Wyrok WSA w Bydgoszczy, sygn. akt I SA/Bd 59/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy
Data orzeczenia: 2013-12-18 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6112 Podatek dochodowy od osób fizycznych, w tym zryczałtowane formy opodatkowania
Hasła tematyczne: Podatek dochodowy od osób fizycznych
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 21 ust. 1 pkt 32a, art. 21 ust. 1 pkt 32e
journal: Dz.U. 2000 nr 14 poz 176
law: Ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Ewa Kruppik-Świetlicka (spr.) Sędziowie: sędzia WSA Halina Adamczewska-Wasilewicz sędzia WSA Urszula Wiśniewska Protokolant: asystent sędziego Katarzyna Chowańska po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 11 grudnia 2013 r. sprawy ze skargi M. M. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w B. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie zryczałtowanego podatku dochodowego od osób fizycznych z tytułu odpłatnego zbycia w 2007 r. lokalu mieszkalnego oddala skargę


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] r. Naczelnik [...]Urzędu Skarbowego

w B.określił stronie wysokość zobowiązania w zryczałtowanym podatku dochodowym od osób fizycznych z tytułu odpłatnego zbycia w 2007 r. odrębnej własności lokalu mieszkalnego, w kwocie [...] zł. Organ stwierdził, że uzyskany

z powyższej transakcji przychód nie został wydatkowany na cele, o których mowa w art. 21 ust. 1 pkt 32 lit. a) i e) ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2000 r. nr 14, poz. 176 ze zm.) - dalej: "u.p.d.o.f.".

W złożonym odwołaniu skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji

i przekazanie sprawy organowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania. Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie art. 121 § 1, art. 122, art. 124, art. 187 § 1, art. 201 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U.

z 2012 r., poz. 749 ze zm.) - dalej: "O.p.". W uzasadnieniu podniósł, że w trakcie kontroli, wszczętej przez Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w zakresie sprawdzenia prawidłowości rozliczeń dokonanych w zeznaniu PIT-36 za 2009 r. oraz deklaracjach VAT-7 poinformował organ podatkowy, że całkowicie uległa spaleniu dokumentacja prowadzonej przez niego firmy. Podkreślił, że czynności kontrolne

w prowadzonym przez organ podatkowy pierwszej instancji postępowaniu trwają nadal. Dodał, że aktualnie jest w trakcie odtwarzania utraconej dokumentacji, wśród której znajdowały się również dowody potwierdzające poniesienie wydatków na cele wymienione w art. 21 ust. 1 pkt 32 u.p.d.o.f.

Zdaniem skarżącego, organ pierwszej instancji prowadząc oba postępowania powinien był umożliwić mu przedstawienie dowodów na poniesienie wydatków do czasu zakończenia postępowania kontrolnego, tym bardziej, że wystąpił do kontrahentów o wydanie kopii faktur i jest w trakcie oczekiwania na odpowiedzi.

W ocenie skarżącego, organ powinien był postępowanie dotyczące zryczałtowanego podatku dochodowego zawiesić do czasu zakończenia kontroli podatkowej i wydania orzeczenia kończącego postępowanie w tym zakresie. Zdaniem strony, uchybienia organu w prowadzonym postępowaniu doprowadziły do zafałszowania stanu faktycznego sprawy, albowiem wydatki określone w art. 21 ust. 1 pkt 32 u.p.d.o.f. zostały poniesione. Na potwierdzenie podnoszonej argumentacji skarżący załączył dokumenty w postaci kopii postanowienia Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego z dnia [...] r. zawiadamiające o trwającej do dnia [...] r. kontroli podatkowej oraz trzech pism kierowanych do kontrahentów

z prośbą o wydanie duplikatów faktur.

Rozpatrując sprawę w postępowaniu odwoławczym, Dyrektor Izby Skarbowej w B. decyzją z dnia [...] r. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

W uzasadnieniu organ podał, że aktem notarialnym z dnia [...] r., Rep. A nr [...] strona dokonała sprzedaży odrębnej własności lokalu mieszkalnego, położonego w N., przy Al. M. [...], wraz z udziałem we własności nieruchomości gruntowej wynoszącym 12693/77132 oraz przysługującym udziałem we własności części wspólnych budynku i innych urządzeń, za kwotę [...] zł. Z treści § 1 tego aktu wynika, iż lokal ten podatnik nabył

w 2006r. W związku z tym, iż odpłatne zbycie nastąpiło w warunkach objętych treścią art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a) u.p.d.o.f., pismem z dnia [...] r. strona złożyła oświadczenie o przeznaczeniu środków uzyskanych z przedmiotowej transakcji na cele określone w art. 21 ust. 1 pkt 32 lit. a) oraz e) u.p.d.o.f., w ciągu dwóch lat od dnia zbycia.

