Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt II SA/Wa 2112/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2022-05-26 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6146 Sprawy uczniów
Hasła tematyczne: Oświata
Skarżony organ: Kurator Oświaty
Treść wyniku: Stwierdzono nieważność zaskarżonej decyzji
Powołane przepisy: article: art. 127 ust. 12
journal: Dz.U. 2021 poz 1082
law: Ustawa z dnia 14 grudnia 2016 r. Prawo oświatowe - t.j.
article: art. 97, art. 755 par 1
journal: Dz.U. 2020 poz 1359
law: Ustawa z dnia 25 lutego 1964 r. Kodeks rodzinny i opiekuńczy (t.j. Dz. U. z 2020 r. poz. 1359).

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sławomir Fularski, Sędzia WSA Ewa Radziszewska-Krupa, Asesor WSA Michał Sułkowski (spr.), , Protokolant specjalista Marcin Kwiatkowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 maja 2022 r. sprawy ze skargi D.J. na decyzję [...] Kuratora Oświaty z dnia [...] marca 2021 r. nr [...] w przedmiocie orzeczenia o potrzebie kształcenia specjalnego stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji


UZASADNIENIE

I. J. we wniosku z [...] grudnia 2020 r. wystąpiła do Zespołu Orzeczniczego Poradni Psychologiczno-Pedagogicznej nr [...] w W. o wydanie orzeczenia o potrzebie kształcenia specjalnego dla syna T. J. urodzonego [...] marca 2005 r. Wnioskodawczyni wskazała, że ubiega się o orzeczenie w celach edukacyjnych, zaś przyczyną wniosku jest Zespół Aspergera.

Za zgodną i wiedzą I. J. ojciec T. J. D. J. (skarżący) przekazał przy piśmie z 8 grudnia 2020 r. dokumentację dotyczącą przeszłej sytuacji syna (m.in. dokumentację medyczną, opinie psychologiczne, opinie ze szkoły) oraz własne stanowisko dotyczące rozwoju, charakteru i przyczyn jego problemów, które według skarżącego wykluczają występowanie u syna jakichkolwiek przesłanek autyzmu lub zespołu Aspergera, a co za tym idzie potrzeby orzeczenia nauczania specjalnego.

W piśmie z 8 grudnia 2020 r. skarżący przedstawił również sytuację prawną syna wynikającą z orzeczeń wydanych przez sądy rodzinne, konstatując, że obecnie to matka jego syna podejmuje decyzje dotyczące m.in. jego zdrowia, leczenia i edukacji (w tym decyzję o złożeniu wniosku o orzeczenie potrzeby nauczania specjalnego), natomiast on dysponuje nadal prawem do przekazywania i pozyskiwania informacji o sytuacji zdrowotnej i edukacyjnej syna. D. J. wskazał, że zgodnie z rozporządzeniem Ministra Edukacji w sprawie orzeczeń i opinii wydawanych przez zespoły orzekające działające w publicznych poradniach psychologiczno-pedagogicznych, jako rodzic ma prawo uczestniczyć w postępowaniu o wydanie orzeczenia o potrzebie nauczania specjalnego. W szczególności zaś ma prawo uczestniczenia w posiedzeniu zespołu orzekającego i przekazania swojego stanowiska.

Skarżący wyjaśnił ponadto, że on i jego była żona (matka T. J.) inaczej postrzegają wynikające z dokumentacji wnioski i przyświeca im inny cel. Matka ucznia chce uzyskać diagnozę autyzmu/Zespołu Aspergera oraz orzeczenie o potrzebie nauczania specjalnego, natomiast skarżący jest co prawa przekonany, że syn ma poważne zaburzenia i deficyty rozwojowe, ale ich historia i przebieg wyklucza rozpoznanie Zespołu Aspergera.

W kolejnym piśmie z 22 stycznia 2022 r. skarżący uzupełnił stanowisko wyrażone w piśmie z 8 grudnia 2020 r., odnosząc się do sporządzonych na potrzeby postępowania zaświadczenia lekarskiego z [...] grudnia 2020 r. o stanie zdrowia dziecka i opinii o stanie zdrowia z [...] grudnia 2020 r. Stwierdził, że treść tych dokumentów wskazuje, iż diagnoza jest nierzetelna, a jej wyniki niewiarygodne.

[...] stycznia 2021 r. odbyło się posiedzenie Zespołu Orzekającego. Skarżący, obecny na posiedzeniu, nie zgodził się z postawioną synowi diagnozą Zespołu Aspergera, wskazując na inne możliwe źródła opisanych problemów. Zaznaczył, że do czasu hospitalizacji w 2020 r. wiele osób diagnozowało T. J., nie sugerując u niego Zespołu Aspergera. D. J. nie zakwestionował natomiast stwierdzonych u syna deficytów i zaburzeń.

Zespół Orzekający orzeczeniem z [...] stycznia 2021 r. nr [...] orzekł o potrzebie kształcenia specjalnego T. J. na okres do ukończenia kształcenia ponadpodstawowego, wskazując na niepełnosprawność ucznia z Zespołem Aspergera.

D. J. 16 lutego 2021 r. (w piśmie z 16 lutego 2021 r.) wniósł odwołanie od orzeczenia z [...] stycznia 2021 r. Zarzucił, że zostało wydane:

1. z zupełnym pominięciem przesłanek, że załączone do wniosku zaświadczenie wydane przez lekarza psychiatrę, zawierające rozpoznanie Zespołu Aspergera, jest nierzetelne i niewiarygodne,

2. z pominięciem stanowiska pracowników szkoły,

3. z całkowitym pominięciem wniosków wynikających z przekazanej przez niego dokumentacji,

4. z pominięciem wiedzy, którą Zespół Orzekający dysponował, a dotyczącej zupełnego braku realizacji przez matkę dziecka (wnioskodawczynię) zaleceń zawartych w dwóch wcześniejszych orzeczeniach o potrzebie nauczania indywidualnego,

5. z wyłącznie formalnym umożliwieniem mu udziału w posiedzeniu Zespołu i przedstawienia swojego stanowiska,

6. z pominięciem obowiązku poinformowania stosownych instytucji (sądu opiekuńczego, Rzecznika Praw Dziecka, prokuratury) o trudnej sytuacji i problemach dziecka,

7. a związku z powyższym - z istotnym naruszeniem obowiązku ochrony dobra dziecka.

Odnosząc się do kwestii formalnych skarżący stwierdził, że z aktualnych orzeczeń właściwego sądu opiekuńczego wynika co prawda, że tymczasowo (do czasu zakończenia obecnie trwającego postępowania przed sądem opiekuńczym) wyłączne prawo do decydowania w kwestii edukacji, zdrowia i leczenia syna (T. J.) ma jego matka, lecz odwołanie nie dotyczy żadnej podjętej przez nią decyzji, lecz orzeczenia Zespołu Orzekającego. Jak skonstatował, nie kwestionuje tego, że matka jego syna miała prawo do złożenia wniosku o orzeczenie potrzeby kształcenia specjalnego, kwestionuje natomiast decyzję Zespołu Orzekającego – jego poprawność formalną i merytoryczną.

Na posiedzeniu w dniu [...] lutego 2021 r. Zespół Orzekający stwierdził, że odwołanie nie zasługuje na uwzględnienie z przyczyn merytorycznych.

[...] Kurator Oświaty decyzją z [...] marca 2021 r. nr [...] utrzymał w mocy zaskarżone orzeczenie.

Organ odwoławczy stwierdził, że orzeczenie zostało wydane na podstawie wniosku matki za wiedzą oraz z udziałem ojca, co nie narusza § 5 ust. 1 i § 6 ust. 1 pkt 6 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 7 września 2017 r. w sprawie orzeczeń i opinii wydawanych przez zespoły orzekające działające w publicznych poradniach psychologiczno-pedagogicznych i art. 10 § 1 K.p.a. oraz art. 97 § 2 ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. Kodeks Rodzinny i Opiekuńczy, który stanowi, że o istotnych sprawach dziecka rodzice rozstrzygają wspólnie; w braku porozumienia między nimi rozstrzyga sąd opiekuńczy.

W ocenie organu odwoławczego, Zespół Orzekający mając wiedzę o aktualnej sytuacji opiekuńczej i prawnej badanego, nie kwestionował udziału ojca w prowadzonym postępowaniu o wydanie orzeczenia. Zespół Orzekający odpowiedzialny za wydanie przedmiotowego orzeczenia wziął pod uwagę złożony charakter sprawy i zapoznał się z dokumentami składanymi przez D. J. wśród nich również tymi, które poprzedziły złożenie wniosku o wydanie orzeczenia o potrzebie kształcenia specjalnego.

Kurator wskazał, że Zespół Orzekający, wydając orzeczenie wziął pod uwagę zgromadzoną w sprawie dokumentację, w tym między innymi kartę informacyjną leczenia szpitalnego chłopca w Szpitalu [...] w G., z rozpoznaniem: zaburzenia zachowania, Zespół Aspergera, nadużywanie sieci internetowej; zaświadczenie lekarza psychiatry wydane[...] grudnia 2020 r. z rozpoznaniem między innymi Zespołu Aspergera. Jak stwierdził organ odwoławczy, Zespół Orzekający nie ma podstaw prawnych do kwestionowania dokumentu wystawionego przez lekarza specjalistę psychiatrę.

[...] Kurator Oświaty wywiódł dalej, że wydając decyzję bierze pod uwagę stan faktyczny i prawny dotyczący wydania przedmiotowego orzeczenia. Zgłoszone przez skarżącego zarzuty odnoszą się w ocenie organu odwoławczego do kwestii, której nie rozstrzyga organ drugiej instancji. O rzetelności i wiarygodności oraz prawdziwości dokumentu rozstrzygnąć może sąd lub organy ścigania.

[...] Kurator Oświaty nie podzielił stanowiska D. J., że stanowisko szkoły zostało pominięte przy wydaniu orzeczenia. Wskazał też, że Zespół Orzekający dysponował wiedzą o poprzednich orzeczeniach i nie ponosi odpowiedzialności za brak realizacji przez rodzica zaleceń zawartych w tych orzeczeniach.

W ocenie organ odwoławczego, Zespół Orzekający nie zawiadomił sądu lub innego podmiotu, ponieważ uznał, że nie jest to konieczne i prawnie uzasadnione. Kurator zauważył, że w tym czasie Zespół Orzekający dysponował informacją o aktualnej sytuacji opiekuńczej chłopca i trwającym postępowaniu przed Sądem Rejonowym [...] w W. [...] Wydział Rodzinny i Nieletnich z wniosku I. J. o pozbawienie władzy rodzicielskiej oraz z wniosku D. J. o pozbawienie władzy rodzicielskiej (postanowienie Sądu Rejonowego [...] w W. [...] Wydział Rodzinny i Nieletnich z [...] czerwca 2020 r.).

D. J. zaskarżył decyzję organu odwoławczego do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, zarzucając:

1. naruszenie przepisów postępowania dotyczących dowodów:

a. art. 75, art. 76 oraz art. 78 K.p.a. poprzez pominięcie przy wyjaśnianiu sprawy dowodów przedstawionych przez niego w czasie postępowania, a dotyczących okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy - głównie historii powstania i rozwoju zaburzeń oraz deficytów rozwojowych T. J., a w szczególności dowodów przeciwko wiarygodności i rzetelności dokumentów rzekomo stwierdzających występowanie u niego zespołu Aspergera;

b. art. 77 K.p.a. poprzez zaniechanie wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego - związane głównie z odmową dokonania oceny wiarygodności rozpoznania zespołu Aspergera stanowiącego podstawę wydania orzeczenia, w szczególności sprzeczności i niespójności wewnętrznej oraz względem innych dowodów, w tym względem pozostałej zawartej w aktach sprawy dokumentacji medycznej;

2. naruszenie przepisów rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej w sprawie orzeczeń i opinii wydawanych przez zespoły orzekające działające w publicznych poradniach psychologiczno-pedagogicznych - w szczególności § 7 ust. 1 w związku z § 13 ust. 3 - tj. pominięcie opinii szkoły przy orzekaniu oraz formułowaniu zaleceń,

3. a w konsekwencji także naruszenie zasad ogólnych postępowania dotyczących dowodów:

a. art. 6 K.p.a. poprzez naruszenie obowiązku uwzględniania przepisów prawa określających priorytet ochrony dobra dziecka;

b. art. 7 K.p.a. poprzez naruszenie obowiązku dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli,

4. a także, a może przede wszystkim, naruszenie przepisów określających nadrzędność obowiązku ochrony dobra dziecka, a w szczególności:

a. art. 72 Konstytucji Rzeczpospolitej Polskiej,

b. art. 3 ust. 1 Konwencji o Prawach Dziecka,

w skutek czego zaskarżona decyzja została wydana z istotnym naruszeniem obowiązku ochrony dobra dziecka, w szczególności:

– z naruszeniem obowiązku ochrony dziecka przed wszelkimi formami przemocy fizycznej bądź psychicznej, krzywdy lub zaniedbania, bądź złego traktowania,

– z naruszeniem obowiązku zawiadomienia stosownych organów/instytucji o problemach dziecka, w tym wskazujących na to, że jest ofiarą przemocy,

– ze świadomością, że skutkiem orzeczenia nie będzie polepszenie dobrostanu dziecka, ale wyłącznie jego dalsza alienacja od środowiska rówieśników, a więc także spotęgowanie problemów (w tym zaburzeń adaptacyjnych), które były powodem wydania orzeczenia.

Skarżący wniósł o:

1. uchylenie skarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez [...] Kuratora Oświaty;

2. dopuszczenie dowodu z załączonego dokumentu, tj. wyciągu z dokumentacji medycznej na okoliczność naruszenia dobra jego syna przez Zespół Orzekający w PPP nr [...] poprzez zaniechanie poinformowania stosownych instytucji o jego problemach, w tym o rosnącej nadwadze.

[...] Kurator Oświaty wniósł o oddalenie skargi i zawartego w niej wniosku dowodowego. W odpowiedzi na skargę podtrzymał stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Skarżący w piśmie z 13 lipca 2021 r. zakwestionował stanowisko zawarte w odpowiedzi na skargę, uzupełniając argumentację zawartą w skardze.

W piśmie z 25 maja 2021 r. skarżący złożył kolejny wniosek o dopuszczenie dowodu z aktualnej dokumentacji medycznej prowadzonej przez lekarza psychiatrę na okoliczność negatywnego wpływu na dobrostan syna, jakie wywarło zaskarżone orzeczenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na rozprawie w dniu 26 maja 2022 r., w oparciu o art. 106 § 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, oddalił wnioski dowodowe zawarte w skardze i piśmie skarżącego z 25 maja 2022 r.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

Skarga podlegała uwzględnieniu. Należy jednak zaznaczyć, że stosownie do treści art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r. poz. 329 ze zm.; dalej powoływana jako "P.p.s.a."), Sąd rozstrzygnął sprawę w jej granicach, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi.

I. W przekazanych Sądowi przez [...] Kuratora Oświaty aktach sprawy znajdują się:

1. kopia odpisu sentencji wyroku Sądu Apelacyjnego w W. z [...] czerwca 2014 r. sygn. akt [...] (karty 80 – 82), wydanego w sprawie z powództwa D. J. przeciwko I. J. o rozwód, którym zmieniono wyrok Sądu Okręgowego w W. z [...] września 2013 r. sygn. akt [...] m.in. w punkcie 2 w ten sposób, że wykonywanie władzy rodzicielskiej nad małoletnim synem T. J. urodzonym [...] marca 2005 r. powierzono matce I. J., ograniczając władzę rodzicielską ojca D. J. do współdecydowania o istotnych sprawach dziecka w zakresie kształcenia, leczenia i organizowania wypoczynku;

2. kopia prawomocnego postanowienia Sądu Rejonowego [...] z [...] kwietnia 2019 r. sygn. akt [...] (karta 83) wydanego po rozpoznaniu sprawy z urzędu, którym ograniczono władzę rodzicielską I. J. nad małoletnim synem T. J. poprzez zobowiązanie jej do zapewnienia ciągłej opieki psychologicznej i psychiatrycznej małoletniemu, nad którym to zobowiązaniem ustanowiono nadzór kuratora, którego zobowiązano do składania sprawozdań z nadzoru 1 raz na miesiąc, zmieniając tym samym orzeczenie o władzy rodzicielskiej I. J. zawarte w wyroku Sądu Okręgowego w W. z [...] września 2013 r. sygn. akt [...] zmienionym wyrokiem Sądu Apelacyjnego w W. z [...] czerwca 2014 r. sygn. akt [...];

3. potwierdzona za zgodność z oryginałem kopia odpisu natychmiast wykonalnego postanowienia Sądu Rejonowego [...] z [...] marca 2020 r. sygn. akt [...] (karta 164) w przedmiocie wniosku I. J. o udzielenie zabezpieczenia w sprawie z wniosku I. J. z udziałem D. J. o pozbawienie władzy rodzicielskiej, którym na czas postępowania przyznano wyłączne uprawnienie do decydowania w kwestii zdrowia i leczenia małoletniego T. J. jego matce I. J.;

4. potwierdzona za zgodność z oryginałem kopia odpisu natychmiast wykonalnego postanowienia Sądu Rejonowego [...] z [...] czerwca 2020 r. sygn. akt [...] (karta 163) w przedmiocie wniosku I. J. o udzielenie zabezpieczenia oraz w przedmiocie wniosku D. J. o udzielenie zabezpieczenia w sprawie z wniosku I. J. z udziałem D. J. o pozbawienie władzy rodzicielskiej oraz z wniosku D. J. z udziałem I. J. o pozbawienie władzy rodzicielskiej, którym na czas postępowania przyznano wyłączne uprawnienie do decydowania w kwestii edukacji małoletniego T. J. matce I. J., natomiast oddalono wniosek D. J. o udzielenie zabezpieczenia;

5. odwołanie D. J. z 16 lutego 2021 r. Karty 6 - 17), w którym stwierdził m.in. (str. 4-5), że z aktualnych orzeczeń właściwego sądu opiekuńczego wynika, że co prawda tymczasowo (do czasu zakończenia obecnie trwającego postępowania przed sądem opiekuńczym) wyłączne prawo do decydowania w kwestii edukacji, zdrowia i leczenia syna (T. J.) ma jego matka, ale odwołanie nie dotyczy żadnej podjętej przez nią decyzji, lecz orzeczenia Zespołu Orzekającego. Jak skonstatował skarżący, nie kwestionuje tego, że matka jego syna miała prawo do złożenia wniosku o orzeczenie potrzeby kształcenia specjalnego, kwestionuje natomiast decyzję Zespołu Orzekającego – jego poprawność formalną i merytoryczną;

6. pismo I. J. z 8 grudnia 2020 r. złożone w Poradni Psychologiczno-Pedagogicznej nr [...] w W. (karta 142), w którym potwierdziła, że jej były mąż przekazał materiały dotyczące T. J. i oświadczyła, że dokumentacja została przekazana za jej wiedzą i zgodą, wnosi o jej uwzględnienie przy orzekaniu o potrzebie nauczania specjalnego i wyraża zgodę na kontakty ojca (np. odebranie wywiadu) z pracownikami poradni lub innymi członkami Zespołu Orzekającego;

7. wydruk wiadomości e-mail z 8 grudnia 2020 r. wysłanej przez D. J. do I. J. (karta 18), w którym skarżący zwrócił się do I. J. o przesłanie do Poradni informacji, że dokumentacja została przekazana za jej zgodą, że wnosi o jej uwzględnienie przy orzekaniu o potrzebie nauczania specjalnego oraz wyraża zgodę na jego kontakty (np. odebranie wywiadu) z pracownikami Poradni lub innymi członkami Zespołu Orzekającego i "ogólnie" na jego czynny udział w postępowaniu.

II. Orzeczenie Zespołu Orzekającego Poradni Psychologiczno-Pedagogicznej nr [...] w W. z [...] stycznia 2021 r. nr [...] zostało wydane na podstawie art. 127 ust. 10 ustawa z dnia 14 grudnia 2016 r. - Prawo oświatowe (Dz. U. z 2020 r. poz. 910 ze zm. – stan prawny na dzień wydania zaskarżonej decyzji; dalej powoływana jako "Prawo oświatowe").

Stosownie do treści tego przepisu, m.in. orzeczenia o potrzebie kształcenia specjalnego wydają zespoły orzekające działające w publicznych poradniach psychologiczno-pedagogicznych, w tym w poradniach specjalistycznych. Orzeczenie o potrzebie kształcenia specjalnego określa zalecane formy kształcenia specjalnego, z uwzględnieniem rodzaju niepełnosprawności, w tym stopnia niepełnosprawności intelektualnej.

Zgodnie z art. 127 ust. 1 Prawa oświatowego, kształceniem specjalnym obejmuje się dzieci i młodzież niepełnosprawne, niedostosowane społecznie i zagrożone niedostosowaniem społecznym, wymagające stosowania specjalnej organizacji nauki i metod pracy. Kształcenie to może być prowadzone w formie nauki odpowiednio w przedszkolach i szkołach ogólnodostępnych, przedszkolach, oddziałach przedszkolnych w szkołach podstawowych i szkołach lub oddziałach integracyjnych, przedszkolach i szkołach lub oddziałach specjalnych, innych formach wychowania przedszkolnego i ośrodkach, o których mowa w art. 2 pkt 7.

Jak wynika z art. 127 ust. 3 Prawa oświatowego, uczniowi objętemu kształceniem specjalnym dostosowuje się odpowiednio program wychowania przedszkolnego i program nauczania do indywidualnych potrzeb rozwojowych i edukacyjnych oraz możliwości psychofizycznych ucznia. Dostosowanie następuje na podstawie opracowanego dla ucznia indywidualnego programu edukacyjno-terapeutycznego uwzględniającego zalecenia zawarte w orzeczeniu o potrzebie kształcenia specjalnego, o którym mowa w ust. 10.

Wedle art. 127 ust. 4 Prawa oświatowego, w zależności od rodzaju niepełnosprawności, w tym stopnia niepełnosprawności intelektualnej, dzieciom i młodzieży, o których mowa w ust. 1, organizuje się kształcenie i wychowanie, które stosownie do potrzeb umożliwia naukę w dostępnym dla nich zakresie, usprawnianie zaburzonych funkcji, rewalidację i resocjalizację oraz zapewnia specjalistyczną pomoc i opiekę.

Stosownie do treści art. 127 ust. 13 Prawa oświatowego, starosta właściwy ze względu na miejsce zamieszkania dziecka posiadającego orzeczenie o potrzebie kształcenia specjalnego, na wniosek rodziców, zapewnia mu odpowiednią formę kształcenia, uwzględniając rodzaj niepełnosprawności, z zastrzeżeniem ust. 14. Wedle natomiast art. 127 ust. 14 Prawa oświatowego, jeżeli orzeczenie o potrzebie kształcenia specjalnego zaleca kształcenie dziecka odpowiednio w przedszkolu specjalnym albo w przedszkolu lub szkole podstawowej, ogólnodostępnych lub integracyjnych, odpowiednią formę kształcenia, na wniosek rodziców, zapewnia jednostka samorządu terytorialnego właściwa ze względu na miejsce zamieszkania dziecka, do której zadań własnych należy prowadzenie przedszkoli lub szkół.

Jak wynika z powołanych przepisów Prawa oświatowego, kształcenie specjalne polega na stosowaniu specjalnej organizacji nauki dla dzieci i młodzieży niepełnosprawnych, niedostosowanych społecznie i zagrożonych niedostosowaniem społecznym. Opiera się na dostosowaniu programu nauczania do indywidualnych potrzeb rozwojowych i edukacyjnych ucznia oraz jego możliwości psychofizycznych. Dostosowanie następuje na podstawie opracowanego dla ucznia indywidualnego programu edukacyjno-terapeutycznego, w którym należy uwzględnić zalecenia zawarte w orzeczeniu o potrzebie kształcenia specjalnego. Orzeczenie o potrzebie kształcenia specjalnego stanowi zatem, z jednej strony dla rodziców dziecka podstawę żądania skierowanego wobec właściwych organów samorządu terytorialnego, zapewnienia dziecku odpowiedniej – zgodnej z tym orzeczeniem – formy kształcenia (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 4 lipca 2017 r. sygn. akt I OSK 638/17

– niepublikowany; dostępny: https://orzeczenia.nsa.gov.pl). Z drugiej strony dla tych organów jest źródłem obowiązku zapewnienia warunków umożliwiających realizację kształcenia w tej formie.

Kształcenie specjalne obejmuje zatem specjalnie dostosowany proces nauczania, wychowania i opieki, a także wszelkie formy umożliwiania uczniom (wychowankom) niepełnosprawnym realizowania zindywidualizowanego kształcenia, form i programów nauczania lub uczestnictwa w zajęciach rewalidacyjnych. Przesłanką objęcia kształceniem specjalnym jest zaś orzeczenie wydane przez zespół orzekający w poradni psychologiczno-pedagogicznej (M. Pilich [w:] A. Olszewski, M. Pilich, Prawo oświatowe. Komentarz, wyd. II, Warszawa 2021, art. 127).

Nie ulega zatem wątpliwości, że zarówno wystąpienie z wnioskiem o wydanie orzeczenia o potrzebie kształcenia specjalnego w związku z niepełnosprawnością dziecka, jak i zakwestionowanie wydanego na ten wniosek orzeczenia, stanowią przejaw (uzewnętrznienie) decyzji podjętej w sprawie dotyczącej edukacji dziecka, związanej z jego zdrowiem.

III. Zgodnie z art. 127 ust. 12 Prawa oświatowego, od orzeczeń, o których mowa w ust. 10, rodzice dziecka mogą złożyć w terminie 14 dni od dnia otrzymania orzeczenia odwołanie do kuratora oświaty. Stosownie przy tym do treści art. 4 pkt 19 Prawa oświatowego, przez rodziców należy rozumieć także prawnych opiekunów dziecka oraz osoby (podmioty) sprawujące pieczę zastępczą nad dzieckiem.

Z treści powołanych przepisów, płyną trzy istotne dla rozstrzygnięcia przedmiotowej sprawy wnioski.

Po pierwsze, art. 127 ust. 12 Prawa oświatowego jest przepisem szczególnym względem art. 127 § 1 K.p.a., zgodnie z którym od decyzji wydanej w pierwszej instancji służy stronie odwołanie tylko do jednej instancji.

Po drugie, posłużenie się przez ustawodawcę pojęciami "rodzice", "prawni opiekunowie" oraz "osoby (podmioty) sprawujące pieczę zastępczą" stanowi bezpośrednie odniesienie do przepisów ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. Kodeks rodzinny i opiekuńczy (Dz. U. z 2020 r. poz. 1359 – dalej powoływana jako "K.r.o."). W przepisach tej ustawy zawarte są bowiem regulacje dotyczące stosunków między rodzicami i dziećmi, w tym władzy rodzicielskiej (tytuł, II, dział IA, rozdział 2, oddział 2), opieki nad małoletnimi (tytuł III, dział I) i pieczy zastępczej (tytuł, II, dział IA, rozdział 2, oddział 2a).

Po trzecie, zakładając racjonalność ustawodawcy, a w konsekwencji, racjonalność i spójność tworzonego przezeń systemu prawa, za celowe należy uznać użycie w art. 127 ust. 12 Prawa oświatowego liczby mnogiej rzeczownika "rodzic", w przeciwieństwie do ogólnej normy zawartej w art. 127 § 1 K.p.a., w którym ustawodawca posługuje się liczbą pojedynczą rzeczownika "strona". Skoro bowiem Prawo oświatowe operuje pojęciami wprost zaczerpniętymi z przepisów K.r.o., to normę prawną określającą krąg podmiotów uprawnionych do wniesienia odwołania od orzeczenia, o którym mowa w art. 127 ust. 10 Prawa oświatowego, należy dekodować w pierwszym rzędzie z art. 127 ust. 12 Prawa oświatowego w zw. z art. 97 K.r.o., zgodnie z którym, jeżeli władza rodzicielska przysługuje obojgu rodzicom, każde z nich jest obowiązane i uprawnione do jej wykonywania (§ 1); jednakże o istotnych sprawach dziecka rodzice rozstrzygają wspólnie; w braku porozumienia między nimi rozstrzyga sąd opiekuńczy (§ 2).

K.r.o. nie określa, jakie sprawy nalezą do spraw istotnych, niemniej w orzecznictwie i literaturze przedmiotu nie budzi wątpliwości, że należą do nich sprawy dotyczące nauki i kształcenia, sposobu leczenia, sposobu spędzania czasu wolnego, czy miejsca zamieszkania dziecka (zob. np. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z 28 maja 2013 r. sygn. akt I OSK 205/13, z 24 listopada 2017 r. sygn. akt II OSK 215/17, prawomocny wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 7 marca 2018 r. sygn. akt II SA/Wa 785/17 – niepublikowane; dostępne: https://orzeczenia.nsa.gov.pl; wyrok Sądu Apelacyjnego w Warszawie z 18 listopada 2021 r. sygn. akt I ACa 591/21, A. Pośpiech [w:] Kodeks rodzinny i opiekuńczy. Komentarz, red. M. Fras, M. Habdas, Warszawa 2021, art. 97.).

W świetle powyższego nie ulega kwestii, że rozstrzygnięcie, czy wnieść odwołanie od orzeczenia o potrzebie kształcenia specjalnego dziecka, czy zaniechać tej czynności, jest rozstrzygnięciem o jego istotnej sprawie. Co za tym idzie, jeżeli władza rodzicielska przysługuje obojgu rodzicom, decyzja o tym, czy wnieść odwołanie, czy nie, będzie – co do zasady – podejmowana wspólnie (zgodnie) przez oboje rodziców dziecka. Dlatego w art. 127 ust. 12 Prawa oświatowego ustawodawca przewiedział, że odwołanie do kuratora oświaty mogą wnieść "rodzice" dziecka.

IV. Jak powyżej zaznaczono, decyzja o wniesieniu odwołania od orzeczenia o potrzebie kształcenia specjalnego będzie podejmowana przez rodziców dziecka wspólnie – co do zasady. Przepisy art. 97 K.r.o. dotyczą bowiem sytuacji, gdy władza rodzicielska przysługuje obojgu rodzicom. Co do zasady bowiem, w świetle art. 92 i 93 § 1 K.r.o., dziecko pozostaje aż do pełnoletniości pod władzą rodzicielską, która przysługuje obojgu rodzicom.

W K.r.o. przewidziano jednak możliwość pozbawienia (art. 111), zawieszenia (art. 110), a także określania sposobu wykonywania (art. 107) władzy rodzicielskiej przysługującej obojgu rodzicom żyjącym w rozłączeniu. Stosownie do treści art. 58 K.r.o., między innymi o władzy rodzicielskiej nad wspólnym małoletnim dzieckiem obojga małżonków, orzeka także sąd w wyroku orzekającym rozwód. Zgodnie z art. 106 K.r.o., jeżeli wymaga tego dobro dziecka, sąd opiekuńczy może zmienić orzeczenie o władzy rodzicielskiej i sposobie jej wykonywania zawarte w wyroku orzekającym rozwód, separację bądź unieważnienie małżeństwa, albo ustalającym pochodzenie dziecka.

V. Jak wynika z akt sprawy, w wyroku orzekającym rozwód (wyrok Sądu Apelacyjnego w W. z [...] czerwca 2014 r. sygn. akt [...] zmieniający wyrok Sądu Okręgowego w W. z [...] września 2013 r. sygn. akt [....]) wykonywanie władzy rodzicielskiej nad małoletnim T. J. powierzono I. J., ograniczając władzę rodzicielską ojca D. J. do współdecydowania o istotnych sprawach dziecka w zakresie kształcenia, leczenia i organizowania wypoczynku. Orzeczenie to zostało następnie zmienione postanowieniem Sądu Rejonowego [...] z [...] kwietnia 2019 r. sygn. akt poprzez ograniczenie władzy rodzicielskiej I. J. polegające na zobowiązaniu jej do zapewnienia ciągłej opieki psychologicznej i psychiatrycznej małoletniemu T. J.

W wyroku orzekającym rozwód pozostawiono zatem skarżącemu prawo do współdecydowania o istotnych sprawach m.in. w zakresie kształcenia T. J.

Z akt sprawy wynika jednak również (postanowienia Sądu Rejonowego [...] z [...] marca 2020 r. sygn. akt [...] z [...] czerwca 2020 r. sygn. akt[...]), że I. J. wystąpiła z wnioskiem o pozbawienie władzy rodzicielskiej D. J., natomiast D. J. wystąpił z wnioskiem o pozbawienie władzy rodzicielskiej I. J.

VI. W sprawach dotyczących władzy rodzicielskiej rozpoznawanych przez sąd opiekuńczy, jeżeli zachodzi potrzeba tymczasowego uregulowania sytuacji dziecka na czas postępowania, sąd może udzielić zabezpieczenia. Podstawę postanowienia stanowią przepisy ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. z 2021 r. poz. 1805 ze zm. – dalej powoływana jako "K.p.c.") o zabezpieczeniu roszczeń innych niż pieniężne (art. 755 – art. 757) [H. Pietrzkowski, Metodyka pracy sędziego w sprawach cywilnych, Warszawa 2021 r., rozdział XII, pkt 4.6. Postępowanie zabezpieczające w sprawach rodzinnych (art. 445 i 4451 k.p.c.) oraz w sprawach pieczy nad małoletnimi dziećmi i kontaktów z dzieckiem (art. 7561 k.p.c.)].

W świetle art. 730 § 1 K.p.c., w każdej sprawie cywilnej podlegającej rozpoznaniu przez sąd lub sąd polubowny można żądać udzielenia zabezpieczenia. Stosownie do treści art. 7301 § 1 K.p.c., udzielenia zabezpieczenia może żądać każda strona lub uczestnik postępowania, jeżeli uprawdopodobni roszczenie oraz interes prawny w udzieleniu zabezpieczenia. Wedle art. 7301 § 2 K.p.c., interes prawny w udzieleniu zabezpieczenia istnieje wtedy, gdy brak zabezpieczenia uniemożliwi lub poważnie utrudni wykonanie zapadłego w sprawie orzeczenia lub w inny sposób uniemożliwi lub poważnie utrudni osiągnięcie celu postępowania w sprawie. Jak stanowi art. 7301 § 3 K.p.c., przy wyborze sposobu zabezpieczenia sąd uwzględni interesy stron lub uczestników postępowania w takiej mierze, aby uprawnionemu zapewnić należytą ochronę prawną, a obowiązanego nie obciążać ponad potrzebę.

Zgodnie z art. 755 § 1 K.p.c., jeżeli przedmiotem zabezpieczenia nie jest roszczenie pieniężne, sąd udziela zabezpieczenia w taki sposób, jaki stosownie do okoliczności uzna za odpowiedni, nie wyłączając sposobów przewidzianych dla zabezpieczenia roszczeń pieniężnych. W szczególności sąd może: 1) unormować prawa i obowiązki stron lub uczestników postępowania na czas trwania postępowania; 2) ustanowić zakaz zbywania przedmiotów lub praw objętych postępowaniem; 3) zawiesić postępowanie egzekucyjne lub inne postępowanie zmierzające do wykonania orzeczenia; 4) uregulować sposób roztoczenia pieczy nad małoletnimi dziećmi i kontaktów z dzieckiem; 5) nakazać wpisanie stosownego ostrzeżenia w księdze wieczystej lub we właściwym rejestrze.

Postanowienie sądu o udzieleniu zabezpieczania ma charakter regulacyjny, tworzy bowiem w zakresie objętym zabezpieczeniem czasowo nową sytuację. Zabezpieczenie takie, określane jest mianem zabezpieczenia nowacyjnego, właśnie przez to, że tymczasowo reguluje sferę praw i obowiązków stron postępowania, w tym i w zakresie sposobu wykonywania władzy rodzicielskiej (zob. np. uchwała Sądu Najwyższego z 8 marca 2006 r. sygn. akt III CZP 98/2005 - OSNC 2006 r. nr 10, poz. 158, postanowienie Sądu Okręgowego w Kielcach z 24 czerwca 2020 r. sygn. akt II Ca 630/20 – niepublikowane; dostępne LEX nr 3028350).

VII. Jak wynika z akt sprawy, w sprawach z wniosku I. J. z udziałem D. J. o pozbawienie władzy rodzicielskiej oraz z wniosku D. J. z udziałem I. J. o pozbawienie władzy rodzicielskiej Sąd Rejonowy [...] udzielił zabezpieczenia poprzez przyznanie na czas postępowania wyłącznego uprawnienia do decydowania w kwestii zdrowia i leczenia (postanowienie z [...] marca 2020 r. sygn. akt [...]) oraz w kwestii edukacji (postanowienie Sądu Rejonowego [...] z [...] czerwca 2020 r. sygn. akt [...]) małoletniego T. J. jego matce I. J.. Obu wskazanych postanowieniach stwierdzono, że są natychmiast wykonalne.

Z akt sprawy jednoznacznie wynika również, że zarówno w dniu złożenia przez I. J. wniosku z [...] grudnia 2020 r. o wydanie orzeczenia o potrzebie kształcenia specjalnego T. J., jak i w dniu wniesienia przez D. J. odwołania z 16 lutego 2021 r. od odrzeczenia z [...] stycznia 2021 r., postępowanie w sprawie pozbawienia władzy rodzicielskiej nie było zakończone. W wiadomości e-mail z [...] grudnia 2020 r. skierowanej do I. J. skarżący potwierdził, że na mocy ostatnich postanowień SR dla [...] ma ona wyłączne prawo do decydowania w kwestiach edukacji T. J., co przekłada się na decyzję o złożeniu (lub nie) wniosku o nauczenie specjalne. Z kolei w odwołaniu z 16 lutego 2021 r. skarżący potwierdził, że z aktualnych orzeczeń właściwego sądu opiekuńczego wynika, że (...) tymczasowo (do czasu zakończenia obecnie trwającego postępowania przed sądem opiekuńczym) wyłączne prawo do decydowania w kwestii edukacji, zdrowia i leczenia T. J. ma jego matka.

VIII. Przypominając zatem w tym miejscu, że postanowienie o zabezpieczeniu ma charakter regulacyjny, należy stwierdzić, że z akt sprawy przekazanych [...] Kuratorowi Oświaty z odwołaniem z 16 lutego 2021 r. jednoznacznie wynikało, że odwołanie to zostało wniesione w stanie prawnym tymczasowo uregulowanym powołanymi wyżej postanowieniami Sądu Rejonowego [...] z [...] marca 2020 r. sygn. akt [...] i z [...] czerwca 2020 r. sygn. akt [...]. Zgodnie natomiast z unormowanymi tymi orzeczeniami prawami i obowiązkami stron i uczestników postępowania, uprawnienie – wyłączne - do decydowania w kwestiach zdrowia, leczenia i edukacji T. J. przysługiwało jego matce I. J., a zatem nie przysługiwało jego ojcu – skarżącemu D. J.

Przypominając z kolei, że decyzja o wystąpieniu z wnioskiem o wydanie orzeczenia o potrzebie kształcenia specjalnego ze względu na niepełnosprawność, a także decyzja o zakwestionowaniu wydanego w wyniku rozpatrzenia tego wniosku orzeczenia, są decyzjami dotyczącymi edukacji dziecka związanymi z jego zdrowiem, należy stwierdzić, że D. J. nie miał legitymacji do wniesienia odwołania od orzeczenia Zespołu Orzeczniczego Poradni Psychologiczno-Pedagogicznej nr [...] w W. z [...] stycznia 2021 r. nr [...].

IX. Skarżący z pewnością nie działał też w ramach umocowania udzielonego mu przez I. J. Zawarta w jej oświadczeniu z [...] grudnia 2020 r. zgoda na kontakty ojca (np. odebranie wywiadu) z pracownikami Poradni lub innymi członkami Zespołu Orzekającego bynajmniej nie stanowi umocowania do zakwestionowania orzeczenia wydanego w wyniku rozpatrzenia wniosku z [...] grudnia 2020 r. w administracyjnym toku instancji.

X. Należy przy tym zaznaczyć, że zawarowanie w § 4 ust. 5 (wydanego na podstawie delegacji ustawowej zawartej w art. 127 ust. 18 Prawa oświatowego) rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 7 września 2017 r. w sprawie orzeczeń i opinii wydawanych przez zespoły orzekające działające w publicznych poradniach psychologiczno-pedagogicznych (Dz. U. poz. 1743 ze zm. – stan prawny na dzień wydania zaskarżonej decyzji; dalej powoływane jako "rozporządzenie") prawa uczestniczenia w posiedzeniu zespołu i przedstawienia swojego stanowiska, nie oznacza, że rodzic dziecka, którego władza rodzicielska została ograniczona (także poprzez udzielenie zabezpieczenia przez sąd) w ten sposób, że nie ma on prawa decydowania w kwestiach edukacji i leczenia małoletniego dziecka, może skutecznie złożyć odwołanie od orzeczenia wydanego przez zespół.

Zgodnie z § 6 ust. 2 pkt 4 rozporządzenia, do wniosku o wydanie orzeczenia należy dołączyć m.in. oświadczenie wnioskodawcy, że jest rodzicem sprawującym władzę rodzicielską nad dzieckiem lub uczniem, prawnym opiekunem dziecka lub ucznia lub osobą (podmiotem) sprawującą pieczę zastępczą na dzieckiem lub uczniem – jeżeli dotyczy. Powołany przepis potwierdza, że prawodawca w akcie wykonawczym, analogicznie, jak ustawodawca w Prawie oświatowym, bezpośrednio odnosi się do przepisów K.r.o., w tym dotyczących władzy rodzicielskiej.

XI. Sąd podkreśla jednak, że niedopuszczalność wniesienia przez skarżącego odwołania od orzeczenia Zespołu Orzekającego z [...] stycznia 2021 r. ustalił na podstawie art. 127 ust. 12 K.r.o. w związku z powołanymi wyżej przepisami K.r.o. i K.p.c., a nie na podstawie § 25 ust. 1 rozporządzenia, zgodnie z którym, od orzeczenia wnioskodawca (w realiach rozpoznanej sprawy wnioskodawcą była wyłącznie I. J. – przyp. Sadu) może wnieść odwołanie do kuratora oświaty, za pośrednictwem zespołu, który wydał orzeczenie, w terminie 14 dni od dnia jego doręczenia.

Zgodnie z art. 8 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. (Dz. U. Nr 78, poz. 483 ze zm. - dalej powoływanej jako "Konstytucja" lub "ustawa zasadnicza"), jest ona najwyższym prawem Rzeczypospolitej Polskiej, a jej przepisy stosuje się bezpośrednio, chyba że stanowi inaczej. Stosownie do treści art. 184 zd. 1 ustawy zasadniczej, Naczelny Sąd Administracyjny oraz inne sądy administracyjne sprawują, w zakresie określonym w ustawie, kontrolę działalności administracji publicznej. Przywołaną normę konstytucyjną potwierdzono w art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021 r. poz. 137), w myśl którego sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej (§ 1), a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (§ 2).

Nie wymaga wyjaśnienia, że skutkujące obowiązkiem uwzględnienia skargi naruszenie prawa, o którym mowa w art. 145 § 1 P.p.s.a., oznacza naruszenie norm prawnych zawartych w źródłach powszechnie obowiązującego prawa. Do tych natomiast, zgodnie z art. 87 ustawy zasadniczej, należą Konstytucja, ustawy, ratyfikowane umowy międzynarodowe oraz rozporządzenia (ust. 1), a także, na obszarze działania organów, które je ustanowiły, akty prawa miejscowego (ust. 2).

Nie ma też wątpliwości, co do tego, że "sąd administracyjny", o którym mowa w art. 1 § 1 ustawy Prawo o ustroju sądów administracyjnych oraz w przepisach P.p.s.a., to organ władzy publicznej powołany do sprawowania wymiaru sprawiedliwości, składający się z sędziów i asesorów sądowych, którzy stosownie do treści art. 178 ust. 1 Konstytucji, a także art. 4 ustawy Prawo o ustroju sądów administracyjnych, w sprawowaniu swojego urzędu są niezawiśli i podlegają tylko Konstytucji oraz ustawom.

Z norm zawartych w powołanych wyżej przepisach ustawy zasadniczej oraz ustawy Prawo o ustroju sądów administracyjnych wynika, że jako właściwy do kontroli działalności administracji publicznej i niezwiązany aktami normatywnymi rangi podustawowej, sąd administracyjny posiada kompetencję do oceny, czy przepis tej rangi, który nie został poddany ocenie Trybunału Konstytucyjnego (a z taką sytuacją mamy do czynienia w przypadku rozporządzenia), jest zgodny z Konstytucją i ustawami, a w razie stwierdzenia owej niezgodności – do odmowy zastosowania przepisu niezgodnego z ustawą lub Konstytucją. Skutki tej incydentalnej oceny odnoszą się jednak tylko do tej sprawy, w której jej dokonano.

Opisaną kompetencję potwierdził w swym orzecznictwie tak Trybunał Konstytucyjny, jak i Naczelny Sąd Administracyjny. Trybunał Konstytucyjny już w uzasadnieniu postanowienia z 13 stycznia 1998 r. sygn. akt. U 2/97 (OTK z 1998 r. nr 1, poz. 4) wprost stwierdził, że "[...] z uwagi (...) na podustawową rangę (...) przepisu, ocena jego konstytucyjności i legalności może być dokonana przez sądy rozpatrujący, sprawy indywidualne, w których przepis ten mógłby być zastosowany. Na gruncie nowej konstytucji nie uległa bowiem zmiana kompetencji sądów do incydentalnej kontroli tych wszystkich przepisów prawa, które są usytuowane poniżej ustawy [...]". Z kolei Naczelny Sąd Administracyjny w uzasadnieniu wyroku składu siedmiu sędziów z 16 stycznia 2006 r. sygn. akt I OPS 4/05 (ONSAiWSA z 2006 r. nr 2, poz. 39 stwierdził, że "[...] nie jest trafny zarzut, iż sąd administracyjny nie ma kompetencji do oceny, czy przepis rozporządzenia jest zgodny z ustawą i Konstytucją RP oraz że nie może odmówić zastosowania obowiązującego przepisu rozporządzenia z tego powodu, że przepis ten w ocenie sądu jest niezgodny z ustawą i Konstytucją RP. W tym względzie (...) nie ma kolizji między kompetencjami Trybunału Konstytucyjnego a sądu administracyjnego [...]. Uprawnienie każdego sądu rozpoznającego sprawę do oceny czy określone przepisy rozporządzenia są zgodne z ustawą było i jest przyjmowane zarówno w orzecznictwie Trybunału Konstytucyjnego i Sądu Najwyższego, jak i Naczelnego Sądu Administracyjnego [...]".

Stanowisko o dopuszczalności oceny zgodności aktów podustawowych z Konstytucją i ustawą w sprawach indywidualnych jest ugruntowane także w aktualnym orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego. Tytułem przykładu można wymienić wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z 15 października 2020 r. sygn. akt II FSK 1297/18, z 12 czerwca 2019 r. sygn. akt I OSK 2129/17, z 24 października 2018 r. sygn. akt II FSK 1098/18, z 1 czerwca 2017 r. sygn. akt I OSK 58/17, z 11 kwietnia 2017 r. sygn. akt I OSK 1904/15, z 6 lipca 2016 r. sygn. akt II OSK 2625/14, z 10 kwietnia 2015 r. sygn. akt II OSK 2127/13 (niepublikowane; dostępne: http://orzeczenia.nsa.gov.pl).

Zgodnie z delegacją ustawową zawartą we wskazanym wyżej art. 127 ust. 18 Prawa oświatowego, minister właściwy do spraw oświaty i wychowania określi, w drodze rozporządzenia, skład zespołów orzekających, tryb ich powołania, szczegółowe zasady działania tych zespołów, tryb postępowania odwoławczego oraz wzory orzeczeń i opinii o potrzebie wczesnego wspomagania rozwoju dziecka. Rozporządzenie powinno uwzględniać jak najpełniejszą realizację potrzeb dziecka lub ucznia, a także zapewnić możliwość dostosowania form wychowania przedszkolnego, form kształcenia oraz działań w ramach wczesnego wspomagania rozwoju dziecka, do aktualnych możliwości psychofizycznych dziecka lub ucznia.

W ocenie Sądu, wskazanie w § 25 ust. 1 rozporządzenia, kto ("wnioskodawca") może wnieść odwołanie od orzeczenia, wykracza poza wynikające z upoważnienia ustawowego uprawnienie do określenia "trybu postępowania odwoławczego". Krąg podmiotów, którym przysługuje prawo wniesienia odwołania od orzeczeń, o których mowa w ust. 10, określono na poziomie ustawowym w art. 127 ust. 12 Prawa oświatowego, który z przedstawionych wyżej względów należy stosować łącznie z przepisami K.r.o. dotyczącymi stosunków między rodzicami i dziećmi, opieki nad małoletnimi i pieczy zastępczej. Nie można natomiast wykluczyć sytuacji, że w toku postępowania przed zespołem orzekającym sytuacja prawna w zakresie prawa wykonywania władzy rodzicielskiej ulegnie zmianie w ten sposób, że rodzic, który nie był uprawniony do złożenia wniosku o wydanie orzeczenia o potrzebie kształcenia specjalnego, będzie uprawniony do złożenia odwołania od tego orzeczenia. Pozbawienie prawa do wniesienia odwołania takiego rodzica – który nie jest wnioskodawcą – należy uznać za niedopuszczalne w świetle art. 127 ust. 12 Prawa oświatowego w związku z powołanymi wyżej przepisami K.r.o. dotyczącymi wykonywania władzy rodzicielskiej.

Z powyższych względów Sąd nie zastosował w sprawie § 25 ust. 1 rozporządzenia, lecz – jak już wskazano - niedopuszczalność wniesienia przez skarżącego odwołania od orzeczenia Zespołu Orzekającego z [...] stycznia 2021 r. stwierdził na podstawie art. 127 ust. 12 K.r.o. w związku z powołanymi wyżej przepisami K.r.o. i K.p.c.

XII. Wydanie przez [...] Kuratora Oświaty zaskarżonej decyzji z [...] marca 2021 r. nastąpiło w wyniku rozpatrzenia odwołania wniesionego przez podmiot nieuprawniony. W świetle niebudzących wątpliwości okoliczności faktycznych sprawy i stanu prawnego wynikającego z powołanych wyżej postanowień Sądu Rejonowego [...] z [...] marca 2020 r. i z [...] czerwca 2020 r., rozpatrzenie tego odwołania miało miejsce z rażącym naruszeniem art. 127 ust. 12 Prawa oświatowego w zw. z art. 97 § 2 K.r.o. w zw. z art. 755 § 1 pkt 1 i pkt 4 K.p.c., co zgodnie z art. 156 § 1 pkt 2 in fine K.p.a. stanowi podstawę do stwierdzenia nieważności decyzji.

XIII. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 P.p.s.a., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł, jak w sentencji wyroku.