Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt II SAB/Łd 97/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2016-08-23 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
658
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Budowlane prawo
Przewlekłość postępowania
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Stwierdzono, że bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa
Powołane przepisy: article: art. 12, art. 35, art. 36, art. 37 par. 1
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 3 par. 2 pkt 8, art. 149 par. 1a, art. 161 par. 1 pkt 3, art. 149 par. 2 w zw. z art. 154 par. 6, art. 149 par. 2, art. 200, art. 205 par. 1
journal: Dz.U. 2016 poz 718
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity

SENTENCJA

Dnia 23 sierpnia 2016 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Barbara Rymaszewska, Sędziowie Sędzia WSA Joanna Sekunda-Lenczewska, Sędzia WSA Jolanta Rosińska (spr.), Protokolant Pomocnik sekretarza Izabela Bielińska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 sierpnia 2016 roku sprawy ze skarg U. Z. i S. M. na bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. w przedmiocie wznowienia postępowania 1) stwierdza, że bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 2) umarza postępowanie w zakresie zobowiązania organu do wydania aktu; 3) wymierza Powiatowemu Inspektorowi Nadzoru Budowlanego w B. grzywnę w wysokości 1.500 (jeden tysiąc pięćset) złotych; 4) przyznaje od Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. na rzecz: a) U. Z. sumę pieniężną w kwocie 500 (pięćset) złotych; b) S. M. sumę pieniężną w kwocie 1.000 (jeden tysiąc) złotych; 5) zasądza od Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego na rzecz: a) U. Z. kwotę 100 (sto) złotych, b) S. M. kwotę 296,95 (dwieście dziewięćdziesiąt sześć i 95/100) złotych. LS


UZASADNIENIE

W dniu 17 grudnia 2015 r. U.Z. złożyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skargę na bezczynność Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. w sprawie wznowienia postępowania dotyczącego legalności zabudowy i nadbudowy schodów i rozbudowy garażu, wszczętej wnioskiem z dnia 5 czerwca 2012 r., wnosząc o: pkt 1 - zobowiązanie organu do wydania w zakreślonym przez sąd terminie aktu administracyjnego; pkt 2 - stwierdzenie bezczynności organu oraz, że bezczynność ma miejsce z rażącym naruszeniem prawa; pkt 3 - wymierzenie organowi w trybie art. 149 § 2 p.p.s.a. grzywny w wysokości uwzględniającej stopień bezczynności; pkt 4 - przyznanie w trybie art. 149 § 2 p.p.s.a. od organu na rzecz skarżącej sumy pieniężnej w wysokości do uznania sądu; pkt 5 - zasądzenie w trybie art. 200 p.p.s.a. od organu na rzecz skarżącej kosztów postępowania sądowego. Powyższą skargę sąd zarejestrował za sygn. akt II SAB/Łd 97/16.

W dniu 21 kwietnia 2016 r. S.M. złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skargę na bezczynność Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. w sprawie wznowienia postępowania dotyczącego legalności zabudowy i nadbudowy schodów i rozbudowy garażu, wszczętej wnioskiem U.Z. z dnia 5 czerwca 2012 r., wnosząc o: pkt 1 - zobowiązanie organu do wydania w zakreślonym przez sąd terminie aktu administracyjnego; pkt 2 - stwierdzenie bezczynności organu oraz, że bezczynność ma miejsce z rażącym naruszeniem prawa; pkt 3 - wymierzenie organowi w trybie art. 149 § 2 p.p.s.a. grzywny w wysokości uwzględniającej stopień bezczynności; pkt 4 - przyznanie w trybie art. 149 § 2 p.p.s.a. od organu na rzecz skarżącego sumy pieniężnej; pkt 5 - zasądzenie w trybie art. 200 p.p.s.a. od organu na rzecz skarżącego kosztów postępowania sądowego. Powyższą skargę sąd zarejestrował za sygn. akt II SAB/Łd 159/16.

W dniu 21 kwietnia 2016 r. S.M. złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skargę na przewlekłe prowadzenie przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. postępowania w sprawie wznowienia postępowania dotyczącego legalności zabudowy i nadbudowy schodów i rozbudowy garażu, wszczętej wnioskiem U.Z. z dnia 5 czerwca 2012 r., wnosząc o: pkt 1 - zobowiązanie organu do wydania w zakreślonym przez sąd terminie aktu administracyjnego; pkt 2 - stwierdzenie przewlekłości organu oraz, że przewlekłość ma miejsce z rażącym naruszeniem prawa; pkt 3 - wymierzenie organowi w trybie art. 149 § 2 p.p.s.a. grzywny w wysokości uwzględniającej stopień przewlekłości; pkt 4 - przyznanie w trybie art. 149 § 2 p.p.s.a. od organu na rzecz skarżącego sumy pieniężnej; pkt 5 - zasądzenie w trybie art. 200 p.p.s.a. od organu na rzecz skarżącego kosztów postępowania sądowego. Powyższą skargę sąd zarejestrował za sygn. akt II SAB/Łd 160/16.