Zdaniem organu, następstwem złożonego przez podatnika oświadczenia

o wydatkowaniu przychodu w ciągu dwóch lat od dnia zbycia lokalu mieszkalnego winno być skrupulatne gromadzenie dowodów na okoliczność poniesienia nakładów na przyrzeczone cele, przy czym nie powinno budzić wątpliwości, że mogąc skorzystać z przywileju zwolnienia z opodatkowania, skarżący winien zwrócić szczególną uwagę na ich odpowiednie zabezpieczenie, tak aby zapobiec

w przyszłości, gdy przyjdzie czas rozliczenia, wszelkim wątpliwościom, co do jego faktycznego poniesienia.

W tym zakresie organ wskazał, że zarówno Naczelnik [...]Urzędu Skarbowego postanowieniem z dnia [...] r., jak i organ drugiej instancji postanowieniem z dnia [...] r. wzywał stronę do przedłożenia dowodów potwierdzających przeznaczenie przychodu uzyskanego z tytułu zbycia lokalu mieszkalnego położonego w N. na cele określone w art. 21 ust. 1 pkt 32 lit. a) lub e) u.p.d.o.f. Podatnik nie dostarczył jednak żadnych faktur, czy też rachunków (jak również ich duplikatów), które dokumentowałyby poniesienie wydatków na te cele.

Dyrektor Izby Skarbowej wskazał, że sprzedaż lokalu mieszkalnego nastąpiła w dniu [...] r., wobec czego dwuletni termin wydatkowania uzyskanego z tej transakcji przychodu minął w dniu [...]r., natomiast utrata dokumentów w wyniku pożaru nastąpiła w dniu [...] r. Zdaniem organu odwoławczego, zaistniałe prawie rok i trzy miesiące po upływie dwuletniego terminu zdarzenie, którym był pożar dokumentacji nie może usprawiedliwiać faktu, iż skarżący nie udokumentował przed organem podatkowym wydatkowania uzyskanego z tytułu zbycia lokalu mieszkalnego przychodu na cele mieszkalne.

Organ podkreślił, że nie kwestionuje faktu wykonania remontu w podanych przez stronę do protokółu z dnia [...] r. lokalach mieszkalnych. Zważywszy jednak na doświadczenie życiowe oraz rozsądek charakteryzujący osobę dorosłą prowadzącą pozarolniczą działalność gospodarczą, skarżący decydując się na przeznaczenie środków finansowych uzyskanych z odpłatnego zbycia lokalu na remont innych lokali mieszkalnych, powinien mieć pełną świadomość konieczności odpowiedniego zabezpieczenia dokumentów świadczących o zaangażowanych środkach ze sprzedaży mieszkania na cele mieszkaniowe, zwłaszcza wtedy, gdy mogły one być przydatne przy ubieganiu się o zwolnienie z powszechnego obowiązku zapłaty zobowiązań podatkowych.

Odnosząc się do podnoszonej w odwołaniu argumentacji, organ stwierdził,

że z akt sprawy wynika, iż mimo wezwań organów podatkowych, skarżący nie złożył żadnych dowodów, potwierdzających wydatkowanie przychodu uzyskanego z tytułu przedmiotowej sprzedaży na cele mieszkaniowe. Zdaniem Dyrektora Izby Skarbowej, nie można nakładać na organy podatkowe obowiązku poszukiwania dowodów świadczących na korzyść strony, albowiem to podatnik sam powinien dołożyć wszelkiej staranności aby zadbać o swoje interesy. Całokształt zebranego materiału dowodowego wskazuje, że w toku prowadzonego przez organ pierwszej instancji postępowania, a także przed organem drugiej instancji podatnik nie podjął żadnych skutecznych działań zmierzających do bezsprzecznego wyjaśnienia sprawy,

w szczególności nie przedstawił wiarygodnych dowodów na okoliczność wydatkowania przychodu uzyskanego z tyto przedmiotowej transakcji na cele wymienione

w art. 21 ust. 1 pkt 32 lit. a) lub e) u.p.d.o.f., które skutkowałyby jego zwolnieniem

z opodatkowania.

