Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt III SA/Wa 2424/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2014-02-07 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6115 Podatki od nieruchomości
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca sędzia WSA Beata Sobocha, Sędziowie sędzia WSA Jolanta Sokołowska, sędzia WSA Anna Wesołowska (sprawozdawca), Protokolant starszy referent Karol Kodym, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 lutego 2014 r. sprawy ze skargi K. K. C. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] lipca 2013 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości na 2013 r. 1) uchyla zaskarżoną decyzję, 2) stwierdza, że uchylona decyzja nie może być wykonana w całości, 3) zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. na rzecz K. K. C. kwotę 100 zł (słownie: sto złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Decyzją z [...] lutego 2013 r. Prezydent [...] (Prezydent) ustalił Skarżącej K. K. – C. wysokość zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości na 2013 r., za nieruchomość położoną w W. przy ul. [...] wraz z udziałem w garażu wielostanowiskowym w łącznej kwocie 285,00 zł.

Organ wskazał, że aktem notarialnym Rep. A nr [...] z dnia [...] listopada 2000 r. Skarżąca nabyła lokal mieszkalny nr 17 o powierzchni 54,70 m2, położony w budynku przy ul. [...] oraz udział wynoszący 0,0078 części w nieruchomości wspólnej, stanowiącej grunt oznaczony jako działki nr ewid. [...] obręb [...] o łącznym obszarze 10.040 m2 oraz części wspólnych budynków i urządzeń, które nie służą wyłącznie do użytku właścicieli lokali. W dniu 22 sierpnia 2005 r., zgodnie z aktem notarialnym Rep. A nr [...] Skarżąca stała się współwłaścicielką w części 1267/42143 odrębnej nieruchomości, objętej księgą wieczystą KW nr [...], stanowiącą część lokalu użytkowego - garażu podziemnego nr 2 o powierzchni 844 m2 (miejsca postojowego nr 29, położonego w obrębie tego samego budynku) oraz udziału 712/10000 części w prawie własności gruntu, usytuowanych na terenie [...] przy ul. [...].

Organ podniósł, iż w związku z powyższym na Stronie ciąży obowiązek podatkowy z tytułu podatku od nieruchomości od lokalu mieszkalnego, udziału w lokalu niemieszkalnym - garażu podziemnym oraz udziału w prawie własności gruntu przy ul. [...].

Prezydent [...] do podstawy opodatkowania przyjął wielkości powierzchni, wynikające z informacji o nieruchomościach i obiektach budowlanych oraz z aktów notarialnych:

- lokal mieszkalny nr 17 o powierzchni 54,70 m2;

- piwnica nr 2 o powierzchni 8,7 m2;

- udział w wysokości 1267/42143 we własności lokalu użytkowego - niemieszkalnego - garażu nr 2, oznaczonego jako miejsce postojowe nr 29 o powierzchni całkowitej 844,00 m2 wynoszący 25,37 m2;

-udział 0,0078 oraz udział wynoszący 1267/42143 z 712/10000 części we własności działki gruntu nr ew. [...] o powierzchni 10014 m2, czyli łącznie 99,55 m2.

Do opodatkowania organ przyjął stawki wynikające z Uchwały Nr [...] Rady [...] z dnia [...] listopada 2012 r. w sprawie określenia wysokości stawek podatku od nieruchomości na 2013 r. Jednocześnie organ zwrócił uwagę na fakt, że skoro lokal niemieszkalny - garaż stanowi wyodrębnioną część budynku posiadającą odrębną księgę wieczystą to nie można uznać, iż Skarżąca nabyła garaż jako pomieszczenie przynależne do lokalu mieszkalnego. Tym samym organ pierwszej instancji za zasadne uznał opodatkowanie miejsca postojowego stawką podatkową właściwą dla pozostałych budynków lub ich części.

