Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt II SA/Wa 275/09
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2009-06-08 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 647  Sprawy związane z ochroną danych osobowych
Hasła tematyczne: Ochrona danych osobowych
Skarżony organ: Generalny Inspektor Ochrony Danych Osobowych
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 18, art. 12
journal: Dz.U. 2002 nr 101 poz 926
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. o ochronie danych osobowych - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Anna Mierzejewska, Sędziowie WSA Ewa Grochowska-Jung (spr.), WSA Eugeniusz Wasilewski, Protokolant Łukasz Mazur, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 czerwca 2009 r. sprawy ze skargi A. K. na decyzję Generalnego Inspektora Ochrony Danych Osobowych z dnia [...] grudnia 2008 r. nr [...] w przedmiocie odmowy uwzględnienia wniosku na nieprawidłowości w procesie przetwarzania danych osobowych - oddala skargę


UZASADNIENIE

Generalny Inspektor Ochrony Danych Osobowych decyzją z dnia [...] grudnia 2008 r. znak: [...] utrzymał w mocy swoją decyzję z dnia [...] września 2008 r. znak: [...] odmawiającą uwzględnienia wniosku A. K. dotyczącego nieprawidłowości w procesie przetwarzania jego danych osobowych przez Prokuraturę Okręgową w K. z siedzibą w K. przy ul. [...].

W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że do biura Generalnego Inspektora Ochrony Danych Osobowych wpłynęła skarga A. K. zam. we F., [...], Republika Federalna Niemiec (zwanego dalej skarżącym) w sprawie nieprawidłowości w procesie przetwarzania jego danych osobowych przez Prokuraturę Okręgową w K. z siedzibą w K. przy ul. [...]. W przedmiotowej skardze wskazano, iż Prokurator Okręgowy Prokuratury Okręgowej w K. w piśmie z dnia [...] stycznia 2008 r. (znak: [...]) skierowanym do Prokuratury we F. z siedzibą we F., [...], Republika Federalna Niemiec wskazał jako miejsce zamieszkania skarżącego adres – K., ul. [...]. Skarżący pismem z dnia 1 lutego 2008 r. wniósł do Prokuratury Okręgowej w K. o sprostowanie informacji o jego miejscu zamieszkania. Uzasadniając ten wniosek skarżący podniósł, iż adres jego zamieszkania to - F., [...], Republika Federalna Niemiec, natomiast adres – K., ul. [...] jest to adres do korespondencji. Prokuratura Okręgowa w K. pismem z dnia [...] lutego 2008 r. (znak: [...]) odmówiła uwzględnienia wniosku skarżącego, bowiem w jej opinii adres – K., ul. [...] wymieniony został w odezwie nie jako miejsce zameldowania A. K., ale jako miejsce zamieszkania, a więc pobytu czy przebywania, w sensie fizycznym w Polsce.

Skarżący pismem z dnia 18 lutego 2008 r. wniósł do Prokuratury Apelacyjnej w K. z siedzibą w K. przy ul. [...] skargę na powyższe stanowisko Prokuratury Okręgowej w K. W odpowiedzi skarżący otrzymał od Prokuratury Okręgowej w K. pismo z dnia [...] marca 2008 r. (znak: [...]), w którym zostało podtrzymane dotychczasowe stanowisko wyrażone w piśmie z dnia [...] lutego 2008 r. W związku z tym, skarżący wniósł do Generalnego Inspektora Ochrony Danych Osobowych o nakazanie Prokuratorowi Okręgowemu Prokuratury Okręgowej w K. usunięcie uchybień w procesie przetwarzania jego danych osobowych oraz o nakazanie temu podmiotowi sprostowania jego danych osobowych.

