Wyrok WSA w Kielcach, sygn. akt II SA/Ke 600/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach
Data orzeczenia: 2021-10-05 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6138 Utrzymanie czystości i porządku na terenie gminy
6391 Skargi na uchwały rady gminy w przedmiocie ... (art. 100 i 101a ustawy o samorządzie gminnym)
Hasła tematyczne: Czystość i porządek
Prawo miejscowe
Skarżony organ: Rada Gminy
Treść wyniku: Stwierdzono nieważność uchwały w części
Powołane przepisy: article: art. 4 ust. 1-2
journal: Dz.U. 2019 poz 2010
law: Ustawa z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach - t.j.
article: art. 11a ust. 1 i 5
journal: Dz.U. 2019 poz 122
law: Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o ochronie zwierząt - tekst jedn.
article: art. 22 ust. 1 pkt 3
journal: Dz.U. 2016 poz 1866
law: Ustawa z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi - tekst jedn.
article: art. 147 par. 1
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Renata Detka, Sędziowie Sędzia WSA Jacek Kuza, Sędzia WSA Beata Ziomek (spr.), Protokolant Starszy sekretarz sądowy Joanna Nowak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 października 2021 r. sprawy ze skargi Prokuratora Rejonowego Kielce - Zachód w Kielcach na uchwałę Rada Gminy Miedziana Góra z dnia 19 marca 2020 r. nr XVIII/138/20 w przedmiocie regulaminu utrzymania czystości i porządku na terenie gminy stwierdza nieważność zaskarżonej uchwały w części dotyczącej: § 3 ust. 1 i ust. 2 pkt 2, § 4 ust. 2, § 7 ust. 2 zdanie pierwsze, § 10 ust. 1 pkt 2 i pkt 3, § 12 ust. 1 i ust. 2, § 14 ust. 1 i ust. 2.


UZASADNIENIE

II SA/Ke 600/21

Uzasadnienie

Uchwałą z dnia 19 marca 2020 r., nr XVIII/138/20, w sprawie regulaminu utrzymania czystości i porządku na terenie gminy Miedziana Góra, Rada Gminy Miedziana Góra, powołując w podstawie prawnej art. 7 ust. 1 pkt 3, art. 18 ust. 2 pkt 15, art. 40 ust. 1 oraz art. 41 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz.U. z 2019 r., poz. 506 ze zm.) oraz art. 4 ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (Dz.U. z 2019 r., poz. 2010 ze zm.), uchwaliła przedmiotowy Regulamin.

Skargę na powyższą uchwałę, w części obejmującej § 3 ust. 1 i 2 pkt 2, § 4 ust. 2, § 7 ust. 2 zd. pierwsze, § 10 ust. 1 pkt 2 i 3, § 12 ust. 1 i 2 oraz § 14 ust. 1 i 2 Regulaminu, wniósł do tut. Sądu Prokurator Rejonowy Kielce-Zachód w Kielcach, zarzucając istotne naruszenie prawa materialnego, tj. art. 4 ust. 1 i 2 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach ("ucpg"), poprzez zamieszczenie w ww. postanowieniach Regulaminu przepisów wykraczających poza upoważnienie ustawowe.

Na tej podstawie skarżący Prokurator wniósł o stwierdzenie nieważności zaskarżonej uchwały we wskazanej części.

W uzasadnieniu Prokurator, przywołując stosowne orzecznictwo sądów administracyjnych, wskazał, że przepis art. 4 ucpg nie daje radzie gminy prawa do regulowania zagadnień innych niż wymienione w tym przepisie, ani podejmowania regulacji w inny sposób niż wskazany przez ustawodawcę. Jeśli chodzi o § 3 ust. 1 Regulaminu, to zdaniem Prokuratora Rada Gminy powtórzyła tu i w sposób nieuprawniony zmodyfikowała treść art. 5 ust. 1 pkt 4 ucpg, poprzez nałożenie na właścicieli nieruchomości obowiązku uprzątnięcia błota, śniegu, lodu i innych zanieczyszczeń z części nieruchomości udostępnionych do użytku publicznego oraz z chodników przylegających bezpośrednio do nieruchomości, rozszerzając ustawowy obowiązek przez wskazanie, że ma to nastąpić "niezwłocznie" po opadach i wprowadzając zbyt ocenne sformułowanie "w razie potrzeby", przy pominięciu zapisu, że właściciel nieruchomości nie jest zobowiązany do uprzątnięcia chodnika, na którym dopuszczony jest płatny postój lub parkowanie pojazdów samochodowych. W odniesieniu do § 3 ust. 2 pkt 2 Regulaminu skarżący wskazał, że art. 4 ust. 2 pkt 1 lit. c ucpg nie daje uprawnienia do nałożenia na właścicieli nieruchomości obowiązku podejmowania dodatkowych działań usuwających lub ograniczających śliskość.

