Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt III SA/Kr 943/07
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2008-07-17 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6120 Ewidencja gruntów i budynków
Hasła tematyczne: Ewidencja gruntów
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego I Kartograficznego
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. art. 2 pkt 8, art. 20 ust. 1 pkt 1, art. 22 ust. 1, 2 i 3, art. 24 ust. 1
journal: Dz.U. 2005 nr 240 poz 2027
law: Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne - tekst jednolity
article: art. 26 ust. 1, art. 25 ust. 1 pkt 1
journal: Dz.U. 2001 nr 124 poz 1361
law: Obwieszczenie Marszałka Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 11 października 2001 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy o księgach wieczystych i hipotece.
article: par. 9 ust. 1, par. 44 pkt 2
journal: Dz.U. 2001 nr 38 poz 454
law: Rozporządzenie Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków.
Teza: 1. Informacyjna funkcja ewidencji gruntów i budynków, moderowana zasadą aktualności operatu ewidencyjnego, nie wyłącza możności dokonywania w postępowaniu ewidencyjnym opartych na dokumentach źródłowych zmian danych służących opisowi nieruchomości, których celem jest usunięcie błędów lub niedokładności ewidencji, a nie pozostających w sprzeczności z aktualnym stanem prawnym.

2. Spór o zawarty na mapie ewidencyjnej i w rejestrze gruntów opis zmodernizowanej działki, jej konfigurację i przebieg granic ewidencyjnych, jako spór o dane stanowiące podstawę oznaczenia nieruchomości w dziale I-0 księgi wieczystej, podlega rozstrzygnięciu w postępowaniu przed organem prowadzącym ewidencję gruntów i budynków w trybie aktualizacji ewidencji, chyba że granice zmodernizowanej działki ewidencyjnej mają charakter granic prawnych - ustalonych w postępowaniu rozgraniczeniowym.

TEZY

1. Informacyjna funkcja ewidencji gruntów i budynków, moderowana zasadą aktualności operatu ewidencyjnego, nie wyłącza możności dokonywania w postępowaniu ewidencyjnym opartych na dokumentach źródłowych zmian danych służących opisowi nieruchomości, których celem jest usunięcie błędów lub niedokładności ewidencji, a nie pozostających w sprzeczności z aktualnym stanem prawnym.

2. Spór o zawarty na mapie ewidencyjnej i w rejestrze gruntów opis zmodernizowanej działki, jej konfigurację i przebieg granic ewidencyjnych, jako spór o dane stanowiące podstawę oznaczenia nieruchomości w dziale I-0 księgi wieczystej, podlega rozstrzygnięciu w postępowaniu przed organem prowadzącym ewidencję gruntów i budynków w trybie aktualizacji ewidencji, chyba że granice zmodernizowanej działki ewidencyjnej mają charakter granic prawnych - ustalonych w postępowaniu rozgraniczeniowym.


SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Piotr Lechowski spr. Sędziowie WSA Halina Jakubiec NSA Krystyna Kutzner Protokolant Urszula Ogrodzińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 lipca 2008 r. sprawy ze skargi A. S. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia [...] nr : [...] w przedmiocie zmian w ewidencji gruntów uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] nr [...], Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego i art. 7b ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne utrzymał w mocy decyzję Starosty z dnia [...] znak [...], którą orzeczono o odmowie wprowadzenia zmian w części kartograficznej i opisowej operatu ewidencji gruntów i budynków obręb I jedn. ewid. S.

Uzasadniając swoją decyzję Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego wskazał następujące okoliczności faktyczne i motywy prawne przyjęte za podstawę rozstrzygnięcia.

Dnia 26.09.2006 r. W. L., działający w imieniu A. S. jako jej pełnomocnik w postępowaniu administracyjnym złożył wniosek o skorygowanie porównawczego wykazu zmian gruntowych do aktu własności ziemi nr [...] wykonanego przez uprawnionego geodetę. Wniosek ten został uzupełniony pismem z dnia 5.10.2006 r., w którym skarżąca wniosła o wydanie decyzji "zatwierdzającej podział działki zmodernizowanej [...] położonej w S. mającej na celu wydzielenie stanu prawnego zgodnie z załączoną dokumentacją".

