Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt I SA/Gl 641/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2015-10-22 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 33
journal: Dz.U. 2014 poz 1619
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - tekst jednolity
article: art. 2 ust. 1 i 3,  art. 7
journal: Dz.U. 2014 poz 1204
law: Ustawa z dnia 21 kwietnia 2005 r. o opłatach abonamentowych - tekst jednolity.
article: art. 151
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Ewa Madej, Sędziowie WSA Dorota Kozłowska (spr.), Anna Tyszkiewicz-Ziętek, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 22 października 2015 r. sprawy ze skargi M. C. na postanowienie Poczty Polskiej S.A. Centrum Obsługi Finansowej w K. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym oddala skargę.


UZASADNIENIE

Dyrektor Centrum Obsługi Finansowej Poczty Polskiej S.A. (dalej: Dyrektor COF, wierzyciel) postanowieniem z dnia [...] r., nr [...] na podstawie art. 34 § 2 i art. 17 § 1a ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tj. Dz.U. z 2014 r., poz. 1619, dalej: u.p.e.a.) w zw. z art. 7 ust. 1 i 3 ustawy dnia 21 kwietnia 2005 r. o opłatach abonamentowych (t.j. Dz.U. z 2014 r., poz. 1204, dalej: ustawa abonamentowa) oraz art. 138 § 1 pkt 1 kodeksu postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2013 r., poz. 267, dalej: k.p.a.) w zw. z art. 144 k.p.a. i art. 18 u.p.e.a. po rozpoznaniu zażalenia M. C. (dalej: zobowiązany, skarżący) utrzymał w mocy postanowienie z dnia [...] r., nr [...], wydane z upoważnienia Dyrektora Poczty Polskiej S.A. Centrum Obsługi Finansowej, w którym zarzuty zobowiązanego uznano za nieuzasadnione.

Wierzyciel w związku z brakiem realizacji należności z tytułu zaległych opłat abonamentu RTV przez zobowiązanego sporządził tytuły wykonawcze o nr od [...] do nr [...], które w dniu [...] r. zostały przekazane do realizacji do Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w G. (dalej: organ egzekucyjny). Tytuły wykonawcze obejmowały: należności z tytułu zaległych opłat abonamentu RTV za okres od stycznia 2008 r. do grudnia 2012 r., w wysokości [...] zł. oraz odsetki w wysokości [...] zł. Pismem z dnia 23 lipca 2013 r. zobowiązany wniósł do organu egzekucyjnego zarzuty w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego w administracji wymienione w art. 33 u.p.e.a., polegające na:

1. niedopuszczalności egzekucji administracyjnej,

2. niedopuszczalności zastosowanego środka egzekucyjnego,

3. braku uprzedniego doręczenia upomnienia, o którym mowa w art. 15 u.p.e.a,

4. zastosowaniu zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego,

5. niespełnieniu w tytułach wykonawczych wymogów określonych w art. 27 u.p.e.a.

Postanowieniem z dnia [...] r., nr [...] wierzyciel uznał zarzuty za nieuzasadnione.

Zobowiązany w ustawowym terminie złożył zażalenie na powyższe postanowienie zarzucając mu :

1. naruszenie przepisów art. 54 § 1, § 5 i § 6 w zw. z art. 79 § 1-5 u.p.e.a poprzez błędne zastosowanie polegające na "oddaleniu skargi", w sytuacji gdy wykazał, iż organ egzekucyjny zaniechał prawidłowego zawiadomienia o zastosowanym środku egzekucyjnym, bowiem zawiadomienie z dnia 2 lipca 2013 r. nie spełnia wymagań ustawowych,

2. naruszenie art. 7 i art. 77 k.p.a, poprzez niewyjaśnienie wszystkich istotnych okoliczności sprawy skutkujące bezzasadnym uznaniem, że nie dokonał prawidłowego wyrejestrowania odbiornika telewizyjnego.

Dyrektor COF nie uwzględnił zażalenia i utrzymał w mocy postanowienie z dnia [...] r., nr [...]. Na wstępie podkreślił, że obowiązkiem organu administracji, wynikającym z zawartej w art. 7 k.p.a. zasady prawdy obiektywnej jest dokładne wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy. Organ administracji jest zobowiązany do podejmowania wszelkich kroków zmierzających do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i powinien prowadzić postępowanie w taki sposób, aby pogłębić zaufanie obywateli do państwa. Obowiązek ten jest realizowany dzięki nakazowi zebrania i wyczerpującego rozpatrzenia przez organ administracji całego materiału dowodowego, co przy rozpatrywaniu sprawy przez organ I instancji miało miejsce.

Wierzyciel wskazał, że na podstawie zebranego materiału dowodowego ustalił, że zobowiązany dokonał rejestracji odbiorników radiofonicznego i telewizyjnego po złożeniu w dniu 8 stycznia 1981 r. w Urzędzie Pocztowym G. [...] wniosku o zezwolenie na używanie odbiorników RTV, w wyniku czego otrzymał książeczkę radiofoniczną o nr [...], a po wyczerpaniu dowodów wpłaty z tej książeczki, kolejną książeczkę o nr [...].

