Wyrok WSA w Białymstoku, sygn. akt II SA/Bk 221/12
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku
Data orzeczenia: 2012-10-24 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6143 Sprawy kandydatów na studia i studentów
Hasła tematyczne: Szkolnictwo wyższe
Skarżony organ: Rektor Uniwersytetu/Politechniki/Akademii
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 99 ust. 3
journal: Dz.U. 2005 nr 164 poz 1365
law: Ustawa z dnia 27 lipca 2005 r. Prawo o szkolnictwie wyższym

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Wojciech Stachurski (spr.), Sędziowie sędzia NSA Ireneusz Henryk Darmochwał, sędzia NSA Mieczysław Markowski, Protokolant Sylwia Tokajuk, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 24 października 2012 r. sprawy ze skargi U. C. na decyzję Rektora Uniwersytetu w B. z dnia [...] stycznia 2012 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia czesnego - oddala skargę.-


UZASADNIENIE

Wnioskiem z [...] sierpnia 2009 r. U. C. (zwana dalej jako "Skarżąca") zwróciła się do Prodziekana Wydziału Prawa ds. Studiów Niestacjonarnych o całkowite zwolnienie z opłaty za studia w roku akademickim 2009/2010. Wskazała, że jest studentką III roku na kierunku prawo. Na II roku studiów (2008/2009) uzyskała średnią 4,85, wyższą niż w roku akademickim 2007/2008, w którym z uwagi na wybitne wyniki w nauce korzystała z przedmiotowego zwolnienia w całości na podstawie § 43 ust. 4 Regulaminu Studiów Uniwersytetu w B.

Decyzją z [...] października 2009 r., nr [...], Rektor Uniwersytetu

w B. (działający przez Prorektora ds. Dydaktycznych i Studenckich) umorzył wnioskodawczyni opłatę czesnego za III rok studiów w wysokości 50 % jego wysokości. Jako podstawę prawną wydanego rozstrzygnięcia wskazano przepis § 5 ust. 2 Uchwały nr [...] Senatu Uniwersytetu w B. z [...] lipca 2006 r.

w sprawie zasad pobierania opłat za świadczone usługi edukacyjne oraz trybu

i warunków zwalniania z tych opłat oraz przepis § 43 ust. 4 Regulaminu studiów Uniwersytetu w B., z których wynika, że student może ubiegać się

o zwolnienie z obowiązku uiszczania opłat za zajęcia w całości lub w części

w przypadku osiągnięcia wybitnych wyników w nauce. Za wybitne wyniki w nauce uznaje się uzyskanie ocen bardzo dobrych i dobrych oraz osiągnięcie w roku poprzedzającym złożenie wniosku o zwolnienie z odpłatności – średniej ocen co najmniej 4,75. Studentka osiągnęła średnią 4,85, co uzasadniało częściowe zwolnienie.

Od powyższej decyzji, zgodnie z zawartym w niej pouczeniem, U. C. złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku. Prawomocnym postanowieniem z 23 lutego 2010 r., sygn. II SA/Bk 719/09, skarga została odrzucona z uwagi na niewyczerpanie środków zaskarżenia (niezłożenie wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy).

W związku z powyższym Skarżąca złożyła wniosek o ponowne rozpoznanie sprawy wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do jego złożenia.

Po ponownym rozpoznaniu sprawy decyzją z [...] maja 2010 r. nr [...] Rektor Uniwersytetu w B. orzekł o umorzeniu czesnego Skarżącej za III rok studiów w 50 % jego wysokości. Organ wskazał, że na rok 2009/2010 ustalono następujące przedziały ocen predysponujące do zwolnienia z opłat w całości lub

w części: średnia 4,75 – 4,84 – 25 % odpłatności, średnia 4,85 – 4,94 – 50 % odpłatności, średnia 4,95 – 4,99 – 75 % odpłatności i średnia 5,00 – 100 odpłatności. Wskazał również, że powyższe limity obowiązywały przy rozpatrywaniu wszystkich wniosków składanych przez studentów, w tym podania Skarżącej. Stwierdził również, że przepis § 43 ust. 4 Regulaminu studiów uprawnia studenta do złożenia wniosku

o zwolnienie z opłat, ale nie daje gwarancji uzyskania całkowitego zwolnienia

w przypadku uzyskania średniej w wysokości 4,85.

