Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 486/09
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2009-06-02 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6170 Adwokaci i aplikanci adwokaccy
Hasła tematyczne: Zawody prawnicze
Skarżony organ: Minister Sprawiedliwości
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 69 ust. 2 w zw. z art. 65 pkt 4 w zw. z art. 76 ust. 1
journal: Dz.U. 2002 nr 123 poz 1058
law: Ustawa z dnia 26 maja 1982 r. Prawo o adwokaturze - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Danuta Szydłowska (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Zbigniew Rudnicki Sędzia WSA Ewa Marcinkowska Protokolant Aneta Stefaniak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 2 czerwca 2009 r. sprawy ze skargi M. L. na decyzję Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] lutego 2007 r. nr [...] w przedmiocie sprzeciwu od wpisu na listę adwokatów 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. stwierdza, że uchylona decyzja nie podlega wykonaniu.


UZASADNIENIE

Uchwałą z dnia [...] grudnia 2006 r. Okręgowa Rada Adwokacka w [...] wpisała M. L. na listę adwokatów tej Izby.

Decyzją z dnia [...] lutego 2007 r. Minister Sprawiedliwości na podstawie art. 69 ust. 2 w zw. z art. 65 pkt 4 w zw. z art. 76 ust. 1 ustawy z dnia 26 maja 1982 r. - Prawo o adwokaturze (Dz. U. z 2002 r., Nr 123, poz. 1058 ze zm.) sprzeciwił się temu wpisowi. W uzasadnieniu wskazał, iż od momentu wpisania M. L. na listę aplikantów adwokackich do dnia rozpoczęcia egzaminu adwokackiego upłynęło jedynie 2 lata, 9 miesięcy i 14 dni, a tym samym nie został zachowany ustawowy trzyipółletni okres odbywania aplikacji, wynikający z art. 76 ust. 1 ustawy - Prawo o adwokaturze. Minister podniósł, iż zarówno ustawa jak i obowiązujący regulamin aplikacji adwokackiej (Uchwała Nr 22/2005 Naczelnej Rady Adwokackiej z dnia 3 września 2005 r. ze zm.) nie określają samego momentu rozpoczęcia aplikacji. Stosowny zapis w tym przedmiocie znajdował się w Regulaminie aplikacji adwokackiej i egzaminu adwokackiego z 2003 r. (§ 1 ust. 3 tekstu jednolitego opracowanego na podstawie uchwały nr 20/03 Naczelnej Rady Adwokackiej z dnia 29 marca 2003 r. w sprawie "Regulaminu aplikacji adwokackiej i egzaminu adwokackiego" oraz uchwały nr 27/03 Naczelnej Rady Adwokackiej z dnia 7 czerwca 2003 r.) obowiązującym podczas odbywania aplikacji przez M. L. i składania egzaminu zawodowego (§ 28 ust. 1 Uchwały Nr 22/2005 Naczelnej Rady Adwokackiej z dnia 3 września 2005 r.).

Zgodnie z § 1 ust. 3 Regulaminu, aplikacja adwokacka rozpoczynała się z dniem złożenia ślubowania. Licząc okres odbywania aplikacji od tego momentu należałoby przyjąć, iż M. L. odbywała aplikację jedynie przez 2 lata, 5 miesięcy i 7 dni . Z indeksu aplikanta adwokackiego M. L. wynika, iż aplikacja adwokacka rozpoczęła się w dniu 1 lipca 2003 r. i licząc od tej daty trwała ona jedynie 2 lata i 5 miesięcy. Nawet gdyby przyjąć, w ślad za art. 78 ustawy w brzmieniu sprzed 10 września 2005 r. (wówczas weszła w życie ustawa z dnia 30 czerwca 2005 r. o zmianie ustawy - Prawo o adwokaturze i niektórych innych ustaw, zmieniająca zasady przeprowadzania egzaminu adwokackiego), że egzamin zawodowy kończył aplikację adwokacką to przy najkorzystniejszej interpretacji, że ostatni dzień egzaminu był ostatnim dniem aplikacji, do wyżej wymienionych okresów należałoby dodać okres 16 dni. W żadnym z przedstawionych wariantów aplikacja adwokacka wnioskodawczyni nie trwała jednak nawet 3 lat.

W konkluzji Minister uznał, iż M. L. nie ukończyła trzyipółletniej aplikacji adwokackiej, a tym samym nie spełniła przesłanki wymaganej przy wpisie na listę adwokatów, określonej w art. 65 pkt 4 w zw. z art. 76 ust. 1 P. o a.

