Wyrok WSA w Gdańsku, sygn. akt I SA/Gd 63/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Data orzeczenia: 2021-11-03 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych, zabezpieczenie zobowiązań podatkowych
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 33 § 1 pkt 1-5 i 7
journal: Dz.U. 2018 poz 1314
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krzysztof Przasnyski, Sędziowie Sędzia NSA Joanna Zdzienicka - Wiśniewska, Sędzia NSA Małgorzata Gorzeń (spr.), , po rozpoznaniu w Wydziale I w trybie uproszczonym w dniu 3 listopada 2021 r. sprawy ze skargi J. M. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia 14 listopada 2019 r., nr [...] w przedmiocie zarzutów dotyczących prowadzonego postępowania egzekucyjnego oddala skargę.


UZASADNIENIE

Syg. akt I SA/Gd 63/20

UZASADNIENIE

Zaskarżonym postanowieniem Dyrektor Izby Administracji Skarbowej utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w S. z dnia 10 września 2019 roku w sprawie zarzutów J.M. (dalej skarżący) w postępowaniu egzekucyjnym.

W uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia wskazano następujący stan faktyczny.

Organ egzekucyjny Naczelnik Urzędu Skarbowego w S. wszczął postępowanie egzekucyjne do majątku J.M.. Podstawą wszczęcia jest tytuł wykonawczy nr [...] z dnia 28 lutego 2019 roku wystawiony przez wierzyciela Naczelnika Urzędu Skarbowego w O. Dotyczy on nieuregulowanej grzywny nałożonej w drodze mandatu karnego kredytowego w łącznej kwocie należności głównej 300 zł.

Celem wyegzekwowania należności objętej ww. tytułem, organ egzekucyjny sporządził zawiadomienie nr [...] z dnia 29.03.2019 r. o zajęciu innej wierzytelności pieniężnej u dłużnika zajętej wierzytelności B.P.. Zawiadomienie zostało doręczone dłużnikowi zajętej wierzytelności w dniu 03.04.2019 r. Wydruk ww. zawiadomienia wraz z odpisami przedmiotowego tytułu wykonawczego doręczono skarżącemu w dniu 17.04.2019 r.

Korzystając z przysługującego prawa, pismem z dnia 24.04.2019 r. (nadanym w urzędzie pocztowym tego samego dnia), zgłosił skarżący zarzuty w sprawie prowadzenia przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w S. egzekucji administracyjnej na podstawie ww. tytułu wykonawczego oparte na przesłankach:

wykonania w całości obowiązku, ewentualnie przedawnienia, wygaśnięcia albo nieistnienia obowiązku (art. 33 § 1 pkt 1 u.p.e.a.),

określenia egzekwowanego obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z orzeczenia (art. 33 § 1 pkt 3 u.p.e.a.),

błędu co do osoby zobowiązanej (art. 33 § 1 pkt 4 u.p.e.a.),

niedopuszczalności egzekucji administracyjnej lub zastosowanych środków egzekucyjnych (art. 33 § 1 pkt 6 u.p.e.a.),

braku uprzedniego doręczenia zobowiązanej upomnienia (art. 33 § 1 pkt 7 u.p.e.a.),

zastosowania zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego (art. 33 § 1 pkt 8 u.p.e.a.)

7) niespełnienia w tytule wykonawczym wymogów wynikających z art. 27 u.p.e.a. (art. 33 § 1 pkt 10 u.p.e.a.).

Jednocześnie podniósł skarżący, iż dokonane czynności egzekucyjne są nadmiernie uciążliwe z uwagi na wysokość egzekwowanych kwot.

W dniu 05.06.2019 r. wierzyciel wydał postanowienie nr [...], w którym uznał podniesione zarzuty na podstawie za nieuzasadnione.

W związku z wniesieniem zażalenia na ww. postanowienie wierzyciela - Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w O wydał postanowienie nr [...] z dnia 09.08.2019r., którym utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji. Wydane postanowienie było ostateczne w zakresie stanowiska wierzyciela wobec zgłoszonych zarzutów.

W dniu 10.09.2019r. organ egzekucyjny wydał postanowienie nr [...]. Organ egzekucyjny uznał w nim za nieuzasadnione zarzuty do tytułu wykonawczego z dnia 28 lutego 2019 roku. Postanowienie zostało doręczone skarżącemu w dniu 27 września 2019 roku.

Nie zgadzając się z powyższym rozstrzygnięciem skarżący złożył do Dyrektora Izby Administracji Skarbowej zażalenie z dnia 4 października 2019 roku. Wskazał na brak podstaw faktycznych i prawnych do wydania powyższego postanowienia oraz wniósł o jego zmianę poprzez uwzględnienie wcześniejszych zarzutów, a także o zawieszenie postępowania egzekucyjnego do czasu rozstrzygnięcia zażalenia.

