Wyrok WSA w Opolu, sygn. akt II SA/Op 480/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu
Data orzeczenia: 2016-12-01 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6038 Inne uprawnienia  do  wykonywania czynności  i zajęć w sprawach objętych symbolem 603
Hasła tematyczne: Ruch drogowy
Uprawnienia do wykonywania zawodu
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 84 ust. 3 pkt 2
journal: Dz.U. 2012 poz 1137
law: Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym - tekst jednolity
article: art. 11, art. 269 par. 1
journal: Dz.U. 2016 poz 718
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Teresa Cisyk Sędziowie Sędzia WSA Elżbieta Kmiecik Sędzia WSA Daria Sachanbińska (spr.) Protokolant St. sekretarz sądowy Agnieszka Jurek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 1 grudnia 2016 r. sprawy ze skargi M. F. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z dnia 29 lutego 2016 r., nr [...] w przedmiocie cofnięcia diagnoście uprawnień do wykonywania badań technicznych pojazdów oddala skargę.


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu przez M. F. (zwanego dalej również skarżącym) jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z dnia 29 lutego 2016 r., nr [...], którą utrzymano w mocy decyzję Starosty Głubczyckiego z dnia 5 listopada 2015 r., nr [...], o cofnięciu skarżącemu uprawnienia do wykonywania zawodu diagnosty nr [...], wydanego przez Starostę w dniu 8 grudnia 2004 r.

Zaskarżona decyzja wydana została w następującym stanie faktycznym:

Po uzyskaniu informacji o zastosowaniu przez Prokuratora Prokuratury Rejonowej w [...] - postanowieniem z dnia 2 października 2014 r., sygn. akt [... - wobec M. F., podejrzanego o dokonanie przestępstwa przewidzianego w art. 228 § 3 K.k. i inne, środka zapobiegawczego w postaci poręczenia majątkowego, dozoru Policji oraz zawieszenia wykonywania zawodu diagnosty na stacji kontroli pojazdów, a także po zwrocie przez skarżącego zaświadczenia o wydanym uprawnieniu diagnosty nr [...] oraz imiennej pieczęci diagnosty, zawiadomieniem z dnia 22 października 2014 r. Starosta Głubczycki wszczął z urzędu postępowanie w sprawie cofnięcia skarżącemu uprawnień do wykonywania badań technicznych pojazdów.

Po ponownym rozpoznaniu sprawy, decyzją z dnia 5 listopada 2015 r., nr [...] (wcześniejsza decyzja organu pierwszej instancji z dnia 22 grudnia 2014 r. została uchylona przez SKO w Opolu decyzją z dnia 27 kwietnia 2015 r.), Starosta Głubczycki orzekł o cofnięciu skarżącemu uprawnień do wykonywania zawodu diagnosty nr [...], wydanego przez Starostę w dniu 8 grudnia 2004 r. Decyzja wydana została na podstawie art. 84 ust. 3 pkt 2 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2012 r. poz. 1137, z późn. zm.), zwanej dalej ustawą. W ustaleniach stanu faktycznego organ wskazał na przeprowadzoną w dniu 13 października 2014 r. kontrolę A w [...] pod kątem zgodności wykonywania badań technicznych pojazdów z przepisami ustawy oraz na prawomocny wyrok Sądu Rejonowego w [...], [...] Wydział Karny z dnia 6 sierpnia 2015 r., sygn. akt [...], którym uznano skarżącego winnym popełnienia w okresie od 22 października 2013 r. do 7 listopada 2013 r. wielokrotnego poświadczenia nieprawdy w zamian za przyjęcie korzyści majątkowej pełniąc obowiązki diagnosty. Organ przytoczył również przepis art. 84 ust. 1 i art. 84 ust. 3 pkt 2 ustawy oraz stosowne orzecznictwo sądowoadministracyjne i stwierdził, że powołany wyrok potwierdza, że diagnosta dokonał wpisu do dowodu rejestracyjnego oraz systemu elektronicznego niezgodnie ze stanem faktycznym i prawnym. Zdaniem organu, ujawniona nierzetelność diagnosty, która stanowi zagrożenie bezpieczeństwa w ruchu drogowym, musi skutkować cofnięciem skarżącemu uprawnień.

