Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt II SAB/Łd 234/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2016-10-14 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6480
658
Hasła tematyczne: Dostęp do informacji publicznej
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: Stwierdzono, że bezczynność organu miała miejsce bez rażącego naruszenia prawa
Powołane przepisy: article: art. 1 ust. 1, art. 6 ust. 1 i 2, art. 13 ust. 1, art. 14 ust. 1 i 2, art. 16 ust. 1
journal: Dz.U. 2014 poz 782
law: Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej - tekst jednolity
article: art. 13 ust. 4, art. 18 ust. 1
journal: Dz.U. 2013 poz 235
law: Ustawa z dnia 17 lutego 2005 r. o informatyzacji działalności podmiotów realizujących zadania publiczne - tekst jednolity.
article: art. 149 § 1 i 1a, art. 161 § 1 pkt 3, art. 200
journal: Dz.U. 2016 poz 718
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity

SENTENCJA

Dnia 14 października 2016 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Zygmunt Zgierski (spr.) Sędziowie Sędzia NSA Anna Stępień Sędzia WSA Joanna Sekunda – Lenczewska Protokolant Specjalista Aleksandra Błaszczyk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 października 2016 roku sprawy ze skargi M. N. na bezczynność Dyrektora Miejskiej Pracowni Urbanistycznej w Ł. w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej 1. stwierdza, że bezczynność organu miała miejsce bez rażącego naruszenia prawa; 2. umarza postępowanie w zakresie zobowiązania organu do załatwienia wniosku skarżącego z dnia 5 maja 2016 roku; 1. zasądza od Dyrektora Miejskiej Pracowni Urbanistycznej w Ł. na rzecz M. N. kwotę 100 (sto) złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. LS


UZASADNIENIE

II SAB/Łd 234/16

Uzasadnienie

M.N. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skargę na bezczynność Dyrektora Miejskiej Pracowni Urbanistycznej w Ł., z uwagi na nieudzielenie informacji publicznej zgodnie z żądanym zakresem i wniósł o:

1/ zobowiązanie Dyrektora Miejskiej Pracowni Urbanistycznej w Ł. do udzielenia żądanej informacji publicznej w terminie 14 dni od daty doręczenia akt organowi,

2/ dokonanie kontroli przewlekłości postępowania administracyjnego, którego dotyczy skarga,

3/ wymierzenie organowi grzywny na podstawie art. 149 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2016 r. poz. 718 ze zm.), dalej p.p.s.a. w przypadku uznania, że nastąpiło rażące naruszenie prawa,

4/ zasądzenie na rzecz skarżącego zwrotu kosztów postępowania.

W uzasadnieniu skarżący wskazał, że w dniu 5 maja 2016 r. wniósł za pomocą platformy ePUAP wniosek o udzielenie informacji publicznej z zakresu udostępnienia testów akceptacyjnych i ich wyników. Pismem z dnia [...] organ administracji publicznej poinformował go, że w używanym przez niego oprogramowaniu interfejsowym są stosowane wyłącznie formaty danych oraz protokoły komunikacyjne i szyfrujące określone w przepisach wydanych na podstawie art. 18 pkt 1 ustawy z dnia 17 lutego 2005 r. o informatyzacji działalności podmiotów realizujących zadania publiczne (Dz.U. z 2014 r. poz. 1114 ze zm.), dalej ustawa o informatyzacji, dlatego też nie ma ustawowego wymogu udostępnienia testów akceptacyjnych i ich wyników. Skarżący wniósł odwołanie od decyzji odmawiającej udostępnienia informacji publicznej.

Decyzją z dnia [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. uchyliło w całości zaskarżoną decyzję i sprawę przekazało organowi do ponownego rozpatrzenia. Kolegium stwierdziło m.in., że podzieliło zarzuty strony przywołane w odwołaniu oraz udzieliło wskazówek organowi I instancji, by dokonał czynności materialno-technicznej w postaci udzielenia wnioskowanej informacji, bądź też wydał stosowne rozstrzygnięcie, które spełniać będzie wymogi określone w przepisach. Pismem z dnia 14 lipca 2016 r. organ poinformował skarżącego, że Miejska Pracownia Urbanistyczna w Ł. nie posiada żądanej informacji.