W uzasadnieniu swojego stanowiska w sprawie Dyrektor Izby Administracji Skarbowej podniósł, że stanowisko wierzyciela zawarte w ostatecznym postanowieniu uznającym zarzuty w sprawie prowadzonego postępowania egzekucyjnego za nieuzasadnione oparte o art. 33 § 1 pkt 1-5 i 7 u.p.e.a. jest wiążące zarówno dla organu egzekucyjnego jak i Dyrektora Izby Administracji Skarbowej jako organu odwoławczego. Uprawnienia wierzyciela w zakresie wypowiedzi co do zasadności powyższych zarzutów nie mogą być przeniesione na organ egzekucyjny. Zatem nie mogą być one merytorycznie weryfikowane ani przez organ egzekucyjny ani przez organ odwoławczy. Organ egzekucyjny bada z urzędu dopuszczalność egzekucji administracyjnej, organ ten nie jest natomiast uprawniony do badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym (art. 29 § 1 u.p.e.a.).

Wbrew twierdzeniom odwołania organ uważa, że nie doszło do naruszenia art. 33 § 1 pkt 1 u.p.e.a. poprzez nieuwzględnienie zarzutów. Tytuł wykonawczy nr [...] z dnia 28.02.2019 r., obejmuje należność pieniężną z tytułu grzywny nałożonej w drodze mandatu karnego kredytowego z dnia 21.09.2016 r., seria [...] nr [...] w kwocie 300,00 zł, nałożonego przez Wojewódzki Inspektorat Ochrony Środowiska [...] oraz koszty upomnienia 11,60 zł. Obowiązek istniał na dzień wystawienia tytułu wykonawczego. Jak wskazał Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w O pojęcie "nieistnienie obowiązku" oznacza sytuacje, w których obowiązek ten nigdy nie powstał np. z mocy prawa. Dodatkowo zauważył, że o przyjęciu ww. mandatu karnego i powstaniu obowiązku jego zapłaty świadczy fakt, że mandat został podpisany czytelnym podpisem skarżącego.

J

Wnosząc zarzuty oparte na podstawie art. 33 § 1 pkt 1 u.p.e.a, powinien skarżący przedstawić dowody potwierdzające, że obowiązek nie istnieje, ponieważ nigdy nie powstał albo wprawdzie powstał, ale wygasł z powodu wykonania (okoliczność faktyczna) lub z innych przyczyn wynikających wprost z przepisów prawa (przedawnienie) lub czynności prawnych (uchylenie lub stwierdzenie nieważności decyzji o nałożeniu obowiązku). Wskazując na taką okoliczność, nie przedstawił żadnych dokumentów to potwierdzających (zarówno na etapie postępowania prowadzonego przed organem egzekucyjnym, jak i tut. organem). Co ważne, w żadnym piśmie takiej okoliczności skarżący nie precyzuje.

W ocenie organu odwoławczego niezasadny jest również zgłoszony zarzut, że w tytule wykonawczym określano egzekwowany obowiązek niezgodne z treścią obowiązku wynikającego z orzeczenia (art. 33 § 1 pkt 3 u.p.e.a.). W pierwszej kolejności zauważyć należy, iż zgodność obowiązku określonego w orzeczeniu stanowiącym podstawę do wystawienia tytułu wykonawczego z treścią obowiązku widocznego w samym tytule jest warunkiem legalności egzekucji, zaś w przypadku niezgodności tych aktów postępowanie egzekucyjne podlega umorzeniu. Należy zatem przyjąć, że w art. 33 § 1 pkt 3 u.p.e.a. chodzi o rozbieżność między treścią obowiązku podaną w tytule wykonawczym, a treścią obowiązku określonego w przepisie prawa albo w rozstrzygnięciu w sprawie indywidualnej lub w dokumencie stanowiącym podstawę wystawienia tytułu wykonawczego. Jak wskazuje wierzyciel w niniejszej sprawie powyższa sytuacja nie znajduje zastosowania. W przedmiotowym tytule wykonawczym w poz. E.3 w sposób prawidłowy została wskazana podstawa prawna obowiązku (orzeczenie) oraz w poz. E.4 identyfikacja podstawy prawnejjego obowiązku tj. mandat karny o serii i numerze [...]. Tytuł wykonawczy spełnia również wymogi określone prawem, co jest przedmiotem badania w zakresie zgłoszonego przez rana zarzutu z art. 33 § 1 pkt 10 u.p.e.a. Nie ulega zatem wątpliwości, że zarzut ten nie zasługuje na uwzględnienie.

