Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt IV SA/Wa 1757/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2020-12-03 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6132 Kary pieniężne za naruszenie wymagań ochrony środowiska
Hasła tematyczne: Ochrona środowiska
Skarżony organ: Inspektor Ochrony Środowiska
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 189d
journal: Dz.U. 2020 poz 256
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.
article: art. 305a ust 1 , 298 ust 1 pkt 2
journal: Dz.U. 2020 poz 1219
law: Ustawa z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Joanna Borkowska (spr.), Sędziowie sędzia WSA Anita Wielopolska, asesor WSA Paweł Dańczak, , po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 3 grudnia 2020 r. sprawy ze skargi E. Sp. z o.o. z siedzibą w W. na decyzję Głównego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia [...] czerwca 2020 r. nr [...] w przedmiocie wymierzenia administracyjnej kary pieniężnej oddala skargę


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] czerwca 2020r. znak [...] Główny Inspektor Ochrony Środowiska (dalej organ) po rozpatrzeniu odwołania [...] sp. z o.o z siedzibą w [...] (dalej skarżąca) od decyzji [...] Wojewódzkiego Ochrony Środowiska z dnia [...] grudnia 2017 r., znak: [...] w przedmiocie wymierzenia administracyjnej kary pieniężnej w wysokości 6 609.00 zł za przekroczenie w 2015 r. warunków wprowadzania ścieków do wód lub do ziemi, określonych w pozwoleniu wodnoprawnym, udzielonym decyzją Starosty [...] z dnia [...] kwietnia 2014 r., znak: [...],

- utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.

Stan sprawy był następujący:

Decyzją z dnia [...] grudnia 2017 r., znak: [...], [...] Wojewódzki Inspektor Ochrony Środowiska wymierzył [...] sp. z o.o. administracyjną karę pieniężną za przekroczenie w 2015 r. warunków wprowadzania ścieków do wód lub do ziemi, określonych w pozwoleniu wodnoprawnym, udzielonym decyzją Starosty [...] z dnia [...] kwietnia 2014 r. znak: [...], poprzez niezapewnienie w okresach od 15 maja 2014 r. do 14 maja 2015r. i od 15 maja 2015 r. do 14 maja 2016r. poboru prób jakości ścieków oczyszczonych w sposób średniodobowy.

[...] sp. z o.o. pismem z dnia 8 stycznia 2018 r. wniosła odwołanie od powyższej decyzji, a decyzją z dnia [...] czerwca 2020r. znak [...] Główny Inspektor Ochrony Środowiska utrzymał ją w mocy.

Uzasadniając swoje rozstrzygnięcie organ wskazał, że Starosta [...] decyzją z dnia [...] kwietnia 2014 r. znak: [...] zezwolił skarżącej na wprowadzanie do rowu ścieków oczyszczonych o wskaźnikach zanieczyszczeń nie przekraczających ustalonych wartości, przy czym nie określił odmiennej częstotliwości wykonywania pomiarów, niż określona w przepisach rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 24 lipca 2006 r. w sprawie warunków, jakie należy spełniać przy wprowadzaniu ścieków do wód lub do ziemi, oraz w sprawie substancji szczególnie szkodliwych dla środowiska wodnego, zgodnie z którym strona była zobowiązana do poboru 4 próbek ścieków bytowych i 6 próbek ścieków przemysłowych rocznie.

W związku z datą obowiązywania pozwolenia wodnoprawnego, określoną w w/w decyzji Starosty [...], przyjmuje się w niniejszej sprawie dwa kolejne okresy oceny spełniania warunków pozwolenia wodnoprawnego, obejmujące rok kalendarzowy 2015, biegnące od 15 maja 2014 r. do dnia 15 maja 2016 r. Z dokumentów zgromadzonych w aktach sprawy, w tym z ustaleń udokumentowanych w protokole kontroli nr [...]. podpisanym przez skarżącą bez zastrzeżeń wynika, że w ww. okresach wykonała ona badania ścieków odpływających z oczyszczalni w akredytowanych laboratoriach, jednakże próbki do badań nie były pobierane jako średniodobowe.

