Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 1291/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2018-11-14 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6203 Prowadzenie aptek i hurtowni farmaceutycznych
Hasła tematyczne: Działalność gospodarcza
Skarżony organ: Inspektor Farmaceutyczny
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 65, art. 66, art. 67 par. 1,
journal: Dz.U. 2017 poz 1577
law: Ustawa z dnia 15 września 2000 r. Kodeks spółek handlowych - tekst jedn.
article: art. 138 par. 2
journal: Dz.U. 2018 poz 2096
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.
article: art. 145 par. 1 pkt. 1 lit a, art. 200, art. 205par. 2
journal: Dz.U. 2018 poz 1302
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r.  Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Grzelak (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Jakub Linkowski Sędzia WSA Grzegorz Nowecki Protokolant ref. staż. Agata Rosiak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 listopada 2018 r. sprawy ze skargi H. R. na decyzję Głównego Inspektora Farmaceutycznego z dnia [...] maja 2018 r. nr [...] w przedmiocie zmiany zezwolenia na prowadzenie apteki 1. uchyla zaskarżoną decyzję 2.zasądza od Głównego Inspektora Farmaceutycznego na rzecz skarżącego H. R. kwotę 697 (sześćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania


UZASADNIENIE

H. R. wniósł do tutejszego Sądu skargę na decyzję Głównego Inspektora Farmaceutycznego z [...] maja 2018 r. Nr [...], którą po rozpatrzeniu odwołania złożonego przez skarżącego prowadzącego działalność gospodarczą pod firmą Apteka [...] H. R. od decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Farmaceutycznego w [..] (dalej: WIF) z [...] marca 2018 roku, znak: [...] w przedmiocie odmowy zmiany zezwolenia na prowadzenie apteki ogólnodostępnej zlokalizowanej w [...] przy ul. [...] (zezwolenie z [...] lutego 2006 r. wydane na rzecz spółki Apteka [...] K.R. H.R. sp. jawna – [...]), na podstawie art. 115 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 6 września 2001 r. - Prawo farmaceutyczne (Dz. U. z 2016.2142 ze zm.), dalej jako. "u.p.f." oraz art. 105 § 1, art. 138 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2017.1257), uchylono zaskarżoną decyzję w całości

i umorzono postępowanie pierwszej instancji w całości.

Do wydania zaskarżonej decyzji doszło w następującym stanie faktycznym

i prawnym:

[...] Wojewódzki Inspektor Farmaceutyczny w [...] po rozpatrzeniu wniosku H. R. prowadzącego działalność gospodarczą pod firmą Apteka [...] H.R. z dnia 8 stycznia 2018 r. o zmianę - udzielonego Spółce Jawnej Apteka [...] K. R. H. R. z siedzibą

w [...] - zezwolenia z dnia [...] września 2001 r. ([...]) na prowadzenie apteki ogólnodostępnej typu A o nazwie "[...]" zlokalizowanej w [...], przy ul. [...], zmienionego decyzją z dnia [...] lutego 2006 r. ([...]), która miałaby polegać na zmianie podmiotu prowadzącego aptekę ogólnodostępną z Apteka [...] K.R. H.R. Spółka Jawna z siedzibą w [...] na H. R. prowadzący działalność gospodarczą pod firmą Apteka [...] H. R., decyzją z [...] marca 2018 r. odmówił zmiany powyższego zezwolenia na prowadzenie apteki ogólnodostępnej we wnioskowanym zakresie. Decyzja WIF została wydana na podstawie art. 104, art. 107 § 1 i § 3 i art. 155 k.p.a., art. 99 ust. 1, ust. 2, ust. 4 pkt 1 ustawy Prawo farmaceutyczne w związku z art. 66 ustawy z dnia 15 września 2000 r. - Kodeks spółek handlowych (Dz. U. z 2017 r. poz. 1577, - dalej k.s.h.).

