Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt I SA/Kr 27/11
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2011-07-12 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6110 Podatek od towarów i usług
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 116, art. 116a
journal: Dz.U. 2005 nr 8 poz 60
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa - tekst jedn.

SENTENCJA

Sygn. akt I SA/Kr 27/11 | | W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 12 lipca 2011r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, w składzie następującym:, Przewodniczący Sędzia: WSA Paweł Dąbek, Sędziowie: WSA Agnieszka Jakimowicz, WSA Bogusław Wolas (spr.), Protokolant: Iwona Sadowska - Białka, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 lipca 2011r., sprawy ze skargi S.K., na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej, z dnia 21 października 2010r. Nr [...], w przedmiocie odpowiedzialności za zaległości podatkowe spółdzielni w podatku od towarów i usług wraz z odsetkami i kosztami, egzekucyjnymi, - skargę oddala -


UZASADNIENIE

Spółdzielnia "H" posiadała w Urzędzie Skarbowym nieuregulowane zobowiązania w podatku od towarów i usług wynikające z deklaracji podatkowych za następujące okresy: III kwartał 2005 r., IV kwartał 2005 r., oraz za miesiące od kwietnia do września 2006 r. Nieuregulowane kwoty stały się zaległością podatkową. Prowadzone postępowanie egzekucyjne i podjęte działania nie doprowadziły do zaspokojenie należności. W związku z ustaniem bytu prawnego Spółdzielni (wykreślenie z Krajowego Rejestru Sądowego), egzekucja stała się niedopuszczalna i postanowieniem z dnia 17 listopada 2009 r. postępowanie egzekucyjne zostało umorzone.

W konsekwencji, postanowieniami z dnia 11 maja 2010 r. zostało wszczęte wobec S.K. oraz pozostałych członków zarządu Spółdzielni postępowanie podatkowe w sprawie przeniesienia odpowiedzialności za zaległości podatkowe Spółdzielni.

Decyzją z dnia 20 lipca 2010 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego orzekł o odpowiedzialności S.K. jako osoby trzeciej – byłego członka organu zarządzającego Spółdzielni "H", solidarnej z pozostałymi członkami zarządu – L.S. oraz W.M. za zaległości podatkowe Spółdzielni z tytułu podatku od towarów i usług za okres: III kwartał 2005 r., IV kwartał 2005 r., kwiecień 2006 r., maj 2006 r., czerwiec 2006 r., lipiec 2006 r., sierpień 2006 r. i wrzesień 2006 r., wraz z odsetkami za zwłokę i kosztami egzekucyjnymi w łącznej kwocie – na dzień wydania decyzji – 94103,20 zł. Wydano również decyzje o solidarnej odpowiedzialności pozostałych dwóch członków ówczesnego zarządu za w/w zaległości wraz z odsetkami za zwłokę i kosztami postępowania egzekucyjnego.

Nie zgadzając się z powyższym rozstrzygnięciem, S.K. wniósł odwołanie, domagając się uchylenia decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego i nieobciążania byłych członków zarządu zaległościami podatkowymi Spółdzielni. Podniósł on, że powstanie zadłużenia, a także brak jego spłaty nie były wynikiem zaniedbania osób zarządzających, bezczynności czy lekceważenia lecz konsekwencją niekorzystnych dla Spółdzielni wydarzeń i bardzo skomplikowanej sytuacji w ostatnim okresie jej działalności. W obszernym uzasadnieniu odwołania przedstawiono okoliczności powstania trudności finansowych Spółdzielni w 2005 r. oraz długotrwały proces przekonywania pracowników Spółdzielni o konieczności postawienia jej w stan upadłości. W związku z brakiem możliwości przeprowadzenia upadłości przed sądem, została podjęta uchwała o likwidacji Spółdzielni. Odwołujący się podkreślił, że członkowie zarządu robili wszystko co w ich mocy, aby zakończyć istnienie Spółdzielni tak szybko, jak to było możliwe.