W tożsamych co do treści skargach strony przedstawiły dotychczasowy przebieg postępowania wskazując, że wnioskiem z dnia 5 czerwca 2012 r. U.Z. zwróciła się o wznowienie postępowania administracyjnego zakończonego decyzją PINB z dnia [...] października 2009 r. nr [...] o umorzeniu postępowania.

Dalej strony podniosły, że postanowieniem z dnia [...] lipca 2012 r. nr [...] PINB wznowił postępowanie, zakończone decyzją tego organu z dnia [...] października 2009 r. nr [...].

Postanowieniem z dnia [...] lipca 2012 r. nr [...] PINB odmówił wznowienia postępowania zakończonego decyzją tego organu z dnia [...] listopada 2008 r. nr [...].

Po rozpoznaniu zażalenia skarżącej, postanowieniem z dnia [...] września 2012 r. nr [...], [...]WINB uchylił postanowienie PINB nr [...] i umorzył postępowanie I instancji w zakresie rozpoznania wniosku skarżącej z dnia 10 marca 2009 r.

Decyzją z dnia [...] października 2012 r. nr [...] PINB stwierdził wydanie decyzji z dnia [...] października 2009 r. z naruszeniem prawa. Po rozpoznaniu odwołania skarżącej, [...]WINB decyzją z dnia [...] grudnia 2012 r. nr [...] uchylił decyzję PINB z dnia [...] października 2012 r. w całości i w trybie art. 151 § 1 pkt 2 K.p.a. uchylił decyzję PINB z dnia [...] października 2009 r. nr [...] i wznowił postępowanie zakończone decyzją PINB z dnia [...] listopada 2008 r. nr [...].

Decyzją z dnia [...] stycznia 2013 r. nr [...] PINB odmówił uchylenia ostatecznej decyzji PINB w B. z dnia [...]listopada 2008 r. nr [...]. Decyzją z dnia [...] marca 2013 r. nr [...], [...]WINB uchylił decyzję PINB w całości i orzekł reformatoryjnie w trybie art. 151 § 2 K.p.a. w zw. z art. 146 § 2 K.p.a.

Wyrokiem z dnia 19 lipca 2013 r. sygn. akt II SA/Łd 414/13 WSA w Łodzi uchylił decyzję organu wojewódzkiego oraz poprzedzającą ją decyzję organu powiatowego.

W dniu 22 maja 2014 r. U.Z. wniosła w trybie art. 37 K.p.a. zażalenie na bezczynność PINB.

Postanowieniem z dnia [...] lipca 2014 r. nr [...] [...]WINB wyznaczył PINB dodatkowy termin załatwienia sprawy do dnia 18 sierpnia 2014 r., zarządził wyjaśnienie przyczyn i ustalenie osób winnych niezałatwienia sprawy w ustawowym terminie, oraz stwierdził, że niezałatwienie sprawy w ustawowym terminie miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Wobec niezałatwienia sprawy w terminie wyznaczonym przez [...]WINB skarżąca wniosła skargę na bezczynność do WSA w Łodzi, który wyrokiem z dnia 2 grudnia 2014 r. sygn. akt II SAB/Łd 173/14 zobowiązał PINB do załatwienia sprawy w terminie miesiąca od uprawomocnienia wyroku; stwierdził, że bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa i wymierzył PINB w B. grzywnę w wysokości 2000 zł.

Dnia 23 marca 2015 r. skarżąca wezwała organ do wykonania wyroku, po czym wobec milczącego zachowania organu wniosła w dniu 13 kwietnia 2015 r. skargę na niewykonanie wyroku z wnioskiem o wymierzenie organowi grzywny. Wyrokiem z dnia 23 lipca 2015 r. sygn. akt II SA/Łd 393/15, WSA wymierzył organowi grzywnę w wysokości 1000 zł.

Dnia 30 maja 2015 r. skarżąca wniosła zażalenie na przewlekłość postępowania do [...]WINB, który przyznał zasadność wniesionego zażalenia na przewlekłość postępowania.

W następstwie złożonej w dniu 23 lipca 2015 r. skargi na przewlekłość postępowania, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi wyrokiem z dnia 19 listopada 2015 r. sygn. akt II SAB/Łd 152/15 stwierdził, że przewlekłe prowadzenie postępowania miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa; wymierzył PINB w B. grzywnę w wysokości 2000 zł i zasądził na rzecz skarżącej koszty.

Zażaleniem z dnia 16 września 2015 r. skarżąca w trybie art. 37 K.p.a. po raz kolejny zaskarżyła bezczynność PINB. [...]WINB nie wypowiedział się w przedmiocie złożonego zażalenia.

Skarżący natomiast w dniu 14 lutego 2016 r. wniósł w trybie art. 37 K.p.a. zażalenie na bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania przez PINB.

