Postanowienie NSA, sygn. akt I OW 159/21
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2022-02-16 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6321 Zasiłki stałe
643  Spory o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego (art. 22 § 1 pkt 1 Kpa) oraz między tymi organami
Hasła tematyczne: Spór kompetencyjny/Spór o właściwość
Skarżony organ: Burmistrz Miasta i Gminy
Treść wyniku: Wskazano organ właściwy do rozpoznania sprawy
Powołane przepisy: article: art. 4, art. 15 par. 1 pkt 4
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Maciej Dybowski (spr.) Sędziowie: Sędzia NSA Zygmunt Zgierski Sędzia del. WSA Ewa Kręcichwost - Durchowska po rozpoznaniu w dniu 16 lutego 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej wniosku Prezydenta [...] z dnia 30 września 2021 r. o rozstrzygnięcie sporu o właściwość pomiędzy Prezydentem [...] a Burmistrzem Miasta i Gminy [...] w przedmiocie wskazania organu właściwego do rozpoznania wniosku K.D. o przyznanie zasiłku stałego postanawia wskazać Burmistrza Miasta i Gminy [...] jako organ właściwy w sprawie do rozpoznania żądania K.D. o przyznanie K.D. zasiłku stałego przyznanego uprzednio na podstawie decyzji Burmistrza Miasta i Gminy [...] nr [...] za okres od 1 maja 2020 r. do 31 lipca 2021 r.


UZASADNIENIE

Wnioskiem z 30 września 2021 r. Prezydent [...] wniósł o rozstrzygnięcie "sporu kompetencyjnego" [winno być "sporu o właściwość"] pomiędzy Prezydentem [...] (dalej Prezydent) [a] Burmistrzem Miasta i Gminy [...] (dalej Burmistrz) w zakresie ustalenia organu właściwego do rozpatrzenia wniosków K.D. (dalej zainteresowany) z 18 sierpnia 2021 r. i z 15 września 2021 r. w części dotyczącej "wznowienia wypłaty" zasiłku stałego, przyznanego na podstawie decyzji nr [...], oraz o wypłatę zasiłku stałego od "01.05.2020 r. do dnia 18.08.2021 r.", czyli o wydanie decyzji z urzędu na podstawie art. 15h ust. 4 ustawy [z dnia 2 marca 2020 r.] o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych [Dz. U. z 2020 r. poz. 1842 ze zm., dalej ustawa z 2020 r.] - i ustalenie, że organem właściwym w sprawie jest Burmistrz.

W uzasadnieniu wniosku wskazano, że Miejsko-Gminny Ośrodek Pomocy Społecznej w [...] (dalej MGOPS) przesłał do Ośrodka Pomocy Społecznej Dzielnicy Wola [...] (dalej OPS) wniosek zainteresowanego z 18 sierpnia 2021 w sprawie wznowienia wypłaty zasiłku stałego na podstawie decyzji nr [...], wydanej przez Burmistrza oraz wypłatę zaległego zasiłku stałego za okres od 1 maja 2020 do 18 sierpnia 2021 r. i od 19 sierpnia 2021 r., uznając OPS za właściwy miejscowo.

Orzeczeniem [z [...] kwietnia 2018 r. Powiatowy Zespół do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności] zaliczył zainteresowanego do grona osób niepełnosprawnych w stopniu umiarkowanym do 30 kwietnia 2020 r. [k. 14 akt administracyjnych]. Na podstawie tego orzeczenia zainteresowanemu przyznano zasiłek stały decyzją nr [...] ze zm. w kwocie 528,00 zł [początkowo 514,00 zł] na okres 1 października 2018 r. do 30 kwietnia 2020 r.

Dnia 18 sierpnia 2021 r. zainteresowany wniósł do MGOPS w [...] o wznowienie wypłaty zasiłku stałego, zgodnie z decyzją nr [...] i wypłatę zaległego zasiłku stałego za okres od 1 maja 2020 r. do 18 sierpnia 2021 r. Zainteresowany odwołał się do przepisów ustawy z 2020 r. "oraz o wznowienie wypłaty przedmiotowego zasiłku od dnia 19.08.2021 r.".

