Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt III SA/Wa 2517/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2016-12-01 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 33 par. 1 pkt 6, art. 33 par. 1 pkt 2, art. 34 par. 4
journal: Dz.U. 2014 poz 1619
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Alojzy Skrodzki, Sędziowie sędzia WSA Agnieszka Góra – Błaszczykowska (sprawozdawca), sędzia WSA Sylwester Golec, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 1 grudnia 2016 r. sprawy ze skargi O. S.A. z siedzibą w W. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] czerwca 2015 r. nr [...] w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym oddala skargę


UZASADNIENIE

Naczelnik [...]Urzędu Skarbowego w W. prowadził postępowanie egzekucyjne wobec T. S.A. obecnie: O.S.A. ("Skarżąca" lub "Spółka") na podstawie tytułów wykonawczych z [...] grudnia 2013 r., wystawionych przez Prezydenta Miasta N., którymi wierzyciel objął należności z tytułu podatku od nieruchomości za okres od stycznia do grudnia 2008 r. w łącznej wysokości 131.245,00 zł należności głównej, a także odsetki liczone od dnia upływu terminu płatności.

Celem wyegzekwowania przedmiotowych należności Naczelnik, na podstawie zawiadomienia z 17 grudnia 2013 r., dokonał zajęcia prawa majątkowego stanowiącego wierzytelność z rachunku bankowego u dłużnika zajętej wierzytelności będącego bankiem w Banku [...]S. A. Przedmiotowe zawiadomienie doręczono Spółce wraz z odpisem tytułów wykonawczych [...].12.2013r., natomiast dłużnikowi zajętej wierzytelności 22 grudnia 2013r. Następnie zawiadomieniem z 19 grudnia 2013r. dokonał zajęcia prawa majątkowego stanowiącego wierzytelność z rachunku bankowego u dłużnika zajętej wierzytelności będącego bankiem w Banku [...]S.A. Przedmiotowe zawiadomienie doręczono Spółce wraz z odpisem tytułu wykonawczego [...] grudnia 2013r., natomiast dłużnikowi zajętej wierzytelności 20 grudnia 2013r. Bank zrealizował w całości w/w zajęcia rachunku bankowego.

Pismem z 27 grudnia 2013 r. Spółka zgłosiła zarzuty do prowadzonego postępowania egzekucyjnego, sformułowane na podstawie art. 33 § 1 pkt 1, 2, 6 i 10 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2014 r., poz. 1619 ze zm.), dalej zwanej też "upea" lub "ustawą".

Naczelnik przekazał przedmiotowe zarzuty wierzycielowi, celem zajęcia stanowiska w sprawie.

Prezydent Miasta N. postanowieniem z [...] września 2014 r. odmówił umorzenia postępowania egzekucyjnego oraz uchylenia dokonania czynności egzekucyjnych.

Na przedmiotowe postanowienie Skarżąca wniosła zażalenie, zaś Samorządowe Kolegium Odwoławcze, postanowieniem z [...] listopada 2014 r., uchyliło zaskarżone postanowienie w całości i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji.

Prezydent Miasta N., po ponownym rozpatrzeniu sprawy, postanowieniem z [...]grudnia 2014r. uznał wniesione przez Skarżącą zarzuty w całości za nieuzasadnione. Stwierdził, iż decyzją z [...]grudnia 2013r. określona zastała wysokość zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za 2008 rok. Przedmiotowa decyzja została doręczona pełnomocnikowi Spółki 27 grudnia 2013r. Następnie postanowieniem z [...] grudnia 2013r. Prezydent Miasta N. nadał w/w decyzji rygor natychmiastowej wykonalności.

Od powyższej decyzji oraz postanowienia O.S.A. złożyła odwołanie i zażalenie.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w N. decyzją z [...] czerwca 2014 r. utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję, a postanowieniem z [...]marca 2014 r. utrzymało w mocy zaskarżone postanowienie. Za nieuzasadnione w całości uznano zarzuty Spółki dotyczące naruszenia ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji tj. art. 33 § 1 pkt 1, pkt 2 i pkt 6 w/w ustawy, poprzez niedoręczenie decyzji wymiarowej oraz postanowienia o nadaniu tej decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności.

Na przedmiotowe postanowienie Skarżąca wniosła zażalenie. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w N. , postanowieniem z [...] lutego 2015 r., utrzymało zaskarżone postanowienie w mocy.