Po jego rozpatrzeniu, decyzją z dnia 21 października 2010 r., nr [...], Dyrektor Izby Skarbowej utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.

Organ zacytował mające w sprawie zastosowanie przepisy ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (tekst jednolity: Dz.U. z 2005 r., nr 8, poz. 60 z późn. zm., dalej określanej skrótem "O.p."). W szczególności podał, że na podstawie art. 116a w zw. z art. 116§1 O.p. za zaległości podatkowe spółdzielni odpowiadają solidarnie całym swoim majątkiem członkowie zarządu, jeżeli egzekucja z majątku spółdzielni okazała się w całości lub w części bezskuteczna, a członek zarządu nie wykazał, że we właściwym czasie zgłoszono wniosek o ogłoszenie upadłości lub wszczęto postępowanie zapobiegające ogłoszeniu upadłości (postępowanie układowe) albo niezgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości lub niewszczęcie postępowania zapobiegającego ogłoszeniu upadłości (postępowania układowego) nastąpiło bez jego winy. Członek zarządu może także uwolnić się od odpowiedzialności, jeżeli wskaże mienie spółdzielni, z którego egzekucja umożliwi zaspokojenie zaległości podatkowych w znacznej części. Odpowiedzialność członków zarządu obejmuje zaległości podatkowe z tytułu zobowiązań, których termin płatności upływał w czasie pełnienia przez nich obowiązków członka zarządu. Na powyższych zasadach odpowiadają również byli członkowie zarządu.

Organ II instancji wskazał, że w przedmiotowej sprawie wystąpiły przesłanki pozytywne przeniesienia odpowiedzialności, tzn. istniała zaległość podatkowa, a jej egzekucja z majątku Spółdzielni okazała się bezskuteczna. Nie stwierdzono natomiast aby występowały przesłanki negatywne, tzn. wyłączające orzeczenie o odpowiedzialności osoby trzeciej. Organ podkreślił, że ciężar wykazania którejkolwiek okoliczności uwalniającej od odpowiedzialności spoczywa na członku zarządu, a organy podatkowe przedstawione dowody powinny obiektywnie rozpatrzyć i zweryfikować. Odwołujący się takich okoliczności jednak nie wskazał. Fakty przedstawione w odwołaniu, mające wpływ na powstanie zaległości podatkowych i postawienie w stan likwidacji Spółdzielni zostały również zgłoszone w trakcie postępowania przed organem I instancji, który obszernie odniósł się do opisanego przez byłych członków zarządu postępowania mającego na celu postawienie Spółdzielni w stan upadłości, a finalnie w związku z brakiem możliwości przeprowadzenia upadłości przed sądem – w stan likwidacji. Organ II instancji zwrócił uwagę, że odwołujący się nie wykazał aby wniosek o ogłoszenie upadłości Spółdzielni został zgłoszony we właściwym czasie. Z akt sprawy wynika bowiem, że Spółdzielnia z problemami finansowymi borykała się już od 2005 roku, a na początku 2006 r. członkowie zarządu zdawali sobie sprawę z powagi sytuacji i mieli wiedzę, że brak jest realnych możliwości wyjścia z zadłużenia. Pierwszy wniosek o ogłoszenie upadłości skierowany do Sądu Rejonowego w dniu 25 lipca 2006 r. został zwrócony, ponieważ nie spełniono szeregu wymogów określonych Prawem upadłościowym i naprawczym. Tym samym uznano, że zarząd (członek zarządu) nie wypełnił swoich obowiązków w tym zakresie. Celem zgłoszenia wniosku o upadłość jest bowiem ochrona wierzycieli. Złożenie wniosku o ogłoszenie upadłości nie spełniającego wymogów formalnych nie może być uznane za wypełnienie ciążącego na członku zarządu obowiązku. Kolejny wniosek został zgłoszony w dniu 29 września 2006 r., lecz z uwagi na nieuiszczenie przez Spółdzielnię kwoty 3500 zł tytułem zaliczki na poczet postępowania upadłościowego został on zwrócony. Organ wskazał, że nie można zatem uznać, że wniosek ten został złożony we właściwym czasie, skoro stan majątkowy Spółdzielni nie wystarczał nawet na koszty postępowania upadłościowego. A zatem nie może być mowy o zaspokojeniu jakichkolwiek wierzycieli. Ogłoszenie upadłości jest wówczas bezcelowe. Poza tym wniosek ten nie został złożony skutecznie, a zatem jest to stan prawny nie mogący być przesłanką warunkującą zwolnienie od odpowiedzialności podatkowej. Organ odwoławczy wskazał także, że bezsporny jest również fakt pełnienia przez odwołującego się funkcji członka organu zarządzającego Spółdzielni w terminie płatności przedmiotowych zobowiązań podatkowych. Organ II instancji stanął również na stanowisku, że wniosek o wszczęcie postępowania likwidacyjnego składany przez zarząd na Walnym Zgromadzenie Członków Spółdzielni, nie może być traktowany jako przesłanka odstąpienia od orzeczenia o odpowiedzialności – na równi z wnioskiem o ogłoszenie upadłości, bądź wszczęciem postępowania zapobiegającego upadłości. Gdyby intencją ustawodawcy było wprowadzenie takiej okoliczności, zostałaby ona wprost wymieniona w art. 116 O.p. Brak tożsamości pomiędzy tymi postępowaniami wynika poza tym z ustawy Prawo spółdzielcze, która poświęca tym postępowaniom odrębne przepisy, zawarte w odrębnych działach.

