Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt III SA/Wa 838/10
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2010-09-20 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6113 Podatek dochodowy od osób prawnych
6560
Hasła tematyczne: Podatek dochodowy od osób prawnych
Skarżony organ: Minister Finansów
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną interpretację
Powołane przepisy: article: art. 7 ust. 2j oraz pkt  3 protokołu
journal: Dz.U. 1977 nr 1 poz 5
law: Umowa między Rządem Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej a Rządem Republiki Francuskiej w sprawie zapobieżenia podwójnemu opodatkowaniu w zakresie podatków od dochodu i majątku.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jarosław Trelka, Sędziowie Sędzia WSA Jerzy Płusa (spr.), Sędzia WSA Anna Wesołowska, Protokolant Lidia Wasilewska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 września 2010 r. sprawy ze skargi B. S.A. z siedzibą w P. na interpretację indywidualną Ministra Finansów z dnia [...] listopada 2009 r. nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób prawnych 1) uchyla zaskarżoną interpretację indywidualną, 2) stwierdza, że uchylona interpretacja indywidualna nie może być wykonana w całości, 3) zasądza od Ministra Finansów na rzecz B. S.A. z siedzibą w P. kwotę 457 zł (czterysta pięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

W dniu 27 maja 2009 r. B. S.A. z siedzibą w P.- zwana dalej "Spółką", złożyła wniosek o wydanie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego w zakresie art. 5 i art. 7 umowy z dnia 20 czerwca 1975r. między Rządem Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej a Rządem Republiki Francuskiej w sprawie zapobieżenia podwójnemu opodatkowaniu w zakresie podatków od dochodu i majątku (Dz. U. z 1977 r. Nr 1, poz. 5) - powoływanej dalej jako "umowa polsko-francuska" lub "umowa".

We wniosku przedstawione zostało następujące zdarzenie przyszłe.

Spółka posiada w Polsce oddział. Przedmiotem faktycznej działalności oddziału jest świadczenie usług powierniczych, w szczególności prowadzenie rachunków papierów wartościowych oraz rozliczanie transakcji mających za przedmiot papiery wartościowe. W najbliższym czasie Spółka zamierza zawierać z kontrahentami zarówno polskimi jak i zagranicznymi umowy pożyczek papierów wartościowych emitowanych oraz będących w zorganizowanym obrocie na terytorium Polski - określanych dalej także jako "polskie papiery wartościowe". Umowy zawierane będą bezpośrednio przez Spółkę, natomiast rozliczane będą przy wykorzystaniu oddziału. Struktura pożyczek polskich papierów wartościowych opierać będzie się na następujących założeniach:

- Spółka zamierza jako tzw. principal intermediary, tj. pożyczkodawca/pożyczkobiorca (w różnych umowach) zawierać umowy pożyczki mające za przedmiot polskie papiery wartościowe. Umowy pożyczki zawierane będą w oparciu o międzynarodową standardową umowę pożyczki papierów wartościowych Global Master Securities Lending Agrement tzw. GMSLA, zmodyfikowaną i dostosowaną do wymogów stawianych przez polskie regulacje tego typu pożyczkom mającym za przedmiot papiery wartościowe emitowane oraz będące w zorganizowanym obrocie na terytorium Polski;

- umowy pożyczki polskich papierów wartościowych zawarte na podstawie GMSLA nie będą rządzone prawem polskim, a ich strony nie będą poddawać się jurysdykcji sądów polskich; na podstawie umowy pożyczki, pożyczkodawca przeniesie na pożyczkobiorcę własność określonych papierów wartościowych, ten ostatni zaś zobowiązuje się po ustalonym okresie do powrotnego przeniesienia własności papierów na pożyczkodawcę;

- Spółka będzie zawierać umowy pożyczek polskich papierów wartościowych z zagranicznymi i krajowymi instytucjami finansowymi oraz zagranicznymi i krajowymi inwestorami instytucjonalnymi, którzy będą rozliczać pożyczki polskich papierów wartościowych za pośrednictwem swoich rachunków papierów wartościowych;

- Spółka nie zamierza pożyczać polskich papierów wartościowych jako pożyczkobiorca w celu krótkiej sprzedaży tych papierów wartościowych we własnym imieniu i na własny rachunek;

- oddział będzie prowadził rachunek papierów wartościowych oraz rachunek bankowy dla Spółki w celu rozliczenia pożyczki polskich papierów wartościowych oraz opłat z tytułu tzw. "lending fee" oraz "manufactured dividends".

