Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt II SA/Łd 225/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2020-10-23 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6324 Rodzina   zastępcza,  pomoc na usamodzielnienie dla wychowanka rodziny zastępczej
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 145 par. 1 pkt 8, art. 151 par. 1 pkt 1
journal: Dz.U. 2018 poz 2096
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.
article: art. 151, art. 205 par. 2, art. 250
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
article: art. 15 zzs4 ust. 3
journal: Dz.U. 2020 poz 374
law: Ustawa z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych  chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sławomir Wojciechowski (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Arkadiusz Blewązka Asesor WSA Anna Dębowska po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 23 października 2020 r. sprawy ze skargi M. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji o odmowie przyznania niezawodowej rodzinie zastępczej świadczenia na pokrycie kosztów utrzymania wychowanka 1. oddala skargę; 2. przyznaje i nakazuje wypłacić z funduszu Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi radcy prawnemu M.S. – A Kancelaria Radców Prawnych, znajdująca się przy ul. B 16 lok. [...] w Łodzi kwotę 240 (dwieście czterdzieści) złotych powiększoną o należny podatek od towarów i usług tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącej z urzędu. dc


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z [...] r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł., po rozpatrzeniu odwołania M. K., utrzymało w mocy decyzję Starosty [...][...] z [...]r. znak: [...] o odmowie uchylenia własnej decyzji z [...] r. znak: [...] odmawiającej przyznania M.K. niezawodowej rodzinie zastępczej świadczenia pieniężnego na pokrycie kosztów utrzymania A.S. ur. [...] kwietnia 1999 r.

Jak wynika z akt sprawy ostateczną decyzją z [...] r. Starosta [...][...] odmówił przyznania M. K. niezawodowej rodzinie zastępczej świadczenia pieniężnego na pokrycie kosztów utrzymania A. S. ur. [...] kwietnia 1999 r.

Decyzją z [...] r. Starosta [...][...], po rozpatrzeniu wniosku M. K. z 12 kwietnia 2019 r. o wznowienie postępowania administracyjnego w sprawie zakończonej wskazaną wyżej decyzją ostateczną, odmówił uchylenia własnej decyzji z [...] maja 2017 r., wskazując na brak wystąpienia przesłanki do wznowienia postępowania, na którą powołuje się wnioskodawczyni.

W odwołaniu od decyzji M.K. wyraziła swoje niezadowolenie z rozstrzygnięcia, podnosząc zarzut błędnego przyjęcia, że z mocy prawa nie była rodziną zastępczą dla A. S., w sytuacji, gdy postanowienie o ustanowieniu jej rodziną zastępczą dla chłopca stało się skuteczne i wykonalne z chwilą jego wydania, tj. [...] marca 2017 r., a więc przed osiągnięciem przez chłopca pełnoletności i od tego momentu A. faktycznie przebywał w rodzinie zastępczej. W związku z powyższym odwołująca wniosła o zmianę zaskarżonej decyzji, poprzez uchylenie decyzji z [...] maja 2017 r. i przyznanie jej świadczenia pieniężnego na pokrycie kosztów utrzymania A.S. od dnia jego umieszczenia w rodzinie zastępczej od 31 marca 2017 r., ewentualnie o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji.

Wskazaną na wstępie decyzją z [...] r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. na podstawie art. 138 § 1 pkt 1, art. 151 § 1 pkt 1 w zw. z art. 145 § 1 pkt 8 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2018 r., poz. 2096 z późn.zm. - w skrócie "k.p.a."), utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji.

