Wyrok WSA w Bydgoszczy, sygn. akt I SA/Bd 431/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy
Data orzeczenia: 2020-10-06 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6119 Inne o symbolu podstawowym 611
Hasła tematyczne: Kara administracyjna
Skarżony organ: Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 3 ust. 1. art. 5 ust. 1, art. 21 ust. 1-3
journal: Dz.U. 2018 poz 2332
law: Ustawa z dnia 9 marca 2017 r. o systemie monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Jarosław Szulc (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Mirella Łent Sędzia WSA Agnieszka Olesińska Protokolant: Starszy asystent sędziego Daniel Łuczon po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 października 2020r. sprawy ze skargi B. [...] sp. z o. o. w C. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia [...] [...]. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej z tytułu naruszenia przepisów ustawy o systemie monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów oddala skargę


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...]. Naczelnik [...] Urzędu Celno-Skarbowego w T., na podstawie art. 5 ust. 1, art. 21 ust. 1, oraz art. 26 ust. 1, ust. 2 i ust. 5 ustawy z dnia 9 marca 2017r. o systemie monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów (Dz. U. z 2018r. poz. 2332 ze zm.: dalej zwana "ustawą o SENT" wymierzył skarżącej spółce karę pieniężną w wysokości [...] zł, za nie złożenie dla przewożonego towaru zgłoszenia w rejestrze SENT.

Nie zgadzając się z powyższym rozstrzygnięciem strona złożyła odwołanie, wnosząc o jego uchylenie w całości i orzeczenie co do istoty sprawy poprzez umorzenie postępowania, ewentualnie odstąpienie od nałożenia kary.

Rozpoznając sprawę w postępowaniu odwoławczym, decyzją z dnia [...]. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji.

W motywach rozstrzygnięcia organ wskazał, że w wyniku przeprowadzonych czynności kontrolnych stwierdzono, iż w chwili zatrzymania do kontroli pojazdu marki R. o numerze rejestracyjnym [...], przewożącego alkohol etylowy całkowicie skażony w ilości [...] kg, klasyfikowany do pozycji CN 2207, pod numerem referencyjnym zgłoszenia SENT [...], którym dysponował kierowca, znajduje się zupełnie inny towar, a przesyłka tego towaru została już zakończona i była dokonana pomiędzy innymi podmiotami niż wynikało to z dokumentów przewozowych. Żadne dane w zgłoszeniu zarejestrowanym w rejestrze nie odpowiadały informacjom stwierdzonym przez funkcjonariuszy, zawartym w przedstawionym wydruku zgłoszenia. Po dokonaniu prawidłowego zgłoszenia zarejestrowanego pod nr [...], transport skontrolowanego towaru mógł być kontynuowany.

Następnie organ stwierdził, że w świetle przepisów art. 3 ust. 1 i 2, art. 5 ust. 1, art. 21 ust. 1 oraz art. 21 ust. 3 ustawy o SENT realizowana przez stronę wysyłka alkoholu etylowego całkowicie skażonego, objętego dokumentem WZ nr 07/18 i dokumentem przewozowym nr [...] podlegała zasadom monitorowania drogowego przewozu towarów przewidzianych ustawą o SENT. Strona działając jako podmiot wysyłający przekazała przewoźnikowi zgłoszenie testowe, które nie było widoczne w rejestrze SENT dla organów celno-skarbowych i innych użytkowników.