W toku postępowania administracyjnego przed Generalnym Inspektorem odebrano wyjaśnienia od Prokuratora Okręgowego Prokuratury Okręgowej w K., w których ww. wskazał, iż dane osobowe skarżącego zostały zamieszczone w piśmie z dnia [...] stycznia 2008 r., na podstawie art. 14 Europejskiej Konwencji o pomocy prawnej w sprawach karnych z dnia 20 kwietnia 1959 r. (Dz. U. z 1999 r. Nr 76, poz. 854 z późn. zm.) oraz § 222 ust. 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 27 sierpnia 2007 r. – Regulamin wewnętrznego urzędowania powszechnych jednostek organizacyjnych prokuratury (Dz. U. Nr 169, poz. 1189 z późn. zm.). Ponadto zostało stwierdzone, iż adres zamieszkania skarżącego zawarty w ww. piśmie "(...) wynikał z całego materiału zgromadzonego w ramach śledztwa [...] Prokuratury Rejonowej, sygn. [...], jak i z dokumentów sprawy Prokuratury Okręgowej w K. sygn. [...]".

Po przeprowadzeniu postępowania administracyjnego w przedmiotowej sprawie Generalny Inspektor Ochrony Danych Osobowych w dniu [...] września 2008 r. wydał decyzję administracyjną odmawiającą uwzględnienia wniosku skarżącego (znak: [...]).

W ustawowym terminie skarżący złożył wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy.

Po ponownym zapoznaniu się z całością zgromadzonego materiału dowodowego Generalny Inspektor Ochrony Danych Osobowych wskazał, iż zgodnie z treścią art. 18 ust. 3 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. o ochronie danych osobowych (Dz. U. z 2002 r. Nr 101, poz. 926 ze zm.), w przypadku gdy przepisy innych ustaw regulują odrębnie wykonywanie czynności, o których mowa w ustępie 1 (w tym sprostowanie danych) stosuje się przepisy tych ustaw. Generalny Inspektor Ochrony Danych Osobowych nie jest organem uprawnionym do dokonywania oceny czy Prokurator Okręgowy Prokuratury Okręgowej w K. w toku prowadzonego przez niego postępowania w sprawie o sygnaturze akt [...] prawidłowo określił adres zamieszkania skarżącego.

Zdaniem organu skarżący może na podstawie art. 302 § 2 Kpk żądać od Prokuratora bezpośrednio przełożonego nad Prokuratorem Okręgowym Prokuratury Okręgowej w K. dokonania wiążącej oceny czynności, w wyniku których Prokuraturze we F. został udostępniony kwestionowany przez skarżącego adres jego zamieszkania.

W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie A. K. wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji ją poprzedzającej, zarzucając naruszenie przepisów prawa materialnego:

1. art. 18 § 3 u.o.d.o. w związku z art. 302 § 2 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. – Kodeks postępowania karnego, poprzez przyjęcie, że art. 302 § 2 Kpk reguluje wykonywanie czynności takich jak m.in. prostowanie danych osobowych,

2. art. 32 § 1 ust. 6 u.o.d.o., poprzez przyjęcie, że skarżącemu nie przysługuje prawo żądania od Prokuratury Okręgowej w K. sprostowania dotyczących go danych osobowych,

3. art. 18 § 1 pkt 2 w związku z art. 35 u.o.d.o., poprzez nienakazanie Prokuraturze Okręgowej w K. sprostowania danych osobowych dotyczących skarżącego

oraz naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 7 i 77 Kpa.

W uzasadnieniu skargi A. K. podniósł, iż w przedmiotowej sprawie nie ma zastosowania art. 18 ust. 3 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. o ochronie danych osobowych (Dz. U. z 2002 r. Nr 101, poz. 926 z późn. zm.), zwanej dalej ustawą, ponieważ kwestii posługiwania się danymi osobowymi strony postępowania karnego nie reguluje żadna szczególna ustawa w stosunku do u.o.d.o., a w szczególności Kpk nie zawiera postanowień dotyczących tego zagadnienia. Jednocześnie skarżący nie zgodził się ze stwierdzeniem organu ochrony danych osobowych, iż w niniejszej sprawie żądanie sprostowania jego adresu zamieszkania może być przedmiotem zażalenia na czynności inne niż postanowienia i zarządzenia naruszające jego prawa, o którym stanowi art. 302 § 2 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. – Kodeks postępowania karnego (Dz. U. Nr 89, poz. 555 z późn. zm.), zwanej dalej Kpk. Powyższy przepis bowiem dotyczy w ocenie skarżącego czynności faktycznych podejmowanych w postępowaniu przygotowawczym – np. zatrzymania, czy też czynności wykonawczych – np. czynności związanych z przeszukaniem. Natomiast nie można na jego podstawie żądać sprostowania przedmiotowych danych osobowych.

