Wyrok WSA w Białymstoku, sygn. akt II SA/Bk 500/11
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku
Data orzeczenia: 2012-04-20 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6139 Inne o symbolu podstawowym 613
Hasła tematyczne: Ochrona środowiska
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 237
journal: Dz.U. 2008 nr 25 poz 150
law: Ustawa z dnia 27 kwietnia 2001 r. - Prawo ochrony środowiska  - tekst jednolity
Teza: Wszczęcie procedury w sprawie nałożenia obowiązku sporządzenia przeglądu ekologicznego, dla uruchomienia którego to postępowania nie jest wcale konieczny wniosek (nie jest to postępowanie wnioskowe), obliguje organ do oceny potrzeby nałożenia takiego obowiązku z punktu widzenia wszystkich postępowań wdrażanych z urzędu, dla realizacji których takich przegląd jest niezbędny.

TEZY

Wszczęcie procedury w sprawie nałożenia obowiązku sporządzenia przeglądu ekologicznego, dla uruchomienia którego to postępowania nie jest wcale konieczny wniosek (nie jest to postępowanie wnioskowe), obliguje organ do oceny potrzeby nałożenia takiego obowiązku z punktu widzenia wszystkich postępowań wdrażanych z urzędu, dla realizacji których takich przegląd jest niezbędny.


SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Elżbieta Trykoszko (spr.), Sędziowie sędzia NSA Grażyna Gryglaszewska,, sędzia WSA Małgorzata Roleder, Protokolant Anna Makal, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 17 kwietnia 2012 r. sprawy ze skargi S. S., R. W., K. R., M. J., K. C. i R. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...] maja 2011 r. nr [...] w przedmiocie odmowy nałożenia obowiązku sporządzenia przeglądu ekologicznego 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą jej wydanie decyzję Starosty S. z dnia [...] kwietnia 2011 r., Nr [...]; 2. stwierdza, że zaskarżone decyzje nie mogą być wykonane w całości do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku; 3. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. na rzecz skarżących: S. S., R. W., K. R., M. J., K. C. i R. K. kwoty po 200 (słownie: dwieście) złotych na rzecz każdego z nich tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Skarga została wywiedziona na tle następujących okoliczności.

Wnioskiem z dnia 19.05.2009r. przekazanym do rozpoznania Staroście S. jako właściwemu organowi ochrony środowiska, mieszkańcy osiedla B. ulicy K. oraz T. w S. w osobach: T. P., J. P., S. S., R. W., K. R., M. J., K. C. i R. K., zapoczątkowali postępowanie w sprawie nałożenia na firmę "B. SA", Oddział "S." w S., osiedle B. [...], obowiązku sporządzenia przeglądu ekologicznego terminalu przeładunkowego firmy, mieszczącego się w S. na osiedlu B.

Decyzją z dnia [...].09.2009r. Starosta S. powołując się na art. 237 i 238 w związku z art. 241 "a" ustawy Prawo ochrony środowiska" orzekł o nałożeniu na firmę "B. SA" obowiązku przedłożenia przeglądu ekologicznego. Wskazał, że instalacja, której dotyczy wniosek, należy do przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko a z akt sprawy wynika, że oddziaływanie to może być negatywne. Dlatego, zdaniem organu, przegląd ekologiczny jest niezbędny do szczegółowego określenia aktualnego oddziaływania instalacji oraz nie ma podstaw do ograniczania zakresu przeglądu. Od decyzji powyższej odwołanie wniosła spółka "B." a także mieszkańcy osiedla, akceptujący co do zasady nałożenie obowiązku sporządzenia przeglądu ale wnoszący o zobowiązanie przedsiębiorstwa do sporządzenia przeglądu w ilości egzemplarzy pozwalającej na doręczenie treści wnioskodawcom. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. w następstwie rozpatrzenia odwołania przedsiębiorcy, decyzją z dnia [...].11.2009r. orzekło o uchyleniu decyzji pierwszoinstancyjnej i przekazaniu sprawy do ponownego rozpoznania, natomiast rozpoznając odwołanie mieszkańców osiedla, decyzją z tej samej daty orzekło o umorzeniu postępowania odwoławczego nie dopatrzywszy się interesu prawnego wnioskodawców do uzyskania statusu strony postępowania. WSA w Białymstoku po rozpoznaniu skargi mieszkańców osiedla na decyzją umarzającą postępowanie odwoławcze, wyrokiem z dnia 16.08.2010r. wydanym w sprawie o sygnaturze IISA/Bk 76/10, orzekł o uchyleniu decyzji umarzającej postępowanie odwoławcze stwierdzając, że właściciele sąsiednich względem instalacji nieruchomości, mają interes prawny w postępowaniu zmierzającym do nałożenia obowiązku sporządzenia przeglądu ekologicznego. Po tymże wyroku Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B., ponownie rozpatrując odwołanie mieszkańców osiedla B. w S. od decyzji

