bieżące elementy wpływające na bezpieczeństwo mieszkańców zostały spełnione. Natomiast w opinii pożarowej w zakresie bezpieczeństwa przepustów instalacyjnych w ścianach zewnętrznych wskazano, że ściany te nie stanowią elementów oddzielenia przeciwpożarowego, a przepusty wymagają jedynie zabezpieczenia ogólnobudowlanego. Także przedłożona w toku postępowania odwoławczego kopia protokołu kontroli kominiarskiej wykazała, że drożność przewodów kominowych, ciąg kominowy, dostęp do czyszczenia i kontroli przewodów jest dobry, zaś ogólny stan techniczny przewodów oceniono bez uwag.

Mając to na uwadze WINB uznał, że organ pierwszej instancji zasadnie stwierdził brak podstaw do stwierdzenia wystąpienia przesłanki z art. 66 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego. Zebrany materiał dowodowy nie wykazał też nieodpowiedniego stanu technicznego budynku lub jego części w zakresie instalacji gazowej i elektrycznej, co stanowiłoby przesłankę z art. 66 ust. 1 pkt 2 i 3 ustawy. Odnosząc się do zarzutów strony, że w sprawie pominięto fakt wyposażenia mieszkania nr 1 w instalację gazową ziemną organ wskazał, że protokole kontroli instalacji gazowej z dnia 30 marca 2018 r. jednoznacznie stwierdzono, że ocena instalacji gazowej dotyczy budynku przy ul. W. w S., a przy tym w lokalach mieszkalnych nr 2 i 3 brak jest gazu ziemnego.

W skardze B.Ż. zarzucił naruszenie § 234 pkt 4 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z 2015 r., poz. 1422 ze zm.), dalej jako rozporządzenie w sprawie warunków technicznych budynków, poprzez jego niezastosowanie, a także naruszenie przepisów postępowania tj. art. 7, art. 75 § 1, art. 77 § 1, art. 80, art. 86 i art.107 § 1 i 3 k.p.a. oraz art. art. 84 k.p.a. poprzez zaniechanie powołania biegłego wobec istotnych wątpliwości co do kompletności opinii wykonanych na zlecenie właściciela lokalu nr 1.

Zdaniem skarżacego orzekające w sprawie organy pominęły treść § 234 pkt 4 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych budynków wskazującą na konieczność zabezpieczenia przejść instalacji przez zewnętrzne ściany budynku, znajdujące się poniże poziomu terenu, przez możliwością przenikania gazu do wnętrza budynku, co wypełnia przesłankę art. 66 ust. 1 Prawa budowalnego. Niezależnie od powyższego strona wskazała na Polską Normę

PN-76/E-05125 - Elektroenergetyczne i sygnalizacyjne linie kablowe - projektowanie i budowa (N-53), gdzie w rozdziale 3 - Strefy pożarowe i oddzielenia przeciwpożarowe w pkt 6.3 wskazano, że kabel przy wprowadzeniu do budynku powinien być zabezpieczony przed uszkodzeniami mechanicznymi osłona otaczającą w postaci rury betonowej, kamionkowej lub stalowej. Rury te powinny być wmurowane w fundament lub w ścianę budynku i powinny przechodzić przez całą ich grubość tak, aby kabel można było łatwo wciągnąć.