Minister, przywołując orzeczenia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, wskazał, iż nie można przyjąć, że okres aplikacji jest terminem instrukcyjnym i może być dowolnie skracany albowiem aplikacja stanowi podstawową formę przygotowania do podjęcia i wykonywania zawodu adwokata. Co do okresu aplikacji zastosowanie mają przepisy art. 65 w związku z art. 76 ust. 1 oraz 68 Prawa o adwokaturze natomiast art. 5 ustawy z dnia 30 czerwca 2005 r. o zmianie ustawy - Prawo o adwokaturze i innych ustaw w brzmieniu obowiązującym w dniu podjęcia uchwały o dopuszczeniu M. L. do egzaminu i w dniu jego składania przyznawał jedynie organom samorządu zawodowego uprawnienie do przeprowadzenia egzaminu dla tych aplikantów, którzy rozpoczęli szkolenie zawodowe przed wejściem w życie w/w ustawy.

Nadto Minister zauważył, iż przy podjęciu uchwały o dopuszczeniu do egzaminu adwokackiego M. L. nie uzyskała jeszcze zaliczeń wszystkich przedmiotów objętych programem szkolenia co stanowi naruszenie § 21 ust. 3 Regulaminu aplikacji adwokackiej i egzaminu adwokackiego.

W skardze złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie M. L., zwana dalej skarżącą, wniosła o stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji lub jej uchylenie.

Decyzji zarzuciła naruszenie prawa materialnego tj. art. 69 ust. 2 P. o a. w zw. z art. 37 ust. 5 ustawy z dnia 8 sierpnia 1996 r. o Radzie Ministrów poprzez wydanie zaskarżonej decyzji przez Podsekretarza Stanu A. K., § 3 ust. 1 pkt 5 w zw. z § 4 ust. 1 pkt 7 Zarządzenia Ministra Sprawiedliwości nr 241/06/DO w sprawie ustalenia zakresu czynności członków Kierownictwa Ministerstwa Sprawiedliwości, art. 76 ust. 1 P. o a. poprzez błędne przyjęcie, że do czasu odbywania aplikacji adwokackiej nie zalicza się okresu wykonywania przez egzaminowanego aplikanta adwokackiego pod nadzorem wyznaczonego patrona praktyki zawodowej, art. 69 ust. 2 P. o a. poprzez jego błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że podstawą złożenia sprzeciwu może być powołanie się na przepis art. 76 ust. 1 w/w ustawy, podczas gdy przyjęcie prawidłowej wykładni art. 69 ust. 2 prowadzi do wniosku, że sprzeciw uzasadniać mogą tylko okoliczności dotyczące cech kandydata, oraz zarzut naruszenia prawa procesowego tj. art. 7 k.p.a. polegające na nierównym traktowaniu aplikantów adwokackich.

W obszernym uzasadnieniu skarżąca dokonała szczegółowego uzasadnienia poszczególnych zarzutów skargi. Wskazała między innymi, że: sprzeciw do uchwały o wpisie kandydata na listę adwokatów może złożyć osobiście i wyłącznie Minister Sprawiedliwości. Zaskarżoną decyzję podpisał Podsekretarz Stanu A. K.. mimo, iż powołany był Sekretarz Stanu w osobie B. K., która w dniu wydania decyzji pełniła swoją funkcję. Upoważnienie Ministra Sprawiedliwości wydane w formie zarządzenia pozostaje w oczywistej sprzeczności z art. 37.5 ustawy o Radzie Ministrów i rażąco narusza hierarchię aktów prawnych wyrażoną w Konstytucji RP.

Dalej skarżąca wywodzi, iż jako egzaminowany aplikant zdobywała umiejętności praktyczne pod nadzorem patrona i w chwili podejmowania uchwały wypełniła warunek odbycia trzy i pół letniej aplikacji.

Nieprecyzyjność art. 69 ust. 2 P. o .a. budzi uzasadnione wątpliwości co do zgodności z art. 17 Konstytucji, co winne być zbadane przez Trybunał Konstytucyjny. Nadto skarżąca podniosła, iż wielu aplikantów innych Izb uzyskało skuteczny wpis na listę adwokatów, mimo braku pełnego okresu aplikacji co wskazuje na wyjątkowo niesprawiedliwe i rażąco odmienne traktowanie obywateli znajdujących się w identycznej sytuacji faktycznej i prawnej i narusza słuszny interes skarżącej.

