Wyrok WSA w Kielcach, sygn. akt I SA/Ke 318/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach
Data orzeczenia: 2018-10-25 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6550
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: ART 151
journal: Dz.U. 2018 poz 1302
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r.  Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maria Grabowska (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Artur Adamiec, Sędzia WSA Magdalena Chraniuk-Stępniak, Protokolant Starszy inspektor sądowy Celestyna Niedziela, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 października 2018 r. sprawy ze skargi A. P. na decyzję Dyrektora Ś. Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w K., z dnia [...] r. [...] w przedmiocie przyznania płatności w ramach systemu wsparcia bezpośredniego na rok 2017 oddala skargę.


UZASADNIENIE

Dyrektor Ś. Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji

i Modernizacji Rolnictwa w K. ("Dyrektor") decyzją z [...] r.

nr [...] utrzymał w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w B.-Z. ("Kierownik)

z [...] r. nr [...] w sprawie przyznania A. P. płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2017.

Organ ustalił, że 8 maja 2017 r. A.P. złożył wniosek o przyznanie płatności na rok 2017. Strona zadeklarowała do jednolitej płatności obszarowej, płatności za zazielenienie oraz płatności redystrybucyjnej działki rolne o łącznej powierzchni 3,85 ha. Ponadto strona ubiegała się o przyznanie płatności do powierzchni upraw roślin strączkowych na ziarno — 0,30 ha oraz do powierzchni upraw roślin pastewnych - 0,52 ha. W trakcie przeprowadzonej kontroli administracyjnej stwierdzono różnicę pomiędzy powierzchnią deklarowaną,

a powierzchnią wynikającą z ustalonej powierzchni maksymalnego kwalifikowanego obszaru (MKO) odpowiadającej powierzchni użytkowanej rolniczo w ramach danej działki ewidencyjnej, określonej na podstawie danych z systemu działek rolnych.

W przypadku działki rolnej B zadeklarowanej na działce ewidencyjnej nr 370 na powierzchni 0,92 ha stwierdzono, że MKO wynosi 0,89 ha, wobec tego powierzchnia 0,03 ha podlegała wykluczeniu. Dla działki rolnej D (działka nr 372) o powierzchni 0,76 ha stwierdzono, że maksymalny kwalifikowany obszar wynosi 0,75 ha

i wykluczono wobec tego z powierzchni zatwierdzonej powierzchnię 0,01 ha.

W przypadku działki rolnej G (działka nr 397) na powierzchni 0,10 ha stwierdzono, że MKO wynosi 0,08 ha, powyższe oznacza, że powierzchnia stwierdzona działki rolnej G nie spełniła kryterium minimalnej powierzchni działki rolnej - 0,10 ha i działka ta

w całości została wykluczona z płatności. Łączna powierzchnie wykluczona z płatności wynosi zatem 0,14 ha.

Kierownik decyzją z [...] r. nr [...] przyznał wnioskodawcy jednolitą płatność obszarową w kwocie 1663,89 zł, płatność za zazielenienie w kwocie 1149,25 zł, redystrybucyjną (dodatkową) w kwocie 107,10 zł, płatność do powierzchni upraw roślin strączkowych na ziarno w kwocie 181,96 zł oraz do powierzchni upraw roślin pastewnych w kwocie 200,96 zł. Kierownik ponadto stwierdził, że rolnik uczestniczy w systemie dla małych gospodarstw.

Rozpoznając odwołanie strony od ww. decyzji Dyrektor wskazał, że

w przedmiotowej sprawie zastosowanie znajdują przepisy ustawy z 5 lutego 2015 r.

o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz.U.2017.278 ze zm.) dalej "Ustawa", wraz z wydanymi na jej podstawie aktami wykonawczymi, w tym Rozporządzeniem Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z 12 marca 2015 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania płatności bezpośrednich i płatności niezwiązanej do tytoniu (Dz.U.2015.351 ze zm.) oraz przepisy unijne.

Dyrektor stwierdził, że w sprawie różnica pomiędzy powierzchnią zadeklarowaną a ustaloną w toku postępowania administracyjnego wynosi 0,14 ha, co stanowi 3,77% powierzchni stwierdzonej (3,71 ha). W takim przypadku zastosowanie znalazł art. 19a ust. 1 i ust. 2 Rozporządzenia (UE) Nr 640/2014, zgodnie, z którym w przypadku zawyżenia deklaracji na producenta rolnego należy nałożyć karę administracyjną proporcjonalną do wielkości przedeklarowania.

W związku z powyższym pierwotna płatność w wysokości 1712,35 zł naliczona do powierzchni stwierdzonej podczas kontroli administracyjnej, tj. 3,71 ha wg stawki jednolitej płatności obszarowej określonej w Rozporządzeniu Ministra Rolnictwa

i Rozwoju Wsi z 9 października 2017 r. w sprawie stawki jednolitej płatności obszarowej za 2017 r. (Dz.U.2017.1887) 461,55 zł/ha została pomniejszona

o 48,46 zł. Zgodnie z zastosowaniem przeliczeń w związku z przedeklarowaniem powierzchni, zatwierdzony obszar do płatności wynosi 3,6050 ha.