Wobec zainteresowanego organ realizujący na jego rzecz świadczenie po 30 kwietnia 2021 r. - po upływie daty ważności orzeczenia - nie dokonał zmiany decyzji z urzędu na podstawie art. 15h ust. 4 [ustawy z 2020 r.], mimo spełnienia przesłanki, o której mowa w ust. 1 pkt 2 powołanego przepisu.

Pracownicy MGOPS po przyjęciu wniosku z 18 sierpnia 2021 r. ustalili, że zainteresowany od 2020 r. zamieszkuje w [...] przy ul. [...] i z tego powodu jego wniosek został przekazany zgodnie z właściwością terytorialną.

Dnia 15 września 2021 r. zainteresowany skierował wniosek tej samej treści do OPS, z prośbą o "wznowienie wypłaty" zasiłku stałego przyznanego na podstawie decyzji [...] i o wypłatę zasiłku stałego od 1 maja 2020 r. do 18 sierpnia 2021 r. oraz od 19 sierpnia 2021 r.

Na podstawie art. 19 kpa organ, do którego wpłynął wniosek, dokonał analizy swojej właściwości. W ocenie organu sprawa dotyczy dwu odrębnych postępowań: 1. w części wydania decyzji z urzędu na podstawie art. 15h ust. 4 ustawy z 2020 r., wskutek czego zainteresowanemu winno przysługiwać prawo do zasiłku stałego; 2. w części dotyczącej przyznania pomocy finansowej w formie zasiłku stałego od 1 sierpnia 2021 r. (zgodnie z art. 106 ust. 3 [ups]).

W zakresie części oznaczonej w niniejszym wniosku jako pkt 2 - z uwagi na zmianę sytuacji życiowej zainteresowanego, w szczególności zmianę jego miejsca zamieszkania - OPS, działający w imieniu Prezydenta, uznał swoją właściwość i prowadzi postępowanie w sprawie wniosku o przyznanie świadczenia w formie zasiłku stałego.

Jednocześnie Prezydent postanowieniem z [...] września 2021 r. nr [...] wnioski zainteresowanego z 18 sierpnia 2021 r. i z 15 września 2021 r. w części dotyczącej wypłaty zasiłku stałego od 19 sierpnia 2021 r. połączył do wspólnego rozpatrzenia w jednym postępowaniu z powodu tożsamości sprawy. Z uwagi na braki formalne i skomplikowany charakter sprawy, przedłożono termin załatwienia sprawy do 29 października 2021 r.

Z art. 15h ust. 4 ustawy z 2020 r. wynika, że jeżeli decyzja przyznająca świadczenie z pomocy społecznej, o której mowa w ustawie z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej, została wydana w związku z niepełnosprawnością potwierdzoną orzeczeniem i okres, na który została przyznana pomoc, jest uzależniony terminem ważności orzeczenia o niepełnosprawności lub orzeczenia o stopniu niepełnosprawności, okres wskazany w decyzji ulega przedłużeniu na okres, na jaki zachowuje ważność orzeczenie o niepełnosprawności lub orzeczenie o stopniu niepełnosprawności, zgodnie z ust. 1 i 2, na podstawie decyzji wydanej z urzędu.

Decyzja ta winna być wydana niezwłocznie po upływie daty, do której orzeczenie zostało wydane - ze względu na treść art. 15h ust. 1 pkt 2 [ustawy z 2020 r.], który stanowi, że z przyczyn związanych z przeciwdziałaniem COVID-19, orzeczenie o niepełnosprawności albo orzeczenie o stopniu niepełnosprawności, wydane na czas określony na podstawie ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych, którego ważność upływa w terminie od dnia wejścia w życie niniejszej ustawy, zachowuje ważność do upływu 60. dnia od dnia odwołania stanu zagrożenia epidemicznego lub stanu epidemii, jednak nie dłużej niż do dnia wydania nowego orzeczenia o niepełnosprawności albo orzeczenia o stopniu niepełnosprawności. W przedmiotowej sprawie organ ma obowiązek działania z urzędu, czyli nawet w sytuacji bierności strony. Przedłużyć ważność decyzji w oparciu o powołane przepisy może wyłącznie organ, który tę decyzję wydał, niemożliwe jest bowiem przedłużenie decyzji wydanej przez Burmistrza przez inny organ - w tym wypadku - Prezydenta.

