Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt IV SA/Wa 861/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2015-11-05 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6135 Odpady
Hasła tematyczne: Ochrona środowiska
Skarżony organ: Inspektor Ochrony Środowiska
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 61ust. 1 i 3
journal: Dz.U. 2013 poz 1162
law: Ustawa z dnia 20 stycznia 2005 r. o recyklingu pojazdów wycofanych z eksploatacji - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Jakub Linkowski (spr.), sędzia WSA Katarzyna Golat, sędzia WSA Agnieszka Wójcik, Protokolant ref. staż. Paweł Smulski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 października 2015 r. sprawy ze skargi H. Sp. z o.o. z siedzibą w W. na decyzję Głównego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia [...] stycznia 2015 r. nr [...] w przedmiocie opłaty za brak sieci oddala skargę


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] stycznia 2015 r. nr [...] Główny Inspektor Ochrony Środowiska (dalej GIOŚ) po rozpatrzeniu odwołania [...] Sp. z o.o. utrzymał w mocy swoją decyzję z dnia [...] lipca 2013 r. znak: [...] określającą:

1) wysokość zobowiązania [...] Sp. z o.o. z siedzibą w [...], z tytułu opłaty za brak sieci za 2006 r. w wysokości 115.679 zł (słownie: sto piętnaście tysięcy sześćset siedemdziesiąt dziewięć złotych);

2) wysokość nadpłaty w wysokości 1.664.755,29 zł (słownie: jeden milion sześćset sześćdziesiąt cztery tysiące siedemset pięćdziesiąt pięć złotych i dwadzieścia dziewięć groszy) dla [...] Sp. z o.o. z siedzibą w [...], w związku z nadpłaconą wpłatą na poczet zobowiązania z tytułu opłaty za brak sieci za 2006 r. na konto Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej;

oraz umorzył postępowanie odwoławcze z wniosku Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej (dalej NFOŚiGW) z dnia 6 sierpnia 2013 r. o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją GIOŚ z dnia [...] lipca 2013 r. znak: [...] w sprawie dotyczącej określenia wysokości zobowiązania [...] Sp. z o.o. z siedzibą w [...] oraz wysokości nadpłaty dla [...] Sp. z o.o. z siedzibą w [...], w związku z nadpłaconą wpłatą na poczet zobowiązania z tytułu opłaty za brak sieci za 2006 r. na konto NFOŚiGW.

Decyzje zostały wydane w następujących okolicznościach faktycznych oraz stanie prawnym.

W dniu 2 lutego 2006 r. [...] Sp. z o.o. (dalej skarżąca, spółka) złożyła Głównemu Inspektorowi Ochrony Środowiska (dalej GIOŚ) zawiadomienie o podjęciu działalności w zakresie produkcji, importu i wewnątrzwspólnotowego nabycia pojazdów. Następnie w dniu 2 kwietnia 2007 r. spółka złożyła roczne sprawozdanie o wysokości należnej opłaty za brak sieci zbierania pojazdów za rok 2006, w którym nie podała liczby dni w 2006 r., w których nie zapewniła sieci zbierania pojazdów oraz wysokości należnej opłaty za brak sieci, uzasadniając to zapewnieniem efektywnego zbierania pojazdów marki [...] wycofanych z eksploatacji. W wyniku przeprowadzenia analizy danych zawartych w złożonym przez spółkę zawiadomieniu o podjęciu działalności w zakresie importu pojazdów oraz informacjach o zmianie danych zawartych w ww. zawiadomieniu, a w szczególności w zakresie importu pojazdów oraz informacjach o zmianie danych zawartych w ww. zawiadomieniu, a w szczególności adresów stacji demontażu i punktów zbierania pojazdów działających w ramach jej sieci zbierania pojazdów, a także wyjaśnień złożonych przez spółkę organ ustalił, że skarżąca spółka nie zapewniła w 2006 r. sieci zgodnej z art. 11 ustawy z dnia 20 styczni 2005 r. o recyklingu pojazdów wycofanych z eksploatacji (Dz.U. z 2013 r., poz. 1162 ze zm. – dalej ustawa o recyklingu). Wobec powyższego zawiadomieniem z dnia 25 marca 2008 r. GIOŚ poinformował [...] Sp. z o.o. o wszczęciu z urzędu postępowania administracyjnego w sprawie określenia wysokości zobowiązania z tytułu opat za brak sieci za 2006 r., a następnie decyzją z dnia [...] czerwca 2008 r. znak: [...] samodzielnie określił wysokość zobowiązania spółki z tego tytułu.

