Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt II SA/Gl 1525/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2016-01-22 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6136 Ochrona przyrody
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Ochrona przyrody
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 88 ust. 1 pkt 1 i art. 89 ust. 1
journal: Dz.U. 2013 poz 627
law: Ustawa z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Bonifacy Bronkowski, Sędziowie Sędzia WSA Elżbieta Kaznowska (spr.),, Sędzia WSA Artur Żurawik, Protokolant starszy referent Barbara Urban, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 stycznia 2016 r. sprawy ze skargi Powiatu [...] na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za usunięcie drzewa bez zezwolenia 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Burmistrza P. z dnia [...] r. nr [...], 2. zasądza na rzecz Powiatu [...] od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. kwotę 10 002,00 zł (dziesięć tysięcy dwa złote) tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

W dniu [...] r. Urząd Miejski w P. otrzymał informację przekazaną przez Komendę Policji w P. dotyczącą nielegalnej wycinki drzewa w P. przy ulicy [...].

Zawiadomieniem z dnia [...] r. Burmistrz [...] powiadomił o wszczęciu postępowania administracyjnego w sprawie nielegalnej wycinki drzewa, a następnie, po jego przeprowadzeniu i zgromadzeniu niezbędnego materiału dowodowego, decyzją z dnia [...] r., wydaną na podstawie art. 83, art. 88 ust. 1 pkt 2, ust. 2 oraz art. 89 ust. 1, ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (t.jedn. Dz. U. z 2013 roku, poz. 627 ze zm.) w związku z rozporządzeniem Ministra Środowiska z dnia 22 września 2004 r. w sprawie trybu nakładania kar pieniężnych za usuwanie drzew lub krzewów bez wymaganego zezwolenia oraz zniszczenia terenów zieleni, zadrzewień albo drzew lub krzewów (Dz.U. nr 219, poz. 2229) oraz rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 13 października 2004 r. w sprawie stawek opłat dla poszczególnych rodzajów i gatunków drzew (Dz.U. nr 228, poz. 2306 ze zm.) oraz art. 104 i art. 017 Kodeksu postępowania administracyjnego wymierzył Powiatowi [...] karę pieniężną w wysokości [...] zł za usunięcie bez zezwolenia jednego drzewa gatunku lipa drobnolistna o odwodzie pnia 145 cm z nieruchomości położonej w P. przy ulicy [...]- działka nr [...].

W uzasadnieniu organ podał, że w trakcie postępowania ustalono, iż Burmistrz [...], na wniosek Powiatu [...], w dniu [...] r. wydał decyzję zezwalającą na usunięcie 2 egzemplarzy lipy drobnolistnej o pniach 166 cm i 113 cm oraz 2 egzemplarzy jesiona wyniosłego o obwodach pni 200 cm i 142 cm z nieruchomości położonej w P. przy ulicy [...]. Jednocześnie za usuwane drzewa wnioskodawca został zobowiązany do wykonania nasadzeń zastępczych.

Starosta [...] usunięcie i pielęgnację przedmiotowych drzew zlecił firmie "A" [...] z siedzibą w P. Z akt sprawy wynika, iż w dniu [...] r. przedstawiciele Powiatu [...] stwierdzili w trakcie oględzin, iż z terenu nieruchomości przy ulicy [...] usunięto lipę o obwodzie pnia 145 cm (oznaczoną nr 2) zamiast lipy o obwodzie pnia 166 cm (oznaczonej nr 1). Fakt ten przyznał także przesłuchany B. H. - właściciel wymienionej powyżej firmy. Przedstawicielka Starosty [...] potwierdziła to ustalenie, dodając, iż Starostwo z należytą starannością i zgodnie z obowiązującymi procedurami prowadziło całe postępowanie, a udzielone zlecenie w sposób jasny i czytelny wskazywało zleceniobiorcy, które z drzew należy wyciąć, a które wypielęgnować.