W ocenie skarżącego organy dokonały też błędnej oceny zebranego materiału dowodowego poprzez brak weryfikacji opinii przedkładanych przez stronę przeciwną, które jego zdaniem obarczone są błędami. W przypadku zaś, gdy wnioski biegłego poprzedzone są błędnie ustalonym stanem faktycznym opinia, dokument prywatny, nie może być uznana za dowód w sprawie, a organ odwoławczy winien powołać biegłego. Odnosząc się do uchybień zawartych w opinii kominiarskiej z dnia 4 marca 2019 r. strona wskazała, że w tym wypadku nie dokonał odkrywki, jak również nie mógł dysponować dokumentacją fotograficzną, a tym samym nie mógł stwierdzić czy zostały zachowane warunki, o których mowa w rozporządzeniu. Nieprawdzie są też ustalenia opinii pożarowej w zakresie oceny warunków ochrony pożarowej, albowiem opis wyposażenia budynku w instalacje dotyczy wyłącznie lokali nr 2 i 3, gdy tymczasem w budynku znajduje się także lokal nr 1, w którym istnieje instalacja gazowa, nieuwzględniona w opisie. Nieprawdziwe jest też stwierdzenie opinii, że instalacja gazowa została zdemontowana, kurek gazowy znajduje się w wentylowanej skrzynce na zewnątrz obiektu (ściana wschodnia, zabezpieczony przed dostępem osób postronnych). W jaki zatem sposób właściciel lokalu oznaczonego nr 1 korzysta z gazu ziemnego celem ogrzewania mieszkania. Co do oceny stanu przepustów skarżący poddał w wątpliwość, czy w ogóle sprawdzono wskazane w opinii zabezpieczenia ogólnobudowlane.

W odpowiedzi na skargę WINB wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: +

Skarga okazała się niezasadna.

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2018 r., poz. 2107 ze zm.), sądy administracyjne kontrolują działalność administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że badaniu sądu podlega legalność działania organu administracji publicznej, czyli prawidłowość zastosowania przepisów prawa do zaistniałego stanu faktycznego, jak również trafność wykładni tych przepisów oraz prawidłowość zastosowania przyjętej procedury.

Usunięcie z obrotu prawnego decyzji lub innego kontrolowanego przez sąd aktu może nastąpić tylko wtedy, gdy postępowanie sądowe dostarczy podstaw do uznania, że przy ich wydawaniu organy administracji publicznej naruszyły prawo w zakresie wskazanym w art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.), dalej jako p.p.s.a., tj. w przypadku istnienia istotnych wad w postępowaniu lub naruszenia przepisów prawa materialnego, mających wpływ na wynik sprawy.

Takich naruszeń, w ocenie sądu, nie dopuścił się organ orzekający w niniejszej sprawie.

Kontrolowane postępowanie organów nadzoru budowlanego zostało zainicjowane wnioskiem B. Ż., właściciela lokalu nr 3, w sprawie wystąpienia bezpośredniego zagrożenia życia i zdrowia ze względu na podłączenie gazu z sieci do mieszkania nr 1 w budynku przy ul. W. z przejściem instalacji przez zewnętrzne ściany budynku, znajdujące się poniżej poziomu terenu. W ocenie wnioskodawcy działania te nie spełniały wymogów pokreślonych w § 234 pkt 4 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych budynków. W związku z tak zakreślonym żądaniem i okolicznościami sprawy organ wszczął postępowanie w sprawie stanu technicznego budynku mieszkalnego wielorodzinnego, które miało służyć ustaleniu, czy budynek ten utrzymywany jest w należytym stanie technicznym, i czy istnieją podstawy do nałożenia określonych w przepisach nakazów.

Podstawą prawną działań organów stały się więc przepisy rozdziału 6 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2019 r., poz. 1186 ze zm.), dalej jako Prawo budowlane, regulujące kwestie utrzymania obiektów budowlanych. W szczególności, w art. 61 Prawa budowlanego uregulowano obowiązki właścicieli lub zarządców obiektu budowlanego związane z jego użytkowaniem i utrzymaniem, które aktualizują się po zakończeniu procesu budowlanego i oddaniu obiektu budowlanego do użytkowania. W przepisie tym ustawodawca wyodrębnił więc dwie grupy obowiązków - związane z technicznym zużyciem obiektu budowlanego i obowiązki będące wynikiem nagłych zdarzeń, mających miejsce po oddaniu obiektu budowlanego do użytkowania. Pierwsza grupa obowiązków, wskazana w art. 61 pkt 1 Prawa budowlanego, obejmuje obowiązki mające zapewnić użytkowanie obiektu w sposób zgodny z jego przeznaczeniem i wymaganiami ochrony środowiska. Właściciel lub zarządca obowiązany jest więc do utrzymywania obiektu budowlanego w należytym stanie technicznym i estetycznym, a celem tych działań jest niedopuszczenie do nadmiernego pogorszenia właściwości użytkowych i sprawności technicznej obiektu budowlanego, w szczególności w zakresie związanym z wymaganiami podstawowymi dotyczącymi bezpieczeństwa (konstrukcji, pożarowego, użytkowania), odpowiednich warunków higienicznych i zdrowotnych oraz ochrony środowiska, ochrony przed hałasem i drganiami, odpowiedniej charakterystyki energetycznej budynku oraz racjonalizacji użytkowania energii, czy też warunkami użytkowymi zgodnymi z przeznaczeniem obiektu, w szczególności w zakresie zaopatrzenia w wodę i energię elektryczną oraz, odpowiednio do potrzeb, w energię cieplną i paliwa, przy założeniu efektywnego wykorzystania tych czynników; usuwanie ścieków, wody opadowej i odpadów (zob. A. Despot-Mładanowicz Komentarz do art. 61 w: Gliniecki A. (red.), Kostka Z., Ostrowska A., Prawo budowlane. Komentarz. Wyd. III., Wolters Kluwer 2016).