Nie wynika to wprost z powołanych przepisów, lecz ponieważ ustawodawca przyjął konieczność działania przez organ z urzędu, należy przyjąć że ustawodawca zakładał, że decyzję "przedłużającą" będzie wydawał organ, który tę decyzję wydał, skoro tylko on w dacie utraty jej obowiązywania miał świadomość jej istnienia i obowiązek działania z urzędu. Przedłużenie okresu wskazanego w decyzji odnosi się do konkretnej decyzji wydanej przez konkretny organ. Za przedstawionym poglądem przemawia również wykładania systemowa. Z przepisów kpa wynika zasada, że zmienić decyzję może wyłącznie organ, który tę decyzję wydał - art. 154 § 1 kpa. Podobnie art. 155 kpa.

Prezydent nie może przedłużyć okresu wskazanego w decyzji wydanej przez inny organ - może jedynie przyznać świadczenie od miesiąca złożenia wniosku, na podstawie art. 106 ust. 3 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz.U. z 2020 r. poz. 1876 ze zm. [, dalej ups]), jeżeli wnioskodawca znajduje się na terenie jego właściwości. W tym zakresie organ uznał swoją właściwość i prowadzi postępowanie.

Wniesiono o ustalenie, że organem właściwym do rozpatrzenia wniosku w sprawie przyznania świadczeń stanowiących przedmiot wniosku zainteresowanego w części dotyczącej wznowienia wypłaty zasiłku stałego przyznanego na podstawie decyzji [...] za okres od 1 maja 2020 r. do 31 lipca 2021 r. jest OPS w [...], działający w imieniu Burmistrza.

Pismem z 10 listopada 2021 r. odpowiedź na wniosek złożył Burmistrz Miasta i Gminy [...], w którym wniósł o ustalenie, że organem właściwym w sprawie jest Prezydent [...].

W uzasadnieniu podniesiono, że zainteresowany od początku 2020 r. na stałe zamieszkuje w [...]. Dnia 18 sierpnia 2021 r. wniósł do Miejsko-Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w [...] o wznowienie wypłaty zasiłku stałego wypłacanego na podstawie decyzji z [...] kwietnia 2018 [r.] nr [...], wydanej przez Burmistrza i wypłatę zaległego zasiłku stałego od 1 maja 2020 r. do 18 sierpnia 2021 r.

Zainteresowany miał wydane orzeczenie zaliczające go do grona osób niepełnosprawnych w stopniu umiarkowanym do 30 kwietnia 2020 r.; nie kontaktował się z MGOPS w [...], nie informował o swojej sytuacji zdrowotnej i jeszcze w roku 2020 wyprowadził się z [...]. MGOPS nie miał informacji, czy np. podjął pracę, wyjechał za granicę itp.

Po upływie ważności orzeczenia, czyli po 30 kwietnia 2020 r., MGOPS nie dokonywał zmiany decyzji z urzędu na podstawie art. 15h ust 4 ustawy z 2020 r., ponieważ nie miał kontaktu z zainteresowanym. Ustawa przewidywała mechanizm przedłużenia decyzji przyznającej świadczenie z pomocy społecznej, jeżeli decyzja przyznająca świadczenie została wydana w związku z niepełnosprawnością potwierdzoną orzeczeniem i okres, na który została przyznana pomoc jest uzależniony terminem ważności orzeczenia o niepełnosprawności lub orzeczenia o stopniu niepełnosprawności, okres wskazany w decyzji ulega przedłużeniu na okres na jaki zachowuje ważność orzeczenie o niepełnosprawności lub orzeczenie o stopniu niepełnosprawności, zgodnie z ust.1 i 2 na podstawie decyzji wydanej z urzędu.

