Wyrok WSA w Lublinie, sygn. akt III SA/Lu 52/07
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Data orzeczenia: 2007-04-19 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6110 Podatek od towarów i usług
630  Obrót towarami z zagranicą, należności celne i ochrona przed nadmiernym  przywozem towaru na polski obszar celny
Hasła tematyczne: Podatek od towarów i usług
Skarżony organ: Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku: Oddalono skargi
Powołane przepisy: article: art. 185 par. 1, art. 190
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Maria Wieczorek (sprawozdawca), Sędziowie Sędzia WSA Jacek Czaja,, Asesor WSA Małgorzata Fita, Protokolant Starszy inspektor Ewa Lachowska, po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 19 kwietnia 2007 r. sprawy ze skargi R. S. na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] nr [...] w przedmiocie wznowienia postępowania administracyjnego w sprawie określenia wysokości cła oraz podatku od towarów i usług oddala skargę.


UZASADNIENIE

Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 6 grudnia 2006 r. (sygn. akt I GSK 3446/05), po rozpoznaniu skargi kasacyjnej Dyrektora Izby Celnej od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 22 września 2005 r. (sygn. akt III SA/Lu 211/05), uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Lublinie.

W uzasadnieniu Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że wyrokiem z 22 września 2005 r. (sygn. akt III SA/Lu 211/05) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie, po rozpoznaniu sprawy ze skargi R. S. na decyzję Dyrektora Izby Celnej [...] nr [...] w przedmiocie wznowienia postępowania i określenia wysokości cła oraz podatku od towarów i usług uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Naczelnika Urzędu Celnego.

Z akt sprawy wynika, że według dokumentu SAD nr [...] dopuszczono do obrotu na polski obszar celny autobus marki Mercedes Benz, sprowadzony z Niemiec, taryfikowany do kodu PCN 8702 10 190. Fakt pochodzenia

sprowadzonego towaru został udokumentowany świadectwem przewozowym EUR.1 nr A 646767 z 7 sierpnia 2002 r., w związku z czym zastosowano obniżoną stawkę celną w wysokości 0%.

Świadectwo przewozowe EUR.1 nie zostało potwierdzone przez niemieckie władze celne, ze względu na nieodnalezienie pod podanym adresem sprzedającego wskazanego w świadectwie. W konsekwencji nie potwierdzono niemieckiego preferencyjnego pochodzenia pojazdu.

Naczelnik Urzędu Celnego, po wznowieniu postępowania, decyzją z [...] 2004 r. uchylił swoją decyzję z [...] 2002 r. w części dotyczącej stawki celnej, kwoty długu celnego, podatku akcyzowego i podatku od towarów i usług oraz wezwał do uiszczenia kwoty cła obliczonej z zastosowaniem autonomicznej stawki celnej.

.

Dyrektor Izby Celnej rozpoznając odwołanie skarżącego

stwierdził, że w sprawie nie zostało udokumentowane pochodzenie przedmiotu importu świadectwem przewozowym EUR.1 lub "deklaracją na fakturze" zgodnie z wymogami art. 16 ust. 1 Protokołu Nr 4 Układu Europejskiego.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skarżący wniósł o uchylenie decyzji ze względu na naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy: art. 13 § 1, § 3 pkt 4 Kodeksu celnego, § 1 rozporządzenia Rady Ministrów z 11 grudnia 2001 r. w sprawie ustanowienia taryfy celnej oraz ust. 3 i ust. 5 postanowień wstępnych do taryfy celnej, art. 13, art. 16 pkt 1 lit. a. art. 17. art. 31 i art. 32 Protokołu Nr 4 Układu europejskiego, naruszenie art. 121 i 122 Ordynacji podatkowej. Skarżący podniósł, że organy celne nie przeprowadziły pełnego postępowania dowodowego, zwłaszcza w zakresie potwierdzenia okoliczności podanych przez pełnomocnika skarżącego, co do miejsca pobytu osoby, od której zakupił on sprowadzony autobus. Podkreślił, że ani Naczelnik Urzędu Celnego, ani Dyrektor Izby Celnej nie wykazali, aby w przedmiotowej sprawie samochód nie pochodził z Niemiec. Wskazał, że dysponuje umową sprzedaży i oryginalnym dokumentem urzędowym wydanym przez władze niemieckie F., z którego wynika, iż zakupiony samochód był własnością W. S.