W wyniku złożonego przez [...] Sp. z o.o. wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy, GIOŚ wydał decyzję z dnia [...] listopada 2008 r., którą utrzymał w mocy decyzję własną z dnia [...] czerwca 2008 r.

Na powyższą decyzję skarżąca spółka złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Wyrokiem z dnia 20 maja 2009 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżoną decyzję GIOŚ z dnia [...] listopada 2008 r. i poprzedzającą ją decyzję z dnia [...] czerwca 2008 r.

Sąd przytoczył stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego zawarte w sprawie o sygn. akt II OSK 1837/06 w którym to orzeczeniu NSA stwierdził, iż w sytuacji, gdy nie ma jasnego stanowiska ustawodawcy w przedmiocie stosowania nowej regulacji prawnej do spraw wszczętych i niezakończonych ostatecznie przed jej wejściem w życie, zachodzi konieczność zastosowania konstytucyjnych zasad państwa prawnego, do których należy zakaz retroakcji właściwej, wyprowadzony z treści art. 7 Konstytucji RP. Podzielając przytoczony pogląd Naczelnego Sądu Administracyjnego, Sąd orzekający w przedmiotowej sprawie doszedł do przekonania, iż w sytuacji gdy podmiot wprowadzający pojazd nie obliczył samodzielnie i nie uiścił opłaty za brak sieci, a organ administracji nie wydał w tym przedmiocie ostatecznej decyzji przed dniem wejścia w życie ustawy z dnia 29 czerwca 2007 r. o zmianie ustawy o recyklingu pojazdów wycofanych z eksploatacji (dalej ustawy zmieniającej), to przy określaniu wysokości opłaty za brak sieci GIOŚ winien stosować zasady wynikające z art. 14 ust. 1 – 6 w jego znowelizowanej wersji. Ponieważ w rozpatrywanej sprawie postępowanie administracyjne zostało wszczęte w dniu 25 marca 2008 r., tj. po wejściu w życie ustawy nowej, to określając wysokość opłaty za brak sieci zbierania pojazdów GIOŚ winien stosować zasady ustalania wysokości wynikające z brzmienia art. 14 ustawy o recyklingu w jego znowelizowanej wersji.

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniósł Główny Inspektor Ochrony Środowiska. Wyrokiem z dnia 8 stycznia 2013 r., sygn. akt II OSK 2372/12 Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną. NSA stwierdził, że zaskarżony wyrok Sądu I instancji, mimo niepełnego uzasadnienia odpowiada prawu.

Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, iż biorąc pod uwagę wartości wywodzone z art. 2 Konstytucji RP, w tym przede wszystkim zasadę prawidłowej legislacji, zasadę zaufania do państwa i stanowionego przezeń prawa, zasadę racjonalności prawa oraz zakaz retroakcji nie można wykładni dokonanej przez Wojewódzki Sąd Administracyjny uznać za błędną. Ponadto zgodnie ze standardami właściwej legalizacji przepisy obowiązujących aktów prawnych zmienia się przepisem wyraźnie wskazującym dokonywane zmiany i ich zakres. Przepis art. 2 ustawy zmieniającej nie spełnia zasady określoności w dostatecznym stopniu i wymaga zabiegów interpretacyjnych dla ustalenia jego treści w zgodzie z Konstytucją. W rozpatrywanej sprawie wykładnia literalna art. 2 ustawy zmieniającej prowadziła do wyników sprzecznych z zasadami konstytucyjnymi. Skoro zatem przepis ten nie reguluje sprawy obliczania nieuiszczonych opłat za 2006 r., to ustalenie przepisów mających zastosowanie do obliczania opłat za 2006 r. musiało nastąpić przy zastosowaniu także innych metod wykładni, w tym celowościowej i rozumowań prawniczych. Powyższe oznacza, że jeżeli wykładnia literalna art. 2 ustawy zmieniającej nie daje odpowiedzi na pytanie jakie przepisy mają zastosowanie do zdarzeń mających miejsce w 2006 r. przed wejściem w życie ustawy zmieniającej, a ich konsekwencje prawne są ustalane dopiero po wejściu w życie ustawy zmieniającej, to konieczne jest zastosowanie innych metod wykładni, a więc wykładni celowościowej, prokonstytucyjnej.