Organ na potwierdzenie swojego stanowiska wskazał na pogląd prezentowany w orzecznictwie sądów administracyjnych sprowadzający się do stwierdzenia, iż garaż stanowiący odrębny przedmiot własności, umiejscowiony w budynku mieszkalnym nie może podlegać opodatkowaniu stawką przewidzianą dla budynków mieszkalnych, gdyż nie stanowi obiektu tego rodzaju.

Organ wskazał także na stanowisko jakie zajął w tej kwestii Naczelny Sąd Administracyjny, który w uchwale 7 sędziów z dnia 27 lutego 2012 r. sygn. akt II FPS 4/11orzekł, iż w stosunku do garaży wielostanowiskowych stanowiących odrębną nieruchomość znajduje zastosowanie stawka właściwa dla budynków pozostałych.

Reasumując Prezydent podniósł, iż opodatkowanie tego rodzaju lokali stawką właściwą dla budynków lub ich części o charakterze mieszkalnym byłoby sprzeczne nie tylko z literalną wykładnią art. 2 ust. 1 w związku z art. 5 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz. U. z 2010 r. Nr 95, poz. 613 ze zm. – dalej: "u.p.o.l."), ale też z zamiarem ustawodawcy, którego celem było zróżnicowanie stawek w stosunku do poszczególnych przedmiotów opodatkowania, w zależności od ich przeznaczenia.

W odwołaniu od tej decyzji Skarżąca wskazała, iż w 2000 r. nabyła lokal mieszkalny wraz z piwnicą i stanowiskiem parkingowym nr 29. Wypis z rejestru lokali powinien odpowiadać wpisowi w księdze wieczystej. Tymczasem Skarżąca wskazała, iż od 2000 r. niczego nie nabywała. Zdaniem Strony organ wydał decyzję powielając wszystkie zgłaszane przez nią niejasności i nieprawidłowości dotyczące podstawy i wysokości wyliczonych kwot. W jej ocenie organ w zaskarżonej decyzji kolejny raz zaciera prawdziwy obraz sprawy, ukrywając rzeczy istotne. Skarżąca zauważyła, że organ nie udzielił jej odpowiedzi na pytania dotyczące powstałych zmian stanów faktycznego, na podstawie których ustalono wysokość zobowiązania podatkowego.

Decyzją z [...] lipca 2013 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. (SKO) utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu organ po przeanalizowaniu treści przepisów art.2 ust. 1 pkt 1 i 2, art. 3 ust. 4 u.p.o.l. wskazał, że Prezydent w zaskarżonej decyzji w sposób prawidłowy opodatkował udział w lokalu garażowym stawką podatku właściwą dla budynków pozostałych. W ocenie organu odwoławczego taka interpretacja przepisów ustawy podatkowej koresponduje z uchwałą 7 sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 27 lutego 2012 r. (II FPS 4/11), w której wyrażony został pogląd prawny, iż garaż stanowiący przedmiot odrębnej własności, usytuowany w budynku mieszkalnym wielorodzinnym, podlega opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości według stawki podatku przewidzianej w art. 5 ust. 1 pkt 2 lit. e) u.p.o.l. Zdaniem organu na podstawie zebranego w sprawie materiału dowodowego, w tym informacji z rejestru lokali, zastosowana została prawidłowa stawka podatku dla opodatkowania garażu, jako że garaż wielostanowiskowy, w którym strona posiada udział, jest lokalem o charakterze niemieszkalnym.

Pismem z 26 sierpnia 2013 r. Skarżąca wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na powyższą decyzję, wnosząc o jej uchylenie w całości oraz przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania organowi drugiej instancji oraz zasądzenie na jej rzecz kosztów postępowania z uwzględnieniem treści skarg poprzednich tj. dotyczących lat 2009, 2010, 2011 r. i 2012 oraz rozpatrzenie ich pod wspólną sygnaturą.