Mechanizm automatycznego przedłużania okresu, na jaki decyzja została wydana, zapisany w ustawie, nie zwalnia organu z zachowania należytej staranności przy dysponowaniu publicznymi środkami. Ośrodek, bez rezultatu, starał się nawiązać kontakt z zainteresowanym, który nie kontaktował się z MGOPS nawet telefonicznie. Dnia 13 maja 2020 r. pracownik MGOPS podjął nieskuteczną próbę telefonicznego kontaktu z zainteresowanym (notatka służbowa z 13 maja 2020 r.). Dnia 21 maja 2020 r. pracownik MGOPS odwiedził ostatnie miejsce zamieszkania wnioskodawcy pod adresem [...]. Zainteresowany nie przebywał pod wskazanym adresem, a sąsiedzi potwierdzili, że rodzina wyprowadziła się z [...] i nie przebywa pod adresem [...] (notatka służbowa z 21 maja 2020 r.).

MGOPS nie znał nowego miejsca pobytu wnioskodawcy. Nie wiedział dokąd zainteresowany wyjechał; czy pozostaje w kraju, czy poza jego granicami. Po ponad roku od upływu ważności orzeczenia (30 kwietnia 2020 r.) zainteresowany złożył do MGOPS w [...] wniosek z 18 sierpnia 2021 r. o wznowienie wypłaty przysługującego mu zasiłku stałego przyznanego na podstawie decyzji [...] i wypłatę zasiłku stałego od 1 maja 2020 r. do 18 sierpnia 2021 r. i od 19 sierpnia 2021 r. Z wniosku wynikało, że zainteresowany na stałe zamieszkuje w [...].

W związku ze zmianą miejsca zamieszkania zainteresowanego, czynności związane z ustaleniem jego praw do zasiłku stałego po 30 kwietnia 2020 r. przechodzą na organ właściwy ze względu na jego miejsce zamieszkania, w tym wypadku na Prezydenta. Okolicznością standardową w pracy ośrodków pomocy społecznej jest zmiana miejsca zamieszkania osób korzystających z pomocy społecznej. Rolą ośrodka jest ustalenie, na podstawie kontaktu z wnioskodawcą, czy przyznanie wnioskowanych środków jest racjonalne i zasadne ze względu na jego sytuację życiową. MGOPS nie miał możliwości dokonania takich ustaleń ze względu na przeniesienie się zainteresowanego do [...] na początku 2020 r. i obranie tego miejsca jako stałego miejsca jego pobytu. Dopiero po złożeniu przez zainteresowanego wniosku z 18 sierpnia 2021 r. MGOPS został poinformowany o jego aktualnym adresie oraz miejscu zamieszkania.

Ośrodek [...] może, w sposób niebudzący wątpliwości, ustalić sytuację życiową i zdrowotną zainteresowanego po 30 kwietnia 2020 r., w tym wyjaśnić, czy w okresie objętym wnioskiem podejmował aktywność zawodową, czy przebywał na terenie kraju, itp., co istotnie rzutuje na jego prawa do zasiłku stałego po 30 kwietnia 2020 r.

Organ właściwy dla miejsca stałego pobytu zainteresowanego, tj. Ośrodek Pomocy Społecznej [...] może również, po przeprowadzeniu stosownych ustaleń i wyjaśnień, wydać decyzję przyznającą wnioskowane świadczenie lub odmówić jego przyznania. Argumentacja przeciwna, wskazująca na właściwość MGOPS byłaby nieracjonalna, ponieważ powracanie do "historycznych" miejsc zamieszkania wnioskodawców jest prawnie niezasadne, utrudnia i opóźnia uzyskanie należnych im świadczeń, a ośrodki pomocy pozbawia możliwości oceny racjonalności i zasadności wypłaty środków publicznych. Wydatkowanie środków publicznych musi być dokonywane z należytą starannością w sytuacji wyjaśnienia wszelkich okoliczności sprawy, z zachowaniem właściwości organu, który może takich rzetelnych ustaleń dokonać, w bezpośrednim kontakcie z wnioskodawcą oraz wglądem w jego sytuację życiową i zdrowotną