W § 4 ust. 2 Regulaminu zdaniem Prokuratora Rada Gminy dopuściła się bez podstawy prawnej ingerencji w prawo właściciela samochodu do władania rzeczą, poprzez ograniczenie wykonywania napraw poza warsztatami tylko do napraw związanych z bieżącą eksploatacją pojazdów, tym bardziej że pojęcie to jest niedookreślone. Przekroczeniem delegacji ustawowej jest również wprowadzenie w § 7 ust. 2 zd. pierwsze Regulaminu regulacji, że pojemniki i worki powinny w dniu odbioru zostać wystawione na granicy nieruchomości lub bezpośrednio przy ogrodzeniu z wyjątkiem chodników lub innych miejsc przeznaczonych do ruchu pojazdów oraz pieszych, na równej w miarę możliwości, utwardzonej powierzchni, w sytuacji gdy delegacja z art. 4 ust. 2 pkt 2 ucpg dotyczy rozmieszczenia pojemników na nieruchomości, a obowiązek ich wystawiania poza ten teren powinien wynikać z umowy o wywóz odpadów.

Prokurator uznał za wysoce ocenne i nieprecyzyjne sformułowanie w § 10 ust. 1 pkt 2 Regulaminu obowiązku utrzymywania zwierząt domowych w sposób niestwarzający uciążliwości (hałas, odory) dla osób znajdujących się w sąsiednich lokalach lub nieruchomości. Dodatkowo wskazał, że kwestionowany zapis wkracza w materię regulowaną przepisami Kodeksu cywilnego w zakresie prawa sąsiedzkiego. Jeśli chodzi o § 10 ust. 1 pkt 3 Regulaminu, nakładający na właścicieli utrzymujących zwierzęta domowe obowiązek wykonywania szczepień ochronnych, autor skargi wskazał, że kwestie te reguluje ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o ochronie zdrowia zwierząt oraz zwalczaniu chorób zakaźnych zwierząt.

W odniesieniu do § 12 ust. 1 i 2 Regulaminu, obciążających właścicieli sprawujących nienależytą opiekę nad zwierzętami gospodarskimi, które uciekły kosztami schwytania, transportu do schroniska, utrzymania i ewentualnego leczenia zwierząt, a w razie padnięcia zwierzęcia obowiązkiem przekazania zwłok uprawnionemu podmiotowi, Prokurator stwierdził, że art. 4 ust. 2 pkt 7 ucpg przyznaje gminom kompetencje jedynie w zakresie określenia wymagań dotyczących obowiązków osób utrzymujących zwierzęta domowe. Materia postępowania z padłymi zwierzętami uregulowana jest zaś w ustawie o ochronie zdrowia zwierząt (...). Jednocześnie ustawodawca nie upoważnił rady gminy do nałożenia na właścicieli zwierząt domowych obowiązku uiszczania opłat za ich schwytanie i dostarczenie do schroniska. Kwestie związane z bezdomnością zwierząt reguluje ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o ochronie zwierząt.

Dalej autor skargi zakwestionował § 14 ust. 1 i 2 Regulaminu, uznając, że Rada Gminy przekroczyła upoważnienie zawarte w art. 4 ust. 2 pkt 8 ucpg poprzez określenie częstotliwości przeprowadzania deratyzacji każdorazowo w przypadku wystąpienia gryzoni oraz wskazanie za pomocą jakich preparatów należy jej dokonywać i jakie podmioty powinny ją realizować. Kwestie dotyczące zwalczania gryzoni uregulowane są bowiem w ustawie z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi.

