Wyrok NSA, sygn. akt I GSK 350/21
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2021-06-18 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6559
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Hanna Kamińska (spr.) Sędzia NSA Małgorzata Grzelak Sędzia del. WSA Jacek Czaja po rozpoznaniu w dniu 18 czerwca 2021 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej [...] od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 9 listopada 2020 r., sygn. akt V SA/Wa 1197/20 w sprawie ze skargi [...] na informację Polskiej Agencji Rozwoju Przedsiębiorczości z dnia 14 lipca 2020 r. nr [...] w przedmiocie oceny wniosku o dofinansowanie realizacji projektu oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 9 listopada 2020 r., sygn. akt V SA/Wa 1197/20 oddalił skargę [...] na informację Polskiej Agencji Rozwoju Przedsiębiorczości (PARP) z 14 lipca 2020 r. nr [...] w przedmiocie oceny wniosku o dofinansowanie realizacji projektu.

Sąd I instancji orzekał w następującym stanie faktycznym sprawy.

[...] (dalej: "Spółka", "Wnioskodawca" lub "Skarżąca") złożyła wniosek o dofinansowanie projektu pt. "[...]" w ramach Programu Operacyjnego Inteligentny Rozwój, Oś priorytetowa 3 Wsparcie innowacji w przedsiębiorstwach, działanie 3.2. Wsparcie wdrożeń wyników prac B+R, poddziałanie 3.2.1 Badania na rynek.

PARP pismem z 20 maja 2020 r. poinformowała Wnioskodawcę o negatywnym wyniku oceny projektu.

W uzasadnieniu organ wskazał, że minimalna liczba punktów umożliwiająca wybranie projektu do dofinansowania w ramach konkursu wynosiła łącznie 14 punktów. Jednocześnie, aby otrzymać rekomendację do dofinansowania projekt musiał uzyskać w punktowanych kryteriach z wyjątkiem kryteriów "Projekt wpisuje się w Krajową Inteligentną Specjalizację", "Wnioskodawca jest członkiem klastra posiadającego status Krajowego Klastra Kluczowego", "Projekt polega na wdrożeniu wyników prac B+R chronionych patentem lub zgłoszonych do ochrony patentowej lub prawem ochronnym na wzór użytkowy lub dotyczących zgłoszonego wzoru użytkowego" minimum 1 pkt.

W wyniku oceny projekt uzyskał 17 punktów jednak nie uzyskał wymaganej liczby punktów w kryterium nr 9 "Opłacalność projektu i uzasadnienie jego realizacji". Komisja Oceny Projektów (KOP) w uzasadnieniu negatywnej oceny ww. kryterium wskazała, że przedstawione we wniosku dane są przeszacowane (zbyt optymistyczne, przyjęte wolumeny ilościowe nie zostały potwierdzono listami intencyjnymi), dlatego uznano je za nierzetelne. Skala projektu jest niewspółmiernie wysoka do skali obecnej działalności Spółki. Ponadto opłacalność projektu i uzasadnienie jego realizacji nie może opierać się na prognozie bazującej na wolumenach, które nie są potwierdzone listami intencyjnymi.

Orzekając na skutek protestu spółki PARP pismem z 14 lipca 2020 r. poinformowała Spółkę o jego nieuwzględnieniu.

W uzasadnieniu wskazano, że ocena przeprowadzona przez KOP była prawidłowa i ze względu na stwierdzenie braku rzetelności danych w zakresie określenia opłacalności projektu nie mogła skutkować przyznaniem punktów w ramach kryterium nr 9. Byłoby to sprzeczne z zapisami załącznika nr 1 do Regulaminu konkursu "Kryteria wyboru projektów" gdzie wskazano, że w ramach kryterium mogą otrzymać punkty tylko te projekty, które przedstawiły rzetelne dane w zakresie prognoz finansowych.

PARP powołała się na opinię eksperta zewnętrznego, którego opinię wykorzystano w ramach rozpatrzenia protestu. Ekspert ten stwierdził, że "całkowicie bezzasadne jest żądanie Wnioskodawcy przyznania 3 punktów w przedmiotowym kryterium oraz stwierdzenie, te pozytywna ocena części elementów stanowi podstawę do przyznania punktacji. Ocenie podlega kilka elementów w tym opłacalność projektu, strategia, identyfikacja rynku, konkurencyjność produktu oraz odpowiedź no zapotrzebowanie rynku. Aby w kryterium można było przyznać punkty, każdy z ww. elementów musi być spełniony. W przypadku opłacalności ocenie podlegają nie tylko wartości wskaźników efektywności projektu, ale również założenia do prognoz finansowych stanowiące podstawę ich wyliczenia, które muszą być oparte na wiarygodnych założeniach ekonomiczno-finansowych w tym m.in. na realnej wielkości sprzedaży. Zgodnie z zapisami kryterium, w przypadku nierzetelnych danych należy przyznać 0 punktów, bez względu na wynik oceny pozostałych aspektów ocenionych w kryterium.

PARP wskazała, że wezwanie Spółki do nadesłania listów intencyjnych wynikało z braku uwiarygodnienia w treści wniosku o dofinansowanie zapotrzebowania na produkty projektu. Wezwanie to było konsekwencją informacji przestawionych we wniosku o dofinansowanie, gdzie wskazano, że praktycznym i rzeczywistym potwierdzeniem minimalizacji ryzyk biznesowych są listy intencyjne podpisane z szeregiem firm: [...] Zatem Wnioskodawca został wezwany do przedstawienia dokumentów, które zadeklarował, że posiada i które miały potwierdzić realność przyjętych założeń w zakresie popytu na produkty Wnioskodawcy. Nie była to, więc dowolność KOP, lecz racjonalna konsekwencja treści wniosku.

Organ zwrócił przy tym uwagę na zapisy zawarte w dokumentacji konkursowej gdzie nie zawarto obligatoryjnego wymogu przedstawienia listów intencyjnych. Niemniej jednak z załącznika nr 3 do Regulaminu konkursu "Instrukcja wypełniania wniosku o dofinansowanie" wynika, że Wnioskodawca powinien uwiarygodnić zapotrzebowania na produkty projektu w celu potwierdzenia wiarygodności i realności przyjętych prognoz w zakresie popytu. Powyższe strona może uwiarygodnić za pomocą przeprowadzenia badań rynkowych, analiz rynku np. w zakresie popytu na jego produkty, analizie produktów konkurencyjnych czy analizie tendencji rynkowych na produkt Wnioskodawcy i produkty konkurencyjne. Spółka w dokumentacji projektowej nie uwiarygodniła realności przyjętych prognoz w związku z tym zasadne było wezwanie do przedstawienia dokumentów potwierdzających rzetelność sporządzonych prognoz. Kryterium zostało uznane za niespełnione z uwagi na brak uwiarygodnienia realności przyjętego do prognoz zapotrzebowania rynkowego na produkt Wnioskodawcy stanowiącego podstawę do określenia opłacalności projektu. Przedłożone listy intencyjne nie potwierdzały realności przyjętego zapotrzebowania na produkt Wnioskodawcy. Część listów intencyjnych została wystawiona po złożeniu wniosku o dofinansowanie, zatem nie stanowiła ona źródła informacji w zakresie określenia zapotrzebowania na produkt Wnioskodawcy, ponieważ takie zapotrzebowanie zostało oszacowane przed złożeniem wniosku o dofinansowanie. Ponadto przedłożone listy intencyjne dotyczą możliwości zakupu jachtów, natomiast w ramach projektu Wnioskodawca wdraża podzespoły jachtu, tj. pokłady jachtów fotowoltaicznych, pokłady i kadłub fotowoltaiczny do jachtów oraz dopiero po 2 latach od uruchomienia produkcji – całe jachty.

W ocenie PARP Wnioskodawca nie uwiarygodnił zapotrzebowania na produkt projektu. Na powyższy aspekt uwagę zwrócił również ekspert zewnętrzny stwierdzając, iż "kryteria wyboru projektów nie wprowadzają wymogu dołączania do wniosku o dofinansowanie listów intencyjnych. Nie ma też bezwzględnego wymogu potwierdzenia w listach intencyjnych pełnego wolumenu sprzedaży. Na Wnioskodawcy ciąży obowiązek uwiarygodnienia założonych w prognozie wielkości". Strona w celu potwierdzenia realności danych powinien uwiarygodnić, że na rynku jest zapotrzebowanie na jego produkty, np. za pomocą listów intencyjnych, czy w oparciu o pogłębioną analizę rynku, w tym analizę konkurencji, popytu, podaży i tendencji rozwojowych rynku jachtów. Takich dokumentów w ramach dokumentacji projektowej nie przedstawiono, poza listami intencyjnym, które zostały zakwestionowane z uwagi na to, że dotyczyły albo całych jachtów, które Wnioskodawca zamierza produkować dopiero po 2 latach od zakończenia projektu albo były to dokumenty, które nie mogły stanowić podstawy do określenia potencjału, ponieważ zostały wystawione już po dokonaniu szacowania zapotrzebowania na produkty projektu. Ponadto przychody ze sprzedaży jachtów, do których odnoszą się przedłożone listy intencyjne, docelowo w 2029 r. stanowią zaledwie nieco ponad 17% ogółu zaplanowanych przychodów ze sprzedaży w ramach projektu. Pozostała część przychodów będzie pochodziła z planowanej sprzedaży kadłubów fotowoltaicznych (produkt A) oraz kadłubów i pokładów fotowoltaicznych (produkt B) co zostało odzwierciedlone w przedłożonych do wniosku tabelach finansowych, co jednak nie znajduje potwierdzenia w przedłożonych listach intencyjnych.

Organ wskazał, że w ocenie realności przyjętych prognoz i założeń w zakresie określenia potencjału rynkowego produktu kluczowe jest również odniesienie skali dotychczasowej działalności Wnioskodawcy, w porównaniu do skali działalności planowanej dla rezultatu projektu. Przyjęte przez Wnioskodawcę prognozy przychodów z produktów powstałych w wyniku realizacji projektu są niewspółmiernie wysokie w porównaniu do dotychczasowej skali działalności i prognoz dotychczasowej działalności w kolejnych latach. W okresach historycznych wielkość przychodów ze sprzedaży Spółki kształtowała się w granicach 0,6 mln zł w 2017 r. do 1,2 mln zł w 2018 r. zgodnie z informacjami przedstawionymi w tabelach finansowych. Również dane prognostyczne w zakresie dotychczasowej działalności zachowują podobną tendencję wzrostową. Natomiast dane prognostyczne ze sprzedaży produktów będących rezultatem projektu są znacznie wyższe niż przychody z dotychczasowej działalności. Wnioskodawca zaplanował osiągnięcie przychodów ze sprzedaży projektu w 2022 r. na poziomie ponad 3,6 mln zł z kolei w 2029 r. założono dynamikę ze sprzedaży już na poziomie ponad 14,6 mln zł (zgodnie z tabelami finansowymi z tytułu sprzedaży 175 sztuk z czego 82 szt. stanowi sprzedaż pokładów fotowoltaicznych do jachtów oraz pokładów i kadłubów fotowoltaicznych a 11 szt. stanowi sprzedaż całych jachtów). Wnioskodawca nie uzasadnił tak znaczącej skali przychodów ze sprzedaży w ramach projektu w odniesieniu do bieżącej działalności mając na uwadze, że rynek docelowy w wyniku realizacji projektu nie ulegnie zmianie i będzie tożsamy z rynkiem, na którym działa dotychczas Wnioskodawca.

