Postanowienie WSA w Szczecinie, sygn. akt I SA/Sz 706/12
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Data orzeczenia: 2013-01-08 00:00:00+01:00 ()
Symbol z opisem: 6119 Inne o symbolu podstawowym 611
Hasła tematyczne: Prawo pomocy
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Odmówiono przyznania prawa pomocy
Powołane przepisy: article: art. 246 par. 1 pkt 1, art. 255
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie - Iwona Golec po rozpoznaniu w dniu 8 stycznia 2013 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku O. A. O. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie ustalenia łącznego zobowiązania pieniężnego za [...] r. p o s t a n a w i a: odmówić skarżącej przyznania prawa pomocy.


UZASADNIENIE

Skarżąca O. A. O. (ur. [...] r.), w związku ze skargą na wyżej powołaną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego, w odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu od skargi w kwocie [...] zł, złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata.

W uzasadnieniu wniosku skarżąca podała, że utrzymuje się z prac dorywczych w wysokości [...] zł miesięcznie, znajduje się w "skrajnej nędzy, bez możliwości legalnego zarobkowania" i nie jest w stanie ponieść kosztów sądowych bez uszczerbku utrzymania dla siebie i rodziny. Oświadczyła, że "przedmiotowa nieruchomość" nigdy nie przyniosła jej dochodu, stała się źródłem "olbrzymiej" zaległości podatkowej. Skarżąca podała na urzędowym formularzu PPF, że posiada mieszkanie o powierzchni [...] m² , zadłużone z tytułu czynszu na kwotę [...] zł oraz nieruchomość rolną o powierzchni [...] ha, obciążoną zastawem skarbowym ze względu na zaległości podatkowe.

Pismem z dnia [...] r. skarżąca została wezwana do nadesłania dodatkowych dokumentów i oświadczeń z uwagi na to, że oświadczenie okazało się niewystarczające do oceny rzeczywistej sytuacji majątkowej oraz możliwości płatniczych. Powyższe zobowiązanie obejmowało: zeznanie podatkowe skarżącej za [...] rok, wykaz posiadanych przez skarżącą rachunków bankowych (w tym lokat) i wyciągów z tych rachunków za okres od [...] do [...] b.r., dowody potwierdzające wysokość ponoszonych miesięcznie wydatków związanych z utrzymaniem w okresie ostatnich trzech miesięcy, dokumenty potwierdzające aktualny stan zadłużenia skarżącej, oświadczenie skarżącej o tym, czy posiadane grunty stanowią źródło dochodu, jaka jest wysokość miesięcznego dochodu z tego tytułu oraz dokumentów potwierdzających powyższe ( np. umowa dzierżawy gruntów albo oświadczenia stron związane z jej rozwiązaniem), zaświadczenie powiatowego urzędu pracy, czy skarżąca jest osobą bezrobotną z prawem/bez prawa do zasiłku.

Ww. wezwanie zostało doręczone pełnomocnikowi skarżącej w dniu 10 grudnia 2012 r., a wyznaczony tym wezwaniem 14 dniowy termin upłynął bezskutecznie w dniu 24 grudnia 2012 r. We wskazanym terminie, ani dotychczas, skarżąca nie przedłożyła wymaganych dokumentów i oświadczeń.

Rozpoznając wniosek zważyć należało, co następuje:

Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo

o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), dalej w skrócie p.p.s.a., przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje

w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Strona występująca na drogę postępowania sądowego winna mieć świadomość obowiązku ponoszenia kosztów tego postępowania i wnosząc o zwolnienie od tego obowiązku uprawdopodobnić w sposób wiarygodny i rzetelny, że zachodzą przesłanki do uwzględnienia wniosku. Jedynym kryterium oceny wniosku o przyznanie prawa pomocy jest bowiem kryterium finansowe ( por. postanowienie NSA z 27 września 2011 r. sygn. akt II GZ 434/11 oraz z 19 stycznia 2010 r., sygn. akt I GZ 1/10, opubl. orzeczenia.nsa.gov.pl).

Podnieść też należy, że opłaty sądowe, stanowią rodzaj danin publicznych. Zwolnienia od ponoszenia tego rodzaju danin stanowi odstępstwo od konstytucyjnego obowiązku ich powszechnego i równego ponoszenia, wynikającego z art. 84 Konstytucji RP. Dlatego też mogą być stosowane w sytuacjach wyjątkowych, gdy istnieją uzasadnione powody do przerzucenia ciężaru dotyczącego danej osoby na współobywateli (por.: M. Niezgódka – Medek [w:] B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka – Medek: Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Zakamycze 2005, s. 594).

Zdaniem referendarza, strona skarżąca nie wykazała, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania.

Przyznanie lub odmowa przyznania prawa pomocy powinno wynikać z wzajemnej oceny dwóch elementów: kosztów, jakie musi ponieść strona na poczet prowadzonego postępowania i jej aktualnej kondycji finansowej. Rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy należy również mieć na uwadze, że to na wnioskodawcy spoczywa obowiązek wyjaśnienia oraz udokumentowania sytuacji majątkowej, uzasadniającej przyznanie prawa pomocy, do Sądu (referendarza sądowego) natomiast należy ocena przytoczonych okoliczności.

