Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt I SA/Gl 1459/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2014-06-10 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6115 Podatki od nieruchomości
Hasła tematyczne: Podatek od nieruchomości
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Zasądzono zwrot kosztów postępowania
Uchylono zaskarżone postanowienie
Powołane przepisy: article: art. 201 par. 1 pkt 2
journal: Dz.U. 2012 poz 749
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bożena Suleja (spr.), Sędziowie WSA Wojciech Organiściak, Teresa Randak, Protokolant Paulina Nowak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 czerwca 2014 r. sprawy ze skargi A S.A. w K. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości 1) uchyla zaskarżone postanowienie; 2) zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. na rzecz strony skarżącej kwotę 357 (trzysta pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Postanowieniem z dnia [...] Nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. działając na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2012 r. poz. 749, z późn. zm. - dalej O.p.) - po rozpatrzeniu zażalenia na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. (dalej Kolegium lub SKO) z dnia [...] Nr [...] w sprawie zawieszenia postępowania dotyczącego odwołania A S.A. w K.(dalej strona lub Spółka) od decyzji Prezydenta Miasta K. w sprawie określenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za rok 2007 – utrzymało w mocy zaskarżone postanowienie.

W uzasadnieniu rozstrzygnięcia SKO wskazało, iż przyczyną zawieszenia postępowania odwoławczego była konieczność rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez Sąd, a mianowicie rozstrzygnięcie czy przyjęta przez SKO (przy określeniu podatku od nieruchomości za 2003 r.) wartość początkowa dla budowli nabytych w dniu 1 marca 2003 r. przez Spółkę od B S.A.- stanowiąca podstawę opodatkowania w podatku od nieruchomości - była prawidłowa. Zdaniem Kolegium wartość ta determinuje podstawę opodatkowania dla części budowli przyjętych do opodatkowania przez organ I instancji w roku 2007.

SKO podtrzymało pogląd, że rozpoznanie przez WSA skargi na decyzję SKO z dnia [...] (sprawa o sygn. I SA/Gl 803/13) pozostaje w ścisłym związku z decyzją organu podatkowego I instancji dotyczącą podatku za 2007 r. Kwestią sporną jest bowiem przyjęta przez organy podstawa opodatkowania w odniesieniu do nabytych przez Spółkę budowli związanych z działalnością gospodarczą. Zdaniem SKO rozstrzygnięcie sporu co do wyceny i podstawy opodatkowania szybów nabytych w marcu 2003 r. przyczyni się do wyjaśnienia kwestii podstawy opodatkowania w

2007 r.

W skardze na tak wydane postanowienie, skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, pełnomocnik strony wniósł o jego uchylenie w całości ze względu na naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 120 i art. 121 § 1 oraz art. 201 § 1 pkt 2 w związku z art. 203 § 1 i 2 O.p., co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Zażądał także zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Przedstawiając dotychczasowy przebieg postępowania wskazał, iż decyzją z dnia [...] organ podatkowy I instancji określił Spółce wysokość zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości należnym za 2007 r. uwzględniając w przyjętej do wyliczenia podatku podstawie opodatkowania wartości podziemnych wyrobisk górniczych i zlokalizowanych w nich budowli. Od zapadłego rozstrzygnięcia A S.A. wniosła odwołanie z dnia 14 grudnia 2012 r. SKO w K. po zaznajomieniu się z przedmiotem sprawy, postanowieniem z dnia [...] nr [...] zawiesiło z urzędu prowadzone postępowanie odwoławcze "do czasu prawomocnego rozstrzygnięcia skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. nr [...] z dnia [...] w sprawie uchylenia decyzji Prezydenta Miasta K. z dnia [...] i orzeczenia o wysokości zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za rok 2003 w kwocie [...] zł.

Na to postanowienie strona skarżąca złożyła zażalenie, żądając jego uchylenia i stwierdzenia braku podstaw prawnych do zawieszenia postępowania. W ocenie Spółki zawieszenia postępowania w oparciu o art. 201 § 1 pkt 2 O.p. można było dokonać wyłącznie w przypadku ujawnienia się w toku rozpatrywania sprawy zagadnienia wstępnego, do rozstrzygnięcia którego umocowany był inny organ lub sąd. Zagadnienie to jednak winno się cechować ścisłym związkiem z toczącym się postępowaniem podatkowym, a konieczność jego, rozpatrzenia powinna wyniknąć właśnie z uwagi na to postępowanie. W rozpatrywanym tymczasem przypadku rozstrzygnięcia przez WSA w Gliwicach skargi dotyczącej postępowania podatkowego za 2003 r. nie można było w świetle powyższego uznać jako stanowiącego zagadnienie wstępne w prowadzonym przez organ drugiej instancji postępowaniu podatkowym za 2007 r.