Organ podniósł, że wartości przychodów z projektu w tabelach finansowych są niespójne z analogicznymi informacjami wskazanymi we wniosku w punkcie "Założenia do tabel finansowych – sytuacja finansowa Wnioskodawcy oraz jej prognoza" gdzie dla roku 2029 założono przychody ze sprzedaży na poziomie 16,2 mln zł z tytułu sprzedaży 188 sztuk produktów a w okresie realizacji projektu, czyli w 2021 r. na poziomie 3,2 mln zł. Wnioskodawca nie uwiarygodnił, że założone dane są realne i rzetelnie przedstawione. Spółka nie uwiarygodniła, że osiągnie zadeklarowane przychody, ponieważ nie zostało to potwierdzone analizami rynku. Stanowisko to jest zbieżne z opinią eksperta zewnętrznego, który uznał, iż "Pomimo założenia ambitnych wielkości sprzedaży Wnioskodawca nie zamieścił we wniosku żadnego uzasadnienia, z czego one wynikają i na podstawie, czego zostały oszacowane".

PARP wskazała, że Spółka posiada zdolność do sfinansowania projektu z uwagi na uwiarygodnienie niezbędnego zewnętrznego źródła finansowania projektu w postaci pożyczek. Niemniej jednak kwestia zapewnienia finansowania projektu nie ma wpływu na ocenę kryterium dotyczącego opłacalności inwestycji. Kluczowe w ocenie analizowanego kryterium jest potwierdzenie czy realizacja projektu jest opłacalna oraz czy założenia i dane przyjęte do określenia potencjału są prawidłowe i realne. Wnioskodawca nie potwierdził w dokumentacji projektowej realności przyjętych danych, co skutkuje negatywną oceną kryterium. Ponadto Wnioskodawca musi mieć na uwadze, że spełnienie jednego kryterium nie determinuje spełnienia w ramach oceny innych kryteriów, ponieważ każde kryterium oceny jest weryfikowane przez pryzmat właściwych sobie aspektów oceny określonych w "Kryteriach wyboru projektów".

Uzasadniając oddalenie skargi spółki na powyższe rozstrzygnięcie WSA w Warszawie podkreślił, że Skarżąca nie uwiarygodniła założonych wielkości sprzedaży żadnymi badaniami rynku, zawartymi umowami, kontraktami bądź listami intencyjnymi, potwierdzającymi, że osiągnięcie założonych wielkości może być realne. Istniały niespójności pomiędzy informacjami zawartymi we wniosku o dofinansowanie i załącznikach oraz na brak dokumentów lub analiz potwierdzających, że Wnioskodawca jest w stanie sprzedać wielokrotnie więcej produktów niż aktualnie.

Sąd I instancji podał, że Skarżąca nie spełniła kryterium nr 9 "Opłacalność projektu i uzasadnienie jego realizacji". Przy dokonaniu tej oceny PARP nie naruszyła art. 37 ust. 1 ustawy z dnia 11 lipca 2014 r. o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych w ramach perspektywy finansowej 2014-2020 (Dz.U. z 2020 r., poz. 818; dalej: ustawa wdrożeniowa). Zasady przejrzystości i rzetelności zostały zdefiniowane w Rozdziale 4 - Ogólne warunki wyboru projektów, pkt 1 lit. a i b Wytycznych w zakresie trybów wyboru projektów na lata 2014-2020. Przejrzystość rozumiana jest tu, jako zapewnienie dostępu do informacji związanych z przebiegiem wyboru projektów. Zasada ta jest realizowana, co najmniej poprzez udzielanie na wniosek wnioskodawcy informacji o postępowaniu, jakie toczy się w odniesieniu do jego projektu, a także poprzez bieżące zamieszczanie na stronie internetowej instytucji organizującej konkurs informacji o etapie, na którym znajduje się dany konkurs lub innych informacji związanych z jego przebiegiem. W ramach konkursu PARP na bieżąco informuje wnioskodawców w drodze komunikatów na stronie internetowej o tym, na jakim etapie znajduje się konkurs, oraz udziela odpowiedzi na indywidualne pytania zadawane przez wnioskodawców.

Sąd podniósł, że zgodnie z Wytycznymi, rzetelność rozumiana jest, jako obowiązek zgodnej z ustanowionymi regułami oceny każdego projektu. Zasada ta jest realizowana, co najmniej poprzez pisemne uzasadnienie wyniku oceny spełniania każdego z kryteriów, które zostało ocenione negatywnie oraz w przypadku kryterium punktowego nie przyznano maksymalnej możliwej do uzyskania liczby punktów. Każde uzasadnienie zawiera przynajmniej wskazanie wszystkich okoliczności, które przesądziły o negatywnym wyniku oceny spełniania danego kryterium lub wskazanie okoliczności uniemożliwiających przyznanie maksymalnej możliwej do uzyskania liczby punktów lub wskazanie okoliczności, które zdecydowały o negatywnej ocenie merytorycznej. Zasada przejrzystości reguł oceny projektów zawarta w art. 37 ust. 1 ustawy wdrożeniowej ma charakter instrumentalny w relacji do zasady równości, formułując wobec właściwej instytucji przeprowadzającej wybór projektów do dofinansowania obowiązek jasnego, precyzyjnego i dostępnego dla wszystkich wnioskodawców określenia kryteriów kwalifikowania projektów.

W ocenie Sądu I instancji PARP nie naruszyła zasady rzetelności. Informacja dot. oceny wniosku Skarżącej zawiera pisemne uzasadnienie negatywnego wyniku oceny formalnej oraz wskazanie wszystkich okoliczności, które przesądziły o tej ocenie. Wbrew twierdzeniom spółki ocena ta nie została oparta na podstawie opinii eksperta zewnętrznego. PARP przedstawiła własną argumentację odnośnie każdego z zarzutów podniesionych w proteście. Wybrane fragmenty opinii eksperta zewnętrznego zostały powołane jedynie pomocniczo w celu potwierdzenia stanowiska Organu. Zarówno ocena KOP jak i PARP koncentrują się wokół jednej kwestii – punktacji przyznanej Skarżącej w ramach kryterium nr 9 "Opłacalność projektu i uzasadnienie jego realizacji". W tej sytuacji fakt, że argumentacja KOP i PARP w odniesieniu do tych samych okoliczności (nierzetelności danych przedstawionych we wniosku, treści listów intencyjnych) jest podobna, czy nawet w niektórych fragmentach identyczna nie może stanowić podstawy do sformułowania zarzutu naruszenia zasady rzetelności wyrażonej w art. 37 ust. 1 ustawy wdrożeniowej.

Sąd I instancji podkreślił, że zgodnie załącznikiem nr 1 do Regulaminu konkursu "Kryteria wyboru projektów" w ramach kryterium nr 9 "Opłacalność projektu i uzasadnienie jego realizacji" w trakcie oceny brane będzie pod uwagę, czy realizacja projektu jest opłacalna, a jego założenia finansowe i rynkowe uzasadniają jego realizację, w tym czy: prognoza finansowa przychodów oraz kosztów związanych z wdrożeniem nowego procesu technologicznego lub produktu wskazuje na opłacalność projektu oraz założenia i dane przyjęte przez Wnioskodawcę przy określeniu potencjału rynkowego nowego produktu/produktów lub dotychczasowych produktów wytwarzanych w nowym procesie technologicznym są prawidłowe i realne. Możliwe jest przyznanie 0,1,2 lub 3 pkt, przy czym: 0 pkt- nierzetelne dane, brak opłacalności projektu lub realizacja projektu jest uzasadniona, projekt wskazuje na opłacalność na poziomie przeciętnym; 1 pkt- dane rzetelnie przedstawione, realizacja projektu jest uzasadniona, wysoka opłacalność projektu; 2 pkt- dane rzetelnie przedstawione, realizacja projektu jest uzasadniona, wysoka opłacalność projektu; 3 pkt- dane rzetelnie przedstawione, realizacja projektu jest uzasadniona, wysoka opłacalność projektu, produkt o dużym potencjale eksportowym. Z treści spornego kryterium wynika, że w przypadku braku przedstawienia rzetelnych danych w jakimkolwiek aspekcie powołanego kryterium wnioskodawcy uzyskują 0 pkt i nie ma w związku z tym znaczenia, że poszczególne elementy kryterium zostały przez Organ ocenione pozytywnie. Pomimo, iż kilka aspektów zostało ocenionych przez KOP pozytywnie (Wnioskodawca prawidłowo zdefiniował rynek docelowy w zakresie jego wielkości, tendencji rozwojowych i ostatecznego odbiorcy, przedstawiona przez Wnioskodawcę strategia wprowadzenia produktu na rynek jest efektywna i realna, sytuacja finansowa strony na koniec pierwszego kwartału 2019 r. jest akceptowalna) to kluczowe w ocenie analizowanego kryterium było nie przedstawienie przez Skarżącą realnych i rzetelnych danych w zakresie założeń finansowych i rynkowych stanowiących podstawę do określenia opłacalności inwestycji, ale o brak uwiarygodnienia realności przyjętego do prognoz zapotrzebowania rynkowego na produkt Wnioskodawcy. Rzetelnych informacji w tym zakresie nie dostarczyło ani uzasadnienie wniosku ani treść nadesłanych przez Skarżącą listów intencyjnych.

