Wyrok NSA, sygn. akt I GSK 3441/18
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2022-09-06 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6537 Egzekucja należności pieniężnych, do których  nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 ust. 3  ustawy o f
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 184
journal: Dz.U. 2018 poz 1302
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r.  Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity
article: art. 13b ust. 1 w zw. z art. 13b ust. 6
journal: Dz.U. 2017 poz 2222
law: Ustawa z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych - tekst jedn.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Michał Kowalski (spr.) Sędzia NSA Beata Sobocha-Holc Sędzia WSA del. Piotr Kraczowski po rozpoznaniu w dniu 6 września 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej G. G. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 26 lipca 2018 r., sygn. akt I SA/Sz 429/18 w sprawie ze skargi G. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Szczecinie z dnia 19 kwietnia 2018 r., nr SKO/Ke/480/5176/2017 w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym 1. oddala skargę kasacyjną; 2. zasądza od G. G. na rzecz Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Szczecinie kwotę 360 (trzysta sześćdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie wyrokiem z 26 lipca 2018 r., sygn. akt I SA/Sz 429/18 na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz. 1302, aktualnie: Dz. U. 2022 poz. 329, dalej: "p.p.s.a.") oddalił skargę G. G. (dalej też: "strona", "skarżący") na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Szczecinie (dalej też: "SKO", "organ) z dnia 19 kwietnia 2018 r., nr SKO/Ke/480/5176/2017 w przedmiocie zarzutów zgłoszonych w postępowaniu egzekucyjnym.

Sąd I instancji orzekał w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy. Prezydent Miasta Szczecin (dalej też jako organ I instancji), będący jednocześnie wierzycielem i organem egzekucyjnym, po uprzednim doręczeniu upomnienia w dniu 20 lutego 2017 r. wystawił wobec skarżącego, tytuły wykonawcze obejmujące należności z tytułu opłaty dodatkowej za nieopłacony postój w strefie płatnego parkowania pojazdu A nr rej. [...] w okresie od 25 marca 2016 r. do 10 stycznia 2017 r. Odpisy tytułów wykonawczych zostały doręczone stronie w dniu 8 września 2017 r. wraz z zawiadomieniem o zajęciu wierzytelności z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego w D. Bank Polska S.A.

Pismem z dnia 9 września 2017 r. skarżący kasacyjnie zgłosił zarzuty w sprawie postępowania egzekucyjnego w rozumieniu art. 33 § 1 pkt 1 i 4 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2017 r., poz.1201 ze zm.; dalej: "u.p.e.a."), tj. zarzut nieistnienia obowiązku opłaty dodatkowej za parkowanie oraz zarzut błędu co do osoby zobowiązanego.

Postanowieniem z dnia 23 listopada 2017 r., za niezasadny uznano zarzut nieistnienia obowiązku w sprawie postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułu wykonawczego nr SPP/8.153/2017 w zakresie dotyczącym wspomnianych zdarzeń oraz odmówiono w tym zakresie umorzenia postępowania egzekucyjnego. Za nieuzasadniony uznano także zarzut błędu co do osoby zobowiązanego w sprawie postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułów wykonawczych nr SPP/8.153/2017 oraz SPP/8.154/2017 i odmówiono w tym zakresie umorzenia postępowania egzekucyjnego.

Na skutek wniesionego zażalenia Samorządowe Kolegium Odwoławczego w Szczecinie, postanowieniem z dnia 19 kwietnia 2018 r. utrzymało w mocy postanowienie organu I instancji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie uznał zaś skargę za pozbawioną usprawiedliwionej podstawy.

