Wyrok NSA, sygn. akt II OSK 2360/20
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2021-01-22 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
638  Sprawy egzekucji administracyjnej;  egzekucja obowiązków o charakterze niepieniężnym
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 63 § 2 art. 128 art. 138 art. 134
journal: Dz.U. 2018 poz 2096
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.
article: art. 133 § 1 art. 134 § 1 art. 184
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Tomasz Zbrojewski (spr.) Sędziowie sędzia NSA Anna Łuczaj sędzia NSA Zygmunt Zgierski po rozpoznaniu w dniu 22 stycznia 2021 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej I. P. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 6 maja 2020 r., sygn. akt II SA/Wr 79/20 w sprawie ze skargi I. P. na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] listopada 2019 r., nr [...] w przedmiocie odmowy uwzględnienia zarzutów zgłoszonych w postępowaniu egzekucyjnym dotyczącym obowiązku rozbiórki samowolnie wybudowanego obiektu budowlanego służącego jako pole mini golfa oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu wyrokiem z dnia 6 maja 2020 r., sygn. akt II SA/Wr 79/20, oddalił skargę I. P. na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] listopada 2019 r., nr [...], w przedmiocie odmowy uwzględnienia zarzutów zgłoszonych w postępowaniu egzekucyjnym dotyczącym obowiązku rozbiórki samowolnie wybudowanego obiektu budowlanego służącego jako pole mini golfa.

Wyrok został podjęty w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy:

Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Powiecie [...] upomnieniem z dnia [...] września 2018 r., nr [...], wezwał I. P. do wykonania obowiązku wynikającego z decyzji PINB z dnia [...] listopada 2017 r., nr [...], nakazującej ww. rozbiórkę samowolnie wybudowanego obiektu budowlanego służącego jako pole mini golfa, składającego się z następujących elementów: sześciu betonowych torów do mini golfa, drewnianego obiektu gospodarczego o wymiarach 1,5 x 2,15 m, wiaty o konstrukcji stalowej, obiektu wc (toi-toi), huśtawki drewnianej oraz dwóch bramek do gry w piłkę nożną tworzących budowlę stanowiącą całość techniczno-użytkową, zlokalizowanych na działce nr [...] w miejscowości W., gmina D. Następnie, w związku z niewykonaniem obowiązku, wydał w dniu [...] sierpnia 2019 r. tytuł wykonawczy TW-2 nr [...], wszczynając tym samym egzekucję należności niepieniężnych wobec I. P.

Pismem z dnia 21 sierpnia 2019 r. zobowiązana wniosła zarzuty w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej, wskazując na niedopuszczalność egzekucji administracyjnej lub zastosowania środka egzekucyjnego poprzez określenie w tytule wykonawczym dwóch wykluczających się sposobów egzekucji, tj. grzywny w celu przymuszenia i równocześnie wykonania zastępczego.

Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Powiecie [...] postanowieniem z dnia [...] września 2019 r., nr [...], na podstawie art. 34 § 4 oraz art. 33 § 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1996 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. z 2017 r. poz. 1201 ze zm., zwana dalej: "u.p.e.a."), odrzucił zarzuty jako bezzasadne.

Zażalenie na powyższe postanowienie złożyła I. P.

[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego powołanym na wstępie postanowieniem z dnia [...] listopada 2019 r., na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2018 r. poz. 2096, zwana dalej: "k.p.a."), po rozpatrzeniu zażalenia strony, utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. Organ wojewódzki podzielił stanowisko organu pierwszej instancji o bezzasadności zgłoszonych zarzutów z art. 33 § 1 pkt 6 i 8 u.p.e.a.

Zauważył, że w obrocie prawnym pozostaje decyzja nakazująca rozbiórkę, a wystawiony tytuł wykonawczy wskazuje jedynie środki egzekucyjne możliwe do zastosowania w niniejszej sprawie (grzywna w celu przymuszenia, wykonanie zastępcze). Podkreślił, że nie można mówić o zastosowaniu zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego, gdyż środek ten nie został jeszcze wybrany. Oceniając natomiast zarzut z art. 33 § 1 pkt 10 u.p.e.a., wskazał, że wystawiony tytuł wykonawczy zawiera wszystkie elementy wymienione w art. 27 § 1 u.p.e.a. i jest zgodny ze wzorem zawartym w załączniku do rozporządzenia wykonawczego do ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.