Wyrokiem z dnia 22 września 2005 r. (sygn. akt III SA/Lu 211/05) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie uchylił decyzje obu organów administracji. W uzasadnieniu podkreślił, że podważenie preferencyjnego pochodzenia pojazdu nie zostało przeprowadzone w sposób prawidłowy i budzący zaufanie, tym bardziej że w wyniku postępowania doszło do wzruszenia ostatecznej decyzji w trybie wznowienia postępowania.

Sąd stwierdził, że organ celny powziął wątpliwości co do autentyczności dokumentów, lecz pochodzenie pojazdu nie zostało skontrolowane z tego względu, że niemieckie służby celne nie zdołały zidentyfikować i ustalić miejsca zamieszkania W. S. - osoby zadeklarowanej jako sprzedawca i eksporter samochodu. Jednocześnie polskie organy celne powołują się na adnotację dokonaną przez niemieckie służby celne na dokumencie EUR.1, z którego ma wynikać (mimo braku tłumaczenia na język polski i obowiązującej w Polsce zasady wyłącznego używania języka polskiego jako języka urzędowego), iż "przeprowadzona weryfikacja wykazała, że niniejsze świadectwo nie spełnia wymogów co do autentyczności i rzetelności".

Sąd podkreślił, że zgodnie z art. 32 ust. 3 Protokołu, informacje podane w świadectwie przewozowym EUR.1 weryfikowane są przez władze celne kraju eksportu. Jednak zgodnie z art. 32 ust. 5 Protokołu Nr 4 Wyniki przekazywane są władzom wnioskującym w taki sposób, żeby umożliwiły wyraźne ustalenie, czy dokumenty są autentyczne i czy sprawdzane produkty można uznać za pochodzące ze Wspólnoty lub Polski lub z innego kraju wymienionego wart. 4 i czy spełniają inne wymogi niniejszego protokołu.

Sąd wskazał, że weryfikacji dokonuje organ wnioskujący, a więc w tym wypadku polskie służby celne. Niedopuszczalne jest uznanie się związanym przez opinię niemieckich służb celnych. Niemieckie organy celne miały dostarczyć tylko konkretnych dowodów, jednakże ocena skutków weryfikacji należała do polskich organów celnych. Sąd uznał za chybione powoływanie się przez organ na treść art. 194 Ordynacji podatkowej.

Organ pominął treść art. 194 § 3 Ordynacji podatkowej, zgodnie z którym nie jest wyłączony przeciwdowód przeciwko dokumentom. Strona wnioskowała o przeprowadzenie takiego przeciwdowodu, a z okoliczności sprawy zdaniem sądu nie wynikało, iż byłoby to działaniem na zwłokę.

Za błędne uznał również sąd stanowisko organów celnych przerzucające na skarżącego ciężar dowodu w sprawie, w której przedstawił on już formalnie wymagane dokumenty, w tym świadectwo EUR.1. Zdaniem sądu skoro organ nie potrafił zakwestionować mocy dowodu, musi go przyjąć.

Sąd stwierdził, że w świetle odpowiedzi udzielonej przez niemieckie władze celne nie ma podstaw do twierdzenia, że okoliczność negatywnej weryfikacji świadectwa została potwierdzona dokumentem urzędowym. Wykazany został jedynie fakt niezamieszkiwania sprzedawcy pod tym samym adresem co w dacie deklarowanej sprzedaży.

Sąd uznał, że organ nie dysponował w istocie żadnym dowodem pozwalającym na skuteczne wzruszenie wydanej ostatecznej decyzji w trybie wznowienia postępowania w oparciu o przesłankę z art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej.

W skardze kasacyjnej do Naczelnego Sądu Administracyjnego Dyrektor Izby Celnej wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i oddalenie skargi lub o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Lublinie oraz zasądzenie kosztów postępowania.

