Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt IV SA/Wa 1696/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2015-05-28 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6059 Inne o symbolu podstawowym 605
Hasła tematyczne: Ewidencja ludności
Skarżony organ: Minister Spraw Wewnętrznych
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art 44 ust 5, w zw. art 44 h ust 2 pkt 1
journal: Dz.U. 1974 nr 14 poz 85
law: Ustawa z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Anna Falkiewicz-Kluj, Sędziowie sędzia WSA Alina Balicka (spr.), sędzia WSA Łukasz Krzycki, Protokolant sekr. sąd. Julia Durka, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 maja 2015 r. sprawy ze skargi I. N. na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia [...] lipca 2014 r. nr [...] w przedmiocie odmowy udostępnienia danych ze zbioru PESEL -oddala skargę-


UZASADNIENIE

Minister Spraw Wewnętrznych zaskarżoną do Sądu decyzją z [...] lipca 2014 r. znak: [...], wydaną na podstawie art 138 § 1 pkt 1 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r., poz. 267 ze zm.), dalej "k.p.a. i art. 44i ust. 5 w związku z art. 44h ust. 2 pkt 1 ustawy z 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz. U. z 2006 r. nr 139, poz. 993 ze zm.), po rozpatrzeniu wniosku I. N. o ponowne rozpatrzenie sprawy rozstrzygniętej decyzją Ministra Spraw Wewnętrznych z [...] kwietnia 2014 r. nr [...] o odmowie udostępnienia ze zbioru PESEL danych adresowych małoletniego S. R., utrzymał w mocy decyzję z [...] kwietnia 2014 r.

Zaskarżona decyzja zapadła w następującym stanie sprawy.

I. N. -Lewandowska wnioskiem z 16 lutego 2014 r. zwróciła się do Ministra Spraw Wewnętrznych o udostępnienie ze zbioru PESEL adresu zameldowania na pobyt stały małoletniego S. R. W uzasadnieniu złożonego wniosku wskazała, że dane, o których udostępnienie wystąpiła, są niezbędne w związku z prowadzoną przed Sądem Rejonowym [...] V Wydział Rodzinny i Nieletnich, sygn. akt [...] sprawą o zaprzeczenie pochodzenia dziecka.

Minister Spraw Wewnętrznych decyzją z [...] kwietnia 2014 r., odmówił I. N. udostępnienia ze zbioru PESEL danych adresowych małoletniego S. R. wobec braku wykazania interesu prawnego, stosownie do treści w art. 44h ust. 2 pkt 1 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych.

Od powyższej decyzji I. N. złożyła wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, powołując się na sprawę toczącą się przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie o sygn. akt I SA/Wa 1086/14.

Po przeprowadzeniu dodatkowego postępowania wyjaśniającego organ decyzją z [...] lipca 2014 r. utrzymał w mocy własną decyzję z [...] kwietnia 2014 r.

W uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia wskazał, że I. N. nie wykazała w sposób dostateczny związku pomiędzy jej sytuacją prawną, a czynnością organu, tj. że jej sfera prawna jest zależna od uzyskania ze zbioru PESEL danych adresowych małoletniego S. R.

Podnoszone na etapie postępowania pierwszej instancji twierdzenie, że dane te są niezbędne do prowadzonej przed Sądem Rejonowym [...] V Wydział Rodzinny i Nieletnich, sygn. akt. [...] sprawy o zaprzeczenie pochodzenia dziecka, w związku z wydanym przez Sąd Rejonowy [...] zarządzeniem z dnia [...] marca 2014 r. w przedmiocie zwrotu pozwu, zdaniem organu nie zasługuje na uwzględnienie. Sprawa ta została zakończona.

Z kolei sygnalizowany w toku postępowania odwoławczego zamiar ponownego zainicjowania sprawy sądowej, bez przedłożenia wiarygodnego dokumentu potwierdzającego w sposób niebudzący wątpliwości tę okoliczność, w ocenie organu jest niewystarczający do uznania istnienia interesu prawnego w udostępnieniu ze zbioru PESEL danych adresowych S. R. Za dokument tego rodzaju organ nie uznał przedłożonego projektu wystąpienia w tej sprawie, bowiem przed jego formalnym złożeniem w sądzie, nie wywołuje skutków prawnych.

