Wyrok WSA w Szczecinie, sygn. akt SA/Sz 486/03
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Data orzeczenia: 2004-12-09 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 621  Sprawy mieszkaniowe, w tym dodatki mieszkaniowe
Hasła tematyczne: Dodatki mieszkaniowe
Skarżony organ: Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji
Treść wyniku: Stwierdzono nieważność decyzji I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 145 par 1 pkt 2 i art. 152
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia NSA Danuta Strzelecka – Kuligowska Sędziowie: Sędzia NSA Elżbieta Makowska /spr./ Asesor WSA Katarzyna Grzegorczyk – Meder Protokolant Robert Rozbicki po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 grudnia 2004r. sprawy ze skargi P. S. na decyzję Dyrektora Okręgowego Służby Więziennej z dnia [...]r. Nr [...] w przedmiocie równoważnika pieniężnego z tytułu braku mieszkania I. stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Dyrektora Aresztu Śledczego w K. z dnia [...] r. Nr [...] II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości


UZASADNIENIE

Raportem z dnia [...]r. P. S. (strażnik Działu [...] Aresztu Śledczego w K. ) wystąpił o " wypłatę wyrównania otrzymanego równoważnika za brak lokalu mieszkalnego do kwoty, która przysługuje funkcjonariuszom posiadającym członków rodziny określonych w art.86 ustawy o Służbie Więziennej za okres od [...]r."

Dyrektor Aresztu Śledczego w K. decyzją z dnia [...]r. Nr [...] wydaną na podstawie art. 104 K.p.a., art. 89 ust.1 ustawy z dnia 26 kwietnia 1996r. Służbie Więziennej ( Dz. U. Nr 61, poz. 283 z późn. zm. ) oraz § 1 i § 3 ust.1 i § 5 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 13 czerwca 2001r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad przyznawania i wypłaty funkcjonariuszom Służby Więziennej równoważnika pieniężnego z tytułu braku mieszkania ( Dz. U. Nr 6, poz. 712 ) odmówił P. S. "prawa do pobierania podwyższonego o 100% równoważnika pieniężnego z tytułu braku mieszkania z wyrównaniem od dnia [...]r."

Dyrektor ustalił, jak wynika to z uzasadnienia decyzji, że na podstawie złożonego oświadczenia mieszkaniowego decyzją Nr [...] dyrektora Aresztu Śledczego w K. z dniem [...]r. przyznano stronie równoważnik pieniężny za brak lokalu mieszkalnego w wysokości określonej § 3 ust.1 powyższego rozporządzenia. Brak członków rodziny wyszczególnionych w art.86 ustawy o Służbie Więziennej uwzględnianych przy ustalaniu przysługującej powierzchni mieszkalnej ma bezpośredni wpływ na wysokość otrzymywanego świadczenia pieniężnego ( § 3 ust.2 cytowanego rozporządzenia ).

Organ stwierdził zatem, że brak jest podstaw prawnych do podwyższenia przedmiotowego równoważnika jak również brak podstaw do wyrównania omawianego świadczenia.

Od decyzji tej odwołał się P. S..

Dyrektor Okręgowy Służby Więziennej w K. decyzją z dnia [...]r. Nr [...] działając na podstawie art. 138 § 2 K.p.a. oraz § 5 i § 2 pkt 16 zarządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 20 sierpnia 1996r. w sprawie siedzib, terytorialnego zasięgu i szczegółowego zakresu działania dyrektorów okręgowych Służby Więziennej, § 1 i § 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 13 czerwca 2001r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad przyznawania i wypłaty funkcjonariuszom Służby Więziennej równoważnika pieniężnego z tytułu braku mieszkania, po rozpatrzeniu odwołania – zaskarżoną decyzję utrzymał w mocy.

Organ odwoławczy wyjaśnił, że zgodnie z § 3 w/w rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości funkcjonariuszowi nie posiadającemu co najmniej jednego członka rodziny, przysługuje równoważnik pieniężny z tytułu braku mieszkania w wysokości [...] zł. dziennie, jak również jego wysokość podlega corocznej waloryzacji o prognozowany średnioroczny wskaźnik cen towarów i usług konsumpcyjnych.

W kwestii wysokości wypłaconego równoważnika z tytułu braku mieszkania także w uregulowaniu prawnym obowiązującym od [...]r. do [...]r. tj. zarządzeniu Ministra Sprawiedliwości z dnia [...]r. stawki z w/w tytułu były zróżnicowane w stosunku do funkcjonariusza samotnego i funkcjonariusza posiadającego członków rodziny.

Z tych względów organ II instancji stwierdził, że brak jest podstawy prawnej do zmiany decyzji Dyrektora Aresztu Śledczego w K. cytowanej na wstępie, a także wyrównania za okres od [...]