Skarżący podkreślił, że Miejska Pracownia Urbanistyczna w Ł. jest podmiotem publicznym i jako taka zobowiązana jest do stosowania przepisów ustawy o informatyzacji. W myśl § 3 ust. 1 rozporządzenia Ministra Nauki i Informatyzacji z dnia 19 października 2005 r. w sprawie testów akceptacyjnych oraz badania oprogramowania interfejsowego i weryfikacji tego badania (Dz.U. Nr 217, poz. 1836) podmiot publiczny sporządza testy akceptacyjne z zachowaniem metodyki prowadzenia projektów informatycznych o publicznym zastosowaniu odpowiadającej specyfice systemu teleinformatycznego używanego do realizacji zadań publicznych, w zakresie obejmującym wyłącznie funkcjonalność oprogramowania testowego. Stosownie zaś do § 4 ust. 1 pkt 3 zobowiązany jest do publikowania w BIP opisu badania, o którym mowa w pkt 1, oraz informacji niezbędnych dla uzyskania skutecznego dostępu przez podmioty uprawnione do oprogramowania. Z kolei zgodnie z art. 13 § 2 pkt 2 b ustawy o informatyzacji podmiot publiczny zobowiązany jest opublikować w BIP bądź udostępnić w inny sposób testy akceptacyjne. W związku z powyższym Miejska Pracownia Urbanistyczna w Ł. pozostaje w bezczynności w zakresie udostępnienia informacji publicznej, skoro do dnia złożenia skargi nie dokonała czynności materialno-technicznej.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Miejskiej Pracowni Urbanistycznej w Ł. wniósł o jej oddalenie.

Organ wskazał, że pismem z dnia 14 lipca 2016 r. wnioskodawca został skutecznie poinformowany, że Miejska Pracownia Urbanistyczna pracuje w sieci miejskiej, w takim zaś przypadku nie spoczywa na niej obowiązek przeprowadzania testów akceptacyjnych dla oprogramowania interfejsowego. Z tego też powodu Pracownia nie dysponuje żądaną informacją i nie ma możliwości jej udostępnienia.

W Miejskiej Pracowni Urbanistycznej w Ł. nie jest realizowane żadne zadanie publiczne, które wymagałoby zastosowania oprogramowania interfejsowego, umożliwiającego łączenie i wymianę danych w komunikacji pomiędzy systemami teleinformatycznymi z podmiotem niebędącym organem administracji rządowej. W związku z czym w świetle ustawy o informatyzacji Pracownia nie jest zobowiązana do przeprowadzenia, posiadania i udostępniania testów akceptacyjnych.

Jedynym używanym oprogramowaniem interfejsowym jest program Płatnik w wersji 10.01.001, firmy A, który przeszedł pomyślnie testy akceptacyjne, co zostało potwierdzone na stronie Biuletynie Informacji Publicznej BIP Zakładu Ubezpieczeń Społecznych.

Badanie poprawności wdrożenia rozwiązań w oprogramowaniu interfejsowym przeprowadza twórca oprogramowania interfejsowego, albo inny podmiot uprawniony, który posiada autorskie prawa majątkowe do tego oprogramowania. Badanie to jest przeprowadzone przy wykorzystaniu testów akceptacyjnych udostępnionych przez podmiot publiczny odpowiedzialny za realizacje danego zadania publicznego. Istotą oprogramowania interfejsowego jest umożliwienie spójnego współdziałania systemów teleinformatycznych poprzez takie przekazywanie danych z jednego systemu do drugiego, by nie nastąpiło ich przekłamanie. Od dnia 4 lipca 2016 r. Miejska Pracownia Urbanistyczna w Ł. jest włączona do sieci miejskiej Urzędu Miasta Ł., wymiana danych odbywa się zatem w jednym systemie, co zostało wskazane skarżącemu w piśmie z dnia 14 lipca 2016 r. Ponadto Miejska Pracownia Urbanistyczna używa do wymiany informacji wyłącznie formatów danych oraz protokołów komunikacyjnych i szyfrujących określonych w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 12 kwietnia 2012 r. w sprawie Krajowych Ram Interoperacyjności, minimalnych wymagań dla rejestrów publicznych i wymiany informacji w postaci elektronicznej oraz minimalnych wymagań dla systemów teleinformatycznych (Dz.U. z 2016 poz. 113), wydanym na podstawie art. 18 ww. ustawy, co również zostało przekazane stronie skarżącej w piśmie z dnia 18 maja 2016 r.