Na podstawie tak zgromadzonego materiału dowodowego ustalono, że Starosta [...] zlecił wykonanie usunięcia drzew zgodnie z decyzją Burmistrza [...] z dnia [...] r. Jednak z protokołu odbioru zleconych prac wynika, że w trakcie realizacji zlecenia Wykonawca omyłkowo dokonał wycięcia drzewa nr 2 - zamiast drzewa nr 1. Organ stwierdził, że podstawę wymierzenia kary za usunięcie drzew bez zezwolenia stanowią przepisy art. 88 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 83 ust. 1 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody. Dodał, że w orzecznictwie podkreśla się, że kara ta może być wymierzona właścicielowi lub posiadaczowi nieruchomości, gdy dokonał wycięcia drzew bez zezwolenia, gdy zlecił dokonanie takiej wycinki osobie trzeciej, jak również w sytuacji, gdy wiedział o zamiarze wycinki drzew przez osobę trzecią i godził się na taką ewentualność. Podniósł też, że występuje także stanowisko, zgodnie z którym odpowiedzialność właściciela nieruchomości za wycięcie drzew jest niezależna od jego wiedzy o wycince i wiąże się z zaniechaniem właściwej pieczy nad rosnącymi na jego nieruchomości drzewami.

Dalej organ stwierdził, że w rozpatrywanej sprawie drzewo usunęła osoba trzecia, jednakże zarówno właściciel jak i faktycznie władający nieruchomością niewątpliwie mogli zapobiec omyłkowej wycince drzewa, przy dochowaniu należytej staranności. Mimo, iż nie można przypisać Staroście [...] winy umyślnej w działaniach zmierzających do usunięcia przedmiotowej lipy, to jednak zdaniem organu, nie wykazał się on należytą starannością działań w nadzorze nad realizacją zlecenia. (m.in. nie przekazano mu inwentaryzacji drzew przeznaczonych do wycięcia i do pielęgnacji, która zawierała konkretne usytuowanie drzew i pozwoliłaby na zmniejszenie szansy pomyłki wykonawcy). W ocenie organu, skoro drzewa znajdowały się w strefie "A" ochrony konserwatorskiej i konserwator w swojej opinii negatywnie wypowiedział się co do ich usunięcia (w tym także tej lipy), to należało dołożyć szczególnej staranności i czynnie uczestniczyć w wycince drzew w ramach nadzoru. Z akt sprawy wynika zaś, że żaden z pracowników Powiatowego Zespołu Szkół nr [...] w P., który jest zarządcą trwałym obiektu, ani pracownik Starostwa nie uczestniczył w ramach nadzoru/kontroli w trakcie realizacji zlecenia. Kierując się treścią art. 430 Kodeksu cywilnego organ wymierzył karę za usunięcie tego drzewa Powiatowi [...], uwzględniając treść art. 83 ust. 1 w związku z art. 88 ustawy o ochronie przyrody.

W odwołaniu od powyższej decyzji Powiat [...] zarzucił decyzji naruszenie przepisów postępowania, a w szczególności:

- art. 107 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego poprzez niepełne i nieprecyzyjne wskazanie podstawy prawnej decyzji oraz oparcie decyzji na przepisie prawa cywilnego, tj. art. 430 Kodeksu cywilnego,

- art. 7 w związku z art. 77 w związku z art. 80 Kodeksu postępowania administracyjnego poprzez dokonanie ustaleń sprzecznych ze zgromadzonym w sprawie materiałem dowodowym, a to przez przyjęcie, iż Powiat [...] winny jest nienależytego nadzoru nad prowadzoną wycinką

oraz naruszenie przepisów prawa materialnego, tj.

- art. 88 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 83 ustawy o ochronie przyrody poprzez błędną ich wykładnię, wyrażającą się przyjęciem, iż istnieje związek przyczynowy pomiędzy działaniem bądź zaniechaniem skarżącego, a usunięciem drzew, co w efekcie spowodowało wymierzenie kary administracyjnej,

- art. 88 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 83 ustawy o ochronie przyrody w związku z rozporządzeniami wykonawczymi - Ministra Środowiska w sprawie stawek opłat dla poszczególnych rodzajów i gatunków drzew oraz obwieszczeniami Ministra Środowiska w sprawie stawek opłat za usunięcie drzew (..) za rok 2013 i 2014, poprzez niewłaściwe ich zastosowanie wyrażające się w błędnym naliczeniu administracyjnej kary pieniężnej.

Uwzględniając powyższe Powiat [...] wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i umorzenie postępowania pierwszej instancji w całości względnie o uchylenie tej decyzji i przekazanie sprawy organowi pierwszej instancji do ponownego rozpatrzenia.