Nadto wskazał, iż Generalny Inspektor Ochrony Danych Osobowych błędnie przyjął, iż skarżący jest podejrzanym lub oskarżonym w prowadzonych przez Prokuraturę Okręgową w K. postępowaniu, tymczasem jego status jest inny, jest on bowiem pokrzywdzonym. Nie biorąc tej okoliczności pod uwagę, organ naruszył art. 7 i 77 Kpa.

W odpowiedzi na skargę Generalny Inspektor Ochrony Danych Osobowych wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe argumenty faktyczne i prawne.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Artykuł 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) statuuje zasadę kontroli przez sąd administracyjny zaskarżonych decyzji pod względem ich zgodności z prawem. Jednocześnie, zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), sąd rozstrzygając w granicach danej sprawy, nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Rozpoznając skargę w świetle powołanych wyżej przepisów, należy stwierdzić, iż nie zasługuje ona na uwzględnienie.

Stan faktyczny sprawy jest bezsporny. Bezsporne jest, iż Prokurator Okręgowy Prokuratury Okręgowej w K. w piśmie z dnia [...] stycznia 2008 r. (znak: [...]) skierowanym do Prokuratury we F. z siedzibą we F., [...], Republika Federalna Niemiec wskazał jako miejsce zamieszkania skarżącego adres – K., ul. [...]. Skarżący pismem z dnia 1 lutego 2008 r. wniósł do Prokuratury Okręgowej w K. o sprostowanie informacji o jego miejscu zamieszkania. Uzasadniając ten wniosek skarżący podniósł, iż adres jego zamieszkania to – F., [...], Republika Federalna Niemiec, natomiast adres – K., ul. [...] jest to adres do korespondencji. Prokuratura Okręgowa w K. pismem z dnia [...] lutego 2008 r. (znak: [...]) odmówiła uwzględnienia wniosku skarżącego, bowiem w jej opinii adres – K., ul. [...] "(...) wymieniony został w ww. odezwie nie jako miejsce zameldowania, ale jako miejsce zamieszkania, a więc pobytu, czy przebywania (w sensie fizycznym) w Polsce". Skarżący pismem z dnia 18 lutego 2008 r. wniósł do Prokuratury Apelacyjnej w K. z siedzibą w K. przy ul. [...] skargę na powyższe stanowisko Prokuratury Okręgowej w K. W odpowiedzi skarżący otrzymał od Prokuratury Okręgowej w K. pismo z dnia [...] marca 2008 r. (znak: [...]), w którym zostało podtrzymane dotychczasowe stanowisko wyrażone w piśmie z dnia [...] lutego 2008 r. W związku z tym skarżący wniósł do Generalnego Inspektora Ochrony Danych Osobowych o nakazanie Prokuratorowi Okręgowemu Prokuratury Okręgowej w K. usunięcie uchybień w procesie przetwarzania jego danych osobowych oraz o nakazanie temu podmiotowi sprostowania jego danych osobowych.

Zgodnie z treścią art. 18 ust. 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. o ochronie danych osobowych (Dz. U. z 2002 r. Nr 101, poz. 926 ze zm.) w przypadku naruszenia przepisów o ochronie danych osobowych Generalny Inspektor Ochrony Danych Osobowych z urzędu lub na wniosek osoby zainteresowanej, w drodze decyzji administracyjnej, nakazuje przywrócenie stanu zgodnego z prawem.

W art. 18 ust. 1 został określony katalog czynności, które mogą być zlecone przez Generalnego Inspektora Ochrony Danych Osobowych celem przywrócenia stanu zgodnego z prawem.

Jednakże zgodnie z art. 18 ust. 3 ustawy, w przypadku gdy przepisy innych ustaw regulują odrębnie wykonywanie czynności, o których mowa w ust. 1, stosuje się przepisy tych ustaw.