z dnia [...].09.2009r., umorzyło postępowanie odwoławcze, tym razem jako bezprzedmiotowe z racji wcześniejszego uchylenia decyzji Starosty S.

z dnia [...].09.2009r.

U podstaw uchylenia przez SKO decyzji nakładającej obowiązek sporządzenia przeglądu ekologicznego legł przede wszystkim niewyjaśniony właściwie przedmiot postępowania, dla którego zaistniała potrzeba zbadania (w związku z wnioskiem skarżących) celowości sporządzenia przeglądu ekologicznego. Starosta używając ogólnego sformułowania "terminal przeładunkowy" abstrahował od treści przepisów ustawy Prawo ochrony środowiska, definiujących pojęcie "instalacji". Obowiązkiem organu prowadzącego postępowanie na podstawie art. 237 ustawy Prawo ochrony środowiska, jest wskazanie, w stosunku do jakich konkretnie urządzeń technicznych, ich zespołu lub nie będących takim urządzeniami budowli, zamierza ustanowić obowiązek sporządzenia i przedstawienia przeglądu ekologicznego. W niniejszej sprawie tego nie uczyniono, co uniemożliwia dalsze rozpatrywanie sprawy pod kątem wystąpienia przesłanek do nałożenia obowiązku. Starosta winien określić instalacje, których sprawa dotyczy w sposób konkretny i przeprowadzić dalsze stadia postępowania w stosunku do tych instalacji, co do których istnieje prawdopodobieństwo ich negatywnego oddziaływania na środowisko. SKO nie podzieliło stanowiska spółki, że przegląd ekologiczny może być wymagany jedynie

w stosunku do tych instalacji, które enumeratywnie wymienia art. 135 ust. 1 ustawy, gdyż tylko w stosunku do nich może być ustanowiony obszar ograniczonego użytkowania, do czego dążą wnioskodawcy. Kolegium zwróciło uwagę na treść art. 135 ust. 6 oraz 241 ust. 1 ustawy Prawo ochrony środowiska oraz podkreśliło, że przegląd ekologiczny może służyć także innym celom niż ustanowienie obszaru ograniczonego użytkowania. Wzmiankę o tym kolegium uczyniło nawiązując do treści wyroku WSA w Krakowie z dnia 7.07.2009r. sygn. IISA/Kr 670/09. W konkluzji kolegium stwierdziło, że w ponownym postępowaniu organ I instancji winien rozważyć w jakim, mieszczącym się w granicach ustawy Prawo ochrony środowiska celu, prowadzi wszczęte postępowanie. Kolejną kwestią poruszoną przez organ odwoławczy stała się sprawa kompletności zebranego materiału dowodowego. Kolegium stwierdziło, że materiał dowodowy dotychczas zgromadzony nie pozwala na wyprowadzenie wprost wniosku, że któreś z urządzeń technicznych czy budowli eksploatowanych przez spółkę w terminalu wymaga przeprowadzenia profesjonalnych badań. W świetle treści art. 237 ustawy Prawo ochrony środowiska organ winien wykazać wystąpienie konkretnych okoliczności uzasadniających przypuszczenie, że konkretne instalacje emitują zakłócenia negatywnie oddziałujące na poszczególne czynniki środowiska.

