Postanowienie WSA w Lublinie, sygn. akt I SA/Lu 389/11
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Data orzeczenia: 2011-10-10 00:00:00+02:00 ()
Symbol z opisem: 6116 Podatek od czynności cywilnoprawnych, opłata skarbowa oraz inne podatki i opłaty
Hasła tematyczne: Prawo pomocy
Skarżony organ: Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku: Odmówiono przyznania prawa pomocy
Powołane przepisy: article: art. 243 par. 1,  art. 245 par. 1, 3,  art. 246 par. 1, 2 pkt 2
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

I SA/Lu 389/11 POSTANOWIENIE Dnia 10 października 2011 roku. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie Przewodniczący sędzia WSA Wiesława Achrymowicz po rozpoznaniu w dniu 10 października 2011 roku na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi [...] Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w K. na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nadpłaty w podatku od gier za miesiące styczeń – lipiec 2010 roku w zakresie wniosku o przyznanie prawa pomocy postanawia - odmówić [...] Spółce z ograniczoną odpowiedzialnością w K. przyznania prawa pomocy.


UZASADNIENIE

I SA/Lu 389/11

UZASADNIENIE

1. A. spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w K. / Spółka / na etapie skargi wniosła o przyznanie prawa pomocy przez zwolnienie od kosztów sądowych. Podała, że kapitał zakładowy, majątek to kwota rzędu [...] wartość środków trwałych to kwota rzędu [...], strata bilansowa za ostatni rok obrotowy to kwota rzędu [...]. Z powodu wyższej stawki podatku od gier na automatach o niskich wygranych Spółka zapłaciła ponad [...] więcej. Zmuszona jest w tej sytuacji zmniejszyć koszty funkcjonowania między innymi przez zmniejszenie zatrudnienia. Znalazła się w sytuacji niosącej realne zagrożenie dla dalszego istnienia. Nie jest w stanie ponieść kosztów niniejszego postępowania sądowego / k. 43 akt /.

2. Postanowieniem z dnia 9 sierpnia 2011 r. referendarz odmówił Spółce przyznania prawa pomocy / k. 50 akt /.

3. Spółka wniosła sprzeciw / 57 akt /. Wskazywała na brak możliwości sprzedaży majątku, brak możliwości sprzedaży automatów do gier o niskich wygranych w związku ze zmianą stanu prawnego. Sprzedaż majątku nieruchomego miałaby nieodwracalne skutki dla Spółki. Uzyskiwane przez Spółkę środki finansowe z trudem pozwalają na regulowanie bieżących należności, w tym drastycznie wysokiego podatku od gier od posiadanych automatów, które stanowią znaczny majątek Spółki. Spółka jest zagrożona ogłoszeniem upadłości. Odwołała się do argumentów w sprawach I GZ 193/10, II OZ 954/05, I SA/Bd 470/11.

4. Zgodnie z art. 260 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi / Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. - p.p.s.a. / wniesienie sprzeciwu przez stronę powoduje, że traci moc postanowienie objęte sprzeciwem, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd.

5. Pomimo wezwania, Spółka nie przedstawiła zeznania dla podatku dochodowego za 2010 r., deklaracji VAT za ostatnie trzy miesiące 2011 r. Przedłożyła kserokopię korekty zeznania dla podatku dochodowego za 2010 r., niekompletną. Nie wynika z tej kserokopii kto i kiedy ją podpisał, czy i kiedy została złożona organowi podatkowemu. Przedłożyła kserokopię deklaracji podatku od towarów i usług za czerwiec 2011 r., raport bankowy obejmujący okres od maja do lipca 2011 r., kserokopie zestawień zaliczek na podatek dochodowy za okres od maja do lipca 2011 r., deklaracje wpłat na PERON za okres od maja do lipca 2011 r., kserokopie wpłat na rzecz ZUS za tożsame trzy miesiące.

6. Zgodnie z art. 245 § 1 w związku z art. 243 § 1 p.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane stronie w zakresie całkowitym lub częściowym, na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w jego toku.

Spółka wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym w rozumieniu art. 245 § 3 p.p.s.a.

7. Zgodnie z art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie prawnej następuje w zakresie częściowym gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania.

