Wyrok WSA w Bydgoszczy, sygn. akt I SA/Bd 706/05
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy
Data orzeczenia: 2006-06-28 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6116 Podatek od czynności cywilnoprawnych, opłata skarbowa oraz inne podatki i opłaty
Hasła tematyczne: Podatki inne
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 8 pkt 5, art. 9 ust. 4, art. 11
journal: Dz.U. 1991 nr 9 poz 31
law: Ustawa z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych.
article: art. 122, art. 187 § 1, art. 210 § 4
journal: Dz.U. 1997 nr 137 poz 926
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Leszek Kleczkowski (spr.) sędzia WSA Izabela Najda - Ossowska asesor WSA Urszula Wiśniewska Protokolant sekretarz sądowy Magdalena Buczek po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 28 czerwca 2006r. sprawy ze skargi M. R. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. z dnia [...] 2005r. nr [...] w przedmiocie podatku od środków transportowych 1. uchyla zaskarżoną decyzję, 2. określa, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana w całości.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] 2005r. Prezydent Miasta W. określił M. R. wysokość zobowiązania podatkowego w podatku od środków transportowych z tytułu I raty za 2005r. w kwocie [...] zł.

Od decyzji organu I instancji T. R. złożył "zażalenie z wnioskiem o stwierdzenie nieważności decyzji Prezydenta Miasta W. z dnia [...] 2005r. na brak wiadomości o załatwieniu sprawy". Wskazał, iż strona w dniu wydania decyzji nie była już właścicielem pojazdu. Podał, iż za niedopuszczalne należy uznać wielokrotne wszczynanie postępowania, gdyż nie pojawiły się ani nowe dowody, ani nowe okoliczności faktyczne. Wskazując na przepisy art. 10701, art. 461 i art. 553 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964r. kodeks cywilny podkreślił, iż rygorystyczne przepisy o dziedziczeniu gospodarstw rolnych jako przepisy szczególne powinny być interpretowane w sposób ścisły, nie mogą być w drodze wykładni rozszerzającej stosowane do stanu faktycznego.

Decyzją z dnia [...] 2005r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze we W. utrzymało w mocy decyzję organu I instancji.

W uzasadnieniu organ zauważył, iż M. R. wg aktualnej karty pojazdu sporządzonej przez Wydział Komunikacji Urzędu Miasta W. od dnia [...] 1991r. jest właścicielem pojazdu [...]. Mając na uwadze treść art. 8 pkt 5 ustawy z dnia 12 stycznia 1991r. o podatkach i opłatach organ podkreślił, iż strona nie była w 2004r. podatnikiem podatku rolnego.

Organ wskazał, iż pełnomocnik strony – T. R. na rozprawie w dniu 26 lipca 2005r. wyjaśnił, że matka M. R. gospodarstwo rolne, którego była właścicielką przekazała aktem notarialnym w 1995r. Wraz z tym aktem, nastąpiło również przeniesienie na brata własności przedmiotowej przyczepy. Wyjaśnił również, że w dowodzie rejestracyjnym, który jest w posiadaniu brata, podobnie zresztą jak sama przyczepa, jako właściciel tego pojazdu nadal figuruje M. R. Zapisy te miały ulec zmianie w oparciu o oświadczenie M. R. z dnia 23 marca 2005r., złożone w Wydziale Komunikacji, a z którego wynika, że wraz z umową darowizny gospodarstwa strona przekazała synowi wszystkie dobra, w tym przedmiotowy pojazd. Wydział Komunikacji UM W. w piśmie z dnia 31 sierpnia 2005r. wyjaśnił jednak, że oświadczenie to nie mogło stanowić podstawy do zmiany zapisów, a do chwili obecnej nie wpłynął wniosek o przerejestrowanie pojazdu ani zawiadomienie o jego zbyciu, a z dokumentów znajdujących się w wydziale nie wynika, aby nastąpiła zmiana właściciela pojazdu.

Organ odwoławczy podniósł, iż prawdziwości opisanego oświadczenia nie kwestionuje, niemniej jak wynika z oceny organu prowadzącego ewidencję pojazdów, nie jest ono wystarczające do wykreślenia z niej dotychczasowego właściciela.

