Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt II SA/Gl 1126/22
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2022-11-09 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6013 Przywrócenie poprzedniego sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części,
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 51 ust. 1 pkt 2, ust. 3 pkt 1
journal: Dz.U. 2020 poz 1333
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - t.j.
article: art. 42
journal: Dz.U. 1974 nr 38 poz 229
law: Ustawa z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane.
article: art. 151
journal: Dz.U. 2022 poz 329
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Beata Kalaga-Gajewska, Sędziowie Sędzia WSA Artur Żurawik, Asesor WSA Aneta Majowska (spr.), Protokolant Sekretarz sądowy Damian Szczurowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 listopada 2022 r. sprawy ze skargi K. O. na decyzję Śląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Katowicach z dnia 17 maja 2022 r. nr WINB-WOA.7721.34.2022.AN w przedmiocie pozwolenia na użytkowanie obiektu budowlanego oddala skargę.


UZASADNIENIE

Decyzją Nr [...], [...] z dnia 18 listopada 2021 r., wydaną na podstawie art. 42 ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 1974 r., Nr 38, poz. 229 z późn. zm.) w zw. z art. 103 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tekst jedn. z 2020 r., poz. 1333 z późn. zm.) oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2021 r., poz. 735, dalej "k.p.a."), Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Z. (dalej: "organ I instancji", "PINB") udzielił pozwolenia na użytkowanie garażu – blaszaka usytuowanego na działce nr 1. przy ul. [...] w Z.

Na wstępie organ zrelacjonował czynności przeprowadzone dotychczas w sprawie, od dnia złożenia wniosku przez K. O. (dalej: "Strona, Skarżący") inicjującego postępowanie w sprawie legalności garażu na w/w działce.

W toku postępowania ustalono, że garaż o wymiarach 3,00 m x 5,50 m i wysokości 2,00 m do 2,50 m z dachem dwuspadowym ze spadkiem w kierunku posesji Skarżącego, usytuowany jest w odległości 0,19m do 0,39m od istniejącego ogrodzenia od strony tej posesji. Garaż został wybudowany w 1977 r. bez wymaganego pozwolenia na budowę.

PINB decyzją z dnia 20 listopada 2007 r. nakazał ówczesnemu właścicielowi A.K. wykonać zmiany i przeróbki obiektu budowlanego, tj. zamontować rynny i rury spustowe na obiekcie w sposób zapewniający spełnienie warunków zawartych w Zarządzeniu Ministra Budownictwa i Przemysłu Materiałów Budowlanych z dnia 29 czerwca 1966 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać obiekty budowlane budownictwa powszechnego. Decyzja PINB została utrzymana w mocy decyzją organu odwoławczego z dnia 20 maja 2008 r. nr [...] Następnie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach wyrokiem z dnia 17 listopada 2008 r. II SA/Gl 787/08 oddalił skargę K. O. na w/w decyzję.

W dniu 19 lutego 2010 r. A.K. wniosła o wydanie pozwolenia na użytkowanie garażu (braki formalne uprzednio złożonego wniosku z dnia 17 lipca 2008 r. nie zostały uzupełnione). Decyzją z dnia 24 lutego 2010 r. Nr [...] r. PINB udzielił Inwestorowi pozwolenia na użytkowanie obiektu. Na skutek odwołania Skarżącego decyzją organu odwoławczego nr [...] z dnia 6 lipca 2011 r. decyzja została uchylona a sprawa przekazana do ponownego rozpoznania.

W toku prowadzonego postępowania, w dniu 17 lipca 2012 r. garaż nabył F.S.. PINB decyzją Nr [...] umorzył postępowanie z wniosku A.K., a decyzją z Nr [...] udzielił pozwolenia na użytkowanie obiektu nowemu właścicielowi F.S. Po rozpoznaniu odwołania Skarżącego organ odwoławczy:

- decyzją Nr [...] z dnia 23 sierpnia 2013 r. stwierdził nieważność decyzji Nr [...],

- decyzją Nr [...] z dnia 7 listopada 2013 r. uchylił decyzję Nr [...] i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia

Kolejna decyzja PINB Nr [...] z dnia 17 lutego 2014 r. o pozwoleniu na użytkowanie garażu wydana A.K. została uchylona decyzją ŚWINB nr -[...] z dnia 16 lipca 2014 r.