Aby zapewnić skuteczność realizacji ustawowego obowiązku utrzymywania obiektu budowlanego we właściwym stanie technicznym, w art. 62 Prawa budowlanego ustawodawca uregulował system kontroli obiektów budowlanych w aspekcie ich eksploatacji pod względem zachowania cech użytkowych, przydatności do użytkowania, a także ich stanu technicznego, zwłaszcza w zakresie bezpieczeństwa użytkowania. W tym celu ustawodawca określił częstotliwość i zakres przedmiotowy kontroli wskazując, że maja one charakter okresowy, a ponadto, zgodnie z ust. 1 pkt 4a, kontrola taka musi być także podjęta w przypadku zgłoszenia przez osoby zamieszkujące lokal mieszkalny znajdujący w obiekcie budowlanym o dokonaniu nieuzasadnionych względami technicznymi lub użytkowani ingerencji lub naruszeń, powodujących, że nie są spełnione warunki określone

w art. 5 ust. 2 Prawa budowlanego. Przewidziane w art. 62 ust. 1 pkt 1 kontrole roczne obejmują sprawdzenie stanu technicznego elementów budynku, budowli i instalacji narażonych na szkodliwe wpływy atmosferyczne i niszczące działanie czynników występujących podczas użytkowania obiektu. Ocenie rocznej powinny zostać poddane również instalacje i urządzenia służące ochronie środowiska, a także instalacje gazowe oraz przewody kominowe - dymowe, spalinowe i wentylacyjne Należy też zauważyć, że obowiązek poddania obiektu budowlanego kontroli, co nie jest tożsame z jej przeprowadzeniem (dokonaniem), bowiem w ust. 4–6a wskazano, że kontrole mogą przeprowadzić osoby mające odpowiednie uprawnienia, odpowiadające przedmiotowi kontroli, a w trakcie kontroli należy dokonać sprawdzenia wykonania zaleceń z poprzedniej kontroli (ust. 1a). Obowiązek poddania obiektu budowlanego kontroli oznacza zatem zapewnienie przeprowadzenia kontroli przez osobę legitymującą się stosownymi uprawnieniami (zob. zob. Despot-Mładanowicz A, Komentarz do art. 62 w: Gliniecki A. (red.), Kostka Z., Ostrowska A., Prawo budowlane. Komentarz. Wyd. III., Wolters Kluwer 2016).

Co więcej, w art. 62 ust. 3 Prawa budowlanego ustawodawca przewidział, że omawiana kontrola może być także wynikiem nakazu nałożonego przez organ nadzoru budowlanego do przedstawienia ekspertyzy stanu technicznego obiektu lub jego części. Dopuszczalne jest także jednoczesne zastosowanie przez właściwy organ środków w postaci obowiązku przeprowadzenia kontroli oraz przedłożenia ekspertyzy (zob. wyrok NSA z dnia 11 stycznia 2013 r., sygn. akt II OSK 1657/11, LEX nr 1341563), a prawidłową formą takiego działania organu jest decyzja administracyjna (zob. uchwała 7 sędziów NSA z dnia 16 lutego 2016 r., sygn. akt II OPS 4/15, LEX nr 1982718). Przy czym przepis ten wyraźnie wskazuje, w jakich okolicznościach organ może korzystać ze swych uprawnień i nakazać przeprowadzenie kontroli oraz przedstawienia ekspertyzy, tj. w wypadku, gdy stwierdzi nieodpowiedni stan techniczny obiektu lub jego części, mogący spowodować zagrożenie: życia lub zdrowia ludzi, bezpieczeństwa mienia bądź środowiska.

