Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt II SA/Wr 393/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2016-10-18 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
638  Sprawy egzekucji administracyjnej;  egzekucja obowiązków o charakterze niepieniężnym
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: *Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 48 w zw. z art. 103 ust. 2
journal: Dz.U. 2016 poz 290
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Olga Białek (spr.), Sędziowie Sędzia WSA - Alicja Palus, Sędzia WSA - Anna Siedlecka, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w Wydziale II w dniu 18 października 2016 r. sprawy ze skargi E. Z. na postanowienie D. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 4 kwietnia 2016 r., Nr [...] w przedmiocie nałożenia grzywny w celu przymuszenia do wykonania obowiązku polegającego na nakazie rozbiórki budynku gospodarczego oddala skargę w całości.


UZASADNIENIE

Postanowieniem z dnia 4 kwietnia 2016 r., nr [...] D. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego we Wrocławiu (dalej: DWINB) na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 w zw. z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tj.: Dz. U. z 2016 r., poz. 23, dalej jako: k.p.a.), po rozpatrzeniu zażalenia E. Z., uchylił postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w T. (dalej: PINB) z dnia 30 września 2015 r., nr [...] w części, w której określono wysokość nałożonej grzywny w celu przymuszenia i orzekając w tym zakresie o istocie sprawy określił jej kwotę na 30.913,30 zł., w pozostałym zakresie utrzymując w mocy opisane postanowienie organu I instancji.

Jak ustalił organ II instancji na podstawie akt sprawy, decyzją z dnia 23 maja 2014 r. PINB w T. nakazał E. Z. rozbiórkę budynku gospodarczego położonego na działce nr [...] w miejscowości W., a wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę. Powyższa decyzja została utrzymana w mocy przez DWINB decyzją z dnia 24 lipca 2014 r., nr [...]. Następnie Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu wyrokiem z dnia 28 listopada 2014 r., sygn. akt II SA/Wr 670/14 oddalił skargę E. Z.. W związku z niewykonaniem przez zobowiązanego obowiązku PINB, działając jako wierzyciel i zarazem organ egzekucyjny, wystawił tytuł wykonawczy nr [...] z dnia 30 września 2015 r. i w tym samym dniu postanowieniem nr [...], nałożył na zobowiązanego grzywnę w celu przymuszenia w wysokości 32.023,80 zł.

W zażaleniu od tego postanowienia E. Z., reprezentowany przez pełnomocnika w osobie adwokata, wskazał, że zarówno charakter sprawy, ale również sięgnięcie po jedną z ostrzejszych sankcji przewidzianej w ustawie o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, jaką jest grzywna w celu przymuszenia wykonania obowiązku o charakterze niepieniężnym, rodzi po stronie wierzyciela - organu administracji publicznej, obowiązek doręczenia postanowienia bezpośrednio do strony postępowania. W niniejszej sprawie PINB w T. uchybił temu obowiązkowi, którego to zaniechanie powinno prowadzić do umorzenia postępowania ( art. 15 § 1 w zw. z art. 59 § 1 pkt 7 u.p.e.a.). Według żalącego się, również wysokość grzywny została niewłaściwie ustalona. Argumentując to stanowisko podniesiono, że wysokość tej pieniężnej dolegliwości w postępowaniu egzekucyjnym należy ustalić w oparciu o trzy kryteria, wśród których zasadniczą wagę ma powierzchnia potencjalnie nielegalnie wzniesionej nieruchomości budynkowej. W tym zakresie podkreślono, że w sprawie, wielokrotnie wskazywano i dowodzono - zarówno w postępowaniu zawisłym przez PINB, jak i przed Samorządowym Kolegium Odwoławczym, a także Wojewódzkim Sądem Administracyjnym, że dwa budynki gospodarcze są od siebie zupełnie niezależne. Zostały one wzniesione w różnym, przedzielonym znacznym odstępem czasu, okresie. Są one również odrębne z technicznego i funkcjonalnego punktu widzenia. W opinii strony postępowania, błędnie obliczona powierzchnia budynków potencjalnie przeznaczonych do rozbiórki, stanowi o znacznie wygórowanej - w przypadku uznania in genere zasadności i prawidłowości zastosowanej sankcji w postępowaniu egzekucyjnym, sumie grzywny w celu przymuszenia, ergo stanowi naruszenie art. 121 § 5 u.p.e.a. Pełnomocnik E. Z. zwrócił przy tym uwagę, na dowody świadczące o dokonaniu czynności w celu rozbiórki hipotetycznie nielegalnych zabudowań gospodarskich. Czynności te polegały na odkrywce w siedmiu miejscach tynku, rozbiciu ścianki przy miejscu sąsiadowania dwóch obiektów. W dalszej części zażalenia, jego autor wskazał na podeszły wiek E. Z. - 86 lat, czego konsekwencją jest brak zdolności do wykonywania jakichkolwiek czynności. Wskazując również na jego ciężką sytuację rodzinną i finansową stwierdził, że zobowiązany nie ma technicznych możliwości wykonania zarządzonej rozbiórki, nie ma też środków finansowych na zlecenie jej osobom trzecim. Na koniec zażalenia jego autor powołał się na pogląd Naczelnego Sądu Administracyjnego, wyrażony w orzeczeniu z dnia 24 kwietnia 2013 r., w sprawie o sygnaturze akt II OSK 2422/11, w którym to zaprezentowano stanowisko, że w związku ze zmianą ustawy Prawo budowlane, do budynków wzniesionych, acz nie zakończonych do dnia wejścia w życie podmiotowej ustawy, należy stosować przepisy ustawy nowelizowanej. Ustawa nowelizująca przewidywała, że do budynków wzniesionych wprawdzie bez wymaganego pozwolenia na budowę, ale w zgodzie z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego oraz przepisami, w szczególności techniczno-budowlanymi, można zastosować jedynie wstrzymanie dalszej budowy ( art. 48 w zw. z art. 103 ust. 2 ustawy Prawo budowlane). Na tej podstawie pełnomocnik uznał, że zgodnie z założeniami nowelizacji, jak i a maiori ad maius do przedmiotowego zespołu budynków, nie zaś jednolitej konstrukcji, zastosowanie sankcji całkowitej rozbiórki może stanowić nadużycie praw.

