Wyrok WSA w Szczecinie, sygn. akt II SA/Sz 412/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Data orzeczenia: 2014-10-29 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6335 Zwrot nienależnego świadczenia
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 10 ust. 7 pkt 2, art. 76 ust. 1,2 pkt 1, art. 9 ust. 1 pkt 14 lit. c, art. 73a ust. 3,
journal: Dz.U. 2013 poz 674
law: Ustawa z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy - tekst jednolity
article: art. 107 par. 1, art. 138 par. 1 pkt 1, art. 113 par. 2,
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 145 par. 1 lit. c, art. 135,152
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Danuta Strzelecka-Kuligowska, Sędziowie Sędzia WSA Marzena Iwankiewicz (spr.), Sędzia WSA Maria Mysiak, Protokolant starszy sekretarz sądowy Małgorzata Płocharska-Małys, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 29 października 2014 r. sprawy ze skargi D. F. na decyzję Wojewody z dnia [...] nr [...] w przedmiocie zwrotu nienależnie pobranego świadczenia I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty z dnia [...] nr [...], II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją [...] r. Wojewoda działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2013 r., poz. 267 ) oraz art. 10 ust. 7 pkt 2 oraz art. 76 ust. 1 i ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (t.j. Dz. U. z 2013 r., poz. 674 ze zm.), po rozpatrzeniu odwołania Pani D.F. od decyzji Starosty znak [...] w przedmiocie zwrotu nienależnie pobranego świadczenia utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

Powyższe rozstrzygnięcie zostało wydane w oparciu o następujące ustalenia faktyczne:

D.F. zarejestrowała się jako osoba bezrobotna w PUP w dniu 18.11.2010 r.

W dniu rejestracji złożyła swój własnoręczny podpis pod oświadczeniem, że zobowiązuje się do bezzwłocznego informowania o wszelkich zmianach danych zawartych w karcie rejestracyjnej oraz do zwrotu nienależnie pobranego świadczenia, w przypadku niespełnienia warunków wymienionych w ustawie. Ponadto została pouczona także m.in. o składaniu pisemnego oświadczenia w terminie 7 dni od dnia uzyskania przychodu (dowód: część C karty rejestracyjnej z dnia 18.11.2010 r., pkt 17 i 18 ww. oświadczenia).

Skarżąca została też dwukrotnie zapoznana z informacją, podaną jej do wiadomości i stosowania podczas kierowania jej dwukrotnie do prac społecznie użytecznych, że jest zobowiązana w terminie 7 dni zawiadomić PUP o podjęciu zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej jak umowa zlecenia, umowa o dzieło (dowód: podpis Skarżącej pod ww. informacjami w dniach 31.3.2011 r. oraz 24.02.2012 r.).

Następnie w dniu 18.11.2013 r. do PUP wpłynęła umowa zlecenie zawarta rzez D.F. z Miejsko-Gminnym Ośrodkiem Pomocy Społecznej, z której wynika, że Strona od dnia 28.02.2011 r. do 08.3.2011 r. oraz od 29.3.2011 r. do 08.4.2011 r. w ramach ww. umowy wykonywała usługi opiekuńcze (dowód: umowa zlecenie Nr [...]).

Mając na uwadze powyższe, Starosta, decyzją z dnia [...] orzekł o utracie przez D.F. statusu osoby bezrobotnej z dniem 28.02.2011 r. z powodu podjęcia innej pracy zarobkowej. Decyzja ta stała się ostateczną; Strona nie wniosła od niej odwołania.

Decyzją z dnia [...] Starosta na podstawie art. 9 ust. 1 pkt 14 lit.c w związku z art. 73 a ust. 3 oraz art. 76 ust. 1 i 2 pkt 1 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (t.j. Dz. U. z 2013r. poz.674 ze zm.) oraz art. 104 ustawy z dnia 14.06.1960. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2013 r. poz. 267) orzekł o zwrocie nienależnie pobranego świadczenia wypłaconego z tytułu wykonywania prac społecznie użytecznych. Świadczenie zostało sfinansowane z Funduszu Pracy z tytułu skierowania D.F. do wykonywania prac społecznie użytecznych na terenie Gminy [...].

W uzasadnieniu decyzji organ I instancji wyjaśnił, że Powiatowy Urząd Pracy

na podstawie złożonych wniosków przez Urząd Gminy i Miasta, dokonał refundacji w wysokości 60% wypłaconego świadczenia z tytułu wykonywania przez D.F. prac społecznie użytecznych. W związku z powyższym świadczenie, w wysokości [...] pobrane przez Panią za okres od 01 kwietnia 2011 do 31.12.2011 r, oraz od 01 marca 2012r. do 29.06.2012r. jest świadczeniem nienależnym i podlega zwrotowi.

Ponadto w uzasadnieniu organ wskazał, iż kwotę należy wpłacić na konto Powiatowego Urzędu Pracy Bank Spółdzielczy [...] w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji.

