Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt II SA/Wa 1488/12
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2012-12-13 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 650  Sprawy świadczeń społecznych w drodze wyjątku
Hasła tematyczne: Ubezpieczenie społeczne
Skarżony organ: Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych/ZUS
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 83
journal: Dz.U. 2004 nr 39 poz 353
law: Ustawa z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sławomir Antoniuk (spr.), Sędziowie WSA Ewa Grochowska – Jung, Iwona Dąbrowska, , , Protokolant specjalista Elwira Sipak, , po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 grudnia 2012 r. sprawy ze skarg K. T. i A. T. – przedstawicielki ustawowej małoletniego G. T. na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] lipca 2012 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia w drodze wyjątku 1) oddala skargi; 2) przyznaje ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rzecz adwokata P. L. kwotę 240 zł (słownie: dwieście czterdzieści złotych) oraz kwotę 55,20 zł (słownie: pięćdziesiąt pięć złotych 20/100) stanowiącą 23% podatku VAT, tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu.


UZASADNIENIE

Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych (dalej Prezes ZUS) decyzją z dnia [...] lipca 2012 r. nr [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., utrzymał w mocy własną decyzję z dnia [...] października 2010 r. nr [...] odmawiającą poznania małoletnim K. i G. T. renty rodzinnej w drodze wyjątku.

Z akt administracyjnych wynika następujący stan sprawy:

W dniu 23 sierpnia 2010 r. A. T. złożyła do Prezesa ZUS wniosek o przyznanie renty rodzinnej w drodze wyjątku na rzecz jej małoletnich dzieci – K. urodzonego w [...] r. i G. urodzonego w [...] r., po ich ojcu – J. T., urodzonym w 1972 r. i zmarłym [...] października 2008 r.

Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych decyzją z [...] października 2010 r. odmówił przyznania wnioskowanego świadczenia i po rozpatrzeniu wniosku A. T. o ponowne rozpatrzenie sprawy, decyzją z [...] listopada 2010 r., utrzymał w mocy swoją decyzję. W uzasadnieniu organ wskazał, iż J. T. legitymował się krótkim okresem ubezpieczenia, nieco ponad pięć i pół roku, co jest nieadekwatne do jego wieku 36 lat. Na ostatnie dziesięć lat przed śmiercią, nie odnotowano żadnego okresu ubezpieczeniowego. Od lutego 1997 r., aż do daty śmierci brak jest wykonywania przez ojca dzieci jakiegokolwiek zatrudnienia lub innej działalności objętej ubezpieczeniem społecznym. Z akt sprawy wynika, iż J. T. wyjechał do [...], gdzie nie wykonywał pracy objętej ubezpieczeniem. [...] instytucja ubezpieczeniowa nie potwierdziła żadnych okresów ubezpieczenia na terenie [...], zaś wyżej wymieniony nadużywał alkoholu, co wynika z uzasadnienia wyroku Sądu Okręgowego w [...] z [...] grudnia 2009 r., sygn. akt [...], oddalającego odwołanie od odmowy przyznania renty rodzinnej w trybie zwykłym. Organ podkreślił, iż z materiału sprawy nie wynika, aby brak ubezpieczenia był spowodowany szczególnymi okolicznościami, zatem zgodnie z treścią art. 83 § 1 ustawy z 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (t. j. Dz. U. z 2004 r. nr 39, poz. 353 ze zm.), należało odmówić przyznania świadczenia.

A. T., działając w imieniu małoletnich K. i G. T., wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, żądając uchylenia wskazanej wyżej decyzji. Podała, iż jej mąż pracował u [...] o nazwisku [...], jednakże nie potrafiła dokładniej określić ani okresu, ani miejsca pracy. Wskazywała również na poważne trudności finansowe w zapewnieniu podstawowych potrzeb rodziny. Na rozprawie jej pełnomocnik zwrócił uwagę na naruszenie zasad wynikających z art. 24 § 1 pkt 5 w zw. z art. 127 § 3 k.p.a. przy wydaniu zaskarżonej decyzji, którą podpisał ten sam upoważniony pracownik organu co decyzję z [...] października 2010 r.