Decyzją z dnia [...] znak [...] Starosta orzekł o wprowadzeniu w operacie ewidencji gruntów obrębu I jednostka ewidencyjna S., przyjętym do zasobu – Wojewódzkiego Ośrodka Dokumentacji Geodezyjno-Kartograficznej w dniu 5 grudnia 1991 r. za nr [...], zmian w części kartograficznej i opisowej, na podstawie dokumentacji geodezyjnej sporządzonej przez geodetę uprawnionego P. U. i przyjętej do zasobu PODGiK w dniu 9.03.2006 r. za numerem [...]. Wprowadzenie zmian polegało na zmianie konfiguracji, powierzchni i oznaczenia zmodernizowanej działki ewidencyjnej Nr [...] o pow. 0.0529 ha, z której powstały zmodernizowane działki ewid. Nr [...] o pow. 0.0090 ha i [...] o pow. 0.0439 ha. Zdaniem organu wprowadzona zmiana doprowadza do zgodności ewidencji gruntów ze stanem prawnym. Podstawę zmiany stanowiło ustalenie, że działka [...] o pow. 90 m² powstała z pgr. l.kat. [...] z Kw [...], a [...] o pow. 439 m² z p.bud. l.kat. [...].

Od decyzji tej odwołanie złożyli małż. J. G. i S. G. podnosząc, że zmodernizowana działka ewidencyjna Nr [...] jest jednorodna prawnie.

Rozpatrując to odwołanie Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego decyzją z dnia [...] znak [...] uchylił w całości zaskarżoną decyzję organu I instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał na potrzebę prawidłowego ustalenia wszystkich stron postępowania, a także podkreślił potrzebę rozważenia czy w świetle zebranych materiałów można stwierdzić, że istnieje spór spowodowany objęciem zmodernizowaną działką ewidencyjną nr [...] – pozostającą w posiadaniu odwołujących się - różnych ciał hipotecznych.

Po zawiadomieniu – współwłaścicieli działki l.kat. [...] lub ich następców – o wszczęciu postępowania oraz o zebranym materiale dowodowym Starosta decyzją z dnia [...] znak [...] z powołaniem m.in. na art. 22 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne oraz § 9 pkt 1 i § 47 pkt 1 Rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków, orzekł o odmowie aktualizacji w części kartograficznej i opisowej operatu ewidencji gruntów i budynków obręb I jednostka ewidencyjna S. przyjętego do zasobu Wojewódzkiego Ośrodka Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej za numerem [...] z dnia 05.12.1991 r., a mającej polegać na zmianie konfiguracji powierzchni i oznaczenia działki ewid. zmod. Nr [...] zgodnie z dokumentacją geodezyjną sporządzoną przez geodetę uprawnionego P. U., i przyjętą do zasobu Powiatowego Ośrodka Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej w dniu 09.03.2006 r. za numerem klauzuli [...].

W uzasadnieniu swej decyzji organ I instancji opisał przebieg postępowania i podejmowane czynności oraz zebrane dowody na podstawie, których ustalił krąg stron postępowania. Organ podkreślił, wskazując na przepisy § 47 ust. 1 i 3 Rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków, iż przeprowadzenie postępowania administracyjnego w sprawie aktualizacji operatu ewidencji gruntów przez Starostę następuje wówczas gdy aktualizacja wymaga wyjaśnień zainteresowanych lub uzyskania dodatkowych dowodów. Zarazem przywołując przepisy art. 1 i 2 pkt 8 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne, organ I instancji podkreślił informacyjny charakter ewidencji gruntów i budynków, który sprowadza się do nanoszenia bezspornych danych o gruntach, budynkach i lokalach, odzwierciedlających określony bezspornie stan faktyczny i prawny. W przekonaniu organu I instancji, fakt złożenia przez małż. G. odwołania od poprzedniej decyzji Starosty z dnia [...], w którym kwestionowali mające stanowić podstawę wprowadzenia w ewidencji gruntów zmian, opracowanie przyjęte do zasobu dnia 9.03.2006 r. za Nr [...], dowodzi "istnienia sporu w zakresie przedmiotowej działki, który może być rozwiązany w drodze postępowania przed organem właściwym do rozstrzygania sporów w zakresie tytułów własności".

