Wyrok NSA, sygn. akt II OSK 406/13
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2014-08-06 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Uchylono zaskarżony wyrok i oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 138 par. 2
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 32 ust. 4 pkt 2, art. 52, art. 51 ust. 1 pkt 3, ust. 6
journal: Dz.U. 2013 poz 1409
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane - tekst jednolity
article: art. 11 ust. 2
journal: Dz.U. 1994 nr 85 poz 388
law: Ustawa z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Arkadiusz Despot - Mładanowicz Sędziowie Sędzia NSA Marzenna Linska – Wawrzon (spr.) Sędzia del. NSA Jerzy Solarski Protokolant asystent sędziego Katarzyna Ślizak po rozpoznaniu w dniu 6 sierpnia 2014 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej Wielkopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 28 listopada 2012 r. sygn. akt IV SA/Po 572/12 w sprawie ze skargi M. Z. i B. Z. na decyzję Wielkopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] czerwca 2012 r. nr [...] w przedmiocie zatwierdzenia zamiennego projektu budowlanego 1. uchyla zaskarżony wyrok i oddala skargę; 2. zasądza solidarnie od M. Z. i B. Z. na rzecz Wielkopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego kwotę 430 (czterysta trzydzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu wyrokiem z dnia 28 listopada 2012 r., sygn. akt IV SA/Po 572/12, po rozpoznaniu skargi M. Z. i B. Z. uchylił zaskarżoną decyzję Wielkopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] czerwca 2012 r. i poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla Powiatu Poznańskiego z dnia [...] marca 2012 r. w przedmiocie zatwierdzenia zamiennego projektu budowlanego.

Wyrok wydany został w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy:

Postępowanie zostało zainicjowane podaniem M. i B. Z. z dnia 8 października 2009 r. w sprawie przeprowadzenia kontroli na działce położonej w P. przy ul. [...] w zakresie odstępstw od zatwierdzonego projektu budowlanego przy nadbudowie i rozbudowie budynku mieszkalnego. Przedmiotowe odstępstwa zostały dokonane przez D. i L. W.

W wyniku kontroli organ I instancji ustalił, że na działce nr [...] zlokalizowany jest budynek mieszkalny. Rozbudowa i nadbudowa przedmiotowego budynku realizowana jest na podstawie decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w Poznaniu z dnia [...] marca 1996 r. nr [...] o pozwoleniu na jego nadbudowę i rozbudowę na rzecz D. i L. W. oraz M. i B. Z.

Z oświadczenia D. W. i przedstawionego dziennika budowy wynika, że przedmiotowa rozbudowa nie została zakończona. D. i L. W. zabudowali podcień parteru w 2009 r. i wykonali zadaszenie nad tarasem z poliwęglanu. Działka pod zadaszeniem i pod tarasem o nr [...] na skutek podziału wtórnego należy do D. i L. W. Zadaszenie wykonano na większości dachu.

Dalej organ wskazał, że na mocy prawomocnej decyzji Burmistrza Miasta i Gminy P. z dnia [...] sierpnia 1999 r. nieruchomość położona w P. przy ul. [...] została podzielona na działki nr: [...] o obszarze 0,0203 ha; [2] o obszarze 0,0203 ha i [3] o obszarze 0,0239 ha. Następnie aktem notarialnym z dnia [...] stycznia 2000 r. zniesiono współwłasność przedmiotowej nieruchomości o obszarze 0,0670 ha, dla której Sąd Rejonowy w Gnieźnie, Wydział V Ksiąg Wieczystych prowadzi księgę wieczystą pod nr KW [...]. Wpis prawa własności po połowie na rzecz D. i L. W. oraz M. i B. Z., nastąpił w 1980 r., na podstawie postanowienia Sądu, umowy sprzedaży i przeniesienia własności. W wyniku zniesienia współwłasności dokonano następującego podziału nieruchomości: działka o nr ewidencyjnym [2] stała się wyłączną własnością D. i L. W.; działka [3] stała się własnością M. i B. Z., a działka [...] stała się współwłasnością w 121/206 w częściach D. i L. W. oraz E. W. oraz 85/206 częściach M. i B. Z.

Z przedłożonego przez inwestorów projektu zamiennego wynika, że wprowadzone zmiany istotne od projektu budowlanego zatwierdzonego decyzją z [...] marca 1996 r. są zgodne z obowiązującymi przepisami, w tym szczególności z rozporządzeniem Ministra infrastruktury z 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz.U. Nr 75, poz. 690 ze zm., dalej rozporządzenie z 2002 r.). W związku z faktem, że wprowadzone zmiany zawarte w projekcie zamiennym spełniają wszystkie przewidziane przez prawo wymogi, PINB decyzją z dnia [...] czerwca 2011 r. zatwierdził projekt budowlany budynku położonego w P. przy ul. [...].

Wielkopolski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, po rozpatrzeniu odwołania M. i B. Z., decyzją z [...] lipca 2011 r. utrzymał w mocy decyzję z [...] czerwca 2011 r.

Od decyzji WWINB M. i B. Z. złożyli skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu (dalej WSA), który wyrokiem z dnia 16 listopada 2011 r. IV SA/Po 965/11 uchylił zaskarżoną decyzję z [...] lipca 2011 r. i poprzedzającą ją decyzję PINB z [...] czerwca 2011 r.

W uzasadnieniu przedmiotowego wyroku WSA wskazał nieprawidłowości w zakresie naruszenia przepisów art. 6, 7, 8, 10, i 61 § 4 k.p.a., ponieważ w postępowaniu nie brała udziału współwłaścicielka działki [...], E. W. W pozostałym zakresie Sąd nie stwierdził uchybień.

Decyzją z dnia [...] marca 2012 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla powiatu poznańskiego, na podstawie art. 51 ust. 4 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane i art. 104 k.p.a. zatwierdził D. i L. W. oraz M. i B. Z. zamieszkałym w P. przy ul. [...] projekt budowlany zamienny budynku mieszkalnego położonego w P. przy ul. [...] oraz zobowiązał inwestorów D. i L. W. oraz M. i B. Z. do uzyskania decyzji o pozwoleniu na użytkowanie wyżej wymienionego obiektu.