W odwołaniu od powyższej decyzji M. F. zarzucił naruszenie art. 7, art. 77 § 1 i art. 107 § 3 K.p.a. poprzez odstąpienie od podjęcia czynności niezbędnych do wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, polegające na nie załączeniu do sprawy akt postępowania karnego, zawierających m.in. prawomocny wyrok karny z dnia 6 sierpnia 2015 r., a także naruszenie art. 84 ust. 3 pkt 2 ustawy poprzez jego błędną wykładnię, polegającą na przyjęciu, że cofnięcie uprawnień diagnosty może nastąpić w następstwie wyroku skazującego, a nie przeprowadzonej kontroli, o której mowa w art. 83 ust. 6 ustawy. Odwołujący zarzucił też naruszenie art. 84 ust. 3 i ust. 4 ustawy przez jego zastosowanie w przypadku niezgodności tego uregulowania z wyrażoną w art. 2 Konstytucji RP zasadą proporcjonalności, albowiem przepis ten, jako unormowanie o charakterze sankcyjnym, nie określa gradacji kar ze względu na stopień winy. Zdaniem skarżącego, kompetencje do pozbawienia diagnosty uprawnień zawodowych posiada jedynie sąd powszechny, który może orzec o zakazie wykonywania określonego zawodu w oparciu o art. 39 pkt 2 K.k. Wskazał również, że Sąd Rejonowy w [...] w wyroku z dnia 6 sierpnia 2015 r. orzekł środek w postaci zakazu wykonywania określonego zawodu na okres 1 roku.

W wyniku rozpatrzenia odwołania, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Opolu decyzją z dnia 29 lutego 2016 r. utrzymało w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie. W uzasadnieniu decyzji, po przedstawieniu stanu faktycznego sprawy, organ wywiódł, że z art. 84 ust. 3 ustawy jednoznacznie wynika, iż w przypadku ustalenia nieprawidłowego działania diagnosty, Starosta nie ma wyboru i jest zobowiązany cofnąć uprawnienia do wykonywania badań technicznych. Konieczne jest zatem dokonanie bezspornego i niebudzącego wątpliwości ustalenia, że diagnosta wydał zaświadczenie lub dokonał wpisu do dowodu rejestracyjnego pojazdu niezgodnie ze stanem faktycznym lub przepisami. Kolegium odnotowało też, że w orzecznictwie sądowoadministracyjnym uznaje się, że prawomocny wyrok karny, którym skazano skarżącego za przestępstwo fałszu intelektualnego, jest wystarczającym dowodem na okoliczność spełnienia przesłanek cofnięcia diagnoście uprawnień. Bezspornie bowiem potwierdza on, że diagnosta dokonał wpisu do dowodu rejestracyjnego oraz systemu elektronicznego niezgodnie ze stanem faktycznym, a w konsekwencji i z prawem. Organ wskazał, że w przedmiotowej sprawie wyrokiem karnym z dnia 6 sierpnia 2015 r., sygn. akt [...], skarżący został uznany przez Sąd Rejonowy w [...] – [...] Wydział Karny za winnego popełnienia zarzucanych mu czynów stanowiących występki z art. 228 § 3 oraz art. 271 § 3 K.k. i ukarany karą łączną 1 roku i 8 miesięcy kary pozbawienia wolności, którą warunkowo zawieszono na okres próby 2 lat. Ponadto skarżącemu wymierzono karę grzywny oraz orzeczono zakaz prowadzenia działalności diagnosty na okres 1 roku. Powyższe oznacza, że nieprawidłowości w pracy diagnosty, o jakich mowa w art. 84 ust. 3 pkt 2 ustawy stwierdzono nie na podstawie kontroli, o jakiej mowa w tym przepisie, lecz ujawniono je w inny sposób, czyli na podstawie prawomocnego wyroku karnego. Dalej, Kolegium powołało się na uchwalę NSA wydaną w składzie 7 sędziów NSA z dnia 12 marca 2012 r., w której stwierdzono, że sposób ujawnienia dopuszczenia się przez diagnostę naruszenia określonego w art. 84 ust. 3 pkt 2 ustawy nie ma znaczenia dla oceny możliwości zastosowania sankcji przewidzianej w tym przepisie. Kolegium za własną przyjęło argumentację NSA przedstawioną w uchwale i stwierdziło, że źródło informacji, które uzasadniało wszczęcie z urzędu postępowania w sprawie cofnięcia skarżącemu uprawnień diagnosty, stanowiła treść prawomocnego wyroku Sądu Rejonowego w [...] z dnia 6 sierpnia 2015 r. Wobec tego organ pierwszej instancji prawidłowo uznał, że uzasadnione było cofnięcie stronie uprawnień diagnosty w oparciu o przepis art. 84 ust. 3 pkt 2 ustawy. W podsumowaniu Kolegium wywiodło, że stwierdzenie uchybienia polegającego na wydaniu przez diagnostę zaświadczenia lub dokonanie wpisu do dowodu rejestracyjnego pojazdu niezgodnie ze stanem faktycznym lub przepisami skutkuje zastosowaniem przewidzianej w art. 84 ust. 3 pkt 2 ustawy sankcji. Odpowiedzialność administracyjna w postaci cofnięcia uprawnień jest bowiem niezależna od odpowiedzialności karnoprawnej.

