Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt I SA/Kr 808/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2020-11-25 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6550
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: uchylono zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą decyzję I instancji
Powołane przepisy: article: art. 64, art. 67, art. 68, art. 72
journal: Dz.U. 2017 poz 1257
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 3 ust. 2 pkt 1 w zw. z  art. 23 ust. 1
journal: Dz.U. 2017 poz 278
law: Ustawa z dnia 5 lutego 2015 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego - teskt jedn.
article: art. 15 zzs
journal: Dz.U. 2020 poz 374
law: Ustawa z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych  chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych
article: art. 145 par. 1 pkt 1 lit. a i  lit. c w zw. z  art. 135
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia: WSA Bogusław Wolas Sędziowie: WSA Wiesław Kuśnierz (spr.) WSA Jarosław Wiśniewski po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 25 listopada 2020 r. sprawy ze skargi Z. B. na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w K. z dnia [...] czerwca 2018 r. nr [...] w przedmiocie płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na 2017 r. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji.


UZASADNIENIE

Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z siedzibą w K. (dalej Dyrektor, organ II instancji, organ odwoławczy) decyzją z dnia [...] 2018 r. nr [...], działając na podstawie na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.: Dz. U. z 2017 r., poz. 1257 ze zm.; dalej: K.p.a.), w związku z art. 10 ust. 2 ustawy z dnia 9 maja 2008 r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (t.j. Dz. U. z 2016 r., poz. 1512 ze zm.), utrzymał w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w T. (dalej: Kierownik, organ I instancji) z dnia 7 maja 2018 r. nr [...] w sprawie odmowy przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na 2017 r., dla Z. B. (dalej: Strona, Skarżący).

W uzasadnieniu decyzji Dyrektor wskazał, że w dniu 31 maja 2017 r. do Biura Powiatowego ARiMR w T. wpłynął wniosek Strony o przyznanie na 2017 r. jednolitej płatności obszarowej (dalej: JPO). W/w wniosek został podpisany przez Z. B., a jako producenta ubiegającego się o płatności wskazywał na pierwszej stronie "Z. B., syn Z. ", której przyznano (również wskazany we wniosku) nr producenta [...]. Podczas składania w/w wniosku Strona została poinformowana o możliwości złożenia wniosku o wpis do ewidencji producentów, a tym samym również złożenia wniosku o przyznanie płatności na swoją osobę. Strona odmówiła złożenia wniosku o zarejestrowanie się jako producent rolny.

Dalej organ odwoławczy podniósł, że Strona została poinformowana o tym, że wniosek zawierał dane ewidentnie nieprawidłowe (numer producenta rolnego przypisany innej osobie niż faktycznie składająca wniosek, brak załączników graficznych). Ponadto w dniu składania wniosku, organ I instancji oświadczył Stronie, że ma możliwość złożenia wniosku o wpis do ewidencji producentów rolnych, a tym samym złożenia wniosku o przyznanie płatności na swoje imię i nazwisko. Strona odmówiła złożenia w/w wniosków dlatego Kierownik decyzją z dnia 17 maja 2018 r. odmówił przyznania płatności obszarowych za 2017 r.

Od decyzji Kierownika Strona złożyła odwołanie, po rozpatrzeniu którego Dyrektor decyzją z dnia 14 czerwca 2016 r. utrzymał w mocy decyzję Kierownika z dnia 17 maja 2018 r.

Dyrektor przedstawiając własne stanowisko w sprawie stwierdził, że weryfikując prawidłowość zaskarżonego rozstrzygnięcia organ II instancji stwierdził, że Strona usiłowała uzyskać płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na 2017 r. nie będąc zarejestrowanym producentem rolnym. Ustalenia te zostały ocenione jako nie budzące wątpliwości. Strona praktycznie powtórzyła swoje zachowanie w tej kwestii z lat ubiegłych. Także z tego względu rozstrzygnięcie za 2017 r. nie mogło różnić się od tych za lata wcześniejsze. W/w nieprawidłowość odnośnie roku 2017 stwierdzono na podstawie analizy okoliczności wcześniejszych spraw Strony oraz zawartości ewidencji producentów rolnych oraz wniosku Strony za rok, którego dotyczy niniejsza decyzja. Jak ustalono, w dniu 11 maja 2006 r. do Biura Powiatowego ARiMR w T. wpłynął opisany imieniem i nazwiskiem oraz numerem producenta (1 strona) Z. B. (podpisany tylko nazwiskiem "B. t" - ostatnia strona), wniosek o przyznanie płatności bezpośrednich do gruntów rolnych na rok 2006, obejmującej w tym wypadku jednolitą płatność obszarową (JPO) i uzupełniającą płatność obszarową (UPO).