M. i B. Z. w odwołaniu od decyzji z dnia [...] marca 2012 r. zarzucili:

– naruszenie przepisów postępowania a w szczególności art. 6, 7, 8, 9, 10, 77 i 80 k.p.a. przez naruszenie zasady szybkiego i wnikliwego działania przez organy administracji publicznej oraz pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa, przez oparcie się na nieprawdziwych danych i rozstrzygnięcie w sprawie przy braku rozpatrzenia materiału dowodowego w sposób wnikliwy, wyczerpujący i bezstronny;

– naruszenie art. 12 § 1, 35 § 1 i 3, i art. 36 § 1 k.p.a. przez celowo przewlekłe załatwianie i nie przestrzeganie terminów załatwiania sprawy, nieuzasadnione, niewiarygodnie powolne, niestaranne i mało wnikliwe działania w sprawie;

– wydanie decyzji nie określającej jaki projekt zamienny zatwierdza, stwarzającej możliwości mataczenia w tej sprawie (zamiana w projekcie rysunku rzutu przyziemia ze ściankami na rysunek rzutu przyziemia bez ścianek działowych);

– wydanie rozstrzygnięcia niezgodnego ze stanem faktycznym i przepisami prawa § 12 rozporządzenia z 2002 r.;

– naruszenie zasady bezstronności i obiektywizmu;

– nierówne traktowanie podmiotów (art. 32 ust. 1 Konstytucji RP);

– mataczenie, oszustwa, fałszowanie i niszczenie dokumentów.

Decyzją z [...] czerwca 2012 r. Wielkopolski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, na podstawie art. 138 § 2 k.p.a., uchylił decyzję z [...] marca 2012 r. w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji.

W uzasadnieniu organ podkreślił, że postępowanie dotyczy odstępstw od projektu budowlanego na rozbudowę i nadbudowę istniejącego budynku mieszkalnego, usytuowanego przy ul. [...] w P., zatwierdzonego decyzją Kierownika Urzędu Rejonowego w Poznaniu z [...] marca 1996 r., zmienioną następnie decyzją Starosty Poznańskiego z [...] maja 2000 r. W trakcie wykonywanych robót D. i L. W. w 2009 r. zabudowali podcień na poziomie parteru (w miejscu wykorzystywanym jako taras), tworząc w ten sposób pokój – jadalnię (działka nr [...]) i wykonali nowy przedsionek na działce nr [2], z wyjściem z nowo powstałego pokoju i z przeszklonym wyjściem na teren działki nr [2]. Dach nad przedsionkiem stanowi taras między ścianami budynku, nad którym to tarasem wykonano nowe zadaszenie z poliwęglanu.

W odniesieniu do decyzji Starosty z [...] maja 2000 r., WWINB zwrócił się do Wojewody Wielkopolskiego o zbadanie jej legalności, a to z uwagi na fakt, że decyzja zmieniająca pozwolenie na budowę nie tylko zmieniła sam projekt budowlany i plan zagospodarowania działek, ale również wskazała jako inwestorów tylko D. i L. W. – z pominięciem M. i B. Z., którzy wspólnie z D. i L. W. byli wskazani jako inwestorzy w pierwotnej decyzji pozwolenia na budowę.

Odnosząc się do treści poszczególnych egzemplarzy projektu budowlanego zamiennego, zatwierdzonego zaskarżoną decyzją, organ wskazał, że pierwotnie (tj. przed wyrokiem IV SA/Po 965/11), projekt przewidywał usytuowanie ścianek działowych w korytarzu na parterze. Taka wersja projektu zatwierdzona została decyzją z [...] czerwca 2011 r., utrzymaną w mocy decyzją z [...] lipca 2011 r. Po wyroku IV SA/Po 965/11, uchylającym w/w decyzje, przedłożony został projekt, w którym dokonano zmian. Na rysunku rzutu przyziemia usunięto ścianki działowe. Jednakże analogiczna zmiana nie została dokonana na s. 15 części opisowej projektu. Zatem przedłożony projekt (w jego poprawionej wersji) zawiera sprzeczne rozwiązania, których jednoczesne wykonanie jest niemożliwe.

Po przeanalizowaniu całości akt sprawy, WWINB stwierdził rozbieżność w wyjaśnieniach D. W. i PINB. D. W. twierdzi, że po wyroku IV SA/Po 965/11 dokonała zmian we wszystkich 4 egzemplarzach projektu zamiennego. Natomiast z wyjaśnień PINB wynika, że D. W. otrzymała tylko 3 egzemplarze, a czwarty egzemplarz znajdował się cały czas w aktach organu, w związku z czym do chwili wydawania decyzji PINB nie został on poprawiony. Organ odwoławczy uznał, że niemożliwe jest jednoznaczne wyjaśnienie tej kwestii, a to z uwagi na fakt, iż poprawione egzemplarze projektu zamiennego zostały złożone pod nieobecność pracownika prowadzącego sprawę w siedzibie PINB przez P. O. (autora projektu), który uczynił to w imieniu D. W., bez stosownego pisma przewodniego. Skoro w momencie wydawania decyzji [...] czerwca 2011 r. w aktach PINB znajdowały się dwie rozbieżne wersje rysunku rzutu przyziemia, w ocenie WWINB oznacza to, że decyzją z [...] czerwca 2011 r., zatwierdzono dwa różne projekty budowlane zamienne. Również poszczególne egzemplarze projektu zamiennego zawierają sprzeczność miedzy częścią rysunkową a częścią opisową. Okoliczności te bezsprzecznie powodują wadliwość zaskarżonej decyzji.

W odniesieniu do kwestii zamieszczenia w projekcie zamiennym powoływanych wyżej, spornych ścianek działowych, WWINB stwierdził, że procedura dotycząca istotnych odstępstw od zatwierdzonego projektu budowlanego, uregulowana w art. 51 Prawa budowlanego, znajdująca zastosowanie w sprawie, ma na celu ocenę zgodności z prawem i zalegalizowanie wykonanych robót budowlanych, stanowiących wspomniane istotne odstępstwa od zatwierdzonego projektu. W postępowaniu tym nie mogą zostać zatwierdzone inne, dopiero planowane roboty, w tym ścianki działowe, które nie mają żadnego związku z istotnymi odstępstwami, które stanowią przedmiot aktualnego postępowania. W ocenie WWINB, sytuacja taka jest dopuszczalna jedynie wówczas, gdy wykonanie planowanych robót jest konieczne do doprowadzenia do stanu zgodnego z prawem robót stanowiących istotne odstępstwa (np. w celu spełnienia wymagań przeciwpożarowych).

