Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt III SA/Po 543/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2021-10-20 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne: Transport
Kara administracyjna
Skarżony organ: Inspektor Transportu Drogowego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
article: art. 92b i art. 92c
journal: Dz.U. 2019 poz 2140
law: Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym - t.j.

SENTENCJA

Dnia 20 października 2021 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marzenna Kosewska (spr.) Sędzia WSA Małgorzata Górecka Asesor WSA Piotr Ławrynowicz po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 20 października 2021 roku sprawy ze skargi [...] Sp. z.o.o Sp.k. w [...] na decyzję Inspektor Transportu Drogowego z dnia [...] stycznia 2021r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za naruszenie przepisów ustawy o transporcie drogowym oddala skargę


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją Inspektor Transportu Drogowego utrzymał w całości w mocy decyzję D. Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z [...] lipca 2020 r. o nałożeniu na skarżącego kary pieniężnej w wysokości [...] zł.

Jako podstawę prawną zaskarżonej decyzji powołano:

- art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2020 r., poz. 256 ze zm.), dalej: "K.p.a.",

- art. 4 pkt 22, art. 92a, art. 92b i art. 92c ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. z 2019 r., poz. 2140), dalej: "u.t.d.",

- Ip. 5.1.1, Ip. 5.1.2, lp. 5.2.1, Ip. 5.4.1, lp. 5.5.1, Ip. 5.5.2, Ip. 5.5.3, Ip. 5.7.1, lp. 5.7.2, Ip. 5.11.1, Ip. 5.11.2, Ip. 5.11.3 i Ip. 6.3.3 załącznika nr [...] do u.t.d.,

- art. 4, art. 6, art. 7, art. 8 i art. 12 rozporządzenia (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 15 marca 2006 r. w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego oraz zmieniającego rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 i (WE) 2135/98, jak również uchylającego rozporządzenie Rady (EWG) nr 3820/85 (Dz. Urz. UE L 102 z 11.04.2006), dalej: "rozporządzenie 561/2006",

- art. 27 i art. 34 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 165/2014 z dnia 4 lutego 2014 r. w sprawie tachografów stosowanych w transporcie drogowym i uchylającego rozporządzenie Rady (EWG) nr 3821/85 w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym oraz zmieniającego rozporządzenie (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego (Dz. Urz. UE. L Nr 60, str. 1), dalej: "rozporządzenie 165/2014".

W uzasadnieniu decyzji organu odwoławczego wskazano, co następuje.

W dniu [...] lutego 2020 r. na drodze krajowej dokonano kontroli drogowej pojazdu marki D. nr rej. [...] i naczepy marki S. nr rej. [...]

Pojazdem kierował I. K., wykonując międzynarodowy transport drogowy rzeczy na rzecz i w imieniu strony.

Przebieg kontroli utrwalono w protokole kontroli.

Karę pieniężną nałożono za:

1) przekroczenie dziennego czasu prowadzenia pojazdu powyżej 9 godzin w sytuacji, gdy kierowca dwukrotnie w danym tygodniu wydłużył jazdę dzienną do 10 godzin:

- o czas powyżej 15 minut do mniej niż 1 godziny - kara pieniężna w wysokości [...] zł (lp. 5.1.1 zał. nr [...] do u.t.d.),

- o czas od 1 godziny do mniej niż 2 godzin - kara pieniężna w wysokości [...] zł (lp. 5.1.2 zał. nr [...] do u.t.d.);

łącznie wymierzono z lp. 5.1 zał. nr [...] do u.t.d. karę pieniężną w wysokości [...] zł;

2) przekroczenie dziennego czasu prowadzenia pojazdu powyżej 10 godzin w sytuacji, gdy jego wydłużenie w danym tygodniu było dozwolone o czas do mniej niż 1 godziny - kara pieniężna w wysokości [...] zł (lp. 5.2.1 zał. nr [...] do u.t.d.);

3) przekroczenie maksymalnego dwutygodniowego czasu prowadzenia pojazdu o czas do mniej niż 10 godzin - kara pieniężna w wysokości [...] zł (lp. 5.4.1 zał. nr [...] do u.t.d.);

4) skrócenie wymaganego regularnego okresu odpoczynku dziennego:

- o czas do jednej godziny - kara pieniężna w wysokości [...] zł (lp. 5.5.1 zał. nr [...] do u.t.d.),

- o czas powyżej 1 godziny do 2 godzin i 30 minut - kara pieniężna w wysokości [...] zł (lp. 5.5.2 zał. nr [...] do u.t.d.),

- za każdą rozpoczętą godzinę powyżej 2 godzin i 30 minut - kara pieniężna w wysokości [...] złotych (lp. 5.5.3 zał. nr [...] do u.t.d.);

łącznie wymierzono z lp. 5.5 zał. nr [...] do u.t.d. karę pieniężną w wysokości [...] zł;

5) skrócenie wymaganego skróconego okresu odpoczynku dziennego zarówno w przypadku załogi jednoosobowej, jak i załogi kilkuosobowej:

- o czas do 1 godziny - kara pieniężna w wysokości [...] zł (lp. 5.7.1 zał. nr [...] do u.t.d.);

- o czas powyżej 1 godziny do 2 godzin i 30 minut - kara pieniężna w wysokości [...] zł (lp. 5.7.2 zał. nr [...] do u.t.d.);