Reasumując Dyrektor Izby Skarbowej stwierdził, że w sprawie zaistniały wszystkie przesłanki obciążające stronę odpowiedzialnością za zaległości podatkowe Spółdzielni Pracy "H". Zatem stanowisko wyrażone w decyzji organu I instancji nie narusza prawa, a organ dokonał prawidłowej oceny stanu faktycznego sprawy w oparciu o zapis art. 116 a w związku z art. 116 O.p.

W skardze skierowanej do WSA w Krakowie, S.K. wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji, zarzucając:

- niewłaściwe niezastosowanie art. 116§1 pkt 1 lit. b w związku z art. 116a O.p., poprzez nieuprawnione przyjęcie, że członkowie zarządu Spółdzielni nie wykazali, że niezgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości nastąpiło bez ich winy,

- niewłaściwe zastosowanie art. 210§4 w zw. z art. 116§1 pkt 1 lit. b O.p., polegające na niewskazaniu w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji przyczyn, dla których organ odmówił wiarygodności dowodom wskazującym na brak winy członków zarządu w niezgłoszeniu wniosku o ogłoszenie upadłości,

- niewłaściwe zastosowanie art. 121§1 i art. 124 O.p. w związku z art. 210§4 oraz w związku z art. 116§1 pkt 1 lit. b O.p. poprzez brak odniesienia się w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji do istotnych z punktu widzenia strony twierdzeń w kwestii wyjaśniającej przyczyny braku winy niezgłoszenia wniosku o ogłoszenie upadłości.

