Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt I SA/Kr 316/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2015-05-26 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6117 Ulgi płatnicze (umorzenie, odroczenie, rozłożenie na raty itp.)
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 67a
journal: Dz.U. 2012 poz 749
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa - tekst jednolity.

SENTENCJA

|Sygn. akt I SA/Kr 316/15 | [pic] W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 26 maja 2015 r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, w składzie następującym:, Przewodniczący Sędzia: WSA Stanisław Grzeszek (spr.), Sędzia: WSA Waldemar Michaldo, Sędzia: WSA Urszula Zięba, Protokolant: sekr. sąd. Anna Boczkowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 maja 2015 r., sprawy ze skargi A. I. D., na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej, z dnia 18 grudnia 2014 r. Nr [...], w przedmiocie odmowy umorzenia zaległości podatkowej w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2013 r., - skargę oddala -


UZASADNIENIE

W dniu 17 lipca 2014 r. do Naczelnika Drugiego Urzędu Skarbowego wpłynęło pismo, w którym A.I.D. wniosła o umorzenie lub rozłożenie na raty zaległości podatkowej w kwocie należności głównej 4.086,00 zł wraz z należnymi odsetkami za zwłokę w wysokości 87,00 zł w podatku dochodowym od osób fizycznych za rok podatkowy 2013 r., od dochodów uzyskanych z tytułu odpłatnego zbycia akcji pracowniczych.

Wniosek uzasadniła tym, że w ramach spadku po ojcu nabyła akcje pracownicze Z. S.A., które to sprzedała w 2013 r., w związku z trudną sytuacją finansową, w jakiej znajduje się od dłuższego czasu. Z uzyskanej kwoty spłaciła długi, a pozostałą niewielką część przeznaczyła na zakup leków i bieżące utrzymanie. Dalej poinformowała, że nie jest w stanie zapłacić podatku, gdyż jest osobą samotną, a pracę przerwała, kiedy u męża zdiagnozowano [...]. Od czasu jego śmierci usiłuje odzyskać pracę, lecz bezskutecznie. Nie posiada majątku, który mogłaby sprzedać, aby zaspokoić roszczenia publicznoprawne.

Do przedmiotowego wniosku nie zostały dołączone żadne dokumenty potwierdzające fakty i okoliczności podnoszone we wniosku. Dopiero na wezwanie Naczelnika Drugiego Urzędu Skarbowego wniosek został uzupełniony o następujące dokumenty: kartę informacyjną z leczenia szpitalnego w oddziale neurologii – dotyczącą I.D., wynik badania rezonansu magnetycznego I.D., opis skróconego aktu małżeństwa, odpis skrócony aktu zgonu I.D., zawiadomienie z Banku P. SA z dnia 4 lipca 2014 r., świadectwo pracy z dnia 31 marca 2006 r.

Naczelnik Drugiego Urzędu Skarbowego działając na podstawie art. 207 oraz art. 67a § 1 pkt 3 i § 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (tekst jednolity: Dz. U. z 2012 r., poz. 749 ze zm.) decyzją z dnia 3 września 2014 r. nr [...] odmówił umorzenia zaległości podatkowej w podatku dochodowym od osób fizycznych od dochodów uzyskanych z odpłatnego zbycia papierów wartościowych w kwocie należności głównej 4.086,00 zł wraz z należnymi odsetkami za zwłokę w wysokości 87,00 zł.

Organ pierwszej instancji wskazał, że w świetle zgromadzonego materiału dowodowego w przedmiotowej sprawie wnioskodawczyni nie uzyskuje żadnych dochodów, nie jest zarejestrowana w Powiatowym Urzędzie Pracy, a jak oświadczyła pozostaje na utrzymaniu narzeczonego. W okresie od 1 stycznia 2006 r. do 31 marca 2006 r. zatrudniona była w Banku W. S.A.

Wnioskodawczyni nie korzysta z pomocy Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej, nie posiada majątku (samochód, biżuteria, obrazy itp.), który mogłaby sprzedać, a uzyskane środki ze sprzedaży akcji w wysokości 21.507,32 zł przeznaczyła na zwrot pożyczonych pieniędzy, zakup leków i bieżące utrzymanie, co nie zostało potwierdzone żadnymi dowodami. Dalej, z wyjaśnień podatniczki wynika, że od miesiąca października 2014 r. otrzymywać będzie rentę rodzinną po zmarłym mężu. Z akt sprawy wynika także, że wnioskodawczyni nabyła w spadku po zmarłym w dniu 18 listopada 2007 r. W.M., poza akcjami Zakładów A. S.A. w T. , udział ½ części w nieruchomości o pow. 700 m2, zabudowanej budynkiem mieszkalnym o powierzchni użytkowej 110 m2, położonej w T. przy ulicy B. oraz po zmarłym w dniu 11 kwietnia 2010 r. I.D. udział o wartości 13.000,00 zł stanowiący ½ części samochodu Citroen C5 z 2007 r. oraz środki pieniężne o wartości 700,00 zł.