W konsekwencji prawomocnego uchylenia decyzji z dnia [...] listopada 2008 r. oraz z dnia [...] czerwca 2008 r. GIOŚ pismem z dnia 18 kwietnia 2013 r. wezwał [...] Sp. z o.o. o przesłanie dokumentów potwierdzających zapewnienie sieci zbierania pojazdów w 2006 r., w szczególności przez przesłanie dokumentów potwierdzających daty zawarcia z przedsiębiorcami prowadzącymi stacje demontażu umów o zapewnieniu sieci zbierania pojazdów w 2006 r. czy też rozwiązania lub wygaśnięcia takich omów, oraz umów zawieranych pomiędzy stacjami demontażu a punktami zbierania pojazdów.

Na podstawie zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, Główny Inspektor Ochrony Środowiska decyzją z dnia [...] lipca 2013 r. znak: [...] określił:

1. wysokość zobowiązania [...] Sp. z o.o. z tytułu opłat za brak sieci za 2006 r. w wysokości 115.679 zł (słownie: sto piętnaście tysięcy sześćset siedemdziesiąt dziewięć złotych);

2. wysokość nadpłaty w wysokości 1.664.755,29 zł (słownie: jeden milion sześćset sześćdziesiąt cztery tysiące siedemset pięćdziesiąt pięć złotych i dwadzieścia dziewięć groszy) dla [...] Sp. z o.o. w związku z nadpłaconą wpłatą na poczet zobowiązania z tytułu opłaty za brak sieci za 2006 r. na konto Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej.

W uzasadnieniu wydanej decyzji GIOŚ wskazał, że przeprowadzona analiza została dokonana w oparciu o dane wynikające z przedstawionych przez [...] Sp. z o.o. umów o zapewnieniu sieci zbierania pojazdów zawartych bezpośrednio z przedsiębiorcami prowadzącymi stacje demontażu oraz umów zawartych pomiędzy [...] Sp. z o.o., a innymi stacjami demontażu bowiem jedynie ww. dokumenty mogły być wzięte pod uwagę w celu ustalenia dokładnego stanu faktycznego w zakresie utworzonej przez skarżącą sieci zbierania pojazdów w 2006 r., co zgodne jest z art. 11 ust. 2 ustawy o recyklingu.

GIOŚ zwrócił ponadto uwagę, że dane na podstawie których została przeprowadzona powyższa analiza nie były tymi samymi danymi, na podstawie których organ dokonał analizy w 2008 roku. Organ rozpatrując ponownie sprawę opierał się jedynie na umowach przedstawionych przez spółkę, w których wskazane były daty, na jaki okres czasu zostały one zawarte. GIOŚ podkreślił, że skarżąca w 2008 r. nie przedstawiła dokumentów potwierdzających zawarcie umów ze stacjami demontażu wskazanymi w zawiadomieniu o podjęciu działalności w zakresie importu pojazdów, a także w informacjach o zmianie danych zawartych w ww. zawiadomieniu, w związku z czym przesłana skarżącej wraz z pismem z dnia 20 października 2008 r. analiza przeprowadzona została jedynie w oparciu o dane przedstawione przez [...] Sp. z o.o. w ww. zawiadomieniu. Organ podkreślił, że w sprawie istotnym jest, iż dopiero w odpowiedzi na jego wezwanie wraz z pismami z dnia 7 maja, 9 maja i 27 maja 2013 r. spółka przesłała kopie umów zawartych zarówno bezpośrednio ze stacjami demontażu, umowę z [...] Sp. z o.o. oraz wszystkie posiadane przez nią kopie umów zawartych pomiędzy [...] Sp. z o.o. a innymi stacjami demontażu. W związku z powyższym różnice w danych przedstawionych w 2008 r. wraz z zawiadomieniem o podjęciu działalności w zakresie importu pojazdów, a przedstawionymi w analizie załączonej do pisma GIOŚ z dnia 13 czerwca 2013 r. wynikały głównie z rozbieżności w datach wskazanych przez spółkę, co do stacji demontażu wchodzących w skład jej sieci.