W uzasadnieniu skargi strona skarżąca zwróciła w szczególności uwagę na wewnętrzną sprzeczność jaka pojawia się w wydanej decyzji, polegającą wpierw na zanegowaniu sprecyzowania przez stronę zarzutów, następnie zaś na przyznaniu faktu ich sformułowania. Ponadto zarzucono, że organ nie wskazuje konkretnych motywów przyjęcia, że doszło do niewykazania okoliczności egzoneracyjnej określonej w art. 116§1 pkt 1 lit. b O.p., która mówi z kolei o wyłączeniu odpowiedzialności członka zarządu, który wykazał, że niezgłoszenie wniosku o upadłość nastąpiło bez jego winy. Skarżący podał, że co prawda nie zarzucono organowi wprost w odwołaniu braku rozpoznania i rozpatrzenia przesłanki z art. 116§1 pkt 1 lit.b O.p., to jednak zdaniem strony organ podatkowy, kierując się treścią art. 121, 124 i art. 210§4 O.p. winien odnieść się w uzasadnieniu decyzji do faktycznego zarzutu strony. Nabiera to szczególnego znaczenia, gdy zważyć, że strona w toku postępowania administracyjnego nie korzystała z profesjonalnego zastępcy prawnego. W ocenie strony skarżącej w wyczerpujący sposób wykazała ona okoliczności wskazujące, że niezgłoszenie wniosku o upadłość nastąpiło bez winy członków zarządu. Strona jeszcze raz podała te okoliczności, podkreślając, że w obliczu nieuchronnego kresu istnienia Spółdzielni, członkowie zarządu ze wszech miar usiłowali doprowadzić do ogłoszenia jej upadłości. Wypełniali oni swe obowiązki niezwykle sumiennie, rzetelnie w sposób odpowiadający najwyższym standardom zarządzania podmiotami prawnymi. Dlatego też, zdaniem strony skarżącej, została spełniona przesłanka uwolnienia członków zarządu od odpowiedzialności za zaległości podatkowe, określona w art. 116§1 pkt 1 lit. b O.p.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o jej oddalenie i podtrzymał dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga jest niezasadna.

Sąd uznaje stan faktyczny ustalony przez organy za prawidłowy. Nie był on zresztą kwestionowany przez stronę skarżącą. Między stronami istnieje natomiast spór co do oceny tego stanu faktycznego w świetle wystąpienia przesłanek uwalniających członka zarządu spółdzielni od odpowiedzialność za jej zaległości podatkowe, tj. zgłoszenia we właściwym czasie wniosku o ogłoszenie upadłości względnie wykazania, że niezgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości nastąpiło bez jego winy.

Na wstępie wskazać zatem należy, że zgodnie z art. 116§1 O.p. za zaległości podatkowe spółki z ograniczoną odpowiedzialnością, spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w organizacji, spółki akcyjnej lub spółki akcyjnej w organizacji odpowiadają solidarnie całym swoim majątkiem członkowie jej zarządu, jeżeli egzekucja z majątku spółki okazała się w całości lub w części bezskuteczna, a członek zarządu:

1) nie wykazał, że:

a) we właściwym czasie zgłoszono wniosek o ogłoszenie upadłości lub wszczęto postępowanie zapobiegające ogłoszeniu upadłości (postępowanie układowe) albo

b) niezgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości lub niewszczęcie postępowania zapobiegającego ogłoszeniu upadłości (postępowania układowego) nastąpiło bez jego winy;

2) nie wskazuje mienia spółki, z którego egzekucja umożliwi zaspokojenie zaległości podatkowych spółki w znacznej części.

W §2 tego artykułu (w brzmieniu obowiązującym od dnia 1 stycznia 2009 r., co wynika z treści art. 8 ustawy z dnia 7 listopada 2008 r. o zmianie ustawy - Ordynacja podatkowa oraz niektórych innych ustaw, Dz.U. Nr. 209, poz. 1318), określono natomiast, że "odpowiedzialność członków zarządu obejmuje zaległości podatkowe z tytułu zobowiązań, których termin płatności upływał w czasie pełnienia przez nich obowiązków członka zarządu, oraz zaległości wymienione w art. 52 powstałe w czasie pełnienia obowiązków członka zarządu". Stosownie do regulacji zawartej w art. 116a O.p., przepisy art. 116 O.p. stosuje się odpowiednio do odpowiedzialności członków zarządu organów zarządzających innych osób prawnych niż spółki kapitałowe, a więc np. członków zarządu spółdzielni, tak jak to ma miejsce w rozpoznanej sprawie. Istotne jest, że art. 116 należy stosować odpowiednio, co oznacza, że należy go stosować z uwzględnieniem regulacji zawartych w ustawie z dnia 16 września 1982 r. Prawo spółdzielcze (Dz.U. nr 188, poz. 1848 ze zm.). Zgodnie z art. 108 §1 O.p. o odpowiedzialności podatkowej osoby trzeciej organ podatkowy orzeka w drodze decyzji.