Wyrokiem z 9 grudnia 2010 r., sygn. II SA/Bk 516/10, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku stwierdził nieważność decyzji Rektora U. z [...] maja 2010 r. nr [...]. Sąd uznał, że tak zredagowana decyzja, wydana w wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy, jest rażąco nieprawidłowa, bowiem jej brzmienie pozostaje w oczywistej sprzeczności z art. 138 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm., dalej w skrócie "k.p.a."), a także może sugerować, że zapadło rozstrzygnięcie pierwszoinstancyjne, a nie rozstrzygnięcie w postępowaniu quasiodwoławczym tj. na podstawie art. 127 § 3 w zw. z art. 138 § 1 k.p.a. Sąd ocenił również przedmiotową decyzję jako nieprawidłową z tego względu, że w jej rozstrzygnięciu nie podano właściwie podstawy prawnej. Wskazano art. 104 k.p.a. oraz odpowiednie przepisy aktów organów Uniwersytetu w B., natomiast nie powołano ani art. 127 § 3 k.p.a., ani odpowiedniego paragrafu i punktu art. 138 k.p.a.

Rozpoznając ponownie sprawę Rektor Uniwersytetu w B. decyzją

z dnia [...] lutego 2011 r., nr [...], utrzymał w mocy decyzję zapadłą w I instancji

z dnia [...] października 2009 r. W uzasadnieniu organ powtórzył, że zgodnie z § 5 ust. 2 Uchwały nr [...] Senatu Uniwersytetu w B. student może ubiegać się

o zwolnienie z obowiązku uiszczenia opłat za zajęcia w całości lub w części

w przypadku osiągnięcia wybitnych wyników w nauce. Za wybitne wyniki w nauce uznaje się zaś uzyskanie ocen dobrych i bardzo dobrych oraz osiągnięcie – w roku poprzedzającym złożenie wniosku o zwolnienie z odpłatności – średniej ocen co najmniej 4,75. Na rok akademicki 2009/2010 ustalono określone przedziały ocen predysponujące do zwolnienia z opłat za studia w całości lub w części, tj.: średnia 4, 75 – 4,84 powoduje umorzenie 25% odpłatności, 4,85 – 4,94 to zwolnienie z 50% odpłatności, 4,95 - 4,99 zwalnia z 75% odpłatności, a średnia 5,00 zwalnia ze 100% odpłatności. Ustalenie przedziałów ocen predysponujących do uzyskania całkowitego lub częściowego zwolnienia z odpłatności następuje w momencie, w którym władze uczelni posiadają wiedzę na temat ilości złożonych przez studentów wniosków. Dopiero analiza złożonych wniosków pozwala określić, jakie wyniki w określonym roku akademickim można uznać za wybitne i w jakich przedziałach ocen zastosować określone ulgi, mając na względzie możliwości finansowe uczelni. Studentka U. C. osiągnęła za II rok studiów średnią ocen 4,85, w związku z tym zaistniały przesłanki uzasadniające częściowe zwolnienie jej z odpłatności w wysokości 50%.

Skargę U. C. na powyższą decyzję rozpoznał Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie. Wyrokiem z dnia 27 października 2011 r., sygn. II SA/Ol 604/11, Sąd uchylił zaskarżoną decyzję stwierdzając, że organ podjął zaskarżone rozstrzygnięcie w oparciu o tabelę określającą przedziały ocen predysponujące do zwolnienia z opłat za studia w całości lub w części, jednakże w żaden sposób nie wyjaśnił umocowania prawnego rzeczonej tabeli, to znaczy tego, czy zestawienie

w niej zawarte zostało formalnie przyjęte, a jeśli tak, to przez jaki podmiot, a także czy było zredagowane i ogólnie dostępne dla społeczności akademickiej. Ponadto, zdaniem Sądu, Rektor powinien wykazać w swojej decyzji ilu studentów i w jakim zakresie ubiegało się o zwolnienie z opłaty w postaci czesnego za studia, jak również ilu z nich zostało zakwalifikowanych do poszczególnych przedziałów uprawniających do określonego procentowo zwolnienia z czesnego. Zasadne byłoby również wskazanie ogólnej kwoty, którą organ przeznaczył właśnie na zwolnienie z rzeczonej opłaty wszystkich ubiegających się o to studentów. Wyjaśnienie tych okoliczności

i ich przedstawienie pozwoli dopiero rzetelnie ocenić, czy rozstrzygnięcie organu mieściło się w ramach uznania administracyjnego, czy też miało charakter dowolny.