łącznie wymierzono z lp. 5.7 zał. nr [...] do u.t.d. karę pieniężną w wysokości [...] zł;

6) przekroczenie maksymalnego czasu prowadzenia pojazdu bez przerwy:

- o czas do mniej niż 30 minut - kara pieniężna w wysokości [...] zł (lp. 5.11.1 zał. nr [...] do u.t.d.),

- o czas od 30 minut do mniej niż 1 godziny - kara pieniężna w wysokości [...] zł (lp. 5.11.2 zał. nr [...] do u.t.d.),

- za każde następne rozpoczęte 30 minut od 1 godziny 30 minut - kara pieniężna w wysokości [...] zł (lp. 5.11.3 zał. nr [...] do u.t.d.);

łącznie wymierzono z lp. 5.11 karę pieniężną w wysokości [...] zł;

7) posługiwanie się przez kierowcę kartą kierowcy, która nie jest jego własnością - kara pieniężna w wysokości [...] zł (lp. 6.3.3. zał. nr [...] do u.t.d.).

Odnośnie wskazanych wyżej w pkt 1 naruszeń lp. 5.1 zał. nr [...] do u.t.d. wskazano, co następuje.

Analiza zapisów z protokołu kontroli, danych cyfrowych z kart kierowcy i urządzenia rejestrującego po uwzględnieniu zdarzeń lub błędów w postaci przerwy napięcia wykazała, że I. K. prowadził pojazd:

- od godz. 7:11 do godz. 20:22 [...] lutego 2020 r., czyli przez 10 godzin i 54 minuty, przekraczając maksymalny dzienny czas prowadzenia pojazdu o 1 godzinę i 54 minuty; kara pieniężna wynosi [...] zł;

- od godz. 4:10 do godz. 20:42 [...] lutego 2020 r., czyli przez 9 godzin i 16 minut, przekraczając maksymalny dzienny czas prowadzenia pojazdu o 16 minut; kara pieniężna wynosi [...] zł;

- od godz. 1:10 do godz. 12:56 [...] lutego 2020 r., czyli przez 9 godzin i 42 minuty, przekraczając maksymalny dzienny czas prowadzenia pojazdu o 42 minuty; kara pieniężna wynosi [...] zł.

Zasadne jest zatem nałożenie kary pieniężnej w wysokości [...] zł za naruszenie określone w lp. 5.1.1 i lp. 5.1.2 zał. nr [...] do u.t.d.

Odnośnie wskazanych wyżej w pkt 2 naruszeń lp. 5.2.1 zał. nr [...] do u.t.d. wskazano, co następuje.

Analiza zapisów z protokołu kontroli, danych cyfrowych z karty kierowcy i urządzenia rejestrującego po uwzględnieniu zdarzeń lub błędów w postaci przerwy napięcia wykazała, że I. K. prowadził pojazd:

- od godz. 16:59 [...] lutego 2020 r. do godz. 9:11 [...] lutego 2020 r., czyli przez 10 godzin i 47 minut, przekraczając maksymalny dzienny czas prowadzenia pojazdu o 47 minut; kara pieniężna wynosi [...] zł;

- od godz. 20:47 [...] lutego 2020 r. do godz. 12:25 [...] lutego 2020 r., czyli przez 10 godzin i 19 minut, przekraczając maksymalny dzienny czas prowadzenia pojazdu o 19 minut; kara pieniężna wynosi [...] zł;

- od godz. 7:18 [...] lutego 2020 r. do godz. 22:22 [...] lutego 2020 r., czyli przez 10 godzin i 45 minut, przekraczając maksymalny dzienny czas prowadzenia pojazdu o 45 minut; kara pieniężna wynosi [...] zł.

Zasadne jest zatem nałożenie kary pieniężnej w wysokości [...] zł za stwierdzone naruszenia określone w lp. 5.2.1 zał. nr [...] u.t.d.

Odnośnie wskazanych wyżej w pkt 3 naruszeń lp. 5.4 zał. nr [...] do u.t.d. wskazano, co następuje.

Analiza zapisów z protokołu kontroli, danych cyfrowych pobranych z kart kierowcy i urządzenia rejestrującego po uwzględnieniu zdarzeń lub błędów w postaci przerwy napięcia wykazała, że I. K. w dwutygodniowym okresie rozliczeniowym od [...] lutego 2020 r. do [...] marca 2020 r. prowadził pojazd przez 91 godzin i 4 minuty, czyli przekroczył 90 godzinny okres prowadzenia pojazdu w okresie dwutygodniowym o 1 godzinę i 4 minuty. Zasadne jest zatem nałożenie kary pieniężnej w wysokości [...] zł za naruszenie określone lp. 5.4.1 zał. nr [...] do u.t.d.

Odnośnie wskazanych wyżej w pkt 4 naruszeń lp. 5.5 zał. nr [...] do u.t.d. wskazano, co następuje.