Od decyzji tej złożyła odwołanie A. S. Skarżąca w treści swojego odwołania zarzuciła brak merytorycznych i prawnych argumentów, na podstawie których została podjęta przedmiotowa decyzja. Skarżąca podniosła zarzut nierespektowania przez starostę obowiązków wynikających z art. 1 i 2 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne jak również niezastosowanie się do wyroku Sądu Rejonowego z dnia 22 września 2006 r. sygn. akt [...], a w szczególności motywów z powodu których oddalono powództwo o uzgodnienie treści ksiąg wieczystych.

Rozpatrując odwołanie Wojewódzki Inspektor Geodezji i Kartografii przyjął za własne ustalenia organu I instancji i dokonał dalszych ustaleń. Stwierdzono, iż wyrokiem z dnia 22 września 2006 r. sygn. akt [...] Sąd Rejonowy oddalił powództwo A. J. S., J. K., T. C., S. C., A. K. i K. C. przeciwko J. G. i S. G. o uzgodnienie treści księgi wieczystej obejmującej przedmiotową działkę ewid. Nr [...]. Wojewódzki Inspektor przyjął za Sądem, stanowisko iż niezgodność treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym istnieje w przypadku ujawnienia prawa własności tej samej nieruchomości na rzecz różnych właścicieli w dwóch księgach wieczystych. Organ przytoczył uzasadnienie orzeczenia Sądu zgodnie z którym: nie ma niezgodności stanu prawnego ujawnionego w przedmiotowych księgach nr [...] i [...] z rzeczywistym stanem prawnym. Obie księgi zawierają wpis prawa własności odnośnie innych – odrębnych nieruchomości. W sensie bowiem prawnym działka zmodernizowana nr [...] nie odpowiada parceli gruntowej nr [...], która to parcela nie weszła w skład tej działki lecz pozostała odrębną nieruchomością ujawnioną w innej księdze wieczystej. Geodeta P. U., w opinii organu przyjętej za Sądem, dokonał jedynie nowego oznaczenia dwóch odrębnych nieruchomości wyznaczając ich granice i nadając parceli nr [...] oznaczenie ewidencji zmodernizowanej. Dodatkowo zgodnie z jego opinią działka pozwanych (inaczej oznaczona) powstała wyłącznie z parceli nr [...], a zatem obie nieruchomości stanowią własność odrębnych podmiotów, a ujawnione w księdze wieczystej dokumenty opisujące działkę nr [...] są zgodne z obowiązującą ewidencją gruntów i budynków.