Organ wskazał dodatkowo, że zgodnie z § 5 ust. 3 rozporządzenia w sprawie testów akceptacyjnych oraz badania oprogramowania interfejsowego i weryfikacji tego badania, badaniu podlega wyłącznie oprogramowanie interfejsowe, służące do łączenia i wymiany informacji z takimi systemami teleinformatycznymi używanymi do realizacji zadań publicznych, z którymi podmioty niebędące podmiotami publicznymi wymieniają dane drogą elektroniczną.

Pismem z dnia 27 września 2016 r. skarżący podtrzymał swoją skargę. Zauważył, że organ sam przyznał, że pracuje w tzw. "sieci miejskiej" dopiero od dnia 4 lipca 2016 r. Skoro więc wniosek został złożony dwa miesiące wcześniej nieuzasadnionym jest twierdzenie, że nie musi posiadać testów akceptacyjnych. Organ powinien udzielić informacji na dzień złożenia wniosku, tj. 5 maja 2016 r. Skarżący dodał, że komunikacja z organem odbywa się bezpośrednio, a nie poprzez Urząd Miasta.

Nieprawdziwe jest również twierdzenie, że organ nie wymienia danych drogą elektroniczną z podmiotami niebędącymi podmiotami publicznymi. Systemami teleinformatycznymi służącymi do realizacji zadań publicznych będą m.in.:

1/ serwis strony internetowej MPU służącej chociażby do informowania mieszkańców o wyłożeniu planów miejscowych,

2/ konto na portalu społecznościowym Facebook, służącym do informowania mieszkańców o etapach prac związanych ze studium,

3/ adres mailowy służący bezpośrednio do kontaktu z podmiotami niebędącymi podmiotami publicznymi,

4/ usługa FTP

5/ system teleinformatyczny służący do wydawania oraz doręczania decyzji w myśl art. 46 k.p.a.

Sam organ publikuje na swojej stronie internetowej zestawienie stosowanych w oprogramowaniu interfejsowym systemu teleinformatycznego używanego przez MPU do realizacji zadań publicznych. Zatem twierdzenie organu co do braku takich systemów teleinformatycznych jest nieprawdziwe.

Na rozprawie w dniu 14 października 2016 r. pełnomocnik organu wyjaśnił, że na dzień złożenia wniosku Pracownia nie posiadała testów akceptacyjnych, ponieważ nie posiadała aplikacji interfejsowej. Zatem niemożliwe jest udostępnienie żądanej informacji za okres od daty złożenia wniosku do daty, od której organ pracuje w sieci miejskiej.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje.

Skarga jest zasadna.

W pierwszej kolejności należy wskazać, że dopuszczalne jest obejmowanie jedną skargą zarówno bezczynności, jak i przewlekłego prowadzenia postępowania w określonej tej samej sprawie administracyjnej. W art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. prawodawca przewidział bowiem jedynie alternatywną możliwość złożenia przez stronę skargi dotyczącej przewlekłości albo bezczynności organu administracji publicznej. Od dnia 11 kwietnia 2011 r. obok bezczynności organu przewlekłość postępowania stanowi ustawową podstawę interwencji sądu administracyjnego w razie naruszenia prawa strony do rozpoznania sprawy administracyjnej bez uzasadnionej zwłoki. W postępowaniu, w którym możliwe jest wystąpienie zarówno bezczynności organu, jak i przewlekłości postępowania za kryterium odróżniające obie instytucje należy uznać upływ terminu do załatwienia sprawy (art. 35 § 3, 4 i 5 k.p.a.). Znamiona przewlekłości postępowania mogą być wyczerpane, jeśli jeszcze w ramach terminu podstawowego sprawa mogła być załatwiona w czasie krótszym niż termin maksymalny lub gdy organ w bezzasadny sposób przedłuża termin załatwienia sprawy w trybie art. 36 § 2 k.p.a. Jeżeli jednak wskutek przekroczenia terminu załatwienia sprawy organ popadnie w zaskarżalną bezczynność, przewlekłość postępowania nie zostanie wyłączona, a oba stany nałożą się na siebie (por. Z. Kmieciak, Przewlekłość postępowania administracyjnego, PiP, z. 6, W. Chróścielewski, Zmiany w zakresie przepisów kodeksu postępowania administracyjnego i prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, które weszły w życie w 2011 r., ZNSA 2011, nr 4).

