Postanowienie WSA w Opolu, sygn. akt I SAB/Op 7/22
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu
Data orzeczenia: 2022-12-13 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6110 Podatek od towarów i usług
659
Hasła tematyczne: Odrzucenie skargi
Skarżony organ: Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku: Odrzucono skargę
Powołane przepisy: article: art. 58 par.1 pkt 6
journal: Dz.U. 2022 poz 329
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący: asesor sądowy Anna Komorowska-Kaczkowska po rozpoznaniu w dniu 13 grudnia 2022 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi P. P. na przewlekłość Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Opolu w przedmiocie postępowania podatkowego zakończonego decyzją określającą w podatku od towarów i usług za poszczególne okresy 2017 r. nadwyżki podatku naliczonego nad należnym postanawia: odrzucić skargę.


UZASADNIENIE

Pismem z dnia 3 sierpnia 2022 r. P. P. (dalej określany jako: "strona" , "skarżący"), reprezentowany przez pełnomocnika wniósł skargę na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Opolu z dnia 29 czerwca 2022 r., nr 1601-IOV-2.4103.43.2022 wydaną w przedmiocie określenia w podatku od towarów i usług za poszczególne okresy 2017 r. nadwyżki podatku naliczonego nad należnym.

W skardze zarzucając wydanemu rozstrzygnięciu naruszenie licznych przepisów prawa, pełnomocnik zawarł wniosek o stwierdzenie przewlekłości prowadzenia postępowania w obydwu instancjach. W związku z powyższym, zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału I z dnia 8 listopada 2022 r. skargę P. P. rozdzielono stosownie do art. 57 § 3 p.p.s.a., wyłączając do odrębnego rozpoznania i załatwienia sprawy na przewlekłość postępowania podatkowego zakończonego decyzją Naczelnika Urzędu Skarbowego w Prudniku z dnia 10 grudnia 2021 r. (nr 1611-SPO.4103.4.2021) i decyzją Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Opolu z dnia 29 czerwca 2022 r. (nr 1601-IOV-2.4103.43.2022).

Przedmiotem obecnie rozpoznawanej skargi P. P. jest przewlekłe prowadzenie postępowania przez Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Opolu

w przedmiocie postępowania podatkowego zakończonego decyzją określającą w podatku od towarów i usług za poszczególne okresy 2017 r. nadwyżki podatku naliczonego nad należnym.

W wykonaniu zarządzenia Sądu z dnia 10 listopada 2022 r., wezwano pełnomocnika skarżącego do wskazania w terminie 7 dni pod rygorem odrzucenia skargi, czy w sprawie na przewlekłość niniejszego postępowania podatkowego, zakończonego decyzją Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Opolu z 29 czerwca 2022 r. zwracał się z ponagleniem do właściwego organu. W odpowiedzi na ww. wezwanie Sądu, pismem z dnia 28 listopada 2022 r. pełnomocnik wyjaśnił, że w sprawie nie składano ponaglenia do właściwego organu.

Dodatkowo w piśmie procesowym z dnia 21 listopada 2022 r., Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Opolu, wnosząc o odrzucenie skargi przedstawił przebieg postępowania, zaznaczając, że skarżący przed wniesieniem skargi nie złożył wymaganego ponaglenia.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga podlega odrzuceniu.

Przed przystąpieniem do merytorycznego rozpoznania skargi sąd administracyjny obowiązany jest z urzędu badać, czy wniesienie skargi jest dopuszczalne. Negatywny wynik takiej kontroli skutkuje brakiem możliwości rozstrzygnięcia sporu i wydania w sprawie wyroku. Zgodnie z art. 52 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2022 r., poz. 329 ze zm.; dalej: "p.p.s.a."), skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie. Przez wyczerpanie środków zaskarżenia, należy natomiast rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub ponaglenie, przewidziany w ustawie (art. 53 § 2 p.p.s.a.). Skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania można wnieść w każdym czasie po wniesieniu ponaglenia do właściwego organu (art. 53 § 2b p.p.s.a.).

Stosownie z kolei do art. 141 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2021 r. poz. 1540 ze zm., zwanej dalej: "O.p."), na niezałatwienie sprawy we właściwym terminie lub terminie ustalonym na podstawie art. 140 stronie służy ponaglenie do organu podatkowego wyższego stopnia.