Organ odwoławczy powołał się na utrwaloną linię orzeczniczą wskazującą, że zapisy w ewidencji gruntów mają wyłącznie charakter techniczno-deklaratoryjny. Nie kształtują nowego stanu prawnego nieruchomości a organy ewidencyjne rejestrują jedynie stany prawne ustalone w innym trybie lub przez inne organy orzekające. Podkreślone zostało, iż do zadań starosty związanych z prowadzeniem ewidencji gruntów i budynków należy utrzymanie jej w stanie aktualności zgodnie z dostępnymi dla organu dokumentami i materiałami źródłowymi. Stosownie zaś do § 46 ust. 2 pkt 1 Rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa w sprawie ewidencji gruntów i budynków z urzędu wprowadza się zmiany wynikające z prawomocnych orzeczeń sądowych, aktów notarialnych, ostatecznych decyzji administracyjnych lub aktów normatywnych. Z kolei z treści art. 22 ust. 3 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. wynika, iż osoby zgłaszające zmiany danych objętych ewidencją gruntów na żądanie starosty są obowiązane dostarczyć dokumenty geodezyjne, kartograficzne i inne niezbędne do wprowadzenia zmian. Tak więc dokonanie zmian w operacie ewidencji gruntów możliwe jest poprzez udokumentowanie przez osobę zainteresowaną rozbieżności pomiędzy danymi zawartymi w ewidencji gruntów a danymi wynikającymi z przedłożonych dokumentów. Zdaniem Wojewódzkiego Inspektora w niniejszej sprawie istnieje spór pomiędzy A. S. a S. G. co do prawa własności części nieruchomości określonej jako zmodernizowana działka ewidencyjna nr [...], obręb I S. Inspektor wskazał, iż nie stwierdzono rozbieżności pomiędzy opisem działki nr [...] w księdze wieczystej Nr [...], a stanem wynikającym z obowiązującej ewidencji, brak jest zatem przesłanek do aktualizacji operatu ewidencji gruntów i budynków dla obrębu I S. Organ wskazał, że do rozstrzygnięcia sporu o zasięg prawa własności części działki ewid. Nr [...] właściwy jest sąd powszechny.

Na powyższą decyzję wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego A. S. wskazując na naruszenie przepisów postępowania, co miało istotny wpływ na wynik sprawy. Skarżąca zarzuciła przede wszystkim naruszenie art. 6 i 7 kpa poprzez uznanie, że istniejący spór co do prawa własności części nieruchomości określonej jako zmodernizowana działka ewidencyjna [...] obręb 1 S. uzasadnia odmowę aktualizacji w części kartograficznej i opisowej operatu ewidencji gruntów i budynków. Zdaniem skarżącej przepisy ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne oraz wydanego na podstawie delegacji art. 26 ust. 2 ustawy rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków nie uzależniają w żaden sposób aktualizacji ewidencji od ewentualnych sporów w zakresie prawa własności. Skarżąca wskazała także na naruszenie art. 76 § 1 i 77 § 1 kpa poprzez bezzasadne pominięcie dowodu z dokumentu urzędowego, tj. dokumentacji geodezyjnej sporządzonej przez geodetę uprawnionego P. U., przyjętej do państwowego zasobu geodezyjno-kartograficznego, w której to dokumentacji urzędowo zostały zaświadczone okoliczności podnoszone przez skarżącą. A. S. wniosła zatem o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości.

W uzasadnieniu skargi wskazane zostało, także, iż skarżąca przedstawiła dokumentację geodezyjną z której jednoznacznie wynika, iż w skład działki ewidencyjnej modernizowanej nr [...] błędnie włączono parcelę gruntową [...]. W związku z powyższym żądanie sprostowania i aktualizacji ewidencji gruntów i budynków w opinii skarżącej jest uzasadnione. Zdaniem skarżącej parceli [...], której jest współwłaścicielką można by nadać zmodernizowany numer ewidencyjny [...], a co najważniejsze, ujawnić w ewidencji, że przebieg granic działki nr [...] jest niezgodny ze stanem faktycznym i prawnym. Skarżąca wskazała także, iż nie dokonanie wnoszonych przez nią zmian w ewidencji gruntów uniemożliwi jej skuteczne dochodzenie jej praw w innych postępowaniach dotyczących przedmiotowej działki.

W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor wniósł o jej oddalenie i powtórzył poprzednią argumentację zawartą w uzasadnieniu decyzji II instancyjnej w całości.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył:

Skarga jest uzasadniona.

Stosownie do przepisu art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269) w związku z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 z późn.zm.), zaskarżona decyzja podlega kontroli Sądu administracyjnego na płaszczyźnie zgodności z prawem. W sprawowaniu tej kontroli, Sąd – stosownie do przepisu art. 134 § 1 powołanej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (dalej ustawa ppsa) – rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

W myśl przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit. a powołanej ustawy ppsa – Sąd uchyla decyzję w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy.