Skargę, uzupełnioną pismem z dnia 2 marca 2020 r., na powyższe postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] listopada 2019 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu złożyła I. P. Skarżąca podniosła, że organy I i II instancji przyjęły niekorzystną dla jej spraw interpretację przepisów, a jej odwołania, zażalenia i skargi na decyzje i postanowienia nie zostały całościowo merytorycznie rozpatrzone.

W odpowiedzi na skargę [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu oddalając skargę wskazał, że wszelkie okoliczności, na które powołuje się skarżąca, a dotyczące prawidłowości decyzji posiadającej walor ostateczności i prawomocności nie mogą być podnoszone na etapie postępowania wykonawczego. Zauważył, że trafnie wskazał organ odwoławczy w uzasadnieniu swego orzeczenia, iż wystawiony w postępowaniu tytuł wykonawczy nie odnosi się do konkretnego środka egzekucyjnego, jaki może mieć ewentualnie zastosowanie w toku wszczętego postępowania egzekucyjnego, a wyjaśnia jedynie, jakie środki mogą mieć zastosowanie, aby doprowadzić do realizacji obowiązku, zawartego w decyzji. Uznał także, że nieporozumieniem jest powoływanie się na niedopuszczalność środka egzekucyjnego lub zastosowanie nadmiernie uciążliwego środka egzekucyjnego, w postaci wykonania zastępczego, bowiem nie doszło jeszcze do tego etapu egzekucji. Ponadto, Sąd stwierdził, że analiza tytułu wykonawczego, wydanego przez organ powiatowy wskazuje, że zawiera on wszystkie elementy, wymagane przez art. 27 u.p.e.a. i odpowiada w pełni wzorcowi normatywnemu, jaki został określony w załączniku do rozporządzenia Ministra Finansów w sprawie wykonywania niektórych przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Sąd nie podzielił również zarzutu zawartego w skardze odnoszącego się do naruszenia art. 33 § 1 pkt 5 u.p.e.a.

Pismem z dnia 4 lipca 2020 r. I. P. wniosła skargę kasacyjną od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 6 maja 2020 r., sygn. akt II SA/Wr 79/20, wskazując w dalszej jego części, że zaskarża "w całości wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 21 grudnia 2018 r. (sygn. akt II SA/Wr 509/18) o oddaleniu skargi na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] kwietnia 2018 r., nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania".

Zaskarżonemu orzeczeniu skarżąca zarzuciła, na podstawie art. 174 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm., zwana dalej: "p.p.s.a.), naruszenie przepisów postępowania, mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:

a) 63 § 2 k.p.a. i art. 128 k.p.a. oraz art. 138 k.p.a. w zw. z art. 145 § 1 ppkt 1 c) p.p.s.a.

w wyniku braku uchylenia przez Sąd I instancji zaskarżonego postanowienia Wojewódzkiego [...] Inspektora Nadzoru Budowlanego, pomimo iż postanowienie to rażąco narusza art. 63 § 2 k.p.a. oraz art. 128 k.p.a.;

b) art. 134 k.p.a. w zw. z art. 145 § 1 ppkt 1c) p.p.s.a. na skutek braku uchylenia przez Sąd I instancji zaskarżonego postanowienia, pomimo iż postanowienie to narusza art. art. 134 k.p.a., bowiem odwołanie od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] listopada 2017 r. zostało wniesione w terminie, a jego braki formalne zostały uzupełnione;

c) art. 133 § 1 p.p.s.a. i art. 134 § 1 p.p.s.a. na skutek błędnego stwierdzenia przez Sąd, jakoby w skardze sugerowano uzupełnienie odwołania nadanego w dniu 30 listopada 2017 r. przez pismo nadane w dniu 5 grudnia 2017r., w sytuacji gdy w skardze wyraźnie wskazano, że drugie z ww. pism miało na celu zmianę treści (zastąpienie treści) pierwszego pisma.