Z treści cytowanych przepisów wynika zatem, że prawidłowe wniesienie ponaglenia stanowi niezbędny warunek złożenia skargi do wojewódzkiego sądu administracyjnego na bezczynność czy przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ administracji publicznej. Wskazuje na to w szczególności użyty w art. 53 § 2b p.p.s.a. zwrot "skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania można wnieść (...) po wniesieniu ponaglenia do właściwego organu", który należy rozumieć jako samoistny warunek dopuszczalności skargi, który trzeba spełnić, aby prawnie dopuszczalne stało się wniesienie takiego środka ochrony sądowej. Brak ponaglenia czyni skargę niedopuszczalną. Stosownie natomiast do art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. Sąd odrzuca skargę, jeżeli z innych przyczyn wniesienie skargi jest niedopuszczalne.

Z analizy akt niniejszej sprawy wynika, że skarżący nie poprzedził skargi ponagleniem. Potwierdza to w szczególności treść pisma pełnomocnika skarżącego z dnia 28 listopada 2022 r. stanowiącego odpowiedź na wezwanie Sądu oraz pismo procesowe organu z dnia 21 listopada 2022 r.

Niezależnie jednak od powyższego Sąd zauważa, że merytoryczne rozpoznanie sprawy wyklucza uchwała Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 7 marca 2022 r., sygn. akt II OPS 1/21 (dostępna w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, dalej CBOSA). W powołanym orzeczeniu skład siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego usunął wątpliwości interpretacyjne związane z dopuszczalnością uwzględnienia skargi na przewlekłe prowadzenie postępowania organu administracji publicznej wniesionej po jego ostatecznym zakończeniu, poprzedzonej ponagleniem złożonym w jego toku. Rozpoznając zagadnienie prawne przedstawione przez skład orzekający Naczelnego Sądu Administracyjnego postanowieniem z dnia 28 października 2021 r., sygn. akt II OSK 130/21 sformułowane jako pytanie o to czy skarga na przewlekłe prowadzenie postępowania wniesiona po jego zakończeniu, poprzedzona ponagleniem złożonym w trakcie postępowania administracyjnego, podlega odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 2 lub pkt 6 p.p.s.a., czy rozpoznaniu z uwzględnieniem art. 149 § 1 pkt 3, § 1a i § 2 p.p.s.a. oraz art. 151 p.p.s.a.? podjął następującą uchwałę: "Skarga na przewlekłe prowadzenie postępowania administracyjnego wniesiona po jego ostatecznym zakończeniu, poprzedzona ponagleniem złożonym w jego toku, podlega odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi".