Postanowieniem z dnia [...] marca 2016 r. [...]WINB stwierdził, że PINB pozostawał bezczyny przy załatwieniu sprawy dotyczącej postępowania zakończonego ostateczną decyzją tego organu z dnia [...]listopada 2008 r. nr [...], wznowionego decyzją [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] grudnia 2012 r. nr [...] oraz, że prowadził powyższą sprawę w sposób przewlekły; wyznaczył PINB w B. dodatkowy termin załatwienia sprawy do dnia 20 kwietnia 2016 r.; zarządził wyjaśnienie przyczyn i ustalenie osób winnych niezałatwienia sprawy w ustawowym terminie oraz podjęcie środków zapobiegających naruszeniu terminów załatwienia sprawy administracyjnej w przeszłości; stwierdził także, że niezałatwienie przedmiotowej sprawy miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa.

Skarżący podkreślili, że nie są w stanie już dłużej wyczekiwać na zakończenie postępowania. Są obywatelami praworządnego państwa, w którym obowiązujące prawo podlega wykonaniu. Ich zdaniem organ bezzasadnie uchyla się od merytorycznego załatwienia sprawy.

Odpowiadając na skargę U.Z. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w B. wniósł o jej odrzucenie i wyjaśnił, że decyzją nr [...] z dnia [...] listopada 2008 r. PINB w B. umorzył postępowanie wszczęte z wniosku S.M. w przedmiocie legalności zabudowy i nadbudowy schodów wejściowych oraz rozbudowy pomieszczenia garażu w budynku mieszkalnym, zlokalizowanym przy ul. A w B., z uwagi na brak podstaw prawnych do podjęcia rozstrzygnięcia w przedmiocie wniosku. Postanowieniem nr [...] z dnia [...] listopada 2008 r. PINB sprostował w trybie art. 113 § 1 K.p.a. powyższe rozstrzygnięcie w zakresie znaku pod jakim prowadzona była ta sprawa. Przedmiotowa decyzja nr [...] z dniem [...] listopada 2008 r. stała się ostateczna.

W dniu 12 marca 2009 r. wpłynął wniosek U.Z. o wznowienie w trybie art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a. postępowania zakończonego decyzją PINB nr [...] z dnia [...] listopada 2008 r. Toczące się postępowanie wznowieniowe zostało zakończone ostateczną decyzją PINB w B. nr [...] z dnia [...] października 2009 r. Przedmiotowym rozstrzygnięciem odmówiono wznowienia postępowania w sprawie przebudowy budynku mieszkalnego przy ul. A w B., zakończonego ostateczną decyzją nr [...] z dnia [...] listopada 2008 r. Równocześnie wnioskiem z dnia 4 marca 2009 r. S. M. wystąpił o stwierdzenie nieważności decyzji PINB nr [...] z dnia [...] listopada 2008 r.

Decyzją nr [...] z dnia [...] marca 2009 r. PINB w B. odmówił wznowienia postępowania na wniosek U.Z. Powyższa decyzja została uchylona w całości decyzją [...]WINB nr [...] z dnia [...] maja 2009 r. Jednocześnie pismem z dnia 20 kwietnia 2009 r., [...]WINB zawiadomił o wszczęciu na wniosek S.M. postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji PINB nr [...] z dnia [...]listopada 2008 r. W toku tego postępowania [...]WINB odmówił stwierdzenia nieważności decyzji PINB w B. nr [...].

Decyzją nr [...] z dnia [...]lipca 2009 r. PINB ponownie odmówił wznowienia postępowania zakończonego ostateczną decyzją nr [...], jednakże powyższy akt został uchylony w całości decyzją [...]WINB nr [...] z dnia [...] września 2009 r.

Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] lipca 2009 r. znak: [...] uchylił w całości decyzję [...]WINB nr [...] z dnia [...]czerwca 2009 r. stwierdzając jednocześnie nieważność decyzji PINB w B. nr [...] z dnia [...] listopada 2008 r.

Ponownie rozpatrując wniosek U.Z. z dnia 10 marca 2009 r. PINB uwzględnił zmiany jakie zaszły w stanie faktycznym sprawy wynikające z wydanego rozstrzygnięcia GUNB i decyzją nr [...] z dnia [...] października 2009 r. odmówił wznowienia postępowania zakończonego ostateczną decyzją nr [...] z dnia [...] listopada 2009 r., z uwagi na fakt, iż została ona usunięta z obrotu prawnego ze skutkiem ex tunc (z mocą wsteczną).

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyniku rozpatrzenia skargi złożonej przez D. i R. J. wyrokiem z dnia 7 kwietnia 2010 r. sygn. akt VII SA/Wa [...], uchylił decyzję GINB z dnia [...] lipca 2009 r., znak: [...]. Wobec tego GINB decyzją z dnia [...]września 2010 r. znak: [...] utrzymał w mocy decyzję [...]WINB nr [...] z dnia [...] czerwca 2009 r. Analiza powyższych ustaleń wykazała, że w wyniku ostatecznej decyzji organu nadzoru szczebla centralnego do obrotu prawnego powróciła decyzja PINB nr [...] z dnia [...] listopada 2008 r.