Wyrokiem z 11 kwietnia 2011 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, sygn. akt II SA/WA 2046/10, mając za podstawę art. 145 § 1 pkt 1 lit. "b" ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.), uchylił powyższą decyzję Prezesa ZUS, wskazując, że wydanie zaskarżonej decyzji z upoważnienia Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych przez tę samą osobę, która brała udział w wydaniu wcześniejszej decyzji stanowi istotne naruszenie przepisu art. 24 § 1 pkt 5 k.p.a.

Rozpoznając sprawę ponownie po ww. wyroku Sądu, Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych decyzją z dnia [...] lipca 2011 r. nr [...], mając za podstawę art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., utrzymał w mocy własną decyzję z [...] października 2010 r., odmawiającą przyznania renty rodzinnej w drodze wyjątku dla małoletnich dzieci K. i G. T..

W motywach decyzji organ podał, że renta rodzinna w drodze wyjątku nie może być przyznana, ponieważ w sprawie nie została spełniona przesłanka szczególnych okoliczności, na skutek których ojciec dzieci nie nabył uprawnień do świadczenia w trybie zwykłym.

Z dokumentacji zawartej w aktach rentowych wynika bowiem, że udowodnione zostały okresy składkowe i nieskładkowe zmarłego ojca dzieci wynoszące 5 lat, 9 miesięcy i 15 dni. Natomiast w ocenianym do uprawnień 10-leciu przypadającym przed śmiercią nie został udowodniony żaden z tych okresów. Organ podkreślił, że przez ponad 11 lat przed śmiercią J. T. nie podejmował zatrudnienia ani innej działalności objętej ubezpieczeniem społecznym oraz ubezpieczeniami emerytalnym i rentowymi. Mając na uwadze fakt, iż w okresach tych nie miał orzeczonej całkowitej niezdolności do pracy, zdaniem organu, nie można przyjąć, że brak uprawnień do świadczenia w trybie zwykłym nastąpił ze względu na szczególne okoliczności spowodowane stanem zdrowia. Odnosząc się do twierdzeń skarżącej o pracy zmarłego jej męża w [...], organ podał, że [...] instytucja ubezpieczeniowa nie potwierdziła żadnych okresów ubezpieczenia zmarłego ojca dzieci na terenie [...]. Natomiast fakt zatrudnienia za granicą bez ubezpieczenia, nie stanowi szczególnej okoliczności w rozumieniu przepisu art. 83 ww. ustawy. Podkreślił również, że świadome podejmowanie zatrudnienia za granicą bez opłacania składek ma ten skutek, że osoba, która decyduje się na takie postępowanie, winna liczyć się z jego prawnymi konsekwencjami w zakresie przyszłych uprawnień do świadczenia z ubezpieczenia społecznego.

Organ wskazał, że kwestia trudnej sytuacji materialnej nie stanowi wystarczającej podstawy do przyznania prawa do świadczenia w drodze wyjątku, bowiem świadczenie to nie jest świadczeniem socjalnym, przyznawanym wyłącznie według potrzeb, nawet gdy te potrzeby są uzasadnione.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uwzględnił skargę A.T. i wyrokiem z dnia 21 lutego 2012 r. sygn. akt II SA/Wa 2010/11 uchylił decyzję Prezesa ZUS z dnia [...] lipca 2011 r.

W uzasadnieniu wyroku Sąd zwrócił uwagę na twierdzenia strony skarżącej wskazujące, iż J. T. ostatnie lata życia chorował i lekarze kierowali go na rentę, podając jednocześnie, że dokumentacja poświadczająca tę okoliczność znajduje się w [...]. Organ okoliczności tych nie wyjaśnił, ani też w żadnej formie nie zweryfikował. W kontekście stanu zdrowia zmarłego J. T., organ nie wyjaśnił również jaki wpływ na jego zatrudnienie, czy też jego brak, miała choroba alkoholowa, na którą cierpiał. W okolicznościach przedmiotowej sprawy kluczowe jest również kategoryczne ustalenie czy, J. T. podczas swego pobytu w [...] podlegał ubezpieczeniu i jakie znaczenie w sprawie ma wskazany przez skarżącą numer ubezpieczenia.

Prezes ZUS ponownie rozpatrzył sprawę z wniosku A. T. i decyzją z dnia [...] lipca 2012 r. utrzymał w mocy własną decyzję z dnia [...] października 2010 r. odmawiającą przyznania świadczenia w drodze wyjątku.