W skardze strona wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy organowi drugiej instancji do ponownego rozpoznania. Zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie art. 121 § 1, art. 122, art. 124, art. 187 § 1, art. 201 § 1 pkt 2

i art. 139 O.p.

W uzasadnieniu skarżący powtórzył argumentację zawartą w odwołaniu wskazując, że w dniu [...]r. przez Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego, a więc przez organ, który był właściwy również w niniejszej sprawie, została wszczęta kontrola podatkowa w zakresie sprawdzenia prawidłowości rozliczeń dokonanych w zeznaniu PIT-36 za 2009 r. oraz deklaracjach VAT-7 za miesiące od września 2008 r. do grudnia 2009 r. W ramach tej kontroli podatnik poinformował organ, że całkowicie spaliła się jego firma, a wraz z nią wszelka dokumentacja dotycząca prowadzonej działalności gospodarczej. Skarżący wskazał, że obecnie w związku z prowadzoną kontrolą podatkową odbudowuje utraconą dokumentację obejmującą w głównej mierze faktury zakupów.

Przedmiotowa kontrola nie została jeszcze zakończona, organ kolejnym pismem przedłużył czas jej trwania do końca kwietnia 2013 r.

Skarżący podkreślił, że wśród utraconych w pożarze faktur VAT znajdowały się również i te które dokumentowały wydatki, jakie poczynił realizując zobowiązanie wydatkowania kwoty uzyskanej ze sprzedaży przedmiotowego lokalu mieszkalnego, zgodnie z dyspozycją art. 21 ust. 1 pkt 32 u.p.d.o.f. Zdaniem strony, organ pierwszej instancji prowadząc w dalszym ciągu kontrolę podatkową powinien był z urzędu wiedzieć, że w chwili obecnej żadne dowody dotyczące wydatkowania kwoty uzyskanej ze sprzedaży mieszkania nie mogą być przedstawione w tym obecnym postępowaniu podatkowym obejmującym zryczałtowany podatek dochodowy. Tak długo bowiem jak trwa postępowanie kontrolne, tak długo podatnik ma możliwość gromadzenia i przedstawiania organowi dowodów, jakimi są również faktury VAT zakupu materiałów i usług. W tym zakresie skarżący wskazał, że wystąpił do sprzedawców i usługodawców o wystawienie kopii faktur VAT i aktualnie oczekuje na odpowiedź z ich strony. W takich okolicznościach, zdaniem skarżącego, organ powinien był niniejsze postępowanie dotyczące zryczałtowanego podatku dochodowego zawiesić do czasu zakończenia kontroli podatkowej i wydania prawomocnego orzeczenia kończącego postępowanie.

Powyższe uchybienia organu w przeprowadzonym postępowaniu prowadzą,

w ocenie strony, do zafałszowania zaistniałego stanu faktycznego, albowiem zgodnie

z udzielonym oświadczeniem, w związku ze sprzedażą przedmiotowego lokalu mieszkalnego, strona poniosła wydatki określone w art. 21 ust. 1 pkt 32 u.p.d.o.f. Postępowanie organu podatkowego, które ograniczyło się wyłącznie do stwierdzenia braku przedstawienia faktur i wymierzenia zobowiązania podatkowego, zdaniem strony, nie budzi zaufania. Organ pominął ważne dowody w sprawie, które powinien był uwzględnić z urzędu. Z niezrozumiałych powodów nie zawiesił niniejszego postępowania, co powinien był uczynić obligatoryjnie, do czasu zakończenia kontroli podatkowej.