Po przeprowadzeniu czynności kontrolnych w dniu 31 maja 2016 r. ustalono, że na samowolnie wzniesionym garażu wykonano roboty budowlane polegające na:

- przebudowie dachu dwuspadowego na jednospadowy ze spadkiem w kierunku wschodnim,

- okap dachu wystaje 0,20m poza lico ściany w odległości ok 1,08m od istniejącego ogrodzenia,

- pokrycie dachu wykonano z blachy trapezowej oraz usunięto substancje smoliste z blaszanych ścian.

F. S. oświadczył, że prace wykonano w kwietniu 2016 r. za zgodą Gminy Z., właściciel nie dokonał zgłoszenia ani nie uzyskał pozwolenia na przebudowę dachu.

Postanowieniem Nr [...] z dnia 31 maja 2017 r. PINB zobowiązał właściciela do przedłożenia oceny technicznej garażu, a następnie decyzją Nr [...] z dnia 28 listopada 2017 r. nakazał w trybie art. 52 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo budowlane wykonać roboty budowlane polegające na dostosowaniu wykonanych robót budowlanych do zgodności z prawem (w sposób wskazany w decyzji, decyzja ostateczna)

Decyzją Nr [...] z dnia 2 stycznia 2019 r. PINB stwierdził wykonanie nałożonego obowiązku, a decyzja została utrzymana w mocy decyzją ŚWINB nr [...] z dnia 15 lutego 2019 r. Na skutek wniesionej skargi Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach wyrokiem z dnia 6 września 2019 r. sygn. II SA/Gl 291/19 uchylił zaskarżoną decyzję oraz decyzję organu I instancji.

Ponownie rozpoznając sprawę, w dniu 5 listopada 2020 r. w obecności stron postępowania organ potwierdził wykonanie obowiązku i wydał w dniu 10 listopada 2020 r. decyzję Nr [...], którą stwierdził wykonanie w/w obowiązku. Decyzja stała się ostateczna.

W dalszej części uzasadnienia organ przywołał treść art. 37 ust. 1 oraz art. 40 ustawy Prawo budowlane z 1974 r,, a następnie wykluczył wskazane w art. 37 ust. 1 pkt 1 i 2 tej ustawy przesłanki nakazania rozbiórki budynku garażowego. Organ ustalił, iż:

- budynek został usytuowany na obszarze zabudowy mieszkaniowej,

- nie stwierdzono by stwarzał niebezpieczeństwo dla ludzi lub mienia albo niedopuszczalne pogorszenie warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia, co zostało potwierdzone wieloletnim postępowaniem administracyjnym przez inspektorów nadzoru budowlanego, którzy są specjalistami z zakresu budownictwa i posiadają uprawnienia budowlane,

- ściany garażu są pełne, obiekt został zabezpieczony przeciwpożarowo, co potwierdzono przy wydaniu decyzji z dnia 10 listopada 2020 r.

W powołaniu na orzecznictwo sądów administracyjnych organ wskazał, że samo naruszenie zasad dotyczących odległości od granicy z działką sąsiednią nie ma zasadniczego znaczenia dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy, bowiem decydujące są okoliczności wskazane w art. 37 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy Prawo budowlane z 1974 r.

Brak sprzeczności z przepisami określającymi warunki techniczne sytuowania budynków obowiązującymi w dacie popełnienia samowoli budowlanej skutkowały brakiem podstaw do nakazania wykonania robót w celu doprowadzenia obiektu do stanu zgodnego z prawem, o których mowa w art. 40 ustawy Prawo budowlane z 1974 r.

Organ w powołaniu na uzasadnienie wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 października 2010 r. II OSK 1622/09 wskazał, iż organ winien zakończyć postępowanie wydając w trybie art. 42 ustawy Prawo budowlane z 1974 r. decyzję o pozwoleniu na użytkowanie.