Rozpoznając tak brzmiące zażalenie, w opisanym na wstępie postanowieniu z dnia 4 kwietnia 2016 r. DWINB przytoczył stosowne przepisy ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji i wyjaśnił zasady ustalania grzywny. Za okoliczność bezsporną organ uznał fakt nie wykonania przez zobowiązanego obowiązku rozbiórki budynku gospodarczego zlokalizowanego na działce nr [...]. Fakt ten znajduje potwierdzenie w ustaleniach kontroli przeprowadzanej przez PINB w dniu 29 września 2015 r. W ich trakcie stwierdzono jedynie, że na elewacji budynku znajduję się 7 miejsc o powierzchni ok. 0,1 m² wykutego tynku odsłaniającego elementy konstrukcyjne ścian. Miejsca te znajdują się na wysokości ok. 1 m, licząc od powierzchni gruntu. Na poziomie wyższym elewacji stwierdzono, że wykuto część tynku i niewielką część elementu ściany o powierzchni ok. 0,4 m². Poza ww. czynnościami nie podjęto innych działań zmierzających do wykonania nakazu. Czynności takich, w ocenie organu, nie sposób natomiast traktować jak wykonanie przedmiotowego obowiązku, czy chociażby przystąpienie do jego wykonania.

DWINB uznał za niewiarygodną argumentację zażalenia, że ze względu na wiek i dochody skarżący nie jest w stanie wykonać ciążącego na nim obowiązku. Podczas kontroli skarżący oświadczył bowiem, że wstrzymał się z dokonaniem rozbiórki spornego obiektu do czasu wypowiedzenia się przez WSA we Wrocławiu co do zakresu nakazanej rozbiórki. Oczywiste jest zatem, że to nie sytuacja materialna skarżącego jest przeszkodą do wykonania obowiązku, lecz jego bezpodstawne przekonanie o niesłuszności nakazu rozbiórki obiektu i podejmowane w związku z tym działania dla odwleczenia wykonania obowiązku.

Odnosząc się zakresu jaki ma obejmować rozbiórka, DWINB wskazał, że rozstrzygnięcia podjęte w sprawie, w której zapadła decyzja o rozbiórce jasno wskazują skarżącemu czynności jakich musi dokonać w ramach rozbiórki budynku gospodarczego położonego na działce nr [...]. Organ odwoławczy w swojej decyzji utrzymującej w mocy decyzję PINB nr [...] z dnia 23 maja 2014r., odnosząc się do podnoszonych w toku postępowania argumentów skarżącego, jednoznacznie stwierdził, że bezzasadnym jest traktowanie obiektu jako dwóch obiektów powstałych w różnym czasie. W świetle tego wskazania, zakres obowiązku nie może budzić żadnych wątpliwości i skarżący nie ma żadnych podstaw aby usprawiedliwiać swoją bezczynność w jego wykonaniu.