Mając na uwadze powyższe zarzuty, skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji oraz o zasądzenie na rzecz skarżącej kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej strona wskazała, że wyrokiem "z dnia 24 października 2018 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] kwietnia 2018 r., nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania". Następnie stwierdziła, że powyższe orzeczenie należy uznać za błędne – narusza ono bowiem w sposób rażący przepisy prawa procesowego. W dalszej części uzasadnienia przedstawiła argumentację na poparcie swojego stanowiska.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod uwagę jedynie nieważność postępowania. W rozpoznawanej sprawie nie wystąpiły przesłanki nieważności postępowania wymienione w art. 183 § 2 powołanej ustawy. Sąd zobowiązany jest zatem do rozpoznania skargi kasacyjnej w jej granicach, które wyznaczają sformułowane w niej zarzuty.

Złożona skarga kasacyjna podlega oddaleniu.

Stosownie do treści art. 176 p.p.s.a., skarga kasacyjna powinna zawierać oznaczenie zaskarżonego orzeczenia ze wskazaniem, czy jest ono zaskarżone w całości, czy w części, przytoczenie podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienie, wniosek o uchylenie lub zmianę orzeczenia z oznaczeniem zakresu żądanego uchylenia lub zmiany a nadto czynić zadość wymaganiom przewidzianym dla pisma strony oraz zawierać wniosek o jej rozpoznanie na rozprawie albo oświadczenie o zrzeczeniu się rozprawy. W myśl art. 177a p.p.s.a., jeżeli skarga kasacyjna nie spełnia wymagań przewidzianych w powołanym wyżej art. 176, innych niż przytoczenie podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienie, przewodniczący wzywa stronę do usunięcia braków w terminie siedmiu dni pod rygorem odrzucenia skargi. Z zestawienia przytoczonych wyżej przepisów wynika jednoznacznie, że braki w zakresie zarzutów skargi kasacyjnej i ich uzasadnienia, nie mogą być usunięte w trybie wezwania przez przewodniczącego. W celu zapewnienia należytej ochrony prawnej interesów strony w postępowaniu kasacyjnym przed Naczelnym Sądem Administracyjnym, ustawodawca wprowadził w art. 175 § 1 p.p.s.a. obowiązek sporządzenia skargi kasacyjnej przez adwokata lub radcę prawnego. Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 8 kwietnia 2014 r., SK 22/11 (OTK-A 2014, nr 4, poz. 37) podkreślił, że od fachowego pełnomocnika trzeba wymagać profesjonalizmu w działaniach podejmowanych w imieniu mocodawcy, w tym również w sporządzeniu prawidłowej - czyli zawierającej wszystkie niezbędne elementy - skargi kasacyjnej, co niewątpliwie wymaga gruntownej wiedzy prawniczej, ale przede wszystkim dołożenia przez pełnomocnika należytej staranności.

W rozpoznawanej sprawie skarga kasacyjna zawiera wszystkie niezbędne elementy, lecz z jej treści nie wynika, że podnoszone przez stronę skarżącą zarzuty dotyczą zaskarżonego wyroku Sądu I instancji z dnia 6 maja 2020 r., sygn. akt II SA/Wr 79/20 oddalającego skargę na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] listopada 2019 r., nr [...], odmawiającego uwzględnienia zarzutów zgłoszonych w postępowaniu egzekucyjnym dotyczącym obowiązku rozbiórki samowolnie wybudowanego obiektu budowlanego służącego jako pole mini golfa, które było przedmiotem skargi w tej sprawie.

W części wstępnej skargi kasacyjnej prawidłowo wskazano Sąd wydający zaskarżony wyrok, datę jego wydania i sygnaturę akt. W dalszej jej części autor powołuje jednak wyrok z dnia 21 grudnia 2018r., oznaczony sygn. akt II SA/Wr 509/18, dotyczący skargi na postanowienie w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania. Sformułowane w skardze kasacyjnej zarzuty naruszenia prawa, przytoczone wyżej, w żadnej mierze nie dotyczą zaskarżonego wyroku ani przedmiotu postępowania, jakim była odmowa uwzględnienia zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym. Dotyczą one kwestii związanych ze stwierdzeniem uchybienia terminu do wniesienia odwołania.

Niestaranny sposób sporządzenia skargi przez profesjonalnego pełnomocnika uniemożliwił Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu dokonanie jakiejkolwiek kontroli wyroku Sąd I instancji.

Z przytoczonych wyżej powodów Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną na podstawie art. 184 p.p.s.a.