Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt II SA/Po 974/12
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2013-03-21 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6040 Wyrób, rozlew i obrót alkoholami
Hasła tematyczne: Przeciwdziałanie alkoholizmowi
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 1
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1269
law: Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych.
article: art. 134, art. 145 par. 1 pkt 1 lit. a i c, art. 152, art. 200, art. 205 par. 1 i 2
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: art. 7, art. 10 par. 1, art. 16 par. 1, art. 40 par. 2, art. 77 par. 1, art. 80, art. 145 par. 1 pkt 5, art. 151 par. 1 pkt 2
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 18 ust. 6 pkt 3
journal: Dz.U. 2007 nr 70 poz 473
law: Ustawa z dnia 26 października 1982 r. o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi - tekst jedn.
article: art. 199
journal: Dz.U. 1964 nr 16 poz 93
law: Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny.
article: art. 184 ust. 1, art. 191 ust. 2
journal: Dz.U. 2010 nr 102 poz 651
law: Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami - tekst jednolity.
article: par. 14 ust. 2 pkt 1 lit. c
journal: Dz.U. 2002 nr 163 poz 1349
law: Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu.

SENTENCJA

Dnia 21 marca 2013 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Edyta Podrazik (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Barbara Drzazga Sędzia WSA Tomasz Świstak Protokolant st. sekr. sąd. Monika Pancewicz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 marca 2013 r. sprawy ze skarg "A" sp. z o.o. z siedzibą w [...] i B. Ż. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia [...] września 2012r. Nr [...] w przedmiocie uchylenia decyzji oraz odmowy wydania zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta P. z dnia [...] lipca 2012r. nr [...], II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. na rzecz B. Ż. kwotę 200zł (dwieście złotych) i na rzecz "A" sp. z o.o. z siedzibą w [...] kwotę [...]zł ([...]) tytułem zwrotu kosztów postępowania, III. określa, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] lipca 2012 r., znak [...], Prezydent Miasta P. na podstawie art. 151 § 1 pkt 2 w związku z art. 145 § 1 pkt 5 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. nr 98 poz. 1071 z późn. zm.) oraz art. 18 ust. 1 i art. 18 ust. 6 pkt 3 ustawy z dnia 26 października 1982 r. o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi (Dz. U. z 2007 r. nr 70 poz. 473 z późn. zm.) postanowił (1) uchylić ostateczną decyzję własną z dnia [...] sierpnia 2011 r. w sprawie zezwolenia nr [...] na sprzedaż napojów alkoholowych zawierających do 4,5% alkoholu oraz piwa, przeznaczonych do spożycia w miejscu sprzedaży w lokalu przy ul. [...] w P., udzielonego na rzecz A Sp. z o.o. oraz (2) odmówić A Sp. z o.o. wydania przedmiotowego zezwolenia na sprzedaż alkoholu.

W uzasadnieniu organ wyjaśnił, że w dniu 11 maja 2012 r. uzyskał informację, że kamienica przy ul. [...] posiada pięciu współwłaścicieli. Informację tę potwierdza wpis w księdze wieczystej nr [...], prowadzonej przez Sąd Rejonowy [...] w P. Na dzień wydawania zezwolenia nr [...] – tj. na dzień [...] sierpnia 2011 r. – zgoda na sprzedaż napojów alkoholowych została udzielona tylko przez jedną ze współwłaścicielek, która oświadczyła, że jest "właścicielem budynku". Tym samym zastosowanie w sprawie znalazł art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. z uwagi na wyjście na jaw istotnych dla sprawy nowych okoliczności faktycznych, istniejących w dniu wydania decyzji, nieznanych organowi wydającemu decyzję. Mając zarazem na uwadze, że zezwolenie na sprzedaż alkoholu z dnia [...] sierpnia 2011 r. obarczone było wadą prawną, gdyż nie wszyscy współwłaściciele kamienicy przy ul. [...] w P. udzielili stosownej zgody, należy uznać, że nie został spełniony wymóg z art. 18 ust. 6 pkt 3 powołanej ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi. W tej sytuacji należało odmówić wydania zezwolenia na sprzedaż alkoholu.

Pismem z dnia 12 sierpnia 2012 r. B. Ż. odwołała się od powyższej decyzji Prezydenta Miasta P. z dnia [...] lipca 2012 r.

