Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VII SA/Wa 2616/11
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2012-02-14 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 153,190
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 42 ust. 3
journal: Dz.U. 1974 nr 38 poz 229
law: Ustawa z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bożena Więch-Baranowska, , Sędzia WSA Ewa Machlejd, Sędzia WSA Krystyna Tomaszewska ( spr.), Protokolant st. sekr. sąd. Joanna Piątek-Macugowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 lutego 2012 r. sprawy ze skargi K.S. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] sierpnia 2009 r. nr [...] w przedmiocie udzielenia pozwolenia na użytkowanie I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia (...) czerwca 2009r. nr (...) Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w W. na podstawie art. 42 ust. 3 ustawy z dnia 24 października 1974r. Prawo budowlane udzielił D. i R. N. pozwolenia na użytkowanie budynku gospodarczego z częścią garażową, usytuowanego na działce nr (...) przy ul. (...) w O. oraz zobowiązał inwestora do użytkowania obiektu zgodnie z jego przeznaczeniem.

W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że decyzją z dnia (...) maja 1997r. Kierownik Urzędu Rejonowego w O. udzielił R. N. pozwolenia na użytkowanie samowolnie wybudowanego budynku gospodarczego, usytuowanego na działce nr (...) przy ul. (...) w O.. Decyzja ta została utrzymana w mocy decyzją Wojewody (...) z dnia (...) lipca 1997r.

Wyrokiem z dnia 4 listopada 1998r. sygn.akt. IV SA 1393/97 Naczelny Sąd Administracyjny uchylił ww. decyzję Wojewody (...), ze względu na brak odniesienia do wyników czynności kontrolnych, dotyczących budynku usytuowanego na sąsiedniej działce nr (...), stanowiącej własność K. S. Wniosek o pozwolenie na użytkowanie budynku gospodarczego z garażem złożono wraz z projektem powykonawczym i pozytywną opinią techniczną wykonanych robót. Stwierdzono, że inwestor wybudował budynek gospodarczy w granicy z działką K. S. i przylega on do budynku gospodarczego K. S. użytkowanego jako budynek mieszkalny. Podczas kontroli przeprowadzonej w dniu (...) kwietnia 1997r stwierdzono, że wieniec budynku gospodarczego wybudowanego na działce inwestorów opiera się na budynku przy ul. (...) nr (...) na długości ok.5,4m i szerokości od 3 do 6cm. Powyższe stwierdzono w protokole oględzin z dnia (...) sierpnia 1998r natomiast w wyniku kolejnych oględzin z dnia (...) stycznia 2003r nie stwierdzono spękań ścian w budynku K. S.

Decyzją z dnia (...) stycznia 2007r. nr (...) Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w W. nakazał R. N. likwidację drzwi wjazdowych do pomieszczenia gospodarczego w budynku gospodarczym, znajdującym się w odległości 2,00m od okien budynku K. S., decyzja ta została uchylona przez (...) Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia (...) kwietnia 2007r, a sprawa przekazana do ponownego rozpatrzenia.

Wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 14 listopada 2007r. sygn.akt VII SA/Wa 1179/07 oddalono skargę K. S. na powyższą decyzję z dnia (...) kwietnia 2007r.

W decyzji z dnia (...) czerwca 2009r. nr (...), w przedmiocie pozwolenia na użytkowanie, wydanej na podstawie art.42 ust.3 ustawy z dnia 24 października 1974r. Prawo budowlane Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w W. stwierdził, że użytkowanie przedmiotowego budynku jako gospodarczego nie będzie stanowiło uciążliwości dla użytkowników działki sąsiedniej. Organ stwierdził, że budynek na działce K. S. wybudowano samowolnie jako gospodarczy, a następnie samowolnie zmieniono sposób jego użytkowania na mieszkalny.

Decyzją z dnia (...) sierpnia 2009r. Nr (...) (...) Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego po rozpatrzeniu odwołania K. S. utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w W. z dnia (...) czerwca 2009r. nr (...)

Organ odwoławczy wskazał, że trafnie organ I instancji przyjął, że w sprawie mają zastosowanie przepisy ustawy z dnia 24 października 1974r - Prawo budowlane, a także stwierdził, że przedmiotowa działka znajduje się na terenie przewidzianym w planie zagospodarowania przestrzennego pod zabudowę mieszkaniową niskiej intensywności, oraz stan techniczny budynku kwalifikuje go do zalegalizowania.