Końcowo organ zwrócił uwagę, że postępowanie wykazało, iż garaż nie grozi zawaleniem i nadaje się do użytkowania. Nie bez wpływu na ocenę pozostaje fakt, że budynek spełnia swoja funkcję i jest użytkowany od wielu lat. W ocenie organu przesłanka z art. 42 została spełniona, a podnoszone przez Skarżącego uwagi nie stanowią podstawy do nakazu rozbiórki, jak też nie mogą przesądzać o negatywnej ocenie zdatności budynku do użytkowania. Ewentualne pomniejszenie wartości nieruchomości sąsiedniej, zacienienie, pogorszenie atrakcyjność pejzażu czy warunków wypoczynku nie są kwestią mającą odniesienie w przepisach prawa budowlanego.

Skarżący, reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika, złożył odwołanie od wymienionej decyzji wnosząc o przeprowadzenie uzupełniającego postępowania dowodowego. W odwołaniu podniesiono zarzut naruszenia:

1. art. 10 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 78 § 1 k.p.a. w zw. z art. 84 § 1 k.p.a. poprzez nieuwzględnienie wnioskowanego dowodu, tj. Ekspertyzy Technicznej z maja 2019 r. sporządzonej przez rzeczoznawcę budowlanego na okoliczność niewykonania obowiązku nałożonego decyzją PINB Nr [...] z dnia 28 listopada 2017 r. oraz braku podstaw technicznych i prawnych do stwierdzenia, iż przedmiot ekspertyzy spełnia warunki pozwalające na wydanie decyzji o pozwoleniu na użytkowanie, albowiem nie wykonano zabezpieczenia oddzielenia ogniowego obiektu budowlanego, zachodzi niezgodność z planem miejscowym,

2. art. 107 § 3 k.p.a. poprzez brak precyzyjnego wyjaśnienia podstawy faktycznej i prawnej decyzji, co uniemożliwia właściwe zapoznanie się z motywami działania organy i ustosunkowanie się do nich.

Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji, względnie uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i umorzenie w tym zakresie postępowania przeprowadzonego przez organ I instancji.

Śląski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Katowicach (dalej: "organ odwoławczy", "ŚWINB") decyzją nr WINB.WOA.7721.34.2022.AN z dnia 17 maja 2022 r. w oparciu o art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. w zw. z art. 80 ust. 2 pkt 2, art. 81, art. 83 ust. 2, art. 84 ustawy Prawo budowlane, uchylił zaskarżoną decyzje organu I instancji w całości oraz umorzył postępowanie administracyjne w sprawie.

W uzasadnieniu organ odwoławczy przedstawił czynności podjęte w sprawie, w tym kolejne zapadłe decyzje związane z przedmiotem postępowania, następnie zaakcentował, że organ I instancji rozstrzygnięcie oparł o treść art. 42 ust. 3 ustawy Prawo budowlane z 1974 r. w zw. z art. 103 ust. 2 ustawy Prawo budowlane z 1994 r.

Następnie ŚWINB zwrócił uwagę, iż okolicznością bezsporną jest fakt, iż przedmiotowy garaż został wybudowany około 1977 r. pod rządami ustawy Prawo budowalne z 1974 r., a jego budowa wymagała wówczas uzyskania pozwolenia na budowę zgodnie z art. 28 ust. 1 ustawy Prawo budowlane z 1974 r. i § 44 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 20 lutego 1975 r. w sprawie nadzoru urbanistyczno-budowlanego. Budowa została dokonana bez uzyskania wymaganych prawem zgód, zatem obiekt powstał w ramach tzw. samowoli budowlanej.

Obiekt ten został przebudowany w 2016 r. i w kontekście tej przebudowy przywołał orzeczenie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w wyroku z dnia 1 kwietnia 2015 r. sygn. II SA/Gl 1331/14, akcentując, iż PINB winien uczynić przedmiotem postępowania obiekt w stanie obecnym.

Dalej podkreślił, że wydaną, po wykonaniu czynności kontrolnych w dniu 5 listopada 2020 r., ostateczną decyzją Nr [...] z dnia 10 listopada 2020 r. PINB stwierdził wykonanie obowiązku wynikającego z decyzji Nr [...]z dnia 28 listopada 2017 r. Decyzja została oparta o art. 51 ust. 3 pkt 1 ustawy Prawo bud. Decyzja wydana na tej podstawie nie jest decyzją uznaniową. Jeśli Inwestor wykona obowiązek nałożony decyzją podjętą na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo budowlane to powinnością organu jest wydanie decyzji przewidzianej w art. 51 ust. 3 pkt 1. Tak się stało w niniejszej sprawie, tj. wydano decyzję Nr [...].

