Wyrok NSA, sygn. akt III OSK 5054/21
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2022-10-18 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6139 Inne o symbolu podstawowym 613
Hasła tematyczne: Ochrona środowiska
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargi kasacyjne
Powołane przepisy: article: art. 184
journal: Dz.U. 2022 poz 329
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.
article: art. 66 ust. 1, art. 80 ust. 1 pkt 3, art. 85 ust. 2 pkt 1a i 1b
journal: Dz.U. 2008 nr 199 poz 1227
law: Ustawa z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz  o ocenach oddziaływania na środowisko

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Rafał Stasikowski Sędziowie: Sędzia NSA Małgorzata Pocztarek Sędzia del. WSA Sławomir Pauter (spr.) po rozpoznaniu w dniu 18 października 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skarg kasacyjnych M.K. i Stowarzyszenia [...] od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 4 listopada 2020 r., sygn. akt II SA/Kr 1436/18 w sprawie ze skarg H.O. oraz A.P., P1.M., P2.M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w T. z dnia [...] września 2018 r., znak [...] w przedmiocie ustalenia środowiskowych uwarunkowań realizacji przedsięwzięcia oddala skargi kasacyjne.


UZASADNIENIE

Przedmiotem skarg kasacyjnych wniesionych w niniejszej sprawie przez M.K. i Stowarzyszenie [...] jest wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 4 listopada 2020 r., którym oddalono skargi wniesione przez H.O. oraz A.P., P1.M. i P2.M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w T. z dnia [...] września 2018 r., znak [...] w przedmiocie ustalenia środowiskowych uwarunkowań realizacji przedsięwzięcia pn. "Budowa obwodnicy [...]".

Powyższy wyrok wydano w oparciu o następujące ustalenia faktyczne i prawne:

Wójt Gminy L. decyzją z [...] kwietnia 2018 r., znak: [...], po rozpatrzeniu wniosku Zarządu Województwa [...] z [...] października 2015 r. o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach na realizację przedsięwzięcia pn. "Budowa obwodnicy [...]", po przeprowadzeniu postępowania administracyjnego – powołując się na art. 71 ust. 1 pkt 2, art. 75 ust. 1 pkt 4 oraz art. 80 ust. 1 i art. 82 ust. 1,3 i art. 85 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz ocenach oddziaływania na środowisko (tekst jedn. Dz.U. z 2017 r., poz. 1406, dalej ustawa środowiskowa), art. 104, art. 107 § 1 , art. 108 § 1 k.p.a. oraz § 3 ust. 1 pkt 60 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz.U. 2016 r., poz. 71) – ustalił środowiskowe uwarunkowania realizacji przedsięwzięcia pn.: "Budowa obwodnicy [...]" dla wariantu III. W decyzji tej określił:

1. Rodzaj i miejsce realizacji inwestycji, wskazując, że planowane przedsięwzięcie obejmie budowę obwodnicy drogowej miejscowości L. w ciągu drogi wojewódzkiej numer [...] według wariantu III. Projektowana inwestycja jest zlokalizowana na terenie województwa [...], powiatu t., gminy L. Wariant III przebiega początkowo przez kompleksy gruntów rolnych i nieużytków, a następnie między km 2+200 i 3+000 przez wielogatunkowe niewielkie kompleksy leśne. Dalej przebiega przez tereny rolne o drobnej mozaice użytkowania. Następnie droga w km 3+250 krzyżuje się z drogą powiatową nr [...]. Kolejno projektowana droga skręca i przecina się z ul. D. (droga gminna). W tym miejscu brak jest możliwości wykonania skrzyżowania z uwagi na zbyt małą odległość od poprzedniego skrzyżowania. Z tego względu w km 3+776 wyniesiono projektowaną obwodnicę ponad ul. D. (wiadukt). Jest to tym bardziej korzystne, że takie rozwiązanie nie rozcina spójności zabudowy ul. D. oraz eliminuje konieczność przechodzenia w poprzek przez obwodnicę przez pieszych. Między km 3+550 i 3+950 przecina wielogatunkowe zadrzewienia i tereny zabudowane wsi. Na północ od nich biegnie przez kompleksy gruntów ornych z dominacją nieużytków, a następnie łączy się z drogą wojewódzką nr [...]. Długość wariantu III wynosi około 4,5 km. W ramach zadania inwestycyjnego przewiduje się budowę nowej drogi jednojezdniowej klasy G wraz z budową lub przebudową skrzyżowań z istniejącą siecią dróg. Planowana inwestycja obejmuje więc:

- budowę nowej drogi wojewódzkiej nr [...] klasy G,

- budowę/rozbudowę/przebudowę skrzyżowań z drogami przecinającymi budowaną obwodnicę,

- budowę/rozbudowę obiektów inżynierskich (np. mosty, wiadukty, przepusty) oraz elementów użytkowych (barier, osłon przeciwolśnieniowych, znaków drogowych, oświetlenia),

- budowę dróg dojazdowych (jezdni dodatkowych) do obsługi przyległego terenu,

- budowę urządzeń zmniejszających oddziaływanie projektowanej inwestycji na otaczające środowisko (ekrany akustyczne, przejścia dla zwierząt),

- budowę/rozbudowę/przebudowę/zabezpieczenie urządzeń infrastruktury technicznej;

2. Istotne warunki korzystania ze środowiska w fazie realizacji i eksploatacji lub użytkowania przedsięwzięcia, ze szczególnym uwzględnieniem konieczności ochrony cennych wartości przyrodniczych, zasobów naturalnych i zabytków oraz ograniczenia uciążliwości dla terenów sąsiednich. Organ szczegółowo wymienił w pkt 1-41 odpowiednie nakazy;

3. Wymagania dotyczące ochrony środowiska konieczne do uwzględnienia w dokumentacji wymaganej do wydania decyzji, o których mowa w art. 72 ust. 1 ustawy środowiskowej), w szczególności w projekcie budowlanym, w przypadku decyzji, o których mowa w art. 72 ust. 1 pkt 1, 10, 14, 18 i 23 ww. ustawy. Organ w pkt 1-20 szczegółowo wymienił stosowne wymagania;

4. Wskazał, że przedsięwzięcie nie wymaga ustalenia wymogów w zakresie przeciwdziałania skutkom awarii przemysłowych;

5. Nałożył obowiązek przeprowadzenia analizy porealizacyjnej w zakresie emisji hałasu do środowiska oraz nasadzeń drzew i krzewów (...);

6. Stwierdził brak konieczności przeprowadzenia ponownej oceny oddziaływania na środowisko w ramach postępowania w sprawie wydania decyzji o zezwoleniu na realizacje inwestycji drogowej;

7. Stwierdził brak potrzeby przeprowadzenia postępowania w sprawie transgranicznego oddziaływania na środowisko;

8. Stwierdził brak potrzeby tworzenia obszaru ograniczonego użytkowania;

9. Nadał decyzji rygor natychmiastowej wykonalności;

10. Wskazał, że charakterystyka planowanego przedsięwzięcia została zawarta w załączniku do decyzji.

W uzasadnieniu decyzji organ I instancji wskazał, że wnioskiem z [...] października 2015 r., sprostowanym pismem z [...] października 2015 r., Zarząd Województwa [...] zwrócił się do Wójta Gminy L. o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach na realizację przedsięwzięcia pn. "Budowa obwodnicy [...]". Pismem z [...] października 2015 r. organ I instancji zawiadomił ustalone strony o wszczęciu postępowania w sprawie, występując równocześnie do Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w K. Wydział Spraw Terenowych w T. oraz do Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w T. o wydanie opinii co do konieczności sporządzenia raportu o oddziaływaniu zamierzenia inwestycyjnego na środowisko.

Do realizacji przewidywano jeden z trzech wariantów.

Wariant I o długości 2,3 km. Trasa rozpoczyna się w km 123+420 drogi krajowej nr [...] poprzez włączenie w miejscu istniejącego skrzyżowania. Następnie trasa przebiega po istniejącej drodze gminnej i dalej po krawędzi terenów przeznaczonych pod przemysł i usługi w MPZP L. Wariant I łączy się z drogą wojewódzką nr [...] w miejscu istniejącego skrzyżowania z drogą powiatową nr [...] (ul. D.). Założono możliwość wjazdu i wyjazdu na obwodnicę jedynie na skrzyżowaniu początkowym i końcowym.

Wariant II o długości 3,6 km. Początek trasy znajduje się w tym samym miejscu, co w wariancie I. Wspólny z wariantem I jest również przebieg drogi na odcinku pierwszych 1500 m. Dalej droga kieruje się na wschód, omijając istniejącą zabudowę oraz oczyszczalnię ścieków. Następnie skręca w kierunku północnym, przecinając drogą powiatową nr [...] (ul. D.). Wariant II kończy się w okolicy istniejącej fermy drobiu, przy drodze wojewódzkiej nr [...]. Miejsce połączenia z istniejącą drogą wybrano w taki sposób, aby możliwe było w przyszłości przedłużenie drogi w kierunku północnym i tym samym utworzenie pełniej obwodnicy w ciągu drogi krajowej nr [...]. Na trasie wariantu II planuje się budowę/rozbudowę skrzyżowań na początku i końcu zakresu robót oraz na połączeniu z drogą powiatową nr [...] (ul. D.).

Wariant III o długości 4,5 km. Ze względu na zebrane dotychczas opinie lokalnej społeczności, jak i w oparciu o opinię Gminy L., opracowano alternatywny przebieg wariantu II. Początek, aż do około km 1 + 1000 jest tożsamy z wariantem I i II. Trasa wariantu III została jednak poprowadzona dalej na wschód, w maksymalnym zbliżeniu do terenów zalewowych rzeki C. Przecięcie z ulicą D. zostało zlokalizowane w miejscu wolnym od zabudowy, a równocześnie w taki sposób, aby zminimalizować ingerencję w istniejący obszar leśny znajdujący się w tym rejonie. Dalej droga biegnie w kierunku północnym i zmierza do drogi wojewódzkiej. Trasa kończy się na połączeniu z DW [...], które zaprojektowano w formie małego ronda.

Wariant III został wskazany jako wariant preferowany do realizacji, ponieważ w najmniejszym stopniu koliduje z terenami zabudowy mieszkaniowej i powoduje najmniejsze problemy natury akustycznej oraz najskuteczniej podnosi komfort życia mieszkańcom L. oraz sąsiednich miejscowości.

Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w T. w opinii z [...] listopada 2015 r., znak: [...] stwierdził potrzebę przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko i opracowania raportu w zakresie zgodnym z art. 66 ust. 1 ustawy środowiskowej. Również Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska w K. w opinii z [...] listopada 2015 r., znak: [...] stwierdził potrzebę przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko przedmiotowego przedsięwzięcia.

Wójt Gminy L. postanowieniem z [...] grudnia 2015 r. stwierdził obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko i nałożył na wnioskodawcę obowiązek opracowania raportu oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko.

Na powyższe rozstrzygnięcie B.P. złożyła zażalenie. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w T. postanowieniem z [...] kwietnia 2016 r. uchyliło postanowienie Wójta Gminy L. z [...] grudnia 2015 r. i przekazało sprawę organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia, nakazując jednoznacznie określić inwestora, krąg stron postępowania z uwzględnieniem, że jeden z właścicieli działek objętych wnioskiem nie żyje, oraz z uwzględnieniem regulacji zawartej w art. 63 ust. 5 ustawy środowiskowej w przypadku ponownego stwierdzenia obowiązku przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko.

W toku ponownego rozpatrzenia sprawy organ I instancji ustalił jednoznacznie inwestora (Zarząd Województwa [...]), rozważył możliwość wskazania przy określeniu zakresu raportu - rodzajów wariantów alternatywnych wymagających zbadania, a nadto określił krąg stron postępowania uwzględniając, iż właściciel jednej z działek objętych wnioskiem (nr [...] w L.) nie żyje, a zatem stronami prowadzonego postępowania są jego spadkobiercy.

Po wykonaniu powyższych wskazań Wójt Gminy L. postanowieniem z [...] sierpnia 2016 r. nałożył obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko dla planowanego przedsięwzięcia (pkt I); nałożył na wnioskodawcę obowiązek opracowania raportu oddziaływania na środowisko wskazując, że raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko winien obejmować wszystkie wymagania, o których mowa w art. 66 ustawy środowiskowej (pkt II), stwierdził, że należy dokonać oceny wpływu realizacji planowanej inwestycji na możliwość osiągnięcia celów środowiskowych zawartych w planie gospodarowania wodami na obszarze dorzecza, w myśl art. 81 ust. 3 ustawy środowiskowej (pkt III).

Zażalenie na to postanowienie złożyli M.M., Ł.G. oraz M.K., zarzucając między innymi brak konieczności wskazania kolejnych wariantów realizacji przedsięwzięcia wymagających sprawdzenia, brak prawidłowego ustalenia kręgu stron, brak umożliwienia przez organ I instancji wypowiedzenia się społeczeństwu przed wydaniem postanowienia.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w T. postanowieniem z [...] grudnia 2016 r. utrzymało w mocy zaskarżone postanowienie Wójta Gminy L. z [...] sierpnia 2016 r. stwierdzające obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko i obowiązek opracowania raportu oddziaływania na środowisko dla przedsięwzięcia.

Następnie, po uzyskaniu opinii sanitarnej nr [...] z [...] lutego 2017 r., znak: [...]; opinii sanitarnej nr [...] z [...] lutego 2018 r., znak: [...] wydanej przez Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w T., postanowienia Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie Zarząd Zlewni w J. z [...] lutego 2018 r., znak: [...] oraz postanowienia Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w K. z [...] listopada 2017 r., znak: [...] w sprawie uzgodnienia warunków realizacji przedsięwzięcia pn.: "Budowa obwodnicy [...]" – organ I instancji wydał opisaną na wstępie uzasadnienia decyzję.

Od tej decyzji odwołania wnieśli: M.K., M.M., B.P., H.O., D.G., Z.J., K.S. i Ł.G., zarzucając między innymi naruszenie art. 7 k.p.a., braku zgodnego z obowiązującą referencyjną metodyką obliczeniową obliczenia współczynnika aerodynamicznej szorstkości terenu ZO, którego wartość ma istotny wpływ na wielkość stężeń zanieczyszczeń w powietrzu, przeprowadzenia obliczeń prognozowanego stanu zanieczyszczenia powietrza powodowanego przez planowane przedsięwzięcie z pominięciem wymaganego obowiązującą referencyjną metodyką obliczeniową określenia podokresu maksymalnej emisji substancji zanieczyszczających do powietrza uśrednionej dla jednej godziny oraz podokresów w ciągu roku o emisji maksymalnej i innej niż maksymalna, braku wizualizacji graficznej rozprzestrzeniania się zanieczyszczeń komunikacyjnych, zastosowanie do obliczeń prognozowanego stanu zanieczyszczenia powietrza powodowanego przez planowane przedsięwzięcie innej niż obowiązująca referencyjna metodyka obliczeniowa ustalona rozporządzeniem, bez wskazania, że spełnia ona wymogi ustalone w art. 12 ust. 2 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (Dz.U. z 2001 r., nr 62, poz. 627 ze zm.), rozwiązania kwestii dojazdów do gruntów, użytków rolnych tylko po jednej (wschodniej) stronie obwodnicy, możliwość nieprawidłowości przeprowadzonej oceny oddziaływania planowanego przedsięwzięcia na poziom hałasu w jego otoczeniu, brak wiarygodnego ustalenia stron postępowania, brak zapewnienia środków finansowych na realizację przedsięwzięcia.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w T. decyzją z [...] września 2018 r., znak [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., art. 71 ust. 1 i 2 pkt 1 ustawy środowiskowej, art. 6 i art. 8 ustawy z dnia 9 października 2015 r. o zmianie ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2015 r., poz. 1936), oraz § 3 ust. 1 pkt 60 rozporządzenia, utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję.