Analiza zapisów protokołu kontroli, danych cyfrowych z karty kierowcy i urządzenia rejestrującego po uwzględnieniu zdarzeń lub błędów w postaci przerwy napięcia wykazała, że I. K.:

- o godz. 5:54 [...] lutego 2020 r. rozpoczął 24 godzinny okres rozliczeniowy, w ciągu którego powinien odebrać min. 11 godzinny nieprzerwany odpoczynek; w okresie tym kierowca odebrał odpoczynek trwający jedynie 7 godzin i 48 minut, tj. od godz. 22:06 [...] lutego 2020 r. do godz. 5:54 [...] lutego 2020 r., czyli skrócił dzienny czas odpoczynku o 3 godziny i 12 minut; kara pieniężna wynosi [...] zł;

- o godz. 4:10 [...] lutego 2020 r. rozpoczął 24 godzinny okres rozliczeniowy, w ciągu którego powinien odebrać min. 11 godzinny nieprzerwany odpoczynek; w okresie tym kierowca odebrał odpoczynek trwający jedynie 7 godzin i 24 minuty, tj. od godz. 20:42 [...] lutego 2020 r. do godz. 4:06 [...] lutego 2020 r., czyli skrócił dzienny czas odpoczynku o 3 godziny i 36 minut; kara pieniężna wynosi [...] zł.

Zasadne jest zatem nałożenie kary pieniężnej w wysokości [...] złotych za naruszenia określone w lp. 5.5.1, lp. 5.5.2, lp. 5.5.3 zał. nr [...] do u.t.d.

Odnośnie wskazanych wyżej w pkt 5 naruszeń lp. 5.7 zał. nr [...] do u.t.d. wskazano, co następuje.

Analiza zapisów protokołu kontroli, danych cyfrowych z karty kierowcy i urządzenia rejestrującego po uwzględnieniu zdarzeń lub błędów w postaci przerwy napięcia wykazała, że I. K.:

- o godz. 16:59 [...] lutego 2020 r. rozpoczął 24 godzinny okres rozliczeniowy, w ciągu którego powinien odebrać min. 9 godzinny nieprzerwany odpoczynek; w okresie tym kierowca odebrał odpoczynek trwający jedynie 7 godzin i 48 minut, tj. od godz. 9:11 do godz. 16:59 [...] lutego 2020 r., czyli skrócił dzienny czas odpoczynku o 1 godzinę i 12 minut; kara pieniężna wynosi [...] zł;

- o godz. 20:47 [...] lutego 2020 r. rozpoczął 24 godzinny okres rozliczeniowy, w ciągu którego powinien odebrać min. 9 godzinny nieprzerwany odpoczynek; w okresie tym kierowca odebrał odpoczynek trwający jedynie 8 godzin i 20 minut, tj. od godz. 12:27 do godz. 20:47 [...] lutego 2020 r., czyli skrócił dzienny czas odpoczynku o 40 minut; kara pieniężna wynosi [...] zł;

- o godz. 6:13 [...] lutego 2020 r. rozpoczął 24 godzinny okres rozliczeniowy, w ciągu którego powinien odebrać min. 9 godzinny nieprzerwany odpoczynek; w okresie tym kierowca odebrał odpoczynek trwający jedynie 8 godzin i 16 minut, tj. od godz. 21:57 [...] lutego 2020 r. do godz. 6:13 [...] lutego 2020 r., czyli skrócił dzienny czas odpoczynku o 44 minuty; kara pieniężna wynosi [...] zł.

Zasadne jest zatem nałożenie kary pieniężnej w wysokości [...] zł za naruszenia określone w lp. 5.7.1 i lp. 5.7.2 zał. nr [...] do u.t.d.

Odnośnie wskazanych wyżej w pkt 6 naruszeń lp. 5.11 zał. nr [...] do u.t.d. wskazano, co następuje.

Analiza zapisów z protokołu kontroli i danych cyfrowych urządzenia rejestrującego po uwzględnieniu zdarzeń lub błędów w postaci przerwy napięcia wykazała, że I. K. prowadził pojazd w okresie:

- od godz. 2:22 do godz. 9:11 [...] lutego 2020 r. nie wykonując prawidłowej przerwy w jeździe; kierowca prowadził pojazd przez 5 godzin i 44 minuty, przekraczając maksymalny czas prowadzenia pojazdu bez wymaganej przerwy o 1 godzinę i 14 minut; kara pieniężna wynosi [...] zł;

- od godz. 20:47 dnia [...] lutego 2020 r. do godz. 2:10 [...] lutego 2020 r. nie wykonując prawidłowej przerwy wjeździe; kierowca prowadził pojazd przez 5 godzin i 3 minuty, przekraczając maksymalny czas prowadzenia pojazdu bez wymaganej przerwy o 33 minuty; kara pieniężna wynosi [...] zł;

- od godz. 7:18 do godz. 15:16 [...] lutego 2020 r. nie wykonując prawidłowej przerwy wjeździe; kierowca prowadził pojazd przez 6 godzin i 12 minut, przekraczając maksymalny czas prowadzenia pojazdu bez wymaganej przerwy o 1 godzinę i 42 minuty; kara pieniężna wynosi [...] zł;

- od godz. 7:11 do godz. 15:06 [...] lutego 2020 r. nie wykonując prawidłowej przerwy wjeździe; kierowca prowadził pojazd przez 6 godzin i 36 minut, przekraczając maksymalny czas prowadzenia pojazdu bez wymaganej przerwy o 2 godziny i 6 minut; kara pieniężna wynosi [...] zł;

- od godz. 6:13 do godz. 12:27 [...] lutego 2020 r. nie wykonując prawidłowej przerwy w jeździe; kierowca prowadził pojazd przez 5 godzin i 23 minuty, przekraczając maksymalny czas prowadzenia pojazdu bez wymaganej przerwy o 53 minuty; kara pieniężna wynosi [...] zł;

- od godz. 6:37 do godz. 12:13 [...] lutego 2020 r. nie wykonując prawidłowej przerwy w jeździe; kierowca prowadził pojazd przez 5 godzin i 11 minut, przekraczając maksymalny czas prowadzenia pojazdu bez wymaganej przerwy o 41 minut; kara pieniężna wynosi [...] zł.