Podaniem z dnia 5 czerwca 2012 r. U.Z. złożyła wniosek o wznowienie postępowania zakończonego ostateczną decyzją PINB nr [...] z dnia [...] października 2009 r. W oparciu o art. 145 § 1 pkt 8 K.p.a. należało wznowić postępowanie zakończone ostateczną decyzją PINB z dnia [...] października 2009 r. nr [...], co nastąpiło postanowieniem z dnia [...] listopada 2012 r. nr [...]. Postanowieniem nr [...] z dnia [...] lipca 2012 r. PINB odmówił wznowienia postępowania zakończonego ostateczną decyzją nr [...] z dnia [...] listopada 2008r.

Po rozpatrzeniu zażalenia U.Z. z dnia 13 lipca 2012 r. [...]WINB decyzją nr [...] z dnia [...]września 2012 r. uchylił w całości zaskarżone postanowienie oraz umorzył przedmiotowe postępowanie I instancji. Organ odwoławczy stwierdził bowiem, że decyzja nr [...] z dnia [...] lipca 2012 r. jest tożsama w swej treści z decyzją PINB w B. nr [...] z dnia [...] października 2009 r. co wykazało, że postanowienie nr [...] zostało wydane w sposób, o którym mowa w art. 156 § 1 pkt 3 K.p.a., a zatem dotknięte było wadą kwalifikowaną.

Po analizie akt sprawy PINB w B. decyzją nr [...] z dnia [...] października 2012 r. stwierdził na podstawie art. 151 § 2 K.p.a., że ostateczna decyzja nr [...] z dnia [...] października 2009 r., została wydana z naruszeniem prawa. [...]WINB decyzją nr [...] z dnia [...] grudnia 2012 r. uchylił powyższe rozstrzygnięcie nr [...] z [...] października 2012 r. oraz działając na podstawie art. 149 § 1 K.p.a. wznowił postępowanie zakończone ostateczną decyzją PINB w B. nr [...] z dnia [...] listopada 2008 r.

Po przeprowadzeniu postępowania w trybie art. 149 § 2 K.p.a., PINB w B. w dniu [...]stycznia 2013 r. wydał decyzję nr [...], którą odmówił uchylenia ostatecznej decyzji PINB w B. nr [...] z dnia [...] listopada 2008 r. w przedmiocie legalności zabudowy i nadbudowy schodów wejściowych oraz rozbudowy pomieszczenia garażu w budynku mieszkalnym zlokalizowanym w B. przy ul. A. Od powyższej decyzji w ustawowym terminie odwołanie złożyła U.Z., która wskazała, że nie zgadza się z rozstrzygnięciem PINB, wskazując iż sporna inwestycja została wykonana z naruszeniem miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, bowiem przekroczona została dopuszczalna linia zabudowy.

Decyzją nr [...] z dnia [...]marca 2013 r. [...]WINB uchylił w całości decyzję nr [...] z dnia [...] stycznia 2013 r. i działając na podstawie art. 151 § 2 K.p.a. w związku z art. 146 § 2 K.p.a. stwierdził, iż decyzja PINB w B. nr [...] z dnia [...] listopada 2008 r. została wydana z naruszeniem prawa, jednakże nie podlega uchyleniu ponieważ w wyniku wznowienia postępowania zapadła wyłącznie decyzja odpowiadająca w swej istocie decyzji dotychczasowej.

Po rozpatrzeniu skargi U.Z. na decyzję [...]WINB nr [...], WSA w Łodzi wyrokiem z dnia 9 lipca 2013 r. sygn. akt II SA/Łd 414/13 uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję PINB nr [...] z dnia [...]stycznia 2013 r.

W toku prowadzonego postępowania, po rozpatrzeniu zażalenia U.Z. z dnia 22 maja 2014 r. na niezałatwienie sprawy, [...]WINB wyznaczył PINB dodatkowy termin na załatwienie sprawy, stwierdzając, iż niezałatwienie sprawy miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa.

W toku prowadzonego postępowania S.M. zawnioskował o stwierdzenie nieważności ostatecznej decyzji [...]WINB nr [...] z dnia [...] kwietnia 2007 r., którą utrzymano w mocy decyzję PINB w B. nr [...] z dnia [...] lutego 2007 r. umarzającą postępowanie administracyjne w przedmiocie legalności zabudowy balkonu od północnej strony budynku mieszkalnego zlokalizowanego w B. przy ul. A. Po przeprowadzeniu postępowania wznowionego GINB odmówił stwierdzenia nieważności decyzji [...]WINB z dnia [...] kwietnia 2007 r., nr [...], znak: [...].