Zaskarżonej decyzji zarzuciła:

- naruszenie art. 165 Ordynacji podatkowej – przez wydanie decyzji w sprawie, w której nie wydano i nie doręczono jej postanowienia o wszczęciu postępowania przez organ podatkowy, co oznacza że nie mogła być wydana decyzja w sprawie zmiany decyzji określającej Skarżącej wysokość podatku od nieruchomości na 2013 r.;

- naruszenie art. 200 § 1 Ordynacji podatkowej – co do przysługującego jej prawa do wypowiedzenia się w ciągu 7 dni w sprawie zebranego materiału dowodowego przed wydaniem decyzji przez organy zarówno I instancji i II instancji, co przy zmienionym stanie faktycznym w zakresie wypisu z ewidencji gruntu z dnia [...] maja 2013 r., stanowi uchybienie powodujące konieczność uchylenia decyzji I instancji przez SKO, a nie jej utrzymanie w mocy;

- naruszenie art. 122 – 125 Ordynacji podatkowej – przez niewyczerpujące udzielenie informacji mających wpływ na ustalenie praw i obowiązków Skarżącej, opieszałe prowadzenie postępowania odwoławczego, a w końcu bezczynność i odmowę merytorycznych wyjaśnień, niezbędnych dla prawidłowego, w oparciu o stan faktyczny i dokumenty, ustalenia wysokości zobowiązania podatkowego oraz jak w skargach do tutejszego Sądu z dnia 27 stycznia 2012 r., 22 sierpnia 2012 r. i 21 stycznia 2013 r.;

- nieporządek w aktach znajdujących się w SKO, tak I instancji jak i aktach SKO; akta nie posiadają spisu treści (dotyczy SKO), bądź jak w przypadku akt I instancji, nie odpowiada on zawartości i kolejności; karty są nieponumerowane; można je dowolnie przekładać, co z uwagi na opieszałość i bezczynność w wyjaśnianiu spraw przez SKO, nadto opatrywanie tych samych niewyjaśnionych spraw, coraz to nowymi, nieznanymi Skarżącej sygnaturami, nie dość że wprowadza bałagan, uniemożliwia zapoznanie się z wszystkimi aktami tym, którzy je przeglądają, to zaciera prawdziwy obraz sprawy, mającej doprowadzić do prawidłowego ustalenia wysokości zobowiązania podatkowego na poszczególne lata, także 2013 r.;

- brak w aktach SKO, pod sygnaturą zaskarżonej decyzji dokumentów, o których mówi w zakończeniu pismo Prezydenta [...] z [...] maja 2013 r., przekazujące do SKO odwołanie od decyzji Prezydenta [...], w tym pisma Wydziału Budżetowo – Księgowego [...] (2 z 26 kwietnia 2013 r. oraz pismo Prezydenta [...] [...] z 6 maja 2013 r. (jako pisma przewodniego dla pisma z 26 kwietnia 2013 r.), a które miały doprowadzić do wydania przez SKO decyzji ostatecznej; (okazały się znajdować – "leżakować pod inną sygnaturą).

Skarżąca przy skardze nadesłała m.in. kserokopię aktu notarialnego z dnia [...] listopada 2000 r., pismo Spółdzielni "[...]" z dnia 17 listopada 1999 r. dotyczące nr miejsca w garażu podziemnym oraz odpis pisma do [...] sp. z o.o. z 18 października 2011 r. dotyczące powierzchni miejsca postojowego, umowę z 21 sierpnia 1998 r. nr [...] pomiędzy Skarżącą a Spółdzielnią "[...]" na wybudowanie mieszkania Nr 17.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. wniosło o jej oddalenie, podtrzymując jednocześnie zaprezentowane wcześniej stanowisko.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje :

Skarga jest uzasadniona, zaskarżona decyzja narusza prawo w stopniu uzasadniającym jej wyeliminowanie z obrotu, aczkolwiek sąd nie podziela wszystkich podniesionych w niej zarzutów.