Zgodnie z art. 23 ust. 2 Rozporządzenia Nr 640/2014, jeżeli obszar zgłoszony w pojedynczym wniosku o płatność podstawową lub jednolitą płatność obszarową (JPO) przekracza obszar zatwierdzony, do obliczania płatności z tytułu zazieleniania za praktyki rolnicze korzystne dla klimatu i środowiska, zwanej płatnością z tytułu zazieleniania, stosuje się obszar zatwierdzony. W toku przeprowadzonego postępowania administracyjnego powierzchnia zatwierdzona do płatności JPO wyniosła 3,71 ha i taka powierzchnia stanowiła podstawę do przyznania płatności za zazielenienie. Stawka płatności za zazielenienie w roku 2017 została ustalona

w Rozporządzeniu Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z 9 października 2017 r.

w sprawie stawki płatności za zazielenienie za 2017 r. (Dz.U.2017.1894) i wynosi 309,77 zł/ha.

Na podstawie art. 14 ust. 1 i ust. 2 pkt 1 i 2 Ustawy płatność dodatkowa przysługuje rolnikowi, jeżeli łączna powierzchnia gruntów zatwierdzonych do jednolitej płatności obszarowej jest większa niż 3 ha, ale nie większa niż 30 ha oraz pomniejszonej o 3 ha. Powierzchnia zadeklarowana do jednolitej płatności obszarowej w przedmiotowej sprawie wyniosła 3,85 ha, powierzchnia stwierdzona wynosi 3,71 ha. Różnica pomiędzy powierzchnią deklarowaną a stwierdzoną w toku postępowania wynosi 0,14 ha, co stanowi 3,77% powierzchni stwierdzonej (3,71 ha). Po zastosowaniu art. 19a ust. 1 i ust. 2 Rozporządzenia (UE) Nr 640/2014, powierzchnia zatwierdzona do jednolitej płatności obszarowej wynosi 3,6050 ha, zatem powierzchnia stanowiąca podstawę do płatności dodatkowej, według powołanych wyżej przepisów została pomniejszona o 3 ha i wyniosła 0,6050 ha. Stawka płatności redystrybucyjnej została ustalona w Rozporządzeniu Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 9 października 2017 r. w sprawie stawki płatności dodatkowej za 2017 r. (Dz.U.2017.1895) i wynosi 177,02 zł/ha.

Jednocześnie organ stwierdził, że powierzchnia zadeklarowana we wniosku

o przyznanie płatności do powierzchni upraw roślin strączkowych i upraw roślin pastewnych w całości kwalifikuje się do płatności.

W sprawie istotą sporu stała się ustalona przez organ powierzchnia kwalifikująca się do płatności działek rolnych B, D oraz G. Odwołujący wskazał, że powierzchnia spornej działki ewidencyjnej nr 397 wynosi 0,10 ha i od takiej powierzchni płaci podatek gruntowy. Na działce nie ma zadrzewień i zabudowań, które zmniejszają jej powierzchnię. Ponadto strona przywołała wyniki kontroli z 2008 r. oraz 2012 r. W przypadku działki ewidencyjnej 372 rolnik podniósł, że niedawno została zakupiona i z pomiarów geodety wynika, że powierzchnia działki wynosi

0,76 ha. Dla działki ewidencyjnej nr 370 strona wnosi, że w poprzednich latach powierzchnia deklarowana na tej działce wynosiła 0,92 ha, podobnie jak w roku 2017 i powierzchnia ta nie została pomniejszana.

Odnosząc się do powyższego Dyrektor wskazał, że z dołączonej do wniosku informacji o powierzchniach działek deklarowanych do płatności bezspornie wynika jakie w dniu złożenia wniosku były i jakie są aktualne (w 2017 r.) wyznaczone powierzchnie MKO, co nie znalazło odniesienia w treści samego wniosku. Płatności obszarowe przyznawane są do powierzchni zadeklarowanej we wniosku faktycznie użytkowanej rolniczo w ramach powierzchni działki ewidencyjnej, a nie do powierzchni całkowitej wynikającej z Ewidencji Gruntów i Budynków deklarowanej działki. Ewidencja ta jest jednolitym dla kraju systematycznie aktualizowanym zbiorem informacji o gruntach, budynkach, ich właścicielach oraz innych osobach fizycznych i prawnych władających gruntami. Na podstawie danych zawartych

w ewidencji strona opłaca podatek od gruntów. Użytki gruntowe wykazywane

w ewidencji, Agencja wykorzystuje do wyznaczenia powierzchni uprawnionych (JPO) i nieuprawnionych do płatności oraz zgodnie z Rozporządzeniem Komisji (WE)