Spółka wskazała, że w przypadku pożyczek polskich papierów wartościowych między pożyczkodawcą a pożyczkobiorcą dokonywane mogą być następujące płatności: a) "lending fee" - termin ten określa wynagrodzenie z tytułu pożyczki papierów wartościowych. Standardowo zgodnie z GMLSA w związku z korzystaniem z pożyczonych papierów wartościowych pożyczkobiorca zobowiązany jest do zapłaty ustalonego wynagrodzenia (będącego wypadkową wielu czynników, w tym wartości papierów, okresu pożyczki). W związku z zawartą umową pożyczki w przypadku gdy Spółka będzie pożyczkodawcą będzie uprawniona do otrzymania lending fee. W przypadku natomiast gdy będzie pożyczkobiorcą wówczas na niej będzie ciążył obowiązek zapłaty tego wynagrodzenia;

b) "manufactured dividends" - termin ten określa kwoty uzyskane przez pożyczkodawcę z tytułu dywidend od spółki, której akcje są przedmiotem pożyczki, a tym samym własnością innego podmiotu. Zasadniczo poprzez umowę pożyczki i zwrotne przeniesienie własności akcji, pożyczkobiorca w okresie, na jaki zawarto umowę (tj. do "zwrotu" akcji) staje się akcjonariuszem spółki. Jedną z konsekwencji takiego stanu prawnego jest to, że pożyczkobiorca może otrzymać od tej spółki dywidendę. Standardowo zgodnie z GMLSA i zawieranymi umowami pożyczki papierów wartościowych w takiej sytuacji, gdy pożyczkobiorca otrzyma dywidendę od podmiotu, którego akcje pożyczył, jest on zobowiązany do zwrotu jej kwoty pożyczkodawcy. Płatność ta nosi nazwę manufactured dividend.

W związku z powyższym, zadano następujące pytania.

1. Czy w świetle przedstawionego stanu faktycznego i treści art. 5 umowy polsko-francuskiej można uznać, że Spółka w związku z zawieranymi umowami pożyczek polskich papierów wartościowych będzie prowadziła w Polsce działalność gospodarczą poprzez położony tu zagraniczny zakład ?

- w przypadku gdy odpowiedź na powyższe pytanie jest pozytywna (tj. uznająca, iż w przedstawionym stanie faktycznym powstanie na teryterium Polski zakład Spółki);

2. Czy w świetle treści art. 7 ust. 1 i 2 umowy polsko-francuskiej oraz art. 7 ust. 3 ustawy z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych (Dz. U. z 2000 r. Nr 54, poz. 654, z późn. zm.), jako dochód zagranicznego zakładu podlegający opodatkowaniu w Polsce uznać można:

a) lending fee, tj. wynagrodzenie otrzymywane przez Spółkę z tytułu pożyczenia polskich papierów wartościowych kontrahentom mającym siedzibę w Polsce oraz za granicą;

b) dywidendy otrzymywane przez Spółkę jako pożyczkobiorcę od spółek mających siedzibę w Polsce lub za granicą w czasie gdy pożyczkodawca w związku z uzyskaniem akcji stał się uprawniony do dywidendy;

c) manufactured dividend, otrzymane od pożyczkobiorców (krajowych i zagranicznych), którzy stali się odbiorcami dywidend z akcji pożyczonych im przez Spółkę w trakcie trwania umowy pożyczki.

Zdaniem Spółki, w zakresie:

- pytania 1.

Spółka w związku z zawieranymi umowami pożyczek polskich papierów wartościowych nie będzie prowadziła w Polsce działalności gospodarczej poprzez położony tu zagraniczny zakład w rozumieniu art. 5 ust. 1 umowy polsko-francuskiej;

- pytania 2a.

Lending fee otrzymywany przez Spółkę z tytułu pożyczenia polskich papierów wartościowych kontrahentom mającym siedzibę w Polsce oraz za granicą nie można uznać za dochód przypisany do zakładu i opodatkowany w Polsce zgodnie z art. 7 ust. 2 umowy polsko-francuskiej;

- pytania 2b.