W uzasadnieniu skarżąca wskazała na brak informacji o materiale dowodowym zgromadzonym w sprawie, mimo składania stosownych wniosków. Jednocześnie B. Ż. zaznaczyła, że nie czuje się winna zaistniałej sytuacji i zaprzecza przypisywaniu jej podania nieprawdy w złożonym oświadczeniu. A Sp. z o.o. przed podpisaniem umowy najmu został bowiem przez nią poinformowany o istnieniu współwłasności nieruchomości przy ul. [...]. Jej oświadczenia o wyrażeniu zgody na sprzedaż alkoholu z dnia [...] lipca 2011 r., w którym określiła się jako właścicielka budynku, zostało podyktowane przez A Sp. z o.o.

Pismem z dnia 24 sierpnia 2012 r. A Sp. z o.o. odwołała się również od powyższej decyzji Prezydenta Miasta P., zarzucając organowi I instancji naruszenie (1) art. 40 § 2 k.p.a. poprzez wadliwe doręczenie decyzji stronie, (2) art. 10 § 1 k.p.a. poprzez brak możliwości zapoznania się ze zgromadzonym materiałem dowodowym oraz brak możliwości zgłaszania wniosków dowodowych, (3) art. 7, art. 77 § 1 k.p.a. poprzez niedokładne wyjaśnienie stanu faktycznego oraz naruszenie słusznego interesu strony, (4) art. 18 ust. 6 pkt 3 ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi.

W uzasadnieniu Spółka podniosła, że pismem z dnia 10 lipca 2012 r. pełnomocnik A Sp. z o.o. przystąpił do prowadzonego postępowania, załączając stosowane pełnomocnictwo. Pomimo to został on pominięty przez organ I instancji w dalszym toku postępowania, a decyzja z dnia [...] lipca 2012 r. została doręczona bezpośrednio Spółce. Tym samym doszło do naruszenia art. 40 § 2 k.p.a., nakazującego doręczenie decyzji pełnomocnikowi. Ponadto, ani pełnomocnik, ani strona nie zostali wezwani do wypowiedzenia się w przedmiocie zgromadzonego materiału dowodowego, co z kolei stanowiło naruszenie art. 10 k.p.a. Zwłaszcza, że materiał dowodowy został uzupełniony o odpis z księgi wieczystej nr [...] i przeprowadzenie czynności wyjaśniających. Nie wezwano również Spółki do zapoznania się z zebranym materiałem dowodowym i nie poinformowano jej o możliwości składania wniosków dowodowych. Nie wiadomo również, czy wszyscy współwłaściciele nieruchomości zostali wezwani do złożenia wyjaśnień na okoliczność, czy B. Ż. była uprawniona do samodzielnego zarządu nieruchomością i w konsekwencji wyrażenia zgody na sprzedaż alkoholu. A Sp. z o.o. została zatem pozbawiona możliwości obrony swoich praw i kontroli działań podejmowanych przez organ I instancji, które w świetle opisanych uchybień należy uznać za dowolne. Organ I instancji nie wyjaśnił wszystkich istotnych okoliczności sprawy, naruszając tym samym słuszny interes strony. Z informacji uzyskanych od administratora nieruchomości B. Ż. wynika, że na mocy umowy łączącej współwłaścicieli każdy z nich ma prawo zarządzać nieruchomością wspólną, w tym także udzielać zgody na sprzedaż w budynku alkoholu. B. Ż. dysponowała więc upoważnieniem od pozostałych współwłaścicieli na udzielenie zgody na sprzedaż alkoholu. Fakt udzielenia pełnomocnictwa potwierdza pismo B. Ż. z dnia 9 lipca 2012 r., do którego załączono zgodę wszystkich właścicieli na sprzedaż alkoholu. Zdawkowość uzasadnienia decyzji uniemożliwia zweryfikowanie, w jaki sposób organ I instancji ustalił stan faktyczny w sprawie. Ponadto art. 18 ust. 6 pkt 3 ustawy z dnia 26 października 1982 r. o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi dotyczy jedynie przypadków, gdy punkt sprzedaży alkoholu jest zlokalizowany w budynku mieszkalnym wielorodzinnym. Tymczasem lokal wynajmowany przez A Sp. z o.o. nie znajduje się w budynku mieszkalnym. Przedmiotowa kamienica od kilka nie jest bowiem przez nikogo zamieszkana, a lokale znajdujące się na piętrach są puste i nieużywane z uwagi na ich stan techniczny. Lokale znajdujące się na parterze kamienicy mają natomiast charakter użytkowy, w których najemcy prowadzą działalność gospodarczą. Nie można zatem przyjąć, że przedmiotowa kamienica jest budynkiem mieszkalnym wielorodzinnym, skoro jest ona w całości wykorzystywana na cele gospodarcze.