Zasadne jest zatem nałożenie kary pieniężnej w wysokości [...] zł za naruszenia określone w lp. 5.11.1, lp. 5.11.2 i lp. 5.11.3 zał. nr [...] do u.t.d.

Odnośnie wskazanych wyżej w pkt 7 naruszeń lp. 6.3.3 zał. nr [...] do u.t.d. wskazano, co następuje.

Podczas kontroli stwierdzono, że do tachografu nie jest zalogowana karta kierowcy. Kierowca I. K. wyjaśnił, że wyjął kartę kierowcy i prowadzi bez karty kierowcy w tachografie.

Tymczasem, po sczytaniu danych z tachografu ustalono, że przed momentem kontroli I. K. prowadził pojazd posługując się kartą kierowcy należącą do A. L., której to osoby nie było w pojeździe. Kierowca I. K., gdy zorientował się, że będzie kontrolowany, wyjął kartę A. L. z tachografu. Kierowca wręczył kontrolującemu obie karty kierowcy.

Kierowca, świadomy odpowiedzialności karnej za składanie fałszywych zeznań, zeznał: "Pracuję w przedsiębiorstwie [...] sp. z o. o. sp. k. od około 3 lat. W ramach tej pracy wykonuję przewozy dla spedycji R. . W dniu dzisiejszym kiedy zostałem zatrzymany do kontroli prowadziłem pojazd posługując się kartą innego kierowcy Pana A. L.. A. L. w tym momencie nie było w pojeździe. Odnośnie poprzednich 28 dni wyjaśniam, że wszystkie przypadki, gdy karta kierowcy A. L. pojawiała się w tachografie - ja prowadziłem pojazd korzystając z karty kierowcy A. L.. W tym czasie, gdy korzystałem z karty kierowcy A. L., jego nie było w pojeździe.".

Zasadne jest zatem nałożenie kary pieniężnej w wysokości [...] zł za naruszenie określone w lp. 6.3.3 zał. nr 3 do u.t.d.

Kwoty jednostkowych kar pieniężnych za każde naruszenie opisane w zał. nr 3 do u.t.d. podlegają sumowaniu, gdyż wystąpiło jedno naruszenie, a wysokość administracyjnej kary pieniężnej jest uzależniona od rozmiarów stwierdzanego naruszenia. Przekroczenie kolejnego progu czasowego oznacza zwiększenie rozmiarów stwierdzonego naruszenia i konieczność podniesienia wysokości kary pieniężnej. Przepis lp. 5.7 zał. nr 3 do u.t.d. dotyczy sankcji związanej z niewykonaniem przez kierowcę okresu odpoczynku w minimalnym dopuszczalnym wymiarze. Musi się on odnosić do całego okresu niezgodnego z przepisami, a nie tylko jego części. Sankcje w postaci kar pieniężnych opisano "schodkowo", tj. przedział czasowy skrócenia od 1 minuty do 1 godziny podlega karze [...] zł, przedział czasowy powyżej 1 godziny do 2 godzin podlega karze [...] zł, a każdy kolejny przedział czasowy trwający godziny powyżej drugiej godziny podlega karze [...] zł. Sformułowanie lp. 5.7.3 zał. nr 3 do u.t.d. oznacza tylko tyle, że nie przewidziano dalszej gradacji wysokości jednostkowej kary pieniężnej powyżej [...] zł, a jedynie określono jej końcową wartość. Nie daje to podstaw do przyjęcia, że lp. 5.7.1 zał. nr 3 do u.t.d. nie może być już stosowany. Innymi słowy, stosowanie lp. 5.7.3 zał. nr 3 do u.t.d. nie oznacza braku podstaw do nałożenia kary jednostkowej określonej w lp. 5.7.1 czy lp. 5.7.2 zał. nr 3 do u.t.d. Przedziały czasowe wskazane w przepisach sankcjonujących nie nakładają się na siebie i każdy wiersz dotyczy odrębnego przekroczenia przepisu czasu pracy kierowcy, stąd kary pieniężne z poszczególnych punktów lp. 5.7 zał. nr 3 do u.t.d. podlegają sumowaniu. To samo dotyczy pozostałych naruszeń czasu pracy kierowców wskazanych w zał. nr 3 do u.t.d.