Nr 1307/2013 konfrontuje z ortoobrazami lotniczymi przy zastosowaniu techniki skomputeryzowanego systemu informacji geograficznej. O kwalifikacji gruntu do płatności obszarowych przesądza aktualne jego wykorzystywanie, a nie rolnicze przeznaczenie w ewidencji gruntów i budynków. Powierzchnie działek rolnych należy określać na podstawie zasięgów poszczególnych upraw lub sposobu użytkowania. Błędne jest zatem przekonanie strony o zgodności powierzchni kwalifikowanej do płatności, wpisanej w formularzu z 8 maja 2017 r. ze stanem istniejącym na gruncie na podstawie danych z ewidencji oraz wypełnienie na tej podstawie wniosku

o płatność. Producent rolny składający wniosek o płatności zobowiązany jest podać powierzchnię faktyczną działki rolnej w sekcji VIII wniosku - czyli użytkowaną rolniczo (zmierzoną przez siebie), a nie powierzchnię działki ewidencyjnej, dodatkowo powierzchnia ta nie może być większa od wyznaczonej powierzchni MKO dla działki ewidencyjnej. W przedmiotowej sprawie powierzchnia ewidencyjna działek nie jest kwestionowana przez organ. Rolą organów Agencji jest ustalenie powierzchni faktycznie użytkowanej przez producenta rolnego w danym roku w ramach powierzchni MKO wyznaczonej w systemie działek rolnych. Podnoszony w odwołaniu pomiar działki przez geodetę dotyczy pomiarów i danych geodezyjnych wykonanych na potrzeby gruntów i budynków, a nie na potrzeby określenia powierzchni kwalifikującej się do płatności. Interpretacja obszaru zagospodarowanego na spornych działkach ewidencyjnych oraz jego pomiar dokonany na ortofotomapie wykazał, iż obszar spełniający warunki na działce ewidencyjnej nr 372 wynosi 0,75 ha. Strona przy tym odręcznie dokonała zmian na formularzu wniosku spersonalizowanego wprowadzając zawyżoną deklarację w przypadku działki rolnej B oraz D. W przypadku działki rolnej G o powierzchni deklarowanej 0,10 ha na działce ewidencyjnej nr 397 powierzchnia MKO wynosi 0,08 ha (co również zostało wykazane w informacji o powierzchni działek zadeklarowanych do płatności) zatem działka ta została wykluczona w całości z płatności ponieważ nie zostały spełnione kryteria minimalnej powierzchni działki rolnej 0,10 ha (zgodnie z art. 8 ust. 1 pkt 3 Ustawy). Za bezzasadny Dyrektor uznał zarzut strony, iż zgodnie z danymi

z PODGiK w B.-Z. działka ta ma powierzchnie 0,10 ha (co również nie zostało wykazane) oraz podniesione przez stronę argumenty, że stwierdzone

w latach poprzednich kontrole na miejscu stwierdziły inną powierzchnię. Wskazał, że niniejsza sprawa dotyczy przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2017 r. a przywoływanie wyników z kontroli na miejscu przeprowadzonych w roku 2008 i 2012 jest bezzasadne. W niniejszej sprawie wiążąca jest deklaracja skarżącego zawarta we wniosku o przyznanie płatności. To treść wniosku, o której decyduje wnioskujący określa granice procedowania

w sprawie. A.P. był w posiadaniu informacji o aktualnych powierzchniach kwalifikujących się do płatności jednak nie uwzględnił tych danych we wniosku o przyznanie płatności na rok 2017, a wręcz wykreślił prawidłowe wartości. W wyniku odwołania strony powierzchnie spornych działek podlegały ponownej weryfikacji przez wydział odpowiedzialny za system działek rolnych, który stwierdził, że wyznaczone powierzchnie są prawidłowe. Rolnik natomiast nie wniósł dowodów potwierdzających, że ustalenia organu mogą być nieprawidłowe.

Na powyższą decyzję A.P. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach. Wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji w pkt 1 oraz 3. W piśmie

z 24 października 2018 r., stanowiącym uzupełnienie skargi, skarżący zarzucił naruszenie:

1. art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. poprzez utrzymanie w mocy decyzji organu pierwszej instancji, w sytuacji gdy organ nieprawidłowo przyjął powierzchnię działek kwalifikujących się do płatności bezpośredniej na rok 2017, a w konsekwencji niezasadnie dokonał pomniejszenia ww. płatności w zakresie jednolitej płatności obszarowej oraz płatności redystrybucyjnej;

2. art. 6, art. 9, art. 15 k.p.a. w zw. z art. 7, 77, 107 oraz art. 85 k.p.a. poprzez niewyjaśnienie wszystkich istotnych dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy okoliczności faktycznych i nieprzeprowadzenie oględzin nieruchomości stanowiących własność skarżącego celem ustalenia prawidłowej powierzchni upraw na gruncie,

a w konsekwencji przyjęcie, że w ramach systemu wsparcia bezpośredniego na rok 2017, na podstawie wyników uzyskanych tylko i wyłącznie z ortoobrazów lotniczych, skarżącemu przysługuje płatność w mniejszej wysokości niż wynikało to

z przeliczenia powierzchni użytkownych przez niego działek rolnych, w sytuacji gdy

z pomiarów na gruncie wynikało, iż powierzchnia działek jest zgodna z danymi wskazanymi we wniosku o płatność bezpośrednią;