W skardze na powyższą decyzję M. F., reprezentowany przez pełnomocnika, ponowił zarzuty przedstawione w odwołaniu i wniósł o zmianę oraz uchylenie zaskarżonej decyzji Kolegium, a także przywrócenie skarżącemu uprawnień do wykonywania zawodu diagnosty oraz zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. W uzasadnieniu skargi skarżący przypomniał, że wyniki przeprowadzonej kontroli w dniu 13 października 2014 r. w A nie wykazały żadnej nieprawidłowości, a jedynie potwierdziły fakt, iż wykonywał on badania techniczne wskazanych pojazdów. Dopiero wyniki przeprowadzonego postępowania przygotowawczego, a zwłaszcza złożone wyjaśnienia przez skarżącego oraz zgodny wniosek prokuratora i skarżącego dotyczący wydania wyroku i orzeczenie uzgodnionej kary pozwoliły na konsensualne zakończenie postępowania karnego w trybie art. 335 K.p.k. Natomiast cofnięcie uprawnienia do wykonywania badań technicznych pojazdów nastąpiło na skutek wyroku skazującego, podczas gdy art. 84 ust. 3 ustawy upoważnia starostę do cofnięcia uprawnień diagnosty jedynie na podstawie stwierdzonych w wyniku kontroli uchybień, a nie wyroku sądowego. Powołując się na orzecznictwo sądowe, skarżący podkreślił, że niedopuszczalne jest cofnięcie uprawnień w oparciu o inne czynności niż kontrola. Odnosząc się do stanowiska zawartego w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, w którym Kolegium powołało się na treść rozstrzygnięcia NSA z dnia 12 marca 2012 r., sygn. II GPS 2/11, skarżący zauważył, że na jego kanwie powstały glosy krytyczne, w których wskazuje się, iż nie ma znaczenia, czy informacja o nieprawidłowościach zostanie ujawniona w toku kontroli, czy wyłącznie podczas jej trwania potwierdzona. Nie chodzi więc o ujawnienie po raz pierwszy nieprawidłowości, a co najmniej o udokumentowanie nieprawidłowości, o których organ dowiedział się przed dokonaniem kontroli. Jednakże przeprowadzenie kontroli jest warunkiem sine qua non zastosowania art. 84 ust. 3 ustawy i wynika to wprost z literalnego brzmienia przepisu oraz zrekonstruowanej na jego podstawie normy prawnej. Stanowisko przeciwne prowadzi do rażąco niesprawiedliwych i irracjonalnych konsekwencji. Tak więc prawidłowa ocena co do możliwości przeprowadzenia kontroli także w wyniku powzięcia informacji z innych źródeł przerodziła się w nieuzasadnione stwierdzenie, że do cofnięcia diagnoście uprawnienia do wykonywania badań technicznych może dojść i bez przeprowadzenia kontroli, o ile tylko organ jest przekonany o nieprawidłowościach, a źródło przekonania może być dowolne. Wobec tego za błędną uznać należy - zdaniem skarżącego - konstatację Kolegium jakoby wynik kontroli, o którym mowa w art. 83 ust. 3 pkt 2 ustawy nie stanowił przesłanki zastosowania sankcji, lecz określał źródło informacji uzasadniające wszczęcie z urzędu postępowania administracyjnego w przedmiocie cofnięcia uprawnień diagnoście. Ponadto skarżący wskazał, że art. 84 ust. 3 pkt 1 ustawy wymaga ustalenia zakresu zawinienia, ewentualnych skutków, a także przede wszystkim rozważenia, czy charakter naruszenia procedury badania upoważnia do cofnięcia uprawnień zawodowych na lat 5. Takich działań organu zabrakło. Natomiast ogólnikowy pogląd, że wadliwości są istotne i wadliwość zbadania podzespołów pojazdów mających wpływ na bezpieczeństwo jazdy, nie może być utożsamiany z rzeczywistą analizą stopnia tych naruszeń. Poza tym skarżący podniósł, że kompetencje do pozbawienia diagnosty uprawnień zawodowych posiada jedynie sąd powszechny i w tym zakresie powtórzył argumentację zaprezentowaną w odwołaniu.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Opolu wniosło o oddalenie skargi, podtrzymując w całości stanowisko i argumenty, przytoczone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Ponadto Kolegium podniosło, że z treści mających zastosowanie w sprawie przepisów nie można wywieść w żaden sposób, że obowiązkiem organu jest badanie zakresu zawinienia diagnosty, czy jego skutków.