Sąd podkreślił, że w dokumentacji konkursowej nie zawarto obligatoryjnego wymogu przedstawienia listów intencyjnych. Tego rodzaju listy definiuje się, jako pisemne, wstępne deklaracje zamierzeń dotyczących swoich działań, składane przez stronę możliwego przyszłego stosunku gospodarczego. List intencyjny określa zakres przyszłych działań czy umów oraz zarys planów dotyczących danego projektu – nie stanowi jednak oświadczenia woli i nie powoduje skutków prawnych w postaci obowiązku umowy. Nie ma, zatem obowiązku zamieszczania w takim liście wolumenu potencjalnej sprzedaży. Wskazując na fakt, iż umieszczenia takiego wolumenu w listach intencyjnych nie było konieczne Skarżąca zdaje się jednak nie dostrzegać, że w załączniku nr 3 do Regulaminu konkursu "Instrukcja wypełniania wniosku o dofinansowanie" wskazano w odniesieniu do kryterium nr 9, że "należy opisać zapotrzebowanie na produkt i przedstawić sposób przeprowadzenia rozeznania rynku oraz wskazać źródła danych (wyniki badań rynkowych i analiz), no podstawie, których wnioskodawca określił zapotrzebowanie na produkt. W przypadku produktów niemających odpowiednika na rynku wnioskodawca powinien uwiarygodnić powstanie zapotrzebowania na produkt. Jeżeli przedsiębiorca zamierza sprzedawać produkty poza granicami kraju należy również oszacować wielkość popytu zagranicznego. W przypadku odbiorców instytucjonalnych wnioskodawca może powołać się na listy intencyjne lub inne dokumenty wskazujące na realne zainteresowanie klientów nabyciem produktu". Obowiązkiem Wnioskodawcy było, zatem uwiarygodnienie zapotrzebowania na produkty projektu w celu potwierdzenia wiarygodności i realności przyjętych prognoz w zakresie popytu. Spółka mogła tego dokonać w dowolny sposób, jako przykłady takich działań Instrukcja wskazała przeprowadzenie badań rynkowych, analiz rynku np. w zakresie popytu na jego produkty, analiz produktów konkurencyjnych czy analiz tendencji rynkowych na produkt Wnioskodawcy i produkty konkurencyjne. Skoro Skarżąca w dokumentacji projektowej nie przedstawiła rzetelnych danych dotyczących prognoz sprzedaży to zasadne ze strony KOP było wezwanie do przedstawienia dokumentów potwierdzających rzetelność tych prognoz. Również listy intencyjne należało uznać za jedną z form uwiarygodnienia prognoz finansowych w zakresie wielkości sprzedaży, tym bardziej, że na te listy mające minimalizować ryzyka biznesowe powołała się sama Skarżąca (str. 38 wniosku). Na stronie 30 wniosku o dofinansowanie Skarżąca potwierdziła, że "posiada listy intencyjne od podmiotów zainteresowanych kupnem". Nie ma, zatem racji Skarżąca twierdząc, że wezwanie do nadesłania listów intencyjnych było przejawem nadinterpretacji kryterium nr 9, a narzucone Skarżącej wymagania wykraczały poza dokumentację konkursową.

W ocenie WSA nadesłane listy intencyjne nie mogły stanowić podstawy do oszacowania popytu na produkty Skarżącej powstałe w wyniku realizacji projektu. Część z nich (sześć) została, bowiem wystawiona po dniu, w którym odbył się Panel Ekspertów, więc nie mogła stanowić podstawy szacowania wielkości sprzedaży i nie mogła być brana pod uwagę przy ocenie kryterium. Część listów pochodziło od podmiotów prowadzących działalności niezwiązaną z branżą jachtową, a więc była sprzeczna z treścią wniosku w zakresie określonego przez Skarżącą rynku docelowego. Spółka wskazała, bowiem, że bezpośrednią grupą docelową dla jej produktów będących przedmiotem wniosku będą stocznie jachtowe oferujące jachty osobom indywidualnym oraz firmy czarterowe zajmujące się wypożyczaniem jachtów. Skoro w projekcie chodzi o produkcję i sprzedaż podzespołów do jachtów tj. pokładów fotowoltaicznych oraz kadłubów i pokładów fotowoltaicznych, to przedłożenie listów intencyjnych podpisanych z innymi podmiotami niż stocznie musiało wzbudzić wątpliwości, co do ich wpływu na realność przyjętych prognoz opłacalności projektu. Żaden z przedłożonych listów nie dotyczył podzespołów do jachtów, ale całych jachtów, chociaż to podzespoły jachtów będą głównym generatorem przychodów Skarżącej. Poza tym uruchomienie produkcji całych jachtów nastąpi po dwóch latach od produkcji części objętych projektem, a przychody ze sprzedaży jachtów, do których odnoszą się przedłożone listy intencyjne docelowo w 2029 r. stanowią zaledwie nieco ponad 17% ogółu zaplanowanych przychodów ze sprzedaży w ramach projektu. Pozostała część przychodów miała pochodzić z planowanej sprzedaży kadłubów fotowoltaicznych (produkt A) oraz kadłubów i pokładów fotowoltaicznych (produkt B) co zostało odzwierciedlone w przedłożonych do wniosku tabelach finansowych, lecz nie znajduje potwierdzenia w przedłożonych listach intencyjnych. Pomimo wezwania Wnioskodawca nie dostarczył wszystkich wskazanych we wniosku o dofinansowanie listów intencyjnych tj. [...]

Sąd podniósł, że postępowanie dotyczące oceny wniosku Skarżącej przeprowadzono zgodnie z Regulaminem konkursu. PARP wezwała Wnioskodawcę do uzupełnienia wniosku zgodnie z § 9 ust. 10 Regulaminu, lecz projekt Wnioskodawcy nie został wybrany do dofinansowania, ponieważ nie uzyskał wymaganej punktów w ramach kryterium nr 9. Ocena projektu jest dokonywana tylko i wyłącznie na podstawie treści wniosku, jak i załączników do niego dołączonych, przy czym treść wniosku nie podlega zmianom ani modyfikacjom, chyba, że organ wezwie Wnioskodawcę do dokonania uzupełnienia braków formalnych.

W ocenie Sądu to na wnioskodawcy ubiegającym się o dofinansowanie w ramach danego konkursu spoczywa obowiązek rzetelnego i wyczerpującego wypełnienia wniosku. Skarżąca przystępując do konkursu winna znać jego zasady, gdyż są one publikowane i dostępne dla wszystkich w jednakowy sposób. Każdy uczestnik konkursu wyraża akceptację dla zasad konkursu i w dalszych swych działaniach w postępowaniu konkursowym, chcąc uzyskać pomoc musi się do tych zasad precyzyjnie stosować. Obowiązek starannego przygotowania dokumentacji aplikacyjnej, zgodnie z wymogami konkursu, ciąży zawsze na wnioskodawcy. Brak podanej informacji lub też podanie informacji w sposób niejednoznaczny winien zostać oceniony negatywnie. Tym samym PARP zasadnie uznała powołując się na dane zawarte we wniosku o dofinansowanie, że przyjęte przez Wnioskodawcę prognozy przychodów z produktów powstałych w wyniku realizacji projektu są niewspółmiernie wysokie w porównaniu do dotychczasowej skali działalności i prognoz dotychczasowej działalności w kolejnych latach. Wielkość przychodów ze sprzedaży Wnioskodawcy oscylowała w granicach 0,6 mln zł w 2017 r. 1,2 mln zł w 2018 r. zgodnie z informacjami przedstawionymi w tabelach finansowych. W ostatnim roku prognozy tj. 2029 Wnioskodawca założył przychody na poziomie ok. 1,3 mln zł. Tymczasem dane prognostyczne w zakresie przychodów ze sprzedaży produktów będących rezultatem projektu są znacznie wyższe niż przychody z dotychczasowej działalności. Wnioskodawca zaplanował osiągnięcie przychodów ze sprzedaży produktów projektu w 2022 r. na poziomie ponad 3,6 mln zł. W kolejnych latach założył dużą dynamikę wzrostu przychodów: w 2029 r. założono przychody ze sprzedaży już na poziomie ponad 14,6 mln zł (z tytułu sprzedaży 175 szt. produktów, z czego po 82 szt. stanowi sprzedaż pokładów fotowoltaicznych do jachtów oraz pokładów i kadłubów fotowoltaicznych a 11 szt. stanowi sprzedaż całych jachtów). Mając na uwadze powyższe przyjęte prognozy przychodów są, co najmniej kilkukrotnie wyższe niż dotychczas osiągane przychody.

Sąd podkreślił, że wnioskodawca powinien każdorazowo uzasadnić wzrost przychodów ze sprzedaży w ramach projektu w odniesieniu do bieżącej działalności, tym bardziej, kiedy tak jak w sprawie skala tego wzrostu jest tak znacząca, a jednocześnie rynek docelowy w wyniku realizacji projektu nie ulegnie zmianie i będzie tożsamy z rynkiem, na którym działa dotychczas. To wnioskodawca powinien wykazać, że przedstawione przez niego dane dotyczące planowanej sprzedaży nie są przeszacowane. Tymczasem uzasadnienia do szacunków Skarżącej brak we wniosku o dofinansowanie. Nie znajdują one również uzasadnienia w przedstawionych listach intencyjnych – jak wskazano powyżej przychody ze sprzedaży jachtów, do których odnoszą się przedłożone listy intencyjne docelowo w 2029 r. stanowią zaledwie nieco ponad 17% ogółu zaplanowanych przychodów ze sprzedaży w ramach projektu. Ponadto Skarżący zdaje się nie dostrzegać, że wartości przychodów z projektu w tabelach finansowych są niespójne z analogicznymi informacjami wskazanymi we wniosku w punkcie "Założenia do tabel finansowych - sytuacja finansowa Wnioskodawcy oraz jej prognoza" gdzie np. dla roku 2029 założono przychody ze sprzedaży na poziomie 16,2 mln zł z tytułu sprzedaży 188 szt. produktów. Ponadto w założeniach do prognoz we wniosku Skarżąca przyjęła uzyskanie przychodów ze sprzedaży w kwocie 3,2 mln zł już w 2021 zatem jeszcze w okresie realizacji projektu.

[...] wniosła skargę kasacyjną od powyższego wyroku domagając się jego uchylenia w całości i rozpoznania skargi poprzez ustalenie, że ocena Projektu została przeprowadzona w sposób naruszający prawo i naruszenie to miało istotny wpływ na wynik oceny. Ewentualnie autor skargi kasacyjnej wniósł o uchylenie w całości Zaskarżonego Wyroku oraz przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez Sąd I instancji. W każdym z przypadków autor skargi kasacyjnej wniósł o zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego oraz rozpoznanie skargi kasacyjnej na rozprawie.

Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono naruszenie:

I. Przepisów postępowania, których uchybienie miało istotny wpływ na wynik sprawy tj.

1. art. 141 § 4 w związku z art. 106 § 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 r., Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.; dalej: p.p.s.a. poprzez ogólnikowe i powierzchowne - pomimo swojej pozornej obszerności - uzasadnienie przez WSA w Warszawie zaskarżonego wyroku, które stanowi powtórzenie błędnych tez Organu przedstawionych w rozstrzygnięciu, poprzez:

- brak odniesienia się do wszystkich zarzutów Skarżącej, w szczególności Sąd I instancji pominął podniesiony przez Skarżącą zarzut naruszenia art. 56 ust. 2 pkt 1 w zw. z art. 58 ust. 1 w zw. z art. 37 ust 1-2 Ustawy wdrożeniowej, stwierdzając, że Organ nie naruszył zasady rzetelności przy rozpoznaniu Protestu Skarżącej, podczas gdy Sąd I instancji nie zbadał, czy PARP naruszyło w Rozstrzygnięciu zasadę przejrzystości oraz ograniczył się jedynie do przytoczenia jej definicji w brzmieniu Wytycznych w zakresie trybów wyboru projektów na lata 2014-2020 (dalej: "Wytyczne"),

co doprowadziło do sytuacji, w której Sąd I instancji nie odniósł się do wskazywanego przez Skarżącą naruszenia przez Organ zasady przejrzystości przy rozpoznaniu wniesionego przez Skarżącą Protestu, a co w konsekwencji prowadzi do wniosku o nierozpoznaniu przez Sąd I instancji istoty Skargi;

- brak samodzielnej oceny całokształtu sprawy i niezastosowanie art. 106 § 3 p.p.s.a. w sytuacji, w której w celu wyjaśnienia faktycznego wzrostu przychodów ze sprzedaży w ramach Projektu w odniesieniu do bieżącej działalności Skarżącej oraz ustalenia zasadności oceny Organu, co do przeszacowania danych podawanych w ramach procedury aplikowania o wsparcie ze środków unijnych, konieczne jest przeprowadzenie dowodów uzupełniających

co prowadzi do wniosku, iż Sąd I instancji uchybił procedurze w zakresie postępowania dowodowego, błędnie ustalając stan faktyczny niniejszej sprawy, a tym samym nie mógł właściwie rozpoznać istoty Skargi;

2. art. 61 ust. 8 pkt 2 w zw. z art. 37 ust. 1 w zw. z art. 56 ust. 2 pkt 1 ustawy wdrożeniowej poprzez oddalenie Skargi, pomimo że istniały podstawy do jej uwzględnienia i stwierdzenia, że ocena Projektu została przeprowadzona z naruszeniem prawa, a w szczególności z naruszeniem art. 37 ust. 1 Ustawy wdrożeniowej, nakazującego właściwej instytucji dokonywania wyboru projektów do dofinansowania w sposób przejrzysty, rzetelny i bezstronny, a także nakazująca zapewnienie wnioskodawcom równego dostępu do informacji o warunkach i sposobie wyboru projektów do dofinansowania, podczas gdy:

- Organ błędnie i bezzasadnie uznał, że kryterium nr 9 "Opłacalność projektu i uzasadnienie jego realizacji" (dalej, jako: "Kryterium nr 9" lub "Kryterium") nie zostało spełnione przez Wnioskodawcę, w sytuacji, w której zdaniem Wnioskodawcy Projekt spełniał Kryterium i powinien otrzymać w ramach oceny Organu 3 pkt;

- Organ wydał negatywną ocenę Kryterium bez rzeczywistej weryfikacji i sprawdzenia okoliczności sprawy, w tym uznał, że Projekt nie spełnia Kryterium z uwagi na zastrzeżenia związane z wiarygodnością listów intencyjnych oraz brakiem doprecyzowania w treści listów informacji o wolumenie, podczas gdy dokumentacja konkursowa nie wprowadzała wymogu dołączenia do Wniosku listów intencyjnych,

co prowadzi do wniosku, że Organ naruszył zasady art. 37 ust. 1 Ustawy wdrożeniowej, a nie uwzględniając wniesionego przez Skarżącą protestu również art. 56 ust. 2 pkt 1 Ustawy wdrożeniowej, w związku, z czym Skarga była zasadna i powinna podlegać uwzględnieniu

II. Przepisów prawa materialnego tj.:

1. art. 37 ust. 1 ustawy wdrożeniowej i art. 125 ust 3 lit. a) rozporządzenia nr 1303/2013 w zw. z art. 53 ust. 2 pkt 1 ustawy wdrożeniowej w zw. z § 9 ust. 10 oraz § 10 ust. 1 pkt 1) Regulaminu konkursu poprzez ich błędną wykładnię, na skutek, czego Sąd I instancji dokonał niewłaściwej kontroli zaskarżonej Informacji, a w konsekwencji błędnie uznał, że Organ prawidłowo stwierdził, iż Skarżąca nie spełniła Kryterium nr 9 (poprzez uznanie, że Skarżąca w dokumentacji projektowej nie przedstawiła rzetelnych danych dotyczących prognoz sprzedaży, a także, że przyjęte przez Skarżącą prognozy przychodów z produktów powstałych w wyniku realizacji Projektu są niewspółmiernie wysokie w porównaniu do dotychczasowej skali działalności i prognoz dotychczasowej działalności w kolejnych latach, a który to wzrost przychodów w ramach Projektu w odniesieniu do bieżącej działalności, zdaniem Sądu I instancji, powinien być każdorazowo uzasadniony, choć nie wynika to z dokumentacji konkursowej),

podczas gdy, jak podnosi Skarżąca:

- Organ dokonał oceny w sposób dowolny, stawiał wymagania względem Wnioskodawcy niewynikające z dokumentacji konkursowej oraz dokonał wybiórczej, a nie całościowej lektury Wniosku, co skutkowało brakiem rzetelnej i obiektywnej oceny Projektu polegającej na błędnym i bezzasadnym uznaniu, że Projekt w ramach Kryterium otrzymuje zero punktów, w sytuacji, w której:

a) z treści Wniosku wynika, iż realizacja Projektu jest opłacalna, a jego założenia finansowe oraz rynkowe uzasadniają jego realizację, co zostało wskazane przez Spółkę w oparciu o dane rzetelnie przedstawione, a co wynika również z uzasadnienia oceny Projektu, w której PARP samo wskazało m.in,

- Wnioskodawca prawidłowo zdefiniował rynek docelowy w zakresie jego wielkości, tendencji rozwojowych i ostatecznego odbiorcy,

- strategia wprowadzenia produktu na rynek jest efektywna i realna,

- sytuacja finansowa Skarżącej na koniec Q1 2019 jest akceptowalna,

- Organ nie wykazał w przejrzysty i rzetelny sposób, na jakiej podstawie uznał przedstawione we Wniosku dane za przeszacowane, ograniczając się do oparcia negatywnej oceny Projektu na nieuzasadnionych zastrzeżeniach merytorycznych i formalnych, co do przedstawionych na żądanie PARP (w ramach dozwolonych regulaminowo uzupełnień Wniosku) listów intencyjnych, mimo iż obowiązek ich posiadania nie wynikał z dokumentacji konkursowej, stąd Wnioskodawca nie był ograniczony żadnymi kryteriami merytorycznymi i formalnymi, co do ich formy i treści, a przedstawione listy intencyjne były rzetelne i wiarygodne,

co prowadzi w konsekwencji do wniosku, że prawidłowo dokonana ocena Projektu w zakresie Kryterium powinna skutkować przyznaniem większej liczby punktów (w ocenie Wnioskodawcy maksymalnej, tj. 3 pkt), co wiązałoby się z pozytywną oceną Wniosku w związku z osiągnięciem wymaganego minimum punktowego dla wybrania Projektu do dofinansowanie (m.in. 1 punkt w ramach Kryterium), a w rezultacie prowadziłoby do zwiększenia punktacji końcowej Wniosku i zakwalifikowania Projektu do projektów objętych dofinansowaniem, a co Sąd I instancji w wyniku błędnej wykładni w/w przepisów pominął, tym samym podtrzymując błędne ustalenia Organu wskazane w Roz strzygnięciu i bezzasadnie oddalił Skargę;

2. art. 56 ust. 2 pkt 1 w zw. z art. 58 ust. 1 w zw. z art. 37 ust. 1 i ust. 2 ustawy wdrożeniowej poprzez jego błędną wykładnię i uznanie przez Sąd I instancji, że Organ przy rozpoznaniu Protestu Skarżącej kierował się zasadami rzetelności, przejrzystości oraz prawidłowości, podczas gdy PARP w rzeczywistości powielało argumenty poczynione w ramach oceny Wniosku naruszające art. 37 ust. 1 i ust. 2 Ustawy wdrożeniowej, co skutkowało nieuwzględnieniem Protestu przez Organ - pomimo tego, że ocena Projektu dokonana została z naruszeniem przepisów prawa i Regulaminu, a powołana pomocniczo w Rozstrzygnięciu opinia eksperta zewnętrznego nie może zostać uznana za merytoryczne rozpoznanie Protestu, co skutkowało nieuwzględnieniem Protestu przez PARP i podtrzymaniem negatywnej oceny Wniosku, w sytuacji, w której:

- ocena Organu dokonana w ramach Rozstrzygnięcia opierała się na wybiórczym zacytowaniu przez PARP fragmentów pomocniczo powołanej opinii eksperta zewnętrznego, przy czym wnioski eksperta w niej przedstawione, wykraczały poza oceniane Kryterium oraz miały charakter dowolnych i nieznajdujących poparcia w złożonej przez Spółkę dokumentacji uwag, a pełna treść tejże opinii z uwagi na brak jej przedłożenia Wnioskodawcy lub wskazania jakichkolwiek danych ją identyfikujących, pozostaje dla Skarżącej nieznana, co w konsekwencji spowodowało, iż ponowna ocena Organu oparta na tej opinii, miała charakter nieprzejrzystej, nierzetelnej i dowolnej, gdyż Organ lakonicznie odnosi się do jej treści, nie wskazując, dlaczego podziela pogląd prezentowany przez eksperta, szczególnie w sytuacji, gdy pogląd ten diametralnie różni się od jednoznacznie określonego i udokumentowanego stanowiska Wnioskodawcy oraz stanowi podstawę podtrzymania negatywnej oceny Projektu,