3. art. 3 w zw. z art. 8 ust. 1 Ustawy poprzez przyjęcie, że w ramach systemu wsparcia bezpośredniego na rok 2017 skarżącemu przysługuje płatność w mniejszej wysokości niż wynikało to z przeliczenia powierzchni użytkownych przez niego działek rolnych, zaś skarżący nie udowodnił faktycznego użytkowania działek zgodnie z wnioskiem o płatność bezpośrednią na rok 2017;

4. art. 70 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013

z 17 grudnia 2013 r. w sprawie finansowania wspólnej polityki rolnej, zarządzania nią i monitorowania jej oraz uchylające rozporządzenie Rady (EWG) nr 352/78, (WE)

nr 165/94, (WE) 2799/98, (WE) nr 814/2000, (WE) nr 1290/2005 i (WE) nr 485/2008 (Dz.Urz. UE L 347 z 20 grudnia 2013 r., str. 549 ze zm.) w zw. z art. 8 ust. 1 Ustawy oraz art. 6 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) nr 640/2014 z 11 marca 2014 r., poprzez ich niewłaściwe zastosowanie oraz oparcie się tylko i wyłącznie na wynikach z ortoobrazów lotniczych przy zastosowaniu skomputeryzowanego sytemu informacji geograficznej, a w konsekwencji przyjęcie mniejszej powierzchni działek kwalifikujących się do płatności bezpośredniej, w sytuacji gdy z pomiarów faktycznej powierzchni użytków rolnych, dokumentów zalegających w aktach sprawy oraz danych w ewidencji gruntów wynikało odmienne stanowisko.

W uzasadnieniu skarżący nie zgodził się z twierdzeniem, że nie udowodnił, iż powierzchnia użytkowanych przez niego działek rolniczo jest zgodna z danymi zawartymi we wniosku o płatność oraz zawartymi w ewidencji gruntów i budynków. Udowodnił to za pomocą swoich twierdzeń, danych wynikających z historii wniosków o płatności bezpośrednie za lata poprzednie, protokołu pokontrolnego w odniesieniu do płatności bezpośredniej za 2012 r., danych ewidencyjnych czy pomiarów dokonywanych przez siebie na gruncie.

W ocenie skarżącego powierzchnia użytkowanych przez niego działek rolniczo jest zgodna z danymi zawartymi we wniosku o płatność bezpośrednią na rok 2017 oraz danymi wynikającymi z ewidencji gruntów i budynków. Z kolei, ortoobrazy lotnicze ustalają, zarówno granice ww. działek, jak i powierzchnie użytków rolnych na gruncie, w sposób nieprawidłowy, nie znajdujący potwierdzenia w rzeczywistości. Odnosząc się chociażby do wydruków ze skomputeryzowanego sytemu informacji geograficznej stosowanego przy wnioskach o płatność bezpośrednią na rok 2018 składanych w drodze elektronicznej (w załączeniu) koniecznym jest zwrócić uwagę, iż już granice działek ewidencyjnych są ustalone w sposób nierzetelny, tj. nie po granicy- działki wynikającej np. z danych ewidencyjnych, ale obrazów, które nie uwzględniają takich zjawisk na gruncie jak zacienie, jak również w sposób nie prawidłowy kształtują takie zjawiska jak drzewa czy inne zabudowania na gruncie.

W kwestionowanym zakresie skarżący złożył w odwołaniu stosowne zastrzeżenia do wyników kontroli przeprowadzonej przy użyciu ortoobrazów oraz przedstawił stosowne przeciwdowody (jak ww.). Tym samym, w ocenie skarżącego, to organy administracji, stojąc na straży praworządności, zobowiązane były do uzupełnienia postępowania dowodowego, uwzględniając dostępne, normatywne środki dowodowe, w tym zobowiązane były do dokonania kontroli w terenie (oględziny) celem ustalenia rzeczywistego stanu upraw na gruncie a nie tylko

i wyłącznie oparcie się na wynikach uzyskanych przy zastosowaniu skomputeryzowanego systemu informacji geograficznej.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor podtrzymał stanowisko przedstawione

w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji i wnisół o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach zważył, co następuje:

Zgodnie z zasadami wyrażonymi w art. 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo

o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U.2017.2188 ze zm.) i art. 134 § 1 ustawy

z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

(j.t. Dz.U.2018.1302), dalej jako "ustawa p.p.s.a.", sąd bada zaskarżone orzeczenie pod kątem jego zgodności z obowiązującym prawem, zarówno materialnym jak

i procesowym, nie jest przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Realizując wyżej określone granice kontroli, Sąd stwierdził, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżona decyzja nie narusza prawa. Stan faktyczny ustalony przez organy obu instancji znajduje potwierdzenie w zebranym materiale dowodowym. Ustalenia te Sąd w całości podziela, uznając je za niewadliwe.