W związku z powyższym, w oparciu o wyniki przeprowadzonej analizy zapewnienia sieci przez [...] Sp. z o.o. załączonej do pisma GIOŚ z dnia 13 czerwca 2013 r. przy wzięciu pod uwagę wszystkich stacji demontażu, z którymi spółka zawarła bezpośrednio umowy, jak i umowy zawarte pomiędzy [...] Sp. z o.o., a innymi stacjami demontażu (łącznie 129 stacji demontażu) i punktami zbierania pojazdów (61 punktów zbierania pojazdów) oraz uwzględnieniu przeprowadzonej przez GIOŚ weryfikacji, organ II instancji ustalił, że skarżąca nie zapewniła przez cały 2006 r. sieci zbierania pojazdów zgodnej z wymogami określonymi w art. 11 ust. 1 ustawy o recyklingu, tj. sieci obejmującej terytorium kraju w taki sposób, aby zapewnić właścicielowi możliwość oddania pojazdu wycofanego z eksploatacji do punktu zbierania pojazdów lub stacji demontażu, położonych odległości nie większej niż 50 km w linii prostej od miejsca zamieszkania albo siedziby właściciela pojazdu. Przez cały 2006 r. poza siecią stworzoną przez spółkę znajdowały się takie miejscowości jak np. [...], [...], [...] (woj. [...]).

Z wnioskami o ponowne rozpatrzenie sprawy wystąpili Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej (dalej NFOŚiGW) oraz [...] Sp. z o.o.

NFOŚiGW zarzucił organowi naruszenie art. 28 kpa poprzez błędne uznanie, że NFOŚiGW przysługuje przymiot strony w sprawie administracyjnej, dotyczącej określenia zobowiązania [...] Sp. z o.o.

Natomiast [...] Sp. z o.o. podniosła, że jest w części niezadowolona z zapadłego rozstrzygnięcia i uważa, że w części jest ono niezgodne z prawem, w szczególności w zakresie określenia wartości zobowiązania z tytułu opłaty za brak sieci za 2006 r. Skarżąca wskazała, że decyzja z [...] lipca 2013 r. wydana została z uchybieniem art. 14 ust. 3 ustawy o recyklingu poprzez wliczenie do okresu niezapewnienia sieci terminów, które z mocy prawa nie powinny być do niego wliczone.

Po ponownym rozpatrzeniu sprawy Główny Inspektor Ochrony Środowiska decyzją z dnia [...] października 2013 r. znak: [...], utrzymał w mocy decyzję z dnia [...] lipca 2013 r.

Powyższą decyzję zaskarżył zarówno NFOŚiGW jak i skarżąca spółka, podnosząc te same zarzuty, co we wnioskach o ponowne rozpatrzenie sprawy.

Wyrokiem z dnia 29 maja 2014 r., sygn. akt IV SA/Wa 2802/13 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżoną decyzję GIOŚ z dnia [...] października 2013 r.

Uzasadniając orzeczenie Sąd wskazał, że nie istnieje przepis prawa materialnego, z którego można wywieźć, że NFOŚiGW jest stroną postępowania w sprawach dotyczących opłaty za brak sieci. Sąd podkreślił, że zgodnie z art. 16 ust. 2 ustawy o recyklingu, to, że opłaty za brak sieci wpłaca się na rachunek NFOŚiGW, może świadczyć tylko o tym, że podmiot ten ma interes ekonomiczny w toczącym się postępowaniu ponieważ uzyska środki finansowe na prowadzenie ustawowych zadań. Podmiot ten nie ma natomiast żadnego interesu prawnego wynikającego z przepisu prawa i odnoszącego się do tego podmiotu, a tylko wtedy można przyjąć, że powinien być stroną postępowania administracyjnego. Powyższe wskazuje, że organ rozpoznał wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy od podmiotu niebędącego stroną postępowania, zamiast umorzyć postępowanie odwoławcze na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 kpa.

Przedmiotowy wyrok jest prawomocny i wiąże organ w zakresie dalszego postępowania.

W związku z powyższym GIOŚ poinformował [...] Sp. z o.o. oraz NFOŚiGW, że ponownie rozpatrzy sprawę w oparciu o ocenę prawną i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w powyższym wyroku. Jednocześnie organ zawiadomił strony o możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań w sprawie.