W piśmie z dnia [...] czerwca 2007 r. skarżąca uzupełniła skargę wskazując na wyrok Sądu Najwyższego z dnia 11 lutego 1992 r., który w jej ocenie potwierdza wykładnię przepisów prawa o adwokaturze zgodnie z którą możliwe jest uzupełnienie terminu aplikacji adwokackiej w okresie po złożeniu egzaminu adwokackiego.

W odpowiedzi na skargę Minister Sprawiedliwości wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Dodatkowo, przywołując stosowne przepisy, wskazał, iż kompetencja Ministra Sprawiedliwości do złożenia sprzeciwu została prawidłowo zrealizowana przez uprawnionego pracownika działającego w imieniu organu. Dodał także, iż Minister Sprawiedliwości rozważając zasadność wniesienia sprzeciwu uprawniony jest do ustalenia czy zostały spełnione wszystkie przesłanki wymagane do dokonania wpisu także i ta określona w art. 65 pkt 4 omawianej ustawy. Minister nie kontroluje uchwały ORA o dopuszczeniu aplikanta do egzaminu a jedynie ocenia ją w kontekście badania podstaw wpisu na listę adwokatów. Zmiana czasu trwania aplikacji adwokackiej, określonej w art. 76 ust. 1 P. o .a., który stanowi normę prawa materialnego, jest niedopuszczalna i nie znajduje żadnej podstawy prawnej. Minister ma prawo badać jedną z podstawowych przesłanek wpisu tzn. okoliczność czy kandydat odbył trzyipółletnią aplikację adwokacką w sposób ściśle określony ustawą. Odnosząc się natomiast do zarzutu nierównego traktowania Minister podniósł, iż to organ samorządu adwokackiego wpisując skarżącą na listę rażąco naruszył prawo czemu sprzeciwił się organ zaskarżoną decyzją.

Wyrokiem z 26 czerwca 2007 r., sygn. akt VI SA/Wa 673/07 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę M. L. na decyzję Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] lutego 2007 r. w przedmiocie sprzeciwu od wpisu na listę adwokatów.

W uzasadnieniu wyroku Sąd wskazał, iż stanowisko Ministra Sprawiedliwości w zakresie wykładni art. 76 ust. 1 Prawa o adwokaturze, stanowiącego normę prawa materialnego, jest prawidłowe. Aplikacja adwokacka stanowi podstawową formę przygotowania zawodowego do podjęcia i wykonywania zawodu adwokata. W jej ramach aplikanci przechodzą nie tylko szkolenie teoretyczne, ale przede wszystkim doskonalą umiejętności praktyczne, w szczególności podejmując pod nadzorem swego patrona czynności typowe dla wykonywania zawodu adwokata. Dopuszczenie do egzaminu adwokackiego winno nastąpić po zakończeniu całego cyklu szkolenia przewidzianego programem aplikacji adwokackiej, która zgodnie z art. 76 ust. 1 Prawa o adwokaturze powinna trwać 3 lata i 6 miesięcy.

Wojewódzki Sąd Administracyjny nie dopatrzył się naruszenia, przy wydawaniu zaskarżonej decyzji, przepisów regulujących właściwość rzeczową. Przyznanie Ministrowi Sprawiedliwości w art. 69 ust. 2 Prawa o adwokaturze uprawnienia do sprzeciwienia się wpisowi na listę adwokatów nie oznacza, że organ ten w ramach dekoncentracji uprawnień w administracji nie może udzielić pracownikom kierowanej przez siebie jednostki upoważnień do załatwiania określonych zadań przypisanych temu organowi.

W wyniku rozpoznania skargi kasacyjnej wniesionej od powyższego wyroku przez skarżącą M. L. Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 7 stycznia 2009 roku w sprawie II GSK 996/08 uchylił zaskarżony wyrok i sprawę przekazał Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie do ponownego rozpoznania.