Wyrokowi zarzucił:

1) naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo

o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270)

w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, poprzez:

a) naruszenie prawa materialnego, a mianowicie art. 32 ust. 3 i 6 Protokołu Nr 4 Układu Europejskiego poprzez niewłaściwe zastosowanie polegające na uznaniu w trakcie wyrokowania Sądu I instancji, iż w stanie faktycznym sprawy, tj. w sytuacji podważenia przez niemieckie organy celne preferencyjnego pochodzenia towaru nie mają zastosowania powyższe przepisy, które posiadają pierwszeństwo w stosowaniu przed ustawą krajową, przez co naruszono konstytucyjną hierarchię prawa wyrażoną w art. 87 ust. 1, art. 89 ust 1 i art. 91 ust. 1 w zw. z art. 241 ust. 1 Konstytucji RP,

b) naruszenie prawa materialnego, a mianowicie art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej poprzez błędną wykładnię polegającą na nieuznaniu odmownego potwierdzenia przez organy celne kraju eksportu preferencyjnego pochodzenia towaru za okoliczność faktyczną stanowiącą podstawę do wznowienia postępowania uprzednio zakończonego ostateczną decyzją;

2) naruszenie przepisów postępowania, a mianowicie art. 145 § 1 ust. 1 lit. c p.p.s.a. w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, a mianowicie na uznaniu, że organ naruszył przepisy art. 121, 122, 128, art. 187 § 1, art. 188 i 191 Ordynacji podatkowej, podczas gdy w pierwszej kolejności powinien stosować przepisy Protokołu 4 Układu Europejskiego.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej organ stwierdził, że wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie pomija kwestię pierwszeństwa reżimu prawnego wynikającego z Protokołu 4 Układu Europejskiego. Podkreślił, że protokół ten posiada rangę ustawową wynikającą z ustawy z 4 lipca 1992 r. o wyrażeniu zgody na ratyfikowanie Układu Europejskiego ustanawiającego stowarzyszenie między Rzeczpospolitą, a Wspólnotą Europejską i jej państwami członkowskimi, sporządzonego w Brukseli 16 grudnia 1991 r. (Dz. U. nr 60 z 1992 r., poz. 302). Zdaniem wnoszącego skargę kasacyjną kwestia ta ma istotne znaczenie dla sprawy, gdyż daje odpowiedź, w oparciu o jakie przepisy powinna zostać rozpoznana przedmiotowa sprawa. Dyrektor Izby Celnej powołuje się na orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego, w którym zostało potwierdzone pierwszeństwo stosowania Protokołu 4 przed Ordynacją podatkową.

Organ podkreśla również, że treść dokumentu weryfikacyjnego w tłumaczeniu przysięgłym nie pozostawia wątpliwości i brzmi: "...Nie mogę potwierdzić, że w przypadku samochodu wymienionego na świadectwie preferencyjnym chodzi o towar pochodzący ze WE w rozumieniu umowy europejskiej. pomiędzy Wspólnotami Europejskimi a Polską". Zdaniem organu zapis powyższy jest jednoznaczny w swej treści i odpowiada wymogom opisanym dla dokumentu weryfikacyjnego zawartym wart. 2 ust. 5 Protokołu Nr 4.

Naczelny Sąd Administracyjny, rozpoznając skargę kasacyjną, zważył, że w skardze kasacyjnej strona skarżąca wskazuje na naruszenie prawa materialnego przez niewłaściwe zastosowanie przepisów art. 32 ust. 1, 3 i 6 Protokołu 4 Układu Europejskiego ustanawiającego stowarzyszenie między Rzeczypospolitą Polską, z jednej strony, a Wspólnotami Europejskimi i ich państwami członkowskimi, z drugiej strony, sporządzonego w Brukseli dnia 16 grudnia 1991 r., ratyfikowanego przez Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej dnia 20 października 1992 r. (Dz. U. z 1994 r. nr 11, poz. 38), zmienionego Porozumieniem z dnia 24 czerwca 1997 r., zwanego dalej Protokołem 4.

Przyjmując, że wskazane przepisy są normami prawa materialnego, ponieważ ich zastosowanie pozbawia stronę wszelkiej preferencji, należało ocenić moc prawną art. 32 Protokołu 4 jako źródła prawa europejskiego (międzynarodowego), które zgodnie z Konstytucją RP (art. 87 ust. 1, art. 89 ust. 1 i art. 91 ust. 2) ma pierwszeństwo względem przepisów prawa krajowego, w tym również powołanych przez sąd pierwszej instancji przepisów Kodeksu celnego i Ordynacji podatkowej.

Zagadnienie zbiegu ustawodawstwa celnego krajowego z postanowieniami wiążących Polskę umów międzynarodowych rozstrzyga przepis art. 2 § 2 Kodeksu celnego (ustawy z dnia 9 stycznia 1997 r. Kodeks celny - Dz. U. z 2001 r. nr 75, poz. 802 z późn.zm.), który stanowi, iż obowiązki i uprawnienia przewidziane w prawie celnym a związane z wprowadzeniem towarów na polski obszar celny powstają z mocy prawa, jeżeli przepisy prawne, w tym umowy międzynarodowe nie stanowią inaczej.

