Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VII SA/Wa 1338/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2013-10-04 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Hasła tematyczne: Nadzór budowlany
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 138 par. 2
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 10
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jolanta Augustyniak-Pęczkowska (spr.), , Sędzia WSA Tadeusz Nowak, Sędzia WSA Maria Tarnowska, Protokolant spec. Mariusz Gąsiński-Goc, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 października 2013 r. sprawy ze skargi E. J. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] kwietnia 2013 r. znak [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji w części oraz umorzenia postępowania w pozostałym zakresie I. uchyla zaskarżoną decyzję, II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku, III. zasądza od Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz E. J. kwotę 257 (dwieście pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] kwietnia 2013 r., znak: [...], na podstawie art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r., poz. 267), dalej k.p.a., po rozpatrzeniu odwołania [ S.A. Oddział w [...] – uchylił decyzję Wojewody [...] z dnia [...] stycznia 2013 r. ([...]), stwierdzającą, na wniosek E. J., nieważność decyzji Architekta Miejskiego w [...] z dnia [...] września 1988 r., ([...]) zatwierdzającej plan realizacyjny i udzielającej Zakładowi Energetycznemu w [...] pozwolenia na budowę linii energetycznej 110 kV FSM - BZM do stacji 220 kV/110 kV [...], w części dotyczącej działki nr [...]. gm. [...], oraz umarzającej postępowanie w pozostałym zakresie, i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji.

Organ stwierdził, że zasady ustalania, kto ma w danej sprawie interes prawny, miały zastosowanie również w postępowaniu nieważnościowym. Skoro badana decyzja dotyczyła linii energetycznej za stronę postępowania należało uznać następcę prawnego inwestora, Z-du Energetycznego w [...], to jest [...] S.A.

Zaznaczył następnie, że doręczanie pism do spółki akcyjnej zgodnie z art. 45 k.p.a., powinno nastąpić na adres jej siedziby podany w rejestrze sądowym. Spółka została zatem pozbawiona możliwości uczestnictwa w postępowaniu. Nie doręczono jej decyzji organu I instancji, jak i zawiadomienia o wszczęciu postępowania. Organ wojewódzki korespondencję, kierował na adres Oddziału [....] S.A. w [....], zamiast na adres siedziby Spółki.

Powołując się na orzecznictwo organ wyjaśnił, że co do zasady, doręczenie decyzji jednostce organizacyjnej strony, a nie na adres siedziby głównej, nie stanowi skutecznego doręczenia przesyłki. Należało ustalić w bazie Krajowego Rejestru Sądowego siedzibę i adres podmiotu tam wpisanego.

W związku z powyższym organ stwierdził, że Wojewoda [...] naruszył art. 10 § 1 i 64 § 4 k.p.a., ponieważ nie zapewnił [...] S.A. z siedzibą w [...] prawa do czynnego udziału w postępowaniu nadzorczym, co stanowi uchybienie, o którym mowa w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. Należało zatem zastosować art. 138 § 2 kpa. Organ winien również zwrócić się do [...] S.A. o przesłanie dokumentu wskazującego, że 6 września 1988 r. inwestor posiadał, bądź obecnie posiada prawo do dysponowania działką nr [...] na cele budowlane.

Dodał, że ze względu na formalny charakter rozstrzygnięcia merytoryczne zarzuty odwołania nie podlegały ocenie.

Skargę na powyższą decyzję złożyła E. J. i wnosząc o jej uchylenie zarzuciła naruszenie:

- art. 45 w zw. z art. 6 kpa przez błędne wskazanie jego uchybienia przez organ I instancji, co polegało na wadliwym doręczeniu decyzji z dnia [...] stycznia 2013r.,

- art. 10 § 1 w zw. z art. 28 k.p.a. przez nieuprawnione wskazanie, że organ I instancji nie zapewnił stronie czynnego udziału w postępowaniu, a przed wydaniem decyzji uchybił obowiązkowi umożliwienia jej wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań,

- art. 138 § 2 k.p.a. poprzez jego nienależyte zastosowanie,

Zdaniem skarżącej kierowanie korespondencji na adres oddziału spółki w [ nie stanowiło żadnego uchybienia normom postępowania, zatem nie pozbawiło strony możliwości wzięcia czynnego udziału w sprawie. Podmiot ten brał czynny udział w postępowaniu przed organem I instancji, kierując pisma, składając dokumenty, biorąc udział w przesłuchaniu strony i korzystając z prawa odwołania. Osoby występujące w imieniu oddziału spółki, stanowiącego jej część strukturalną, działały za zgodą osób uprawnionych do reprezentacji spółki i z ich upoważnienienia. W związku z powyższym nieuprawniony był zarzut naruszenia przez organ wojewódzki art. 61 § 4 k.p.a. i art. 10 § 1 k.p.a.

Skarżąca podniosła, że w KRS wskazane są także siedziby oddziałów ww. spółki, w tym oddziału w [...]. Kierowanie pism na adres oddziału spółki nie było zatem dokonywane wadliwie.

W ocenie skarżącej, organ naruszył art. 138 § 2 k.p.a. Organ wojewódzki wnikliwie bowiem przeprowadził postępowanie dowodowe.

W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał stanowisko przedstawione w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

Uwzględnienie skargi następuje w przypadku stwierdzenia naruszenia prawa materialnego mającego wpływ na wynik sprawy lub istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu, na podstawie art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej ppsa.

