Postanowienie NSA, sygn. akt I OZ 1185/16
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2016-10-21 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6032 Inne z zakresu prawa o ruchu drogowym
Hasła tematyczne: Wstrzymanie wykonania aktu
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono zażalenie
Powołane przepisy: article: art. 61 § 3
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Monika Nowicka po rozpoznaniu w dniu 21 października 2016 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia Skarbu Państwa – Naczelnika Urzędu Skarbowego w P. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 9 sierpnia 2016 r., sygn. akt IV SA/Po 529/16 o odmowie wstrzymania wykonania postanowienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia [...] kwietnia 2016 r., nr [...] w sprawie ze skargi Skarbu Państwa – Naczelnika Urzędu Skarbowego w P. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia [...] kwietnia 2016r. nr [...] w przedmiocie przyznania wynagrodzenia za usunięcie i dozór pojazdów postanawia: oddalić zażalenie.


UZASADNIENIE

Skarb Państwa – Naczelnik Urzędu Skarbowego w P., złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu skargę na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia [...] kwietnia 2016r. nr [...], którym to orzeczeniem organ odwoławczy przyznał M. C. zwrot koniecznych wydatków i wynagrodzenia za usunięcie i dozór opisanego w ww. orzeczeniu pojazdu w kwocie [...] zł.

Wraz ze skargą Naczelnik Urzędu Skarbowego złożył wniosek, w którym wskazał, że zaskarżone postanowienie nakłada na Skarb Państwa obowiązek zapłaty wynagrodzenia w znacznych kwotach, które nie zostały uwzględnione w budżecie jednostki (obciążenie dotyczy łącznej kwoty [...] zł wynikającej z pięciu postanowień otrzymanych w dniu [...] kwietnia 2016r.). Kwoty te nie zostały zabezpieczone w budżecie Izby Skarbowej w P., a Naczelnik Urzędu Skarbowego od dnia [...] kwietnia 2015 r. nie jest jednostką budżetową w tym ujęciu. Dodatkowo w sprawie zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków dla Skarbu Państwa, bowiem wypłata spornych należności M. C. może spowodować konieczność zwrotnego jej dochodzenia. Samo obciążenie Naczelnika Urzędu Skarbowego obowiązkiem wypłaty wynagrodzeń za usunięcie i dozór pojazdów jest wadliwe i pozbawione podstawy prawnej i powinno zostać uchylone.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu, wydanym - na postawie art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) dalej "p.p.s.a." - postanowieniem z dnia 9 sierpnia 2016 r., oddalił powyższy wniosek, wskazując, że wnioskodawca nie uprawdopodobnił, że wykonanie postanowienia wiąże się z niebezpieczeństwem wyrządzenia znacznej szkody lub spowoduje trudne do odwrócenia skutki.

Sąd podkreślił, że przedmiotem zaskarżonego postanowienia jest należność pieniężna. Przez znaczną szkodę lub trudne do odwrócenia skutki rozumie się natomiast taką szkodę, która nie będzie mogła zostać wynagrodzona przez późniejszy zwrot świadczenia lub nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do pierwotnego stanu. Wypłata zwrotu wydatków i wynagrodzenia za usunięcie i dozór pojazdów przedsiębiorcy, na którego rzecz je orzeczono, jak każde świadczenie finansowe jest ze swej istoty czynnością odwracalną. Wobec tego w razie uwzględnienia skargi środki te zostaną Naczelnikowi Urzędu Skarbowego zwrócone, zatem nie ma mowy o nieodwracalności skutków wykonania zaskarżonego postanowienia. Wstrzymanie wykonania postanowienia z tego powodu można rozważać jedynie wówczas, gdyby uprawdopodobnione zostało, iż uprawniony na podstawie postanowienia podmiot znajdowałby się w sytuacji finansowej, która zagrażałaby możliwości skutecznego dochodzenia zwrotnego wypłaconych kwot. Takie okoliczności nie zostały jednak przedstawione we wniosku o wstrzymanie zaskarżonego postanowienia.