W odniesieniu do lokalizacji otworu drzwiowego w odległości około 2,00m od okien budynku K. S., organ stwierdził, że normy zawarte w warunkach technicznych, dotyczą sytuacji, gdy ściana budynku z otworem drzwiowym usytuowana jest w stosunku do ściany budynku z otworami okiennymi na działce sąsiedniej równoległej, nie zaś gdy znajdują się w jednej linii.

Skargę na powyższą decyzję wniosła K. S. wnosząc o jej uchylenie.

Wskazała, że prace przy przedmiotowym budynku spowodowały uszkodzenie jej domu, zarzuciła, że obiekt samowolnie wybudowany przez sąsiada nie jest budynkiem gospodarczym, lecz stanowi typowy garaż samochodowy z warsztatem. Skarżąca podała, że nie żąda rozbiórki przedmiotowego obiektu, lecz wnosi o to, aby zobowiązać inwestora do wyciszenia ścian, likwidacji drzwi garażowych, a także wydania zakazu wprowadzania maszyn, które zakłócają jej spokój.

W odpowiedzi na skargę (...) Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalając skargę K. S. wyrokiem z dnia 23 lutego 2010r. sygn. akt 1971/09 stwierdził, że zaskarżona decyzja jest zgodna z obowiązującym prawem.

Sąd stwierdził, że w sprawie mają zastosowanie przepisy Prawa budowlanego z 1974r, a zatem organ powinien przeprowadzić postępowanie w oparciu o przepisy art.37 ust.1 pkt 2 lub art.40. W ocenie Sądu organ prawidłowo przyjął, że w sprawie nie zachodzą przesłanki do wydania nakazu rozbiórki obiektu budowlanego, określone w art.37 ust.1 i 2 ww.ustawy, a skoro tak to obowiązkiem organu było rozważenie, czy istnieje konieczność wydania inwestorowi nakazu wykonania w oznaczonym terminie zmian lub przeróbek, niezbędnych do doprowadzenia obiektu budowlanego do stanu zgodnego z prawem, stosownie do art.40 Prawa budowlanego. Ze znajdujących się w aktach sprawy opinii technicznej wynika, że ogólny stan techniczny budynku jest dobry i kwalifikuje obiekt do zalegalizowania. W odniesieniu do zarzutów podniesionych w skardze Sąd stwierdził, że przepisy obowiązujące w dacie budowy budynku gospodarczego, określone w rozporządzeniu Ministra Administracji, Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 3 lipca 1980r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki ( Dz.U. Nr 17, poz.62 ze zm.), zezwalają w § 13 ust.1 na lokalizację budynków gospodarczych bezpośrednio przy granicy działki budynku gospodarczego ze ścianami z materiałów niepalnych i z dachem o pokryciu z materiałów niepalnych lub trudno zapalnych, jeżeli nie utrudni to prawidłowej zabudowy działki sąsiedniej, a ponadto jest zgodne z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego. Zdaniem Sądu organy prawidłowo oceniły, iż przedmiotowy budynek gospodarczy spełnia ww. wymagania. Nadto Sąd wskazał na treść § 13 ust.2 powołanego rozporządzenia, zgodnie z którym budynki gospodarcze nie mogą przylegać wyłącznie do budynków mieszkalnych znajdujących się na sąsiedniej działce - a takim obiektem nie jest budynek skarżącej. Nadto Sąd wskazał na treść decyzji z dnia (...) czerwca 2009r. Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w W., którą organ nie tylko udzielił pozwolenia na użytkowanie budynku gospodarczego z częścią garażową, ale także zobowiązał inwestora do użytkowania obiektu zgodnie z jego przeznaczeniem. Jeżeli zatem pomieszczenie gospodarcze jest użytkowane niezgodnie z jego przeznaczeniem, należy wówczas przeprowadzić stosowne postępowanie w tym zakresie.

Powyższy wyrok został przez K. S. zaskarżony do Naczelnego Sądu Adminsitracyjnego, który wyrokiem z dnia 13 września 2011r. sygn. akt II OSK 1317/10 uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji.

Naczelny Sąd Administracyjny w uzasadnieniu wyroku wskazał, że ocena prawna wyrażona w orzeczeniu Naczelnego Sądu Administracyjnego, wydanym przed dniem 1 stycznia 2004r., z zastrzeżeniem art. 100, wiąże w sprawie wojewódzki sąd administracyjny oraz organ, którego działanie lub bezczynność były przedmiotem zaskarżenia. W niniejszej sprawie Naczelny Sąd Administracyjny wydał wyrok w dniu 4 listopada 1998r. sygn.akt IV SA 1393/97, w którym sformułował ocenę prawną.