Przedmiotem kontroli Sądu jest decyzja Dyrektora Agencji utrzymująca

w mocy decyzję Kierownika Agencji przyznającą skarżącemu płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na 2012 r. (jednolita płatność obszarowa, płatność za zazielenienie, płatność redystrybucyjna, płatność do upraw roślin strączkowych oraz do roślin pastewnych).

Spór w sprawie dotyczy zasadności pomniejszenia kwoty przyznanej jednolitej płatności obszarowej oraz płatności redystrybucyjnej, będącego konsekwencją wykluczenia z płatności części zadeklarowanych działek

o łącznej powierzchni 0, 14 ha.

Organy stanęły na stanowisku, że zadeklarowana we wniosku do płatności powierzchnia działek różni się od wielkości powierzchni maksymalnego kwalifikowanego obszaru, odpowiadającej powierzchni użytkowanej rolniczo. We wniosku skarżący zawyżył powierzchnię działek uprawniającą do przyznania spornych płatności, deklarując powierzchnię 3,85 ha, podczas gdy obszar zatwierdzony po kontroli administracyjnej wyniósł 3,71 ha. Zdaniem organów, wykluczona część działek o powierzchni 0,14 ha nie była użytkowana rolniczo,

w związku z czym nie kwalifikowała się do przyznania spornych płatności, co skutkowało wykluczeniem tej powierzchni z płatności i zastosowaniem sankcji

w postaci pomniejszenia płatności.

Zarzuty skarżącego koncentrują się przede wszystkim na naruszeniu przepisów postępowania przez błędne ustalenie stanu faktycznego sprawy,

tj. powierzchni działek kwalifikujących się do spornych płatności. Skarżący kwestionuje zasadność zastosowania sankcji twierdząc, że wykluczona część działek była użytkowana rolniczo. Powierzchnie zadeklarowanych działek ponadto są zgodne z danymi zawartymi w ewidencji gruntów i budynków oraz wynikami kontroli w terenie za lata poprzednie. W ocenie skarżącego w sprawie powinna zostać przeprowadzona kontrola na miejscu.

Sąd stwierdził, że prawidłowe jest stanowisko organu.

Organ prawidłowo wskazał na podstawę materialnoprawną rozstrzygnięcia. Zgodnie z art. 6 Ustawy płatności bezpośrednie oraz płatność niezwiązana do tytoniu są przyznawane rolnikowi, jeżeli są spełnione warunki przyznania tych płatności określone w przepisach, o których mowa w art. 1 pkt 1, w przepisach Ustawy oraz

w przepisach wydanych na jej podstawie. Zgodnie z art. 7 ust. 1 Ustawy, płatności bezpośrednie są przyznawane rolnikowi, jeżeli został mu nadany numer identyfikacyjny w trybie przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności oraz łączna powierzchnia gruntów objętych obszarem zatwierdzonym będących

w posiadaniu tego rolnika jest nie mniejsza niż 1 ha. Pomimo niespełnienia warunku, o którym mowa w ust. 1 pkt 2, płatności bezpośrednie są przyznawane, jeżeli rolnik spełnia warunki do przyznania płatności związanych do zwierząt i złożył wniosek

o przyznanie tych płatności oraz łączna kwota płatności bezpośrednich, przed zastosowaniem art. 63 rozporządzenia nr 1306/2013, wynosi co najmniej równowartość w złotych kwoty 200 euro. Kwota płatności bezpośrednich, o której mowa w art. 9 ust. 4 rozporządzenia nr 1307/2013, do której wysokości nie stosuje się art. 9 ust. 2 i 3 tego rozporządzenia, wynosi równowartość w złotych kwoty 5000 euro.

Powołana regulacja ustanawia przesłanki przyznania wszystkich płatności bezpośrednich, natomiast uszczegółowienie zasad przyznawania poszczególnych płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego zawierają dalsze przepisy ustawy, tj. art. 8 ust. 1 oraz art. 14 Ustawy.

Stosownie do art. 8 ust. 1 Ustawy jednolita płatność obszarowa, płatność za zazielenienie, płatność dla młodych rolników, płatność dodatkowa i płatności związane do powierzchni upraw są przyznawane do powierzchni działki rolnej położonej na gruntach będących kwalifikującymi się hektarami w rozumieniu art. 32 ust. 2 Rozporządzenia Nr 1307/2013, zwanych dalej "kwalifikującymi się hektarami", będącej w posiadaniu rolnika w dniu 31 maja roku, w którym został złożony wniosek o przyznanie tych płatności, o powierzchni nie mniejszej niż 0,10 ha, nie większej jednak niż maksymalny kwalifikowalny obszar, o którym mowa w art. 5 ust. 2 lit. a Rozporządzenia Nr 640/2014, określony w systemie identyfikacji działek rolnych,

o którym mowa w przepisach o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności.