Zgodnie z przepisem art. 32 ust. 3 Protokołu 4 weryfikacji dowodów pochodzenia towaru (EUR.1) dokonują władze celne krajów eksportu. W tym celu mają prawo zażądać każdego dowodu, przeprowadzić kontrolę ksiąg rachunkowych eksportera oraz każdą inną kontrolę, którą uznają za właściwą.

Władze celne kraju importu nie prowadzą w tym zakresie własnego postępowania sprawdzającego.

Zagadnienie weryfikacji dowodów pochodzenia jest unormowane w art. 32 Protokołu 4 w sposób zupełny i nie zachodzi potrzeba posługiwania się dodatkowo regułami procesowymi wynikającymi z przepisów Kodeksu celnego, czy też Ordynacji podatkowej, szczególnie w zakresie oceny materiału dowodowego zebranego przez

władze celne kraju eksportu. .

Nie ulega wątpliwości, że dokonana w niniejszej sprawie weryfikacja dowodu pochodzenia przedmiotowego towaru - EUR 1 nr A 646767 z dnia 7 sierpnia 2002 r. wystawionego przez W. S. była negatywna dla importera, co wynika z wyniku weryfikacji

Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego w myśl art. 32 ust. 1 i 3 Protokołu taki wynik weryfikacji pochodzenia towaru jest wiążący dla władz kraju importu.

Organy celne kraju importera nie są uprawnione do żądania od władz celnych kraju eksportu żadnych dodatkowych dokumentów ponad wynik weryfikacji, a jeżeli wynik ten nie wystarcza, to zasadniczo odmawiają preferencji. Prawidłowo przeprowadzone przez władze kraju eksportu wyniki weryfikacji dowodów pochodzenia są wiążące dla władz celnych kraju importu i nie podlegają postępowaniu sprawdzającemu w tym sensie, że władze celne kraju importu nie mają prawa ingerować w ich treść ani prawidłowość działania władz kraju eksportu przy ich wystawianiu.

Nie można się zgodzić ze stanowiskiem WSA w Lublinie, że postępowanie dowodowe winno być prowadzone w tej sprawie w oparciu o zasady wynikające

z przepisów Ordynacji podatkowej, tj. art. 121 i następnych oraz art. 187 i 191 Ordynacji, a w szczególności że ocena zgromadzonego materiału dowodowego powinna być dokonana w oparciu o te przepisy, a dowód kwestionujący preferencyjne pochodzenie towaru należy traktować jako jeden z dowodów w sprawie na równi z innymi dowodami.

Dokument urzędowy w postaci negatywnego wyniku weryfikacji świadectwa pochodzenia towaru nie jest wbrew twierdzeniom sądu I instancji tylko dowodem na nieodnalezienie sprzedawcy, ale jest dowodem negatywnej weryfikacji świadectwa pochodzenia towaru EUR.1, które jest dla organu celnego orzekającego w tej sprawie wiążące. Nie jest prawdą, że z przepisu art. 32 Protokołu 4 wynika, że ocena wyników weryfikacji należy do organów polskich i nie są one związane w żaden sposób oceną niemieckich służb celnych nawet zawartą w formie dokumentu sygnowanego przez władze niemieckie.

Nowe okoliczności faktyczne ujawnione w wyniku przeprowadzenia weryfikacji dowodu pochodzenia towaru stanowią zgodnie z art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej podstawę wznowienia postępowania.

Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, by przy ponownym rozpoznaniu sprawy sąd pierwszej instancji, mając na uwadze pogląd zaprezentowt:tny przez Naczelny Sąd Administracyjny co do wykładni przepisu art. 32 Protokołu 4 i wiążącego charakteru wyników weryfikacji świadectwa pochodzenia towaru EUR.1, rozważył jedynie ponownie, czy zachodzą okoliczności w ramach dobrze pojętej współpracy władz celnych zainteresowanych państw i wzajemnego zaufania do ewentualnego uzupełnienia weryfikacji poprzez sprawdzenie wskazanego adresu przez stronę skarżącą, gdyż to tylko niemożliwość ustalenia adresu sprzedawcy była przyczyną negatywnej weryfikacji dowodu EUR.1.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie wskazał, co następuje:

Zgodnie z art. 185 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r. nr 153, poz. 1270 ze zm.) Naczelny Sąd Administracyjny w razie uwzględnienia skargi kasacyjnej uchyla zaskarżone orzeczenie w całości lub w części i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania sądowi, który wydał orzeczenie. Stosownie do art. 190 cyt. ustawy sąd, któremu sprawa została przekazana, jest związany wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny.

