Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt II SAB/Wa 592/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2021-01-07 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6192 Funkcjonariusze Policji
658
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji
Treść wyniku: Zobowiązano ... i stwierdzono, że bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa
Powołane przepisy: article: art. 3 par. 2 pkt 8, art. 149 par. 1, 1a i 2, art. 153, 154 par. 1, art. 286
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Danuta Kania, Sędzia WSA Andrzej Kołodziej, Sędzia WSA Ewa Marcinkowska (spr.), po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 7 stycznia 2021 r. sprawy ze skargi R. K. na bezczynność Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji po wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 3 grudnia 2019 r. sygn. akt II SA/Wa 1287/19 1. zobowiązuje Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji do rozpatrzenia wniosku skarżącego R.K. z dnia [...] września 2017 r. o wyłączenie stosowania przepisów ustawy, w terminie miesiąca od daty doręczenia prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy; 2. stwierdza, że bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 3. przyznaje od Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji na rzecz skarżącego R. K. sumę pieniężną w wysokości 1.000 (tysiąc) złotych.


UZASADNIENIE

W dniu [...] września 2020 r. R. K. skierował do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, za pośrednictwem organu, skargę na bezczynność Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji po prawomocnym wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 3 grudnia 2019 r. sygn. akt II SA/Wa 1287/19, którym to wyrokiem Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] marca 2019 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wyłączenia stosowania wobec skarżącego przepisów art. 15c, art. 22a i art. 24a ustawy z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Więziennej oraz ich rodzin (Dz. U. z 2018 r. poz. 132 z późn. zm.) – zwanej dalej ustawą zaopatrzeniową – na podstawie przepisu art. 8a ust. 1 tej ustawy.

W skardze R. K. wniósł o zobowiązanie Ministra do wykonania wyroku z dnia 3 grudnia 2019 r. sygn. akt II SA/Wa 1287/19, zasądzenie na jego rzecz kosztów postępowania według norm przepisanych oraz przyznanie na rzecz skarżącego określonej sumy pieniężnej w wysokości 3000 zł.

W uzasadnieniu skargi wyjaśnił, że pomimo złożonych w dniu [...] maja 2020 r. i w dniu [...] sierpnia 2020 r. ponagleń, organ nie załatwił sprawy zgodnie z wykładnią prawa zawartą w wyroku z dnia 3 grudnia 2019 r., czym naruszył administracyjną zasadę szybkości działania.

Powołując orzecznictwo sądów administracyjnych skarżący stwierdził, że Minister powinien rozpoznać sprawę niezwłocznie po otrzymaniu wyroku, zatem bezczynność organu w rozpoznaniu sprawy jest ewidentna. Dodał też, że od dnia złożenia wniosku o wyłączenie stosowania wobec niego wskazanych przepisów ustawy zaopatrzeniowej Minister podejmował działania nieefektywnie, opieszale, w dużym odstępie czasu oraz pozorując załatwianie sprawy. Zaznaczył też, że kwestia szybkości załatwiania przez Ministra sprawy była już przedmiotem oceny Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który wyrokiem z dnia 19 marca 2019 r. sygn. akt II SAB/Wa 44/19, po rozpoznaniu jego skargi na bezczynność Ministra w rozpoznaniu wniosku z dnia [...] września 2017 r. zobowiązał Ministra do rozpatrzenia ww. wniosku skarżącego stwierdzając jednocześnie, że bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa.

Skarżący podkreślił, że Minister nadal pozostaje w bezczynności co do rozpoznania jego wniosku z dnia [...] września 2017 r., ignorując nie tylko skarżącego, ale i prawomocny wyrok z dnia 3 grudnia 2019 r. sygn. akt II SA/Wa 1287/19. Nadto, w ocenie skarżącego, częstotliwość niedopełniania obowiązku przez organ jest rażąca i powinna prowadzić do wymierzenia kary szczególnie wysokiej, proporcjonalnej do rodzaju i stopnia naruszenia prawa. Tym bardziej, że uchwalenie niekonstytucyjnej ustawy dezubekizacyjnej doprowadziło do niewypłacenie skarżącemu przez bezczynność organu w ramach art. 8a tj. przez okres 3 lat, kwoty około 100.000 zł.