Dalej ŚWINB wyjaśnił, iż wydanie przez PINB kolejnego rozstrzygnięcia w postaci zaskarżonej w niniejszym postępowaniu decyzji Nr [...] z dnia 18 listopada 2021 r. o udzieleniu zezwolenia na użytkowanie garażu w oparciu o art. 42 ustawy Prawo budowlane z 1974 r. było działaniem błędnym. PINB był zobowiązany prowadzić postępowanie w oparciu o art. 50-51 obecnie obowiązującej ustawy, co uczynił uprzednio, i w oparciu o w/w przepisy wydać stosowne rozstrzygniecie, co również zostało uczynione poprzez wydanie decyzji Nr [...], którą stwierdzono wykonanie obowiązku wynikającego z decyzji Nr [...]

W związku z powyższym, w ocenie ŚWINB w sprawie zaistniały przesłanki do uchylenia zaskarżonej decyzji i umorzenia postępowania jako bezprzedmiotowego. W tej sytuacji jakiekolwiek rozstrzygnięcie merytoryczne pozytywne, czy negatywne staje się prawnie niedopuszczalne.

Z rozstrzygnięciem nie zgodził się Skarżący wnosząc skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach. Względem zaskarżonej decyzji sformułowano zarzuty:

1. błędnego zastosowania art. 51 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo budowalne oraz ustalenie i błędne przyjęcie, że Inwestor wykonał nałożone obowiązki wynikające z decyzji z dnia 28 listopada 2017 r., a następnie PINB decyzją Nr [...] z dnia 10 listopada 2020 r. stwierdził wykonanie powyższej decyzji, podczas gdy naruszono prawa strony skarżącej do udowodnienia faktów istotnych dla rozpatrzenia sprawy, a to celowego pominięcia dowodu z treści ekspertyzy technicznej z maja 2019 r. która jednoznacznie wskazuje na to, że oparcie decyzji PINB Nr [...] na prywatnej opinii sporządzonej za wynagrodzeniem zainteresowanego treścią opinii F. S. nie znajduje podstawy prawnej w przepisach prawa powszechnie obowiązującego,

2. naruszenie art. 75 k.p.a. poprzez

- nieuwzględnienie wniosku dowodowego z ekspertyzy z maja 2019 r. oraz jej wniosków,

- uchylenie się organu od wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego,

- bezczynność organu w zakresie powołania z urzędu dowodu z opinii biegłego w zakresie kontroli certyfikatów i atestów potwierdzających klasę odporności ogniowej użytych materiałów, pomimo że organ tego rodzaju wiadomości specjalnych nie posiada, opierając decyzję z 28 listopada 2017 r. na prywatnym piśmie złożonym przez zainteresowanego F. S.,

- nieuwzględnienie wniosku dowodowego z ekspertyzy z maja 2019 r., podczas gdy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w wyroku z dnia 19 września 2019 r. II SA/Gl 291/19 jednoznacznie stwierdził, "nie wyjaśniono dokładnie wszystkich okoliczności sprawy należy zapewnić stronom czynny udział w toku postepowania"

- naruszenie § 3 art. 57 k.p.a. w zakresie uzasadnienia faktycznego decyzji

W uzasadnieniu skargi Skarżący zwrócił uwagę, iż podczas oględzin obiektu w dniu 6 lutego 2020 r. wniósł jako dowód w sprawie ekspertyzę techniczna z 2019 r., następnie przywołał częściowo jej treść.

W ocenie Skarżącego decyzja z dnia 28 listopada 2018 r. nie wyczerpuje katalogu obowiązków, które powinny być spełnione, aby obiekt mógł być dopuszczony do użytkowania.

Przy tak sformułowanych zarzutach Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz zasądzenie kosztów postępowania.

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując w całości stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zakwestionowanej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje.

Przystępując do rozpoznania sprawy, Sąd miał na uwadze, iż zgodnie z regulacją art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2021 r., poz. 137 z późn zm.) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2022 r., poz. 329 z późn. zm., dalej: "p.p.s.a.") sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Wskazana kontrola nie oznacza jednak przejęcia przez Sąd sprawy administracyjnej do jej końcowego załatwienia. W świetle art. 3 § 2 p.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne (pkt 1).

