Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt II SA/Wa 1160/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2019-12-05 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6190 Służba Cywilna, pracownicy mianowani, nauczyciele
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2018 poz 1302
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r.  Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity
article: art.127
journal: Dz.U. 2017 poz 2203
law: Ustawa z dnia 27 października 2017 r. o finansowaniu zadań oświatowych

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Andrzej Góraj (spr.), Sędzia WSA Andrzej Wieczorek, Asesor WSA Joanna Kruszewska-Grońska, , Maria Zawada, Protokolant specjalista, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 grudnia 2019 r. sprawy ze skargi B. L. na decyzję Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia [...] marca 2019 r. nr [...] w przedmiocie odmowy nadania stopnia nauczyciela dyplomowanego oddala skargę


UZASADNIENIE

Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego decyzją z [...] marca 2019 r. utrzymał w mocy własną decyzję z [...] grudnia 2018 r. o odmowie nadania B.L. stopnia nauczyciela dyplomowanego.

W uzasadnieniu wyjaśniono, że w wyniku rozpatrzenia wniosku Pana B.L., nauczyciela gry na trąbce w Zespole Państwowych Szkól Muzycznych Nr [...] w W., ponownie dokonano oceny zgodności z prawem czynności podjętych w postępowaniu kwalifikacyjnym o nadanie stopnia nauczyciela dyplomowanego. Po zapoznaniu się z uwagami zawartymi we wniosku oraz po przeanalizowaniu dokumentacji pracy Komisji nie stwierdzono jednak uchybień formalno-prawnych w postępowaniu Komisji Kwalifikacyjnej Nr [...] z dnia [...] listopada 2018 r. Nie zaistniały zatem w ocenie organu podstaw do unieważnienia czynności Komisji i uchylenia decyzji wydanej przez Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego.

W odpowiedzi na zarzut z wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy organ przytoczył zapisy z kart punktacyjnych poszczególnych członków Komisji:.

1. Pani R.G. - ekspert w zakresie gry na trąbce - "Pomimo dostarczenia dokumentów potwierdzających spełnienie wymagań koniecznych do uzyskania stopnia nauczyciela dyplomowanego (brak opisu uzyskanych efektów we wszystkich punktach), Pan B. L. nie potrafił potwierdzić podczas rozmowy kwalifikacyjnej swoich kompetencji jako muzyk - instrumentalista - nauczyciel. Odpowiedzi były nieadekwatne do zadawanych pytań, a brak precyzji w wypowiedziach powodował wrażenie kompletnej nieznajomości tematu. Wrażenie takie potęgował zbytni kolokwializm wypowiedzi, nieprzystający do sytuacji."

2. Pani E.R. - ekspert w zakresie gry na flecie - "Przedstawiona dokumentacja zawiera szczegółowe opisy podejmowanych działań, dość pobieżną analizę oraz brak uzyskania efektów. W rozmowie Nauczyciel miał problem ze zrozumieniem pytań. W wyniku moderowania wypowiedzi przez ekspertów odpowiedzi Nauczyciela nadal były niewyczerpujące na podjęte zagadnienia metodyczne. Styl wypowiedzi oraz używanie języka polskiego i budowy zdania były zbyt kolokwialne."

3. J.K. - ekspert w zakresie edukacji wczesnoszkolnej - "Pan B., mimo dokumentacji, która nie w pełni spełnia _ wymagania (brak wskazania uzyskanych efektów) nie: odpowiedział na żadne pytanie zadane przez Komisję. Brak precyzji odpowiedzi. Nie rozwinął odpowiedzi mimo pomocy członków Komisji i dodatkowych naprowadzających pytań. Na pytanie o współpracę z rodzicami odpowiedział tylko, że miał dobry kontakt z rodzicami ucznia i informował o postępach. Brak znajomości tematu,"

4. K.S. - wicedyrektor ZPSM Nr [...] w W.- "Na jasno sformułowane pytania członków Komisji nauczyciel nie potrafił udzielić odpowiedzi. Forma i sposób wypowiedzi w znacznym stopniu odbiegają od przyjętych norm w szkolnictwie. Nauczyciel mówił nie na temat, nie wykazał się wiedzą."

5. A.W. - wizytator CEA w regionie [...]- (przedstawiciel organu sprawującego nadzór pedagogiczny) - Przedłożona dokumentacja nie zawiera wymaganego wskazania wniosków wynikających z podjętych działań podczas stażu na stopień nauczyciela dyplomowanego. Podczas rozmowy z ekspertami Pan B.L. nie potrafił udzielić merytorycznie poprawnej odpowiedzi na ani jedno postawione pytanie."

