Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 200/11
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2011-08-26 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6182 Zwrot wywłaszczonej nieruchomości i rozliczenia z tym związane
Hasła tematyczne: Nieruchomości
Skarżony organ: Minister Budownictwa
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 153 par. 3
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maria Tarnowska Sędziowie WSA Dorota Apostolidis WSA Elżbieta Lenart (spr.) Protokolant Zbigniew Dzierzęcki po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 sierpnia 2011 r. sprawy ze skargi M. F. i W. F. na decyzję Ministra Infrastruktury z dnia [...] grudnia 2010 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej oddala skargę.


UZASADNIENIE

Minister Infrastruktury decyzją z dnia [...] grudnia 2010 r., nr [...] utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] stycznia 2010 r., nr [...] orzekającą o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w K. z dnia [...] sierpnia 1996 r., nr [...].

Zaskarżone orzeczenie wydano w oparciu o następujący stan faktyczny sprawy.

Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w R. orzeczeniem z dnia [...] maja 1972 r., nr [...] wywłaszczyło za odszkodowaniem na rzecz Skarbu Państwa, m.in. nieruchomości położone w K., oznaczone jako [...] o pow. [...] ha oraz pgr. [...] o pow. [...] ha - utworzone [...] o pow. [...] ha, objętej księgą wieczystą KW nr [...], stanowiące własność A. O., pod budowę osiedla mieszkaniowego.

Następnie Komisja Odwoławcza do Spraw Wywłaszczenia przy Ministrze Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska decyzją z dnia [...] marca 1973 r., nr [...] utrzymała w mocy ww. orzeczenie Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w R.

Pismem z dnia 2 sierpnia 1993 r. A. O. wystąpiła z wnioskiem o zwrot części nieruchomości stanowiącej działkę nr [...] o pow. około [...] ha, która została wywłaszczona na podstawie ww. orzeczenia z dnia [...] maja 1972 r.

Po rozpoznaniu powyższego wniosku Kierownik Urzędu Rejonowego w K. decyzją z dnia [...] sierpnia 1996 r., nr [...] orzekł o zwrocie wywłaszczonej nieruchomości, stanowiącej dz. nr [...] o pow. [...] m2, powstałą w wyniku podziału dz. nr [...] o pow. [...] m2, na rzecz poprzedniego właściciela, tj. A. O. - za zwrotem wypłaconego odszkodowania.

M. i W. F., na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 kpa, wystąpili do Wojewody [...] o stwierdzenie nieważności decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w K. z dnia [...] sierpnia 1996 r., nr [...] orzekającej o zwrocie nieruchomości położonej w K., oznaczonej jako dz. nr [...] na rzecz A. O. Wnioskodawcy zarzucili, że przedmiotowa decyzja została wydana niezgodnie z prawem, gdyż powierzchnia zwróconej działki jest większa od powierzchni wywłaszczenia. Ponadto zwrot nastąpił z działki będącej ich własnością.

Po rozpoznaniu tego wniosku, Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] lutego 2007 r., nr [...] odmówił wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności ww. decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w K. z dnia [...] sierpnia 1996 r.

Następnie, po rozpoznaniu odwołania, Minister Infrastruktury decyzją z dnia [...] grudnia 2007 r., nr [...], utrzymał powyższą decyzję w mocy.

M. i W. F. wnieśli skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie.

Sąd ten wyrokiem z dnia 18 kwietnia 2008 r. sygn. akt I SA/Wa 153/08 uchylił zaskarżoną decyzję Ministra Infrastruktury i poprzedzającą ją decyzję Wojewody [...] wskazując, iż odmowa wszczęcia postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w K. z dnia [...] sierpnia 1996 r., nie jest możliwa bez dokonania oceny przedmiotu umowy darowizny z dnia [...] lutego 1980 r. i zakresu wywłaszczenia oraz zwrotu nieruchomości będącej kiedyś własnością A. O.