W jej uzasadnieniu Kolegium w pierwszej kolejności przywołało brzmienie art. 145 § 1, art. 151 § 1 pkt 1 i 2 i § 2, art. 148 § 1, art. 149 § 1 i 2, art. 150 § 1 k.p.a. i wyjaśniło charakter oraz tryb postępowania wznowieniowego. Następnie organ odwoławczy wskazał, że wnioskiem z 12 kwietnia 2019 r. (data wpływu do organu I instancji - 29 kwietnia 2019 r.) M. K. wystąpiła o wznowienie postępowania zakończonego ostateczną decyzją Starosty [...][...] z [...] maja 2017 r. Do wniosku załączyła postanowienie Sądu Rejonowego w J. III Wydział Rodzinny i Nieletnich z [...] r., sygn. akt [...], w którym Sąd zarządził umieszczenie małoletniego A.S. ur. [...] kwietnia 1999 r. w Ł. w rodzinie zastępczej M. K. w miejsce dotychczasowego umieszczenia małoletniego w placówce opiekuńczo-wychowawczej oraz stwierdził, że postanowienie niniejsze stało się skuteczne i wykonalne z chwilą ogłoszenia. Swój wniosek M.K. oparła, na przesłance z art. 145 § 1 pkt 8 k.p.a.

Jak stwierdził organ odwoławczy w sprawie bezspornym jest, że M. K. składając wniosek o wznowienie postępowania 29 kwietnia 2019 r. dochowała terminu, o którym stanowi art. 148 § 1 k.p.a., bowiem postanowienie z [...] marca 2017 r. skuteczne i wykonalne z chwilą jego ogłoszenia - załączone do w/w wniosku i wskazane jako podstawa do wznowienia postępowania doręczone zostało jej pełnomocnikowi 1 kwietnia 2019 r.

Mając powyższy wniosek na uwadze Starosta [...][...] postanowieniem z [...] maja 2019 r., na podstawie art. 145 § 1 pkt 8 k.p.a., wznowił postępowanie w sprawie odmowy przyznania świadczenia pieniężnego na pokrycie kosztów utrzymania A.S. ur. [...] kwietnia 1999 r., a następnie po przeprowadzeniu postępowania decyzją będącą przedmiotem niniejszego postępowania odwoławczego podjął zaskarżoną decyzję z [...] r. Odmowa uchylenia zaskarżonej decyzji ostatecznej może nastąpić tylko, na podstawie art. 151 § 1 pkt 1 k.p.a. i to w sytuacji wystąpienia przesłanek tam określonych. Jeżeli prowadząc wznowione postępowanie, organ administracyjny dojdzie do wniosku, iż nie zachodzi przesłanka wskazywana przez wnioskodawcę, to powinien wydać decyzję, o której mowa w art. 151 § 1 pkt 1 k.p.a. Skoro wykładnia przesłanek wznowieniowych musi mieć charakter zawężający, a w art. 145 § 1 pkt 8 k.p.a. jednoznacznie mowa jest o uchyleniu lub zmianie decyzji czy orzeczenia, to oczywistym jest, że inne sytuacje w tym zakresie nie mogą wchodzić w rachubę. Występując z wnioskiem o przyznanie świadczenia na pokrycie kosztów utrzymania A.S. w niezawodowej rodzinie zastępczej - prowadząca tę rodzinę zastępczą M.K. załączyła postanowienie Sądu Rejonowego w J., III Wydział Rodzinny i Nieletnich z dnia [...] marca 2017 r. sygn. akt [...], mocą którego postanowiono: Zarządzić umieszczenie małoletniego A.S. syna M. i E. nazwisko R., ur. [...] kwietnia 1999 r. w rodzinie zastępczej M.K. (...) w miejsce dotychczasowego umieszczenia małoletniego w placówce opiekuńczo-wychowawczej. Postanowienie to z mocy prawa było skuteczne i wykonalne z chwilą ogłoszenia co wynikało z art. 578 k.p.c. Stwierdzić również należy, iż nie zostało ono w żaden sposób zmienione ani uchylone, co potwierdził Sąd Rejonowy w J. w piśmie z 28 maja 2019 r. stwierdzając, że postanowienie z [...] marca 2017r. kończące postępowanie stało się skuteczne i wykonalne z chwilą ogłoszenia. Postanowienie z [...] marca 2017 r. nie było zmienione, tylko załączone do pisma dokumenty to kserokopie odpisów orzeczeń, z których pierwszy zawiera wzmiankę o tym, że nie jest ono prawomocne, zaś drugi - o skuteczności i wymagalności. Natomiast sentencja postanowienia na obydwu odpisach jest identyczna, a zatem nie potwierdziła się przesłanka art. 145 § 1 pkt 8 k.p.a. wskazywana przez M. K. i brak jest podstaw do uchylenia dotychczasowej decyzji Starosty [...][...] z [...] maja 2017 r.