Będąc zatem związanym w myśl powołanego przepisu wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 6 grudnia 2006 r. (sygn. akt I GSK 3446/05), badając ponownie legalność decyzji Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] nr [...], Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie podzielił pogląd prawny Naczelnego Sądu Administracyjnego w kwestii prawidłowości zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie orzekającym w niniejszej sprawie stanął na stanowisku, iż w świetle art. 16 ust. 1, art. 31 i art. 32 Protokołu nr 4 Układu Europejskiego (Załącznik do Dz. U. z 1997 r. nr 104, poz. 662) wynik przeprowadzonej w sposób prawidłowy weryfikacji świadectwa pochodzenia towaru EUR.1 jest wiążący dla organów celnych kraju importu, w związku z czym uzasadniona jest odmowa preferencji celnych w odniesieniu do przedmiotowego pojazdu i zastosowanie do niego stawki celnej autonomicznej.

W niniejszej sprawie z uwagi na fakt, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa materialnego i przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, skarga R. S. jako niezasadna podlega oddaleniu.

Zaskarżona decyzja Dyrektora Izby Celnej wydana została w dniu [...] marca 2005 r. Utrzymano nią w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celnego z dnia [...] grudnia 2004 r. Zgłoszenia celnego o objęcie towaru procedurą dopuszczenia do obrotu skarżący R. S. dokonał w dniu [...] sierpnia 2002 r.

W świetle dokonania zgłoszenia celnego przed dniem uzyskania przez Rzeczpospolitą Polską członkostwa w Unii Europejskiej ocenić należy jako prawidłowe zastosowanie przez organy celne do weryfikacji dokonanego przez R. S. zgłoszenia celnego - przepisów Kodeksu celnego oraz Protokołu nr 4 Układu Europejskiego.

Podkreślić w tym miejscu należy, że mimo iż co do zasady od dnia przystąpienia Polski do Unii Europejskiej traktaty założycielskie (Traktat ustanawiający Wspólnotę Europejską, Traktat o utworzeniu Europejskiej Wspólnoty Energii Atomowej, Traktat o Unii Europejskiej i ich modyfikacje) oraz opierające się na tych traktatach akty prawne są dla Rzeczpospolitej Polskiej prawem obowiązującym, to w art. 2 Aktu Przystąpienia (Dz. U. UE L z 2003 r. Nr 236 z 23 września 2003 r.) zastrzeżono, iż prawo pierwotne obowiązuje nowe Państwa Członkowskie, jednakże obowiązuje zgodnie z przepisami Aktu przystąpienia, który mieści szereg przepisów intertemporalnych dotyczących między innymi prawa celnego (por. Dokument informacyjny Komisji Europejskiej nr TAXUD/763/2003 z dnia 10 grudnia 2003 r.).

Przepisy przejściowe dotyczące stosowania przepisów prawa celnego zawiera Załącznik IV nr 5 do Aktu Przystąpienia. I tak w tytule "Unia celna" ustępie 13 stwierdzono, że "odzyskiwanie należności jest przeprowadzane na warunkach określonych w ustawodawstwie wspólnotowym. Jednakże w przypadku gdy dług celny powstał przed dniem przystąpienia, odzyskiwanie należności zostanie przeprowadzone zgodnie z warunkami obowiązującymi w nowym Państwie członkowskim, przez to Państwo na jego rzecz." Oznacza to, że w sytuacji gdy dług celny powstał (tj. zgłoszenie celne przyjęto) przed dniem 1 maja 2004 r., do postępowania celnego dotyczącego owego zgłoszenia celnego związanego między innymi z ponownym naliczeniem cła, w tym do czynności weryfikacyjnych dokumentów o preferencyjnym pochodzeniu towaru, zastosowanie będą miały przepisy państwa członkowskiego, które postępowanie prowadzi, tj. w przypadku Polski przepisy obowiązujące przed dniem 1 maja 2004 r.