W ocenie organu bez wpływu na legalizację istotnych odstępstw od zatwierdzonego projektu budowlanego pozostaje okoliczność nakazania przez Sąd Rejonowy w Gnieźnie, w postanowieniu wstępnym z dnia 28 października 2009 r., I Ns [...], wymurowania ścian rozdzielających korytarz. Kwestia ta związana jest bowiem z zagadnieniem zniesienia współwłasności. Roboty adaptacyjne, wskazane przez Sąd, mają na celu właśnie przystosowanie nieruchomości do zniesienia współwłasności, jednakże nie zwalniają Inwestorów z obowiązku wykonywania wszelkich robót zgodnie z przepisami. Budowa planowanych ścianek działowych będzie możliwa po zakończeniu postępowania w sprawie istotnych odstępstw, jako odrębna, nowa inwestycja, która winna być dokonana zgodnie z Prawem budowlanym, przed organem administracji architektoniczno-budowlanej, tj. starostą, a nie przed organem nadzoru budowlanego.

W zakresie zgodności wykonanych robót z § 12 rozporządzenia z 2002 r., zdaniem WWINB z zaskarżonej decyzji nie wynika, czy PINB analizował tę kwestię. To samo dotyczy oceny wykonanych robót pod kątem ich zgodności z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym.

Organ odwoławczy wskazał, że rozpatrując ponownie przedmiotową sprawę, PINB powinien wydać postanowienie z art. 35 ust. 3 Prawa budowlanego, zobowiązujące inwestorów do usunięcia nieprawidłowości stwierdzonych w projekcie. Złożony projekt należy dokładnie przeanalizować w zakresie wskazanym w art. 35 ust. 1 Prawa budowlanego, w tym z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym i pod kątem § 12 rozporządzenia z 2002 r.

Organ powinien też zbadać, czy drzwi prowadzące na taras na poddaszu wykonano w ramach istotnych odstępstw, czy też na podstawie udzielonego pozwolenia na budowę i rozbudowę. Oceny pod względem legalności wykonania wymagają również schody zewnętrze, prowadzące z poziomu parteru na taras na poziomie poddasza (na garażu), o których istnieniu tutejszy organ powziął wiadomość na etapie postępowania odwoławczego, od D. W. Schody te nie zostały oznaczone w projekcie zamiennym.

M. i B. Z. w skardze od powyższej decyzji zarzucili:

1) brak konsekwencji w podejmowanych przez WWINB orzeczeniach;

2) naruszenie zasady bezstronności i obiektywizmu;

3) nierówne traktowanie podmiotów (stron w sprawie) – art. 32 ust. 1 Konstytucji RP;

4) wydanie rozstrzygnięcia niezgodnego ze stanem faktycznym i przepisami prawa, w tym z § 12 rozporządzenia z 2002 r.;

5) naruszenie przepisów postępowania a w szczególności art. 6, 7, 8, 10, 77 i 80 k.p.a., przez naruszenie zasady szybkiego i wnikliwego działania przez organy administracji publicznej i pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa, przez ignorowanie prawdziwych danych i rozstrzygnięcie w sprawie przy braku rozpatrzenia materiału dowodowego w sposób wnikliwy, wyczerpujący i bezstronny;

6) naruszenie art. 12 § 1, 35 § 1 i 3, i art. 36 § 1 k.p.a., przez celowo przewlekłe załatwianie i nieprzestrzeganie terminów załatwiania sprawy, nieuzasadnione, niewiarygodnie powolne, niestaranne i mało wnikliwe działania w sprawie;

7) lekceważąco-pobłażliwe reagowanie w decyzji na istotne dla sprawy wydarzenia mające miejsce w okresie od otrzymania decyzji PINB z [...] marca 2012 r. do dnia 29 maja 2012 r., polegające na mataczeniu w sprawie, oszustwach fałszowaniu i niszczeniu dokumentów;

8) uporczywe, niezgodne z przepisami, uchylanie się od wydania decyzji merytorycznej i orzeczenia co do istoty sprawy (art. 138 § 1 ust. 2 i art. 136 k.p.a.).

W uzasadnieniu podkreślili, że WWINB po raz 4 przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. Tymczasem wydanie decyzji kasacyjnej i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia jest wyjątkiem od zasady merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej.

W odpowiedzi na skargę Wielkopolski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie.

Pismem z 22 sierpnia 2012 r. skarżący poinformowali Sąd, że decyzją z dnia [...] sierpnia 2012 r., Wojewoda Wielkopolski stwierdził nieważność decyzji Starosty Poznańskiego z [...] maja 2000 r., zmieniającej decyzję Kierownika Urzędu Rejonowego w Poznaniu z [...] marca 1996 r., udzielającą D. i L. W. oraz M. i B. Z. pozwolenia na budowę i zatwierdzającą projekt budowlany na rozbudowę i nadbudowę istniejącego budynku mieszkalnego usytuowanego przy ul. [...] w P.

D. W. wniosła o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w uzasadnieniu wyroku stwierdził, że skarga okazała się zasadna, choć z innych przyczyn aniżeli w niej podniesione. Sąd wskazał, że inwestorami w postępowaniu, którego przedmiotem jest rozbudowa i nadbudowa istniejącego budynku mieszkalnego położonego w P. przy ul. [...] są D. i L. W. M. i B. Z. oraz E. W. przysługuje przymiot stron w postępowaniu. Decyzją z dnia [...] sierpnia 2012 r. Wojewoda Wielkopolski stwierdził nieważność decyzji Starosty Poznańskiego z [...] maja 2000 r., zmieniającej decyzję Kierownika Urzędu Rejonowego w Poznaniu z [...] marca 1996 r., udzielającą pozwolenia na budowę i zatwierdzającą projekt budowlany.