Ponadto organ podniósł, że strona nie wskazała również swojej legitymacji do wszczęcia sprawy o zaprzeczenie pochodzenia poszukiwanego dziecka. Organ podkreślił, iż możliwość udostępnienia informacji o adresie S. R. będzie istniała dopiero w sytuacji przedłożenia wyraźnego wezwania sądowego do wskazania adresu tej osoby, bądź innego dokumentu potwierdzającego, że postępowanie w tej sprawie jest w toku, oraz że na potrzeby tego postępowania konieczne jest dysponowanie przez wnioskodawczynię adresem S. R.

Organ wskazał również, że prowadzone postępowanie przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie sygn. akt I SA/Wa 1086/14 dotyczyło skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. w przedmiocie odmowy przyznania zasiłku rodzinnego. Skarga ta została przez Sąd oddalona, a uzyskanie danych adresowych S. R. było zbędne do prowadzonego przed sądem administracyjnym postępowania.

Po dokonaniu przez organ analizy pozostałych argumentów strony zawartych w złożonym środku odwoławczym, organ wskazał, iż wnioskodawczyni niewątpliwie jest zainteresowana osobą małoletniego S. R., jednak ta okoliczność nie przesądza o jej uprawnieniu do otrzymania ze zbioru PESEL żądanych danych.

Skargę na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych z [...] lipca 2014 r. wywiodła I. N.

W ocenie skarżącej odmowa udostępnienia ze zbioru PESEL danych małoletniego S. R. stanowi naruszenie podstawowego prawa do posiadania rodziny i osób najbliższych.

Minister Spraw Wewnętrznych w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014 r. poz. 1647) w związku z art. 3 § 2 pkt 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), dalej również jako "p.p.s.a.", wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Podkreślić należy, że dokonując kontroli legalności zaskarżonego aktu, sąd, stosownie do treści art. 134 p.p.s.a. nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Przepis ten umożliwia sądowi wszechstronne i obiektywne zbadanie sprawy niezależnie od podniesionych zarzutów.

Mając na uwadze powyższe kryteria Sąd uznał, iż skarga nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżona decyzja Ministra Spraw Wewnętrznych z [...] lipca 2014 r. nie narusza prawa.

Materialnoprawną podstawę wydania zaskarżonej decyzji stanowił art. 44i ust. 5 w zw. z art. 44h ust. 2 pkt 1 ustawy z 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych.

Zgodnie z art. 44i ust. 5 ustawy, odmowne rozpatrzenie wniosku o udostępnienie danych ze zbioru PESEL wynika ze stwierdzenia, że udostępnienie to spowodowałoby naruszenie dóbr osobistych osoby, której dane dotyczą, lub innych osób, natomiast w myśl art. 44 h ust. 2 pkt 1 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, dane ze zbiorów meldunkowych, zbioru PESEL oraz ewidencji wydanych i utraconych dowodów osobistych udostępnia się osobom i jednostkom organizacyjnym jeżeli wykażą interes prawny.

W tym miejscu wskazać należy, na ugruntowany pogląd w orzecznictwie, że o istnieniu interesu prawnego decydują, przepisy prawa materialnego przyznające stronie konkretne, indywidualne i aktualne korzyści. Interes prawny w postępowaniu administracyjnym oznacza bowiem ustalenie przepisu prawa powszechnie obowiązującego, na podstawie którego można żądać skutecznie czynności organu z zamiarem zaspokojenia jakiejś potrzeby, albo żądać zaniechania lub ograniczenia czynności organu sprzecznych z potrzebami danej osoby. (por. np. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 26 listopada 1998 r., sygn. akt II SA 1390/98, lex 41818, wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 5 października 1998 r., sygn. akt II SA 1104/98, lex 41301).

Wobec tego, że przepisy ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych nie określają co należy rozumieć pod pojęciem interesu prawnego zasadnym jest odniesienie się do przepisu art. 28 k.p.a. Niewątpliwie szczególnymi cechami interesu prawnego w rozumieniu art. 28 k.p.a. jest po pierwsze bezpośredniość związku między sytuacją danego podmiotu a wspomnianą normą prawa, na której budowany jest interes prawny. Oznacza to, że interes prawny mają tylko te z podmiotów, których sytuacja prawna wynika wprost z normy prawa materialnego, a nie powstaje za pośrednictwem drugiego podmiotu. Drugą szczególną cechą interesu prawnego jest jego realność, interes ten musi rzeczywiście istnieć w dacie stosowania danych norm prawa administracyjnego. Nie może to być interes tylko przewidywany w przyszłości ani hipotetyczny (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 19 marca 2002 r., sygn. akt IV SA 1132/00, lex 81670 oraz cytowane tam orzecznictwo i literatura).