W odpowiedzi na powyższe NFOŚiGW pismem z dnia 27 listopada 2014 r. podtrzymał stanowisko kwestionujące przyznanie mu przymiotu strony w przedmiotowym postępowaniu. Natomiast [...] Sp. z o.o. pismem z dnia 27 listopada 2014 r. podtrzymała stanowisko zawarte we wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy, wskazując, iż przy określeniu ewentualnej wysokości zobowiązania za brak sieci w 2006 r. konieczne jest uwzględnienie przez organ 90-dniowego okresu niezapewnienia sieci, o którym mowa w art. 14 ust. 3 ustawy o recyklingu.

W wyniku ponownego rozpoznania sprawy Główny Inspektor Ochrony Środowiska, decyzją z dnia [...] stycznia 2015 r. znak: [...] utrzymał w mocy decyzję własną z dnia [...] lipca 2013 r. znak: [...] oraz umorzył postępowanie odwoławcze z wniosku Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej z dnia 6 sierpnia 2013 r. o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją Głównego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia [...] lipca 2013 r. znak: [...] w sprawie dotyczącej określenia wartości zobowiązania [...] Sp. z o.o. oraz wysokości nadpłaty dla ww. podmiotu w związku z nadpłaconą wpłatą na poczet zobowiązania z tytułu opłaty za brak sieci za 2006 r. na konto Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej.

Uzasadniając wydaną decyzję GIOŚ wyjaśnił, iż w niniejszej sprawie związany jest stanowiskiem Sądu, co do obowiązku wzięcia pod uwagę przy ponownym rozpatrywaniu sprawy treści art. 14 ustawy zmieniającej, a także zważywszy na wyniki przeprowadzonej przez GIOŚ załączonej do pisma z dnia 13 czerwca 2013 r. analizy zapewnienia przez [...] Sp. z o.o. sieci zbierania pojazdów w 2006 r. (z uwzględnieniem jej weryfikacji), z której wynika, że spółka od momentu podjęcia działalności, tj. od dnia 4 stycznia 2006 r. do dnia 27 kwietnia 2006 r. zapewniła sieć obejmującą poniżej 95% terytorium kraju, ale nie mniej niż 90% terytorium kraju, zaś od dnia 28 kwietnia 2006 r. do końca 2006 r. sieć została zapewniona na poziomie co najmniej 95%, wobec tego spółka od dnia 28 kwietnia 2006 r. została zwolniona z powyższej opłaty w całości, mimo niezapewnienia sieci zgodnie z art. 11 ustawy o recyklingu przez cały rok 2006. W okresie od 4 stycznia do 27 kwietnia 2006 r., tj. za 114 dni wysokość zobowiązania z tytułu opłaty za brak sieci za 2006 r. dla skarżącej uległa obniżeniu o 75% i wyniosła 115.679 zł (słownie: sto piętnaście tysięcy sześćset siedemdziesiąt dziewięć złotych).

Odnosząc się do zarzutu [...] Sp. z o.o. GIOŚ podkreślił, iż aby przy obliczaniu opłaty za brak sieci możliwe było nie uwzględnienie maksymalnie 90 dni niezapewnienia sieci, muszą przede wszystkim wystąpić przyczyny określone w art. 11 ust. 3 recyklingu oraz wprowadzający pojazd powinien zapewnić sieć w terminie 3 miesięcy od wystąpienia danej przyczyny. Takie zwolnienie jest możliwe tylko wtedy, gdy utworzona przez wprowadzającego pojazd sieć zbierania pojazdów, spełniająca wymogi określone w art. 11 ust. 1 ww. ustawy, z przyczyn określonych w art. 11 ust. 3 tej ustawy, przestała spełniać określone ww. wymogi oraz gdy wprowadzający zapewnił sieć (tj. uzupełnił sieć tak, aby odpowiadała wymogom ustawowym określonym w art. 11 ust. 1) w terminie 3 miesięcy od wystąpienia danej przyczyny. Organ uznał, że w przypadku skarżącej spółki przepisy te nie miały zastosowania, bowiem spółka ta nie miała zapewnionej sieci zbierania pojazdów przez cały 2006 r. GIOŚ nie zgodził się też z twierdzeniem spółki, że zapewnienie sieci oznacza pokrycie siecią zbierania pojazdów 100% terytorium kraju. Jeśli bowiem wprowadzający pojazdy utworzy sieć w taki sposób, że na obszarach leżących w odległości większej niż 50 km od punktu zbierania pojazdów lub stacji demontażu nie ma miejscowości (a więc nie zamieszkują tam właściciele pojazdów), to można uznać, że sieć spełnia wymagania ustawowe.