W skardze na decyzję organu odwoławczego skarżący zarzucił naruszenie:

1. art. 7 K.p.a. przez niedokładne wyjaśnienie stanu faktycznego; w uzasadnieniu skargi wskazano, że:

a) każdy przypadek naruszenia przepisów czasu pracy powinien być odrębnie przeanalizowany w kontekście prawidłowości planowania poszczególnych operacji transportowych, ewentualnych zaniedbań kierowcy lub jego chęci szybszego powrotu do miejsca zamieszkania i po przeprowadzeniu analizy i wnikliwego postępowania dowodowego w zakresie ustalenia podmiotu faktycznie odpowiedzialnego za powstanie danego konkretnego naruszenia czasu pracy;

b) stwierdzone naruszenia spowodowane są działaniem kierowcy, które nie miało znaczenia dla terminowości i powodzenia prawidłowo zaplanowanych operacji transportowych, co do których organ ustalił:

- skrócenie odpoczynku dziennego w okresie 24 godzinnym, który rozpoczął się [...] lutego 2020 r. o godz. 16:59 i przekroczenia czasu jazdy dziennej od godz. 16:59 [...] lutego 2020 r. do godz. 9:11 [...] lutego 2020 r.,

- skrócenie odpoczynku dziennego w okresie 24 godzinnym, który rozpoczął się [...] lutego 2020 r. o godz. 20:47 i przekroczenia czasu jazdy dziennej od godz. 20:47 [...] lutego 2020 r. do godz. 12:25 [...] lutego 2020 r.,

- skrócenie odpoczynku dziennego w okresie 24 godzinnym, który rozpoczął się [...] lutego 2020 r. o godz. 5:54,

- przekroczenie czasu jazdy dziennej [...] lutego 2020 r.,

- skrócenie odpoczynku dziennego w okresie 24 godzinnym, który rozpoczął się [...] lutego 2020 r. o godz. 6:13,

- przekroczenie czasu jazdy dziennej [...] lutego 2020 r.;

2. art. 8 K.p.a. przez prowadzenie postępowania w sposób fiskalny, nakierowany na nałożenie kary administracyjnej, a nie na wyjaśnienie wszelkich okoliczności sprawy;

3. art. 11 K.p.a. przez niewyjaśnienie stronie zasadności przesłanek, którymi organ kierował się przy załatwieniu sprawy;

4. art. 77 § 1 K.p.a. przez niezebranie w sposób wyczerpujący i nierozpatrzenie całego materiału dowodowego;

5. art. 92b i art. 92c u.t.d. przez ich niezastosowanie wskazując w uzasadnieniu skargi, że strona organizuje operacje transportowe w taki sposób, aby były realizowane zgodnie z przepisami, o których poucza kierowców, natomiast nie może ich nadzorować w związku ze specyfiką ich pracy i w związku z tym nie może odpowiadać za naruszenia czasu pracy wynikłe z decyzji samych kierowców;

Skarżący wniósł o uchylenie decyzji w całości i przekazanie sprawy organowi pierwszej instancji do ponownego rozpatrzenia.

W uzasadnieniu skargi wskazano, że:

1. odnosząc się do nieuprawnionego wykorzystywania karty kierowcy A. L. - kierowca ten był zatrudniony na podstawie umowy zlecenia, która wygasła [...] listopada 2019 r. i strona nie jest w stanie ustalić, w jaki sposób karta znalazła się w dyspozycji kierowcy I. K.; analiza odczytu z pamięci masowej tachografu wskazuje, że stało się to około dwóch miesięcy przed kontrolą; ze względu na terminy dokonywania odczytów strona nie była w stanie dostrzec ani nie miała wpływu na działania kierowcy I. K.;

2. organ został szczegółowo poinformowany co do szczegółów operacji transportowych wykonywanych przez kierowcę, gdzie wykazano też, że operacje te zostały zaplanowane w sposób pozwalający na ich realizację zgodnie z przepisami czasu pracy; organ pominął argumentację strony, zarzucając jej ogólnie brak nadzoru związany z brakiem odpowiednio szybkiej analizy pliku cyfrowego z tachografu; plik ten został jednak pobrany z urządzenia rejestrującego zainstalowanego w pojeździe, którego miejsce parkowania znajduje się w [...]; pliki cyfrowe są sukcesywnie przekazywane przez wyznaczonego pracownika do siedziby przedsiębiorstwa, a następnie do zewnętrznej firmy rozliczającej dysponującej oprogramowaniem pozwalającym na ich zdekodowanie, która z kolei daje informację zwrotną co do ewentualnych nieprawidłowości; argument organu o braku reakcji strony jest zatem chybiony - nie jest tak, że w momencie pobrania danych cyfrowych strona dostaje od razu informacje o nieprawidłowościach z używaniem przez któregoś z kierowców dodatkowej karty kierowcy, gdyż analiza pobranych plików cyfrowych przy flocie obejmującej kilkadziesiąt pojazdów musi potrwać;

3. niewłaściwie naliczono karę metodą sumowania w przypadku naruszeń określonych w lp. 5.1, lp. 5.5, lp. 5.7 i lp. 5.11; konstrukcja zał. nr 3 do u.t.d. narzuca zastosowanie określonej lp. zał. nr 3 do u.t.d., a później zastosowanie określonego punktu tegoż załącznika, czyli np. Ip. 5.7.1 albo Ip. 5.7.2.

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje.

Skarga podlega oddaleniu, gdyż zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem.

Sąd w całości podziela argumenty organu zawarte w zaskarżonej decyzji. W związku z obszernym ich omówieniem powtarzanie ich byłoby zbędne.

Odnosząc się do zarzutów skargi należy zaś podnieść, co następuje.

W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ szczegółowo ustalił i uzasadnił, za jakie naruszenia zał. nr 3 do u.t.d. nałożono na skarżącego kary pieniężne.