Na rozprawie pełnomocnik skarżącego podtrzymał skargę i wywody w niej zawarte, akcentując wynik kontroli oraz niewspółmierną sankcję zastosowaną wobec skarżącego.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2016 r. poz. 1066), sądy administracyjne kontrolują działalność administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Z tego też powodu, w postępowaniu sądowym nie mogą być brane pod uwagę argumenty natury słusznościowej czy celowościowej. Badana jest wyłącznie legalność aktu administracyjnego, czyli prawidłowość zastosowania przepisów prawa do zaistniałego stanu faktycznego, trafność wykładni tych przepisów oraz prawidłowość zastosowania przyjętej procedury.

Stosownie do art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718, z późn. zm.), zwanej dalej P.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz wskazaną podstawą prawną.

Na zasadzie art. 145 § 1 pkt 1 P.p.s.a., uwzględnienie skargi na decyzję administracyjną następuje w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (lit. a), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (lit. b) lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (lit. c). W przypadku braku wskazanych uchybień, jak również braku przyczyn uzasadniających stwierdzenie nieważności aktu bądź stwierdzenia wydania go z naruszeniem prawa (art. 145 § 1 pkt 2 i pkt 3 P.p.s.a.), skarga podlega natomiast oddaleniu, na podstawie art. 151 P.p.s.a.

Przeprowadzona przez Sąd, w granicach tak określonej kognicji, kontrola legalności zaskarżonej decyzji, a także - z mocy art. 135 P.p.s.a. - decyzji organu pierwszej instancji wykazała, że decyzje te nie naruszają prawa. Sąd nie stwierdził nieprawidłowości zarówno co do ustalenia stanu faktycznego sprawy, jak i w zakresie zastosowania do niego przepisów prawa. W ocenie Sądu, postępowanie wyjaśniające zostało przeprowadzone prawidłowo, ustalenia organów nie pozostawiają wątpliwości, a ocena dokonana na podstawie przyjętych ustaleń znajduje umocowanie w zgromadzonym materiale dowodowym. Z tego powodu Sąd uznał, że zaskarżona decyzja jest prawidłowa, a skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Przedstawienie przyczyn, które legły u podstaw takiej oceny Sądu, rozpocząć należy od przypomnienia, że kontroli poddana została decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z dnia 29 lutego 2016 r., którą utrzymano w mocy decyzję Starosty Głubczyckiego z dnia 5 listopada 2015 r. o cofnięciu skarżącemu uprawnienia do wykonywania zawodu diagnosty nr [...], wydanego przez Starostę w dniu 8 grudnia 2004 r.