Przytoczone przez skarżącego argumenty prawne nie mają zastosowania w niniejszej sprawie, ponieważ nie zostały ustalone przesłanki umożliwiające uchylenie lub zmianę decyzji [...]. W związku z okolicznością, że zainteresowany stale zamieszkuje na terenie właściwości OPS, to ten ośrodek jest władny do ustalenia sytuacji zdrowotnej i życiowej wnioskodawcy po 30 kwietnia 2020 r. i podjęcia decyzji co do przyznania bądź odmowy przyznania mu zaległego zasiłku stałego za okres jego zamieszkania w [...], tj. od 1 maja 2020 r. do 18 sierpnia 2021 r.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r. poz. 329, dalej ppsa), sądy administracyjne rozstrzygają spory o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego i między samorządowymi kolegiami odwoławczymi, o ile odrębna ustawa nie stanowi inaczej, oraz spory kompetencyjne między organami tych jednostek a organami administracji rządowej. Spór między organami jednostek samorządu terytorialnego, niemającymi wspólnego dla nich organu wyższego stopnia, jest sporem o właściwość, rozstrzyganym przez sąd administracyjny (art. 22 § 1 pkt 1 kpa). Rozstrzyganie sporów o właściwość, należących do sądów administracyjnych, objęte jest właściwością Naczelnego Sądu Administracyjnego (art. 15 § 1 pkt 4 ppsa).

Przez spór o właściwość należy rozumieć sytuację, w której przynajmniej dwa organy administracji publicznej jednocześnie uważają się za właściwe do załatwienia konkretnej sprawy (spór pozytywny) lub też żaden z nich nie uważa się za właściwy do jej załatwienia (spór negatywny).

W niniejszej sprawie oba organy pozostające w sporze uważają się za niewłaściwe w zakresie obejmującym żądanie wypłaty zainteresowanemu zasiłku stałego przyznanego na podstawie decyzji [...] za okres od 1 maja 2020 r. do 31 lipca 2021 r.

Osią sporu pozostaje, który organ jest właściwy do rozpoznania wniosków zainteresowanego z 18 sierpnia 2021 r. i z 15 września 2021 r. w części dotyczącej wydania decyzji na podstawie art. 15h ust. 4 ustawy z 2020 r. Stosownie do tego przepisu, jeżeli decyzja przyznająca świadczenie z pomocy społecznej, o której mowa w ustawie z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej, została wydana w związku z niepełnosprawnością potwierdzoną orzeczeniem i okres, na który została przyznana pomoc, jest uzależniony terminem ważności orzeczenia o niepełnosprawności lub orzeczenia o stopniu niepełnosprawności, okres wskazany w decyzji ulega przedłużeniu na okres, na jaki zachowuje ważność orzeczenie o niepełnosprawności lub orzeczenie o stopniu niepełnosprawności, zgodnie z ust. 1 i 2, na podstawie decyzji wydanej z urzędu.