Odnosząc się w pierwszej kolejności do prawidłowości rozpoznania przez organy zarzutu z art. 33 § 1 pkt 4 u.p.e.a. (błąd, co do osoby zobowiązanego) Sąd I instancji uznał, że w sprawie obowiązku uiszczenia opłaty parkingowej organ egzekucyjny ma prawo domniemywać, że korzystającym z dróg publicznych jest właściciel pojazdu. Tak też było w rozpatrywanej sprawie, co zostało ustalone na podstawie danych zawartych w Centralnej Ewidencji Pojazdów i Kierowców. Odnosząc się kolejno do zarzutu naruszenia przez organy art. 13b ust. 1 w związku z art. 13b ust. 6 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz. U. z 2017 r., poz. 2222 ze zm. - dalej jako u.d.p.) wskazano, że zgodnie z art. 13 ust. 1 pkt 1 u.d.p. korzystający z dróg publicznych są obowiązani do ponoszenia opłat za parkowanie pojazdów samochodowych na drogach publicznych w strefie płatnego parkowania. Stosowną opłatę pobiera się za parkowanie pojazdów samochodowych w strefie płatnego parkowania, w wyznaczonym miejscu, w określone dni robocze, w określonych godzinach lub całodobowo. Zgodnie zaś z art. 13b ust. 6 u.d.p. organ właściwy do zarządzania ruchem na drogach w uzgodnieniu z zarządcą drogi wyznacza w strefie płatnego parkowania miejsca przeznaczone na postój pojazdów, w tym stanowiska przeznaczone na postój pojazdów zaopatrzonych w kartę parkingową, a także może wyznaczać w strefie płatnego parkowania zastrzeżone stanowiska postojowe w celu korzystania z nich na prawach wyłączności w określonych godzinach lub całodobowo. Sąd I instancji przypomniał, że Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale z dnia 9 października 2017 r. sygn. akt II GPS 2/17 uznał, że za postój pojazdów samochodowych na drogach publicznych w strefie płatnego parkowania pobiera się opłaty od korzystającego z drogi publicznej wyłącznie za postój w odpowiednio wyznaczonym do tego miejscu. Z dokumentacji zdjęciowej odzwierciedlającej zdarzenia objęte opłatą dodatkową jednoznacznie zaś wynikało, że każdy z objętych opłatą dodatkową postojów odbywał się w miejscu bezpośredniego sąsiedztwa posadowionego znaku pionowego D-18, który to znak wyznacza miejsce do parkowania.

G. G. w skardze kasacyjnej zaskarżył powyższy wyrok w całości wnosząc o jego uchylenie w całości i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Szczecinie do ponownego rozpoznania, przeprowadzenie rozprawy oraz zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

Na podstawie art. 174 p.p.s.a. zaskarżonemu wyrokowi zarzucono naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 13b ust. 1 w związku z art. 13b ust. 6 u.d.p., poprzez błędną ich wykładnię polegającą na przyjęciu, że wystarczające jest oznakowanie miejsca postojowego wyłącznie znakiem pionowym oraz, że miejsce było wyznaczone oznakowaniem konstrukcyjnym, co stanowi naruszenie dyspozycji art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. Organ w odpowiedzi na skargę kasacyjną wniósł o jej oddalenie oraz zasądzenie kosztów według norm przepisanych.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Na wstępie należy wyjaśnić, że skarga kasacyjna została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w składzie trzyosobowym pomimo wniosku o rozpoznanie na rozprawie. Nastąpiło to na podstawie art. 15zzs4 ust. 3 ustawy z 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz.U. z 2020r., poz. 1842 - dalej jako ustawa COVID) oraz zarządzenia Przewodniczącej Wydziału I Izby Gospodarczej NSA. Sąd kasacyjny w obecnym składzie podzielił bowiem stanowisko przedstawione w uzasadnieniu uchwał składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z 30 listopada 2020 r., sygn. II OPS 6/19 i II OPS 1/20, zgodnie z którym powyższy przepis należy traktować jako "szczególny" w rozumieniu art. 10 i art. 90 § 1 p.p.s.a. Prawo do publicznej rozprawy nie ma charakteru absolutnego i może podlegać ograniczeniu, w tym także ze względu na treść art. 31 ust. 3 Konstytucji RP, w którym jest mowa o ograniczeniach w zakresie korzystania z konstytucyjnych wolności i praw, gdy jest to unormowane w ustawie oraz tylko wtedy, gdy jest to konieczne w demokratycznym państwie m. in. dla ochrony zdrowia. Nie ulega wątpliwości, że celem stosowania konstrukcji przewidzianych przepisami ustawy COVID-19 jest m. in. ochrona życia i zdrowia ludzkiego w związku z zapobieganiem i zwalczaniem zakażenia wirusem COVID-19, a w obecnym stanie istnieją takie okoliczności, które w zarządzonym stanie pandemii oraz w okresie jednego roku po jego zakończeniu nakazują uwzględnianie rozwiązań powyższej ustawy w praktyce działania Naczelnego Sądu Administracyjnego.