Podstawę materialnoprawną rozstrzygnięcia stanowiły przepisy ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym, zwanej nadal w skrócie "ustawą". Zgodnie z przepisem art. 84 ust. 3 pkt 2 ustawy, starosta cofa diagnoście uprawnienie do wykonywania badań technicznych, jeżeli w wyniku przeprowadzonej kontroli, o której mowa w art. 83 ust. 6, stwierdzono wydanie przez diagnostę zaświadczenia albo dokonanie wpisu do dowodu rejestracyjnego pojazdu niezgodnie ze stanem faktycznym lub przepisami. Prawidłowo przyjęły organy obu instancji, że przytoczony przepis, stanowiący podstawę cofnięcia uprawnień diagnosty ma charakter bezwzględnie obowiązujący, co oznacza, że stwierdzenie uchybienia polegającego na wydaniu przez diagnostę zaświadczenia lub dokonanie wpisu do dowodu rejestracyjnego pojazdu niezgodnie ze stanem faktycznym lub przepisami skutkuje zastosowaniem przewidzianej w nim sankcji. Podkreślenia również wymaga, że decyzja podjęta na podstawie omawianego przepisu nie jest oparta o uznanie administracyjne, a więc organ ją wydający nie ma prawa wyboru jednego z dopuszczonych prawem wariantów rozstrzygnięcia. Wręcz przeciwnie, decyzja ta ma charakter decyzji związanej, gdyż w przypadku zaktualizowania się określonych w przedmiotowym przepisie przesłanek cofnięcie uprawnień diagnoście jest obowiązkiem właściwego starosty. Innymi słowy, komentowana regulacja nie daje uprawnionemu do orzekania organowi prawa do odstąpienia od określonej przepisem sankcji, jak również do miarkowania konsekwencji bezprawnego zachowania, np. z uwagi na ilość popełnionych naruszeń prawa. Stąd, za niezasadne należy uznać zarzuty skarżącego dotyczące orzeczenia nieproporcjonalnej sankcji, chociażby z uwagi na brak możliwości wyboru spośród kilku przewidzianych przepisami środków. Ponadto dostrzec przyjdzie, że w omawianym przepisie nie ma mowy o winie, wystarczy stwierdzenie obiektywnie dokonanych uchybień. Aby zaistniała odpowiedzialność administracyjna diagnosty musi on wydać zaświadczenie albo dokonać wpisu do dowodu rejestracyjnego pojazdu niezgodnie ze stanem faktycznym lub przepisami. Tak więc musi wykonać czynności wbrew tym, które są dokładnie określone przepisami prawa, czyli ustawą - Prawo o ruchu drogowym oraz rozporządzeniami wykonawczymi, i do tego czynnościami mieszczącymi się w zakresie jego obowiązków. Ustawa nie dopuszcza żadnego wyjątku, który wyłączałby wydanie takiej decyzji, w szczególności decyzja ta nie jest uzależniona od motywów, którymi kierował się diagnosta, naruszając art. 84 ust. 3 pkt 1 i 2 ustawy. Nawet zatem w przypadku odpowiedzialności karnoprawnej diagnosta ponosi odpowiedzialność administracyjną w postaci cofnięcia uprawnień; są to dwa niezależne rodzaje odpowiedzialności (por. wyrok NSA z dnia 17 grudnia 2013 r., sygn. akt II GSK 1460/12, wszystkie orzeczenia powołane w uzasadnieniu dostępne na stronie internetowej Centralnej Bazy Orzeczeń Sądów Administracyjnych - http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Ponadto wyjaśnić trzeba - co trafnie dostrzegły również organy - że celem przepisu art. 84 ust. 3 pkt 2 ustawy jest odsunięcie od czynności diagnostycznych nierzetelnych diagnostów, którzy swoim postępowaniem zagrażają bezpieczeństwu w ruchu drogowym (por. wyrok NSA z dnia 28 sierpnia 2014 r., sygn. akt II GSK 928/13). Nie można więc uznać - jak chce tego skarżący - że omawiany przepis pozostaje w sprzeczności z wyrażoną w art. 2 Konstytucji RP zasadą proporcjonalności. Poza tym omawiany przepis korzysta z domniemania zgodności z Konstytucją RP, gdyż Trybunał Konstytucyjny nie orzekał o jego niezgodności z Konstytucją.