Decyzją z dnia [...] września 2012 r., znak [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. – po rozpoznaniu odwołań B. Ż. i A sp. z o.o. – na podstawie art. 127 § 2 i art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji.

W uzasadnieniu organ odwoławczy podzielił stanowisko Prezydenta Miasta P., dodając zarazem, że wymóg z art. 18 ust. 6 pkt 3 ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi nie został w niniejszej sprawie spełniony, gdyż przynajmniej jeden ze współwłaścicieli nie wyraził zgody na sprzedaż alkoholu w budynku przy ul. [...]. Takiej zgody nie udzieliła bowiem A. W. w piśmie z dnia 17 lipca 2012 r. Tym samym zaistniały też podstawy do uchylenia pierwotnego zezwolenia na sprzedaż alkoholu. Samorządowe Kolegium Odwoławcze zgodziło się przy tym ze stwierdzeniem zawartym w odwołaniu z dnia 24 sierpnia 2012 r. co do niedoręczenia korespondencji pełnomocnikowi. Niemniej, organ II instancji uznał, że uchybienie to nie miało istotnego wpływu na wynik sprawy. Za nietrafny uznano zarzut pominięcia pełnomocnika w toku postępowania przed organem I instancji, skoro przed wydaniem decyzji z dnia [...] lipca 2012 r. wspomniany pełnomocnik złożył pismo z dnia 10 lipca 2012 r. z wyjaśnieniami. Organ wskazał również, że przedmiotowa kamienica jest budynkiem wielorodzinnym, o czym świadczy chociażby ilość wybudowanych w niej mieszkań.

Pismem z dnia 16 października 2012 r. A Sp. z o.o. zaskarżył powyższą decyzję Kolegium do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu, zarzucając jej naruszenie (1) art. 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 7 k.p.a. przez niepodjęcie działań mających na celu dokładne wyjaśnienie stanu faktycznego i nierozpatrzenie całego materiału dowodowego w sprawie, a w szczególności poprzez nieuwzględnienie wyjaśnień o zawarciu umowy quoad usum oraz arbitralne zakwalifikowanie przedmiotowej nieruchomości jako budynku mieszkalnego wielorodzinnego, (2) art. 80 k.p.a. w zw. z art. 107 § 3 k.p.a. przez dowolną ocenę materiału dowodowego, (3) naruszenie art. 9 i art. 10 § 1 k.p.a. przez niepoinformowanie skarżącej o okolicznościach faktycznych i prawnych mających znaczenie dla jej praw i obowiązków oraz uniemożliwienie wypowiedzenia się w kwestii zebranego materiału dowodowego, (4) art. 18 ust. 6 pkt 3 ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi poprzez uznanie, że wymóg, o jakim mowa w cytowanym przepisie, nie jest spełniony w razie udzielenia zgody przez współwłaściciela, który na podstawie dokonanego podziału quoad usum może korzystać z tej części nieruchomości, oraz uznanie, że wynajmowany przez A Sp. z o.o. lokal znajduje się w budynku mieszkalnym wielorodzinnym.

W uzasadnieniu skarżąca podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko, wyrażone w odwołaniu z dnia 24 sierpnia 2012 r., a nadto podnosząc, że o piśmie A. W. z dnia 17 lipca 2012 r. dowiedziała się dopiero z uzasadnienia decyzji Kolegium Organ nie powiadomił strony o uzyskaniu tego dokumentu, ani nie umożliwił zapoznania się z nim. Ponadto, należało również przesłuchać wszystkich właścicieli na okoliczność, czy podział quoad usum faktycznie istniał pomiędzy stronami w dacie wydawania zezwolenia. Oświadczenie A. W. zostało bowiem złożone dopiero w dniu 17 lipca 2012 r. Nie wiadomo również skarżącej, czy organ przeprowadził oględziny kamienicy przy ul. [...]. Zwłaszcza, że taki dowód wydaje się potrzebny na ustalenie okoliczności, że lokale znajdujące się w tym budynku wykorzystywane są do działalności gospodarczej. A Sp. z o.o. zaznaczyła przy tym, że podział nieruchomości do korzystania utrzymuje się od ponad 20 lat, co uzasadnia treść oświadczenia złożonego przez B. Ż. w dniu 8 lipca 2011 r.