W rozpoznanej sprawie poza sporem pozostaje, że wystąpiły przesłanki pozytywne przeniesienia odpowiedzialności, tzn. istniała zaległość podatkowa, a jej egzekucja z majątku Spółdzielni okazała się bezskuteczna. Organy podatkowe szczegółowo przedstawiły w uzasadnieniu swoich rozstrzygnięć przebieg prowadzonego wobec Spółdzielni postępowania egzekucyjnego. Poza sporem pozostaje również, że skarżący pełnił funkcję członka organu zarządzającego Spółdzielni w czasie kiedy upływał termin płatności zobowiązań, które stały się zaległością podatkową. Słusznie organy podatkowe przyjęły także, że ciężar wykazania którejkolwiek okoliczności uwalniającej od odpowiedzialności spoczywa natomiast na członku zarządu. W pierwszej kolejności należy zaznaczyć, że strona skarżąca nie wskazała na istnienie mienia, które mogłoby służyć pokryciu zaległości podatkowych ciążących na Spółdzielni, dlatego też zasadnym będzie pominięcie w toku dalszych rozważań tej przesłanki zwalniającej członka zarządu od odpowiedzialności.

Przed omówieniem przesłanki braku winy w niezgłoszeniu wniosku o ogłoszenie upadłości, która zdaniem strony skarżącej została przez nią spełniona, istotnym jest jednak, w pierwszej kolejności ustalenie jaki czas jest właściwym do zgłoszenia wniosku o ogłoszenie upadłości. Ponieważ kwestia ta nie jest uregulowana na gruncie ustaw podatkowych, konieczne jest odwołanie się do norm prawa upadłościowego. Nie ulega wątpliwości, iż dla oceny zaistniałego stanu faktycznego zastosowanie muszą znaleźć przepisy ustawy z dnia 28 lutego 2003 r.- Prawo upadłościowe i naprawcze (Dz.U. Nr 60, poz. 535 ze zm.), dalej określanej jako "p.u.n.", oraz wskazanej już wcześniej ustawy Prawo spółdzielcze. Zgodnie z art. 10 p.u.n. przesłanką ogłoszenia upadłości dłużnika będącego przedsiębiorcą stanowi jego niewypłacalność. Dłużnik jest niewypłacalny, jeżeli nie wykonuje swoich wymagalnych zobowiązań (art. 11 ust. 1 p.u.n.), przy czym dłużnika będącego osobą prawną albo jednostką organizacyjną nieposiadającą osobowości prawnej, której odrębna ustawa przyznaje zdolność prawną, uważa się za niewypłacalnego także wtedy, gdy jego zobowiązania przekroczą wartość jego majątku, nawet wówczas, gdy na bieżąco te zobowiązania wykonuje (art. 11 ust. 2 p.u.n.). W myśl natomiast art. 130 §1 Prawa spółdzielczego ogłoszenie upadłości spółdzielni następuje w razie jej niewypłacalności. Stosownie natomiast do treści §2 i §4 tego artykułu, jeżeli według sprawozdania finansowego spółdzielni ogólna wartość jej aktywów