W odpowiedzi na skargę Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji wniósł o jej oddalenie w całości.

Uzasadniając swoje stanowisko organ wyjaśnił, że prawomocny wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 3 grudnia 2019 r. wraz z aktami sprawy wpłynął do organu w dniu [...] maja 2020 r.

Przytaczając orzecznictwo sądów administracyjnych oraz biorąc pod uwagę stan faktyczny i prawny (wynikający z ustawy zaopatrzeniowej) przedmiotowej sprawy organ podniósł, że wydłużenie terminu załatwienia sprawy jest uzasadnione, a organ potrzebuje - realnego w okolicznościach sprawy - czasu do przeanalizowania stanu prawnego i faktycznego sprawy oraz wydania i uzasadnienia rozstrzygnięcia w sprawie. Właściwy czas na wydanie i uzasadnienie rozstrzygnięcia w sprawie jest bardzo istotny ze względu na materię, którą obejmuje ustawa, a mianowicie dotyczącą wysokości zaopatrzenia emerytalnego/rentowego/rentowego rodzinnego funkcjonariuszy i ich rodzin.

Dodatkowo Minister wyjaśnił też, że do organu wpłynęła znaczna ilość spraw (na dzień sporządzenia odpowiedzi na skargę około 4 900 spraw) wniesionych na podstawie ww. art. 8a ustawy zaopatrzeniowej, zatem w sprawie nie mamy do czynienia z rażącym naruszeniem zasad ogólnych postępowania administracyjnego, a obiektywnie weryfikowalnymi czynnikami, które wpływają na terminy rozstrzygnięcia sprawy przez organ administracji.

Odnosząc się do wniosku o przyznanie na rzecz skarżącego sumy pieniężnej organ podniósł, że jest to uprawnienie dyskrecjonalne sądu, zatem możliwość z której należy korzystać, jeżeli realia rozpoznawanej sprawy są niemożliwe do akceptacji z punktu widzenia ochrony praw strony. Dalej organ stwierdził (za orzeczeniami sądów administracyjnych), że ma ona charakter głównie kompensacyjny, co nie podważa stanowiska, że może być przyznana tylko w sytuacji, gdy to przyznanie jest potrzebne dla osiągnięcia celu orzeczenia rozstrzygającego skargę na bezczynność, tj. zwalczenia bezczynności organu oraz zdyscyplinowania organu. Ponadto, ma ono niejako zrekompensować skarżącemu stratę, jaką poniósł na skutek bezczynności organu, co oznacza, że strona powinna taka stratę konkretnie wykazać.

Skarżący w piśmie procesowym z dnia [...] października 2020 r. skierowanym do Sądu, zatytułowanym "Informacja" podkreślił, że do dnia złożenia skargi, tj. do [...] września 2020 r. organ nie wykonał wyroku z dnia 3 grudnia 2019 r. sygn. akt II SA/Wa 1287/19. Natomiast po złożeniu przez skarżącego skargi Minister wykonał pozorowany, w ocenie skarżącego ruch, wysyłając do Prezesa Instytutu Pamięci Narodowej - Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu pismo nr [...] o nadesłanie kopii kompletnych akt osobowych skarżącego o sygnaturze [...]pomimo, że takie kompletne dokumenty z IPN organ musiał już posiadać w dacie wydawania decyzji z [...] marca 2019 r.

Jednocześnie R. K. podał, że wobec braku przesłania do dnia [...] października 2020 r. (co sprawdził w biurze podawczym Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie) przez Ministra skargi z dnia [...] września 2020 r. oraz akt sprawy, skarżący do pisma dołączył skargę (z aktualną datą wniesienia, czyli [...] października 2020r. ) wraz załącznikami.

W kolejnym w piśmie procesowym z dnia [...] listopada 2020 r., stanowiącym polemikę z odpowiedzią na skargę organu, skarżący podtrzymał swoją skargę w całości. Podkreślił nadto, że pierwszą czynnością, jaką Minister podjął po otrzymaniu akt postępowania wraz z prawomocnym wyrokiem z dnia 3 grudnia 2019 r., było bezzasadne zapytanie Instytutu Pamięci Narodowej o przesłanie kopii kompletnych akt osobowych skarżącego, chociaż o takie akta Minister zwracał się już raz [...] czerwca 2018 r. i były one podstawą wydania uchylonej przez Sąd decyzji z dnia [...] marca 2019 r. nr [...]. Nadto ww. zapytanie Minister wystosował dopiero w dniu [...] października 2020 r., a więc już po wniesieniu skargi będącej przedmiotem niniejszego postępowania, co oznacza według skarżącego, że bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa.