W uzasadnieniu uchwały Naczelny Sąd Administracyjny wyjaśnił, że za podstawę prawną uznania odrzucenia skargi złożonej w okolicznościach przedstawionych w postanowieniu Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 28 października 2021 r., sygn. akt II OSK 130/21 należałoby przyjąć art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a., stanowiący, że sąd odrzuca skargę, jeżeli z innych przyczyn wniesienie skargi jest niedopuszczalne. Za inną przyczynę niedopuszczalności skargi, nawet w okolicznościach uprzedniego złożenia ponaglenia do organu administracji w toku postępowania administracyjnego, należałoby uznać okoliczność braku przedmiotu skargi w chwili jej wniesienia rozumianego, jako przewlekłość nie dającą się usunąć ze względu na rozstrzygnięcie sprawy przez organ administracji w sposób kończący postępowanie administracyjne. Nie jest już bowiem możliwe osiągnięcie celu skargi, którym jest rozstrzygnięcie sprawy, skoro organ dokonał już takiego rozstrzygnięcia. W konsekwencji, na etapie dokonywania przez sąd oceny istnienia przedmiotu skargi na przewlekłe prowadzenie postępowania, nie ma żadnego znaczenia, czy przed jej wniesieniem zostało złożone ponaglenie, o którym mowa w art. 37 § 1 k.p.a. (odpowiednio art. 141 O.p. dopisek Sądu) w zw. z art. 52 § 1 i 2 p.p.s.a. Jeżeli bowiem sąd ustali brak przedmiotu zaskarżenia w postaci ustania przewlekłości postępowania administracyjnego wskutek wydania rozstrzygnięcia przez organ administracji, to nie może dokonywać oceny spełnienia kolejnych warunków dopuszczalności wniesienia skargi, skoro sama skarga jest niedopuszczalna z powodu braku przedmiotu zaskarżenia. Dalej Sąd ten wyjaśniał, że skargi na bezczynność organu oraz na przewlekłe prowadzenie postępowania nie zostały - co do zasady - zróżnicowane w zakresie warunków ich wniesienia, jak i rozpatrzenia przez sąd. Z tego powodu, nie można pominąć, że w uchwale składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 czerwca 2020 r., sygn. akt II OPS 5/19 wskazano, że: "Wniesienie skargi na bezczynność po zakończeniu przez organ administracji publicznej prowadzonego postępowania poprzez wydanie decyzji ostatecznej stanowi przeszkodę w merytorycznym rozpoznaniu takiej skargi przez sąd administracyjny w zakresie rozstrzygnięcia podjętego na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi". Sąd wywodził, że pogląd wypowiedziany w odniesieniu do skargi na bezczynność organu administracji, gdy skarga została wniesiona w chwili ustania bezczynności organu, pozostaje aktualny także wobec skargi wniesionej na przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ administracji, gdy skarga ta została wniesiona po zakończeniu postępowania, którego dotyczy. Normatywna tożsamość reguł zaskarżania bezczynności i przewlekłego prowadzenia postępowania administracyjnego uprawnia bowiem do uznania powołanej wyżej uchwały, jako adekwatnej także przy dokonywaniu oceny istnienia przedmiotu zaskarżenia w sprawie dotyczącej przewlekłego prowadzenia postępowania przez organ.

Powołana uchwała Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 7 marca 2022 r. jest dla Sądu rozpoznającego niniejszą sprawę wiążąca. Zgodnie bowiem z art. 269 § 1 zdanie pierwsze p.p.s.a. jeżeli jakikolwiek skład sądu administracyjnego rozpoznający sprawę nie podziela stanowiska zajętego w uchwale składu siedmiu sędziów, całej Izby albo w uchwale pełnego składu Naczelnego Sądu Administracyjnego, przedstawia powstałe zagadnienie prawne do rozstrzygnięcia odpowiedniemu składowi.

Z przywołanej normy wynika moc ogólnie wiążąca uchwał powiększonych składów Naczelnego Sądu Administracyjnego. Istota owej mocy ogólnie wiążącej uchwał sprowadza się do tego, że stanowisko zajęte w uchwale Naczelnego Sądu Administracyjnego wiąże pośrednio wszystkie składy orzekające sądów administracyjnych. Dopóki więc nie nastąpi zmiana tego stanowiska, dopóty sądy administracyjne powinny je respektować.

Przenosząc powyższe uwagi na grunt rozpoznawanej sprawy trzeba stwierdzić, że skoro skarga na przewlekłe prowadzenie postępowania organu została wywiedziona w dniu 3 sierpnia 2022 r., tj. po wydaniu i doręczeniu stronie ostatecznego rozstrzygnięcia z dnia 29 czerwca 2022 r. kończącego to postępowanie, to zaistniały okoliczności wskazane w przywołanej uchwale składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego. Powyższe nakazuje stwierdzenie niedopuszczalności skargi, która powinna zostać odrzucona. Zgodnie bowiem z podjętą w dniu 7 marca 2022r. uchwałą prowadzenie postępowania sądowego w przedmiocie oceny przewlekłości postępowania administracyjnego po jego zakończeniu nie jest prawnie dopuszczalne. Zakończenie postępowania, którego sposób prowadzenia jest skarżony, skutkuje ustaniem stanu prowadzenia sprawy w sposób przewlekły nawet w przypadku wniesienia ponaglenia w toku postępowania.

W konsekwencji wniesienie skargi po zakończeniu przez organ administracji publicznej prowadzonego postępowania stanowiło przeszkodę w merytorycznym rozpoznaniu skargi, a skarga podlegała odrzuceniu jako niedopuszczalna, na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a., o czym orzeczono w sentencji postanowienia.