W ocenie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej zgłoszony zarzut błędu co do osoby zobowiązanego sformułowany na podstawie art. 33 § 1 pkt 4 u.p.e.a nie zasługuje na uwzględnienie. Jak wskazuje się w piśmiennictwie, "błąd co do osoby zobowiązanego" zachodzi po pierwsze wówczas, gdy w tytule wykonawczym wskazano osobę, na której nie ciąży obowiązek, co zostaje ujawnione poprzez porównanie danych osoby wskazanej w tytule wykonawczym z danymi podmiotu, ujętymi w orzeczeniu lub innym dokumencie stanowiącym podstawę do wystawienia tytułu wykonawczego. Po drugie, błąd taki może mieć miejsce wówczas, gdy organ egzekucyjny lub egzekutor podjęli czynności egzekucyjne wobec osoby, którą błędnie uznali za zobowiązanego. Błąd co do osoby zobowiązanego ma miejsce wówczas, gdy osoba, przeciwko której wystawiono tytuł wykonawczy, jest inną osobą niż adresat decyzji (aktu normatywnego) albo podatnik składający deklarację podatkową, stanowiącego podstawę egzekwowanego obowiązku. Z żadną z podanych wyżej sytuacji nie mamy do czynienia w badanej sprawie. W przedmiotowym tytule została w sposób prawidłowy wskazana osoba, na którą mandat został nałożony. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w O wskazał, że mandat karny seria [...] nr [...] został przyjęty i podpisany przez J.M. w dniu 21.09.2016 r., którego tożsamość ustalono na podstawie dowodu osobistego nr [...].

Wierzyciel ustosunkował się również do zgłoszonego zarzutu niedopuszczalności egzekucji administracyjnej lub zastosowanego środka egzekucyjnego (art. 33 § 1 pkt 6 u.p.e.a.) twierdząc, że jest nieuzasadniony Organ egzekucyjny w zaskarżonym postanowieniu zarzuty te ocenił samodzielnie, wskazując na dopuszczalność egzekucji oraz uznając za nieuzasadniony zarzut niedopuszczalności zastosowanego środka.

Jak wskazuje Organ w omawianym przepisie chodzi o niedopuszczalność egzekucji z przyczyn formalnych, nie merytorycznych, które podlegają ocenie w ramach zarzutów z art. 33 § 1 pkt 1 i 2 ww. ustawy.

Przechodząc do formalnej analizy dopuszczalności prowadzonej w stosunku do skarżącego egzekucji administracyjnej, organ stwierdził, że na mocy art. 2 § 1 pkt 2 u.p.e.a. egzekucji administracyjnej podlegają grzywny i kary pieniężne wymierzone przez organy administracji publicznej. Natomiast w myśl art. 29 § 1 u.p.e.a organ egzekucyjny bada z urzędu dopuszczalność egzekucji administracyjnej. Jeżeli obowiązek, którego tytuł dotyczy nie podlega egzekucji administracyjnej lub tytuł wykonawczy nie spełnia wymogów określonych w art. 27 § 1 u.p.e.a, organ egzekucyjny odstępuję od egzekucji.

Zgłoszony zarzut niedopuszczalności zastosowanego środka egzekucyjnego, należy uznać za nieuzasadniony. Zastosowany środek egzekucyjny w postaci zajęcia innej wierzytelności pieniężnej zawiadomieniem nr [...] z dnia 29.03.2019 r. u dłużnika zajętej wierzytelności: P.B. (na podstawie art. 89 § 1 u.p.e.a.) jest wymieniony w art. 1a pkt 12 lit.a u.p.e.a. W myśl art. 7 u.p.e.a. dopuszczalne jest stosowanie wyłącznie tych środków egzekucyjnych, które zostały w ww. artykule wymienione. Środek egzekucyjny będzie zatem niedopuszczalny, jeżeli nie został przewidziany w ustawie, a ponadto jeżeli wprawdzie został przewidziany w ustawie, ale do egzekucji obowiązków innego rodzaju. Tym samym, Naczelnik Urzędu Skarbowego w S. zastosował środki przewidziane w ustawie i dopuszczalne w egzekucji należności pieniężnych.

Dyrektor Izby Administracji Skarbowej stwierdził, iż w zgromadzonym materiale dowodowym nie znajduje potwierdzenia zarzut braku doręczenia upomnienia przed wszczęciem egzekucji (art. 33 § 1 pkt 7 u.p.e.a.). Obowiązek doręczenia upomnienia i zapłaty związanych z jego doręczeniem kosztów reguluje art. 15 § 1 u.p.e.a., zgodnie z którym co do zasady egzekucja administracyjna należności pieniężnych może być wszczęta po uprzednim wezwaniu zobowiązanego do wykonania ciążącego na nim obowiązku.