Wobec powyższego Naczelnik [...]Urzędu Skarbowego w W., postanowieniem z [...]maja 2015 r., uznał zarzuty złożone na podstawie art. 33 § 1 pkt 1, 2, 6 i 10 upea za nieuzasadnione. Organ egzekucyjny wskazał, iż w orzecznictwie sądowym wskazuje się na ograniczony zakres kognicji organu egzekucyjnego przy rozpatrywaniu zarzutów opartych w szczególności na podstawie art. 33 pkt 1 i 2 upea, wskazując na to, że organ nie będący jednocześnie wierzycielem co do zasady poprzestaje na ocenie stanowiska wierzyciela w przedmiocie zarzutów. W związku z powyższym Naczelnik stwierdził, że skoro w rozpoznawanej sprawie wierzyciel uznał zarzuty Spółki zgłoszone na podstawie art. 33 § 1 pkt 1 i 2 upea za nieuzasadnione, to postanowienie organu egzekucyjnego w przedmiocie tych zarzutów nie może być inne.

Odnośnie zarzutu zgłoszonego na podstawie art. 33 § 1 pkt 6 upea Naczelnik [...]Urzędu Skarbowego w W. stwierdził, iż wnosząc zarzut w w/w trybie podstawą jego zgłoszenia może być niedopuszczalność egzekucji ze względów formalnych, a nie merytorycznych, o których mowa w art. 33 pkt 1 i 2 upea. W przedmiotowej sprawie obowiązek objęty w/w tytułami wykonawczymi podlega egzekucji. Wskazał, iż zarzut oparty na w/w podstawie mógłby być uzasadniony, gdyby np. właściwa była egzekucja sądowa, a nie administracyjna, bądź dłużnik korzystał z immunitetu. O tym, czy egzekucja jest dopuszczalna, przesądza przepis prawa materialnego, a nie art. 33 pkt 6 ustawy, określający jedynie jedną z podstaw zarzutów. Organ wskazał, iż badanie dopuszczalności egzekucji oraz ocena, czy tytuł wykonawczy spełnia wymogi określone w art. 27 § 1 i § 2 upea, dokonywane jest przez organ egzekucyjny na wstępnym etapie postępowania egzekucyjnego. W sytuacji, gdy organ egzekucyjny stwierdzi, że egzekucja jest dopuszczalna i tytuł wykonawczy spełnia wszystkie wymogi, nadaje mu klauzulę i doręcza jego odpis zobowiązanemu. Zatem zarzut niedopuszczalności egzekucji administracyjnej nie zasługuje na uwzględnienie.

Odnośnie zarzutu zgłoszonego w trybie art. 33 § 1 pkt 10 upea, Naczelnik wyjaśnił, że tytuł wykonawczy jest dokumentem urzędowym, niezbędnym do wszczęcia i prowadzenia egzekucji administracyjnej. Powinien on zawierać treść określoną w art. 27 w/w ustawy, a przy wniesieniu zarzutu z art. 33 § 1 pkt 10 upea mogą być kwestionowane jedynie wymogi formalne, jakim musi odpowiadać tytuł wykonawczy. W ramach tego zarzutu nie mieści się podważenie merytorycznej zasadności naliczenia przez wierzyciela odsetek od zaległości podatkowej wskazanych jako należne w tytule wykonawczym, w tym okresu, za jaki odsetki te należy naliczyć. W związku z tym Naczelnik uznał zarzut zgłoszony na podstawie art. 33 § 1 pkt 10 za bezzasadny.

Skarżąca wniosła zażalenie na ww. postanowienie Naczelnika wnosząc o jego uchylenie. Uznała, że rozpatrzenie zgłoszonych zarzutów było przedwczesne z uwagi na fakt, iż postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w N. z dnia [...] lutego 2015 r. zostanie zaskarżone do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie. Niezależnie od powyższego, w ocenie Skarżącej, zasadne są zarzuty zgłoszone na podstawie art. 33 § 1 pkt 1 i pkt 2 upea.

Zdaniem Skarżącej, odnośnie zarzutu zgłoszonego na podstawie art. 33 § 1 pkt 6 upea, Naczelnik nie uwzględnił, że niedopuszczalne jest egzekwowanie obowiązku określonego w decyzji nieostatecznej, której nie nadano rygoru natychmiastowej wykonalności. W ocenie Spółki taka sytuacja w przedmiotowej sprawie miała miejsce. W związku z tym zasadny był zarzut zgłoszony w w/w trybie. Według Spółki zarzut podniesiony na podstawie art. 33 § 1 pkt 10 upea nie został w istocie rozpatrzony. W tytule wykonawczym z dnia [...] lutego 2015 r. błędnie wskazano, że obowiązek wynikający z decyzji pierwszoinstancyjnej jest wymagalny, co powoduje, że wymóg określony w tym przepisie nie został zrealizowany. Tym samym zarzut, którego podstawę stanowi art. 33 § 1 pkt 10 upea, jest również uzasadniony. W uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia, oprócz ogólnych uwag o elementach formalnych tytułu wykonawczego, brak jest wyjaśnienia, dlaczego konkretny tytuł wykonawczy w przedmiotowej sprawie spełnia wymogi określone w art. 27 § 1 pkt 3 upea.