W/w wniosek został złożony przez Z. B. (syna Z. B.). Podczas kontroli wniosku stwierdzono, że część zawartych we wniosku Strony za 2006 r. działek ewidencyjnych i powiązanych z nimi działek rolnych była opisana niezgodne z informacjami zawartymi w Ewidencji Gruntów i Budynków. W/w ustalenia stały się powodem wystosowania do Z. B. wezwania do złożenia wyjaśnień. Dnia 1 września 2006 r. w w/w Biurze Powiatowym ARiMR stawił się Z. B., oświadczając m.in., że jest jedynym spadkobiercą Z. B.. Dalsze czynności kontrolne prowadzone w sprawie w/w wniosku złożonego przez Z. B. o płatności obszarowe na rok 2006, doprowadziły do uzyskania informacji (odpis skróconego aktu zgonu z USC w T.), że Z. B. zmarła w dniu 25 grudnia 2004 r. w T.. Tym samym od 2005 r., wniosków o w/w płatności nie mogła składać ani Z. B. (jako osoba nieżyjąca), ani Z. B., który dotąd nie zarejestrował się jako producent rolny. W ocenie organu II instancji materiały sprawy pozwalają wystarczająco jednoznacznie określić konsekwencje okoliczności niniejszej sprawy. Bezsporne pozostają następujące okoliczności:

- od 2005 r. Strona usiłuje uzyskać płatności zawiadywane przez ARiMR nie będąc zarejestrowanym producentem rolnym,

- od 2005 r. Strona składała swoje wnioski o płatności obszarowe wykorzystując numer producenta swojej zmarłej matki, przeznaczone dla tej osoby formularze tych wniosków (opatrzone jej imieniem i nazwiskiem na pierwszych ich stronach) lub wypełniając te formularze danymi dot. zmarłej matki (chodzi tu zwłaszcza o jej nr producenta rolnego).

Strona wciąż nie zarejestrowała się jako producent rolny (a w szczególności nie uzyskała własnego indywidualnego numeru producenta rolnego) i nie złożyła prawidłowego wniosku o nadanie własnego numeru producenta, a próby (podejmowane przez organy ARiMR) wytłumaczenia Stronie, że uzyska własny numer producenta, jeżeli tylko złoży poprawny (tj. np. niewypełniony przez siebie samego odnośnie numeru) wniosek (bądź poprawi ten błąd samodzielnie lub np. w reakcji na odpowiednie wezwanie), na dzień sporządzenia niniejszego pisma były i pozostają bezskuteczne.

W w/w kwestiach nie odnotowano żadnych zmian w stosunku do wcześniejszych spraw Strony i to pomimo prawomocnych wyroków sądów administracyjnych przyznających rację organom ARiMR.

Następnie Dyrektor stwierdził, że powyżej przedstawione okoliczności oznaczały brak możliwości przyznania Stronie płatności. Wynika to w szczególności z art. 7 ust. 1 pkt 1 ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego. Zgodnie z brzmieniem w/w przepisu jednym z warunków otrzymania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego - o które ubiegała się Strona - jest bycie odpowiednio zarejestrowanym producentem rolnym. Nie ma tu miejsca na jakąkolwiek uznaniowość - albo zainteresowany spełnia warunki do przyznania płatności i m.in. jest zarejestrowany jako producent rolny (dysponuje własnym numerem producenta), albo nie spełnia (nie jest zarejestrowany i np. posługuje się numerem producenta innej osoby) i wówczas płatności otrzymać po prostu nie może.