W myśl zaś art. 14 ust. 1 ustawy, płatność dodatkowa jest przyznawana rolnikowi, jeżeli łączna powierzchnia gruntów objętych obszarem zatwierdzonym dla tego rolnika do jednolitej płatności obszarowej jest większa niż 3 ha. Płatność dodatkowa przysługuje do powierzchni gruntów objętych obszarem zatwierdzonym do jednolitej płatności obszarowej będących w posiadaniu rolnika: nie większej niż

30 ha (art. 14 ust. 2 pkt 1) oraz pomniejszonej o 3 ha (art. 14 ust. 2 pkt 2).

Jednym z warunków uzyskania płatności jest złożenie prawidłowo wypełnionego wniosku i oznaczenie przez stronę w złożonym wniosku, działki

i powierzchni obszaru użytkowanego rolniczo, co do którego strona ubiega się

o otrzymanie danej płatności. Zadeklarowany w ten sposób obszar podlega weryfikacji organu, dokonywanej w drodze kontroli administracyjnej lub kontroli na miejscu i dopiero wówczas stanowi podstawę przyznania płatności.

Jak wynika z powyższego, w pierwszej kolejności podstawowe znaczenie dla przyznania płatności obszarowej ma ustalenie powierzchni gruntów rolnych wchodzących w skład gospodarstwa rolnego. Niewątpliwie obowiązkiem rolnika składającego wniosek o przyznanie pomocy jest podanie rzeczywistej powierzchni działek rolnych uprawnionych do przyznania tej pomocy. Ustawa, w art. 21 ust. 1, jednoznacznie wskazuje, że płatności obszarowe przyznawane są na wniosek rolnika. Od indywidualnej decyzji rolnika zależy więc, czy będzie ubiegał się

o płatności obszarowe, co wiąże się automatycznie z obowiązkiem użytkowania rolniczego zgłoszonego obszaru.

Rozporządzenie Komisji (UE) Nr 809/2014 określa wymogi jakie powinien spełniać wniosek o przyznanie pomocy. Zgodnie z art. 17 tego aktu, w celu identyfikacji wszystkich działek rolnych w gospodarstwie, wcześniej ustalane formularze przekazane rolnikowi zawierają informację na temat maksymalnego obszaru kwalifikowalnego (MKO) przypadającego na działkę referencyjną do celów systemu płatności jednolitej lub systemu jednolitej płatności obszarowej. Materiały graficzne dostarczone beneficjentowi zgodnie z art. 72 ust. 3 rozporządzenia (UE)

nr 1306/2013 wskazują granice oraz unikalną identyfikację działek referencyjnych,

o których mowa w art. 5 ust. 1 rozporządzenia delegowanego (UE) nr 640/2014, oraz granice działek rolnych zatwierdzonych w roku poprzednim, aby umożliwić beneficjentowi prawidłowe wskazanie wielkości i położenia każdej działki rolnej.

W sprawie nie jest kwestionowane, że skarżący był w posiadaniu informacji

o aktualnych powierzchniach kwalifikujących się do płatności jednak nie uwzględnił tych danych we wniosku o przyznanie płatności na rok 2017, a wręcz wykreślił prawidłowe wartości. W konsekwencji przeprowadzona przez organ kontrola administracyjna wykazała opisaną wyżej różnicę pomiędzy powierzchnią działek zadeklarowanych do płatności, a powierzchnią stwierdzoną.

Z kolei stosownie do art. 19a ust. 1 Rozporządzenia (UE) Nr 640/2014 jeśli obszar zgłoszony do płatności przekracza obszar zatwierdzony do płatności, pomoc lub wsparcie oblicza się na podstawie obszaru zatwierdzonego, pomniejszonego

o wartość 1,5 raza większą od stwierdzonej różnicy, jeśli różnica ta wynosi więcej niż 3 % lub 2 ha. Kara administracyjna nie przekracza 100% wartości kwot obliczonych w oparciu o zgłoszony obszar. Jednocześnie zgodnie z art. 19a ust. 2 ww. rozporządzenia jeśli na beneficjenta nie nałożono jeszcze żadnej kary administracyjnej zgodnie z ust. 1 za zawyżenie deklaracji obszaru w odniesieniu do danego systemu pomocy lub środka wsparcia, wówczas karę administracyjną,

o której mowa w tym ustępie, zmniejsza się o 50 %, jeżeli różnica pomiędzy obszarem zgłoszonym a obszarem zatwierdzonym nie przekracza 10 % obszaru zatwierdzonego. Jeżeli beneficjentowi zmniejszono karę administracyjną zgodnie

z ust. 2 i ten beneficjent ma zostać ponownie objęty karą administracyjną, o której mowa w niniejszym artykule i w art. 21, w odniesieniu do danego systemu pomocy lub środka wsparcia w kolejnym roku składania wniosków, wówczas płaci on pełną karę administracyjną w odniesieniu do tego kolejnego roku składania wniosków oraz płaci kwotę, o jaką kara administracyjna obliczona zgodnie z ust. 1 została zmniejszona zgodnie z ust. 2 (19a ust. 3 Rozporządzenia (UE) Nr 640/2014). Dodatkowo zgodnie z ust. 4 jeśli kwota obliczona zgodnie z ust. 1, 2 i 3 nie może być w całości odliczona w ciągu trzech kolejnych łat kalendarzowych następujących po roku kalendarzowym, w którym dokonano ustalenia, zgodnie z art. 28 rozporządzenia wykonawczego (UE) nr 908/2014 anuluje się saldo pozostałe do spłaty.