W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wskazał, że z załączonej do wniosku karty informacyjnej przedsięwzięcia wynikały następujące parametry techniczne projektowanej obwodnicy drogowej: klasa drogi - G, prędkość projektowa - 60 km/h (teren zabudowy), 70 km/h (poza terenem zabudowy), prędkość miarodajna - 70 km/h (teren zabudowy), 90 km/h (poza terenem zabudowy), przekrój 1x2, szerokość jezdni - 7,0 m, uliczny (2 pasy ruchu po 3,50 m), drogowy (2 pasy ruchu po 3,50m), chodnik jedno i dwustronny, szerokość min. 2,0 m, pobocze jedno i dwustronne, gruntowe, szerokość min. 0,75-2,0 m, nawierzchnia - bitumiczna. Planowana powierzchnia zajmowana przez projektowaną jezdnię, pobocza, chodniki i inne elementy inwestycji wynosić będzie około 190000 m2 (w tym jezdnia drogi głównej ok. 44140 m2, jezdnie dróg serwisowych ok. 22400 m2, chodniki ok. 1000 m2). Obwodnica przebiegać będzie głównie przez tereny niezabudowane, użytkowane obecnie pod uprawy rolnicze lub będące nieużytkami. Występująca odcinkowo zabudowa ma charakter mieszkalny typu zagrodowego. W stanie istniejącym DW [...] posiada przekrój jednojezdniowy, dwupasowy o nawierzchni bitumicznej szerokości ok. 6,0-7,0 m. Wzdłuż przedmiotowej drogi zlokalizowane są odcinkowo chodniki o nawierzchni z kostki lub płyt betonowych. Poza terenem zabudowanym droga posiada pobocza gruntowe. Droga wojewódzka nr [...] na przedmiotowym odcinku krzyżować się będzie z wieloma drogami wewnętrznymi oraz gminnymi służącymi jako dojazd do przyległych posesji. Najważniejsze skrzyżowania to połączenia z: ul. Z. (droga gminna), ul. D. ([...]), ul. T. ([...]). Przez teren planowanego przedsięwzięcia biegną liczne sieci infrastruktury technicznej kolidujące z inwestycją: sieci elektryczne napowietrzne i podziemne, sieć elektryczna oświetleniowa, sieci teletechniczne napowietrzne i podziemne, sieci kanalizacyjne (kanalizacja deszczowa i sanitarna), sieci gazowe, sieci wodociągowe. Wymienione sieci infrastruktury wymagają przebudowy lub zabezpieczenia w zakresie kolizji z inwestycją. Z prognozy natężenia ruchu na rok 2028 wynika, iż w ciągu doby po planowanej drodze przejeżdżać będzie 7085 pojazdów. W czasie budowy znaczącymi źródłami hałasu będą różnego rodzaju maszyny budowlane, środki transportu. W ciągu realizacji inwestycji rodzaje maszyn będą się zmieniały w zależności od wykonywanych elementów przedsięwzięcia. Na wstępie zostaną wykorzystane maszyny do wykonania wykopów pod podbudowę drogi i do niwelacji terenu (równiarki). Następnie kolejno będą układane warstwy podbudowy i zagęszczane specjalistycznymi urządzeniami (różnego typu walce). Poziom mocy akustycznej maszyn budowlanych waha się w granicach od 90 dB do 105 dB w zależności od ich mocy, rodzaju i stanu technicznego. Poziom mocy akustycznej pojazdów ciężarowych wynosi 100 dB dla operacji manewrowania po terenie. W bezpośrednim sąsiedztwie przedsięwzięcia na krótkich odcinkach znajduje się zabudowa mieszkaniowa. W fazie budowy mogą na tych terenach występować przekroczenia dopuszczalnego poziomu hałasu. Źródłem emisji zanieczyszczeń do powietrza w fazie budowy będą różnego rodzaju maszyny budowlane (maszyny do niwelacji terenu np. spychacz, koparka, równiarka; do wykonania kolejnych warstw podbudowy i nawierzchni drogi; środki transportu (różnego rodzaju pojazdy ciężarowe dostarczające na teren budowy maszyny budowlane, surowce materiały do budowy kolejnych elementów przedsięwzięcia). Wszystkie wyżej wymienione maszyny i pojazdy napędzane będą głównie silnikami wysokoprężnymi zasilanymi olejem napędowym. Do powietrza z tych źródeł będą emitowane zanieczyszczenia typowo komunikacyjne tj. dwutlenek azotu, tlenek węgla, dwutlenek siarki, pył zawieszony, węglowodory. W fazie budowy mogą powstać różnego rodzaju odpady charakterystyczne dla procesów realizacji inwestycji liniowych. Odpady te magazynowane będą na terenie budowy. Zagrożeniem dla wód podziemnych może być zaistniała awaria sprzętu w wyniku której do gruntu przedostaną się np. olej, paliwo, płyn hydrauliczny. Poruszające się pojazdy po projektowanej drodze będą źródłem emisji zanieczyszczeń do powietrza tj.: dwutlenku azotu, dwutlenku siarki, tlenku węgla, węglowodorów i pyłu. Drogi będą liniowymi źródłami emisji zanieczyszczeń. Emisja będzie wynikiem spalania paliw w silnikach pojazdów. Ponadto drogi będą źródłem emisji pyłów w wyniku ścierania ogumienia, ścierania nawierzchni drogi, ścierania klocków hamulcowych i zużywania się pracujących części mechanicznych pojazdów, a także zwiewania przewożonych materiałów sypkich, które kruszone są kołami pojazdów na drobiny wzbijające się w powietrze. To ostatnie zjawisko związane jest z występującym podczas ruchu pojazdów zjawiskiem wtórnej emisji pyłu zalegającego na drodze oraz poboczach. Poruszające się pojazdy będą również źródłem hałasu, który na terenach objętych ochroną akustyczną może powodować przekroczenia dopuszczalnych norm. Wody opadowe odprowadzenie będą za pomocą spadków podłużnych i poprzecznych jezdni i poboczy do rowów przydrożnych, z których wody opadowo-roztopowe będą spływały do cieków powierzchniowych i ziemi. Eksploatacja dróg będzie polegać na utrzymaniu ich w należytym stanie technicznym gwarantującym bezpieczeństwo wszystkich użytkowników poruszających się po nich. Będą to prace związane z zimowym utrzymaniem dróg, naprawy nawierzchni bitumicznej, uzupełnianie oznakowania poziomego i pionowego, utrzymanie urządzeń odwodnienia drogi (cieki prefabrykowane). W trakcie tych prac będą powstawały odpady z grupy nr 19 i 20.

Dalej Kolegium wskazało, że przedmiotowe przedsięwzięcie może negatywnie oddziaływać na środowisko w związku z emisją gazów i pyłów do powietrza powstającą podczas procesu budowy i eksploatacji drogi. Na etapie budowy może wystąpić czasowy wzrost zapylenia z transportu i magazynowania materiałów budowlanych oraz odpadów powstających w trakcie realizacji inwestycji. Na stan zanieczyszczenia powietrza wpływać będzie również emisja spalin z eksploatacji środków transportu i maszyn budowlanych. Emisje te będą miały charakter niezorganizowany. Z emisją hałasu do środowiska spowodowaną pracą maszyn i urządzeń podczas budowy drogi oraz jej eksploatacją. Hałas powodowany eksploatacją drogi będzie mógł powodować również płoszenie gatunków zwierząt występujących, a zwłaszcza rozmnażających się na terenach zlokalizowanych w sąsiedztwie drogi (hałas, ruch i oświetlenie pojazdów). Na etapie budowy może nastąpić również płoszenie gatunków zwierząt bytujących w pobliżu realizowanej drogi poprzez hałas powodowany ruchem pojazdów budowlanych i obecnością ludzi, z oddziaływaniem na szatę roślinną bezpośrednio w trakcie prowadzenia prac budowlanych. Chodzi tu przede wszystkim o mechaniczne niszczenie roślinności występującej na terenie planowanej inwestycji związane z koniecznością użycia ciężkiego sprzętu poruszającego się i stacjonującego w sąsiedztwie drogi. Z negatywnym oddziaływaniem na środowisko poprzez zniszczenie drzew i krzewów, a co się z tym wiąże z możliwością zniszczenia miejsc lęgowych ptaków. Z odprowadzaniem wód opadowo - roztopowych i możliwością zanieczyszczenia gleby oraz wód podziemnych. W trakcie realizacji inwestycji możliwe będzie wypłukiwanie zanieczyszczeń z materiałów budowlanych, jak również przedostawanie się produktów ropopochodnych do gleby i wód podziemnych z maszyn i urządzeń pracujących przy realizacji inwestycji. Z powstawaniem odpadów oraz sposobami postępowania z tymi odpadami. Budowa drogi spowoduje powstanie odpadów z budowy obiektów budowlanych. Eksploatacja drogi będzie wiązała się z powstawaniem odpadów z oczyszczenia ulic. Na etapie eksploatacji będą mogły również powstawać odpady pochodzące z drobnych, bieżących napraw jezdni (głównie po okresie zimowym) oraz z konserwacji oświetlenia drogi.

W tak ustalonym stanie sprawy organ odwoławczy stwierdził, że stosownie do art. 71 ust. 1 ustawy środowiskowej, decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach określa środowiskowe uwarunkowania realizacji przedsięwzięcia. Tryb i zasady wydawania powyższej decyzji regulują przepisy Działu V Rozdział 3 (art. 71-87). Organ przywołał treść art. 71 ust. 2, art. 60 ustawy środowiskowej. Dalej stwierdził, że zgodnie z § 3 ust. 1 pkt 60 rozporządzenia, do przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko zalicza się drogi o nawierzchni twardej o całkowitej długości przedsięwzięcia powyżej 1 km inne niż wymienione w § 2 ust. 1 pkt 31 i 32 oraz obiekty mostowe w ciągu drogi o nawierzchni twardej, z wyłączeniem przebudowy dróg oraz obiektów mostowych, służących do obsługi stacji elektroenergetycznych i zlokalizowanych poza obszarami objętymi formami ochrony przyrody, o których mowa w art. 6 ust. 1 pkt 1-5, 8 i 9 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody. Wskazał co zgodnie z art. 3 ust. 1 pkt 8 ustawy środowiskowej składa się na ocenę oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko i czemu służy, jaki jest jego cel. Dalej organ odwoławczy przywołał treść art. 62 ust. 1, art. 66 ust. 1 oraz art. 80 ust. 1 ustawy środowiskowej. Wskazał, że zasadniczym dowodem w postępowaniu o wydanie decyzji środowiskowej jest raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko, który podlega ocenie przez organ zgodnie z zasadą wyrażoną w art. 80 k.p.a. Wskazał, że objęte zaskarżoną decyzją przedsięwzięcie polegać ma na budowie obwodnicy drogowej dla miejscowości L. w ciągu drogi wojewódzkiej nr [...]. Podkreślił, że z punktu widzenia każdej inwestycji mogącej pogorszyć stan środowiska istotnym jest analiza wariantów przedsięwzięcia, zgodnie bowiem z art. 66 ust. 1 pkt 5 ustawy, raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko powinien zawierać informacje umożliwiające analizę kryteriów wymienionych w art. 62 ust. 1 oraz zawierać opis wariantów uwzględniający szczególne cechy przedsięwzięcia lub jego oddziaływania, w tym: a) wariantu proponowanego przez wnioskodawcę oraz racjonalnego wariantu alternatywnego, b) racjonalnego wariantu najkorzystniejszego dla środowiska - wraz z uzasadnieniem ich wyboru.

W sporządzonym w sprawie przez Pracownię [...] sp. z o.o. sp. k. w K. Raporcie oceny oddziaływania na środowisko rozpatrywano 3 warianty lokalizacyjne przebiegu projektowanej inwestycji (I, II, III). Rozpatrzono także tzw. "wariant zerowy", polegający na niepodejmowaniu przedsięwzięcia (co skutkowało będzie dalszymi uciążliwościami związanymi z nadmiernym ruchem w centrum miejscowości L. i wpłynie negatywnie na jakość życia mieszkańców) oraz wariant najbardziej korzystny dla środowiska. Szczegółowy opis wariantów lokalizacyjnych zawarto w rozdziale 2.2 powyższego Raportu. Na etapie projektowym przyjęto 3 możliwe warianty przebiegu obwodnicy: wariant I - długości około 2,3 km; wariant II - długości około 3,6 km; wariant III - długości około 4,5 km. Wszystkie trzy warianty rozpoczynają się na zachodzie na skrzyżowaniu z drogą krajową [...]. Następnie przebiegają na wschód początkowo drogą dojazdową do dużego centrum logistycznego, a następnie przez podmokłą strefę niewielkiej dolinki rzecznej z zadrzewieniami, lasami i nieużytkami. Na większości przebiegu między km 0+500 i km 1+500 biegną tu w jednym śladzie w obrębie młodych lasów, spontanicznych zadrzewień, szuwarów i zbiorowisk ruderalnych. Od km 1+500 wariant I (najkrótszy) przebiega przez grunty rolne i nieużytki do drogi wojewódzkiej nr [...]. Przy skrzyżowaniu z tą drogą przebiega przez niewielkie zadrzewienie. Wariant II również przebiega w obrębie podobnych gruntów rolnych i nieużytków o drobno mozaikowatej strukturze do skrzyżowania z ww. drogą wojewódzką. Przecina po drodze niewielkie zadrzewienia i młodniki sosnowe, a następnie zabudowania wsi, a na północ od nich wielogatunkowe zadrzewienia i niewielkie kompleksy leśne z łąkami i gruntami ornymi. Wariant III (najdłuższy) przebiega początkowo przez kompleksy gruntów rolnych i nieużytków, a następnie między km 2+200 i 3+000 przez wielogatunkowe niewielkie kompleksy leśne. Dalej przebiega przez tereny rolne o drobnej mozaice użytkowania. Między km 3+550 i 3+950 przecina wielogatunkowe zadrzewienia i tereny zabudowane wsi. Na północ od nich biegnie przez kompleksy gruntów ornych z dominacją nieużytków, a następnie łączy się z drogą wojewódzką.

Organ odwoławczy wskazał, że warianty I i II z uwagi na przebieg w większym stopniu ingerują w wielogatunkowe zadrzewienia i niewielkie zalesienia z łąkami i gruntami ornymi na północ od zabudowy. Jednak biorąc pod uwagę inne elementy środowiska, takie jak człowiek, czyli lokalne społeczeństwo i znaczące oddziaływanie na nie przedmiotową inwestycją poprzez emisję hałasu, zanieczyszczeń powietrza czy wyburzenia budynków oraz rozwiązania dotyczące zwierząt, tj. ich migracji, to wszystkie warianty są porównywalne pod względem środowiskowym.