Organ pierwszej instancji podkreślił, że w dacie sprzedaży papierów wartościowych podatniczka dysponowała gotówką w kwocie 21.507,32 zł, z której tylko część należało zabezpieczyć na pokrycie podatku. Sprzedaż akcji pociąga zaś przecież za sobą powstanie po stronie sprzedawcy obowiązku ponoszenia wszelkich zobowiązań m.in. prawidłowe, zgodne z obowiązującymi przepisami, naliczenie i wpłacenie należnego podatku. To podatnik podejmuje decyzję w sprawie obrotu akcjami na własną odpowiedzialność i ryzyko, co oznacza, że Skarb Państwa nie może przejmować odpowiedzialności za skutki finansowe związane z jej realizacją. Brak zapłaty podatku wnioskodawczyni tłumaczyła niewiedzą dotyczącą konieczności opodatkowania dochodu ze sprzedaży nabytych akcji. Fakt ten jednak pozostaje bez znaczenia w przedmiotowej sprawie, bowiem brak znajomości przepisów podatkowych nie stanowi wystarczającego powodu uzasadniającego umorzenie zaległości podatkowej wraz z należnymi odsetkami za zwłokę. Nie wypełnia również znamion definicji ważnego interesu podatnika lub interesu publicznego.

Podejmując stanowisko w przedmiotowej sprawie organ poddał również analizie sposób wydatkowania dochodu podlegającego opodatkowaniu, który wg wyjaśnień przeznaczony został na spłatę zaciągniętych pożyczek, zakup leków i bieżące utrzymanie. Wydatki te nie zostały poparte jakimikolwiek dowodami w rozumieniu art. 180 § 1 Ordynacji podatkowej. W jego ocenie jako nieprzekonywująca jawi się podnoszona przez stronę konieczność poniesienia wydatków związanych z zakupem leków, bowiem w przedmiotowej sprawie wnioskodawczyni wspominała wprawdzie o problemach zdrowotnych w postaci astygmatyzmu, nie przedłożyła jednak żadnych dowodów na potwierdzenie konieczności ponoszenia bieżących wydatków związanych z leczeniem.

W odwołaniu od tej decyzji A.I.D.zarzuciła organowi naruszenie art. 2, art. 7 i art. 47 Konstytucji RP, oraz art. 67a, art. 187, art. 189, art. 191 i art. 210 § 4 Ordynacji podatkowej, a także zasad postępowania podatkowego, w szczególności:

- zasady legalizmu i praworządności opisanej w art. 120 Ordynacji podatkowej,

- zasady prawdy materialnej opisanej w art. 122 Ordynacji podatkowej,

- zasady zaufania do organów podatkowych opisanej w art. 121 § 2 Ordynacji podatkowej,

- zasady wnikliwości i szybkości postępowania opisanej w art. 125 Ordynacji podatkowej.

W uzasadnieniu wskazała, że decyzja wydana przez organ była całkowicie dowolna. Odwołująca się podkreśliła, że nigdy nie była właścicielką wspomnianej przez organ nieruchomości.

W jej ocenie organ w sposób nieuprawniony sugeruje, iżby miała korzystać z pomocy narzeczonego, z którym nie prowadzi przecież nawet wspólnego gospodarstwa domowego.

Ponadto zarzuciła, że organ, skoro nie posiadał decyzji o przyznaniu jej świadczenia z tytułu renty rodzinnej, gdyż takowa nie została dotychczas wydana, to nie powinien się powoływać na powyższą okoliczność.

Zdaniem odwołującej się nie ma ona obowiązku dostarczania organowi dokumentacji medycznej oraz paragonów fiskalnych potwierdzających zakupienie leków i produktów żywności, wskazała również, że środki uzyskane po śmierci męża z tytułu dziedziczenia przeznaczyła na spłatę jego długów.

Decyzją z dnia 18 grudnia 2014 r. nr [...] Dyrektor Izby Skarbowej utrzymał w mocy zakwestionowane rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji.

Organ odwoławczy zgodził się, że odwołująca się otrzymała 1/6 części nieruchomości po zmarłym W.M., a nie 1/2 jak wskazał w zaskarżonej decyzji Naczelnik Urzędu Skarbowego, jednakże pozostaje to bez wpływu na rozstrzygnięcie.