Odnosząc się do umorzenia postępowania odwoławczego z wniosku Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej z dnia 6 sierpnia 2013 r. o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją GIOŚ z dnia [...] lipca 2013 r., Główny Inspektor Ochron Środowiska stwierdził, że NFOŚiGW nie jest stroną postępowania w znaczeniu materialnym w sprawie określenia wysokości zobowiązania oraz wysokości nadpłaty dla [...] Sp. z o.o., w związku z nadpłaconą wpłatą na poczet zobowiązania z tytułu opłaty za brak sieci za 2006 r. na konto NFOŚiGW. Jednak organ ten jest stroną powyższego postępowania w sensie formalnym. Jak wynika bowiem z wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 kwietnia 1998 r. IV SA 815/97, LEX nr 43367, już sam fakt złożenia wniosku z dnia 6 sierpnia 2013 r. o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją GIOŚ z dnia [...] lipca 2013 r. oraz błędne rozpoczęcie postępowania odwoławczego na podstawie tego wniosku przez organ, spowodowało, że NFOŚiGW stał się stroną postępowania w sensie formalnoprawnym. Dlatego też GIOŚ, kończąc postępowanie wywołane wnioskiem NFOŚiGW, był obowiązany zawiadomić NFOŚiGW o możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań w sprawie. Natomiast wobec tego, że NFOŚiGW nie jest stroną przedmiotowego postępowania w znaczeniu materialnoprawnym w rozumieniu art. 28 kpa, gdyż postępowanie to nie dotyczy jego interesu prawnego lub obowiązku, GIOŚ obowiązany był umorzyć postępowanie odwoławcze z wniosku NFOŚiGW o ponowne rozpatrzenie tej sprawy, na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 kpa.

Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na decyzję GIOŚ z dnia [...] stycznia 2015 r., wniosła spółka [...] Sp. z o.o. z siedzibą w [...] w części określającej wysokość zobowiązania spółki w kwocie 115.679 zł, przez co należna spółce nadpłata określona została w kwocie za niskiej o równowartość przedmiotowego zobowiązania.

Zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie:

1. art. 14 ust. 3 oraz ust. 5 i 6 ustawy o recyklingu poprzez uznanie, że koniecznym było wliczenie do okresu (rzekomego) niezapewnienia sieci terminów, które z mocy prawa nie powinny być wliczone;

2. art. 8 kpa poprzez jego niezastosowanie, wobec obowiązku wynikającego wprost z ustawy i nieuchylenie decyzji mimo, że została ona wydana z naruszeniem art. 14 ust. 3 ustawy o recyklingu;

3. art. 7 kpa poprzez niewłaściwe ustalenie stanu faktycznego w rozpatrywanej sprawie.

W związku z powyższym skarżąca spółka wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu z dnia [...] lipca 2013 r. a także o zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

Uzasadniając powyższą skargę spółka zarzuciła naruszenie art. 14 ust. 3 ustawy o recyklingu poprzez wliczenie do okresu (rzekomego) niezapewnienia sieci terminów, które z mocy prawa nie powinny być wliczone. Skarżąca spółka nie zgodziła się ze stanowiskiem GIOŚ dotyczącym tego, że ciążył na niej obowiązek zapłaty opłaty za brak sieci w jakiejkolwiek wysokości. Pełnomocnik strony skarżącej przytoczyła treść art. 14 ust. 3 ustawy o recyklingu, w myśl którego do liczby dni, których nie zapewniono sieci, nie wlicza się dni, w których niezapewienie sieci wynikało z przyczyn określonych w art. 11 ust. 3, jeżeli wprowadzający pojazd zapewnił sieć w terminie 3 miesięcy od wystąpienia danej przyczyny; liczba tych dni nie może przekroczyć 90 w ciągu roku. W ocenie spółki ww. przesłanki zaistniały w stosunku do skarżącej spółki. Również przesłanka niezapewnienia sieci wynikającej z przyczyn określonych w art. 11 ust. 3 powołanej ustawy została spełniona. Zgodnie bowiem z art. 61 ust. 2 i 3 ustawy o recyklingu, przedsiębiorcy prowadzący stacje demontażu oraz punkty zbierania pojazdów mogli prowadzić swoją działalność wyłącznie do 30 czerwca 2005 r., tj. daty wygaśnięcia wszystkich pozwoleń i decyzji i konieczności uzyskania nowych, co związane było z planowaniem wówczas wejścia w życie ustawy o recyklingu. Spółka stanęła na stanowisku, że wygaśnięcie z mocy prawa decyzji i pozwoleń należy traktować identycznie jak cofnięcie decyzji lub zezwolenia, o których mowa w art. 11 ust. 3 pkt 1 i 2 ustawy o recyklingu.