W tytule Unia celna Załącznika IV nr'5 do Aktu Przystąpienia umieszczono również przepisy przejściowe dotyczące dowodów pochodzenia wystawionych przed dniem przystąpienia Polski do Unii Europejskiej. Zgodnie z ust. 6 w przypadku gdy dowód pochodzenia i/lub dokumenty przewozowe zostały wystawione przed dniem przystąpienia i gdy wymagane jest dokonanie formalności celnych w odniesieniu do handlu towarami pomiędzy nowymi Państwami Członkowskimi a obecnymi Państwami Członkowskimi lub też pomiędzy samymi nowymi Państwami Członkowskimi, mają zastosowanie postanowienia Protokołów do właściwych Układów, dotyczących definicji pojęcia "produkty pochodzące" oraz metod współpracy administracyjnej. Przy tym zgodnie z ust. 5 Załącznika IV nr 5 do Aktu Przystąpienia wnioski o późniejszą weryfikację dowodu pochodzenia wystawionego na podstawie preferencyjnych umów są przyjmowane przez właściwe organy celne obecnych Państw Członkowskich i nowych Państw Członkowskich przez okres trzech lat od daty wydania przedmiotowego dowodu pochodzenia i mogą być dokonywane przez te organy przez okres trzech lat począwszy od daty zaakceptowania dowodu pochodzenia dołączonego do zgłoszenia do swobodnego obrotu (por. również Michael Lux, Reguły przejściowe w związku z przystąpieniem Polski i 9 innych krajów do UE w zakresie prawa celnego, rolnego i podatkowego (część pierwsza) [w:] Monitor prawa celnego 2004, nr 2, s. 54).

W dniu [...] sierpnia 2002 r. przy obejmowaniu procedurą dopuszczenia do obrotu przedmiotowego pojazdu autobus używany Mercedes Benz, zastosowano do obliczenia kwoty cła obniżoną stawkę celną w wysokości 0%. Preferencyjne unijne pochodzenie towaru zostało przez importera R. S. udokumentowane świadectwem przewozowym EUR.1.

Przed dniem przystąpienia Polski do Unii Europejskiej towary pochodzące ze Wspólnoty Europejskiej, transportowane bezpośrednio między Wspólnotą i Polską lub przez terytoria krajów wymienionych wart. 4 Protokołu nr 4 poddane były preferencyjnemu traktowaniu, tj. stosowaniu do nich obniżonych stawek celnych 0% (art. 13 § 1 i § 3 Kodeksu celnego, ust. 5 pkt 1 części A Postanowień wstępnych do Taryfy celnej ustanowionej rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 11 grudnia 2001 r. w sprawie ustanowienia Taryfy celnej, Dz. U. nr 146, poz. 1639 ze zm., w związku z art. 13 ust. 1 Protokołu nr 4 Układu Europejskiego), przy czym jeżeli na towary pochodzące z państw, o których mowa w ust. 5 (między innymi państw Unii Europejskiej), nie została określona obniżona stawka celna lub nie zostało udokumentowane pochodzenie towarów zgodnie z wymogami określonymi w umowach, o których mowa w tym przepisie (zatem między innymi w Układzie Europejskim), stosowano stawkę celną autonomiczną (ust: 5 pkt 1 części A postanowień wstępnych załącznika do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 11 grudnia 2001 r. w sprawie ustanowienia Taryfy celnej).

Zgodnie z art. 16 ust. 1 Protokołu nr 4 Układu Europejskiego warunkiem skorzystania przez importerów przy imporcie produktów pochodzących ze Wspólnoty

z preferencyjnego traktowania było przedłożenie: ·

1) świadectwa przewozowego EUR.1 lub

2) deklaracji złożonej przez eksportera na fakturze.

Skarżący R. S. przedłożył świadectwo przewozowe EUR.1.

Naczelnik Urzędu Celnego decyzją nr [...] z dnia [...] 2002 r. dopuścił do obrotu na polskim obszarze celnym przedmiotowy pojazd.

Z uwagi na wątpliwości co do autentyczności świadectwa przewozowego EUR.1, w oparciu o postanowienia art. 31-32 Protokołu nr 4 Układu Europejskiego dotyczące współpracy administracyjnej władz celnych poszczególnych państw organ celny wystąpił do organów celnych kraju eksportu o dodatkową weryfikację dowodów pochodzenia przedmiotowego pojazdu.