Oceniając zasadność wydanej przez organ I instancji decyzji Wojewoda wyjaśnił, że podstawą do orzeczenia o zwrocie przez Skarżącą nienależnie pobranego świadczenia (tu: świadczenia wypłaconego z tytułu wykonywania prac społecznie-użytecznych) są przepisy prawa materialnego zawarte

w ustawie o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy. Zgodnie z art. 76 ust. 1 cyt. wyżej ustawy osoba, która pobrała nienależne świadczenie pieniężne jest obowiązana do jego zwrotu, a za nienależnie pobrane świadczenie pieniężne (art. 76 ust. 2 pkt 1) uważa się m.in. świadczenie pieniężne wypłacone mimo zaistnienia okoliczności powodujących ustanie prawa do jego pobierania, jeżeli pobierający to świadczenie był pouczony o tych okolicznościach.

Organ odwoławczy uznał, że z akt administracyjnych wynika, że podczas rejestracji - wbrew temu co podała Strona w swoim odwołaniu - organ ten dopełnił swój obowiązek by pouczyć ją o sytuacji prawnej i istniejących przepisach. Strona

o powyższych okolicznościach zgłaszania podjęcia zatrudnienia/innej pracy zarobkowej została, co wykazano wyżej w niniejszej decyzji, aż trzykrotnie pouczona, składając pod ww. informacjami swój własnoręczny podpis.

Zdaniem organu odwoławczego, spełnione zatem zostały przesłanki do uznania, iż Skarżąca pobrała nienależne świadczenie pieniężne w rozumieniu art. 76 ust. 2 pkt 1 ustawy, bowiem w tej konkretnej sprawie świadczenie pieniężne w łącznej kwocie [...] zł zostało Stronie wypłacone mimo zaistnienia okoliczności powodujących ustanie prawa do jego pobierania i o tych okolicznościach D.F. jako pobierająca to świadczenie była prawidłowo i wielokrotnie pouczona, co wynika wprost z akt administracyjnych. Skoro bowiem Skarżąca już od dnia 28.02.2011 r. była związana umową zlecenia, to powyższe oznacza, że już z tym dniem nie spełniała warunków do posiadania statusu osoby bezrobotnej i nie mogła zostać skierowana zarówno od dnia 01.04.2011 r. jak też od 01.03.2012 r. do ww. prac. Ponadto, Powiatowy Urząd Pracy na podstawie złożonych wniosków przez Urząd Miasta i Gminy dokonał refundacji w wysokości 60% wypłaconego świadczenia z tytułu wykonywania przez Skarżącą prac społecznie-użytecznych, to świadczenie to, pochodzące z Funduszu Pracy, podlega przez Skarżącą zwrotowi.

Organ odwoławczy poinformował jednocześnie Stronę, iż zgodnie z treścią ustępu 7 art. 76 wyżej wymienionej ustawy, Starosta może odroczyć termin płatności lub rozłożyć na raty nienależnie pobrane świadczenia albo po zasięgnięciu opinii powiatowej rady zatrudnienia umorzyć tę należność w całości albo w części, po spełnieniu przesłanek zawartych w tym przepisie.

Strona może zatem zwrócić się ze stosowanym wnioskiem do właściwego Starosty Powiatu, który po zbadaniu czy występuje jedna z wyżej wymienionych przesłanek

i zasięgnięciu opinii powiatowej rady zatrudnienia wyda stosowną decyzję administracyjną.

W związku z powyższym, organ wyjaśnił, że żądanie Skarżącej zawarte

w niniejszym odwołaniu i dotyczące umorzenia nienależnie pobranego świadczenia z racji tego, że nie jest przedmiotem niniejszego postępowania, zostało przekazane właściwemu Staroście celem rozpatrzenia.

Powyższą decyzję D.F. Zaskarżyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego.

W skardze D.F. wyjaśniła, że pracę na umowę-zlecenie podjęła

w dwóch terminach od dnia 28.02.2011 r. do dnia 08.03.2011 r. i wykonywała ją 6,5 godziny dziennie. Następnie ponownie podjęła pracę na umowę zlecenie w terminie od dnia 29.03.2011 r. do dnia 08.04.2011 r. i wykonywała ją 4 godziny dziennie.

Od dnia 01.04.2011 r. podjęła prace społecznie - użyteczne, które wykonywała do dnia 31.XII.2011r. Fakt, że podjęła prace zlecone i nie poinformowała PUP wynikał z niewiedzy. Prace społecznie użyteczne wykonała od dnia 01.04.2011r. do dnia 31.12.2011 r. w całości zgodnie z harmonogramem prac, a ponownie podjęła prace społecznie - użyteczne w następnym roku od dnia 01.03.2012 r. do dnia

29.06.2012 r.

Skarżąca uważa, że decyzja o zwrocie kwoty [...] zł jest dla niej bardzo krzywdząca, gdyż prace społecznie - użyteczne wykonała w ww. terminach i równocześnie na krótko podjęła pracę na umowę zlecenie.