Po ponownym przeprowadzeniu postępowania Starosta S. decyzją

z dnia [...].01.201r. powołując się na art. 237 i 238 w związku z art. 241 "a" ustawy Prawo ochrony środowiska powtórnie zobowiązał spółkę "B. S.A." do przedłożenia przeglądu ekologicznego dla 13 urządzeń eksploatowanych przez spółkę na terminalu przeładunkowym oraz potraktowanych jako urządzenia (instalacje) zachowań przedsiębiorstwa. W uwagach i zaleceniach do przeglądu, starosta wskazał na konieczność ustosunkowania się w przeglądzie do potrzeby ustanowienia obszaru ograniczonego użytkowania. W uzasadnieniu decyzji starosta z jednej strony wymienił, jakie negatywne dla środowiska czynniki emitują poszczególne urządzenia, a z drugiej strony stwierdził, że opracowanie przeglądu ekologicznego pozwoli na ustalenie, czy faktycznie istniejące urządzenia techniczne stacjonarne i mobilne emitują szkodliwe związki do środowiska grożące życiu i zdrowiu ludzi. Stwierdził też, że w przypadku wystąpienia negatywnych skutków dla środowiska, istnieje możliwość wydania decyzji naprawczej na podstawie art. 362 ustawy Prawo ochrony środowiska.

Odwołanie od tej decyzji wywiodła spółka "B." zarzucając organowi I instancji nałożenie obowiązku nieprzewidzianego przepisami prawa. Podkreśliła, że prawo ochrony środowiska ustanawia zamknięty katalog przedsięwzięć, dla których sejmik województwa lub rada powiatu tworzy obszar ograniczonego użytkowania, natomiast utworzenie obszaru ograniczonego użytkowania dla niewymienionych

w ustawie instalacji czy urządzeń, wymaga ustalenia wystąpienia okoliczności opisanych w art. 135 ust. 6. Postępowanie w tym zakresie nie zostało zaś przeprowadzone.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. po rozpoznaniu powyższego odwołania, decyzją z dnia [...].02.2011r. po raz kolejny orzekło

o uchyleniu decyzji piewszoinstancyjnej i przekazaniu sprawy do ponownego rozpoznania organowi I instancji. Kolegium stwierdziło fakt niewykonania zaleceń

z poprzedniej decyzji kasacyjnej, którą zobowiązano starostę do określenia instalacji w sposób konkretny i przeprowadzenia postępowania do tych instalacji, co do których istnieje prawdopodobieństwo ich negatywnego oddziaływania na środowisko. W kolejnej decyzji pierwszoinstancyjnej zamiast określić instalacje, co do których istnieje przypuszczenie ich negatywnego oddziaływania na środowisko, ograniczono się do wymienienia i nazwania "instalacjami" siedmiu urządzeń technicznych

i sześciu typów zachowań, co do możliwości których negatywnego oddziaływania na środowisko, nie przeprowadzono żadnego postępowania wyjaśniającego i nie wskazano w uzasadnieniu decyzji żadnego dowodu mającego potwierdzać takie przypuszczenie. Organ I instancji ogólnikowo powołał się na zgromadzony materiał dowodowy i załączone do wniosku nagrania audio – wideo. Żadnych czynności dowodowych nie przeprowadzono po poprzednim uchyleniu decyzji. Nadal nie dokonano też ustaleń okoliczności opisanych art. 135 ust. 6 ustawy Prawo ochrony środowiska. Kolegium zwróciło także uwagę na błędne określenie adresata decyzji tj. jej skierowanie do firmy a nie spółki będącej właścicielem oraz wskazało na obowiązek uzasadnienia wymagań stawianych przeglądowi ekologicznemu zważywszy, że żadna z instalacji wymienionych w decyzji, nie odpowiada przedsięwzięciom mogącym zawsze znacząco oddziaływać na środowisko

w rozumieniu ustawy z 3.10.2008r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko. Kolegium stwierdziło też, że nadal nie rozważono,

w jakim – mieszczącym się w granicach ustawy Prawo ochrony środowiska – celu prowadzone jest wszczęte postępowanie.