Zgodnie z § 1 pkt 1-3 rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 24 lipca 2006 r. określa ono nic tylko warunki, jakie należy spełnić przy wprowadzaniu ścieków do wód lub do ziemi, w tym najwyższe dopuszczalne wartości zanieczyszczeń, miejsce i minimalną częstotliwość pobierania próbek ścieków, metodyki referencyjne analizy ale także sposób oceny, czy ścieki odpowiadają wymaganym warunkom. Stosownie do § 8 ust. 1 pkt 2 i 4 omawianego rozporządzenia, ścieki przemysłowe wprowadzane do wód, odpowiadają wymaganym warunkom jeżeli:

- średnie roczne wartości azotu ogólnego i fosforu ogólnego nic przekraczają najwyższych dopuszczalnych wartości tych wskaźników określonych w tabeli II w załączniku nr 3 do rozporządzenia;

- co najmniej w czterech z sześciu kolejnych średnich dobowych próbkach ścieków zmierzone wartości pozostałych wskaźników zanieczyszczeń obecnych w ściekach nie przekraczają najwyższych dopuszczalnych wartości tych wskaźników określonych w tabeli Il w załączniku nr 3 do rozporządzenia;

Natomiast zgodnie z § 8 ust. 4 pkt 1 rozporządzenia, ścieki bytowe i komunalne odpowiadają wymaganym warunkom, jeżeli liczba pobranych w ciągu roku średnich dobowych próbek ścieków, które nie spełniły warunków dotyczących najwyższych dopuszczalnych wartości lub procentu redukcji zanieczyszczeń określonych wskaźnikami BZTs, ChZT (chemiczne zapotrzebowanie tlenu) i zawiesin ogólnych, nic jest większa od liczby tych próbek, która jest określona w załączniku nr 2 do rozporządzenia.

Na podstawie przytoczonych powyżej przepisów organ stwierdził, że dopuszczalne wartości stężeń zanieczyszczeń zostały ustalone w pozwoleniu wodnoprawnym dla wyników badań, które powinny być wykonane w próbkach średnich dobowych, proporcjonalnych do przepływu. W ocenie merytorycznej oceny spełniania warunków pozwolenia można dokonywać w oparciu o wyniki pomiarów jakości ścieków wykonanych zgodnie z zasadami określonymi w rozporządzeniu z 2006 r., tj. średniodobowo proporcjonalnie do przepływu, w rozumieniu definicji zawartej w § 2 pkt 1 rozporządzenia z 2006 r. Zgodnie z tym przepisem przez próbkę średniodobową należy rozumieć wartość zmierzoną w próbce powstałej ze zmieszania próbek pobieranych ręcznie lub automatycznie w okresie doby, w odstępach co najwyżej dwugodzinnych, proporcjonalnych do przepływu, z wyłączeniem pH i temperatury.

Organ wskazał, że zgodnie z art. 298 ust. 1 pkt 2 Poś, za przekroczenie określonych w pozwoleniach, o których mowa w art. 181 ust. 1 pkt 1 i 3 Poś, warunków dotyczących ilości ścieków, ich stanu, składu, minimalnej procentowej redukcji stężeń substancji w ściekach oraz masy substancji w odprowadzanych ściekach przypadającej na jednostkę masy wykorzystanego surowca, materiału, paliwa lub wytworzonego produktu, wojewódzki inspektor ochrony środowiska wymierza, w drodze decyzji administracyjne kary pieniężne. Stosownie zaś do art. 299 ust. 1 pkt 2 Poś. wojewódzki inspektor ochrony środowiska stwierdza przekroczenie lub naruszenie warunków określonych w pozwoleniu wodnoprawnym na podstawie pomiarów prowadzonych przez podmiot korzystający ze środowiska, obowiązany do dokonania takich pomiarów. Zgodnie z art. 305 ust. 1 i 4 Poś, wojewódzki inspektor ochrony środowiska stwierdza przekroczenie warunków korzystania ze środowiska na podstawie, o której mowa w art. 299 ust. 1 pkt 2, jeżeli podmiot korzystający ze środowiska prowadzi wymagane pomiary wielkości emisji i spełnione są warunki określone w art. 147a Poś. W przypadkach, o których mowa w ust. 1, wojewódzki inspektor ochrony środowiska wymierza karę za przekroczenie stwierdzone w roku kalendarzowym, uwzględniając zmiany stawek opłat i kar, o których mowa w art. 304. w okresie objętym karą. Stosownie do art. 314 ust. 4 Poś, przekroczenie ilości i składu ścieków, minimalnej procentowej redukcji stężeń substancji w ściekach oraz masy substancji w odprowadzanych ściekach przypadającej na jednostkę masy wykorzystanego surowca, materiału, paliwa lub wytworzonego produktu wyraża się ilością substancji wprowadzanych do wód lub do ziemi. Jednakże, zgodnie z art. 305 ust. 2 i ust. 3 pkt 3 Poś, wojewódzki inspektor może nie uznać przedkładanych mu wyników wymaganych pomiarów wielkości emisji, jeżeli pomiary te nasuwają zastrzeżenia. Wyniki pomiarów nasuwają zastrzeżenia, jeżeli w szczególności nie były przestrzegane zasady pobierania próbek, przez co wyniki analiz nie są miarodajne dla ustalenia wielkości emisji.