Zatem jeśli organ ustalił, że nie występuje podstawa do wznowienia, to nie przechodzi do merytorycznego rozpoznania sprawy administracyjnej, bowiem nawet w przypadku, gdyby istniały inne niż objęte podstawą wznowieniową wadliwości, nie może decyzji uchylić w trybie wznowieniowym. Wydaje wówczas decyzję opartą na art. 151 § 1 pkt 1 k.p.a. odmawiającą uchylenia decyzji dotychczasowej. Powyższe stanowisko Kolegium pozostaje w zgodzie z orzecznictwem sądów administracyjnych wypracowanym na tym tle i wyróżniony tam pogląd, że granice rozpoznania sprawy po wznowieniu postępowania wyznacza art. 149 § 2 k.p.a. Podana przez stronę w podaniu o wznowienie postępowania podstawa tego wznowienia wiążąco wyznacza granice tego nadzwyczajnego postępowania. Z tego tytułu organ prowadzący postępowanie dla ustalenia istnienia podstaw wznowienia nie może wyjść poza te granice. Tylko w postępowaniu wznowieniowym wszczętym z urzędu to organ jest pełnym dysponentem takiego postępowania, to znaczy może samodzielnie wskazywać przesłanki wznowienia postępowania administracyjnego. Gdy wniosek o wznowienie postępowania jest przedłożony w ustawowym terminie, zakres postępowania organu ogranicza się do wyjaśnienia wskazanych przez stronę w tym wniosku przesłanek wznowieniowych (art. 149 § 2 k.p.a.), a w przypadku, gdy organ ustali, że nie występuje żadna ze wskazanych we wniosku strony podstaw wznowienia postępowania, nie przechodzi do merytorycznego rozpoznania sprawy administracyjnej, tylko podejmuje decyzję na podstawie art. 151 § 1 pkt 1 k.p.a. Taka sytuacja ma też miejsce w przedmiotowej sprawie. Brak zmiany czy uchylenia orzeczenia - postanowienia Sądu Rejonowego w J. z [...] r. sygn. akt [...], w oparciu o które wydana została decyzja dotychczasowa nie pozwala ponownie rozpatrzeć sprawy w zakresie jej rozstrzygnięcia, a to daje podstawę do wydania decyzji na podstawie art. 151 § 1 pkt 1 k.p.a., niezależnie od dalszych okoliczności podnoszonych zarówno przez organ I instancji w uzasadnieniu jak i w odwołaniu M. K. o ówczesnym miejscu przebywania dziecka. Wobec powyższego Samorządowe Kolegium Odwoławczego w Ł. stwierdziło, że decyzja organu I instancji odpowiada prawu.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi M. K. wniosła o uchylenie decyzji Kolegium i ustanowienie pełnomocnika z urzędu. Zdaniem skarżącej błędne jest stanowisko organu, iż w sprawie nie doszło do zmiany postanowienia z [...] marca 2017 r. (sentencja postanowienia jest w obydwu odpisach identyczna). Postanowienia te różnią się, zdaniem organu, jedynie wzmianką - w pierwotnej wersji wskazano, że postanowienie nie jest prawomocne i nie jest wykonalne, a w wersji zmienionej przez Sąd Rejonowy w J. widnieje wzmianka o skuteczności i wykonalności postanowienia. Tok postępowania przed organami wskazuje jak doniosłe znaczenie miały powyższe wzmianki na postanowieniu Sądu Rejonowego w J. z dnia [...] r. Fakt błędnego stwierdzenia przez Sąd Rejonowy w J., że postanowienie do czasu uprawomocnienia nie było skuteczne i wykonalne skutkowało odmową wypłaty świadczenia pieniężnego na rzecz A.S. przez Powiatowe Centrum Pomocy Rodzinie w Powiecie [...]-[...] decyzją z [...] maja 2017r. Okolicznością bezsporną jest, że decyzja ta była błędna, gdyż zgodnie z treścią art. 578 § 1 k.p.c. postanowienia sądu opiekuńczego są skuteczne i wykonalne z chwilą ich ogłoszenia, a gdy ogłoszenia nie było, z chwilą ich wydania, a nie dopiero po uprawomocnieniu. Z inicjatywy skarżącej, Sąd Rejonowy w J. skorygował swoje postanowienie wskazując, że stało się ono skuteczne i wykonalne z chwilą jego ogłoszenia, tj. 31 marca 2017 r. A. S. nie był wówczas pełnoletni. Wbrew twierdzeniom organu II instancji stanowiło to zmianę postanowienia Sądu Rejonowego w J. z [...] marca 2017 r., które było podstawą wydania decyzji odmawiającej przyznania świadczenia przez PCPR. W rezultacie błędne jest twierdzenie organu, że w sprawie nie wystąpiła przesłanka wznowienia z art. 145 § 1 pkt 8 k.p.a. Ponadto skarżąca wskazała, że w uzasadnieniu decyzji organ I instancji argumentując odmowę uchylenia własnej decyzji z [...] maja 2017 r. twierdził, że w dacie wydawania postanowienia o umieszczeniu małoletniego wówczas A. w rodzinie zastępczej skarżąca nie była jego rodziną zastępczą, gdyż A. do czasu pełnoletniości pozostawał na ewidencji placówki opiekuńczo-wychowawczej. W uzasadnieniu wskazano wprawdzie, że postanowienie było skuteczne i wykonalne z chwilą jego wydania, tj. z dniem [...] marca 2017 r., jednak A. pozostawał w placówce opiekuńczo-wychowawczej do 27 kwietnia 2017 r. A. ukończył 18 rok życia [...] kwietnia 2017 r.