Organ podkreślił, ze przytoczone uzasadnienia z indywidualnych kart punktacyjnych (stosowanych w procedurze - nie są one wymagane rozporządzeniem MEN) istotnie zawierają uwagi dotyczące nazbyt potocznego języka używanego w wypowiedziach Pana B.L.. Procedura awansu zawodowego dotyczy nauczycieli, czyli osób od których wymaga się poprawności językowej w codziennej pracy dziećmi i młodzieżą (wspomniane normy przyjęte w szkolnictwie), dla których każdy nauczyciel powinien stanowić wzór (także w kwestii używanego języka).

Organ przytoczył też zapis uzasadnienia rozstrzygnięcia Komisji: - "Pan B.L.podczas rozmowy z ekspertami nie potrafił potwierdzić swoich kompetencji jako nauczyciel instrumentalista. Odpowiedzi nieadekwatne do zadawanych pytań, a brak precyzji wypowiedzi powodował wrażenie nieznajomości tematu. Nie rozwinął wypowiedzi mimo pomocy członków Komisji i dodatkowych, naprowadzających pytań." Ponadto kluczowa według organu jest notatka protokolanta umieszczona pod zapisem rozmowy z Nauczycielem: "Zapisane odpowiedzi na pytania zawierają cytaty dosłowne, ponieważ chaotyczna wypowiedź nauczyciela, użycie kolokwializmów i stałe odbieganie od tematu nie pozwoliły na prawidłowe protokołowanie."

Skargę do tut. Sądu od powyższej decyzji wywiódł B.L..

Zaskarżonej decyzji zarzucił:

- Naruszenie art. 138 § 1 pkt 1 Ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tj. Dz. U. z 2018 r. poz. 2096 z późn. zm., dalej "k.p.a.") w związku z art. 9b ust. 6 w zw. z art. 9h ust. 2 Ustawy z dnia 26 stycznia 1982 r. Karta Nauczyciela (t.j. Dz. U. z 2018 r. poz. 967 z późn. zm., dalej jako "Karta Nauczyciela") poprzez błędne zastosowanie polegające na utrzymaniu w mocy decyzji Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia [...] grudnia 2018 roku., nr: [...] o odmowie nadania stopnia nauczyciela dyplomowanego, podczas gdy;

- ze względu na uchybienia proceduralne w pracach Komisji Kwalifikacyjnej nr [...] dla nauczycieli ubiegających się o awans na stopień nauczyciela dyplomowanego w dniu 19 listopada 2018 roku w postępowaniu o nadanie Skarżącemu stopnia awansu zawodowego organ sprawujący nadzór nad działaniami komisji winien był uchylić decyzję Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia [...] grudnia 2018 roku., nr: [...]oraz stwierdzić nieważność czynności Komisji Kwalifikacyjnej nr [...] dla nauczycieli ubiegających się o awans na stopień nauczyciela dyplomowanego w dniu [...] listopada 2018 roku;

- Naruszenie § 12 ust. 3 Rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 26 lipca 2018 r. w sprawie uzyskiwania stopni awansu zawodowego przez nauczycieli (Dz. U. poz. 1574, dalej również jako "Rozporządzenie"), poprzez jego niewłaściwe niezastosowanie, a to oparcie rozstrzygnięcia w sprawie wydawania akceptacji przez komisję kwalifikacyjną na przesłance używanego przez nauczyciela języka (sposobie wysławiania się),

- podczas gdy, rzeczone Rozporządzenie w żadnym jego miejscu nie wskazuje, iż na rozstrzygnięcie komisji kwalifikacyjnej w sprawie uzyskania, bądź nie uzyskania akceptacji ma wpływ używany przez nauczyciela język w rozmowie, dokonywanej na podstawie art 12 ust. 3 Rozporządzenia, co skutkowało odmową przyznania Skarżącemu akceptacji komisji kwalifikacyjnej, a w konsekwencji wydaniem decyzji utrzymującej w mocy decyzję odmawiającą nadania stopnia nauczyciela dyplomowanego Skarżącemu;

- Naruszenie § 14 ust. 1 pkt. 4) Rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 26 lipca 2018 r. w sprawie uzyskiwania stopni awansu zawodowego przez nauczycieli (Dz. U. poz. 1574, dalej również jako "Rozporządzenie") poprzez niewłaściwe sporządzenie przez Komisję Kwalifikacyjną nr [...] protokołu z przebiegu prac komisji, polegające na zawarciu w protokole z posiedzenia z dnia [...] listopada 2018 roku sprzecznych informacji względem informacji zawartych w uzasadnieniu jednostkowych ocen przyznanych Skarżącemu;

- podczas gdy, z ww. przepisu Rozporządzenia wynika, iż w protokole z przebiegu pracy komisji kwalifikacyjnej powinny się znaleźć pytania zadane przez komisję nauczycielowi oraz informacje o udzielonych odpowiedziach;