Zdaniem Sądu przesądzającą dla uchylenia decyzji z dnia [...] czerwca 2012 r. okolicznością było zaliczenie zarówno D. i L. W., jak i M. i B. Z. do kręgu inwestorów w sprawie dotyczącej odstępstw od zatwierdzonego projektu budowlanego, dokonanych przy nadbudowie i rozbudowie budynku mieszkalnego położonego przy ul. [...] w P. Tymczasem WWINB w sposób precyzyjny ustalił, że to D. i L. W. w 2009 r. zabudowali podcień na poziomie parteru tworząc w ten sposób pokój – jadalnię (działka nr [...]) i wykonali nowy przedsionek na działce nr [2], z wyjściem z nowo powstałego pokoju oraz z przeszklonym wyjściem na teren działki nr [2]. Dach nad przedsionkiem stanowi taras między ścianami budynku nad którym to tarasem inwestorzy wykonali nowe zadaszenie z poliwęglanu. Sąd miał na uwadze, że pierwotna decyzja z dnia [...] marca 1996 r. wydana została w stosunku do D. i L. W., jak i M. i B. Z. jako inwestorów w sprawie rozbudowy i nadbudowy istniejącego obiektu budowlanego. Jednakże w toku dalszych zdarzeń prawnych, działka nr [...] zlokalizowana przy ul. [...] w P. została podzielona decyzją Burmistrza Miasta i Gminy P. z dnia [...] sierpnia 1999 r., w wyniku czego powstały działki o nr [...], [2] i [3]. Następnie dotychczasowi właściciele działki nr [...] dokonali jej umownego podziału, a w dacie wydania zaskarżonej decyzji przed Sądem Rejonowym w Gnieźnie toczyło się postępowanie sądowe w przedmiocie zniesienia współwłasności. Postanowieniem wstępnym z dnia 28 października 2009 r. I NS [...], Sąd Rejonowy w Gnieźnie uznał za usprawiedliwione w zasadzie żądanie zniesienia współwłasności przedmiotowej nieruchomości. Sąd podkreślił, że już z wniosku z 14 marca 2000 r. i z decyzji z [...] maja 2000 r. wynika, że zmiana pierwotnej decyzji [...] marca 1996 r. o pozwoleniu na budowę dokonana została z inicjatywy i na wyłączny wniosek D. i L. W. Tak samo to D. i L. W. dokonali opisanych powyżej zgłoszeń wykonania określonych robót budowlanych, a skarżący w postępowaniu tym występowali jako oponenci podejmowanych przez inwestorów działań.

Inwestor został zaliczony przez ustawodawcę w art. 17 pkt 1 Prawa budowlanego do katalogu uczestników procesu budowlanego. Prawo budowlane nie definiuje pojęcia inwestora. W doktrynie i w orzecznictwie sądowym, w oparciu o brzmienie art. 18 Prawa budowlanego wskazuje się, że inwestor jest uczestnikiem procesu budowlanego, do którego obowiązków należy zorganizowanie procesu budowy, w tym zapewnienie sporządzenia projektu budowlanego, uzyskanie pozwolenia na budowę oraz zorganizowanie wykonania i dokonania odbioru robót budowlanych przez osoby o odpowiednich kwalifikacjach zawodowych i uprawnieniach budowlanych. Inwestor jest osobą fizyczną albo prawną, bądź też jednostką organizacyjną nieposiadającą osobowości prawnej, która przeznacza środki finansowe na realizację określonej inwestycji budowlanej. W przedmiotowej sprawie, zdaniem Sądu pierwszej instancji, obowiązki inwestora wypełniane były jedynie przez D. i L. W. W tej sytuacji niezasadne było nakładanie również na skarżących przez organy obu instancji przedstawienia projektu budowlanego zamiennego, skoro nie byli oni w jakikolwiek sposób zainteresowani wykonaniem robót budowlanych na działce nr [...] i [2]. Aktywność skarżących w przedmiotowym postępowaniu wiąże się z dążeniem do zapewnienia zgodnego z prawem wykonania robót budowlanych przez inwestorów, a nie do prowadzenia tych robót wraz z inwestorami.

Dalej Sąd wskazał, że materialnoprawą podstawą zapadłych w sprawie rozstrzygnięć był art. 51 ust. 4 Prawa budowlanego. W przypadku stwierdzenia przez organ istotnego odstąpienia od zatwierdzonego projektu budowlanego lub innych warunków pozwolenia na budowę, co pociąga za sobą konieczność wydania postanowienia o wstrzymaniu prowadzonych robót budowlanych na podstawie art. 50 ust. 1 pkt 4 Prawa budowlanego, organ nadzoru budowlanego wydając decyzję na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego nakłada na inwestora obowiązek sporządzenia i przedstawienia projektu budowlanego zamiennego, uwzględniającego zmiany wynikające z dotychczas wykonanych robót budowlanych. Konsekwencją wydania decyzji w oparciu o art. 51 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego jest wydanie rozstrzygnięcia w oparciu o art. 51 ust. 4 Prawa budowlanego, albo decyzji o której stanowi art. 51 ust. 5 Prawa budowlanego. Sąd pierwszej instancji podzielił przy tym pogląd WWINB, że w odniesieniu do projektu budowlanego zamiennego, zastosowanie winien znaleźć art. 35 ust. 3 Prawa budowlanego o nałożeniu na inwestora (w niniejszej sprawie na D. i L. W.) obowiązku usunięcia wskazanych nieprawidłowości w projekcie zamiennym.

W ramach procedury dotyczącej odstępstw od zatwierdzonego projektu budowlanego nie mogą zostać zatwierdzone inne, dopiero planowane roboty budowlane, w tym ścianki działowe w przyziemiu, nie mające związku z zaistniałymi odstępstwami. Tym samym, jeśli dotychczas nie zostały wykonane, nie mogą być one ujęte w projekcie zamiennym, składanym w ramach postępowania naprawczego. Błędnie jednak WWINB wskazuje, że budowa planowanych ścianek działowych będzie możliwa po zakończeniu postępowania w sprawie istotnych odstępstw, jako odrębna, nowa inwestycja, przed organem administracji architektoniczno-budowlanej, tj. starostą. W ramach podziału władzy, odrębne uprawnienia przysługują Sądom powszechnym, orzekającym w szczególności w sprawach cywilnych – w tym o zniesienie współwłasności (art. 173, 175 Konstytucji RP; art. 2 § 1 i art. 618 § 1-3 k.p.c.), a odrębne uprawnienia przysługują organom administracji publicznej, kontrolowanym przez Sądy administracyjne (art. 184 Konstytucji RP). Sąd powszechny orzeka (w zakresie istotnym dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy) m. in. na podstawie dowodu z opinii biegłego z dziedziny budownictwa (art. 278 § 1 k.p.c.), dzięki czemu wykonalne orzeczenie Sądu powszechnego wiąże organy – w tym administracji budowlanej – co do legalności robót budowlanych podjętych na podstawie orzeczenia Sądu powszechnego, w tym na podstawie postanowienia wstępnego. Wykonanie orzeczenia Sądu powszechnego odbywa się na zasadach przewidzianych w kpc i nie podlega badaniu przez organ administracji publicznej, ani w postępowaniu naprawczym, ani w postępowaniu o pozwoleniu na budowę; tym bardziej nie wymaga oczekiwania na zakończenie postępowania naprawczego. PINB winien mieć na uwadze, że ze względu na treść postanowienia z 28 października 2009 r., I NS [...], wybudowanie ścianek działowych rozdzielających korytarz na parterze nie będzie stanowiło działania niezgodnego z prawem (także z punktu widzenia Prawa budowlanego), skoro zostało to wprost przesądzone w pkt II d powyższego postanowienia.