Na poparcie swojego stanowiska skarżąca spółka przywołała stanowisko Podsekretarza Stanu w Ministerstwie Środowiska zawarte w piśmie z dnia [...] grudnia 2005 r.

Skarżąca zarzuciła również organowi niezastosowanie się do wiążącego ten organ wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 stycznia 2013 r., sygn. akt II OSK 2373/12.

W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Ochrony Środowiska wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację zaprezentowaną w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Stosownie do treści art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Sąd administracyjny kontroluje legalność rozstrzygnięcia zapadłego w postępowaniu administracyjnym z punktu widzenia jego zgodności z prawem materialnym i przepisami prawa procesowego obowiązującymi w dacie jego wydania. Podkreślenia przy tym wymaga, że zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm. – dalej ppsa) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Biorąc pod uwagę powyższe kryteria Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ zaskarżona decyzja odpowiada prawu.

Istota sporu, w przedmiotowej sprawie, sprowadza się do ustalenia, czy organ zobowiązany był do odliczenia dni niezapewnienia przez [...] Sp. z o.o. sieci zbierania pojazdów, o której mowa w art. 11 ust. 1 ustawy o recyklingu, ze względu na wystąpienie przesłanek określonych w art. 11 ust. 3 tej ustawy.

Zgodnie z art. 14 ust. 1 wprowadzający pojazd, który jest obowiązany do zapewnienia sieci lub który złożył oświadczenie, o którym mowa w art. 11 ust. 4, i nie spełnia tego obowiązku, jest obowiązany do naliczenia i wpłacenia opłaty za brak sieci, z zastrzeżeniem ust. 5 i 6. Z kolei art. 14 ust. 3 ww. ustawy stanowi, że do liczby dni, w których nie zapewniono sieci, nie wlicza się dni, w których niezapewnienie sieci wynikało z przyczyn określonych w art. 11 ust. 3, jeżeli wprowadzający pojazd zapewnił sieć w terminie 3 miesięcy od wystąpienia danej przyczyny; liczba tych dni nie może przekroczyć 90 w ciągu roku.

Przyczyny określone w art. 11 ust. 3 ustawy o recyklingu to:

1) cofnięcie pozwolenia zintegrowanego albo innej decyzji w zakresie gospodarki odpadami wymaganej w związku z prowadzeniem stacji demontażu przedsiębiorcy prowadzącemu taką stację,

2) cofnięcie zezwolenia na prowadzenie działalności w zakresie zbierania odpadów przedsiębiorcy prowadzącemu punkt zbierania pojazdów,