Stosownie do art. 145 § 1 p.p.s.a. uchylenie zaskarżonej decyzji w całości albo w części następuje w przypadku stwierdzenia przez sąd naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (pkt 1), natomiast stwierdzenie nieważności decyzji następuje jeśli zachodzą przyczyny określone w art. 156 k.p.a. lub w innych przepisach (pkt 2).

W przypadku nieuwzględnienia skargi sąd oddala skargę odpowiednio w całości albo w części - art. 151 p.p.s.a.

Mając na uwadze tak zakreśloną kognicję sądów administracyjnych oraz przyczyny wzruszenia decyzji organów administracji publicznej, Sąd uznał, że rozstrzygnięcie organu odwoławczego odpowiada prawu.

Przedmiotem kontroli rozpoznawanej sprawy, w oparciu o wymienione powyżej kryteria, stała się decyzja Śląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Katowicach nr WINB.WOA.7721.34.2022.AN z dnia 17 maja 2022 r. mocą której organ odwoławczy uchylił zaskarżoną decyzję organu I instancji w całości - Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Z. w przedmiocie udzielenia pozwolenia na użytkowanie garażu-blaszaka oraz umorzył postępowanie administracyjne w sprawie.

Podstawę materialnoprawną wydanego w sprawie rozstrzygnięcia stanowiły przepisy ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane, w szczególności art. 51 ust. 1 (pkt 1 i 2 - w brzmieniu od 1 stycznia 2017 r. do obecnie) stosownie do którego przed upływem 2 miesięcy od dnia wydania postanowienia, o którym mowa w art. 50 ust. 1, organ nadzoru budowlanego w drodze decyzji: nakazuje zaniechanie dalszych robót budowlanych bądź rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części, bądź doprowadzenie obiektu do stanu poprzedniego (pkt 1) albo nakłada obowiązek wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem, określając termin ich wykonania (pkt 2).

W myśl art. 51 ust. 7 przepisy ust. 1 pkt 1 i 2 oraz ust. 3 (art. 51) stosuje się odpowiednio, jeżeli roboty budowlane, w przypadkach innych niż określone w art. 48, zostały wykonane w sposób, o którym mowa w art. 50 ust. 1. Z kolei zgodnie z art. 50 ust. 1 przywołanej ustawy w przypadkach innych niż określone w art. 48 ust. 1 lub w art. 49f organ nadzoru budowlanego wstrzymuje postanowieniem prowadzenie robót budowlanych wykonywanych: 1) bez wymaganej decyzji o pozwoleniu na budowę albo zgłoszenia lub 2) w sposób mogący spowodować zagrożenie bezpieczeństwa ludzi lub mienia lub zagrożenia środowiska, lub 3) na podstawie zgłoszenia z naruszeniem art. 29 ust. 1 i 3, lub 4) w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w decyzji o pozwoleniu na budowę, projekcie zagospodarowania działki lub terenu, projekcie architektoniczno-budowlanym lub w przepisach.

Stosownie do treści art. 51 ust. 3 ustawy Prawo budowlane (w brzmieniu od dnia 1 stycznia 2017 r. do obecnie) po upływie terminu lub na wniosek inwestora, organ nadzoru budowlanego sprawdza wykonanie obowiązku, o którym mowa w ust. 1 pkt 2, i wydaje decyzję:

1) o stwierdzeniu wykonania obowiązku albo

2) w przypadku niewykonania obowiązku - nakazującą zaniechanie dalszych robót budowlanych bądź rozbiórkę obiektu lub jego części, bądź doprowadzenie obiektu do stanu poprzedniego.

Jak wynika z akt sprawy decyzją Nr [...] z dnia 28 listopada 2017 r. PINB, działając na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 i art. 51 ust. 7 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane nałożył na F. S. obowiązek wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawej, tj.