Wskutek rozpatrzenia złożonego zażalenia SKO zaskarżonym postanowieniem utrzymało w mocy swoje postanowienie z dnia [...]. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia podtrzymało dotychczasowe stanowisko, że "w roku podatkowym 2003 organ podatkowy I instancji opodatkował wyłącznie nabyte przez A S.A. części składowe obiektów pod nazwą «szyby» oraz «wieże szybowe» (zaliczane przez podatnika do «podziemnych wyrobisk górniczych», bądź też części składowych «podziemnych wyrobisk górniczych»). Jeśli natomiast chodzi o 2007 r., to opodatkowanych «obiektów» jest znacznie więcej, gdyż oprócz części składowych «szybów» opodatkowane zostały również inne podziemne «obiekty». Niemniej jednak, "generalnie zasadniczym i jedynym przedmiotem sporu w sprawie o sygn. akt I SA/Gl 803/13" jest kwestia przyjęcia przez SKO przy ustalaniu wartości początkowej budowli faktycznej wartości poniesionej na daną budowlę «środek trwały», a nie teoretycznej wartości, które powinna uwzględniać m.in. nakłady na wytworzenie danego obiektu. Ponadto według Kolegium w sprawie dotyczącej podatku od nieruchomości za rok 2003 bezspornie udowodniono, że w wartości opodatkowanych «obiektów» nie było kosztów drążenia pustej przestrzeni, w której obiekty te się znajdowały. Nie może więc być wątpliwości, że "rozstrzygnięcie w przedmiocie wysokości podatku od nieruchomości za rok 2003 determinuje wysokość podatku od nieruchomości za rok 2007, gdyż część tych samych budowli nabytych przez podatnika 1 marca 2003 r. jest przedmiotem opodatkowania zarówno w roku 2003 jak i 2007".

Kontynuując wywody skargi Spółka podniosła, iż wydane postanowienie jest wadliwe i winno być usunięte z obrotu prawnego albowiem naruszone zostały przepisy art. 120 i art. 121 § 1 O.p., których treść strona przytoczyła. Jej zdaniem, jako zgodne z prawem może być uznane tyko zawieszenie postępowania podatkowego z takich przyczyn, jakie enumeratywnie zostały wskazane w przepisie art. 201 § 1 O.p.

W rozpatrywanej tymczasem sprawie, Kolegium decydując się na zawieszenie postępowania wzięło pod uwagę takie zdarzenia, których zajście pozostawało bez jakiegokolwiek znaczenia dla sprawy. Nie można podzielić poglądu organu podatkowego, aby przy ocenie przesłanek do zawieszenia postępowania podatkowego istotne było, że w przedmiocie tego samego podatku toczą się sprawy odnoszące się do dwóch różnych lat podatkowych. Nie ma też żadnego znaczenia, że zarówno w jednej jak i w drugiej sprawie sporne jest opodatkowanie tych samych obiektów, w tym w szczególności ustalenie dla nich prawidłowej podstawy opodatkowania. Wymienione okoliczności, jak wynika to z treści art. 201 § 1 O.p., nie powinny stanowić nawet przedmiotu rozważań odnoście możliwości zawieszenia postępowania podatkowego. Z zapadłego postanowienia wynika natomiast, że okoliczności te nie tylko, że były brane pod uwagę przy ocenie konieczności zawieszenia postępowania, ale wręcz miały znaczenie przesądzające o tym, że Kolegium postępowanie zawiesiło.

Taki stan rzeczy przesądza o wadliwości zapadłego postanowienia. Z przedstawionej przez organ podatkowy argumentacji wynika, że o zawieszeniu postępowania zadecydowały okoliczności, których zajście w świetle art. 201 § 1 O.p. nie stanowi przesłanek do zawieszenia postępowania podatkowego. W konsekwencji Spółka stwierdziła, że Kolegium orzekając o zawieszeniu postępowania podatkowego wyszło poza ramy obowiązującego prawa, czym naruszyło art. 120 i art. 121 § 1 O.p. Naruszenie to w dodatku mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, gdyż nie wiadomo, jakie stanowisko zająłby organ podatkowy, gdyby przy ocenie podstaw do zawieszenia postępowania pominął okoliczności, które ze względu na treść art. 201 § 1 O.p. nie powinny w ogóle być brane pod uwagę.