W uzasadnieniu zwrócono uwagę, że decyzja pierwszej instancji nie spełnia wymagań określonych w art. 107 § 1 Kodeksu. Wątpliwości budzi podstawa prawna wydanej decyzji. W konsekwencji brak jest pewności w oparciu o jakie przepisy decyzja została wydana. W ocenie odwołującego się Powiatu niedopuszczalne jest wydanie decyzji w oparciu o przepisy prawa cywilnego, tzn. cytowany przez organ pierwszej instancji art. 430 Kodeksu cywilnego. Nadto podkreślono, że wbrew przepisom art. 7, art. 77 i art. 80 Kodeksu postępowania administracyjnego ustalono, że Powiat [...] winny jest nienależytego nadzoru na prowadzona wycinką. Jednak wbrew twierdzeniom organu, w zleceniu z dnia [...] r. wskazano dokładnie rodzaje drzew, gatunki i obwody oraz oznaczenie drzew numerami oraz określono dokładnie, które drzewa przeznaczone są do wycinki, a które do pielęgnacji. Nie może w takich okolicznościach być wątpliwości, że dochowano należytej staranności. Podkreślono także, że wykonanie tych czynności zlecono profesjonalnemu podmiotowi, a nie osobie przypadkowej. Nieuprawnione są w tym miejscu twierdzenia organu, że właściciel czy zarządca nieruchomości powinien jeszcze nadzorować wykonanie prawidłowej wycinki drzew. Konsekwencją nieprawidłowych ustaleń faktycznych jest niewłaściwe zastosowanie art. 88 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 83 ustawy o ochronie przyrody i nałożenie na odwołującego kary pieniężnej we wskazanej wysokości. Pomimo, iż aby mogło dojść do przypisania odpowiedzialności na gruncie art. 88 ust. 1 pkt 2 cytowanej ustawy należy wykazać istnienie związku przyczynowego pomiędzy działaniem podmiotu, któremu wymierzana jest kara, a zniszczeniem drzewa, a w niniejszej sprawie taki związek nie zachodzi, orzeczono o nałożeniu kary.

Podkreślając, iż do nałożenia kary doszło bezpodstawnie, Powiat zwrócił nadto uwagę, że karę wyliczono niewłaściwie, w sposób naruszający rozporządzenia Ministra Środowiska w sprawie stawek opłat dla poszczególnych rodzajów i gatunków drzew oraz obwieszczeń w sprawie tych opłat za 2014 i 2013 r. Skoro usunięcie drzewa nastąpiło w [...] r., to należało do wyliczenia zastosować stawki obowiązujące w [...] r.. Wówczas kara powinna wynosić [...] zł.

Na zakończenie Powiat zwrócił uwagę na wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 1 lipca 2014 r. w sprawie o sygn. SK 6/12, uznający za niezgodny z Konstytucją Rzeczypospolitej Polskiej art. 88 ust. 1 pkt 2 i art. 89 ust. 1 ustawy o ochronie przyrody, wymieniany jako podstawa działania organu.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. decyzją z dnia [...] r., na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 Kodeksu postępowania administracyjnego oraz art. 88 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody, uchyliło decyzję organu pierwszej instancji w części dotyczącej kwoty wymierzonej kary i w tym zakresie orzekło o nałożeniu kary w wysokości [...] zł, a w pozostałym zakresie utrzymało w mocy tę decyzję.

W uzasadnieniu Kolegium przyznało, że materialnoprawną podstawę odpowiedzialności administracyjnej za zniszczenie drzew lub krzewów albo ich usunięcie bez wymaganego zezwolenia stanowi art. 88 ust. 1 ustawy o ochronie przyrody. Wyjaśniło, że rozpatrując odwołanie uwzględnia stan prawny regulujący przedmiot sprawy w dacie orzekania. Przyznało, że wyrokiem z dnia 1 lipca 2014 r. Trybunał Konstytucyjny w sprawie o sygn. akt SK 6/12 orzekł, że art. 88 ust. 1 pkt 2 i art. 89 ust. 1 ustawy o ochronie przyrody są niezgodne z Konstytucją. Jednakże zgodnie z tym wyrokiem przepisy w nim wymienione tracą moc obowiązującą z upływem 18 miesięcy od dnia ogłoszenia wyroku w Dzienniku Ustaw Rzeczypospolitej Polskiej. Zdaniem organu odwoławczego (odniesiono się tym zakresie do uchwały Sądu Najwyższego z dnia 3 lipca 2003 roku - sygn. akt III CZP 45/03) w takiej sytuacji, pomimo stwierdzenia przez Trybunał Konstytucyjny niekonstytucyjności przepisu stanowiącego podstawę materialnoprawną do wydania zaskarżonej decyzji (art. 88 ust. 1), w dacie orzekania przez organ przepis należało stosować.