W odpowiedzi na skargę Przewodniczący Rady Gminy Miedziana Góra stwierdził, że skarga zasługuje na uwzględnienie i wniósł o odstąpienie od obciążania organu kosztami postępowania. Wyjaśnił, że Rada Gminy Miedziana Góra podejmie uchwałę w sprawie zmiany Regulaminu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga jest zasadna.

Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 5 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.), zwanej dalej "Ppsa", kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego. Kontrola, o której mowa w art. 3 § 1 Ppsa sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych, Dz.U. z 2019 poz. 2167). Zgodnie z art. 147 § 1 Ppsa sąd uwzględniając skargę na uchwałę lub akt, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 5 i 6, stwierdza nieważność tej uchwały lub aktu w całości lub w części albo stwierdza, że zostały wydane z naruszeniem prawa, jeżeli przepis szczególny wyłącza stwierdzenie ich nieważności.

Na wstępie, odnosząc się do stanowiska organu, że zaskarżona uchwała będzie zmieniona należy wyjaśnić, że od momentu, gdy uchwała ta weszła do obrotu prawnego, do chwili kiedy przestanie obowiązywać, jej poszczególne regulacje funkcjonowały w obrocie prawnym i wywoływały określone skutki prawne. Istotą sądowej kontroli sprawowanej przez sądy administracyjne jest ocena legalności zaskarżonych aktów i czynności według stanu prawnego i faktycznego sprawy z daty ich podjęcia (por. postanowienie NSA z dnia 2 lutego 2010 r., sygn. I OSK 97/10). Stwierdzenie nieważności uchwały wywołuje skutki od chwili jej podjęcia (ex tunc) i wówczas taką uchwałę (bądź jej część) należy traktować tak jakby nigdy nie została podjęta, natomiast zmiana uchwały, bądź jej uchylenie wywołuje skutki ex nunc, czyli dopiero od wprowadzenia tej zmiany.

Przechodząc do merytorycznej oceny zaskarżonej uchwały wskazać należy, że stosownie do art. 91 ust. 1 i 4 usg przesłanką stwierdzenia nieważności uchwały organu gminy jest istotna sprzeczność uchwały z prawem. W orzecznictwie podkreśla się, że opierając się na konstrukcji wad powodujących nieważność oraz wzruszalność decyzji administracyjnych, można wskazać rodzaje naruszeń przepisów, które trzeba zaliczyć do istotnych, skutkujących nieważnością uchwały organu gminy. Do nich należy naruszenie: przepisów wyznaczających kompetencję do podejmowania uchwał, podstawy prawnej podejmowania uchwał, przepisów prawa ustrojowego, przepisów prawa materialnego - przez wadliwą ich wykładnię - oraz przepisów regulujących procedurę podejmowania uchwał (por. wyrok NSA z dnia 11 lutego 1998r., II SA/Wr 1459/97, wyrok WSA w Warszawie z dnia 26 września 2005 r., IV SA/Wa 821/05).

Rada gminy obowiązana jest przestrzegać zakresu upoważnienia ustawowego udzielonego jej przez ustawę w zakresie tworzenia aktów prawa miejscowego, a w ramach udzielonej jej delegacji w tych działaniach nie może wkraczać w materię uregulowaną ustawą. Uchwała rady gminy musi bowiem respektować unormowania zawarte w aktach wyższego rzędu, a prawo miejscowe może być stanowione w granicach upoważnień zawartych w ustawie (art. 87 ust. 2 i art. 94 Konstytucji RP).

W orzecznictwie sądów administracyjnych zgodnie podkreśla się, że uchwała rady gminy nie może regulować jeszcze raz tego, co zostało już wcześniej przez ustawodawcę unormowane i stanowiło przepis powszechnie obowiązujący. W sytuacji, gdy w jednym akcie następuje pomieszanie materii ustawowej i tej, którą winien normować regulamin w granicach ustanowionego upoważnienia ustawowego, dochodzi do obniżenia rangi przepisów ustawowych do rangi przepisów prawa miejscowego. Ponadto porządek prawny narusza modyfikowanie przepisu ustawowego przez akt wykonawczy niższego rzędu - co dopuszczalne jest tylko w granicach wyraźnie przewidzianego upoważnienia (por. m.in. wyrok WSA w Kielcach z dnia 13 listopada 2019 r., sygn. akt II SA/Ke 770/19; wyrok NSA z dnia 5 kwietnia 2013 r., sygn. II GSK 2114/11). Powyższy wniosek wynika zarówno z istoty upoważnienia ustawowego, jak i z prawa adresatów norm prawnych do dobrej legislacji.