nie wystarcza na zaspokojenie wszystkich zobowiązań, zarząd powinien niezwłocznie zwołać walne zgromadzenie, na którego porządku obrad zamieszcza sprawę dalszego istnienia spółdzielni. W razie podjęcia przez walne zgromadzenie uchwały o postawieniu spółdzielni w stan upadłości, zarząd spółdzielni obowiązany jest niezwłocznie zgłosić do sądu wniosek o ogłoszenie upadłości. Zgodnie z poglądami judykatury, podzielanymi prze Sąd orzekający w niniejszej sprawie, "właściwy czas" do wszczęcia postępowania upadłościowego, który uwolniłby od przeniesienia zobowiązania podatkowego, to czas właściwy ze względu na ochronę wierzycieli. Sąd Apelacyjny w Warszawie w uzasadnieniu wyroku z dnia 11 lipca 2002 r., sygn. akt I ACa 1428/01, OSA 2004/8/23, podniósł, iż "właściwy czas" do zgłoszenia upadłości, "to czas w jakim zarząd spółki niebędący w stanie realizować zobowiązań względem wszystkich jej wierzycieli, winien złożyć wniosek o ogłoszenie upadłości, aby w ten sposób chronić zagrożone interesy wszystkich wierzycieli, którzy po ogłoszeniu upadłości mogą liczyć na równomierne zaspokojenie. Jeżeli zatem zarząd spółki zgłasza wniosek o ogłoszenie upadłości we właściwym czasie, to oznacza, że uczynił ze swej strony wszystko, by nie dopuścić do zaspokojenia niektórych wierzycieli ze szkodą dla innych. Jeżeli natomiast wniosek zgłoszony jest wtedy, gdy majątek spółki nie wystarcza nawet na koszty postępowania upadłościowego, to nie może być mowy o zaspokojeniu jakichkolwiek wierzycieli". W świetle przedstawionych wyżej regulacji, zgodzić się należy ze skarżącym, że zarząd spółdzielni jest ograniczony w możliwości zgłoszenia wniosku o upadłość uprzednim podjęciem przez walne zgromadzenie uchwały o postawieniu spółdzielni w stan upadłości. Jest to szczególna regulacja w stosunku do przepisów p.u.n. Wynika to z art. 137 Prawa spółdzielczego, zgodnie z którym do postępowania upadłościowego w sprawach nieuregulowanych w ustawie stosuje się przepisy Prawa upadłościowego (obecnie Prawa upadłościowego i naprawczego). Obowiązkiem zarządu spółdzielni jest zatem niezwłoczne zwołanie walnego zgromadzenia w sprawie dalszego istnienia spółdzielni, jeżeli według sprawozdania finansowego spółdzielni ogólna wartość jej aktywów nie wystarcza na zaspokojenie wszystkich zobowiązań. Kolejny obowiązek zarządu spółdzielni niezwłocznego zgłoszenia do sądu wniosku o ogłoszenie jej upadłości staje się aktualny dopiero w razie podjęcia przez walne zgromadzenie uchwały o postawieniu spółdzielni w stan upadłości.