Zarzucenie w jednym piśmie bezczynności organu i przewlekłości prowadzonego przez niego postępowania nie musi zatem stanowić skumulowania dwóch skarg, o ile kwestionowana jest terminowość i sprawność postępowania w zakończeniu tej samej sprawy administracyjnej. W takiej sytuacji dopuszczalność objęcia jedną skargą obu form opieszałości organu inicjuje jedną sprawę sądowoadministracyjną, w której Sąd ma obowiązek rozpoznać i rozstrzygnąć spór o legalność braku wydania aktu lub podjęcia czynności. Pozostaje to w związku z zasadą, że przedmiotem zaskarżenia w konkretnym postępowaniu może być tylko jedna decyzja, postanowienie, inny akt lub podjęta czynność. Liczba zaskarżonych aktów lub czynności determinuje zatem liczbę spraw sądowoadministracyjnych. Przedmiotem postępowania w sprawie ze skargi zarówno na bezczynność, jak i przewlekłość organu stanowi ustalenie, czy zachodzi potrzeba zobowiązania organu do wydania w określonym terminie aktu lub dokonania czynności. W obu przypadkach sąd administracyjny dysponuje tymi samymi środkami prawnymi, ich zastosowanie jest zaś obowiązkowe w razie stwierdzenie jakiejkolwiek postaci niesprawnego funkcjonowania organu, niezależnie od podniesionych w skardze zarzutów i wniosków oraz podstawy prawnej (por. wyrok NSA z dnia 5 czerwca 2012 r., II OSK 709/12).

Zatem skargę M.N. na bezczynność i przewlekłość postępowania prowadzonego przez Miejską Pracownię Urbanistyczną w Ł. w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej Sąd potraktował jako jedną sprawę sądowoadministracyjną ze skargi na bezczynność organu.

Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz.U. z 2014 r., poz. 782), dalej u.d.i.p., stanowi w art. 1 ust. 1, że każda informacja o sprawach publicznych stanowi informację publiczną. Tę ogólną definicję doprecyzowuje art. 6 ust. 1, który wymienia rodzaje spraw, jakich mogą dotyczyć informacje o charakterze informacji publicznych, czyniąc to w sposób otwarty, czemu służy zwrot "w szczególności". Doktryna oraz orzecznictwo sądowe, w oparciu o ogólną formułę ustawy, a także konstytucyjną konstrukcję prawa do informacji zawartą w art. 61 ust. 1 i 2 ustawy zasadniczej, przyjmuje szerokie rozumienie pojęcia "informacja publiczna". Za taką uznaje się wszelkie informacje wytworzone przez władze publiczne oraz osoby pełniące funkcje publiczne, a także inne podmioty, które wykonują funkcje publiczne lub gospodarują mieniem publicznym (komunalnym bądź Skarbu Państwa), jak również informacje odnoszące się do wspomnianych władz, osób i innych podmiotów, niezależnie od tego, przez kogo zostały wytworzone (por. wyrok NSA z dnia 30 października 2002 r., II SA 181/02; wyrok NSA z dnia 20 października 2002 r., II SA 1956/02 oraz wyrok NSA z dnia 30 października 2002 r., II SA 2036-2037/02 za: M. Jaśkowska, Dostęp do informacji publicznych w świetle orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego, Toruń 2002, s. 28). Tak więc pojęcie informacji publicznej odnosi się do wszelkich spraw publicznych, również wówczas, gdy informacja nie została wytworzona przez podmioty publiczne, a jedynie się do nich odnosi.

Bezczynność organu ma miejsce wówczas, gdy organ będąc właściwym w sprawie i zobowiązanym do podjęcia czynności, nie podejmuje jej w terminie określonym w przepisach prawa i w konsekwencji pozostaje w zwłoce. Skarga na bezczynność ma na celu spowodowanie wydania przez organ administracji publicznej oczekiwanego aktu lub podjęcia określonej czynności. Zatem, aby można było mówić o bezczynności organu należy przede wszystkim stwierdzić, że ciąży na nim, wynikający z przepisów prawa, obowiązek wszczęcia postępowania i podjęcia w nim stosownego rozstrzygnięcia (stosownej czynności), a dopiero później, że obowiązku tego - w nakazanym terminie - organ nie wypełnia.