W skardze wniesionej na powyższą decyzję ostateczną do Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodka Zamiejscowego w S. P. S. domagał się stwierdzenia nieważności decyzji organów obu instancji orzekających w sprawie.

W uzasadnieniu skarżący podniósł, że decyzje te zostały wydane na podstawie rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 13.06.2001r. a więc aktu prawnego niższej rangi niż ustawa o Służbie Więziennej z dnia [...]r. Zdaniem skarżącego, przepis art.89 ust. 1 tej ustawy nie dokonuje podziału funkcjonariuszy na samotnych i posiadających rodzinę.

Dyrektor Okręgowy Służby Więziennej odpowiadając na skargę wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko zajęte w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r.- Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 13, poz. 1271 ) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Kontrola zaskarżonej decyzji, dokonana przez sąd według kryterium zgodności z prawem dostarczyła podstaw do uwzględnienia skargi, chociaż z innych przyczyn niż w niej podniesione.

Stosownie do art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ), Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną ( § 1). Sąd nie może wydać orzeczenia na niekorzyść skarżącego, chyba że stwierdzi naruszenie prawa skutkujące stwierdzeniem nieważności zaskarżonego aktu lub czynności ( § 2 ).

W rozpatrywanej sprawie, z przyczyn dostrzeżonych przez sąd z urzędu, zaistniała konieczność wyjścia poza zarzuty skargi, bowiem zaskarżona decyzja dotknięta jest naruszeniem prawa skutkującym stwierdzeniem jej nieważności, lecz z innych powodów niż zostały podniesione w skardze.

Okolicznością w sprawie bezsporną jest, że Dyrektor Aresztu Śledczego decyzją z dnia [...]r. przyznał skarżącemu od dnia [...]r. równoważnik pieniężny z tytułu braku mieszkania.

Decyzja ta, jak wynika to z przedstawionych sądowi akt administracyjnych, nie została zaskarżona przez P. S. w administracyjnym toku instancji.

Wniosek skarżącego z dnia [...]r. o " wypłatę wyrównania otrzymanego równoważnika pieniężnego z tytułu braku lokalu mieszkalnego do kwoty, która przysługuje funkcjonariuszom posiadającym członków rodziny " dotyczył okresu objętego tą decyzją i oparty był na przekonaniu wnoszącego (będącego osobą samotną ), że w świetle art. 89 § 1 ustawy o Służbie Więziennej powinien otrzymywać równoważnik w kwocie jaka przysługuje funkcjonariuszom posiadającym członków rodziny.

Z powyższego wynika, że wniosek dotyczył sprawy już rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną i zmierzał do jej zmiany.

Tymczasem z zasady trwałości decyzji ostatecznej- sformułowanej w art.16 § 1 K.p.a.- wynika, że decyzja ostateczna może być uchylona lub zmieniona tylko w przypadkach przewidzianych w kodeksie lub w ustawach szczególnych. Skoro zatem w sprawie, której dotyczył wniosek skarżącego wydana została decyzja ostateczna w przedmiocie jego prawa do równoważnika pieniężnego za wskazany we wniosku z dnia [...]r. okres, to rozpoznanie tego wniosku było dopuszczalne tylko z zastosowaniem jednego, z przewidzianych w Rozdziale 12 Kodeksu postępowania administracyjnego, nadzwyczajnych trybów weryfikacji decyzji ostatecznej. Między innymi art.155 Kpa przewiduje, przy spełnieniu określonych w nim przesłanek, zmianę decyzji ostatecznej, na podstawie której strona nabyła prawo.

Należy zatem wyjaśnić, że rozstrzygnięcie sprawy co do jej istoty stwarza tzw. powagę rzeczy osądzonej ( res iudicata ), czyli okoliczność nie zezwalającą na ponowne rozstrzygniecie danej sprawy ( ne bis in idem ).

Naruszenie powyższej zasady, tak jak zaistniało to w niniejszej sprawie, stanowi podstawę do stwierdzenia nieważności decyzji na podstawie art. 156 § 1 pkt 3 K.p.a., niezależnie od zarzutów skargi.

Dodatkowo i niezależnie od powyższych przyczyn prowadzących do stwierdzenia nieważności decyzji, należy zauważyć, iż wskazana w decyzji organu II instancji proceduralna podstawa rozstrzygnięcia tj. art.138 § 2 Kpa sprzeczna jest z rozstrzygnięciem utrzymującym decyzję organu I instancji w mocy.

Mając na względzie wskazane naruszenie prawa prowadzące do stwierdzenia nieważności należało orzec jak w sentencji na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 i art. 152 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

2 i art. 152 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.