Ze stanu faktycznego rozpoznanej sprawy, w szczególności okoliczności podnoszonych przez skarżącego wynika, że trudności finansowe Spółdzielni pojawiły się już w 2005 r. Mimo to członkowie Zarządu czekali do 2006 r. z podjęciem działań mających na celu zakończenie działalności Spółdzielni. W maju 2006 r. udało się przekonać członków Spółdzielni do postawienia jej w stan upadłości, jednak dopiero 26 czerwca 2006 r. podjęto stosowną uchwałę w tym zakresie. Twierdzenia skarżącego zawarte w odwołaniu, że zarząd podjął wszelkie możliwe działania, aby zakończyć istnienie Spółdzielni tak szybko, jak to było możliwe, nie znajdują zatem oparcia w przedstawionych wyżej okolicznościach. Wskazują one natomiast na zaniedbania członków Zarządu w wykonywaniu swoich obowiązków i pozwalają na postawienie im zarzutu niezwołania niezwłocznie walnego zgromadzenia w sprawie dalszego istnienia Spółdzielni. Ocena ta byłaby inna, gdyby skarżąca wykazała, że również we wcześniejszym okresie zwoływane były walne zgromadzenia z zamieszczeniem w porządku obrad sprawy dalszego istnienia Spółdzielni. Niezależnie od powyższego zaznaczyć należy, że z chwilą podjęcia wiążącej uchwały walnego zgromadzenia członków spółdzielni o postawieniu jej w stan upadłości, zarząd zyskał legitymację do wystąpienia ze stosownym wnioskiem do sądu. Powinno to nastąpić niezwłocznie, mimo to wniosek taki został złożony dopiero 25 lipca 2006 r., a więc niemal miesiąc po podjęciu w/w uchwały. Został on jednak zwrócony z uwagi na niespełnienie szeregu wymogów określonych przez p.u.n. Twierdzenia skarżącego, że zarząd nie ponosi za te uchybienia odpowiedzialności, gdyż wniosek został sporządzony pod kierunkiem i ściśle zgodnie z przekazanym wzorem przez inspektora Związku Lustracyjnego Spółdzielczości Pracy, do którego członkowie Zarządu mieli pełne zaufanie, są dla oceny skutków podejmowanych przez Zarząd działań bez znaczenia. To na członkach Zarządu spoczywa obowiązek starannego działania w zakresie sporządzenia wniosku o ogłoszenie upadłości. Również kolejny wniosek o ogłoszenie upadłości, złożony dopiero w dniu 29 września 2006 r. został zwrócony z uwagi na nieuiszczenie zaliczki na poczet kosztów postępowania w przedmiocie ogłoszenia upadłości. Zgodnie z obowiązującym na dzień złożenia wniosku art. 28 ust. 1 p.u.n. wniosek dłużnika o ogłoszenie upadłości nieodpowiadający wymogom określonym w ustawie lub nienależycie opłacony zwraca się bez wzywania o uzupełnienie lub opłacenie wniosku. Należy zatem przyjąć, że wniosek o ogłoszenie upadłości, aby osiągnął swój skutek, tj. zainicjował merytoryczne rozpoznanie sprawy pod kątem istnienia przesłanek niewypłacalności, musi zostać złożony w sposób prawidłowy i kompletny. Dłużnik składający wniosek o ogłoszenie swojej upadłości, w tym przypadku reprezentanci spółdzielni, mają obowiązek przygotować wniosek wraz z niezbędnymi dokumentami i oświadczeniami odpowiadający rygorom określonym w p.u.n. Konsekwencją natomiast prawomocnego zwrotu wniosku jest przyjęcie domniemania z art. 130 § 2 zdanie drugie Kodeksu postępowania cywilnego, że pismo zwrócone nie wywołuje żadnych skutków, jakie ustawa wiąże z wniesieniem pisma procesowego do sądu. Czyli w świetle brzmienia tego przepisu skarżący nie tylko, że nie złożył w terminie, ale w ogóle nie złożył w trakcie wypełniania obowiązków członka zarządu wniosku o ogłoszenie upadłości Spółdzielni, pomimo bezsprzecznego istnienia podstaw do ogłoszenia jej upadłości (wyrok z 13 grudnia 2007 r., sygn. akt I SA/Wr 959/07, orzeczenia.nsa.gov.pl). W świetle powyższych uwag nie można przyjąć, że strona wykazała, że niezgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości nastąpiło bez jej winy. Przedstawione okoliczności świadczą o zaniedbaniach Zarządu i jak słusznie zwrócił uwagę Dyrektor Izby Skarbowej w uzasadnieniu wydanego rozstrzygnięcia, pokazują, że nie wypełnili oni swoich obowiązków w zakresie zgłoszenia wniosku o ogłoszenie upadłości. W konsekwencji to członków Zarządu Spółdzielni obciążają skutki tych zaniedbań. Sąd podzielił także stanowisko Dyrektora Izby Skarbowej, że wniosek o wszczęcie likwidacji nie może wywierać skutków takich jakie ustawa wiąże z wnioskiem o ogłoszenie upadłości. Gdyby bowiem intencją ustawodawcy było zrównanie tych okoliczności, dałby temu stosowny wyraz w art. 116 O.p.

Reasumując Sąd stwierdza, że skarżący w toku postępowania podatkowego nie wykazał zaistnienia przesłanek zwalniających go z odpowiedzialności za zaległości podatkowe Spółdzielni. Wbrew zarzutom skargi organy podatkowe odniosły się do wszystkich okoliczności podnoszonych przez stronę skarżącą w tym zakresie czemu dały odpowiedni wyraz w uzasadnieniu decyzji. W konsekwencji Sąd nie stwierdził naruszenie wskazanych w skardze przepisów postępowania. A zatem uznając skargę za nieuzasadnioną Sąd orzekł o jej oddaleniu na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).