Dokonana na powyższych zasadach kontrola zaskarżonej decyzji prowadzi do konstatacji, iż skarga jest uzasadniona z powodu przyjętej przez organy błędnej wykładni przepisów co miało wpływ na wynik sprawy.

Wyjaśnienie motywów rozstrzygnięcia, wymaga przybliżenia przepisów postępowania, w którym zapadła zaskarżona decyzja.

Zgodnie z przepisem art. 2 pkt 8 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (obecnie tj. Dz.U. z 2005 r. Nr 240, poz. 2027) – dalej ustawa – istotę ewidencji gruntów i budynków stanowi jednolity dla kraju, systematycznie aktualizowany zbiór informacji o gruntach, budynkach i lokalach, ich właścicielach oraz o innych osobach fizycznych lub prawnych władających tymi gruntami, budynkami i lokalami. Organem prowadzącym ewidencję gruntów i budynków oraz gleboznawczą klasyfikację gruntów jest Starosta (art. 22 ust. 1). Przepis art. 20 ustawy określa rodzaje informacji o gruntach (ust. 1 pkt 1) oraz ich właścicielach (ust. 2), które obejmuje ewidencja gruntów. Informacje te mają charakter przedmiotowy – w odniesieniu do gruntów – dotyczące ich położenia, granic, powierzchni, rodzajów użytków gruntowych oraz ich klas gleboznawczych, oznaczenia ksiąg wieczystych lub zbiorów dokumentów, jeżeli zostały założone dla nieruchomości, w skład której wchodzą grunty (art. 20 ust. 1 pkt 1).

Informacje podmiotowe (art. 20 ust. 2 pkt 1) dotyczą wskazania właściciela, a w odniesieniu do gruntów państwowych i samorządowych – innych osób fizycznych lub prawnych w których władaniu znajdują się grunty, budynki lub ich części.

Powyższe informacje o gruntach, budynkach i lokalach (zarówno podmiotowe jak i przedmiotowe) zawiera tzw. operat ewidencyjny, który składa się z map – rejestrów i dokumentów uzasadniających wpisy do tych rejestrów (art. 24 § 1 ustawy). Określając przedmiot ewidencji oraz sposób jej gromadzenia w postaci operatu ewidencyjnego ustawa w zasadzie nie reguluje zasad prowadzenia ewidencji gruntów i wprowadzania w niej zmian. W dacie wydania zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji, czyniły to przepisy obowiązujące od 3 czerwca 2001 r. Rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz.U. Nr 38, poz. 434) – dalej Rozporządzenie.

Z przepisów rozdziału 3 Rozporządzenia (§ 44 in) regulującego prowadzenie ewidencji gruntów i budynków oraz szczegółowe zasady wymiany danych ewidencyjnych wynika, że podstawową zasadą prowadzenia ewidencji jest zasada aktualności, tj. utrzymania operatu w zgodności z aktualnymi dostępnymi dla organu dokumentami i materiałami źródłowymi (§ 44 pkt 2).

Wprowadzenie zmian danych ewidencyjnych zgodnie z przepisami rozporządzenia może nastąpić w dwojakim trybie. Albo w trybie czynności materialno-technicznej, w postaci wprowadzenia do bazy danych zmiany na podstawie udokumentowanego zgłoszenia zmiany (art. 22 ust. 2 i 3 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne w zw. z § 48 ust. 1 i ust. 2 zwłaszcza pkt 6), o którym organ tylko zawiadamia (§ 49 ust. 1), albo w drodze decyzji (§ 47 ust. 3 rozporządzenia). Tę drugą formę rozstrzygnięcia, zgodnie z przepisem § 47 ust. 3 rozporządzenia stosuje organ wtedy, gdy aktualizacja operatu ewidencyjnego wymaga wyjaśnień zainteresowanych lub uzyskania dodatkowych dowodów. Wówczas starosta przeprowadza w sprawie tej aktualizacji postępowanie administracyjne, które kończy się decyzją wprowadzającą zmiany lub odmawiającą wprowadzenia żądanej zmiany.