8. W przedstawionym stanie prawnym należy wskazać i podzielić stanowisko prawne, zgodnie z którym ciężar dowodu zaistnienia ustawowych przesłanek przyznania prawa pomocy spoczywa na stronie, która ubiega się o przyznanie prawa pomocy. Zgodnie z obowiązującą doktryną z użycia w powołanych przepisach określenia "gdy wykaże" wynika, że strona ma przekonać sąd, że znajduje się w sytuacji, o której mowa w powołanym przepisie, która uniemożliwia poniesienie jej jakichkolwiek kosztów postępowania lub poniesienie pełnych kosztów postępowania. Strona powinna należycie uzasadnić i uprawdopodobnić okoliczności, które podaje we wniosku o przyznanie prawa pomocy / II FZ 236/08 /. Wykazanie okoliczności uzasadniających przyznanie prawa pomocy, z punktu widzenia treści art. 246 § 1, § 2 p.p.s.a. należy do obowiązku podmiotu ubiegającego się o przyznanie tego prawa / II FZ 101/09 /. Skoro na wnioskującym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, musi on przedstawić sądowi argumentację, która potwierdzałaby jego niezdolność do wygospodarowania środków na pokrycie tych kosztów. Prawidłowo wypełniony wniosek o przyznanie prawa pomocy nie jest wystarczającym dowodem na okoliczność, że strona nie jest w stanie zgromadzić funduszy niezbędnych do prowadzenia procesu. Udowodnienia wymaga podjęcie starań ku uzyskaniu środków finansowych, niezależnie od ich efektu / GZ 146/04 /. Prawo pomocy ma stanowić zabezpieczenie konstytucyjnej zasady prawa do sądu / art. 45 Konstytucji RP /, ma umożliwić realizację swoich praw na drodze sądowej podmiotom nieposiadającym dostatecznych środków na ponoszenie niezbędnych kosztów postępowania. W związku z tym w procesie badania istnienia przesłanek z art. 246 § 1, § 2 p.p.s.a. sąd powinien mieć na względzie przede wszystkim czy orzeczenie odmowne nie będzie pozostawało w sprzeczności z tą zasadą / FZ 178/08 /. Opłaty sądowe, do których także zalicza się wpis, stanowią rodzaj danin publicznych. Zwolnienia od ponoszenia tego rodzaju danin stanowią odstępstwo od konstytucyjnego obowiązku ich powszechnego i równego ponoszenia, wynikającego z art. 84 Konstytucji RP. Dlatego też mogą być stosowane w sytuacjach wyjątkowych, gdy istnieją uzasadnione powody do przerzucenia ciężaru dotyczącego danej osoby na współobywateli. Z ich bowiem środków pochodzą dochody budżetu państwa, z których pokrywa się koszty postępowania sądowego w razie zwolnienia skarżącego z obowiązku ich ponoszenia / FZ 478/04 /. Udzielenie prawa pomocy jest formą dofinansowania strony z budżetu państwa i powinno mieć miejsce tylko w sytuacjach, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe / FZ 160/08 /. Oceniając zasadność wniosku sąd musi rozważyć z jednej strony interes państwa w pobieraniu opłat za rozstrzyganie sprawy, a z drugiej interes strony w dochodzeniu swych praw przed sądem i zachować odpowiednią proporcję między nimi / II FZ 80/09 /.

9. W przedstawionych okolicznościach i stanie prawnym Spółka nie uprawdopodobniła ustawowych przesłanek z art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a. dla przyznania prawa pomocy we wnioskowanym, częściowym zakresie.

Po pierwsze, Spółka nie wykonała w sposób zupełny wezwania z dnia 31 sierpnia 2011 r., pomimo zawartego w nim pouczenia o rygorze na wypadek wykonania wezwania w sposób niepełny. Tym rygorem była odmowa przyznania prawa pomocy.

Po drugie, twierdzenia i dokumenty przedstawione przez Spółkę w postępowaniu o przyznanie prawa pomocy nie wskazują, by rzeczywiście nie miała dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania zainicjowanego skargą, by poniesienie tych kosztów miało wiązać się z uszczerbkiem w sytuacji majątkowej Spółki w warunkach ograniczenia działalności czy jej wstrzymania bądź w warunkach zagrożenia upadłością. Z kserokopii deklaracji dla podatku od towarów i usług za czerwiec 2011 r. wynika obrót Spółki na poziomie przekraczającym [...]. Z raportów bankowych wynikają wpływy na rachunek bankowy rzędu [...] za lipiec 2011 r., rzędu [...] za czerwiec 2011 r., rzędu [...] zł za maj 2011 r. i wynika z nich, że Spółka finansowała koszty postępowań sądowych, inicjowanych skargami w innych sprawach.

Spółka nie uprawdopodobniła, by przy tym poziomie obrotów, wpływów środków finansowych na rachunek bankowy nie miała realnej możliwości pozyskania środków finansowych na poniesienie kosztów sądowych niniejszego postępowania sądowego. Innymi słowy Spółka nie uprawdopodobniła, by uzyskiwany obrót, środki wpływające na rachunek bankowy za wskazane miesiące, musiały być w całości przeznaczone tylko na pokrycie wydatków koniecznych dla utrzymania bieżącej działalności gospodarczej, dla utrzymania zatrudnienia, dla ponoszenia publicznoprawnych ciężarów. Spółka pomija w swej argumentacji, że kiedy w kwietniu 2011 r. otrzymała zaskarżoną decyzję i w tym samym miesiącu zdecydowała się złożyć skargę, to przy decydowaniu o sposobie dysponowania pozyskanymi środkami finansowymi miała obowiązek uwzględnić ustawowy obowiązek poniesienia kosztów sądowych postępowania, zainicjowanego złożeniem skargi. Na początku lipca 2011 r., kiedy Spółka otrzymała wezwanie do uiszczenia wpisu od skargi / 5 lipca 2011 r., k. 41 akt / na rachunku bankowym pozostała kwota rzędu 128 000 zł, co wynika z raportu bankowego za miesiąc poprzedni, nadto w dniach 1 do 5 lipca 2011 r. na rachunek bankowy Spółki wpłynęły kwoty rzędu: [...] Rozchód w tych dniach obejmował kwoty rzędu: [...] co wynika z raportu bankowego za ten miesiąc. Spółka nie podała konkretnych okoliczności stanu faktycznego, mających wiarygodnie świadczyć o tym, że poniesienie na tym etapie postępowania sądowego kwoty wpisu od skargi w wysokości [...] / k. 39 akt / ze środków znajdujących się w jej dyspozycji było równoznaczne z koniecznością ograniczenia prowadzonej działalności, zwolnienia pracowników czy z zaistnieniem stanu upadłości.

Podsumowując, w przedstawionych okolicznościach Spółka nie uprawdopodobniła, by przy poziomie pozyskiwanych środków finansowych nie miała dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania w rozumieniu art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a.

10. Z tych względów należało odmówić Spółce przyznania prawa pomocy wobec braku ustawowych przesłanek zastosowania art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a