Odnosząc się do podnoszonych we wniosku okoliczności, Sąd Wojewódzki wskazywał, iż twierdzenie o braku formalnych możliwości rozdysponowania środkami określonymi w postanowieniu i przeszkodach w ich wypłacie nie zostało poparte żadnymi wyjaśnieniami ani stosownymi dokumentami. Nie wykazano, że Skarb Państwa obsługiwany w danym przypadku przez Naczelnika Urzędu Skarbowego (względnie Izbę Skarbową) nie posiada środków w budżecie na dokonanie wypłaty w celu wykonania zaskarżonego postanowienia. Nie przedstawiono zwłaszcza jakiejkolwiek dokumentacji wskazującej na ograniczone możliwości finansowe Skarbu Państwa (Naczelnika Urzędu Skarbowego) i przyczyny ze względu na które dokonanie dodatkowych wypłat mogłoby doprowadzić do powstania znacznej szkody czy trudnych do odwrócenia skutków. Sąd zaś nie mógł na podstawie przedstawionych danych ustalić jaki wpływ na budżet Naczelnika Urzędu Skarbowego będzie miała wypłata środków w ww. wysokości

Skarb Państwa – Naczelnik Urzędu Skarbowego w P., w złożonym na powyższe postanowienie zażaleniu, zarzucił Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Poznaniu naruszenie art. 61 § 3 w zw. z art. 163 § 2 p.p.s.a. wskazując, że we wniosku o wstrzymanie zaskarżonego orzeczenia wykazał swoją aktualną sytuację finansową, uniemożliwiającą zapłatę na rzecz uczestnika postępowania kwoty [....] zł. Skarżący wykazał, że wykonanie postanowienia spowoduje trudne do odwrócenia skutki w postaci nałożenia na Skarb Państwa - Naczelnika Urzędu Skarbowego obowiązku zapłaty wynagrodzenia w znacznych kwotach, które nie były i nie mogą być uwzględnione w jego budżecie, z uwagi na fakt, iż reprezentujący Skarb Państwa - Naczelnik Urzędu Skarbowego od 1 kwietnia 2015r. nie jest jednostką budżetową i nie posiada własnych środków finansowych (tj. urząd nie posiada konta budżetowego i nie jest też dysponentem środków o którym mowa w ustawie z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych). Ograniczone możliwości finansowe Skarbu Państwa - Naczelnika Urzędu Skarbowego wynikają z treści wskazanej we wniosku z dnia [...] maja 2016 r. ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych. Począwszy od 1 kwietnia 2015r. kierownik Izby Skarbowej w P. - Dyrektor Izby stał się podmiotem praw i obowiązków w zakresie regulowania zobowiązań naczelników urzędów skarbowych w W. Stał się również wyłącznym dysponentem środków finansowych dla trzydziestu dziewięciu urzędów skarbowych w W., prowadząc ich gospodarkę finansową i księgowość rachunkową. Skutkiem powyższego jest prawna i fizyczna niemożliwość przedłożenia przez wymienionego w zaskarżonym postanowieniu, jako stronę reprezentującego Skarb Państwa - Naczelnika Urzędu Skarbowego dokumentów wskazujących na jego ograniczone możliwości finansowe, ponieważ zgodnie z przywołanym wyżej aktem prawnym nie prowadzi on rachunkowości, a w konsekwencji nie ma możliwości wystąpienia do Ministra Finansów o zabezpieczenie tych środków.

Skarżący zaznaczył, iż powyższy argument został podniesiony przez niego w piśmie z dnia 5 sierpnia 2016 roku, gdzie nie kwestionując obowiązku wykonania zaskarżonego postanowienia przez przywołany ogólnie Skarb Państwa skarżący po raz kolejny podkreślił brak realnej możliwości wykazania przez ten konkretnie organ zasadności wniosku o wstrzymanie wykonania postanowienia.