Dyrektor Izby Skarbowej w W. postanowieniem z dnia [...] czerwca 2015 r. utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika. Dyrektor Izby Skarbowej ponowił stanowisko Naczelnika w kwestii dwóch pierwszych zgłoszonych zarzutów. Jednocześnie Dyrektor Izby Skarbowej w W. nie podzielił zarzutu niedopuszczalności egzekucji administracyjnej w związku z brakiem wymagalności egzekwowanego obowiązku. Organ odwoławczy wskazał, że podstawy wniesienia zarzutów na postępowanie egzekucyjne, określone w art. 33 upea, są w stosunku do siebie niekonkurencyjne, tzn. nie mogą być stosowane zamiennie, ponieważ każdy z nich ma na celu usunięcie tylko określonego rodzaju wadliwości toczącego się postępowania egzekucyjnego. W związku z tym nie można kwestionować skutków prawnych wywieranych przez decyzję będącą podstawą prowadzenia egzekucji w drodze zarzutu niedopuszczalności egzekucji (art. 33 § 1 pkt 6 upea). Brak wymagalności obowiązku nie może więc być utożsamiany z niedopuszczalnością egzekucji administracyjnej. Niedopuszczalność egzekucji administracyjnej musi wynikać z przepisów prawa, wyłączających w ogóle możliwość przymusowej realizacji takiego obowiązku w drodze egzekucji administracyjnej, bądź prowadzenia egzekucji w stosunku do osoby posiadającej konkretne przymioty. Skarżąca nie wskazała jakichkolwiek okoliczności uzasadniających stwierdzenie niedopuszczalności toczącej się egzekucji. Postępowanie egzekucyjne prowadzone jest na podstawie tytułów wykonawczych wystawionych przez właściwy organ i obejmujących zaległości w podatku od nieruchomości za okres od stycznia do grudnia 2008 r. Obowiązek ten podlega egzekucji administracyjnej na podstawie art. 2 § 1 pkt 1 upea. Ponadto Spółka podlega orzecznictwu polskich organów administracji publicznej. Wobec powyższego przedmiotową egzekucję administracyjną uznać należy za dopuszczalną.

Ustosunkowując się do zarzutu określonego w art. 33 § 1 pkt 10 upea, tj. niespełnienia w tytule wykonawczym wymogów określonych w art. 27 ustawy, Dyrektor Izby Skarbowej w W. wskazał, iż w zarzucie tym mogą być kwestionowane jedynie wymogi formalne, jakim musi odpowiadać tytuł wykonawczy. W przedmiotowych tytułach wykonawczych w części B wskazano wszystkie elementy wymienione w art. 27 § 1 pkt 3 upea. Zatem Naczelnik [...]Urzędu Skarbowego w W. prawidłowo uznał zarzut z art. 33 § 1 pkt 10 upea za bezzasadny.

W ocenie Dyrektora Izby Skarbowej w W. niezasadny był również zarzut dotyczący przedwczesnego wydania przez organ egzekucyjny postanowienia w przedmiocie zarzutów na postępowanie egzekucyjne. Stosownie do art. 34 § 4 upea, organ egzekucyjny wydaje postanowienie w sprawie zgłoszonych zarzutów po uzyskaniu ostatecznego stanowiska wierzyciela. Przywołany przepis wskazuje zatem na wymóg ostateczności, nie zaś prawomocności tego postanowienia. Przymiot ostateczności, w myśl art. 16 Kodeksu postępowania administracyjnego, mają te rozstrzygnięcia, od których nie służy odwołanie (zażalenie) w administracyjnym toku instancji. Wobec tego wydanie przez Naczelnika [...]Urzędu Skarbowego w W. postanowienia, po otrzymaniu ostatecznego postanowienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K., bez oczekiwania na złożenie przez Spółkę skargi do sądu administracyjnego, było zgodne z prawem.