Uzasadniając żądanie zasądzenia od organu określonej sumy pieniężnej w wysokości 3000 zł, skarżący wskazał na klauzulę praw słusznie nabytych (drastyczne obniżenie emerytury po raz drugi), nierówność wobec prawa (naliczanie wyższej emerytury oraz utrzymanie praw nabytych przez przestępców i policjantów negatywnie zweryfikowanych po 1990 r.), cierpienie psychiczne związane z 3 letnim oczekiwaniem na rozwiązanie problemu dotyczącego art. 8a ustawy zaopatrzeniowej oraz pogłębianie choroby wynikającej z charakterystyki przebiegu służby (potwierdzone orzeczeniem komisji lekarskiej), poczucie bezradności związane m.in. z koniecznością korzystania z pomocy finansowej żony – emerytowanej nauczycielki, brak możliwości zwiększenia emerytury w ramach ustawy represyjnej, zaburzenia funkcjonowania w sferze społecznej (za tę samą pracę/służbę należą się te same uprawnienia, co regulacja art. 8a skutecznie zaburza).

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 z późn. zm.); zwanej dalej P.p.s.a., kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach ze skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania organów określonych w pkt 1 - 4a.

Na wstępie należy wyjaśnić, że ustawą z dnia 9 kwietnia 2015 r. o zmianie ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2015 r. poz. 658), która weszła w życie 15 sierpnia 2015 r., doszło do zmiany treści art. 154 § 1 P.p.s.a. W brzmieniu sprzed nowelizacji przepis ten stanowił, że: "W razie niewykonania wyroku uwzględniającego skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania oraz w razie bezczynności organu lub przewlekłego prowadzenia postępowania po wyroku uchylającym lub stwierdzającym nieważność aktu lub czynności strona, po uprzednim pisemnym wezwaniu właściwego organu do wykonania wyroku lub załatwienia sprawy, może wnieść skargę w tym przedmiocie, żądając wymierzenia temu organowi grzywny". Od 15 sierpnia 2015 r. komentowany przepis stwierdza zaś, iż: "W razie niewykonania wyroku uwzględniającego skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania strona, po uprzednim pisemnym wezwaniu właściwego organu do wykonania wyroku lub załatwienia sprawy, może wnieść skargę w tym przedmiocie, żądając wymierzenia temu organowi grzywny". W konsekwencji wniesienie skargi na podstawie znowelizowanego przepisu artykułu 154 § 1 P.p.s.a. możliwe jest obecnie jedynie w przypadku niewykonania wyroku uwzględniającego skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania. Ustawodawca z dotychczasowego zakresu art. 154 § 1 P.p.s.a. postanowił usunąć kwestie dotyczące bezczynności organu oraz przewlekłego prowadzenia postępowania po wyroku uchylającym lub stwierdzającym nieważność aktu lub czynności. Takiego charakteru nie miał wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 3 grudnia 2019 r. sygn. II SA/Wa 1287/19, powoływany przez R. K., wydany w sprawie jego skargi na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] marca 2019 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wyłączenia stosowania wobec skarżącego przepisów art. 15c, art. 22a i art. 24a ustawy z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy, którym Sąd uchylił zaskarżoną decyzję. Sprawa rozpatrywana wówczas przez Sąd nie była zatem sprawą z zakresu bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania w sprawie o wyłączenie stosowania wobec skarżącego przepisów ustawy zaopatrzeniowej, lecz jej przedmiot był inny, a mianowicie skarga została wniesiona na decyzję administracyjną wydaną w przedmiocie odmowy wyłączenia stosowania wobec skarżącego przepisów tej ustawy i Sąd wówczas orzekający wyeliminował tę decyzję z porządku prawnego. Wyrok ten został zatem wydany w ramach sądowej kontroli wydanego indywidualnego aktu administracyjnego jakim jest decyzja administracyjna, a nie w przedmiocie bezczynności, czy przewlekłego prowadzenia postępowania.