Organ drugiej instancji podkreślił, że nie jest zobligowany do występowania o dokument potwierdzający należne stronie świadczenia, gdyż to na niej spoczywał obowiązek dokładnego poinformowania o przebiegu postępowania w sprawie przyznania renty rodzinnej, jak i dostarczenia innych dowodów mogących być przedmiotem przyznania lub nie ulgi podatkowej.

Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem sądów administracyjnych w postępowaniu podatkowym obowiązuje jednak zasada, że ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi określone skutki prawne.

Dokumenty takie odwołująca się przedstawiła dopiero z pismem przesłanym w związku z zawiadomieniem jej o możliwości zapoznania się z aktami sprawy w organie odwoławczym przed wydaniem decyzji. Z pisma wynika, że decyzje o przyznaniu renty otrzymała 24 października 2014 r., a wypłatę renty 25 października 2014 r. Renta wynosi 728,00 zł (netto), miesięczny koszt zakupu leków wynosi 200,00 zł pod warunkiem, że nie musi kupować dodatkowych leków. Ponadto w piśmie podała, że w nieruchomości w T. przy ul. B. zajmuje jeden pokój i partycypuje w kosztach utrzymania tej nieruchomości. W okresie letnim koszt miesięczny wynosi około 214,00 zł na który składa się:

- koszt wody i odprowadzania ścieków ok. 50,00 zł;

- podatek od nieruchomości 10,00 zł;

- energia elektryczna ok. 35,00 zł;

- wywóz śmieci 10,00 zł;

- gaz (okres letni) ok. 60,00 zł, zima ok. 200,00 zł;

- neostrada 49,00 zł - założona w celu poszukiwania pracy.

Na powyższe opłaty przedstawiono rachunki adresowane na T.M. i W.M. (rodziców), oraz paragony z aptek. Ponadto na środki czystości wydaje miesięcznie około 80,00 zł, a na wyżywienie pozostaje kwota około 100,00 zł.

Powyższe organ podatkowy drugiej instancji wziął pod uwagę przy rozpatrywaniu sprawy, jednakże nie znalazł przesłanki do zmiany zaskarżonej decyzji.

Dyrektor Izby Skarbowej potwierdził prawidłowość stanowiska organu pierwszej instancji, który w decyzji stwierdził, że nie znajduje w zaistniałej sytuacji finansowej i majątkowej przesłanek "ważnego interesu podatnika" przemawiającego za umorzeniem przedmiotowej zaległości podatkowej wraz z odsetkami za zwłokę. Zastosowanie instytucji umorzenia w zaistniałej sytuacji wnioskodawczyni byłoby nieuzasadnione i "kłóciłoby się" w jawny sposób z interesem publicznym, gdyż dopóki istnieją niewykorzystane dotychczas możliwości wyegzekwowania zaległości podatkowej, dopóty jej umorzenie przed faktycznym wyczerpaniem takich możliwości byłoby sprzeczne z interesem publicznym. Zasadą jest bowiem, że organ podatkowy nie może w sposób dowolny dysponować wierzytelnością budżetu państwa.

W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie A.I.D. zarzuciła organowi naruszenie:

- art. 2, art. 7, art. 47 Konstytucji RP,

- art. 67a § 1 pkt 3 Ordynacji podatkowej poprzez przyjęcie, że przesłankę "ważnego interesu podatnika" mogą stanowić wyłącznie zdarzenia wyjątkowe i nadzwyczajne, które miały miejsce po dacie zbycia przeze mnie odziedziczonych akcji pracowniczych,

- art. 120 Ordynacji podatkowej poprzez naruszenie prawa materialnego i procesowego,

- art. 122 Ordynacji podatkowej poprzez nakłanianie podatnika, w trakcie prowadzonego postępowania, do zmiany (zniszczenia i zastąpienia nowym) wniosku o zastosowanie ulgi podatkowej i ograniczenie podania wyłącznie do rozłożenia zaległości podatkowej na raty z pominięciem umorzenia zaległości podatkowej, co potwierdza prowadzenie postępowania w sposób iluzoryczny i z naruszeniem zasady prawdy obiektywnej,

- art. 197 Ordynacji podatkowej poprzez niepowołanie biegłego lekarza, który miał potwierdzić zły stan mojego zdrowia, a która to okoliczność, jak wynika z uzasadnienia decyzji zarówno organu podatkowego pierwszej i drugiej instancji, miała istotne znaczenie w sprawie,

- art. 210 § 4 Ordynacji podatkowej poprzez niewyjaśnienie, w jakim celu wymienione w decyzji dowody zostały zgromadzone i dlaczego jedne dowody zostały uznane za wiarygodne, a innym odmówiono wiarygodności,

- art. 125 Ordynacji podatkowej poprzez niewydanie decyzji w ustawowym terminie.