Sąd podkreślił, że rozważenia w prowadzonym postępowaniu wymaga odmienna treść poszczególnych egzemplarzy projektu budowlanego zamiennego. WWINB zasadnie przy tym wskazał, że w decyzji z [...] marca 2012 r. PINB nie doprecyzował, który projekt budowlany został zatwierdzony, a opisane przez skarżących dalsze zdarzenia faktyczne uzasadniają postawioną tezę, że PINB nie wyjaśnił, którą wersję zamiennego projektu budowlanego zatwierdził.

Sąd mając na uwadze charakterystyczny kształt budynku mieszkalnego znajdującego się w P. przy ul. [...], przypominającego swym kształtem podkowę i niezwykłe z punktu widzenia zasad podziału działek, skonfigurowania działki [2] wraz z działką nr [...], wskazał na konieczność dokonania szczególnie starannych ustaleń (weryfikowalnych w postępowaniu odwoławczym i sądowoadministracyjnym), z punktu widzenia przestrzegania § 12 rozporządzenia z 2002 r. Na etapie prawidłowej subsumcji może się okazać, że położenie okna, wykonanego we wschodniej części pokoju, w granicy z działką nr [2], nie pozostanie w sprzeczności w tej konkretnej sytuacji prawnej i faktycznej na gruncie z § 12 rozporządzenia z 2002 r., a wykonanie drzwi wyjściowych na taras w części południowej, od strony działki nr [3] (k. 90 akt PINB), będzie nie do pogodzenia z § 12 rozporządzenia z 2002 r. Złożone do akt mapki i szkice nie są należycie zorientowane wobec północy i nie pozwalają na jakąkolwiek analizę tego zagadnienia.

W ocenie Sądu skarżący nie wykazali w przekonujący sposób by organy nadzoru budowlanego nie działały w sprawie bezstronnie i obiektywnie, nierówno traktując strony postępowania. Nieprawidłowe ustalenie stanu faktycznego w decyzji z [...] marca 2012 r., czy też nawet opisana przez skarżących niefrasobliwość pracowników PINB, nie może pociągać za sobą automatycznie podejrzenia o stronniczość. Wszelkie zarzuty dotyczące rzekomego fałszowania i podmieniania dokumentów urzędowych przez strony postępowania mogą ewentualnie stać się przedmiotem postępowania karnego.

Zdaniem Sądu, w rozpoznawanej sprawie WWINB nie naruszył art. 138 § 2 k.p.a. Uchylając decyzję z [...] marca 2012 r. w całości i przekazując sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji, WWINB przekonująco wskazał na naruszenie przepisów postępowania którego dopuścił się PINB zwracając również uwagę na okoliczności, które winien wziąć pod uwagę organ I instancji przy ponownym rozpoznaniu sprawy. Uzasadnienia poszczególnych decyzji PINB (w tym z [...] marca 2012 r.) nie spełnia wymogów art. 107 § 1 k.p.a., co miało istotny wpływ na wynik sprawy. W pełni czyniło usprawiedliwionym kasacyjne orzeczenie WWINB (art. 138 § 2 k.p.a.).

Z wymienionych wyżej względów Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c/ i art. 135 p.p.s.a. uchylił decyzję z [...] czerwca 2012 r. i poprzedzającą ją decyzję z [...] marca 2012 r.

Ponownie rozpoznając sprawę PINB winien wnikliwie i prawidłowo ustalić stan faktyczny z punku widzenia dopuszczalności zastosowania art. 51 ust. 4 Prawa budowlanego. W tym celu organ nadzoru budowlanego winien także wykorzystać materiał dowodowy zebrany przez Sąd powszechny w sprawie o sygn. akt I Ns [...], ściągając akta tego postępowania oraz dokonując weryfikacji wypowiedzianego podczas rozprawy dnia 28 listopada 2012 r. twierdzenia, że postępowanie przed Sądem Rejonowym w Gnieźnie zostało umorzone postanowieniem z dnia 21 listopada 2012 r. PINB winien mieć na względzie, że inwestorami w postępowaniu naprawczym, w rozumieniu art. 17 pkt 1 Prawa budowlanego powinni być jedynie D. i L. W., a skarżącym i E. W. winien przysługiwać przymiot stron toczącego się postępowania w rozumieniu 28 k.p.a. (art. 153 p.p.s.a.; wyrok IV SA/Po 965/11). Skarżący nie powinni być obciążani obowiązkiem wynikającym z art. 51 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego, skoro nie byli inwestorami w procesie inwestycyjnym, kontrolowanym w niniejszym postępowaniu naprawczym. Z kolei wobec stwierdzenia nieważności decyzji z [...] maja 2000 r., pierwotny projekt budowlany winien stanowić dla PINB punkt odniesienia jedynie dla oceny jakości wykonanych prac w zakresie zasad wiedzy technicznej. Poza tym, jak wskazał WWINB w uzasadnieniu decyzji z [...] czerwca 2012 r., PINB powinien zbadać, czy drzwi prowadzące na taras na poddaszu wykonano w ramach istotnych odstępstw, czy też na podstawie udzielonego pozwolenia na rozbudowę. Takiej samej oceny wymaga budowa schodów zewnętrznych prowadzących z poziomu parteru na taras na poziomie poddasza. W toku postępowania zasadą winno być nie wydawanie inwestorowi wszystkich egzemplarzy projektu budowlanego zamiennego, by móc realnie porównać nowy projekt zamienny z poprzednim projektem zamiennym, uznanym za niewystarczający dla osiągnięcia celu postępowania naprawczego.