Dyrektor COF nie zgodził się z autorem zażalenia, że wierzyciel w zaskarżonym postanowieniu bezzasadnie przyjął, iż zobowiązany nie dokonał skutecznego wyrejestrowania posiadanych odbiorników RTV. Takie twierdzenie zobowiązanego nie znajduje uzasadnienia w świetle zebranych w sprawie dowodów. Poczta Polska S.A. nie posiada dowodu potwierdzającego wyrejestrowanie przez zobowiązanego odbiorników RTV w 2007 r., ani w latach następnych. Zdaniem wierzyciela zobowiązany na potwierdzenie zaprzestania używania zarejestrowanych w 1981 r. odbiorników RTV nie przedstawił żadnego dowodu, oświadczając jedynie, w zarzutach na prowadzone postępowanie egzekucyjne, iż złożył w dniu 10 czerwca 2007 r. pisemne oświadczenie o "rezygnacji z korzystania z odbiornika radiowego i telewizyjnego we własnym gospodarstwie domowym", nie przedstawiając jednak kopii tego oświadczenia. Dyrektor COF zauważył, że zobowiązany powoływał się na oświadczenie z dnia 10 czerwca 2007 r., a kserokopia dowodu nadania przesyłki poleconej z nieznaną zawartością dotyczy przesyłki z dnia 7 czerwca 2010 r.

Dyrektor COF rozpoznając zażalenie stwierdził, że zasadnie wierzyciel w zaskarżonym postanowieniu wskazał na obowiązujące na mocy ustawy z dnia 21 kwietnia 2005 r. o opłatach abonamentowych rozporządzenie Ministra Transportu z dnia 25 września 2007 r. (Dz.U. z 2007 r., Nr 187 poz. 1342) w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych, które zostało uchylone obecnie obowiązującym rozporządzeniem Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia 17 grudnia 2013 r. (Dz.U. z 2013 r. poz. 1676) w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych, jako na akty prawne nakładające na posiadacza odbiorników RTV m.in. obowiązek niezwłocznego powiadomienia Poczty Polskiej o zaprzestaniu używania odbiorników, w trybie wskazanym w tych aktach prawnych. Rzekome zaś złożone przez skarżącego w 2007 r. (lub 2010) pisemne oświadczenie o "rezygnacji z korzystania z odbiornika radiowego i telewizyjnego we własnym gospodarstwie domowym", nie może stanowić o dopełnieniu obowiązku wyrejestrowania odbiorników i wbrew twierdzeniom zobowiązanego zawartemu w zażaleniu nie stanowi o tym, że: "z dniem 7 czerwca 2010 r. ustał wobec niego obowiązek zapłaty abonamentu, w związku z czym wszelkie czynności Poczty Polskiej S.A. dokonane po tej dacie m.in. wysłanie upomnienia 29 czerwca 2012 r. były już bezskuteczne jako zmierzające do ściągnięcia nienależnego świadczenia pieniężnego o charakterze publicznym".

Dyrektor COF wyjaśnił, że obowiązek uiszczania opłaty abonamentowej, zgodnie z treścią art. 2 ust. 3 ustawy z dnia 21 kwietnia 2005 r. o opłatach abonamentowych powstaje od pierwszego dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym dokonano rejestracji odbiornika radiofonicznego lub telewizyjnego i trwa do czasu ich wyrejestrowania lub dopełnienia w placówce pocztowej Poczty Polskiej S.A. formalności związanych ze zwolnieniem od opłat.

Analizując zgromadzony materiał dowodowy wierzyciel wskazał, że zobowiązany był w latach 2006-2010 pięciokrotnie wzywany przez Pocztę Polską, w formie pisemnych zawiadomień, do dobrowolnego uregulowania zaległych opłat abonamentowych za kolejne okresy od stycznia 2002 r. do kwietnia 2010 r., a przed skierowaniem tytułów wykonawczych do organu egzekucyjnego, żona zobowiązanego odebrała w dniu 5 lipca 2012 r. upomnienie, wzywające do zapłaty w terminie 7 dni zaległych opłat abonamentowych, informujące jednocześnie o zagrożeniu skierowania sprawy na drogę egzekucji administracyjnej.

Dyrektor COF powołał się również na uzasadnienie wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 16 marca 2010 roku, sygn. akt K 24/08, w którym Trybunał stwierdził, iż obowiązek uiszczenia opłaty abonamentowej ciąży na posiadaczu zarejestrowanego odbiornika z mocy prawa i nie trzeba w tym celu wydawać decyzji, ani postanowienia. Poczta nie musi wysyłać upomnienia, ponieważ postępowanie egzekucyjne może być wszczęte bez jego doręczania, gdyż zobowiązany ma ustawowy obowiązek obliczenia lub uiszczenia opłat abonamentowych bez wezwania.

Wierzyciel zatem z uwagi na bezskuteczność wezwania do zapłaty, zawartego w upomnieniu, mając na uwadze przepis art. 6 § 1 u.p.e.a. oraz korzystając z uprawnień nadanych w art. 7 ust. 5 ustawy abonamentowej przekazał w dniu [...] r. tytuły wykonawcze do Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w G. Wierzyciel zauważył, że między otrzymaniem przez zobowiązanego upomnienia, a skierowaniem tytułów wykonawczych do organu egzekucyjnego, upłynęło blisko 7 miesięcy Dlatego też zarzut zobowiązanego, że "postępowanie egzekucyjne mogło być wszczęte dopiero po upływie 7 dni od dnia doręczenia tego upomnienia" uznał za całkowicie bezpodstawny.