Skarga ta została zarejestrowana pod sygnaturą II SA/Po 974/12.

Pismem z dnia 21 listopada 2012 r., podtrzymanym następnie w pismach z dnia 4 lutego 2013 r. i 8 lutego 2013 r., 14 marca 2013 r., B. Ż. również zaskarżyła decyzję Kolegium z dnia [...] września 2012 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu, zarzucając jej naruszenie art. 73 § 1 k.p.a. przez brak dostępu do zgromadzonego materiału dowodowego.

W uzasadnieniu skarżąca wskazała, że faktycznie włada przedmiotowym lokalem od 22 lat, czyli od momentu, kiedy między współwłaścicielami została zawarta ustnie umowa, w świetle której każdy ze współwłaścicieli mógł także wyrażać zgodę na sprzedaż alkoholu we wspólnym budynku. Umowa ta została naruszona po raz pierwszy w dniu 17 lipca 2012 r. przez A. W., która nie wyraziła omawianej zgody, co nie zmienia faktu, że taka zgoda była wyrażona w chwili wydawania pierwotnego zezwolenia na sprzedaż alkoholu z dnia [...] sierpnia 2011 r. Ponadto B. Ż. zarzuciła organom administracji publicznej niewystarczające wyjaśnienie stanu faktycznego oraz arbitralne przyjęcie, że kamienica, w której znajduje się wynajmowany lokal, jest budynkiem mieszkalnym wielorodzinnym. Dodatkowo, w piśmie z dnia 8 lutego 2013 r. skarżąca wskazała, że pismo A. W., na które powołuje się organ II instancji, nie zawiera sprzeciwu wobec możliwości sprzedawania alkoholu w rozważanej kamienicy. W pozostałym zakresie skarżąca powtórzyła argumentację zawartą w odwołaniu z dnia 12 sierpnia 2012 r.

Skarga ta została zarejestrowana pod sygnaturą IV SA/Po 1221/12, a następnie pod sygnaturą II SA/Po 54/13.

Postanowieniem z dnia 12 lutego 2012 r. Sąd na podstawie art. 111 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270) połączył do łącznego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy o sygnaturach II SA/Po 974/12 i II SA/Po 54/13 oraz postanowił prowadzić sprawę dalej pod sygnaturą II SA/Po 974/12.

W odpowiedzi na obie skargi Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. wniosło o ich oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje

Skargi obu skarżących okazały się zasadne.

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153 poz. 1269 z późn. zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrole działalności organów administracji publicznej. Jeżeli ustawy nie stanowią inaczej, kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem – art. 1 § 2 powyższej ustawy. Oznacza to, że badaniu w postępowaniu sądowoadministracyjnym podlega prawidłowość zastosowania przepisów prawa w odniesieniu do ustalonego w sprawie stanu faktycznego oraz trafność wykładni tych przepisów.

W świetle z kolei z art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr z 2012 r. poz. 270), sąd rozstrzyga w granicach sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami oraz wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, przy czym – jak wynika z art. 145 § 1 powołanej ustawy – sąd uwzględnia skargę na decyzję lub postanowienie oraz orzeka o ich uchyleniu, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania, lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Podstawę rozstrzygnięcia w przedmiotowej sprawie stanowiły przepisy ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. nr 98 poz. 1071 z późn. zm.). Zgodnie z art. 16 § 1 k.p.a. decyzje, od których nie służy odwołanie w administracyjnym toku instancji lub wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, są ostateczne. Uchylenie lub zmiana takich decyzji, stwierdzenie ich nieważności oraz wznowienie postępowania może nastąpić tylko w przypadkach wyraźnie przewidzianych przez ustawodawcę. Z materiału dowodowego zgromadzonego w aktach sprawy wynika zarazem, że przymiot ostateczności posiadało zezwolenie nr [...] Prezydenta Miasta P. z dnia [...] sierpnia 2011 r., znak [...], na sprzedaż napojów alkoholowych zawierających do 4,5% alkoholu oraz piwa, przeznaczonych do spożycia w miejscu sprzedaży w lokalu przy ul. [...] w P. (k. 35 akt adm. organu I instancji).

