Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt V SA/Wa 1867/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2020-08-31 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6539 Inne o symbolu podstawowym 653
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Minister Pracy i Polityki Społecznej
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję w części
Powołane przepisy: article: art. 145 par. 1 pkt 1 lit. c, art. 200
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Mirosława Pindelska, Sędzia WSA - Bożena Zwolenik (spr.), Sędzia WSA - Arkadiusz Tomczak, , po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 20 sierpnia 2020 r. sprawy ze skargi [...] Sp. z o.o. z siedzibą we W. na decyzję Prezesa Zarządu Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych z dnia [...] września 2019 r. nr [...] w przedmiocie zobowiązania do zwrotu środków przekazanych tytułem dofinansowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych 1. uchyla zaskarżoną decyzję w części dotyczącej punktu II, 2. zasądza od Prezesa Zarządu Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych na rzecz [...] Sp. z o.o. z siedzibą we W. kwotę 13 097 zł (trzynaście tysięcy dziewięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi wniesionej przez [...] sp. z o.o. we W. (dalej: "Skarżąca", "Strona", "Spółka") jest decyzja Prezesa Zarządu Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych (dalej: "Prezes Zarządu PFRON", "organ") z [...] września 2019 r. nr [...], w przedmiocie zobowiązania do zwrotu środków przekazanych tytułem dofinansowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych.

Zaskarżona decyzja zapadła w następującym stanie faktycznym.

W dniach od 14 do 18 maja 2018 r., PFRON przeprowadził kontrolę w zakresie spełniania przez Stronę warunków do otrzymywania miesięcznego dofinansowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych za okresy sprawozdawcze: od stycznia 2016 r. do grudnia 2017 r. W trakcie kontroli stwierdzono nieprawidłowości: brak umowy o pracę z pracownikiem niepełnosprawnym, błąd stopnia niepełnosprawności, tj. w INF-D-P wykazano stopień niepełnosprawności niezgodny z orzeczeniem o niepełnosprawności, błąd schorzenia – pracodawca nie przedstawił dokumentów potwierdzających istnienie schorzeń szczególnych u pracowników, błąd kwoty kosztów płacy (w informacjach INF-D-P wykazano kwoty kosztów pracy niezgodne ze stanem faktycznym), nieterminowe opłacenie lub brak opłacenia składek na ZUS, ubieganie się o wypłatę dofinansowań do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych, którzy mają ustalone prawo do emerytury, wypłatę wynagrodzeń za maj 2017 r. dokonaną już po dniu złożenia wniosku. Organ mając na uwadze powyższe nieprawidłowości ustalił kwotę nienależnie pobranego dofinansowania za okresy sprawozdawcze od stycznia 2016 r. do grudnia 2017 r. i w piśmie z 10 września 2018 r. wezwał Stronę do zwrotu 328 096,33 zł w terminie 3 miesięcy od dnia otrzymania wezwania. W dniu 13 grudnia 2018 r. Skarżąca poinformowała, że roszczenie PFRON za okres – wrzesień 2016 r. jest bezzasadne zaś datą wypełnienia i złożenia wniosku Wn-D za maj 2017 r. jest 1 czerwca 2017 r. Ponadto Spółka nie dokonała zwrotu środków określonych w wezwaniu z 10 września 2018 r. W związku z powyższym, w piśmie z 18 grudnia 2018 r., powiadomiono Skarżącą o wszczęciu z urzędu postępowania administracyjnego w sprawie zwrotu środków PFRON wypłaconych tytułem dofinansowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych za okresy sprawozdawcze: kwiecień 2016 r., sierpień 2016 r., oraz marzec – grudzień 2017 r.

W piśmie z 2 stycznia 2019 r. Strona ponownie wskazała, że w związku z wprowadzeniem zmian w art. 26a ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnieniu osób niepełnosprawnych (Dz.U. 2019, poz. 1172 ze zm.), dalej: "ustawa o rehabilitacji", roszczenie za okres wrzesień 2016 r. jest bezzasadne, natomiast datą wypełnienia i złożenia wniosku Wn-D za maj 2017 r. jest dzień 1 czerwca 2017 r.