W konsekwencji tych zarzutów skarżąca zażądała uchylenia opisanych decyzji organów obu instancji.

W uzasadnieniu w pierwszej kolejności skarżąca powołała się na wprowadzenie jej w błąd przez organy podatkowe. Oto bowiem skontaktowała się z Drugim Urzędem Skarbowym i poprosiła o informację czy w związku z planowaną transakcją nie będzie zobowiązana do zapłacenia podatku. Pracownik Drugiego Urzędu Skarbowego zapytał o datę śmierci ojca. Kiedy poinformowała go, że ojciec zmarł 18 listopada 2007 r. pouczył ją, że upłynął okres pięciu lat od śmierci ojca i sprzedaż aktywów spadku nie będzie podlegać opodatkowaniu. Ponadto przypomniał jej, że stosowną deklarację podatkową powinna złożyć w urzędzie skarbowym nie przekraczając terminu 6 miesięcy licząc od dnia uprawomocnienia się postanowienia sądu o nabyciu spadku. Wówczas będzie zwolniona również z podatku od spadków i darowizn.

W dalszej kolejności stwierdziła, że dane z leczenia należą do tzw. danych wrażliwych i chociaż ochrona danych osobowych nie ma charakteru absolutnego, to jednak żaden urzędnik nie jest kompetentny do oceny dokumentacji medycznej.

W ocenie strony uzasadnienie decyzji jest chaotyczne, nie przedstawia logicznego procesu, który doprowadził organ do podjęcia rozstrzygnięcia.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej podtrzymując w całości dotychczasowe stanowisko w sprawie wniósł o oddalenie skargi.

Za pismem z dnia 5 maja 2015 r. Dyrektor Izby Skarbowej przesłał do tut. Sądu deklarację PIT-11 "Informacja o dochodach oraz o pobranych zaliczkach na podatek dochodowy w roku 2014 r.", z której wynika, że A.I.D. z tytułu zatrudnienia w I. sp. z o.o. osiągnęła w 2014 r. przychód w kwocie 21.388,20 zł (dochód w kwocie 20.609,45 zł), a spółką pobrała zaliczki na podatek dochodowy od osób fizycznych w 2014 r. w kwocie 1.447,00 zł.

Skarżąca w piśmie procesowym z dnia 14 maja 2014 r. podtrzymała stanowisko zaprezentowane w skardze, przedstawiając kolejną wersję zdarzeń, według której środki uzyskane ze sprzedaży akcji przeznaczyła na spłatę pożyczonych pieniędzy na życie od osób, które na stałe mieszkają poza granicami Polski i już z tego powodu zaangażowanie ich w toczącym się postępowaniu nie było możliwe. Według skarżącej organy podatkowe obu instancji ustaliły, że od pewnego czasu nie osiągała dochodów, a zatem pożyczenie pieniędzy na życie nie powinno budzić wątpliwości.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Na wstępie należy zauważyć, że kontrola sądowa zgodnie z treścią art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sprawowana jest na podstawie kryterium legalności, co oznacza, że sąd administracyjny bada, czy zaskarżona decyzja narusza konkretny przepis prawa.

Stosownie do treści art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) skarga na działanie organu podlega uwzględnieniu, jeżeli w sprawie doszło do naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, lub też naruszenia przepisów postępowania dającego podstawę do wznowienia postępowania bądź też istotnego naruszenia przepisów postępowania administracyjnego. Ponadto sąd stwierdza nieważność decyzji w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w kodeksie postępowania administracyjnego lub w innych przepisach (art. 145 § 1 pkt 2 ww. ustawy).

Zgodnie z art. 134 § 1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Cytowany przepis daje podstawę do uwzględnienia skargi także wtedy, gdy strona nie podniosła w trakcie toczącego się postępowania sądowoadministracyjnego zarzutów będących podstawą wyeliminowania z obrotu prawnego zaskarżonego indywidualnego aktu administracyjnego. Sąd może więc uwzględnić skargę z powodu innych uchybień niż te, które przytoczono w skardze, jak również stwierdzić nieważność aktu mimo, że strona skarżąca wnosiła o jego uchylenie (B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Kraków 2006, str. 299). Oznacza to, że sąd bierze pod uwagę każde naruszenie prawa, także to nieobjęte zarzutami skargi.