Wydanie w sprawie decyzji przez organ I instancji wskazuje, iż jako tryb rozpoznania wniosku o wprowadzenie zmiany, przyjął Starosta tryb postępowania administracyjnego.

Należy przypomnieć, że zgodnie z przepisem art. 26 ust. 1 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o księgach wieczystych i hipotece (tj. Dz.U. z 2001 r. Nr 124, poz. 1361 z późn.zm.), podstawą oznaczenia nieruchomości w księdze wieczystej są dane z katastru nieruchomości, tj. dane właśnie z ewidencji gruntów i budynków (art. 2 pkt 8 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne). W myśl przepisu art. 25 ust. 1 pkt 1 ustawy o księgach wieczystych i hipotece oznaczenie nieruchomości zawarte jest w dziale I-0 księgi wieczystej. Stosownie do przepisu § 28 ust. 1 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 17 września 2001 r. w sprawie prowadzenia ksiąg wieczystych i zbioru dokumentów (Dz.U. Nr 102, poz. 1122 z późn.zm.), dane dotyczące nieruchomości gruntowych i budynkowych wpisuje się w księdze wieczystej na podstawie wyrysu z mapy ewidencyjnej oraz wypisu z rejestru gruntów lub innego dokumentu sporządzonego na podstawie przepisów o ewidencji gruntów i budynków, chyba że odrębne przepisy stanowią inaczej. Identyczną regulację zawierają postanowienia § § 15 i 16 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 20 sierpnia 2003 r. w sprawie zakładania i prowadzenia ksiąg wieczystych w systemie informatycznym (Dz.U. Nr 162, poz. 1575).

Oznacza to, że zgodnie z treścią przepisu art. 20 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne, organ prowadzący ewidencję gruntów w wydanym wyrysie mapy ewidencyjnej i rejestrze gruntów zawiera dane służące opisowi w księdze wieczystej nieruchomości a obejmujące m.in. położenie, granice i powierzchnię gruntów – działek ewidencyjnych.

Powszechnie jest przyjęte w orzecznictwie Sądu Najwyższego (por. np. wyrok SN z dnia 24 listopada 1997 r., II CKU 110/97 Prok. I Pr. 1998/28) jak i w piśmiennictwie (por. ST. Rudnicki, Komentarz do ustawy o księgach wieczystych i hipotece, Wyd. III 2000 r., str. 36 wraz z powołanym orzecznictwem), że elementy oznaczenia nieruchomości nie są objęte domniemaniem prawdziwości wpisanego prawa (art. 3), ani nie są chronione rękojmią wiary publicznej ksiąg wieczystych (art. 5) statuowanymi tą ustawą. Przeciwnie, podstawą oznaczenia nieruchomości w księdze wieczystej zgodnie z art. 26 ust. 1 wyżej powołanej ustawy są dane z ewidencji gruntów i budynków (katastru nieruchomości). Przepis art. 27 tej ustawy przewiduje tryb postępowania w przedmiocie sprostowania oznaczenia nieruchomości przed sądem prowadzącym księgę wieczystą, w wypadku stwierdzenia niezgodności danych ewidencji gruntów i budynków z oznaczeniem nieruchomości w księdze wieczystej, na wniosek właściciela, wieczystego użytkownika lub z urzędu – na skutek zawiadomienia właściwej państwowej jednostki organizacyjnej prowadzącej ewidencję gruntów i budynków.

Powyższe regulacje prowadzą do wniosku, iż informacyjna funkcja ewidencji gruntów i budynków, moderowana zasadą aktualności operatu ewidencyjnego, nie wyłącza możności dokonywania w postępowaniu ewidencyjnym opartych na dokumentach źródłowych zmian danych służących opisowi nieruchomości, których celem jest usunięcie błędów lub niedokładności ewidencji, a nie pozostających w sprzeczności z aktualnym stanem prawnym.