Efekty czynności wyjaśniających przeprowadzonych w niniejszej sprawie, nie pozwalały na uznanie, że Strona wypełniła w/w warunek. Strona do chwili obecnej nie zarejestrowała się bowiem jako producent tego rodzaju. Numer taki został nadany tylko Z. B., a Strona w praktyce nigdy prawidłowo i skutecznie nie ubiegała się o nadanie dla siebie takiego numeru. Z uwagi na to, że w/w przepis jednoznacznie uzależnia uzyskanie w/w płatności od bycia zarejestrowanym producentem rolnym, okoliczność tą uznano za materialnoprawną przesłankę do uzyskania tych płatności. Brak jej zrealizowania przez Stronę był bezpośrednią przyczyną wydawania decyzji odmawiających stronie w/w płatności, co dot. także płatności za rok 2017.

Na poparcie swojego stanowiska organ wymienił sygnatury zapadłe w sprawie Strony wyroki WSA w Krakowie i NSA za rok 2005, 2006, 2007, 2008, 2009, 2010, 2011, 2012, 2014 oraz 2015.

Dalej organ odwoławczy przywołał kolejno przepisy art. 11 ust. 1, art. 7 pkt 2, art. 8 pkt 1 ustawy z dnia 18 grudnia 2003 r. o krajowym systemie ewidencji producentów ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności (t.j. Dz.U. z 2017 r. poz. 1853, ze zm.; dalej: ustawa o systemie ewidencji) i stwierdził, że Strona nie mogła, nie może i nie będzie mogła przejąć numeru producenta swojej zmarłej matki i wykorzystywać go w dalszym ciągu jako własny. Dotyczy to w szczególności ubiegania się o w/w płatności za pomocą formularza wysłanego do i opisanego danymi (a w tym i nr producenta) Z. B. lub prób zarejestrowania się jako producent rolny w oparciu o nr producenta przydzielony przez ARiMR matce strony. Aktualnie gospodarstwem Strony nie zajmuje się żadna osoba posiadająca numer wskazany w art. 12 ust. 1 ustawy o systemie ewidencji, a do jego uzyskania przez Stronę w żadnej mierze nie jest konieczne "zdjęcie" numeru według strony już nadanego temu gospodarstwu, co w praktyce dotyczy numeru zmarłej matki strony. Żadne przepisy nie przewidują specjalnej procedury usuwania numerów producentów rolnych, którzy zmarli. Nie jest to zresztą konieczne w obliczu brzmienia w/w art. 12 ust. 1 ustawy systemie ewidencji producentów.

Dyrektor odnosząc się do zarzutów odwołania dotyczących braku prawidłowego uzasadnienia decyzji I instancji stwierdził, że są one niezasadne. Analiza sprawy wskazuje, że strona została prawidłowo i jednoznacznie poinformowana o przyczynie odmowy płatności. Wynika to z analizy treści zaskarżonej decyzji. Zarówno część faktyczna jak i prawna jej uzasadnienia, spełnia wymogi zawarte w tej mierze w art. 107 K.p.a. Przepisy, będące podstawą analizowanej decyzji zostały przywołane wprost i dokładnie. Wskazano również jednoznacznie te, które oznaczały konieczność wydania takiego, a nie innego rozstrzygnięcia sprawy Strony. Uzasadnienie faktyczne w/w decyzji jest wystarczająco konkretne i powiązane z okolicznościami przedmiotowej sprawy. Zawarto w nim wzmiankę o podstawowej przyczynie odmowy przyznania płatności oraz przepisy regulujące konsekwencje stwierdzonych nieprawidłowości. Uwzględniając powyższe stwierdzono, że w/w uzasadnienie nie utrudnia zapoznania się z podstawami i przesłankami wydania decyzji. Z tego też względu nie wydaje się, aby mogło być ocenione np. jako nadwyrężenie wyrażonej w art. 8 K.p.a. zasady pogłębiania świadomości i kultury prawnej obywateli, a także ich zaufania obywateli do organów Państwa. Tym bardziej, że Strona przed wydaniem decyzji została wezwana do usunięcia braków i z szansy tej nie skorzystała. W związku z powyższym nie zaistniało w związku z zaskarżoną decyzją jakiekolwiek rażące naruszenie prawa (art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a.). W swoich prawomocnych wyrokach dotyczących decyzji podobnych (odnoszących się do Strony) sądy administracyjne także nie stwierdzały tu nieprawidłowości. Brak więc podstaw do uchylania tej decyzji bądź jej unieważniania.