Za bezpodstawny organ II instancji potraktował zarzut błędnego ustalenia wysokości grzywny, zgodnie z którym, organ egzekucyjny jakoby niesłusznie przyjął, że mamy do czynienia z jednym obiektem zamiast z dwoma obiektami, z których tylko jednego powierzchnia zabudowy może stanowić wyznacznik do ustalenia grzywny. W ocenie organu II instancji, w badanym przypadku PINB słusznie przyjął, że do ustalenia wysokości grzywny zastosowanie znajdzie art. 121 § 5 u.p.e.a. Zgodnie bowiem z tym przepisem wysokość grzywny w przypadku przymusowej rozbiórki budynku lub jego części, stanowi iloczyn powierzchni zabudowy budynku lub jego części, objętego nakazem przymusowej rozbiórki, i 1/5 ceny 1 m² powierzchni użytkowej budynku mieszkalnego, ogłoszonej przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów do obliczania premii gwarancyjnej dla posiadaczy oszczędnościowych książeczek mieszkaniowych. W rozstrzyganym przypadku mamy natomiast do czynienia z obowiązkiem rozbiórki obiektu. W związku jednak z faktem, że od momentu wydania zaskarżonego postanowienia do chwili orzekania przez organ II instancji nastąpiła zmiana (spadek) ceny m² powierzchni użytkowej budynku mieszkalnego ogłoszona przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego, a organ zobowiązany jest rozstrzygać sprawę na podstawie aktualnego stanu faktycznego i prawnego, konieczna stała się modyfikacja zaskarżonego postanowienia. Dlatego też DWINB, powołując się na Komunikat Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego z dnia 23 lutego 2016 r. w sprawie ceny 1 m³ powierzchni użytkowej budynku mieszkalnego za IV kwartał 2015 r., zgodnie z którym cena 1 m² powierzchni użytkowej budynku mieszkalnego za IV kwartał 2015 r. wyniosła 3925 zł, przyjął, że skoro - jak wynika z ekspertyzy stanu technicznego budynku gospodarczego sporządzonej przez mgr inż. K. S. w sierpniu 2007 r. - powierzchnia zabudowy budynku gospodarczego na działce nr [...] łącznie wynosi 39,38 m², to wysokość grzywny będąca iloczynem powierzchni zabudowy - 39,38 m² i 1/5 w/w ceny 1m² (1/5 x 3925,00 zł), stanowi kwotę 30.913,30zł.

Jednocześnie DWINB zwrócił uwagę zobowiązanego na fakt, że grzywna w celu przymuszenia nie jest karą, lecz formą nacisku mającą na celu skłonienie zobowiązanego, poprzez dolegliwość finansową, do określonego zachowania się. Zgodnie bowiem z brzmieniem art. 125 i 126 ustawy, w razie wykonania obowiązku przez zobowiązanego nałożone nań grzywny, o ile nie zostały uiszczone lub ściągnięte, podlegają umorzeniu w drodze postanowienia wydanego na wniosek zobowiązanego. Natomiast grzywny uiszczone lub ściągnięte mogą być zwrócone w całości lub w części. Fakt nałożenia grzywny w celu przymuszenia nie musi zatem w ostatecznym rozrachunku wpływać na sytuację finansową zobowiązanego, przez co jest ona mniej dotkliwym środkiem egzekucyjnym niż wykonanie zastępcze. Skarżący winien mieć powyższe na względzie decydując się na sposób działania w sprawie.

Odnosząc się natomiast do zawartego w zażaleniu zarzutu, zgodnie z którym PINB bezpodstawnie skierował zaskarżone postanowienie do pełnomocnika zobowiązanego zamiast osobiście do zobowiązanego, DWINB wyjaśnił, że doręczenie postanowienia o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia nie ma charakteru czynności wymagającej osobistego działania zobowiązanego. Taki charakter ma wyłącznie doręczenie upomnienia z uwagi na explicite personalny kierunek oddziaływania treści upomnienia. Upomnienie zostało natomiast doręczone bezpośrednio zobowiązanemu w dniu 25 sierpnia 2015 r.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu E. Z., reprezentowany przez adwokata, wniósł o zamianę postanowienia DWINB z dnia 4 kwietnia 2016 r. poprzez uchylenie grzywny, względnie zawieszenie postępowania przymuszającego. Na uzasadnienie skargi jej autor przedłożył kopię skargi kasacyjnej od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu w sprawie o sygn. akt II SA/Wr 680/15 z wnioskiem o wykorzystanie zawartych w tychże aktach dokumentów oraz treść korespondencji procesowej.