Dywidendy otrzymywane przez Spółkę jako pożyczkobiorcę od spółek mających siedzibę w Polsce lub za granicą w czasie gdy pożyczkodawca w związku z uzyskaniem akcji stał się uprawniony do dywidendy nie można uznać za dochód przypisany do zakładu i opodatkowany w Polsce zgodnie z art. 7 ust. 2 umowy polsko-francuskiej;

- pytania 2c.

Manufactured dividend otrzymane od pożyczkobiorców (krajowych i zagranicznych), którzy stali się odbiorcami dywidend z akcji pożyczonych im przez Spółkę w trakcie trwania umowy pożyczki nie można uznać za dochód przypisany do zakładu i opodatkowany w Polsce zgodnie z art. 7 ust. 2 umowy polsko-francuskiej.

Uzasadniając swoje stanowisko odnośnie pytania 1 Spółka wskazała, że ze względu na pomocniczy charakter działalności oddziału w związku z zawieranymi przez nią umowami pożyczek papierów wartościowych nie powstanie zakład na terytorium Polski. W efekcie, zastosowanie znajdzie art. 7 ust. 1 umowy polsko-francuskiej, zgodnie z którym zyski z przedsiębiorstwa Umawiającego się Państwa podlegają opodatkowaniu tylko w tym Państwie, chyba że przedsiębiorstwo prowadzi działalność w drugim Umawiającym się Państwie przez położony tam zakład. Zważywszy, że Spółka w związku z umowami pożyczek polskich papierów wartościowych nie będzie posiadać zakładu w Polsce, w efekcie zarówno lending fee, dywidendy jak i manufactured dividend nie będą uwzględniane w myśl art. 7 ust. 1 umowy dla potrzeb rozliczenia podatku dochodowego w Polsce przez Spółkę w ramach zakładu (zarówno po stronie przychodów, jak i kosztów).

W zakresie pytania 2a Spółka stwierdziła, że ze względu na postanowienia art. 7 ust. 1-3 umowy polsko-francuskiej oraz rolę i zakres czynności oddziału, można postawić tezę o braku konieczności uwzględniania uzyskanych lending fee w podstawie opodatkowania zakładu (jako odpowiednio przychód lub koszt) otrzymanych od kontrahentów zarówno polskich jak i zagranicznych. Odnosząc się bowiem do wynikającej art. 7 ust. 2 umowy, zasady wolnorynkowej przy ustalaniu dochodów zakładu, wskazać należy, że przy powierzeniu niezależnemu podmiotowi funkcji administratora pożyczek, odebrana (zapłacona) w imieniu Spółki kwota lending fee nie byłaby brana pod uwagę jako przychód (koszt) tego podmiotu, działającego w tym zakresie w istocie jako agent, pełnomocnik etc., dokonującego rozliczenia z kontrahentem (w swoim lub cudzym imieniu, ale zawsze na cudzy rachunek). W takich sytuacjach, przy założeniu hipotezy o tym, że oddział Spółki stanowi zakład, dochód Spółki podlegający opodatkowaniu w Polsce winien być ustalony przy odniesieniu wyłącznie do rynkowego poziomu wynagrodzenia uzyskanego przez samodzielne podmioty pełniące podobne funkcje rozliczeniowe dla pożyczek papierów wartościowych.

W zakresie pytania 2b, w opinii Spółki, fakt "związania dywidend" z działalnością zakładu determinuje zasady ich opodatkowania. Istnienie takiego "związania" powoduje brak powstania obowiązku potrącenia podatku u źródła przez polskiego płatnika dywidend. Rolą oddziału Spółki jest rozliczanie umów pożyczek papierów wartościowych, a nie np. wykonywanie funkcji właścicielskich z akcji. W efekcie, dywidendy wypłacane na rzecz Spółki nie będą mogły stanowić dochodu zakładu w rozumieniu art. 7 umowy polsko-francuskiej, a do ich opodatkowania znajdą zastosowanie zasady wyrażone w art. 10 tej umowy, o ile oczywiście objęte będą jej zakresem podmiotowym.