W uzasadnieniu wyroku Naczelny Sąd Administracyjny wskazał m.in., iż art. 76 ust. 1 Prawa o adwokaturze określa jedynie okres odbywania aplikacji, nie odnosi się natomiast w ogóle do kwestii spornych w rozpatrywanej sprawie: ustalenia początku i końca aplikacji, w szczególności dopuszczalności dalszego odbywania aplikacji po zdaniu egzaminu adwokackiego. Jakakolwiek zatem wykładnia tego przepisu nie uprawnia do zajęcia na jego podstawie stanowiska o niedopuszczalności kontynuowania aplikacji po złożeniu egzaminu adwokackiego. Rozstrzygnięcie tej spornej kwestii wymagałoby sięgnięcia do innych przepisów Prawa o adwokaturze i w szczególności analizy art. 65 pkt 4, art. 68 ust. 1, art. 76 ust. 2 i art. 78 (w brzmieniu obowiązującym do 31 grudnia 2005 r. i od 1 stycznia 2006 r.). Skarżąca odbyła aplikację adwokacką w wymiarze określonym w ustawie, przy czym sporny jest termin jej odbycia (przed i po złożeniu egzaminu zawodowego).

Naczelny Sąd Administracyjny wskazał także, iż Wojewódzki Sąd Administracyjny, nie będąc związany granicami skargi, przy ponownym rozpoznaniu sprawy powinien, ocenić zaskarżoną decyzję także w płaszczyźnie zachowania przez Ministra Sprawiedliwości terminu do wniesienia sprzeciwu określonego w art. 69 ust. 2 Prawa o adwokaturze.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Skarga jest uzasadniona albowiem przy wydaniu zaskarżonej decyzji doszło do naruszenia wskazanych przez skarżącą przepisów prawa materialnego i naruszenie to miało wpływ na wynik sprawy.

Wskazać należy, iż stosownie do treści art. 190 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.), sąd, któremu sprawa została przekazana, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny.

W niniejszej sprawie Naczelny Sąd Administracyjny w uzasadnieniu wskazanego wyżej wyroku stwierdził, iż skarżąca odbyła aplikację adwokacką w wymiarze określonym w ustawie, przy czym sporny jest termin jej odbycia (przed i po złożeniu egzaminu zawodowego). Rozstrzygnięcie tej kwestii wymaga sięgnięcia do innych przepisów Prawa o adwokaturze i w szczególności analizy art. 65 pkt 4, art. 68 ust. 1, art. 76 ust. 2 i art. 78 (w brzmieniu obowiązującym do 31 grudnia 2005 r. i od 1 stycznia 2006 r.). Nadto Sąd wskazał, iż przy ponownym rozpoznaniu sprawy Wojewódzki Sąd Administracyjny winien ocenić zaskarżoną decyzję także w płaszczyźnie zachowania przez Ministra Sprawiedliwości terminu do wniesienia sprzeciwu określonego w art. 69 ust. 2 Prawa o adwokaturze.

Podstawę prawną zaskarżonej decyzji stanowi art. 69 ust. 2 ustawy Prawo o adwokaturze, w myśl którego Minister Sprawiedliwości może sprzeciwić się wpisowi kandydata na listę adwokatów lub aplikantów adwokackich w formie decyzji administracyjnej. Organ podejmuje zatem, w oparciu o materiał dowodowy, który stanowił podstawę do pozytywnego rozpatrzenia wniosku przez organ samorządu adwokackiego, arbitralną i władczą decyzję odmawiającą uprawnień konkretnej osobie do wykonywania czynności adwokata. Z treści art. 78 omawianej ustawy w brzmieniu obowiązującym przed dniem 1 stycznia 2006 roku, jak i w brzmieniu nadanym tej normie prawnej przez art. 1 pkt 19 ustawy z dnia 30 czerwca 2005 r. o zmianie ustawy - Prawo o adwokaturze i niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2005 r. Nr 163, poz. 1361, zwanej dalej ustawą zmieniającą) wynika, że egzamin adwokacki jest zdarzeniem kończącym aplikację adwokacką. Zgodnie z art. 76 ust. 2 ustawy Prawo o adwokaturze w brzmieniu nadanym ustawą zmieniającą wynika, że aplikantowi, który odbył aplikację adwokacką, właściwa okręgowa rada adwokacka wydaje zaświadczenie o odbyciu aplikacji adwokackiej. W związku z powyższym istotnym jest ustalenie, co oznacza ustawowy zwrot "odbycie aplikacji adwokackiej" oraz jaki charakter prawny należy przypisać zaświadczeniu o ukończeniu aplikacji adwokackiej. Zaznaczyć należy, co pozostaje poza sporem, że warunkiem dopuszczenia do egzaminu adwokackiego jest odbycie aplikacji adwokackiej. Natomiast jednym z warunków dokonania wpisu na listę adwokacką jest odbycie aplikacji adwokackiej i złożenie egzaminu adwokackiego.