Zaskarżona uchwała została podjęta w wykonaniu delegacji ustawowej określonej w art. 4 ustawy z dnia z 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach. Zgodnie z art. 4 ust. 1 tej ustawy rada gminy, po zasięgnięciu opinii państwowego powiatowego inspektora sanitarnego, uchwala regulamin utrzymania czystości i porządku na terenie gminy, zwany dalej "regulaminem"; regulamin jest aktem prawa miejscowego. Regulamin określa szczegółowe zasady utrzymania czystości i porządku na terenie gminy dotyczące (ust. 2):

1) wymagań w zakresie:

a) selektywnego zbierania i odbierania odpadów komunalnych obejmującego co najmniej: papier, metale, tworzywa sztuczne, szkło, odpady opakowaniowe wielomateriałowe oraz bioodpady,

b) selektywnego zbierania odpadów komunalnych prowadzonego przez punkty selektywnego zbierania odpadów komunalnych w sposób umożliwiający łatwy dostęp dla wszystkich mieszkańców gminy, które zapewniają przyjmowanie co najmniej odpadów komunalnych: wymienionych w lit. a, odpadów niebezpiecznych, przeterminowanych leków i chemikaliów, odpadów niekwalifikujących się do odpadów medycznych powstałych w gospodarstwie domowym w wyniku przyjmowania produktów leczniczych w formie iniekcji i prowadzenia monitoringu poziomu substancji we krwi, w szczególności igieł i strzykawek, zużytych baterii i akumulatorów, zużytego sprzętu elektrycznego i elektronicznego, mebli i innych odpadów wielkogabarytowych, zużytych opon, odpadów budowlanych i rozbiórkowych oraz odpadów tekstyliów i odzieży,

c) uprzątania błota, śniegu, lodu i innych zanieczyszczeń z części nieruchomości służących do użytku publicznego,

d) mycia i naprawy pojazdów samochodowych poza myjniami i warsztatami naprawczymi;

2) rodzaju i minimalnej pojemności pojemników lub worków, przeznaczonych do zbierania odpadów komunalnych na terenie nieruchomości, w tym na terenach przeznaczonych do użytku publicznego oraz na drogach publicznych, warunków rozmieszczania tych pojemników i worków oraz utrzymania pojemników w odpowiednim stanie sanitarnym, porządkowym i technicznym, przy uwzględnieniu:

a) średniej ilości odpadów komunalnych wytwarzanych w gospodarstwach domowych bądź w innych źródłach,

b) liczby osób korzystających z tych pojemników lub worków;

2a) utrzymania w odpowiednim stanie sanitarnym i porządkowym miejsc gromadzenia odpadów;

3) częstotliwości i sposobu pozbywania się odpadów komunalnych i nieczystości ciekłych z terenu nieruchomości oraz z terenów przeznaczonych do użytku publicznego;

4) (uchylony);

5) innych wymagań wynikających z wojewódzkiego planu gospodarki odpadami;

6) obowiązków osób utrzymujących zwierzęta domowe, mających na celu ochronę przed zagrożeniem lub uciążliwością dla ludzi oraz przed zanieczyszczeniem terenów przeznaczonych do wspólnego użytku;

7) wymagań utrzymywania zwierząt gospodarskich na terenach wyłączonych z produkcji rolniczej, w tym także zakazu ich utrzymywania na określonych obszarach lub w poszczególnych nieruchomościach;

8) wyznaczania obszarów podlegających obowiązkowej deratyzacji i terminów jej przeprowadzania.

Sąd uznał skargę za zasadną w zakresie kwestionowanym przez skarżącego Prokuratora, tj. w zakresie § 3 ust. 1 i ust. 2 pkt 2, § 4 ust. 2, § 7 ust. 2 zdanie pierwsze, § 10 ust. 1 pkt 2 i 3, § 12 ust. 1 i 2 oraz § 14 ust. 1 i 2 uchwały.