Rację ma skarżący, że każdy przypadek naruszenia przepisów dotyczących czasu pracy kierowców powinien być odrębnie przeanalizowany w kontekście prawidłowości planowania poszczególnych operacji transportowych, ewentualnych zaniedbań kierowcy lub jego chęci szybszego powrotu do miejsca zamieszkania. Niemniej jednak, nawet w związku z prawidłowo zaplanowaną operacją transportową kierowca może dokonać naruszeń przepisów dotyczących czasu pracy kierowców, za które może ponieść odpowiedzialność nie tyko on, ale także zatrudniające go przedsiębiorstwo. Sytuacja taka miała miejsce w kontrolowanej sprawie. Z punktu widzenia ratio legis obowiązujących przepisów (tj. zapewnienia racjonalnie maksymalnego bezpieczeństwa uczestnikom ruchu drogowego i pieszym) istotne jest bowiem nie to, czy dana operacja transportowa została prawidłowo teoretycznie zaplanowana, ale to, czy po drodze faktycznie poruszał się pojazd ciężarowy kierowany przez osobę, która - zatrudniona przez danego przedsiębiorcę i w związku z wykonywanym przewozem - narusza przepisy dotyczące czasu pracy kierowców.

W tym kontekście nie ma znaczenia dla rozstrzygnięcia, że wskazane w uzasadnieniu skargi operacje transportowe mogły być nawet teoretycznie prawidłowo zaplanowane, a to jedynie z powodów osobistych i na własną odpowiedzialność kierowca kontynuował jazdę, przekraczając limity czasu jazdy czy skracając wymagany odpoczynek, aby dotrzeć do zamierzonego przez siebie celu.

Jak wskazano wyżej, kwestionowane przez organ naruszenia miały miejsce i nie ma potrzeby, w związku z ich wcześniejszym przytoczeniem, ich powtarzać. Sąd w całej rozciągłości przyjmuje za prawidłowe ustalenia organu.

Dla rozstrzygnięcia nie ma również znaczenia, że odczyt z plików cyfrowych zajmuje odpowiednią ilość czasu, po którego upływie skarżący może zwrócić kierowcy uwagę na ewentualne nieprawidłowości. Nie ma to znaczenia dlatego, że same w sobie, wynikające z odczytów informacje, świadczące o przekroczeniu limitów czasu jazdy czy skrócenia wymaganego odpoczynku, stanowią o naruszeniu stosownych przepisów dotyczących czasu pracy kierowców i ewentualna późniejsza reakcja skarżącego polegająca na dodatkowym dyscyplinowaniu kierowcy nie oznacza, że danych naruszeń nie było. One były, a kwestią do rozstrzygnięcia pozostaje ustalenie, czy skarżący ponosi za nie odpowiedzialność czy też nie.

W ocenie Sądu organ prawidłowo skonstatował, że odpowiedzialność taką skarżący ponosi, zasadnie uznając, że nie ma możliwości wyłączenia odpowiedzialności skarżącego na podstawie art. 92b i art. 92c u.t.d. za wskazane wyżej naruszenia.

Podstawę materialnoprawną decyzji o nałożeniu na skarżącego kary pieniężnej stanowi art. 92a ust. 1 u.t.d., zgodnie z którym podmiot wykonujący przewóz drogowy z naruszeniem obowiązków lub warunków przewozu drogowego, podlega karze pieniężnej w wysokości od 50 zł do 12 000 zł za każde naruszenie.

Przepis art. 92a ust. 1 u.t.d. określa odpowiedzialność podmiotów wykonujących przewóz drogowy za naruszenie obowiązków lub warunków przewozu drogowego, która oparta jest na zasadach odpowiedzialności administracyjnej. Znajduje ona zastosowanie do podmiotu wykonującego transport drogowy w przypadku wystąpienia zakazanego ustawą skutku niezależnie od tego, kto prowadził pojazd. Za działalność przedsiębiorstwa wykonującego transport drogowy zawsze ponosi ono odpowiedzialność. Na nim też spoczywa odpowiedzialność za skutki działań osób, którymi w wykonywaniu działalności gospodarczej się posługuje (por. wyrok NSA o sygn. akt II GSK 716/10 - dostępny na stronie internetowej orzeczenia.nsa.gov.pl w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, dalej "CBOSA"). Przepis art. 92a ust. 1 u.t.d. stwarza więc domniemanie odpowiedzialności przedsiębiorcy. Dlatego też, co do zasady, bez znaczenia są okoliczności, w jakich doszło do powstania naruszeń. Ustawodawca umożliwił obalenie tego domniemania przy spełnieniu m. in. przesłanek z art. 92c ust. 1 u.t.d., których - jako stanowiących wyjątek od generalnej zasady odpowiedzialności podmiotu wykonującego przewóz - nie można interpretować rozszerzająco.