Powołując się na uregulowania zawarte w art. 203 § 1 i 2 O.p. strona skarżąca stanęła na stanowisku, że postępowanie podatkowe, na które powołał się organ nie może stanowić zagadnienia wstępnego, o którym mowa w art. 201 § 1 pkt 2 O.p. Zwróciła uwagę, że zgodnie z art. 203 § 1 i 2 O.p. zawieszenie postępowania w sytuacji, gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji jest uzależnione od rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd, rodzi określony obowiązek zachowania. Jak wskazuje na to treść art. 203 § 1 O.p. organ podatkowy, który zawiesił postępowanie z powyższej przyczyny obowiązany jest do wezwania strony do wystąpienia w oznaczonym terminie do właściwego organu lub sądu o rozstrzygnięcie zagadnienia wstępnego, chyba że strona wykaże, że już zwróciła się w tej sprawie do właściwego organu lub sądu. W myśl z kolei art. 203 § 2 O.p., jeżeli strona nie wystąpiła do właściwego organu lub sądu w wyznaczonym terminie, organ podatkowy z urzędu zwrócić się powinien do właściwego organu lub sądu o rozstrzygnięcie zagadnienia wstępnego.

W konsekwencji wynikający z przytoczonych przepisów obowiązek odnośnie konieczności wystąpienia do właściwego organu lub sądu z wnioskiem o rozstrzygnięcie zagadnienia wstępnego, zawęża zakres stosowania omawianej instytucji zawieszenia postępowania wyłącznie do tych przypadków, gdy związek między tym zagadnieniem a sprawą jest bezpośredni i ścisły. Oznacza to, że nie każda sprawa, której rozstrzygnięcie może mieć wpływ na prowadzone przez organ podatkowy postępowanie, stanowi przesłankę do jego zawieszenia z art. 201 § 1 pkt 2 O.p. Poza bowiem możliwym związkiem przyczynowo-skutkowym niezbędne jest aby zagadnienie wstępne było rozstrzygane w związku z konkretnie prowadzoną przez organ podatkowy sprawą, a nie ze sprawą dotyczącą innego postępowania, choćby przedmiot obu spraw był całkowicie zbieżny.

W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasową argumentację.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. 2002, Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Stwierdzenie zatem, iż zaskarżona decyzja lub postanowienie zostało wydane z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, innym naruszeniem przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy obliguje Sąd do uchylenia zaskarżonej decyzji (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. Nr 270 z późn. zm. - zwaną dalej p.p.s.a.). Należy podkreślić, iż Sąd orzeka w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami oraz powołaną podstawą prawną - art. 134 § 1 p.p.s.a.

Dokonując kontroli zaskarżonego postanowienia w granicach kompetencji przysługujących sądowi administracyjnemu Sąd uznał, iż zaskarżone postanowienie SKO w K.jest nieprawidłowe a skarga zasługuje na uwzględnienie z przyczyn w niej podniesionych.

Rozstrzygnięcie kwestii spornej pomiędzy stronami wymaga odpowiedzi na pytanie, czy w sprawie wystąpiło "zagadnienie wstępne", stanowiące przyczynę zawieszenia postępowania odwoławczego wskazaną w zaskarżonym postanowieniu organu II instancji.

Na wstępie podnieść należy, iż zgodnie z art. 201 § 1 pkt 2 O.p. organ podatkowy zawiesza postępowanie, gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji jest uzależnione od rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd.

W orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, że przez "zagadnienie wstępne" należy rozumieć zagadnienie, którego rozstrzygnięcie, przez inny organ lub sąd, jest niezbędne dla rozpatrzenia i wydania decyzji w konkretnej, toczącej się sprawie (np. gdy rozstrzygnięcie sprawy podatkowej uwarunkowane jest uprzednim rozstrzygnięciem kwestii prawnej). Jeżeli więc "zagadnienie wstępne" wykazuje jedynie pośredni związek z rozpatrzeniem sprawy i wydaniem decyzji, nie ma ono charakteru zagadnienia wstępnego. Mogą wiązać się z nim określone skutki procesowe, ale powstanie takiego "zagadnienia" nie rodzi obowiązku zawieszenia postępowania podatkowego. Zatem zagadnienie wstępne wiąże się z wystąpieniem przeszkody uniemożliwiającej rozstrzygnięcie sprawy podatkowej.