W związku z tym, organ przed podjęciem decyzji nakazującej przeprowadzenie kontroli musi w pierwszej kolejności ustalić w drodze postępowania wyjaśniającego rodzaj obiektu budowlanego, a następnie jego stan techniczny. Dopiero na tej podstawie będzie mógł dokonać oceny, czy ustalony stan techniczny obiektu budowlanego może spowodować zagrożenie dla wszystkich lub niektórych z dóbr wymienionych w art. 62 ust. 3 Prawa budowanego. W zależności od konkretnego stanu faktycznego ustalenia dokonane przez organ w trakcie prowadzonego postępowania mogą stanowić wystarczającą podstawę do nakazania przeprowadzenia kontroli i w takim przypadku, jeżeli będzie to konieczne, organ nadzoru budowlanego w decyzji będzie mógł orzec również o obowiązku przedstawienia ekspertyzy. Wyniki przeprowadzonej kontroli oraz treść przedłożonej ekspertyzy mogą następnie stanowić podstawę do podjęcia decyzji przewidzianej w art. 66 bądź art. 67 ustawy. Możliwa jednak jest również sytuacja, w której prowadząc postępowanie, organ dojdzie do przekonania, że niezbędne jest wykonanie ekspertyzy technicznej obiektu budowlanego lub jego części.

W rozpoznawanej sprawie organ nadzoru budowlanego pierwszej instancji, wbrew oczekiwaniom skarżącego, nie przeprowadził dowodu z opinii biegłego powołanego przez ten organ, lecz oparł się na przedłożonych przez współwłaścicieli budynku, w którym wykonano sporne roboty, opiniach pożarowych i wynikach okresowych kontroli, obejmujących także instalacje gazowe. Zdaniem skarżącego czynienie ustaleń na podstawie dokumentacji przedkładanej przez osobę (współwłaściciela nieruchomości i właściciela lokalu nr 1), której działania zostały poddane weryfikacji przez organy administracji, jest nieprawidłowe. Ponadto zwrócił uwagę na szereg wątpliwości co do kompletności ww. dokumentacji i prawidłowości poczynionych w niej ustaleń. W ocenie sądu zarzuty skarżącego są jednak niezasadne.

Jak już wskazano, z woli ustawodawcy właściciel lub zarządca obiektu budowlanego został zobowiązany do utrzymywania obiektu w odpowiednim stanie technicznym, a weryfikacji tego stanu służą przeprowadzane obowiązkowo kontrole, obejmujące m.in. stan instalacji gazowych oraz przewodów kominowych (dymowych, spalinowych i wentylacyjnych). Kontrole te przeprowadzane są przez osoby posiadające uprawnienia budowlane w odpowiedniej specjalności, co zapewnia rzetelność ich przeprowadzenia i prawidłowość wywiedzionych na ich podstawie wniosków. Nie ulega też wątpliwości, że takie dokumenty z kontroli i wydane opinie mogą być przedkładane przez strony w toku postępowania administracyjnego i winny one podlegać ocenie organu. Na podstawie art. 75 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2018 r., poz. 2096 ze zm.), dalej jako k.p.a., nakazuje się jako dowód dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy a nie jest sprzeczne z prawem. Przepis ten podaje przykładowo, że dowodem mogą być dokumenty, zeznania świadków, opinie biegłych oraz oględziny. Należy zgodzić się, że dokumenty przedłożone przez strony postępowania nie stanowią opinii biegłego w rozumieniu przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, skoro zostały sporządzone na zlecenie stron. Nie spełniają zatem wymagań określonych w art. 84 § 1 k.p.a., który przewiduje, że w przypadku, gdy w sprawie wymagane są wiadomości specjalne, organ administracji publicznej może zwrócić się do biegłego lub biegłych o wydanie opinii.