W związku z powyższym niniejsza skarga została zakwalifikowana jako wniesiona na podstawie art. 3 § 2 pkt 8 P.p.s.a., to jest w sprawie na bezczynność organu polegającą na niewykonaniu wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 3 grudnia 2019 r., sygn. akt II SA/Wa 1287/19.

Z bezczynnością organu administracji publicznej mamy do czynienia wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ ten nie podjął żadnych czynności w sprawie lub wprawdzie prowadził postępowanie w sprawie, ale – mimo istnienia ustawowego obowiązku – nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub też innego aktu lub nie podjął stosownej czynności. Dla zasadności skargi na bezczynność nie ma znaczenia okoliczność, z jakich powodów określony akt nie został podjęty lub czynność nie została dokonana, a w szczególności, czy bezczynność organu spowodowana została zawinioną lub niezawinioną opieszałością organu w ich podjęciu lub dokonaniu, czy też wiąże się z przeświadczeniem organu, że stosowny akt lub czynność w ogóle nie powinna zostać dokonana (por. T. Woś (w: T. Woś (red.), H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz do art. 3 opubl. w Systemie Informacji Prawnej Lex Wolters Kluwer, 2016).

Rozpoznając skargę na bezczynność sąd administracyjny w przypadku stwierdzenia bezczynności jest zobligowany, nie tylko do zobowiązania organu do wydania aktu w określonym terminie (art. 149 § 1 pkt 1 P.p.s.a.), ale także do rozstrzygnięcia o tym, czy bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Przesądza o tym treść art. 149 § 1 pkt 3 i § 1a P.p.s.a., zgodnie z którym sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania, jednocześnie stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Zatem w sytuacji ewentualnego zakończenia postępowania administracyjnego przed rozpoznaniem przez sąd administracyjny skargi na bezczynność, obowiązkiem sądu jest dokonanie kontroli stanu sprawy na dzień wniesienia skargi, a więc określenia, czy w tej dacie organ pozostawał w bezczynności. Należy przy tym zastrzec, że jedynie w wypadku, gdy bezczynność trwa w momencie orzekania, sąd administracyjny jest upoważniony do wydania orzeczenia, o jakim mowa w art. 149 § 1 pkt 1 P.p.s.a., a więc do zobowiązania organu do wydania aktu lub podjęcia czynności. W każdym innym przypadku orzeczenie sądu ogranicza się jedynie do stwierdzenia, czy bezczynność miała miejsce oraz, czy charakteryzowała się rażącym naruszeniem prawa – art. 149 § 1 pkt 3 i § 1a P.p.s.a.

W stanie faktycznym niniejszej sprawy Sąd miał obowiązek ocenić, czy w toku ponownego rozpoznania sprawy przez Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji po prawomocnym wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 3 grudnia 2019 r. sygn. II SA/Wa 1287/19 doszło do bezczynności, a jeżeli tak, to czy charakteryzowała się ona rażącym naruszeniem prawa.

Stosownie do art. 286 § 1 P.p.s.a. po uprawomocnieniu się orzeczenia sądu pierwszej instancji kończącego postępowanie akta administracyjne sprawy zwraca się organowi administracji publicznej, załączając odpis orzeczenia ze stwierdzeniem jego prawomocności. Termin do załatwienia sprawy przez organ administracji określony w przepisach prawa lub wyznaczony przez sąd liczy się od dnia doręczenia akt organowi (§ 2).

Jest okolicznością niesporną w sprawie, że odpis prawomocnego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 3 grudnia 2019 r., sygn. akt II SA/Wa 1287/19 wraz z aktami administracyjnymi sprawy został doręczony organowi w dniu [...] maja 2020 r., a zatem od tej daty zaczął biec ponownie termin do rozpatrzenia przez organ wniosku skarżącego z dnia [...] września 2017 r. o wyłączenie stosowania wobec niego przepisów art. 15c, art. 22a i art. 24a ustawy zaopatrzeniowej.