Organ zaznaczył, iż obowiązek podatkowy nie jest związany z danym środkiem transportowym. Oprócz kryterium własności warunkiem koniecznym do powstania obowiązku podatkowego jest rejestracja dokonywana przez właściwe organy. Rejestracja oznacza decyzję o dopuszczeniu pojazdu do ruchu i następnie wpis do rejestru oraz wydanie właścicielowi pojazdu dowodu rejestracyjnego i tablic rejestracyjnych. Obowiązek podatkowy ciążył więc będzie na M. R. dotąd, dopóki przedmiotowy środek transportu nie zostanie wyrejestrowany lub nie zostanie czasowo wyłączony z ruchu. Organ podkreślił, iż kwestie związane z prawem własności pojazdu oraz czasowym wycofaniem pojazdu z ruchu należą do organów prowadzących ewidencję pojazdów, a nie organów podatkowych. Jeżeli zatem M. R., na której ciążył obowiązek podatkowy w podatku od środków transportowych w 2005r., obowiązku tego, tj. I raty podatku w wysokości 550 zł nie wykonała - to organ podatkowy był zobowiązany w zaskarżonej decyzji to zobowiązanie określić.

Na decyzję organu II instancji strona wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy. Wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji, postawiła zarzut naruszenia art. 8 pkt 5 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, art. 67, art. 97 § 1, art. 102 § 2, art. 120, art. 121 § 1, art. 122, art. 124, art. 125, art. 187 § 1, art. 191 oraz art. 210 § 1 pkt 6 i 4 Ordynacji podatkowej oraz naruszenia prawa procesowego przez stwierdzenie, że rozstrzygnięcie sprawy nie wymaga uprzedniego przeprowadzania postępowania wyjaśniającego w jakimkolwiek zakresie.

Ponadto wniosła o dopuszczenie dowodów ze skargi na decyzje Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. z dnia [...] 2004r. nr: [...], [...], [...], dopuszczenie dowodu z postanowienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. nr [...], które zostało doręczone w dniu 19 lipca 2005r., dopuszczenie jako dowodu upomnienia nr [...] wystawionego dnia 18 października 2005r., dopuszczenie dowodu z aktu notarialnego znajdującego się w aktach sprawy, dopuszczenie dowodów z odwołania z dnia 14 lipca 2005r. oraz pism procesowych z dnia 15 czerwca 2005r., 04 lipca 2005r., 14 lipca 2005r., 25 lipca 2005r., 04 sierpnia 2005r., 08 sierpnia 2005r., 06 września 2005r.

W uzasadnieniu skarżąca wskazała, iż nie zgadza się z twierdzeniem zawartym w zaskarżonej decyzji, że decyzja organu I instancji zawiera wyczerpujące uzasadnienie faktyczne. Podniosła, iż decyzja ta pozbawiona jest elementów wskazanych w art. 210 § 4 Ordynacji podatkowej, co stanowi naruszenie zarówno tego artykułu, jak i art. 124 omawianej ustawy. Analiza zgromadzonego materiału dowodowego musi znaleźć odzwierciedlenie w uzasadnieniu decyzji, które nie może ograniczać się do zdawkowego stwierdzenia o zasadności ustaleń organu I instancji i niezasadności zarzutów odwołania. Z uwagi na treść art. 222 Ordynacji podatkowej, szczególnym obowiązkiem organu odwoławczego jest ustosunkowanie się do zawartych w odwołaniu zarzutów przeciw decyzji I instancji, przede wszystkim przedstawienie konkretnych argumentów, z powodu których zarzuty odwołania nie zostały uznane za zasadne. Z uzasadnienia zaś zaskarżonej decyzji wynika, że na większość konkretnych zarzutów odwołania organ odwoławczy odpowiedział jedynie, że są nietrafne lub bezpodstawne. Ponadto tego rodzaju praktyka stoi w oczywistej sprzeczności z zasadami ogólnymi postępowania podatkowego wyrażonymi w art. 121 § 1 i art. 124 Ordynacji podatkowej.

Powołując się na przepisy kodeksu postępowania administracyjnego skarżąca twierdzi, że skoro jej wypowiedź jest istotna dla rozstrzygnięcia sprawy to należało ją utrwalić w formie protokołu, a nie notatki służbowej.

Powołując się na wyrok NSA uważa, że sąd administracyjny jest władny orzekać nie tylko o zgodności z prawem decyzji ostatecznej bezpośrednio wskazanej w skardze, lecz także o zgodności z prawem wszystkich poprzednich decyzji organów administracji, rozstrzygających o istocie tego samego stosunku administracyjnoprawnego.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze we W. wniosło o oddalenie skargi, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Sąd administracyjny bada zgodność zaskarżonej decyzji organu odwoławczego z punktu widzenia jej legalności, tj. zgodności tej decyzji z przepisami powszechnie obowiązującego prawa. Z brzmienia art. 145 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz.1270) wynika, że zaskarżona decyzja winna ulec uchyleniu wtedy, gdy Sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy.