Decyzją z dnia [...] kwietnia 2019 r. nr [...], L.dz.[...], Prezes Zarządu PFRON nakazał Stronie zwrot środków Funduszu przekazanych tytułem dofinansowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych za okresy sprawozdawcze: kwiecień 2016 r., marzec – grudzień 2017 r. w łącznej wysokości 237 137,47 zł oraz umorzył postępowanie jako bezprzedmiotowe za okres sprawozdawczy sierpień 2016 r. Spółka nie zgodziła się z powyższą decyzją i zwróciła się z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy. Skarżąca wskazała, że nie zgadza się z ustaleniami organu w zakresie nieprawidłowości dotyczących wypłaty wynagrodzenia po dniu złożenia dokumentów (INF-D-P) za pośrednictwem Systemu Obsługi Dofinansowań i Refundacji (SODiR) za miesiąc maj 2017 r. W przypadku pozostałych nieprawidłowości Strona poinformowała, że zwróciła środki PFRON oraz, że sporządzi korekty.

Decyzją z [...] września 2019 r. o wskazanym wyżej numerze Prezes Zarządu PFRON uchylił rozstrzygnięcie z [...] kwietnia 2019 r. w części dotyczącej okresów sprawozdawczych: kwiecień 2016 r., marzec – kwiecień 2017 r., czerwiec – grudzień 2017 r. i w tym zakresie umorzył postępowanie. W pozostałym zakresie utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. W uzasadnieniu decyzji wyjaśniono, że zgodnie z art. 26a ust. 1a1 pkt 1a ustawy o rehabilitacji w brzmieniu obowiązującym od 1 lipca 2016 r., miesięczne dofinansowanie nie przysługuje do wynagrodzeń wypłaconych po dniu złożenia wniosku. Tymczasem z ustaleń dokonanych w wyniku kontroli oraz z informacji widniejącej w SODiR wynika, że wniosek Wn-D za okres sprawozdawczy maj 2017 r. został złożony w dniu 31 maja 2017 r. podczas gdy wypłata wynagrodzeń na rzecz pracowników niepełnosprawnych za miesiąc maj 2017 r. została dokonana w dniu 1 czerwca 2017 r., a więc po dniu złożenia wniosku Wn-D do Funduszu. Wyjaśniono, że wniosek złożony został w trybie OFF-LINE. Data wypełnienia wniosku uzupełniona została datą systemową ustawioną na komputerze Skarżącej i okazała się błędna. Zaznaczono, że korekta sporządzona w tym samym dniu za okres maj 2017 r. już za pośrednictwem SODiR ON-LINE wskazuje jednakową datę dla wszystkich pozycji, tj. data wypełnienia, data wysłania i data wpływu - 31 maja 2017 r. Organ wskazał też, że z korespondencji prowadzonej przez pracowników obsługujących SODiR z operatorem bazy produkcyjnej wynika, że Spółka mogła zmienić datę na komputerze na dzień "2017-06-01". W związku z tym, że pierwszy wniosek Wn-D za miesiąc maj 2017 r. został wysłany w trybie OFF-LINE wpisanie późniejszej daty we wniosku było możliwe. Dlatego też wniosek skorygowany przez Stronę, przekazany również w dniu 31 maja 2017 r. w trybie ON-LINE posiada już prawidłową datę wysłania, rejestracji i wpływu wniosku, tj. "2017-05-31". Wobec powyższego Strona spełniła przesłankę zawartą w art. 26a ust. 1a1 pkt 1a ustawy o rehabilitacji albowiem w dniu 31 maja 2017 r. najpierw złożyła dokumenty w SODiR (Wn-D, informacje INF-D-P), a następnie 1 czerwca 2017 r. wypłaciła wynagrodzenia na rzecz pracowników niepełnosprawnych. Skoro zaś miesięczne dofinansowanie nie przysługuje do wynagrodzeń wypłaconych po dniu złożenia wniosku, to Spółka nienależnie pobrała dofinansowanie do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych za maj 2017 r. Jednocześnie zaznaczono, że w przypadku okresów sprawozdawczych kwiecień 2016 r., od marca 2017 r. do kwietnia 2017 r. oraz od czerwca 2017 r. do grudnia 2017 r. postępowanie umorzono jako bezprzedmiotowe z uwagi na fakt, iż Strona usunęła nieprawidłowości stwierdzone podczas kontroli oraz zwróciła nienależnie pobrane środki PFRON.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Skarżąca wniosła o uchylenie decyzji z [...] września 2019 r. oraz poprzedzającej ją decyzji z [...] kwietnia 2019 r. w części nakazującej zwrot środków Funduszu przekazanych tytułem dofinansowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych za okres sprawozdawczy maj 2017 r. zarzucając:

1) naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 26a ust. 1a pkt 1a ustawy o rehabilitacji poprzez jego błędne zastosowanie i przyjęcie, że wynagrodzenia zostały wypłacone przez Skarżącą po dniu złożenia wniosku o dofinansowanie, co skutkowało nakazaniem zwrotu środków przekazanych tytułem dofinansowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych za okres sprawozdawczy maj 2017 r., podczas gdy w przedmiotowej sprawie nie zachodzą okoliczności przewidziane w tym przepisie, gdyż Skarżąca złożyła wniosek Wn-D w dniu 1 czerwca 2017 r., co wynika z wydruku wygenerowanego z systemu SODiR i w tym też dniu dokonała wypłaty wynagrodzeń,

2) naruszenie art. 7 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (t. j. Dz. U. z 2020 r., poz. 256 ze zm.), dalej: "K.p.a." i art. 77 K.p.a. polegające na zaniechaniu wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całokształtu materiału dowodowego i przyjęciu, że istnieją podstawy do nakazania zwrotu środków Funduszu przy jednoczesnym braku uwzględnienia argumentacji powoływanej przez Skarżącą, tj. faktu złożenia wniosku Wn-D w dniu 1 czerwca 2017 r. i dokonaniu w tej dacie wypłaty wynagrodzeń, niemożności samodzielnego wprowadzenia daty wypełnienia i złożenia wniosku w systemie SODiR przez Spółkę,

3) naruszenie art. 80 K.p.a. polegające na dokonaniu dowolnej, a nie swobodnej oceny dowodów i przyjęciu, że Skarżąca nie spełniła przesłanek ustawowych, przemawiających za przyznaniem dofinansowania z PFRON, podczas gdy Strona złożyła wniosek w wymaganym terminie i w tym też dniu dokonała wypłaty wynagrodzeń na rzecz pracowników niepełnosprawnych.

Skarżąca zaprzeczyła jakoby wniosek Wn-D za okres sprawozdawczy maj 2017 r. został złożony w dniu 31 maja 2017 r. zaś wypłata wynagrodzeń na rzecz pracowników niepełnosprawnych dokonana została 1 czerwca 2017 r., a więc po dniu złożenia wniosku. Strona wskazała, że z systemu SODiR wygenerowała druk, z którego wynika, że wniosek został złożony 1 czerwca 2017 r. zaś przypuszczenia organu co do dokonywania rzekomych zmian daty na komputerze nie zostały poparte żadnymi dowodami i nie zasługują na uwzględnienie. Skarżąca zwróciła uwagę, że złożyła wniosek i pozytywnie przeszła weryfikację, w wyniku której przyznano i wypłacono miesięczne dofinansowanie do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych za maj 2017 r. Następnie Skarżąca zauważyła, że wskazana w decyzji nieprawidłowość została ustalona dopiero na etapie kontroli przeprowadzonej w dniach 14-18 maja 2019 r. Zdaniem Spółki gdyby faktycznie doszło do przedwczesnego złożenia wniosku, system odrzuciłby go jako błędny już na etapie wstępnej weryfikacji. Skarżąca zwróciła również uwagę, że w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji stwierdzono, że wniosek został złożony w trybie OFF-LINE w dniu 31 maja 2017 r. podczas gdy z instrukcji obsługi aplikacji SODiR OffLine wynika wprost, że nie umożliwia ona wysyłania korespondencji do Funduszu, śledzenia stanu przesłanych do Systemu dokumentów i odbioru korespondencji generowanej przez System.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując w całości swoje stanowisko i argumentację zaprezentowaną w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m.in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t. j. Dz. U. z 2019 r., poz. 2167, ze zm.) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325, ze zm.), dalej: "p.p.s.a.", sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem. W tym zakresie mieści się ocena, czy zaskarżona decyzja odpowiada prawu i czy postępowanie prowadzące do jej wydania nie jest obciążone wadami uzasadniającymi wyeliminowanie tego rozstrzygnięcia z obrotu prawnego. Zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną.