Rozpoznając sprawę po raz kolejny Rektor Uniwersytetu w B. decyzją z [...] stycznia 2012 r., znak [...], utrzymał w mocy decyzję wydaną w I instancji z [...] października 2009 r. W uzasadnieniu stwierdził, że Dziekan Wydziału Prawa, zgodnie z § 43 ust. 4 Regulaminu studiów, wystosował

w przedmiotowej sprawie opinię, w której zgodził się na umorzenie studentce U. C. 50% czesnego. Na podstawie opinii wyrażonej przez Dziekana Wydziału Prawa, Rektor przyjął również, że Wydział nie posiada wolnych środków finansowych pozwalających na całkowite sfinansowanie III roku studiów studentki U. C., co nie pozwala na zwolnienie z czesnego w wielkości przekraczającej 50% tejże opłaty. Ponadto Rektor stwierdził, iż Uniwersytet nie posiada żadnego ogólnouczelnianego funduszu, który mógłby dostarczyć środków na finansowanie nauki studentom niestacjonarnym osiągającym wybitne wyniki w nauce, w tym składającej odwołanie studentce U. C.. Rektor dokonał analizy wszystkich decyzji wydanych przez siebie w roku akademickim 2009/2010 dotyczących zwolnienia z obowiązku uiszczania opłat za zajęcia dydaktyczne z powodu osiągnięcia wybitnych wyników w nauce. Stwierdził, że wydano sześć takich decyzji (nie licząc decyzji w sprawie studentki U. C.). W 3 przypadkach Rektor zwolnił studentów z obowiązku opłaty czesnego w wysokości 50%, a zwolnienie to dotyczyło studentów, którzy uzyskali średnią ocen kolejno: 4,89 (student Wydziału Ekonomii i Zarządzania); 4,9 (student Wydziału Prawa); 4,94 (studentka Wydziału Ekonomii i Zarządzania); w 2 przypadkach zwolnił studentów z obowiązku opłaty czesnego w wysokości 25%, a zwolnienie dotyczyło studentów, którzy osiągnęli średnią kolejno: 4,78 (studentka Wydziału Ekonomii i Zarządzania); 4,83 (studentka Wydziału Ekonomii i Zarządzania); w 1 przypadku przy średniej 4,79 (studentka Wydziału Prawa) zwolnienie wynosiło 10% opłaty. W każdym z tych przypadków decydujący wpływ na decyzję Rektora dotyczącą wysokości zwolnienia z opłat za studia miała opinia wydana przez Dziekana Wydziału. Analiza wydanych decyzji pozwoliła potwierdzić, że studenci wnioskujący o zwolnienie z opłaty czesnego są traktowani w sposób równy, co jest działaniem praworządnym i zgodnym z interesem społecznym oraz słusznym interesem obywateli. W związku z powyższym, Rektor, mając na uwadze zasady ogólne postępowania administracyjnego, jak też wszelkie pozostałe regulacje kodeksu postępowania administracyjnego, postanowił utrzymać w mocy swoje wcześniejsze rozstrzygnięcie w tej sprawie.

Na powyższą decyzję Rektora Uniwersytetu w B. Pani U. C. złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku. Wniosła w niej o usunięcie naruszenia prawa poprzez stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji oraz o zasądzenie na jej rzecz kosztów postępowania według norm przepisanych.

W uzasadnieniu Skarżąca stwierdziła, że wydając skarżoną decyzję, złamano podstawowe zasady prawa administracyjnego. Uczelnia z mocy prawa zobligowana jest do stania na straży praworządności oraz do podejmowania wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli (art. 7 k.p.a.). Podejmując zaskarżoną decyzję nie wzięto pod rozwagę słusznego interesu Skarżącej, jako obywatela i studenta. Pominięto zupełnie fakt wysokich osiągnięć naukowych i ogromu wysiłku oraz pracy włożonych przez Skarżącą w ich osiągnięcie. W ciągu całego toku studiów Skarżąca osiągała stale wybitne wyniki

w nauce, co świadczy o jej sumienności i poświęceniu dla studiów.