Niemniej jednak należy wziąć pod uwagę, że przedłożone w sprawie dokumenty (opinie, protokoły kontroli) sporządzone zostały przez specjalistów z wykorzystaniem ich wiedzy fachowej. W konsekwencji więc dowód taki, jak przyjmuje się w orzecznictwie oraz w doktrynie, organ ocenia swobodnie na podstawie zasad wiedzy, nie jest więc skrępowany jego treścią. Może ten dowód przyjąć, jeśli uzna zawarte w nim konkluzje za trafne, ale może go całkowicie lub częściowo zdyskwalifikować i przyjąć odmienną, własną ocenę, opartą na nauce lub doświadczeniu. Również dowód z opinii biegłego podlega ocenie organu - tak jak każdy dowód - z zastosowaniem zasady swobodnej oceny dowodów wyrażonej w art. 80 k.p.a. Natomiast zwrócenie się przez organ do niezależnego biegłego o przeprowadzenie dowodu z opinii w sytuacji, gdy wymagane są wiadomości specjalne, jest jego uprawnieniem, a nie obowiązkiem, w szczególności, gdy przedłożona przez dokumentacja nie budzi wątpliwości co do stanu technicznego użytkowanego budynku mieszkalnego, zaś kwestionujący ją nie złoży przeciwdowodu o takim samym charakterze, a więc również sporządzonego przez specjalistę.

W związku z tym, za prawidłowe należy uznać działanie organów nadzoru budowlanego, które chcąc ustalić stan techniczny użytkowanego budynku mieszkalnego, sięgnęły w pierwszej kolejności do opinii i protokołów kontroli sporządzanych wprawdzie na zlecenie niektórych współwłaścicieli obiektu, lecz wykonanych na podstawie art. 62 Prawa budowlanego, i poddanie ich ocenie. Dokumentacja ta została bowiem sporządzona w ramach realizacji obowiązku nałożonego na współwłaścicieli budynku (tworzących wspólnotę mieszkaniową) z woli ustawodawcy, jak również – co jest niesporne – została wykonana przez osoby posiadające odpowiednie uprawnienia. Organy zatem mogły dokonać oceny tych dowodów z zachowaniem zasad określonych w k.p.a. i w zależności od wyników tej oceny, podjąć dalsze działania w sprawie. Z uwagi zaś na to, że analiza złożonych opinii i wyników kontroli nie wzbudziła wątpliwości organu, a strona przeciwna, właściciel lokalu nr 3, nie przedłożył własnych opinii zawierających odmienne wnioski, nie sposób zarzucać organowi, że nie zastosował art. 84 § 1 k.p.a. i nie zlecił sporządzenia opinii przez niezależnego biegłego, gdyż jest to uprawnienie organu, z którego winien korzystać w sytuacjach wątpliwych. Z takim jednak przypadkiem nie mieliśmy do czynienia w niniejszej sprawie, gdyż prawidłowo przeprowadzona ocena pozyskanych materiałów specjalistycznych wykazała, że dokumenty te mogą stanowić podstawę ustaleń faktycznych w sprawie, co zwalniało organ z obowiązku powołania biegłego.

Oczywistym jest przy tym, że każda ze stron będzie podważać wiarygodność opinii przedłożonej przez przeciwnika, powołując się na to, że jest to dokument sporządzany na zlecenie strony, a nie organu, co oznacza stronniczość. Dla każdej też wartość dowodową posiadać będzie wyłącznie ekspertyza i opinia sporządzona na jej zlecenie, względnie inne dla niej korzystne. Rolą organów administracji, które dysponują różnymi środkami prawnymi, jest natomiast zastosowanie takich środków, które będą uwzględniać zarówno interes społeczny, jak i słuszny interes stron i jednocześnie będą zmierzały do jak najszybszego załatwienia sprawy. W ocenie sądu takim środkiem było w niniejszej sprawie posłużenie się dokumentacją sporządzaną na podstawie przepisów Prawa budowlanego i przez uprawnione podmioty, co znacznie przyspieszyło postępowanie oraz pozwoliło na poczynienie istotnych dla sprawy ustaleń, które przyczyniły się do jej rozstrzygnięcia. Jednocześnie organ wyjaśnił stronom zasadność przyjętego przez siebie rozwiązania.