Przepis art. 92b ust. 1 u.t.d. stanowi, że nie nakłada się kary pieniężnej za naruszenie przepisów o czasie prowadzenia pojazdów, wymaganych przerwach i okresach odpoczynku, jeżeli podmiot wykonujący przewóz drogowy zapewnił:

1) właściwą organizację i dyscyplinę pracy ogólnie wymaganą w stosunku do prowadzenia przewozów drogowych, umożliwiającą przestrzeganie przez kierowców przepisów:

a) rozporządzenia 561/2006;

b) rozporządzenia 165/2014;

c) Umowy europejskiej dotyczącej pracy załóg pojazdów wykonujących międzynarodowe przewozy drogowe (AETR), sporządzonej w Genewie dnia 1 lipca 1970 r. (Dz. U. z 1999 r. Nr 94, poz. 1086 i 1087);

d) ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o czasie pracy kierowców;

2) prawidłowe zasady wynagradzania, niezawierające składników wynagrodzenia lub premii zachęcających do naruszania przepisów rozporządzenia, o którym mowa w pkt 1 lit. a, lub do działań zagrażających bezpieczeństwu ruchu drogowego.

Stosownie zaś do art. 92c ust. 1 u.t.d. nie wszczyna się postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej, o której mowa w art. 92a ust. 1, na podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem, a postępowanie wszczęte w tej sprawie umarza się, jeżeli:

1) okoliczności sprawy i dowody wskazują, że podmiot wykonujący przewozy lub inne czynności związane z przewozem nie miał wpływu na powstanie naruszenia, a naruszenie nastąpiło wskutek zdarzeń i okoliczności, których podmiot nie mógł przewidzieć, lub

2) za stwierdzone naruszenie na podmiot wykonujący przewozy została nałożona kara przez inny uprawniony organ, lub

3) od dnia ujawnienia naruszenia upłynął okres ponad 2 lat.

Przedsiębiorca nie ma wpływu na powstanie naruszenia w sytuacji, gdy niezależnie od jego zachowania i tak doszłoby do powstania naruszenia. W szczególności sytuacja taka może mieć miejsce, jeżeli do naruszenia obowiązków lub warunków przewozu drogowego dochodzi z powodu siły wyższej lub zachowania osób trzecich, którym podmiot wykonujący przewozy nie był w stanie się przeciwstawić. Brak możliwości przewidzenia określonych zdarzeń lub okoliczności ma miejsce wtedy, gdy przy uwzględnieniu wiedzy, umiejętności i doświadczenia nie istniała możliwość przewidzenia określonych zdarzeń z uwagi na ich nadzwyczajny charakter. Wskazany wyżej przepis odnosi się więc do wyjątkowych sytuacji, których podmiot wykonujący przewozy drogowe, przy zachowaniu staranności i przezorności, nie był w stanie przewidzieć.

Przepisy art. 92b i art. 92c u.t.d. nakładają na przedsiębiorcę bezwzględny obowiązek kontroli i właściwej organizacji pracy kierowców, w celu przeciwdziałania naruszeniom wymogów ustawy. Wyrazem tego obowiązku jest m. in. art. 10 ust. 2 i ust. 3 zd. 1 rozporządzenia 561/2006, nakładającego na przedsiębiorstwo transportowe obowiązek organizowania pracy kierowcom w taki sposób, aby kierowcy mogli przestrzegać przepisów rozporządzenia (EWG) nr 3821/85 oraz przepisów rozdziału II rozporządzenia. Przedsiębiorstwo transportowe wydaje odpowiednie polecenia kierowcy i przeprowadza regularne kontrole przestrzegania przepisów rozporządzenia (EWG) nr 3821/85 oraz przepisów rozdziału II rozporządzenia nr 561/2006 (art. 10 ust. 2 rozporządzenia). W myśl art. 10 ust. 3 rozporządzenia 561/2006 przedsiębiorstwo transportowe odpowiada za naruszenia przepisów, których dopuszczają się kierowcy tego przedsiębiorstwa.

W związku z powyższym brak możliwości bieżącej kontroli kierowcy nie zwalnia przewoźnika z odpowiedzialności określonej w art. 92a u.t.d. Przyjęcie takiego poglądu oznaczałoby, że przedsiębiorca mógłby się na tego rodzaju okoliczności powoływać właściwie w każdej sytuacji naruszenia przez kierowcę przepisów prawa, co w konsekwencji oznaczałoby zwolnienie przedsiębiorcy w każdej sytuacji z obowiązku określonego w art. 10 ust. 2 i 3 rozporządzenia 561/2006. Dlatego art. 92b ust. 1 i art. 92c ust. 1 u.t.d. nie mogą być interpretowane w sposób dopuszczający zwolnienie przedsiębiorcy z obowiązku określonego m. in. w art. 10 ust. 2 i 3 rozporządzenia 561/2006 (zob. wyrok o sygn. akt II GSK 989/08 - dostępny w CBOSA). Prawodawca wyraźnie wskazał cel podejmowanych przez przedsiębiorcę działań, tj. zorganizowanie pracy kierowców tak, aby mogli oni przestrzegać przepisów prawa. W zdecydowanej większości przypadków kierowca samodzielnie realizuje swoje obowiązki. Jednak okoliczności tej nie można kwalifikować w kategoriach braku wpływu czy okoliczności, których nie można przewidzieć, gdyż przedsiębiorca ma obowiązek organizowania pracy w taki sposób, aby nie dochodziło do naruszeń prawa. Wyłączenie odpowiedzialności w przypadku, który należy uznać za typowy, godziłoby w specyfikę obowiązku nadzoru przedsiębiorcy nad przestrzeganiem przepisów, z którego to obowiązku przedsiębiorca powinien się wywiązać. Brak stosowania przez przedsiębiorcę w tym zakresie właściwych rozwiązań obciąża go jako pracodawcę.