Dalej organ odwoławczy podniósł, że Strona (kolejny już raz) zażądała w odwołaniu także odszkodowania za sporządzenie odwołania. Z uwagi na okoliczności sprawy i brzmienie dot. jej przepisów, organ rozpatrujący odwołanie uznał w/w żądania za całkowicie bezzasadne. Jeżeli nawet Strona poniosła jakąkolwiek szkodę, organami właściwymi do oceny zasadności roszczeń z tym związanych, są właściwe sądy powszechne (cywilne). Ponadto zgodnie z art. 127 § 1 K.p.a. odwołanie od decyzji administracyjnej jest prawem (możliwością), a nie np. nakazem. Skoro jest uprawnieniem, z którego strona może skorzystać (albo nie), jakiekolwiek odszkodowanie za samo "sporządzenie odwołania" nie przysługuje. Strona nie wskazała zresztą jakichkolwiek przepisów, które faktycznie mogłyby być podstawą do ewentualnej zapłaty. W sprawie Strony zastosowania nie mają w szczególności przepisy działu IX K.p.a. Podstawową przyczyną tego stanu jest to, że postępowanie dot. płatności toczy się tylko na wniosek zainteresowanego takimi płatnościami, a nie z urzędu. Z uwagi na taki tryb wszczęcia tego postępowania jakiekolwiek zwroty kosztów na rzecz wnioskodawcy zasadniczo nie przysługują.

Organ odwoławczy stwierdził, iż nie doszło do naruszenia także art. 80 K.p.a. Do momentu wydania niniejszej decyzji Strona nie przedłożyła żadnych materiałów mogących podważyć ustalenia poczynione przez organ I instancji. Materiał dowodowy w sprawie został zebrany przez organy ARiMR oraz oceniony. Strona brała udział w postępowaniu administracyjnym. Ocena zgromadzonego materiału dowodowego została poprzedzona analizą stanu faktycznego sprawy i w obszerny sposób została przedstawiona w uzasadnieniu decyzji organu II instancji. Swoim zakresem obejmowała ocenę materiału dowodowego, który wzajemnie się uzupełniał, a nie jak Strona twierdzi, ocena została dokonana w sposób wybiórczy. Organ I instancji prowadził postępowanie według swojej wiedzy, doświadczenia oraz wewnętrznego przekonania oceniając wartość dowodową poszczególnych środków dowodowych oraz wpływ udowodnienia jednej okoliczności na inne okoliczności. Oceniając wyniki postępowania dowodowego (wiarygodność i moc dowodów), organ uwzględnił treść wszystkich przeprowadzonych i rozpatrzonych dowodów, wskazując w uzasadnieniu decyzji fakty, które uznał za udowodnione, dowody, na których się oparł oraz przyczyny, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy.

Na powyższą decyzję Strona złożyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skargę, w której zarzuciła:

I. naruszenie przepisów postępowania:

- "art.6, 7, 8, 9,77§1, 80 kpa w zw. z art 107 § 3 kpa poprzez dokonanie błędnych ustaleń faktycznych polegających na wskazaniu, że postępowanie dotyczące przyznania płatności w ramach wsparcia bezpośredniego na rok 2017 zostało ukończone przed wydaniem decyzji przez Kierownika Biura Powiatowego ARiMR z dn. 2018.[...] nr [...] kiedy to organ nie skorzystał nawet z dodatkowych wyjaśnień wnioskodawcy w dn. 2016.07.13 bezprawnie wezwanego do uzupełnienia braków formalnych, jak i w dn. 2017.05.31 w dniu składania wniosku w ARiMR w T. o niezakończonym postępowaniu przez Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w T. w sprawie nadania numeru identyfikacyjnego celem wpisania do ewidencji producentów rolnych, ale w grę wchodzą jeszcze inne wpisy do ewidencji np. zwierząt (pozostaje pytanie bez odpowiedzi co ma się dziać z pozostałymi wpisami do ewidencji np. zwierząt i skąd te zwierzęta pochodzą, i kto mógłby składać wnioski o dopłaty na te zwierzęta w zestawieniu z błędną decyzją, o którym fakcie milczy, w sytuacji kiedy zwierzę może być przemieszczane w ciągu roku kilka razy na inne numery rejestracyjne pochodzące z numeru rejestracyjnego wskazanego przez wnioskodawcę we wnioskach o dopłaty, bo (ewidencja zwierząt jest czym innym, ewidencja gospodarstwa, ewidencja wniosków o dopłaty jest czym innym, a numer producenta rolnego jest jeszcze czym innym (przecież zwierzę nie jest kradzione), kwestie te były podnoszone w poprzednich latach w skargach do WSA, które WSA uchylał decyzje administracyjne lub stwierdzał ich nieważność a NSA też jasno wypowiedział się tezą, że organ nie może odmówić dopłat zanim nie zakończy postępowania wywołanymi wnioskami Z. B. w dn. 2007 05. 26 i w ponowionym w dn. 2007.06.14 o nadanie numeru identyfikacyjnego producenta rolnego, organ pozostaje w bezczynności.",