Z decyzji organu pierwszej instancji wynika, że dokonując ustalenia wysokości podatku od nieruchomości na 2013 r. Prezydent przyjął, że Skarżąca winna opłacić podatek z tytułu 99,55 m2 "gruntów pozostałych". W uzasadnieniu decyzji wyjaśniono, że zgodnie z danymi zawartymi w aktach notarialnych Skarżąca ma udział 0,0078 oraz udział wynoszący 1267/42143 z 712/10000 części we własności działki gruntu nr ew. [...] o powierzchni 10014 m2, czyli łącznie 99,55 m2.

Powyższe ustalenia faktyczne zostały w pełni zaaprobowane przez SKO.

Sąd powyższych ustaleń nie może podzielić i przyjąć za podstawę dokonywania kontroli zgodności z prawem zaskarżonej decyzji.

W pierwszej kolejności wskazać należy, że z aktu notarialnego z [...] listopada 2000 r. rep. A [...] wynika, że na rzecz Skarżącej ustanowione zostało prawo odrębnej własności lokalu mieszkalnego nr 17 w budynku przy ul. [...], przy czym z prawem tym związany jest udział we własności działki gruntu wynoszący 0,0078.

W aktach podatkowych znajduje się również kserokopia niekompletnego aktu notarialnego z [...] sierpnia 2005 r. rep. A [...] (str. 1, 5, 7,8, 10, 25, 38, 40, 47, 48, 55, 57, 60, 64). Z zapisów zawartych na stronie 60 i 64 wynika, że w związku z wyodrębnieniem lokali użytkowych dokonano zmiany wysokości udziałów związanych z własnością wyodrębnionych już lokali, przy czym z własnością lokalu nr 17 w budynku nr 5 przy ul. [...] związany jest udział wynoszący 53/10.000.

W wypisie z rejestru gruntów datowanym na [...] października 2011 r. wskazano, że udział Skarżącej wynosi odpowiednio 53/10000 i 1267/42143 w prawie własności gruntów. W wypisie z rejestru gruntów z [...] kwietnia 2013 r. dotyczącym jednostki rejestrowej [...] Skarżąca została wskazana jako współwłaścicielka w udziale 53/10000.

Wobec powyższego uznać należy, że istnieje rozbieżność pomiędzy udziałem we współwłasności działki gruntu związanym z przysługiwaniem Skarżącej prawa własności lokalu mieszkalnego, wynikającym z aktu notarialnego z [...] listopada 2000 r., przyjętym za podstawę wyliczenia podatku w zaskarżonej decyzji a udziałem w prawie własności działki gruntu, związanym z prawem własności lokalu mieszkalnego, wynikającym z aktu notarialnego z [...] sierpnia 2005 r. i wypisami z rejestru gruntów, przy czym w zaskarżonej decyzji przyjęto za podstawę opodatkowania udział większy (0,0078) niż wynikający z aktu notarialnego z [...] sierpnia 2005 r. i z wypisów z ewidencji gruntów (0,0053).

W konsekwencji sąd uznaje, że dokonując ustaleń faktycznych co do przedmiotu opodatkowania w postaci "gruntów pozostałych" organy naruszyły przepisy postępowania, to jest art. 122, 187 § 1 i 191 Ordynacji podatkowej . Prezydent nieprawidłowo ustalił wysokość udziału przysługującego Skarżącej w nieruchomości wspólnej w związku z przysługiwaniem jej prawa własności lokalu mieszkalnego nr 17 w budynku nr 5 przy ul. [...]. W tym zakresie uznaje za uzasadnione zarzuty objęte punktem 3 skargi.

Rozpoznając ponownie sprawę organ zobowiązany będzie do ponownego poczynienia w powyższym zakresie ustaleń faktycznych, w tym w szczególności poprzez dołączenie do akt sprawy oryginału kompletnego aktu notarialnego z [...] sierpnia 2005 r. rep. A [...], celem ustalenia przedmiotu opodatkowania w zakresie podatku od nieruchomości z tytułu "gruntów pozostałych".