- w garażu wykonać wentylacje poprzez montaż kratki wentylacyjnej w ścianie elewacji wschodniej,

- wykonać obcięcie połaci dachowej do lica ściany na elewacji wschodniej,

- od strony działki nr 2 i 3 tj. na elewacji wschodniej i południowej, zastosować wzdłuż ściany pas z materiału niepalnego o szerokości co najmniej 1m i klasie odporności ogniowej EI 60, bezpośrednio pod pokryciem, przekrycie na tej szerokości powinno być nierozprzestrzeniające ognia,

- wykonać docieplenie całego budynku garażu z zastosowaniem na elewacji wschodniej i południowej materiału o odpowiedniej odporności ogniowej klasy A1-A2,

w terminie do 15 kwietnia 2018 r. (karta nr 563-566 akta administracyjnych, termin na wniosek F. S. został przedłużony do dnia 30 sierpnia 2018 r.). Decyzja stała się ostateczna.

Decyzją Nr [...] z dnia 2 stycznia 2019 r. PINB stwierdził wykonanie nałożonego obowiązku (karta nr 570-572 akta administracyjnych), a decyzja została utrzymana w mocy decyzją ŚWINB nr [...] z dnia 15 lutego 2019 r. (karta nr 591-594 akta administracyjnych).

Na skutek wniesionej skargi Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach wyrokiem z dnia 6 września 2019 r. sygn. II SA/Gl 291/19 uchylił zaskarżona decyzję oraz decyzję organu I instancji wskazując, iż przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ winien zapewnić stronom czynny udział w postępowaniu i wyjaśnić szczegółowo zgodność wykonanych robót z decyzją Nr [...], by doprowadzić do stanu zgodnego z prawem.

W wykonaniu wytycznych organ dwukrotnie przeprowadził oględziny, zapewniając czynny udział stron w postępowaniu. Decyzją Nr [...] z dnia 10 listopada 2020 r. PINB, w oparciu o art. 83 ust. 1, art. 81 ust. 1 pkt 2, art. 80 ust. 2 pkt 1 oraz art. 51 ust. 3 pkt 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane stwierdził wykonanie w/w obowiązku nałożonego decyzją Nr [...] z dnia 28 listopada 2017 r. (karta nr 607-609 akt administracyjnych). Od decyzji nie wniesiono środków zaskarżenia.

Objęta niniejszym postępowaniem decyzja PINB Nr [...] z dnia 18 listopada 2021 r. w przedmiocie udzielania pozwolenia na użytkowanie została wydana na podstawie art. 42 ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane w zw. z art. 103 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane.

Bezsporne pozostawało, że przedmiotowy garaż powstał przed dniem 1 stycznia 1995 r., pod rządami uprzednio obowiązującej ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w sprawie ze skargi K. O. na decyzję ŚWINB z dnia 20 maja 2008 r. nr [...] w przedmiocie wykonania określonych robót budowlanych sygn. II SA/Gl 787/08 podzielił stanowisko organów, że garaż stanowi samowolę budowalną. Dla usuwania skutków samowoli budowlanych popełnionych przed dniem 1 stycznia 1995 r. zastosowanie znajduje przepis art. 103 ust. 2 ustawy prawo budowlane z 1994 r. Za prawidłowe, w uzasadnieniu przywołanego wyroku, Sąd uznał przyjęcie przez organ, iż istniejący garaż nie powoduje skutków o jakich mowa w art. 37 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo budowlane z 1974 r., zatem brak było podstaw do orzeczenia nakazu jego rozbiórki, co uzasadniało podjęcie przez organ rozstrzygnięcia w oparciu o art. 40 tej ustawy, tj. nałożenie na uprzedniego właściciela obowiązków wskazanych w decyzji PINB nr [...] z dnia 20 listopada 2007 r. Legalizacja w w/w trybie nastąpiłaby poprzez wydanie zezwolenia na użytkowanie na podstawie art. 42 ustawy Prawo budowlane z 1974 r.

Pozwolenie na użytkowane na gruncie ustawy Prawo budowlane z 1974 r. stanowiło bowiem jeden z etapów legalizacji samowolnie wzniesionego obiektu (zob. m.in. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 października 2010 r. II OSK 1622/09 i wskazane tam orzeczenia).

Jednakże w sytuacji, gdy w toku postępowania doszło do zmian w 2016 r. zasadnie zastosowano procedurę z art. 50 i 51 ustawy Prawo budowlane z 1994 r.