Po rozpoznaniu po raz trzeci sprawy Starosta S. decyzją z dnia [...].04.2011r. powołując się na przepis art. 105 par. 1 kpa w związku z art. 135 ust. 1

i ust. 6 oraz art. 241 ust. 1 ustawy Prawo ochrony środowiska, orzekł o umorzeniu postępowania administracyjnego w sprawie nałożenia na spółkę "B. S.A." Oddział "S." w S. obowiązku sporządzenia przeglądu ekologicznego. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że żadne spośród urządzeń eksploatowanych w ramach terminalu przeładunkowego spółki nie może być kwalifikowane z art. 135 ust. 1 i 6 ustawy Prawo ochrony środowiska. Nadto nie ma też podstaw do zakwalifikowania urządzeń eksploatowanych na terminalu do instalacji wymienionych w paragrafach 2 – gim i 3 – cim Rozporządzenia Rady Ministrów z 9.11.2010r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko. Analizując oddziaływanie każdego z urządzeń z osobna a także oceniając skumulowany skutek ich funkcjonowania i oddziaływania w oparciu o dokumenty znajdujące się w aktach sprawy, organ doszedł do przekonania, że leżące u podstaw decyzji o wszczęciu postępowania przypuszczenie, iż eksploatowane urządzenia i wykonywane działania mogą negatywnie oddziaływać na środowisko, nie potwierdziło się w zgromadzonych wynikach badań i opiniach lub stanowiskach organów specjalistycznych, co zgodnie z art. 237 w związku z art. 241 ust. 1 ustawy Prawo ochrony środowiska, wyklucza możliwość zobowiązania spółki do sporządzenia i przedłożenia przeglądu ekologicznego.

Odwołanie od tej decyzji wywiedli mieszkańcy osiedla B. zarzucając organowi błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę decyzji, polegający na niezasadnym uznaniu, że na terenie terminalu przeładunkowego nie znajdują się instalacje mogące zostać uznanymi za znacząco oddziaływujące na środowisko w rozumieniu Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9.11.2010r., wynikły z kierowania się przez starostę ograniczonym do art. 3 pkt 6 lit. "a" ustawy Prawo ochrony środowiska, pojęciem "instalacji". W uzasadnieniu odwołania strona skarżąca wskazała, które z funkcjonujących na terminalu urządzeń odpowiada przedsięwzięciom wymienionym w par. 2 ust. 1 pkt 37 i 39 Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9.11. 2010r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko oraz w oparciu o jakie dowody wyprowadza wniosek co do negatywnego oddziaływania terminalu na tereny sąsiednie.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. po rozpoznaniu powyższego odwołania decyzją z dnia [...].05.2011r. orzekło o uchyleniu decyzji organu I instancji w całości i o odmowie nałożenia na Spółkę "B." S.A. Oddział "S." w S. obowiązku sporządzenia i przedłożenia przeglądu ekologicznego. W podstawie prawnej procesowej kolegium powołało przepisy art. 138 par. 1 pkt 2 w związku z art. 7, 17 pkt 1, 77 par. 1, 80, 104 i 105 par. 1 kpa, a w podstawie materialnoprawnej przepisy art. 135 ust. 1 i 6, 237, 238, 240, 241 ust. 1 i 241 "a" ustawy Prawo ochrony środowiska. Kolegium formalny sposób zakończenia postępowania administracyjnego przyjęty przez starostę uznało za wadliwy, stwierdzając, iż w sytuacji, gdy rozstrzygnięcia sprawy co do istoty domagają się osoby będące stronami postępowania, organowi administracji nie wolno uznać sprawy za bezprzedmiotową. Z tych względów należało decyzję o umorzeniu postępowania uchylić. Kolegium zaaprobowało jednak ocenę organu I instancji, że żadne spośród urządzeń eksploatowanych w ramach terminalu przeładunkowego, nie może być zakwalifikowane do instalacji, i innych niż instalacje sposobów korzystania ze środowiska, wokół których przepisy art. 135 ust. 1 i 6 ustawy Prawo ochrony środowiska dopuszczają ustanowienie obszaru ograniczonego użytkowania. Urządzenia te nie mieszczą się bowiem w katalogu wymienionym w art. 135 ust. 1 ustawy, ani nie wymagały pozwolenia zintegrowanego jako mogące powodować znaczne zanieczyszczenie poszczególnych elementów przyrodniczych albo środowiska jako całości w świetle Rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 26.07.2002r. Fakt, że niektóre z instalacji eksploatowanych w terminalu wymienia Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia z 9.11.2010r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko, nie zmienia oceny sprawy albowiem nie wystarcza do tego, aby nałożyć na spółkę obowiązek sporządzenia przeglądu ekologicznego w celu ewentualnego utworzenia obszaru ograniczonego użytkowania. W stosunku do żadnej instalacji czy innych działań realizowanych na terenie terminalu, nie można będzie ustanowić obszaru ograniczonego użytkowania, tj. zrealizować celu dla którego wszczęto postępowanie w sprawie nałożenia obowiązku sporządzenia przeglądu ekologicznego. Ocena ta nie przesądza jednak