Na podstawie art.134 §1 powyższej ustawy sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Sąd nie może wydać orzeczenia na niekorzyść skarżącego, chyba ze stwierdzi naruszenia prawa skutkujące stwierdzeniem nieważności zaskarżonego aktu lub czynności.

Oceniając zaskarżoną decyzję z punktu widzenia jej zgodności z prawem stwierdzić należy, że decyzja ta narusza prawo.

Spór w przedmiotowej sprawie dotyczy zasadności obciążenia skarżącej podatkiem od środków transportowych ( I rata za 2005 r.) od przyczepy marki AUTOSAN.

W myśl art.8 pkt 5 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych opodatkowaniu podatkiem od środków transportowych podlegają przyczepy i naczepy, które łącznie z pojazdem silnikowym posiadają dopuszczalną masę całkowitą od 7 ton i poniżej 12 ton, z wyjątkiem związanych wyłącznie z działalnością rolniczą prowadzoną przez podatnika podatku rolnego.

Art. 9 tej ustawy stanowi, że obowiązek podatkowy w zakresie podatku od środków transportowych ciąży na osobach fizycznych i osobach prawnych będących właścicielami środków transportowych. Jak właścicieli traktuje się również jednostki organizacyjne nieposiadające osobowości prawnej, na które środek transportowy jest zarejestrowany. Jeżeli środek transportowy stanowi współwłasność dwóch lub więcej osób fizycznych lub prawnych, obowiązek podatkowy w zakresie podatku od środków transportowych ciąży solidarnie na wszystkich współwłaścicielach. Obowiązek podatkowy powstaje od pierwszego dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym środek transportowy został zarejestrowany, a w przypadku nabycia środka transportowego zarejestrowanego - od pierwszego dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym środek transportowy został nabyty. W przypadku zmiany właściciela środka transportowego zarejestrowanego, obowiązek podatkowy ciąży na poprzednim właścicielu do końca miesiąca, w którym nastąpiło przeniesienie własności. Obowiązek podatkowy wygasa z końcem miesiąca, w którym pojazd został wyrejestrowany lub wydana została decyzja organu rejestrującego o czasowym wycofaniu pojazdu z ruchu.

Zgodnie z art.11 wskazanej ustawy podatek od środków transportowych jest płatny w dwóch równych ratach, w terminie do 15 lutego i do dnia 15 września każdego roku. Podmioty, na których ciąży ten podatek uiszczają go bez wezwania na rachunek budżetu gminy.

Z cyt. art. 9 wynika, że powstanie obowiązku podatkowego jest związane z dwiema sytuacjami. W pierwszym przypadku obowiązek podatkowy powstaje od pierwszego dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym środek transportowy został zarejestrowany. Decydujące znaczenie ma w tym przypadku dzień rejestracji, a nie dzień nabycia. Może zaistnieć taka sytuacja, że zakupiony nowy pojazd nie zostanie zarejestrowany, a przez to nie powstanie obowiązek płacenia podatku.

W drugim przypadku obowiązek podatkowy powstaje od pierwszego dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym zarejestrowany środek transportowy został nabyty. Decydujące znaczenie ma tu dzień nabycia pojazdu, a nie jego "przerejestrowania". W przypadku zmiany właściciela środka transportowego zarejestrowanego, obowiązek podatkowy ciąży na poprzednim właścicielu do końca miesiąca, w którym nastąpiło przeniesienie własności. Jeżeli pojazd zostałby do końca miesiąca wyrejestrowany lub czasowo wycofany z ruchu, obowiązek podatkowy wygaśnie z końcem miesiąca i nie będzie przez to obciążał nowego właściciela (por. L. Etel, S. Presnarowicz, Podatki i opłaty samorządowe. Komentarz, Wwa 1999, s. 103).

W rozpatrywanej sprawie ustalono, że przyczepa była zarejestrowana na skarżącą od 15 lutego 1991 r. W 2004 r. nie była ona podatnikiem podatku rolnego. Ponadto organ odwoławczy stwierdził, że oprócz kryterium własności warunkiem koniecznym powstania obowiązku podatkowego jest rejestracja pojazdu. Obowiązek podatkowy będzie ciążył na skarżącej dotąd, dopóki przedmiotowy środek transportu nie zostanie wyrejestrowany lub czasowo wyłączony z ruchu.

