Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VII SA/Wa 1342/07
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2008-04-11 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6016 Ochrona przeciwpożarowa
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Komendant Państwowej Straży Pożarnej
Treść wyniku: Stwierdzono nieważność zaskarżonej decyzji
Powołane przepisy: article: art. 138 par. 1,  art. 156 par. 1
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bogusław Cieśla, , Sędzia WSA Mariola Kowalska (spr), Asesor WSA Dariusz Turek, Protokolant Joanna Piątek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 kwietnia 2008 r. sprawy ze skargi Spółdzielni Budowlano - Mieszkaniowej " S" w W. na decyzję [...] Komendanta Wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej z dnia [...] czerwca 2007 r. znak [...] w przedmiocie nakazu wykonania określonych obowiązków. I. stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji, II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku, III. zasądza od [...] Komendanta Wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej na rzecz skarżącego Spółdzielni Budowlano - Mieszkaniowej " S." w W. kwotę 460 (czterysta sześćdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Komendant Miejskiej Państwowej Straży Pożarnej decyzją z dnia [...] kwietnia 2007r., znak: [...], działając na podstawie art. 26 ust. 1 pkt 1, art. 27 ustawy z dnia 24 sierpnia 1991r. o Państwowej Straży Pożarnej (Dz. U. z 2006r. Nr 96, poz. 667) oraz art. 104 i art. 107 § 1 i 3 kpa (Dz. U. z 2000r. Nr 98 poz. 1071 z późn. zm.) w związku z uchybieniami naruszającymi przepisy przeciwpożarowe, opisanymi w protokole ustaleń z dokonanych czynności kontrolno - rozpoznawczych z dnia 13 lutego 2007r. w budynku mieszkalnym wielorodzinnym przy ul. S. 8 w W. -nakazał Spółdzielni Budowlano - Mieszkaniowej " S." w W. na podstawie § 12 ust. 2 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 21 kwietnia 2006r. w sprawie ochrony przeciwpożarowej budynków, innych obiektów budowlanych i terenów (Dz. U. Nr 80, poz. 563) w ustalonym terminie wykonanie obowiązków:

1. Usunąć lub dostosować do wymagań przepisów techniczno - budowlanych wykładzinę podłogową zastosowaną na korytarzach wszystkich pięter budynku. Zgodnie z wymaganiami ww. przepisu materiał wykładziny podłogowej powinien być co najmniej trudno zapalny.

2. Zapewnić właściwą szerokość wyjścia ewakuacyjnego do ewakuacyjnej klatki schodowej na 11 piętrze budynku, wynoszącą w świetle co najmniej 0,9 m w świetle ościeżnicy.

Organ I instancji wyjaśnił, iż w toku czynności kontrolno - rozpoznawczych ustalono, że na korytarzach wszystkich pięter służących celom ewakuacji znajduje się wykładzina podłogową wykonana z PCV. Kontrolowany nie przedstawił dokumentu potwierdzającego cechy co najmniej trudno zapalności zastosowanego materiału. W tym stanie faktycznym uznano, że materiał zastosowanej wykładziny podłogowej jest materiałem łatwo zapalnym. Fakt powyższy w oparciu rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 21 kwietnia 2006r. w sprawie ochrony przeciwpożarowej budynków, innych obiektów budowlanych i terenów (Dz. U. Nr 80, poz. 563) określające sposoby i warunki ochrony przeciwpożarowej dla budynków, stanowi zgodnie z § 12 ust. 1 pkt 3 lit. a podstawę do uznania budynku istniejącego za zagrażający życiu ludzi. Biorąc pod uwagę powyższe wskutek niezapewnienia przez występujące w obiekcie warunki techniczne możliwości ewakuacji, budynek uznano za zagrażający życiu ludzi.

Wobec powyższego właściciel budynku w oparciu o przytoczony § 12 ust. posiadał obowiązek zastosowania rozwiązań zapewniających spełnienie wymagań bezpieczeństwa pożarowego w sposób określony w rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z dnia z dnia 12 kwietnia 2002r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, które na podstawie § 207 ust. 2 stosuje się również do użytkowanych budynków istniejących, gdy zagrażają one życiu ludzi. Określone w treści obowiązku wymagania dotyczące co najmniej trudno zapalności wykładziny podłogowej wynika z wymagań § 258 ust 2 ww. rozporządzenia Ministra Infrastruktury, który zabrania stosowania na drogach komunikacji ogólnej, służących celom ewakuacji materiałów i wyrobów budowlanych łatwo zapalnych.