- Naruszenie art. 7, art. 77 i art. 107 § 3 k.p.a. poprzez brak wszechstronnego rozważenia materiału sprawy przez organ I i II instancji i niedostrzeżenie uchybień proceduralnych w pracach Komisji Kwalifikacyjnej nr [...] dla nauczycieli ubiegających się o awans na stopień nauczyciela dyplomowanego w dniu [...] listopada 2018 roku, jaki również nieprawidłowe sporządzenie uzasadnienia decyzji Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia [...] marca 2019 roku, znak: [...]poprzez zaniechanie przez organ II instancji odniesienia się do zarzutów postawionych przez Skarżącego we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy z dnia [...] lutego 2019 roku, które to uchybienie z kolei uniemożliwia wykonanie kontroli instancyjnej, a w konsekwencji bezzasadne wydanie decyzji utrzymującej w mocy decyzję o odmowie nadania skarżącemu stopnia nauczyciela dyplomowanego;

- Naruszenie art. 6 k.p.a. poprzez niezastosowanie zasady, że organy administracyjne działają na podstawie przepisów prawa;

- Naruszenie art. 65 ust. 1 Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. (Dz. U. Nr 78, poz. 483 z późn. zm.) polegające na naruszeniu zasady wolności wykonywania zawodu poprzez oparcie decyzji przez organ administracyjny I i II instancji na pozaprawnych przesłankach ograniczających Skarżącemu wolność wykonywania zawodu, tj. nauczyciela dyplomowanego;

- podczas gdy, organy administracyjne działają, zgodnie z art. 6 k.p.a. na podstawie przepisów prawa, a wobec ustalenia, iż Komisja Kwalifikacyjna nr [...] dla nauczycieli ubiegających się o awans na stopień nauczyciela dyplomowanego w dniu [...] listopada 2018 roku oparła rozstrzygnięcie na przesłance używanego przez 3 i nauczyciela języka, która to przesłanka nie występuje w Rozporządzeniu Ministra Edukacji Narodowej z dnia 26 lipca 2018 r. w sprawie uzyskiwania stopni awansu zawodowego przez nauczycieli, organy winny stwierdzić nieważność czynności ww. Komisji.

W związku z powyższym na zasadzie art. 145 § 1 pkt 1 PPSA w zw. z art. 135 PPSA, niniejszym wniósł o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji Wiceprezesa Rady Ministrów Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia [...] marca 2019 roku, znak; [...], oraz poprzedzającej jej decyzji Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia [...] grudnia 2018 r., nr: [...] w przedmiocie odmowy nadania stopnia nauczyciela dyplomowanego.

W uzasadnieniu strona rozwinęła powyższe zarzuty podkreślając, że komisja kwalifikacyjna, w sposób niemający oparcia w przepisach prawa, odmówiła udzielenia akceptacji skarżącemu, a to na podstawie używania przez niego języka potocznego i to pomimo tego, iż przepisy ww. Rozporządzenia nie znajdują takiej podstawy do rozstrzygnięcia komisji kwalifikacyjnej.

Skarżący zwrócił także szczególną uwagę na sam sposób sformułowania pytań w czasie rozmowy.

Wreszcie skarżący podał, że Konstytucja Rzeczpospolitej Polskiej gwarantuje każdemu obywatelowi wolność wykonywania zawodu (art. 65 ust. 1 Konstytucji RP). O ile zatem zrozumiałe jest ustawowe regulowanie niektórych zawodów (np. zawodu lekarza, lekarza dentysty), a to ze względu na wyższe wartości, takie jak życie czy zdrowie człowieka, czy też w przypadku nauczycieli (Karta Nauczyciela) reglamentacja warunkuje pewien merytoryczny poziom kształcenia kolejnych pokoleń, to jednak w żadnym z tych przypadków nie może mieć miejsca sytuacja arbitralnego ograniczenia dostępu do zawodu, w oparciu o pozaprawne kryterium "normy zwyczajowej".

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

zgodnie z treścią przepisu art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2018 r., poz. 2107 z późn. zm.) Sąd Administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem skarżonej decyzji administracyjnej. Jest więc to kontrola legalności rozstrzygnięcia zapadłego w postępowaniu administracyjnym, z punktu widzenia jego zgodności z prawem materialnym i procesowym. Oceniając przedmiotową decyzję według powyższych kryteriów, uznać należy, iż nie narusza ona prawa.

Istota sprawy w niniejszym postępowaniu sprowadzała się do oceny tego, czy organ poruszał się w granicach prawa przy wydawaniu skarżonego rozstrzygnięcia.