Odnosząc się do wyjaśnień spółki, że stało się tak na skutek pomyłki nowego pracownika uczącego się prawidłowego wykonywania powierzonych zadań oraz że nie doszło do niewykonania obowiązku, który został w rzeczywistości wykonany i to jeszcze w trakcie transportu organ odwoławczy wskazał, że przepisy ustawy o SENT nie wyłączają odpowiedzialności nawet za uchybienia popełnione wskutek błędów, czy niezawinionych pomyłek. Mają one charakter bezwzględnie obowiązujący i nie przewidują wartościowania przyczyn naruszenia zasad systemu monitorowania drogowego przewozu towarów "wrażliwych". W przypadku nieujawnienia danych o przewożonym towarze lub podania danych sprzecznych z rzeczywistością, kara na podstawie przepisów ustawy SENT nakładana jest obligatoryjnie. Dyrektor podkreślił, że intencją ustawodawcy tworzącego tzw. "Pakiet przewozowy" było to, by tak wymogi, jak i kary przewidziane ustawą o systemie monitorowania drogowego przewozu towarów, miały oddziaływanie prewencyjne. Dlatego też kary nakładane przez organy celno-skarbowe za niewypełnianie lub nienależyte wypełnianie obowiązków, które ustawa o SENT wprowadza, mają nie tylko sankcyjny, ale również prewencyjny charakter. Strona jako profesjonalny przedsiębiorca zajmujący się obrotem towarami wrażliwymi, powinna dysponować stosowną wiedzą na temat obowiązków, jakie nakładają na nią przepisy prawa. Zgłoszenie przewozu towarów wrażliwych nie wymaga wiedzy specjalistycznej, a jedynie skrupulatnego wpisania danych związanych z konkretną wysyłką. Strona zajmując się na co dzień wysyłką towarów wrażliwych powinna tak zorganizować pracę przedsiębiorstwa, aby wypełniać obowiązki przewidziane przez ustawodawcę w sposób prawidłowy, ponieważ to na podmiocie wysyłającym ciąży obowiązek dokonania zgłoszenia SENT zgodnie z obowiązującymi przepisami, co musi również obejmować sprawowanie odpowiedniej kontroli nad prawidłowością realizacji tego obowiązku przez pracowników.

Organ podkreślił również, że w niniejszej sprawie naruszenie nie dotyczyło towaru jako takiego, lecz nie zgłoszenia przewozu towaru będącego towarem wrażliwym. Z tego też względu trudno rozważać sporne naruszenie, jak tego oczekuje strona, w kontekście uszczuplenia budżetu państwa. Sankcja za tego rodzaju naruszenia ma zapobiegać sytuacji, w której nie można by ustalić, czy towar wrażliwy, w tym przypadku alkohol etylowy całkowicie skarżony, jest tym samym towarem, który został nadany, a więc czy na trasie jego przewozu nie został zamieniony na inny towar niewiadomego pochodzenia lub też, czy w ten sposób nie dokonano kilku nierejestrowanych przesyłek. Przewidziane w art. 21 ust. 1 ustawy o SENT naruszenie dotyczy niedokonania zgłoszenia (ma charakter formalny), zatem argumenty strony w opinii organu o braku wpływu stwierdzonego naruszenia na środki finansowe przekazywane do budżetu państwa, nie znajdują oparcia w prawie.

Zdaniem Dyrektora na zastosowanie sankcji przewidzianej przepisem art. 21 ust. 1 ustawy o SENT nie ma wpływu również to, że strona ostatecznie zgłosiła wysyłkę, gdyż uczyniła to dopiero w czasie trwania kontroli, bez czego nie mogłaby kontynuować przewozu. Usunięcie nieprawidłowości po ich ujawnieniu w trakcie kontroli nie zwalnia strony z odpowiedzialności za naruszenie ustawy o SENT.