Końcowo skarżący zarzucił, że organ uchybił wskazanemu w postanowieniu

z dnia [...] r. terminowi załatwienia sprawy do dnia [...]r., albowiem wydając zaskarżoną decyzję w dniu [...] r., a więc przed terminem załatwienia sprawy, nie rozpoznał merytorycznie złożonego przez stronę

w dniu [...] r. wniosku o zawieszenie postępowania. Zdaniem skarżącego, w wyniku wydanego postanowienia, należało oczekiwać, że do dnia

w nim wskazanego strona ma prawo czynnie brać udział w toczącym się postępowaniu, składać pisma, wnioski oraz przedstawiać dowody w sprawie przemawiające na jej korzyść i prowadzące do zmiany zaskarżonej decyzji. Tymczasem organ kończąc wcześniej postępowanie załatwił wniosek strony formalnie postanowieniem z dnia [...] r., którym odmówił wszczęcia postępowania z powodu zakończenia postępowania w dniu [...]r. wydaniem zaskarżonej decyzji. W ocenie skarżącego, takie postępowanie organu narusza podstawowe zasady postępowania podatkowego. Strona mając świadomość, że organ będzie prowadził postępowanie do [...] r. mogła do tego dnia składać wszelkie dowody i wnioski, a organ po ich wpłynięciu powinien się do nich merytorycznie ustosunkować, ewentualnie przedłużyć prowadzone postępowanie. Zakończenie postępowania przed terminem wskazanym w wydanym postanowieniu i formalne ustosunkowanie się do wniosku, zdaniem strony, narusza prawo podatnika do czynnego udziału w toczącym się postępowaniu.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga jest nieuzasadniona.

Sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, stosując kryterium legalności. Tylko stwierdzenie, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, innym naruszeniem przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, obliguje sąd do uchylenia zaskarżonej decyzji (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi; Dz.U. z 2012r. poz. 270 ze zm. – dalej jako: "p.p.s.a."). Natomiast w razie nieuwzględnienia skargi sąd skargę oddala (art. 151 ustawy p.p.s.a.).

Spór w sprawie koncentruje się na możliwości objęcia ulgą podatkową określoną w art. 21 ust. 1 pkt 32 lit. a) i lit. e) u.p.d.o.f. nieudokumentowanych rachunkami i fakturami wydatków na remont mieszkań znajdujących się w Mroczy oraz w Bydgoszczy przy ul. Toruńskiej oraz Jarużyńskiej.

Przystępując do rozstrzygnięcia sprawy należy wskazać, że to nie organ

a podatnik chcąc skorzystać z ulgi z art. 21 ust. 1 pkt 32 lit. a i lit. 3 cyt. ustawy winien zadbać o to, aby wykazać, że istotnie środki ze sprzedaży mieszkania przeznaczył na swoje cele mieszkaniowe, tak jak poinformował organ w oświadczeniu.

Stan faktyczny sprawy przedstawia się następująco: skarżący aktem notarialnym z dnia [...]r. zbył lokal mieszkalny położony w N. przy ul. M. [...]wraz z udziałem we własności nieruchomości gruntowej wynoszącym 12693/77132 oraz przysługującym udziałem we własności części wspólnych budynku za kwotę [...] tys. zł. Lokal ten został nabyty w roku 2006 pismem z dnia [...]. skarżący złożył oświadczenie o przeznaczeniu środków uzyskanych ze sprzedaży na cele określone w art. 21 ust. 1 pkt 32 lit. a oraz e) u.p.d.o.f. w ciągu dwóch lat od dnia zbycia. Strona wezwana do przedłożenia dowodów na wydatkowanie środków oświadczyła, że środki przeznaczyła, ale dowody wraz z całą dokumentacją firmy uległy spaleniu. Skarżący podał, że jest na etapie ich odtwarzania. Dyrektor przyznał, że istotnie nie ma szczególnej formy dokumentowania wydatków, ale dowody winny być rzetelne i wiarygodne, aby zostały uwzględnione.

W skardze skarżący zarzucił organom, iż naruszyły zasady postępowania zawarte w ustawie z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa, tj: art. 121 zasadę zaufania do organów państwa, art. 122 zasadę prawdy obiektywnej oraz 187 § 1 poprzez niewyjaśnienie w sposób prawidłowy stanu faktycznego. Również zdaniem strony doszło do naruszenia art. 201 § 1 pkt 2 Op. poprzez pozbawienie go udziału w sprawie.