W takcie przedmiotowej kontroli stwierdzono ponadto, że szerokość drzwi stanowiących wyjście ewakuacyjne z korytarza na 11 piętrze do ewakuacyjnej klatki schodowej wynosi 0,6 m. Istniejąca szerokość dojścia ewakuacyjnego jest o ponad jedną trzecią mniejsza od parametru szerokości określonej w przepisach techniczno -budowlanych. Fakt powyższy stanowił zgodnie z § 12 ust. 1 pkt 1 podstawę do uznania budynku istniejącego za zagrażający życiu ludzi. Określona w treści obowiązku szerokość wyjścia ewakuacyjnego wynika z wymagań § 239 ust. 1 ww. rozporządzenia Ministra Infrastruktury, który stanowi, że łączną szerokość drzwi w świetle, stanowiących wyjścia ewakuacyjne z pomieszczenia, należy obliczać proporcjonalnie do liczby osób mogących przebywać w nim równocześnie, przyjmując co najmniej 0,6 m szerokości na 100 osób, przy czym najmniejsza szerokość drzwi w świetle ościeżnicy powinna wynosić 0,9 m, a w przypadku drzwi służących do ewakuacji do 3 osób - 0,8m.

[...] Komendant Wojewódzki Państwowej Straży Pożarnej decyzją z dnia [...] czerwca 2007r. znak: [...] działając na podstawie art. 27 ustawy z dnia 24 sierpnia 1991 r. o Państwowej Straży Pożarnej (Dz. U. z 2006 r. nr 96, poz. 667) w związku art. 138 § 1 pkt 1 oraz § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks Postępowania Administracyjnego (Dz.U. z 2000r. nr 98, poz. 1071), po rozpatrzeniu odwołania wniesionego przez Spółdzielnię Budowlano-Mieszkaniową "S." w W.:

utrzymał w mocy pkt 1 zaskarżonej decyzji z dnia [...] kwietnia 2007r. Komendanta Miejskiego Państwowej Straży Pożarnej W. w całości

i uchylił pkt 2 zaskarżonej decyzji w całości i przekazał sprawę organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia.

Utrzymując w mocy zaskarżoną decyzję w pkt. 1 w całości organ odwoławczy wyjaśnił, że zgodnie z obowiązującymi w tym zakresie przepisami, tj. § 12 ust. 1 pkt 3a rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 21 kwietnia 2006r. w sprawie ochrony przeciwpożarowej budynków, innych obiektów budowlanych i terenów (Dz. U. Nr 80, poz. 563), stwierdzona nieprawidłowość stanowi o występowaniu w budynku warunków powodujących zagrożenie dla życia ludzi. Wobec powyższego użytkownik budynku, zgodnie z § 12 ust. 2 cytowanego rozporządzenia ma obowiązek zastosowania rozwiązań zapewniających spełnienie wymagań bezpieczeństwa pożarowego w sposób określony w przepisach techniczno-budowlanych, tj. w rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. Nr 75, poz. 690 z późn. zm.), które na podstawie § 207 ust. 2 mają zastosowanie również do użytkowanych budynków istniejących, jeżeli zagrażają one życiu ludzi.

Uchylając pkt 2 zaskarżonej decyzji w całości i przekazując sprawę organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia wzięto pod uwagę fakt, iż w lipcu 2002r. została opracowana "Ekspertyza w zakresie ochrony przeciwpożarowej dla budynku mieszkalnego SBM S. w W. przy ul. S. 8", której celem było ustalenie zakresu niezgodności z przepisami oraz zaproponowanie rozwiązań rekompensujących powyższe. Rozwiązania zastępcze poprawiające stan bezpieczeństwa pożarowego budynku przedstawione w w/w "Ekspertyzie" zostały uzgodnione przez [...] Komendanta Wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej postanowieniem z dnia [...] września 2002r. znak: [...].

W ocenie organu odwoławczego do jednoznacznego rozstrzygnięcia sprawy określonej w pkt. 2 zaskarżonej decyzji niezbędne było przeprowadzenie przez Komendanta Miejskiego Państwowej Straży Pożarnej postępowania wyjaśniającego z udziałem strony, mającego na celu precyzyjne ustalenie stopnia realizacji zaleceń zawartych w postanowieniu z dnia 30 września 2002r.

Skargę na decyzję [...] Komendanta Wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej z dnia [...] czerwca 2007r. w części dotyczącej pkt 1 tj. w zakresie utrzymania w mocy decyzji organu pierwszej instancji złożyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Spółdzielnia Budowlano Mieszkaniowa "S." w W. wnosząc o jego uchylenie.