Przechodząc już do okoliczności niniejszej sprawy, przypomnieć należy, że podstawę ustaleń faktycznych organów stanowił prawomocny wyrok Sądu Rejonowego w [...], [...] Wydział Karny z dnia 6 sierpnia 2015 r., sygn. akt [...]. Z treści tego wyroku wynika, że M. F. został uznany winnym popełnienia w okresie od 22 października 2013 r. do 7 listopada 2013 r. wielokrotnego poświadczenia nieprawdy w zamian za przyjęcie korzyści majątkowej, pełniąc obowiązki diagnosty na A. Przy czym poświadczenie nieprawdy polegało na potwierdzeniu przez skarżącego poprzez wbicie w dowodzie rejestracyjnym stempla przeprowadzenia badań technicznych pojazdów (szczegółowo opisanych w sentencji wyroku), których to badań faktycznie nie przeprowadził. Nie ulega wątpliwości, że wpisanie w dowodzie rejestracyjnym wykonania pozytywnego badania technicznego, mimo jego nieprzeprowadzenia, jest niezgodne ze stanem faktycznym oraz obowiązującymi przepisami.

W niniejszej sprawie sporne pozostaje natomiast ustalenie, czy możliwe jest wydanie decyzji o cofnięciu uprawnień diagnosty w sytuacji, gdy nieprawidłowości w pracy diagnosty, o jakich mowa w punkcie w art. 84 ust. 3 pkt 2 ustawy stwierdzono nie w wyniku przeprowadzonej kontroli, lecz ujawniono je w inny sposób - na podstawie prawomocnego wyroku karnego.

Powyższą kwestię rozstrzygnął - jak trafnie wskazały organy - Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale z dnia 12 marca 2012 r., sygn. akt II GPS 2/11, podjętej w składzie siedmiu sędziów, w której stwierdził, że "sposób ujawnienia dopuszczenia się przez diagnostę naruszenia określonego w art. 84 ust. 3 pkt 2 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym (tekst jednolity: Dz. U. z 2005 r. Nr 108, poz. 908 ze zm.) nie ma znaczenia dla oceny możliwości zastosowania sankcji przewidzianej w tym przepisie".

W uzasadnieniu uchwały NSA stwierdził, dokonując analizy użytego w art. 84 ust. 3 ustawy zwrotu "w wyniku przeprowadzonej kontroli", że "określenie to odnosi się do istnienia podstaw faktycznych do wszczęcia postępowania administracyjnego w przedmiocie cofnięcia uprawnień diagnoście. Postępowanie to wszczynane jest z urzędu, a »wynik przeprowadzonej kontroli« jest informacją o takim stanie faktycznym, który w świetle prawa materialnego obliguje organ do uregulowania sytuacji poprzez podjęcie określonej decyzji". Jednocześnie NSA wskazał, iż "nie oznacza to, że wszczęcie z urzędu postępowania w przedmiocie cofnięcia uprawnień diagnoście może nastąpić tylko wówczas, gdy wynik kontroli przeprowadzonej u przedsiębiorcy ujawni wydanie przez diagnostę zaświadczenia albo dokonanie wpisu niezgodnie ze stanem faktycznym lub przepisami. Co do zasady bowiem wszczęcie postępowania z urzędu następuje również wówczas, gdy z żądaniem wystąpi podmiot na prawach strony (182 k.p.a.), czy też w wyniku skargi powszechnej wniesionej przez osobę trzecią". Dalej, trafnie wywodził NSA, iż "brak jest racjonalnych przesłanek do wykluczenia możliwości wszczęcia postępowania administracyjnego w przedmiocie cofnięcia uprawnień, w sytuacji gdy informacje o wydaniu przez diagnostę zaświadczenia albo dokonaniu wpisu niezgodnie ze stanem faktycznym lub przepisami zostały uzyskane podczas analizy akt w innej sprawie, czy też pochodzą od innych organów. Przyjęcie poglądu przeciwnego spowodowałby, iż przepis art. 84 ust. 3 pkt 2 Prawa o ruchu drogowym nie mógłby spełniać swojej funkcji. Nie może budzić wątpliwości, że celem tego przepisu jest odsunięcie od czynności diagnostycznych nierzetelnych diagnostów. Wydanie przez diagnostę zaświadczenia, czy też dokonanie wpisu do dowodu rejestracyjnego pojazdu niezgodnie ze stanem faktycznym lub przepisami, może mieć bezpośredni wpływ na bezpieczeństwo ruchu drogowego, godzić w życie i zdrowie ludzkie. Założenie, że nie można wszcząć postępowania o cofnięcie uprawnień diagnoście, który przy wykonywaniu czynności diagnostycznych godzi się na takie zagrożenia, tylko z tego powodu, iż nie ujawniono naruszającego prawo działania w toku kontroli przeprowadzonej u zatrudniającego go przedsiębiorcy, prowadzi do rażąco niesprawiedliwych i irracjonalnych konsekwencji. (...). Zakładając racjonalność ustawodawcy brak jest argumentów dla wykazania, że tylko w sytuacji, gdy postępowanie w przedmiocie cofnięcia uprawnień diagnoście z powodów określonych w art. 84 ust. 3 pkt 2 Prawa o ruchu drogowym zostało wszczęte w »wyniku przeprowadzonej kontroli« wobec diagnosty można stosować sankcje administracyjnoprawne i karnoprawne. Natomiast nieujawnienie fałszu intelektualnego »w wyniku kontroli« znosi sankcję administracyjną (...)". W ocenie NSA, wynik kontroli, o jakim mowa w przepisie "nie stanowi (...) przesłanki zastosowania sankcji, lecz określa źródło informacji uzasadniające wszczęcie z urzędu postępowania administracyjnego w przedmiocie cofnięcia uprawnień diagnoście".