Po rozpoznaniu na skutek wznowienia decyzją nr [...] z dnia [...] grudnia 2012 r. [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, postępowania administracyjnego zakończonego ostateczną decyzją PINB nr [...] z dnia [...] listopada 2008 r., PINB decyzją z dnia [...] maja 2016 r. nr [...], znak [...] na podstawie art. 151 § 2 w związku z art. 146 § 2 K.p.a. odmówił uchylenia ostatecznej decyzji PINB w B. nr [...] z dnia [...] listopada 2008 r. znak: [...], z uwagi na fakt, iż w wyniku wznowienia postępowania mogłaby zapaść wyłącznie decyzja odpowiadająca w swej istocie decyzji dotychczasowej.

Odnosząc się następnie do przedmiotowej skargi PINB wyjaśnił, iż okoliczność bezczynności czy też niezachowania ustawowych terminów w sprawie jest od niego niezależna i wynika z braku odpowiedniej kadry pracowniczej, licznych rozbudowanych postępowań administracyjnych oraz konieczności podjęcia natychmiastowych działań w przypadku wystąpienia zagrożenia zdrowia i życia mieszkańców powiatu. W chwili obecnej organ posiada kadrę techniczną w postaci Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego oraz jednego inspektora, dwóch referentów, którzy na dzień dzisiejszy muszą obsłużyć i zapewnić bezpieczeństwo mieszkańcom ponad 113 tysięcznego powiatu o obszarze 971 km2, na terenie którego zlokalizowane są duże strefy przemysłowe m.in. B S.A.

Odpowiadając na skargi S.M. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w B. wniósł o ich oddalenie. W treści odpowiedzi na powyższe skargi również przedstawił stan faktyczny sprawy dodając m.in., że wyrokiem z dnia 2 grudnia 2014 r. sygn. akt II SAB/Łd 173/14, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi uwzględnił skargę U.Z. na bezczynność organu i zobowiązał organ I instancji do zakończenia przedmiotowej sprawy w terminie jednego miesiąca o dnia uprawomocnienia się wyroku. W dniu 13 kwietnia 2015 r. do organu wpłynęła kolejna skarga U.Z. na niewykonanie wyżej przywołanego wyroku WSA w Łodzi. Skarga została uwzględniona wyrokiem WSA z dnia 23 lipca 2015 r. sygn. akt II SA/Łd 393/15.

Dalej organ wyjaśnił, że w toku prowadzonego postępowania po ponownej analizie materiału dowodowego decyzją nr [...] z dnia [...] maja 2016 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w B. zajął stanowisko w przedmiotowej sprawie odmawiając uchylenia ostatecznej decyzji PINB w B. nr [...] z dnia [...] listopada 2008r., z uwagi na to, że w wyniku wznowienia postępowania mogłaby zapaść wyłącznie decyzja odpowiadająca w swej istocie decyzji dotychczasowej.

Odnosząc się do skarg S.M. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w B. analogicznie jak w odpowiedzi na skargę U.Z. argumentował powody swojej bezczynności i przewlekłego prowadzenia postępowania.

W dniu 22 sierpnia 2016 r. PINB w B. złożył do wszystkich trzech spraw pismo z dnia 19 sierpnia 2016 r., w którym poinformował o wydaniu w dniu [...] sierpnia 2016 r. decyzji nr [...], znak [...] orzekającej o odmowie uchylenia ostatecznej decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. nr [...], z dnia [...] listopada 2008 r., znak [...], umarzającej postępowanie administracyjne prowadzone w zakresie legalności zabudowy i nadbudowy schodów wejściowych oraz rozbudowy pomieszczenia garażu w budynku mieszkalnym zlokalizowanym przy ul. A w B., z uwagi na fakt, iż w wyniku wznowienia postępowania mogłaby zapaść wyłącznie decyzja odpowiadająca w swej istocie decyzji dotychczasowej.

Na rozprawie w dniu 23 sierpnia 2016 r. sąd na podstawie art. 111 § 2 p.p.s.a. zarządził połączenie sprawy o sygn. akt II SAB/Łd 97/16 ze sprawami o sygn. akt II SAB/Łd 159/16 i II SAB/Łd 160/16, celem łącznego rozpoznania i rozstrzygnięcia, wskazując, iż sprawa będzie prowadzona pod sygn. akt II SAB/Łd 97/16.

Następnie S.M. jako skarżący i jako pełnomocnik U.Z. w sprawie o sygn. akt II SAB/Łd 97/16 wniósł o umorzenie postępowania w zakresie zobowiązania organu do wydania aktu, a w pozostałej części podtrzymał skargi. Wniósł także o odrębne rozstrzygnięcie przez sąd skarg w zakresie bezczynności i przewlekłości oraz grzywien i sum pieniężnych żądanych w każdej ze skarg odrębnie. Wniósł o zasądzenie kosztów postępowania w tym kosztów przejazdu zgodnie ze złożonym zestawieniem.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje:

Skargi U.Z. i S.M. zasługują na uwzględnienie.