Niemniej, w piśmie z dnia 11 maja 2012 r. (k. 68 akt adm. organu I instancji) wskazano, że powyższe zezwolenie zostało wydane z naruszeniem przepisów ustawy z dnia 26 października 1982 r. o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi (Dz. U. z 2007 r. nr 70 poz. 473 z późn. zm.), gdyż podmiot ubiegający się o zezwolenie na sprzedaż alkoholu uzyskał zgodę tylko jednego współwłaściciela kamienicy przy ul. [...] w P. Tymczasem art. 18 ust. 6 pkt 3 powołanej ustawy uzależnia uzyskanie takiego zezwolenia od złożenia pisemnej zgody właściciela, użytkownika, zarządcy lub administratora budynku, jeżeli punkt sprzedaży alkoholu będzie zlokalizowany w budynku mieszkalnym wielorodzinnym. Nie ulega zarazem wątpliwości, że wyrażenie takiej zgody zalicza się do czynności przekraczających zakres zwykłego zarządu, a zatem w przypadku współwłasności nieruchomości stosowną zgodę powinni udzielić wedle art. 199 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. – Kodeks cywilny (Dz. U. nr 16 poz. 93 z późn. zm.) wszyscy współwłaściciele.

Powyższe stanowisko znajduje swoje odzwierciedlenie także w orzecznictwie (zob. wyrok NSA z dnia 15 września, II GSK 854/10; wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 13 września 2012 r., III SA/Wr 182/12; wyrok WSA w Poznaniu z dnia 5 października 2012 r., II SA/Po 498/12 – Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych, http://orzeczenia.nsa.gov.pl)

Trzeba przy tym od razu zauważyć, że przedmiotowa kamienica jest budynkiem mieszkalnym wielorodzinnym. Wprawdzie A Sp. z o.o. w odwołaniu z dnia 24 sierpnia 2012 r. (k. 180-184 akt adm. organu I instancji) i w skardze do sądu administracyjnego z dnia 16 października 2012 r. (k. 3-12 akt sądowych) podnosiła, że przedmiotowy obiekt budowlany nie ma charakteru mieszkalnego, lecz argumentacja ta jest zdaniem Sądu nieprzekonująca. Przeznaczenia budynku nie zmienia bowiem fakt, że aktualnie nie jest on wykorzystywany w określony sposób z uwagi na zły stan techniczny pomieszczeń. Funkcja usługowa i handlowa tego budynku pełni przy tym rolę jedynie uzupełniającą. Wnioski te znajdują potwierdzenie w oświadczeniu złożonym przez B. Ż. podczas rozprawy sądowej w dniu 21 marca 2013 r. (k. 98 akt sądowych). Z informacji tych wynika bowiem, że na parterze wspomnianej kamienicy znajdują się 4 lokale użytkowe, natomiast pozostałe 3 piętra zajmują lokale mieszkalne z łączną liczbą 6 mieszkań. Ponadto budynek posiada także strych zaadaptowany na mieszkanie dla dozorcy. Aktualnie pomieszczenia te są natomiast niezamieszkane i oczekują na remont.

Za nietrafne należy również uznać zarzuty dotyczące ewentualnego zawarcia przez współwłaścicieli umowy quoad usum, na mocy której B. Ż. miała uzyskać prawo do samodzielnego decydowania o możliwości sprzedawania alkoholu w omawianym budynku. Istotnie fakt zawarcia umowy quoad usum zdają się potwierdzać prima facie pisma części współwłaścicieli nieruchomości z dnia 2 lipca 2012 r., w świetle których lokalem użytkowym nr 1 miała dysponować B. Ż., lokalem użytkowym nr 2 – R. W., lokalem użytkowym nr 3 – A. W., a lokalem użytkowym nr 4 – W. W. (k. 97, 99-100 akt adm. organu I instancji). Konkluzję tę może również potwierdzać pismo z dnia [...] stycznia 2005 r. (k. 94 akt adm. organu I instancji). Niemniej trzeba zaznaczyć, że powyższe porozumienie odnosiło się co najwyżej do podziału lokali użytkowych do korzystania, nie zaś całego budynku, w którym – oprócz wymienionych lokali użytkowych – znajdują się także lokale mieszkalne. Tym samym nawet jeżeli współwłaściciele zawarli umowę quoad usum, to umowa ta ograniczała się do podziału do korzystania tylko lokali użytkowych, a w konsekwencji taki kontrakt nie uchylał konieczności uzyskania w niniejszej sprawie zgody, o jakiej mowa w art. 18 ust. 6 pkt 3 ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi. W dalszym ciągu zarząd współwłasnością lokali mieszkalnych opierał się bowiem na zasadach ogólnych z ustawy – Kodeks cywilny, a zatem niezbędne było uzyskanie pisemnej zgody wszystkich współwłaścicieli na sprzedaż alkoholu.