W uzasadnieniu rozstrzygnięcia Prezes ZUS wskazał, iż po ponownej wnikliwej i wszechstronnej analizie zebranego materiału dowodowego nadal nie stwierdził istnienia przesłanki szczególnych okoliczności, na skutek których ojciec dzieci nie nabył uprawnień do świadczenia w trybie zwykłym. Z dokumentacji znajdującej się w aktach rentowych wynika bowiem, że sprawa potwierdzenia ubezpieczenia zmarłego ojca dzieci na terenie [...] od [...] kwietnia 1997 r. była przedmiotem postępowania wyjaśniającego przez organ rentowy, tj. przez Oddział ZUS w [...] - Wydział Realizacji Umów Międzynarodowych. W toku postępowania wyjaśniającego Oddział ZUS w [...], na podstawie przedłożonych przez skarżącą posiadanych dokumentów dotyczących pracy zmarłego ojca dzieci, zwrócił się do [...] organu rentowego [...] z wnioskiem o potwierdzenie okresów ubezpieczenia przebytych na terenie [...]. Decyzją z dnia [...] marca 2009 r. [...] instytucja ubezpieczeniowa wskazała, iż nie posiada dowodów na potwierdzenie, że zmarły ojciec dzieci podlegał ubezpieczeniu na terenie [...]. W decyzji tej wyżej wymieniona instytucja przywołała numer ubezpieczenia [...]. Ponadto [...] instytucja ubezpieczeniowa poinformowała, że składki ubezpieczeniowe ww. nie są udowodnione ani udokumentowane, a dochodzenia przeprowadzone w tym zakresie przez [...] organ rentowy nie przyniosły żadnych efektów.

Organ wskazał, że nadesłane przez skarżącą w dniu [...] września 2011 r. dokumenty dotyczące zatrudnienia zmarłego ojca dzieci na terenie [...] były już w posiadaniu Oddziału ZUS w [...] i nie stanowiły nowych dowodów w sprawie. Zatem na podstawie przedłożonych dowodów oraz wcześniej przeprowadzonego postępowania dotyczącego ustalenia uprawnień do świadczenia w trybie zwykłym, które jest podstawą do rozpatrzenia uprawnień do świadczenia w trybie art. 83 ustawy, nie jest możliwe ustalenie nowych okresów ubezpieczenia zmarłego ojca dzieci. Organ nie może bowiem "po omacku" szukać dowodów w sprawie. Zatem udowodnione okresy składkowe i nieskładkowe zmarłego ojca dzieci wynoszą łącznie jedynie 5 lat, 9 miesięcy i 15 dni. Natomiast w ocenianym do uprawnień 10-leciu przypadającym przed dniem śmierci zamiast 5 lat okresów składkowych i nieskładkowych - wymaganych do przyznania świadczenia w trybie zwykłym - nie został udowodniony żaden z tych okresów. Zdarzenie, które uzasadnia przyznanie renty w drodze wyjątku musi mieć taki charakter by uniemożliwiało ubezpieczonemu pracę. Natomiast za takie zdarzenie nie mogę uznać wyjazdu za granicę w celach zarobkowych, niepopartych opłacaniem składek na ubezpieczenie społeczne.

Odnosząc się do uzasadnienia wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego dotyczącego leczenia zmarłego ojca dzieci Prezes ZUS wyjaśnił, że orzeczenie komisji lekarskiej ZUS z dnia [...] listopada 2008 r. zostało wydane w oparciu o dokumentację medyczną z przebiegu leczenia w poradni [...] w latach 1999-2008 oraz karty informacyjnej dotyczącej leczenia szpitalnego na terenie [...] z października 2007 r. Wpisy z dokumentacji w poradni [...] świadczą, że ubezpieczony nadużywał alkoholu od 2003 r. i nie był leczony odwykowo. Natomiast leczenie w poradni [...] było niesystematyczne. Na tej podstawie komisja lekarska ZUS, po dokonaniu analizy dokumentacji z przebiegu leczenia w poradni [...] w latach 1995-2008 oraz leczenia szpitalnego z października 2007 r., zaocznie po zgonie, nie ustaliła niezdolności do pracy przed dniem śmierci. Zatem w okresie przerwy w ubezpieczeniu od 1 marca 1997 r. do śmierci w dniu [...] października 2008 r., wynoszącym ponad 11 lat nie udokumentowano żadnej szczególnej okoliczności, na skutek której zmarły ojciec dzieci nie nabył uprawnień do świadczenia w trybie zwykłym. W ww. przerwie wobec ojca dzieci nie była ustalona przez lekarza orzecznika ZUS, ani przez komisję lekarską ZUS całkowita niezdolność do pracy. Zatem nie istniały przeciwwskazania, ze względu na stan zdrowia lub inne szczególne okoliczności, które uniemożliwiały kontynuowanie zatrudnienia, w celu zapewnienia w przyszłości uprawnień do świadczenia w trybie zwykłym.