Kolegium podkreśliło, że akceptuje pozostałe ustalenia faktyczne i ich kwalifikację prawną dokonane przez organ pierwszej instancji. Zdaniem organu odwoławczego organ pierwszej instancji wykazał istnienie związku przyczynowego między działaniem określonego podmiotu (Powiat [...]), a zniszczeniem drzew. Powiat uzyskał wprawdzie zezwolenie na usunięcie dwóch drzew - w tym przedmiotowej lipy drobnolistnej, zlecił ich usunięcie specjalistycznej firmie "A", ale nie wykazał się należytą starannością, nie nadzorował wykonania zlecenia, a także nie dostarczył wykonawcy - zleceniobiorcy inwentaryzacji drzew. Podkreślając, iż odpowiedzialność administracyjna to nie jest odpowiedzialność karna, dla której ponoszenia konieczne jest ustalenia winy sprawcy wycięcia drzew, organ odwoławczy stwierdził, że prawidłowo ustalono, że tylko Powiat mógł wystąpić o wydanie zezwolenia na usuniecie drzew w trybie art. 83 ust. 1 cytowanej ustawy, a odpowiedzialność w zakresie ponoszenia kary za usunięcie drzew bez zezwolenia została zobiektywizowana i do jej ponoszenia wystarczy wykazanie związku przyczynowego między działaniem określonego podmiotu, a wycięciem drzew. W niniejszej sprawie związek ten wykazano.

Niezależnie od powyższego decyzja organu pierwszej instancji podlegała, zdaniem organu odwoławczego, uchyleniu w części dotyczącej kwoty ustalonej kary administracyjnej. Organ ten przyznał, że kwota kary została błędnie oznaczona z naruszeniem przepisów rozporządzenia Ministra Środowiska w sprawie stawek opłat dla poszczególnych rodzajów i gatunków drzew na rok 2013 r. Dokonując prawidłowego wyliczenia Kolegium orzekło o nałożeniu na Powiat [...] kary w wysokości wskazanej w sentencji rozstrzygnięcia. .

Skargę na powyższą decyzję ostateczną, wnosząc o jej uchylenie, uchylenie decyzji ją poprzedzającej oraz o zasądzenie kosztów postępowania, złożył Powiat [...]. Zarzucił zaskarżonej decyzji naruszenie przepisów postępowania, a w szczególności art. 107 § 1 oraz art. 7, art. 77 i art. 80 Kodeksu postępowania administracyjnego poprzez nieprecyzyjne wskazanie podstawy prawnej decyzji oraz oparcie jej w zasadzie na art. 430 Kodeksu cywilnego, a także dokonanie sprzecznych ze zgormadzonym materiałem dowodowym ustaleń poprzez przyjęcie, iż Powiat [...] winny jest nienależytego nadzoru nad prowadzoną wycinką oraz naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 88 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 83 ustawy o ochronie przyrody poprzez błędną ich wykładnię i przyjęcie, że istnieje związek przyczynowy pomiędzy działaniem bądź zaniechaniem skarżącego a usunięciem drzew i w efekcie wymierzenie pieniężnej kary administracyjnej Powiatowi [...].

W uzasadnieniu skargi powtórzona została, co do zasady, argumentacja przedstawiona już w odwołaniu. Podkreślono przede wszystkim, iż nieprawdziwe są twierdzenia organu drugiej instancji, iż skarżący nie nadzorował zlecania wycięcia drzew czy nie dostarczył wykonawcy inwentaryzacji czyli nie wykazał się należytą starannością przy wykonywaniu tej wycinki. Wskazano także na niewłaściwą podstawę prawną decyzji- tj. przywołany art. 430 Kodeksu cywilnego.

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podnosząc, iż zarzuty skargi są niezasadne. Odnosząc się do zarzutu niewłaściwej podstawy prawnej decyzji organu pierwszej instancji, podniósł, iż przepis art. 430 Kodeksu cywilnego nie stanowił podstawy tej decyzji. Jako podstawa przywołane zostały przepisy ustawy o ochronie przyrody i rozporządzeń wykonawczych.