Zdaniem organu odwoławczego Wojewoda [...] kierując korespondencję do [...] S.A. Oddziała w [...], zamiast do [...] S.A. z siedzibą w [...] naruszył art. 10 § 1 i 64 § 4 kpa, a także art. 45 k.p.a., ponieważ nie zapewnił spółce macierzystej prawa do czynnego udziału w niniejszej sprawie, co stanowi uchybienie, o którym mowa w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a.

Stanowisko organu drugiej instancji nie jest zasadne.

Przede wszystkim zaznaczyć trzeba, że skierowanie decyzji do oddziału spółki akcyjnej, a więc jedynie do wydzielonego organizacyjnie w jej strukturze podmiotu, niewątpliwie stanowi o skierowaniu decyzji do błędnie oznaczonego - według obowiązujących zasad prawnych oznaczania tożsamości - podmiotu. Nie jest to jednak wada, o której mowa w art. 156 § 1 pkt 4 k.p.a. (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6 maja 2008 r. sygn. akt II GSK 73/08, publ. http:/orzeczenia.nsa.gov.pl). Stanowi bowiem o uchybieniu zasadom wynikającym z art. 107 § 1 k.p.a. oraz art. 10 k.p.a.

Nadto, naruszenie powyższych norm może, ale nie musi być podstawą do zwrócenia sprawy organowi pierwszej instancji do ponownego rozpatrzenia.

Należy mieć bowiem na uwadze, że w orzecznictwie i piśmiennictwie podkreśla się, iż decyzje wydawane na podstawie art. 138 § 2 k.p.a. muszą opierać się na łącznym spełnieniu przesłanek wymienionych w tym przepisie. Nie jest wystarczające samo ustalenie naruszenia przez organ I instancji przepisów postępowania, należy bowiem wykazać jednocześnie, czy konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie (por. Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 25 września 2012r., sygn. akt II OSK 1861, LEX nr 1251866 oraz B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Wydawnictwo C.H. Beck, Warszawa 2011 r. str. 518).

Nadal podstawową przesłanką prawną wydania decyzji kasacyjnej - po zmianie tego przepisu z dniem 11 kwietnia 2011r. - będzie niezbędny dla prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy "zakres postępowania wyjaśniającego", czyli "konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy mający istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie".

Tak więc nie w każdym przypadku pozbawienie strony udziału w postępowaniu będzie obligowało organ do zastosowania art. 138 § 2 k.p.a. Jeśli organ odwoławczy ma możliwość usunięcia wad postępowania pierwszoinstancyjnego we własnym zakresie, przez co stwierdzone uchybienie nie będzie miało istotnego wpływu na wynik sprawy, winien orzec merytorycznie (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 4 marca 2012r., sygn. akt II SA/Ol 124/12, publ. Wspólnota 2012/17-18/48.

W ocenie Sądu taka sytuacja miała miejsce w niniejszej sprawie. Organ odwoławczy po ustaleniu - na podstawie aktualnej informacji zamieszczonej w bazie Krajowego Rejestru Sądowego - że [...] S.A. Oddział w [...], jest oddziałem [...] S.A. z siedzibą w [...], winien zawiadomić spółkę macierzystą o toczącym się postępowaniu, zobowiązując jednocześnie do złożenia oświadczenia, czy Spółka konwaliduje dotychczas podjęte czynności Oddziału.

Tylko w przypadku niepotwierdzenia działań Oddziału organ miał obowiązek uchylić zaskarżoną decyzję i przekazać sprawę do ponownego rozpoznania Wojewodzie [, w przeciwnym razie doszłoby bowiem do naruszenia art. 10 k.p.a. oraz art. 15 k.p.a., co w dalszej kolejności mogłoby stanowić podstawę do wznowienia postepowania, w oparciu o przesłankę wymienioną w art 145 § 1 pkt 4 kpa, o ile z takim wnioskiem wystąpiłaby strona,

Słusznie natomiast wyjaśnił Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego - wbrew zarzutom skargi - że spółka akcyjna, jest jednostką organizacyjną, o której mowa w art. 45 k.p.a. Pisma kierowane do takiego podmiotu, a tym bardziej decyzja, powinny być zatem doręczane tylko w sposób ściśle określony w tym przepisie, to jest w lokalu jego siedziby do rąk osób uprawnionych do odbioru pism.

Niemniej, w świetle przedstawionej wyżej argumentacji, rzeczą organu odwoławczego przy ponownym rozpoznaniu sprawy będzie jednoznaczne ustalenie spółki macierzystej [...] S.A. Oddziału w [...] oraz jej zawiadomienie o toczącym się w trybie nadzoru postępowaniu oraz wezwanie do wskazania, czy potwierdza działania tego Oddziału. W zależności od udzielonej odpowiedzi, organ uchyli decyzję organu I instancji i przekaże sprawę do rozpoznania temu organowi bądź wyda rozstrzygnięcie merytoryczne.

Słuszne okazały się zatem zarzuty skargi dotyczące naruszenia art 138 § 2 kpa i art. 10 kpa.

W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit c p.p.s.a oraz art. 152 p.p.s.a. orzekł, jak w punkcie I i II wyroku.

O kosztach rozstrzygnięto w oparciu o art. 200 ww. ustawy.