W zakresie pytania 2c, Spółka stanęła na stanowisku, że otrzymane przez nią od pożyczkobiorców tzw. manufactured dividends, w związku z zawieranym umowami pożyczek polskich papierów wartościowych nie mogą zostać potraktowane jako zyski z przedsiębiorstwa przypisane do dochodów zakładu, o których mowa w art. 7 ust. 1 umowy - z analogicznych względów, jak te wskazane przez nią odnośnie lending fee.

Po rozpatrzeniu wniosku Minister Finansów wydał w dniu [...] listopada 2009 r. indywidualną interpretację przepisów prawa podatkowego uznającą stanowisko przedstawione przez Spółkę:

- w odniesieniu do pytania nr 1, 2a oraz 2c - za nieprawidłowe,

- w odniesieniu do pytania nr 2b - za prawidłowe.

W uzasadnieniu interpretacji Minister Finansów wyjaśnił, iż w zakresie pytania 1 należy przyjąć, że w państwie źródła opodatkowaniu podlegają wyłącznie zyski powstałe w związku z działalnością wykonywaną poprzez zakład; opodatkowaniu nie podlegają natomiast zyski osiągnięte bezpośrednio przez centralę (jednostkę macierzystą) lub inną jednostkę tego przedsiębiorstwa.

Minister Finansów stwierdził, że z przedstawionego we wniosku zdarzenia przyszłego wynika, iż będzie istnieć znaczący związek między prowadzoną przez Spółkę (za pośrednictwem zakładu) w Polsce działalnością, a uzyskiwanymi przez nią dochodami. Ponadto nie ulega wątpliwości, iż cel działalności oddziału (zakładu) będzie identyczny z celem Spółki. W rezultacie nie można się zgodzić ze stanowiskiem Spółki, iż oddział prowadzić będzie w zakresie czynności rozliczeniowych, technicznych oraz finansowych - dokonywanych w związku z zawieraniem oraz realizacją umów pożyczek papierów wartościowych, tylko czynności pomocnicze w stosunku do Spółki.

W rezultacie, zdaniem Ministra Finansów, należy uznać, iż Spółka posiadać będzie w danym przypadku zakład w rozumieniu art. 5 umowy polsko-francuskiej. Działalność oddziału winna być uznana za tworzącą "zakład" w rozumieniu umowy polsko-francuskiej. Uzyskiwanie przez Spółkę dochodów Polsce za pośrednictwem zakładu prowadzi do powstania źródła przychodów, które winny być opodatkowane w Polsce.

W zakresie pytania 2a oraz 2c Minister Finansów podkreślił, iż otrzymane przez Spółkę od pożyczkobiorców tzw. manufactured dividends oraz lending fee w związku z zawieranym umowami pożyczek polskich papierów wartościowych mogą zostać potraktowane jako zyski z przedsiębiorstwa przypisane do dochodów zakładu, o których mowa w art. 7 ust. 1 umowy polsko-francuskiej. Spółka będzie zobowiązana bezpośrednio do rozpoznania w Polsce przychodów z tytułu otrzymanych manufactured dividends oraz lending fee a jednocześnie będzie bezpośrednio uprawniona do uwzględnienia w rozliczeniach podatkowych zakładu kwot wypłaconych manufactured dividends oraz lending fee jako kosztów uzyskania przychodów. Zasada ta dotyczy manufactured dividends oraz lending fee otrzymanych od kontrahentów zarówno polskich jak i zagranicznych.

W zakresie pytania 2b, zdaniem Ministra Finansów, przyjmując za Spółką, że w przedmiotowym przypadku dywidendy nie będą wypłacane z tytułu akcji/udziałów stanowiących majątek zakładu należy zgodzić się z poglądem, iż dywidendy wypłacane na rzecz Spółki nie będą mogły stanowić dochodu zakładu w rozumieniu art. 7 umowy polsko-francuskiej, a do ich opodatkowania znajdą zastosowanie zasady wyrażone w art. 10 tej umowy.

W związku z powyższą interpretacją Spółka wezwała Ministra Finansów do usunięcia naruszenia prawa.

W odpowiedzi na to wezwanie Minister Finansów nie znalazł podstaw do zmiany interpretacji.

W skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skardze Spółka zarzuciła zaskarżonej interpretacji naruszenie art. 7 ust. 2 oraz pkt 3 protokołu do umowy polsko-francuskiej.

Według Spółki, wnioski Ministra Finansów dotyczące pytań 2a i 2c, pomimo początkowej prawidłowej analizy przepisów, należy uznać za błędne. Spółka przytoczyła treść art. 7 ust. 1 umowy podkreślając, iż ust. 2 tego artykułu zawiera doprecyzowanie, w jaki sposób powinno określać się dochód przedsiębiorstwa prowadzącego działalność poprzez zakład położony w drugim państwie. Przepis ten wyraźnie określa, że przy przypisywaniu dochodów do zakładu nie można automatycznie kwalifikować wszelkich przepływów finansowych jako przychodów i kosztów podatkowych zakładu, a jedynie takie, które niezależne przedsiębiorstwo potraktowałoby jako przychody (koszty) z tytułu prowadzonej działalności.

Spółka stwierdziła dalej, iż przytoczony w interpretacji pkt 3 protokołu do umowy odnoszący się do art. 7 ust. 2 umowy, a więc przepisu doprecyzowującego zasady przypisywania dochodu do zakładu, potwierdza zasadę wyrażoną w tym przepisie negując automatyzm w określaniu dochodu zakładu. Spółka zwróciła uwagę, że Minister Finansów powołując się na powyższe regulacje dokonał prawidłowej ich wykładni wskazując, że "właściwe ustalenie dochodu zakładu (przychodów i kosztów uzyskania przychodów) powinno wynikać z rzeczywiście pełnionych przez zakład funkcji gospodarczych".

Jednakże zdaniem Spółki, pomimo prawidłowej wykładni przepisów umowy polsko-francuskiej oraz protokołu do tej umowy, Minister Finansów w sposób błędny zastosował je w stosunku do stanu faktycznego zaprezentowanego przez Spółkę, dochodząc ostatecznie do wniosków, które w sposób oczywisty stoją w sprzeczności z wykładnią przepisów umowy. Minister Finansów stwierdzając prawidłowo, że dochód zakładu powinien odpowiadać wynagrodzeniu należnemu za pośrednictwo tego zakładu w sprzedaży, jakie może uzyskać niezależne przedsiębiorstwo wykonujące podobną działalność w takich samych lub podobnych warunkach, przeczy tej tezie w końcowych wnioskach uznając, że wszelkie otrzymane przez Spółkę płatności w postaci manufactured dividends oraz lending fees powinny stanowić przychody oraz koszty podatkowe zakładu.

Spółka zwróciła uwagę, iż gdyby postępować zgodnie z argumentacją przedstawioną przez Ministra Finansów, to w sytuacji gdyby Spółka skorzystała z usług niezależnego polskiego biura maklerskiego, biuro takie byłoby zobowiązane do rozpoznawania przychodów i kosztów w wysokości wszystkich otrzymywanych przez takie biuro i przekazywanych dalej manufactured dividends oraz lending fees. Naturalnie takie podejście, zdaniem Spółki, nie jest stosowane w praktyce, jak również nie ma oparcia w przepisach ustaw podatkowych oraz umów o unikaniu podwójnego opodatkowania zawartych przez Polskę, w tym umowy polsko-francuskiej.

W opinii Spółki, zakładowi należy przypisać takie zyski, jakie w podobnych okolicznościach osiągnąłby niezależny podmiot. Niezależne biuro maklerskie przy powierzeniu funkcji administratora pożyczek papierów wartościowych, nie brałoby pod uwagę odebranych (wypłaconych) w imieniu Spółki manufactured dividends oraz lending fees jako swoich przychodów (kosztów) podatkowych, gdyż w takiej sytuacji biuro takie działałoby w istocie jako agent, pełnomocnik, etc, dokonujący rozliczenia z kontrahentem (w swoim lub cudzym imieniu, ale zawsze na cudzy rachunek). Przychodem niezależnego biura maklerskiego byłoby jedynie wynagrodzenie z tytułu świadczenia usług na rzecz zleceniodawcy, które określone zostałoby w formie ryczałtu, prowizji, itp.