Ponadto, przy wydawaniu zaskarżonej decyzji doszło do naruszenia art. 107

§ 1 k.p.a. Organ nie zdołał w sposób dostateczny uzasadnić przesłanek, którymi się kierował. Ograniczenie się w uzasadnieniu decyzji o przyznaniu jedynie 50% umorzenia opłaty za czesne do wskazania ilości studentów, którym przyznano takowe umorzenie jest zdecydowanie niewystarczające i w żaden sposób nie uzasadnienia umorzenia opłaty w dokonanej wysokości. Ogólne powoływanie się przez organ na dbałość o finanse Uczelni oraz na zależność między liczbą studentów ubiegających się o zwolnienie z opłat za studia, a ilością pozytywnych decyzji nie jest argumentacją wystarczającą w rozumieniu k.p.a.

Ponadto, zdaniem Skarżącej, organ naruszył art. 77 § 1 k.p.a., na mocy którego obowiązany był w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Jeżeli organ nie uważa za istotny fakt, że studentka osiąga stale wybitne wyniki w nauce, trudno jest mówić o wyczerpującym zebraniu materiału dowodowego. Istotnym bowiem aspektem uznania administracyjnego jest wieloaspektowość, czyli branie pod uwagę wszelkich okoliczności towarzyszących danej sprawie.

Przede wszystkim jednak, w dniu wydania decyzji nie były ogólnie dostępne zasady przydzielania umorzeń opłat za czesne. Jedyną przesłanką możliwości ubiegania się o zwolnienie z obowiązku uiszczenia opłaty jest osiągnięcie wybitnych osiągnięć w nauce. Przez te osiągnięcia rozumie się średnią ocen nie mniejszą niż 4,75 (§ 5 ust. 2 uchwały). Przytoczone unormowanie wskazuje, iż "Student lub doktorant może ubiegać się o zwolnienie z obowiązku uiszczenia opłaty w całości lub w części, w przypadku osiągnięcia wybitnych wyników w nauce". W dniu składania pierwotnego wniosku o zwolnienie z obowiązku ponoszenia opłat z tytułu czesnego, powyższe uregulowanie nie tylko nie było sprecyzowane, ale również nie było powszechnie dostępne studentom Uniwersytetu w B. Nie udostępniono zasad, na podstawie których stopniowanie wysokości umorzenia mogłoby się odbywać, ani w jakiej wysokości możliwe byłoby częściowe umorzenie. Uchwała Senatu nr [...] precyzowała jedynie ustawowy przepis, zaś Regulamin Studiów powinien był sprecyzować zapis uchwały Senatu. Poprzez przyjęcie brzmiącego jednakowo przepisu zarówno w uchwale Senatu, jak i w Regulaminie Studiów organ zmierza do zastosowania zbyt szerokiego uznania administracyjnego, pozostawiając sobie niezwykle szerokie pole manewru. Dla studenta oznacza to zaś, jak wynika

z tej sprawy, trudności w egzekwowaniu swojego prawa. Jeżeli bowiem mimo spełnienia przesłanek zawartych w tych aktach prawnych, nie przyznaje się należnego mu prawa, należy uznać, że § 39 pkt 4 i § 5 pkt 2 Uchwały Senatu nr [...] powinien być skreślony jako przepis fikcyjny. Zaniedbania organu w zakresie prawidłowej legislacji nie powinny skutkować ograniczaniem studentów.

Skarżąca podkreśliła, że Uniwersytet w B. jest akademicką uczelnią publiczną działającą na podstawie ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. - Prawo

o szkolnictwie wyższym (Dz. U. Nr 164, poz. 1365 ze zm.), a w związku z tym dysponuje środkami publicznymi. Dysponowanie tymi środkami powinno się odbywać w sposób jawny i przejrzysty. Nie może być tak, by w praworządnym państwie uznanie administracyjne odbywało się kosztem obywateli i było dokonywane na podstawie nietransparentnych zasad, których sam organ nie jest w stanie wyjaśnić. Zdaniem Skarżącej, zaskarżona decyzja nie odpowiada na pytanie, w jakim stosunku do posiadanych wolnych środków Rektor podjął decyzję o umorzeniu 50% opłaty za czesne. Ponadto, zapisy w aktach prawnych Uniwersytetu w żaden sposób nie uzależniają zwolnienia studenta z opłat za studia od aktualnego budżetu Uczelni. Argument dotyczący dbania o finanse Uczelni jest zawierany w każdym postępowaniu sądowym w tej sprawie, jednak nigdy nie był oficjalnie uwidoczniony jako czynnik mający najważniejszy i decydujący wpływ na rozstrzygnięcie decyzji podejmowanej na podstawie § 39 pkt 4 Regulaminu. Skoro zaś nie był znany zainteresowanym studentom w chwili podejmowania decyzji, nie może stanowić podstawy takiego, a nie innego rozstrzygnięcia.