Po ponownym rozpatrzeniu wniosku Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] stycznia 2010 r. ponownie orzekł o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w K. z dnia [...] sierpnia 1996 r., nr [...].

W uzasadnieniu orzeczenia organ stwierdził, że jak wynika ze zgromadzonej w sprawie dokumentacji, wywłaszczeniu za odszkodowaniem podlegała dz. nr [...] o pow. [...] m2, powstała w wyniku podziału dz. nr [...], będąca zgodnie z zapisem ujawnionym w Kw Nr [...] własnością A. O.. Dz. nr [...] została wywłaszczona decyzją Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w R. z dnia [...] maja 1972 r., nr [...].

Pismem z dnia 2 sierpnia 1993 r. A. O. wystąpiła o zwrot wywłaszczonej dz. nr [...] , stanowiącej część dz. nr [...] o powierzchni [...] ha będącej, zgodnie z zapisem ujawnionym w Kw Nr [...], własnością Gminy K. w wieczystym użytkowaniu [...] Spółdzielni [...]. Podział dz. nr [...] na dz. nr [...] i [...] , zatwierdzony został prawomocną decyzją Prezydenta Miasta K. z dnia [...] listopada 1994 r., nr [...]. Stwierdziła ona "zmianę powierzchni dz. nr [...], wpisując zamiast powierzchni [...] m2, powierzchnię [...] m2", uzasadniając, że "zmiana powierzchni działki nr [...] wynikła z zastosowania do jej obliczeń metody analitycznej, zgodnie z warunkami technicznymi, obowiązującymi przy opracowywaniu dokumentacji geodezyjnej obrębu K ....". Decyzja ta zatwierdziła także przebieg granic i powierzchnię działek nr [...] i [...] powstałych w wyniku podziału dz. nr [...].

Po dokonaniu ww. podziału i jego zatwierdzeniu, Kierownik Urzędu Rejonowego w K. decyzją z dnia [...] sierpnia 1996 r., nr [...] orzekł o zwrocie dz. nr [...] na rzecz poprzedniego właściciela.

Organ dodał, że zgodnie z pismem Urzędu Miasta w K. z dnia 25 stycznia 2007 r. dz. nr [...] posiada nr [...] i stanowi własność A. i J. S.

Wojewoda podniósł, że wykonując zalecenia zawarte w powyższym wyroku organ zwrócił się do Prezydenta Miasta K. o sporządzenie wykazu zmian gruntowych, z którego wynikałoby, czy działka zwrócona ww. decyzją powstała z nieruchomości wywłaszczonej decyzją z dnia [...] maja 1972 r. oraz wykazu, z którego wynikałoby, czy działka nr [...] - darowana wnioskodawcom przez A. O. (akt notarialny Rep. A nr [...]) powstała z wywłaszczonej nieruchomości, czy też z innej.

Geodeta E. M., działająca na zlecenie Prezydenta Miasta K., wyjaśniła, iż w mieście K. stan hipoteczny równa się stanowi ewidencyjnemu, a analiza istniejących dokumentów i przebiegu sprawy pozwala wyprowadzić następujące wnioski.

W 1972 r. zostały wywłaszczone orzeczeniem o wywłaszczeniu nr [...] z dnia [...] maja 1972 r. parcele gruntowe nr [...] o pow. [...] m2 i [...] o pow. [...] m2. Parcele te utworzono z p. gr. [...] o pow. [...] m2, stanowiącej własność A. O.. Załącznikiem graficznym do decyzji wywłaszczeniowej była mapa podziału wpisana do ewidencji w składnicy geodezyjnej Powiatowego Biura Geodezji i Urządzeń Rolnych w K. z dnia [...] września 1971 r. Z mapy tej oraz wykazu wywłaszczeniowego i zapisów w Dz. 1 KW [...] wynika, że parcela gruntowa nr [...] o pow. [...] m2 uległa podziałowi na 3 p.gr. :

• [...] o pow. [...] 2 - pozostała przy dotychczasowym właścicielu – A. O.,

• [...] o pow. [...] m2 - do wywłaszczenia,

• [...] o pow. [...] m2 - do wywłaszczenia.