W skardze podniesiono, iż skala obowiązków nałożonych na spółdzielnię decyzjami Komendanta Miejskiego oraz wcześniejszymi decyzjami Państwowej Straży Pożarnej, które obecnie skierowano do egzekucji jest znaczna. Sprostanie tym wymogom wymaga sporządzenia planu dostosowania budynku do wymogów zabezpieczenia przeciwpożarowego, planu i terminarza poszczególnych prac oraz przygotowania i wykonania budżetu bowiem skala kosztów przeprowadzenia tych prac w budynku jest także znaczna i spółdzielnia nie dysponuje wolnymi środkami umożliwiającymi natychmiastowe wykonanie tych robót.

Zdaniem skarżącej zbadania wymaga czy organ ochrony przeciwpożarowej zasadnie zastosował nowe normy i przepisy w zakresie ochrony przeciwpożarowej do budynku wybudowanego jeszcze w latach siedemdziesiątych skoro przepisy przejściowe określają stosowanie nowych przepisów do budynków wybudowanych po 1993 roku.

W niniejszej sprawie organ Państwowej Straży Pożarnej nie zastosował się do wymagań przepisu art. 10 kpa. bowiem nie zapewnił stronie czynnego udziału w postępowaniu. Fakt wydawania decyzji przez organ ochrony przeciwpożarowej nie może być powodem zaniechania właściwego trybu wydawania decyzji i zapewnienia stronie czynnego udziału skoro ustawa o Państwowej Straży Pożarnej nie zawiera wyłączenia stosowania przepisów kodeksu postępowania administracyjnego.

W odpowiedzi na skargę [...] Komendant Wojewódzki Państwowej Straży Pożarnej podtrzymał swoje stanowisko i wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zważył, co następuje:

Skargę należało uwzględnić, lecz z przyczyn innych niż zarzuty w niej podane.

Stosownie do treści art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 z późn. zm.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Oznacza to, że sąd, rozpoznając skargę, ocenia czy zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa materialnego bądź przepisów postępowania administracyjnego. Zgodnie z art. 134 § 1 ww. ustawy sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną.

W ocenie składu orzekającego zaskarżona decyzja rażąco naruszyła przepisy prawa procesowego.

Zgodnie z treścią art. 138 Kpa: § 1 organ odwoławczy wydaje decyzję, w której: 1) utrzymuje w mocy zaskarżoną decyzję albo

2) uchyla zaskarżoną decyzję w całości albo w części i w tym zakresie orzeka co do istoty sprawy bądź uchylając tę decyzję - umarza postępowanie pierwszej instancji, albo

3) umarza postępowanie odwoławcze.

§ 2 Organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji, gdy rozstrzygnięcie sprawy wymaga uprzedniego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w całości lub w znacznej części. Przekazując sprawę organ ten może wskazać, jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy.

[...] Komendant Wojewódzki Państwowej Straży Pożarnej w niniejszej sprawie orzekł o utrzymaniu w mocy punktu 1 zaskarżonej decyzji z dnia [...] kwietnia 2007r. Komendanta Miejskiego Państwowej Straży Pożarnej m. st. W. w całości i jednocześnie uchylił punkt 2 zaskarżonej decyzji w całości i przekazał sprawę organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia .

Biorąc powyższe pod uwagę uznać należy, iż zaskarżona w niniejszej sprawie, decyzja zapadła z naruszeniem przepisu art. 138 kpa. Dyspozycja tego przepisu nie zna bowiem rozstrzygnięcia polegającego na utrzymaniu w mocy decyzji w części jak też uchyleniu decyzji w części i przekazaniu do ponownego rozpatrzenia.

Wymienione wady decyzji II instancji charakteryzują się ciężarem pozwalającym stwierdzić, iż dotknięte są one rażącym naruszeniem prawa, co w konsekwencji skutkuje stwierdzeniem jej nieważności. W odniesieniu do przepisów proceduralnych rażące naruszenie prawa oznacza wadliwość decyzji w skutek naruszenia norm prawnych regulujących działania administracji publicznej w indywidualnych sprawach, w szczególności przepisów prawa procesowego, o dużym ciężarze gatunkowym. Rozstrzygające dla uznania naruszenia prawa za rażące jest to, że rodzaj tego naruszenia, wyraźna sprzeczność z przepisami prawa i jej skutki powodują, że decyzja taka nie może być zaakceptowana jako rozstrzygnięcie wydane przez organy praworządnego państwa.

Przepis art. 138 kpa jest jasny w swej treści, zatem rozstrzygnięcie podjęte przez organ odwoławczy w niniejszej sprawie, które nie zostało przewidziane w katalogu ujętym w w/w przepisie, w sposób rażący narusza prawo.

Zgodnie z przepisem art. 145 § 1 pkt 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Sąd stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego.

Powyższa podstawa rozstrzygnięcia, zwalnia Sąd od badania merytorycznego zaskarżonej decyzji w zakresie jej zgodności z przepisami prawa.

Biorąc powyższe pod uwagę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł jak w sentencji wyroku.