Powyższa uchwała jest na mocy art. 269 § 1 P.p.s.a. pośrednio wiążąca dla każdego składu orzekającego sądu administracyjnego. Jak wskazuje się w orzecznictwie, przepis ten nie pozwala żadnemu składowi sądu administracyjnego rozstrzygnąć sprawy w sposób sprzeczny ze stanowiskiem zawartym w uchwale i przyjmować wykładni prawa odmiennej od tej, która została przyjęta przez skład poszerzony Naczelnego Sądu Administracyjnego. Jeżeli skład sądzący w sprawie nie stwierdzi zasadności uruchomienia trybu przewidzianego w art. 269 P.p.s.a., to obowiązany jest respektować stanowisko wyrażone w uchwale składu poszerzonego Naczelnego Sądu Administracyjnego (por. postanowienie NSA z dnia 8 lipca 2014 r., sygn. akt II GSK 1518/14; wyroki NSA: z dnia 26 listopada 2014 r., sygn. akt II FSK 1474/14; z dnia 4 lutego 2015 r., sygn. akt II OSK 1632/13). Sąd orzekający w niniejszej sprawie podziela pogląd wyrażony przez Naczelny Sąd Administracyjny w sentencji powyższej uchwały, jak również akceptuje argumentację podniesioną w jej uzasadnieniu. W tych okolicznościach wszelkie argumenty podważające prawidłowość poglądu wyrażonego przez Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale składu powiększonego z dnia 12 marca 2012 r., muszą być uznane za pozbawione podstaw. Tym samym zarzuty skargi dotyczące naruszenia art. 84 ust. 3 pkt 2 ustawy należy uznać za bezzasadne. W świetle przytoczonej wyżej argumentacji, stwierdzić należy, że organy orzekające zasadnie uznały, iż ustalenia poczynione na podstawie prawomocnego wyroku karnego mieszczą się w hipotezie art. 84 ust. 3 pkt 2 ustawy, co skutkować musiało cofnięciem skarżącemu uprawnień diagnosty.