Następnie parcele gruntowe [...] i [...] na wniosek z dnia [...] marca 1975 nr [...] odeszły do KW [...] z KW [...]. Parcela gruntowa [...] po podziale, która została przy dotychczasowym właścicielu, tj. A. O. otrzymała ten sam numer, co p.gr. macierzysta, lecz zmienioną powierzchnię. W latach siedemdziesiątych była stosowana zasada zachowania numeru parceli gruntowej macierzystej, który otrzymywała część p.gr. pozostająca przy właścicielu po podziale.

Dnia 26 lutego 1980 r. aktem notarialnym Rep. A nr [...] ww. osoba darowała M. i W. F., jako współwłaścicielka, swoją połowę p.gr. [...] o pow. [...] m2. Nie była to jednak nieruchomość wywłaszczona, lecz ta część nieruchomości, która pozostała przy właścicielce.

M. i W. F. ubiegają się o wprowadzenie zmian w przebiegu granicy działki nr [...] od strony południowej, zgodnie z mapą obowiązującą w momencie wywłaszczenia i kupna parceli gruntowej [...], z której ta działka powstała. Granica ma odzwierciedlać stan użytkowania i zagospodarowania na gruncie i tak określono granice działki [...] w procesie modernizacji, który został zakończony i zatwierdzony ostateczną decyzją Prezydenta Miasta K. z dnia [...] lutego 1999 nr [...] i wprowadzony do ksiąg wieczystych. Na wniosek z dnia [...] stycznia 2001 r., nr [...] w KW [...] wpisano zmianę oznaczenia p.gr. [...] o pow. [...] m2 na działkę [...] o pow. [...] m2. Strona skarżąca nie złożyła żadnego wniosku ani nie odwołała się od powyższych czynności.

Ponadto geodeta stwierdził, że granice działki nr [...], zwróconej A. O. w zamian za wywłaszczoną, a niewykorzystaną zgodnie z przeznaczeniem p.gr. [...], nie odpowiadają ściśle jej granicom, gdyż zostały logicznie przyjęte po istniejących na gruncie szczegółach sytuacyjnych (np. po krawężniku), a nie po fikcyjnych nieistniejących już na gruncie granicach p.gr. [...]. Działka [...] powstała w całości z terenów wywłaszczonych. Nie powstała z wyłączonej z wywłaszczenia p.gr. [...] (obecnie [...]) o czym świadczy także jej aktualna powierzchnia (powierzchnia p.gr. [...] wynosiła [...] m2 a powierzchnia odpowiadającej jej działki [...] wynosi [...] m2, zatem jest większa o [...] m2).

Organ podniósł, że zgodnie z art. 157 § 2 kpa, postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji wszczyna się na żądanie strony lub z urzędu. Stroną postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji - w myśl art. 28 kpa - jest każdy czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczyć mogą skutki stwierdzenia nieważności decyzji.

Jak wynika z treści przytoczonych przepisów, jedynie osoba uprawniona, posiadająca interes prawny, może skutecznie złożyć wniosek o wszczęcie postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej. Przy czym wyjaśnić należy, że zgodnie z wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 27 lutego 1996 r. (SA/Gd 372/95, niepublikowany) stroną postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej oprócz osób, które uczestniczyły w pierwotnym postępowaniu w charakterze stron, mogą być inne osoby, które wykażą swój interes prawny lub obowiązek.

M. i W. F. nie występują jako strony postępowania zarówno w decyzji Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w R. z dnia [...] maja 1972 r., orzekającej o wywłaszczeniu nieruchomości, jak i decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w K. z dnia [...] sierpnia 1996 r., orzekającej o zwrocie dz. nr [...] na rzecz A. O. jako poprzedniemu właścicielowi.

