Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt III SA/Wa 67/12
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2012-09-20 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6115 Podatki od nieruchomości
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Katarzyna Golat, Sędziowie Sędzia WSA Sylwester Golec (sprawozdawca), Sędzia WSA Anna Wesołowska, Protokolant Karol Kodym, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 września 2012 r. sprawy ze skargi T. Z. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] listopada 2011 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia wysokości zobowiązania w podatku od nieruchomości za 2010 r. 1) uchyla zaskarżoną decyzję, 2) stwierdza, że uchylona decyzja nie może być wykonana w całości,


UZASADNIENIE

Prezydent W. decyzją z [...] września 2011 r. ustalił Skarżącemu - T. Z. wysokość zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości na rok 2010, w wysokości 21 zł, za garaż położony w W. przy ul. [...]. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, iż wysokość podatku od nieruchomości ustalono na podstawie danych z ewidencji gruntów i budynków, aktu notarialnego oraz przy zastosowaniu odpowiednich stawek podatku określonych uchwałą Rady W.. Organ wyjaśnił, że w związku z przekazaniem 12 października 2010 r., przez P. nieruchomości przy ul. [...] w zarząd Skarbu Państwa oraz na podstawie umowy najmy garażu z 22 października 2010 r. podatek był należny od listopada do grudnia 2010 r.

Skarżący złożył do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. (SKO) odwołanie od ww. decyzji i wniósł o jej uchylenie. Zarzucił organowi podatkowemu, że decyzja zawiera istotne wady prawne powodujące jej nieważność, m.in. została wydana przez osobę nieuprawnioną. Ponadto argumenty w niej zawarte są pozbawione podstaw prawnych. Skarżący stwierdził, że zamieszkuje w przedmiotowym garażu z zamiarem stałego pobytu, co decyduje o zmianie jego charakteru. Zarzucił, że przedmiotem opodatkowania podatkiem od nieruchomości jest garaż (jako lokal mieszkalny), a nie jak twierdzi organ lokal użytkowy. W jego ocenie, jako najemca nie jest podatnikiem podatku od nieruchomości. Wniósł również o załączenie oryginałów danych z ewidencji gruntów i budynków, aktu notarialnego na który powołuje się organ I instancji oraz uchwały Rady. W. w tej sprawie.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. decyzją z [...] listopada 2011 r. utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji.

W uzasadnieniu decyzji SKO wskazało, że przy wymiarze podatku Prezydent W. zobowiązany był kierować się treścią art. 2 ust. 1 i art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz. U. z 2010 r. Dz. U. Nr 95, poz. 613 ze zm., dalej: u.p.o.l.). Z przepisów tych wynika, że zawarcie przez Skarżącego umowy najmu budynku z podmiotem zarządzającym gruntami i budynkami stanowiącymi własność Skarbu Państwa oznaczało powstanie obowiązku podatkowego w podatku od nieruchomości. Zgodnie z zawartą umową najmu garażu z 22 października 2010 r., na najemcy ciążył obowiązek ponoszenia podatku od nieruchomości, zgodnie z ustawą u.p.o.l. Zdaniem organu stanowiło to dostateczną podstawę do ustalenia na rzecz Skarżącego, będącego najemcą podatku od nieruchomości na rok 2010 r.

Odnosząc się do zarzutów odwołania o uzupełnienie materiału dowodowego przez dołączenie w oryginale wskazanych dokumentów, SKO stwierdziło, że nie znajdują one uzasadnienia w przepisach prawa podatkowego. Ponadto żądanie dołączenia do akt podatkowych umowy najmu w formie aktu notarialnego - jest bezprzedmiotowe, skoro takiej umowy notarialnej nie ma. W ocenie SKO skutki prawne w sferze obowiązku podatkowego wywołuje umowa cywilnoprawna z dnia 22 października 2010 r. zawarta pomiędzy Skarżącym a Skarbem Państwa.

SKO powołało się na § 11 ust. 1 rozporządzenia z 29 marca 2001 r. Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa w sprawie ewidencji gruntów (Dz. U. Nr 38, poz. 454 ze zm.). W przepisie tym wymieniono enumeratywnie podmioty, których dane wykazuje się w ewidencji gruntów i budynków. Przepisy te nie wymieniają najemców jako podmiotów których dane powinny być ujawnione w ewidencji. Skarżący jako najemca nie mógł być ujawniony w ewidencji gruntów i budynków, co nie zwalniało go z obowiązku podatkowego w podatku od nieruchomości z tytułu najmu garażu od Skarbu Państwa.