Jak wyjaśnił Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w uzasadnieniu wyroku z dnia 1 kwietnia 2015 r. w sprawie o sygn. II SA/Gl 1331/14, skoro sam obiekt, w dotychczasowym postępowaniu, zrealizowano bez wymaganego pozwolenia na budowę i przed zalegalizowaniem tych robót, dokonano zmiany konstrukcji dachu, przedmiotem postępowania należało uczynić obiekt w aktualnym kształcie, nawet jeżeli roboty wykonano pod rządami innych przepisów prawa budowlanego. Stan obiektu podlega ocenie w takim stanie, w jakim znajduje się obecnie, a nie - w dacie budowy.

Postępowanie naprawcze prowadzone na podstawie przepisów art. 51 ustawy Prawo budowlane jest dwuetapowe. W pierwszym etapie tego postępowania, PINB nałożył na inwestorów w decyzji Nr [...] z dnia 28 listopada 2017 r. określone obowiązki na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 i art. 51 ust. 7 ustawy Prawo budowlane, czego żadna ze stron nie kwestionowała przez wniesienie odwołania. Tym samym decyzja ta stała się ostateczna. W w/w decyzji ostatecznie przesądzono, jakie roboty budowlane należy wykonać, aby doprowadzić do stanu zgodnego z prawem.

Jak wynika z akt sprawy, następnie decyzją Nr [...] z dnia 10 listopada 2020 r. wydaną na podstawie art. 51 ust. 3 pkt 1 ustawy Prawo budowlane PINB stwierdził wykonanie nałożonego obowiązku przywołaną wyżej decyzją.

Skoro Skarżący nie zaskarżył w/w decyzji należy przyjąć, że godził się z ich rozstrzygnięciem (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 2 marca 2010 r. II OSK 2460/10, A. Gliniecki (red.), Prawo Budowlane. Komentarz, WK 2016, T. 10). W tej sytuacji jako niedopuszczalne należy uznać formułowanie w tym zakresie zarzutów w ramach postępowania prowadzonego w trybie zwyczajnym.

Obecnie kontrolowane przez Sąd decyzje organów nadzoru budowlanego obejmuje natomiast przedmiot zezwolenia na użytkowanie.

Jak wskazuje się w orzecznictwie sądów administracyjnych, jeśli organ prowadzący postępowanie uzna, że wykonane roboty nie odpowiadają standardom prawa, w tym przepisom techniczno-budowlanym, wówczas na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo budowlane, nakłada na inwestora obowiązek wykonania określonych czynności i robót, tak aby doprowadzić je do zgodności ze standardami. Natomiast, gdy ustalenia faktyczne prowadzą do wniosku, że roboty takiego dostosowania nie wymagają, gdyż odpowiadają prawu, wówczas organ kończy postępowanie w sprawie samowoli budowlanej decyzją umarzającą postępowanie. Decyzja ta legalizuje wykonane roboty (zob. Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach z dnia 15 czerwca 2011 r. II SA/Ke 266/11, wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 1 kwietnia 2015 r. II SA/Gl 1331/14).

Tożsamy skutek w postaci legalizacji wykonanych samowolnie robót polegających na przebudowie obiektu nastąpi w sytuacji wydania decyzji o stwierdzeniu wykonania obowiązku, o którym mowa w art. 51 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo budowlane.

Wydanie decyzji na podstawie art. 51 ust. 3 pkt 1 lub 2 ustawy Prawo budowlane, niezależnie od podjętych tam rozstrzygnięć, w jednym i drugim przypadku oznacza zakończenie postępowania "naprawczego" i załatwienie sprawy co do jej istoty w rozumieniu art. 104 k.p.a. (zob. A. Gliniecki (red.), Prawo budowlane. Komentarz, wyd. III, WK 2016, Lex el.).

Z istoty postępowania naprawczego wynika, iż całościowo reguluje ono kwestie związane z koniecznością wykonania robót budowalnych i nie zachodzi konieczność uzyskiwania przez stronę dodatkowo pozwolenia na budowę w przypadku robót budowlanych wynikających z decyzji wydanej na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo budowlane. Natomiast decyzja wydawana na podstawie art. 51 ust. 3 pkt 1 ustawy Prawo budowlane stanowi równoważnik decyzji o pozwoleniu na użytkowanie (por. A. Plucińska-Filipowicz, T. Filipowicz, Postępowanie naprawcze i decyzja wydawana na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 u.p.b., 2015, s. 7-8/63-73, postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 6 kwietnia 2017 r. II SA/Go 484/16).