Odpowiadając na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. wniosło o jej oddalenie i podtrzymało stanowisko zaprezentowane w motywach zaskarżonej decyzji.

Postanowieniem z 6 kwietnia 2020 r. referendarz sądowy umorzył postępowanie w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i przyznał skarżącej prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez ustanowienie radcy prawnego.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje:

Skarga podlegała oddaleniu.

Na wstępie wyjaśnić należy, iż sprawę rozpoznano na posiedzeniu niejawnym, na podstawie art. 15zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz.U. z 2020 r., poz. 374 z późn.zm.). Zgodnie z tym przepisem przewodniczący może zarządzić przeprowadzenie posiedzenia niejawnego, jeżeli uzna rozpoznanie sprawy za konieczne, a przeprowadzenie wymaganej przez ustawę rozprawy mogłoby wywołać nadmierne zagrożenie dla zdrowia osób w niej uczestniczących i nie można przeprowadzić jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku. Na posiedzeniu niejawnym w tych sprawach sąd orzeka w składzie trzech sędziów.

Stosownie do treści rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 października 2020 r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie ustanowienia określonych ograniczeń, nakazów i zakazów w związku z wystąpieniem stanu epidemii (Dz.U. z 2020 r., poz.1829) począwszy od 17 października 2020 r. miasto na prawach powiatu Łódź, będące siedzibą tutejszego Sądu, zostało objęte strefą czerwoną. Powyższe oznacza, że odpowiednie zastosowanie ma również zarządzenie nr 39 Prezesa NSA z dnia 16 października 2020 r. w sprawie odwołania rozpraw oraz wdrożenia w NSA działań profilaktycznych służących przeciwdziałaniu potencjalnemu zagrożeniu zakażenia wirusem SARS-CoV-2 w związku z objęciem Miasta Stołecznego Warszawy obszarem czerwonym (§1 w związku § 3 tego rozporządzenia).