o tym, czy może być nałożony na spółkę obowiązek sporządzenia przeglądu

w innym celu niż potrzeba ustanowienia obszaru ograniczonego użytkowania. Postępowanie w niniejszej sprawie dotyczyło jednak wyłącznie obowiązku sporządzenia przeglądu ekologicznego w celu ustanowienia takiego obszaru

i jedynie w tym zakresie podlegało rozpatrzeniu w fazie odwoławczej.

W wywiedzionej na powyższą decyzję skardze do sądu administracyjnego wnioskodawcy T. P., J. P., S. S., R. W., K. R., M. J., K. C. i R. K. zarzucili punktowi drugiemu decyzji odwoławczej naruszenie:

- art. 9 kpa poprzez nieudzielanie odwołującym się informacji o przypadkach,

w których można nałożyć obowiązek sporządzenia i przedłożenia przeglądu ekologicznego,

- art. 10 kpa poprzez niezapewnienie stronom prawa zapoznania się z aktami spawy przed wydaniem decyzji i zajęcia końcowego stanowiska

- rozstrzygnięcie na niekorzyść odwołujących się wątpliwości co do konstytucyjności art. 135 ust. 6 ustawy Prawo ochrony środowiska, który nie przewiduje możliwości utworzenia obszaru ograniczonego użytkowania dla instalacji, które w ogóle nie wymagają pozwolenia na budowę, jak np. instalacje do naziemnego magazynowania kopalnych surowców węgla (składowiska węgla) oraz ich przerobu przez sortowanie na frakcje.

Podnosząc powyższe zarzuty skarżący wnieśli uchylenia zaskarżonej decyzji.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. w odpowiedzi na skargę wniosło o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zajęte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Skargi wniesione przez T. P. i J. P. postanowieniem z dnia 3.11.2011r zostały odrzucone z powodu nieuiszczenia wpisu sądowego w wymaganej wysokości (k. 83 -84 akt sądowych) a przedmiotem merytorycznego rozpatrzenia pozostały skargi współskarżących.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje;

Skarga podlegała uwzględnieniu albowiem odmowa nałożenia obowiązku sporządzenia przeglądu ekologicznego w ujawnionych okolicznościach sprawy nastąpiła z naruszeniem prawa materialnego a naruszenie to miało wpływ na wynik postępowania (art. 145 par. 1 pkt 1 lit. "a" ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi). Niezwiązanie sądu zarzutami i wnioskami skargi pozwala na dokonanie oceny sprawy niezależnie od twierdzeń strony skarżącej.