Przystępując do rozstrzygnięcia przedmiotowej sprawy należy wskazać, że zgodnie z art. 10 ust. 1 pkt 8 u.p.d.o.f., w brzmieniu obowiązującym przed dniem

1 stycznia 2007r., źródłami przychodów są odpłatne zbycie: a) nieruchomości lub ich części oraz udziału w nieruchomości, b) spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego lub użytkowego oraz prawa do domu jednorodzinnego

w spółdzielni mieszkaniowej, c) prawa wieczystego użytkowania gruntów, d) innych rzeczy - jeżeli odpłatne zbycie nie następuje w wykonaniu działalności gospodarczej

i zostało dokonane w przypadku odpłatnego zbycia nieruchomości i praw majątkowych określonych w lit. a)-c) - przed upływem pięciu lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym nastąpiło nabycie lub wybudowanie, a innych rzeczy - przed upływem pół roku, licząc od końca miesiąca, w którym nastąpiło nabycie;

w przypadku zamiany okresy te odnoszą się do każdej z osób dokonującej zamiany. W sprawie znajdują zastosowanie przepisy ustawy podatkowej w brzmieniu obowiązującym przed 1 stycznia 2007r. O prawidłowości tej kwalifikacji przesądza treść art. 7 ustawy z dnia 16 listopada 2006r. o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz.U. Nr 217, poz. 1588), zgodnie z którym do przychodu (dochodu)

z odpłatnego zbycia nieruchomości i praw majątkowych związanych

z nieruchomościami, nabytych lub wybudowanych (oddanych do użytkowania) do dnia 31 grudnia 2006 r., stosuje się zasady określone w cyt. ustawie w brzmieniu obowiązującym przed dniem 1 stycznia 2007 r.

Stosownie natomiast do art. 21 ust. 1 pkt 32 lit. a) u.p.d.o.f. w brzmieniu obowiązującym przed dniem 1 stycznia 2007 r., wolne od podatku dochodowego są przychody uzyskane ze sprzedaży nieruchomości i praw majątkowych określonych w art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a)-c) w części wydatkowanej nie później niż w okresie dwóch lat od dnia sprzedaży:

- na nabycie na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej budynku mieszkalnego, jego części lub udziału w takim budynku, lokalu mieszkalnego stanowiącego odrębną nieruchomość lub udziału w takim lokalu, a także na nabycie gruntu lub udziału

w gruncie albo prawa użytkowania wieczystego gruntu lub udziału w takim prawie, związanych z tym budynkiem lub lokalem,

- na nabycie na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego lub udziału w takim prawie, prawa do domu jednorodzinnego w spółdzielni mieszkaniowej lub udziału w takim prawie,

- na nabycie na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej gruntu lub udziału w gruncie, prawa użytkowania wieczystego gruntu lub udziału w takim prawie przeznaczonych pod budowę budynku mieszkalnego, w tym również gruntu lub udziału w gruncie albo prawa wieczystego użytkowania gruntu lub udziału w takim prawie z rozpoczętą budową budynku mieszkalnego,

- na budowę, rozbudowę, nadbudowę, przebudowę, remont lub modernizację własnego budynku mieszkalnego, jego części lub własnego lokalu mieszkalnego, położonych na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej,

- na rozbudowę, nadbudowę, przebudowę lub adaptację - na cele mieszkalne - własnego budynku niemieszkalnego, jego części, własnego lokalu niemieszkalnego lub własnego pomieszczenia niemieszkalnego, położonych na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.

Art. 21 ust. 1 pkt 32 lit. e) u.p.d.o.f. w brzmieniu obowiązującym przed dniem

1 stycznia 2007 r., stanowi, że wolne od podatku dochodowego są przychody uzyskane ze sprzedaży nieruchomości i praw majątkowych określonych w art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a)-c) w części wydatkowanej nie później niż w okresie dwóch lat od dnia sprzedaży na spłatę kredytu lub pożyczki, a także odsetek od kredytu lub pożyczki zaciągniętych na cele, o których mowa w lit. a), w banku lub w spółdzielczej kasie oszczędnościowo-kredytowej, mających siedzibę na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, w tym również na spłatę kredytu lub pożyczki oraz odsetek od tego kredytu lub pożyczki zaciągniętych przed dniem uzyskania tych przychodów.

Strona wywodzi, że w sytuacji, gdy wykonanie remontu nie zostało zakwestionowane przez organ, również w sytuacji braku wskazanych dokumentów, wydatki powinny być objęte ulgą. Podkreśla, że przepis nie nakłada na podatnika obowiązku przedłożenia rachunków/faktur, zaś obowiązek wszechstronnego

i kompletnego ustalenia stanu faktycznego sprawy ciąży na organie.