W odpowiedzi na skargę D. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego we W. wniósł o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Stosownie do art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2016 r., poz. 1066) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zgodnie natomiast z art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2016 r. poz. 718 ze zm., dalej jako: p.p.s.a.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie.

W ramach oceny, czy przy wydaniu zaskarżonego postanowienia nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania, sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi, ani powołaną w niej podstawą prawną (art. 134 p.p.s.a.). Oznacza to, że kontrola sądowa sprawowana jest w granicach sprawy administracyjnej zakończonym zaskarżonym orzeczeniem, a sąd administracyjny ma obowiązek uwzględnić każde dostrzeżone naruszenia prawa, o ile miało lub mogło mieć wpływ na jego treść.

Mając na uwadze tak zakreślony zakres kognicji, sąd uznał, że zaskarżone postanowienie nie narusza prawa w stopniu uzasadniającym jego uchylenie. Dalsze rozważania poprzedzić należy uwagą, że aktualnie poza kontrolą tak sądu, jak i organów administracji, pozostaje prawidłowość decyzji z dnia 23 maja 2014 r., którą Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w T. nakazał E. Z. rozbiórkę budynku gospodarczego położonego na działce nr [...] w miejscowości W. , a wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę. Przywołana decyzja posiada przymiot ostateczności i w dalszym ciągu funkcjonuje w obrocie prawnym (została ona utrzymana w mocy przez DWINB decyzją z dnia 24 lipca 2014 r., nr [...], a następnie WSA we Wrocławiu prawomocnym wyrokiem z dnia 28 listopada 2014 r., sygn. akt II SA/Wr 670/14 oddalił skargę E. Z.). Sąd nie bada zatem zasadności samego nakazu rozbiórki, czy też kwestionowanego przez skarżącego jego zakresu, ale ogranicza się do oceny prawidłowości postępowania, w wyniku którego wydane zostało zaskarżone postanowienie o nałożeniu grzywny. To zaś prowadzone było z poszanowaniem obowiązujących w tym zakresie zasad postępowania.

Stosownie do art. 18 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (j.t. Dz.U. z 2016 r., poz. 599) – dalej: u.p.e.a., jeżeli przepisy tej ustawy nie stanowią inaczej, w postępowaniu egzekucyjnym mają odpowiednie zastosowanie przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego. Zgodnie z art. 122 § 1 u.p.e.a. grzywnę w celu przymuszenia nakłada organ egzekucyjny, który doręcza zobowiązanemu:

1) odpis tytułu wykonawczego zgodnie z art. 32;

2) postanowienie o nałożeniu grzywny.

Stosownie zaś do art. 32 u.p.e.a. organ egzekucyjny lub egzekutor, przystępując do czynności egzekucyjnych, doręcza zobowiązanemu odpis tytułu wykonawczego, o ile nie został wcześniej doręczony. Zgodnie z art. 2 § 1 pkt 10 u.p.e.a. egzekucji administracyjnej podlegają obowiązki o charakterze niepieniężnym, pozostające we właściwości organów administracji rządowej i samorządu terytorialnego lub przekazane do egzekucji administracyjnej na podstawie przepisu szczególnego. Egzekucję administracyjną stosuje się do obowiązków określonych w art. 2, gdy wynikają one z decyzji lub postanowień właściwych organów, albo - w zakresie administracji rządowej i jednostek samorządu terytorialnego - bezpośrednio z przepisu prawa, chyba że przepis szczególny zastrzega dla tych obowiązków tryb egzekucji sądowej (art. 3 § 1 u.p.e.a.) Z kolei, w myśl art. 15 § 1 ustawy, egzekucja administracyjna może być wszczęta jeżeli wierzyciel, po upływie terminu do wykonania przez zobowiązanego obowiązku, przesłał mu pisemne upomnienie, zawierające wezwanie do wykonania obowiązku z zagrożeniem skierowania sprawy na drogę postępowania egzekucyjnego, chyba, że przepisy szczególne stanowią inaczej. Postępowanie egzekucyjne może być wszczęte dopiero po upływie 7 dni od dnia doręczenia tego upomnienia. Zgodnie z przepisem art. 26 § 1 u.p.e.a. organ egzekucyjny wszczyna egzekucję administracyjną na wniosek wierzyciela i na podstawie wystawionego przez niego tytułu wykonawczego, sporządzonego według ustalonego wzoru. Jeżeli zaś wierzyciel jest jednocześnie organem egzekucyjnym, przystępuje z urzędu do egzekucji na podstawie tytułu wykonawczego przez siebie wystawionego (art. 26 § 4 u.p.e.a.). Wszczęcie egzekucji administracyjnej następuje z chwilą doręczenia zobowiązanemu odpisu tytułu wykonawczego (art. 26 § 5 pkt 1 u.p.e.a.) lub doręczenia dłużnikowi zajętej wierzytelności zawiadomienia o zajęciu wierzytelności lub innego prawa majątkowego, jeżeli to doręczenie nastąpiło przed doręczeniem zobowiązanemu odpisu tytułu wykonawczego.