Wielkopolski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w skardze kasacyjnej od powyższego orzeczenia wniósł o jego uchylenie w całości i oddalenie skargi oraz zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego według norm przepisanych.

Wyrokowi zarzucono naruszenie prawa materialnego poprzez:

1) błędną wykładnię art. 52 ustawy Prawo budowlane polegającą na uznaniu, że inwestorem mogą być wyłącznie faktyczni inwestorzy, będący jednocześnie właścicielami lokalu na parterze obiektu budowlanego z pominięciem pozostałych inwestorów i właścicieli lokali w obiekcie budowlanym,

2) błędną wykładnię przepisu art. 51 ust. 4 w związku z art. 54 i art. 55 zdanie pierwsze Prawa budowlanego polegającą na uznaniu, że jest dopuszczalne w decyzji zatwierdzającej projekt budowlany zamienny (i ewentualnie zezwalającej na wznowienie robót budowlanych) nałożenie na faktycznych inwestorów obowiązku uzyskania decyzji o pozwoleniu na użytkowanie dla pojedynczego lokalu w obrębie budynku mieszkalnego.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podkreślono, że w dniu [...] marca 1996 r. Kierownik Urzędu Rejonowego w Poznaniu udzielił D. i L. W. oraz M. i B. Z. pozwolenia na budowę i zatwierdził projekt budowlany na rozbudowę i nadbudowę istniejącego budynku mieszkalnego usytuowanego przy ul. [...] w P. Wtedy budynek mieszkalny i nieruchomość gruntowa, na której znajdował się budynek stanowiły współwłasność wymienionych osób. Przedmiotowa decyzja oraz projekt budowlany i plan zagospodarowania był jeden raz zmieniony decyzją z dnia [...] maja 2000 r. W chwili obecnej decyzja ta została wyeliminowana z obrotu prawnego przez Wojewodę Wielkopolskiego decyzją z dnia [...] sierpnia 2012 r. Budowa budynku mieszkalnego położonego przy ul [...] w P. (rozbudowa i nadbudowa istniejącego budynku mieszkalnego) nie została formalnie z woli inwestorów nigdy zakończona, gdyż nie dokonali zawiadomienia o zakończeniu budowy wynikającej z decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w Poznaniu z dnia [...] marca 1996 r. Inwestorzy nie dokonali tej czynności zarówno, gdy byli współwłaścicielami budynku mieszkalnego jak i gdy Sąd Rejonowy w Gnieźnie zniósł pomiędzy nimi współwłasność tego budynku poprzez wyodrębnienie samodzielnych lokali mieszkalnych (postanowienie z 28 października 2009 r.).

Zdaniem organu formalnie budowa budynku, choć w chwili obecnej jego współwłasność została zniesiona poprzez wyodrębnienie samodzielnych lokali, nie jest zakończona. Cokolwiek, więc zostanie w nim zrealizowane, choćby w lokalu odrębnym, w sposób istotnie odbiegający od zatwierdzonego decyzją Kierownika Urzędu Rejonowego w Poznaniu z dnia [...] marca 1996 r. jest istotnym odstępstwem od zatwierdzonego projektu budowlanego i podlega postępowaniu naprawczemu w trybie art. 51 Prawa budowlanego. Jest to wyłącznie skutek zaniechań inwestorów, którzy ani w trakcie trwania współwłasności jaki po jej zniesieniu nie uregulowali stanu prawnego swojej budowy na gruncie Prawa budowlanego. Regulacja ta pozwoliłaby im realizować roboty budowlane w obrębie swojej własności w sposób prawnie niezależny.

Roboty wykonane przez D. i L. W. zostały wykonane w ich lokalu i miały na celu zapewnienie bezkonfliktowego dostępu do podwórza. Oczywiście odrębną kwestią jest to, że wykonane zostały bez zezwolenia stosownego organu i że ich wykonaniem nie są zainteresowani M. i B. Z.

W ocenie wnoszącego skargę kasacyjną fakt, że Kierownik Urzędu Rejonowego w Poznaniu [...] marca 1996 r. udzielił D. i L. W. oraz M. i B. Z. pozwolenia na budowę i zatwierdził projekt budowlany na rozbudowę i nadbudowę istniejącego budynku mieszkalnego usytuowanego przy ul. [...] w P. i że budowa ta nie została do dnia dzisiejszego zakończona w rozumieniu Prawa budowlanego i że miały na tej nie zakończonej budowie miejsce istotne odstępstwa, wymusza na organie nadzoru budowlanego nakładanie obowiązków na inwestorów określonych w decyzji pozwolenia na budowę z [...] marca 1996 r., a nie inwestorów faktycznie wykonujących roboty budowlane w obrębie swojego lokalu mieszkalnego. Takie określenie inwestorów przez nadzór budowlany jest zgodne z art. 52 Prawa budowlanego.

Wskazanie przez Sąd, że inwestorami w przedmiotowym stanie faktycznym są D. i L. W., zaś M. i B. Z. mają jedynie status strony uzasadnia zarzut naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy: art. 174 pkt 1 i art. 145 § 1 pkt 1 lit. a/ p.p.s.a. poprzez błędną wykładnię art. 52 Prawa budowlanego, polegającą na uznaniu, że inwestorem mogą być wyłącznie faktyczni inwestorzy, będący jednocześnie właścicielami lokalu na parterze obiektu budowlanego z pominięciem pozostałych inwestorów i właścicieli lokali w obiekcie budowlanym.

Konsekwencją zastosowania się do sądowej wykładni pojęcia inwestora w tym konkretnie stanie faktycznym będzie nałożenie na faktycznych inwestorów – D. i L. W. na podstawie art. 51 ust. 4 Prawa budowlanego obowiązku uzyskania pozwolenia na użytkowanie na lokal mieszkalny, stanowiący ich własność w obrębie którego wykonywali roboty budowlane. Literalne brzmienie art. 54 i art. 55 zdanie pierwsze Prawa budowlanego nie zezwala natomiast na udzielanie pozwolenia na użytkowanie na części obiektu budowlanego. Uzyskanie pozwolenia na użytkowanie jest możliwe jedynie w stosunku do obiektu budowlanego.