Dyrektor COF wskazał także, że z zebranego w sprawie materiału dowodowego wynika, że w związku z wejściem w życie z dniem 13 grudnia 2007 r. rozporządzenia Ministra Transportu z dnia 25 września 2007 r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych (Dz. U. z 2007 r. nr 187 poz. 1342), zobowiązany został jako posiadacz imiennej książeczki radiofonicznej powiadomiony przez Pocztę Polską o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego ([...]), użytkownikowi odbiorników radiofonicznych /telewizyjnych. Przepisy rozporządzenia Ministra Transportu z dnia 25 września

2007 r. nie zawierały dyspozycji dokonania z urzędu przez Pocztę Polską powtórnej rejestracji odbiorników, potwierdzonych dotychczasowymi dowodami ich zarejestrowania, a jedynie zobowiązały Pocztę Polską do nadania z urzędu dotychczasowym posiadaczom imiennych książeczek indywidualnego numeru identyfikacyjnego. Oznacza to, że nie było wymagane powtórne zarejestrowanie odbiorników przez dotychczasowych posiadaczy, jak również potwierdzenie użytkowania odbiorników przez dotychczasowych posiadaczy.

Poczta Polska nie odnotowała zwrotu przesyłki listowej zawierającej zawiadomienie, co pozwoliło na przyjęcie, że zostało ono przez zobowiązanego odebrane.

Wierzyciel wskazał także, że zobowiązany nie kwestionował w żadnym z pism kierowanych do Poczty Polskiej S.A. faktu dokonania rejestracji odbiorników RTV, jak również otrzymania Zawiadomienia o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego użytkownikowi odbiorników radiofonicznych/telewizyjnych oraz zawiadomień wzywających do dobrowolnego uregulowania zaległych opłat abonamentowych.

Dyrektor COF odnosząc się do podniesionego przez skarżącego charakteru opłaty abonamentowej wyjaśnił, że abonament radiowo-telewizyjny, zgodnie z poglądem wyrażonym w uzasadnieniu wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 16 marca 2010 r., sygn. akt K 24/08, jest rodzajem daniny publicznej niebędącej podatkiem, a jedynie zbliżonej do podatku. Nie jest on opłatą w klasycznej postaci, lecz ma charakter daniny publicznej związanej z możliwością korzystania z publicznych mediów i stanowi dochód celowy pozabudżetowy, przeznaczony na finansowanie misji publicznej Polskiego Radia i TVP. Abonament jest opłatą, o której mowa w art. 2 § 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz.U. z 2012 r. poz. 749, z późn. zm. dalej O.p.), zgodnie z którym, w przypadku gdy odrębne przepisy nie stanowią inaczej, przepisy działu III Ordynacji podatkowej - Zobowiązania podatkowe, stosuje się również do opłat oraz niepodatkowanych należności budżetu państwa, do których ustalenia lub określenia uprawnione są organy inne niż organy podatkowe. Zatem na mocy tego przepisu, do opłat abonamentowych będzie miał zastosowanie m.in. art. 70 § 1 O.p., który stanowi, iż zobowiązanie podatkowe przedawnia się z upływem 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym upłynął termin płatności podatku. Dyrektor COF powołał się w tym względzie także na wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 6 listopada 2012 r., sygn. akt I SA/Gl 210/12.

Dyrektor COF odnosząc się do zarzutu niedopuszczalności egzekucji administracyjnej stwierdził, że Poczta Polska S.A na mocy art. 7 ust. 3 abonamentowej jest uprawniona do żądania wykonania w drodze egzekucji administracyjnej obowiązku uiszczania opłaty abonamentowej RTV oraz opłaty pobieranej w przypadku stwierdzenia używania niezarejestrowanego odbiornika radiofonicznego lub telewizyjnego, przy zastosowaniu wprost przepisów o postępowaniu egzekucyjnym w administracji w zakresie obowiązków o charakterze pieniężnym. Przepis ten stanowi podstawę do stosowania egzekucji administracyjnej w myśl art. 2 § 1 pkt 5 u.p.e.a. Ponadto zgodnie art. 3 § 1 u.p.e.a. egzekucję administracyjną stosuje się do obowiązków określonych w art. 2, gdy wynikają one z decyzji lub postanowień właściwych organów, albo - w zakresie administracji rządowej i jednostek samorządu terytorialnego - bezpośrednio z przepisu prawa, chyba że przepis szczególny zastrzega dla tych obowiązków tryb egzekucji sądowej.