Zgodnie z pismem z dnia 25 stycznia 2007 r., nr [...] oraz wykazem synchronizacyjnym sporządzonym przez geodetę – E. M., nie są oni właścicielami przedmiotowej nieruchomości.

W związku z tym nie można stwierdzić, że M. i W. F. posiadają legitymację do wniesienia żądania stwierdzenia nieważności tej decyzji. Interes prawny, pozwalający na skuteczne wystąpienie z wnioskiem o stwierdzenie nieważności decyzji orzekającej o zwrocie dz. nr [...] na rzecz A. O., wynikający z przepisów prawa materialnego, posiadają bowiem jedynie osoby będące właścicielami lub następcami prawnymi nieruchomości objętych taką decyzją.

Ponadto wnioskodawcy - pomimo pism o dostarczenie dokumentów potwierdzających, że posiadają legitymację procesową w przedmiotowej sprawie - nie wykazali swojego interesu prawnego, uprawniającego ich do żądania wszczęcia postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji orzekającej o zwrocie dz. nr [...] na rzecz A. O.

Organ stwierdził, że brak jest podstaw do uznania M. i W. F. za strony postępowania w przedmiocie stwierdzenia nieważności ww. decyzji z dnia [...] sierpnia 1996 r., a zatem wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji administracyjnej nie pochodzi od strony postępowania i nie jest dopuszczalne wszczęcie takiego postępowania na żądanie wnioskodawcy.

Dodatkowo Wojewoda wyjaśnił, iż w sprawie dokonania zmian w operacie ewidencji gruntów i budynków miasta K. toczyło się postępowanie administracyjne dotyczące zmian przebiegu przedmiotowych granic i zostało zakończone prawomocną decyzją Wojewody [...] z dnia [...] kwietnia 2005 r., nr [...] r., odmawiającą wprowadzenia w operacie ewidencji gruntów i budynków miasta K. zmian przebiegu przedmiotowych granic

Odwołanie od powyższej decyzji wnieśli M. F. i W. F. podnosząc, że na podstawie umowy darowizny z dnia [...] lutego 1980 r. stali się właścicielami spornej działki i tym samym mają legitymację do wystąpienia z wnioskiem o stwierdzenie nieważności tej decyzji.

Po rozpoznaniu odwołania Minister Infrastruktury decyzją z dnia [...] grudnia 2010 r., nr [...], utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] stycznia 2010 r., nr [...].

W uzasadnieniu orzeczenia Minister stwierdził, że odmowa wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji na podstawie art. 157 § 3 kpa następuje wówczas, gdy żądanie zostało wniesione przez podmiot niebędący stroną w sprawie (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 listopada 1995 r., sygn. akt III SA 182/1995, opubl. w ONSA 1996/4/167).

Dodał, iż Wojewódzki Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 17 lipca 2008 r., sygn. akt II SA/Op 450/07 wskazał, że organ rozpatrujący wniosek w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji obowiązany jest w pierwszej kolejności zbadać, czy wnioskodawca posiada legitymację prawną w rozumieniu art. 28 kpa do występowania z takim wnioskiem, a w razie stwierdzenia, iż wnioskodawca legitymacji takowej nie posiada, winien na podstawie art. 157 § 3 kpa wydać decyzję odmawiającą wszczęcia postępowania w sprawie.

Stosownie do art. 28 kpa stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek.

Interes prawny wynikać musi z określonego przepisu prawnego, odnoszącego się wprost do sytuacji danego podmiotu. Interes prawny pojawia się wówczas, gdy istnieje związek między obowiązującą normą prawa materialnego a sytuacją prawną konkretnego podmiotu prawa, polegający na tym, że akt stosowania tej normy może mieć wpływ na sytuację tego podmiotu w zakresie prawa materialnego (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 2 czerwca 1998 r., sygn. akt IV SA 2164/97 (LEX nr 43262).