Badając w ramach tak zakreślonej kognicji zaskarżoną decyzję Dyrektora Izby Skarbowej utrzymującą w mocy decyzję Naczelnika Drugiego Urzędu Skarbowego w sprawie odmowy umorzenia zaległości podatkowych w podatku dochodowym od osób fizycznych od dochodu uzyskanego z odpłatnego zbycia papierów wartościowych wraz z odsetkami za zwłokę, Sąd doszedł do przekonania, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa.

Podstawę prawną do wydania zaskarżonej decyzji, a także poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji stanowił art. 67a § 1 pkt 3 Ordynacji podatkowej, który stanowi, że organ podatkowy, na wniosek podatnika, w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem podatnika lub interesem publicznym może umorzyć w całości lub w części zaległości podatkowe, odsetki za zwłokę lub opłatę prolongacyjną.

W pierwszej kolejności należy zauważyć, że decyzje wydawane na tej podstawie są decyzjami wydawanymi w ramach tzw. uznania administracyjnego. W ocenie Sądu uznaniowy charakter rozstrzygnięć w przedmiocie preferencji podatkowych z uwagi na wyżej wymienione przesłanki nie budzi wątpliwości. W świetle zaś ukształtowanej w doktrynie i zaakceptowanej w orzecznictwie sądów administracyjnych koncepcji interpretacyjnej przepisów zbudowanych na zasadzie uznania administracyjnego, nawet stwierdzenie, że w sprawie występują okoliczności świadczące o spełnieniu określonych w art. 67a § 1 Ordynacji podatkowej przesłanek, może, lecz nie musi prowadzić do rozstrzygnięcia pozytywnego dla wnioskodawcy. Prawem do zastosowania ulgi (umorzenia zaległości podatkowej) dysponuje w tym przypadku organ podatkowy, który może, ale nie musi przyznać ulgę podatkową. Należy podkreślić, że uznanie administracyjne nie wyraża się w swobodzie oceny w danym stanie faktycznym sprawy okoliczności odpowiadających przesłankom do zastosowania preferencji podatkowej, ale w możliwości negatywnego dla podatnika rozstrzygnięcia, nawet przy ustaleniu istnienia przesłanek, o których mowa w art. 67a § 1 Ordynacji podatkowej.

W związku z tym sama odmowa zastosowania ulgi w postaci umorzenia zaległości podatkowej nie narusza prawa zarówno wtedy, gdy wystąpiły przesłanki jej zastosowania jak i wtedy, gdy nie miały one miejsca.

Sądowa kontrola legalności decyzji wydanych w ramach uznania administracyjnego jest ograniczona w tym znaczeniu, że Sąd nie może nakazać organowi podjęcia określonego rozstrzygnięcia, Jest to bowiem wyłączna kompetencja organu podatkowego. Kontrola ta obejmuje zatem zbadanie, czy wydanie decyzji w sprawie ulgi podatkowej poprzedzone zostało prawidłowo przeprowadzonym postępowaniem tzn. czy organ w sposób wyczerpujący zebrał materiał dowodowy i rozważył wszystkie okoliczności mogące mieć wpływ na wybór rozstrzygnięcia o udzieleniu lub odmowie udzielenia wnioskowanej ulgi. Sąd nie ocenia natomiast wydanej decyzji z punktu widzenia jej słuszności czy sprawiedliwości. Wybór sposobu załatwienia wniosku podatnika o umorzenie zaległości podatkowej zależy wyłącznie od woli organu podatkowego, nawet wtedy, gdy w sprawie zachodzą przesłanki uzasadniające umorzenie zaległości podatkowej. W tym zakresie organ podatkowy ma jedynie obowiązek przeprowadzenia w sposób prawidłowy postępowanie w sprawie i wydać decyzję (por. wyrok NSA z dnia 9 stycznia 2004 r., sygn. akt III SA 1154/03).

W realiach rozpoznawanej sprawy, organy podatkowe odmówiły skarżącej umorzenia zaległości podatkowych w podatku dochodowym od osób fizycznych z tytułu osiągnięcia dochodu ze zbycia papierów wartościowych odziedziczonych po ojcu akcji pracowniczych Zakładów A. w T.

Sąd w ramach kontroli zgodności z prawem podjętego rozstrzygnięcia, stwierdził, że w toku postępowania organy podatkowe podjęły działania niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy w celu ustalenia występowania ustawowych przesłanek udzielenia ulgi. Przeanalizowały sytuację finansową skarżącej, zbadały i oceniły wszystkie okoliczności związane ze złożeniem wniosku o zastosowanie preferencji podatkowej.