Wskazać należy, że aktualnie skarżąca jest zobowiązana do poniesienia kosztów sądowych w niniejszej sprawie (wpis od skargi [...] zł) oraz w [...] innych zawisłych przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Szczecinie sprawach o sygn. akt [...], (wpisy od skarg w kwocie [...] zł), w których również ubiega się o zwolnienie od kosztów sądowych oraz o ustanowienie adwokata. W żadnej ze spraw nie wykonała wezwania referendarza sądowego o dodatkowe oświadczenia i dokumenty.

Mając na uwadze powyższe, należy stwierdzić, że wniosek skarżącej nie zasługuje na uwzględnienie, skarżąca nie wykazała bowiem, iż nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania.

W formularzu skarżąca podała, że utrzymuje się z prac dorywczych otrzymując [...] zł, posiada nieruchomość rolną o powierzchni [...] ha oraz mieszkanie o powierzchni [...] m². Wskazała we wniosku na zadłużenie z tytułu czynszu za mieszkanie i "olbrzymie" zaległości podatkowe w związku z "posiadaną nieruchomością".

Powyższe ogólnikowe oświadczenia były niewystarczające do oceny jaka jest rzeczywista sytuacja finansowa skarżącej i dlatego została wezwana pismem z dnia [...] r. do nadesłania ww. dokumentów i oświadczeń, które miały uzupełnić dotychczasowe dane. Stosownie bowiem do art. 255 p.p.s.a. jeżeli oświadczenie strony zawarte we wniosku, o którym mowa w art. 252, okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości, strona jest obowiązana złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego.

Zaznaczyć należy, że uchylanie się strony od obowiązków związanych

z wykazywaniem sytuacji majątkowej, nałożonych w toku postępowania o przyznanie prawa pomocy, czy też nierzetelne ich wykonanie, jest przeszkodą wykluczającą uprawdopodobnienie wskazanych we wniosku okoliczności, a w konsekwencji wyłącza możliwość przyznania jej prawa pomocy w żądanym zakresie (por.: postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 września 2005 r., sygn. akt II FZ 414/05 oraz z dnia 14 września 2005 r., sygn. akt II FZ 575/05). Sąd nie jest zobowiązany do prowadzenia jakichkolwiek dochodzeń w sytuacji, gdy przedstawione przez stronę dane uniemożliwiają pełną ocenę jej stanu majątkowego, albo gdy nie są one do końca jasne. To sprawą zainteresowanego jest wykazanie zasadności złożonego wniosku w świetle ustawowych przesłanek przyznania prawa pomocy, ponieważ to na nim spoczywa w tym zakresie ciężar dowodu. Jak stwierdził Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z 20 stycznia 2006 r., sygn. akt I OZ 1551/05, to do Sądu należy uznanie, czy złożone oświadczenie o stanie majątkowym i dochodach ma charakter wyczerpujący i dostateczny. W kompetencji Sądu pozostaje również uznanie, jakie informacje niezbędne są dla stwierdzenia istnienia przesłanek dla przyznania prawa pomocy. (...). W konsekwencji strona, która nie realizuje obowiązków wynikających z wezwania Sądu, nie ma podstaw oczekiwać rozstrzygnięcia zgodnego z wnioskiem.

Pogląd ten ma w pełni zastosowanie skutków niewykonania wezwania referendarza sądowego.

Skarżąca nie wykonała nałożonego zobowiązania, nie wyjaśniła też przyczyny niewykonania tego zobowiązania.

Oceniając wniosek skarżącej, należy stwierdzić, że jak dotychczas skarżąca nie potwierdziła czy, i jakie posiada źródła dochodu i jaka jest ich wysokość, nie przedłożyła w tym zakresie wymaganego zeznania podatkowego za [...] rok. Skarżąca nie przedłożyła też wyciągów z rachunków bankowych, co uniemożliwia ustalenie jakie są jej rzeczywiste możliwości płatnicze. Na ocenę możliwości finansowych skarżącej ma także wpływ stan majątkowy skarżącej który również, wbrew wezwaniu, nie został dostatecznie wyjaśniony.

Skarżąca nie podała także jakie ponosi wydatki na utrzymanie, nie potwierdziła stanu zadłużenia, nie wyjaśniając przyczyny tego braku. Nie wykazała też, że jest osobą poszukującą zatrudnienia ( brak zaświadczenia powiatowego urzędu pracy).

W świetle powyższych uwag, należy stwierdzić, że w rozpoznawanej sprawie skarżąca nie wykazała w sposób należyty, iż znajduje się w sytuacji uzasadniającej przyznanie prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. W sytuacji, gdy wnioskująca o przyznanie prawa pomocy nie przedstawia w sposób nie budzący wątpliwości swojej pełnej sytuacji majątkowej i finansowej, to nie ma podstaw do przyznania jej prawa pomocy.

Mając to na uwadze, na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a., orzeczono, jak

w sentencji.