Reasumując powyższe, z dniem 17 października 2020 r. w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi odwołuje się rozprawy, kontynuując działalność orzeczniczą Sądu w trybie rozpoznawania spraw na posiedzeniach niejawnych, zaś sprawy wyznaczone do rozpatrzenia na rozprawie kieruje się do załatwienia na posiedzeniu niejawnym, co też uczyniono w niniejszej sprawie.

Przechodząc do meritum sprawy niniejszej wyjaśnić należy, że sądy administracyjne zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U. z 2019 r., poz. 2167 z późn.zm.) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2020 r., poz. 2325 z późn.zm. – dalej w skrócie "p.p.s.a."), sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, sąd administracyjny bada, czy zaskarżony akt administracyjny (decyzja, postanowienie) jest zgodny z obowiązującymi w dacie jego podjęcia przepisami prawa materialnego określającymi prawa i obowiązki stron oraz procesowego normującymi podstawowe standardy postępowania przed organami administracji publicznej.

Sąd kontrolując w tak zakreślonych granicach legalność zaskarżonej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z [...] r. oraz poprzedzającej ją decyzji Starosty [...][...] z [...] r. orzekającej o odmowie uchylenia decyzji z [...] r. odmawiającej przyznania niezawodowej rodzinie zastępczej świadczenia na pokrycie kosztów utrzymania wychowanka A. S. urodzonego [...] kwietnia 1999 r. stwierdził, że odpowiadają one przepisom obowiązującego prawa i brak jest podstaw do usunięcia ich z obrotu prawnego, jak oczekuje tego skarżąca.

W pierwszym rzędzie wyjaśnić trzeba, że poddane kontroli tutejszego Sądu decyzje organów obu instancji zostały wydane w toku postępowania wznowieniowego, które obok postępowań o stwierdzenie nieważności decyzji i uchylenie lub zmianę decyzji na podstawie art. 154 i 155 k.p.a., jest jednym z trybów nadzwyczajnych weryfikacji decyzji ostatecznych, unormowanym w przepisach art. 145 k.p.a. – 152 k.p.a. Tryby te są niekonkurencyjne, nie mogą być stosowane zamiennie, a do ich uruchomienia konieczne jest spełnienie ściśle określonych przez ustawodawcę przesłanek. To zaś oznacza, że przesłanki wznowienia postępowania nie mogą stanowić podstawy stwierdzenia nieważności decyzji i odwrotnie przesłanki stwierdzenia nieważności nie mogą stanowić podstaw wznowienia postępowania. Celem rozważanego postępowania jest ocena decyzji ostatecznej wydanej w toku zwykłego postępowania administracyjnego z punktu widzenia wad kwalifikowanych (o charakterze ciężkim) zdefiniowanych w art. 145 § 1 k.p.a., art. 145a § 1 i art. 145b § 1 k.p.a. W myśl art. 145 § 1 k.p.a. w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli:

1) dowody, na których podstawie ustalono istotne dla sprawy okoliczności faktyczne, okazały się fałszywe;

2) decyzja wydana została w wyniku przestępstwa;

3) decyzja wydana została przez pracownika lub organ administracji publicznej, który podlega wyłączeniu stosownie do art. 24, 25 i 27;

4) strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu;

5) wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nieznane organowi, który wydał decyzję;

6) decyzja wydana została bez uzyskania wymaganego prawem stanowiska innego organu;

7) zagadnienie wstępne zostało rozstrzygnięte przez właściwy organ lub sąd odmiennie od oceny przyjętej przy wydaniu decyzji (art. 100 § 2);

8) decyzja została wydana w oparciu o inną decyzję lub orzeczenie sądu, które zostało następnie uchylone lub zmienione.

