Postanowienie NSA, sygn. akt I GZ 32/12
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2012-03-09 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6111 Podatek akcyzowy
Hasła tematyczne: Wstrzymanie wykonania aktu
Skarżony organ: Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku: Uchylono zaskarżone postanowienie i wstrzymano wykonanie
Powołane przepisy: article: art. 61 § 3
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący : sędzia NSA Marzenna Zielińska po rozpoznaniu w dniu 9 marca 2012 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia "R." Z. P.-H.-U. H. C. A. P. Spółka jawna w K. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we W. z dnia 23 stycznia 2012 r., sygn. akt I SA/Wr 1184/11 w zakresie odmowy zmiany postanowienia w przedmiocie odmowy wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi "R." Z. P.-H.-U. H. C. A. P. Spółka jawna w K. na decyzję Dyrektora Izby Celnej we W. z dnia [...] maja 2011 r., nr [...] w przedmiocie podatku akcyzowego postanawia: 1. uchylić zaskarżone postanowienie; 2. wstrzymać wykonanie decyzji Dyrektora Izby Celnej we W. z dnia [...] maja 2011 r., nr [...].


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny we W. postanowieniem z 23 stycznia 2012 r. , sygn. akt I SA/Wr 1184/11, odmówił zmiany postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we W. z 10 października 2011r. w sprawie ze skargi R. Z. P.-H.-U. H. C. A. P. Spółka jawna w K. na decyzję Dyrektora Izby Celnej we W. z [...] maja 2011 r. nr [...] w przedmiocie podatku akcyzowego.

Sąd pierwszej instancji orzekał w następującym stanie faktycznym:

Spółka "R." w skardze na decyzję Dyrektora Izby Celnej z [...] maja 2011 r. wniosła o wstrzymanie jej wykonania. Uzasadniając swoją trudną sytuację finansową skarżąca podniosła, że firma ma zaciągnięty kredyt w wysokości 1.000.000 zł, dodatkowo korzysta z kredytu inwestycyjnego w wysokości 152.000 zł, a także użytkuje w ramach umowy leasingu żuraw samojezdny z miesięczną ratą leasingu w wysokości 5.128,64 zł (pozostała kwota rat do spłacenia na dzień [...] czerwca 2011 r. wynosiła 143.601,92 zł).

Postanowieniem z [...] października 2011 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny we W. odmówił wstrzymania wykonania ww. decyzji Dyrektora Izby Celnej utrzymującej w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celnego we W. z [...] lutego 2011 r., określającą spółce R. wysokość zobowiązania podatkowego w podatku akcyzowym za miesiące od marca do grudnia 2009 r. łącznie w wysokości 1.226.231,00 zł. Następnie postanowieniem z [...] grudnia 2011 r. Sąd pierwszej instancji skierował w sprawie pytanie prawne do Trybunału Konstytucyjnego oraz zawiesił postępowanie.

Pismem z [...] grudnia 2011 r. skarżąca spółka wniosła o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, uzasadniając swoje żądanie tym, że wykonanie zaskarżonej decyzji przed orzeczeniem Trybunału Konstytucyjnego w tej sprawie spowoduje konieczność niezwłocznej zapłaty kwoty ponad 1,2 mln zł, co przekracza majątek spółki i jej wspólników i w konsekwencji uniemożliwi jej dalsze funkcjonowanie. Spółka argumentowała, że ze względu na wielkość kapitału spółki skutki, jakie wywoła wykonanie decyzji przed orzeczeniem Trybunału Konstytucyjnego w sprawie, nie będą mogły być zrekompensowane nawet przez późniejszy zwrot kwoty wyegzekwowanego świadczenia.