W ocenie sądu, tak opisane wymogi względem postępowania poprzedzającego wydanie postanowienia o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia zostały przez organy orzekające w niniejszej sprawie zachowane. Jak potwierdza analiza akt administracyjnych, organ nadzoru budowlanego wystosował do skarżącego w dniu 19 sierpnia 2015 r. upomnienie nr [...], wzywające do wykonania obowiązku nałożonego decyzją z dnia 23 maja 2014 r., nr [...]. Upomnienie zostało doręczone skarżącemu w dniu 25 sierpnia 2015 r. Po ustaleniu, w toku oględzin w dniu 29 września 2015 r., że nakaz rozbiórki nie został wykonany, w dniu 30 września 2015 r. organ wystawił tytuł wykonawczy oraz wydał na podstawie art. 119 i art. 121 § 2 i art. 121 § 4 oraz art. 64a § 1 pkt 1 u.p.e.a. postanowienie nr [...] nakładające na E. Z. grzywnę w celu przymuszenia w kwocie 32.023,80zł, które doręczono pełnomocnikowi skarżącego w dniu 12 października 2015 r. Rozpatrując zażalenie od tego postanowienia, DWINB zasadnie - realizując swoje uprawnienia i obowiązki wynikające z art. 15 w związku z art. 138 k.p.a. - ocenił, że postanowienie to należy uchylić w części, w której określono wysokość nałożonej grzywny w celu przymuszenia i orzekając w tym zakresie o istocie sprawy określić jej kwotę na 30.913,30 zł. W tym zakresie wyjaśnić trzeba, że grzywna w celu przymuszenia jest instytucją określoną w art. 119 i nast. ustawy, nakładaną przez organ egzekucyjny celem wyegzekwowania obowiązku o charakterze niepieniężnym. Zgodnie z art. 120 ustawy grzywna w celu przymuszenia może być nakładana zarówno na osoby fizyczne, jak i osoby prawne, a także na jednostki organizacyjne nieposiadające osobowości prawnej. Co do zasady, w zgodzie z art. 119 § 2 ustawy grzywna w celu przymuszenia jest ostatecznym środkiem egzekucyjnym, który powinien być stosowany po wyczerpaniu możliwości stosowania innych środków egzekucyjnych. Jednakże w art. 122 § 2 pkt 2 ustawy zawarto zasadę, zgodnie z którą, w sprawach obowiązków z zakresu prawa budowlanego grzywna w celu przymuszenia poprzedza zastosowanie środka w postaci wykonania zastępczego opisanego w art. 127 ustawy. W sprawach dotyczących egzekucji obowiązku z zakresu prawa budowlanego, a w szczególności, gdy dotyczy on rozbiórki obiektów budowlanych, oczywiste jest, że grzywna w celu przymuszenia jest środkiem mniej dotkliwym niż wykonanie zastępcze. Przede wszystkim wykonanie zastępcze jest środkiem zaspokajającym, który generuje siłą rzeczy bezzwrotne, nierzadko znaczne koszty dla zobowiązanego. Grzywna w celu przymuszenia natomiast, nawet pomimo jej uiszczenia może zostać w razie wykonania obowiązku zwrócona dłużnikowi na zasadzie art. 126 ustawy. Dodać trzeba, że grzywna w celu przymuszenia spełnia funkcję motywującą zobowiązanego do spełnienia nałożonego obowiązku. Grzywna w celu przymuszenia nie jest przy tym karą, a dolegliwością, która ma skłonić zobowiązanego do spełnienia swojego obowiązku. Sam fakt nałożenia tej grzywny nie oznacza wszakże, że zamiarem organu egzekucyjnego jest doprowadzenie do sytuacji, w której zobowiązany ją zapłaci. Celem postępowania egzekucyjnego jest bowiem skuteczne zaspokojenie wierzyciela, a w tym wypadku, dotyczy to nałożonych na dłużnika obowiązków. W szczególności grzywna w celu przymuszenia nie zastępuje obowiązku przeprowadzenia danej czynności przez zobowiązanego. Spełnienie tego obowiązku powoduje jednak bezprzedmiotowość uiszczania tej grzywny, co odnajduje wyraz w jej umorzeniu na podstawie art. 125 ustawy (wyrok WSA w Gdańsku z dnia 24 lutego 2016 r., sygn. akt II SA/Gd 61/16).