Organ odwoławczy dokonał również analizy pojęć "ważnego interesu podmiotu wysyłającego" oraz "interesu publicznego" użytych w art. 21 ust. 3 ustawy o SENT. W tym zakresie organ nie podzielił stanowiska strony skarżącej że nakładanie na legalnie działające podmioty wysokich kar nie leży w interesie publicznym, jeśli naruszenie nie doprowadziło do uszczuplenia należności budżetu państwa. Zdaniem organu stanowisko to nie uwzględnia konstrukcji odpowiedzialności za naruszenie przepisów ustawy o SENT, której elementem jest obligatoryjne nakładanie kary, w określonej jednoznacznie kwocie, za naruszenia o charakterze formalnym. Pojęcia interes publiczny nie sposób bowiem interpretować w sposób, który podważałby samą istotę obiektywnej odpowiedzialności i kary pieniężnej za tego rodzaju naruszenia. Nie można zapominać bowiem o tym, że mowa tu o karze nakładanej za naruszenie przepisów prawnych, przyjętych dla walki z szarą strefą i wyłudzeniami podatkowymi o charakterze obrotowym, oraz o prewencyjnym i odstraszającym charakterze kary pieniężnej za naruszenie przepisów o systemie monitorowania przewozu towarów wrażliwych. Ustawowa konstrukcja odpowiedzialności za naruszenie przepisów ustawy o SENT nie pozwala na przyjęcie tezy, że dopuszczalne jest różnicowanie odpowiedzialności podmiotów w zależności od przyczyn niedopełnienia obowiązków wynikających z tej ustawy. W niniejszej sprawie miało miejsce nieujawnienie przez podmiot wysyłający w systemie SENT, wysyłki towaru wrażliwego. Opisana sytuacja, z punktu widzenia systemu monitorowania przewozu towarów wrażliwych, uniemożliwiała organom monitorowanie w systemie tego przewozu. Strona przewoziła alkohol etylowy całkowicie skażony, a było to niewidoczne dla tego systemu i tym samym dla organów celno-skarbowych. Zachowanie takie naruszało podstawowe cele ustawy SENT w zakresie uszczelnienia systemu podatkowego poprzez poddanie monitoringowi transportu towarów wrażliwych, jak również utrudniało poprawne dokonywanie analiz przez organy KAS, schematów działań podmiotów biorących udział w przewozie towarów wrażliwych. Uwzględniając wartości wspólne dla całego społeczeństwa takie jak: sprawiedliwość, równość wobec prawa, bezpieczeństwo, zaufanie do organów państwa, powszechności ponoszenia kar za niedopełnienie obowiązków płynących z ustawy, zachowanie to godziło w interes publiczny, gdyż każdy podmiot dokonujący wysyłki, o którym mowa w ustawie SENT obowiązany jest zgłosić ten fakt i w "interesie publicznym" jest powszechne i prawidłowe stosowanie przepisów prawa, przez wszystkich uczestników łańcucha dostaw towarów wrażliwych.

W opinii organu odwoławczego w niniejszej sprawie nie występuje również ważny interes podmiotu wysyłającego uzasadniający odstąpienie od nałożenia kary. W tym zakresie organ wskazał, że dla zaistnienia ważnego interesu podmiotu nie wystarczy ustalenie trudnej sytuacji finansowo-osobistej, ale musi mieć ona charakter wyjątkowy, różniący się od sytuacji innych podatników. Ważny interes podatnika należy rozpatrywać przy uwzględnieniu nie tylko osiąganych dochodów, ale także posiadanego majątku, który może stanowić zabezpieczenie spłaty zobowiązań. Tymczasem skarżąca mimo wezwania, nie wskazała na istnienie przesłanek świadczących o jej ważnym interesie w odstąpieniu od nałożenia kary pieniężnej, nie przedstawiła żadnej dokumentacji, zamiast tego, wskazywała na charakter uchybienia. Zdaniem organu, także przekazane przy odwołaniu informacje nie świadczą o tym, że czasowe pogorszenie sytuacji strony związane z odnotowaniem mniejszej sprzedaży w 2019 roku, nie pozwala na zapłatę otrzymanej kary. Z informacji przekazanych przez spółkę nie wynika, aby zapłata należnej kary mogła doprowadzić do sytuacji, w której stanie się beneficjentem pomocy publicznej. Organ wskazał, że zarówno w 2018r. jak i 2017r. spółka osiągała zyski, a w 2017r. wyniósł on ponad 2,5 min zł.

W skardze strona wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji zarzucając jej naruszenie:

- art. 21 ust. 1 w zw. z art. 5 ust. 1 ustawy o SENT poprzez jego zastosowanie w sytuacji, w której spółka uzupełniła zgłoszenie SENT oraz klucze autoryzacyjne, zaś za nałożeniem kary pieniężnej w wysokości aż [...] zł nie stały już żadne cele, prócz fiskalnych;

- art. 21 ust. 3 ustawy o SENT poprzez jego niezastosowanie i brak odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej, choć nie jest zgodne z interesem publicznym automatyczne nakładanie kary pieniężnej za oczywistą pomyłkę, która nie doprowadziła do żadnych negatywnych skutków w zakresie ochrony legalnego obrotu towarów wrażliwych, walki z "szarą strefą", czy uszczuplenia jakiejkolwiek należności publicznoprawnej;

- art. 21 ust. 3 ustawy o SENT poprzez jego niezastosowanie i brak odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej, choć przemawia za tym słuszny interes strony, która oprócz bieżących zobowiązań, obciążona jest obsługą zaległości publicznoprawnych przy stale pogarszających się wynikach finansowych, które w 2019r. skutkowały stratą w wysokości ponad [...] zł.