Przesłanki wydania decyzji nakładającej na przedsiębiorcę obowiązek sporządzenia przeglądu ekologicznego określa przepis art. 237 ustawy Prawo ochrony środowiska. Przepis ten stanowi, że w razie stwierdzenia okoliczności wskazujących na możliwość negatywnego oddziaływania instalacji na środowisko, organ ochrony środowiska może, w drodze decyzji, zobowiązać prowadzący instalację podmiot korzystający ze środowiska do sporządzenia i przedłożenia przeglądu ekologicznego. Przepis powyższy nie ustanawia wymogu udowodnienia negatywnego oddziaływania instalacji na środowisko, a jedynie stwierdzenia okoliczności wskazujących na taką możliwość. O tym, co należy rozumieć przez instalacje, traktuje przepis art. 3 pkt 6 ustawy. Zgodnie z definicją przez "instalacje" rozumieć należy:

- stacjonarne urządzenie techniczne,

- zespół stacjonarnych urządzeń technicznych powiązanych technologicznie, do których tytułem prawnym dysponuje ten sam podmiot i położonych na terenie jednego zakładu,

- budowle niebędące urządzeniami technicznymi ani ich zespołami.

Z art. 241 ust. 1 ustawy Prawo ochrony środowiska wynika nadto, że w sytuacji gdy możliwość negatywnego oddziaływania na środowisko wynika z działalności podmiotu korzystającego ze środowiska, innej niż eksploatacja instalacji, art. 237, 239 pkt 2 i 240 stosuje się odpowiednio, przy czym – jak stanowi art. 241 ust. 2 ustawy – gdy przegląd ekologiczny dotyczy drogi, linii kolejowej, linii tramwajowej, lotniska lub portu, obowiązek sporządzenia przeglądu spoczywa nad zarządzającymi tymi obiektami.

Lektura wymienionych wyżej przepisów prowadzi do wniosku, że dla nałożenia obowiązku sporządzenia przeglądu ekologicznego nie ma tak naprawdę istotnego znaczenia, czy oceniane przedsięwzięcie będzie jedną instalacją, zbiorem instalacji, czy niemieszczącą się w definicji instalacji, inwestycją, o ile z jej funkcjonowaniem wiązać się będzie możliwość negatywnego oddziaływania na środowisko. Nadto

z lektury powołanych wyżej norm absolutnie nie wynika, by nałożenie obowiązku sporządzenia przeglądu ekologicznego uzasadniał konkretny cel, dla którego istnieje konieczność (potrzeba) jego sporządzenia. Nawiązanie do jednego z ustawowych celów, którego realizację może poprzedzać między innymi przegląd ekologiczny tj. do ustanowienia obszaru ograniczonego użytkowania, ma miejsce w przepisie art. 238 ustawy, który wymienia obligatoryjne elementy przeglądu ekologicznego instalacji kwalifikowanej jako przedsięwzięcie mogące zawsze znacząco oddziaływać na środowisko w rozumieniu ustawy z dnia 3.10. 2008r. o udostępnianiu informacji

o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz ocenach oddziaływania na środowisko. W takich sytuacjach w przeglądzie powinno się znaleźć wskazanie, czy dla instalacji konieczne jest ustanowienie obszaru ograniczonego użytkowania. Oczywiście instalacje musiałyby mieścić się katalogu wymienionym w przepisie art. 135 ust. 1 lub ust. 6 ustawy Prawo ochrony środowiska, bo tylko dla tam wymienionych przedsięwzięć obszary ograniczonego użytkowania się tworzy. Przeglądy ekologiczne sporządzane mogą być też dla instalacji nie kwalifikowanych do przedsięwzięć mogących zawsze znacząco oddziaływać na środowisko, co wyraźnie wynika z treści art. 240 ustawy Prawo ochrony środowiska.