Skarżąca twierdzi, że przyczepę wraz z gospodarstwem przekazała swojemu synowi – Z. R. Na dowód tego przedstawiła umowę darowizny nieruchomości sporządzonej w formie aktu notarialnego z dnia 19 kwietnia 1995 r. oraz oświadczenie złożone w dniu 23 marca 2005 r. w Urzędzie Miasta W. Wydział Komunikacji, z którego wynika, że skarżąca w 1995 r. przekazała gospodarstwo rolne wraz z wszystkimi dobrami, w tym przyczepę, synowi w celu prowadzenia działalności rolniczej. Na okoliczności te wskazywał także pełnomocnik skarżącej w trakcie rozprawy przed organem w dniu 26 lipca 2005 r.

Nie można zgodzić się z Samorządowym Kolegium Odwoławczym, że obowiązek podatkowy związany jest wyłącznie z rejestracją pojazdu. Z treści art. 9 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych wynika, że w przypadku pojazdu już zarejestrowanego istotne znaczenie ma nabycie pojazdu. Organ odwoławczy zajął się analizą tylko pierwszej sytuacji opisanej w powyższym przepisie, nie rozważał natomiast czy w przedmiotowej sprawie nie zaistniała druga z tych sytuacji. Decydujące znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy ma wyjaśnienie czy syn skarżącej nabył od niej przyczepę, niezależnie od tego czy została ono na niego "przerejestrowana", czy też nie. Należy zauważyć, że organ odwoławczy nie kwestionuje prawdziwości oświadczenia skarżącej z dnia 23 marca 2005 r. Z drugiej jednak strony wskazuje, że według karty pojazdu skarżąca jest właścicielem pojazdu.

Niewyjaśnienie powyższych okoliczności narusza art. 122 i art.187 §1 Ordynacji podatkowej. Wyrażona w art.122 zasada prawdy obiektywnej oznacza obowiązek ustalenia stanu faktycznego zgodnie ze stanem rzeczywistym. Zasadę te realizuje szereg przepisów o postępowaniu dowodowym, spośród których zasadnicze znaczenie ma art.187 §1, nakazujący zebrać i rozpatrzyć w sposób wyczerpujący cały materiał dowodowy. Uzasadnienie zaskarżonej decyzji nie odpowiada wymogom określonym w art. art.210§4 Ordynacji podatkowej. Naruszono także art.9 ust.4 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych. Ponadto nie wyjaśniono czy skarżąca była podatnikiem podatku rolnego w 2005 r.

Sąd nie przesądza, czy skarżąca mają rację, czy nie. Stwierdza jedynie, że obciążenie jej podatkiem, wobec niewyjaśnienia okoliczności faktycznych istotnych z punktu widzenia mających zastosowanie w sprawie przepisów prawnych, jest przedwczesne

Odnośnie wniosku skarżącej o dopuszczenie jako dowodu pism wskazanych w skardze należy zauważyć, że zgodnie z art. art.106 §3 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi sąd może przeprowadzić dowód uzupełniający z dokumentu, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenie postępowania w sprawie. Celem postępowania dowodowego, o którym stanowi wskazany art.106 §3 nie jest ponowne ustalenie stanu faktycznego sprawy administracyjnej, lecz ocena czy właściwie w sprawie organy ustaliły ten stan zgodnie z regułami obowiązującymi w procedurze administracyjnej, a następnie czy prawidłowo zastosowały przepisy prawa materialnego do poczynionych ustaleń. Przeprowadzenie uzupełniającego postępowania dowodowego z dokumentu przez sąd administracyjny będzie więc dopuszczalne wówczas, gdy wniesiony, bądź dopuszczony z urzędu dowód pozostaje w związku z oceną legalności zaskarżonego aktu (por. wyrok NSA z dnia 6 października 2005 r., II GSK 164/05).

Z uwagi na niekompletność akt sprawy Sąd przeprowadził dowód z akt administracyjnych I SA/Bd 705/05. Sąd odmówił przeprowadzenia dowodu z dokumentów wskazanych w pkt 3 i 4 skargi, bowiem skarżąca nie sprecyzowała jakie istotne wątpliwości miałyby być za ich pomocą wyjaśnione oraz z pisma wymienionego pkt 5, gdyż w ocenie Sądu, nie ma ono istotnego znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy.

Mając powyższe uwadze na podstawie art.145§1 pkt 1 lit. a oraz c ustawy z dnia 30 sierpnia Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. nr 153, poz.1270) orzeczono jak w sentencji. Na podstawie art.152 cyt. ustawy Sąd określił, iż zaskarżona decyzja nie może być wykonana.