W literaturze przedmiotu podkreśla się, że intencją ustawodawcy było zagwarantowanie ciągłości prawa do określonych świadczeń i innych uprawnień, które uzależnione są od legitymowania się orzeczeniem o niepełnosprawności lub orzeczeniem o stopniu niepełnosprawności. (...) Z uwagi na fakt, że organy co do zasady rozstrzygają przyznanie świadczeń w drodze decyzji administracyjnej zachowanie prawa do wyżej wymienionych świadczeń w warunkach przytoczonych przepisów, wydłużających ważność orzeczeń, również winno nastąpić na podstawie decyzji. W przypadku zasiłku stałego z pomocy społecznej lub innych świadczeń z pomocy społecznej zastosowanie będzie miał dodatkowo art. 15h ust. 4 ustawy z 2020 r., w której wskazano, że jeżeli decyzja przyznająca świadczenie z pomocy społecznej, o której mowa w ustawie o pomocy społecznej, została wydana w związku z niepełnosprawnością, potwierdzoną orzeczeniem i okres, na który została przyznana pomoc, jest uzależniony od terminu ważności orzeczenia o niepełnosprawności lub orzeczenia o stopniu niepełnosprawności, okres wskazany w decyzji ulega przedłużeniu o okres, na jaki zachowuje ważność orzeczenie o niepełnosprawności lub orzeczenie o stopniu niepełnosprawności, zgodnie z ust. 1 i 2 na podstawie decyzji wydanej z urzędu. Organ winien więc dokonać bez zgody strony zmiany decyzji w części dotyczącej okresu, na jaki zostało przyznane świadczenie, tj. na podstawie art. 106 ust. 5 zd. 2 ups i art. 15h ust. 1 pkt 2 i ust. 4 ustawy z 2020 r. - w związku ze zmianą przepisów prawa. Zmiana decyzji w przypadku, o którym mowa w ust. 4, nie wymaga przeprowadzenia rodzinnego wywiadu środowiskowego ani jego aktualizacji (art. 15h ust. 5 ustawy z 2020 r.; P. Maczyński, Tarcza antykryzysowa - zmiany w pomocy społecznej i świadczeniach, LEX/el 2020).

W celu przyspieszenia postępowania i zarazem jego odformalizowania ustawodawca zdecydował, że zmiana decyzji przyznającej świadczenie z pomocy społecznej w przypadku, o którym mowa w ust. 4 komentowanego artykułu, nie wymaga przeprowadzania rodzinnego wywiadu środowiskowego lub jego aktualizacji. Należy jednak wyraźnie podkreślić, że przedłużenie czasu, na który została przyznana pomoc, nie oznacza automatycznie braku możliwości zmiany decyzji z powodów, o których mowa w art. 106 ust. 5 ups. W przypadku znacznego polepszenia sytuacji dochodowej osoba z niepełnosprawnością utraci prawo do wyżej wskazanych świadczeń (M. Borski w: Komentarz do niektórych przepisów ustawy o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych, [w:] Tarcza antykryzysowa 1.0 - 4.0, ustawa o dodatku solidarnościowym i inne regulacje, jako szczególne rozwiązania w prawie pracy, prawie urzędniczym i prawie ubezpieczeń społecznych związane z COVID-19. Komentarz, red. K. W. Baran, Warszawa 2020, art. 15h).

Z akt sprawy wynika, że decyzją z [...] kwietnia 2018 r. nr [...], zmienioną decyzją z [...] października 2018 r. nr [...], Burmistrz przyznał zainteresowanemu świadczenie z pomocy społecznej w formie zasiłku stałego do 30 kwietnia 2020 r. Zainteresowany domaga się wydania decyzji w trybie art. 15h ust. 4 ustawy z 2020 r., natomiast pozostające w sporze organy nie są zgodne, który z nich jest właściwy do rozpatrzenia sprawy w tym zakresie.

Ustawodawca uznał, że decyzja wydawana na podstawie art. 15h ust. 4 ustawy z 2020 r. ma być wydana z urzędu. Nie zostało przy tym sprecyzowane, czy należy w takim przypadku ustalić organ właściwy w trybie art. 101 ups, czy też organem właściwym w sprawie będzie zawsze organ przyznający świadczenie.

Naczelny Sąd Administracyjny orzekający w niniejszym składzie przychyla się do stanowiska Prezydenta, że każdorazowo właściwy będzie organ który wydał decyzję przyznającą świadczenie z pomocy społecznej, obejmującą okres w którym wszedł w życie art. 15h ust. 1 pkt 2 i ust. 4 ustawy z 2020 r. Art. 15h dodany został przez art. 1 pkt 14 ustawy z dnia 31 marca 2020 r. (Dz.U. z 2020 poz. 568) zmieniającej ustawę z 2020 r. z dniem 31 marca 2020 r. z tym, że w zakresie art. 15h ust.1 pkt 1 zmiana weszła w życie z dniem 9 grudnia 2019 r. oraz w zakresie art. 15 ust. 1 pkt 2 zmiana weszła w życie z dniem 8 marca 2020 r. (zatem przed dniem 30 kwietnia 2020 r.).