Uzasadnia to zarzut naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy: art. 174 pkt 1 i art. 145 § 1 pkt 1 lit. a/ p.p.s.a. poprzez błędną wykładnię przepisu art. 51 ust. 4 w związku z art. 54 i art. 55 zdanie pierwsze Prawa budowlanego polegającą na uznaniu, że jest dopuszczalne w decyzji zatwierdzającej projekt budowlany zamienny (i ewentualnie zezwalającej na wznowienie robót budowlanych) nałożenie na faktycznych inwestorów obowiązku uzyskania decyzji o pozwoleniu na użytkowanie dla pojedynczego lokalu w obrębie budynku mieszkalnego.

Zdaniem organu nie podlega badaniu postanowienie z dnia 28 października 2009 r., I Ns [...] i nakaz zaadresowany do M. i B. Z. wybudowania ścianek rozdzielających korytarz. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu kieruje swoje uwagi z zakresu wykonalności postanowienia Sądu Rejonowego w Gnieźnie pod adresem PINB-u "wybudowanie ścianek działowych rozdzielających korytarz na parterze nie będzie stanowiło działania niezgodnego z prawem (także z punktu widzenia Prawa budowlanego), skoro zostało to wprost przesądzone w pkt lId powyższego postanowienia", lecz trzeba zaznaczyć, że sąd powszechny nie zezwalał na samowolę budowlaną, zaś załatwienie sprawy ścianek działowych, choć oczywiście możliwe, w nadzorze budowlanym mogłoby się odbyć jedynie poprzez legalizację samowolnie wykonanych robót budowlanych albo w postępowaniu naprawczym wykonanych odstępstw od projektu budowlanego. Ten sam efekt można osiągnąć składając stosowny wniosek w organie administracji architektoniczno-budowlanej. Ponadto w nadzorze budowlanym toczy się postępowanie naprawcze, co do robót wykonanych przez D. i L. W., którzy nie wykonają wymurowania ścianek działowych w korytarzu, gdyż do robót tych Sąd Rejonowy zobowiązał M. i B. Z. a nie D. i L. W.

M. i B. Z. w odpowiedzi na skargę kasacyjną wnieśli o jej oddalenie.

Naczelny Sąd Administracyjny, zważył co następuje:

Skarga kasacyjna zasługiwała na uwzględnienie aczkolwiek zawarta w jej uzasadnieniu argumentacja jest w dużej mierze nietrafna.

Stosownie do art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270, zwanej dalej "p.p.s.a.") Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod rozwagę wyłącznie nieważność postępowania, której przesłanki określone zostały w § 2 wymienionego przepisu.

Wobec niestwierdzenia przyczyn nieważności, skargę kasacyjną należało rozpoznać w granicach przytoczonej w niej podstawy dotyczącej naruszenia przepisów postępowania.

Kontrolowane przez Sąd Wojewódzki decyzje wydane zostały w postępowaniu naprawczym, prowadzonym w związku ze stwierdzonymi istotnymi odstępstwami od zatwierdzonego projektu budowlanego i udzielonego pozwolenia na rozbudowę i nadbudowę budynku mieszkalnego, o czym orzekł Kierownik Urzędu Rejonowego decyzją z [...] marca 1996 r. na wniosek D. i L. W. oraz M. i B. Z.

Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego uchylając decyzję organu pierwszej instancji stwierdził potrzebę ponownej kontroli dokumentacji projektowej, przy czym zaznaczył, że w postępowaniu odwoławczym z przyczyn proceduralnych nie było możliwe wydanie postanowienia o nałożeniu obowiązku usunięcia nieprawidłowości w projekcie zamiennym przez inwestorów. Organ odwoławczy wskazał też, że uzupełniony projekt powinien zostać sprawdzony w zakresie określonym w art. 35 ust. 1 Prawa budowlanego, a ponadto oceną co do legalności objąć należy inne roboty budowlane wykonane w ramach pozwolenia bądź jako istotne odstępstwa (drzwi, schody).

Z uzasadnienia zaskarżonego wyroku wynika, że według Sądu Wojewódzkiego organ odwoławczy nie naruszył art. 138 § 2 k.p.a. uchylając decyzję organu powiatowego i przekazując sprawę do ponownego rozpoznania.

Sąd zaznaczył, że w zaskarżonej decyzji organ odwoławczy przekonująco przedstawił naruszenia przepisów postępowania, których dopuścił się organ pierwszej instancji, zwracając jednocześnie uwagę na okoliczności wymagające zbadania w dalszym toku sprawy. Jednocześnie Sąd Wojewódzki zakwestionował częściowo stanowisko organu odwoławczego podnosząc, że przesądzającą okolicznością dla uchylenia decyzji było zaliczenie D. i L. W. oraz M. i B. Z. do kręgu inwestorów w sprawie dotyczącej odstępstw od zatwierdzonego projektu budowlanego.

Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego trafnie w skardze kasacyjnej podważono wnioskowanie Sądu co do tego, że status inwestorów mają wyłącznie D. i L. W., którzy wykonali roboty budowlane objęte postępowaniem naprawczym, prowadzonym w trybie art. 51 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego.

Przede wszystkim należy zaznaczyć, że pierwotna decyzja z [...] marca 1996 r. w przedmiocie pozwolenia na rozbudowę i nadbudowę budynku mieszkalnego wydana została na rzecz D. i L. W. oraz M. i B. Z., jako współwłaścicieli nieruchomości.

Dokonany w następnych latach podział gruntu na trzy działki ([...], [2], [4]) nie doprowadził do zniesienia współwłasności budynku, który posadowiony jest na działce nr [...]. W tym miejscu wskazać trzeba, że błędnie autor skargi kasacyjnej odwołuje się do postanowienia Sądu Rejonowego z 28 października 2009 r. jako orzeczenia, na którego mocy zniesiono współwłasność budynku poprzez wyodrębnienie samodzielnych lokali mieszkalnych, podczas gdy wymienionym postanowieniem wstępnym Sąd Rejonowy uznał za usprawiedliwione w zasadzie żądanie zniesienia współwłasności nieruchomości zabudowanej położonej na działce oznaczonej nr [...] poprzez ustanowienie odrębnej własności trzech lokali oraz w celu uczynienia zadość przesłance samodzielności lokali mieszkalnych upoważnił M. Z. i B. Z. do wykonania określonych robót adaptacyjnych.