Jeżeli podmiot zobowiązany ww. przepisami nie wykonał nałożonych na niego obowiązków związanych z wykonywaniem wymaganych pomiarów (m. in. gdy próbki nie były pobierane średniodobowo), to w sytuacji takiej znajduje zastosowanie przepis art. 305a ust. 1 pkt 2 Poś, który stanowi, że jeżeli podmiot korzystający ze środowiska nic prowadzi wymaganych pomiarów wielkości emisji, pomiary ciągłe nie są prowadzone przez rok kalendarzowy lub pomiary nasuwają zastrzeżenia to przyjmuje się, że warunki korzystania ze środowiska w zakresie wprowadzania ścieków do wód lub do ziemi określone w pozwoleniach, o których mowa w art. 181 ust. 1 pkt 1 i 3. dla każdego z pomiarów, o których mowa w zdaniu wstępnym, zostały przekroczone.

Odnosząc się do zarzutu niezastosowania art. 189d Kpa organ stwierdził, że wobec obiektywnie sformułowanych przesłanek wymierzenia kary na gruncie Poś miarkowanie kary zgodnie z art. 189d nie było uzasadnione. Ponadto zgodnie z art. 189a § 2 Kpa nie ma zastosowania w niniejszej sprawie art. 189d. gdyż do przesłanek wymiaru administracyjnej kary pieniężnej znajdują zastosowanie przepisy Poś

Z takim stanowiskiem nie zgodziła się [...] sp. z o.o z siedzibą w [...], wywodząc skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie i zarzucając:

1. naruszenie przepisów postępowania, które miało wpływ na wynik sprawy, tj. naruszenie:

a. art. 138 § 1 pkt 2) w zw. z art. 6 k.p.a. poprzez brak uchylenia decyzji organu pierwszej instancji pomimo oparcia jej na podstawie rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 24 lipca 2006 r. w sprawie warunków, jakie należy spełnić przy wprowadzaniu ścieków do wód lub do ziemi oraz w sprawie substancji szczególnie szkodliwych dla środowiska wodnego (Dz. U. poz. 984, z późn. zrm.), podczas gdy powyższe rozporządzenie zostało uchylone w dniu 13 lipca 2015 r. ustawą Dz. U. z 2014 r. poz. 850 i w chwili wydania zaskarżonej decyzji nie obowiązywało;

b. art. 138 § 1 pkt 2) w zw. z art. 10 § 1 i 2 k.p.a. poprzez brak uchylenia decyzji organu pierwszej instancji pomimo niezapewnienie skarżącej możliwości wypowiedzenia się w postępowaniu przed organem pierwszej instancji co do zebranego w sprawie materiału dowodowego oraz uniemożliwienie czynnego udziału w postępowaniu przed wydaniem decyzji, podczas gdy zachowanie wymogów przewidzianych w naruszonym przepisie umożliwiłoby wyjaśnienie organowi administracji publicznej zasad pobierania próbek przez skarżącego, które to były dokonywane zgodnie z obowiązującymi przepisami, a co za tym idzie nie wydano by decyzji o nałożeniu administracyjnej kary pieniężnej za przekroczenie określonych w pozwoleniu wodnoprawnym udzielonym przez Starostę [...] decyzją z dnia [...] kwietnia 2017 r. znak [...] warunków dotyczących składu odprowadzonych ścieków;