Powyższy wniosek wypływa z charakteru decyzji wydawanej na podstawie art. 15h ust. 4 ustawy z 2020 r. Decyzja ta jest decyzją związaną, a zatem organ nie ma luzu decyzyjnego przy jej wydawaniu (decyzja wydawana jest z urzędu, a zatem bez konieczności podjęcia jakiejkolwiek aktywności przez beneficjenta świadczenia; okres wskazany w decyzji ulega zaś - niejako automatycznie - przedłużeniu na okres, na jaki zachowuje ważność orzeczenie o niepełnosprawności lub orzeczenie o stopniu niepełnosprawności, zgodnie z ust. 1 i 2 art. 15h). Brak konieczności przeprowadzenia postępowania dowodowego bardzo ogranicza czynności procesowe organu. Jest przy tym oczywiste, że o zajściu przesłanek z omawianego przepisu wiadome jest jedynie organowi, który przyznał świadczenie (fakt wydania decyzji nie jest znany z urzędu innym organom). Z uwagi na istotę pomocy społecznej (art. 2 ust. 1 i art. 3 ust. 1 i 2 ups), konieczne jest zachowanie ciągłości wypłacanych świadczeń. Jakiekolwiek opóźnienie w tym zakresie może negatywnie wpłynąć na sytuację osoby objętej pomocą społeczną, co jest sytuacją niepożądaną. Zapobieżenie takim niepożądanym sytuacjom było głównym celem wprowadzenia w życie art. 15h ust. 1 pkt 2 i ust. 4 ustawy z 2020 r.

Analizowanych przepisów nie należy z kolei wykładać w sposób, który prowadziłby do przeciwnych skutków (do tego zaś zmierzałoby każdorazowe ustalanie organu właściwego wg kryteriów określonych w art. 101 ups). Należy zauważyć, że art. 15h ust. 4 ustawy z 2020 r. jest przepisem szczególnym w stosunku do regulacji zawartych w ustawie o pomocy społecznej, w szczególności w stosunku do art. 101 ups (lex specialis derogat legi generali). Przekonujące są również argumenty Prezydenta odwołujące się do wykładni systemowej, że zmiany dotychczasowej decyzji dokonuje ten organ, który ją wydał (art. 154 § 1 i art. 155 kpa).

Skoro Burmistrz wydał decyzję przyznającą świadczenie, a wejście w życie art. 15h ust. 1 pkt 2 i ust. 4 ustawy z 2020 r. nałożyło na Burmistrza obowiązek bezzwłocznego działania z urzędu (którego to obowiązku Burmistrz dotychczas nie zrealizował), a zainteresowany wystąpił z żądaniem na podstawie art. 15h ust. 4 ustawy z 2020 r., to Burmistrz Miasta i Gminy [...] jest właściwy do rozpoznania sprawy w części obejmującej żądanie przyznania zainteresowanemu zasiłku stałego przyznanego na podstawie decyzji [...] za okres od 1 maja 2020 r. do 31 lipca 2021 r.

Troska o zachowanie należytej staranności przy dysponowaniu środkami publicznymi w stanie wywołanym pandemią COVID-19 musiała ustąpić przed koniecznością realizacji uprawnień osób niepełnosprawnych, znajdujących się w stanie przewidzianym w art. 15h ust. 1 pkt 2 i ust. 4 ustawy z 2020 r. Na wypadek ewentualnych nadużyć osób uprawnionych, ustawodawca zachował art. 106 ust. 5 zd. 1 i art. 109 ups, które w sytuacji pandemii COVID-19 należało stosować następczo.

Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 4 w związku z art. 15 § 1 pkt 4 i § 2 ppsa, orzekł jak postanowieniu.