Wprawdzie będąca dysponentem opłat abonamentowych Krajowa Rada Radiofonii i Telewizji, nie jest organem administracji rządowej i nie mieści się w żadnym z działów administracji rządowej. Nie przesądza to jednak o niemożliwości prowadzenia egzekucji administracyjnej nieuiszczonego abonamentu. W tej kwestii wiążący jest wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 16 marca 2010 r., sygn. akt K 24/08, w uzasadnieniu którego Trybunał stwierdził, że mimo, iż obowiązek uiszczania abonamentu nie należy do zakresu administracji rządowej, przepis art. 3 u.p.e.a. nie stanowi przeszkody prowadzenia egzekucji administracyjnej opłat abonamentowych Poczta Polska S.A. jest wierzycielem i egzekucja nieuiszczonego abonamentu jest prawnie możliwa, gdyż ustawa abonamentowa jako lex specialis ma pierwszeństwo przed przepisami ustawy o postępowaniu egzekucyjnym. Pogląd ten, zdaniem Trybunału Konstytucyjnego dodatkowo uzasadniają publicznoprawny charakter abonamentu, wyraźne upoważnienie Poczty Polskiej do żądania wykonania obowiązku rejestracji odbiorników i uiszczania opłat abonamentowych (art. 7 ust. 5 ustawy abonamentowej). Przesądza to o dopuszczalności prowadzenia egzekucji administracyjnej, w celu wyegzekwowania obowiązku uiszczenia zaległego abonamentu, bez konieczności wydania decyzji czy postanowienia, a jedynie na podstawie przepisu prawa, i to nawet pomimo tego, że obowiązek uiszczania abonamentu nie mieści się w zakresie administracji rządowej.

Dyrektor COF nie podzielił także zarzutu autora zażalenia dotyczącego naruszenia przepisów postępowania: art. 7 i 77 § 1 k.p.a., wskazując, że organ l instancji ustosunkował się do twierdzeń uważanych przez zobowiązanego za istotne dla sposobu załatwienia sprawy, dokładnie wyjaśnił i uzasadnił w zaskarżonym postanowieniu podstawy prawne i faktyczne zajętego stanowiska, a swoje rozstrzygnięcie oparł na podstawie przepisów prawa obowiązujących w dacie wydania postanowienia.

W skardze na postanowienie Dyrektora COF, wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, skarżący zarzucił naruszenie:

1. art. 138 §1 pkt 1 k.p.a. w zw. z art. 144 k.p.a. poprzez niewłaściwe zastosowanie polegające na utrzymaniu w mocy postanowienia Dyrektora COF z dnia [...]r., podczas gdy zaistniały podstawy do jego uchylenia;

2. art. 34 § 4 u.p.e.a. poprzez jego niezastosowanie polegające na nieumorzeniu postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułów wykonawczych nr [...] z dnia [...] r. pomimo skutecznego wyrejestrowania przez skarżącego odbiornika radiowo- telewizyjnego (skarżony organ nie przedstawił jakiegokolwiek przeciwdowodu, obciążając obowiązkiem dowodzenia skarżącego);

3. art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. poprzez niewłaściwe zastosowanie polegające na niewyjaśnieniu wszystkich istotnych okoliczności sprawy oraz niewykazaniu, że skarżący nie dokonał skutecznego wyrejestrowania odbiornika radiowo-telewizyjnego, co stanowiłoby jedyną przesłankę obciążenia skarżącego obowiązkiem uiszczenia opłaty abonamentowej za lata 2008-2013.

4. art. 124 § 1 i 2 k.p.a. w zw. z art. 54 § 5 i art. 18 u.p.e.a. poprzez niewłaściwe ich zastosowanie polegające na nieprawidłowym ustosunkowaniu się przez organ nadzoru do treści zażalenia i wadliwym uzasadnieniu faktycznym i prawnym, nie spełniającym przesłanek ustawowych.

Stawiając powyższe zarzuty skarżący wniósł o uchylenie w całości zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego go postanowienia Dyrektora COF z dnia [...] r. Ponadto wniósł o zasądzenie na jego rzecz od Dyrektora COF zwrotu kosztów postępowania.

W uzasadnieniu skargi skarżący wskazał, że nie sposób się zgodzić z zarzutami organów I i II instancji, jakoby nie dokonał skutecznego wyrejestrowania odbiornika radiowo-telewizyjnego, znajdującego się w lokalu mieszkalnym przy ul. [...] w G. Podniósł, że przedstawił dowód nadania przesyłki poleconej, zawierającej rzeczone oświadczenie, które z przyczyn całkowicie niezależnych od niego nie zostało złożone do wewnętrznych akt prowadzonych przez Pocztę Polską S.A. W ten sposób organy I i II instancji próbują przerzucić obowiązek dowodzenia na skarżącego, co stoi w sprzeczności z zasadą oficjalności postępowania administracyjnego i obowiązku gromadzenia dowodów z urzędu.

Skarżący wywodził, że zaskarżone postanowienie narusza przepisy art. 138 §1 pkt 1 k.p.a. w zw. z art. 144 k.p.a. Organ II instancji błędne zastosował wskazane przepisy, gdyż utrzymał w mocy postanowienia Dyrektora COF z dnia [...] r., podczas gdy zaistniały podstawy do jego uchylenia. Zarzuty podniesione w zażaleniu zasługiwały bowiem na uwzględnienie.