W świetle z art. 183 § 1 p.p.s.a. NSA rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. Kontrola kasacyjna dotyczy zatem zgodności zaskarżonego orzeczenia z prawem materialnym i procesowym w granicach podniesionych zarzutów. Sąd nie jest uprawniony do samodzielnego badania ewentualnej wadliwości zaskarżonego orzeczenia, która wykracza poza ramy wyznaczone zarzutami skargi kasacyjnej. Oznacza to, że zakres rozpoznania sprawy wyznacza strona wnosząca skargę kasacyjną przez przytoczenie podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienie. W niniejszej sprawie Naczelny Sąd Administracyjny nie dopatrzył się okoliczności uzasadniających stwierdzenie nieważności postępowania w rozumieniu art. 183 § 2 p.p.s.a. i rozpoznał skargę kasacyjną w podstawie w niej wskazanej.

Skarga kasacyjna nie zawiera przy tym usprawiedliwionej podstawy. Przechodząc do merytorycznej oceny podniesionego w niej zarzutu należy stwierdzić, podzielając stanowisko zawarte w uchwale Naczelnego Sądu Administracyjnego podjętej w sprawie o sygn. akt II GPS 2/17, że konieczne jest nie tylko oznaczenie strefy płatnego postoju, ale także wyznaczenie miejsc płatnego postoju, bo tylko postój w wyznaczonym miejscu powoduje konieczność uiszczenia stosownej opłaty. W uchwale tej nie wskazano jednak, że miejsce wyznaczone ma być oznaczone namalowanymi liniami zgodnie z przepisami rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 3 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych warunków technicznych dla znaków i sygnałów drogowych oraz urządzeń bezpieczeństwa ruchu drogowego i warunków ich umieszczania na drogach (Dz. U. Nr 220, poz. 2181 ze zm. – dalej jako rozporządzenie o znakach drogowych). Zgodnie z pkt. 5.2.4 załącznika nr 2 rozporządzenia o znakach drogowych znak poziomy P-18 (stosowne linie namalowane na nawierzchni) stosuje się w celu wyznaczenia miejsc postoju na części jezdni i chodnika oraz na wydzielonych parkingach bez ustalonych konstrukcyjnie stanowisk. Tak więc, na zasadzie a contrario takie oznakowanie jest zbędne wówczas, gdy stanowisko postojowe jest wyznaczone konstrukcyjnie. Jak ustalono w tej sprawie (czego skarżący nie kwestionował) takie stanowiska były konstrukcyjnie wydzielone przez wyznaczenie ich kostką brukową odmienną od pozostałej nawierzchni ulicy. W tej sytuacji należało uznać, że prawidłowo organy i Sąd I instancji przyjęły, że samochód skarżącego parkował na właściwie oznaczonych miejscach w strefie płatnego postoju. Tym samym nie doszło do naruszenia art. 13b ust. 1 w związku z art. 13b ust. 6 u.d.p. przez błędną wykładnię i zastosowanie, a w konsekwencji Sąd I instancji nie naruszył przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. Biorąc powyższe pod uwagę należało oddalić skargę kasacyjną na podstawie art. 184 p.p.s.a.

Orzeczenie o kosztach postępowania kasacyjnego uzasadnia przepis art. 204 pkt 1 p.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 1 pkt 2 lit. b) i § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2018 r., poz. 265 ze zm.).