Skarżąca wniosła skargę na powyższe postanowienie Dyrektora. Stwierdziła, że zaskarżone postanowienie narusza art. 34 § 4 w związku z art. 33 § 1 pkt 1 i 2 upea. Organ egzekucyjny wydał postanowienie w sprawie zarzutów, choć stanowisko wierzyciela - jakkolwiek ostateczne w administracyjnym toku instancji - nie miało przymiotu prawomocności. Nie uwzględniono bowiem, że postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w N. z dnia [...] lutego 2015 r. może zostać uchylone w wyniku wniesionej skargi. Zatem nie można było przyjąć, że ostateczne stanowisko wierzyciela w sprawie zarzutów nie ulegnie już zmianie, bowiem może ono zastać uchylone.

Skarżąca powtórzyła swoją argumentację co do zarzutu z art. 33 § 1 pkt 6 upea - niedopuszczalności egzekucji administracyjnej z uwagi na nienadanie rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji organu podatkowego stanowiącej podstawę wystawienia tytułu wykonawczego. Uznała, że skoro przedmiotowa egzekucja była prowadzona przed doręczeniem postanowienia o nadaniu nieostatecznej decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności, to również z tego powodu była ona niedopuszczalna.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej w W. wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasową argumentację.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Ocenie sądu podlega zgodność aktów, w tym postanowień wydanych w postępowaniu administracyjnym i egzekucyjnym, podlegających zaskarżeniu zażaleniem, z prawem procesowym i materialnym obowiązującym w dacie wydania postanowienia. Zgodnie natomiast z art. 134 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie.

Jakkolwiek w samej skardze nie kwestionowano już stanowiska Organów co do zarzutów zakwalifikowanych z punktu 1 i 2 art. 33 § 1 ustawy, to jednak należy wyjaśnić, że - w tej kwestii - zasadniczą okolicznością sprawy jest to, że w ostatecznym postanowieniu SKO w N. z [...] lutego 2015 r. utrzymało w mocy postanowienie Prezydenta Miasta N. z[...]grudnia 2014 r., uznające wszystkie wniesione przez Spółkę zarzuty za nieuzasadnione. Stosownie natomiast do art. 34 § 1 ustawy, stanowisko Prezydenta miasta N. (będącego wierzycielem) było dla Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego wiążące. Naczelnik nie mógł zatem inaczej ocenić tych dwóch zarzutów, a w efekcie Dyrektor Izby Skarbowej zobowiązany był utrzymać w mocy stanowisko Naczelnika w tym zakresie.

Co do argumentacji samej skargi powtórzyć należy, że organ egzekucyjny wydaje swoje postanowienie po uzyskaniu ostatecznego postanowienia wierzyciela (art. 34 § 4 ustawy). Oczywiście nieuprawnione jest więc stwierdzenie Skarżącej, że wobec zaskarżenia ww. postanowienia SKO do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, Naczelnik, a następnie Dyrektor, nie mogli orzekać w sprawie zgłoszonych zarzutów. Tym ostatecznym postanowieniem było przecież postanowienie SKO z [...] lutego 2015 r.

Niedopuszczalność egzekucji, o której stanowi art. 33 § 1 pkt 6 ustawy, wynikać może ze względów podmiotowych lub przedmiotowych, i ma ona charakter formalny. O ile rzeczywiście postanowienie o nadaniu decyzji rygoru wykonalności nie zostałoby doręczone Spółce, właściwy zarzut w takim przypadku powinien znaleźć swoje oparcie w art. 33 § 1 pkt 2 ustawy (brak wymagalności obowiązku), co zresztą w niniejszej sprawie nastąpiło, w efekcie czego wydano ostateczne postanowienie SKO. Powtórzyć trzeba w tym względzie, że dla Naczelnika, jako organu egzekucyjnego nie będącego wierzycielem, to postanowienie SKO było wiążące. Zatem nawet ewentualne niedoręczenie postanowienia o nadaniu rygoru nie mogłoby skutkować uwzględnieniem tak uzasadnionego zarzutu z art. 33 § 1 pkt 6 ustawy.

W innej kwestii niezgłoszonej w samej skardze, tj. co do niespełnienia przez tytuł wykonawczy wymogów z art. 27 ustawy, ponowić trzeba ocenę Organów, iż samo stwierdzenie, że egzekwowany obowiązek jest wymagalny, zostało w tytule zawarte. Tytuł spełniał więc konieczne wymogi z art. 27 § 1 pkt 3 upea. Inną kwestią jest to, czy to stwierdzenie było prawdziwe, ale rozstrzygnięcie tej kwestii mogło nastąpić (i nastąpiło – choć wbrew forsowanej ocenie Spółki) w ramach zarzutu z art. 33 § 1 pkt 2 ustawy.

Z tych względów Sąd, na podstawie art. 151 P.p.s.a., oddalił skargę.