Dokonując uzasadnienia wyboru wariantu w Raporcie stwierdzono (k. 86-87), że realizacja planowanego przedsięwzięcia przyczyni się do poprawy warunków środowiskowych w stosunku do wariantu zerowego (tj. braku realizacji przedsięwzięcia), poprzez odsunięcie ruchu samochodowego od zabudowy mieszkaniowej, a tym samym odciążenie istniejącej drogi, zwłaszcza w przypadku wariantu III. Realizacja planowanej obwodnicy nowym śladem spowoduje oddalenie ruchu pojazdów od zabudowy mieszkaniowej, a tym samym obniżenie poziomu uciążliwego hałasu oraz stopnia zanieczyszczenia powietrza w rejonie tej zabudowy. Wyprowadzenie ruchu z terenu ścisłej zabudowy przyczyni się również do poprawy komfortu ruchu i bezpieczeństwa drogowego. Zdaniem Kolegium warianty l i II są w tym zakresie mniej korzystne, od wariantu III. Przecinają bowiem tereny zabudowane, narażone na hałas pochodzący z drogi oraz będą wymagały wyburzeń obiektów budowlanych, generując przy tym najwięcej konfliktów społecznych. Również ich lokalizacja wraz z urządzeniami ochrony środowiska (ekrany akustyczne) w rejonie zabudowań miejscowości, wpływać będzie na sposób postrzegania krajobrazu. Maksymalne oddalenie wariantu III od zabudowań jak i również jednostkowa ochrona w postaci ekranu akustycznego, zminimalizuje ingerencję w krajobraz. Analizując przebieg każdego z wariantów oraz mając na uwadze cel realizacji inwestycji związany z mniejszą uciążliwością dla okolicznych mieszkańców i poprawą bezpieczeństwa w ruchu publicznym uznano w Raporcie wariant III jako najbardziej korzystny. Podkreślono, iż istotą planowanej inwestycji jest poprawienie jakości przestrzeni życiowej mieszkańców miejscowości, przez które przechodzi droga krajowa nr [...] i droga wojewódzka nr [...], oraz usprawnienie ruchu na tych drogach. Realizacja planowanej inwestycji w innym wariancie niż III będzie skutkować większym oddziaływaniem na tereny zabudowane oraz spowoduje utrudniony dojazd do gruntów rolnych okolicznym mieszkańcom. Może to powodować utrudnienia w płynności ruchu związane z przejazdem pojazdów rolniczych. Oddalenie drogi od zabudowań podnosi komfort życia mieszkańców oraz zwiększa bezpieczeństwo. Na bezpieczeństwo wpływa również sposób rozwiązania krzyżowania się drogi obwodowej w wariancie III, tj. bezkolizyjne przecięcie z ulicą D.

Realizacja wariantu III wiąże się z większymi kosztami ekonomicznymi, m.in. budowa większej ilości obiektów inżynierskich, jednak bardzo istotna jest możliwość kontynuacji i drogi obwodowej w przyszłości poprzez przedłużenie jej w kierunku północnym i tym samym utworzenie pełniej obwodnicy w ciągu drogi krajowej nr [...]. Wariant ten w pełni realizuje podstawowe cele budowy obwodnicy, jakimi jest poprawa warunków ruchu, zwiększenie bezpieczeństwa z równoczesnym ograniczeniem ryzyka zdarzeń drogowych w centrum miejscowości oraz ograniczenie negatywnych wpływów drogi wojewódzkiej na otaczające tereny poprzez wyprowadzenie ruchu poza obszary najbardziej wrażliwe na oddziaływania.

Podsumowując stwierdzono w Raporcie, że wszystkie trzy warianty będą powodować ingerencje w środowiskowo. Jednak w aspekcie wszystkich oddziaływań na różne elementy środowiska, po zastosowaniu wymaganych zabezpieczeń oraz odpowiednich rozwiązań (przejścia dla płazów i małych zwierząt, ekrany akustyczne, cichą nawierzchnię itp.) wariant III jest wariantem najkorzystniejszym dla środowiska. Podkreślono, iż najistotniejszym elementem środowiska jest człowiek, dlatego jednym z głównych czynników wpływających na wybór wariantu III są liczne postulaty mieszkańców w tym zakresie. Dlatego wariant TEN został wytrasowany ze względu na zebrane dotychczas wnioski lokalnej społeczności podczas przeprowadzonych prezentacji rozwiązań projektowych. Biorąc pod uwagę wszystkie powyższe rozważania wskazano w Raporcie na wariant III jako wariant preferowany, przewidziany do realizacji.

Zasadnie również, zdaniem Kolegium, w zaskarżonej decyzji zaakcentowano, że wariant I wymaga wyburzenia części zabudowań. W wariancie II problematyczne jest "przejście" przez ul. D., w związku z zabudową w kilku rzędach wzdłuż tej ulicy. Oznaczałoby to bowiem, iż obwodnica byłaby znacznie zbliżona do budynków, a niektóre z nich oddalone byłyby od krawędzi jezdni zaledwie o ok.10 metrów. Plusem wariantu III jest to, że przewiduje on najmniejszą ilość ekranów akustycznych (jedynie na odcinku 30 m), podczas gdy w wariancie l i II długości te wynosiłyby odpowiednio 600 metrów i 300 metrów. Również w zakresie ilości budynków znajdujących się w odległości do 100 metrów od obwodnicy wariant III okazał się najkorzystniejszy (10 budynków). Dla wariant I i II ilości te wynosiły 12 budynków (wariant I), 20 budynków (wariant II). W konsekwencji prawidłowo, zdaniem Kolegium, dokonano wyboru wariantu III dla przebiegu objętej wnioskiem budowy obwodnicy L. w ciągu drogi wojewódzkiej nr [...].

Dokonując dalszej oceny prawidłowości i kompletności sporządzonego w sprawie Raportu oceny oddziaływania na środowisko Kolegium wskazało, że zawiera on wszystkie wymagania statuowane treścią art. 66 ustawy środowiskowej, tj. opis planowanego przedsięwzięcia, opis elementów przyrodniczych środowiska objętych zakresem przewidywanego oddziaływania planowanego przedsięwzięcia na środowisko, w tym elementów środowiska objętych ochroną na podstawie ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody; opis istniejących w sąsiedztwie lub w bezpośrednim zasięgu oddziaływania planowanego przedsięwzięcia zabytków chronionych na podstawie przepisów o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami; opis analizowanych wariantów przedsięwzięcia, określenie przewidywanego oddziaływania na środowisko analizowanych wariantów; uzasadnienie proponowanego przez wnioskodawcę wariantu, ze wskazaniem jego oddziaływania na środowisko, opis przewidywanych działań mających na celu zapobieganie, ograniczanie lub kompensację przyrodniczą negatywnych oddziaływań na środowisko, przedstawienie zagadnień w formie graficznej; przedstawienie zagadnień w formie kartograficznej w skali odpowiadającej przedmiotowi i szczegółowości analizowanych w raporcie zagadnień oraz umożliwiającej kompleksowe przedstawienie przeprowadzonych analiz oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko; analizę możliwych konfliktów społecznych związanych z planowanym przedsięwzięciem; przedstawienie propozycji monitoringu oddziaływania planowanego przedsięwzięcia na etapie jego budowy i eksploatacji lub użytkowania, w szczególności na cele i przedmiot ochrony obszaru Natura 2000 oraz integralność tego obszaru; wskazanie trudności wynikających z niedostatków techniki lub luk we współczesnej wiedzy, jakie napotkano, opracowując raport; streszczenie w języku niespecjalistycznym informacji zawartych w raporcie, w odniesieniu do każdego elementu raportu; nazwiska osób sporządzających raport; źródła informacji stanowiące podstawę do sporządzenia raportu.

Dalej Kolegium wskazało, że celem inwestycji jest usprawnienie ruchu i zwiększenie bezpieczeństwa na analizowanym terenie oraz odciążenie miejscowości przy trasie istniejącej DK nr [...] oraz DW nr [...]. Do najważniejszych efektów tego przedsięwzięcia zaliczono wyprowadzenie ruchu tranzytowego z centrum miejscowości przy trasie istniejącej DK nr [...] oraz drogi wojewódzkiej; zwiększenie przepustowości i prędkości ruchu tranzytowego; poprawa bezpieczeństwa ruchu na drodze; zmniejszenie wypadkowości; uaktywnienie terenów wzdłuż projektowanej drogi - możliwość pozyskania nowych miejsc pracy, poprawa warunków ekologicznych mieszkańców wsi w korytarzu istniejącej DK nr [...] oraz DW [...]. W dłuższym okresie czasu inwestycja powinna bowiem przyczynić się więc do zwiększenia atrakcyjności gospodarczej regionu dzięki zapewnieniu szybszych i sprawniejszych powiązań komunikacyjnych. Poprawa jakości systemu komunikacyjnego spowoduje lepsze zaspokajanie wciąż rosnących potrzeb komunikacyjnych ludności. Dzięki temu region, jako miejsce zamieszkania, stanie się bardziej atrakcyjny. Niepodjęcie natomiast przedsięwzięcia spowoduje brak wymienionych wyżej spodziewanych skutków jego realizacji. Będzie powodował także dalsze uciążliwości związane z nadmiernym ruchem w centrum miasta i wpłynie negatywnie na jakość życia mieszkańców. Brak realizacji przedsięwzięcia spowoduje pogorszenie bezpieczeństwa - zwiększona ilość pojazdów, degradację istniejącego układu drogowego, w którym pojawi się większa ilość ubytków i kolein wpływających w znaczny sposób na prawdopodobieństwo powstania awarii, wypadków czy też kolizji.

Reasumując Kolegium wskazało, że raport zawiera wszystkie niezbędne, przewidziane prawem elementy. Nadto raport sporządzony został przez specjalistów posiadających stosowne wykształcenie i doświadczenie w przygotowywaniu opracowań raportów o oddziaływaniu na środowisko. Okoliczności wynikające z przygotowanych opracowań zostały w toku postępowania dostatecznie udowodnione. Brak jest wątpliwości co do rzetelności opracowanych dokumentów i ich bezstronnego charakteru. Raport spełnia wymogi formalne i prawne.

Odnosząc się do pozostałych zarzutów odwołania M.K. organ odwoławczy podkreślił, że zastrzeżenia wobec przedłożonego raportu oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, aby nie były uznane za gołosłowne, powinny zostać poparte na przykład ekspertyzą, która w sposób udokumentowany wskazuje wady raportu. Podważenie ustaleń raportu, co do zasady, mogłoby nastąpić jedynie poprzez przedstawienie równie kompletnej analizy uwarunkowań przyrodniczych (tzw. kontrraportu). Odwołująca nie skorzystała z takiej możliwości. W ocenie Kolegium, wbrew zarzutom odwołania, zakres przeprowadzonej w sprawie analizy w trakcie sporządzania raportu jest logicznie skorelowany z zakresem planowanego przedsięwzięcia, a przyjęte kryteria doboru wariantu III są oparte na przekonujących, przejrzystych i akceptowalnych zasadach. Zdaniem organu odwoławczego słusznie podniósł organ I instancji w piśmie z [...] czerwca 2018 r., odnoszącym się do zarzutów odwołania M.K., że przecinanie się projektowanych dróg z terenami meliorowanymi jest powszechnym zjawiskiem. W przypadku natrafienia na przewody drenarskie, które musiałyby być przerwane, wykonuje się pod drogą nowe odcinki drenażu przeprowadzające wodę zgodnie ze stanem istniejącym na drugą stronę, buduje wyloty z drenów do rowów przydrożnych lub realizuje się zbiorczy rurociąg odbierający wodę z przerwanych drenaży do ich naturalnego odbiornika. Wobec zarzutów odnoszących się do poziomu hałasu generowanego przez projektowaną obwodnicę L. organ odwoławczy podkreślił, że w zaskarżonej decyzji nałożono obowiązek przeprowadzania analizy porealizacyjnej w zakresie emisji hałasu do środowiska oraz obowiązek przedłożenia jej wyników organowi właściwemu ds. ochrony środowiska, w terminie 18 miesięcy od dnia oddania drogi do eksploatacji, której celem będzie zweryfikowanie przedsięwzięcia zarówno na etapie realizacji, jak i eksploatacji i wyeliminowania ewentualnego negatywnego oddziaływania inwestycji na środowisko. Ma również na celu należyte zabezpieczenie interesu odwołujących oraz innych mieszkańców.

Odnośnie braku rozwiązania kwestii dojazdów do gruntów - użytków rolnych, przewidzianych tylko po jednej (wschodniej) stronie obwodnicy, organ II instancji wyjaśnił, że na obecnym etapie projektowym, w ramach którego opracowano Raport o oddziaływaniu na środowisko (który stał się podstawą wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach), nie są jeszcze przedstawiane ostateczne rozwiązania techniczne, w tym dotyczące kwestii dróg dojazdowych do gruntów rolnych. Analiza jest skupiona na wariantowaniu możliwych korytarzy drogowych, z których wybiera się ten najkorzystniejszy. Z przywoływanych już wyjaśnień organu I instancji wynika jednak, że zakres jezdni dodatkowych był wynikiem analiz dostępności poszczególnych działek do drogi publicznej, jak również był przedmiotem spotkań z mieszkańcami, po których projektant nanosił możliwe do akceptacji uwagi.

Końcowo organ II instancji zauważył, że decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach na realizację przedsięwzięcia co do zasady jest decyzją związaną. Właściwy organ jest bowiem zobowiązany do wydania takiej decyzji w każdym przypadku, gdy zwróci się o to w sposób prawem przewidziany strona, za wyjątkiem przypadków enumeratywnie wymienionych w przepisach prawnych, stanowiących podstawę wydania decyzji negatywnej, odmawiającej określenia środowiskowych uwarunkowań. Kolegium wskazało również, że w przypadku wydawania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla przedsięwzięcia dotyczącego budowy drogi, zgodnie z art. 80 ust. 2 ustawy środowiskowej, nie bada się zgodności z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego. Zgodnie bowiem z zasadami wykładni przepisów prawnych, przepis o charakterze wyjątku podlega interpretacji ścieśniającej, a tym samym właściwy organ wydaje decyzję negatywną jedynie w sytuacji, gdy wykaże jednoznacznie niezgodność planowanego przedsięwzięcia z przepisami, co w niniejszej sprawie nie miało miejsca.

H.O. oraz B.P. wniosły na powyższą decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w T. skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie. Domagając się uchylenia zaskarżonej decyzji, H.O. wskazała na naruszenie przepisów:

1. art. 7 i art. 77 k.p.a. poprzez niedostateczną i niewłaściwą ocenę raportu oddziaływania na środowisko polegającą na uznaniu, że wystarczające są dane przyjęte w postępowaniu dla oceny, który wariant jest najkorzystniejszy dla ludzi i środowiska, m.in. poprzez brak aktualnych badań dotyczących natężeniu ruchu, brak oceny wpływu uruchomienia autostrady A4 w kierunku K.- R. w ocenie, czy inwestycja jest konieczna i w jakim wariancie, brak oceny skali przedsięwzięcia oraz to w jakim zakresie warianty są najbardziej korzystne;

2. art. 72 ust. 2 pkt 1, art. 74 ust. 1 pkt 1 i art. 82 ust. 1 pkt 1 lit. b ustawy środowiskowej, poprzez nieokreślenie zasięgu oddziaływania na środowisko,

3. art. 80 ust. 2 ww. ustawy poprzez niewskazanie zgodności inwestycji z aktami planistycznymi. Zdaniem skarżącej organ odwoławczy nie udzielił odpowiedzi na zdane mu pytania związane między innymi z celowością realizacji planowanego przedsięwzięcia jak i sposobu rozwiązania problemów związanych z jego realizacją, uznając bezzasadnie, że nie mają znaczenia do wyjaśnienia sprawy, co wyczerpuje zasadę wyrażoną w art. 7 k.p.a. Mając to na uwadze, zdaniem skarżącej, organ naruszył art. 66 ustawy środowiskowej, poprzez nieokreślenie zasięgu oddziaływania na środowisko, ponieważ na próżno szukać elementów wskazanych w tym przepisie w raporcie oddziaływania na środowisko. W raporcie brak jest również inwentaryzacji przyrodniczej na załączniku graficznym oraz brak oceny kumulacji inwestycji z innymi przedsięwzięciami m.in. dotyczącymi sąsiadującej autostrady A4.