Jest osobą bezrobotną, zarejestrowaną w Powiatowym Urzędzie Pracy

bez prawa do zasiłku i bezskutecznie w wieku 55 lat poszukuje pracy. Sytuacja materialno-bytowa jej rodziny jest bardzo trudna. Wraz z córką uczennicą Gimnazjum utrzymuje się tylko ze świadczeń z pomocy społecznej

i alimentów.

W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny z w a ż y ł, co następuje:

W ocenie Sądu skarga zasługuje na uwzględnienie, jednakże z innych przyczyn niż w niej zostały podniesione.

Badając zgodność z prawem zaskarżonej decyzji jak również decyzji ją poprzedzającej Sąd uznał, że decyzje te naruszają art. 107 § 1 K.p.a. co ma istotny wpływ na wynik sprawy.

Zgodnie z art. 107 § 1 K.p.a. decyzja powinna zawierać: oznaczenie organu administracji publicznej, datę wydania oznaczenia strony lub stron. Powołanie podstawy prawnej, rozstrzygnięcie, uzasadnienie faktyczne i prawne, pouczenie, czy i w jakim trybie służy od niej odwołanie, podpis z podaniem imienia i nazwiska oraz stanowiska służbowego osoby upoważnionej do wydania decyzji lub, jeżeli decyzja wydana została w formie dokumentu elektronicznego, powinna być opatrzona bezpiecznym podpisem elektronicznym weryfikowanym za pomocą ważnego kwalifikowanego certyfikatu. Decyzja, w stosunku do której może być wniesione powództwo do sądu powszechnego lub skarga do sądu administracyjnego, powinna zawierać ponadto pouczenie o dopuszczalności wniesienia powództwa lub skargi.

W rozstrzygnięciu decyzji z 10 stycznia 2014 r. Starosta orzekł

o zwrocie nienależnie pobranego świadczenia wypłaconego z tytułu wykonywania prac społecznych użytecznych wskazując, że świadczenie zostało sfinansowane z Funduszu Pracy z tytułu skierowania D.F. do prac społecznie użytecznych na terenie Gminy [...].

W rozstrzygnięciu tym Starosta nie wskazał kwoty jaka podlega zwrotowi dopiero w uzasadnieniu decyzji wyjaśnił, że jest to kwota [...] zł.

W ocenie Sądu rozstrzygnięcie organu I instancji jest nieprawidłowe. Rozstrzygnięcie musi być sformułowane w taki sposób ażeby możliwe było następnie wykonanie decyzji dobrowolne lub z zastosowaniem środków egzekucji administracyjnej.

W wyroku NSA z 30 czerwca 1998 r. I SA/Łd 1478/96 zawarło tezę,

że rozstrzygnięcie musi być sformułowane w sposób jasny i precyzyjny, a nie pośrednio wynikać z uzasadnienia decyzji. Co prawda na żądanie organu egzekucyjnego lub strony art. 113 § 2 K.p.a. daje podstawy do wyjaśnienia treści decyzji jednak odnosić się będzie przede wszystkim do jej rozstrzygnięcia.

W omawianej decyzji zastosowanie tego przepisu nie będzie mogło mieć zastosowania z uwagi na brak w rozstrzygnięciu kwoty podlegającej zwrotowi.

W zaskarżonej decyzji z 18 marca 2014 r. Wojewoda bezpodstawnie przyjął, że Starosta orzekł o obowiązku zwrotu przez D.F. nienależnie pobranego świadczenia w kwocie [...] zł, bowiem takiej treści rozstrzygnięcie nie zostało wydane. Należy podkreślić, że utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji oznacza w szczególności utrzymane w mocy jej podstawowego elementu, jakim jest rozstrzygnięcie. W rozstrzygnięciu decyzji zostaje bowiem wyrażona wola organu.

O ile w niektórych przypadkach może być wydana decyzja bez uzasadnienia, o tyle nie można wydać decyzji bez rozstrzygnięcia.

W razie gdy organ odwoławczy, ponownie rozpoznając sprawę, nie usunie naruszeń prawa, które nastąpiło przy rozpoznawaniu sprawy przez organ I instancji, decyzja organu odwoławczego jest decyzją wadliwą (por. wyrok NSA z 25.07.1986 r.

II SA 1829/85).

Mając powyższe na uwadze należało uchylić zaskarżoną decyzję oraz decyzję organu I instancji.

Przy ponownym rozpatrzeniu sprawy organ I instancji wyda decyzję zawierającą prawidłowe rozstrzygnięcie oraz wszystkie elementy, o których mowa art. 107 K.p.a., ponadto wyjaśni w jaki sposób wyliczył kwotę, która podlegać będzie zwrotowi

W tym stanie na podstawie art. 145 § 1 lit. c) P.p.s.a. oraz art. 135 i 152 P.p.s.a. należało orzec jak na wstępie.