W świetle dotychczasowych ustaleń należy zatem uznać, że samo oświadczenie B. Ż. z dnia 8 lipca 2011 r. było niewystarczające do udzielenia zgody na sprzedaż alkoholu w kamienicy przy ul. [...] (k. 4 akt adm. organu I instancji). Jednocześnie, należy stwierdzić, że wymieniony wymóg nie został zachowany nawet, jeżeli uwzględni się pismo S. D. z dnia 14 lipca 2012 r. oraz kopię pisma W. W. z dnia 3 lipca 2012 r. (k. 98, 119 akt adm. organu I instancji). Z odpisu księgi wieczystej nr [...] przedmiotowej nieruchomości (k. 69-84 akt adm. organu I instancji), wynika bowiem, że współwłaścicielami nieruchomości są także R. W. i A. W. Pismo R. W. z dnia 2 lipca 2012 r. nie zawiera oświadczenia o wyrażeniu zgody na sprzedaż alkoholu, a jedynie oświadczenie potwierdzające podział lokali użytkowych do korzystania. W aktach brak także zgody wyrażonej przez A. W. Podkreślić przy tym należy, że w dniu 12 września 2012 r. B. Ż. wystąpiła przeciwko A. W. z pozwem o wydanie orzeczenia zastępującego zgodę pozwanej na sprzedaż alkoholu w przedmiotowym budynku (k. 76 akt sądowych).

Fakt, iż przedmiotowy budynek stanowi współwłasność oraz brak w dacie wydawania zezwolenia pisemnej zgody na sprzedaż alkoholu, wyrażonej przez wszystkich współwłaścicieli budynku – o czym organ powziął wiadomość w dniu 22 maja 2012 r. – stanowił zatem nową i istotną okoliczność faktyczną, istniejącą w dniu wydania decyzji i nieznaną organowi I instancji. Należy zatem stwierdzić, że w rozpatrywanej sprawie zaistniała podstawa z art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. do wznowienia postępowania, a w konsekwencji także wzruszenia pierwotnego zezwolenia z dnia [...] sierpnia 2011 r. Zgodnie bowiem z art. 151 § 1 k.p.a. właściwy organ administracji publicznej, po przeprowadzeniu postępowania w przedmiocie zasadności wznowienia postępowania, powinien co do zasady (1) odmówić uchylenia decyzji dotychczasowej, jeżeli stwierdzi brak podstaw do jej uchylenia, o jakich mowa w art. 145 § 1, art. 145a i art. 145 b k.p.a. albo (2) uchylić decyzję dotychczasową, jeżeli stwierdzi, że wspomniane podstawy zaistniały w sprawie, w takiej sytuacji organ wydaje nową decyzję rozstrzygającą sprawę co do istoty. Z toku dotychczasowych rozważań wynika, że organy administracji publicznej trafnie powołały się na art. 151 § 1 pkt 2 k.p.a. w związku z art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. Trzeba jednak podkreślić, że w takim przypadku wznowienie postępowania oznacza, że organ administracji publicznej rozpatruje ponownie całą sprawę, tak jakby wniosek inicjujący pierwotne postępowanie został dopiero złożony.

Z tej perspektywy kontrolowane w niniejszej sprawie działania Prezydenta Miasta P. oraz Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. budzą w opinii istotne zastrzeżenia. Przede wszystkim brak zgody wszystkich współwłaścicieli należy w świetle art. 18 ust. 6 pkt 3 powołanej ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi zakwalifikować jako brak wniosku o wydanie zezwolenia na sprzedaż alkoholu. W takim przypadku wnioskodawca powinien być wezwany do usunięcia wymienionego braku wniosku. Zauważyć też należy, że z uwagi na charakter tego braku (brak zgody niektórych współwłaścicieli), jego nieusunięcie stanowi merytoryczną przeszkodę do wydania zezwolenia na sprzedaż alkoholu. Przy ponownym rozpoznawaniu sprawy w postępowaniu wznowieniowym brak pisemnej zgody wszystkich współwłaścicieli nie może zatem prowadzić automatycznie do odmowy wydania żądanego zezwolenia, ale rozstrzygnięcie wniosku powinno być poprzedzone wezwaniem wnioskodawcy do przedłożenia brakujących dokumentów. W niniejszej sprawie organy obu instancji pominęły ten element postępowania, co niewątpliwie ograniczało możliwość usunięcia wykrytej wady przez skarżącą Spółkę.