W ocenie Skarżącej, wydając zaskarżoną decyzję nie zastosowano się do żadnego ze wskazań zawartych w wyroku z dnia 27 października 2011 roku (sygn. akt II SA/Ol 604/11). Po pierwsze, nie wskazano ilu studentów oraz w jakim zakresie ubiegało się o zwolnienie z opłaty czesnego, (tj. czy ubiegali się oni o całkowite czy też o częściowe zwolnienie). Po drugie, nie wskazano również, ilu studentom odmówiono takiego zwolnienia. I wreszcie, po trzecie i najistotniejsze, nie wskazano ogólnej kwoty, którą organ przeznaczył na zwolnienie z przedmiotowej opłaty wszystkich ubiegających się studentów. Ponadto w decyzji nie zdołano wskazać, jakoby studenci wnioskujący o zwolnienie z opłaty czesnego byli traktowani w sposób równy, co miałoby być działaniem praworządnym i zgodnym z interesem społecznym oraz słusznym interesem obywateli.

W konkluzji Skarżąca stwierdziła, że wydając zaskarżoną decyzję naruszono unormowania Statutu Uniwersytetu w B. uchwalonego na posiedzeniu Senatu Uniwersytetu w B. w dniu [...] maja 2006 r. wskazującego na zasady i ideały, jakie mają przyświecać działaniom Uczelni. Podstawowym kierunkiem działalności Uniwersytetu jest kształcenie oraz prowadzenie badań naukowych

w zakresie nauk ekonomicznych, fizycznych, humanistycznych, matematycznych, prawnych (...). Ponadto, Uniwersytet w swych działaniach, powinien zgodnie § 2

ust. 3, kierować się zasadami zawartymi w Wielkiej Karcie Uniwersytetów Europejskich.

W odpowiedzi na skargę pełnomocnik Rektora wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje.

Skargę należało oddalić.

Sąd uznał, że zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa w sposób uzasadniający jej uchylenie bądź stwierdzenie jej nieważności.

W pierwszym rzędzie należy podkreślić, że przedmiotowa sprawa ma charakter sprawy sądowoadministracyjnej w rozumieniu art. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U z 2012 r. poz. 270, dalej w skrócie "u.p.p.s.a."). Uwaga ta związana jest

z poglądem wyrażonym na rozprawie przez pełnomocnika Rektora, że sprawa nie ma charakteru czysto administracyjnego. Otóż trzeba zauważyć, że przedmiotem zaskarżenia jest decyzja Rektora Uniwersytetu w B. w przedmiocie częściowego zwolnienie studenta uczelni publicznej z opłat za pobieranie nauki na studiach niestacjonarnych. Zagadnienie to, choć w sposób bardzo szczątkowy, zostało uregulowane w przepisach cyt. ustawy - Prawo o szkolnictwie wyższym. Ustawodawca wskazał, że warunki odpłatności za studia lub usługi edukacyjne określa umowa zawarta między uczelnią a studentem w formie pisemnej (art. 160 ust. 3). Jednocześnie ustawodawca w art. 99 ust. 3 tej ustawy upoważnił senat uczelni publicznej do określenia szczegółowych zasad pobierania opłat, wiążących rektora przy zawieraniu umów ze studentem, o których mowa w art. 160 ust. 3, oraz tryb i warunki zwalniania - w całości lub części - z tych opłat studentów lub doktorantów, w szczególności osiągających wybitne wyniki w nauce, a także tych, którzy znaleźli się w trudnej sytuacji materialnej. W przywoływanym przez obie strony przepisie § 5 ust. 2 Uchwały nr [...] Senatu Uniwersytetu w B. z [...] lipca 2006 r. w sprawie zasad pobierania opłat za świadczone usługi edukacyjne oraz trybu i warunków zwalniania z tych opłat, przyjęto, że student lub doktorant może ubiegać się o zwolnienie z obowiązku uiszczenia opłaty w całości lub w części,