Na gruncie rozpoznawanej sprawy ostateczna decyzja w tym przedmiocie jest wyrazem legalizacji samowolnie wykonanych robót polegających na przebudowie obiektu.

Wydanie decyzji na podstawie art. 51 ust. 3 pkt 1 Prawa budowlanego w stanie prawnym obowiązującym do dnia 25 września 2005 r. oznaczało, że przed przystąpieniem do użytkowania obiektu budowlanego inwestor był obowiązany uzyskać decyzję o pozwoleniu na użytkowanie (art. 55 pkt 2 ustawy w brzmieniu do nowelizacji tego przepisu dokonanej przez art. 1 pkt 15 ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane oraz o zmianie niektórych innych ustaw, Dz. U. Nr 163, poz. 1364).

Obiekt objęty niniejszym postępowaniem nie należy do kategorii obiektów co do których wymagane jest uzyskanie pozwolenia na użytkowanie (art. 55 ust 1 ustawy Prawo budowlane).

W odniesieniu do zarzutów skargi w pierwszej kolejności podkreślenia wymaga, iż zarówno w doktrynie jaki i judykaturze przyjmuje się zgodnie, że w odwołaniu i w skardze na decyzję można kwestionować jedynie to, co było przedmiotem rozstrzygnięcia w tej decyzji.

Zgodnie z art. 51 ust. 3 pkt 1 ustawy Prawo budowlane po upływie terminu lub na wniosek inwestora, organ nadzoru budowlanego sprawdza wykonanie obowiązku, o którym mowa w art. 51 ust. 1 pkt 2, i wydaje decyzję o stwierdzeniu wykonania obowiązku. Nie można zatem podnosić zarzutów w stosunku do decyzji wcześniej wydanej na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo budowlane, od której służyły odrębne środki zaskarżenia (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 15 maja 2019 r. II OSK 1607/17).

Powyższe odnosi się również do kwestii stwierdzenia w ostatecznej decyzji na podstawie art. 51 ust. 3 ustawy Prawo budowalne wykonania obowiązków nałożonych uprzednią decyzją o nałożeniu tych obowiązków.

Przedmiotem niniejszego postępowania jest wyłącznie pozwolenie na użytkowanie obiektu budowlanego.

Stąd też zarzuty skargi, w których podniesiono zarzut naruszenia art. 51 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo budowalne oraz naruszenia art. 75 k.p.a. określone w pkt 1 petitum skargi zmierzające w istocie do zakwestionowania decyzji Nr [...] o nałożeniu określonych obowiązków, jak również zmierzające do zakwestionowania decyzji Nr [...] o stwierdzeniu wykonania obowiązków nałożonych decyzją Nr [...], zatem decyzji ostatecznych i pozostających w obrocie prawnym, nie mogły zostać skutecznie podniesione w toku niniejszego postępowania.

W sytuacji, w której Skarżący się z nimi nie zgadzał, przysługiwały mu prawem określone środki, celem ich weryfikacji pod względem zgodności z prawem.

Wskazane natomiast w petitum skargi naruszenie § 3 art. 57 k.p.a. dotyczy sposobu obliczania terminów i nie odpowiada dalszej treści tego zarzutu. Sąd nie dopatrzył się również naruszenia art. 107 § 3 k.p.a. Uzasadnienie zaskarżonej decyzji zawiera zarówno uzasadnienie faktyczne jak i prawne decyzji.

Skarga nie mogła zatem odnieść skutku i jako nieuzasadniona podlegała oddaleniu.

W rezultacie kontrola sądowoadministracyjna rozpoznawanej sprawy doprowadziła do stwierdzenia, iż zasadnie organ odwoławczy uchylił zaskarżoną decyzję PINB i umorzył postępowanie w oparciu o art. 105 § 1 k.p.a.

Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.

Orzeczenia przywołane w treści niniejszego uzasadnienia dostępne są w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych.