Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt I SA/Po 1462/08
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2009-01-23 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6119 Inne o symbolu podstawowym 611
Hasła tematyczne: Podatek od towarów i usług
Skarżony organ: Minister Finansów
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną interpretację
Powołane przepisy: article: art.134 par.1, art.146 par.1, art.152, art.200
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art.1 par.2
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1269
law: Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych.
article: art.8 ust.1, art.5 ust.1, art.106 ust.1, art.29 ust.4, art.7
journal: Dz.U. 2004 nr 54 poz 535
law: Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług
article: art.84, art.217
journal: Dz.U. 1997 nr 78 poz 483
law: Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. uchwalona przez Zgromadzenie  Narodowe w dniu 2 kwietnia 1997 r., przyjęta przez Naród w referendum konstytucyjnym w dniu  25 maja 1997 r., podpisana przez Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej w dniu 16 lipca 1997 r.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Karol Pawlicki Sędziowie Sędzia WSA Katarzyna Nikodem (spr.) Asesor sądowy WSA Małgorzata Bejgerowska Protokolant st. sekr. sąd. Alicja Ajnbacher po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 stycznia 2009r. sprawy ze skargi [...] S. A. w P. na interpretację indywidualną Ministra Finansów z dnia [...] nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług. I. uchyla zaskarżoną interpretację ; II. zasądza od Ministra Finansów na rzecz skarżącej spółki kwotę 200 zł (dwieście złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego; III. stwierdza, że zaskarżona interpretacja nie podlega wykonaniu do dnia uprawomocnienia się niniejszego wyroku. /-/ M.Bejgerowska /-/ K.Pawlicki /-/ K.Nikodem


UZASADNIENIE

W dniu 13 grudnia 2007 r. [ X ] S.A. złożyła wniosek o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego w indywidualnej sprawie dotyczącej podatku od towarów i usług w zakresie opodatkowania u nabywcy premii pieniężnej wypłacanej przez dostawcę towaru. W przedstawionym stanie faktycznym spółka wskazała, że prowadzi działalność gospodarczą w zakresie produkcji i handlu towarami konsumpcyjnymi (chemia gospodarcza). W 2007 r. z jednym z kontrahentów podpisała umowę, na mocy której spółka zobowiązała się do wypłaty nabywcy towarów premii pieniężnej w wysokości uzależnionej od wartości zakupionych towarów w roku kalendarzowym. W związku z powyższym zadano pytanie, czy premia pieniężna wypłacona kontrahentowi podlega opodatkowaniu podatkiem VAT, jaki dokument powinien być wystawiony: faktura VAT czy nota księgowa, czy po stronie spółki, która udziela premii pieniężnej swojemu powstaje obowiązek wystawienia faktur korygujących do faktur VAT dokumentujących transakcję sprzedaży towaru, które składają się łącznie na uzyskanie poziomu obrotu, od którego uzależniona jest wysokość premii pieniężnej?

Zdaniem wnioskodawcy, mając na uwadze art. 8 ust. 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. nr 54, poz. 535, ze Zn.) – dalej ustawa o VAT i art. 6 ust. 1 VI Dyrektywy VAT., wypłata premii pieniężnej jest obojętna z punktu widzenia podatku od towarów i usług. Udzielenie premii nie skutkuje obowiązkiem dokonywania korekty faktur. Czynność ta powinna być udokumentowana notą księgową.

W dniu 12 marca 2008 r. Minister Finansów reprezentowany przez Dyrektora Izby Skarbowej w Poznaniu wydał indywidualną interpretację nr [...], w której uznał stanowisko spółki za nieprawidłowe. W uzasadnieniu interpretacji organ wskazał, że zgodnie z art. 5 ust. 1 ustawy o VAT opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług podlega odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju. W myśl art. 8 ust. 1 ww. ustawy przez świadczenie usług, rozumie się każde świadczenie na rzecz osoby fizycznej, osoby prawnej, lub jednostki organizacyjnej mniemającej osobowości prawnej, które nie stanowi dostawy towarów, w tym również:

1. przeniesienie praw do wartości niematerialnych i prawnych, bez względu na formę, w jakiej dokonano czynności prawnej,

2. zobowiązanie do powstrzymywania się od dokonania czynności lub do tolerowania czynności lub sytuacji,

3. świadczenia usług zgodnie z nakazem organu władzy publicznej lub podmiotu działającego w jego imieniu lub nakazem wynikającym z mocy prawa.

Zdaniem organu premia pieniężna stanowi rodzaj wynagrodzenia dla nabywcy za świadczenie na rzecz dostawcy usługi. Będzie to relacja zobowiązaniowa, którą na gruncie przepisów dotyczących podatku od towarów i usług należy uznać za odpłatne świadczenie usług, o których mowa w art. 8 ust. 1 ustawy o VAT, podlegającej zgodnie z art. 5 ust. 1 ww. ustawy opodatkowaniu podatkiem VAT. Otrzymanie premii pieniężnej w myśl art. 106 ust. 1 ustawy o VAT powinno być udokumentowane fakturą VAT. Po stronie wnioskodawcy nie występuje obowiązek wystawienia faktury korygującej, ponieważ czynność polegająca na udzieleniu premii pieniężnej jest świadczeniem usług a nie rabatem, o którym mowa w art. 29 ust. 4 ustawy o VAT.

Nie godząc się ze wskazaną interpretacją [X] S.A., po uprzednim wezwaniu organu do usunięcia naruszenia prawa, wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu. Zaskarżając interpretację Ministra Finansów wydanej w indywidualnej sprawie, skarżąca zarzuciła organowi naruszenie prawa materialnego: art. 5 ust. 1 pkt 1 w związku z art. 8 ust. 1 ustawy o VAT oraz art. 6 ust. 1 VI Dyrektywy poprzez błędną wykładnię oraz niewłaściwe zastosowanie polegające na przyjęciu, że premia pieniężna udzielana nabywcom towarów za osiągnięcie określonego obrotu jest zapłatą za usługę i podlega opodatkowaniu podatkiem VAT, art. 84 oraz 217 Konstytucji RP poprzez ich niewłaściwe zastosowanie polegające na podwójnym opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług tej samej transakcji gospodarczej – raz jako dostawy towarów i drugi raz jako odpłatnego świadczenia usług.

Skarżąca zauważa, że usługa w rozumieniu art. 8 ust. 1 ustawy o VAT jest transakcją gospodarczą i umową wzajemną, w której ze świadczeniem jednej strony wiąże się świadczenie wzajemne drugiej strony. Natomiast w ramach zawieranych umów handlowych, gdzie za osiągnięcie określonego pułapu obrotów i terminowe spełnienie świadczeń pieniężnych sprzedawca wypłaca nabywcy premię pieniężną, nabywca dokonuje zakupów dobrowolnie i nie jest zobowiązany do wykonania transakcji o określonej premiowanej wielkości zakupów. Niezrealizowanie przez nabywcę ustalonego pułapu obrotów nie jest obwarowane żadną sankcją czy też jakąkolwiek odpowiedzialnością. Błędny jest pogląd Ministra Finansów, który twierdzi, że premia nie ma charakteru dobrowolnego, gdyż po spełnieniu przesłanek do jej uzyskania wypłacenie premii rodzi stosunek obligacyjny. Stanowisko Ministra Finansów, zdaniem skarżącej, pomija okoliczność, że premiowane zachowanie kontrahenta nie jest odrębnym świadczeniem, ale jest realizacją świadczenia wynikającego z odpłatnej dostawy towaru. Strona podkreśla, że dokonywanie przez spółkę zakupów u kontrahenta i terminowe regulowanie należności mieści się w zakresie czynności opodatkowanej podatkiem od towarów i usług, jakim jest dostawa towarów.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej w Poznaniu, działający w imieniu Ministra Finansów wniósł o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Na podstawie art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz.U. Nr 153 , poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Jednocześnie w myśl art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.)- dalej zwaną p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

W przedmiotowej sprawie skarga okazała zasadna.

Istota sporu sprowadza się do rozstrzygnięcia, czy opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług podlega premia pieniężna wypłacona kontrahentowi na podstawie umowy, która przewiduje wypłatę premii po zrealizowaniu przez nabywcę towaru określonej w umowie wielkości obrotu. W ocenie Sądu stanowisko zaprezentowane w zaskarżonej indywidualnej interpretacji narusza przepisy prawa materialnego poprzez błędną wykładnię. W pierwszej kolejności należy wskazać [przedmiot opodatkowania podatkiem od towarów i usług. Zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy o VAT opodatkowaniu podatkiem podlega odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju. Bez wątpienia w przypadku wypłaty premii pieniężnej nie mamy do czynienia z dostawą towaru. Zdaniem organu podatkowego czynność tę należy uznać za świadczenie usług. Pojęcie świadczenia usług ustawodawca zawarł w art. 8 ust. 1 ustawy o VAT. Przez świadczenie usług rozumie się każde świadczenie na rzecz osoby fizycznej, osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej niemającej osobowości prawnej, które nie stanowi dostawy towaru w rozumieniu art. 7, w tym: przeniesienie praw do wartości niematerialnych i prawnych, bez względu na formę, w jakiej dokonano czynności prawnej; zobowiązanie do powstrzymywania się od dokonania czynności lub tolerowania czynności lub sytuacji; świadczenie usług zgodnie z nakazem władzy publicznej lub podmiotu działającego w jego imieniu lub nakazem wynikającym z mocy prawa. Usługą zatem jest świadczenie, które nie jest dostawą towaru. Nie może wystąpić sytuacja, aby ta sama czynność kwalifikowana była jako dostawa towaru i świadczenie usług. Powołane przepisy ustawy o VAT oraz zaprezentowana wykładnia jest zgodna z przepisami Dyrektywy Rady Unii Europejskiej 2006/112/WE (art. 2 ust. 1, art. 14 ust. 1-3 i 24ust. 1). Sąd rozpatrując złożoną skargę w pełni podziela stanowisko zaprezentowane w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10 czerwca 2008 r. sygn. akt I FSK 707/07, że przesłanką uznania danego zdarzenia za świadczenie usług jest istnienie bezpośredniego beneficjenta, konsumenta świadczenia. Usługą w rozumieniu powołanego wyżej art. 8 ust. 1 ustawy o VAT oraz art. 24 ust. 1 ww. Dyrektywy jest transakcja gospodarcza. Oznacza to, że stosunek prawny łączący strony musi wiązać się ze świadczeniem wzajemnym.

W stanie faktycznym przedstawiony we wniosku skarżącej, pomimo zawartej umowy, w której jedna strona zobowiązuje się do wypłaty w określonej wysokości premii pieniężnej po osiągnięciu przez nabywcę towaru określonej wielkości obrotów, nie rodzi żadnego zobowiązania po stronie kontrahenta skarżącej. Niezrealizowanie przez nabywcę towaru określonego pułapu obrotu, nie rodzi żadnych ujemnych konsekwencji. Wypłata premii nie jest wynagrodzeniem za świadczone usługi. Podstawą wypłaty premii nie jest konkretna transakcja, wypłata premii jest wyłącznie konsekwencją wcześniejszej dostawy towarów. W wyroku z dnia 6 lutego 2007 r. sygn. akt I FSK 94/06 Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że z przepisów określających przedmiot opodatkowania podatkiem od towarów i usług niemożliwa jest sytuacja, w której dana czynność będąca dostawą towarów stanowiłaby jednocześnie świadczeniem usług.

Dlatego też opinii Sądu za usługę w rozumieniu ustawy o VAT nie można uznać osiągnięcia przez nabywcę towaru określonej w umowie wysokości obrotu.

W związku z powyższym na podstawie art. 146 § 1, 152 oraz 200 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji wyroku.

/-/ M. Bejgerowska /-/ K. Pawlicki /-/ K. Nikodem