Naczelnik Urzędu Skarbowego w O upomnienie z dnia 03.10.2017 r. nr: [...] doręczył skutecznie w dniu 10.10.2017r. Potwierdza to zwrotne potwierdzenie odbioru, które stanowi dokument urzędowy z którym związane jest domniemanie prawidłowości jego treści. Doręczenie upomnienia jest więc prawidłowe.

Odnosząc się do zarzutu zastosowania zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego (art. 33 § 1 pkt 8 u.p.e.a.), organ zauważył, że w prowadzonym postępowaniu egzekucyjnym obowiązują zasady: prawnego obowiązku prowadzenia egzekucji, zasada racjonalnego działania, zasada stosowania środków egzekucyjnych przewidzianych w ustawie, zasada celowości. W myśl art. 7 § 2 u.p.e.a., organ egzekucyjny stosuje środki egzekucyjne, które prowadzą bezpośrednio do wykonania obowiązku, a spośród kilku takich środków - środki najmniej uciążliwe dla zobowiązanego. Zasada ta rządzi wyborem konkretnego środka egzekucyjnego. W omawianym postępowaniu trudno jednak mówić o uciążliwości środka egzekucyjnego. Organ egzekucyjny zajął w dniu 29.03.2019 r. wierzytelność pieniężną zobowiązanego u dłużnika zajętej wierzytelności B.P.. Z zajęcia tego nie uzyskano żadnych kwot. Dłużnik zajętej wierzytelności dotychczas nie udzielił odpowiedzi na zajęcie. Również skarżący nie wskazał innych składników majątkowych, z których można by prowadzić skuteczną egzekucję.

Postawiony zarzut z art. 33 § 1 pkt 10 u.p.e.a. niespełniania przez ww. tytuł wykonawczy wymogów formalnych określonych w art. 27 u.p.e.a. nie można uznać za uzasadniony. Zgodnie z przepisami art. 26 § 5 pkt 1 u.p.e.a i art. 32 u.p.e.a., wszczęcie egzekucji następuje z chwilą doręczenia zobowiązanemu odpisu tytułu wykonawczego. Tytuł wykonawczy musi spełniać wymogi określone w art. 27 § 1 u.p.e.a. i być sporządzony według ustalonego wzoru, jak stanowi z kolei art. 26 § 1 u.p.e.a. W niniejszej sprawie zdaniem organu ww. tytuł wykonawczy spełnia wszystkie wymogi wynikające z art. 27 u.p.e.a. Przedmiotowy tytuł wykonawczy został sporządzony zgodnie ze wzorem określonym w rozporządzeniu Ministra Finansów z dnia 08.08.2016 r. w sprawie wzorów tytułów wykonawczych stosowanych w egzekucji administracyjnej (Dz.U. z 2018 r. poz. 850) i zawiera wszystkie elementy określone w art. 27 u.p.e.a. Ww. tytuł wykonawczy został zatem prawidłowo wystawiony przez wierzyciela, co skutkowało zaopatrzeniem przez organ egzekucyjny klauzulą i skierowaniu go do egzekucji administracyjnej.

Tytuł wykonawczy o nr [...] z dnia 28.02.2019 r. zawiera swój indywidualny numer (poz. 1) oraz datę wystawienia (poz. 2). Prawidłowo wypełniono część A.1 ww. tytułu wykonawczego, tj. wskazano: nazwisko zobowiązanego (poz. 4), adres zobowiązanego (poz. 5, 6, 7, 8, 9, 10, 12, 13, 14) oraz NIP (poz. 15) i PESEL (poz. 16), wypełniając tym samym dyspozycję zawartą w art. 27 § 1 pkt 2 u.p.e.a.

Odnosząc się zaś do części E tytułów wykonawczych, organ zauważył, że wierzyciel wskazał treść podlegającego egzekucji obowiązku (poz. 2), podstawę prawną tego obowiązku (poz. 3). W dalszej części organ wskazał, że w przedmiotowych tytułach wykonawczych prawidłowo wskazano: kwadrat 7: "odsetek nie pobiera się" (poz. 6). Wypełniono również dalsze pozycje części E1 tytułu wykonawczego.

Przedmiotowy tytuł wykonawczy zawiera wszystkie pouczenia oraz informację o dacie doręczenia zobowiązanemu upomnienia, wymagane zgodnie z treścią art. 27 § 1 pkt 8, 9 i 12 u.p.e.a. Określono również wysokość dochodzonych należności.