B.P., zaskarżając decyzję Kolegium w całości, wniosła o uchylenie decyzji i nakazanie Kolegium rzetelnej analizy sprawy pod kątem zgodności z przepisami prawa i wskazanie podstaw prawnych i faktycznych orzeczenia. Skarżonej decyzji zarzuciła naruszenie art. 7 i art. 77 k.p.a. poprzez nieuwzględnienie w sprawie dowodów, nieprawidłową ocenę raportu oddziaływania na środowisko pod kątem logiki i doświadczenia życiowego, brak wskazania na sprzeczności w analizie poprzez nieuwzględnienie skali przedsięwzięcia, zajmowanego przedsięwzięcia i ich wzajemnych proporcji, nieuwzględnienia wpływu innych inwestycji - budowa autostrady A4, braku aktualnych badań m.in. hałasu i natężenia ruchu. Skarżąca podniosła, że treść uzasadnienia do utrzymania w mocy decyzji Wójta Gminy L. z [...] kwietnia 2018 r. wskazuje na brak zaznajomienia się organu orzekającego ze sprawą. Jeżeli obowiązkiem organu jest bezstronna ocena zaistniałego stanu, a organ powiela oczywiste nonsensy, które znalazły miejsce w decyzji Wójta Gminy L., świadczy to o braku zaznajomienia się ze sprawą. Podniosła, że wszystkie warianty w równym stopniu kolidują z terenami zabudowanymi. Obwodnica została tak zaprojektowana, że nie obchodzi miejscowości ale okala domostwa wzdłuż całej wsi, co już jest argumentem sprzeciwiającym się budowie obwodnicy. Wskaźniki, które zostały przedstawione nie są miarodajne przy ocenie który wariant jest najbardziej korzystny dla środowiska. W ogóle nie ważono jaki wariant najbardziej oddziałuje na środowisko z uwagi na wielkość zajętego obszaru. Nie wyjaśniono mieszkańcom jaka jest potrzeba przedłużania obwodnicy o połowę, czyli o 2 km w stosunku do pierwszego wariantu. Nikt nie wziął pod uwagę, że wzdłuż ulicy D. obwodnica będzie prowadzona równolegle do autostrady A4 w relacji R. (odległość ok. 300 metrów), co powoduje ogromne natężenie hałasu. W ogóle nie zbadano zgodności inwestycji z aktami planistycznymi - nawet nie podano jakie akty obowiązują - jedynie zdawkowo powołując się na charakter inwestycji: "droga publiczna". Organ powinien wskazać podstawę prawną takiego rozstrzygnięcia. W dalszej części skargi zarzuty te zostały przez skarżącą umotywowane.

Postanowieniem z dnia 10 stycznia 2019 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, na podstawie art. 111 § 1 p.p.s.a., połączył do wspólnego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy o sygn. akt II SA/Kr 1436/18 ze skargi H.O. oraz II SA/Kr 1438/18 ze skargi B.P.

Postanowieniem z 6 lutego 2019 r. WSA w Krakowie zawiesił postępowanie sądowe ze względu na śmierć skarżącej B.P. Postanowieniem z 2 kwietnia 2019 r. WSA w Krakowie podjął postępowanie sądowe z udziałem A.P., P1.M i P2.M., jako następców prawnych zmarłej B.P.

W odpowiedziach na skargi Samorządowe Kolegium Odwoławcze w T. wniosło o ich oddalenie, ustosunkowując się do podniesionych zarzutów i podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Następnie w piśmie procesowym A.T., pełnomocnik uczestniczki M.K., zarzucił, że pomimo występowania w postępowaniu odwoławczym jako strona, nie doręczono jej żadnych pism o dalszym postępowaniu:

- odpowiedzi na skargi H.O. oraz B.P.,

- pisma przewodniego SKO w T. o przekazaniu sprawy ze skarg do WSA w Krakowie wraz ze stanowiskiem tegoż organu o nieuwzględnieniu skarg jako nieuzasadnionych.

Faktyczne nieprzekazanie tych pism dla M.K. lub jej pełnomocnika stworzyło sytuację niejasności postępowania przed SKO w T. a w konsekwencji przed WSA w Krakowie, a tym samym niemożność podjęcia działań prawnych w celu ochrony interesu prawnego strony - uczestnika postępowania M.K.

Ostatecznie otrzymana korespondencja z WSA w Krakowie dotycząca sygn. II SA/Kr 1436/18, w tym zawiadomienie o rozprawie na dzień [...] maja 2019 r., zawierała brakujące załączniki, w tym także ww. skargi.

Po zapoznaniu się ze skargami pełnomocnik M.K. wniósł o ich uwzględnienie, podzielając zarzuty skarżących co do decyzji SKO w T. wraz z wnioskami zawartymi w skargach, a w szczególności wniosek o uchylenie zaskarżonej decyzji i skierowanie sprawy do ponownego rozpoznania. Pełnomocnik podniósł, że zaskarżona decyzja narusza przepisy k.p.a. a w szczególności art. 9, 10, 40 § 2, 138 poprzez niezapewnienie stronie postępowania - M.K. - czynnego udziału w postępowaniu przed SKO w T., niedoręczanie pism pełnomocnikowi pomimo, że został wykazany jako mający otrzymać niektóre pisma z SKO. Zaskarżona decyzja, w przekonaniu uczestnika, sankcjonuje szereg różnego rodzaju uchybień i nieprawidłowości mających miejsce w procedurze oceny oddziaływania na środowisko wymaganej do wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach realizacji przedsięwzięcia.

Natomiast w piśmie procesowym z [...] maja 2019 r. P.Ś. wniósł o uwzględnienie protestu 139 mieszkańców ul. D. w L. z [...] listopada 2015 r. przeciw budowie wariantu nr II i nr III. W proteście tym podniesiono, że konsultacje społeczne były pozorne. Wniesiono o uwzględnienie i wybór wariantu nr IV (zachodnią częścią L., przez Ś.) oraz o umorzenie postępowania.

Postanowieniem z 26 czerwca 2019 r. WSA w Krakowie:

1. dopuścił Stowarzyszenie [...] z siedzibą w T. do udziału w sprawie w charakterze uczestnika postępowania,

2. odmówił P.Ś., J.Ś., M1.T., M2.T., T.T., M.S. i E.S. dopuszczenia do udziału w sprawie w charakterze uczestników postępowania.

Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z 8 lipca 2020 r. sygn. II OZ 403/20 oddalił zażalenie na ww. postanowienie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie wyrokiem z dnia 4 listopada 2020 r. oddalił wniesione skargi. Po przedstawieniu w uzasadnieniu dotychczasowego przebiegu postępowania, stanowiska organu oraz stron, Sąd wskazał przepisy prawne uzasadniające rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym z uwagi na stan epidemii tj. art. 15zzs4 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz.U. z 2020 r., poz. 374 ze zm.), w brzmieniu nadanym ustawą z dnia 14 maja 2020 r. o zmianie niektórych ustaw w zakresie działań osłonowych w związku z rozprzestrzenianiem się wirusa SARS-CoV-2 (Dz.U. z 2020 r., poz. 875), podkreślając, że zgodnie z § 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 października 2020 r. w sprawie ustanowienia określonych ograniczeń, nakazów i zakazów w związku z wystąpieniem stanu epidemii (Dz. U. z 2020 r. poz. 1758, ze zmianą wynikającą z rozporządzenia Rady Ministrów z 16 października 2020 r. - Dz.U. z 2020 r., poz. 1829 oraz ze zmianą rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 23 października 2020 r. - Dz.U. z 2020 r. poz. 1871), zaliczono cały kraj do tzw. czerwonej strefy. Zdaniem Sądu skierowanie niniejszej sprawy do rozpoznania na posiedzeniu niejawnym umożliwiło jej rozstrzygnięcie bez szkody dla wyjaśnienia sprawy, przeciwdziałając jednocześnie stanowi przewlekłości postępowania i nie prowadzi do pominięcia argumentacji skarżących i uczestników, bowiem podnoszone przez nich argumenty, podobnie jak argumenty skarżonego organu, są wnikliwie rozważane przez Sąd w oparciu o akta sprawy oraz złożone skargi i inne pisma procesowe.

Przystępując do kontroli legalności zaskarżonej decyzji Sąd I instancji na wstępie uznał, że zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem, a zarzuty skarżących i uczestników nie zasługują na uwzględnienie.

Sąd wskazał, że materialnoprawną podstawą wydania zaskarżonej decyzji były przepisy ustawy środowiskowej. Zgodnie z art. 71 ust. 1 tej ustawy, decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach określa środowiskowe uwarunkowania realizacji przedsięwzięcia. Tryb i zasady wydawania powyższej decyzji regulują przepisy Działu V Rozdział 3 (art. 71-87). Stosownie do art. 71 ust. 2 pkt 2 uzyskanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach jest wymagane dla planowanych przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko. W myśl art. 59 ust. 1 pkt 2 ww. ustawy, przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko wymaga realizacja planowanego przedsięwzięcia mogącego potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, jeżeli obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko został stwierdzony na podstawie art. 63 ust. 1. Stosownie do § 3 ust. 1 pkt 60 rozporządzenia z dnia 9 listopada 2010 r., Rady Ministrów w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko obowiązującego w dacie wydawania decyzji, do przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko zalicza się drogi o nawierzchni twardej o całkowitej długości przedsięwzięcia powyżej 1 km inne niż wymienione w § 2 ust. 1 pkt 31 i 32 oraz obiekty mostowe w ciągu drogi o nawierzchni twardej, z wyłączeniem przebudowy dróg oraz obiektów mostowych, służących do obsługi stacji elektroenergetycznych i zlokalizowanych poza obszarami objętymi formami ochrony przyrody, o których mowa w art. 6 ust. 1 pkt 1-5, 8 i 9 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody. Nie jest sporne w niniejszej sprawie, że wnioskowane przez inwestora zamierzenie budowlane stanowi przedsięwzięcie mogące potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, a zatem takie, o jakim mowa w art. 71 ust. 2 pkt 2 ustawy środowiskowej. Obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko dla przedmiotowej inwestycji został nałożony w drodze ostatecznego postanowienia. W konsekwencji konieczne było w sprawie przeprowadzenie oceny oddziaływania na środowisko i sporządzenie raportu, jak również zapewnienie społeczeństwu możliwości udziału w tym postępowaniu. Postępowanie to służy ocenie na wstępnym etapie wszystkich potencjalnych zagrożeń dla środowiska oraz podjęciu próby wypracowania rozwiązań eliminujących lub maksymalnie minimalizujących negatywne oddziaływania na środowisko, które następnie powinny być wykorzystane na dalszych etapach postępowania administracyjnego. Mimo wielości formułowanych zarzutów i ich obszernych i szczegółowych uzasadnień, nie budziło wątpliwości Sądu I instancji, że w zaskarżonej decyzji organ odwoławczy wziął pod uwagę wszystkie opisane w art. 62 ust. 1 ustawy środowiskowej okoliczności i szczegółowo umotywował swoje stanowisko w jej uzasadnieniu.

Przystępując do oceny sporządzonego w sprawie raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko na wstępie Sąd I instancji wskazał, że w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego prezentowany jest jednolity pogląd, że sąd nie może samodzielnie dokonywać oceny treści tego dokumentu w części, w której wymaga to wiadomości specjalnych z poszczególnych gałęzi nauki. Ocena sądu odnośnie raportu dotyczyć może tylko tego, czy raport jest kompletny i spójny, czyli spełnia ustawowe wymagania co do jego zawartości w rozumieniu dyspozycji art. 66 (por. wyrok NSA z 1 marca 2013 r., sygn. II OSK 2105/11 - Lex 1340187). W orzecznictwie nie budzi wątpliwości, że raport oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko stanowi kluczowy dowód w sprawach dotyczących ustalenia środowiskowych uwarunkowań danego przedsięwzięcia.

W ocenie Sądu przedstawiony przez inwestora raport spełnił wszystkie wymagania określone w art. 66 ustawy środowiskowej, w szczególności jest kompletny i spójny oraz spełnia ustawowe wymagania co do jego zawartości. Organy dokonały w sprawie rzetelnej oceny tegoż raportu i jego wartości dowodowej, odpowiednio stosując art. 80 k.p.a. Rozważania zawarte w raporcie poparte są szczegółowymi badaniami i zostały prawidłowo przedstawione z wykorzystaniem map i tabel obrazujących zakres oddziaływania inwestycji na środowisko. Raport zawiera niezbędne elementy i pozwala na oparcie na nim rozstrzygnięcia.

Wbrew zarzutom raport spełnia też wymagania wynikające z art. 66 ust. 1 pkt 5 ustawy odnośnie opisu analizowanych wariantów, w tym wariantu proponowanego przez wnioskodawcę, racjonalnego wariantu alternatywnego i racjonalnego wariantu najkorzystniejszego dla środowiska. Słusznie w nim stwierdzono, że realizacja planowanego przedsięwzięcia przyczyni się do poprawy warunków środowiskowych w stosunku do wariantu zerowego (tj. braku realizacji przedsięwzięcia), poprzez odsunięcie ruchu samochodowego od zabudowy mieszkaniowej, a tym samym odciążenie istniejącej drogi, zwłaszcza w przypadku wariantu III. Realizacja planowanej obwodnicy nowym śladem spowoduje oddalenie ruchu pojazdów od zabudowy mieszkaniowej, a tym samym obniżenie poziomu uciążliwego hałasu oraz stopnia zanieczyszczenia powietrza w rejonie tej zabudowy. Wyprowadzenie ruchu z terenu ścisłej zabudowy przyczyni się również do poprawy komfortu ruchu i bezpieczeństwa drogowego. Warianty I i II są w tym zakresie mniej korzystne od wariantu III. Przecinają bowiem tereny zabudowane, narażone na hałas pochodzący z drogi oraz będą wymagały wyburzeń obiektów budowlanych, generując przy tym najwięcej konfliktów społecznych. Prawidłowo wskazano, że maksymalne oddalenie wariantu III od zabudowań jak i jednostkowa ochrona w postaci ekranu akustycznego zminimalizuje ingerencję w krajobraz. Analizując przebieg każdego z wariantów oraz mając na uwadze cel realizacji inwestycji związany z mniejszą uciążliwością dla okolicznych mieszkańców i poprawą bezpieczeństwa w ruchu publicznym przekonywująco uznano w Raporcie wariant III jako najbardziej korzystny. Dalej Sąd I instancji uznał, że słusznie wskazał organ odwoławczy, każdorazowe zastrzeżenia stron kwestionujących raport, nie mogą być gołosłowne. Powinny być w zakresie wiadomości wymagających wiedzy specjalistycznej poparte np. kontrekspertyzą, która w sposób udokumentowany wskaże wady danego raportu. Powyższego warunku skarżący nie spełnili. Zakres przeprowadzonej w sprawie analizy w trakcie sporządzania raportu jest logicznie skorelowany z zakresem planowanego przedsięwzięcia, a przyjęte kryteria doboru wariantu III są oparte na przekonujących i przejrzystych zasadach. Dlatego też, w ocenie Sądu, zarzuty naruszenia art. 72 ust. 2 pkt 1, art. 74 ust. 1 pkt 1 i art. 82 ust. 1 pkt 1 lit. b ustawy środowiskowej, jako bezzasadne, nie mogły przynieść zamierzonego skutku. Karta informacyjna, raport, jak i oparta na raporcie decyzja, prawidłowo określiły zasięg oddziaływania inwestycji na środowisko.

Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 82 ust. 1 pkt 1 lit. b ww. ustawy Sąd wskazał, że organ w niniejszej sprawie szczegółowo określił istotne warunki korzystania ze środowiska w fazie realizacji i eksploatacji lub użytkowania przedsięwzięcia, ze szczególnym uwzględnieniem konieczności ochrony cennych wartości przyrodniczych, zasobów naturalnych i zabytków oraz ograniczenia uciążliwości dla terenów sąsiednich w punkcie I. 2 decyzji (k. 3-7 decyzji Wójta). Jednocześnie Sąd wskazał, że w postępowaniu w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zasadą jest związanie organu wnioskiem. Tym samym organ nie może nie tylko wszcząć w takich sprawach postępowania z urzędu, ale także nie wolno mu modyfikować treści żądania zawartego we wniosku takie postępowanie wszczynającym. Tym samym zarówno organ jak i strony postępowania nie posiadają uprawnień w oparciu o które mogłyby wymusić na wnioskodawcy zmianę zakresu przedsięwzięcia, np. nakazać realizację innego wariantu. Również sporządzony raport o oddziaływaniu na środowisko ma odnosić się do przedsięwzięcia planowanego (art. 66 ust. 1 pkt 1 ustawy środowiskowej), a zatem w kształcie, w jakim wnioskodawca chce je realizować.

Analizując zgromadzony materiał Sąd stwierdził, że wbrew podnoszonym zarzutom, stosownie do treści art. 74 ust. 1 pkt 2, 3 i 6 ustawy, do wniosku dołączono wszystkie wymagane załączniki (kartę informacyjną, poświadczona kopię mapy ewidencyjnej, załącznik graficzny przedstawiający teren zasięg oddziaływania przedsięwzięcia oraz wypis z ewidencji gruntów obejmujący przewidywany teren, na którym przedsięwzięcie będzie realizowane i na który będzie oddziaływać).

Wskazując na treść art. 49 k.p.a. oraz art. 74 ust. 3 ustawy środowiskowej Sąd uznał, że organy wykazały się dbałością o zapewnienie wszystkim uczestnikom postępowania należytego w nim udziału, oraz o możliwie sprawne procedowanie, z poszanowaniem zasady efektywności i szybkości działania. Sąd nie stwierdził istotnych naruszeń przepisów nakazujących odpowiednie publikacje w trakcie postępowania, w tym na stronach BIP i tablicy ogłoszeń Urzędu Gminy (począwszy od pisma z [...] lipca 2016 r.). Zgodnie z art. 77 ustawy środowiskowej w przedmiotowej sprawie organ I instancji występował do Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w K. oraz do Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w T. o zajęcie stanowiska. Ostatecznie RDOŚ w K. - postanowieniem z [...] listopada 2017 r. - uzgodnił pozytywnie ww. przedsięwzięcie w zakresie ochrony środowiska i szczegółowo określił warunki jego realizacji. Warunki te zostały właściwie inkorporowane do decyzji ustalającej środowiskowe uwarunkowania realizacji przedsięwzięcia. Z kolei PPIS w T. w opiniach z [...] lutego 2017 r. i z [...] lutego 2018 r., pozytywnie ocenił pod względem wymagań higienicznych i zdrowotnych środowiskowe uwarunkowania dla przedmiotowego przedsięwzięcia. Podobnie prawidłowo uzyskano uzgodnienie PGW Wody Polskie Zarząd Zlewni w J. wyrażone postanowieniem z [...] lutego 2018 r. Dlatego też zarzuty dotyczące niespełnienia przez projekt np.: norm hałasu, zdaniem Sądu należało uznać za przedwczesne. Nie mogły one odnieść zamierzonego skutku, przy uwzględnieniu, że w decyzji Wójta nałożono obowiązek przeprowadzania analizy porealizacyjnej, w zakresie emisji hałasu do środowiska oraz obowiązek przedłożenia jej wyników organowi właściwemu ds. ochrony środowiska, w terminie 18 miesięcy od dnia oddania drogi do eksploatacji, celem wyeliminowania negatywnego oddziaływania inwestycji na środowisko.

Zdaniem Sądu również przeprowadzone na potrzeby opracowania raportu oddziaływania symulacje rozprzestrzeniania się zanieczyszczeń wykonane zostały w oparciu o aktualne na chwilę sporządzenia materiały planistyczne. Metodyki wykorzystane do prognozy propagacji zanieczyszczeń w środowisku są powszechnie stosowane oraz pozytywnie akceptowane. Wszelkie założenia oraz otrzymane wyniki uzyskały pozytywne uzgodnienia stosownych organów, inwestycja nie wykazuje przekroczeń wartości odniesienia oraz nie będzie generować przekroczeń dopuszczalnych poziomów substancji dla wszelkich emitowanych zanieczyszczeń. W ramach inwestycji zaprojektowano jezdnie dodatkowe służące jako dojazd do działek, które w wyniku planowanej inwestycji utraciłyby dostęp do drogi publicznej. Zatem bezzasadny był zarzut, jakoby zaprojektowane były również drogi serwisowe po zachodniej stronie obwodnicy. Klasyfikację terenów akustycznych dokonano prawidłowo w oparciu o Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy L. (uchwała Rady Gminy z dnia [...] lutego 2013 r., nr [...]), gdzie zaklasyfikowano obszar podlegający ochronie akustycznej jako tereny zabudowy zagrodowej z dopuszczalnym natężeniem dźwięku do 65 dB w porze dziennej oraz 56 dB w porze nocnej. Klasyfikacja ta nie ma wpływu na poziom ochrony akustycznej mieszkańców, ponieważ bez względu na ew. wskazanie przedmiotowych terenów przez samą jednostkę samorządu terytorialnego, do odmiennej grupy, niż wskazana w raporcie o oddziaływaniu na środowisko, ochrona ta pozostanie na takim samym poziomie.

Odnosząc się do wielokrotnie podnoszonych zarzutów dotyczących kwestii weryfikacji kręgu stron postępowania Sąd uznał, że po otrzymaniu zaktualizowanego raportu organ I instancji dokonał weryfikacji przymiotu strony w oparciu o obszar oddziaływania planowanej inwestycji na podstawie emisji hałasu (wzdłuż izofony 56dB). Organ bazował na danych z ewidencji gruntów i budynków, bowiem z urzędu nie powziął informacji, aby dane którymi posługuje się Starosta T. były nierzetelne.

Dalej w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku stwierdził, że dopiero na kolejnym etapie postępowania, kiedy rozstrzygana będzie możliwość zatwierdzenia projektu budowlanego oraz udzielenia pozwolenia na budowę, inwestor będzie zobowiązany do sporządzenia projektu zagospodarowania terenu i projektu budowlanego przedstawiających precyzyjne parametry inwestycji. Sąd nie stwierdził również, by wobec prawidłowości raportu, istotny wpływ na wynik sprawy miała podnoszona przez strony kwestia powstałej autostrady, czy innych realizowanych inwestycji drogowych.

Ponadto Sąd uznał, że zaskarżona decyzja oraz jej uzasadnienie i poprzedzające ją postępowanie - wbrew zarzutom - odpowiada także wymogom narzuconym przez art. 7, art. 77 § 1 i art. 107 § 3 k.p.a. Przy mnogości stron postępowania i ich zarzutów organy możliwie rzeczowo odniosły się do wszelkich istotnych zarzutów i wątpliwości. Organ I instancji prawidłowo zastosował i uzasadnił również rygor natychmiastowej wykonalności.

Mając to wszystko na uwadze Sąd, dokonując kontroli legalności zaskarżonej decyzji, nie dostrzegł uchybień uzasadniających wyeliminowanie jej z obrotu prawnego, co uzasadniało w oparciu o art. 151 p.p.s.a. oddalenie wniesionych skarg.

Od powyższego wyroku wniesiono dwie skargi kasacyjne.

Pierwszą skargę kasacyjną złożyła M.K., domagając się uchylenia zaskarżonego wyroku w całości i przekazania sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Krakowie do ponownego rozpoznania oraz o zasądzenia zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono:

1) na podstawie art. 174 pkt 2 p.p.s.a. naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:

a) art. 1, art. 3 § 2 pkt 1 i art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a., przepisów art. 138 § 2 k.p.a. i art. 15 k.p.a. oraz art. 7, 77 i 80 k.p.a. w zw. z art. 66 ust. 1, w szczególności pkt 3b, 5, 6 i 6 a, 7, 8 oraz art. 62 ust. 1 ustawy środowiskowej, przez ocenę raportu oddziaływania na środowisko z przekroczeniem zasady swobodnej oceny dowodów, w szczególności w sprzeczności z zasadami logicznego myślenia i doświadczeniem zawodowym jakie organ powinien posiadać w ramach rozpatrywania spraw tego samego rodzaju, w szczególności poprzez stwierdzenie, że wybór wariantu III jest dostatecznie i merytorycznie uzasadniony, co miało niewątpliwie wpływ na wynik sprawy, gdyż organ odwoławczy w ramach ponownej analizy sprawy powinien dojść do przekonania, że wybór wariantu jest oparty na nieobiektywnych kryteriach i sprzeczny z art. 66 ust. 1 pkt. 6 a powołanej ustawy;

b) art. 1, art 3 § 2 pkt 1 i art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. oraz przepisów art. 138 § 2 k.p.a. i art. 15 k.p.a., przez nierozpoznanie sprawy w pełnym zakresie, w szczególności poprzez nieprzeanalizowania przez organ II instancji ponownie poprawności wydania decyzji we wszystkich aspektach;

c) art. 108 § 1 k.p.a. w zw. z art. 107 § 1 pkt.6 k.p.a., przez nadanie decyzji klauzuli natychmiastowej wykonalności bez merytorycznego uzasadnienia przesłanek nadania takiego rygoru;

2) na podstawie art. 174 pkt. 1 p.p.s.a. naruszenie prawa materialnego, tj.:

a) art. 66 ust. 1 pkt 3a, 3b, 5, 6 i 6a, 7, 8 i 62 ust. 1 ustawy środowiskowej, przez błędną wykładnię i zastosowanie polegające na uznaniu, że raport spełnia wymagania ustawy, w sytuacji gdy raport zawiera braki, w szczególności w postaci braku wielokryterialnej analizy wariantów we wszystkich obszarach wskazanych w ustawie oraz brak identyfikacji skumulowanych przedsięwzięć (autostrada A4) przy wiedzy posiadanej z urzędu o takiej sytuacji;

b) art. 80 ust. 1 pkt 3 i art. 85 ust. 2 pkt 1 a) i b) ustawy środowiskowej, przez jego błędną wykładnię i zastosowanie w zw. z art. 50 § 1 k.p.a. polegające na wydaniu decyzji środowiskowej bez należytego uwzględnienia uzasadnionych i merytorycznych wniosków mieszkańców m.in. protest z [...] sierpnia 2016 r. Towarzystwa [...], M.K. z dnia [...] stycznia 2018 r., przez automatyczne zignorowanie protestów bez ich merytorycznej analizy i wyjaśnienia, mimo posiadania instrumentów procesowych do uzupełnienia raportu o podnoszone kwestie.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej odnośnie pierwszego z opisanych wyżej zarzutów kasacyjnych (pkt 1a) stwierdzono, że w przedmiotowej sprawie brak jest wnikliwej analizy porównywalności przedstawionych w raporcie o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko wariantów w zakresie kryteriów wskazanych ustawą środowiskową. Zgodnie z art. 66 ust. 1 ustawy środowiskowej raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko powinien zawierać informacje umożliwiające analizę kryteriów wymienionych w art. 62 ust. 1 ustawy. Co więcej, art. 66 ust. 1 pkt 6a ustawy środowiskowej nakazuje porównanie odziaływania analizowanych wariantów na: ludzi, rośliny, zwierzęta, grzyby i siedliska przyrodnicze, wodę i powietrze, powierzchnię ziemi, z uwzględnieniem ruchów masowych ziemi, i krajobraz, dobra materialne, zabytki i krajobraz kulturowy, objęte istniejącą dokumentacją, w szczególności rejestrem lub ewidencją zabytków, formy ochrony przyrody, o których mowa w art. 6 ust. 1 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody, w tym na cele i przedmiot ochrony obszarów Natura 2000, oraz ciągłość łączących je korytarzy ekologicznych, elementy wymienione w art. 68 ust. 2 pkt 2 lit. b, jeżeli zostały uwzględnione w raporcie o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko lub jeżeli są wymagane przez właściwy organ, wzajemne oddziaływanie między elementami, o których mowa w cytowanym przepisie. Tymczasem wskazać należy, że raport przedstawia analizę informacji dotyczących jedynie kryterium dotyczącego mienia, gdyż decyzja o wyborze wariantu została podjęta jedynie w odniesieniu do ilości wyburzanych domów (kwestia drugorzędna), co powoduje, że w raporcie zabrakło szczegółowej analizy wyboru wariantu pod kątem innych kryteriów. Braki w zakresie dostatecznej liczby kryteriów i danych do porównania powinna zostać przez organy zakwalifikowana jako niekompletność raportu pod kątem wymagań ustawowych, gdyż w tym zakresie ocena raportu nie dotyka kwestii wiedzy specjalnej, ale weryfikacji poprawności ogólnej raportu i siły przekonywania jego argumentów i wniosków. Analiza sprowadza się do oceny odnośnie 3 kryteriów, które zdaniem skarżącej są mało istotne w szczególności, w sytuacji gdy w tego typu raportach liczba kryteriów zbliża się do 30. Do tego należy wskazać na brak jakiegokolwiek uzasadnienia dla wagi przyjętych kryteriów w procesie decyzyjnym. Zdaniem skarżącej nie można w niniejszej sprawie zapominać, co też było podnoszone przez mieszkańców w trakcie rozprawy administracyjnej, że osoby wydające decyzje, jako mieszkańcy wsi L., nie są wolni od interesownych przekonań co do wyboru wariantu, np. wydający decyzję środowiskową zastępca wójta posiada nieruchomości blisko wariantu II, a przykładów można mnożyć bez liku. Organy nie ustosunkowały się także do podnoszonego przez mieszkańców zarzutu kumulacji oddziaływań (hałas, zanieczyszczenia) z autostradą A4, który po raz pierwszy został oceniony przez WSA w Krakowie z naruszeniem zasady prawa do dwuinstancyjnego charakteru postępowania przed organami administracji publicznej. Powyższy obowiązek wynika z treści z art. 66 ust. 1 pkt 3a ustawy środowiskowej. Stanowi to naruszenie art. 15 k.p.a. w zw. z art. 138 § 2 k.p.a. jak również art. 77 § 1 i § 4, art. 80 k.p.a. w powiązaniu z cytowanymi przepisami ustawy środowiskowej oraz dotyczącymi kontroli legalności przez Sądu działań organów wymagającymi oceny skumulowanych oddziaływań.

Odnośnie zarzutu naruszenia art. 80 ust. 1 pkt 3 i art. 85 ust. 2 pkt 1 a) i b) ustawy środowiskowej w zw. z art. 50 ust. 1 k.p.a., skarżąca kasacyjnie nie kwestionuje ugruntowanego stanowiska, że gołosłowne protesty mieszkańców nie stanowią przeciwskazania dla wydania decyzji środowiskowej, jednak zarzuca, że prawidłowa wykładnia art. 80 ust. 1 pkt 3 ustawy środowiskowej powinna prowadzić do uznania, że wydanie decyzji powinno zostać poprzedzone należytym ustaleniem wyniku konsultacji społecznych i ich merytorycznym rozważeniem, czego w sprawie zabrakło, przytaczając na poparcie swojego stanowiska dodatkowo § 6 ust. 8 Konwencji o dostępie do informacji, udziale społeczeństwa w podejmowaniu decyzji oraz dostępie do sprawiedliwości w sprawach dotyczących środowiska sporządzona w Aarchaus. Tymczasem w sprawie konsultacjom społecznym nadaje się marginalne znaczenie, a analiza ich rezultatów ma charakter wyłącznie formalny, bez merytorycznej oceny ich zasadności. W ogóle nie rozważono wniosków i uwag Towarzystwa [...], które podnosiło fakt istnienia autostrady A4, jak również brak jest rzetelnych badań w zakresie inwentaryzacji fauny i flory. Jedynie dla zobrazowania skali problemu skarżąca kasacyjnie podniosła, że inwentaryzacja nie wykazała istnienia gatunków płazów i gadów i innych zwierząt, w sytuacji gdy w miejscu sąsiadującej autostrady A4 były wykonywane zbiorniki na płazy i gady oraz przepusty dla innych zwierząt. Podobnie ma się sprawa z wnioskami złożonymi przez skarżącą. Z tych wszystkich powodów, w ocenie skarżącej kasacyjnie, Sąd l instancji powinien uchylić decyzje organów obu instancji i nakazać rzeczowe ustosunkowanie się przez autora raportu do podnoszonych przez społeczeństwo kwestii, dopiero wtedy byłoby należyte uwzględnienie rezultatu konsultacji społecznych.