Na zakres obowiązków przewoźnika zwrócił uwagę również Trybunał Konstytucyjny w wyroku o sygn. akt SK 75/06 (30/2/A/2008). Podkreślił w nim, że regulacje zawarte w u.t.d. (art. 5) zmierzają do wymuszenia takiej organizacji pracy przedsiębiorstwa wykonującego transport drogowy, aby odbywała się ona bezpiecznie, bez zagrożenia życia, zdrowia i mienia innych osób. Sprawą przedsiębiorcy jest zawarcie umów i przyjęcie organizacyjnych rozwiązań dyscyplinujących osoby wykonujące na jego rzecz usługi kierowania pojazdem na podstawie stosunku pracy czy nawet na zasadzie samozatrudnienia. W art. 92b i art. 92c u.t.d. chodzi wyłącznie o zdarzenia nieoczekiwane i nadzwyczajne. W dyspozycji art. 92b ust. 1 i art. 92c ust. 1 u.t.d. nie mieszczą się sytuacje, które są skutkiem zachowania kierowcy, ale wynikają z braku właściwych rozwiązań organizacyjnych po stronie pracodawcy, w zakresie umożliwienia pracownikom przestrzegania przepisów i dyscyplinowania do ich przestrzegania. Na przedsiębiorcy ciążą obowiązki właściwego doboru osób z nim współpracujących, zachowania należytej staranności, właściwego systemu motywacyjnego, szkoleniowego czy innego rodzaju środków dyscyplinujących, aby nie dochodziło do naruszeń przepisów u.t.d.

Przepisy u.t.d. przewidują odpowiedzialność administracyjną podmiotu wykonującego przewóz drogowy z tytułu naruszenia obowiązków lub warunków przewozu drogowego. Istota tego rodzaju odpowiedzialności administracyjnej sprowadza się do tego, że podlega jej podmiot charakteryzujący się cechami wyrażonymi w normie prawnej stanowiącej podstawę odpowiedzialności, po wyczerpaniu określonych w tej normie znamion działania lub zaniechania, lub też znamiona tego zachowania muszą zostać wyczerpane przez inny podmiot, o ile norma prawna przypisuje zachowanie innego podmiotu lub skutek tego zachowania wspomnianemu podmiotowi administrowanemu (delikt administracyjny). Zaistnienie powyższych przesłanek jest co do zasady wystarczające, aby podmiot administrowany obciążony został z tytułu popełnionego deliktu administracyjnego sankcją administracyjną. Zbędne staje się w takim przypadku badanie jakichkolwiek innych dodatkowych okoliczności, np. winy podmiotu administrowanego, nie mają one bowiem wpływu ani na poniesienie przez niego odpowiedzialności ani na wymiar nakładanej na niego sankcji administracyjnej. Wymienione przepisy statuują odpowiedzialność obiektywną. Podmiot wykonujący przewóz drogowy jest zobowiązany do działań organizacyjnych gwarantujących bezpieczeństwo innych użytkowników dróg, w tym w zakresie doboru kierowców i ułożenia planu ich pracy. Do uwolnienia się od odpowiedzialności nie wystarczy wykazanie braku winy, lecz wymagane jest udowodnione podjęcie wszystkich niezbędnych środków w celu zapobieżenia powstaniu naruszenia prawa. Nie wystarcza wykazanie zastosowania wszystkich normalnych, rutynowych środków zabezpieczających, jeżeli sytuacja wymagała środków dodatkowych.

Organy trafnie zatem oceniły, że nie występowały okoliczności zwalniające przedsiębiorcę od odpowiedzialności za wskazane wyżej naruszenia przepisów dotyczących czasu pracy kierowców.

Nie naruszono również wskazanych w skardze przepisów postępowania. Podjęto wszelkie konieczne czynności w celu wyjaśnienia stanu faktycznego, a także dano im stosowny wyraz w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Odnosząc się do zarzutu niewłaściwego obliczenia wysokości kar pieniężnych metodą sumowania w przypadku naruszeń określonych w lp. 5.1, lp. 5.5, lp. 5.7 i lp. 5.11 zał. nr 3 do u.t.d. należy podnieść, że naruszenie czasu pracy kierowców określone w:

- lp. 5.1.2 zał. nr 3 do u.t.d. nie wyklucza nałożenia kary za naruszenie określone w lp. 5.1.1 zał. nr 3 do u.t.d. (dotyczy przekroczenia dziennego czasu prowadzenia pojazdu o 1 godzinę i 54 minuty);

- lp. 5.5.2 i lp. 5.5.3 zał. nr 3 do u.t.d. nie wyklucza nałożenia kary za naruszenie określone w lp. 5.5.1 zał. nr 3 do u.t.d.;

- lp. 5.7.2 zał. nr 3 do u.t.d. nie wyklucza nałożenia kary za naruszenie określone w lp. 5.7.1 zał. nr 3 do u.t.d.;

- lp. 5.11.2 i lp. 5.11.3 zał. nr 3 do u.t.d. nie wyklucza nałożenia kary za naruszenie określone w lp. 5.11.1 zał. nr 3 do u.t.d.

Wobec powyższego Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.) orzekł, jak w sentencji wyroku.