Wyrok NSA, sygn. akt I SA 546/03
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2003-05-26 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Hasła tematyczne: Grunty warszawskie

SENTENCJA

Sygn. akt I SA 546/03

WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Dnia 26 maja 2003 r. Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Zbigniew Rausz Sędziowie: NSA Izabella Kulig-Maciszewska S.0. Emilia Lewandowska (spr.) Protokolant Ewa Nieora po rozpoznaniu w dniu 26 maja 2003 r. sprawy ze skargi M. C. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z dnia [...] [...] w przedmiocie odmowy przyznania własności czasowej 1. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z dnia [...] nr [...] 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie na rzecz M. C. tytułem zwrotu wpisu sądowego kwotę 30 zł. (trzydzieści).


UZASADNIENIE

UZASADNIENIE

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Warszawie decyzją z dnia [...] nr [...] ,utrzymało w mocy swoją decyzję z dnia [...] nr [...] odmawiającą stwierdzenia nieważności orzeczenia administracyjnego Prezydium Rady Narodowej m.st. Warszawy z dnia [...] nr [...] o odmowie przyznania własności czasowej byłym właścicielom do nieruchomości położonej w W. przy ul. [...] nr hip [...] wobec odmowy przywrócenia terminu do złożenia wniosku o przyznanie prawa własności czasowej.

Z uzasadnienia decyzji wynika, że wnioskodawczyni M. C., B. S. i L. S. żądając stwierdzenia nieważności orzeczenia administracyjnego z dnia [...], podnieśli, że nieruchomość, której dotyczy orzeczenie, została przejęta z naruszeniem przepisów rozporządzenia Ministra Odbudowy wydanym w porozumieniu z Ministrem Administracji Publicznej z dnia 7 kwietnia 1946 r. w sprawie obejmowania gruntów w posiadanie przez Gminę m st. Warszawy (Dz. U. Nr 16, poz. 116), obowiązującego w dacie objęcia nieruchomości przez gminę. W ocenie Kolegium postępowanie wszczęte na wniosek byłych właścicieli nieruchomości o przyznanie im prawa własności czasowej do tej nieruchomości było zwykłym postępowaniem administracyjnym, w którym organ miał obowiązek orzekać w oparciu o przepisy obowiązujące w dacie wydania aktu. Wprawdzie grunt został objęty w czasie obowiązywania rozporządzenia z dnia 7 kwietnia 1946r. to jednak fakt, że wniosek byłych właścicieli o przyznanie prawa własności czasowej został złożony w czasie obowiązywania rozporządzenia Ministra Odbudowy z dnia 27 stycznia 1948r. Wydanego w porozumieniu z Ministrem Administracji Publicznej w sprawie obejmowania w posiadanie gruntów przez gminę m.st. Warszawy, przesądzał o prawie i obowiązku organu do oparcia rozstrzygnięcia na aktualnie obowiązujących Przepisach. Nie ma zatem podstawy do zakwestionowania orzeczenia administracyjnego z dnia [...] odmawiającego przyznanie prawa

własności czasowej jako wydanego zgodnie z przepisami obowiązującego w tej dacie rozporządzenia z dnia 27.01.1948r. Z tych względów Kolegium podtrzymało w całości stanowisko zawarte w swojej decyzji z dnia [...].