Z treści wskazanych wyżej przepisów ustawy Prawo o adwokaturze wynika, że to organy korporacyjne władne są zarówno do przeprowadzenia aplikacji adwokackiej, jak i do wydania zaświadczenia o odbyciu aplikacji adwokackiej. Nadto, z mocy art. 69 ust. 1 w/w ustawy właściwa okręgowa rada adwokacka podejmuje uchwałę o wpisie na listę adwokacką. Oznacza to, że w ręce organów korporacyjnych zostały przekazane uprawnienia związane z przeprowadzeniem aplikacji adwokackiej i dokonaniem ocen w zakresie zrealizowania ustawowej przesłanki "odbycia aplikacji adwokackiej" pod kątem realizacji programu aplikacji, uzyskania należytej wiedzy prawniczej i zdobycia umiejętności umożliwiających przystąpienie do egzaminu sprawdzającego stan przygotowania aplikanta do wykonywania zawodu adwokata.

W rozpatrywanej sprawie organy korporacyjne uznały, że skarżąca w okresie czasu, jaki upłynął od momentu rozpoczęcia aplikacji adwokackiej do momentu dopuszczenia do egzaminu adwokackiego zrealizowała program szkolenia aplikanckiego, zdobyła wystarczającą wiedzę uprawniającą ją do przystąpienia do egzaminu adwokackiego. Fakt odbycia aplikacji adwokackiej przez skarżącą został potwierdzony przez ustawowo upoważniony podmiot, który wydał skarżącej stosowne zaświadczenie o odbyciu aplikacji. Skutkiem takiego stanowiska organów korporacyjnych było dopuszczenie jej do egzaminu adwokackiego. Przystąpienie do egzaminu adwokackiego i uzyskanie pozytywnego wyniku z tego egzaminu zakończyło pierwszy etap postępowania prowadzącego do uzyskania wpisu na listę adwokacką.

Nie ulega wątpliwości, że przepis art. 76 ust. 1 ustawy Prawo o adwokaturze stanowi, że aplikacja adwokacka trwa trzy lata i sześć miesięcy, przy czym co najmniej przez okres sześciu miesięcy odbywa się w sądzie, prokuraturze, kancelarii notarialnej lub innej instytucji publicznej na podstawie skierowania okręgowej rady adwokackiej. Należy jednak podkreślić, iż w istotnej dla sprawy materii przepis ten określa jedynie okres odbywania aplikacji. Nie odnosi się natomiast w ogóle do kwestii spornych w rozpatrywanej sprawie: ustalenia początku i końca aplikacji, w szczególności dopuszczalności "doaplikowania" po zdaniu egzaminu adwokackiego. Sąd orzekający w niniejszej sprawie w pełni podziela stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego, który wielokrotnie podkreślał, iż wykładnia tego przepisu nie uprawnia do zajęcia na jego podstawie stanowiska o niedopuszczalności kontynuowania aplikacji po złożeniu egzaminu adwokackiego (v: wyrok NSA z dnia 7 stycznia 2009 r. sygn. akt II GSK 997/08).

Osoba ubiegająca się o wpis na listę adwokacką podejmuje czynności w zaufaniu do organów korporacyjnych uprawnionych do przeprowadzenia aplikacji adwokackiej (v: wyrok z dnia 7 lutego 2008 r. sygn. akt II GSK 395/07). Oznacza to, że skutki niewłaściwych decyzji tych podmiotów dotykają bezpośrednio osoby ubiegające się o wpis na listę adwokacką, a tym samym dotyczą bezpośrednio jej uprawnień. Powyższy stan rzeczy nakłada na organ administracji publicznej obowiązek oceny sytuacji, w której aplikant zakończył aplikację przed upływem terminu określonego w art. 76 ust.1 ustawy Prawo o adwokaturze, zdał z wynikiem pozytywnym egzamin adwokacki i uzyskał wpis na listę adwokacką. Okoliczność ta ma istotne znaczenie dla prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy także i z tego powodu, że z orzecznictwa znane są sytuacje, w których Minister Sprawiedliwości nie składał sprzeciwu od wpisu na listę adwokacką w sytuacji skrócenia okresu aplikacji.