Decyzja w sprawie ulgi w spłacie zaległego podatku poprzez jego umorzenie, wydawana jest na wniosek podatnika. Elementem bardzo istotnym jest jego przekonywujące, a przede wszystkim wiarygodne, poparte szczegółową, rzeczową argumentacją uzasadnienie. Skarżąca występując z wnioskiem o umorzenie zaległości podatkowych wskazał, jako główną przyczynę; trudną sytuację finansową, gdyż jest osobą samotną, od śmierci męża niepracującą, nieposiadającą żadnego majątku. Ma wadę wzroku (astygmatyzm) wymagającą pozostawaniu w ciągłym leczeniu. Poinformowała, że podjęła starania o uzyskanie renty rodzinnej po zmarłym mężu. Złożyła również alternatywny wniosek o rozłożenie zaległości podatkowej na raty w kwocie po 200,00 zł miesięcznie.

Na wezwanie organu pierwszej instancji skarżąca uzupełniła wniosek, podając, że mąż zmarł 11 kwietnia 2010 r., nie jest zarejestrowana w Powiatowym Urzędzie Pracy, pracy poszukuje sama m.in. na portalach internetowych, nie korzysta z pomocy społecznej.

Domagając się zastosowania ulgi w spłacie podatku, skarżąca zobligowana była do wykazania swojego ważnego interesu uzasadniającego umorzenie zaległości podatkowej. Przy czym o istnieniu ważnego interesu podatnika decydują zobiektywizowane kryteria, na podstawie których organ podatkowy rozstrzyga o umorzeniu zaległości, bądź odmawia umorzenia tych zaległości. Ważnego interesu podatnika nie można utożsamiać z jego subiektywnym przekonaniem o potrzebie umorzenia zaległości podatkowej (S. Babiarz i in.; Ordynacja Podatkowa. Komentarz, Warszawa 2004, str. 253, a także wyrok WSA z dnia 22 marca 2006 r., sygn. akt III SA/Wa 53/06).

Za ważny interes podatnika należy uznać sytuację, w której z powodu nadzwyczajnych, losowych przypadków podatnik nie jest w stanie uregulować należności podatkowych w terminie np. wskutek utraty możliwości zarobkowania lub utraty majątku, a także wystąpienie nadzwyczajnych okoliczności wpływających na jego sytuację ekonomiczną. Przez ważny interes podatnika można np. rozumieć także przypadek, gdy na skutek uiszczenia podatku, podatnik miałby pozostawać bez środków do życia i korzystać z pomocy społecznej.

Organy podatkowe uznały, że sytuację finansową, w której skarżąca się znalazła, nie można potraktować jako nadzwyczajną i losową, a przy tym niezależną od skarżącej. Przede wszystkim od października 2014 r. skarżąca dysponuje stałym źródłem dochodu w postaci renty rodzinnej w wysokości 728,00 zł netto. Organy podatkowe zasadnie także przywołały znane im z urzędu fakty, według których, skarżąca oprócz akcji pracowniczych nabyła w drodze spadku udział 1/6 części w nieruchomości o powierzchni 700 m² zabudowanej budynkiem mieszkalnym o powierzchni użytkowej 110 m² położonej w T. przy ul. B. , a po zmarłym mężu udział o wartości 13.000,00 zł stanowiący ½ części samochodu Citroen C5 z 2007 r. oraz środki pieniężne o wartości 700,00 zł. Organy podatkowe oceniły także możliwości ponoszenia wydatków na bieżące utrzymanie w kontekście posiadanych zasobów i możliwości finansowych skarżącej.

Należy podkreślić, że powyższe informacje o posiadanym majątku organy podatkowe pozyskały z własnej inicjatywy, albowiem skarżąca te okoliczności przemilczała, podobnie jak to, że w marcu 2010 r. wraz z mężem sprzedała nieruchomość (lokal mieszkalny). Sąd nie podziela poglądu skarżącej (zarzuty skargi), że te informacje nie miały znaczenia w sprawie, gdyż dla rozpatrzenia wniosku o zastosowanie ulgi podatkowej, szczególnie w zakresie umorzenie należności podatkowych, niezbędne jest zgromadzenie wszystkich danych, które pozwolą na ustalenie rzeczywistej sytuacji finansowej podatnika ubiegającego się o taką ulgę.