Organy celne Niemiec, z których importowano towar, w odpowiedzi na wystąpienie polskiego organu celnego nadesłały pismo z dnia [...] stycznia 2004 r., w którym podniosły, że nie można dokonać kontroli świadectwa preferencyjnego, ponieważ wymieniony jako sprzedający W. S. nie mógł być odnaleziony ani pod podanym adresem ani pod żadnym innym oraz że nie można potwierdzić, że w przypadku samochodu wymienionego na świadectwie preferencyjnym chodzi o towar pochodzący z WE w rozumieniu umowy europejskiej pomiędzy Wspólnotami Europejskimi a Polską.

Z przepisu art. 32 ust. 3 Protokołu nr 4, zgodnie z którym weryfikacji dokonują władze celne kraju eksportu, wynika, że weryfikacji "deklaracji na fakturze" i świadectwa przewozowego EUR.1 mogły dokonać tylko władze celne Niemiec. Władze celne Rzeczypospolitej Polskiej mogły jedynie przyjąć wyniki weryfikacji dokonanych przez władze celne kraju eksportu oraz ocenić owe wyniki, czy organy celne państwa eksportu wypowiedziały się wyraźnie w kwestii autentyczności weryfikowanych dokumentów oraz pochodzenia przedmiotowych produktów. W przypadku uznania, że odpowiedź organów celnych państwa eksportu jest jednoznaczna i pozwala ustalić, czy dokumenty są autentyczne i czy sprawdzane produkty można uznać za pochodzące ze Wspólnoty lub Polski lub z innego kraju wymienionego w artykule 4 i czy spełniają inne wymogi Protokołu, organy celne Rzeczypospolitej Polskiej zobowiązane są wziąć pod uwagę wyniki weryfikacji w ustalaniu, czy przedmiotowy towar może być objęty obniżoną stawką celną. Zatem wynik weryfikacji pochodzenia towarów jest wiążący dla władz kraju importu. Tak też było w przedmiotowej sprawie.

Dodać w tym miejscu należy, że Układ Europejski określił zasady rozstrzygania sporów powstałych na tle interpretacji jego postanowień. Zgodnie z art. 105 Układu Europejskiego każda ze Stron Układu miała prawo przedstawić Radzie Stowarzyszenia spór wynikający ze stosowania lub interpretacji Układu, zaś Rada Stowarzyszenia może rozstrzygnąć spór przez podjęcie decyzji (art. 105 ust. 1 i 2).

Jednakże mimo braku formalnego wypowiedzenia Układu Europejskiego

umowę tę należy uznać za wygasłą, zgodnie z postanowieniami art. 59 ust. 1 pkt b Konwencji Wiedeńskiej o Prawie Traktatów sporządzonej w Wiedniu 23 maja 1969 r. (Dz. U. z 1990 r. nr 74, poz. 439). Wejście w życie Traktatu Akcesyjnego podpisanego w dniu 16 kwietnia 2003 r. (Dz. U. z dnia 30 kwietnia 2004 r. nr 90, poz. 864 ze zm.) powoduje, iż należy uznać go za traktat, o którym mowa wart. 59 Konwencji Wiedeńskiej, powodujący wygaśnięcie postanowień Układu Europejskiego z dniem 1 maja 2004 r. Od daty tej nie funkcjonuje zatem Rada Stowarzyszenia, a kwestionowanie wyników weryfikacji organów celnych kraju eksportu przez władze kraju importu nie może prowadzić do reaktywowania Rady Stowarzyszenia i do wydawania przez nią wiążących decyzji przewidzianych w art. 105 ust. 2 (rozstrzygnięcie sporu w drodze decyzji) po dniu 1 maja 2004 r. Brak jest przepisów szczególnych określających organ, który przejął po dniu akcesji kompetencje wspomnianej rady w odniesieniu do sporów powstałych przed dniem 1 maja 2004 r. pomiędzy Polską a Wspólnotą Europejską, w stosunku do których postępowanie nie zostało wszczęte przed tą datą. Wobec powyższego po dniu 1 maja 2004 r. nie ma możliwości wydania decyzji przez Radę Stowarzyszenia, powołaną na mocy Układu Europejskiego (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 30 maja 2005 r., sygn. akt III SAlWa 492/05, publ. LEX nr 166679.).