W tym stanie rzeczy sąd uznał, że zarzuty naruszenia art. 77 § 1, art. 80

i art. 84 k.p.a. oraz art. 107 § 3 k.p.a. są niezasadne.

Nie sposób też podzielić zarzutu naruszenia § 234 pkt 4 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych budynków. Przepis ten stanowi, że przejścia instalacji przez zewnętrzne ściany budynku, znajdujące się poniżej poziomu terenu, powinny być zabezpieczone przed możliwością przenikania gazu do wnętrza budynku. Nie ulega przy tym wątpliwości, że odpowiednia izolacja takich przejść powinna zostać wykonana na etapie realizacji instalacji z przejściem przez ściany zewnętrzne budynku. Oznacza to, że kwestia zachowania tego warunku, jak również innych wymogów związanych z robotami wykonywanymi przez właścicieli mieszkań przy instalacjach, nie mogła być przedmiotem rozważań organu nadzoru budowlanego w niniejszej sprawie.

Jak już bowiem wskazano, postępowanie prowadzone w trybie przepisów rozdziału 6 Prawa budowlanego – Utrzymanie obiektów budowlanych, dotyczy obowiązków właścicieli i zarządców obiektów w odniesieniu zarówno do samego budynku, jak i wszystkich jego instalacji, związanych z jego użytkowaniem w taki sposób, aby utrzymać ten obiekt w należytym stanie technicznym. Podmiot, na którym ciążą obowiązki określone w art. 61, nie tylko powinien zapewniać na bieżąco odpowiedni stan techniczny obiektu umożliwiający jego użytkowanie, czyli zadbać o stałe utrzymywanie obiektu w stanie niepogorszonym, lecz także w razie potrzeby zapewnić jego naprawę. Przez utrzymywanie obiektu budowlanego w należytym stanie technicznym należy natomiast rozumieć niezbędność zapewnienia jego właściwości użytkowych i sprawności technicznej na poziomie umożliwiającym jego pełną przydatność do sposobu jego użytkowania wskazanego w projekcie budowlanym lub zgłoszeniu (zob. S. Serafin, Prawo budowlane. Komentarz, Warszawa 2006, s. 427). W związku z tym, także nakaz usunięcia nieprawidłowości w trybie art. 66 ust. 1 Prawa budowlanego może dotyczyć jedynie takich nieprawidłowości, które powstały podczas użytkowania obiektu budowlanego, czyli związanych z niewłaściwym jego użytkowaniem, doprowadzeniem do znacznego zużycia technicznego poprzez brak remontów, konserwacji spowodowanych zazwyczaj biernością, niedbalstwem, brakiem kontroli właściciela lub zarządcy.

W świetle tego należy stwierdzić, że roboty wykonywane przez właścicieli poszczególnych lokali mieszkalnych w celu poprawienia funkcjonalności ich lokali, nawet jeżeli ingerują one w części wspólne obiektu, nie ma związku z utrzymywaniem obiektu w należytym stanie technicznym, a uchybienia powstałe przy tych robotach nie mogą być rozpatrywane w kontekście uchybień związanych z wykonywaniem obowiązków właściciela lub zarządcy obiektu przy jego użytkowaniu. W omawianym wypadku wykonanie czy przebudowa instalacji gazowej w lokalu nie miały bowiem na celu poprawy użyteczności obiektu, naprawienia jego zużycia technicznego, ani nie były wykonywane w ramach remontu, konserwacji obiektu. Natomiast tylko nieprawidłowości, które powstały w związku z utrzymaniem obiektów budowlanych w dobrej sprawności, w stanie niezmienionym, mogą podlegać nakazom z art. 66 ust. 1 Prawa budowlanego, który obejmuje swym zakresem tylko sytuacje związane z nieprawidłową eksploatacją obiektu budowlanego, polegającą na zaniechaniu wykonywania obowiązków określonych w art. 61 Prawa budowlanego oraz dalszych przepisach rozdziału 6 ustawy. Uchybienia wynikające z prowadzonych innych robót budowalnych w obiekcie, które wymagają doprowadzenia do zgodności z prawem, jak należy oceniać sporne roboty, winny być natomiast rozważane na gruncie art. 50 i art. 51 Prawa budowlanego, a więc w postępowaniu naprawczym.