Dokonując oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji Sąd doszedł do przekonania, iż skarga zasługuje na uwzględnienie.

W rozpoznawanej sprawie Prezes Zarządu PFRON uchylił decyzję z [...] kwietnia 2019 r. w części dotyczącej okresów sprawozdawczych: kwiecień 2016 r., marzec – kwiecień 2017 r., czerwiec – grudzień 2017 r. i w tym zakresie umorzył postępowanie, a w pozostałym zakresie utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy.

Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji z [...] kwietnia 2019 r. w części nakazującej zwrot środków Funduszu przekazanych tytułem dofinansowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych za okres sprawozdawczy maj 2017 r. kwestionując ustalenia organu w zakresie nieprawidłowości dotyczących wypłaty wynagrodzenia po dniu złożenia dokumentów (INF-D-P) za pośrednictwem Systemu Obsługi Dofinansowań i Refundacji za maj 2017 r.

|W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ, odwołując się do ustaleń zawartych w w Wyniku kontroli przeprowadzonej w [...] Sp. z o.o. z |

|dnia 27 czerwca 2018 r. oraz informacji widniejącej w SODiR stwierdził, że wniosek Wn-D za okres sprawozdawczy maj 2017 r. został |

|złożony w dniu 31 maja 2017 r. Natomiast wypłata wynagrodzeń na rzecz pracowników niepełnosprawnych za miesiąc maj 2017 r. została |

|dokonana w dniu 1 czerwca 2017 r., a więc po dniu złożenia wniosku Wn-D do Funduszu. Wyjaśniono, że o, że wniosek złożony został w |

|trybie OFF-LINE. Data wypełnienia wniosku uzupełniona została datą systemową ustawioną na komputerze Skarżącej i okazała się błędna. |

|Zaznaczono, że korekta sporządzona w tym samym dniu za okres maj 2017 r. już za pośrednictwem SODiR ON-LINE wskazuje jednakową datę dla |

|wszystkich pozycji, tj. data wypełnienia, data wysłania i data wpływu - 31 maja 2017 r. Organ wskazał ponadto iż, z korespondencji |

|pracowników obsługujących SODiR z operatorem bazy produkcyjnej wynika, że Spółka mogła zmienić datę na komputerze na dzień "2017-06-01".|

|W związku z tym, że pierwszy wniosek Wn-D za miesiąc maj 2017 r. został wysłany w trybie OFF-LINE wpisanie późniejszej daty we wniosku |

|było możliwe. Dlatego też wniosek skorygowany przez Skarżącą, przekazany również w dniu 31 maja 2017 r. w trybie ON-LINE, posiada już |

|prawidłową datę wysłania, rejestracji i wpływu wniosku, tj. "2017-05-31". |

|Te ustalenia zdaniem organu stanowią dowód na to, że Skarżąca spełniła przesłankę zawartą w art. 26a ust. 1a1 pkt 1a ustawy o |

|rehabilitacji, tj. w dniu 31 maja 2017 r. najpierw złożyła dokumenty w SODiR (Wn-D, informacje INF-D-P), a następnie 1 czerwca 2017 r. |

|wypłaciła wynagrodzenia na rzecz pracowników niepełnosprawnych. |

|Skarżąca podnosi, że datą wypełnienia i złożenia wniosku WN-D za maj 2017 r. jest 1 czerwca 2017 r. Zwraca uwagę również, że z systemu |

|SODiR wygenerowała druk, z którego wynika, że wniosek został złożony 1 czerwca 2017 r. Dodatkowo Skarżąca podkreśla, że złożyła wniosek |

|i pozytywnie przeszła weryfikację, w wyniku której przyznano i wypłacono miesięczne dofinansowanie do wynagrodzeń pracowników |