Sam fakt wydania przez NSA wyroku z dnia 4 listopada 1998r jest przywołany w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku, jak i w uzasadnieniu decyzji. Natomiast zarówno organ, jak Sąd I instancji rozpoznając skargę nie uwzględnił pełnej oceny prawnej wyrażonej w powołanym wyroku NSA z dnia 4 listopada 1998r ograniczając się jedynie tylko do niektórych fragmentów sformułowanej oceny prawnej.

Po ponownym rozpatrzeniu sprawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Jak już powyższej wskazano niniejsza sprawa była przedmiotem kontroli zarówno Naczelnego Sądu Administracyjnego (wyrok z dnia 4 listopada 1998r. sygn.akt IV SA 1393/97), Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie (wyrok z dnia 23 lutego 2010r. sygn. akt 1971/09) i ponownie Naczelnego Sądu Administracyjnego (wyrok z dnia 13 września 2011r. sygn. akt II OSK 1317/10).

Ocena prawna zawarta w prawomocnym wyroku NSA, uchylającym zaskarżoną decyzję organu administracji publicznej, w wyniku czego dochodzi do ponownego rozpoznania sprawy przez organ administracji, a następnie przez wojewódzki sąd administracyjny ma istotne znaczenie także dla Naczelnego Sądu Administracyjnego przy rozpoznawaniu skargi kasacyjnej wniesionej od ponownego wyroku sądu administracyjnego wydanego w pierwszej instancji, gdyż byłby on niezgodny z prawem, jeżeli przy niezmienionym stanie faktycznym i prawnym sprawy nie uwzględniałby wiążącej oceny prawnej i wskazań, o których mowa w art. 99 ustawy wprowadzającej p.p.s.a oraz art. 153 p.p.s.a. (art. 30 poprzedniej ustawy o NSA) (tak m.in. w wyroku NSA z dnia 12 października 2006r. sygn.akt GSK 147/06).

Zgodnie bowiem z art. 153 p.p.s.a. ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia.

Zgodnie zaś z art. 190 p.p.s.a. Sąd, któremu sprawa została przekazana, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny.

Z oceny prawnej zawartej w uzasadnieniu wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 września 2011r. sygn. akt II OSK 1317/10 wynika, że sąd pierwszej instancji oddalając skargę K. S. nie uwzględnił pełnej oceny prawnej zawartej w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 4 listopada 1998r. sygn.akt IV SA 1393/97.

Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego " W szczególności zupełnie pominięta została ta część oceny prawnej w której Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że orzeczenie administracyjne umożliwiające istnienie obu tych obiektów, przy zachowaniu uzasadnionych interesów osób trzecich, należy uznać za zgodne z prawem oraz uwzględniające konstytucyjną zasadę równego traktowania obywateli wobec prawa. A także ocenę prawną dotyczącą decyzji organu udzielającej R. N. pozwolenia na użytkowanie budynku gospodarczego z jednoczesnym zakazem użytkowania tego pomieszczenia jako garażu".

Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 4 listopada 1998r. sygn.akt IV SA 1393/97 po rozpoznaniu skarg K. S. i R. N. od decyzji Wojewody (...) z dnia (...) lipca 1997r w przedmiocie pozwolenia na użytkowanie samowolnie wybudowanego budynku gospodarczego uchylił zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję organu pierwszej instancji, jak również oddalił skargę R. N.

Uchyloną decyzją udzielono R. N. pozwolenia na użytkowanie budynku gospodarczego, jednocześnie zakazując użytkowania tego pomieszczenia jako garażu.

W uzasadnieniu tego wyroku Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że rozpatrywana sprawa ma szczególny charakter, wymaga bowiem rozważenia, czy mogą istnieć zbliźniaczone ze sobą budynki pobudowane na sąsiednich działkach, z których jeden został wybudowany w warunkach samowoli budowlanej, jako gospodarczy z garażem (będący przedmiotem niniejszej sprawy), zaś drugi od wielu lat jest użytkowany faktycznie jako mieszkalny, przy braku dowodów na to, że został wybudowany na podstawie pozwolenia na budowę, ewentualnie iż było pozwolenie na zmianę sposobu wykorzystania obiektu z gospodarczego na mieszkalny.