SKO nie dopatrzyło się również uchybień proceduralnych, które wywołałyby skutek w postaci uchylenia zaskarżonej decyzji.

Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożył T. Z., który wniósł o jej uchylenie oraz uchylenie poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji, jako pozbawionych podstaw prawnych i faktycznych.

W uzasadnieniu powtórzył zarzuty prezentowane w odwołaniu. Dodatkowo odnosząc się do własności garażu, wskazał iż jest nim spółka P. Zarzucił błędne oznaczenie garażu będącego przedmiotem opodatkowania. Według Skarżącego, garaż znajduje się na ul. [...], boks 44, a nie jak błędnie wskazują organy - ul. [...].

Skarżący stwierdził, że brak wpisania jego osoby do ewidencji gruntów i budynków wywiera skutki prawne. Pokreślił, iż w aktach sprawy brak jest wskazania jakiegokolwiek jego adresu zameldowania na pobyt stały, co miało znaczenie w sprawie.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. wniosło o oddalenie skargi. Podtrzymało stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.

W piśmie z 15 września 2012 r. Skarżący zarzucił zaskarżonej decyzji oraz utrzymanej nią w mocy decyzji pierwszej instancji wady prawne, skutkujące ich nieważnością i bezskutecznością. Zarzucił brak odniesienia się do zarzutów błędnego wskazania przez organy prawidłowego adresu garażu. Podniósł, że jest użytkownikiem garażu, w którym faktycznie zamieszkuje. Skarżący podniósł, że w niniejszej sprawie bezprawnie opodatkowano podatkiem od nieruchomości osobę fizyczną będącą właścicielem nakładów poczynionych na budowę boksu garażowego.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Skarga jest zasadna.

W skardze zasadnie podnoszono, że w rozpoznanej sprawie przed wydaniem decyzji wymiarowej nie wyjaśniono stanu faktycznego w zakresie niezbędnym do dokonania prawidłowego wymiaru podatku od nieruchomości. Skarżący zasadnie podnosił, że w rozpoznanej sprawie nie wyjaśniono, jakiej konkretnie nieruchomości dotyczyła zaskarżona decyzja i decyzja organu I instancji. Znajdująca się w aktach sprawy umowa z dnia 22 października 2010 r. (karta 10 akt administracyjnych) nie zwiera oznaczenia adresu nieruchomości i położonego na niej garażu, który na podstawie tej umowy wynajęto Skarżącemu. W umowie tej wskazano adres Skarżącego do korespondencji – W. ul. [...] boks garażowy nr 18. W znajdującej się w aktach sprawy informacji o nieruchomościach i obiektach budowlanych IN-11 (karta 7 akt administracyjnych) Skarżący wskazał adres położenia przedmiotu opodatkowania W. [...]. W decyzji organu pierwszej instancji jako miejsce położenia garażu będącego przedmiotem opodatkowania wskazano ulicę [...]. W postanowieniu o wszczęciu postępowania podatkowego (karata 8 akt administracyjnych) organ w ogóle nie wskazał miejsca położenia lokalu, którego dotyczyło postępowanie. W tym stanie rzeczy Sąd uznał, że w rozpoznanej sprawie występują uzasadnione wątpliwości co do tego, czy organy podatkowe obydwu instancji w zaskarżonej decyzji oraz w decyzji organu pierwszej instancji poddały opodatkowaniu właściwy przedmiot podatku od nieruchomości. Na podstawie akt sprawy oraz z decyzji podatkowych organów I i II instancji nie można ustalić, czy w rozpoznanej sprawie istniał przedmiot opodatkowania podlegający opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości.

W rozpoznanej sprawie zachodzą poważne wątpliwości co do prawidłowości uznania przez organy podatkowe T. Z. za podatnika podatku od nieruchomości. Z treści decyzji organu pierwszej instancji wynika, że decyzja dotyczy lokalu garażowego. W uzasadnieniu tej decyzji organ wskazał, że nieruchomości położona przy ulicy [...] października 2010 r. została przekazana przez P. Skarbowi Państwa w zarząd. Z decyzji organu pierwszej instancji nie wynika czy stwierdzenie to dotyczy nieruchomości, na której znajduje się lokal garażowy będący przedmiotem zaskarżonej decyzji, jednakże mając na uwadze okoliczność, że stwierdzenie to znalazło się w decyzji wymierzającej podatek od lokalu garażowego przy ulicy [...] można zakładać, że stwierdzenie to dotyczy nieruchomości, na której znajduje się budynek z garażem będącym przedmiotem podatku wymierzonego Skarżącemu w niniejszej sprawie. Wskazany zapis zawarty w uzasadnieniu decyzji organu I instancji wskazuje, że być może przedmiotowa nieruchomości stanowi własność P. i znajduje się w zarządzie Skarbu Państwa. W przypadku, gdyby tak było w rzeczywistości należałoby stwierdzić, że Skarżący w ogóle nie jest podatnikiem podatku od nieruchomości z tytułu wynajmowania lokalu garażowego położonego na tej nieruchomości, gdyż zgodnie z postanowieniami u.p.o.l. najemcy są podatnikami podatku od nieruchomości w przypadku wynajmowania od Skarbu Państwa lub gminy lokali o charakterze niemieszkalnym i lokali mieszkalnych stanowiących odrębnej nieruchomości (art. 3 ust. 1 pkt 4 lit. a u.p.o.l.). Należy podkreślić, że P. jest osoba prawna odrębną od Skarbu Państwa.