Wojewódzki Sąd Administracyjny we W. odmówił zmiany powyższego postanowienia WSA z 10 października 2011r. na podstawie art. 61 § 3, 4 i 5 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej: p.p.s.a.), ponieważ "nie dostrzegł w uzasadnieniu wniosku z dnia [...] grudnia 2011 r. okoliczności, które pozwoliłyby na zmianę postanowienia z dnia 10 października 2011 r. na skutek wykazania spełnienia przesłanek z przytoczonego wyżej przepisu art. 61 § 3 powołanej na wstępie ustawy w sposób inny niż przy okazji pierwotnego wniosku". Zdaniem Sądu Spółka nie uzasadniła, w jaki sposób wykonanie zaskarżonej decyzji spowoduje w jej sytuacji ekonomicznej skutki inne niż wywiedzione w jej wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. W uzasadnieniu postanowienia stwierdzono ponadto, że skierowanie przez Sąd do Trybunału Konstytucyjnego pytania prawnego nie może uzasadniać zastosowania reżimu suspensywności. Również badanie akt sprawy przez Sąd z urzędu w poszukiwaniu zmiany okoliczności istotnych z punktu widzenia przesłanek wstrzymania wykonania zaskarżonego rozstrzygnięcia podatkowego nie dało pozytywnego dla strony rezultatu.

Spółka R. złożyła zażalenie na powyższe postanowienie, zarzucając mu naruszenie przepisu 61 § 3 i 4 p.p.s.a. i wnosząc o jego zmianę oraz o wstrzymanie wykonania przedmiotowej decyzji, ewentualnie o przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zażalenie zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 61 § 3 p.p.s.a. sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, na które wniesiono skargę, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Dotyczy to także aktów wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach tej samej sprawy.

Należy jednocześnie podkreślić, że ustawa nie precyzuje pozytywnych przesłanek uzasadniających wstrzymanie wykonania decyzji. Ocena, czy wskazane przez stronę okoliczności są wystarczające do wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu, a zatem czy zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, pozostaje w wyłącznej kompetencji sądu.

Warunkiem wydania postanowienia o wstrzymaniu wykonania aktu lub czynności jest zaś wykazanie przez stronę okoliczności uzasadniających możliwość wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowanie trudnych do odwrócenia skutków.

Przesłanki wstrzymania wykonania decyzji dotyczą zdarzeń przyszłych, będących spodziewanym skutkiem wykonania aktu lub czynności, czy to w drodze egzekucji administracyjnej, czy to w wyniku działań osób trzecich realizujących swoje uprawnienia lub obowiązki. Przepis art. 61 § 3 zd 1 in fine p.p.s.a wymaga jedynie zagrożenia ich wystąpienia ("zachodzi niebezpieczeństwo"), czyli można się ich spodziewać na podstawie racjonalnej oceny zakresu, zasad i tytułu wykonania aktu lub czynności w czasie zawisłości sprawy w sądzie administracyjnym (por. J. Borkowski, Wstrzymanie wykonania decyzji w postępowaniu kasacyjnym, "Monitor Prawniczy", 2006 r., nr 14, s. 677).

W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego użyte w art. 61 § 3 "trudne do odwrócenia skutki" to takie prawne lub faktyczne skutki, które raz zaistniałe powodują istotną lub trwałą zmianę rzeczywistości, przy czym powrót do stanu poprzedniego może nastąpić tylko po dłuższym czasie lub przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków.

Przedstawione w postępowaniu zażaleniowym okoliczności potwierdzają trudną sytuację finansową skarżącej. Zapłata ustalonej w niniejszej sprawie zaległości podatkowej w wysokości ponad 1,2 mln zł (tj. wysokości przekraczającej majątek Spółki i jej wspólników) może bowiem spowodować znaczne ograniczenie działalności Spółki lub zaprzestanie jej działalności, zwłaszcza że ma ona znaczne zobowiązania kredytowe. W świetle przedstawionych przez stronę okoliczności należy przyjąć, że ewentualne wykonanie zaskarżonej decyzji przed rozpoznaniem skargi mogłoby doprowadzić do trudnych do odwrócenia skutków, których nie przywróciłby nawet późniejszy zwrot ściągniętych należności.

Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 188 zd. 1 w zw. z art. 197 § 2 oraz art. 193 i 61 § 3 p.p.s.a., postanowił jak w sentencji.