Ponadto, organy administracji publicznej naruszyły również inne przepisy procedury administracyjnej, co miały istotny wpływ na wynik sprawy. Z materiału dowodowego wynika bowiem, że pismem z dnia 11 lipca 2012 r. zgłosił swój udział w sprawie pełnomocnik A Sp. z o.o., załączając stosowne pełnomocnictwo oraz dowód uiszczenia opłaty skarbowej (k. 107-116 akt adm. organu I instancji). Prezydent Miasta P. nie doręczył jednak decyzji z dnia [...] lipca 2012 r. (k. 153-154 akt adm. organu I instancji), ustanowionemu pełnomocnikowi, co niewątpliwie stanowiło naruszenia art. 40 § 2 k.p.a. (zwrotne potwierdzenie odbioru – k. 162 akt adm. organu I instancji). Ponadto, organ I instancji wbrew art. 10 § 1 k.p.a. nie zawiadomił również ani B. Ż. ani A Sp. z o.o. o możliwości wypowiedzenia się w kwestii zgromadzonego materiału dowodowego. Uchybienie to pogarszało istotnie pozycję A Sp. z o.o., gdyż przed wydaniem decyzji z dnia [...] lipca 2012 r. organ I instancji uzyskał znaczące dokumenty w postaci pisma B. Ż. z dnia 16 lipca 2012 r., pisma S. D. z dnia 14 lipca 2012 r. oraz pisma A. W. z dnia 17 lipca 2012 r., a także odpis księgi wieczystej nr [...]. Co więcej, Prezydent Miasta P. nie odniósł się szerzej w powołanej decyzji do informacji uzyskanych z wymienionych pism, co dodatkowo utrudniło A Sp. z o.o. zapoznanie się ze stanem faktycznym ustalonym przez organ i podjęciem obrony swoich interesów. Podobnie należy też ocenić brak odpowiedzi na pismo B. Ż. z dnia 9 lipca 2012 r. o udostępnienie jej materiału zgromadzonego w sprawie (k. 101 akt adm. organu I instancji).

Powyższego uchybienia nie usunęło także Samorządowe Kolegium Odwoławcze, które również nie wywiązało się z obowiązku wynikającego z art. 10 § 1 k.p.a. Naruszenie to wydaje się tym bardziej istotne, że w decyzji z dnia [...] września 2012 r., znak [...] (k. 94-96 akt adm. organu II instancji), organ II instancji powołał się na pismo z dnia 17 lipca 2012 r., przyjmując zarazem, że w dokumencie tym A. W. nie wyraża zgody na sprzedaż alkoholu w przedmiotowej kamienicy. Tymczasem z uwagi na wspomniany wyżej brak informacji o uzyskanych dokumentach ani B. Ż. ani A Sp. z o.o. nie mogli odnieść się do stanowiska zawartego w piśmie z dnia 17 lipca 2012 r. Nie ulega zatem wątpliwości, że w niniejszej sprawie doszło do naruszenia prawa obu skarżących do czynnego udziału w każdym stadium postępowania, w tym przede wszystkim w postępowaniu dowodowym.

Należy przy tym zauważyć, że organy administracji publicznej nie rozważyły także w pełni zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego. Zgodnie bowiem z art. 18 ust. 6 pkt 3 powołanej ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi zgodę na prowadzenie punktu sprzedaży w budynku mieszkalnym wielorodzinnym powinien udzielić właściciel, użytkownik, zarządca albo administrator danej nieruchomości. Kwestia złożenia takiego oświadczenia przez współwłaścicieli była już przedmiotem rozważań. Z uwagi na specyfikę niniejszej sprawy bezprzedmiotowe jest również badanie kwestii udzielenia wymienionej zgody przez użytkownika czy zarządcę. W tym ostatnim przypadku trzeba mieć bowiem na uwadze, że sprawowanie zarządu jest w świetle art. 184 ust. 1 i art. 191 ust. 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2010 r. nr 102 poz. 651 z późn. zm.) działalnością regulowaną, wykonywaną na podstawie licencji udzielanej przez ministra właściwego do spraw budownictwa, lokalnego planowania i zagospodarowania przestrzennego ora mieszkalnictwa. Ponadto, art. 185 ust. 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami przewiduje, że oddanie nieruchomości w zarząd wymaga zawarcia umowy w formie pisemnej pod rygorem nieważności.

Organy administracji publicznej zupełnie pominęły natomiast w swoich rozważaniach możliwość wyrażenia wspomnianej zgody przez administratora nieruchomości. Ustawodawca nie definiuje wprawdzie słowa "administrator", lecz niemniej redakcja art. 18 ust. 6 pkt 3 ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi wskazuje, że funkcja ta nie wymaga spełnienia wymogów takich jak w przypadku zarządcy nieruchomości. Na tym tle trzeba zauważyć, że w piśmie z dnia 16 lipca 2012 r. B. Ż. podniosła, że przedmiotowa zgoda został w niniejszej sprawie udzielona przez administratora budynku S. D., załączając pismo tej ostatniej z dnia 14 lipca 2012 r. Z kolei w piśmie z dnia [...] stycznia 2005 r. jako administratora nieruchomości wymieniono B. Ż., a sam dokument opatrzony jest pieczątka "Administracja Nieruchomości, ul. [...],[...] P.". Podobnie twierdzi również A Sp. z o.o. w odwołaniu z dnia 24 sierpnia 2012 r. W celu pełnego wyjaśnienia sprawy należało zatem ustalić, czy dla przedmiotowej nieruchomości jest ustanowiony administrator, a jeśli tak, to kto sprawuje tę funkcję. W dalszej kolejności zbadania wymaga kwestia udzielenia przez administratora zgody na sprzedaż alkoholu w kamienicy przy ul. [...]. Zgromadzony materiał dowodowy nie pozwala bowiem usunąć tych niejasności, co niewątpliwie oddziaływało na wynik postępowania.

Zastrzeżenia budzi również kwestia prawidłowości oceny pisma A. W. z dnia 17 lipca 2012 r. W decyzji z dnia [...] września 2012 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze przyjęło bowiem, że w dokumencie tym A. W. nie wyraziła zgody na sprzedaż alkoholu w kamienicy przy ul. [...]. Tymczasem pismo to informuje jedynie o (1) istnieniu współwłasności i toczącym się postępowaniu sądowym w przedmiocie jej zniesienia, (2) zaskoczeniu udzieleniem omawianej zgody przez B. Ż. jako jedynego właściciela budynku i (3) nieutrzymywaniu kontaktów z innymi współwłaścicielami przez A. W. Tym samym konkluzja wyciągnięta przez organ II instancji z pisma z dnia 17 lipca 2012 r. wydaje się dowolna. W celu ustalenia stanowiska A. W. należało ją wezwać do złożenia oświadczenia czy wyraża zgodę na sprzedaż alkoholu w przedmiotowym budynku, czy też wyraża sprzeciw wobec takiego zamiaru Spółki A sp. z o.o.

Nie ulega zatem wątpliwości w świetle dotychczasowych rozważań, że organy administracji publicznej nie zebrały i rozważyły w sposób wystarczający materiału dowodowego. Tymczasem zgodnie z ogólną zasadą prawdy obiektywnej z art. 7 k.p.a. organy administracji publicznej stoją w toku postępowania na straży praworządności, z urzędu lub na wniosek stron podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Uszczegółowienie tej zasady jest z kolei art. 77 § 1 k.p.a., wedle którego organy administracji publicznej obowiązane są w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy, oraz art. 80 k.p.a., w myśl którego organy administracji publicznej oceniają na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona.

W tej sytuacji należało na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270) uchylić zaskarżoną decyzję Kolegium z dnia [...] września 2012 r. oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta P. z dnia [...] lipca 2012 r. z uwagi na naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 18 ust. 6 pkt 3 powołanej ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi, oraz przepisów prawa procesowego, tj. art. 7, art. 10 § 1, art. 64 § 2, art. 77 § 1, art. 80 k.p.a., co miało istotny wpływ na wynik sprawy. Rozpoznając ponownie sprawę, organy administracji publicznej powinny ustalić, czy dla przedmiotowej kamienicy nie został ustanowiony administrator i czy podmiot ten nie wyraził zgody na sprzedaż alkoholu w lokalu wynajętym przez A Sp. z o.o., a także wezwać wnioskodawcę A sp. z o.o. do przedłożenia pisemnej zgody na sprzedaż alkoholu wszystkich współwłaścicieli budynku albo administratora budynku.

Sąd orzekł o kosztach w odniesieniu do B. Ż. na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 1 powołanej ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, a w odniesieniu do A Sp. z o.o. na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 cytowanej ustawy w zw. z § 14 ust. 2 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz. U. nr 163 poz. 1349 z późn. zm.).

Sąd orzekł o wykonalności zaskarżonej decyzji na podstawie art. 152 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.