Organ podkreślił, iż zgodnie z ugruntowanym orzecznictwem sądów administracyjnych, uzależnienie alkoholowe nie stanowi niedającej się usunąć przeszkody, która uniemożliwiałaby świadczenie pracy. Nie jest też zdarzeniem skutkującym niezdolnością do pracy i jako takie nie może być uznane za szczególną okoliczność w rozumieniu art. 83 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (por. wyrok NSA z 21 lutego 2003 r. sygn. akt II SA 3404/02).

Prezes ZUS po przeanalizowaniu wszystkich okoliczności sprawy pod kątem przesłanek wynikających z art. 83 ww. ustawy stwierdził, że nie może uznać, iż w sprawie zachodzą szczególne okoliczności, które były powodem niespełnienia warunków do świadczenia na zasadach ogólnych. Zaś przedstawiona przez stronę sytuacja materialna jest niewątpliwie trudna, jednakże nie stanowi ona wystarczającego uzasadnienia do przyznania świadczenia w drodze wyjątku.

Decyzja Prezesa ZUS z dnia [...] lipca 2012 r. stała się przedmiotem skargi wniesionej przez A. T. – przedstawicielkę ustawową małoletniego G. T. i pełnomocnika pełnoletniego w dacie wniesienia skargi K. T. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie.

W skardze strona skarżącą podniosła, iż zapadła w sprawie decyzja jest krzywdząca, albowiem jej zmarły mąż w ostatnim dziesięcioleciu przed śmiercią leczył się i był hospitalizowany w [...]. Potwierdzają to nadesłane przez skarżącą do akt administracyjnych dokumenty. Skarżąca nie zna języka [...] i nie jest w stanie we własnym zakresie udokumentować przebiegu zatrudnienia i leczenia męża w [...].

W odpowiedzi na skargę Prezes ZUS wniósł o jej oddalenie oraz podtrzymał argumentację przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

W dniu [...] grudnia 2012 r. skarżąca nadesłała do akt sprawy kopie 3 wydruków komputerowych w języku [...], które wskazują na udzielenie J.T. pomocy medycznej w dniu [...] czerwca 2008 r.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, iż przedmiotem sprawy sądowoadministracyjnej jest ocena przez Sąd prawidłowości prowadzenia przez organ administracji publicznej postępowania administracyjnego oraz zapadłego w tym postępowaniu rozstrzygnięcia.

W świetle art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia.

W niniejszej sprawie skarga podlega oddaleniu jako nieuzasadniona.

Stosownie do treści art. 83 ust. 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U. z 2009 r. nr 153, poz. 1227 ze zm.), ubezpieczonym oraz pozostającym po nim członkom rodziny, którzy wskutek szczególnych okoliczności nie spełniają warunków przewidzianych w ustawie do uzyskania prawa do emerytury lub renty, nie mogą - ze względu na całkowitą niezdolność do pracy lub wiek – podjąć pracy lub działalności objętej ubezpieczeniem społecznym i nie mają niezbędnych środków utrzymania, Prezes ZUS może przyznać w drodze wyjątku świadczenie w wysokości nieprzekraczającej wysokości odpowiednich świadczeń przewidzianych w ustawie.

Świadczenie w drodze wyjątku nie ma charakteru roszczeniowego, a jego przyznanie następuje w ramach tzw. uznania administracyjnego. Możliwość decydowania według uznania nie oznacza pozostawienia Prezesowi ZUS całkowitej swobody w tym zakresie. Z przepisu art. 83 ust. 1 powołanej ustawy wyłaniają się trzy przesłanki warunkujące przyznanie świadczenia, wyznaczające jednocześnie granice uznania administracyjnego: 1) niespełnienie wymagań dających prawo do renty lub emerytury musi być spowodowane szczególnymi okolicznościami, 2) ubiegający się o świadczenie nie może podjąć pracy lub innej działalności zarobkowej objętej ubezpieczeniem społecznym, z powodu całkowitej niezdolności do pracy lub wieku, 3) osoba ta nie ma niezbędnych środków utrzymania. Z powołanego przepisu wynika, że prawo do świadczeń w nim przewidzianych przysługuje wyłącznie w przypadku łącznego spełnienia przez wnioskodawcę wymienionych warunków.