Uzasadniając zarzut naruszenia art. 34 § 4 u.p.e.a. skarżący stwierdził, że pomimo istnienia oczywistych przesłanek faktycznych - faktu wyrejestrowania odbiornika radiowo-telewizyjnego - organ nie umorzył postępowania egzekucyjnego. Ponadto skarżący wskazał, że organy naruszyły art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a., ponieważ nie wyjaśniły wszystkich istotnych okoliczności sprawy oraz nie wykazały, że skarżący nie dokonał skutecznego wyrejestrowania odbiornika radiowo-telewizyjnego, co stanowiłoby jedyną przesłankę obciążenia skarżącego obowiązkiem uiszczenia opłaty abonamentowej za lata 2008-2012. W tym zakresie w sposób niedopuszczalny organ obciążył go obowiązkiem dowodzenia okoliczności wyrejestrowania odbiornika radiowo-telewizyjnego. Odpowiednie zastosowanie przez organ II instancji art. 6 k.c. i jego przeniesienie na grunt postępowania administracyjnego jest niedopuszczalne i nie znajduje prawnego uzasadnienia.

Uzasadniając zarzut naruszenia art. 124 § 1 i § 2 k.p.a. w zw. z art. 54 § 5 i art. 18 u.p.e.a. skarżący poniósł, że zaskarżone postanowienie zawiera błędne uzasadnienie faktyczne i prawne, nie spełniające przesłanek ustawowych. Dyrektor COF w całości oparł się na wadliwych ustaleniach Centrum Obsługi Finansowej Działu Abonamentu Poczty Polskiej S.A., nie wykazując jakiejkolwiek inicjatywy w prawidłowym ustaleniu stanu faktycznego, co w konsekwencji wpłynęło na wadliwość uzasadnienia zaskarżonego postanowienia.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor COF wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.

Odpowiadając na zarzut naruszenia art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. wierzyciel wskazał, że zgodnie z wydanym na podstawie art. 6 ust. 4 ustawy abonamentowej, rozporządzeniem Ministra Infrastruktury z dnia 22 lipca 2005 r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych (Dz. U. z 2005 r. nr 141, poz. 1190) posiadacz imiennej książeczki radiofonicznej był zobowiązany powiadomić placówkę operatora publicznego, o którym mowa w art. 5 ust. 1 ustawy abonamentowej (tj. Poczty Polskiej) o zaprzestaniu używania odbiorników, w terminie 7 dni od dnia zaistnienia tego zdarzenia (§ 3). Zgłoszenia zaprzestania używania wszystkich odbiorników RTV należało dokonać po przedstawieniu w urzędzie pocztowym dwóch wypełnionych odcinków "W", stanowiących integralną część obowiązujących wówczas książeczek radiofonicznych. Urząd pocztowy zatrzymywał okładkę książeczki, wraz z jednym odcinkiem "W", a pozostałą część książeczki, wraz z drugim odcinkiem "W", potwierdzonym podpisem pracownika poczty i odciskiem datownika, zwracał klientowi. Zasady postępowania w przypadku wyrejestrowania odbiorników RTV zawarte były w książeczce radiofonicznej. Na mocy obowiązującego od 13 grudnia 2007 r. rozporządzenia Ministra Transportu z dnia 25 września 2007 r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych, zgodnie z § 4, o zaprzestaniu używania odbiorników RTV ich użytkownik był zobowiązany niezwłocznie powiadomić operatora publicznego (tj. Pocztę Polską), poprzez złożenie w placówce tego operatora "Formularza zgłoszenia zmiany danych", którego wzór został określony w załączniku nr 3 do tego rozporządzenia. Potwierdzeniem dokonania wyrejestrowania odbiorników RTV był wypełniony i podpisany przez użytkownika "Formularz" uzupełniony przez pracownika operatora publicznego o datę przyjęcia formularza, jego podpis i odcisk datownika i przekazany zgłaszającemu wyrejestrowanie odbiorników.

Ponadto Dyrektor COF stwierdził, że w rozumieniu obowiązującej do dnia 31 grudnia 2012 r. ustawy z dnia 12 czerwca 2003 r. Prawo pocztowe (Dz.U. z 2003 r., Nr 130, poz. 1188) placówką operatora była: Jednostka organizacyjna operatora, agenta lub agenta pocztowego, w której nadawca może zawrzeć umowę o świadczenie usług pocztowych lub która doręcza adresatom przesyłki lub kwoty pieniężne określone w przekazach pocztowych, albo inne wyodrębnione i oznaczone przez operatora miejsce, w którym można zawrzeć umowę o świadczenie usług pocztowych lub odebrać przesyłkę lub kwotę pieniężną określoną w przekazie pocztowym" (art. 3 pkt 14 ustawy). Ewentualne oświadczenie o rezygnacji z korzystania z odbiorników RTV, przesłane przez skarżącego do Wydziału Abonamentu Centrum Obsługi Finansowej COR Poczty Polskiej S.A., w G., nie będącego na mocy wskazanego wyżej przepisu Prawa pocztowego, placówką operatora nie mogłoby stanowić dowodu potwierdzającego skuteczne dopełnienie obowiązku wyrejestrowania odbiorników.

Dyrektor COF odpowiadając na zarzut naruszenia art. 34 § 4 u.p.e.a. podniósł że przepis ten nie upoważnia wierzyciela do umorzenia postępowania egzekucyjnego, a zastrzega to uprawnienie wyłącznie dla organu egzekucyjnego. Orzeczenie zatem przez wierzyciela w zaskarżonym postanowieniu w przedmiocie umorzenia postępowania egzekucyjnego wykraczałoby poza zakres jego właściwości.

Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 7 i 77 k.p.a. wierzyciel wskazał, że wykonał obowiązki wynikające z tych przepisów. Zebrał i wyczerpująco rozpatrzył cały materiał dowodowy, zaś zebrane w sprawie dowody pozwoliły wierzycielowi dojść do wniosku, iż skarżący nie dokonał w sposób wymagany przepisami prawa wyrejestrowania posiadanych odbiorników RTV.

W kwestii naruszenia art. 124 § 1 i § 2 k.p.a., w zw. z art. 54 § 5 i art. 18 u.p.e.a. Dyrektor COF wskazał, że zarówno postanowienie I instancji jak i II instancji zawierają wszystkie elementy postanowienia wymagane przepisami art. 124 § 1 i 2 k.p.a. Ponadto przywołany przez skarżącego przepis art. 54 § 5 u.p.e.a. nie ma zastosowania w rozpatrywanej sprawie. Przepis ten dotyczy wyłącznie postanowień wydawanych na skutek skargi na czynności egzekucyjne organu egzekucyjnego lub egzekutora czy też skargi na przewlekłość postępowania egzekucyjnego. Natomiast sprawa dotyczy stanowiska wierzyciela w przedmiocie wniesionych przez skarżącego zarzutów, w której to sprawie na postanowienie w przedmiocie stanowiska wierzyciela stronie przysługuje prawo wniesienia zażalenia w myśl art. 34 § 2 u.p.e.a., które zgodnie z art. 17 § 1a u.p.e.a. w zw. z art. 127 § 3 k.p.a. podlega rozpoznaniu przez organ, który wydał zaskarżone postanowienie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (j.t. Dz.U. z 2014 r. poz. 1647) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej. Kontrola, o której mowa w § 1, sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 § 2 cyt. ustawy).

Stwierdzenie zatem, iż zaskarżona decyzja/postanowienie zostało wydane

z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, innym naruszeniem przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, obliguje Sąd do uchylenia zaskarżonej decyzji/postanowienia (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r. poz. 270 ze zm., dalej p.p.s.a.).

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Postanowienie Dyrektora COF nie zawiera uchybień, które mogłyby uzasadniać wyeliminowanie go z obrotu prawnego.

Zarzuty w postępowaniu egzekucyjnym stanowią swoisty środek zaskarżenia przysługujący zobowiązanemu, różniący się od odwołania w ogólnym postępowaniu administracyjnym oraz w postępowaniu podatkowym. Przepis art. 33 u.p.e.a. przewiduje zamknięty katalog sytuacji, które mogą być podstawą do wniesienia zarzutów w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego. Podstawą zarzutu może być tylko:

1) wykonanie lub umorzenie w całości albo w części obowiązku, przedawnienie, wygaśnięcie albo nieistnienie obowiązku;

2) odroczenie terminu wykonania obowiązku albo brak wymagalności obowiązku z innego powodu, rozłożenie na raty spłaty należności pieniężnej;

3) określenie egzekwowanego obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z orzeczenia, o którym mowa w art. 3 i 4;

4) błąd co do osoby zobowiązanego;

5) niewykonalność obowiązku o charakterze niepieniężnym;

6) niedopuszczalność egzekucji administracyjnej lub zastosowanego środka egzekucyjnego;

7) brak uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia, o którym mowa w art. 15 § 1;

8) zastosowanie zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego;

9) prowadzenie egzekucji przez niewłaściwy organ egzekucyjny;

10) niespełnienie w tytule wykonawczym wymogów określonych w art. 27.

Skarżący pismem datowanym na dzień 23 lipca 2013 r. wniósł do organu egzekucyjnego zarzuty w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego w oparciu o przepis art. 33 u.p.e.a., polegające na:

1. niedopuszczalności egzekucji administracyjnej,

2. niedopuszczalności zastosowanego środka egzekucyjnego,

3. braku uprzedniego doręczenia upomnienia, o którym mowa w art. 15 u.p.e.a,

4. zastosowaniu zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego,

5. niespełnieniu w tytułach wykonawczych wymogów określonych w art. 27 u.p.e.a.

Skarżący uzasadniając zarzut niedopuszczalności egzekucji administracyjnej i zastosowanego środka egzekucyjnego stwierdził, że oba te środki są niedopuszczalne, gdyż nastąpiły po złożeniu przez skarżącego w dniu 10 czerwca 2007 r. za pośrednictwem poczty w Wydziale Abonamentu Centrum Obsługi Finansowej Poczty Polskiej S.A. w G. oświadczenia o rezygnacji z korzystania z odbiornika radiowego i telewizyjnego we własnym gospodarstwie domowym. Dlatego więc opłacanie przez skarżącego abonamentu RTV stało się według niego świadczeniem nienależnym. Z uzasadnienia zarzutu można zatem wnioskować, że skarżący kwestionuje także istnienie obowiązku. Natomiast brak w tytułach wykonawczych wymogów określonych w art. 27 u.p.e.a. skarżący upatruje w nieprzedłożeniu mu upoważnienia Dyrektora COF dla pracownika Centrum Obsługi Finansowej Poczty Polskiej S.A. do podejmowania czynności w postępowaniu.