Stosownie do treści art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (j.t. Dz.U. z 2014 r., poz. 1647 ze zm.) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz.U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.) - przywoływanej dalej w tekście jako "p.p.s.a.", sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Wspomniana kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Obejmuje ona między innymi orzekanie w sprawach skarg na bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w przypadkach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4a (art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a.).

W rozpoznawanej sprawie przedmiotem skarg U.Z. i S.M. jest bezczynność Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. i przewlekłe prowadzenie postępowania przez ten organ w sprawie zainicjowanej wnioskiem U.Z. z dnia 5 czerwca 2012 r. dotyczącego wznowienia postępowania administracyjnego w sprawie legalności zabudowy i nadbudowy schodów i rozbudowy garażu, zakończonej decyzją tego organu z dnia [...] października 2009 r. nr [...].

Warunkiem dopuszczalności skargi na bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ jest uprzednie wyczerpanie środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie (art. 52 § 1 p.p.s.a.).

W przypadku takiej skargi niezbędne jest złożenie zażalenia do organu wyższego stopnia, jak stanowi art. 37 § 1 K.p.a. Organ ten może wyznaczyć dodatkowy termin na załatwienie sprawy (art. 37 § 2 K.p.a.). Dopiero po wyczerpaniu tego trybu strona może wnieść skutecznie skargę. Dla uznania wyczerpania toku zażaleniowego przez stronę wystarczające jest wykazanie, że złożyła ona stosowne zażalenie do organu wyższego stopnia. Przy ocenie dopuszczalności skargi na przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ nie ma znaczenia sposób rozpoznania takiego zażalenia przez właściwy organ wyższego stopnia.

W przedmiotowych sprawach okoliczność dotycząca wyczerpania trybu zażaleniowego przez S.M. i U.Z., pozwalająca na skuteczne wniesienie skarg, nie budzi wątpliwości, co wynika z przedstawionego stanu faktycznego. Brak jest tym samym podstaw do odrzucenia skargi U.Z., jak wnioskował o to organ w treści odpowiedzi na skargę.

Przechodząc do meritum sprawy wyjaśnić następnie trzeba, że z bezczynnością organu administracji publicznej mamy do czynienia wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ ten nie podjął żadnych czynności w sprawie lub wprawdzie prowadził postępowanie, ale - mimo istnienia ustawowego obowiązku - nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub też innego aktu lub nie podjął stosownej czynności, wymienionych w art. 3 § 2 pkt 1-4a p.p.s.a.

Przypomnieć w tym miejscu trzeba, że w toku postępowania administracyjnego jedną z podstawowych zasad jest szybkość postępowania administracyjnego wyrażona w art. 12 § 1 i 2 K.p.a. Jej istota sprowadza się do tego, że organy administracji publicznej powinny działać w sprawie wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do jej załatwienia. Natomiast sprawy, które nie wymagają zbierania dowodów, informacji lub wyjaśnień, powinny być załatwione niezwłocznie.

W myśl art. 35 § 1 - § 3 K.p.a. organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. Niezwłocznie powinny być załatwiane sprawy, które mogą być rozpatrzone w oparciu o dowody przedstawione przez stronę łącznie z żądaniem wszczęcia postępowania lub w oparciu o fakty i dowody powszechnie znane albo znane z urzędu organowi, przed którym toczy się postępowanie, bądź możliwe do ustalenia na podstawie danych, którymi rozporządza ten organ. Załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania, zaś w postępowaniu odwoławczym - w ciągu miesiąca od dnia otrzymania odwołania.

O każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 K.p.a. lub w przepisach szczególnych organ administracji publicznej jest obowiązany zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki i wskazując nowy termin załatwienia sprawy (art. 36 § 1 K.p.a.). Ten sam obowiązek ciąży na organie administracji publicznej również w przypadku zwłoki w załatwieniu sprawy z przyczyn niezależnych od organu (art. 36 § 2 K.p.a.).