Podkreślić w tym miejscu również należy, że w świetle powołanego na wstępie ust. 5 Załącznika IV nr 5 do Aktu Przystąpienia wnioski o późniejszą weryfikację dowodu pochodzenia wystawionego na podstawie preferencyjnych umów są przyjmowane przez właściwe organy celne obecnych Państw Członkowskich i nowych Państw Członkowskich przez okres trzech lat od daty wydania przedmiotowego dowodu pochodzenia i mogą być dokonywane przez te organy przez okres trzech lat począwszy od daty zaakceptowania dowodu pochodzenia dołączonego do zgłoszenia do swobodnego obrotu, co w obliczu daty wystawienia przedmiotowego świadectwa przewozowego - 7 sierpnia 2002 r. - czyni weryfikację po dniu 7 sierpnia 2005 r. niedopuszczalną.

Zatem skoro w odniesieniu do świadectwa przewozowego EUR.1 organy celne Niemiec .podały, że nie mogą potwierdzić wspólnotowego pochodzenia pojazdu, uznać należy, że w świetle art. 16 ust. 1 Protokołu nr 4 Układu Europejskiego przedmiotowy pojazd nie podlega preferencyjnemu traktowaniu w imporcie do Polski, toteż nie zachodzą przesłanki zastosowania do przedmiotowego pojazdu obniżonej stawki celnej.

Powyższe nowe okoliczności faktyczne ujawnione w wyniku przeprowadzenia weryfikacji dowodu pochodzenia towaru stanowiły zgodnie z art. 240 § 1 pkt 5 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005 nr 8, poz. 60) podstawę wznowienia postępowania, a następnie uchylenia w części decyzji dotychczasowej i w tym zakresie orzeczenia co do istoty sprawy (art. 245 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej).

Należności celne przywozowe są wymagalne według wartości celnej towaru w dniu przyjęcia zgłoszenia celnego (art. 85 § 1 Kodeksu celnego). Do wymierzenia cła w przedmiotowej sprawie zastosowano stawkę celną autonomiczną podaną w załączniku do rozporządzenia w sprawie ustanowienia Taryfy celnej w odniesieniu do określonego kodem PCN 8702 10 190 pojazdu samochodowego do przewozu dziesięciu lub więcej osób razem z kierowcą, wyposażonego w silnik tłokowy wewnętrzny spalania o zapłonie samoczynnym (wysokoprężne i średnioprężne), o pojemności skokowej przekraczającej 2500 cm3, używanego - tj. stawkę 35% za sztukę.

Poddając ocenie kwestię określenia w odniesieniu do przedmiotowego towaru podatku od towarów i usług, podnieść należy, że organy prawidłowo określiły podatek od towarów i usług w odniesieniu do importowanego pojazdu, jednakże błędnie zastosowały przepisy proceduralne zawarte w ustawie z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz podatku akcyzowym (Dz. U. nr 11, poz. 50 ze zm.), bowiem obie decyzje wydane zostały pod rządami nowych przepisów (ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług, która weszła w życie w dniu 20 kwietnia 2004 r.; Dz. U. nr 54, poz. 535). Nowa ustawa nie zawiera przepisów intertemporalnych nakazujących w przypadku obejmowania towarów procedurą celną dopuszczenia do obrotu stosowanie do określania prawidłowej kwoty podatku od towaru i usług w razie stwierdzenia nieprawidłowości pod tym względem w zgłoszeniu celnym przepisów obowiązujących w chwili wszczęcia postępowania weryfikacyjnego. Dlatego zgodnie z kolizyjną dyrektywą systemową "późniejsza norma prawna rozwiązuje wcześniejszą normę prawną" zastosowanie do czynności w postępowaniu podatkowo-celnym, dotyczących określenia kwot podatków, miały przepisy proceduralne ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług. Jednakże uchybienie powołania w podstawie prawnej przepisów prawnych identycznie brzmiących z tymi, które należało podać, nie jest naruszeniem prawa mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy w rozumieniu art. 145 § 1 ust. 1 pkt 1 lit. c ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, i skutkującym uchyleniem decyzji.

Jednocześnie sąd nie dopatruje się innych podstaw do postawienia organom administracyjnym zarzutu uchybień proceduralnych, ponad te, które były już przedmiotem badania Naczelnego Sądu Administracyjnego.

Skoro zatem zarzuty skargi są bezzasadne, a zaskarżona decyzja prawa nie narusza, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – należało orzec jak w sentencji.