Udostępnienie informacji publicznej dokonywane jest w formie czynności materialno-technicznej, w sposób i w formie zgodnej z wnioskiem, chyba że środki techniczne, którymi dysponuje podmiot obowiązany do udostępnienia, nie umożliwiają udostępnienia w sposób i w formie określonych we wniosku (art. 14 ust. 1 u.d.i.p.). Jedynie odmowa udostępnienia informacji publicznej oraz umorzenie postępowania o udostępnienie informacji w przypadku określonym w art. 14 ust. 2, następują w drodze decyzji (art. 16 ust. 1 u.d.i.p.). Natomiast w sytuacji, gdy podmiot obowiązany nie jest dysponentem żądanej informacji lub żądana informacja nie stanowi informacji publicznej, zawiadamia o tym fakcie wnioskodawcę na piśmie.

Przedmiotem niniejszego postępowania jest bezczynność Dyrektora Miejskiej Pracowni Urbanistycznej w Ł. w zakresie udostępniania informacji publicznej. Sporna w kontrolowanej sprawie pozostaje nie kwestia charakteru żądanej informacji, czy też podmiotu obowiązanego do jest udostępnienia, bowiem żadna z powyższych kwestii w świetle regulacji art. 4 ust. 1 pkt 4 i 6 ust. 1 pkt 3 i 5 u.d.i.p. nie budzi wątpliwości, lecz skuteczność udzielenia wnioskodawcy przez organ odpowiedzi z dnia 14 lipca 2016 r. W piśmie tym organ stwierdził, że z uwagi na fakt, że Miejska Pracownia Urbanistyczna w Ł. pracuje w sieci miejskiej, nie ma obowiązku przeprowadzenia testów akceptacyjnych dla oprogramowania interfejsowego. Tym samym nie dysponuje żądaną informacją i nie ma możliwości jej udostępnienia.

Jednakże organ sam w odpowiedzi na skargę przyznał, że w sieci miejskiej pracuje od dnia 4 lipca 2016 r. Tymczasem wniosek o udzielenie informacji publicznej złożony został w dniu 5 maja 2016 r. Obowiązek udzielenia informacji publicznej powstaje oczywiście od dnia złożenia wniosku. Nie mają w tym kontekście znaczenia fakty zaistniałe po tej dacie.

Organ w dniu [...] poinformował skarżącego, że w używanym przez Pracownię oprogramowaniu interfejsowym są stosowane wyłącznie formaty danych oraz protokoły komunikacyjne i szyfrujące określone w przepisach wydanych na podstawie art. 18 pkt 1 ustawy o informatyzacji i dlatego Pracownia nie ma obowiązku udostępnienia wnioskodawcy testów akceptacyjnych ich wyników. Odpowiedź tę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł., na skutek odwołania skarżącego, uznało za decyzję o odmowie udzielania informacji publicznej i decyzją z dnia [...] uchyliło ją i sprawę przekazało organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia. Kolegium wskazało, że w myśl art. 13 ust. 4 ustawy o informatyzacji podmiot publiczny może nie udostępniać testów akceptacyjnych, jeżeli w oprogramowaniu interfejsowym mają być stosowane wyłącznie formaty danych oraz protokoły komunikacyjne i szyfrujące określone w przepisach wydanych na podstawie art. 18 pkt 1 ustawy. A skoro ustawodawca użył zwrotu "podmiot publiczny może nie udostępniać testów akceptacyjnych", to oznacza to, że działa w granicach uznania administracyjnego, co nakłada na taki podmiot szczególne obowiązki w zakresie uzasadniania decyzji odmownych. Uzasadnienie takich decyzji nie może być w takich sprawach lakoniczne, oparte na sformułowaniach nie wyjaśniających motywów takiego, a nie innego rozstrzygnięcia. Kolegium stwierdziło, że uzasadnieniem dla wydania decyzji odmownej w niniejszej sprawie nie może być wyłącznie okoliczność stosowania w oprogramowaniu interfejsowym tylko formatów danych oraz protokołów komunikacyjnych i szyfrujących określonych w przepisach wydanych na podstawie art. 18 pkt 1. Decyzji tej Miejska Pracownia Urbanistyczna w Ł. nie zaskarżyła do sądu administracyjnego. Kolejnej odpowiedzi na wniosek o udostępnienie żądanej informacji publicznej organ udzielił dopiero w dniu 14 lipca 2016 r., a więc ponad 2 miesiące po złożeniu wniosku.