Z powyższych względów organ był uprawniony, wbrew twierdzeniom skarżącego, do pomniejszenia płatności, o powierzchnię części wykluczonych działek.

Oceniając legalność przeprowadzonego w sprawie postępowania, Sąd miał także na uwadze szczególne uregulowania przewidziane w art. 3 Ustawy, z których wynika, że z zastrzeżeniem zasad i warunków określonych w przepisach, o których mowa w art. 1 pkt 1, do postępowań w sprawach indywidualnych rozstrzyganych

w drodze decyzji administracyjnej stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, chyba że ustawa stanowi inaczej. Zgodnie z art. 3 ust. 2 Ustawy, w postępowaniu w sprawie o przyznanie płatności organ, przed którym toczy się postępowanie: stoi na straży praworządności; jest obowiązany w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy; udziela stronom, na ich żądanie, niezbędnych pouczeń co do okoliczności faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania; zapewnia stronom, na ich żądanie, czynny udział w każdym stadium postępowania

i na ich żądanie przed wydaniem decyzji administracyjnej umożliwia im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań; przepisów art. 81 Kodeksu postępowania administracyjnego nie stosuje się. Na mocy art. 3 ust 3 Ustawy strony oraz inne osoby uczestniczące w postępowaniach,

o których mowa w ust. 1, są obowiązane przedstawiać dowody oraz dawać wyjaśnienia co do okoliczności sprawy zgodnie z prawdą i bez zatajania czegokolwiek; ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne.

Stosownie do brzmienia wskazanych przepisów, zauważyć należy, że

w zakresie prowadzenia postępowania w przedmiotowej sprawie istnieją odmienności w stosunku do regulacji K.p.a. Przede wszystkim ustawodawca nie przewidział obowiązywania zasady prawdy obiektywnej, określonej w art. 7 K.p.a., ustalając, że organy prowadzące postępowanie zobowiązane są jedynie do wyczerpującego rozpatrzenia materiału dowodowego. Nie nałożył natomiast na organy obowiązku wyczerpującego zebrania materiału dowodowego. Jednocześnie przyjął zasadę, że ciężar dowodu spoczywa na osobie, która z tego faktu będzie wywodzić skutki prawne. Konsekwencją tego jest przeniesienie na wnioskodawcę inicjatywy dowodowej w zakresie wykazania spełnienia warunków przyznania wnioskowanej pomocy oraz brak po stronie organu obowiązku aktywnego poszukiwania dowodów na tę okoliczność i działania z urzędu w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego. Ograniczone zostały również zasady czynnego udziału stron w postępowaniu i udzielania informacji, przez ustalenie, że organ zobowiązany jest ich przestrzegać tylko na żądanie strony

W niniejszej sprawie, w toku postępowania, skarżący nie przedłożył dowodów świadczących o fakcie użytkowania rolniczego spornej powierzchni. Nie są nimi pewnością zapisy ewidencji gruntów i budynków. Dyrektor prawidłowo przedstawił

i wyjaśnił charakter prowadzonych w tej ewidencji zapisów. Wymaga podkreślenia, że o kwalifikacji gruntu do płatności obszarowych przesądza jego faktyczne, aktualne wykorzystanie, a nie rolnicze przeznaczenie w ewidencji gruntów i budynków. Organ nie kwestionował zapisów ewidencji w zakresie powierzchni posiadanych przez skarżącego działek, czy pomiarów geodezyjnych jednej z działek, ale fakt, że nie były one użytkowane rolniczo na wyznaczonej powierzchni MKO. Pojęcie działki ewidencyjnej różni się zasadniczo od pojęcia działki rolnej, z tego głównie powodu, że jest ona wyznaczana i rejestrowana wyłącznie dla celów ewidencji gruntów

i budynków, a więc dla celów rejestrowych i obejmuje różnego rodzaju użytki gruntowe, w tym rolne. Tak wyznaczony obszar gruntu nie pokrywa się znaczeniowo z decydującą dla celów płatności powierzchnią działki rolnej, rozumianej jako zwarty obszar gruntu, na którym jeden rolnik prowadzi jedną grupę upraw (art. 67 ust. 4 Rozporządzenia Nr 1306/2013). Podstawowa różnica pomiędzy działką ewidencyjną a rolną jest taka, iż ta pierwsza służy celom ewidencyjnymi informacyjnym, zaś działka rolna istotna jest dla celów zidentyfikowania konkretnych upraw

i przyznawania płatności.