- uzasadnienie Rozstrzygnięcia sprowadziło się, poza dosłownym przytoczeniem oceny eksperta, o której mowa powyżej, do bezkrytycznego powtórzenia argumentacji Organu podnoszonej w ramach pierwotnej oceny Wniosku, a która to w ocenie Wnioskodawcy była oceną wadliwą z uwagi na jej dowolność oraz stawianie wymagań względem Spółki niewynikających z dokumentacji konkursowej oraz opierała się na wybiórczej, a nie całościowej lekturze Wniosku

co powoduje, że wbrew stanowisku Sądu I instancji Organ działał niezgodnie z procedurą wyboru projektów i naruszył przepisy odnoszące się do procedury odwoławczej, co skutkowało brakiem rzetelnej i obiektywnej oceny Projektu polegającej na błędnym i bezzasadnym uznaniu, że Projekt w ramach Kryterium otrzymuje zero punktów. Tymczasem prawidłowo dokonana ocena Projektu w zakresie Kryterium powinna skutkować przyznaniem większej liczby punktów (w ocenie Wnioskodawcy maksymalnej, tj. 3 pkt), co wiązałoby się z pozytywną oceną Wniosku w związku z osiągnięciem wymaganego minimum punktowego dla wybrania Projektu do dofinansowania (min. 1 punkt w ramach Kryterium), a w rezultacie prowadziłoby do zwiększenia punktacji końcowej Wniosku i zakwalifikowania Projektu do projektów objętych dofinansowaniem

3. art. 37 ust. 1 ustawy wdrożeniowej w zw. z załącznikiem nr 3 do Regulaminu konkursu "Instrukcja wypełniania wniosku o dofinansowanie poprzez jego błędną wykładnię i przyjęcie, że:

- na Skarżącej spoczywa obowiązek udowodnienia, że dane wskazane przez nią w Kryterium nr 9 są przeszacowane, podczas gdy taki obowiązek Skarżącej nie wynika z Regulaminu ani załącznika nr 3 do Regulaminu Konkursu "Instrukcja wypełniania wniosku o dofinansowanie" (dalej jako: "Załącznik nr 3"), a ponad powyższe to obowiązkiem Organu jest weryfikacja Wniosku i wydanie końcowej oceny co do spełnienia kryteriów przez wnioskodawców, a w razie wydania oceny negatywnej uzasadnienie, dlaczego dane kryterium zostało uznane przez Organ za niespełnione,

- na Skarżącej spoczywa obowiązek dostarczenia wszystkich listów intencyjnych, na które powołała się we Wniosku, podczas gdy zgodnie z postanowieniami Załącznika nr 3, w odniesieniu do Kryterium nr 9, przedstawienie przez Wnioskodawcę listów intencyjnych było uprawnieniem Skarżącej, a nie jej obowiązkiem

- podważanie przez Organ treści listów intencyjnych nie stanowi naruszenia art. 37 ust. 1 Ustawy wdrożeniowej, z uwagi na to, że żaden z przedłożonych przez Skarżącą listów intencyjnych nie dotyczył podzespołów do jachtów, ale całych jachtów, chociaż to podzespoły jachtów miały być głównym generatorem przychodów Skarżącej, podczas gdy Regulamin ani Załącznik nr 3 nie precyzowały, jakie informacje powinny zawierać przedłożone przez Wnioskodawcę listy intencyjne

- podważanie przez Organ treści listów intencyjnych nie stanowi naruszenia art. 37 ust. 1 Ustawy wdrożeniowej, z uwagi na to, że przychody ze sprzedaży jachtów, do których odnoszą się przedłożone przez Skarżącą listy intencyjne stanowią zaledwie nieco ponad 17 % ogółu zaplanowanych przychodów ze sprzedaży w ramach projektu, podczas gdy z Regulaminu ani Załącznika nr 3 wynika, że przedłożone przez Wnioskodawcę dokumenty powinny wskazywać na realne zainteresowanie klientów produktem, a ponadto Załącznik nr 3 nie precyzuje, jakie informacje powinny zawierać przedłożone przez Wnioskodawcę listy intencyjne,

- podważanie przez Organ treści listów intencyjnych nie stanowi naruszenia art. 37 ust. 1 Ustawy wdrożeniowej, z uwagi na to, że część listów intencyjnych przedłożonych przez Skarżącą pochodziła od podmiotów prowadzących działalność niezwiązaną z branżą jachtową, a więc była sprzeczna z treścią Wniosku w zakresie określonego przez Skarżącą rynku docelowego, podczas gdy z Załącznika nr 3 wynika, że przedłożone przez Wnioskodawcę dokumenty powinny wskazywać na realne zainteresowanie klientów produktem, a ponad to Załącznik nr 3 nie precyzuje, jakie informacje powinny zawierać przedłożone przez Wnioskodawcę listy intencyjne,

- uzasadnienie Rozstrzygnięcia przez PARP w sposób polegający na przytoczeniu dosłownego brzmienia opinii eksperta, przy jednoczesnym nie udostępnieniu jej Skarżącej, nie stanowi naruszenia art. 37 ust. 1 Ustawy wdrożeniowej, z uwagi na to, że opinia ta przytoczona była przez Organ jedynie pomocniczo, a ponad to nie miał on obowiązku powołania eksperta, przy czym Wnioskodawca z uwagi na wskazane nieudostępnienie opinii nie znał jej treści i nie mógł się do niej odnieść,

co prowadzi w konsekwencji do wniosku, że ustalenia Sądu I instancji, co do obowiązków Skarżącej i działania Organu w zakresie żądania i oceny treści listów intencyjnych oraz oceny opinii eksperta są wadliwe z uwagi na błędną wykładnię art. 37 ust. 1 Ustawy wdrożeniowej, gdyż Sąd I instancji pomimo interpretacji postanowień Załącznika nr 3 w odniesieniu do Kryterium nr 9 z naruszeniem zasad równości, rzetelności i przejrzystości, błędnie uznał, że Organ przy wydawaniu Rozstrzygnięcia nie naruszył art. 37 ust. 1 Ustawy wdrożeniowej i tym samym podtrzymał wadliwe Rozstrzygnięcie Organu, bezzasadnie oddalając Skargę

4. art. 37 ust. 1 ustawy wdrożeniowej w zw. z art. 32 ust 1 Konstytucji RP poprzez ich niewłaściwe zastosowanie polegające na błędnym uznaniu przez Sąd I instancji, że nieuwzględnienie protestu Skarżącej nie naruszyło zasad przejrzystości i rzetelności oraz równego dostępu do informacji o warunkach i sposobie wyborze projektów do dofinansowania.

Argumentację na poparcie powyższych zarzutów skarżąca kasacyjnie spółka przedstawiła w uzasadnieniu skargi kasacyjnej.

Polska Agencja Rozwoju Przedsiębiorczości odpowiedzi na skargę kasacyjną wniosła o jej oddalenie oraz zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 15zzs4 ust. 1 ustawy z 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz.U. z 2020 r., poz. 1842 ze zm.) sprawę skierowano na posiedzenie niejawne.

Skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw.

Stosownie do art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania, a mianowicie sytuacje enumeratywnie wymienione w § 2 tego przepisu. Skargę kasacyjną, w granicach, której operuje Naczelny Sąd Administracyjny, zgodnie z art. 174 p.p.s.a., można oprzeć na podstawie naruszenia prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie oraz na podstawie naruszenia przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Wywołane skargą kasacyjną postępowanie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym podlega, więc zasadzie dyspozycyjności i nie polega na ponownym rozpoznaniu sprawy w jej całokształcie, lecz ogranicza się do rozpatrzenia poszczególnych zarzutów przedstawionych w skardze kasacyjnej w ramach wskazanych podstaw kasacyjnych

W niniejszej sprawie skarga kasacyjna - wobec niedostrzeżenia przez Naczelny Sąd Administracyjny przesłanek skutkujących nieważnością postępowania przed Sądem I instancji - podlega rozpoznaniu w granicach sformułowanych zarzutów.

Skarga kasacyjna została oparta na obu wymienionych w art. 174 p.p.s.a. podstawach kasacyjnych, tzn. naruszeniu przepisów prawa materialnego i naruszeniu przepisów postępowania mogącego mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W pierwszym rzędzie należy rozważyć zarzuty procesowe, bowiem dopiero przesądzenie o prawidłowości ustaleń faktycznych pozwala na ocenę subsumpcji tegoż stanu faktycznego pod znajdujące w sprawie zastosowanie przepisy materialnoprawne (por. wyrok NSA z 9 marca 2005 r. sygn. akt FSK 618/04, ONSAiWSA 2005 nr 6, poz. 120).

Według Naczelnego Sądu Administracyjnego, zarzuty skargi kasacyjnej, wyznaczając – zgodnie z zasadą dyspozycyjności – granice rozpoznania sprawy, nie podważają zgodności z prawem stanowiska Sądu I instancji, z którego wynika, że w spornym w sprawie zakresie ocena zgłoszonego do dofinansowania projektu strony przeprowadzona została bez naruszenia prawa.

Skarżąca kasacyjnie spółka w ramach naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. wskazanego w pkt I.1 petitum skargi kasacyjnej zarzuciła ogólnikowe i powierzchowne - pomimo swojej pozornej obszerności - uzasadnienie przez WSA w Warszawie zaskarżonego wyroku, które stanowi powtórzenie błędnych tez Organu przedstawionych w Rozstrzygnięciu oraz nie odniesienie się do wszystkich zarzutów Skarżącej dotyczących braku rozważań, co do naruszenia przez organ zasady przejrzystości.

Należy wskazać, że przepis art. 141 § 4 p.p.s.a. jest przepisem proceduralnym, regulującym wymogi jakie powinno spełniać uzasadnienie. W przepisie tym określone zostały niezbędne elementy uzasadnienia, tj. zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisk pozostałych stron, podstawa prawna rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. W ramach rozpatrywania zarzutu naruszenia tego przepisu Naczelny Sąd Administracyjny zobowiązany jest do kontroli zgodności uzasadnienia zaskarżonego wyroku z wymogami wynikającymi z powyższej normy prawnej.

W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego brak jest podstaw, aby uznać, że uzasadnienie zaskarżonego wyroku nie spełnia wymogów określonych przepisem art. 141 § 4 p.p.s.a. Wbrew zarzutom skargi kasacyjnej uzasadnienie wyroku Sądu I instancji zawiera wszystkie elementy konstrukcyjne przewidziane w tym przepisie. WSA przedstawił w nim, bowiem opis tego, co działo się w sprawie w postępowaniu przed organami oraz przedstawił stan faktyczny przyjęty za podstawę wyroku, zaś uzasadnienie prawne zaskarżonego wyroku zawiera rozważania Sądu co do zgodności z prawem zaskarżonego rozstrzygnięcia oraz postępowania, w ramach, którego rozstrzygnięcie zostało wydane. Sąd I instancji w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku w sposób prawidłowy, wyczerpujący i przekonujący przedstawił przesłanki oddalenia skargi. W treści uzasadnienia zawarto treść żądania skarżącej spółki, stan faktyczny i prawny sprawy, w sposób szczegółowy oceniono argumenty, które legły u podstaw zaskarżonego wyroku. Tak sporządzone uzasadnienie pozwala poznać przesłanki podjęcia rozstrzygnięcia oraz prześledzić tok rozumowania Sądu I instancji, umożliwia, zatem przeprowadzenie jego kontroli przez Naczelny Sąd Administracyjny.

Zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. jako samodzielna podstawa kasacyjna może być skutecznie postawiony w dwóch przypadkach:, gdy uzasadnienie wyroku nie zawiera wszystkich elementów wymienionych w tym przepisie i gdy w ramach przedstawienia stanu sprawy wojewódzki sąd administracyjny nie wskaże, jaki i dlaczego stan faktyczny przyjął za podstawę orzekania (vide uchwała NSA z 15 lutego 2010 r., II FPS 8/09, ONSAiWSA 2010 nr 3, poz. 39, wyrok NSA z 20 sierpnia 2009 r., II FSK 568/08, niepublikowany). Naruszenie to musi być przy tym na tyle istotne, aby mogło mieć wpływ na wynik sprawy (art. 174 pkt 2 p.p.s.a.). Poprzez zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. nie można skutecznie zwalczać prawidłowości przyjętego przez sąd stanu faktycznego czy też stanowiska sądu, co do wykładni bądź zastosowania prawa materialnego. Tak, więc sam fakt, że strona skarżąca nie zgadza się z rozstrzygnięciem i jego uzasadnieniem, nie może oznaczać, że uzasadnienie wyroku nie spełnia wymogów określonych w powołanym wyżej przepisie prawa. Tymczasem z treści skargi kasacyjnej wynika, że skarżący nie podziela stanowiska przyjętego przez Sąd. Autor skargi kasacyjnej podnosząc zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. odnosi się do kwestii merytorycznych, tj. do znaczenia i rozumienia postanowień Regulaminu konkursu oraz kryteriów, których nie spełnił zgłoszony do konkursu projekt skarżącej spółki. Przedstawiona przez skarżącą kasacyjnie argumentacja zmierza do podważenia ustalonego przez Sąd I instancji stanu faktycznego, wskazując na błędność tych ustaleń w konsekwencji do kwestionowania prawidłowość zapadłego rozstrzygnięcia. Taka argumentacja w odniesieniu do tego zarzutu, który został podniesiony w rozpoznawanej skardze kasacyjnej, tj. zarzutu naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a., nie może stanowić skutecznej przesłanki jego uwzględnienia (por. wyrok NSA z dnia 29 kwietnia 2015 r., sygn. akt II GSK 470/14). Polemika z merytorycznym stanowiskiem sądu administracyjnego pierwszej instancji nie może, bowiem sprowadzać się do zarzutu naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. Poprzez zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. nie można skutecznie zwalczać ani prawidłowości przyjętego za podstawę orzekania stanu faktycznego ani stanowiska sądu, co do wykładni bądź zastosowania prawa (por. wyrok NSA z dnia 22 czerwca 2016r., sygn. akt I GSK 1821/14). Ewentualne wady oceny prawnej przedstawionej w ramach wyjaśnienia podstawy prawnej rozstrzygnięcia nie stanowią naruszenia wyżej wskazanego przepisu. A zatem to, że stanowisko zajęte przez Sąd I instancji jest odmienne od prezentowanego przez wnoszącego skargę kasacyjną nie oznacza, że uzasadnienie zaskarżonego wyroku zawiera wady konstrukcyjne, nie poddaje się kontroli kasacyjnej czy też, że jest wadliwe w stopniu uzasadniającym jego uchylenie. Zupełnie innymi, bowiem kwestiami z punktu widzenia oceny prawidłowości uzasadnienia orzeczenia sądowego są siła przekonywania zawartych w nim argumentów i kwestia niezawarcia w tym uzasadnieniu wszystkich wymaganych prawem elementów, i to w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Zarzut braku trafności rozstrzygnięcia sprawy, w tym przyjętego kierunku wykładni i zastosowania prawa, czy też zarzut niespełniającej oczekiwań strony oceny zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego mogłyby być oceniane w przypadku postawienia w skardze kasacyjnej innych niż art. 141 § 4 p.p.s.a. zarzutów kasacyjnych. W rozpoznawanej skardze kasacyjnej takich zarzutów jednak nie zawarto.

Dodać też trzeba, że przepis art. 141 § 4 p.p.s.a. nie zawiera wymogu odniesienia się do wszystkich podniesionych w skardze zarzutów. Sąd ma obowiązek odniesienia się do wszystkich istotnych zarzutów strony, to jest takich zarzutów, które mogą mieć wpływ na wynik sprawy. Skoro taka sytuacja miała miejsce w rozpoznawanej sprawie, tj. WSA w swoim uzasadnieniu rozważał najistotniejsze dla rozstrzygnięcia zagadnienia, to należy uznać, że zarzuty dotyczące naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. są chybione.

Ponadto wbrew stanowisku skarżącej spółki Sąd I instancji nie jest zobowiązany odnosić się w uzasadnieniu wydawanego orzeczenia do zarzutów i argumentacji niemających istotnego znaczenia dla oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu, albowiem pominięcie w uzasadnieniu wyroku rozważań dotyczących zarzutów niezasadnych nie stanowi naruszenia przepisów postępowania sądowoadministracyjnego o istotnym wpływie na wynik sprawy (por. np.: wyroki NSA z dnia: 5 grudnia 2018 r., sygn. akt II GSK 4421/16; 17 lutego 2011 r., sygn. akt I OSK 1824/10; 14 kwietnia 2010 r., sygn. akt I OSK 850/09; 9 grudnia 2010 r., sygn. akt II OSK 1766/10). Nie oznacza to jednak, że nie jest zobowiązany do przedstawienia i odniesienia się do tych zarzutów, które mogły mieć wpływ na wynik sprawy i to w zakresie, w jakim jest to konieczne do rozstrzygnięcia danej sprawy oraz do oceny prawidłowości tego rozstrzygnięcia. Okoliczność, zatem, że w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku nie analizowano merytorycznie wszystkich zarzutów podniesionych w skardze może stanowić naruszenie art. 141 § 4 p.p.s.a., ale wyłącznie w sytuacji wykazania wpływu tego uchybienia na wynik sprawy (por. np. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia: 17 lutego 2011 r. sygn. akt I OSK 1824/10; 28 lipca 2015 r., II OSK 851/15; 21 listopada 2014 r., II OSK 1084/13; 28 czerwca 2016 r., II GSK 358/15).

Skarżąca kasacyjnie spółka zarzuca również brak samodzielnej oceny całokształtu sprawy i niezastosowanie art. 106 § 3 p.p.s.a. w sytuacji, w której w celu wyjaśnienia faktycznego wzrostu przychodów ze sprzedaży w ramach Projektu w odniesieniu do bieżącej działalności Skarżącej oraz ustalenia zasadności oceny Organu, co do przeszacowania danych podawanych w ramach procedury aplikowania o wsparcie ze środków unijnych, konieczne jest przeprowadzenie dowodów uzupełniających. Zarzut ten jest nieusprawiedliwiony.

W pierwszej kolejności wypada zauważyć, że postępowanie dowodowe w postępowaniu przed sądami administracyjnymi ma charakter wyjątku, a jego zastosowanie musi być rozumiane zawężająco. Zgodnie z art. 106 § 3 p.p.s.a. sąd może z urzędu lub na wniosek stron przeprowadzić dowody uzupełniające z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie. Celem wprowadzenia art. 106 § 3 p.p.s.a. nie było, więc umożliwienie ponownego, czy też uzupełniającego ustalenia stanu faktycznego w sprawie, lecz pozwolenie na dokonanie przez sąd oceny, czy organy administracji ustaliły ten stan zgodnie z regułami obowiązującymi w procedurze administracyjnej, a następnie czy dokonały prawidłowej subsumcji ustalonego stanu faktycznego do dyspozycji przepisów prawa materialnego. Z uwagi na wprowadzone do tego przepisu słowo "może", podjęcie decyzji w tym zakresie zostało pozostawione swobodnemu uznaniu sądu. Z tego względu uzasadnione jest podnoszenie zarzutu naruszenia art. 106 § 3 p.p.s.a. tylko wówczas, gdy sąd administracyjny I instancji przeprowadził postępowanie dowodowe, a skarżący wykaże, że zastosowane przez sąd kryteria oceny wiarygodności dopuszczonych dowodów były oczywiście błędne lub też, gdy mimo zarządzenia przeprowadzenia dowodu uzupełniającego sąd pominął ten dowód przy rozpoznaniu sprawy. W rozpoznawanej sprawie taka sytuacja nie miała miejsca. Jeżeli ponadto uwzględni się to, że wywołane skargą kasacyjną postępowanie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym, z uwagi na treść art. 183 § 1 p.p.s.a., nie polega na ponownym rozpoznaniu sprawy w jej całokształcie, lecz na kontroli zaskarżonego rozstrzygnięcia w zakresie wskazanym w zarzutach przedstawionych w skardze kasacyjnej, w ramach powołanych podstaw kasacyjnych, to należy dojść również do wniosku, że w postępowaniu przed Naczelnym Sądem Administracyjnym, co do zasady, wyłączone jest stosowanie art. 106 § 3 p.p.s.a. To z kolei prowadzi do nieuwzględnienia zawartych w skardze kasacyjnej oraz w odpowiedzi na skargę kasacyjną wniosków dowodowych.

Konkludując, za niezasadny należało uznać zarzut naruszenia art. 106 § 3 p.p.s.a.

Sformułowany w ramach zarzutów naruszenia przepisów prawa procesowego zarzut naruszenia art. 61 ust. 8 pkt 2 w zw. z art. 37 ust. 1 w zw. z art. 56 ust. 2 pkt 1 ustawy wdrożeniowej stanowi w istocie zarzut natury prawnomaterialnej. Stąd w ramach ww. podstawy kasacyjnej winien zostać sformułowany przez autora skargi kasacyjnej. W ramach tego zarzutu Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał ww. zarzut poniżej.

Uznanie, jako nieusprawiedliwionej tej podstawy kasacyjnej oznacza, że Naczelny Sąd Administracyjny przy ocenie zasadności zarzutów naruszenia prawa materialnego orzeka na podstawie stanu faktycznego przyjętego w zaskarżonym wyroku.