- "art. 7 kpa w zw. z art. 80 kpa mówiącym o zasadzie prawdy obiektywnej oraz nakazującej organowi podejmować wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, a to poprzez dokładną a nie swobodną ocenę materiału dowodowego, która polegała na ocenie, iż w świetle zgromadzonego materiału dowodowego postępowanie dotyczące przyznania płatności bezpośredniej zostało ukończone przed wydaniem decyzji przez Kierownika Biura Powiatowego ARiMR z dn. 2018.05.17 kiedy to organ nie skorzystał nawet z dodatkowych wyjaśnień wnioskodawcy w dn. 2016.07.13 bezprawnie wezwanego do usunięcia braków formalnych oraz w dniu 2017.05.31 składania wniosku, a decyzje I i II instancji zostały wydane z rażącym naruszenie prawa, bowiem zgodnie z stanowiskiem wyrażonym w wyroku NSA z dn. 2012.04.11 sygn. akt II GSK 368/11 istnieje zakaz zakończenia postępowania dotyczący przyznania płatności bezpośredniej przed ukończeniem postępowania w sprawie o wpis do ewidencji producentów rolnych".

Na podstawie tych zarzutów Skarżący wniósł o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji, uchylenie organu I instancji oraz zasądzenie kosztów postępowania.

Organ w odpowiedzi na skargę podtrzymał dotychczasowe stanowisko i wniósł o jej oddalenie i jednocześnie zwrócił się do Sądu "aby podjął kolejną próbę wytłumaczenia stronie, że w obecnym stanie prawnym, składając wnioski opisane numerem identyfikacyjnym zmarłego producenta, Z. B. nie uzyska żadnej pomocy finansowej ze strony ARiMR".

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje.

Stosownie do art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r., poz. 2325; dalej: P.p.s.a.; ze zm.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. W ramach swej kognicji sąd bada, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia prawa materialnego i przepisów postępowania. Zgodnie z art. 134 § 1 P.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Zobowiązany jest natomiast do wzięcia z urzędu pod uwagę wszelkich naruszeń prawa, w tym także tych nie podnoszonych w skardze, które są związane z materią zaskarżonych aktów administracyjnych. Orzekanie odbywa się z uwzględnieniem wówczas obowiązujących przepisów prawa.

Na podstawie art. 135 P.p.s.a. Sąd podejmuje środki w celu usunięcia naruszenia prawa, w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego załatwienia sprawy.

Uwzględnienie skargi następuje w przypadkach naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt. 1 lit. a P.p.s.a.), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (art. 145 § 1 pkt. 1 lit. b P.p.s.a.), oraz innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt. 1 lit. c P.p.s.a.). W przypadkach, gdy zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach sąd stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia (art. 145 § 1 pkt. 2 P.p.s.a.).

Sprawa niniejsza została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów na podstawie art. 15zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz.U. z 2020, poz. 374 ze zm.; dalej: ustawa o COVID). Zgodnie z tym przepisem przewodniczący może zarządzić przeprowadzenie posiedzenia niejawnego, jeżeli uzna rozpoznanie sprawy za konieczne, a przeprowadzenie wymaganej przez ustawę rozprawy mogłoby wywołać nadmierne zagrożenie dla zdrowia osób w niej uczestniczących i nie można przeprowadzić jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku. Na posiedzeniu niejawnym w tych sprawach sąd orzeka w składzie trzech sędziów.