Pozostałe zarzuty skargi sąd uznaje za niezasadne.

Zgodnie z art. 165 § 5 Ordynacji podatkowej, przepisu § 2 analizowanego artykułu, zgodnie z którym wszczęcie postępowania z urzędu następuje w formie postanowienia, nie stosuje się do postępowania w sprawie ustalenia zobowiązań podatkowych, które zgodnie z odrębnymi przepisami ustalane są corocznie, jeżeli stan faktyczny, na podstawie którego ustalono wysokość zobowiązania podatkowego za poprzedni okres, nie uległ zmianie.

Kontroli sądu poddana została decyzja w sprawie ustalenia zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości na 2013 r. z tytułu przysługującego Skarżącej prawa własności odrębnej własności lokalu, związanego z tym prawem udziału w nieruchomości wspólnej jak również z tytułu posiadania przez nią udziału w prawie współwłasności lokalu użytkowego – garażu wielostanowiskowego położonego w budynku przy ul. [...].

Jak wynika z akt administracyjnych, jak również (co sądowi znane jest z urzędu) z treści wyroku tutejszego sądu z 20 czerwca 2013 r. stan faktyczny będący podstawą rozstrzygnięcia organów w sprawie ustalenia podatku od nieruchomości na 2012 r. jest tożsamy ze stanem faktycznym będącym podstawą rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie. Fakt, że Skarżąca kwestionowała zarówno stan faktyczny przyjęty za podstawę rozstrzygnięcia w ostatecznej decyzji SKO z [...] grudnia 2012 r. w przedmiocie ustalenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości na 2012 r. oraz kwestionuje obecnie stan faktyczny będący podstawą rozstrzygnięcia organów nie oznacza, że organ podatkowy zobowiązany był do wszczęcia postępowania w sprawie ustalenia zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości na 2013 r. Skoro w ocenie organu podatkowego pierwszej instancji nie zaistniały żadne okoliczności skutkujące zmianą stanu faktycznego w stosunku do stanu faktycznego będącego podstawą rozstrzygnięcia dotyczącego podatku od nieruchomości na 2012 r. brak było podstaw do wydania postanowienia o wszczęciu postępowania w przedmiocie ustalenia zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości na 2013 r.

Z tych samych przyczyn, w sprawie nie zachodziły przesłanki do zastosowania art. 200 Ordynacji podatkowej, co czyni bezzasadnym zarzut objęty punktem 2 petitum skargi.

Sąd wskazuje w tym miejscu dodatkowo, że ewentualne uchybienie przepisom postępowania może skutkować koniecznością uchylenia zaskarżonego aktu jeżeli miało ono wpływ na treść rozstrzygnięcia. W niniejszej sprawie Skarżąca nie wskazała na żadne okoliczności czy dowody, których nie mogła powołać w toku postępowania..

Odnosząc się do zarzutu z punktu 4 skargi sąd wskazuje, że istotnie, akta postępowania przed organem pierwszej instancji nie są uporządkowane zgodnie ze spisem treści : decyzja organu pierwszej instancji ustalająca wysokość zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości na 2013 r. wpięta została do akt po wypisie z rejestru gruntów z [...] maja 2013 r. a nie potwierdzeniu odbioru decyzji [...], na co wskazywałby spis treści akt. Uchybienia tego nie można jednak uznać za mającego istotny wpływ na wynik sprawy.

Skarżąca wskazywała w punkcie 5 petitu skargi na nieprzekazanie przez Prezydenta do SKO dwóch pism powołanych w arkuszu odwoławczym, to jest pisma do wydziału budżetowo-księgowego z 26 kwietnia 2013 r. oraz z 6 maja 2013 r.

Ustosunkowując się do powyższego zarzutu wskazać należy, że w treści arkusza odwoławczego nie powołano pisma z 26 kwietnia 2013 r., co do pisma z 6 maja 2013 r. to wskazano, że stanowiło ono pismo przewodnie do akt przesyłanych w innej sprawie Skarżącej do SKO.