c. art. 138 § 1 pkt 2) w zw. z art. 11 k.p.a. poprzez brak uchylenia decyzji organu pierwszej instancji pomimo niewyjaśnienia skarżącej w postępowaniu pierwszoinstancyjnym zasadności przesłanek, którymi organ administracji publicznej kierował się przy wydawaniu decyzji, zważywszy że administracyjna kara pieniężna została nałożona na skarżącą za przekroczenie warunków dotyczących składu odprowadzanych ścieków, podczas gdy uzasadnienie tej decyzji wskazuje, iż skarżąca rzekomo dopuściła się niewłaściwego pobierania próbek odprowadzanych ścieków, a organ nie poddał analizie składu odprowadzanych ścieków, podczas gdy zgodnie z powołanym przepisem organ administracji publicznej obowiązany jest wyjaśnić stronom zasadność przesłanek, którymi kierował się przy wydawaniu decyzji, co nie zostało w niniejszej sprawie dokonane;

d. art. 138 § 1 pkt 2) w zw. z art. 7 w zw. z art. 77 k.p.a. poprzez brak uchylenia decyzji organu pierwszej instancji pomimo zaniechania zebrania całości materiału dowodowego oraz nieprawidłowego jego rozpatrzenia, w tym poprzestania na pobieżnym sprawdzeniu sposobu pobierania próbek badania ścieków bytowych i przemysłowych, co doprowadziło do uznania przez organ administracji publicznej, iż skarżący dopuścił się przekroczenia określonych w pozwoleniu wodnoprawnym warunków dotyczących składu odprowadzanych ścieków, podczas gdy prawidłowo ustalony stan faktyczny niniejszej sprawy wskazywałby, iż skarżący regularnie pobierał próbki w sposób wymagany przez obowiązujące przepisy prawa i nie dopuścił się przekroczenia warunków składu odprowadzanych ścieków;

e. art. 138 § 1 pkt 2) w zw. z art. 107 § 3 k.p.a. poprzez brak uchylenia decyzji organu pierwszej instancji pomimo wadliwego jej uzasadnienia, w którym wskazano na oparcie decyzji na nieobowiązujących przepisach rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 24 lipca 2006 r, w sprawie warunków, jakie należy spełnić przy wprowadzaniu ścieków do wód lub do ziemi oraz w sprawie substancji szczególnie szkodliwych dla środowiska wodnego (Dz. U. poz. 984, z późn. zm.) uchylonych przed wydaniem decyzji w dniu 13 lipca 2015 r. ustawą Dz. U. z 2014 r. poz. 850 oraz sformułowania uzasadnienia, które nie odpowiada sentencji decyzji organu pierwszej instancji w zakresie w jakim uzasadnia rzekome nieprzestrzeganie zasad pobierania próbek, a nie przekroczenie warunków dotyczących składu odprowadzanych ścieków;

f. art. 189d k.p.a. poprzez zaniechanie wzięcia pod uwagę przesłanek wymienionych w naruszonym przepisie przy wymierzeniu administracyjnej kary pieniężnej, w tym w szczególności znikomej wagi i okoliczności rzekomego naruszenia, braku osiągnięci przez skarżącą jakichkolwiek korzyści z naruszenia oraz braku uprzedniego ukarania za to samo naruszenie,

g. art. 189f § 1 pkt 1 k.p.a. poprzez nieodstąpienie od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej zaskarżoną decyzją, podczas gdy waga zarzuconego przez organ administracji publicznej naruszenia prawa przez skarżącą jest znikoma, a skarżąca nie narusza prawa.

W związku z powyższym, skarżąca wniosła o:

1. uchylenie, na zasadzie art. 145 § 1 pkt 1) lit. a) i c) p.p.s.a., w całości decyzji Głównego Inspektora Ochrony Środowiska z [...] czerwca 2020 r., znak: [...], oraz - na podstawie art. 135 p.p.s.a. - utrzymanej w mocy decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska z [...] grudnia 2017 r., znak: [...],

2. zasądzenie na rzecz skarżącej kosztów postępowania wg norm przepisanych,

3. rozpoznanie sprawy na rozprawie.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje:

Stosownie do art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2016r., poz. 1066 ze zm.), sądy administracyjne kontrolują działalność administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, badając prawidłowość zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafność ich wykładni.