w przypadku osiągnięcia wybitnych wyników w nauce. Za wybitne wyniki w nauce uznaje się uzyskanie ocen dobrych i bardzo dobrych oraz uzyskanie, w roku poprzedzającym złożenie wniosku o zwolnienie z odpłatności, średniej ocen co najmniej 4,75. Decyzję w tej sprawie podejmuje Rektor po zasięgnięciu opinii Dziekana. Z uwagi na umocowanie prawne zawarte w art. 99 ust. 3 ustawy – Prawo o szkolnictwie wyższym, powyższe postanowienia Uchwały nr 439 Senatu Uniwersytetu w B. wiążą studenta oraz organ uczelni przy wydawaniu przez niego decyzji administracyjnych w tego typu sprawach. Ustawodawca przyjął, że do decyzji podjętych przez organy uczelni w indywidualnych sprawach studentów stosuje się odpowiednio przepisy k.p.a. oraz przepisy o zaskarżaniu decyzji do sądu administracyjnego – art. 207 § 1 ustawy – Prawo o szkolnictwie wyższym. Charakter tej sprawy dawał więc podstawy do jej rozstrzygnięcia w formie decyzji administracyjnej, która podlega kontroli sądu administracyjnego.

Nie budzi też wątpliwości Sądu charakter wydanej w tej sprawie decyzji Rektora Uniwersytetu w B.. Jest to decyzja podjęta w ramach tzw. uznania administracyjnego. Wskazuje na to treść zastosowanego w tej sprawie przepisu § 5 ust. 2 Uchwały nr [...] Senatu Uniwersytetu w B. z [...] lipca 2006 r.

w sprawie zasad pobierania opłat za świadczone usługi edukacyjne oraz trybu

i warunków zwalniania z tych opłat, stanowiącego wykonanie delegacji zawartej

w art. 99 ust. 3 ustawy – Prawo o szkolnictwie wyższym. Przywołany przepis uchwały Senatu, podobnie jak identyczny w treści przepis § 43 ust. 4 Regulaminu studiów Uniwersytetu w B., daje Rektorowi tej Uczelni prawo do zwolnienia studenta z obowiązku uiszczenia opłaty w całości lub w części, w przypadku osiągnięcia wybitnych wyników w nauce. Wynikająca z tego przepisu norma nie wyznacza w sposób kategoryczny prawnych konsekwencji dla określonego rodzaju stanów faktycznych, pozostawiając to uznaniu Rektora. Trzeba jednak zaznaczyć,

że konstrukcja tego uznania nie daje całkowitej swobody w orzekaniu w tego typu sprawach. Rektor może zwolnić studenta z całości lub z części opłat tylko

w sytuacji, gdy ubiegający się o to zwolnienie student legitymuje się wybitnymi wynikami w nauce, za które uznaje się uzyskanie ocen dobrych i bardzo dobrych oraz uzyskanie, w roku poprzedzającym złożenie wniosku o zwolnienie z odpłatności, średniej ocen co najmniej 4,75. Niespełnienie tej przesłanki nie daje Rektorowi możliwości zastosowania uznania administracyjnego i powinno prowadzić do odmowy przyznania zwolnienia. Natomiast wykazanie istnienia tej przesłanki, choć pozwala Rektorowi na zastosowanie zwolnienia, to jednak do tego nie zobowiązuje. W tym zasadza się uznaniowy charakter decyzji wydawanych w tego typu sprawach.

Jak już wspomniano, wydając decyzję w indywidualnej sprawie studenta, Rektor ma obowiązek stosować odpowiednio przepisy k.p.a., w tym również przepisy regulujące zasady ogólne postępowania administracyjnego. Biorąc pod uwagę charakter decyzji uznaniowej, szczególne znaczenie w procesie jej podejmowania ma przepis art. 7 k.p.a., zawierający skierowaną do organu dyrektywę załatwienia sprawy uwzględniając interes społeczny i słuszny interes obywateli. Odpowiednie zastosowanie tej regulacji prawnej w sprawie, której przedmiotem jest zwolnienie studenta z opłaty za studia, wymaga od Rektora z jednej strony wyważenia interesu Uczelni, będącego odpowiednikiem interesu społecznego, z drugiej zaś interesu studenta ubiegającego się o tego typu preferencję. Rektor powinien dać temu wyraz w uzasadnieniu decyzji, wskazując motywy, którymi kierował się przyznając bądź odmawiając przyznania tego rodzaju zwolnienia.