Ponadto stronami postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji są zarówno strony postępowania zwykłego, w którym wydano badaną decyzję, jak też inne podmioty, których interesu prawnego lub obowiązku mogą dotyczyć skutki stwierdzenia nieważności decyzji.

Jak wynika z akt sprawy orzeczeniem Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w R. z dnia [...] maja 1972 r. wywłaszczono nieruchomości położone w K., oznaczone jako. [...] o pow. [...] ha oraz [...] o pow. [...] ha utworzone z [...] o pow. [...] ha. Właścicielem [...] o pow. [...] ha była A. O.. [...] uległa podziałowi na [...] o pow. [...] ha, która pozostała przy dotychczasowym właścicielu oraz na [...] o pow. [...] ha i [...] o pow. [...] ha, które zostały wywłaszczone na rzecz Skarbu Państwa.

Na podstawie decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w K. z dnia [...] sierpnia 1996 r. zwrócono na rzecz A. O. nieruchomość położoną w K., stanowiącą działkę nr [...] o pow. [...] ha, powstałą po podziale działki nr [...] o pow. [...] ha. Część działki nr [...] stanowiła wywłaszczona [...] o pow. [...] ha.

Natomiast umową darowizny z dnia [...] lutego 1980 r., nr Rep. [...] A. O. darowała M. F. i W. F. swój udział wynoszący ½ części nieruchomości, składającej się z działki nr [...] o pow. [...] ha.

Obecnie właścicielami dawnej działki nr [...], obecnie nr [...] o pow. [...] ha, są A. S. i J. S., co wynika m.in. z wypisu z rejestru gruntów oraz wykazu synchronizacyjnego przygotowanego przez geodetę uprawnionego E. M. oraz z księgi wieczystej [...] nr [...].

Zatem w sytuacji, gdy skarżący nie posiadają żadnych praw do nieruchomości objętej kwestionowaną decyzją - bowiem nie obejmowała jej umowa darowizny z dnia [...] lutego 1980 r. - to nie mają interesu prawnego do występowania z wnioskiem o stwierdzenie nieważności decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w K. z dnia [...] sierpnia 1996 r.

M. i W. F. zaskarżyli powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, wnosząc o jej uchylenie i przekazanie sprawy temu organowi do ponownego rozpoznania, albo ewentualnie uchylenie decyzji organów I i II instancji i przekazanie sprawy organowi I instancji do ponownego rozpoznania.

Zaskarżonemu orzeczeniu zarzucili:

- naruszenie przepisów postępowania administracyjnego mające istotny wpływ na wynik sprawy, poprzez naruszenie art. 7 kpa, przez niewyjaśnienie okoliczności faktycznych istotnych dla rozstrzygnięcia przedmiotowej sprawy i bezpodstawne powielanie wcześniejszych błędnych ustaleń dotyczących braku interesu prawnego skarżących do wystąpienia z wnioskiem o stwierdzenie nieważności decyzji, a w szczególności oparcie się na całkowicie błędnych i dowolnych ustaleniach organu I instancji:

- pominięcie faktu, iż skarżący mocą umowy darowizny nabyli własność nieruchomości o nr [...], a nieruchomość objęta decyzją o zwrocie została wyodrębniona właśnie z wywłaszczonej nieruchomości o nr [...];

- błędne i dowolne ustalenia dotyczące przedmiotu darowizny z dnia [...] lutego 1980 r., zakresu wywłaszczenia oraz kwestii zwrotu nieruchomości będącej kiedyś własnością A. O.