Wskazać należy, że świadczenie przyznane w art. 83 ust. 1 ustawy o rentach i emeryturach nie jest świadczeniem socjalnym, przyznawanym wyłącznie według potrzeb ze względu na trudną sytuację materialną wnioskodawcy. Jest to świadczenie, które może być przyznane w razie nieznacznego niedopełnienia warunków do uzyskania renty na zasadach ogólnych. Ponadto z przepisu art. 83 ust. 1 ustawy o rentach i emeryturach wynika, iż przede wszystkim konieczne jest wykazanie, że ubezpieczony, którego praca stanowi źródło uprawnień do świadczenia z ubezpieczenia społecznego, nie wypracował prawa do "normalnego" świadczenia ubezpieczeniowego na skutek jakichś szczególnych okoliczności.

Wyjaśnienia również wymaga, że wnioskowana renta rodzinna w drodze wyjątku jest świadczeniem pochodnym od świadczenia jakie przysługiwałoby osobie zmarłej. Organ był zatem obowiązany w pierwszej kolejności zbadać spełnienie ww. przesłanek przez zmarłego ojca dzieci, a następnie przez same dzieci.

Stwierdzić należy, że zmarły w wieku 36 lat ojciec małoletniego G. T. i małoletniego w dacie K. T. posiadał udowodniony okres składkowy i nieskładkowy wynoszący łącznie 5 lat, 9 miesięcy i 15 dni, a w ocenianym do uprawnień 10-leciu przypadającym przed dniem śmierci zamiast 5 lat okresów składkowych i nieskładkowych nie został udowodniony żaden z tych okresów. Ustalając przebieg zatrudnienia zmarłego męża skarżącej Prezes ZUS określił na podstawie źródłowych dokumentów, iż od 1 kwietnia 1997 r. J. T. nie podlegał ubezpieczeniu społecznemu na trenie [...].[...] organ rentowy - [...] w decyzji z dnia [...] marca 2009 r., w której przywołano nr ubezpieczenia [...], stwierdził, iż nie posiada dowodów na potwierdzenie, że zmarły ojciec dzieci podlegał ubezpieczeniu na terenie [...]. Stwierdził także, iż składki ubezpieczeniowe ww. nie są udowodnione ani udokumentowane, a dochodzenia przeprowadzone w tym zakresie przez [...] organ rentowy nie przyniosły żadnych efektów. Wobec powołania się przez organ ZUS na dokument urzędowy wskazujący, iż J. T. nie był ubezpieczony podczas pobytu na terytorium [...] i braku innych dowodów świadczących o podejmowaniu legalnego zatrudnienia zagranicą, nie można Prezesowi ZUS czynić zarzutu błędnego ustalenia przebiegu ubezpieczenia zmarłego męża skarżącej.

W orzecznictwie przyjmuje się, iż przy ustalaniu prawa do świadczenia w drodze wyjątku organ rentowy bierze pod uwagę łączny okres ubezpieczenia na przestrzeni całego życia pracownika. Okres ten powinien być adekwatny do jego wieku, a niespełnienie przez ubezpieczonego warunków do uzyskania świadczenia na zasadach ogólnych musi wynikać ze szczególnych okoliczności (patrz wyrok NSA w wyroku z dnia 17 lutego 2006 r. sygn. akt I OSK 1173/05, publik. LEX nr 194870). Oceniany okres zatrudnienia J. T.w stosunku do jego wieku z pewnością jest nieadekwatny. Zaś jak słusznie dostrzega Prezes ZUS w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, podejmowanie pracy zarobkowej bez odprowadzania składek rentowo-emerytalnych nie może być kwalifikowane jako szczególne okoliczności w rumieniu art. 83 ustawy o emeryturach i rentach z FUS.