Organy podatkowe, w opinii Sądu, miały prawo ale i obowiązek domagania się tych informacji i ich oceny w sytuacji, gdy skarżąca podała, że od 2006 r. nigdzie nie pracuje, a jednocześnie nie jest zarejestrowana jako osoba bezrobotna w urzędzie pracy, nie korzysta z pomocy społecznej i nie posiada żadnego majątku. Zebrany w sprawie przez organy podatkowe z urzędu materiał dowodowy znacząco uzupełnił wiedzę o sytuacji majątkowej skarżącej. Jednocześnie należy wskazać na szereg niekonsekwencji w składanych przez skarżącą wyjaśnieniach (np. pierwotne oświadczenie o korzystaniu z pomocy finansowej narzeczonego – pismo z dnia 28 lipca 2014 r., następnie, że nie jest na utrzymaniu narzeczonego i nie prowadzi z nim wspólnego gospodarstwa domowego – pismo z dnia 18 listopada 2014 r., końcowo, że narzeczony mieszkał w A. i w 2014 r. zginął w wypadku samochodowym – skarga, przerwanie pracy z powodu zdiagnozowania choroby męża), które zostały szczegółowo omówione w zaskarżonej decyzji. Skarżąca podjęła w skardze próbę zdyskredytowania działań organów podatkowych wytykających skarżącej te niekonsekwencje, poprzez bagatelizowanie ich znaczenia, jednakże w ocenie Sądu próbę tę należy uznać za nieskuteczną.

W toku postępowania podatkowego, a także na etapie skargi sądowej skarżąca powoływała się na szereg okoliczności, zaistnienia których w żaden sposób nie udokumentowała. Dla przykładu można przywołać oświadczenie skarżącej o wydatkowaniu środków ze sprzedaży akcji na zwrot pożyczonych pieniędzy na życie. Brak jakiegokolwiek udokumentowania tych pożyczek, przy jednoczesnym wskazaniu, że pożyczki te miały pochodzić od osób, które na stałe mieszkają poza granicami Polski, powodowało brak jakiejkolwiek możliwości zweryfikowanie wiarygodności tych twierdzeń.

W przekonaniu Sądu, biorąc pod uwagę przywołane okoliczności, stanowisko zaprezentowane przez organy podatkowe zasługuje na akceptację, gdyż przedstawione przez skarżącą uzasadnienie dla zastosowania ulgi w spłacie zaległego podatku nie mieściło się w obiektywnie rozumianym ważnym interesie podatnika, o którym mowa w art. 67a § 1 Ordynacji podatkowej i godziło też w ważny interes publiczny, którym jest niewątpliwie uiszczanie ciążących na podatniku zobowiązań podatkowych. Przeprowadzone przez organy podatkowe postępowanie wyjaśniające, i co należy dodać przy ograniczonym współdziałaniu skarżącej, nie wykazało w sposób niebudzący wątpliwości, że jej sytuacja majątkowa uzasadnia zastosowanie ulgi podatkowej poprzez umorzenie zaległości podatkowej.

Sąd w składzie orzekającym w sprawie podziela pogląd funkcjonujący w orzecznictwie sądów administracyjnych, że sama trudna sytuacja materialna nie może stanowić trwałej podstawy do niepłacenia podatków i domagania się umorzenia powstałych z tego powodu zaległości podatkowych (por. wyrok WSA z dnia 10 lutego 2005 r., sygn. akt III SA/Wa 2118/04). W tym miejscu należy zauważyć, że organ podatkowy, chcąc umożliwić wywiązanie się skarżącej z ciążącego na niej obowiązku zapłaty podatku, przychylił się do alternatywnego wniosku skarżącej i spłatę przedmiotowej zaległości podatkowej rozłożył na raty po 200,00 zł miesięcznie. Pomimo, że rata została ustalona w kwocie zaproponowanej we wniosku, to skarżąca odrzuciła układ ratalny w zaproponowanym kształcie, domagając się rozłożenia spłaty w ratach miesięcznych po 100,00 zł, argumentując, że występując z wnioskiem o raty była w błędzie zawinionym przez ZUS, co do wysokości przyznanej renty rodzinnej.

Sąd akceptuje także stanowisko organów w kwestii oceny sytuacji zdrowotnej. Jakkolwiek skarżąca we wniosku podała, że od dziecka jest w leczeniu okulistycznym ([...]), to jednakże stopień zaawansowanie choroby nie przeszkadzał skarżącej pełnienia funkcji [...] banku (Bank W.S.A.). Stan zdrowia skarżącej nie został w dostateczny sposób wykazany. Koniecznym jest odnotowanie, że w sprawach dotyczących ulg w spłacie zobowiązań, postępowanie toczy się na wniosek strony i to ona winna wykazać opisane we wniosku okoliczności uzasadniające przyznanie jej ulgi. Dotyczy to także okoliczności związanych ze stanem zdrowia. Na skarżącej ciążył obowiązek udokumentowania faktu pozostawania w leczeniu i ponoszenia kosztów leczenia i obowiązku tego nie można przerzucić na organ podatkowy, domagając się powołania lekarza biegłego, który miałby potwierdzić stan zdrowia skarżącej. Z tego powodu zarzut naruszenia art. 197 Ordynacji podatkowej należy uznać za całkowicie bezzasadny.