W uzasadnieniu skargi Spółka przedstawiła argumentację wspierającą podniesione zarzuty

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tj. Dz. U. z 2019r., poz. 2167) sądy administracyjne kontrolują prawidłowość zaskarżonych aktów administracyjnych, między innymi decyzji ostatecznych, przy uwzględnieniu kryterium ich zgodności z prawem. Decyzja podlega uchyleniu, jeśli sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, o czym stanowi art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2019r., poz. 2325 - dalej: "p.p.s.a.") lub też naruszenie prawa będące podstawą stwierdzenia nieważności decyzji (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a). W myśl natomiast art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Oceniając zaskarżoną decyzję według podanych kryteriów stwierdzić należy, że nie narusza ona prawa w stopniu nakazującym wyeliminowanie jej z obrotu prawnego, a zatem skarga podlega oddaleniu.

Przedmiotem sporu w rozpatrywanej sprawie jest zasadność wymierzenia skarżącej kary pieniężnej za naruszenie przepisów ustawy o systemie monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów. Materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji stanowiły przepisy art. 21 ust. 1 i 3 w zw. z art. 5 ust. 1 oraz art. 3 ust. 1 ustawy o SENT.

Przepis art. 3 ust. 1 cyt. ustawy o SENT określa elementy składające się na system monitorowania, którym objęty jest przewóz towarów. System ten obejmuje gromadzenie i przetwarzanie danych o przewozie towarów z zastosowaniem środków technicznych służących monitorowaniu i kontrolę realizacji obowiązków wynikających z ustawy przez podmioty obowiązane. W art. 3 ust. 2 tej ustawy przedstawiono katalog towarów, które podlegają systemowi monitorowania, wraz z określającymi je podkategoriami PKWiU i pozycjami CN wraz z uszczegółowieniem dotyczącym masy brutto lub objętości przesyłki czy rodzaju opakowań jednostkowych. Do tego katalogu należy m.in. całkowicie skażony alkohol etylowy w przypadku przesyłek o objętości powyżej 500 litrów.

W myśl art. 5 ust. 1 ustawy o SENT w przypadku przewozu towaru rozpoczynającego się na terytorium kraju podmiot wysyłający jest obowiązany, przed rozpoczęciem przewozu towaru, przesłać do rejestru zgłoszenie, uzyskać numer referencyjny dla tego zgłoszenia i przekazać ten numer przewoźnikowi. W przypadku dostawy towarów w rozumieniu ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług, podmiot wysyłający jest obowiązany również przekazać numer referencyjny podmiotowi odbierającemu.

Zgodnie z art. 21 ust. 1 ustawy o SENT w przypadku niewykonania obowiązku określonego w art. 5 ust. 1 albo art. 6 ust. 1, odpowiednio na podmiot wysyłający albo podmiot odbierający nakłada się karę pieniężną w wysokości 46% wartości brutto towaru przewożonego podlegającego obowiązkowi zgłoszenia, nie niższej niż [...] zł.

Natomiast w świetle art. 21 ust. 3 ustawy o SENT, w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem podmiotu wysyłającego albo podmiotu odbierającego lub interesem publicznym, na wniosek odpowiednio podmiotu wysyłającego albo podmiotu odbierającego lub z urzędu, organ może odstąpić od nałożenia kary pieniężnej, o której mowa w ust. 1-2a, z uwzględnieniem art. 26 ust. 3.