W § 3 ust. 1 zaskarżonej uchwały właściciele nieruchomości służących do użytku publicznego zostali zobowiązani niezwłocznie po każdorazowym wystąpieniu zjawiska atmosferycznego do ich oczyszczania ze śniegu, lodu i błota, natomiast z innych zanieczyszczeń w miarę potrzeb. Dodatkowo w § 3 ust. 2 pkt 2 zostali zobowiązani do podjęcia działań mających na celu likwidację śliskości. Należy zgodzić się z Prokuratorem, że delegacja z art. 4 ust. 2 pkt 1 lit. c ucpg nie upoważnia rady gminy do określania częstotliwości uprzątania tych zanieczyszczeń. Wskazania, że ma to następować niezwłocznie po wystąpieniu zjawiska atmosferycznego stanowi rozszerzenie ustawowego obowiązku, natomiast pojęcie "w miarę potrzeb" jest zbyt ocenne i niewymierne ustawowo (por. wyrok NSA z dnia 27 czerwca 2017 r., sygn. II OSK 2866/15). Za rozszerzenie obowiązków właścicieli nieruchomości uznać należy również zapis o obowiązku likwidowania śliskości. Przepis art. 4 ust. 2 pkt 1 lit. c ucpg upoważnił radę gminy do określenia wymagań w zakresie utrzymania porządku i czystości na terenie nieruchomości obejmujących uprzątanie błota, śniegu, lodu i innych zanieczyszczeń z części nieruchomości służących do użytku publicznego. Brak jest natomiast upoważnienia ustawowego do nałożenia na właścicieli nieruchomości obowiązku "likwidacji śliskości". Z uwagi na powyższe, konieczne więc było stwierdzenie nieważności § 3 ust. 1 i 2 pkt 2 zaskarżonej uchwały.

W porządku prawnym nie mógł się ostać również § 4 ust. 2 uchwały, określający, że naprawa pojazdów samochodowych na terenie nieruchomości poza warsztatami naprawczymi jest dozwolona, gdy wykonywanie napraw związane jest z bieżącą eksploatacją pojazdu i pod warunkiem, że nie powoduje zanieczyszczeń otoczenia smarami, olejami i innymi substancjami ropopochodnymi oraz nie stwarza innych zagrożeń dla środowiska. Zacytowane normowanie wykracza poza delegację ustawową zawartą w art. 4 ust. 2 pkt 1 lit. d ucpg. Przepis ten zezwala bowiem radzie gminy na określenie wymagań, które muszą zostać spełnione w przypadku mycia i naprawy pojazdów samochodowych poza myjniami i warsztatami naprawczymi. Wymagania te mogą dotyczyć wyłącznie utrzymania czystości i porządku. Przepis ten nie daje tym samym podstawy do ingerowania przez lokalnego prawodawcę w prawo posiadacza pojazdu samochodowego do władania rzeczą, tak jak to ma miejsce w rozpatrywanym przypadku, gdzie ograniczono to prawo do dokonywania poza warsztatami naprawczymi "napraw związanych z bieżącą eksploatacją pojazdu", które to pojęcie dodatkowo jest niedookreślone, a więc nie może mieć charakteru normatywnego. Lokalny prawodawca powinien mieć na uwadze, że treść nakazów czy zakazów obciążających właścicieli lub osoby, którym przysługuje inne prawo do rzeczy, powinna być logiczna, obiektywnie wykonalna, w zakresie niezbędnym do zapewnienia utrzymania porządku w gminie, przez to jak najmniej ingerująca w wykonywanie prawa rzeczowego, które podlega szczególnej ochronie prawnej w Kodeksie cywilnym.