W ocenie Sądu, zaskarżona w tej sprawie decyzja spełnia te wymagania.

W pierwszym rzędzie należy podkreślić, że w sprawie należycie ustalony został stan faktyczny. Poza sporem pozostaje fakt, że Skarżąca uzyskała na II roku studiów (2008/2009) średnią 4,85, co w świetle przepisu § 5 ust. 2 Uchwały nr [...] Senatu Uniwersytetu w B. uprawniało ją do ubiegania się o zwolnienie w całości lub w części z opłat za studia w roku akademickim 2009/2010. Postawiony w skardze zarzut naruszenia art. 77 § 1 k.p.a. jest niezasadny i o tyle niezrozumiały, że Rektor nie kwestionował faktu, że Skarżąca osiąga wybitne wyniki w nauce. Spełnienie przez Skarżącą przesłanki, o której mowa w przepisie § 5 ust. 2 Uchwały nr [...] Senatu Uniwersytetu w B., pozwoliło Rektorowi na podjęcie decyzji uznaniowej o umorzeniu wobec niej 50 % należnej opłaty czesnego za III rok studiów. Nie obligowało to natomiast Rektora do zwolnienia Skarżącej w całości z tej opłaty. W tym zakresie Rektor skorzystał z przyznanego mu uznania administracyjnego, przy czym stosując to uznanie wskazał motywy, którymi kierował się wydając zaskarżoną decyzję. Wydając to rozstrzygniecie po kilkukrotnym rozpoznaniu sprawy w drugiej instancji, Rektor wyeliminował błędy w sformułowaniu sentencji decyzji oraz braki w jej uzasadnieniu, na które zwróciły uwagę Sądy orzekające poprzednio w tej sprawie. Odnosząc się w szczególności do zarzutów

i wytycznych zawartych w wyroku WSA w Olsztynie z dnia 27 października 2011 r., sygn. II SA/Ol 604/11, Rektor przy ponownym rozpoznaniu sprawy odstąpił

w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji od powoływania się na tabelę określającą przedziały ocen predysponujące do zwolnienia z opłat za studia w całości lub

w części, w stosunku do której WSA w Olsztynie powziął wątpliwości co do jej umocowania prawnego oraz dostępności dla społeczności akademickiej. Takiej argumentacji organ nie używał natomiast przy podejmowaniu decyzji wydanej

w I instancji. Dlatego też podniesiony w tym zakresie zarzut skargi jest już nieaktualny. Jak wynika z uzasadnienia zaskarżonej decyzji, przy jej podejmowaniu Rektor kierował się sytuacją ekonomiczną Uczelni. Rektor wyjaśnił, że Wydział Prawa nie posiada wolnych środków finansowych pozwalających na całkowite sfinansowanie Skarżącej III roku studiów. Również Uniwersytet nie posiada żadnego ogólnouczelnianego funduszu, który mógłby dostarczyć środków na finansowanie nauki studentom niestacjonarnym osiągającym wybitne wyniki w nauce. Rektor dokonał też analizy wszystkich decyzji wydanych przez siebie w roku akademickim 2009/2010, dotyczących zwolnienia z obowiązku uiszczania opłat za zajęcia dydaktyczne z powodu osiągnięcia wybitnych wyników w nauce. Z analizy tej wynika, że w żadnym ze stwierdzonych przypadków nie zastosowano całkowitego zwolnienia z opłat za studia. Co najważniejsze, zakres zwolnienia, jakie zastosowano wobec Skarżącej, jest taki sam, jak w przypadku zwolnień zastosowanych wobec innych studentów osiągających podobne wyniki w nauce.

Powyższe pozwala na stwierdzenie, że zaskarżona decyzja nie nosi cech dowolności i mieści się w granicach uznania administracyjnego. Wbrew zarzutom skargi decyzja ta spełnia też wymogi zawarte w art. 107 § 1 i 3 k.p.a. W ocenie Sądu, Rektor należycie uzasadnił motywy, którymi się kierował przy jej wydawaniu. Sam fakt niezadowolenia Skarżącej z treści tej decyzji nie może oznaczać jej niezgodności z prawem. O niezgodności tej decyzji z prawem nie przesądza również fakt, że za inne lata studiów Skarżąca uzyskiwała całkowite zwolnienie z opłat.

Mając powyższe na uwadze Sąd oddalił skargę, o czym orzekł na podstawie art. 151 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.