Z uzasadnienia projektu ustawy o SENT wynika, że ma ona za zadanie chronić legalny handel towarami, uznanymi w wyniku przeprowadzonych analiz przez krajowego prawodawcę za "wrażliwe", ułatwić walkę z "szarą strefą" oraz ograniczyć poziom uszczupleń w kluczowych dla budżetu państwa podatkach, tj. podatku od towarów i usług oraz podatku akcyzowego, a także zwiększyć skuteczność kontroli w obszarach obarczonych istotnym ryzykiem naruszenia obowiązujących przepisów. Projektodawca wskazał, że obecnie wyspecjalizowane grupy przestępcze działające na rynkach towarów wrażliwych nie płacą należnych podatków oraz dokonują wyłudzeń nienależnych zwrotów, wykorzystując do tego wyłącznie sfałszowane dokumenty (faktury). Istnieje więc konieczność powiązania przepływu dokumentów oraz faktycznego przepływu towaru. Dzięki danym z rejestru możliwe będzie również dokonywanie analiz schematów działań podmiotów biorących udział w przewozie towarów. Z drugiej strony, łatwiejsze będzie ujawnianie przewozów towarów niedeklarowanych jako opodatkowane. Wprowadzony projektowaną ustawą obowiązek dokonywania zgłoszenia przewozu towaru do rejestru nakłada na podmioty prowadzące działalność gospodarczą dodatkowe obowiązki. Obowiązki te oceniono jednak jako w pełni uzasadnione i proporcjonalne w stosunku do obszarów, które będą podlegały ochronie, ponieważ przedmiotem monitorowania przewozu towarów będą towary określane jako "wrażliwe" i należące do grupy najwyższego ryzyka w kraju, ze względu na naruszenia przepisów prawa podatkowego oraz negatywny wpływ na konkurencję (druk nr 1244 rządowy projekt ustawy o systemie monitorowania drogowego przewozu towarów; publ. sejm gov.pl, prace sejmu, druki sejmowe).

Jak wynika z akt sprawy, w dniu [...]. funkcjonariusze [...] Urzędu Celno-Skarbowego w T., w miejscowości C., przeprowadzili kontrolę pojazdu marki [...] o numerze rejestracyjnym [...], przewożącego alkohol etylowy całkowicie skażony w ilości [...] kg, klasyfikowany do pozycji CN 2207. Podmiotem wysyłającym była firma B. Sp. z o.o. z siedzibą w C., przy ul. [...]. W wyniku przeprowadzonych czynności kontrolnych stwierdzono, iż w chwili zatrzymania pojazdu do kontroli, pod numerem referencyjnym zgłoszenia SENT [...], którym dysponował kierowca, znajduje się zupełnie inny towar, a przesyłka tego towaru została już zakończona i była dokonana pomiędzy innymi podmiotami niż wynikało to z dokumentów przewozowych. Żadne dane w zgłoszeniu zarejestrowanym w rejestrze nie odpowiadały informacjom stwierdzonym przez funkcjonariuszy, zawartym w przedstawionym wydruku zgłoszenia. Dopiero po dokonaniu prawidłowego zgłoszenia zarejestrowanego pod nr [...], transport skontrolowanego towaru był kontynuowany. Spółka nie kwestionuje powyższych ustaleń.

Zdaniem Sądu, w świetle ustalonego stanu faktycznego oraz obowiązujących regulacji prawnych organ prawidłowo na podstawie art. 21 ust. 1 ustawy o SENT nałożył na spółkę karę pieniężną w wysokości [...] zł.

W skardze strona podnosi, że działając jako podmiot wysyłający przekazała przewoźnikowi zgłoszenie testowe. Stało się tak na skutek pomyłki niedoświadczonego pracownika. Jeszcze w trakcie kontroli spółka ponowiła zgłoszenie i skorygowała dane w dokumencie przewozowym nr [...]. Zdaniem strony skarżącej należy uznać, że spółka w rzeczywistości wykonała ciążące na niej obowiązki zgłoszeniowe jeszcze przed dostarczeniem towaru do odbiorcy. Powyższe oznacza, że co najmniej nieprecyzyjnym jest zarzut, że w ogóle nie wykonała obowiązków rejestracyjnych. Można ewentualnie uznać, że wykonała je na raty, czy też z pewnym opóźnieniem.

Odnosząc się do stanowiska skarżącej wskazać należy, że przepis art. 5 ust. 1 ustawy o SENT w sposób jasny i precyzyjny określa, że podmiot wysyłający przed rozpoczęciem przewozu towaru zobowiązany jest przesłać zgłoszenie do rejestru, uzyskać numer referencyjny dla tego zgłoszenia i przekazać ten numer przewoźnikowi. Zdaniem Sądu, nie można utożsamiać wykonania tego obowiązku, z podaniem danych w zgłoszeniu niezgodnie ze stanem faktycznym, które następnie korygowane są w toku kontroli. W przeciwnym razie, prewencyjna i odstraszająca funkcja kary za naruszenie ustawy o SENT nie miałaby racji bytu. Kary te są bowiem zapowiedzią negatywnych konsekwencji, jakie nastąpią w przypadku naruszenia obowiązków wynikających z tej ustawy, a więc i o charakterze formalnym. Odgrywają one w intencji prawodawcy szczególnie istotną rolę w zagwarantowaniu przestrzegania rygorów wynikających z systemu monitorowania drogowego przewozu towarów wrażliwych. Przyjęcie tezy skarżącej oznaczałoby, że każdorazowo podmiot podlegający systemowi monitorowania przewozu towarów przyłapany podczas kontroli na naruszeniu obowiązków określonych ustawą o SENT mógłby uwolnić się od odpowiedzialności administracyjnej poprzez skorygowanie zgłoszenia w toku kontroli. W konsekwencji, we wszystkich przypadkach, w których nie przeprowadzono kontroli, a doszło do naruszenia tych obowiązków, realizacja celów ustawy nie byłaby zagwarantowana, co w konkretnych przypadkach mogłoby doprowadzić do niemożności ustalenia rzeczywistego obrotu towarem, uznanym przez prawodawcę za wrażliwy.

W kontekście argumentacji skargi należy również uwypuklić, że nakładanie kar pieniężnych o których mowa w ustawie o SENT nie musi być powiązane z koniecznością uprawdopodobnienia możliwości wystąpienia uszczuplenia dochodów podatkowych budżetu państwa. Wprawdzie zgodzić się należy z poglądem strony, że celem nakładania tych kar nie powinno być zwiększenie w ten sposób dochodów budżetu państwa, to jednak nie można pominąć, że funkcją regulacji ustawy o SENT jest funkcja prewencja, która poprzez groźbę wysokiej kary za naruszenia norm monitorowana przewozu towarów wrażliwych ma odstraszać podmioty podlegające ustawie o SENT, od lekceważenia rygorów zgłaszania przewozu tych towarów. Prawodawca nie uzależnia też wymierzenia tej kary, czy jej wysokości od jakichkolwiek okoliczności towarzyszących naruszeniu obowiązków w zakresie zgłaszania danych co do przewozu towarów, jak i skutków dla finansów publicznych. Przeciwnie, konstrukcja art. 21 ust. 1 ustawy o SENT wskazuje w sposób jednoznaczny na odpowiedzialność obiektywną. Nie bez powodu w przepisie tym używany jest kategoryczny zwrot "nakłada się karę pieniężną". Wystarczające do pociągnięcia do odpowiedzialności jest zatem stwierdzenie niewątpliwego faktu naruszenia przepisów wspomnianej ustawy, (niezależnie od wykonania innych obowiązków, związanych np. z koniecznością sporządzenia protokołu skażenia towaru ), co w niniejszej sprawie, zostało przez organ w sposób nie budzący wątpliwości wykazane.

Organ w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji rozważył również przesłanki zastosowania art. 21 ust. 3 ustawy o SENT. Trafnie zinterpretował przesłankę "interesu publicznego" jako dyrektywę postępowania nakazującą mieć na uwadze respektowanie wartości wspólnych dla całego społeczeństwa, takich jak np.: sprawiedliwość, bezpieczeństwo lub porządek publiczny, zaufanie do organów władzy. Zasadnie też uznał, że w rozpoznawanej sprawie nie doszło do naruszenia tych wartości. Należy zauważyć, że brak zgłoszenia w rejestrze przez skarżącą uniemożliwiał organom prawidłowe monitorowanie w systemie przewozu całkowicie skażonego alkoholu etylowego. Postępowanie podmiotu, który nie ujawnia trasy przewozu tego towaru, nie może być postrzegane jako zgodne z interesem publicznym. W interesie publicznym jest bowiem powszechne, prawidłowe stosowanie przez wszystkich uczestników łańcucha dostaw "wrażliwych" towarów przepisów prawa. Przyjęte rozwiązania służą prawidłowej realizacji obrotu towarowego i chronią legalny handel towarami "wrażliwymi". Każdy zatem z podmiotów obowiązany jest w trakcie całej trasy umożliwić lokalizację pojazdu wraz z towarem. Strona jako profesjonalny przedsiębiorca zajmujący się transportem takich towarów powinna dysponować stosowną wiedzą na temat obowiązków, jakie nakładają na nią przepisy prawa i tak zorganizować prace przedsiębiorstwa, w tym nadzór nad pracownikami, aby wypełniać obowiązki przewidziane w tych przepisach. Zachowanie skarżącej naruszało też podstawowe cele ustawy o systemie monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów. Skoro bowiem celem tej ustawy jest zapewnienie maksymalnie skutecznego monitoringu towarów, a wskazany wymóg należy do narzędzi służących tej skuteczności, to w interesie publicznym leży zapewnienie jego przestrzegania.

Strona podnosi, że nałożenie tak surowej kary na legalnie działający podmiot nie leży w interesie publicznym, jeśli naruszenie nie doprowadziło do żadnych negatywnych skutków w zakresie ochrony legalnego obrotu towarów wrażliwych, czy uszczuplenia należności publicznoprawnej. Zdaniem Sądu powyższe rozumowanie nie uwzględnia konstrukcji odpowiedzialności za naruszenie przepisów ustawy o SENT, której elementem jest obligatoryjne nakładanie kary, w określonej jednoznacznie kwocie, za naruszenia o charakterze formalnym. Pojęcia interes publiczny nie sposób bowiem interpretować w sposób, który podważałby samą istotę obiektywnej odpowiedzialności i kary pieniężnej za tego rodzaju naruszenia. Nadzwyczajny charakter okoliczności wypełniających pojęcie ważny interes podmiotu również wyklucza uwzględnienie okoliczności takich, na zaistnienie których podmiot ma wpływ. W pojęciu tym nie mogą być uwzględnione okoliczności wskazujące na winę w naruszeniu przepisów ustawy SENT, niedbalstwo w dokonywaniu zgłoszenia, niestaranność w prowadzeniu przedsiębiorstwa, jak również waga naruszenia czy jego wpływ na nieuczciwy obrót towarami wrażliwymi. Należy podkreślić, że kara jest nakładana za samo naruszenie przepisów prawnych, przyjętych dla walki z szarą strefą i wyłudzeniami podatkowymi o charakterze obrotowym. Istotny jest również jej prewencyjny i odstraszając charakter. Ustawowa konstrukcja odpowiedzialności za naruszenie przepisów ustawy o SENT nie pozwala na przyjęcie, że dopuszczalne jest różnicowanie odpowiedzialności podmiotów w zależności od przyczyn niedopełnienia obowiązków wynikających z tej ustawy.

Organy rozważyły także, czy w sprawie wystąpiła druga z przesłanek pozwalająca organowi na odstąpienie od nałożenia kary pieniężnej, tj. "ważny interes podmiotu wysyłającego". Organ pierwszej instancji wzywał stronę do przedstawienia dokumentów i informacji, które mogłyby pozwolić na ocenę sytuacji spółki w kontekście jej ważnego interesu lub interesu publicznego (wezwanie z dnia [...] r., k. 28 akt administracyjnych). Strona w piśmie z dnia [...]. wyjaśniła jedynie, że nieprawidłowości wynikały z braku doświadczenia pracownika. Skarżąca nie wskazała zatem żadnych okoliczności uzasadniających odstąpienie od nałożenia kary z powodu istnienia ważnego interesu podmiotu wysyłającego. Wobec braku aktywności strony, Naczelnik [...] Urzędu Celno-Skarbowego w T. z urzędu pozyskał informacje dotyczące sytuacji finansowej skarżącej. Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w G. W. poinformował, że spółka posiada zadłużenie w wysokości [...] zł, które jest spłacane w ramach układu ratalnego oraz zadłużenie w kwocie [...]zł, które nie jest objęte umową ratalną. Wobec płatnika nie jest prowadzone postępowanie egzekucyjne (k. 32 akt administracyjnych). Natomiast Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego w B. w piśmie z dnia [...]. poinformował, że skarżąca spółka posiada nieuregulowane zobowiązanie podatkowe z tytułu podatku od towarów i usług oraz koszty egzekucyjne w łącznej kwocie [...]zł. Zgodnie z zawartym układem ratalnym spłata zaległości dokonywana jest w systemie kwartalnym począwszy od miesiąca marca 2018r. do grudnia 2021r. (ostatnia rata). Kwota pojedynczej raty wynosi [...] zł. Spółka na dzień [...]. nie posiada zaległości wynikających z zawartego układu. Ponadto z powyższego pisma wynika, że: wobec spółki aktualnie nie toczy się postępowanie egzekucyjne; spółka nie figuruje w systemie CZM; spółka posiada nieruchomość gruntową obciążoną hipoteką. W załączeniu organ przesłał rozliczenie roczne spółki za 2018r. oraz wykaz ksiąg wieczystych (k. 53-56 akt administracyjnych). Ponadto na etapie odwołania spółka przedłożyła sprawozdanie z całkowitych dochodów oraz rachunek zysków i strat.

W tym kontekście wskazać należy, że stosownie do art. 21 ust. 3 ustawy o SENT w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem wysyłającego organ może odstąpić od nałożenia kary pieniężnej. O istnieniu ważnego interesu podatnika decydują obiektywne kryteria i nie można go utożsamiać z subiektywnym odczuciem spółki, że jej sytuacja uzasadnia zastosowanie ulgi. W zasadzie zawsze odstąpienie od wymierzenia kary leży w interesie zobowiązanego. Zdaniem Sądu, interes podmiotu wysyłającego musi być na tyle istotny (ważny), aby jego pominięcie powodowało dla niego wyraźnie dostrzegalne, negatywne skutki, np. w postaci nadmiernych utrudnień w funkcjonowaniu przedsiębiorstwa, zachwianiu płynności finansowej spółki. Same zatem trudności z zapłatą kary, nie mogą uzasadniać odstąpienia od jej wymierzenia. Wskazać należy, że w toku postępowania strona nie wskazała jaki ważny i obiektywny interes strony przemawiałby za zastosowaniem ulgi. Zasadnie też organ nie dopatrzył się istnienia ważnego interesu z urzędu. Wprawdzie spółka ma znaczące zaległości podatkowe oraz zaległości z tytułu składek wobec ZUS, lecz sama ich wielkość i konieczność ich uregulowania nie może uzasadniać odstąpienia od nałożenia kary. Podkreślenia również wymaga, że wobec spółki nie toczy się postępowanie egzekucyjne, a kwota przychodu uzyskanego za lata 2017-2019 w wysokości ponad 110 mln zł powoduje, że zapłata nałożonej kary nie wpłynie na funkcjonowanie spółki. W tym kontekście należy zauważyć, że o dostępności środków finansowych decydują przede wszystkim uzyskiwane przychody z tytułu świadczonych usług bądź sprzedawanych towarów, a nie dochody (bądź strata) będące wynikiem różnicy pomiędzy przychodami a kosztami działalności, która z kolei jest skutkiem decyzji gospodarczych podejmowanych przez prowadzącego działalność gospodarczą (por. postanowienie NSA z dnia 17 października 2011r., sygn. akt II FZ 542/11, LEX 987763). Wprawdzie działalność gospodarcza może przynosić niskie dochody czy nawet stratę podatkową, nie jest to jednak równoznaczne z brakiem uzyskiwania w ogóle środków finansowych. Strata, mająca znaczenie dla rozliczeń podatkowych, nie oznacza realnego braku środków finansowych, które są pochodną uzyskiwanych przychodów z prowadzonej działalności gospodarczej.

Odnosząc się do przedłożonego wraz ze skargą postanowienia Sądu Rejonowego w T. z dnia 10 lipca 2015r. sygn. akt V GU 28/15 wskazać należy, że Sąd ten nie znalazł podstaw do prowadzenia postępowania upadłościowego w celu likwidacji majątku spółki, albowiem w toku postępowania zostało uprawdopodobnione, że w drodze układu wierzyciele zostaną zaspokojeni w wyższym stopniu, niż zostaliby zaspokojeni po przeprowadzeniu postępowania upadłościowego obejmującego likwidację majątku dłużnika. Sąd uznał, za możliwe zaspokojenie wierzycieli w postępowaniu upadłościowym z możliwością zawarcia układu na warunkach zaproponowanych przez dłużnika, ponieważ ma on możliwość prowadzenia działalności produkcyjnej z perspektywą osiągania z tego tytułu przychodów na prognozowanym poziomie, pozwalających na finansowanie bieżącej działalności oraz spłatę wierzytelności w wykonaniu zawartego przez wierzycieli układu. Sąd wskazał również, że Dłużnik posiada zespół pracowników zdolny do kontynuowania działalności oraz rynki zbytu produktów.

W rezultacie, powyższe postanowienie nie mogło odnieść zamierzonego przez stronę skarżąca skutku, w postaci odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej.

W tym stanie rzeczy, Sąd, działając na podstawie art. 151 p.p.s.a. skargę oddalił.

s. M. Łent s. J. Szulc s. A. Olesińska