W takiej sytuacji Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że orzeczenie administracyjne umożliwiające istnienie obu tych obiektów, przy zachowaniu uzasadnionych interesów osób trzecich, należy uznać za zgodne z prawem oraz uwzględniające konstytucyjną zasadę równego traktowania obywateli wobec prawa. Dalej w uzasadnieniu wyroku Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że niezakłócone użytkowanie, jako mieszkalnego, przez skarżącą K. S. obiektu budowlanego zbliźniaczonego z budynkiem należącym do skarżącego N. powoduje, iż nie może on korzystać ze swojego obiektu w sposób, który powodowałby nadmierną uciążliwość dla nieruchomości sąsiedniej. Taka właśnie sytuacja wystąpiłaby, gdyby organ orzekający zezwolił na korzystanie z części przedmiotowego obiektu, jako garaż. Z tego względu prawidłowo w zaskarżonej decyzji znalazło się postanowienie, które w istocie trzeba traktować, jako zezwolenie na korzystanie z przedmiotowego obiektu, w całości jako gospodarczy, zaś odmownie rozstrzygnięto jedynie wniosek skarżącego N. o udzielenie zezwolenia na korzystanie z części obiektu, jako garażu. Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę R. N. jako niezasadną.

Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 4 listopada 1998r uwzględnił natomiast skargę K. S. i uchylił zaskarżoną decyzję, wskazując w uzasadnieniu wyroku na twierdzenia skarżącej K. S., iż przedmiotowy obiekt opiera się na użytkowanym przez nią, jako mieszkalny budynku, powodując w nim uszkodzenia i na nie wyjaśnieniu w pełni stanu faktycznego stosownie do wymogu wynikającego z art. 7, art. 8 i art. 81 k.p.a.

Sąd w składzie orzekającym w niniejszej sprawie, związany oceną prawną zawartą w wyrokach Naczelnego Sądu Administracyjnego, stwierdził, że przy ponownym rozpoznaniu sprawy organy będą zatem musiały jeszcze raz przeanalizować stan faktyczny, a także uwzględnić oba orzeczenia Naczelnego Sądu Adminstracyjnego, ocenę w nich zawartą oraz wskazania co do dalszego postępowania.

W szczególności, jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny, rozważyć należy kwestie umożliwiające istnienie obu tych obiektów, przy zachowaniu uzasadnionych interesów osób trzecich, które należy uznać za zgodne z prawem oraz uwzględniające konstytucyjną zasadę równego traktowania obywateli wobec prawa. A także kwestię dotyczącą decyzji udzielającej R. N. pozwolenia na użytkowanie budynku gospodarczego z jednoczesnym zakazem użytkowania tego pomieszczenia jako garażu.

Przy ponownym rozpoznaniu sprawy, w oparciu o art. 7, art. 8, art. 12 § 1, art. 77 ust. 1 i art. 80 k.p.a., organy winny przeprowadzić szczegółowe postępowanie (wizję lokalną i inne), i ustalić nie pozostawiający wątpliwości stan faktyczny, z którego wynikałoby, do czego dokładnie służy wykorzystywany, jako gospodarczy, budynek na działce R. N., a w którym według skarżącej K. S. znajdują się maszyny, które swoim działaniem powodują wibracje, hałas i pękanie ścian budynku mieszkalnego do niej należącego, a zbliźniaczonego (połączonego ścianami) z budynkiem gospodarczym należącym do sąsiada R. N.

Nie powinien być również zignorowany przez organy orzekające w niniejszej sprawie materiał zebrany przez Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego, który we własnym zakresie przeprowadził w tej sprawie wizję lokalną stwierdzając, iż zastrzeżenia co do prawidłowości posadowienia budynku R. N. są uzasadnione.

Nie ulega wątpliwości, że przed wydaniem pozwolenia na użytkowanie organy winny również rozważyć kwestie drzwi garażowych usytuowanych w budynku gospodarczym R. N. w stosunku do okna znajdującego się w budynku mieszkalnym należącym do K. S.

Dopiero w oparciu o całokształt materiału dowodowego, zebranego w sposób wyczerpujący, i po prawidłowym zakwalifikowaniu budynku na działce D. i R. N. oraz w świetle oceny prawnej zawartej w wyrokach Naczelnego Sądu Administracyjnego, organy będą mogły wydać decyzję w przedmiocie pozwolenia na użytkowanie spornego budynku.

Z uwagi na powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) skargę uwzględnił.

Zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku w oparciu o art. 152 cyt. ustawy.