Mając na uwadze te okoliczności, należało stwierdzić, że w rozpoznanej sprawie organy podatkowe miały obowiązek ustalić, kto jest właścicielem nieruchomości, na której znajduje się garaż wynajmowany przez Skarżącego.

SKO w zaskarżonej decyzji nie odniosło się w ogóle do podnoszonej przez Skarżącego okoliczności zaadaptowania przez Skarżącego wynajmowanego lokalu na cele mieszkalne. Zdaniem Skarżącego okoliczność ta świadczy o tym, że wynajmowany przez niego lokal utracił charakter użytkowy i stanowi lokal mieszkalny. W ocenie Skarżącego okoliczność ta ma istotne znaczenia dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy, gdyż lokale mieszkalne podlegają opodatkowaniu niższa stawką podatku. Z akt sprawy wynika, że organy w niniejszej sprawie w ogóle nie zajmowały się kwestią mieszkalnego charakteru lokalu wynajmowanego przez Skarżącego.

W zaskarżonej decyzji organ II instancji nie odniósł się do podnoszonego w odwołaniu zarzutu podpisania decyzji I instancji przez osobę nieupoważnioną do takiego działania.

W ocenie Sądu wszystkie przedstawione powyżej okoliczności faktyczne, które nie zostały zbadane przez organy podatkowe w rozpoznanej sprawie mają znaczenie dla wymiaru podatku od nieruchomości. Ustalenie w toku postępowania właściwego przedmiotu opodatkowania jest obowiązkiem wynikającym z treści art. 2 ust. 1 pkt 1-3 u.p.o.l. Bez ustalenia istnienia przedmiotu opodatkowania nie jest możliwe powiązanie tego przedmiotu z podatnikiem i wymierzenie mu podatku. Ustalenie właściciela wynajmowanego lokalu o charakterze użytkowym ma znaczenie w świetle treści art. 3 ust. 1 pkt 4 lit. a u.p.o.l. Charakter lokalu (mieszkalny lub użytkowy) ma znaczenie dla ustalenia stawki podatku od nieruchomości (art. 5 ust. 1 pkt 2 u.p.o.l.). Zdaniem Sądu brak wyjaśnienia przy wydawaniu zaskarżonej decyzji wskazanych okoliczności faktycznych stanowił określony w art. 122 i art. 187§ 1 O.p. obowiązek wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy w oparciu o dowody zgromadzone w postępowaniu podatkowym. Mając na uwadze znaczenie tych okoliczności dla wymiaru Skarżącemu podatku od nieruchomości należało uznać, że występujące w niniejszej sprawie naruszenia przepisów dotyczących postępowania wyjaśniającego miały istotny wpływ na wynik sprawy.

Brak odniesienia się przez organ drugiej instancji w uzasadnieniu decyzji do wskazanych powyżej kwestii faktycznych stanowił naruszenie określonego w art. 210 § 4 O.p. obowiązku opatrzenia decyzji uzasadnieniem faktycznym i prawnym. Naruszenie to miało istotny wpływ na wynik sprawy, gdyż na podstawie treści zaskarżonej decyzji nie można było ustalić, jak organ ocenia te zarzuty. Występujące w rozpoznanej sprawie oczywiste uchybienia w zakresie dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy nie pozwalały Sądowi ocenić tych zarzutów przy wydawaniu niniejszego wyroku.

W prowadzonym ponownie postępowaniu podatkowym organ będzie miał obowiązek wyjaśnić przedstawione powyżej wątpliwości związane ze stanem faktycznym sprawy.

Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) i art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł jak w sentencji wyroku.

-----------------------

1