Wnoszący zażalenie zaznaczył, że plan finansowy dla Izby Skarbowej i wszystkich podległych jej urzędów skarbowych jest ustalany z góry, zgodnie ze złożonym u ministra właściwego do spraw finansów publicznych zapotrzebowaniem uwzględniającym przewidywane na 2016 rok wydatki tej jednostki organizacyjnej. Dlatego też zaplanowane jako ewentualne wydatki kwoty wynagrodzenia za usunięcie i dozór pojazdów nie mogły być uwzględnione w przekazanych Dyrektorowi Izby Skarbowej w P. do dyspozycji środkach, w związku z ustaleniem przez organ drugiej instancji w 2016 r. wynagrodzenia za usunięcie i dozór pojazdów w wysokości zwiększającej o przeszło trzysta procent wynagrodzenie określone w roku 2015 przez organ pierwszej instancji. Nałożenie (przed rozstrzygnięciem wniesionej do Sądu skargi) na skarżącego (przy braku jakichkolwiek własnych przychodów) obowiązku wypłaty wynagrodzeń (w tej sprawie jak i w czterech innych zaskarżonych postanowieniach) za usunięcie i dozór pojazdów (przy wskazanej w skardze wadliwości i braku podstawy prawnej tego obciążenia, jak również biorąc pod uwagę wielokrotne zwiększenie przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w stosunku do Starosty P. kwoty koniecznych wydatków i wynagrodzenia) narazi skarżącego na niebezpieczeństwo wyrządzenia skonkretyzowanej znacznej szkody.

Odpowiedź na zażalenie nie została wniesiona.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 61 § 1 p.p.s.a., wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Na wniosek skarżącego sąd może wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub części aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, co wynika z treści art. 61 § 3 p.p.s.a.

W niniejszej sprawie Sąd I instancji stwierdził, że wniosek o wstrzymanie wykonania postanowienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P., nakładającego obowiązek wypłaty wynagrodzenia za usunięcie i dozór pojazdu, nie spełnia przesłanek o jakich mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a. Ze stanowiskiem tym należy się zgodzić.

Podkreślenia wymaga, iż ocena przesłanek wskazanych w art. 61 § 3 p.p.s.a. następuje z uwzględnieniem okoliczności indywidualnej sprawy i tylko w tych granicach możliwe jest ich badanie. W niniejszej sprawie Skarb Państwa, w imieniu którego działa Naczelnik Urzędu Skarbowego, zobligowany został do wypłaty wynagrodzenia za usunięcie i dozór pojazdu w wysokości [...] zł.

Naczelnik podkreślił, iż kwoty przeznaczone na wypłatę wynagrodzenia nie zostały zabezpieczone ani w budżecie Urzędu, ani w budżecie Izby Skarbowej w P. Jednocześnie Naczelnik nie przedstawił jakichkolwiek dokumentów, z których wynikałaby rzeczywista sytuacja finansowa skarżącego organu lub organu nad nim nadrzędnego, obrazująca brak możliwości wyasygnowania ww. kwoty.

Tym samym uniemożliwił on dokonanie oceny, czy rzeczywiście wypłata odszkodowania będzie stanowić dla jego budżetu tak znaczne obciążenie.

Ponadto, chociaż zdaniem Naczelnika, wykonanie tego postanowienia spowoduje powstanie niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody dla Skarbu Państwa, to jednak okoliczność ta nie może być uznana za prawidłowo wskazaną przesłankę wstrzymania wykonania zaskarżonego postanowienia. Ogólne powołanie się na niebezpieczeństwo wyrządzenia "znacznej szkody względem Skarbu Państwa" nie jest wystarczająco sprecyzowaną okolicznością, która mogłaby uzasadniać uwzględnienie wniosku strony. W rezultacie należało przyjąć, iż niebezpieczeństwo takie nie zostało uprawdopodobnione, a nadto Naczelnik Urzędu Skarbowego nie wykazał, w jaki sposób mogłaby być wyrządzona szkoda lub jakie trudne do odwrócenia skutki mogłoby wywołać wykonanie zaskarżonego w niniejszej sprawie postanowienia.

Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.).