W podstawach kasacyjnych sformułowanych w ramach podstawy z art. 174 pkt 1 p.p.s.a. wskazano na naruszenie art. 37 ust. 1 ustawy wdrożeniowej i art. 125 ust 3 lit. a) rozporządzenia nr 1303/2013 w zw. z art. 53 ust. 2 pkt 1 ustawy wdrożeniowej w zw. z § 9 ust. 10 oraz § 10 ust. 1 pkt 1) Regulaminu konkursu oraz art. 56 ust. 2 pkt 1 w zw. z art. 58 ust. 1 w zw. z art. 37 ust. 1 i ust. 2 ustawy wdrożeniowej poprzez ich błędną wykładnię, na skutek czego Sąd I instancji błędnie uznał, że Skarżąca nie spełniła Kryterium nr 9 - poprzez uznanie, że spółka nie przedstawiła rzetelnych danych dotyczących prognoz sprzedaży. Nadto w ocenie autora skargi kasacyjnej Organ przy rozpoznaniu Protestu Skarżącej nie kierował się zasadami rzetelności, przejrzystości oraz prawidłowości. Ze względu na to, że zarzuty ujęte w wyżej wskazanych punktach odnoszą się do tej samej materii uzasadnione jest wspólne ustosunkowanie się do nich.

Odnosząc się do tak stawianych zarzutów, zasadne jest podkreślenie, że w sprawach – przedmiotem, których jest ocena projektu dokonywana w oparciu o przepisy ustawy o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014-2020 – poza powszechnie obowiązującymi przepisami prawa unijnego i krajowego wzorzec kontroli stanowią również postanowienia systemu realizacji programu operacyjnego w rozumieniu art. 6 § 1 i 2 ustawy wdrożeniowej. Z uwagi na fakt, że w świetle ostatniego z powołanych przepisów katalog dokumentów mogących wejść w skład systemu realizacji jest otwarty, na system ten składają się różnego rodzaju dokumenty, w tym Regulamin konkursu, określający – w myśl art. 41 ust. 2 pkt 7 ustawy wdrożeniowej – kryteria wyboru projektu (por. np. wyrok NSA z dnia 27 czerwca 2017 r., II GSK 1517/17). Należy, bowiem mieć na uwadze, że wnioskodawca – przystępując do naboru wniosków o dofinansowanie – zna jego zasady naboru i wyraża akceptację dla tych warunków, a chcąc uzyskać wsparcie ze środków unijnych, godzi się postępować ściśle według tych zasad. Postanowienia zawarte w szeroko pojmowanych dokumentach systemu realizacji projektu mogą, więc stanowić podstawę praw i obowiązków wnioskodawców (por. Komentarz do ustawy o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014-2020, pod red. R. Poździka; Wyd. sejmowe, 2016; komentarz do art. 6 teza 4-5 i powołane tam orzecznictwo).

Zgodnie z art. 37 ust. 1 ustawy wdrożeniowej właściwa instytucja przeprowadza wybór projektów do dofinansowania w sposób przejrzysty, rzetelny i bezstronny oraz zapewnia wnioskodawcom równy dostęp do informacji o warunkach i sposobie wyboru projektów do dofinansowania. Natomiast zgodnie z art. 37 ust. 2 ustawy wdrożeniowej projekt podlega ocenie pod względem spełnienia kryteriów wyboru projektów, zatwierdzonych przez komitet monitorujący, zgodnych z warunkami określonymi w art. 125 ust. 3 lit. a) rozporządzenia ogólnego. Wynikająca z art. 37 ust. 1 ustawy wdrożeniowej zasada przejrzystości, rzetelności i bezstronności wyboru projektów oraz równości traktowania wnioskodawców w dostępie do informacji o zasadach i sposobie wyboru projektów do dofinansowania dotyczy każdego etapu konkursu, począwszy od momentu przygotowywania regulaminu konkursu i formularza aplikacyjnego aż po zakończenie samego tego postępowania konkursowego. Zasady te mają charakter normatywny i stanowią gwarancję równego traktowania wszystkich potencjalnych beneficjentów pomocy unijnej znajdując umocowanie w zasadzie równego dostępu do pomocy, wywodzącej się z traktatowej zasady równości. Zasada przejrzystości reguł oceny projektów wymieniona w art. 37 ust. 1 ustawy wdrożeniowej ma charakter instrumentalny w relacji do zasady równości, formułując wobec właściwej instytucji przeprowadzającej wybór projektów do dofinansowania obowiązek jasnego, precyzyjnego i dostępnego dla wszystkich beneficjentów określenia kryteriów kwalifikowania projektów. Wymogi zaś stawiane wnioskującym o udzielenie wsparcia, jeżeli na podstawie oceny ich spełnienia miałoby to skutkować negatywnymi konsekwencjami, muszą być formułowane w sposób jednoznaczny, jasny i precyzyjny, a więc tak, aby nie pozostawiało to żadnych wątpliwości odnośnie do przyjmowanych w danym postępowaniu konkursowym kryteriów oceny projektów oraz oceny ich spełniania, które to kryteria oceny powinny być znane wnioskodawcom i w odpowiedni sposób im notyfikowane. Służy to gwarantowaniu pewności i stałości obowiązywania kryteriów wyboru projektów do dofinansowania i eliminowaniu w tym zakresie jakichkolwiek domniemań stwarzających ryzyko zaistnienia pola dla jakiejkolwiek dowolności niweczącej przywołane powyżej zasady, a mianowicie zasady przejrzystości i rzetelności wyboru projektów oraz zasadę równego dostępu wnioskodawców do informacji o warunkach wyboru projektów (por. wyroki NSA z: 17 sierpnia 2010 r., II GSK 856/10; 1 grudnia 2016 r., II GSK 5141/16; 8 lutego 2017 r., II GSK 131/17).

W odniesieniu do powyższego podkreślić należy znaczenie art. 41 ust. 2 pkt 7 ustawy wdrożeniowej, z którego wynika, że regulamin konkursu – o charakterze wiążącym tak dla ustanawiającej go właściwej instytucji, jak i dla podmiotów aplikujących o dofinansowanie w podlegającym regulacjom tego regulaminu postępowaniu, powinien m.in. określać kryteria wyboru projektów oraz ich znaczenie. Co przy tym oczywiste, kryteria wyboru projektów powinny być określone w sposób czyniący zadość przedstawionemu powyżej standardowi, a ich znaczenie, odpowiadać powinno celowi danego postępowania konkursowego. Zgodnie natomiast z zapisem art. 42 ust. 2 pkt 7a ustawy wdrożeniowej Regulamin konkursu określa również zakres, w jakim jest możliwe uzupełnianie lub poprawianie projektu w części dotyczącej spełniania przez projekt kryteriów wyboru projektów w trakcie jego oceny.

Zasadnie przyjmuje się przy tym, że obowiązek poszanowania wskazanych wyżej zasad dotyczy każdego etapu konkursu – począwszy od momentu przygotowywania regulaminu konkursu i formularza aplikacyjnego aż po zakończenie tego postępowania konkursowego – i zasady te mają charakter normatywny, stanowiąc gwarancję równego traktowania wszystkich potencjalnych beneficjentów pomocy unijnej, i znajdują umocowanie w zasadzie równego dostępu do pomocy wywodzącej się z traktatowej zasady równości, a rzetelność wyboru projektów rozumieć należy, jako działanie sumienne, solidne, staranne i zgodne z określonymi zasadami i obowiązkami (por. wyroki NSA z 14 czerwca 2017 r., sygn. akt II GSK 1549/17 oraz z 20 czerwca 2017 r., sygn. akt II GSK 1597/17).

Przenosząc wskazane wyżej poglądy judykatury na grunt rozpoznawanej sprawy, Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że Sąd I instancji trafnie przyjął, że Skarżąca nie uwiarygodniła założonych wielkości sprzedaży żadnymi badaniami rynku, zawartymi umowami, kontraktami bądź listami intencyjnymi, potwierdzającymi, że osiągnięcie założonych wielkości może być realne. Istniały niespójności pomiędzy informacjami zawartymi we wniosku o dofinansowanie i załącznikach oraz zabrakło dokumentów lub analiz potwierdzających, że Wnioskodawca jest w stanie sprzedać wielokrotnie więcej produktów niż aktualnie. Przy tym Skarżąca kasacyjnie nie spełniła kryterium nr 9 "Opłacalność projektu i uzasadnienie jego realizacji".