W konsekwencji, dochód zakładu Spółki podlegający opodatkowaniu w Polsce winien ustalony być przy odniesieniu wyłącznie do rynkowego poziomu wynagrodzenia uzyskanego przez samodzielne podmioty pełniące podobne funkcje rozliczeniowe dla pożyczek papierów wartościowych, a nie w stosunku do całości płatności otrzymywanych (wypłacanych) przez zakład.

W konkluzji Spółka stwierdziła, że podtrzymuje swoje stanowisko zaprezentowane we wniosku o wydanie interpretacji, zgodnie z którym zarówno tzw. manufactured dividends jak i lending fees otrzymywane i wypłacane w imieniu Spółki nie będą stanowiły odpowiednio przychodu oraz kosztu uzyskania przychodu zakładu. Dochód zakładu powinien zostać ustalony w wysokości odpowiadającej dochodowi, jaki uzyskałby niezależny podmiot prowadzący działalność taką samą lub podobną do funkcji zakładu.

W odpowiedzi na skargę Minister Finansów wniósł o oddalenie skargi. Podtrzymał stanowisko wyrażone w zaskarżonej interpretacji i ponowił przedstawioną tam argumentację.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

Skargę należało uwzględnić trafny jest bowiem podniesiony w niej zarzut dotyczący naruszenia art. 7 ust. 2 umowy polsko-francuskiej oraz pkt 3 protokołu do tej umowy.

Sprawa toczyła się przed Ministrem Finansów w trybie przepisów zawartych w rozdziale 1a działu II Ordynacji podatkowej - interpretacje przepisów prawa podatkowego.

Spośród czterech pytań postawionych przez Spółkę w jej wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej na tle przedstawionego tam zdarzenia przyszłego sporne na etapie postępowania sądowoadministracyjnego okazały się być dwa z nich (pytanie 2a i 2c) dotyczące opodatkowania opisanych we wniosku kategorii należności, tj. tzw. lending fee oraz manufctured dividends.

Jeżeli chodzi o pytanie 2b odnoszące się do otrzymywanych przez Spółkę dywidend, Minister Finansów uznał stanowisko Spółki za prawidłowe. Natomiast co do kwestii będącej przedmiotem pytania 1, w tym przypadku, jak można wnosić z treści skargi, to z kolei Spółka ostatecznie nie kwestionuje stanowiska Ministra Finansów przedstawionego w tej mierze w interpretacji indywidualnej.

Również Sąd rozpoznający niniejszą sprawę nie dopatrzył się w powyższym zakresie, tj. odnośnie pytania 1 i 2b naruszenia prawa ze strony Ministra Finansów. Oznacza to, iż Sąd podziela stanowisko Ministra Finansów (a także Spółki), iż w sytuacji opisanej we wniosku, dywidendy wypłacane na rzecz Spółki nie będą stanowiły dochodu przypisanego do jej zakładu oraz że wyrażony we wniosku pogląd Spółki, iż w przedstawionym zdarzeniu przyszłym w ogóle nie będzie ona prowadzić działalności gospodarczej przez położony w Polsce zakład - jest, na tle regulacji zawartej w art. 5 umowy polsko-francuskiej, zbyt daleko idący, w więc nieprawidłowy.

Odmiennie rzecz się natomiast ma jeżeli chodzi o pytania 2a i 2c i w tym zakresie przedstawione przez Ministra Finansów stanowisko należy uznać na błędne i jako takie naruszające wskazane wyżej przepisy umowy polsko-francuskiej.

Kluczowym zagadnieniem jest tu kwestia, czy należności, które będzie otrzymywać Spółka od swoich kontrahentów (lending fees i manufactured dividends) w ramach planowanych transakcji pożyczek polskich papierów wartościowych stanowić będą "bezpośrednie" przychody Spółki, czy też należy je zaklasyfikować jako przychody przypisane jej oddziałowi w Polsce działającemu w tym zakresie jako zakład w rozumieniu art. 5 umowy polsko-francuskiej. W świetle postanowień tej umowy, a zwłaszcza jej art. 7 ust. 1, konsekwencją zaklasyfikowania przychodów z tytułu tych należności według wskazanego wyżej kryterium, jest sposób (miejsce) ich opodatkowania - odpowiednio we Francji (według siedziby przedsiębiorstwa) albo w Polsce (według miejsca położenia zakładu).