Poza powyższym wskazać również trzeba na pogląd wyrażany w orzecznictwie sądowoadministracyjnym, który skład orzekający w niniejszej sprawie w pełni akceptuje, iż ustalenia co do faktów zawarte w sentencji prawomocnego wyroku sądu karnego nie mogą być przedmiotem postępowania dowodowego w sprawie administracyjnej. Ustalenia te są wiążące dla organu administracji publicznej i nie podlegają weryfikacji w odróżnieniu od innych faktów w postępowaniu administracyjnym (por. wyrok NSA z dnia 30 listopada 2011 r., sygn. akt II GSK 1227/10). Ponadto zgodnie z art. 11 P.p.s.a. ustalenia wydanego w postępowaniu karnym prawomocnego wyroku skazującego co do popełnienia przestępstwa wiążą sąd administracyjny. Wprowadzenie do postępowania sądowoadministracyjnego zasady, o jakiej mowa w ww. art. 11, sprawia, że adresatami tej zasady stają się pośrednio organy administracji publicznej, które w kontrolowanej przez sąd administracyjny sprawie czyniły ustalenia faktyczne. Działanie art. 11 P.p.s.a. w postępowaniu sądowoadministracyjnym sprawia, że sąd będzie musiał uznać za błędne ustalenia tych organów, jeżeli nie będą korespondowały z zasadą związania ustaleniami prawomocnego wyroku skazującego. Związanie sądu administracyjnego ustaleniami wyroku karnego wynikającymi z art. 11 P.p.s.a. należy rozumieć w ten sposób, że przepis ten zakazuje sądowi podważania ustaleń organu administracji publicznej zgodnych z ustaleniami prawomocnego wyroku skazującego oraz nakazuje akceptację ustaleń organu administracji publicznej zgodnych z ustaleniami wyroku skazującego (tak: M. Romańska [w:] T. Woś, H. Knysiak-Sudyka, M. Romańska "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz", Wyd. Wolters Kluwer, Warszawa 2016 r., wyd. 6, s. 193 i powołane tam orzecznictwo).

Stosownie do powyższego uznać trzeba, że dowód w postaci odpisu prawomocnego wyroku sądu karnego mógł stanowić podstawę ustaleń faktycznych poczynionych przez organy w niniejszej sprawie. Wbrew też zarzutom skargi, przedmiotowy wyrok został włączony do akt sprawy, a skarżący miał możliwość zapoznania się z aktami i wypowiedzenia co do zebranych dowodów i materiałów. O powyższym świadczy doręczone M. F. w dniu 19 października 2015 r., a pełnomocnikowi skarżącego w dniu 27 października 2015 r., zawiadomienie informujące stronę o uprawnieniach wynikających z art. 10 § 1 K.p.a. W ocenie Sądu, skoro omawiany wyrok przesądza, że skarżący dokonał wpisu w dokumentach potwierdzających wykonanie badań technicznych i sprawności pojazdu niezgodnie ze stanem faktycznym, a w konsekwencji z prawem, nie było już potrzeby gromadzenia przez organ dodatkowych dowodów. Poza tym sam skarżący nie wskazał, jakie dowody - jego zdaniem - powinny zostać jeszcze przez organ przeprowadzone. Natomiast w orzecznictwie przyjmuje się, że prawomocny wyrok karny stwierdzający popełnienie przez diagnostę przestępstwa poświadczenia nieprawdy poprzez potwierdzenie przeprowadzenia badania technicznego pojazdu, pomimo że badania takie nie zostały w rzeczywistości przeprowadzone, jest kwalifikowanym dowodem na okoliczności wskazane w hipotezie przepisów art. 84 ust. 3 pkt 2 ustawy, co stanowi obligatoryjną podstawę cofnięcia diagnoście uprawnienia do wykonywania badań technicznych (por. wyrok NSA z dnia 28 października 2015 r., sygn. akt II GSK 1979/14).

Reasumując, Sąd uznał, że w rozpoznawanej sprawie zgromadzono materiał dowodowy wystarczający dla podjęcia rozstrzygnięcia, który następnie został przeanalizowany i w sposób prawidłowy oceniony przez organy, zgodnie z zasadami regulującymi postępowanie administracyjne, a więc zgodnie z art. 7, art. 75, art. 77 § 1 i art. 80 K.p.a. W ocenie Sądu, zgodzić się należy ze stanowiskiem organów, że w ustalonym stanie faktycznym obowiązujące przepisy prawa dostarczyły podstaw do cofnięcia skarżącemu uprawnień diagnosty na podstawie art. 84 ust. 3 pkt 2 ustawy. W ocenianych decyzjach, stosownie do art. 107 § 3 K.p.a., organy obu instancji wskazały podstawy faktyczne i prawne podjętych rozstrzygnięć, wyjaśniając wyczerpująco ich motywy. Sąd nie dopatrzył się przy tym z urzędu innych naruszeń prawa, uzasadniających uchylenie zaskarżonej decyzji.

Uwzględniając powyższe i uznając, że skarga jest niezasadna, na podstawie art. 151 P.p.s.a., Sąd orzekł jak w sentencji.