W niniejszej sprawie Przewodniczący I Wydziału WSA w Krakowie, zarządzeniem z dnia 10 listopada 2020 r. wyznaczył w rozpatrywanej sprawie posiedzenie niejawne Sądu w składzie trzech sędziów.

Dokonując oceny zaskarżonej decyzji oraz decyzji organu I instancji w oparciu o wyżej wskazane zasady Sąd doszedł do przekonania, że decyzje naruszają przepisy w sposób powodujący konieczność wyeliminowania ich z obrotu prawnego, dlatego też Sąd uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję I instancji, jednak z zasadniczo innych powodów niż podnoszone w skardze.

Na wstępie należy stwierdzić, że przedmiotowa sprawa jest sprawą nową i nie można jej odnosić do wcześniejszych wielu spraw Skarżącego. Na powyższą okoliczność wskazywał już WSA w Krakowie w prawomocnym wyroku z dnia 21 stycznia 2015 r. sygn. akt III SA/Kr 1477/14., dotyczącym złożonego wniosku o przyznanie płatności przez Skarżącego za 2013 r. Stanowisko to podziela Sąd rozpoznający niniejszą sprawę.

Powyższe stwierdzenie powoduje, że każdy wniosek o przyznanie płatności organ powinien traktować jako wniosek wszczynające nowe postępowanie w sprawie przyznania płatności i powinien prowadzić to postępowanie tak, jakby wniosek Strona składała wniosek po raz pierwszy. Oznacza to, że w sprawie organ powinien stosować rygorystycznie wszystkie przepisy przewidziane dla danego rodzaju płatności.

Wniosek Skarżącego dotyczy płatności z tytułu JPO, zatem w sprawie organ powinien zastosować przepisy ustawy z dnia z dnia 5 lutego 2015 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (t.j. Dz.U. z 2017 r. poz. 278 ze zm.; dalej: ustawa o płatnościach). Zgodnie z art. 23 ust. 1 w przypadku, gdy wniosek o przyznanie płatności bezpośrednich lub płatności niezwiązanej do tytoniu nie czyni zadość wymaganiom innym niż wskazane w art. 64 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego, kierownik biura powiatowego Agencji, niezwłocznie po otrzymaniu tego wniosku, informuje rolnika o stwierdzonych brakach oraz o skutkach ich nieusunięcia w terminie, w jakim można dokonać poprawek zgodnie z przepisami, o których mowa w art. 1 pkt 1, chyba że ten termin upłynął. Przepisu art. 64 § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego nie stosuje się. Zatem na organie prowadzącym postępowanie ciąży obowiązek informacyjny zawarty w powyższym tym przepisie.

Przepis ten nakłada na organ, do którego wpływa wniosek, obowiązek informowania rolnika o stwierdzonych nieprawidłowościach i ich skutkach. Użyte przez ustawodawcę słowo "informuje" nie pozostawia wątpliwości, ze chodzi obligatoryjne udzielenie informacji zarówno o stwierdzonych brakach jak i skutkach nie usunięcia tych braków.

Orzekające w sprawie organy w uzasadnieniach swoich decyzji wskazały, że obowiązek ten został spełniony, a przede wszystkim wskazywały, że jest to kolejny wniosek Skarżącego i że Skarżący był już wielokrotnie informowany, że powinien się zarejestrować i złożyć wniosek z własnym numerem producentem rolnego.