Obie strony sporu powołują się na te same przepisy umowy polsko-francuskiej ostatecznie jednak wyciągając na ich podstawie przeciwstawne wnioski co do roli oddziału Spółki - zakładu w rozumieniu tych przepisów, w pozyskaniu tych przychodów.

Zasadnicze znaczenie w sprawie mają art. 7 ust. 1 i ust. 2 umowy oraz odnoszący się do tego ostatniego przepisu - pkt 3 protokołu do umowy.

Stosownie do powyższych uregulowań, zyski z przedsiębiorstwa Umawiającego się Państwa podlegają opodatkowaniu w tym tylko Państwie, chyba że przedsiębiorstwo prowadzi działalność w drugim Umawiającym się Państwie przez położony tam zakład. Jeżeli przedsiębiorstwo wykonuje działalność w ten sposób, zyski przedsiębiorstwa podlegają opodatkowaniu w drugim Umawiającym się Państwie jednak tylko w takiej mierze, w jakiej mogą być przypisane temu zakładowi (art. 7 ust. 1). Z zastrzeżeniem postanowień ustępu 3, jeżeli przedsiębiorstwo Umawiającego się Państwa wykonuje działalność w drugim Umawiającym się Państwie przez położony tam zakład, to w każdym Umawiającym się Państwie należy przypisać temu zakładowi takie zyski, które mógłby on osiągnąć, gdyby wykonywał taką samą lub podobną działalność w takich samych lub podobnych warunkach jako samodzielne przedsiębiorstwo i był całkowicie niezależny w stosunkach z przedsiębiorstwem, którego jest zakładem (art. 7 ust. 2)

Dla stosowania artykułu 7 ustęp 2 uzgodniono, że jeżeli przedsiębiorstwo jednego Umawiającego się Państwa sprzedaje towary lub wykonuje działalność w drugim Umawiającym się Państwie za pośrednictwem położonego w nim zakładu, dochód tego zakładu nie będzie określany w stosunku do ogólnej kwoty obrotu albo wynagrodzenia przedsiębiorstwa, lecz zostanie ustalony w stosunku do wynagrodzenia należnego za pośrednictwo własne tego zakładu w sprzedaży lub działalności wyżej wspomnianej (pkt 3 protokołu do umowy).

Z powyższych przepisów wynika więc, iż jeżeli przedsiębiorstwo z jednego Państwa prowadzi działalność gospodarczą w drugim Państwie przez położony tam zakład nie oznacza to automatycznie, iż wszystkie zyski uzyskiwane przez nie w tym drugim Państwie podlegają tam opodatkowaniu. Kluczowe w powyższych regulacjach jest użyte w zdaniu drugim art. 7 ust. 1 umowy i odnoszące się do zysków przedsiębiorstwa sformułowanie "przypisane temu zakładowi". Doprecyzowanie tego sformułowania zawarte jest w art. 7 ust. 2 umowy, który to przepis wyjaśnia właśnie, jakie zyski w sytuacji określonej w zdaniu drugim ust. 1 należy przypisać zakładowi przedsiębiorstwa - są nimi zyski, które osiągnąłby zakład, gdyby w danej sytuacji był samodzielnym i niezależnym gospodarczo podmiotem.

Do kwestii tej nawiązuje także pkt 3 protokołu do umowy, z którego również można wnosić, iż dla określenia wysokości dochodu zakładu istotny jest zakres własnych działań tego zakładu realizowanych na rzecz przedsiębiorstwa. Innymi słowy, zyski przypisane zakładowi (art. 7 ust. 1 i 2 umowy), czy też dochody tego zakładu (pkt 3 protokołu do umowy) stanowią w pewien sposób pochodną funkcji, którą w danym przedsięwzięciu pełni zakład. Chodzi więc o zyski (dochody) zakładu uwzględniające zakres powierzonych mu przez przedsiębiorstwo do realizacji zadań.