Centralnym pojęciem ewidencji gruntów z punktu widzenia prowadzenia operatu ewidencji gruntów i jego aktualizacji jest działka ewidencyjna tj. najmniejsza jednostka powierzchniowa podziału kraju dla celów ewidencji (§ 5 pkt 3 Rozporządzenia). Działka ewidencyjna definiowana jest § 9 ust. 1 Rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków jako ciągły obszar gruntu, położony w granicach jednego obrębu, jednorodny pod względem prawnym, wydzielony z otoczenia za pomocą linii granicznych. W świetle przepisów § 60 ust. 1 pkt 3 oraz § § 61 i 62 Rozporządzenia, pole powierzchni działki ewidencyjnej (czyli tzw. powierzchnia działki) jest elementem danych ewidencyjnych działki oraz stanowi funkcję przebiegu jej linii granicznych. Oznacza to, że linie graniczne decydują o powierzchni działki, a nie przypisana jej powierzchnia o ich przebiegu.

Z powyższej prawnej definicji działki ewidencyjnej w sposób jasny wynika, iż objęcie jedną działką ewidencyjną obszaru niejednorodnego prawnie narusza zasady prowadzenia ewidencji gruntów i może być przedmiotem żądania zmiany aktualizującej ewidencję, przez usunięcie stanu będącego przedmiotem powyższego uchybienia.

Będący przedmiotem rozstrzygnięcia zawartego w zaskarżonej decyzji wniosek skarżącej oparty jest właśnie na twierdzeniu, że objęta księgą wieczystą Nr [...] nieruchomość własności uczestniczki S. G. i jej zmarłego męża, składająca się z szeregu działek, w swym opisie obejmuje działkę ewid. zmod. Nr [...], która nie jest jednorodna prawnie, gdyż w ewidencji gruntów obejmuje obszar parceli katastralnej Nr [...] objętej Kw [...], której skarżąca jest współwłaścicielką. Innymi słowy wniosek oparty jest na twierdzeniu, że w zmodernizowanej ewidencji gruntów, w częściach kartograficznej i opisowej "nie ma miejsca", na umiejscowienie działki ewidencyjnej zmodernizowanej – odpowiadającej parceli gruntowej l.kat. [...], gdyż odpowiadający granicom ewidencyjnym tej parceli obszar, objęty został zmodernizowaną działką ewid. Nr [...].

Przedmiotem sprawy jest zatem żądanie zmiany w ewidencji gruntów danych służących do opisu działki zmod. Nr [...], po to, by możliwe było uwidocznienie w ewidencji gruntów jako działki zmodernizowanej – działki odpowiadającej parceli l.kat. [...]. Ewentualny spór o zawarty na mapie ewidencyjnej i w rejestrze gruntów opis działki zmod. [...], jej konfigurację i przebieg granic ewidencyjnych, jako spór o dane stanowiące podstawę oznaczenia nieruchomości w dziale I-0 księgi wieczystej, podlega rozstrzygnięciu w postępowaniu przed organem prowadzącym ewidencję gruntów i budynków w trybie aktualizacji ewidencji, chyba że granice zmodernizowanej działki ewidencyjnej Nr [...] mają charakter granic prawnych – jako ustalonych w postępowaniu rozgraniczeniowym. Podobne stanowisko zajął już Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w wyroku z dnia 22 listopada 2004 r. sygn. II SA/Kr 3710/01 (niepubl.).

Organy obu instancji uchyliły się od rozpoznania przedmiotu sprawy i oceny jako podstawy żądania zmiany, opracowania geodezyjno-kartograficznego przyjętego dnia 9 marca 2006 r. do powiatowego zasobu geodezyjno-kartograficznego za Nr [...], w którym wyjaśniono przyczyny zmiany granic ewidencyjnych działki zmod. Nr [...], względem działki ewid. Nr [...] przed modernizacją (tzw. starej).