Warto w tym miejscu przytoczyć tezę zawartą w wyroku WSA we Wrocławiu z dnia 8 stycznia 2014 r. sygn. akt I SA/Wr 785/13, w którym Sąd wskazał, iż: "zawieszenie postępowania na podstawie art. 201 § 1 pkt 2 O.p. uzależnione jest od wystąpienia czterech istotnych elementów składających się na konstrukcję zagadnienia wstępnego, które muszą wystąpić łącznie. Mianowicie, zagadnienie wstępne wyłania się w toku postępowania podatkowego; jego rozstrzygnięcie należy do innego organu lub sądu; rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji jest uzależnione od rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego, co oznacza, że zagadnienie wstępne musi poprzedzać rozpatrzenie sprawy; istnieje zależność między rozstrzygnięciem zagadnienia wstępnego a rozpatrzeniem sprawy i wydaniem decyzji".

Innymi słowy, zawieszenie postępowania ze względu na zaistnienie zagadnienia wstępnego występuje tylko w sytuacji, gdy dla rozpatrzenia sprawy głównej niezbędne jest uzyskanie rozstrzygnięcia dokonanego w tej sprawie przez sąd lub inny organ państwowy, niż ten przed którym toczy się postępowanie, a bez którego nie jest możliwe załatwienie sprawy głównej. Zagadnienie wstępne nie dotyczy przy tym kwestii ustalenia stanu faktycznego sprawy, gdyż to należy do organu prowadzącego sprawę, a nie do innego organu lub sądu. Pogląd ten skład orzekający w niniejszej sprawie w pełni aprobuje.

Jak wynika z powyższych rozważań, zagadnienie wstępne wiąże się z wystąpieniem przeszkody uniemożliwiającej rozstrzygnięcie sprawy podatkowej. Jest to przesłanka negatywna jurysdykcyjnego postępowania podatkowego. Zależności rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego i rozpatrzenia sprawy podatkowej nie można zatem utożsamiać z wymogiem ukierunkowania tej ostatniej na określoną treść decyzji podatkowej. Od rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego "zależeć" powinno rozpatrzenie sprawy podatkowej w ogóle, nie zaś wydanie decyzji o określonej treści (por. wyroki NSA z dnia 8 listopada 2011 r., sygn. akt II FSK 1916/11, z dnia 21 listopada 2013 r., sygn. akt II FSK 584/13).

W ocenie Sądu, tak rozumiana przesłanka zawieszenia postępowania, jak słusznie podniesiono w skardze, w postępowaniu prowadzonym wobec skarżącej Spółki nie wystąpiła. Nie stanowi bowiem zagadnienia wstępnego rozstrzygnięcie przez Sąd sprawy podatkowej Spółki dotyczącej podatku od nieruchomości za inny rok podatkowy (2003), co według organu miałoby istotny wpływ na treść decyzji wymiarowej za rok 2007 (podkreślenie Sądu).

Konkludując, art. 201 § 1 pkt 2 O.p. zobowiązuje organ podatkowy do zawieszenia postępowania tylko wówczas, gdy istnieje zależność między uprzednim rozstrzygnięciem zagadnienia wstępnego a rozpatrzeniem sprawy. Zasadnie zatem strona skarżąca wywiodła, że nie wystąpiły przesłanki do zawieszenia postępowania dotyczącego wymiaru podatku od nieruchomości za 2007 r. bowiem zagadnieniem wstępnym w rozumieniu komentowanego przepisu, nie jest rozstrzygnięcie przez Sąd wymiaru tego podatku za 2003 r. Postępowania te są odrębnymi, samodzielnymi postępowaniami, dotyczącymi zamkniętych okresów podatkowych. Nie ma przeszkód, aby organy podatkowe w jednym postępowaniu korzystały z materiałów dowodowych zebranych w innym postępowaniu, jednakże nie zwalnia to ich z obowiązku wyczerpującego zebrania materiału dowodowego w każdym z nich (art. 187 § 1O.p.). To właśnie do organu podatkowego, w myśl art. 122 O.p., należy podjęcie wszelkich niezbędnych działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy w postępowaniu podatkowym.

Na marginesie tylko zauważyć wypada, iż prawomocnym wyrokiem z dnia 9 grudnia 2013 r. w sprawie o sygn. akt I SA/Gl 803/13 tut. Sąd rozstrzygnął sprawę w przedmiocie podatku od nieruchomości Spółki za 2003 r.

Mając na względzie przedstawioną powyżej ocenę prawną Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit.c p.p.s.a. uchylił zaskarżone postanowienie. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 w związku z art. 205 p.p.s.a.