Można żądać wznowienia postępowania również w przypadku, gdy Trybunał Konstytucyjny orzekł o niezgodności aktu normatywnego z Konstytucją, umową międzynarodową lub z ustawą, na podstawie którego została wydana decyzja (art. 145a § 1 k.p.a.), a także wówczas, gdy zostało wydane orzeczenie sądu stwierdzające naruszenie zasady równego traktowania, zgodnie z ustawą z dnia 3 grudnia 2010 r. o wdrożeniu niektórych przepisów Unii Europejskiej w zakresie równego traktowania (Dz. U. z 2016 r. poz. 1219), jeżeli naruszenie tej zasady miało wpływ na rozstrzygnięcie sprawy zakończonej decyzją ostateczną (art. 145b § 1 k.p.a.). Wskazać następnie należy, że wznowienie postępowania następuje z urzędu lub na żądanie strony. Wznowienie postępowania z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 oraz w art. 145a i art. 145b następuje tylko na żądanie strony (art. 147 k.p.a.). Podanie o wznowienie postępowania wnosi się do organu administracji publicznej, który wydał w sprawie decyzję w pierwszej instancji, w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania (art. 148 § 1 k.p.a.). Wznowienie postępowania następuje w drodze postanowienia, które stanowi podstawę do przeprowadzenia przez właściwy organ postępowania co do przyczyn wznowienia oraz co do rozstrzygnięcia istoty sprawy (art. 149 § 1 i 2 k.p.a.). Natomiast odmowa wznowienia postępowania następuje w drodze postanowienia, na które służy zażalenie (art. 149 § 3 i 4 k.p.a.). Organem administracji publicznej właściwym w sprawach wymienionych w art. 149 jest organ, który wydał w sprawie decyzję w ostatniej instancji (art. 150 § 1 k.p.a.). Organ administracji publicznej, o którym mowa w art. 150, po przeprowadzeniu postępowania określonego w art. 149 § 2 wydaje decyzję, w której: pkt 1 - odmawia uchylenia decyzji dotychczasowej, gdy stwierdzi brak podstaw do jej uchylenia na podstawie art. 145 § 1, art. 145a lub art. 145b, albo pkt 2 - uchyla decyzję dotychczasową, gdy stwierdzi istnienie podstaw do jej uchylenia na podstawie art. 145 § 1, art. 145a lub art. 145b, i wydaje nową decyzję rozstrzygającą o istocie sprawy (art. 151 § 1 k.p.a.).

W świetle przywołanych wyżej przepisów uzasadniona jest konkluzja, że postępowanie wznowieniowe ma charakter dwuetapowy. Mianowicie, w ramach pierwszego etapu, tzw. wstępnego, właściwy organ administracji publicznej zobligowany jest ustalić, czy spełnione są łącznie przesłanki dopuszczalności wznowienia, a więc czy spełnione są przesłanki podmiotowe, przedmiotowe oraz, czy wniosek o wznowienie postępowania został złożony w ustawowym terminie. Pozytywne ustalenia w tym zakresie powinny zakończyć się wydaniem przez organ administracyjny postanowienia, które otwiera drugi etap postępowania wznowieniowego, określany mianem postępowania rozpoznawczego, w trakcie którego organ bada, czy przyczyna wznowienia rzeczywiście wystąpiła w sprawie i jakie z tego wynikają skutki dla rozstrzygnięcia sprawy. Trzeba mieć bowiem na względzie, że wznowienie postępowania administracyjnego samo w sobie nie otwiera możliwości ponownego merytorycznego rozpoznania sprawy administracyjnej, ponieważ w pierwszej kolejności nakierowane jest na zbadanie, czy w realiach konkretnej sprawy wystąpiła przesłanka wznowienia postępowania, czy też taka przesłanka nie wystąpiła. Pozytywne ustalenie przez organ wystąpienia (istnienia) przesłanki wznowienia, otwiera organowi drogę do ewentualnego uchylenia decyzji ostatecznej i wydania nowej decyzji rozstrzygającej o istocie sprawy, chyba że wystąpią okoliczności określone w art. 151 § 2 k.p.a. w zw. z art. 146 k.p.a. Natomiast negatywne ustalenia w tym zakresie, czyli mówiąc inaczej - stwierdzenie braku wystąpienia ustawowej przesłanki wznowienia postępowania, zamyka organowi drogę do merytorycznego rozpatrzenia sprawy administracyjnej. Sens uregulowania zawartego w art. 151 § 1 pkt 1 k.p.a. polega na braku możliwości przejścia do merytorycznego rozpoznania sprawy administracyjnej, gdy stwierdzi się, iż nie zaistniała żadna z podstaw wznowienia postępowania. Decyzja o odmowie uchylenia decyzji dotychczasowej nie stanowi rozstrzygnięcia co do istoty sprawy (art. 151 § 1 pkt 1 k.p.a.). Wydanie tej decyzji jest bowiem następstwem ustalenia przez organ braku podstaw wznowieniowych, co wyłącza dopuszczalność rozstrzygania o istocie sprawy.