Uwzględnienie skargi następuje w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych, mających wpływ na wynik sprawy, wad w postępowaniu administracyjnym, zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 ppsa, przy czym na podstawie art. 134 § 1 cytowanej ustawy, sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Rozpoznając sprawę w ramach tak zakreślonej kognicji Sąd nie dopatrzył się w działaniu organów administracji naruszenia norm prawa, które uzasadniałyby uwzględnienie skargi.

W kontrolowanej sprawie zakończonej decyzją Głównego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia [...] czerwca 2020r. znak [...] wydaną po rozpatrzeniu odwołania [...] sp. z o.o z siedzibą w [...] od decyzji [...] Wojewódzkiego Ochrony Środowiska z dnia [...] grudnia 2017 r., znak: [...] w przedmiocie wymierzenia administracyjnej kary pieniężnej w wysokości 6 609.00 zł za przekroczenie w 2015 r. warunków wprowadzania ścieków do wód lub do ziemi, określonych w pozwoleniu wodnoprawnym, udzielonym decyzją Starosty [...] z dnia [...] kwietnia 2014 r., znak: [...] Sąd podzielił stanowisko szeroko prezentowane przez sądy administracyjne, w tym Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 2 grudnia 2016r. sygn. akt II OSK 579/15, zgodnie z którym przepis art. 305a ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001r. Prawo ochrony środowiska służy skonstruowaniu sankcji wymierzanej nie z powodu rzeczywistego przekroczenia warunków korzystania ze środowiska, ale z powodu nieprzeprowadzenia wymaganych pomiarów wielkości emisji. Jest on podstawą niewzruszalnego domniemania faktycznego. Ustawodawca nakazuje przyjąć, że jeżeli podmiot korzystający ze środowiska nie prowadzi wymaganych pomiarów wielkości emisji, to przekracza warunki korzystania ze środowiska w zakresie wprowadzania ścieków do wód lub do ziemi, określone w pozwoleniu wodnoprawnym. Ustalony w oparciu o to domniemanie fakt (przekroczenie warunków korzystania ze środowiska o ściśle określoną wartość) jest następnie podstawą do wymierzenia administracyjnego kary pieniężnej.

Starosta [...] decyzją z dnia [...] kwietnia 2014 r., znak: [...], zezwolił skarżącej na wprowadzanie do rowu ścieków oczyszczonych o wskaźnikach zanieczyszczeń nie przekraczających ustalonych wartości, a zgodnie z rozporządzeniem Ministra Środowiska z dnia 24 lipca 2006 r. w sprawie warunków, jakie należy spełniać przy wprowadzaniu ścieków do wód lub do ziemi, oraz w sprawie substancji szczególnie szkodliwych dla środowiska wodnego skarżąca była zobowiązana do poboru 4 próbek ścieków bytowych i 6 próbek ścieków przemysłowych rocznie. Z dokumentów zgromadzonych w aktach sprawy, w tym z ustaleń udokumentowanych w protokole kontroli nr [...], podpisanym przez Stronę bez zastrzeżeń wynika, że skarżąca w ww. okresach wykonała badania ścieków odpływających z oczyszczalni w akredytowanych laboratoriach, jednakże próbki do badań nie były pobierane jako średniodobowe. Sąd uznał za słuszną ocenę organu, że skarżąca nie pobierała próbek zgodnie z obowiązującymi przepisami, a jej twierdzenia w tym zakresie nie jest poparte żadnymi dowodami, na których mogłyby się oprzeć organy administracji.