W przedstawionym we wniosku Spółki zdarzeniu przyszłym opisane tam przedsięwzięcie polegające na obrocie (pożyczaniu) papierów wartościowych realizowane jest w znacznej mierze bezpośrednio przez samą Spółkę. To ona wyszukuje kontrahentów oraz z negocjuje i zawiera z nimi umowy pożyczek. Na tym etapie zakład (oddział) w tym przedsięwzięciu nie uczestniczy. Pełni on natomiast ściśle określone zadania przy realizacji tych umów. Wykonanie tych zadań jest nieodzowne dla przeprowadzenia całego przedsięwzięcia, ale jak podkreśla Spółka mają one charakter rozliczeniowo-techniczny.

Dają się również ściśle wyodrębnić. Polegają na dokonywaniu rozliczeń będących przedmiotem pożyczek papierów wartościowych na rachunku papierów wartościowych prowadzonym przez oddział dla Spółki oraz na dokonywaniu księgowań przelewów na rachunek bankowy Spółki (oraz z tego rachunku) w związku z płatnościami (opłatami) lending fees i manufactured dividends dla i od kontrahentów Spółki.

To właśnie te opłaty, jak można wnosić z opisu zdarzenia przyszłego, kreować będą dla Spółki ewentualny zysk (dochód) wynikający z planowanego działania.

Mając na uwadze zakres wykonywanych przez oddział (zakład) czynności na rzecz Spółki oraz treść przytoczonych wyżej przepisów, a zwłaszcza art. 7 ust. 2 umowy, rację należy przyznać Spółce, iż nie ma uzasadnienia, aby wszystkie wpływy uzyskiwane przez nią z tytułu wymienionych wyżej opłat mogły być uważane jako dochody jej zakładu (zyski przypisane jej zakładowi).

Jak zasadnie wskazuje Spółka, zakres czynności, jaki wykonuje na jej rzecz oddział, zbliżony jest do funkcji administratora wierzytelności osoby trzeciej. W istocie rzeczy chodzi więc o sytuację, w której dany podmiot świadczy na rzecz swojego kontrahenta usługę polegającą na finansowo-rachunkowym rozliczaniu dokonywanych przez tego kontrahenta transakcji pożyczek papierów wartościowych.

Trafnie również argumentuje Spółka wywodząc to ze wskazań wynikających z art. 7 ust. 2 umowy, iż zakładowi należy przypisać takie zyski (dochody), jakie w podobnych okolicznościach uzyskałby niezależny, działający samodzielnie podmiot realizujący tego rodzaju usługi. Gdyby więc Spółka powierzyła takiemu podmiotowi ten zakres zadań, który wykonuje w opisanym we wniosku zdarzeniu przyszłym na jej rzecz oddział, to nie wchodziłoby w rachubę, aby otrzymywane przez Spółkę opłaty (podlegające jedynie zaksięgowaniu na jej rzecz w ramach świadczonych w tym zakresie usług) mogły być uważane za przychody tego podmiotu. Co najwyżej, jako jego przychód można by traktować wynagrodzenie za świadczone usługi, które w danym przypadku mogłoby być oparte na zasadzie ryczałtowej, czy też prowizyjnej. W tych też kategoriach, czyli opartego na zasadach rynkowych wynagrodzenia za świadczoną usługę, należałoby rozpatrywać w niniejszej sprawie wysokość zysku (dochodu) mogącego być przypisanym zakładowi Spółki, a zatem podlegającego opodatkowaniu w kraju położenia zakładu (tu w Polsce).

Tym samym prawidłowe jest stanowisko Spółki, iż należności otrzymywane przez nią z tytułu tzw. lending fee i manufactured dividends nie stanowią przypisanych jej zakładowi zysków podlegających opodatkowaniu w Polsce.

Słusznie również Spółka zwraca uwagę w skardze, iż zawarty w zaskarżonej interpretacji przeciwny pogląd Ministra Finansów pozbawiony jest w istocie rzeczy uzasadnienia. Minister nie wyjaśnia bowiem w dostatecznym stopniu, w jaki sposób i na podstawie jakiego rodzaju rozumowania i argumentacji wychodząc z treści zacytowanych przez niego przepisów doszedł do końcowych wniosków, iż sporne płatności (wynagrodzenie) mogą być w całości przypisane oddziałowi Spółki (zakładowi w rozumieniu umowy).

Mając na uwadze powyższe rozważania i wnioski, Sąd na podstawie art. 146 § 1, art. 152 i art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, z późn. zm.), orzekł jak w sentencji.