Stanowisko organów, że przedmiotem złożonego wniosku jest w istocie spór o zasięg prawa własności co istotnie wykluczało by jego rozpoznanie w trybie administracyjnego postępowania ewidencyjnego jest błędne i wynika z mylnego odczytania motywów wyroku Sądu Rejonowego z dnia 22 września 2006 r. sygn. [...]. Cytując fragmenty uzasadnienia tego wyroku, którym oddalono powództwo skarżącej i innych współwłaścicieli parceli [...] o uzgodnienie treści księgi wieczystej obejmującej m.in. zmod. dz. Nr [...], dokonano nadto przekłamań, z których organ wyciągnął bezpodstawne wnioski.

W cytowanym przez organ odwoławczy na str. 3 uzasadnienia decyzji fragmencie uzasadnienia wyroku, rzekomo Sąd stwierdził, iż, "a ujawnione w księdze wieczystej dokumenty opisujące działkę Nr [...] są zgodne z obowiązującą ewidencją gruntów".

Pomijając okoliczność, iż przedmiotem postępowania ewidencyjnego jest właśnie zmiana obowiązującej ewidencji, cytowany fragment uzasadnienia w rzeczywistości brzmi ... "a ujawnione w księgach prawa wpisane są w sposób prawidłowy".

Istotę tego stanowiska Sądu Rejonowego, które należy zaakceptować, wyjaśnia dalsza część motywów wyroku, do której organy już się nie odniosły.

Stwierdził w nich bowiem Sąd Rejonowy, że przedmiotem postępowania o usunięcie w trybie art. 10 ustawy o księgach wieczystych i hipotece niezgodności między stanem prawnym ujawnionym w księdze wieczystej, a rzeczywistym stanem prawnym (zwanego potocznie postępowaniem o uzgodnienie treści księgi wieczystej) nie może być kwestia oznaczenia nieruchomości, a więc danych, które podlegają ujawnieniu w dziale I-0 księgi wieczystej. W dalszej części uzasadnienia Sąd Rejonowy wyraźnie wskazał drogę postępowania administracyjnego jako sposób doprowadzenia do stanu zgodnego z ewidencją, a w istocie zgodnego z zasadami jej prowadzenia, oznaczenia działki zmod. [...] i parceli [...].

Przyjęte zatem przez organ I instancji i akceptowane w postępowaniu odwoławczym stanowisko, że przedmiotem sprawy jest spór o prawo własności a prowadzące do uchylenia się od rozpatrzenia sprawy o wprowadzenie zmian w ewidencji gruntów dotyczących danych stanowiących podstawę opisu nieruchomości, nie objętych domniemaniem prawdziwości wpisanego prawa ani rękojmią wiary publicznej ksiąg wieczystych, narusza przepisy art. 26 ust. 1, art. 25 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. Prawo o księgach wieczystych i hipotece w związku z art. 2 pkt 8, art. 20 ust. 1 pkt 1, art. 22 ust. 1, 2 i 3 i art. 24 ust. 1 ustawy z 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne, przez błędną – w okolicznościach sprawy – wykładnię tych przepisów. Jest oczywiste, iż to naruszenie prawa materialnego miało wpływ na wynik sprawy – odmowę wprowadzenia zmian w ewidencji gruntów.

Ponownie rozpatrując sprawę, będą miały organy na uwadze, że dokonana wyżej ocena prawna i wskazania Sądu co do dalszego postępowania, z mocy art. 153 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi wiążą ten Sąd oraz organy.

Na marginesie Sąd zauważa, że przedstawione akta administracyjne nie zawierają odwołania od decyzji Starosty z [...], co nie było jednak przeszkodą w rozpoznaniu skargi od decyzji utrzymującej w mocy decyzję Starosty z [...].

Mając powyższe na uwadze orzeczono jak w sentencji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a w zw. z art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 z późn.zm.). Wobec treści uchylonych decyzji przepis art. 152 powołanej ustawy nie miał zastosowania.