W skardze została także podjęta próba przerzucenia na organ podatkowy odpowiedzialności za powstałą zaległość podatkową, poprzez wykazanie, że skarżąca w rozmowie telefonicznej uzyskała błędną informację, że sprzedaż aktywów spadku nie będzie podlegać opodatkowaniu. Abstrahując od faktu, że jest to kolejny przykład odwoływania się do sytuacji, która w żaden sposób nie może być zweryfikowana (zestawienia połączeń telefonicznych nie jest dowodem co treści przeprowadzonych rozmów), to wskazać trzeba, że przyczyna powstania zaległości podatkowej sama w sobie nie może stanowić podstawy zastosowania umorzenia zaległości podatkowej.

W ocenie Sądu organy podatkowe podejmując zakwestionowane decyzje wzięły po uwagę wszystkie dowody i okoliczności wskazane przez skarżącą oraz pozyskane z urzędu, dokonując ich oceny, która doprowadziła do uprawnionego przekonania, że brak jest przesłanek do zastosowania ulgi podatkowej.

Niezależnie od powyższych ustaleń, analiza akt sprawy prowadzi do wniosku, że skarżąca w sposób bardzo oszczędny przekazywała informacje o swojej sytuacji finansowej i majątkowej, przekazując dodatkowe wyjaśnienia dopiero w reakcji na zdobyte z urzędu przez organy podatkowe informacje obrazujące jej stan majątkowy, a niektóre istotne informację świadomie przemilczała. Dowodem potwierdzającym powyższy wniosek jest deklaracja podatkowa PIT-11 (informacja o dochodach oraz o pobranych zaliczkach na podatek dochodowy w roku 2014 r.) wystawiona przez I. sp. z o.o., z której wynika, że skarżąca w 2014 r. uzyskała przychód z tytułu stosunku pracy w wysokości 21.388,20 zł (dochód w wysokości 20.609,45 zł). Skarżąca na żadnym etapie postępowania podatkowego nie poinformowała organy podatkowe, że w 2014 r. pozostawała w stosunku pracy uzyskując z tego tytułu określony dochód.

Reasumując, należy stwierdzić, że z zebranego w sprawie materiału dowodowego wynika, że organy podatkowe dokonały wszelkich możliwych ustaleń i przeanalizowały wszystkie istotne okoliczności w kontekście złożonego wniosku i oceniły, iż nie wystąpiła wystarczająca podstawa do zastosowania wnioskowanej ulgi podatkowej poprzez umorzenie zaległości podatkowej w podatku dochodowym od osób fizycznych. W kontekście powyższego należało odrzucić jako chybione zarzuty naruszenia art. 120, art. 122, art. 197 Ordynacji podatkowej. Nie znajduje potwierdzenia również zarzut naruszenia art. 125 Ordynacji podatkowej. Przeprowadzona kontrola przebiegu postępowania podatkowego przed organami obu instancji nie stwierdziła uchybienia ustawowemu terminowi do wydania decyzji określonemu w art. 139 Ordynacji podatkowej.

Odnosząc się przy tym do zarzutu naruszenia art. 2 Konstytucji RP formułującego zasadę demokratycznego państwa prawnego, stwierdzić należy, że powyższa zasada ma charakter zasady generalnej konkretyzowanej w innych przepisach konstytucyjnych. Zarzut jej naruszenia nie może być skuteczny bez powiązania go z zarzutem naruszenia innych przepisów Konstytucji RP, a wydanie decyzji niesatysfakcjonującej skarżącej samo w sobie nie uzasadnia postawienia zarzutu naruszenia zasady, że organy władzy publicznej działają na podstawie i w granicach prawa (art. 7 Konstytucji RP).

W konsekwencji należy uznać, że postępowanie podatkowe w niniejszej sprawie zostało przeprowadzone prawidłowo i w związku tym brak jest podstaw do uchylenia zaskarżonej decyzji utrzymującej w mocy decyzję organu pierwszej instancji odmawiającej umorzenia zaległości podatkowej w podatku dochodowym od osób fizycznych.

Wobec powyższego Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) orzekł jak w sentencji wyroku.