Odpis ww. tytułu wykonawczego został skutecznie doręczony w dniu 17.04.2019 r. Zgłaszając ww. zarzut nie wskazał skarżący na czym wada tytułów wykonawczych miałaby polegać.

Ponadto odnosząc się do wniosku o zawieszenie postępowania egzekucyjnego do czasu rozstrzygnięcia zażalenia z dnia 04.10.2019 r., Dyrektor Izby Administracji Skarbowej zauważył, iż zgodnie z art. 35 § 1 u.p.e.a zgłoszenie przez zobowiązanego zarzutu w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej na podstawie art. 33 § 1 pkt 1-7, 9 i 10 u.p.e.a. zawiesza postępowanie egzekucyjne do czasu wydania ostatecznego postanowienia w przedmiocie zgłoszonego zarzutu, o ile wierzyciel po otrzymaniu zarzutu nie wystąpi z uzasadnionym wnioskiem o podjęcie zawieszonego postępowania egzekucyjnego. W omawianej sprawie wnioskami nr [...] z dnia 23.05.2019 r. oraz nr [...] z dnia 24.05.2019 r. wierzyciel wystąpił z uzasadnionym wnioskiem o podjęcie zawieszonego postępowania egzekucyjnego. O fakcie tym Naczelnik Urzędu Skarbowego w S. zawiadomił skarżącego pismem nr [...]z dnia 04.06.2019 r.

Odnosząc się do zarzutu braku podstaw prawnych i faktycznych do wydania postanowienia, podkreślenia wymaga, iż zgodnie z art. 124 § 2 K.p.a., zaskarżone postanowienie wydane zostało zgodnie z obowiązującymi w tym zakresie przepisami prawa, w tym ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji oraz Kodeksu postępowania administracyjnego. Zawiera ponadto wszystkie składniki struktury postanowienia administracyjnego wymienione w art. 124 § 1 i § 2 K.p.a., w tym zarówno uzasadnienie prawne jak i faktyczne.

Nie zgadzając się z powyższym rozstrzygnięciem Skarżący złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku na ww. postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej.

W treści skargi Skarżący podniósł, że zaskarżone postanowienie nie ma uzasadnionych podstaw prawnych i faktycznych. Skarżący wniósł o uwzględnienie skargi poprzez uchylenie zaskarżonego orzeczenia wobec stwierdzenia naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, ewentualnie na wypadek uznania, iż zachodzi potrzeba przeprowadzenia postępowania dowodowego w całości lub w znacznej części o uchylenie zaskarżonego orzeczenia w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania organowi pierwszej instancji, a także o zasądzenie od organu na rzecz Skarżącego kosztów postępowania według norm przepisanych.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor IAS wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:

Skarga nie jest zasadna.

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r, - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2019 r., poz. 2167) kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów lub czynności wymienionych w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. jedn. Dz.U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm. - dalej jako "p.p.s.a."), sprawowana jest w oparciu o kryterium zgodności z prawem.

W świetle art. 3 § 2 pkt 3 p.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, z wyłączeniem postanowień wierzyciela o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu oraz postanowień, przedmiotem których jest stanowisko wierzyciela w sprawie zgłoszonego zarzutu.

W wyniku takiej kontroli postanowienie może zostać uchylone w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia okoliczności mogących być podstawą wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a, b i c) p.p.s.a.).

Przeprowadzając taką kontrolę stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Oznacza to, że bierze pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, a także wszystkie przepisy, które powinny znaleźć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, niezależnie od żądań i wniosków podniesionych w skardze -w granicach sprawy, wyznaczonych rodzajem i treścią zaskarżonego aktu.

Należy również wskazać, że w myśl art. 119 pkt 3 p.p.s.a. sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie.

Przenosząc określone w przepisach p.p.s.a. kryteria oceny zaskarżonego aktu administracyjnego na grunt przedmiotowej sprawy, Sąd uznał, iż zaskarżone postanowienie nie narusza przepisów prawa, w stopniu dającym podstawę do jego uchylenia.

Przedmiotem kontroli w niniejszej sprawie jest postanowienie z dnia 14 listopada 2019 r., którym Dyrektor IAS utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika US z dnia 10 września 2019 r. w przedmiocie zarzutów dotyczących prowadzenia postępowania egzekucyjnego na podstawie przedmiotowego tytułu wykonawczego z dnia 28 lutego 2019 r.

Zarzuty w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego są podstawowym środkiem służącym ochronie interesów zobowiązanego w postępowaniu egzekucyjnym. Zarzuty te, zgodnie z art. 27 § 1 pkt 9 u.p.e.a., zobowiązany może zgłosić do organu egzekucyjnego w terminie 7 dni od daty doręczenia mu odpisu tytułu wykonawczego.

Przesłanki, które stanowią podstawę wniesienia zarzutów enumeratywnie wymienia art. 33 u.p.e.a., zaś procedurę postępowania przy rozpatrywaniu zgłoszonych zarzutów regulują przepisy art. 34 u.p.e.a.

I tak, zgodnie z art. 33 § 1 u.p.e.a., podstawą zarzutu w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej może być:

wykonanie lub umorzenie w całości albo w części obowiązku, przedawnienie, wygaśnięcie albo nieistnienie obowiązku;

odroczenie terminu wykonania obowiązku albo brak wymagalności obowiązku z innego powodu, rozłożenie na raty spłaty należności pieniężnej;

3) określenie egzekwowanego obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku

wynikającego z orzeczenia, o którym mowa w art. 3 i 4;

błąd co do osoby zobowiązanego;

niewykonalność obowiązku o charakterze niepieniężnym;

niedopuszczalność egzekucji administracyjnej lub zastosowanego środka egzekucyjnego;

brak uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia, o którym mowa w art. 15 § 1;

zastosowanie zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego;

prowadzenie egzekucji przez niewłaściwy organ egzekucyjny;

niespełnienie w tytule wykonawczym wymogów określonych w art. 27.

Stosownie do art. 34 § 1 u.p.e.a., zarzuty zgłoszone na podstawie art. 33 pkt 1-7, 9, 10, organ egzekucyjny rozpatruje po uzyskaniu stanowiska wierzyciela w zakresie zgłoszonych zarzutów, z tym że w zakresie zarzutów, o których mowa w art. 33 § 1 pkt 1-5 i 7, stanowisko wierzyciela jest dla organu egzekucyjnego wiążące.

Zgodnie natomiast z art. 34 § 4 u.p.e.a. organ egzekucyjny, po otrzymaniu ostatecznego postanowienia w sprawie stanowiska wierzyciela lub postanowienia o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu, wydaje postanowienie w sprawie zgłoszonych zarzutów, a jeżeli zarzuty są uzasadnione - o umorzeniu postępowania egzekucyjnego albo o zastosowaniu mniej uciążliwego środka egzekucyjnego.

Z przywołanej regulacji wynika, że istotnym elementem omawianej procedury jest uzyskanie przez organ egzekucyjny stanowiska wierzyciela, który musi być powiadomiony o złożeniu zarzutów przez zobowiązanego. Stanowisko wierzyciela, w przypadku gdy zarzuty są oparte na przesłankach określonych w art. 33 § 1 pkt 1-5 i 7 u.p.e.a, jest wiążące dla organu egzekucyjnego, co oznacza, że organ ten nie jest uprawniony do prowadzenia postępowania wyjaśniającego, w celu ustalenia istnienia podstaw do uwzględnienia zarzutu i do obalenia w ten sposób stanowiska wierzyciela. Należy podkreślić, iż funkcją zarzutów wnoszonych na podstawie art. 33 § 1 pkt 1-5 u.p.e.a jest doprowadzenie do wydania rozstrzygnięcia o charakterze merytorycznym, odnoszącego się bezpośrednio do zakresu obowiązków zobowiązanego. Zadaniem organu egzekucyjnego jest wyłącznie stosowanie przymusu egzekucyjnego w celu doprowadzenia do wykonania obowiązku ustalonego przed wszczęciem postępowania egzekucyjnego.

W odniesieniu do przyczyn związania organu egzekucyjnego stanowiskiem wierzyciela, podkreślenia wymaga, że regulacja taka nie występuje w przypadku innych środków prawnych. W orzecznictwie wskazuje się, że wyjaśnienie tej kwestii znajduje się w unormowaniu zawartym w art. 29 § 1 in fine u.p.e.a. Przepis ten stanowi, że organ egzekucyjny bada z urzędu dopuszczalność egzekucji administracyjnej; organ ten nie jest natomiast uprawniony do badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym. Obie normy prawne ustanawiają wyraźną granicę między postępowaniem rozpoznawczym, a egzekucyjnym oraz zakreślają granice uprawnień organów egzekucyjnych. Relacja między unormowaniem zawartym w art. 29 § 1 u.p.e.a. a podstawami zarzutów określonymi w art. 33 § 1 pkt 1-5 u.p.e.a. sprawia więc, że organ egzekucyjny zobowiązany jest nie uwzględnić zarzutów w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej, gdy wierzyciel, zajmując merytoryczne stanowisko, nie potwierdzi zasadności stawianych przez zobowiązanego zarzutów (por. wyrok NSA z dnia 5 kwietnia 2016 r. sygn. akt II FSK 1135/14, publ. Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych, orzeczenia.nsa.gov.pl).

Należy również zwrócić uwagę, że rozpoznając zażalenie na postanowienie organu egzekucyjnego w przedmiocie zarzutów, organ odwoławczy również jest związany stanowiskiem wierzyciela. Uprawnienie organu sprawującego nadzór nad egzekucją administracyjną (art. 23 § 2 u.p.e.a.) nie stwarza podstawy do kontroli przez egzekucyjny organ odwoławczy (organ nadzorujący) stanowiska wierzyciela w sprawie zgłoszonych zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym (por. postanowienie NSA z dnia 24 maja 2004 r., sygn. akt FW 4/04, LEX nr 160593; wyroki NSA z dnia 17 czerwca 2009 r., sygn. akt II FSK 333/08, LEX nr 512828 i z dnia 14 listopada 2006 r., sygn. akt II FSK 1480/05, LEX nr 289067).

Mając powyższe na uwadze Sąd stwierdził, że organ odwoławczy zasadnie uznał podniesione przez Skarżącego zarzuty z art. 33 § 1 pkt 1, 3, 4, 6, 7, 8, 10 u.p.e.a. związane z prowadzoną egzekucją na podstawie wskazanego tytułu wykonawczego z dnia 28.02.2019r. za bezzasadne. Dodatkowo nie zasługiwał na uwzględnienie zarzut zażalenia, że postanowienie Naczelnika US wydane zostało bez podstawy prawnej i faktycznej. Naczelnik US rozpatrzył zarzuty Skarżącego na podstawie art. 34 § 4 u.p.e.a. będącym - w ocenie Sądu - właściwym przepisem w tej sytuacji. Z kolei stan faktyczny opisany w zaskarżonym postanowieniu był oparty na dokumentacji zgromadzonej w aktach sprawy, w tym na wniesionym przez Skarżącego piśmie zawierającym zarzuty.

Przechodząc do oceny poszczególnych zarzutów Skarżącego Sąd w pierwszej kolejności stwierdził, że w sprawie nie doszło do naruszenia art. 33 § 1 u.p.e.a. Zgodnie ze stanowiskiem wierzyciela, przedmiotowy tytuł wykonawczy z dnia 28 lutego 2019r. został wystawiony na podstawie mandatu karnego kredytowego z dnia 21 września 2016r. Mandat ten został przez skarżącego przyjęty, co potwierdza jego czytelny podpis. Z dniem podpisania mandatu, doszło do jego uprawomocnienia, co wynika z art. 98 § 3 ustawy z dnia 24 sierpnia 2001 r. kodeks postępowania w sprawach o wykroczenia (Dz.U. z 2019r., poz. 1120). Zgodnie z art. 45 § 3 kodeksu wykroczeń, mandat karny może być dochodzony przez 3 lata liczone od dnia uprawomocnienia się mandatu. Zatem wierzyciel zgodnie ze stanem faktycznym wskazał, że na dzień wystawienia ww. tytułu wykonawczego obowiązek z niego wynikający był wymagalny i nie był przedawniony. Należność nie została uregulowana. Nie została także wydana decyzja o umorzeniu ww. zobowiązania. Obowiązek nie wygasł również z żadnego innego powodu. Nie odnotowano żadnej wpłaty na poczet zobowiązania.

W kwestii zarzutu określenia egzekwowanego obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z orzeczenia, wniesionego na podstawie art. 33 § 1 pkt 3 u.p.e.a. organ odwoławczy zasadnie stwierdził, iż zarzut ten nie zasługuje na uwzględnienie- bowiem jako podstawę prawną obowiązku wskazano mandat karny o nr [...]. W związku z powyższym, porównanie treści przedmiotowego tytułu wykonawczego z ww. mandatem powoduje, iż obowiązek określony w przedmiotowym tytule wykonawczym nie budzi wątpliwości co do tożsamości obowiązku wynikającego z mandatu.

Nie jest również zasadny zarzut z art. 33 § 1 pkt 4 u.p.e.a. dotyczący błędu co do osoby zobowiązanej, bowiem przedmiotowy tytuł wykonawczy jak i ww. mandat bezsprzecznie wskazują na Skarżącego.