Odnosząc powyższe uwagi do rozpatrywanej sprawy stwierdzić trzeba, że skarżąca we wniosku z 12 kwietnia 2019 r., jako podstawę wznowienia postępowania zakończonego ostateczną decyzją Starosty [...] [...] z [...] maja 2017 r. orzekającą o odmowie przyznania M.K. niezawodowej rodzinie zastępczej, świadczenia pieniężnego na pokrycie kosztów utrzymania A.S., powołała przepis art. 145 § 1 pkt 8 k.p.a. Stanowi on mianowicie, że w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli decyzja została wydana w oparciu o inną decyzję lub orzeczenie sądu, które zostało następnie uchylone lub zmienione. Jednocześnie argumentowała, że postanowienie Sądu Rejonowego w J. III Wydział Rodzinny i Nieletnich z [...] r. sygn. akt [...], stanowiące podstawę wydania ostatecznej decyzji Starosty [...] [...] z [...] maja 2017 r., zostało na wniosek skarżącej zmienione, poprzez umieszczenie na nim wzmianki, że postanowienie stało się skuteczne i wykonalne z chwilą ogłoszenia, której brak w dacie wydania decyzji ostatecznej (a wiec [...] maja 2017 r.), stanowił podstawę odmowy przyznania świadczenia pieniężnego na pokrycie kosztów utrzymania A. S. W tym stanie rzeczy skarżąca wniosła o uchylenie ostatecznej decyzji z [...] maja 2017 r. i przyznanie jako niezawodowej rodzinie zastępczej, świadczenia pieniężnego na pokrycie kosztów utrzymania A. S. ur. [...] kwietnia 1999 r. od dnia jego umieszczenia w rodzinie zastępczej (od 31 marca 2017 r.) tj. od dnia skuteczności i wykonalności zapadłego postanowienia o umieszczeniu A. w rodzinie zastępczej. Wskazała nadto, że postanowienie ze wzmianką o skuteczności i wykonalności jej pełnomocnik otrzymał 1 kwietnia 2019 r.