Stosownie zatem do treści art. 305a ust. 1 pkt 2 ustawy, jeżeli podmiot korzystający ze środowiska nie prowadzi wymaganych pomiarów wielkości emisji, przyjmuje się że warunki korzystania ze środowiska w zakresie wprowadzania ścieków do wód lub do ziemi określone w pozwoleniu zostały przekroczone o 80% - w przypadku składu ścieków, co z kolei jest podstawą do wymierzenia kary za przekroczenie warunków wprowadzania ścieków do wód lub ziemi, w oparciu o rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 20 grudnia 2005r. w sprawie wysokości jednostkowych stawek kary za przekroczenie warunków wprowadzania ścieków do wód lub ziemi. Związana z brakiem pomiarów kara ma za zadanie zapewnienie należytej ochrony środowiska naturalnego. W obronie środowiska naturalnego należy przyjąć, że odstąpienie od prowadzenia pomiarów jest jednoznaczne z przekroczeniem norm. Kwestia ta nie budzi kontrowersji w orzecznictwie, na co wskazuje treść orzeczeń Naczelnego Sądu Administracyjnego np.: z dnia 28 czerwca 2011r. sygn. akt II OSK 1126/10 - LEX 950521, dnia 17 listopada 2011r., sygn. akt II OSK 1628/10 - LEX 1251838, dnia 6 marca 2013r. sygn akt II OSK 2319/11 - LEX 1559568, dnia 27 stycznia 2015r. sygn. akt II OSK 1530/13, dnia 13 marca 2014r. sygn. akt II OSK 2512/12). W wyroku z dnia 13 kwietnia 2012r. sygn. akt II OSK 156/11 NSA wyraził zdecydowane stanowisko, które Sąd orzekający w sprawie podziela, że § 9 ust. 4 rozporządzenia w sprawie wysokości jednostkowych stawek kar nie ma znaczenia dla wykładni art. 305a ust. 1 p.o.ś. W art. 305a ust. 1 określone zostały zasady, w oparciu o które dokonuje się ustalenia wielkości naruszenia warunków wynikających z pozwolenia wodnoprawnego, zaś § 9 ust. 4 rozporządzenia wprowadza wzór arytmetyczny, na podstawie którego określana jest wysokość kary.

Jak przyjęto w powołanym wyżej orzecznictwie, nieprzeprowadzenie kontroli w wymaganym zakresie musi być traktowane na równi z przekroczeniem dopuszczalnych norm, aby nie doprowadzić do sytuacji, w której podmioty korzystające ze środowiska podejmowałyby się kalkulacji, czy dotrzymywać wymaganych przepisami oraz treścią zezwolenia wodnoprawnego standardów w zakresie monitoringów składu ścieków, czy świadomie odstąpić od tych wymogów.

Wskazanie w art. 305a ust. 1 pkt 2 ustawy, jakie wartości przekroczenia należy przyjąć do obliczenia należnej kary pieniężnej nie powoduje, że przestaje mieć zastosowanie § 9 ust. 4 rozporządzenia. Przyjęta w art. 305a ust. 1 pkt 2 skala przekroczenia w stosunku do dopuszczalnych wielkości zastępuje pomiar, którego strona nie wykonała. Z art. 305a Prawo ochrony środowiska wylicza się wielkość przekroczenia, która jest podstawiana do wzoru określonego w § 9 ust. 4 rozporządzenia. Wzór określony w § 9 ust. 4 rozporządzenia stosuje się w przypadku obliczania kary za przekroczenia w dopuszczalnym poziomie emisji ścieków do wód lub do ziemi, gdy wykonane przez podmiot posiadający pozwolenie wodnoprawne wymagane pomiary wykazały przekroczenie, jak i w przypadku braku wymaganych pomiarów.

Mając powyższe na uwadze należało uznać, że z treści art. 305a ust. 1 pkt 2 oraz § 9 ust. 4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 20 grudnia 2005r. w sprawie wysokości jednostkowych stawek kar za przekroczenie warunków wprowadzania ścieków do wód lub do ziemi, wynika że brak przeprowadzenia jakiegoś winien być utożsamiany z próbą niespełniającą wymagań.