Druga skarga kasacyjna została złożona przez Stowarzyszenie [...] z siedzibą w T., domagające się o uchylenia zaskarżonego wyroku w całości i przekazania sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Krakowie do ponownego rozpoznania, oraz zasądzenia zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono:

1) na podstawie art. 174 pkt 2 p.p.s.a. naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy tj.:

a) art. 1, art. 3 § 2 pkt 1 i art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. oraz art. 138 § 2 k.p.a., 50 § 1 k.p.a. i art. 15 k.p.a. oraz art. 7, 77 § 1 i 4 k.p.a., 80 k.p.a. w zw. z art. 66 ust. 1, w szczególności pkt 3b, 5 a i b, 6 i 6a ppkt a-g, 7, 8 podpunkt a-c oraz art. 62 ust. 1 ustawy środowiskowej, przez:

- ocenę raportu oddziaływania na środowisko z przekroczeniem zasady swobodnej oceny dowodów, w szczególności w sprzeczności z zasadami logicznego myślenia i doświadczeniem zawodowym jakie organ powinien posiadać w ramach rozpatrywania spraw tego samego rodzaju, w szczególności poprzez stwierdzenie, że wybór wariantu lII jest dostatecznie i merytorycznie uzasadniony i spełnia warunki ustawowe, co miało niewątpliwie wpływ na wynik sprawy, gdyż organ odwoławczy w ramach ponownej analizy sprawy powinien dojść do przekonania, że wybór wariantu jest oparty na nieobiektywnych kryteriach, raport nie uzasadnia wagi i doboru przyjętych kryteriów wyboru wariantu, a treść raportu nie jest kompletna w kontekście wymagań ustawy,

- brak uwzględnienia wpływu skumulowanych oddziaływań m.in. w zakresie sąsiadującej obok autostrady A4,

- lakonicznej i sprzecznej z art. 66 ust. 1 pkt 6a ppkt a-g ustawy środowiskowej dokonanej przez organy analizy porównawczej wariantów pod kątem wskazanych w ustawie kryteriów,

- zaakceptowania przez organy a następnie przez Sąd I instancji opisu wariantu alternatywnego, który jest nieprawidłowy, gdyż nie uwzględnia interesów innych stron postępowania i został wybrany w taki sposób, że "z góry" jest wyłączony od wyboru, uzasadnienie jego wyboru w sposób lakoniczny, co narusza art. 66 ust. 1 pkt 5 a) i b) ustawy środowiskowej. W ocenie Stowarzyszenia organ zastosował pozorne wariantowanie inwestycji, wskazując że kolejne warianty są jedynie próbą modyfikacji wariantu. Sąd zaś nie dopatrzył się pozorności wariantowania, mimo że z okoliczności sprawy i treści wprost to wynika;

b) art. 1, art. 3 § 2 pkt 1 i art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. oraz przepisów art. 138 § 2 k.p.a. i art. 15 k.p.a., przez nierozpoznanie sprawy w pełnym zakresie, w szczególności poprzez nieprzeanalizowanie przez organ II instancji ponownie poprawności wydania decyzji we wszystkich aspektach;

c) art. 108 § 1 k.p.a. w zw. z art. 107 § 1 pkt 6 k.p.a., przez nadanie decyzji klauzuli natychmiastowej wykonalności bez merytorycznego uzasadnienia przesłanek nadania takiego rygoru;

2) na podstawie art. 174 pkt. 1 p.p.s.a. naruszenie prawa materialnego, tj.:

- art. 66 ust. 1 pkt. 3b, 5 a) i b), 6 i 6a podpunkt a-g, 7, 8 podpunkt a-c i 62 ust. 1 ustawy środowiskowej przez błędną wykładnię i zastosowanie polegające na uznaniu, że raport spełnia wymagania ustawy, w sytuacji gdy raport zawiera braki, w szczególności w postaci braku wielokryterialnej analizy wariantów we wszystkich obszarach wskazanych w ustawie oraz brak identyfikacji skumulowanych przedsięwzięć (autostrada A4, DK [...] i DW [...]) przy wiedzy posiadanej z urzędu o takiej sytuacji;

- art. 80 ust. 1 pkt 3 i art. 85 ust. 2 pkt 1 a) i b) ustawy środowiskowej przez jego błędną wykładnię i zastosowanie w zw. z art. 50 § 1 k.p.a. polegające na wydaniu decyzji środowiskowej bez należytego uwzględnienia uzasadnionych i merytorycznych wniosków mieszkańców m.in. protesty z [...] sierpnia 2016 r. Towarzystwa [...] i M.K. z dnia [...] stycznia 2018 r. przez ich automatyczne zignorowanie bez merytorycznej analizy i wyjaśnienia, mimo posiadania instrumentów procesowych do uzupełnienia raportu o podnoszone kwestie (art. 50 § 1 k.p.a.). Organ nie wezwał wnioskodawcy do ustosunkowania się co do wniosków w zakresie skumulowania oddziaływań z autostradą A4 i celowości obwodnicy wobec otwarcia autostrady A4.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej Stowarzyszenie podniosło, że organy i Sąd niewłaściwie oceniły również moc przekonywania raportu pod kątem zasad logicznego rozumowania i zasad doświadczenia życiowego, czym doszło do naruszenia przez organy art. 80 k.p.a., a Sąd zbagatelizował to naruszenie. Uzasadniając powyższe zarzuty strona przytoczyła argumenty powołane również w skardze kasacyjnej złożonej przez M.K. Podniesiono, że analizę poszczególnych wariantów realizacji przedsięwzięcia zawężono do kwestii drugorzędnych, jak liczba budynków do wyburzenia, w sytuacji gdy liczba ta jest do siebie zbliżona w każdym wariancie, co wypacza sens i treść raportu i czyni go niekompletnym. Dobór kryteriów w przedmiotowej sprawie do porównania jest przypadkowy, a nawet tendencyjny, a ocena ich wyników ogólnikowa. Raport nie zawiera także opisu wagi tych kryteriów i uzasadnienia doboru kryteriów. Sąd w sposób niewłaściwy dokonał weryfikacji legalności działania organu pod kątem zgodności raportu z art. 66 ust. 1 ust. 5 a) i b). Raport nie zawiera opisu racjonalnego wariantu alternatywnego. Raport zawiera analizę 3 wariantów, zbliżonych do siebie technologicznie, lokalizacyjnie, w zasadzie są to 3 warianty, z czego wszystkie mają charakter pozorny. Organ w ogóle merytorycznie nie dokonał uzasadnienia wariantów alternatywnych, a wariant inwestorski bez uzasadnienia nazwał "społecznym". Wszystkie warianty nie różnią się lokalizacją, technologią wykonania, na domiar czego wariant I przebiega koło szkoły, co wiadomym było już w trakcie jego wyboru, że nie zostanie wybrany. Z uzasadnienia wskazanego w raporcie wprost wskazano, że wszystkie warianty mają taki sam początkowy przebieg z modyfikacją przy jego zakończeniu. Wariant IlI jest "próbą" modyfikacji wariantu II. Powoduje to pozorność racjonalnego wariantowania inwestycji. Wszystkie 3 warianty w zasadzie się nie różnią poza długością.

Uzasadniając zarzut naruszenia art. 80 ust 1 pkt 3 i art 85 ust 2 pkt 1 a) i b) ustawy środowiskowej w zw. z art. 50 ust. 1 k.p.a., powołując dodatkowo § 6 ust. 8 Konwencji o dostępie do informacji, udziale społeczeństwa w podejmowaniu decyzji oraz dostępie do sprawiedliwości w sprawach dotyczących środowiska sporządzona w Aarhus, skarżące Stowarzyszenie stwierdziło, że w sprawie konsultacjom społecznym nadano marginalne znaczenie, a analiza ich rezultatów miała charakter wyłącznie formalny, bez merytorycznej oceny ich zasadności. Organ nie uwzględnił, a nawet nie rozpatrzył licznych protestów, wniosków i uwag Towarzystwa [...], które podnosiło fakt istnienia autostrady A4, jak również brak rzetelnych badań w zakresie inwentaryzacji fauny i flory. W ocenie strony głos mieszkańców powinien mieć istotne znaczenie, gdyż ich zdanie w szczególności w zakresie wpływu inwestycji na zdrowie i życie mieszkańców jest najbardziej miarodajna, gdyż najlepiej oddaje rzeczywisty stan rzeczy będący wynikiem zastosowania określonych wariantów. W niniejszej sprawie zachodzi sytuacja, że droga zostaje przeniesiona z terenów zurbanizowanych w inne tereny zurbanizowane, co było podnoszone wielokrotnie w postępowaniu. W ogóle nie rozpoznano celu wykonania obwodnicy wobec oddania do użytku autostrady A4. Kryterium ekonomiczne jest tylko jednym z wielu innych kryteriów i może być ważone innymi względami, np. funkcji i celu obwodnicy, która ma obwodzić miejscowość a nie tylko przenosić drogę z jednego miejsca w inne. We wszystkich protestach podnoszono, że obwodnica nie spełnia swojej funkcji, gdyż nie wyprowadza ruchu poza zabudowania, co stawia pod znakiem zapytania celowość jej budowania. Organ nigdy rzeczowo nie wyjaśnił tych kwestii. Otwarcie autostrady A4 w kierunku wschód dyskwalifikuje potrzebę wykonania obwodnicy.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje:

W świetle art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo postępowaniu przed sądami administracyjnymi (obecnie t.j. Dz.U. z 2022 r. poz. 329, dalej jako p.p.s.a.) Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej z urzędu biorąc pod rozwagę tylko nieważność postępowania. W rozpoznawanej sprawie nie zachodzi żadna z przesłanek nieważności postępowania wymienionych w art. 183 § 2 p.p.s.a., co oznacza, że sprawa mogła być rozpoznawana przez Naczelny Sąd Administracyjny wyłącznie w granicach określonych w skardze kasacyjnej. Oznacza to, że Naczelny Sąd Administracyjny nie jest uprawniony do samodzielnego dokonywania konkretyzacji zarzutów skargi kasacyjnej, a upoważniony jest do oceny zaskarżonego orzeczenia wyłącznie w granicach przedstawionych we wniesionej skardze kasacyjnej.

Granicami skargi kasacyjnej są przytoczone przez skarżącego podstawy kasacyjne i ich uzasadnienie. Podstawy skargi kasacyjnej zostały określone w art. 174 p.p.s.a., w myśl którego skargę kasacyjną można oprzeć zarówno na naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie (pkt. 1), jak i na naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (pkt 2). Przepis art. 174 pkt 1 p.p.s.a. przewiduje dwie postacie naruszenia prawa materialnego, a mianowicie błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie. Przez błędną wykładnię należy rozumieć wadliwe zrekonstruowanie treści normy prawnej wynikającej z konkretnego przepisu, natomiast przez niewłaściwe zastosowanie dokonanie nieprawidłowej subsumcji przepisu do ustalonego stanu faktycznego.

Sformułowane w skardze zarzuty kasacyjne nawiązują do obu podstaw kasacyjnych, przewidzianych art. 174 p.p.s.a., tj. wnosząca skargę kasacyjną zarzuca Sądowi Wojewódzkiemu zarówno naruszenie prawa materialnego (pkt 1), jak i naruszenie przepisów procesowych (pkt 2). To z kolei nakazuje, przy uwzględnieniu treści i sensu regulacji przewidzianej w art. 188 p.p.s.a., co do zasady, w pierwszej kolejności zbadanie zarzutu naruszenia przez sąd wojewódzki przepisów postępowania, a następnie (w przypadku stwierdzenia bezzasadności podnoszonego uchybienia proceduralnego), zarzutu naruszenia prawa materialnego.