Dokonane przez organy obu instancji w decyzjach stanowiących przedmiot niniejszej skargi, powiązanie oceny potrzeby nałożenia obowiązku sporządzenia przeglądu ekologicznego z konkretnym celem w postaci utworzenia obszaru ograniczonego użytkowania, nastąpiło z naruszeniem przepisu art. 237 ustawy Prawo ochrony środowiska. Jedyną ustawową przesłanką nałożenia obowiązku sporządzenia przeglądu ekologicznego jest bowiem stwierdzenie okoliczności wskazujących na możliwość negatywnego oddziaływania instalacji na środowisko. Ustalenie celu, dla którego sporządzenie przeglądu jest potrzebne, ma znaczenie jedynie dla określenia niezbędnych elementów przeglądu, dostosowanych do charakteru przedsięwzięcia. Oczywiście aby decyzja o nałożeniu obowiązku sporządzenia przeglądu ekologicznego nie była dowolną, cel powinien się mieścić

w celach przewidzianych ustawą Prawo ochrony środowiska. Wykluczenie jednak dopuszczalności realizacji jednego z celów, nie będzie czyniło bezprzedmiotowym postępowania w sprawie nałożenia obowiązku sporządzenia przeglądu, o ile istnieją inne ustawowe cele, realizacja których też wymaga przeglądu. W odniesieniu do okoliczności sprawy, zauważyć należy, że od początku powinna być organom wiadoma niemożność ustanowienia obszaru ograniczonego użytkowania dla terminalu przeładunkowego jako niemieszczącego się w ustawowym kręgu inwestycji, dla których taki obszar może być utworzony a zatem, zważywszy na fakt, że sporządzenie przeglądu ekologicznego dla ustalenia programu dostosowawczego (zgodnie z art. 426 ust. 4 ustawy Prawo ochrony środowiska) następuje z inicjatywy podmiotu prowadzącego instalację, jedynym ustawowym celem, jakiemu służyć miało postępowanie w sprawie nałożenia przez organ ochrony środowiska obowiązku sporządzenia przeglądu, było postępowanie w sprawie wydania tzw. decyzji naprawczej (zgodnie z art. 362 ustawy Prawo ochrony środowiska). Do takiego celu postępowania nawiązał organ I instancji w uzasadnieniu decyzji z dnia 7.01.2011r stwierdzając, że nałożenie obowiązku opracowania przeglądu ekologicznego ma na celu ustalenie, czy faktycznie istniejące urządzenia techniczne stacjonarne i mobilne emitują szkodliwe związki do środowiska grożące dla życia i zdrowia ludzi, gdyż

w przypadku potwierdzenia ich wystąpienia, istnieje możliwość naprawienia na podstawie art. 362 ustawy Prawo ochrony środowiska. Również wnioskodawcy,

w trakcie postępowania, w piśmie z dnia 24.07.2009r. (k. 45 – 45 odwrót akt administracyjnych) nawiązują do potrzeby sporządzenia przeglądu dla wskazania sposobu i zakresu skutecznej ochrony osób trzecich przed uciążliwościami powodowanymi przez przedsięwzięcie, łącznie z ewentualną koniecznością wprowadzenia strefy ograniczonego użytkowania. Nie jest zatem tak, jak twierdzi kolegium, że postępowanie w sprawie nałożenia obowiązku sporządzenia przeglądu było prowadzone wyłącznie na potrzeby ustanowienia obszaru ograniczonego użytkowania. Z tych przyczyn zawarta w zaskarżonej decyzji sugestia inicjowania przez skarżących kolejnego postępowania w sprawie obowiązku sporządzenia przeglądu ekologicznego, tym razem na potrzeby ewentualnego postępowania naprawczego, jest oderwana od realiów sprawy. Taka ocena godzi też w zasadę ekonomiki proceduralnej oraz zasadę pogłębiana zaufania obywateli do działań organów.

Zdaniem składu orzekającego materiał dowodowy zgromadzony w sprawie niewątpliwie wykazywał zaistnienie okoliczności wskazujących na możliwość negatywnego oddziaływania na środowisko instalacji wchodzących w skład terminalu przeładunkowego. Całokształt zebranych dowodów z dokumentów wskazujących na rozmiary i przedmiot działalności spółki "B." prowadzonej na terminalu, opisywały dwie pierwsze decyzje organu i instancji. Z dokumentów zawartych

w aktach administracyjnych wynika, że podstawową działalnością spółki, Oddziału

w S., jest import i dystrybucja gazu propan – butan a także przeładunek

i magazynowanie materiałów masowych (drewno, węgiel, nawozy sztuczne). Przeładunek gazu prowadzony jest całodobowo. Gaz jest przepompowywany