Na uwzględnienie zasługuje również zarzut skargi dotyczący § 7 ust. 2 zd. pierwsze uchwały. Prawodawca gminny postanowił tu, że w dniu odbioru odpadów komunalnych, pojemniki i worki powinny być wystawione na granicy nieruchomości lub bezpośrednio przy ogrodzeniu przed posesją, z wyjątkiem chodników lub innych miejsc przeznaczonych do ruchu pojazdów samochodowych oraz pieszych, na równej, w miarę możliwości, utwardzonej powierzchni, zabezpieczonej przed zbieraniem się wody i błota. Tymczasem, zawarta w art. 4 ust. 2 pkt 2 ucpg delegacja dotyczy samego rozmieszczenia pojemników na nieruchomości, a nie ich wystawiania przed posesję. Obowiązek wystawiania pojemników poza teren nieruchomości powinien wynikać z umowy dotyczącej wywozu odpadów komunalnych. Treść § 7 ust. 2 zd. pierwsze uchwały stanowi zatem nieprawidłowe zrealizowanie delegacji ustawowej. Obowiązek wystawiania pojemników i worków na granicy nieruchomości lub bezpośrednio przy ogrodzeniu przed posesją wykracza poza zakres upoważnienia ustawowego.

Zasadny jest również zarzut dotyczący § 10 ust. 1 pkt 2 uchwały, w którym określono, że osoby utrzymujące zwierzęta domowe są zobowiązane do utrzymywania tych zwierząt w sposób nie stwarzający uciążliwości (hałas lub odory) dla osób znajdujących się w sąsiednich lokalach lub nieruchomościach. Delegacja zawarta w art. 4 ust. 2 pkt 6 ucpg upoważnia radę gminy do określenia obowiązków osób utrzymujących zwierzęta domowe, mających na celu ochronę przed zagrożeniem lub uciążliwością dla ludzi oraz przed zanieczyszczeniem terenów przeznaczonych do wspólnego użytku. W ocenie Sadu obowiązek sformułowany przez prawodawcę gminnego w niniejszej sprawie jest zbyt ogólny, aby można było uznać, że odpowiada delegacji ustawowej nakładającej na organ stanowiący "obowiązek ustalenia sposobu postępowania ze zwierzętami domowymi". Zapis ten nie spełnia wymogu jasności i precyzyjności. W istocie bowiem nie wiadomo jakie konkretnie obowiązki zostały nałożone na osoby utrzymujące zwierzęta domowe. Przy braku w systemie prawa jakichkolwiek powszechnie obowiązujących norm określających, jak duże hałasy, intensywne odory stwarzają uciążliwość dla osób znajdujących się w sąsiednich lokalach lub nieruchomościach, wykonanie obowiązku nałożonego w zaskarżonym przepisie jest w praktyce niemożliwe. Dodatkowo Rada Gminy była zobowiązana do określenia obowiązków mających na celu ochronę przed zagrożeniem lub uciążliwością dla ludzi oraz przed zanieczyszczeniem terenów przeznaczonych do wspólnego użytku, a ograniczyła się jedynie do wskazania, że osoby utrzymujące zwierzęta domowe mają obowiązek utrzymywania zwierząt domowych w sposób niestwarzający uciążliwości (hałas, odory) dla osób znajdujących się w sąsiednich lokalach lub nieruchomościach. Zapis ten jest więc niekonkretny i nie stanowi wypełnienia delegacji ustawowej.

W § 10 ust. 1 pkt 3 uchwały prawodawca gminny zobowiązał osoby utrzymujące zwierzęta domowe do wykonywania szczepień ochronnych. Również ten przepis jest wadliwy, ponieważ jak trafnie zauważył Prokurator kwestie obowiązkowego poddawania zwierząt szczepieniom ochronnym reguluje już art. 56 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o ochronie zdrowia zwierząt oraz o zwalczaniu chorób zakaźnych zwierząt (Dz.U. z 2018 r. poz. 1967 ze zm.).