W toku ponownego rozpoznania sprawie przez organ zastosowanie mają terminy załatwiania spraw określone w Kodeksie postępowania administracyjnego. Zgodnie z art. 35 § 1 K.p.a. organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. Stosownie do art. 35 § 2 K.p.a. niezwłocznie powinny być załatwiane sprawy, które mogą być rozpatrzone w oparciu o dowody przedstawione przez stronę łącznie z żądaniem wszczęcia postępowania lub w oparciu o fakty i dowody powszechnie znane albo znane z urzędu organowi, przed którym toczy się postępowanie, bądź możliwe do ustalenia na podstawie danych, którymi rozporządza ten organ.

Załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania (art. 35 § 3 K.p.a.).

W myśl art. 35 § 5 k.p.a. do terminów określonych w przepisach poprzedzających nie wlicza się terminów przewidzianych w przepisach prawa dla dokonania określonych czynności, okresów zawieszenia postępowania, okresu mediacji oraz okresów opóźnień spowodowanych z winy strony albo z przyczyn niezależnych od organu.

Przepis art. 36 § 1 K.p.a. nakłada natomiast na organy administracji publicznej obowiązek zawiadomienia strony o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie, z podaniem przyczyny zwłoki, wskazaniem nowego terminu jej załatwienia oraz pouczeniem o prawie do wniesienia ponaglenia.

W niniejszej sprawie od dnia [...] maja 2020 r. tj. od daty doręczenia organowi prawomocnego wyroku Sądu z 3 grudnia 2019 r. sygn. akt II SA/Wa 1287/19 wraz z aktami administracyjnymi rozpoczął biegł termin określony w art. 35 § 3 K.p.a. do załatwienia sprawy poprzez wydanie decyzji administracyjnej. Do dnia wniesienia skargi na bezczynność, tj. do [...] września 2020 r., ani do dnia orzekania przez Sąd, decyzja ta nie została wydana (vide: notatka służbowa z dnia [...] grudnia 2020 r., k- [...] akt sądowych).

Z akt sprawy wynika, że od [...] maja 2020 r. do dnia wniesienia skargi na bezczynność organ nie podejmował żadnych czynności w tej sprawie. Dopiero pismem z [...] października 2020 r., a więc już po wniesieniu skargi na bezczynność, organ zwrócił się do Instytutu Pamięci Narodowej - Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu o przesłanie kopii kompletnych akt osobowych (sygn. [...]) dotyczących przebiegu służby R.K. Z akt sprawy nie wynika, aby organ podejmował inne czynności w sprawie.

Wytyczne co do dalszego postępowania zawarte w wyroku Sądu z dnia 3 grudnia 2019 r. nie zawierały natomiast zaleceń przeprowadzenia szeroko zakrojonego, skomplikowanego postępowania administracyjnego. Pomimo tego sprawa nie została załatwiona mimo upływu ponad siedmiu miesięcy od daty doręczenia organowi prawomocnego wyroku Sądu z dnia 3 grudnia 2019 r. Przy czym organ nie dopełnił także obowiązku wynikającego z art. 36 § 1 K.p.a., bowiem nie zawiadomił skarżącego o przyczynie niedotrzymania terminu załatwienia sprawy wynikającego z K.p.a., ani nie wskazał nowego terminu jej załatwienia.

Zarzut bezczynności Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji po wyroku WSA w Warszawie z dnia 3 grudnia 2019 r. sygn. akt II SA/Wa 1287/19 jest zatem uzasadniony. Zwłoka organu w załatwieniu sprawy poprzez wydanie decyzji administracyjnej w następstwie wyroku Sądu nie znajduje prawnego i faktycznego usprawiedliwienia. Stanowiło to dla Sądu podstawę do zobowiązania organu do rozpatrzenia wniosku skarżącego z dnia [...] września 2017 r. w terminie miesiąca od daty doręczenia prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy - stosownie do art. 149 § 1 pkt 1 P.p.s.a.