Jeśli zaś chodzi o "przewlekłość postępowania", to przepisy prawa nie definiują wprost, na czym polega "przewlekłe prowadzenie postępowania", o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a i art. 37 § 1 K.p.a. Należy jednak przyjąć, że przewlekłość w prowadzeniu postępowania wystąpi wówczas, gdy organ nie załatwia sprawy w terminie, nie pozostając jednocześnie w bezczynności, a podejmowane przez ten organ czynności procesowe nie charakteryzują się koncentracją niezbędną w świetle art. 12 K.p.a., ustanawiającego zasadę szybkości postępowania, względnie mają charakter czynności pozornych, nieistotnych dla merytorycznego załatwienia sprawy. Organ prowadzi tym samym postępowanie w sposób nieefektywny, poprzez wykonywanie czynności w dużym odstępie czasu. Przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ zaistnieje zatem wówczas, gdy będzie mu można skutecznie postawić zarzut niedochowania należytej staranności w takim zorganizowaniu postępowania administracyjnego, by zakończyło się ono w rozsądnym terminie, względnie zarzut prowadzenia czynności (w tym dowodowych) pozbawionych dla sprawy znaczenia (por. np. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia: 26 października 2012 r. sygn. II OSK 1956/12 – Lex nr 1233717, 13 sierpnia 2013 r. sygn. akt II OSK 549/13 – Lex nr 1369030, 14 stycznia 2014 r. sygn. akt II OSK 2361/13 oraz wyroki Wojewódzkich Sądów Administracyjnych w: Warszawie z dnia 11 września 2014 r. sygn. akt VIII SAB/Wa 55/14 – Lex nr 1554147 i 18 marca 2014 r. sygn. akt IV SAB/Wa 204/13 – Lex nr 1466033, Poznaniu z dnia 29 stycznia 2014 r. sygn. akt IV SA/Po 1003/13, Gorzowie Wielkopolskim z dnia 28 sierpnia 2014 r. sygn. akt II SAB/Go 56/14 – Lex nr 1520247, Gliwicach z dnia 3 czerwca 2014 r. sygn. akt II SAB/Gl 23/14 –Lex nr 1476619). W jednym z wyroków Naczelny Sąd Administracyjny (wyrok z dnia 7 marca 2013 r. sygn. akt II OSK 34/13 – Lex nr 1296088) stwierdził, że pojęcie "przewlekłość postępowania" obejmować będzie opieszałe, niesprawne i nieskuteczne działanie organu, w sytuacji, gdy sprawa mogła być załatwiona w terminie krótszym, jak również nieuzasadnione przedłużanie terminu załatwienia sprawy.

Sąd uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 albo na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 4a:

1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności;

2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa;

3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania (art. 149 § 1 p.p.s.a.).

Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (art. 149 § 1a p.p.s.a.).

Sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1 pkt 1 i 2, może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 ( art. 149 § 2 p.p.s.a. ).

Odnosząc się do zarzutu bezczynności w postaci niewydania decyzji rozstrzygającej sprawę skarżących oraz przewlekłego prowadzenia postępowania stwierdzić trzeba, że w dacie złożenia skarg Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w B. niewątpliwie pozostawał w bezczynności w przedmiocie załatwienia sprawy dotyczącej wznowienia postępowania w sprawie legalności zabudowy i nadbudowy schodów i rozbudowy garażu. Bezczynność organu ustała po wniesieniu skarg do tutejszego sądu. Z akt sprawy wynika bowiem, że PINB decyzją z dnia [...]nr [...], znak [...] na podstawie art. 151 § 2 w związku z art. 146 § 2 K.p.a. odmówił uchylenia ostatecznej decyzji PINB w B. nr [...] z dnia [...] listopada 2008 r. znak: [...], z uwagi na fakt, iż w wyniku wznowienia postępowania mogłaby zapaść wyłącznie decyzja odpowiadająca w swej istocie decyzji dotychczasowej. Kolejną decyzją z dnia [...]. nr [...], znak [...] wydaną na podstawie art. 151 § 2 w zw. z art. 146 § 2 K.p.a. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w B. orzekł o odmowie uchylenia ostatecznej decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. nr [...], z dnia [...] listopada 2008 r., znak [...], umarzającej postępowanie administracyjne prowadzone w zakresie legalności zabudowy i nadbudowy schodów wejściowych oraz rozbudowy pomieszczenia garażu w budynku mieszkalnym zlokalizowanym przy ul. A w B., z uwagi na fakt, iż w wyniku wznowienia postępowania mogłaby zapaść wyłącznie decyzja odpowiadająca w swej istocie decyzji dotychczasowej.

Dodać w tym miejscu trzeba, że zagadnienie bezczynności organu w przedmiotowej sprawie podlegało już raz kontroli tutejszego sądu, który rozpoznając skargę U.Z. wyrokiem z dnia 2 grudnia 2014 r. zobowiązał Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. do załatwienia sprawy wywołanej wnioskiem z dnia 5 czerwca 2012 r. o wznowienie postępowania w terminie jednego miesiąca od dnia uprawomocnienia się wyroku; stwierdził, że bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; wymierzył PINB grzywnę w wysokości 2000 złotych oraz zasądził na rzecz skarżącej zwrot kosztów postępowania sądowego.

Co więcej, wyrokiem z dnia 23 lipca 2015 r. wydanym w sprawie sygn. akt II SA/Łd 393/15 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi uwzględnił skargę U.Z. na niewykonanie wspomnianego wyżej wyroku wymierzając organowi grzywnę w wysokości 2000 zł i zasądził na rzecz skarżącej zwrot kosztów postępowania sądowego.