W uzasadnieniu skargi podnieśli, że organy orzekające w sprawie nie podjęły czynności mających na celu wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy, co zresztą stanowiło zalecenie zawarte w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 18 kwietnia 2008 r., sygn. akt I SA/Wa 153/08. Organ II instancji w zaskarżonej decyzji ograniczył się jedynie do powielenia ustaleń poprzedniej swojej decyzji (co do braku interesu prawnego) oraz do powtórzenia ustaleń organu I instancji Nie odniósł się zaś w żadnym zakresie do zarzutów merytorycznych zawartych w odwołaniu z dnia 27 stycznia 2010 r. mimo, iż rozpoznawał odwołanie prawie rok.

Dodali, że orzekające w sprawie organy całkowicie pomijają fakt (ustalony zresztą przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia 18 kwietnia 2008 r., sygn. akt I SA/Wa 153/08 ), iż skarżący nabyli umową darowizny z dnia [...] lutego 1980 r. nieruchomość o nr [...] - a nieruchomość objęta decyzją o zwrocie została wyodrębniona właśnie z wywłaszczonej nieruchomości o nr [...].

Umowa ta przesądza o posiadaniu przez skarżących interesu prawnego w wyjaśnieniu przedmiotowej sprawy. Jest ona ważna i funkcjonuje w obrocie prawnym, a organy nie mają podstaw do jej kwestionowania.

Skarżący podnieśli również, iż wbrew zaleceniom Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie zawartym w wyżej powołanym wyroku z dnia 18 kwietnia 2008 r., organy nie dokonały w sposób należyty i właściwy oceny przedmiotu ww. umowy darowizny, oceny zakresu wywłaszczenia oraz zwrotu nieruchomości będącej kiedyś własnością A. O.

Organ I instancji ograniczył się jedynie do zlecenia czynności (jakie sam powinien wykonać) prywatnej firmie geodezyjnej, której ustalenia są całkowicie dowolne i nie poparte żadnymi obiektywnymi dowodami. Są to natomiast przypuszczenia i domniemania. Geodeta nie dokonał wznowienia granic prawnych.

Następnie organy orzekające w sprawie całkowicie błędnie oparły swoje ostateczne ustalenia o powyższe ustalenia geodety, przedstawione w piśmie z dnia 30 lipca 2009 r. Nadto organ II instancji w zaskarżonej decyzji powołał się na wykaz synchronizacyjny, podczas, gdy pismo z dnia 30 lipca 2009 r. trudno za taki uznać - a faktyczny wykaz synchronizacyjny nie został sporządzony.

W odpowiedzi na skargę Minister Infrastruktury wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości, przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Oznacza to, że kontrola sądowo – administracyjna sprowadza się do zbadania, czy organy wydając zaskarżone orzeczenie nie naruszyły przepisów prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Ocena dokonywana jest według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tego orzeczenia, na podstawie materiału dowodowego zebranego w toku postępowania administracyjnego. Sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Może zatem wyeliminować z obrotu prawnego zaskarżony akt także z powodów, które w skardze nie zostały podniesione, a stanowią o wydaniu aktu z naruszeniem prawa.

Rozpoznając sprawę w ramach wskazanych kryteriów stwierdzić należy, że skarga jest niezasadna, a zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa materialnego i przepisów prawa procesowego.

W niniejszej sprawie Minister Infrastruktury decyzją z dnia [...] grudnia 2010 r. utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] stycznia 2010 r. orzekającą o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w K. z dnia [...] sierpnia 1996 r. nr [...] - z uwagi na brak przymiotu strony osób wnoszących o stwierdzenie nieważności decyzji.

Na wstępie należy zauważyć, że zaskarżona decyzja została wydana w postępowaniu o stwierdzenie nieważności orzeczenia, które jest nadzwyczajnym trybem postępowania.

Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem sądowoadministracyjnym, organ administracji w sprawie o stwierdzenie nieważności decyzji administracyjnej, wszczyna postępowanie w nowej sprawie, w której nie orzeka co do istoty sprawy już rozstrzygniętej w kwestionowanej decyzji, lecz orzeka jako organ kasacyjny - wyłącznie co do nieważności decyzji albo jej niezgodności z prawem. Natomiast nie jest władny rozstrzygać o innych kwestiach dotyczących istoty sprawy (vide wyrok NSA z dnia 6 stycznia 1999 r., sygn. akt IV SA 1030/97).

Tak wyznaczony zakres rozstrzygania, w sprawie dotyczącej wyłącznie samego stwierdzenia nieważności, wpływa na zakres działania organu odwoławczego, który też tylko w takim zakresie powinien sprawować kontrolę w toku instancji.

Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy Sąd stwierdził, że rację ma organ administracji, iż skarżącym nie przysługuje przymiot strony w niniejszym postępowaniu.

Jak wynika z akt sprawy – wbrew twierdzeniom skarżących – działka pierwotnie oznaczona nr [...] o powierzchni [...] m2 została podzielona na trzy działki. Pierwsza i druga, o nr [...] o powierzchni [...] m2 i nr [...] o powierzchni [...] m2, zostały następnie wywłaszczone na rzecz Skarbu Państwa orzeczeniem z dnia [...] maja 1972 r., nr [...]. Natomiast trzecia z działek powstałych w wyniku tego podziału o powierzchni [...] m2 została oznaczona tym samym numerem – co nieruchomość, która podlegała podziałowi, tj. parcela nr [...].

To właśnie ta część gruntu na podstawie aktu darowizny (akt notarialny Rep. A nr [...] ) została darowana skarżącym – co bezpośrednio potwierdza treść tego aktu, wskazująca darowaną powierzchnię nieruchomości.

Sąd uznał zatem, że organy zastosowały się do wskazań dotyczących dalszego prowadzenia postępowania wyrażonych w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 18 kwietnia 2008 r., sygn. akt I SA/Wa 153/08 i ustaliły na podstawie opinii biegłego geodety, którą stanowił pismo z dnia 30 lipca 2009 r., jaka nieruchomość podlegała wywłaszczeniu oraz jaką część gruntu otrzymali skarżący ww. darowizną.

Skoro zatem nieruchomość, której właścicielami są skarżący na mocy ww. umowy - nie została wywłaszczona, to nie mogą oni mieć przymiotu strony w zainicjowanym postępowaniu nieważnościowym, dotyczącym zwrotu wywłaszczonej nieruchomości - a kwestionowane rozstrzygnięcie organu jest zgodne z prawem. Skarżący nie nabyli bowiem uprawnień do nieruchomości, która pierwotnie została wywłaszczona i nosiła numer [...] o powierzchni [...] 2, lecz do działki z niej wydzielonej o powierzchni [...] m2 i takim samym numerze - co wyraźnie stwierdza wskazany uprzednio akt notarialny.

Przeciwne twierdzenia skarżących, wobec braku poparcia w innych dowodach, są pozbawione jakiejkolwiek podstawy.

Organ wojewódzki, a następnie centralny - wobec braku przymiotu strony wnioskodawców w prowadzonym postępowaniu - prawidłowo odmówiły wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji, na podstawie art. 157 § 3 kpa, bowiem żądanie zostało wniesione przez podmiot nie będący stroną w sprawie (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 listopada 1995 r., sygn. akt III SA 182/1995, opubl. w ONSA 1996/4/167).

Reasumując organy rzetelnie i wnikliwie prowadziły postępowanie, wykonując zalecenia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wyrażone w ww. wyroku z dnia 18 kwietnia 2008 r. - co znalazło wyraz w decyzjach ponownie rozstrzygających sprawę. Wszechstronnie rozpatrzyły stan faktyczny sprawy, szczegółowo wyjaśniły motywy, jakimi się kierowały przy rozstrzyganiu sprawy i uzasadniły przekonująco swoje orzeczenia – zyskując całkowitą aprobatę Sądu.

Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.), orzekł jak w sentencji wyroku.