Z akt sprawy i oświadczeń stron wynika, że w wymienionym postępowaniu sądowym, ani też umownie nie doszło do prawnego zniesienia współwłasności przedmiotowego budynku, a jego podział na odrębne lokale ma charakter faktyczny.

Podkreślenia również wymaga, że wydanie przez Sąd Rejonowy w ramach postanowienia wstępnego upoważnienia na podstawie art. 11 ust. 2 ustawy o własności lokali skutkowało wyłącznie tym, że M. i B. Z. zwolnieni byli od uzyskiwania odrębnej zgody pozostałych współwłaścicieli na wykonanie określonych robót budowlanych. Przyjąć bowiem należy, że w świetle art. 32 ust. 4 pkt 2 Prawa budowlanego upoważnienie zawarte w postanowieniu wstępnym jest wystarczające do wykazania posiadania prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane w zakresie oznaczonych robót adaptacyjnych. W tym tylko znaczeniu postanowienie wstępne wydane przez Sąd Rejonowy jest wiążące dla organu architektoniczno-budowlanego rozpoznającego wniosek o pozwolenie na budowę bądź zgłoszenie wykonania robót budowlanych (v. wyrok NSA z dnia 7 czerwca 2001 r., sygn. II SA/Ka 1719/99, wyrok NSA z dnia 19 listopada 2010 r., sygn. II OSK 1733/09, wyrok WSA w Gdańsku z dnia 24 kwietnia 2014 r., sygn. II SA/Gd 911/13).

Wobec powyższego prawidłowo stwierdził organ odwoławczy w decyzji, że przedmiotowe postępowanie prowadzone jest w celu zalegalizowania robót budowlanych zrealizowanych z istotnymi odstępstwami od zatwierdzonego projektu, a zatem jego zakresem nie mogły być objęte roboty planowane w związku ze zniesieniem współwłasności budynku. Sporna więc kwestia zaprojektowania ścianek działowych pozostawała poza zakresem działania organów nadzoru budowlanego w niniejszej sprawie, a inwestorzy chcąc zrealizować roboty adaptacyjne obowiązani byli podjąć wymagane czynności przed właściwym organem architektoniczno-budowlanym.

W rezultacie należało przyjąć, że poczynione w tym zakresie zastrzeżenia Sądu Wojewódzkiego nie były trafne, a na pewno nie mogły świadczyć o wadliwości zaskarżonej decyzji, warunkującej jej uchylenie.

Ponadto należy zauważyć, że organ odwoławczy w wytycznych co do dalszego postępowania, zobowiązał organ pierwszej instancji do wyjaśnienia legalności innych robót, oprócz tych, które objęte zostały projektem zamiennym. Ma to istotne znaczenie w kontekście określenia podmiotów, na które nałożone zostaną obowiązki w celu doprowadzenia inwestycji do stanu zgodnego z prawem. Może bowiem zaistnieć sytuacja, że określone obowiązki zostaną w trakcie postępowania nałożone tylko na tych inwestorów, którzy wykonali konkretne prace w obrębie posiadanego lokalu.

Jednak rozstrzygnięcie, które będzie kończyć postępowanie naprawcze, w tym decyzja zatwierdzająca projekt budowlany zamienny musi się odnosić do tych inwestorów, na rzecz których wydana była decyzja zatwierdzająca pierwotny projekt budowlany i udzielająca pozwolenia na rozbudowę i nadbudowę budynku mieszkalnego.

Trafnie również organ odwoławczy zwrócił uwagę w uzasadnieniu skargi kasacyjnej, że inwestycja określona w decyzji z [...] marca 1996 r. nie została formalnie zakończona, a w razie jej legalizacji organ nadzoru orzeka – stosownie do art. 51 ust. 4 Prawa budowlanego o obowiązku uzyskania decyzji o pozwoleniu na użytkowanie, z zastrzeżeniem przewidzianym w art. 51 ust. 6. Nie jest też wykluczone, że legalizacja określonych robót nie będzie możliwa, a wówczas organ zastosuje środki służące doprowadzeniu obiektu do stanu zgodnego z prawem. W tym kontekście sprawy znaczenie ma powołany w podstawie kasacyjnej art. 52 Prawa budowlanego stanowiący, że inwestor, właściciel lub zarządca obiektu budowlanego jest obowiązany na swój koszt dokonać czynności nakazanych w decyzji, o której mowa m.in. w art. 51. W zależności więc od zakresu robót budowlanych wykonanych w budynku stanowiącym współwłasność stron i wyniku przeprowadzonego postępowania naprawczego organ nadzoru rozstrzygnie o uprawnieniach bądź obowiązkach wszystkich współwłaścicieli zabudowanej nieruchomości, bądź tylko inwestorów, którzy byli wykonawcami określonych robót budowlanych w wydzielonej części obiektu budowlanego. W konsekwencji na obecnym etapie sprawy niezasadnie Sąd Wojewódzki uznał skarżących jako podmioty, do których nie mogą być skierowane rozstrzygnięcia organu nadzoru budowlanego, aczkolwiek słusznie zaznaczył, że organ nie może automatycznie nakazywać wykonanie określonych obowiązków w postępowaniu naprawczym wszystkim współwłaścicielom.

Z tych wszystkich względów należało przyjąć, że Sąd Wojewódzki niezasadnie uchylił kontrolowane decyzje, powołując jako podstawę wyroku przepisy art. 145 § 1 pkt 1 lit. c/ orz art. 135 p.p.s.a., zwłaszcza że zarzuty zawarte w skardze uznał za nieusprawiedliwione.

Ewentualne zastrzeżenia dotyczące poszczególnych zagadnień występujących w sprawie nie mogły stanowić przesłanki do uchylenia decyzji Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, skoro zasadniczo Sąd Wojewódzki uznał, że prawidłowe było rozstrzygnięcie o uchyleniu decyzji organu pierwszej instancji i przekazaniu sprawy do ponownego rozpoznania.

W konsekwencji orzeczono o uchyleniu zaskarżonego wyroku i oddaleniu skargi, zgodnie z art. 188 p.p.s.a. w zw. z art. 151 p.p.s.a. Rozstrzygnięcie o kosztach postępowania sądowego podjęto na podstawie art. 203 pkt 2 p.p.s.a.