W pierwszej kolejności należało wyjaśnić, ze organ postąpił prawidłowo procedując w oparciu o przepisy rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z 26 marca 2013 r. w sprawie uzyskiwania stopnia awansu zawodowego przez nauczycieli (Dz.U z 2013r. poz.393). W myśl bowiem art. 127 ustawy z 27 października 2017 r. o finansowaniu zadań oświatowych do spraw wszczętych przed 1 września 2018 r. stosuje się przepisy dotychczasowe. Skoro więc niniejsze postępowanie zainicjował wniosek z 10 lipca 2018 r. to sprawa nie mogła być procedowana w oparciu o aktualne rozporządzenie z 26 lipca 2018 r. w sprawie uzyskiwania stopni awansu zawodowego przez nauczycieli.

Co zaś się już tyczy meritum sprawy, to kluczowe znaczenie ma tu norma § 12 ust. 3 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z 26 marca 2013 r. w sprawie uzyskiwania stopnia awansu zawodowego przez nauczycieli (Dz.U z 2013 r. poz. 393). Z zapisu tej regulacji wynika, iż jednym z kryteriów od którego zależy uwzględnienie wniosku o awans na stopień nauczyciela dyplomowanego, jest analiza dorobku zawodowego nauczyciela, dokonywana przez Komisję Kwalifikacyjną po przeprowadzonej rozmowie podczas której, nauczyciel odpowiada na pytania członków komisji.

Jakość udzielonych odpowiedzi na zadawane pytania, rzutuje więc bezpośrednio na końcową ocenę wyrażoną w decyzji administracyjnej. W ocenie tut. Sadu chodzi tu o jakość odpowiedzi zarówno merytoryczną, jak też jakość językową. Oczywistym jest, że nauczyciel (niezależnie od wykładanego przedmiotu), winien całą swoją postawą, zachowaniem i językiem, dawać jak najlepszy przykład uczniom. Winien bowiem w każdej powyższych sfer kształtować w możliwie najlepszy sposób uczniów. To zaś uzasadnia tezę, że organ wydając skarżoną decyzję, był uprawniony do tego, aby poddać ocenie także sposób wysławiania się kandydata na stopień nauczyciela dyplomowanego. Dokonując oceny w tym zakresie organ nie naruszył więc przepisów prawa.

Niezależnie od powyższego, nie sposób pominąć też tego, iż jak podniósł organ, ów kolokwializm języka nauczyciela i "stałe odbieganie od tematu", stało na przeszkodzie w weryfikacji kwestii o charakterze merytorycznym. Jeśli zaś Komisja Kwalifikacyjna, wskutek w/w niedoskonałości w artykułowaniu odpowiedzi przez nauczyciela, nie jest w stanie przeanalizować wszystkich przesłanek opisanych w § 12 ust. 3 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z 26 marca 2013 r. w sprawie uzyskiwania stopnia awansu zawodowego przez nauczycieli (Dz.U z 2013 r. poz.393), to oczywistym jest, że nie może też wydać pozytywnego dla nauczyciela rozstrzygnięcia.

Rozpoznając niniejszą skargę tut. Sąd nie dopatrzył się także pozostałych uchybień zarzucanych przez stronę. W szczególności podkreślenia wymaga okoliczność, iż w aktach administracyjnych znajduje się protokół z rozmowy przeprowadzonej przez Komisję Kwalifikacyjną z nauczycielem. W protokole tym zapisano zaś zarówno pytania zadawane nauczycielowi, jak też udzielane przez niego odpowiedzi. Jeśli natomiast skarżący uważał, że protokół ten nie odzwierciedla w pełni treści przeprowadzonej rozmowy, to winien wnosić o jego sprostowanie lub uzupełnienie. Skoro jednak nie uczynił tego, to na obecnym etapie postępowania utracił możliwość skutecznego kwestionowania zawartości owego protokołu.

Uznać także należało, ze organ przy ponownym rozpoznawaniu sprawy w sposób wystarczająco szczegółowy odniósł się do zarzutów odwołania i wyjaśnił motywy rozstrzygnięcia.

Nadto realia niniejszej sprawy nie pozwalają na przyjęcie, że doszło do naruszenia art. 65 ust.1 Konstytucji RP. Skarżone rozstrzygniecie nie pozbawia przecież skarżącego prawa do wykonywania zawodu nauczyciela.

Na marginesie dodania wymagało także to, że organ nie naruszył wskazanych w skardze przepisów rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z 26 lipca 2018 r. w sprawie uzyskiwania stopni awansu zawodowego przez nauczycieli. Jak to już bowiem wyjaśniono na wstępie niniejszych rozważań, ten akt prawny, nie był podstawą rozstrzygania przez organ.

W tym stanie sprawy, nie podzielając argumentów zawartych w złożonej skardze, oraz uznając iż organ w sposób prawidłowy zebrał i ocenił materiał dowodowy, oraz iż przy wykonywaniu tych czynności nie naruszył przepisów prawa, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł jak w sentencji wyroku na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 z późn. zm.).