Z uwagi na fakt, że Skarżąca nie wskazała jaki wpływ miała powyższa okoliczność na wynik sprawy, zaś sąd rozpoznający sprawę wpływu takiego nie dostrzega zarzut ten uznać należy za niezasadny.

Jednocześnie wskazać należy, że sprawa rozstrzygnięta została przez SKO nie na podstawie powołanych przez Skarżącą pism, ale, jak wynika z uzasadnienia decyzji, na podstawie materiału dowodowego w postaci aktów notarialnych oraz wypisów z rejestru gruntów i lokali.

Dalsza treść uzasadnienia skargi wskazuje, że Skarżąca kwestionuje ustalenia faktyczne poczynione przez organy w zakresie przedmiotu opodatkowania, w tym kwestionuje fakt przysługiwania jej udziału w prawie odrębnej własności lokalu niemieszkalnego – garażu, powołując się na zapisy zawarte w umowie ze spółdzielnią mieszkaniową. W konsekwencji, Skarżąca kwestionuje możliwość opodatkowania powyższego udziału w prawie własności lokalu niemieszkalnego-garażu, uznając, że garaż stanowi pomieszczenie przynależne do jej lokalu mieszkalnego i winien podlegać opodatkowaniu na takich samych zasadach jak mieszkanie.

Powyższe stanowisko Skarżącej jest nieprawidłowe.

Skarżąca podnosi, że SKO nierzetelnie powołuje się na akt notarialny z [...] listopada 2000 r. "ukrywając fakt nabycia nim oprócz mieszkania i piwnicy także stanowiska garażowego". Przedstawiona przez Skarżącą wykładnia treści omawianego aktu notarialnego jest wadliwa.

Z § 2 aktu wynika, że na jego mocy, SBM [...] ustawiła na rzecz Skarżącej prawo odrębnej własności lokalu nr 17 położonego w budynku nr 5 przy ul. [...] do którego przynależy piwnica i z którym to prawem własności związany jest udział w prawie własności nieruchomości wspólnej. Faktycznie, w akcie tym wskazano, że Skarżąca ma prawo do korzystania z miejsca postojowego w garażu podziemnym.

Z aktu notarialnego z [...] lipca 2004 r. A [...] wynika, że Skarżąca przyjęła ofert dotyczącą zbycia na jej rzecz udział u wynoszącego 1267/42143 we własności lokalu użytkowego-garażu podziemnego nr 2 usytuowanego w budynku nr 5 przy ul. [...].

Z przywoływanego już aktu notarialnego z [...] sierpnia 2005 r. wynika, że Skarżąca ma wyłączne prawo do korzystania z miejsca postojowego nr 29 znajdującego się w lokalu użytkowym-garażu podziemnym nr 2 usytuowanym w budynku nr 5 przy ul. [...] (strona 48 aktu).

Podsumowując wskazać należy, że Skarżąca udział w prawie odrębnej własności lokalu użytkowego- garażu nabyła nie na podstawie aktu notarialnego z [...] listopada 2000 r., ale w związku z przyjęciem oferty aktem notarialnym z [...] lipca 2004 r. A [...].

W konsekwencji Skarżącej przysługuje udział w prawie odrębnej własności lokalu użytkowego-garażu, do którego opodatkowania znajduje zastosowanie stawka właściwa jak dla budynków pozostałych, stosownie do uchwały NSA z 27 lutego 2012 r. II FPS 4/11.

Z uwagi na powyższe, Wobec powyższego, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. uchylił zaskarżoną decyzję, orzekając o zakresie w jakim nie może być ona wykonana stosownie do art. 152 p.p.s.a. Podstawą do orzeczenia o kosztach i zasądzenia na rzecz Skarżącej zwrotu wpisu sądowego był art. 200 i 205 § 1 p.p.s.a.