W sprawie PARP nie naruszyła zasady rzetelności. Informacja dot. oceny wniosku Skarżącej kasacyjnej zawiera pisemne uzasadnienie negatywnego wyniku oceny formalnej oraz wskazanie wszystkich okoliczności, które przesądziły o tej ocenie. Wbrew twierdzeniom spółki ocena ta nie została oparta na podstawie opinii eksperta zewnętrznego. PARP przedstawiła własną argumentację odnośnie każdego z zarzutów podniesionych w proteście. Wybrane fragmenty opinii eksperta zewnętrznego zostały powołane jedynie pomocniczo w celu potwierdzenia stanowiska Organu. Zarówno ocena KOP jak i PARP koncentrują się wokół jednej kwestii – punktacji przyznanej Skarżącej w ramach kryterium nr 9 "Opłacalność projektu i uzasadnienie jego realizacji". Zgodnie załącznikiem nr 1 do Regulaminu konkursu "Kryteria wyboru projektów" w ramach kryterium nr 9 "Opłacalność projektu i uzasadnienie jego realizacji" w trakcie oceny brane będzie pod uwagę, czy realizacja projektu jest opłacalna, a jego założenia finansowe i rynkowe uzasadniają jego realizację, w tym czy: prognoza finansowa przychodów oraz kosztów związanych z wdrożeniem nowego procesu technologicznego lub produktu wskazuje na opłacalność projektu oraz założenia i dane przyjęte przez Wnioskodawcę przy określeniu potencjału rynkowego nowego produktu/produktów lub dotychczasowych produktów wytwarzanych w nowym procesie technologicznym są prawidłowe i realne. Możliwe jest przyznanie 0,1,2 lub 3 pkt, przy czym: 0 pkt- nierzetelne dane, brak opłacalności projektu lub realizacja projektu jest uzasadniona, projekt wskazuje na opłacalność na poziomie przeciętnym; 1 pkt- dane rzetelnie przedstawione, realizacja projektu jest uzasadniona, wysoka opłacalność projektu; 2 pkt- dane rzetelnie przedstawione, realizacja projektu jest uzasadniona, wysoka opłacalność projektu; 3 pkt- dane rzetelnie przedstawione, realizacja projektu jest uzasadniona, wysoka opłacalność projektu, produkt o dużym potencjale eksportowym. Z treści spornego kryterium wynika, że w przypadku braku przedstawienia rzetelnych danych w jakimkolwiek aspekcie powołanego kryterium wnioskodawcy uzyskują 0 pkt i nie ma w związku z tym znaczenia, że poszczególne elementy kryterium zostały przez Organ ocenione pozytywnie. Kluczowe znaczenie w ocenie analizowanego kryterium stanowił brak uwiarygodnienia realności przyjętego do prognoz zapotrzebowania rynkowego na produkt Wnioskodawcy. Rzetelnych informacji w tym zakresie nie dostarczyło ani uzasadnienie wniosku ani treść nadesłanych przez Skarżącą listów intencyjnych. W dokumentacji konkursowej nie zawarto obligatoryjnego wymogu przedstawienia listów intencyjnych. Tego rodzaju listy definiuje się jako pisemne, wstępne deklaracje zamierzeń dotyczących swoich działań, składane przez stronę możliwego przyszłego stosunku gospodarczego. List intencyjny określa zakres przyszłych działań czy umów oraz zarys planów dotyczących danego projektu – nie stanowi jednak oświadczenia woli i nie powoduje skutków prawnych w postaci obowiązku umowy. Uszło uwadze Skarżącej kasacyjnie, że w załączniku nr 3 do Regulaminu konkursu "Instrukcja wypełniania wniosku o dofinansowanie" wskazano w odniesieniu do kryterium nr 9, że "należy opisać zapotrzebowanie na produkt i przedstawić sposób przeprowadzenia rozeznania rynku oraz wskazać źródła danych (wyniki badań rynkowych i analiz), no podstawie, których wnioskodawca określił zapotrzebowanie na produkt. W przypadku produktów nie mających odpowiednika na rynku wnioskodawca powinien uwiarygodnić powstanie zapotrzebowania na produkt. Jeżeli przedsiębiorca zamierza sprzedawać produkty poza granicami kraju należy również oszacować wielkość popytu zagranicznego. W przypadku odbiorców instytucjonalnych wnioskodawca może powołać się na listy intencyjne lub inne dokumenty wskazujące na realne zainteresowanie klientów nabyciem produktu". Obowiązkiem Wnioskodawcy było, zatem uwiarygodnienie zapotrzebowania na produkty projektu w celu potwierdzenia wiarygodności i realności przyjętych prognoz w zakresie popytu. Spółka mogła tego dokonać w dowolny sposób, jako przykłady takich działań Instrukcja wskazała przeprowadzenie badań rynkowych, analiz rynku np. w zakresie popytu na jego produkty, analiz produktów konkurencyjnych czy analiz tendencji rynkowych na produkt Wnioskodawcy i produkty konkurencyjne. Skoro Skarżąca kasacyjnie w dokumentacji projektowej nie przedstawiła rzetelnych danych dotyczących prognoz sprzedaży to zasadne ze strony KOP było wezwanie do przedstawienia dokumentów potwierdzających rzetelność tych prognoz. Również listy intencyjne należało uznać za jedną z form uwiarygodnienia prognoz finansowych w zakresie wielkości sprzedaży, tym bardziej, że na te listy mające minimalizować ryzyka biznesowe powołała się sama spółka (str. 38 wniosku). Na stronie 30 wniosku o dofinansowanie Skarżąca kasacyjnie potwierdziła, że "posiada listy intencyjne od podmiotów zainteresowanych kupnem".

Naczelny Sąd Administracyjny zauważa, że nadesłane w sprawie listy intencyjne nie mogły stanowić podstawy do oszacowania popytu na produkty Skarżącej kasacyjnie powstałe w wyniku realizacji projektu. Część z nich (sześć) została, bowiem wystawiona po dniu, w którym odbył się Panel Ekspertów, więc nie mogła stanowić podstawy szacowania wielkości sprzedaży i nie mogła być brana pod uwagę przy ocenie kryterium. Część listów pochodziło od podmiotów prowadzących działalności nie związaną z branżą jachtową, a więc była sprzeczna z treścią wniosku w zakresie określonego przez Skarżącą rynku docelowego. Spółka wskazała, bowiem, że bezpośrednią grupą docelową dla jej produktów będących przedmiotem wniosku będą stocznie jachtowe oferujące jachty osobom indywidualnym oraz firmy czarterowe zajmujące się wypożyczaniem jachtów. Skoro w projekcie chodzi o produkcję i sprzedaż podzespołów do jachtów tj. pokładów fotowoltaicznych oraz kadłubów i pokładów fotowoltaicznych, to przedłożenie listów intencyjnych podpisanych z innymi podmiotami niż stocznie musiało wzbudzić wątpliwości, co do ich wpływu na realność przyjętych prognoz opłacalności projektu. Żaden z przedłożonych listów nie dotyczył podzespołów do jachtów, ale całych jachtów, chociaż to podzespoły jachtów będą głównym generatorem przychodów Skarżącej. Poza tym uruchomienie produkcji całych jachtów nastąpi po dwóch latach od produkcji części objętych projektem, a przychody ze sprzedaży jachtów, do których odnoszą się przedłożone listy intencyjne docelowo w 2029 r. stanowią zaledwie nieco ponad 17% ogółu zaplanowanych przychodów ze sprzedaży w ramach projektu. Pozostała część przychodów miała pochodzić z planowanej sprzedaży kadłubów fotowoltaicznych (produkt A) oraz kadłubów i pokładów fotowoltaicznych (produkt B), co zostało odzwierciedlone w przedłożonych do wniosku tabelach finansowych, lecz nie znajduje potwierdzenia w przedłożonych listach intencyjnych. Pomimo wezwania Wnioskodawca nie dostarczył wszystkich wskazanych we wniosku o dofinansowanie listów intencyjnych tj. od [...].

Również w sposób prawidłowy wywiódł Sąd I instancji, że PARP zasadnie uznała powołując się na dane zawarte we wniosku o dofinansowanie, że przyjęte przez Wnioskodawcę prognozy przychodów z produktów powstałych w wyniku realizacji projektu są niewspółmiernie wysokie w porównaniu do dotychczasowej skali działalności i prognoz dotychczasowej działalności w kolejnych latach. Wielkość przychodów ze sprzedaży Wnioskodawcy oscylowała w granicach 0,6 mln zł w 2017 r. 1,2 mln zł w 2018 r. zgodnie z informacjami przedstawionymi w tabelach finansowych. W ostatnim roku prognozy tj. 2029 Wnioskodawca założył przychody na poziomie ok. 1,3 mln zł. Tymczasem dane prognostyczne w zakresie przychodów ze sprzedaży produktów będących rezultatem projektu są znacznie wyższe niż przychody z dotychczasowej działalności. Wnioskodawca zaplanował osiągnięcie przychodów ze sprzedaży produktów projektu w 2022 r. na poziomie ponad 3,6 mln zł. W kolejnych latach założył dużą dynamikę wzrostu przychodów: w 2029 r. założono przychody ze sprzedaży już na poziomie ponad 14,6 mln zł (z tytułu sprzedaży 175 szt. produktów, z czego po 82 szt. stanowi sprzedaż pokładów fotowoltaicznych do jachtów oraz pokładów i kadłubów fotowoltaicznych a 11 szt. stanowi sprzedaż całych jachtów). Mając na uwadze powyższe przyjęte prognozy przychodów są, co najmniej kilkukrotnie wyższe niż dotychczas osiągane przychody. Skarżąca kasacyjnie powinna każdorazowo uzasadnić wzrost przychodów ze sprzedaży w ramach projektu w odniesieniu do bieżącej działalności, tym bardziej, kiedy tak jak w sprawie skala tego wzrostu jest tak znacząca, a jednocześnie rynek docelowy w wyniku realizacji projektu nie ulegnie zmianie i będzie tożsamy z rynkiem, na którym działa dotychczas. To wnioskodawca powinien wykazać, że przedstawione przez niego dane dotyczące planowanej sprzedaży nie są przeszacowane. Nie znajdują one również uzasadnienia w przedstawionych listach intencyjnych – jak wskazano powyżej przychody ze sprzedaży jachtów, do których odnoszą się przedłożone listy intencyjne docelowo w 2029 r. stanowią zaledwie nieco ponad 17% ogółu zaplanowanych przychodów ze sprzedaży w ramach projektu. Ponadto Skarżący zdaje się nie dostrzegać, że wartości przychodów z projektu w tabelach finansowych są niespójne z analogicznymi informacjami wskazanymi we wniosku w punkcie "Założenia do tabel finansowych - sytuacja finansowa Wnioskodawcy oraz jej prognoza" gdzie np. dla roku 2029 założono przychody ze sprzedaży na poziomie 16,2 mln zł z tytułu sprzedaży 188 szt. produktów. Ponadto w założeniach do prognoz we wniosku Skarżąca przyjęła uzyskanie przychodów ze sprzedaży w kwocie 3,2 mln zł już w 2021 zatem jeszcze w okresie realizacji projektu.

Nie zasługuje również na uwzględnienie zarzut naruszenia art. 37 ust. 1 ustawy wdrożeniowej w zw. z art. 32 ust 1 Konstytucji RP poprzez ich niewłaściwe zastosowanie polegające na błędnym uznaniu przez Sąd I instancji, że nieuwzględnienie protestu Skarżącej nie naruszyło zasad przejrzystości i rzetelności oraz równego dostępu do informacji o warunkach i sposobie wyborze projektów do dofinansowania. Oceniając z opisanej wyżej perspektywy zasady wskazane w art. 37 ustawy wdrożeniowej, nie można zarzucić Sądowi I instancji, a tym samym organowi, że ocena projektu została przeprowadzona z naruszeniem wskazanych zasad. Konstrukcja kryterium sytuacji finansowej wnioskodawcy została przedstawiona w sposób przeszacowany oraz niepoparta odpowiednimi dokumentami. Skarżąca nie przedłożyła dokumentacji, która zgodnie z Regulaminem pozwoliłaby sprawdzić czy sytuacja finansowa wnioskodawcy gwarantuje możliwość realizacji zamierzonego przedsięwzięcia. Mając na uwadze powyższe należy dojść do wniosku, że w sprawie nie nastąpiło również naruszenie konstytucyjnej zasady równości.

W związku z powyższym, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji wyroku.

Naczelny Sąd Administracyjny oddalił wniosek organu o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego, gdyż pismo pt.: "Odpowiedź na skargę kasacyjną" zostało złożone po upływie 14–dniowego terminu określonego w art. 179 p.p.s.a. (por. uzasadnienie uchwały 7 sędziów NSA z 19 listopada 2012 r., sygn. akt II FPS 4/12, opubl. ONSAiWSA 2013/3/38