W tej sytuacji zasadność skargi w przedmiocie bezczynności organu należało rozważać od daty przekazania prawomocnego wyroku w sprawie II SAB/Łd 173/14 wraz z aktami do PINB. Wspomniany wyrok, co sądowi wiadomo z urzędu uprawomocnił się z dniem 17 stycznia 2015 r. Na podstawie załączonej do sprawy dokumentacji nie sposób jednak ustalić, kiedy dokładnie organ otrzymał rzeczony wyrok wraz z aktami sprawy. Zresztą wnikliwe ustalenie tej daty, ma - w przekonaniu sądu - znaczenie drugorzędne, ponieważ w świetle załączonej do sprawy dokumentacji PINB nie podejmował w zasadzie żadnych czynności zmierzających do merytorycznego jej rozstrzygnięcia i dopiero po wniesieniu skarg, co miało miejsce w dniu 17 grudnia 2015 r. i 21 kwietnia 2016 r. stan jego bezczynności ustał w dniu 4 maja 2016 r., kiedy to wydał decyzję nr [...]. Kolejna decyzja w tej sprawie została wydana w dniu [...].

Według sądu ustalony stan faktyczny sprawy nie budzi wątpliwości i uzasadnia konkluzję, że organ od momentu wszczęcia postępowania podejmuje działania w sposób nieefektywny, opieszały, w dużych odstępach czasu, prowadząc je przewlekle. Nie bez znaczenia w tej kwestii pozostaje fakt, że w tym przedmiocie orzekał już Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, który uwzględnił skargę U.Z. i wyrokiem z dnia 19 listopada 2015 r. sygn. akt II SAB/Łd 152/15 stwierdził, że przewlekłe prowadzenie postępowania miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa; wymierzył organowi grzywnę w wysokości 2000 złotych oraz zasądził na rzecz skarżącej zwrot kosztów postępowania sądowego.

W ocenie sądu, nie może budzić wątpliwości, że zarówno bezczynność, jak i przewlekłość prowadzonego postępowania ma charakter rażący. Ustalony stan faktyczny sprawy świadczy o ewidentnym i oczywistym naruszeniu zasady szybkości postępowania, a także o drastycznym przekroczeniu rozsądnego terminu jej rozpatrzenia.

Wobec powyższego sąd orzekł jak w punkcie pierwszym wyroku na podstawie art. 149 § 1a p.p.s.a.

Mając jednak na uwadze, że kwestia zobowiązania organu do załatwienia wniosku U.Z. z dnia 5 czerwca 2012 r. została już rozstrzygnięta wyrokiem WSA z dnia 2 grudnia 2014 r. wydanym w sprawie sygn. akt II SAB/Łd 173/14, sąd rozpatrujący przedmiotowe skargi uznał, że postępowanie w tym zakresie jest bezprzedmiotowe i dlatego umorzył postępowanie na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a., o czym orzekł w punkcie drugim wyroku.

W punkcie trzecim wyroku sąd w trybie art. 149 § 2 w zw. z art. 154 § 6 p.p.s.a., wymierzył organowi grzywnę w wysokości 1500 zł. Orzeczona grzywna, co podkreśla się w orzecznictwie sądów administracyjnych pełni funkcję prewencyjną i ma przeciwdziałać bezczynności organu prowadzącego postępowanie. Realne zagrożenie sankcją ma na celu przede wszystkim zdyscyplinowanie organu i doprowadzenie do sprawnego a zarazem terminowego prowadzenia postępowania. Na wysokość zasądzonej w tej sprawie grzywny rzutował w głównej mierze okres bezczynności i przewlekłości oraz fakt, że w tych sprawach tutejszy sąd orzekał już wyrokami o sygn. akt II SAB/Łd 173/14, II SA/Łd 393/15 i II SAB/Łd 152/15. Rzeczona grzywna powinna więc przywrócić zaufanie skarżącym do organów władzy publicznej i skłonić organ do sprawnego i efektywnego prowadzenia każdego postępowania administracyjnego.

W punkcie czwartym wyroku sąd mając na względzie brzmienie art. 149 § 2 p.p.s.a. przyznał od organu na rzecz U.Z. sumę pieniężną w kwocie 500 zł, zaś na rzecz S.M. sumę pieniężną w kwocie 1000 zł.

O kosztach postępowania należnych skarżącym od organu orzeczono w punkcie piątym wyroku na podstawie art. 200 i art. 205 § 1 p.p.s.a. Na zasądzoną na rzecz U.Z. kwotę 100 zł składa się uiszczony wpis sądowy od skargi. Natomiast na zasądzoną na rzecz S.M. kwotę 296,95 zł składają się: 100 zł tytułem uiszczonego wpisu sądowego od skargi w sprawie sygn. akt II SAB/Łd 159/16, 100 zł tytułem uiszczonego wpisu sądowego od skargi w sprawie sygn. akt II SAB/Łd 160/16 oraz 96,95 zł tytułem poniesionych przezeń kosztów dojazdu na rozprawę zgodnie z przedłożonym do akt zestawieniem.

k.ż.