Wierzyciel rozpatrzył podniesione przez skarżącego zarzuty. Stanowisko wierzyciela Sąd uznał za prawidłowe.

Na wstępie rozważań należy wskazać, że obowiązek uiszczania opłat abonamentowych wynika wprost z przepisu prawa – z art. 2 ust. 1 i 3 ustawy abonamentowej – powstaje on od pierwszego dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym dokonano rejestracji odbiornika radiofonicznego lub telewizyjnego i trwa do czasu ich wyrejestrowania lub dopełnienia w placówce pocztowej Poczty Polskiej S.A. formalności związanych ze zwolnieniem od opłat abonamentowych.

Z ustawy abonamentowej wynika zarówno wysokość należności z tytułu abonamentu, jak i termin płatności. Stwierdzenie zatem, że użytkownik zarejestrowanego odbiornika zalega z zapłatą abonamentu, pozwala na ustalenie kwoty zaległości i naliczenie stosownych odsetek podatkowych.

Kwestia opłat z tytułu abonamentu RTV była przedmiotem rozważań Trybunału Konstytucyjnego, który w wyroku z dnia 16 marca 2010 r., sygn. akt K 24/08 (LEX nr 564548) orzekając o zgodności z Konstytucją Rzeczypospolitej Polskiej art. 7 ust. 1, 3, 5 i 6 ustawy o opłatach abonamentowych wskazał, że "zgodnie z art. 2 ust. 1 i 2 ustawy abonamentowej na posiadaczu zarejestrowanego odbiornika ciąży ex lege obowiązek uiszczenia abonamentu, powstający z pierwszym dniem miesiąca następującego po miesiącu rejestracji odbiornika".

Przepis art. 7 ustawy abonamentowej zawiera postanowienia, których celem jest umożliwienie kontroli wywiązywania się z obowiązku rejestracji odbiorników i uiszczania abonamentu. Kontrolę tę sprawuje Poczta Polska, a nadzór nad jej działaniami sprawuje minister właściwy do spraw łączności (ust. 1 i 2). Nieuiszczone opłaty abonamentowe oraz opłaty karne mają być egzekwowane w trybie egzekucji administracyjnej obowiązków o charakterze pieniężnym (art. 7 ust. 3 ustawy abonamentowej). Ustawodawca przesądził też, że w razie opóźnień w uiszczaniu abonamentu naliczane będą odsetki w wysokości jak dla zaległości podatkowych w rozumieniu Ordynacji podatkowej (art. 7 ust. 4 ustawy abonamentowej).

Poczta Polska zgodnie z obowiązkiem nałożonym na mocy § 5 ust. 2 rozporządzenia Ministra Transportu dnia 25 września 2007 r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych (Dz.U. z 2007 r. Nr 187, poz. 1342) zastąpiła imienną książeczkę opłat indywidualnym numerem identyfikacyjnym. Należy także wskazać, że w myśl § 5 ust. 2 zdanie drugie powyższego rozporządzenia Poczta Polska była zobowiązana wyłącznie do powiadomienia użytkowników o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego, poprzez przesłanie zawiadomienia w formie wzoru, stanowiącego załącznik nr 2 do rozporządzenia. Przywołany przepis mówi zatem o "powiadomieniu" użytkowników, a więc przesłanie przez Pocztę Polską zawiadomienia w zwykłej przesyłce listowej (bez potwierdzenia odbioru),na prawidłowy adres abonenta czyniło zadość wymogom określonym we wskazanym wyżej przepisie rozporządzenia.

Skarżący, będąc użytkownikiem zarejestrowanych w dniu 8 stycznia 1981 r. odbiorników RTV został powiadomiony o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego w dniu 11 lipca 2008 r. Poczta Polska nie odnotowała zwrotu przesyłki listowej zawierającej zawiadomienie, co pozwoliło na przyjęcie, że zostało ono skutecznie przesłane skarżącemu.

Sąd aprobuje pogląd wyrażony w wyroku tut. Sądu z dnia 15 października 2014 r., sygn. akt I SA/GI 518/14, że: "dla skuteczności nadania numeru identyfikacyjnego nie jest konieczne legitymowanie się przez operatora zwrotnym potwierdzeniem odbioru takiego powiadomienia. Prawodawca nakazał bowiem operatorowi przesłanie, a nie doręczenie stronie powiadomienia."