Postanowieniem z dnia 14 stycznia 2015 r. . Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach wstrzymał wykonanie zaskarżonej decyzji, a wobec wniosku z dnia 26 marca 2015 r. złożonego przez Stowarzyszenie "B", postanowieniem z dnia 10 kwietnia 2015 r. odmówił dopuszczenia Stowarzyszenia do udziału w postępowaniu w charakterze uczestnika.

Postanowieniem z dnia 6 lipca 2015 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach. oddalił wniosek Stowarzyszenie ‘B" o przyznanie prawa pomocy, które w wyniku złożonego zażalenia zostało uchylone postanowieniem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 1 września 2015 r. Wskutek powyższego, postanowieniem z dnia 21 września 2015 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach przyznał, na skutek złożonego przez Stowarzyszenie wniosku prawo pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych.

Postanowieniem z dnia 13 listopada 2015 r. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie na postanowienie tutejszego Sądu o odmowie dopuszczenia Stowarzyszenia do udziału w postępowaniu w charakterze uczestnika.

Na rozprawie w dniu 22 stycznia 2016 r. pełnomocnik Powiatu [...] podtrzymując skargę zaakcentował, iż w związku z wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 1 lipca 2014 r., jako niezgodne z Konstytucją utraciły moc obowiązującą przepisy, w oparciu o które wydana została zaskarżona decyzja.

Wojewódzki Sąd Administracyjny rozpatrując sprawę zważył, co następuje:

Skarga zasługuje na uwzględnienie.

Zaskarżona decyzja została bowiem wydana między innymi w oparciu o art. 88 ust. 1 pkt 2 oraz art. 89 ust. 1 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 roku o ochronie przyrody (t.jedn. Dz.U. z 2013 roku, poz. 627 ze zm.).

Przed wydaniem kwestionowanych decyzji (tj. decyzji organu pierwszej instancji w dniu [...] r., a decyzji drugiej instancji w dniu [...]r.) w dniu 1 lipca 2014 r. Trybunał Konstytucyjny wyrokiem w sprawie o sygn. akt SK 6/12 (ogłoszonym w Dz.U. z 2014 r., poz. 926) orzekł, iż:

I. "art. 88 ust. 1 pkt 2 i art. 89 ust. 1 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 roku o ochronie przyrody (Dz. U. z 2013 roku, poz. 627, 628 i 842) przez to, że przewidują obowiązek nałożenia przez właściwy organ samorządu terytorialnego administracyjnej kary pieniężnej za usunięcie bez wymaganego zezwolenia lub zniszczenia przez posiadacza nieruchomości drzewa lub krzewu, w sztywno określonej wysokości bez względu na okoliczności tego czynu są niezgodne z art. 64 ust. 1 i 3 w związku z art. 31 ust. 3 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej".

II. Przepisy wymienione w części I tracą moc obowiązującą z upływem 18 miesięcy od dnia ogłoszenia wyroku w Dzienniku Ustaw Rzeczypospolitej Polskiej.

Niewątpliwie czasowe odroczenie przez Trybunał Konstytucyjny utraty mocy obowiązywania art. 88 ust. 1 pkt 2 i art. 89 ust. 1 ustawy o ochronie przyrody może budzić (i budziło w orzecznictwie i doktrynie) wątpliwości, co do skutków tego wyroku w okresie 18 miesięcy do chwili wygaśnięcia tych przepisów. Poglądy w zakresie stosowania takiego wyroku w okresie od chwili ogłoszenia do chwili utraty mocy przepisu niezgodnego z Konstytucją, nie są jednolite. Ukształtowały się w tym zakresie dwa stanowiska. Zgodnie z pierwszym z nich - tego rodzaju orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego wprawdzie obalają domniemanie konstytucyjności przepisów, ale przepisy te obowiązują do dnia utraty ich mocy i powinny być stosowane (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6 lutego 2008 r., sygn. akt II OSK 1745/07).

Drugie stanowisko, do którego przychyla się Sąd w składzie orzekającym w tej sprawie skłania się ku poglądowi, że nie można do stanów faktycznych zaistniałych przed datą wydania wyroku przez Trybunał Konstytucyjny stosować przepisów, których niezgodność z Konstytucją Trybunał ten przesądził (sygn. akt III AKa 1174/13).