Zarzut z art. 33 § 1 pkt. 6 u.p.e.a. dotyczący niedopuszczalności egzekucji administracyjnej lub zastosowanego środka egzekucyjnego również nie zasługuje na uwzględnienie. W omawianym przepisie chodzi o niedopuszczalność egzekucji z przyczyn formalnych, nie merytorycznych, które podlegają ocenie organu w ramach zarzutów z art. 33 § 1 pkt 1 i 2 ww. ustawy. Na mocy art. 2 § 1 pkt 2 u.p.e.a. egzekucji administracyjnej podlegają grzywny i kary pieniężne wymierzone przez organy administracji publicznej. Naczelnik US jest organem uprawnionym do dochodzenia tego obowiązku na drodze przymusu administracyjnego, a wobec podatnika nie mają zastosowania wyłączenia podmiotowe wymienione w art. 14 u.p.e.a. Tytuł wykonawczy z dnia 04.03.2019r. spełnia również wymogi określone prawem, co jest przedmiotem badania w zakresie zgłoszonego przez zobowiązanych zarzutu z art. 33 § 1 pkt 10 u.p.e.a. Nie ulega zatem wątpliwości Sądu, że zarzut niedopuszczalności egzekucji administracyjnej nie zasługuje na uwzględnienie.

Nie jest również uzasadniony zarzut niedopuszczalności zastosowanego środka egzekucyjnego, gdyż zastosowany wobec majątku Skarżącego środek egzekucyjny w postaci zajęcia wierzytelności pieniężnej jest wymieniony w art. 1a pkt 12 lit. a u.p.e.a. W myśl art. 7 u.p.e.a. dopuszczalne jest stosowanie wyłącznie tych środków egzekucyjnych, które zostały w powołanym artykule wymienione. Zatem zajęcie ww. wierzytelności jest dopuszczalne w egzekucji należności pieniężnych.

Organ odwoławczy prawidłowo również stwierdził, że zarzut z art. 33 § 1 pkt 7 u.p.e.a. odnośnie braku uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia, o którym mowa w art. 15 § 1 u.p.e.a. w okolicznościach rozpoznawanej sprawy nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem z akt sprawy wynika, że wierzyciel doręczył skarżącemu upomnienie w dniu 10.10.2017r.

Zdaniem Sądu, odnośnie postawionego zarzutu zastosowania zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego (art. 33 § 1 pkt 8 u.p.e.a.) Dyrektor IAS zasadnie uznał go za nieuzasadniony, bowiem jak wskazuje art. 7 § 2 u.p.e.a., organ egzekucyjny stosuje środki egzekucyjne, które prowadzą bezpośrednio do wykonania obowiązku, a spośród kilku takich środków - środki najmniej uciążliwe dla zobowiązanego. Wybór środka egzekucyjnego wymienionego w art. 1a pkt. 12 lit. a w postaci zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego realizuje zasadę celowości opisaną w art. 7 § 2 u.p.e.a., tj. podejmowania w postępowaniu egzekucyjnym takich postanowień i czynności, które zmierzają najprostszą drogą do wykonania przez stronę zobowiązaną spoczywającego na niej obowiązku. Ponadto organ egzekucyjny wskazał, że zajęcie było nieskuteczne, a Skarżący nie wskazał składnika majątku, z którego prowadzenie egzekucji byłoby dla niego mniej uciążliwe.

W opinii Sądu, organ odwoławczy właściwie uznał również za niezasadny zarzut z art. 33 § 1 pkt 10 u.p.e.a. niespełniania przez ww. tytuł wykonawczy wymogów formalnych określonych w art. 27 u.p.e.a. Wskazując na treść art. 26 § 1 i § 5 pkt 1, art. 27 § 1 i art. 32 u.p.e.a., organ zasadnie stwierdził, że tytuł wykonawczy spełnia wszystkie wskazane wymogi, bowiem został sporządzony zgodnie ze wzorem określonym w rozporządzeniu Ministra Finansów z dnia 08.08.2016r. i zawiera wszystkie elementy określone w art. 27 u.p.e.a. Wskazany tytuł wykonawczy został prawidłowo wystawiony; został właściwie podpisany przez osobę do tego upoważnioną, co skutkowało zaopatrzeniem go przez organ egzekucyjny w klauzulę wykonalności i skierowaniu do egzekucji administracyjnej.

Mając powyższe na uwadze Sąd stwierdził, że zaskarżone postanowienie wydane zostało zgodnie z obowiązującymi w tym zakresie przepisami prawa, w tym ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji oraz Kodeksu postępowania administracyjnego i zawiera rozstrzygnięcie wszystkich kwestii poruszonych w zażaleniu. Zaskarżone postanowienie zawiera ponadto wszystkie elementy postanowienia wymienione w art. 124 § 1 i § 2 kpa, w tym zarówno uzasadnienie prawne jak i faktyczne.

Z tych wszystkich względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, na mocy art. 151 p.p.s.a. skargę jako nieuzasadnioną oddalił.