Z przedstawionych Sądowi akt sprawy nie wynika, aby organ I instancji spełnił obowiązki wynikające z przepisów art. 23 ust. 1 ustawy o płatnościach. W aktach sprawy zalega jedynie notatka służbowa z dnia 31 maja 2017 r. spisana na okoliczność przyjęcia wniosku. Z notatki tej nie wynika aby organ I instancji tak, jak wymaga tego przepis art. 23 ust. 1 ustawy o płatnościach, poinformował Skarżącego o skutkach nieusunięcia braków w terminie (podkreślenie Sądu). Powyższa okoliczność jest w rozpatrywanym przypadku szczególnie ważna, gdyż wniosek Skarżący składał w dniu 31 maja 2017 r. i mógł bez żadnych konsekwencji zmienić zdanie i dokonać poprawek do dnia 16 czerwca 2017 r. (z uwagi na fakt, iż 15 czerwca 2017 r. był dniem ustawowo wolnym do pracy) lub do dnia 26 czerwca 2017 r. (z uwagi na fakt, iż 25 czerwca 2017 r. przypadał w niedzielę) z konsekwencjami pomniejszenia płatności za każdy dzień roboczy opóźnienia. Organy nie wykazały również innymi dowodami, by poinformowały Skarżącego o skutkach nieusunięcia braków, co mogły uczynić choćby włączając do akt sprawy inne dowody.

Sąd zwraca uwagę, że organ I instancji utrwalił swoją czynność jedynie w formie notatki służbowej spełniającej co do zasady wymogi adnotacji w rozumieniu art. 72 § 1 K.p.a. Zdaniem Sądu czynność poinformowania o stwierdzonych nieprawidłowościach we wniosku, była czynnością organu mającą istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy dlatego, powinna być udokumentowana zwięzłym protokołem jako dowodem, który powinien być podpisany przez osoby biorące udział w czynności, a ewentualna odmowa lub brak podpisu, którejkolwiek osoby powinna być omówiona w protokole (art. 67 § 1 w zw. 68 § 1 i 2 K.p.a.).

Znamiennym w rozpatrywanej sprawie jest również to, że organ II instancji wymieniając na stronie 4 uzasadnienia decyzji poszczególne orzeczenia wydane w sprawach Skarżącego w analogicznych stanach faktycznych (nawet te w których Sąd odrzucał skargi Skarżącego z przyczyn formalnych a nie rozstrzygał merytorycznie sprawy), pominął właśnie wyrok WSA w Krakowie z dnia 21 stycznia 2015 r. sygn. akt III SA/Kr 1477/14 dotyczący płatności za 2013 r., w którym Sąd stwierdził, w sytuacji analogicznej jak w niniejszej sprawie, że Skarżący powinien być wezwany na podstawie art. 64 § 2 K.p.a., który miał wtedy zastosowanie do wniosków składanych w 2013 r., a zawierających braki.

Sąd zwraca uwagę, że również inne stwierdzenia organu zawarte w uzasadnieniach decyzji nie mają poparcia w przekazanym Sądowi materiale dowodowym. Przekazane Sądowi akta administracyjne w zakresie zgromadzonych dowodów są wyjątkowo skromne. Zawierają wniosek o przyznanie na 2017 r. jednolitej płatności obszarowej, wspomnianą notatkę służbową z dnia 31 maja 2017 r. oraz nie wysłane wezwanie skierowane do Z. B.. W zaistniałej sytuacji Sąd nie może zweryfikować poprawności twierdzeń nie tylko organu odwoławczego ale i organu I instancji.

W tym miejscu godzi się przypomnieć, że Sąd zgodnie art. 133 § 1 P.p.s.a., wydaje wyrok po zamknięciu rozprawy na podstawie akt sprawy. Podstawą orzekania przez Sąd jest zatem materiał dowodowy zgromadzony przez organy podatkowe w toku całego postępowania toczącego się przed organami. Kontrolując zaskarżoną decyzję, Sąd nie ogranicza się jedynie do tego aktu, lecz bada, czy okoliczności przedstawione w takiej decyzji znajdują odzwierciedlenie w dokumentacji zgromadzonej w nadesłanych aktach sprawy. To na organie ciąży obowiązek przedłożenia wraz ze skargą kompletnych akt, zawierających wszystkie dowody i dokumenty, które stały się podstawą wydanego przez niego aktu i które pozwolą sądowi dokonującemu kontroli na pełną ocenę jego zgodności z prawem rozumianym zarówno jako prawo procesowe jak i materialne. Orzekanie przez sąd administracyjny jest możliwe tylko na podstawie całości akt sprawy, co związane jest z tym, że sąd administracyjny nie może dokonywać ustaleń faktycznych we własnym zakresie, a tylko bada, czy dokonane przez organy administracji ustalenia odpowiadają prawu.