Stwierdzenie istnienia interesu prawnego wymaga więc - zdaniem Sądu, ustalenia owego związku o charakterze materialnoprawnym między obowiązującą normą prawa, a sytuacją prawną konkretnego podmiotu prawa, polegającego na tym, że akt stosowania tej normy może mieć wpływ na sytuację prawną tego podmiotu w zakresie prawa materialnego. Interes taki powinien być bezpośredni, konkretny, realny i znajdować potwierdzenie w okolicznościach faktycznych, które uzasadniają zastosowanie normy prawa materialnego.

Przenosząc powyższe rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy, Sąd stwierdził, że na tle ustaleń faktycznych dokonanych przez organ, nie kwestionowanych przez skarżącą, I. N. nie wykazała interesu prawnego do pozyskania danych S. R. w postaci adresu zameldowania.

W ocenie Sądu organ właściwie stwierdził, że skarżąca nie udokumentowała interesu prawnego do pozyskania wnioskowanych danych w związku z koniecznością wystąpieniem o jego akt urodzenia i pełne przejęcie praw rodzicielskich. Zasadnie organ uznał, że kopia pozwu o zaprzeczenie pochodzenia dziecka z prezentatą Sądu Rejonowego [...], kopia wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych z prezentatą Sądu oraz kopia pisma Sądu zwracająca pozew z powodu nieuzupełnienia braków formalnych pisma procesowego, jest niewystarczające do jednoznacznego stwierdzenia, że skarżąca posiada uprawnienia do uzyskania wnioskowanych danych.

Rację ma organ wywodząc, że sam zamiar ponownego zainicjowania sprawy sądowej nie świadczy o interesie prawnym w pozyskaniu adresu zameldowania S. R. Nie potwierdza to rzeczywistego charakteru interesu prawnego po stronie skarżącej. Podkreślić w tym miejscu należy, że wnioskodawca nie może utożsamiać realności swojego interesu prawnego z zamiarem dokonania dopiero w przyszłości przez siebie jakiejś czynności prawnej. Przez wykazanie interesu prawnego ustawodawca rozumie udowodnienie - a nie jedynie uprawdopodobnienie interesu prawnego przez osobę legitymującą się nim. Oznacza to, że obowiązkiem wnioskodawcy jest niebudzące wątpliwości udokumentowanie interesu prawnego.

Zdaniem Sądu również, postępowanie przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie w sprawie skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego o odmowie przyznania skarżącej zasiłku rodzinnego nie uzasadnia jej interesu prawnego w pozyskaniu ww. danych. Sprawa przed sądem administracyjnym została rozpoznana merytorycznie bez konieczności przedstawiania danych adresowych S. R.

Odnosząc się do zarzutu naruszenia przez organ prawa do posiadania rodziny i osób najbliższych Sąd stwierdził, że nie zasługuje on na uwzględnienie. Sąd miał na względzie, że informacja o miejscu zamieszkania jednostki stanowi informację mieszczącą się w kategorii danych osobowych, objętych prawem tej jednostki do prywatności. W konsekwencji działanie władz publicznych polegające na pozyskiwaniu, gromadzeniu i udostępnianiu informacji o jednostkach musi mieć ustawową podstawę. Jak wyżej wskazano, osoba ubiegająca się o udostępnienie danych o jednostce winna wykazać interes prawny. Tymczasem skarżąca zarówno na etapie postępowania administracyjnego, jak i sądowego opisując swoją sytuację rodzinną nie wykazała, że legitymuje się realnym, bezpośrednim i znajdującym źródło w obowiązujących przepisach prawa interesem prawnym, uzasadniającym udostępnienie jej danych w postaci adresu zameldowania S. R., który zgodnie z oświadczeniem skarżącej jest członkiem jej rodziny.

W konsekwencji skład orzekający w niniejszej sprawie stwierdził, że Minister Spraw Wewnętrznych zasadnie odmówił przedstawienia I. N. danych adresowych S. R.

Mając powyższe na względzie działając na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd orzekł jak w sentencji wyroku.