z cystern kolejowych szerokotorowych do cystern normalnotorowych, magazynowany w 18 zbiornikach po 200 metrów sześciennych każdy wraz z armaturą. Na terminalu dochodzi do załadunku autocystern oraz napełniania butli. Równolegle ma miejsce rozładunek wagonów z węglem oraz sortowanie węgla. Funkcjonują stacjonarne urządzenia techniczne do oczyszczania i odprowadzania wód opadowych

i roztopowych oraz kotłownia. Zakład został zaliczony do grupy zakładów tzw. dużego ryzyka powstania poważnej awarii przemysłowej. Wytwarza odpady niebezpieczne i inne niż niebezpieczne. Czynnikami szkodliwymi dla środowiska są hałas i zapylenie. Występuje kilka źródeł niezorganizowanej emisji zanieczyszczeń (przeładunek, praca urządzeń mechanicznych i środków transportu, praca sortowników, emisja pyłu węglowego z hałd). Powyższe okoliczności wynikają wprost z treści dokumentów dołączonych do akt administracyjnych.

Mając powyższe na uwadze skład orzekający uznał, że w ujawnionych okolicznościach sprawy, odmowa nałożenia obowiązku sporządzenia przeglądu ekologicznego naruszyła przepis art. 237 ustawy Prawo ochrony środowiska, co uzasadniało uchylenie decyzji organów obu instancji (art. 145 par. 1 pkt 1 lit. "a" w związku z art. 135 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi). Niewłaściwa ocena prawidłowo zebranego materiału dowodowego uprawniała sąd administracyjny do merytorycznego wypowiedzenia się w sprawie. Do wyrażenia przez sąd stanowiska, nie była konieczna ocena konstytucyjności przepisu art. 135 ust. 6 ustawy Prawo ochrony środowiska, o co wnosili skarżący, tym bardziej, że sąd uznał, iż związek obowiązku sporządzenia przeglądu ekologicznego z konkretnym celem, któremu przegląd miałby służyć, ma przede wszystkim znaczenie dla określenia zakresu przeglądu. Co do zarzutu uniemożliwienia skarżącym wypowiedzenia się w sprawie na etapie postępowania odwoławczego, skład orzekający przychyla się do ostatniego kierunku orzecznictwa w tej kwestii. Kierunek ten liberalniej postrzega uchybienie obowiązkowi organów z art. 10 kpa uzależniając potrzebę uchylenia decyzji niepoprzedzonej zawiadomieniem stron o prawie końcowego zajęcia stanowiska w sprawie, od wykazania, że naruszenie obowiązku, mogło mieć wpływ na wynik sprawy. W sytuacji aktywnego uczestnictwa skarżących na etapie postępowania przed organem I instancji i jednoczesnego braku uzupełnienia materiału dowodowego przez organ odwoławczy, nie można przyjąć, że formalny brak wystosowania do stron przez organ II instancji zawiadomienia o prawie wypowiedzenia się co do całości dowodów, mógł mieć wpływ na wynik postępowania. Jeśli zaś idzie o zarzut braku pełnej informacji o przypadkach,

w których ustawa Prawo ochrony środowiska wymaga sporządzenia przeglądu ekologicznego, to zauważyć należy, że w uzasadnieniach decyzji organu II instancji, taka informacja się przewijała. Sami skarżący zresztą w piśmie z dnia 24.07.2009r. nawiązali do potrzeby sporządzenia przeglądu na użytek ewentualnego postępowania naprawczego. Wszczęcie procedury w sprawie nałożenia obowiązku sporządzenia przeglądu ekologicznego, do uruchomienia którego to postępowania nie był wcale konieczny wniosek (nie jest to postępowanie wnioskowe), obligowało organ do oceny potrzeby nałożenia takiego obowiązku z punktu widzenia wszystkich postępowań wdrażanych z urzędu, dla realizacji których taki przegląd jest niezbędny.