Postanowienie WSA w Poznaniu, sygn. akt IV SA/Po 318/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2018-04-17 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 645  Sprawy nieobjęte symbolami podstawowymi 601644 oraz od 646-652
Skarżony organ: Prezydent Miasta
Treść wyniku: Odrzucono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący: Asesor sądowy WSA Maria Grzymisławska-Cybulska po rozpoznaniu w dniu 17 kwietnia 2018 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi L. N. i R. N. przeciwko Prezydentowi Miasta w przedmiocie umowy postanawia odrzucić skargę


UZASADNIENIE

Pismem sporządzonym dnia [...] lutego 2018 r. L. N. i R. N. wnieśli do sądu administracyjnego skargę podnosząc w niej, że urzędnicy Urzędu Miasta P. nie dopełnili obowiązków służbowych i przekroczyli uprawnienia służbowe wobec chorego psychicznie M. N.. W skardze wskazano, że pracownicy Urzędu Miasta P. sporządzili i podpisali w dniu [...] kwietnia 2014 r. umowę z chorym psychicznie człowiekiem, który nie mógł prawidłowo rozpoznać i ocenić swoich czynów. W skardze podniesiono, że podpisanie umowy stanowiło przekroczenie zapisów Konstytucji RP oraz kodeksu postępowania administracyjnego, a także przekroczenie uprawnień. Podkreślono, że w umowie bezprawnie doszło do zamiany słów ustawodawcy "lub" na "oraz" i "wyłudzono kilka oświadczeń danych osobowych od syna". W dalszej kolejności wskazano, że "doszło do możliwości popełnienia przestępstwa przez wskazanie w tytule osoby jako pracownicy Urzędu Miasta P. i inne osoby czerpiące z tego tytułu korzyści, którzy działali z premedytacją z uzgodnionym między sobą sprawdzanym planami na czyjeś zlecenie i na szkodę chorego psychicznie M. N..

W skardze wniesiono o przeprowadzenie dowodu, tj. ekspertyzy, opinii prawnej dotyczącej umowy z dnia [...] kwietnia 2014 r. sporządzonej przez Urząd Miasta P., a także o wystąpienie do Biura Analiz Sejmowych , na potrzeby wyjaśnienia faktów, okoliczności sporządzonej umowy. Do skargi załączono dokumenty , jako dowody choroby psychicznej M. N..

Pismem z dnia [...] marca 2018 r. uzupełniono skargę wnosząc o przeprowadzenie szeregu dowodów, z licznych załączonych dokumentów, a także o przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego grafologa. W dalszej kolejności podniesiono, że Skarżący domagają się stwierdzenia nieważności umowy z dnia [...] kwietnia 2014 r. oraz umowy notarialnej z dnia [...] sierpnia 2014 r.

Po raz kolejny skargę uzupełniono obszernym pismem z dnia [...] kwietnia 2014 r., którym "wniesiono nowe dowody, fakty, okoliczności do sprawy" mające potwierdzać "złe czyny U.M. P., którzy przekroczyli swoje uprawnienia służbowe i niedopełniali obowiązków służbowych". Do pisma załączono dokumenty opisane jako dowody nr [...].

Wniesioną bezpośrednio do Sądu skargę oraz pismo z dnia [...] marca 2018 r. Sąd przekazał Prezydentowi Miasta, który pismem z dnia [...] marca 2018 r. udzielił odpowiedzi na skargę wnosząc o jej odrzucenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje:

Skarga podlegała odrzuceniu.

W pierwszej kolejności należy wskazać, że merytoryczne rozpatrzenie zasadności skargi poprzedzone jest w postępowaniu przed sądem administracyjnym badaniem dopuszczalności jej wniesienia. Skarga jest dopuszczalna, gdy przedmiot sprawy należy do właściwości sądu, skargę wniesie uprawniony podmiot, oraz gdy spełnia ona wymogi formalne i została złożona w terminie. Stwierdzenie braku którejś z wymienionych przesłanek dopuszczalności zaskarżenia uniemożliwia nadanie skardze dalszego biegu, co w konsekwencji prowadzi do odrzucenia skargi.

Zakres właściwości rzeczowej sądu administracyjnego jest określony w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2017 r., poz. 1369 dalej jako: ppsa), zgodnie z którym kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na:

1) decyzje administracyjne;

2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty;

3)postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, z wyłączeniem postanowień wierzyciela o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu oraz postanowień, przedmiotem których jest stanowisko wierzyciela w sprawie zgłoszonego zarzutu;

4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016 r. poz. 23, 868, 996, 1579 i 2138 oraz z 2017 r. poz. 935), postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2017 r. poz. 201, 648, 768 i 935), postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz. U. poz. 1947, z późn. zm.), oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw;

4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających;

5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej;

6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej;

7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego;

8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a;

9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw.