Obowiązek ten został wyartykułowany w art. 54 § 2 P.p.s.a., zgodnie z którym organ przekazuje skargę sądowi wraz z kompletnymi i uporządkowanymi aktami sprawy i odpowiedzią na skargę w terminie trzydziestu dni od dnia jej otrzymania.

Co istotne w niniejszej sprawie, wskazane przepisy P.p.s.a. nie nakładają na sąd obowiązku zgromadzenia kompletnych akt postępowania w sprawie, a tylko dokonanie oceny na podstawie akt przesłanych przez organ, a wyjątkowo uzupełnianych dodatkowymi istotnymi dowodami w zakresie wyznaczonym w art. 106 P.p.s.a.

Fakt, że Skarżący wielokrotnie wcześniej składał wnioski zawierające tożsame braki, nie zwalnia organu od zgromadzenia materiału dowodowego do postępowania za konkretny rok, w którym składany jest wniosek i przedstawienia go Sądowi.

Podsumowując Sąd stwierdził, że organ I instancji wydał decyzję z naruszeniem art. 23 ust. 1 w związku z art. 3 ust. 2 pkt 1 ustawy o płatnościach, które to naruszenie mogło mieć wpływ na wynik sprawy, natomiast organ II instancji naruszył przepis art. 138 § 1 K.p.a. utrzymując w mocy decyzję organu I instancji wydaną z naruszeniem wskazanych powyżej przepisów oraz art. 107 § 3 K.p.a., gdyż powołał w uzasadnieniu dowody, których nie posiadał w trakcie rozpatrywania odwołania (m.in. dowodów z innych postępowań na które powołuje się organ w decyzji).

Formalny charakter zaskarżonego rozstrzygnięcia wymagał ograniczenia rozważań wyłącznie do badania, czy organy spełniły wymogi formalne do wydania decyzji odmownej w sprawie płatności bezpośrednich, a te jak Sąd wykazał powyżej nie zostały spełnione.

Odnosząc się jedynie do przytoczonego powyżej apelu Dyrektora do Sądu o przekonanie Skarżącego o Jego niekorzystnym dla siebie samego postępowaniu, Sąd za prawomocnym wyrokiem z dnia 21 stycznia 2015 r. sygn. akt III SA/Kr 1477/14, ponownie powtórzy, że apel ten jest o tyle nieuprawniony, że ani organy administracyjne ani Sąd, nie wiedzą, czy Skarżący nie ma swojego racjonalnego motywu, aby właśnie nie uzyskać status producenta rolnego. Nie można pozbawiać Skarżącego takiego wyboru, który może rodzić dla Niego nawet negatywne konsekwencje, jednak pod warunkiem, że organy orzekające w sprawie poinformują Skarżącego, tak jak nakazuje przepis art. 23 ust. 1 ustawy o płatnościach, o skutkach nie poprawienia wniosków.

Płatności w ramach wsparcia dla rolników na podstawie systemów wsparcia w ramach wspólnej polityki rolnej są ich prawem (podkreślenie Sądu) i to rolnik decyduje, czy chce z nich skorzystać czy też nie, a rzeczą organów orzekających w sprawie płatności w sytuacji złożenia wniosku jest ich przyznanie pod warunkiem spełnienia przez rolnika wszystkich wymaganych przepisami warunków.

Mając powyższe na uwadze, Sąd działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c i lit. a w zw. z art. 135 P.p.s.a. uchylił zaskarżoną decyzję, uznając jednocześnie, że dla końcowego załatwienia sprawy, niezbędne jest też uchylenie decyzji organu I instancji.

Rozpoznając ponownie sprawę organ I instancji na podstawie art. 153 P.p.s.a. uwzględni przedstawioną ocenę prawną i wskazania co do dalszego postępowania wynikające wprost z uzasadnienia wyroku.

Sąd odstąpił od orzeczenia o kosztach postępowania, z uwagi na to, że Skarżący był zwolniony z obowiązku uiszczania kosztów sądowych (korzystał z ustanowionego na jego rzecz prawa pomocy w zakresie całkowitym). Przy czym, o kosztach należnych pełnomocnikowi ustanowionemu z urzędu orzeka w odrębnym orzeczeniu referendarz sądowy na podstawie art. 258 § 2 pkt 8 P.p.s.a.