Zgodnie z art. 298 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (Dz. U. z 2020 r. poz. 256 z późn. zm.), dalej Poś, za przekroczenie określonych w pozwoleniach, o których mowa w art. 181 ust. 1 pkt 1 i 3 Poś, warunków dotyczących ilości ścieków, ich stanu, składu, minimalnej procentowej redukcji stężeń substancji w ściekach oraz masy substancji w odprowadzanych ściekach przypadającej na jednostkę masy wykorzystanego surowca, materiału, paliwa lub wytworzonego produktu, wojewódzki inspektor ochrony środowiska wymierza, w drodze decyzji administracyjne kary pieniężne. Stosownie zaś do art. 299 ust. 1 pkt 2 Poś, wojewódzki inspektor ochrony środowiska stwierdza przekroczenie lub naruszenie warunków określonych w pozwoleniu wodnoprawnym na podstawie pomiarów prowadzonych przez podmiot korzystający ze środowiska, obowiązany do dokonania takich pomiarów. Zgodnie z art. 305 ust. 1 i 4 Poś, wojewódzki inspektor ochrony środowiska stwierdza przekroczenie warunków korzystania ze środowiska na podstawie, o której mowa w art. 299 ust. 1 pkt 2, jeżeli podmiot korzystający ze środowiska prowadzi wymagane pomiary wielkości emisji i spełnione są warunki określone w art. 147a Poś. W przypadkach, o których mowa w ust. 1, wojewódzki inspektor ochrony środowiska wymierza karę za przekroczenie stwierdzone w roku kalendarzowym, uwzględniając zmiany stawek opłat i kar, o których mowa w art. 304, w okresie objętym karą. Stosownie do art. 314 ust. 4 Poś, przekroczenie ilości i składu ścieków, minimalnej procentowej redukcji stężeń substancji w ściekach oraz masy substancji w odprowadzanych ściekach przypadającej na jednostkę masy wykorzystanego surowca, materiału, paliwa lub wytworzonego produktu wyraża się ilością substancji wprowadzanych do wód lub do ziemi. Jednakże, zgodnie z art. 305 ust. 2 i ust. 3 pkt 3 Poś, wojewódzki inspektor może nie uznać przedkładanych mu wyników wymaganych pomiarów wielkości emisji, jeżeli pomiary te nasuwają zastrzeżenia. Wyniki pomiarów nasuwają zastrzeżenia, jeżeli w szczególności nie były przestrzegane zasady pobierania próbek, przez co wyniki analiz nie są miarodajne dla ustalenia wielkości emisji.

W niniejszej sprawie do ustalenia wielkości przekroczenia w ocenianych w tej sprawie okresach, na podstawie którego ustalono wysokość kary za przekroczenie stwierdzone w roku kalendarzowym, należało przyjąć przekroczenia dla 6 próbek ścieków przemysłowych i 4 próbek ścieków bytowych, ustalone na podstawie art. 305a ust. 1 pkt 2 lit. a Poś.

W ocenie Sądu organy uczyniły prawidłowo, bowiem przekroczenie stwierdza się na podstawie wyników pomiarów prowadzonych przed podmiot - art. 299 ust. 1 pkt 2 Poś w zw. z art. 305 ust. 1 i 4 Poś, dlatego organ nie musi prowadzić własnych pomiarów, a przeprowadzenie kontroli nie jest warunkiem niezbędnym do wszczęcia i przeprowadzenia postępowania w sprawie wymierzenia administracyjnej kary pieniężnej.

Zatem bezzasadny jest zarzut naruszenia art. 6, 7, 77 Kpa poprzez brak wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia dowodów na okoliczności istotne dla rozstrzygnięcia sprawy. Sąd podziela stanowisko organu, że jedynym dowodem w sprawie mogą być wyniki pomiarów wykonane w odpowiedniej liczbie, spełniające wymogi wskazanych wyżej przepisów Poś i przedłożone przez zobowiązanego organowi Inspekcji Ochrony Środowiska. Z treści przepisu art. 298 ust. 1 pkt 2 Poś wynika, że wymierzenie administracyjnej kary pieniężnej, w drodze decyzji, za przekroczenie określonych w obowiązującym Stronę pozwoleniu wodnoprawnym, warunków dotyczących ilości ścieków, ich stanu i składu miało charakter obligatoryjny. W sytuacji kiedy czynność, jak i zakres materiału dowodowego został ściśle określony przepisami prawa materialnego, odmowa rozpatrzenia dowodu, który nie ma wpływu na sposób rozstrzygnięcia sprawy, nie stanowi naruszenia przepisów Kpa. W ocenie Sądu organy nie naruszyły również art. 11 oraz 107§ 3 kpa bowiem uzasadnienie decyzji zostało sporządzone zgodnie z wymogami, zwłaszcza w zakresie wyjaśnienia przesłanek, którymi kierował się organ.