3) rozwiązanie lub wygaśnięcie umowy, o której mowa w art. 11 ust. 2 ustawy o recyklingu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny podziela pogląd organu, że art. 14 ust. 3 ustawy o recyklingu może być zastosowany jedynie w przypadku uzupełnienia sieci w terminie trzech miesięcy od wystąpienia danej przyczyny. Skarżąca tymczasem nie miała zapewnionej sieci zbierania pojazdów w każdym dniu prowadzenia działalności w 2006 r. W związku z tym nietrafny jest zarzut skarżącej, że doszło do naruszenia art. 14 ust. 3 ustawy o recyklingu przez wliczenie do okresu niezapewnienia sieci terminów, które z mocy prawa nie powinny zostać wliczone. Należy przy tym podkreślić, że aby takie zwolnienie było możliwe konieczne jest łączne spełnienie wszystkich przesłanek określonych w art. 11 ust. 3 ustawy o recyklingu, a zatem tylko wówczas, gdy brak możliwości zapewnienia sieci wynikało z cofnięcie pozwolenia zintegrowanego albo innej decyzji w zakresie gospodarki odpadami wymaganej w związku z prowadzeniem stacji demontażu przedsiębiorcy prowadzącemu taką stację albo też z cofnięcia zezwolenia na prowadzenie działalności w zakresie zbierania odpadów przedsiębiorcy prowadzącemu punkt zbierania pojazdów. Sąd nie podzielił poglądów skargi, iż utrata mocy zezwoleń na prowadzenie stacji demontażu z mocy prawa powinna być traktowana na równi z cofnięciem zezwolenia lub rozwiązaniem lub wygaśnięciem umowy (art. 11 ust. 3 pkt 2-3 ustawy o recyklingu). Choć istotnie skutek jest podobny (niemożność prowadzenia tego rodzaju działalności), to jednak z art. 11 ustawy o recyklingu jasno wynika, że sytuacja tam opisana dotyczy pewnych podmiotów i ich działań lub zaniechań będących powodem wygaśnięcia pozwoleń natomiast w przypadku utraty mocy dotychczasowych pozwoleń skutek następuje z mocy prawa a więc jest niezależny od podmiotu. Prowadzi to do wniosku, że celem wprowadzenia zapisów art. 11 ust.1 pkt 3 ustawy o recyklingu było przede wszystkim zapewnienia importerom na których spoczywał obowiązek zapewnienia sieci, swoistej ulgi w sytuacji, w której zwykle bez ich winy i nagle nie mogli zapewnić sieci. Nie można zatem takiego rodzaju sytuacji odnosić do sytuacji w której importer miał czas wynikający z daty wejścia w życie przepisów o konieczności zapewnienia sieci, na jej zagwarantowanie. Potraktowanie tych dwu sytuacji jako analogicznych jest w ocenie Sądu nieuprawnione. Sąd przychylił się do argumentacji organu, że przepisy te mają zastosowanie wyłącznie do sytuacji w której podmiot prowadzący daną działalność gospodarczą z przyczyn niezależnych od niego, w trakcie jej prowadzenia, nie mógł zapewnić sieci. Inne rozumienie tych przepisów i milczące przyjęcie, że termin 90 dniowy służy dostosowaniu nowej działalności do wymogów ustawowych byłoby sprzeczne nie tylko z zapisami ustawy ale z celem ustawodawcy. Również powoływanie się w tym wypadku na stanowisko Podsekretarza Stanu w Ministerstwie Środowiska, skoro stanowisko to nie zostało ostatecznie podzielone przez ustawodawcę, nie może decydować o wykładni przepisów ustawy. Sąd całkowicie w tym względzie podziela stanowisko wyrażone w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 18 lutego 2014 r., sygn. akt IV SA/Wa 2737/13.

Ponadto należy zauważyć, że zapewnienie sieci nie oznacza pokrycia siecią zbierania pojazdów 100% terytorium kraju. Nie można bowiem analizować kwestii zapewnienia sieci bez odniesienia do definicji tego pojęcia zawartego w art. 11 ust. 1 ustawy o recyklingu. Zgodnie z tym przepisem wprowadzający pojazd, o którym mowa w art. 10, jest obowiązany zapewnić sieć zbierania pojazdów, obejmującą terytorium kraju w taki sposób, aby zapewnić właścicielowi możliwość oddania pojazdu wycofanego z eksploatacji do punktu zbierania pojazdów lub stacji demontażu, położonych w odległości nie większej niż 50 km w linii prostej od miejsca zamieszkania albo siedziby właściciela pojazdu. Jak słusznie zatem zauważył organ gdyby wprowadzający pojazdy utworzył sieć w taki sposób, że na obszarach leżących w odległości większej niż 50 km od punktu zbierania pojazdów lub stacji demontażu nie było miejscowości (i w konsekwencji właścicieli pojazdów), to można uznać, że sieć spełnia wymagania ustawowe.

Sąd stoi na stanowisku, że gdyby Spółka działała racjonalnie nie powinna była rozpoczynać danej działalności ponieważ nie spełniała wymogów ustawowych. Rozpoczynając ją wzięła na siebie ryzyko związane z możliwością nałożenia na nią opłaty za brak sieci.

Sąd stwierdził również, że organy prowadzące postępowanie w sposób wyczerpujący i prawidłowy przeprowadziły postępowanie dowodowe, zaś uzasadnienie zaskarżonej decyzji odpowiada wymogom stawianym przez art. 107 § 3 kpa.

Uznając zarzuty skargi za bezzasadne Sąd orzekł, jak w sentencji, na podstawie art. 151 ppsa.