Przechodząc do zarzutów skargi Sąd uznał za nieuzasadniony zarzut naruszenia przepisów postępowania: art. 138 §1 pkt 1 k.p.a. w zw. z art. 144 k.p.a. Po pierwsze, aby wyrejestrować odbiornik radiowy/telewizyjny trzeba uczynić to w określonej przepisami formie. Z uwagi na dwie daty, które podaje skarżący: 10 czerwca 2007 r. i 7 czerwca 2010 r. Sąd wskazuje jakie w tej materii obowiązywały przepisy prawne. Na podstawie rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 22 lipca 2005 r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych (Dz. U. z 2005 r. nr 141, poz. 1190) posiadacz imiennej książeczki radiofonicznej był zobowiązany powiadomić placówkę operatora publicznego, o którym mowa w art. 5 ust. 1 ustawy abonamentowej (tj. Poczty Polskiej) o zaprzestaniu używania odbiorników, w terminie 7 dni od dnia zaistnienia tego zdarzenia (§ 3). Zgłoszenia zaprzestania używania wszystkich odbiorników RTV należało dokonać po przedstawieniu w urzędzie pocztowym dwóch wypełnionych odcinków "W", stanowiących integralną część obowiązujących wówczas książeczek radiofonicznych. Urząd pocztowy zatrzymywał okładkę książeczki, wraz z jednym odcinkiem "W", a pozostałą część książeczki, wraz z drugim odcinkiem "W", potwierdzonym podpisem pracownika poczty i odciskiem datownika, zwracał klientowi. Zasady postępowania w przypadku wyrejestrowania odbiorników RTV zawarte były w książeczce radiofonicznej. Natomiast zgodnie z § 4 obowiązującego od dnia 13 grudnia 2007 r. rozporządzenia Ministra Transportu z dnia 25 września 2007 r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych, o zaprzestaniu używania odbiorników RTV ich użytkownik był zobowiązany niezwłocznie powiadomić operatora publicznego (tj. Pocztę Polską), poprzez złożenie w placówce tego operatora "Formularza zgłoszenia zmiany danych", którego wzór został określony w załączniku nr 3 do tego rozporządzenia. Potwierdzeniem dokonania wyrejestrowania odbiorników RTV był wypełniony i podpisany przez użytkownika "Formularz" uzupełniony przez pracownika operatora publicznego o datę przyjęcia formularza, jego podpis i odcisk datownika oraz przekazany zgłaszającemu wyrejestrowanie odbiorników.

Skarżący nie dokonał zatem wyrejestrowania odbiorników RTV w formie przewidzianej wskazanymi przepisami prawa. Po drugie potwierdzenie nadania przesyłki poleconej opatrzonej datą 7 czerwca 2010 r. nie może stanowić dowodu wyrejestrowania odbiorników RTV. Nie wiadomo bowiem co zawierała przesyłka polecona. Tak więc skarżący nie wykazał, że wyrejestrował zarejestrowane przez siebie w dniu 8 stycznia 1981 r. odbiorniki. Nie posiada bowiem żadnego stosownego dokumentu, co więcej takiego dokumentu nie posiada także Poczta Polska S.A. Zatem twierdzenia skarżącego nie zostały niczym potwierdzone. Istotnie ciężar dowodowy spoczywa na skarżącym. Wprawdzie k.p.a. nie reguluje kwestii ciężaru dowodu w postępowaniu. Niemniej znajduje tutaj zatem zastosowanie ogólna reguła z art. 6 k.c., zgodnie z którą, ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z faktu tego wywodzi skutki prawne.

Dodatkowo Sąd zwraca uwagę na brak konsekwencji w twierdzeniach skarżącego nie tylko odnośnie podawanych przez niego dat wyrejestrowania odbiorników RTV, ale także braku obowiązku ponoszenia opłat abonamentowych. Skoro zaległości obejmują okres od stycznia 2008 r. do grudnia 2012 r. to gdyby skarżący wyrejestrował odbiorniki 10 czerwca 2010 r. to i tak w okresie przed tą datą spoczywałby na nim obowiązek uiszczania opłat abonamentowych.

Zasadnie zatem organ II instancji utrzymał w mocy postanowienie wydane w I instancji.

Bezzasadny okazał się także zarzut naruszenia art. 34 § 4 u.p.e.a. Zgodnie z tym przepisem to organ egzekucyjny, po otrzymaniu ostatecznego postanowienia w sprawie stanowiska wierzyciela lub postanowienia o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu, wydaje postanowienie w sprawie zgłoszonych zarzutów, a jeżeli zarzuty są uzasadnione - o umorzeniu postępowania egzekucyjnego albo o zastosowaniu mniej uciążliwego środka egzekucyjnego. Umorzenie postępowania egzekucyjnego nie należy do kompetencji wierzyciela.

Niezasadne są również zarzuty naruszenia przepisów postępowania: art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. Nie została naruszona zasada praworządności. Wierzyciel podjął wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia sprawy. Wierzyciel zebrał i rozpatrzył cały materiał dowodowy w sprawie. Wbrew twierdzeniom autora skargi wierzyciel wykazał, że skarżący nie dokonał skutecznego wyrejestrowania odbiorników RTV.

Nie zasługują na uwzględnienie także zarzuty naruszenia art. 124 § 1 i 2 k.p.a. w zw. z art. 54 § 5 i art. 18 u.p.e.a. Zaskarżone postanowienie zawiera wszystkie elementy wskazane w art. 124 § 1 k.p.a. Czyni zadość także wymogom, wskazanym w art. 124 § 2 k.p.a. – zawiera uzasadnienie faktyczne i prawne. Natomiast art. 54 § 5 u.p.e.a. nie ma zastosowania w rozpatrywanej sprawie. Przepis ten dotyczy wyłącznie postanowień wydawanych na skutek skargi na czynności egzekucyjne organu egzekucyjnego lub egzekutora czy też skargi na przewlekłość postępowania egzekucyjnego.

Mając powyższe na uwadze Sąd uznał, że zaskarżone postanowienie nie narusza prawa, co uzasadnia oddalenie skargi na podstawie art. 151 p.p.s.a.