Przechodząc do oceny skargi kasacyjnej wniesionej przez M.K. stwierdzić należy, że nie zasługuje na uwzględnienie zarzut kasacyjny dotyczący naruszenia przepisów postępowania w sposób mogący mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj. naruszenia art. 1, art. 3 § 2 pkt 1 i art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 138 § 2 k.p.a., art. 15 k.p.a. oraz art. 7, art. 77 i art. 80 k.p.a. w zw. z art. 66 ust. 1 ustawy środowiskowej, w szczególności pkt 3b, 5, 6, 6a, 7 i 8 oraz art. 62 ust. 1 ustawy środowiskowej. Z opisu tak sformułowanego zarzutu wynika, że skarżąca kasacyjnie uznała, że przeprowadzona przez organy analiza wariantów realizacji przedsięwzięcia, a następnie zaakceptowana przez Sąd I instancji nie spełnia warunków określonych w powołanych wyżej przepisach, tj. nie odpowiada wszystkim kryteriom określonym w art. 62 ust. 1 ustawy środowiskowej, gdyż została zawężona tylko do kryterium mienia (ilości domów, jakie winny być wyburzone w zależności od wariantu), sporządzony raport w tym zakresie jest niekompletny, brak jest wskazania wagi poszczególnych kryteriów, wyboru wariantu dokonywały osoby bezpośrednio zainteresowane określonym wskazaniem, nie rozważono kwestii kumulacji oddziaływań na środowisko i ludzi (hałas, zanieczyszczenia w związku z położeniem autostrady A4). Wszystkie te uchybienia dają podstawę do przyjęcia przez Sąd I instancji oceny, że postępowanie wyjaśniające w tym zakresie zostało przeprowadzone przez organy administracji publicznej z naruszeniem art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 80 k.p.a. Chybiony jest zarzut naruszenia art. 1 i art. 3 § 2 pkt 1 p.p.s.a. Przepisy te definiują pojęcie sprawy sądowoadministracyjnej (art. 1 p.p.s.a.) i stanowią, że sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej przez rozpatrywanie skarg na decyzje administracyjne (art. 3 § 2 pkt 1 p.p.s.a.) i stosują środki określone w ustawie. Sąd administracyjny może naruszyć ww. przepisy wyłącznie wówczas, gdy rozpozna sprawę inną niż sądowoadministracyjna, oceni działalność podmiotu spoza administracji publicznej lub zastosuje środki prawne nieznane przepisom p.p.s.a. W skardze kasacyjnej brak jest natomiast informacji wskazujących na tego rodzaju przekroczenie prawa przez Sąd I instancji. W doktrynie oraz w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego zgodnie przyjmuje się, że to, czy ocena legalności zaskarżonego aktu (w niniejszej sprawie decyzja) była prawidłowa czy też błędna, nie może być utożsamiane z naruszeniem powyższej regulacji (vide: R.Hauser, A.Kabat, Właściwość sądów administracyjnych, RPEiS 2004/2/25; wyrok NSA z dnia 20 stycznia 2011 r., I OSK 345/2010; wyrok NSA z dnia 8 października 2015 r., II GSK 2991/14; wyrok NSA z dnia 10 listopada 2016 r., II GSK 912/15). Przepis art. 66 ust. 1 ustawy środowiskowej dotyczy wszystkich działań podejmowanych w ramach dokonywania oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko. Zgodnie z jego treścią w ramach tego postępowania określa się, analizuje oraz ocenia objęte wnioskiem przedsięwzięcie na dobra w nim wymienione tj. środowisko, ludzi , dobra materialne, zabytki, krajobraz, wzajemne oddziaływanie między wskazanymi dobrami, dostępność do złóż kopalin oraz określenia analiz i ocen związanych z ryzykiem wystąpienia poważnych awarii oraz katastrof naturalnych i budowlanych, możliwości i sposobów zapobiegania i zmniejszania negatywnego oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, wymaganego zakresu monitoringu. W przepisie tym ustawodawca wskazał więc jakiego rodzaju powiązania powinny być analizowane przez organy administracji publicznej w trakcie przeprowadzania oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko. Natomiast art. 66 ustawy środowiskowej określa treść raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko, a więc wskazuje na jego elementy. Do najważniejszych z nich zaliczamy informacje umożliwiające analizę kryteriów wymienionych w wyżej powołanym art. 62 ust. 1 ustawy środowiskowej Dodatkowo raport zawierać powinien również dane wskazane w art. 66 ust. 1 pkt 1- 20 tej ustawy. Należy nadto podkreślić, wobec podważania przez skarżącą kasacyjnie, oceny sporządzonego w sprawie raportu, że zgodnie z poglądem przedstawianym w orzecznictwie sądów administracyjnych raport jest dokumentem prywatnym, ale opracowanym przez osoby posiadające wiadomości specjalne. Raportowi o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko przysługuje szczególna wartość dowodowa, która wynika z kompleksowego charakteru analizy przedsięwzięcia. Podważenie ustaleń raportu powinno nastąpić poprzez przedstawienie równie kompletnej analizy uwarunkowań środowiskowych (tzw. kontrraportu), której wnioski pozostawałyby w sprzeczności do tych zawartych w raporcie przedłożonym przez inwestora (zob. np. wyrok NSA z 28 października 2016 r., sygn. II OSK 844/16). Kontrdowody wprowadzane przeciw specjalistycznemu raportowi powinny reprezentować wartość merytoryczną na co najmniej równym poziomie kompleksowości, a nie stanowić jedynie niepoparte głębszą analizą uwagi negujące założenia w nim zawarte. Raport oceniany jest przez organ wydający decyzję określającą uwarunkowania środowiskowe, a uczestnicy postępowania mają możliwość zgłoszenia zastrzeżeń dotyczących tego dowodu. Zastrzeżenia te jednak nie mogą być gołosłowne, lecz powinny być poparte np. ekspertyzą, która w sposób udokumentowany wskazuje na wady raportu (por. wyrok WSA w Bydgoszczy z dnia 11 lutego 2015 r. sygn. II SA/Bd 750/14). Jeżeli w danej sprawie złożony został raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko, który w ocenie organu odpowiada przepisom prawa oraz jest spójny, logiczny i przekonujący, to nie jest konieczna szczegółowa ocena wartości dowodowej tego raportu w sytuacji, gdy organ administracji publicznej dokonał oceny, że jest on zupełny zarówno pod względem formalnym, jak i merytorycznym. Organ nie jest zobowiązany do samodzielnego badania i ustalania parametrów na podstawie wiedzy specjalistycznej, w sytuacji gdy dysponuje raportem, który uznaje za wiarygodny i zupełny (por. wyrok NSA z dnia 29 stycznia 2019 r., sygn. akt II OSK 2842/16), a które to stanowisko podzielił rozpatrując wniesione skargi Sąd I instancji. Raport zawiera wszystkie elementy wymienione w art. 66 ust. 1 ustawy środowiskowej, w tym informacje umożliwiające analizę kryteriów wymienionych w art. 62 ust. 1 tej ustawy. W raporcie opisano wpływ wnioskowanego przedsięwzięcia zarówno na etapie realizacji, jak i eksploatacji na środowisko, tj. powietrze atmosferyczne, klimat atmosferyczny, oddziaływanie drgań, oddziaływanie na wody, powierzchnie ziemi i gleby, klimat, krajobraz, zdrowie i życie ludzi, faunę i florę, obszary chronione, dobra materialne, obiekty zabytkowe i stanowiska archeologiczne, przewidywane oddziaływanie w przypadku wystąpienia poważnej awarii, jak również omówiono zagadnienie dotyczące skumulowanego oddziaływania. Omawiając powyższe elementy oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko autorzy raportu omówili także, który z opisanych wariantów przedsięwzięcia w jaki sposób będzie oddziaływał na środowisko. Nie ograniczył się w tym zakresie tylko do jednego kryterium, tak jak to podnosi skarżąca kasacyjnie, tj. do kryterium dotyczącego mienia. Wbrew twierdzeniem zawartym w skardze kasacyjnej opisano przebieg każdego z wariantów obwodnicy i wskazano, że wariant III zapewnia, z wszystkich przedstawionych, najlepszą ochronę przed hałasem z uwagi na jego położenie, w stosunku do znajdujących się w pobliżu domostw, jak również wprowadzenie dodatkowego zabezpieczenia przed tą uciążliwością, jakim będą ekrany akustyczne (na znacznie mniejszym odcinku niż w przypadku realizacji dwóch pozostałych wariantów). Wskazano, że w przypadku każdego z realizowanych wariantów nie nastąpi przekroczenie dopuszczalnych wartości. Nie stwierdzono, aby realizacja któregokolwiek z przedstawionych wariantów wpłynęła negatywnie na inne obiekty budowlane poprzez emitowany przez ruch pojazdów drgania. Podobnie z raportu nie wynika, aby realizacja któregokolwiek z opisanych wariantów stanowiła zagrożenie do osiągniecia celów środowiskowych dla wód (ich wpływ jest porównywalny dla każdego z wariantów). Podobnie przedstawia się kwestia odpadów powstałych w trakcie zarówno realizacji, jak i eksploatacji obwodnicy. Jedynie w zakresie oddziaływania poszczególnych wariantów na środowisko w zakresie fauny i flory, autorzy raporty stwierdzili, że wariant I w najmniejszym stopniu ingeruje w walory przyrodnicze, a w większym stopniu czyni to wariant II i III, jednak ingerencja ta nie dotyczy gatunków, ani siedlisk szczególnie cennych, na co wskazuje przeprowadzona inwentaryzacja. Żaden z wariantów z uwagi na usytuowanie nie wpływa negatywnie na obszaru chronione. W zakresie dóbr materialnych wskazano, że okolicznością przemawiającą za realizacją wariantu III jest konieczność wykonania najmniejszej liczby wyburzeń budynków o różnym rodzaju przeznaczenia. Autorzy raportu wskazali również, że projektowana obwodnica bez względu na przyjęty wariant do realizacji, jedynie w początkowym swoim przebiegu, który dla wszystkich wariantów jest wspólny, przebiega przez fragment jednego znanego stanowiska archeologicznego. Nie zachodzi kolizja z innymi obiektami zabytkowymi. Stwierdzono również ograniczoną możliwość wystąpienia poważnej awarii w trakcie eksploatacji przedsięwzięcia, niezależnie od przyjętego wariantu. W zakresie wód dotyczy to odcinka, na którym obwodnica przebiega przez podmokłą dolinę P., jak i w pobliżu zabudowań mieszkalnych. Nadto w raporcie jednoznacznie stwierdzono, że możliwe jest wystąpienie skumulowanego oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko. Dotyczy to emisji hałasu, którego źródłem obok planowanej obwodnicy będzie droga krajowa nr [...] od strony zachodniej i od południa autostrada. Nie stwierdzono jednak w raporcie, aby realizacja któregokolwiek z wariantów wpłynęła na przekroczenie w tym zakresie dopuszczalnych norm z uwagi na odległość między tymi drogami. Powyższa analiza podważa zasadność analizowanego zarzutu kasacyjnego dotyczącego braków sporządzonego raportu, jak i dokonanej w jego oparciu oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko i związanego z tym wskazaniem do realizacji wariantu opisanego jako wariant III. Jednocześnie wskazać należy, że nie jest celem postępowania w sprawie oceny oddziaływania na środowisko ocena celowości realizacji wskazanego we wniosku przedsięwzięcia, a jedynie służy ono ocenie wszystkich potencjalnych zagrożeń dla środowiska i podjęciu próby wypracowania rozwiązań eliminujących lub maksymalnie minimalizujących negatywne oddziaływanie. W szczególności celowość realizacji inwestycji z punktu widzenia takich kryteriów, jak koszty ekonomiczne, czy też racjonalność przyjętych rozwiązań nie stanowi przedmiotu oceny w tym postępowaniu. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego okoliczność, że organ w zaskarżonej decyzji nie wypowiedział się co do skumulowanego oddziaływania w realiach niniejszej sprawy, tj. oceny tego elementu w raporcie i uznaniu, że nie spowoduje to przekroczenie dopuszczalnych norm dotyczących emisji hałasu, nie może stanowić podstawy, że została spełniona przesłanka z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. nakładająca na Sąd I instancji obowiązek uwzględnienia skargi. Nie stanowi to ze strony organów naruszenia zasady dwuinstancyjności postępowania wyrażonej w art. 15 k.p.a., na którą powołuje się skarżąca kasacyjnie. Wobec braku przedstawienia przez skarżącą dowodów podważających ustalenia poczynione w stanowiącym w przedmiotowej sprawie podstawowy dowód w oparciu, o który wydano zaskarżoną decyzję, podniesienie zarzutu naruszenia przez organy zasady określonej w art. 80 k.p.a. należy również uznać za nieposiadające uzasadnienia. Skarżąca kasacyjnie jedynie poprzez kwestionowanie ustaleń poczynionych w oparciu o ten dowód nie podważyła skutecznie jego wartości dowodowej. Brak jest podstaw do przyjęcia, że postępowanie wyjaśniające w tym zakresie zostało przeprowadzone z naruszeniem art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a., a tym samym zarzut kasacyjny w tej części również należy uznać za pozbawiony uzasadnienia.

Nie zasługuje również na uwzględnienie drugi z podniesionych zarzutów kasacyjnych dotyczący naruszenia art. 1, art. 3 § 2 pkt 1 i art. 145 § 1 pkt 1 lit c p.p.s.a. w zw. z art. 138 § 2 k.p.a. i art. 15 k.p.a. W ramach tak skonstruowanego zarzutu skarżąca kasacyjnie twierdziła, że organ II instancji nie przeanalizował we wszystkich aspektach poprawności wydanej decyzji przez organ I instancji i nie rozpoznał sprawy w pełnym zakresie. Co do braku podstaw przyjęcia naruszenia art. 1 oraz art. 3 § 2 pkt 1 p.p.s.a. przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w trakcie rozpoznawania wniesionych skarg, Naczelny Sąd Administracyjny wypowiedział się już przy ocenie zasadności pierwszego zarzutu kasacyjnego. Wbrew twierdzeniom skarżącej organ II instancji zgodnie z zasadą wyrażoną w art. 15 k.p.a. ponownie rozpatrzył sprawę, o czym może świadczyć między innymi uzasadnienie wydanej decyzji, w którym organ nie ograniczył się tylko do oceny wniesionych odwołań od decyzji organu I instancji. Nie można upatrywać naruszenia zasady dwuinstancyjności w samym fakcie braku uwzględnienia stanowisko uczestników postępowania kwestionujących rozstrzygnięcie organu I instancji. Nadmienić należy, że powyższy zarzut kasacyjny nie został bliżej uzasadniony we wniesionej skardze kasacyjnej. Ponowne rozpatrzenie sprawy przez organ odwoławczy nie wymaga powtórzenia przeprowadzonych dotychczas czynności wyjaśniających, w szczególności, jeżeli dotychczas zgromadzony materiał dowodowy zawiera odpowiedzi na wszystkie istotne do rozstrzygnięcia sprawy okoliczności, co wynika między innymi z treści art. 138 k.p.a.

Tak samo należy ocenić zarzut kasacyjny dotyczący naruszenia art. 108 § 1 k.p.a. w zw. z art. 107 § 1 pkt 6 k.p.a. Skarżąca kasacyjnie poza ogólnym stwierdzeniem, że naruszenie tych przepisów upatruje w nadaniu klauzuli natychmiastowej wykonalności bez merytorycznego uzasadnienia przesłanek jej nadania, w ogóle go nie uzasadniła. Na wstępie należy wskazać, że prawidłowe sformułowanie tego zarzutu wymagało jego powiązania z odpowiednim przepisem art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Organ I instancji wskazał na przesłanki, które jego zdaniem uzasadniały nadanie decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności. Organ II instancji tego stanowiska nie zakwestionował.

Odnośnie zaś oceny zasadności powyższych dwóch ostatnich zarzutów kasacyjnych przypomnieć należy, że Naczelny Sąd Administracyjny, mocą art. 183 § 1 p.p.s.a. jest związany granicami skargi kasacyjnej czyli wnioskami skargi kasacyjnej i jej podstawami. Zatem zakres kontroli instancyjnej dokonywanej przez Naczelny Sąd Administracyjny jest ograniczony w tym sensie, że jest wyznaczony zarzutami i żądaniami strony zawartymi w skutecznie wniesionej skardze kasacyjnej (por. wyroki NSA z dnia 25 maja 2016 r., sygn. akt II GSK 2678/14 oraz z dnia 28 kwietnia 2021 r., sygn. akt III FSK 3233/21). Innymi słowy, Sąd kasacyjny może uwzględnić tylko te zarzuty kasacyjne, które zostały wyraźnie wskazane w skardze kasacyjnej. Nie może natomiast zastępować strony i uzupełniać przytoczonych podstaw kasacyjnych oraz badać, czy sąd administracyjny I instancji nie naruszył innych przepisów. Naczelny Sąd Administracyjny nie może również modyfikować zgłoszonych zarzutów kasacyjnych i ich uzasadnienia pod kątem okoliczności danej sprawy. Musi bazować na zarzutach i ich uzasadnieniu sformułowanym przez wnoszącego skargę kasacyjną (por. wyrok NSA z dnia 29 września 2016 r., sygn. akt II FSK 272/15 - CBOSA). Brak bliższego uzasadnienia przez skarżącą kasacyjnie na czym polegało naruszenie wyżej wymienionych przepisów postępowania i jaki mogło ono mieć wpływ na wynik sprawy, uniemożliwia Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu dokonanie dokładniejszej oceny powyższych zarzutów.

Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego nie zawierają usprawiedliwionych podstaw zarzuty kasacyjne dotyczące naruszenia przepisów prawa materialnego. Na wstępie wskazać należy, że sądy administracyjne w istocie nie stosują przepisów prawa materialnego w sensie wiążącego ustalenia konsekwencji prawnych stwierdzonych faktów, lecz oceniają zastosowanie prawa materialnego przez organ administracji publicznej, mając możliwość zastosowania art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a., bądź art. 151 p.p.s.a. Tym samym zarzuty kasacyjne dotyczące naruszenia konkretnych przepisów prawa materialnego zgłoszone w oparciu o podstawę wskazaną w art. 174 pkt 1 p.p.s.a. winny być powiązane z naruszeniem przez Sąd I instancji art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a. Pierwszy z zarzutów kasacyjnych dotyczący naruszenia przepisów prawa materialnego dotyczy naruszenia art. 66 ust. 1 pkt 3a, 3b, 5, 6, 6a, 7, 8 i art. 62 ust. 1 ustawy środowiskowej polegające na bezzasadnym przyjęciu przez Sąd I instancji stanowiska organów, że raport spełnia wymogi ustawy, w sytuacji gdy faktycznie zawiera on braki, w szczególności brak wielkokryterialnej analizy wariantów we wszystkich obszarach wskazanych przez ustawę oraz braku identyfikacji skumulowanych oddziaływań. Jak już wykazano przy ocenie zarzutu dotyczącego naruszenia przepisów postępowania, wbrew twierdzeniom skarżącej zasadnie organy przyjęły, a Sąd I instancji to stanowisko podzielił, że raport zawiera wszystkie elementy wymienione w art. 66 ust. 1 ustawy środowiskowej w tym wymienione w pkt 3a – opis krajobrazu, w którym przedsięwzięcie ma być realizowane, 3b informacje o powiązaniu z innymi przedsięwzięciami, opis wariantów o których mowa w pkt 5 oraz określenie przewidywanego oddziaływania przedstawionych wariantów (pkt 6), wskazanie ich oddziaływania na dobra wskazane w pkt 6a, uzasadnienie proponowanego przez wnioskodawcę wariantu (pkt 7), czy też opis metod prognozowania zastosowanych przez wnioskodawcę (pkt 8).