W tym miejscu należy przywołać orzecznictwo. Istotnie, co do zasady ciężar dowodu w postępowaniu podatkowym, stosownie do art. 122 i art. 187 § 1 O.p., spoczywa na organie podatkowym, jednakże nie jest to obowiązek nieograniczony. W piśmiennictwie i orzecznictwie zwraca się uwagę na obowiązek podatnika współdziałania z organem w ramach prowadzonego postępowania podatkowego, wskazuje się również, że ustalenie niektórych faktów, zwłaszcza tych, o których wie wyłącznie podatnik pozostaje poza zakresem możliwości organu podatkowego (por. m.in. wyrok NSA z dnia 29 kwietnia 2011 r., sygn. akt II FSK 2166/09, dostępne: www.orzeczenia.nsa.gov.pl)

Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego obowiązki podatnika w tym zakresie w szczególności nabierają znaczenia, jeżeli organ musi skorzystać

z danych, znajdujących się wyłącznie w dyspozycji podatnika. Natomiast Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w wyroku z 12 października 2012 r. I SA/Lu 527/12 (LEX nr 1233433) stwierdził, że z treści przepisów art. 122 i art. 187 O.p. nie da się wyprowadzić wniosku, iż organy podatkowe zobowiązane są do poszukiwania środków dowodowych służących poparciu twierdzeń strony w sytuacji, gdy ta ostatnia mimo wezwania środków takich nie przedstawia, bądź udostępnia w ograniczonym zakresie. Żądanie dostarczenia (prezentacji) dowodu nie jest związane z regułami dowodzenia, które zawsze pozostają domeną organu, ale z gromadzeniem środków dowodowych, pozwalających na ustalenie stanu faktycznego przez organ podatkowy. Tylko takie postępowanie umożliwia dokonanie swobodnej oceny dowodów,

a w konsekwencji wydania rozstrzygnięcia opartego na ustaleniach zgodnych

z prawdą materialną. Celem nadrzędnym nałożenia ciężaru dowodu na stronę postępowania jest stworzenie warunków dla zgromadzenia przez organy podatkowe pełnych informacji w tych wszystkich podatkowoprawnych stanach faktycznych,

w których nie można tego uczynić bez dostarczenia przez stronę odpowiednich danych faktycznych.

Wracając do przedmiotowej sprawy należy wskazać, że podatnik był wielokrotnie wzywany do przedłożenia dowodów. Uznano, że rodzice strony, osoby starsze wiekiem, przy zaawansowanej, jak twierdzi skarżący demencji starczej nie przekazywały mu korespondencji mimo prawidłowych zapisów na potwierdzeniach jej odbioru. Uznano, że nawet jego siostry niebędące domownikami również nie dopełniły obowiązku terminowego przekazywania stronie pism z organów podatkowych. Dlatego skarżącemu przywrócono termin do złożenia odwołania uznając, iż zachodzi w sprawie obawa, że korespondencja nie była mu przekazywana. Skarżący uznał, że skoro przywrócono termin do złożenia odwołania to zasadnym będzie zarzut braku uczestnictwa w postępowaniu przed organem

I instancji.

Z takim twierdzeniem nie można się zgodzić. W wyniku przywrócenia terminu do złożenia odwołania strona miała możliwość podniesienia wszystkich zarzutów

i przedstawienia wszystkich argumentów. W wyniku rozpatrzenia odwołania organ

II instancji ponownie przeanalizował sprawę, co oznacza, że został naprawiony ewentualny brak uczestnictwa strony podczas postępowania pierwszoinstancyjnego.

Z akt sprawy wynika jednoznacznie, że już na etapie czynności sprawdzających organ wzywał stronę do przedłożenia dokumentów związanych

z wydatkowaniem przychodu uzyskanego z odpłatnego zbycia nieruchomości (wezwanie z [...] r. – k. 10 akt podatkowych) wymieniając przykładowo,

o jakie dokumenty chodzi. W punkcie 7 wezwania zostały wymienione oryginały rachunków i faktur potwierdzających wydatkowanie przychodu na remont

i modernizację własnego lokalu lub budynku. W odpowiedzi podatnik oświadczył , że faktury za remont i zakupione materiały budowlane zostały prawdopodobnie spalone w czasie pożaru w roku 2010 dlatego potrzebuje czasu na ich odtworzenie. Brak faktur dokumentujących wydatki remontowe podatnik potwierdził jeszcze wielokrotnie również uczynił to jego pełnomocnik w piśmie z dnia [...]. Dopiero na rozprawie w dniu 11 grudnia podniósł, iż zebrał rachunki na około 100 tys. zł. potwierdzające poniesienie spornych kosztów.