Jak bowiem podnosi się w orzecznictwie sądowym, przepis prawa uznany przez Trybunał Konstytucyjny za niezgodny z Konstytucją ma taki charakter od dnia jego wejścia w życie i fakt ten musi być brany pod uwagę przy kontroli aktu administracyjnego. Takie stanowisko zajął Naczelny Sąd Administracyjny w sprawie o sygn. akt I FSK 2075/08 czy w przywołanym wyroku z dnia 6 lutego 2008 r. sygn. akt II OSK 1745/07) a także w wyroku z dnia 10 listopada 2015 r. sygn. akt II OSK 576/1, gdzie podkreślono, ze akt normatywny uchylony (w całości lub w części) na skutek orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego, niezależnie od odroczenia utraty jego mocy obowiązującej, traci cechę domniemania konstytucyjności. Wzruszenie tego domniemania następuje już z momentem ogłoszenia wyroku Trybunału na sali rozpraw (zob. wyroki Trybunału Konstytucyjnego z dnia 27 kwietnia 2005 r., sygn. akt P1/05, OTK-A z 2005, Nr 4, poz. 42; z dnia 13 marca 2007 r., sygn. akt K8/07, OTK-A z 2007 r., Nr 3, poz. 26; czy z dnia 11 maja 2007 r., sygn. akt K2/07, OTK-A z 2007 r., Nr 5, poz. 48). Z tą też chwilą nie ma już żadnych wątpliwości, że taki akt nie spełnia standardów konstytucyjnych.

Trafnie zauważył Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 23 stycznia 2007 r. sygn. akt III PK 96/06, że na skutek orzeczenia o niekonstytucyjności aktu normatywnego następuje zmiana stanu prawnego (zob: OSNP 2008, z. 5-6, poz. 61). Odroczenie na podstawie art. 190 ust. 3 Konstytucji wejścia w życie orzeczenia Trybunału nie oznacza, że przepis uznany za niezgodny z Konstytucją musi być stosowany do daty wskazanej przez Trybunał. Nie jest bowiem tak, że do tak oznaczonego dnia jest on zgodny z Konstytucją, a od tego dnia staje się on niezgodny. Przepis uznany za niekonstytucyjny, ma ten charakter od dnia jego wydania, a samo odroczenie utraty mocy obowiązującej ma na celu umożliwienie odpowiedniemu organowi zmianę tegoż przepisu, tak by był on zgodny z Konstytucją lub innym aktem nadrzędnym.

Obowiązywanie danego przepisu nie zawsze oznacza nakaz jego stosowania i taka właśnie sytuacja, w której Trybunał uznał dany przepis za niekonstytucyjny wraz z odroczeniem terminu jego mocy obowiązywania oznacza wprawdzie jego obowiązywanie, ale już jego stosowanie w tym okresie winno być zawsze przedmiotem szczególnej analizy (R. Hauser, J. Trzciński, Prawotwórcze znaczenie orzeczeń Trybunału Konstytucyjnego w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego, Warszawa 2008, s. 70 i n.).

Trzeba też podkreślić, że byłoby nielogicznym i nieuzasadnionym postępowaniem, gdyby tylko z uwagi na odroczenie mocy obowiązywania niekonstytucyjnych przepisów, tak organy administracyjne jak i sądy byłyby zobowiązane w majestacie prawa do dalszego tolerowania przepisów "chwilowo" konstytucyjnych, a więc nakazywania ich stosowania i tym samym naruszania Konstytucji. Nie można więc mówić o bezwzględnej konieczności stosowania przepisu niezgodnego z Konstytucją tylko dlatego, że kierując się określonymi względami Trybunał odroczył moc obowiązywania takiego przepisu. Należy też zgodzić się z poglądem zawartym w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 29 kwietnia 2011 roku, sygn. akt I OSK 1070/10, zgodnie z którym w przypadku zastosowania przez Trybunał Konstytucyjny art. 190 ust. 3 Konstytucji, sądy dokonując wyboru odpowiedniego środka procesowego, zobowiązane są brać pod uwagę przedmiot regulacji objętej niekonstytucyjnym przepisem, przyczyny naruszenia i znaczenie wartości konstytucyjnych naruszonych takim przepisem, powodu, dla których Trybunał odroczył termin utraty mocy obowiązującej niekonstytucyjnego przepisu, a także okoliczności rozpoznawanej przez sąd sprawy i konsekwencję stosowania lub odmowy zastosowania niekonstytucyjnego przepisu. W tym zakresie Sąd podziela stanowisko wyrażone w wyrokach Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 4 grudnia 2014 roku, sygn. akt II OSK 2696/14 czy z dnia 10 listopada 2015 r. sygn. akt II OSK 576/1.