Przechodząc do dalszych rozważań wskazać należy, iż w myśl art. 69 ust. 2 P.o a. wpis na listę adwokatów lub aplikantów adwokackich uważa się za dokonany, jeżeli Minister Sprawiedliwości nie sprzeciwi się wpisowi w terminie 30 dni od dnia otrzymania uchwały wraz z aktami osobowymi. Minister Sprawiedliwości wyraża sprzeciw w formie decyzji administracyjnej. Zacytowany przepis zakreśla termin prawa materialnego do wniesienia przez Ministra Sprawiedliwości sprzeciwu wobec uchwały o wpisie. Termin ten jest zachowany tylko wtedy, gdy przed upływem 30 dni od dnia otrzymania przez Ministra Sprawiedliwości uchwały o wpisie wraz z aktami osobowymi wpisanego, decyzja Ministra Sprawiedliwości o sprzeciwie zostanie uzewnętrzniona poprzez doręczenie, a nie tylko sporządzona wraz z jej podpisaniem przez osobę uprawnioną.

W związku z powyższym stanowiskiem wypada wskazać (poza innymi wypowiedziami judykatury, przyjmującymi wskazany kierunek rozumowania) na szeroką argumentację zawartą w uchwale siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 15 października 2008 r. sygn. akt II GPS 4/08. W uchwale tej powiększony skład Naczelnego Sądu Administracyjnego, zajmując się analizą art. 69 ust. 2 P. o a., odpowiadając na przedstawione przez Prezesa Naczelnego Sądu Administracyjnego zagadnienie prawne wyjaśnił, iż "termin 30 dni do wyrażenia przez Ministra Sprawiedliwości sprzeciwu na podstawie art. 69 ust. 2 ustawy o adwokaturze jest terminem do doręczenia sprzeciwu okręgowej radzie adwokackiej lub zainteresowanemu".

Nawiązując do wywodów przeprowadzonych w uzasadnieniu powołanej uchwały Sąd podkreśla, iż wskazano w nich w szczególności, iż cechą właściwą decyzji administracyjnej, będącej kwalifikowanym aktem administracyjnym jest właściwe uzewnętrznienie oświadczenia woli kompetentnego organu administracji publicznej, a następuje ono poprzez zakomunikowanie woli jednostce, której uprawnienia lub obowiązki kształtuje decyzja administracyjna. Wyłączną zaś formą zamonitowania woli jednostce jest doręczenie lub ogłoszenie decyzji.

Art. 109 § 1 k.p.a. stanowi zaś, że zasadą jest komunikowanie stronie decyzji poprzez doręczenie, a wyjątkiem (niedotyczącym rozważanego przypadku) możliwość zakomunikowania stronie decyzji ustnie. Wyjątków od reguły przewidzianej w art. 109 § 1 k.p.a. nie można zaś w drodze wykładni poszerzać. Zakomunikowaniem stronie decyzji administracyjnej nie jest nadanie tylko decyzji w polskiej placówce pocztowej. Zakomunikowanie stronie w trybie prawnym oświadczenia woli organu administracji publicznej jest warunkiem bytu prawnego decyzji administracyjnej. Brak uzewnętrznienia decyzji administracyjnej powoduje, iż nie może ona wywołać skutku prawnego.

W niniejszej sprawie Minister Sprawiedliwości uchwałę ORA o wpisie skarżącej na listę adwokatów otrzymał (wraz z aktami osobowymi) dnia 10 stycznia 2007 r. Trzydziestodniowy termin do złożenia sprzeciwu mijał zatem w dniu 9 lutego 2007 r. i nie został dotrzymany albowiem decyzja Ministra Sprawiedliwości została doręczona skarżącej w dniu 14 lutego 2007 r. Zaskarżona decyzja nie mogła zatem już z tego powodu wywołać skutku w postaci legalnego podważenia uchwały o wpisie, bez potrzeby badania innych kwestii. Brak doręczenia decyzji w ustawowym terminie wywołuje bowiem taki skutek prawny, że wpis uważa się za dokonany.

Z tych względów, uznając że powyższe naruszenia prawa materialnego miały istotny wpływ na wynik sprawy, należało wyeliminować z obrotu prawnego zaskarżoną decyzję, skoro wpis skarżącej na listę adwokatów został skutecznie dokonany. W konsekwencji rozważanie pozostałych zarzutów skargi było bezprzedmiotowe.

Wobec powyższego Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku. Orzeczenie o kosztach postępowania zostało wydane w oparciu o art. 200 p.p.s.a.