Skoro więc robót polegających na wykonaniu instalacji gazowej z przejściem przez ściany zewnętrzne budynku nie można wiązać z wykonaniem przez zarządcę obowiązku utrzymywania i użytkowania obiektu zgodnie z zasadami art. 5 ust. 2 Prawa budowlanego, tj. użytkowania go w sposób zgodny z jego przeznaczeniem i wymaganiami ochrony środowiska oraz utrzymywaniem w należytym stanie technicznym i estetycznym, to kwestia wykonana izolacji tej instancji w sposób określony w § 234 pkt 4 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych budynków, pozostaje poza zakresem rozważań organów nadzoru orzekających w trybie przepisów rozdziału 6 ustawy Prawo budowlane.

Niezależnie od powyższego należy wskazać, że przedłożone w toku postępowania opinie, w szczególności opinia pożarowa z dnia 10 września 2018 r., które obejmowały również instalacje gazowe stwierdzały, że przy przeprowadzaniu elementów instalacji użytkowych przez ściany zewnętrzne i wewnętrzne budynku nie jest wymagane zabezpieczenie pożarowe przepustów instalacyjnych w ścianach, gdyż ściany te nie stanowią elementów oddzielenia przeciwpożarowego. Przepusty instalacyjne wymagają jedynie zabezpieczenia ogólnobudowlanego. We wnioskach opinii stwierdzono zaś, że kontrolowany budynek mieszkalny nie narusza wymagań obowiązujących przepisów przeciwpożarowych, w szczególności nie stwierdzono elementów zagrażających życiu ludzi, a bieżące elementy wpływające na bezpieczeństwo mieszkańców zostały spełnione. Również kontrole instalacji gazowych i przewodów kominiarskich nie wykazały naruszeń przepisów, ani wystąpienia zagrożenia dla życia i zdrowia ludzi, bezpieczeństwa mienia bądź środowiska, które uzasadniałyby nałożenie obowiązków określonych w art. 66 ust. 1 Prawa budowlanego. Pozytywny wynik okresowej kontroli potwierdza natomiast, że dany obiekt budowlany jest użytkowany w sposób zgodny z jego przeznaczeniem i wymaganiami ochrony środowiska oraz jest utrzymywany w należytym stanie technicznym i estetycznym (zob. wyrok NSA z dnia 19 stycznia 2018 r., sygn. akt II OSK 837/16, LEX nr 2449051). To zaś oznacza, że brak przesłanek do wydania nakazu w oparciu o art. 66 ust. 1 ustawy.

Reasumując, przeprowadzona przez sąd kontrola postępowania prowadzonego przed organami nadzoru budowlanego doprowadziła do wniosku, że ich działania były prawidłowe. Organy przeprowadziły wyczerpujące postępowanie dowodowe, gromadząc kompletny materiał źródłowy, który następnie poddał kompleksowej analizie. Ocena dowodów została przeprowadzona z zachowaniem zasad wynikających z przepisów prawa, w szczególności, nie narusza ona granic swobodnego uznania przysługującego organu przy ocenie dowodów. Wątpliwości sądu nie budzą też wnioski organów nadzoru budowlanego poczynione w wyniku oceny zebranego materiału dowodowego, a mianowicie, że nie występuje bezpośrednie zagrożenie życia i zdrowia mieszkańców budynku z uwagi na wykonane podłączenie gazu z sieci do mieszkania nr 1.

W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku na podstawie art. 151 p.p.s.a. skargę oddalił.