Nie zasługuje również na uwzględnienie drugi z podniesionych przez M.K. zarzut kasacyjny dotyczący naruszenia przepisów prawa materialnego, tj. art. 80 ust. 1 pkt 3 i art. 85 ust. 2 pkt 1a i 1b ustawy środowiskowej w zw. z art. 50 ust. 1 k.p.a. Zawarty w art. 80 ust. 1 pkt 3 ustawy środowiskowej wymóg wzięcia pod uwagę przy wydawaniu decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach wyników postępowania z udziałem społeczeństwa nie oznacza, że sam sprzeciw społeczności lokalnej w stosunku do inwestycji może być podstawą do wydania decyzji odmownej, co ma związek z charakterem tej decyzji i celami, dla których jest wydawana. Przepisy przewidują jedynie zapewnienie udziału społeczeństwa w postępowaniu i umożliwienie zgłoszenia uwag i wniosków, natomiast nie nakładają obowiązku uzyskania społecznej akceptacji dla przedsięwzięcia. Wśród określonych w art. 81 ustawy środowiskowej przesłanek odmowy wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach nie zawarto sprzeciwu mieszkańców wobec planowanego przedsięwzięcia (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11 października 2017 r., sygn. akt II OSK 2113/16; prawomocny wyrok WSA w Szczecinie z dnia 13 marca 2014 r., sygn. akt II SA/Sz 1208/13, CBOSA). W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego słusznie zauważył organ odwoławczy, a Sąd I instancji to zaakceptował, że przepisy ustawy środowiskowej nie nakładają obowiązku uzyskania społecznej akceptacji dla przedsięwzięcia. Udział społeczeństwa w postępowaniu o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla wskazanego przedsięwzięcia odbywa się tylko na takich zasadach, jakie wprost wynikają z przepisów ustawy środowiskowej, w szczególności art. 25-49. Żaden z przepisów tej ustawy nie uzależnia wydania wskazanej decyzji, zawierającej zgodę na realizację przedsięwzięcia od zaaprobowania lub uzgodnienia jej treści przez społeczeństwo. Nie jest celem postępowania w przedmiocie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dokonywanie oceny zasadności przeprowadzenia danego przedsięwzięcia pod względem ekonomicznym, technicznym, dokonywanie oceny czy taki planowany do wybudowania odcinek drogi będzie faktycznie spełniał warunki przypisywane dla obwodnic. Nieuwzględnienie zgłaszanych uwag, czy też wniosku nie stanowi samo przez się przesłanki do uznania, że miało miejsce naruszenie art. 80 ust. 1 pkt 3 ustawy o środowiskowych uwarunkowaniach. Powyższe wynika z treści art. 85 ust. 2 ustawy środowiskowej, zgodnie z którym decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach wymaga uzasadnienia a uzasadnienie decyzji, niezależnie od wymagań wynikających z przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, powinno zawierać:

1) w przypadku, gdy została przeprowadzona ocena oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko:

a) informacje o przeprowadzonym postępowaniu wymagającym udziału społeczeństwa oraz o tym, w jaki sposób zostały wzięte pod uwagę, i w jakim zakresie zostały uwzględnione uwagi i wnioski zgłoszone w związku z udziałem społeczeństwa,

b) informacje, w jaki sposób zostały wzięte pod uwagę i w jakim zakresie zostały uwzględnione: - ustalenia zawarte w raporcie o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko, - uzgodnienia regionalnego dyrektora ochrony środowiska oraz opinie organu, o którym mowa w art. 78, - wyniki postępowania w sprawie transgranicznego oddziaływania na środowisko, jeżeli zostało przeprowadzone,

c) uzasadnienie stanowiska, o którym mowa w art. 82 ust. 1 pkt 4;

2) w przypadku, gdy nie została przeprowadzona ocena oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko - informacje o uwarunkowaniach, o których mowa w art. 63 ust. 1, uwzględnionych przy stwierdzaniu braku potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko.

Z brzmienia tego przepisu trudno wyinterpretować obowiązek uwzględnienia wniosków i uwag składanych przez społeczeństwo przez organ w postanowieniach decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. Z przepisu o obowiązku uwzględnienia wyników postępowania z udziałem społeczeństwa wynika tylko konieczność poddania ocenie składanych uwag i wniosków, a nie obowiązek ich uwzględnienia. Pod pojęciem "wynik" należy rozumieć nie tyle treść składanego wniosku czy też uwagi, a jedynie jego końcową ocenę, która nie musi prowadzić do ich zaakceptowania, uznania, że należy ją uwzględnić. Do takiego samego wniosku prowadzi wykładnia art. 85 ust. 2 pkt 1 a i b ustawy środowiskowej określającej dodatkowe warunki, jakim powinno odpowiadać uzasadnienie decyzji środowiskowej, niezależnie od wymagań określonych w k.p.a. Naczelny Sąd Administracyjny nie podziela także zarzutu skargi kasacyjnej (podniesionego w uzasadnieniu skargi), zgodnie z którym zarzuca się Sądowi I instancji wadliwe zastosowanie art. 6 ust. 8 Konwencji sporządzonej w Aarhus dnia 25 czerwca 1998 r. o dostępie do informacji, udziale społeczeństwa w podejmowaniu decyzji oraz dostępie do sprawiedliwości w sprawach dotyczących środowiska (Dz. U. z 2003 r. Nr 78, poz. 706 z późn. zm.).

Zgodnie z tym przepisem każda ze stron tej Konwencji miała zapewnić, że w decyzjach w sprawach dotyczących środowiska będą należycie uwzględnione rezultaty uzyskane w wyniku udziału społeczeństwa. Wbrew stanowisku strony skarżącej kasacyjnie powołany przepis nie określa udziału społeczeństwa jako współdecydowania o treści decyzji wydawanych w sprawach dotyczących środowiska. Już z treści przepisów ww. Konwencji wprost wynika, że jej stosowanie uzależnione zostało od wprowadzenia określonych rozwiązań prawnych do porządku krajowego stron tejże Konwencji (wynika to z art. 1, art. 3 ust. 1, art. 6 ust. 1 lit. b i lit. c, art. 6 ust. 6 i ust. 11 oraz art. 9 Konwencji). Polska włączyła postanowienia tejże Konwencji, w tym jej art. 6 uchwalając ustawę z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko.

Pozbawiona jest również usprawiedliwionych podstaw prawnych skarga kasacyjna wniesiona przez Stowarzyszenie [...]. Dokonując oceny poszczególnych podniesionych w tej skardze zarzutów na wstępie wskazać należy, że w znacznej części pokrywają się one z zarzutami podniesionymi w skardze kasacyjnej wniesionej przez M.K., w tym również w części dotyczącej ich uzasadnienia. Celem uniknięcia powtarzania w takiej sytuacji argumentacji wyżej już przedstawionej wskazać należy, że wobec tożsamości zarzutów z takich samych przyczyn, jak w przypadku pierwszej skargi kasacyjnej uznano za nieuzasadnione zarzuty kasacyjne podniesione przez Stowarzyszenie [...], a dotyczące naruszenia przepisów postępowania art. 1, art. 3 § 2 pkt 1 i art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 138 § 2 k.p.a. i art. 15 k.p.a. dotyczące ponownego nierozpoznania w pełnym zakresie sprawy przez organ II instancji, jak i zarzutu naruszenia art. 108 § 1 k.p.a. i art. 107 § 3 pkt 6 k.p.a. dotyczącego nieuprawnionego nadania decyzji klauzuli natychmiastowej wykonalności.

Takie same stanowisko Naczelny Sąd Administracyjny w składzie orzekającym w niniejszej sprawie również zajął odnośnie zarzutów dotyczących naruszenia przepisów prawa materialnego, tj. naruszenia art. 66 ust. 1 pkt 3b, 5a i 5b, 6 i 6a podpunkt a-g, 7, 8 podpunkt a-c i art. 62 ust. 1 ustawy środowiskowej przez ich błędną wykładnię i zastosowanie polegające na uznaniu, że raport spełnia wymagania ustawy, w sytuacji gdy raport zawiera braki, w szczególności w postaci braku wielokryterialnej analizy wariantów we wszystkich obszarach wskazanych w ustawie oraz braku identyfikacji skumulowanych przedsięwzięć (autostrada A 4, droga krajowa nr [...] i droga wojewódzka nr [...]), jak przy ocenie tak samo sformułowanego zarzutu w skardze kasacyjnej złożonej przez M.K. Różnica sprowadza się jedynie do tego, że w skardze kasacyjnej złożonej przez M.K. mówi się o skumulowaniu oddziaływania planowanego przedsięwzięcia i autostrady A4, a w skardze Stowarzyszenia dodatkowo wymienia się drogę krajową i drogę wojewódzką. Jak już wyżej wskazano, w sporządzonym raporcie znajdują się uwagi dotyczące wspomnianej kwestii. Strona skarżąca kasacyjnie nie wskazała na konkretny dowód (np. ekspertyzę sporządzoną przez osoby posiadające stosowne wykształcenie) pozwalający ustalenia przedstawione w tym przedmiocie w raporcie podważyć. Stanowisko Stowarzyszenia nie uwzględnia między innymi, że wykonana obwodnica może przejąć część ruchu komunikacyjnego ze wspomnianej drogi krajowej i wojewódzkiej. Kwestia oceny skumulowanego oddziaływania dwóch lub większej liczby przedsięwzięć wymaga wiedzy specjalistycznej. Odwoływanie się w takim przypadku tylko do stwierdzeń opartych na domniemaniach, przypuszczeniach, nie popartych konkretnymi dowodami, a pozostającymi w sprzeczności z ustaleniami poczynionymi w raporcie, nie może być uznane za wystarczającą podstawę podważenia raportu.

Drugi z zarzutów kasacyjnych dotyczący naruszenia przepisów prawa materialnego odpowiadający w swej treści (w tym uzasadnieniu) takiemu samemu zarzutowi podniesionemu przez M.K. dotyczył naruszenia art. 80 ust. 1 pkt 3 i art. 85 ust. 2 pkt 1 a) i b) ustawy środowiskowej. Zarzut ten nie zasługuje na uwzględnienie z tych samych powodów, jakie wskazano przy ocenie takiej samej treści zarzutu podniesionego w skardze kasacyjnej M.K.

Dokonując oceny zarzutu kasacyjnego dotyczącego naruszenia przepisów postępowania, tj. art. 1, art. 3 § 2 pkt 1 i art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. oraz art. 138 § 2 k.p.a., 50 § 1 k.p.a. i art. 15 k.p.a. oraz art. 7, 77 § 1 i 4 k.p.a., 80 k.p.a. w zw. z art. 66 ust. 1, w szczególności pkt. 3b, 5 a i b, 6 i 6 a ppkt a-g, 7, 8 podpunkt a)-c) oraz art. 62 ust. 1 ustawy środowiskowej wskazać należy, że skarżące kasacyjnie Stowarzyszenie upatruje naruszenie wymienionych przepisów w przeprowadzeniu przez organ oceny raportu z przekroczeniem zasady swobodnej oceny dowodów i w oparciu o taką błędną ocenę bezzasadne przyjęcie, że wskazanie do realizacji wariantu III jest merytorycznie uzasadnione, podczas gdy ocena ta jest oparta na nieobiektywnych kryteriach, raport w tym zakresie nie jest kompletny, nie uwzględnia wpływu skumulowanego oddziaływania między innymi w zakresie sąsiadujących dróg, w tym autostrady A4 oraz opis wariantu alternatywnego nie jest prawidłowy wobec nie uwzględnienia interesów pozostałych stron postępowania, przedstawione warianty stanową próbę modyfikacji I wariantu, a więc są pozorne, których to uchybień ze strony organów nie dopatrzył się Sąd I instancji. Odnośnie zarzutu naruszenia art. 1 , art. 3 § 2 pkt 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny wypowiadał się w niniejszym uzasadnieniu nie widząc podstaw do uwzględnienia takiego zarzutu. Tak samo przedstawia się kwestia oceny sporządzonego na potrzeby rozstrzygnięcia niniejszej sprawy raportu o oddziaływaniu na środowisko planowanego przedsięwzięcia, którą Sąd uznał za dokonaną z zachowaniem zasady wyrażonej w art. 80 k.p.a. przy uwzględnieniu charakteru i znaczenia, jakie przypisuje się temu dowodowi i związanych z tym zasad ewentualnego skutecznego kwestionowania wynikających z tego dokumentu istotnych do rozstrzygnięcia sprawy okoliczności. Podobnie jak skarżąca kasacyjnie M.K., tak i Stowarzyszenie nie przedstawiło dowodów w formie opinii (kontrraportu) pozwalającego podważyć ustalenia zawarte w raporcie. Wbrew twierdzeniom zawartym w ocenianej skardze kasacyjnej raport spełnia wymogi określone w art. 66 ustawy środowiskowej, w tym przedstawia analizę porównawczą poszczególnych wariantów (bliżej zostało to opisane przy ocenie takiej samej treści zarzutu podniesionego w skardze M.K.). Fakt, że żaden z przedstawionych w raporcie wariantów nie odpowiada uwagom i wnioskom przedstawionym przez pozostałe strony postępowania, nie może stanowić podstawy uznania, że nie odpowiadają one wariantom określonym w art. 66 ust. pkt 5 ustawy środowiskowej. Opis poszczególnych wariantów został przedstawiony w raporcie, opisany przebieg poszczególnych wariantów realizacji obwodnicy, przedstawiony również w formie graficznej nie uzasadnia przyjęcia, że są one jedynie próbą modyfikacji I wariantu. Poszczególne warianty różnią się nie tylko w sposób znaczący długością obwodnicy, ale także charakterystyką i przeznaczeniem terenów, przez które obwodnica miałaby być przeprowadzona, usytuowaniem w stosunku do terenów zabudowanych, ilością i rodzajem obiektów inżynieryjnych jakie należy wykonać przy ich realizacji, które to elementy niewątpliwie mają w sposób zróżnicowany wpływ na środowisko. Dokonując oceny zarzutów podniesionych w pierwszej skardze kasacyjnej wskazano na spełnienie warunków określonych w art. 66 ust. 1 pkt 6 ustawy środowiskowej i argumentację tę należy powtórzyć odnośnie zarzutu tak samo sformułowanego przez skarżące kasacyjnie Stowarzyszenie. Organy dokonując oceny poszczególnych wariantów w zakresie ich oddziaływania na środowisko oparły się na kryteriach wskazanych w raporcie i nie jest uzasadnione stwierdzenie, że dotyczyło to tylko kryterium mienia, na co wskazuje analiza całego raportu, co również wykazano przy ocenie takiego samego zarzutu podniesionego przez M.K. Tak samo należy odnieść się do zarzutu dotyczącego braku uwzględnienia kumulacji oddziaływań (hałasu i zanieczyszczeń).

Mając powyższe na uwadze stwierdzić należy, że wniesione skargi kasacyjne nie zawierają usprawiedliwionych podstaw, co zgodnie z treścią art. 184 p.p.s.a uzasadniało ich oddalenie. Wobec powyższego orzeczono jak w wyroku.