W tym miejscu należy wskazać, że sąd administracyjny nie przeprowadza postępowania dowodowego, a sprawę rozpatruje w stanie faktycznym i prawnym na dzień wydania zaskarżonej decyzji. Sąd administracyjny, co do zasady nie przeprowadza postępowania dowodowego. Zatem skoro skarżący zebrał takie dokumenty, po wydaniu zaskarżonej decyzji, a które istniały w dacie jej wydania

i nie były znane organowi, a są istotne dla sprawy to zgodnie z prawem mogą ewentualnie, po ich weryfikacji przez organ - stanowić podstawę do wznowienia postępowania w sprawie.

Zasadnie więc organ przyjął za udowodniony brak dokumentów potwierdzających wydatkowanie części przychodu na remont lokalu mieszkalnego. Niewątpliwie takich dokumentów nie posiadał organ i jedynie mogła je przedłożyć strona. Z tego względu część przychodu co do której podatnik deklarował jej wydatkowanie na remont lokalu nie mogła zostać objęta zwolnieniem podatkowym. Nie zostały bowiem wykazane przesłanki zastosowania ulgi podatkowej. Ma racje organ wskazując, że samo udowodnienie przeprowadzenia remontu nie pozwala na zastosowanie ulgi. Ustawodawca nie łączy bowiem zwolnienia z faktem remontu (który nie jest przez organ kwestionowany), lecz z wydatkowaniem przychodów ze zbycia nieruchomości na wykonanie remontu. Relewantne prawnie jest wydatkowanie środków na remont i ta okoliczność musi zostać wykazana. Jeżeli wydatki nie zostały wykazane za pomocą środków dowodowych dokumentujących legalność ich poniesienia, nie ma możliwości stosowania w tym zakresie ulgi podatkowej. Zgodzić się też trzeba z organem, że chociaż ustawa nie nakazuje wprost gromadzenia takich dowodów, to jednak podmiot, który chce ze zwolnienia skorzystać musi liczyć się z koniecznością udokumentowania okoliczności pozwalających na zastosowanie ulgi. Ulga jest wyjątkiem od zasady powszechności opodatkowania i korzystanie z tej ulgi nie jest obowiązkiem podatnika. Zamiar skorzystania z ulgi podatnik dobrowolnie zadeklarował w 2007 r. i winien był liczyć się z koniecznością wykazania, że spełnia warunki zastosowania zwolnienia podatkowego. Takie przewidywanie mieści się w granicach zwyczajnej przezorności

i typowej dbałości o własne interesy.

Mając powyższe na względzie Sąd stwierdza, że chybione są zarzuty naruszenia przepisów postępowania w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy. Organ nie uchybił obowiązkom w zakresie prowadzenia postępowania dowodowego (zarzut naruszenia art. 122 O.p.), podjął wszelkie niezbędne działania mające na celu ustalenie stanu faktycznego sprawy i należycie ten stan faktyczny sprawy ustalił. Nie uchybił też art. 191 O.p. w sposób wskazany w skardze, ponieważ okoliczność przeprowadzenia remontu lokalu nie była przez organ kwestionowana, ale nie jest relewantna prawnie.

W związku z powyższym Sąd stwierdza, że wydana decyzja nie narusza prawa materialnego ani procesowego w stopniu, który by pozwalał na jej wyeliminowanie z obiegu prawnego. To oznacza, że organy zasadnie uznały, iż skarżący nie wykazał, że środki pochodzące ze sprzedaży mieszkania zostały wydatkowane zgodnie z oświadczeniem.

W tym stanie rzeczy skarga nie znajduje uzasadnionych podstaw, wobec czego podlega oddaleniu na podstawie art. 151 ustawy p.p.s.a.

E. Kruppik – Świetlicka H. Adamczewska – Wasilewicz U. Wiśniewska