Jeżeli sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego, skarga, zgodnie z art. 58 § 1 pkt 1 ppsa podlega odrzuceniu. Niedopuszczalność skargi z powodu braku właściwości sądu administracyjnego zachodzi między innymi wówczas, gdy skarga została wniesiona w sprawie podlegającej kognicji sądu powszechnego, tzn. w sprawie do rozpoznania której właściwy jest sąd powszechny, a nie sąd administracyjny.

Jak wynika z treści złożonej do Sądu skargi jej przedmiotem jest w istocie podważenie skuteczności i ważności umowy zawartej w dniu [...] kwietnia 2014 r., pomiędzy Prezydentem Miasta a M. N., na mocy której M. N. na podstawie art. 12a ustawy z dnia [...] sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnieniu osób niepełnosprawnych (Dz.U. Nr 123, poz. 776 ze zm.) oraz rozporządzenia Ministra Pracy i polityki Społecznej z dnia [...] października 2007 r. (Dz.U. Nr 194, poz. 1403 ze zm.) przyznano jednorazowe środki finansowe na podjęcie działalności gospodarczej z Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych w kwocie [...]zł. Jakkolwiek analiza treści art. 12a ustawy o rehabilitacji skazuje na dwuetapowość procedury przyznawania osobie niepełnosprawnej środków na podjęcie działalności gospodarczej, to w przypadku uwzględnienia wniosku (co miało miejsce w przypadku wniosku M. N.) kolejnym etapem jest zawarcie umowy z wnioskodawcą. Przyjmuje się przy tym, że rozstrzygnięcie organu administracji stanowi przesłankę zawarcia umowy cywilnoprawnej i skutkuje tym samym powstaniem między stronami stosunku cywilnoprawnego. Ewentualny spór wynikający z takiego stosunku prawnego jest zaś sprawą cywilną w rozumieniu art. 1 kpc, którego merytoryczne rozstrzygnięcie podlega kognicji sądów powszechnych (por. uchwała NSA z dnia 24 maja 2012 r. sygn. II GPS 1/12, orzeczenia.nsa.gov.pl).

Jak wynika z akt sprawy w okolicznościach badanej sprawy doszło do zawarcia umowy cywilnoprawnej przyznającej M. N. kwotę [...]zł, która została zabezpieczona poręczeniem Skarżącej (L. N.) oraz M. F., którzy stali się solidarnymi dłużnikami zobowiązania wynikającego z tej umowy. Jak wskazano w treści odpowiedzi na skargę w wyniku weryfikacji realizacji umowy z M. N. doszło stwierdzenia nieprawidłowości, w związku z czym wypowiedziano umowę w dniu [...] lutego 2015 r., jednak pomimo wezwań do zapłaty środki nie zostały zwrócone, co spowodowało skierowanie wobec Skarżącej sprawy na drogę sądową – pozew o zapłatę. Podkreślono, że w toku postępowania Skarżąca broni się przed obowiązkiem zapłaty wskazując na nieważność umowy.

Odnosząc się do zarzutów skargi złożonej do sądu administracyjnego należy wyjaśnić, że źródłem wszelkiego rodzaju kwestii związanych z wykonywaniem zawartej umowy o przekazaniu środków na podjęcie działalności gospodarczej przez osobę niepełnosprawną są postanowienia umowne, a wszelkiego rodzaju roszczenia związane z wykonaniem umowy powinny być dochodzone w ramach środków prawnych dostępnych w postępowaniu cywilnym. Sąd administracyjny nie jest natomiast właściwy do orzekania w przedmiocie nieważności umów cywilnych, a przedmiot zaskarżenia w niniejszej sprawie nie mieści się w katalogu aktów i czynności podlegających kontroli działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne, dlatego też wniesioną skargę należało odrzucić na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 ppsa, o czym orzeczono w sentencji niniejszego postanowienia.

W następnej kolejności należy wskazać, że unieważnienie aktu notarialnego, czego również strona skarżąca domaga się od sądu administracyjnego, również następuje w drodze postępowania przed sądem powszechnym. Do unieważnienia aktu notarialnego nie jest właściwy natomiast sąd administracyjny, ani organy administracji publicznej, których działalność podlega kontroli sądowoadministracyjnej.

Powyższe oznacza, że sąd administracyjny, do którego Skarżący zwrócili się w sprawie nieważności umowy cywilnoprawnej oraz aktu notarialnego nie jest uprawniony do rozstrzygania takich spraw.

Wobec tego skarga wniesiona w niniejszej sprawie nie podlega właściwości rzeczowej sądu administracyjnego, co skutkuje jej odrzuceniem na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 w związku z art. 58 § 3 ppsa.