Odnosząc się do zarzutu wygaśnięcia rozporządzenia 2006 r., należy zauważyć, że obowiązywanie generalnej zasady niedziałania prawa wstecz oznacza, że skutki zdarzeń prawnych należy oceniać na podstawie ustawy, która obowiązywała w czasie, gdy zdarzenie już zaszło. Nowa ustawa nie powinna zmieniać ocen skutków prawnych zdarzeń, które powstały pod rządami dawnego prawa (zasada tempus regit actum). Respektując zakaz retroakcji, zdarzenia prawne i stosunki prawne powstałe pod rządem dawnego prawa należy oceniać według tego prawa, a nie prawa nowego, które będzie miało zastosowanie do zdarzeń prawnych i ich skutków powstałych po dacie jego wejścia w życie. Uchylenie z dniem 30 grudnia 2014 r. tego rozporządzenia i wejście w życie zastępującego go rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 18 listopada 2014 r. w sprawie warunków, jakie należy spełnić przy wprowadzaniu ścieków do wód lub do ziemi, oraz w sprawie substancji szczególnie szkodliwych dla środowiska wodnego (Dz. U. z 2014 r. poz. 1800), oraz kolejnego rozporządzenia Ministra Gospodarki Morskiej i Żeglugi Śródlądowej z dnia 12 lipca 2019 roku w sprawie substancji szczególnie szkodliwych dla środowiska wodnego oraz warunków, jakie należy spełnić przy wprowadzaniu do wód lub do ziemi ścieków, a także przy odprowadzaniu wód opadowych lub roztopowych do wód lub do urządzeń wodnych (Dz. U. z 2019 r. poz. 1311), nie spowodowało jednak automatycznego uchylenia ostatecznej decyzji Starosty [...] - pozwolenia wodnoprawnego z dnia [...] kwietnia 2014r., wydanej w oparciu o stan prawny określony w rozporządzeniu z 2006 r., gdyż godziłoby to w zasadę trwałości rozstrzygnięć administracyjnych wyrażoną w art. 16 § 1 Kpa.

Należało zatem uznać za trafny pogląd organu, że skoro w dacie postępowania prowadzonego przez Starostę [...] w sprawie o wydanie pozwolenia obowiązywało rozporządzenie z 2006 r., którego przepisy uwzględniono w pozwoleniu, to organy Inspekcji Ochrony Środowiska są obowiązane dokonywać oceny spełniania warunków pozwolenia w czasie jego obowiązywania, w odniesieniu do stanu prawnego uregulowanego właśnie w przepisach rozporządzenia z 2006 r.

Sąd podzielił także stanowisko organu w zakresie niezastosowania art. 189d Kpa bowiem wobec obiektywnie sformułowanych przesłanek wymierzenia kary na gruncie Poś miarkowanie kary zgodnie z art. 189d Kpa nie było uzasadnione. Nadto, zgodnie z art. 189a § 2 Kpa nie ma zastosowania w niniejszej sprawie art. 189d Kpa, gdyż do przesłanek wymiaru administracyjnej kary pieniężnej znajdują zastosowanie przepisy Poś. W ostatnio powołanej ustawie nie funkcjonują regulacje dające możliwość odstąpienia od zastosowania określonych w tej ustawie instrumentów odpowiedzialności administracyjnej, zatem nie było podstaw do odstąpienia od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej przewidzianego art. 189f Kpa.

Z tych względów, oceniając zaskarżoną decyzję, po rozważeniu podniesionych przez skarżącą zarzutów, Sąd uznał, że nie dają one podstaw do postawienia organowi orzekającemu w niniejszej sprawie zarzutu naruszenia prawa i podważenia legalności zapadłych w sprawie orzeczeń.

W konsekwencji, na podstawie art. 151 ustawy dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd orzekł jak w sentencji wyroku.