Zgodzić się należy zdaniem Sądu z Generalnym Inspektorem Ochrony Danych Osobowych, iż podstawą zarzutów skarżącego jest błędna ocena stanu faktycznego sprawy, polegająca na uznaniu, iż skoro nie jest on oskarżonym ani podejrzanym to Prokurator Okręgowy Prokuratury Okręgowej w K. nie mógł dokonać ustaleń odnośnie jego adresu zamieszkania, a w konsekwencji przekonanie o możliwości zastosowania, w celu sprostowania tego adresu, przepisów o ochronie danych osobowych.

Jak wynika z pisma Prokuratora Okręgowego Prokuratury Okręgowej w K. z dnia [...] czerwca 2008 r. "(...) adres K., ul. [...] wskazano we wniosku rekwizycyjnym jako miejsce zamieszkania czyli faktycznego przebywania (w sensie fizycznym z wolą pobytu) A. K. Nie posłużono się w odezwie do władz RFN pojęciem stałego zamieszkania, czy zameldowania, przy wskazaniu danych osobowych tego świadka (...)". Natomiast taki adres zamieszkania wynikał z całego materiału zgromadzonego w ramach śledztwa [...] Prokuratury Rejonowej, sygn. [...], jak i z dokumentów sprawy Prokuratury Okręgowej w K. sygn. [...]. Zatem w celu ustalenia zasadności żądania sprostowania kwestionowanego adresu zamieszkania organ ochrony danych osobowych musiałby dokonać oceny, czy Prokurator Okręgowy Prokuratury Okręgowej w K. w toku prowadzonego przez niego postępowania w sprawie o sygn. [...] prawidłowo określił ten adres. Natomiast Generalny Inspektor Ochrony Danych Osobowych stosownie do art. 12 ustawy, który stanowi o kompetencjach organu, nie jest właściwy do dokonywania takiej oceny. Ponadto takiej kompetencji nie przyznają Generalnemu Inspektorowi Ochrony Danych Osobowych przepisy Kodeksu postępowania karnego regulujące wszelkie czynności podejmowane w toku prowadzonego przez organy ścigania postępowania, jak również tryby zaskarżenia (oceny instancyjnej) tychże czynności.

Przepisy ustawy o ochronie danych osobowych, określające kompetencje Generalnego Inspektora Danych Osobowych, nie upoważniają bowiem wskazanego organu od ingerowania w toku postępowania, prowadzonego przez organy wymiaru sprawiedliwości.

Stanowisko takie zajął również Naczelny Sąd Administracyjny, który w uzasadnieniu wyroku z dnia 2 marca 2001 r. (sygn. akt II SA 401/00) stwierdził, że "Generalny Inspektor (...) nie jest organem kontrolującym ani nadzorującym prawidłowość stosowania prawa materialnego i procesowego w sprawach należących do właściwości innych organów, służb czy sądów, których orzeczenia podlegają ocenom w toku instancji, czy w inny sposób określony odpowiednimi procedurami".

Sposób działania Prokuratury, w tym kwestia zawartości akt określonego postępowania podlega kontroli wyłącznie ze strony organu wyższej instancji – w trybie i na zasadach określonych przepisami ustawy z dnia 20 czerwca 1985 r. o prokuraturze (Dz. U. z 2002 r. Nr 21, poz. 206 ze zm.) oraz Kodeksu postępowania karnego.

Zatem w sytuacji gdy ww. ocena może zostać dokonana wyłącznie w trybie przepisów Kodeksu postępowania karnego (art. 302 § 2 Kpk) zasadne jest w niniejszej sprawie powołanie art. 18 ust. 3 ustawy o ochronie danych osobowych.

Wskazać również należy, iż wbrew twierdzeniom skarżącego Generalny Inspektor Ochrony Danych Osobowych nie przyjął, iż jest on podejrzanym czy też oskarżonym. Wskazany bowiem przez organ przepis art. 302 § 2 Kpk dotyczy stron postępowania oraz osób niebędących stronami.

Z powyższych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, działając na podstawie art. 151 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji.