Postanowienie WSA w Warszawie, sygn. akt V SA/Wa 1715/07
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2008-04-08 00:00:00+02:00 ()
Symbol z opisem: 6539 Inne o symbolu podstawowym 653
Hasła tematyczne: Prawo pomocy
Skarżony organ: Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych/ZUS
Powołane przepisy: article: art. 243 § 1, art. 239 pkt 1 lit. e, art. 262, art. 246 § 1 pkt 2, art. 199, art. 258 § 1 i § 2 pkt 7
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Referendarz sądowy Tomasz Zawiślak Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 8 kwietnia 2008 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie ze skargi N. R. na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] marca 2007r. Nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne i ubezpieczenie zdrowotne; postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym, tj. zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata.


UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 21 grudnia 2007r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] marca 2007r.

Następnie w wyniku złożenia wniosku o uzasadnienie wyroku postanowieniem z dnia 24 stycznia 2008r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odmówił sporządzenia uzasadnienia wyroku.

N. R. wraz z zażaleniem na ww. postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 24 stycznia 2008r., wystąpił na urzędowym formularzu PPF z 12 lutego 2008r. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, tj. zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata.

W uzasadnieniu wniosku, jak i w oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wskazał, iż gospodarstwo domowe prowadzi wraz z żoną i dwójką małoletnich dzieci, utrzymuje się z przychodów z działalności gospodarczej w wysokości 2.800 złotych oraz z wynagrodzenia żony w wysokości 1.542,26 złotych. Z przychodów z działalności gospodarczej pokrywa koszty wynajęcia lokalu w wysokości 1,000 złotych oraz ponosi wydatek w wysokości 760 złotych na podatek oraz składki na ubezpieczenia społeczne. Wyjaśnił także, że posiada samochód osobowy [...] z 2001 r., innego majątku nie posiada, nie posiada także oszczędności pieniężnych ani przedmiotów wartościowych. Oświadczył również, iż spłaca kredyty bankowe i że w miesiącu lipcu i sierpniu nie pracuje (wakacje młodzieży i dzieci), dlatego też w tym okresie działalność gospodarcza nie przynosi żadnego dochodu.

W związku z tym, iż złożone oświadczenia okazały się niewystarczające do oceny rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych skarżącego, zarządzeniem z 29 lutego 2008 r. wezwano zainteresowanego do złożenia dodatkowych informacji poprzez udzielenie odpowiedzi na konkretne pytania, w terminie siedmiu dni pod rygorem odmowy przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie.

Wezwanie zostało doręczone wnioskodawcy 10 marca 2008 r. (potwierdzenie doręczenia, k. 52 akt sądowych), mimo tego w zakreślonym terminie nie złożył on dodatkowego oświadczenia zgodnie z powyższym zarządzeniem.

Rozpoznając wniosek zważyć należało, co następuje:

W myśl art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) - dalej ustawy

p.p.s.a. - prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania.

W przedmiotowej sprawie skarżący wniósł o zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata.

Zważyć należy, iż zgodnie z art. 239 pkt 1 lit. e ustawy p.p.s.a, nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych strona skarżąca działanie lub bezczynność organu w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych.

Przedmiotem skargi N. R. jest decyzja odmawiająca umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenie zdrowotne, zatem skarżący jest z mocy ustawy zwolniony z obowiązku uiszczania kosztów sądowych, co oznacza że koszty te obciążają budżet państwa, a jego wniosek w tym zakresie jest bezprzedmiotowy. Zauważyć należy, iż skarżący nie był wzywany do uiszczenia wpisu od skargi.

W związku z tym, że ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie zawiera normy, która pozwalałaby umorzyć postępowanie w przedmiocie wniosku obejmującego zwolnienie od kosztów sądowych w sytuacji zwolnienia z mocy ustawy z obowiązku ich ponoszenia, postanowiono odmówić przyznania prawa pomocy w tym zakresie.

Odnosząc się natomiast do wniosku o ustanowienie pomocy prawnej z urzędu zauważyć należy, iż zgodnie z art. 262 ustawy p.p.s.a, przepisy o przyznaniu prawa pomocy w zakresie dotyczącym zastępstwa prawnego na zasadach prawa pomocy, mają odpowiednie zastosowanie do stron korzystających z ustawowego zwolnienia od obowiązku uiszczenia kosztów sądowych.

Zasadą postępowania sądowoadministracyjnego jest - stosownie do treści przepisu art. 199 p.p.s.a. - ponoszenie przez stronę kosztów postępowania związanych ze swym udziałem w sprawie. Prawo pomocy stanowi wyjątek od tej zasady i może zostać przyznane osobie fizycznej w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Instytucja prawa pomocy powinna być zatem stosowana w przypadku osób charakteryzujących się trudną sytuacją materialną. Jednocześnie, zawarte w omawianym przepisie określenie "gdy osoba ta wykaże" oznacza, że to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej go do skorzystania z tego prawa. Zatem rozstrzygnięcie będzie zależało od tego, co zostanie przez wnioskodawcę udowodnione.

Sygn. akt V SA/Wa 1715/07

W sytuacji, gdy oświadczenie zawarte we wniosku budzi wątpliwości lub jest niewystarczające do oceny rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego wnioskodawcy, na podstawie art. 255 p.p.s.a., można wezwać taką osobę do złożenia dodatkowego oświadczenia uzupełniającego, jak i potwierdzającego wykazywane przez nią okoliczności.

W przedmiotowej sprawie, oświadczenie zawarte we wniosku skarżącego złożonym na urzędowym formularzu PPF z 12 lutego 2008 r., było niewystarczające do oceny czy strona nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, w myśl art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. Dlatego też niezbędne okazało się wezwanie skarżącego do podania informacji pozwalających na lepszą ocenę jego sytuacji majątkowej.

Mając zatem na uwadze, iż wezwanie nie zostało przez wnioskodawcę wykonane w zakreślonym terminie, uznać należy, iż nie wykazał on, że ustawowa przesłanka przyznania tego prawa w odniesieniu do jego osoby wystąpiła. W tym stanie rzeczy nastąpił brak możliwości porównania wysokości obciążeń finansowych z jakimi wnioskodawca powinien się liczyć w postępowaniu sądowym z jego rzeczywistymi możliwościami płatniczymi. W konsekwencji, brak ten wykluczył dokonanie oceny czy zaistniały przesłanki uprawniające do udzielenia skarżącemu prawa pomocy we wnioskowanym zakresie.

W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 258 §1 i § 2 pkt 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, należało orzec jak w sentencji postanowienia.