Weryfikując powyższy wniosek organ I instancji po prawidłowym ustaleniu zachowania przez wnioskodawczynię terminu z art. 148 § 1 k.p.a., [...] maja 2019 r. wznowił postępowanie i poprawnie skoncentrował się na zbadaniu, czy w rozpatrywanej sprawie wystąpiła przesłanka z art. 145 § 1 pkt 8 k.p.a., dochodząc ostatecznie do wniosku, że przesłanka wznowienia postępowania na gruncie rozpatrywanej sprawy nie występuje, co prawidłowo uzasadniało wydanie rozstrzygnięcia na podstawie art. 151 § 1 pkt 1 k.p.a. o odmowie uchylenia własnej decyzji ostatecznej z [...] maja 2017 r. Utrzymując w mocy powyższą decyzję organu pierwszej instancji, Samorządowe Kolegium Odwoławcze Ł. trafnie oceniło, że postanowienie Sądu Rejonowego w J. z [...] marca 2017 r. nie zostało zmienione ani uchylone od dnia jego wydania, wobec czego nie występuje przesłanka wznowienia postępowania, o której stanowi art. 145 § 1 pkt 8 k.p.a. Jak wynika z zalegającego w aktach sprawy postanowienia z [...] r., sygn. akt [...], stanowiącego podstawę wydania ostatecznej decyzji z [...] maja 2017 r., Sąd Rejonowy postanowił zarządzić umieszczenie małoletniego A.S., (...), urodzonego [...] kwietnia 1999 r. w Ł. w rodzinie zastępczej M.K. (...) w miejsce dotychczasowego umieszczenia małoletniego w placówce opiekuńczo-wychowawczej. Na odpisie wspomnianego postanowienia widnieje pieczęć Sekretariatu Sądu Rejonowego o wydaniu odpisu nieprawomocnego postanowienia PCPR Ł. Powyższe postanowienie, jak poprawnie argumentowało w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji Kolegium z mocy prawa było skuteczne i wykonalne z chwilą jego ogłoszenia na podstawie art. 578 § 1 k.p.c., który stanowi, że postanowienia sądu opiekuńczego są skuteczne i wykonalne z chwilą ich ogłoszenia, a gdy ogłoszenia nie było, z chwilą ich wydania. Z kolei, odpis postanowienia Sądu Rejonowego w J. z [...] r., załączony do wniosku o wznowienie postępowania, posiada tożsamą sentencję, z tą jednak różnicą, że zamiast wzmianki o jego nieprawomocności, zawarte jest stwierdzenie, że niniejsze postanowienie stało się skuteczne i wykonalne z chwilą ogłoszenia. W tym stanie rzeczy brak jest podstaw, ażeby twierdzić, jak czyni to skarżąca, że doszło do zmiany (uchylenia) wspomnianego postanowienia. W tej kwestii wypowiedział się także Sąd Rejonowy III Wydział Rodzinny i Nieletnich w piśmie z 28 maja 2019 r., podkreślając, że nie doszło do zmiany postanowienia, a postanowieniem z [...] lutego 2019 r. Sąd uznał, że orzeczenie z 2017 r. stało się z dniem ogłoszenie wykonalna, co oznacza, że nadawało się do wykonania. Zgodzić się zatem przyjdzie z Kolegium, że skoro nie doszło do zmiany lub uchylenia postanowienia Sądu Rejonowego w J. z [...] r. sygn. akt [...], w oparciu o które została wydana decyzja ostateczna Starosty [...] [...] z [...] maja 2017 r., to brak było podstaw do uchylenia decyzji z [...] maja 2017 r. i prowadzenia rozważań natury merytorycznej. Trzeba bowiem widzieć zasadniczą różnicę pomiędzy wykonalnością orzeczenia a jego prawomocnością, z której nie sposób wywodzić tezy o zmianie postanowienia.

Dodać w tym miejscu trzeba, że podnoszone w toku postępowania argumenty związane z przebywaniem A. S. w rodzinie zastępczej, czy też placówce opiekuńczo-wychowawczej pozostają bez istotnego wpływu na wynik sprawy i nie mogą być przedmiotem rozważań Sądu. Co prawda do powyższych okoliczności wadliwie odwołał się organ I instancji w uzasadnieniu decyzji, jednakże mając na względzie fakt, że wydane przezeń rozstrzygnięcie odpowiada co do zasady prawu, organ odwoławczy prawidłowo utrzymał je w mocy, wydając zaskarżoną decyzję. W motywach wspomnianej decyzji Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. poprawnie wyjaśniło przesłanki natury faktycznej i prawnej, stanowiące podstawę jej podjęcia.

Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę, o czym orzekł jak w punkcie 1 sentencji wyroku.

O kosztach nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącej w urzędu orzeczono w punkcie 2 sentencji wyroku, na podstawie art. 205 § 2 i art. 250 p.p.s.a. w zw. z § 21 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego z urzędu (t.j. Dz.U. z 2019 r., poz. 68).

dc