Kontrolując zaskarżone postanowienie, sąd uznał je za prawidłowe, tak co do zasady, jak i co do wysokości wyliczonej grzywny. Zgodnie z art. 121 § 5 u.p.e.a. wysokość grzywny, o której mowa w § 4, stanowi, w przypadku obowiązku przymusowej rozbiórki budynku lub jego części, iloczyn powierzchni zabudowy budynku lub jego części, objętego nakazem przymusowej rozbiórki i 1/5 ceny 1 m2 powierzchni użytkowej budynku mieszkalnego, ogłoszonej przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów do obliczania premii gwarancyjnej dla posiadaczy oszczędnościowych książeczek mieszkaniowych. Zgodnie z wydanym na podstawie art. 3b ust. 4 ustawy z dnia 30 listopada 1995 r. o pomocy państwa w spłacie niektórych kredytów mieszkaniowych, udzielaniu premii gwarancyjnych oraz refundacji bankom wypłaconych premii gwarancyjnych, Komunikatem Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego z dnia 23 lutego 2016 r. cena 1 m² powierzchni użytkowej budynku mieszkalnego za IV kwartał 2015 r. wynosiła 3925 zł. Przyjdzie również zauważyć, że w każdym przypadku nałożenia obowiązku rozbiórki obiektu budowlanego, wysokość grzywny jest ustalana na identycznych zasadach. Jest to niewątpliwe rygorystyczne rozwiązanie, ale wynika ono wprost z art. 121 § 4 i 5 u.p.e.a. i takim też zasadom podlega ustalenie grzywny celem przymuszenia zobowiązanego do rozbiórki budynku. A zatem powierzchnia zabudowy, jaką organy administracji powinny przyjąć do obliczenia wysokości grzywny, stanowi powierzchnię zajęcia terenu przez dany obiekt budowlany lub jego część przeznaczoną do rozbiórki (niezależnie od etapu budowy). Powierzchnię tę liczy się po zewnętrznym obrysie danego obiektu, czyli tzw. powierzchnię zabudowy (vide: wyrok NSA z dnia 7 czerwca 2016 r., sygn. akt II OSK 1458/14).

Wobec powyższego, wysokość grzywny należało ustalić jako iloczyn powierzchni zabudowy – 39,38 m² (ustalonej na podstawie ekspertyzy stanu technicznego budynku gospodarczego sporządzonej przez mgr inż. K. S. w sierpniu 2007 r.) i 1/5 ceny 1 m² powierzchni użytkowej budynku mieszkalnego za IV kwartał 2015 r., która zgodnie Komunikatem Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego z dnia 23 lutego 2016 r. wyniosła 3925 zł, co daje kwotę 30.913,30 zł. Organ stopnia wojewódzkiego nadzoru budowlanego miał przy tym na uwadze, że w celu doprowadzenia do wykonania obowiązku, zgodnie z art. 7 § 1 u.p.e.a., organ egzekucyjny stosuje środki egzekucyjne przewidziane w ustawie. Obowiązuje go przy tym, zasada stosowania środka najłagodniejszego. Stosownie bowiem do art. 7 § 2 u.p.e.a., organ egzekucyjny stosuje środki egzekucyjne, które prowadzą bezpośrednio do wykonania obowiązku, a spośród kilku takich środków - środki najmniej uciążliwe dla zobowiązanego. Egzekwowany obowiązek rozbiórki ma charakter niepieniężny, zatem organ egzekucyjny mógł skorzystać ze środków, wymienionych w art. 1a pkt 12 lit. b u.p.e.a.