Przenosząc powyższe rozważania na grunt rozpatrywanej sprawy należy stwierdzić, ze zaskarżona decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. oraz poprzedzają ją decyzja Burmistrza [...] o wymierzeniu skarżącemu kary pieniężnej za usunięcie bez zezwolenia drzewa - lipy drobnolistnej - zostały podjęte na podstawie przepisu (art. 88 ust. 1 pkt 2 i art. 89 ustawy o ochronie przyrody) uznanego za sprzeczny z Konstytucją wyrokiem z dnia 1 lipca 2014 r., mimo odroczenia utraty mocy obowiązywania zakwestionowanych przepisów. Wyjaśnić trzeba, że odraczając termin wejścia w życie tego rozstrzygnięcia Trybunał miał na uwadze toczące się prace legislacyjne zmierzające do zmiany zasad wymierzania kar administracyjnych za usuwanie drzew i krzewów, które w chwili orzekania przez Sąd zostały zakończone i weszły w życie z miejsce przepisów niekonstytucyjnych. Byłoby nielogicznym i nieuzasadnionym, gdyby tylko z uwagi na odroczenie mocy obowiązywania niekonstytucyjnych przepisów, organy administracyjne byłyby zobowiązane w majestacie prawa do dalszego tolerowania niekonstytucyjnych przepisów. Nie ma też logicznych przesłanek, aby kończyć postępowanie na podstawie "chwilowo" konstytucyjnych przepisów, a następnie wznawiać zakończone w ten sposób postępowania, zwłaszcza, że w tym konkretnym przypadku w chwili orzekania przez Sąd weszły w życie nowe przepisy.

Jak stwierdził Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 9 października 2013 r. sygn. akt II FSK 2497/13 decyzja wydana na podstawie przepisu niezgodnego z Konstytucją obarczona jest poważaną wadą W interesie praworządności leży zatem jak najszybsze zlikwidowanie konsekwencji prawnych, które powstały w związku z zastosowaniem niekonstytucyjnego przepisu, co zwykle realizowane jest poprzez wyeliminowanie z obrotu prawnego obarczonych taką wadą decyzji. Wada ta jest na tyle istotna, iż stanowi samoistną i wystarczającą podstawę do podjęcia takiego rozstrzygnięcia, a w takiej sytuacji wszelkie inne możliwe i zarzucane naruszenia prawa materialnego czy procesowego, siłą rzeczy stają się drugorzędne (wtórne) i nie zawsze zachodzić będzie potrzeba ich oceniania na danym etapie sprawy.

Rekapitulując, stosownie do art. 145 § 1 pkt 1 lit. b i lit.c w związku z art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.jedn. Dz.U. z 2012 roku, poz. 270 ze zm.) sąd administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji. W związku z podstawą uchylenia zaskarżonych decyzji - art. 145 § 1 pkt 1 lit.b ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi należy odnieść się do art. 145a § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego, który jest podstawą wznowienia postępowania w przypadku, gdy Trybunał Konstytucyjny orzekł o niezgodności aktu normatywnego z Konstytucją, a okoliczność, że Trybunał orzekł o niezgodności art. 88 ust. 1 pkt 2 i art. 89 ust. 1 ustawy o ochronie przyrody z art. 64 ust. 1 i 3 oraz art. 31 ust. 3 Konstytucji nie budzi w niniejszej sprawie wątpliwości.

Należy też podkreślić że przy ponownym rozpoznaniu sprawy organy będą zobowiązane do uwzględnienia orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego i rozpatrzyć sprawę według przepisów aktualnie obowiązujących, tj. wprowadzonych ustawą z dnia 25 czerwca 2015 r. o zmianie ustawy o samorządzie gminnym i zmianie innych ustaw, które obowiązują od dnia 28 sierpnia 2015 r.

O kosztach Sąd orzekł na podstawie art. 200 cytowanej powyżej ustawy, uwzględnieniem przepisów rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (t. jedn. Dz.U. z 2013 r., poz. 490).