Poszukując wyjaśnienia przyczyn przerw w zatrudnieniu ww. nie sposób stwierdzić, że powstały one wskutek okoliczności, na które zainteresowany nie miał wpływu. Prezes ZUS poddał szczegółowej analizie dokumentację medyczną poprzedzającą wydanie orzeczenia Komisji Lekarskiej z dnia [...] listopada 2008 r., z której wynika, iż J.T. sporadycznie korzystał z pomocy ambulatoryjnej, w 1995 r. odnotowano pojedynczą wizytę w poradni rejonowej z powodu [...]. W 2003 r. rozpoznano u wymienionego zaburzenia spowodowane nadużyciem alkoholu lecz nie stwierdzono podjęcia leczenia odwykowego. Wymieniony podczas pobytu w [...] był hospitalizowany w październiku 2007 r. z powodu [...]. Z powyższych ustaleń wynika, iż mąż skarżącej cierpiał na uzależnienie alkoholowe, jednakże brak jest dowodów, nie wskazuje ich także skarżąca, jak też nie określa gdzie organ mógłby takowych poszukiwać, świadczących o podejmowaniu przez ww. jakiejkolwiek próby wyjścia z nałogu. Alkoholizm sam w sobie nie może stanowić okoliczności szczególnej, o jakiej mowa w art. 83 ust. 1 ustawy, jednak podlegać musi ocenie w całokształcie wszystkich innych okoliczności, charakteryzujących określony przypadek i składających się na przebieg drogi życiowej określonej osoby w kontekście uprawnień do ubezpieczenia społecznego. Z tego mianowicie powodu, że jak wiele innych chorób jest to dolegliwość, do powstania której człowiek, w mniejszym lub większym stopniu, przyczynia się świadomie bądź nie. Jednak skutki tej choroby nie zależą już w pełni tylko od jego woli. Sam fakt uzależnienia od alkoholu ojca dzieci, mający niewątpliwie wpływ na nieuzyskanie przez niego uprawnień rentowych w trybie zwykłym, nie może więc być traktowany niejako automatycznie jako sankcja wykluczająca jego małoletnie dzieci z grona adresatów normy zawartej w art. 83 ust. 1 powołanej ustawy. Rozróżnić jednak należy sytuację, kiedy osoba uzależniona od alkoholu podejmuje, bądź nie podejmuje próby leczenia i w tym pierwszym przypadku, nawet nieskutecznym w zakresie rokowania, można ją traktować, jako usprawiedliwiającą brak wymaganego okresu ubezpieczenia. Natomiast z ustaleń organu wynika, iż J. T. nie podejmował leczenia odwykowego. Wprawdzie podejmował leczenie szpitalne, lecz nie w związku z leczeniem odwykowym, a [...] rzutującym na życie i zdrowie wymienionego.

Nadesłane przez skarżącą do akt sprawy wydruki z dnia [...] września 2012 r. wskazują, iż J. T. w dniu [...] czerwca 2008 r. (3 miesiące przed śmiercią) korzystał z pomocy lekarskiej w związku z uzależnieniem alkoholowym i [...]. Zatem gdyby nawet hipotetycznie przyjąć, iż od pobytu w Szpitalu w [...] w październiku 2007 r. wymieniony podejmował próby leczenia, to jednak wobec braku jakiegokolwiek ubezpieczenia w pięcioletnim okresie poprzedzającym dzień zgonu, pozostaje 4 letnia przerwa w zatrudnieniu, której nie można usprawiedliwić okolicznościami na, które wymieniony nie miał wpływu.

W tym stanie rzeczy należy stwierdzić, iż Prezes ZUS wykonał zalecenia Sądu zawarte w wyroku z dnia 21 lutego 2012 r. sygn. akt II SA/Wa 2010/11, uzupełnił materiał dowodowy w wymaganym zakresie, w tym uwzględnił wnioski strony formułowane w toku postępowania, prawidłowo ocenił ten materiał i wydał zgodne z prawem rozstrzygnięcie oraz dostatecznie wyczerpująco uzasadnił zaskarżoną decyzję.

Mając na uwadze powyższe, Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst. jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) orzekł, jak w sentencji. W przedmiocie przyznania adwokatowi wynagrodzenia za poniesione i nieopłacone koszty pomocy prawnej świadczonej z urzędu Sąd orzekł na podstawie art. 250 powołanej ustawy oraz § 18 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. nr 162, poz. 1348 ze zm.).