Stąd skarżący składając wniosek o płatności obowiązany był podać powierzchnię faktyczną działki rolnej czyli użytkowaną rolniczo, a nie powierzchnię działki ewidencyjnej. Z kolei rolą organów jest ustalenie powierzchni faktycznie użytkowanej przez producenta rolnego w danym roku w ramach powierzchni maksymalnego kwalifikowanego obszaru wyznaczonej w systemie działek rolnych. Powierzchnia ta podlega weryfikacji przez organy na podstawie danych zawartych przez stronę we wniosku, dostępnych zdjęć lotniczych i innych dowodów, które mogą mieć wpływ na jej wielkość. Jak już wyżej wskazywano w niniejszej sprawie organ dokonał takich ustaleń.

Według art. 20 ust. 1 rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 z 19 stycznia 2009 r. ustanawiającego wspólne zasady dla systemów wsparcia bezpośredniego dla rolników w ramach wspólnej polityki rolnej i ustanawiającego określone systemy wsparcia dla rolników, zmieniającego rozporządzenia (WE) nr 1290/2005, (WE)

nr 247/2006, (WE) nr 378/2007 oraz uchylającego rozporządzenie (WE) nr 1782/2003, kontrole administracyjne są przeprowadzane przez państwa członkowskie w celu weryfikacji warunków kwalifikowalności do pomocy. System kontroli na miejscu uzupełnia natomiast kontrole administracyjne (ust. 2 art. 20 rozporządzenia). W tym celu państwa członkowskie wykorzystują zintegrowany system administrowania i kontroli, który obejmuje m.in. skomputeryzowaną bazę danych, system identyfikacji działek rolnych i system identyfikacji i rejestracji uprawnień do płatności (art. 14 i 15 rozporządzenia nr 73/2009). System identyfikacji działek rolnych jest ustanawiany na podstawie map lub dokumentów ewidencji gruntów lub też innych danych kartograficznych. Korzysta się z technik skomputeryzowanego systemu informacji geograficznych, w tym najlepiej ortoobrazów lotniczych lub satelitarnych, przy zastosowaniu jednolitego standardu gwarantującego dokładność co najmniej równą dokładności kartografii w skali 1:10 000 (art. 17 rozporządzenia).

W niniejszej sprawie organ zweryfikował powierzchnię działek zgłoszonych do płatności, wykorzystując wyżej wspomniany system informacji geograficznej. Nie ma więc podstaw do zakwestionowania tych urzędowych ustaleń w sytuacji, gdy wnioskująca o płatności nie przeciwstawiła im żadnych innych miarodajnych dowodów, które mogłyby wskazywać, że powierzchnia działek kwalifikujących się do płatności rzeczywiście odpowiada powierzchni działek określonej we wniosku

o płatności.

Nie znajduje uzasadnienia również zarzut dotyczący zaniechania przeprowadzenia w niniejszej sprawie kontroli na miejscu w gospodarstwie skarżącego. Organy Agencji uprawnione są bowiem przede wszystkim do prowadzenia w formie skomputeryzowanej systemu identyfikacji obszarów rolnych kwalifikujących się do płatności oraz do przeprowadzenia w pierwszej kolejności administracyjnych kontroli wniosków o przyznanie płatności. Jeśli skontrolowanie

i ustalenie powierzchni rzeczywistej uprawnionej do płatności jest wystarczające, wówczas nie ma potrzeby weryfikowania otrzymanego wyniku poprzez kontrolę na miejscu. Podstawową formą kontroli jest zatem kontrola administracyjna. Dopiero jeśli nie dostarczy ona wyników pozwalających z pewnością ustalić obszar maksymalnej kwalifikowalności, organ może, po wszczęciu odpowiedniej procedury, skorzystać z uzupełniającej formy kontroli, jaką jest kontrola na miejscu.

W związku z powyższym, zdaniem Sądu, nie można czynić zarzutu organowi prowadzącemu postępowanie, że przeprowadził jedynie kontrolę administracyjną

w sytuacji, gdy dostarczyła ona wyników, pozwalających w sposób niebudzący wątpliwości ustalić rzeczywistą powierzchnię działki kwalifikującą się do przyznania płatności (por. wyrok NSA z 11 maja 2017 r. sygn. akt II GSK 2010/15; dostępny na www.orzeczenia.nsa.gov.pl).

Racji skarżącego nie dowodzą ponadto wyniki kontroli z poprzednich lat, podczas, których według strony, stwierdzono inną powierzchnię. Niniejsza sprawa dotyczy bowiem przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2017 r., co oznacza, że przywoływanie wyników z kontroli na miejscu przeprowadzonych w roku 2008 i 2012 jest bezzasadne.

W świetle powyższego należy stwierdzić, że orzekające w niniejszej sprawie organy nie dopuściły się zarzucanych w skardze uchybień. Zdaniem Sądu, zgromadzony w sprawie materiał dowodowy dawał podstawę do przyznania skarżącemu płatności w określonej przez organy wysokości, zaś uzasadnienie przyjętego stanowiska zostało szczegółowo przedstawione w zaskarżonej decyzji, zgodnie z wymogami z art. 107 § 3 k.p.a.

Z tych względów Sąd, na podstawie art. 151 ustawy p.p.s.a., orzekł jak

w sentencji wyroku.