W skardze M. C. wniosła o uchylenie decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z dnia 3 stycznia 2001 r. W uzasadnieniu skargi podniesiono, że organ administracji wydając decyzję w przedmiocie odmowy przyznania własności czasowej nie przeprowadził analizy całości stanu faktycznego sprawy i nie wykazał czy zostały wypełnione wszystkie przesłanki wynikające z rozporządzenia z dnia 7 kwietnia 1946r. w sprawie obejmowania w posiadanie gruntów przez gminę m.st. Warszawy. Zaskarżoną decyzją Kolegium utrzymało w mocy swoją wcześniejszą decyzję, odmawiającą stwierdzenia nieważności orzeczenia administracyjnego z dnia 29 października 1951r., powołując się na jej zgodność z przepisami rozporządzenia z dnia 27 stycznia 1948 r. w sprawie obejmowania w posiadanie gruntów przez gminę m.st. Warszawy. Natomiast — zdaniem skarżącej—należało dokonać oceny zgodności orzeczenia z przepisami rozporządzenia z dnia 7 kwietnia 1946 r., gdyż w dacie obowiązywania tego rozporządzenia nastąpiło objęcie w posiadanie przez gminę m.st. Warszawy przedmiotowej nieruchomości.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Warszawie, w odpowiedzi na skargę, wniosło o jej oddalenie i podtrzymało argumenty zawarte w zaskarżonej decyzji.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Skarga jest uzasadniona, gdyż zarówno zaskarżona decyzja jak i poprzedzająca ją decyzja z dnia [...] naruszają prawo w sposób uzasadniający ich uchylenie. Jest w sprawie bezsporne, że nieruchomość położona w Warszawie przy ul. [...] została objęta w posiadanie gminy m.st. Warszawy na mocy przepisów dekretu z dnia 26 października 1945r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m St. Warszawy (z U Nr 50 poz 279) Objęcie w posiadanie tej nieruchomości przez gminę nastąpiło w dniu [...] natomiast wniosek właścicieli o przyznanie im prawa własności czasowej do tej nieruchomości został złożony w dniu [...]. Wniosek ten został załatwiony orzeczeniem administracyjnym z dnia [...] Prezydium Rady Narodowej w m.st. Warszawie odmawiającym przyznania właścicielom prawa własności czasowej, które zostało poprzedzone orzeczeniem administracyjnym tego organu i z tej samej daty odmawiającym przywrócenia terminu do złożenia wniosku o prawo własności czasowej. Okoliczności te wynikają wprost z powołanych orzeczeń administracyjnych wniosków znajdujących się w aktach nadesłanych przez organ na k. 11,8,3. Okoliczności te zostały potwierdzone także przez Kolegium w uzasadnieniach jego obu decyzji. Rację ma Kolegium stwierdzając w uzasadnieniu decyzji, że organ w postępowaniu administracyjnym miał obowiązek orzekać w oparciu o przepisy obowiązujące w dacie wydawania orzeczenia. Taki obowiązek spoczywał także na organie wydającym orzeczenie z dnia [...], odmawiające przyznania właścicielom prawa własności czasowej. Jednakże organ ten był obowiązany uznając, że wniosek o przyznanie prawa własności czasowej wypłynął po terminie, zbadać czy doszło do skutecznego prawnie objęcia w posiadanie przez gminę przedmiotowej nieruchomości i od jakiej daty faktycznie należy liczyć bieg terminu do wniesienia wniosku o jakim mowa w art. 7 dekretu z dnia 26.10.1945r. Objęcie w posiadanie przez gminę nieruchomości nastąpiło z dniem 14 listopada 1947r., co zostało stwierdzone przez organ wprost w decyzji z dnia 29 października 1951 r. W dacie objęcia w posiadanie nieruchomości tj. w dacie 14 listopada 1947 r. tryb obejmowania gruntów w posiadanie przez gminę m.st. Warszawy regulowały przepisy rozporządzenia z dnia 7 kwietnia l946 r. Ministra Odbudowy wydanego w porozumieniu z Ministrem Administracji Publicznej, na podstawie art. 4 powołanego dekretu z 26 października 1945 r., w sprawie obejmowania gruntów w posiadanie przez gminę m.st. Warszawy (Dz. U. nr 16, poz. 112). Rozporządzenie to obowiązywało od dnia 21 maja 1946 r. do dnia 9 lutego 1948 r. Przepisy tego rozporządzenia zatem mają zastosowanie w niniejszej sprawie. Kolegium więc błędnie uznało, że należy zastosować przepisy rozporządzenia z dnia 27 stycznia l948r. Ministra Odbudowy wydanego w porozumieniu z Ministrem Administracji Publicznej w sprawie obejmowania w posiadanie gruntów przez gminę m.st. Warszawy (Dz. U. Nr, poz. 43).

W rozpoznawanej sprawie skarżąca podważa skuteczne prawnie objęcie przez gminę m.st. Warszawy przedmiotowej nieruchomości w posiadanie podnosząc, że objęcie w posiadanie nastąpiło z naruszeniem przepisów powoływanego rozporządzenia z dnia 7 kwietnia 1946 r., a zatem w jej ocenie, nie można uznać, że złożenie wniosku o przyznanie prawa własności czasowej w dniu [...] nastąpiło po upływie 6 - miesięcznego terminu od dnia objęcia w posiadanie gruntu przez gminę.

Z uzasadnienia obu decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego wynika, że organ ten w ogóle nie poczynił ustaleń w kwestii, czy objęcie w posiadanie przez gminę przedmiotowej nieruchomości nastąpiło z zachowaniem wymagań określonych w przepisach rozporządzenia z dnia 7 kwietnia 1946 r. Rozpoznanie sprawy przez Kolegium nastąpiło więc z naruszeniem zasady prawdy obiektywnej, wyrażonej w art. 7 kpa, co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Skutkuje to uchyleniem zaskarżonej decyzji jak i poprzedzającej ją decyzji z dnia [...].

Ponownie rozpoznając sprawę organ wnikliwie ustali czy objęcie w posiadanie przedmiotowej nieruchomości przez gminę odbyło się przy ścisłym spełnieniu wymagań określonych w rozporządzeniu z dnia 7 kwietnia 1946 r. w sprawie obejmowania gruntów w posiadanie przez gminę m.st. Warszawy i czy w związku z tym złożenie wniosku o przyznanie prawa własności czasowej do gruntu w dniu 11 listopada 1 948 r. przez właścicieli istotnie nastąpiło po upływie 6-miesięcznego terminu od dnia objęcia w posiadanie gruntu przez gminę.

Z powyższych względów Sąd na podstawie art. 22 ust 2 pkt 3 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym (Dz. U Nr 74 poz. 368 ze zm.) orzekł jak w sentencji wyroku. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 55 ust. 1 powołanej Ustawy