|niepełnosprawnych za maj 2017 r. Zdaniem Spółki gdyby faktycznie doszło do przedwczesnego złożenia wniosku, system odrzuciłby go jako |

|błędny już na etapie wstępnej weryfikacji. Skarżąca zwróciła również uwagę, że w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji stwierdzono, że |

|wniosek został złożony w trybie OFF-LINE w dniu 31 maja 2017 r. podczas gdy z instrukcji obsługi aplikacji SODiR OffLine wynika wprost, |

|że nie umożliwia ona wysyłania korespondencji do Funduszu, śledzenia stanu przesłanych do Systemu dokumentów i odbioru korespondencji |

|generowanej przez System. |

|Sąd stwierdza, że organ nie odniósł się do okoliczności wskazanych przez Skarżącą. Jednocześnie na podstawie akt sprawy nie można |

|ustalić jednoznacznie, iż Skarżąca, jak to twierdzi organ, złożyła wniosek WN-D za maj 2017 r. w dniu 31 maja 2017 r. Takich informacji |

|nie zawiera również znajdująca się w aktach płyta oznaczona: "[...] – Wniosek WnD". |

|Zdaniem Sądu stosowane przez PFRON oprogramowanie powinno pozwolić na jednoznaczne ustalenie daty złożenie wniosku WN-D poprzez zapis |

|dat podejmowanych czynności technicznych. |

|Sąd podkreśla, że na podstawie art. 75 § 1 K.p.a. jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a |

|nie jest sprzeczne z prawem. W rozpoznawanej sprawie organ powinien zatem podjąć czynności wyjaśniające mające na celu bezsporne |

|ustalenie daty złożenia przedmiotowego wniosku WN-D. Konsekwencje uchybień organu, który mając wiedzę co do okoliczności faktycznej |

|istotnej dla rozstrzygnięcia sprawy nie ocenił jej zgodnie z prawem materialnym, nie mogą być przerzucane na Skarżącą. |

|Stąd, oceniając legalność kontrolowanej decyzji Sąd uznał, że organ dokonując oceny co do zaistnienia przesłanki określonej w art. 26a |

|ust. 1a1 pkt 1a ustawy o rehabilitacji nie rozpoznał sprawy w sposób prawidłowy i wyczerpujący. Dokonana ocena merytoryczna, w świetle |

|wątpliwości, co do daty złożenia przez Skarżącą wniosku Wn-D za okres sprawozdawczy maj 2017 r., jest niepełna i nie była wystarczająca |

|do podjęcia zaskarżonej decyzji. Zdaniem Sądu uznanie, że w niniejszej sprawie zaistniała przesłanka zobowiązania Skarżącej do zwrotu |

|środków przekazanych tytułem dofinansowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych za ww. okres, było przedwczesne wobec braku |

|jednoznacznego ustalenia podstaw faktycznych decyzji. |

|W tych okolicznościach Sąd uznał, iż zarzuty skargi są uzasadnione bowiem rozpoznając przedmiotową sprawę organ naruszył przepisy art. |

|7, art. 77 § 1, art. 80, art. 107 § 3 K.p.a. w stopniu istotnym, mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. |

|Sąd wskazuje, że postępowanie powinno być prowadzone z poszanowaniem zasad obowiązujących w postępowaniu administracyjnym, w tym art. 7 |

|K.p.a., który wskazuje na konieczność podejmowania wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do |

|załatwienia sprawy. Zasada ta znajduje rozwinięcie w art. 77 § 1 K.p.a., nakazującej organowi zebranie i w sposób wyczerpujący |

|rozpatrzenie materiału dowodowego. W myśl art. 107 § 3 K.p.a. uzasadnienie faktyczne decyzji powinno zawierać wskazanie faktów, które |

|organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy |

|dowodowej, zaś uzasadnienie prawne - wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa. |

|Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ winien ustalić stan faktyczny w oparciu o całość materiału dowodowego, uwzględniając |

|przedstawione wyżej wywody i wykładnię prawa. |

Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ustawy "p.p.s.a.", Sąd uchylił zaskarżoną decyzję. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a.