Eliminacji z porządku prawnego wymagał również § 12 ust. 1 i 2 zaskarżonej uchwały, określający, że osoby utrzymujące zwierzęta domowe, które w nienależyty sposób sprawują opiekę nad swoimi zwierzętami, ponoszą w razie ich ucieczki koszty ich schwytania, transportu do schroniska, utrzymania i ewentualnego leczenia w schronisku (ust. 1). W przypadku padnięcia zwierzęcia domowego jego właściciel ma obowiązek przekazania zwłok uprawnionemu podmiotowi świadczącego usługę utylizacji zwłok zwierzęcych (ust. 2). Delegacja zawarta w art. 4 ust. 2 pkt 6 ucpg nie upoważnia rady gminy do nakładania na osoby utrzymujące zwierzęta domowe obowiązku pokrywania kosztów ich schwytania, transportu do schroniska, utrzymania i ewentualnego leczenia w schronisku. Obowiązki związane z opieką nad zwierzętami bezdomnymi i zapobieganiem bezdomności zwierząt reguluje ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o ochronie zwierząt (Dz.U. z 2019 r. poz. 122 ze zm.), z której wynika (art. 11a ust. 1 i 5), że koszty programu opieki nad zwierzętami bezdomnymi oraz zapobiegania bezdomności zwierząt ponosi gmina (por. wyroki: NSA z dnia 26 lutego 2015 r., sygn. II OSK 2439/14; WSA w Kielcach z dnia 7 lipca 2020 r., sygn. II SA/Ke 351/20).

Rada Gminy nie była również upoważniona do wprowadzenia w Regulaminie zasad postępowania ze zwłokami padłych zwierząt. Materia postępowania z padłymi zwierzętami, czy szerzej zwłokami zwierzęcymi, uregulowana jest w ww. ustawie z dnia 11 marca 2004 r. o ochronie zdrowia zwierząt oraz zwalczaniu chorób zakaźnych zwierząt. Kwestie te reguluje również ustawa z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi (Dz.U. z 2016 r., poz. 1866 ze zm.). W art. 22 ust. 1 tej drugiej określono, że właściciel, posiadacz lub zarządzający nieruchomością, obowiązani są utrzymywać ją w należytym stanie higieniczno-sanitarnym w celu zapobieżenia zakażeniom lub chorobom zakaźnym, w tym usuwać padłe zwierzęta z nieruchomości (pkt 3).

Do przekroczenia delegacji ustawowej doszło również w § 14 ust. 1 i 2 zaskarżonej uchwały. Prawodawca gminny określił tu, że obowiązkowej deratyzacji podlegają obiekty, w których stwierdzono występowanie gryzoni lub insektów (ust. 1). Do zwalczania gryzoni i insektów należy używać preparatów ogólnodostępnych posiadających wymagane certyfikaty. Wykonanie deratyzacji powinno być powierzone wyspecjalizowanym podmiotom (ust. 2). Tymczasem, celem art. 4 ust. 2 pkt 8 ucpg jest zobligowanie rady gminy do wskazania konkretnych obszarów w obrębie jej właściwości, które ze względu na realizowane tam funkcje, usytuowanie, otoczenie bądź inne okoliczności (np. sposób użytkowania) wymagają poddania ich obowiązkowi deratyzacji, a nie objęcia tym obowiązkiem wszystkich obiektów na terenie gminy. Rada gminy nie wyczerpała upoważnienia ustawowego, gdyż w zakwestionowanym zapisie nie określiła jakie obiekty podlegają deratyzacji. Wskazana delegacja ustawowa wymaga "wyznaczenia obszarów", co należy rozumieć jako oznaczenie, odgraniczenie, wyróżnienie, określenie za pomocą jakiejś wielkości. (por. wyrok NSA z dnia 28 listopada 2019 r., sygn. II OSK 2875/18). W zaskarżonej uchwale nie zrealizowano również delegacji ustawowej odnośnie wskazania terminu deratyzacji. Nie został on bowiem w ogóle określony a zamiast tego wskazano warunek przeprowadzenia deratyzacji, który w odróżnieniu od terminu jest zdarzeniem przyszłym i niepewnym. Brak jest również delegacji ustawowej do wprowadzania regulacji określających, jakie podmioty, z użyciem jakich preparatów mają taką deratyzację przeprowadzać (§ 14 ust. 2 uchwały).

Mając na uwadze powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdził nieważność § 3 ust. 1 i ust. 2 pkt 2, § 4 ust. 2, § 7 ust. 2 zdanie pierwsze, § 10 ust. 1 pkt 2 i 3, § 12 ust. 1 i 2 oraz § 14 ust. 1 i 2 zaskarżonej uchwały, na podstawie art. 147 § 1 Ppsa.