Mając natomiast na uwadze argumenty skarżącego zawarte w zażaleniu (nie zostały one powtórzone w skardze), że organy administracji winny uwzględnić jego stan zdrowia i sytuację materialną, to nie kwestionując trudnej sytuacji skarżącego, raz jeszcze należy powtórzyć, że nałożona grzywna nie jest karą, ma na celu przymuszenie strony do wykonania obowiązku wynikającego z ostatecznej decyzji organu nadzoru budowalnego z dnia 23 maja 2014 r. Strona z kolei winna pamiętać, że stosownie do treści art. 125 u.p.e.a. w razie wykonania obowiązku określonego w tytule wykonawczym nałożone, a nieuiszczone lub nieściągnięte grzywny w celu przymuszenia podlegają umorzeniu, a postanowienie w tej kwestii wydaje organ egzekucyjny na wniosek zobowiązanego. Ponadto na wniosek zobowiązanego, który wykonał obowiązek, grzywny uiszczone lub ściągnięte w celu przymuszenia mogą być w uzasadnionych przypadkach zwrócone w wysokości 75% lub w całości. Państwowe organy egzekucyjne mogą zwrócić grzywnę po uzyskaniu zgody organu wyższego stopnia (art. 126 u.p.e.a.). Sąd nie doszukał się również uchybienia, skutkującego koniecznością uchylenia zaskarżonego postanowienia, poprzez fakt doręczenia postawienia PINB z dnia 30 września 2015 r. pełnomocnikowi skarżącego. W tym zakresie należy zauważyć, że doręczenie przez PINB postanowienia z dnia 30 września 2015 r. było niewątpliwie podyktowane tym, że skarżący był reprezentowany przez pełnomocnika we wcześniej prowadzonym postępowaniu egzekucyjnym zmierzającym do wykonania obowiązku wynikającego z decyzji z dnia 23 maja 2014 r. Postępowanie to zostało umorzone przez PINB postanowieniem z dnia 18 sierpnia 2015 r. Zarówno w trakcie, w ten sposób zakończonego postępowania egzekucyjnego, jak również po jego zakończeniu – zob. zwłaszcza pismo z dnia 3 września 2015 r. (data wpływu do organu), pełnomocnik skarżącego aktywie uczestniczył w czynnościach prowadzonych przez PINB. Nie bez znaczenia pozostaje również okoliczność, że doręczenie pełnomocnikowi postanowienia z dnia 30 września 2015 r. nie pozbawiło skarżącego prawa do jego zaskarżenia. Wskazywanie zatem w zażaleniu na uchybienie procesowe w postaci braku doręczenia bezpośrednio skarżącemu postanowienia z dnia 30 września 2015 r. nie mogło odnieść oczekiwanego skutku, ponieważ strona nie wykazała, że zarzucane uchybienie uniemożliwiło jej dokonanie konkretnych czynności procesowych.

Mając zaś na uwadze, że uzasadnienie niniejszej skargi stanowi kopię skargi kasacyjnej od wyroku, który zapadł w sprawie o sygn. akt II SA/Wr 680/15, zauważyć należy, że nie było możliwości wykorzystania w niniejszej sprawie zawartych w niej argumentów i korespondencji procesowej dotyczącej tamtej sprawy. Sprawa ta dotyczy bowiem rozstrzygnięcia jakie zapadło w ogólnym postępowaniu administracyjnym, które jest odrębnym postępowaniem od administracyjnego postępowania egzekucyjnego.

Reasumując, w okolicznościach faktycznych niniejszej sprawy, w sytuacji, gdy skarżący nie wykonał obowiązku wynikającego z ostatecznej decyzji administracyjnej, także po wszczęciu postępowania egzekucyjnego, organ egzekucyjny był upoważniony i zobowiązany do nałożenia na skarżącego grzywny w celu przymuszenia. W ocenie Sądu, organ prawidłowo nałożył grzywnę w celu przymuszenia i poprawnie wyliczył i uzasadnił ostateczną jej wysokość wskazując, że jest to środek skuteczny i najmniej uciążliwy.

Mając powyższe na uwadze sąd orzekł o oddaleniu skargi, na podstawie art. 151 p.p.s.a.