Dlatego działanie organu nosiło cechy bezczynności. Nie załatwił bowiem wniosku strony w terminie 14 dni, jak tego wymaga art. 13 ust. 1 u.d.i.p. Tym niemniej stan bezczynności już nie występuje, bowiem organ poinformował wnioskodawcę, że żądanej informacji nie posiada. Wprawdzie, jak już wyżej podniesiono, sama argumentacja o pracy w sieci miejskiej nie mogłaby zostać uznana za wystarczającą, bowiem fakt ten nastąpił dopiero w dniu 4 lipca 2016 r., podczas gdy wniosek o udostępnienie informacji publicznej złożony został w dniu 5 maja 2016 r. Tym niemniej na rozprawie poprzedzającej wydanie wyroku pełnomocnik organu wyjaśnił, że także już w dacie złożenia wniosku organ nie posiadał testów akceptacyjnych, ponieważ nie korzystał z oprogramowania interfejsowego, którego posiadanie obligowałoby do przeprowadzenia testów. Dlatego też Sąd uznał, że organ załatwił wniosek skarżącego z dnia 5 maja 2016 r. W sytuacji bowiem nieposiadania informacji publicznej, załatwienie wniosku następuje poprzez udzielnie wnioskodawcy informacji o tym fakcie.

Zgodnie z art. 13 ust. 1 u.d.i.p. udostępnianie informacji publicznej na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku, z zastrzeżeniem ust. 2 i art. 15 ust. 2. Terminu tego organ nie dochował. Jednocześnie sąd ocenił, że bezczynność nie miała charakteru rażącego naruszenia prawa, bowiem nie wynikała z celowego zaniechania organu, a jedynie odmiennej oceny prawnej zaistniałego stanu rzeczy i nie była długotrwała. Z rażącym naruszeniem prawa mamy do czynienia wówczas, gdy bez żadnej wątpliwości można stwierdzić, że w sposób oczywisty naruszono prawo. Naruszenie to musi być także "istotne", a więc nie do pogodzenia z regułami demokratycznego państwa prawa. Taka zaś sytuacja nie miała miejsca w rozpoznawanej sprawie.

Sąd uznał zatem, że ostatecznie organ załatwił wniosek skarżącego. Z kolei art. 149 § 1a p.p.s.a. zawiera normę, według której uwzględnienie skargi na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania administracyjnego polega nie tylko na zobowiązaniu organu do wydania aktu w określonym terminie, ale także na rozstrzygnięciu o tym, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce, oraz czy było to z rażącym naruszeniem prawa, albo nie miało charakteru rażącego. Środki przewidziane w art. 149 p.p.s.a. nie mają na celu wyłącznie dyscyplinowania organów administracji, ale mają w szerszym zakresie zapobiegać opieszałości w prowadzeniu spraw oraz służyć usuwaniu negatywnych skutków wynikających z bezczynności lub przewlekłości postępowań administracyjnych.

Oznacza to, że załatwienie sprawy przed wniesieniem skargi na bezczynność nie stanowi przeszkody do jej merytorycznego rozpoznania przez sąd administracyjny. Uwzględnienie skargi w takim przypadku polega na rozstrzygnięciu, czy bezczynność lub przewlekłość postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa oraz wymierzenie organowi grzywny.

Za tak przyjętym stanowiskiem przemawia użyty art. 149 § 1a p.p.s.a. wyraz "jednocześnie". Słowo to nie oznacza, że ten przepis ma zastosowanie tylko wówczas, gdy Sąd zobowiązuje organ do wydania aktu w określonym terminie. Przeciwnie, z analizy tego przepisu wynika, że uwzględnienie skargi na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania administracyjnego może polegać na stwierdzeniu, że bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa, albo że naruszenie prawa nie było rażące, mimo że są podstawy do umorzenia postępowania sądowego w zakresie dotyczącym zobowiązania organu do wydania aktu, z uwagi na to, że akt taki został wydany przez organ (por. wyrok NSA z 17 lutego 2015 r., I OSK 988/14).

Zatem załatwienie przez organ administracji wniosku w sprawie udostępnienia informacji publicznej (w niniejszej sprawie poprzez udzielenie odpowiedzi, że organ nie jest w posiadaniu żądanej informacji), nie stanowi przeszkody do orzekania przez Sąd o tym, czy bezczynność miała miejsce, czy nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa.

W tym stanie rzeczy brak jest podstaw do orzekania o zobowiązaniu organu do udostępnienia informacji publicznej w określonym terminie na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a. W tym zakresie więc Sąd, stosownie do art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a., umorzył postępowanie jako bezprzedmiotowe, o czym orzeczono w punkcie drugim wyroku.

O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 w p.p.s.a.

lf