Jednocześnie Sąd uznał, że bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. W orzecznictwie prezentowany jest pogląd, że rażącym naruszeniem prawa jest naruszenie ciężkie, które nosi cechy oczywistej i wyraźnej sprzeczności z obowiązującym prawem, niepozwalające na zaakceptowanie w demokratycznym państwie prawa i wywołujące dotkliwe skutki społeczne lub indywidualne. Dla uznania rażącego naruszenia prawa nie jest wystarczające samo przekroczenie przez organ ustawowych terminów załatwienia sprawy. Wspomniane przekroczenie musi być szczególnie znaczne i niezaprzeczalne. Rażące opóźnienie w podejmowanych przez organ czynnościach ma być oczywiście pozbawione jakiegokolwiek racjonalnego uzasadnienia (por. wyrok NSA z dnia 24 lipca 2015 r., sygn. akt II OSK 3237/14, publ. LEX nr 1803268; wyrok NSA z dnia 21 czerwca 2012r., sygn. akt I OSK 675/12, publ. CBOSA).

Należy zauważyć, że w niniejszej sprawie nie chodzi tylko o samo rażące naruszenie art. 35 § 3 K.p.a. określającego terminy prowadzenia postępowania administracyjnego, czy art. 12 K.p.a. statuującego zasadę szybkości postępowania, które to uchybienia są oczywiste, ale przede wszystkim o rażące naruszenie art. 8 K.p.a. formułującego zasadę pogłębiania zaufania uczestnika postępowania do organu władzy publicznej, który działając w warunkach związania oceną prawną wyrażoną w prawomocnym wyroku Sądu (art. 153 P.p.s.a.), miał obowiązek załatwić sprawę bez zbędnej zwłoki, w ustawowym terminie.

Jednym z podstawowych zadań organu administracji publicznej jest rozstrzyganie co do istoty indywidualnych spraw w drodze decyzji administracyjnej. Trafna jest przy tym argumentacja organu przedstawiona w odpowiedzi na skargę, że wydanie decyzji w sprawie należącej do właściwości rzeczowej organu musi być poprzedzone dokładnym zbadaniem jej okoliczności faktycznych i zebraniem kompletnego materiału dowodowego. Niemniej jednak, czasu opóźnienia w niniejszej sprawie nie można usprawiedliwić, bowiem organ przez ponad siedem miesięcy od daty doręczenia prawomocnego wyroku Sądu nie podejmował niemal żadnych czynności w sprawie (poza wystąpieniem do IPN) i nie kończył postępowania. Co istotne, do dnia orzekania przez Sąd organ nie wydał decyzji w ponownie prowadzonym postępowaniu administracyjnym.

Sąd uwzględnił wniosek skarżącego o przyznanie od organu sumy pieniężnej. Przepis art. 149 § 2 p.p.s.a. nie precyzuje charakteru przyznawanej kwoty pieniężnej. Przyjąć jednak należy, że kwota ta ma znaczenie kompensacyjne. Oznacza to, że jej przyznanie ma na celu zadośćuczynienie za krzywdę, jaką strona poniosła na skutek wadliwie działającej administracji publicznej. Użycie przez ustawodawcę w powołanym przepisie zwrotu "sąd (...) może" oznacza, że rozstrzygnięcie w przedmiocie m.in. przyznania od organu sumy pieniężnej ma charakter fakultatywny.

W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego prezentowany jest pogląd, że przyznanie skarżącemu od organu sumy pieniężnej stanowi nie tyle sankcję dla organu za wadliwe prowadzenie postępowania, co rekompensatę dla strony za wszelkiego rodzaju dolegliwości i niedogodności, jakich doznała na skutek bezczynności organu lub przewlekłego prowadzenia postępowania (por. wyrok NSA z dnia 11 maja 2018 r. sygn. akt I OSK 2230/17, wyrok NSA z dnia 29 listopada 2019r. sygn. akt I OSK 1615/18; publ. CBOSA).

Za przyznaniem skarżącemu sumy pieniężnej w niniejszej sprawie w wysokości 1.000 zł przemawiał czas trwania ponownego już postępowania administracyjnego, które nadal nie zakończyło się wydaniem decyzji. Tak długi okres bezczynności organu uzasadniał zrekompensowanie skarżącemu negatywnych skutków tego stanu rzeczy poprzez przyznanie sumy pieniężnej we wskazanej wysokości.

Mając powyższe na względzie, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, działając na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 i § 1a P.p.s.a. orzekł, jak w punkcie 1 i 2 sentencji wyroku. W punkcie 3 sentencji wyroku Sąd orzekł na podstawie art. 149 § 2 P.p.s.a.