W uzasadnieniu rozstrzygnięcia WIF w pierwszej kolejności wskazał, że H. R. oparł wniosek o zmianę przedmiotowego zezwolenia na przepisie art. 66 Kodeksu spółek handlowych i uzasadnił tym, że Sąd Okręgowy w [...] [...] Wydział [...], prawomocnym wyrokiem z dnia [...] września 2017 r., sygn. akt [...], m.in., przyznał H. R. prawo do przejęcia majątku spółki jawnej działającej pod firmą Apteka [...] K. R. H. R. z siedzibą

w [...], wpisanej do Krajowego Rejestru Sądowego pod numerem [...], z obowiązkiem rozliczenia się przez H. R. z występującym wspólnikiem, tj. K. R., zgodnie z art. 65 Kodeksu spółek handlowych (pkt I sentencji).

Nadto WIF zaznaczył, że w dniu 10 stycznia 2018 r. do Wojewódzkiego Inspektoratu Farmaceutycznego w [...] wpłynął tytuł uprawniający do egzekucji ww. wyroku z dnia 3 stycznia 2018 r., potwierdzający, że orzeczenie to - jako prawomocne - podlega wykonaniu.

Ponadto, do Wojewódzkiego Inspektoratu Farmaceutycznego w [...] wpłynęło pismo wnioskodawcy, w którym wskazał, że Apteka [...] w związku ze zmianami własnościowymi oraz rezygnacją K. R. z funkcji kierownika apteki została czasowo unieruchomiona. Podkreślił również, że na podstawie prawomocnego wyroku SO w [...] jako następca prawny przygotowuje aptekę do uruchomienia w ramach indywidualnie prowadzonej działalności, a pismem

z 30 stycznia 2018 r. H. R. poinformował organ I instancji o zmianie kierownika apteki, przedkładając prawo wykonywania zawodu oraz przebieg pracy zawodowej pana T. M..

Z kolei pełnomocnik H. R. złożył pismo, w którym wskazano, że H. R. przejął cały majątek Spółki Jawnej Apteka [...] K. R. H. R. z siedzibą w [...], celem kontunuowania jej działalności bez jakichkolwiek ograniczeń, a także zaznaczono, iż art. 66 Kodeksu spółek handlowych - "jako wyjątkowy tryb zmiany podmiotowej i ustanowienia sukcesji generalnej" - nie został wymieniony w art. 99 ust. 2a Prawa farmaceutycznego "jako forma przekształcenia wyłączająca możliwość zmiany posiadanego zezwolenia na prowadzenie apteki".

Uwzględniając powyższe WlF w [...] stwierdził, odwołując się w tym zakresie do wyroku NSA z dnia 20 lipca 2017 r. II GSK 1414/16, że przedmiotowe żądanie H. R. rozpatrzono w trybie art. 155 K.p.a., gdyż Prawo farmaceutyczne nie zawiera - poza ogólnym przepisem kompetencyjnym art. 99 ust. 2 u.p.f., w myśl którego zmiana zezwolenia na prowadzenie apteki należy do wojewódzkiego inspektora farmaceutycznego - przepisu pozwalającego na załatwienie wniosku o zmianę zezwolenia na prowadzenie apteki ogólnodostępnej

w zakresie podmiotu prowadzącego aptekę, w szczególności w związku z wydaniem prawomocnego orzeczenia sądu powszechnego na podstawie art. 66 Kodeksu spółek handlowych.

Dalej organ podniósł, że zgodnie z art. 66 Kodeksu spółek handlowych,

w którym to przepisie wnioskodawca upatruje źródła swojego żądania, jeżeli w spółce składającej się z dwóch wspólników po stronie jednego z nich zaistnieje powód rozwiązania spółki, sąd może przyznać drugiemu wspólnikowi prawo do przejęcia majątku spółki z obowiązkiem rozliczenia się z występującym wspólnikiem zgodnie

z art. 65.

Według organu, przedmiotowe żądanie H. R. nie może być załatwione pozytywnie, gdyż uniemożliwia to - obowiązujący od dnia 25 czerwca 2017 r. - przepis art. 99 ust. 4 pkt 1 Prawa farmaceutycznego, mający pierwszeństwo zastosowania przed art. 66 Kodeksu spółek handlowych, zgodnie z którym, prawo do uzyskania zezwolenia na prowadzenie apteki ogólnodostępnej posiada farmaceuta posiadający prawo wykonywania zawodu, o którym mowa w art. 4 i art. 4b ustawy

o izbach aptekarskich, prowadzący jednoosobową działalność gospodarczą. WIF wskazał, że wnioskodawca nie spełnia warunku bycia farmaceutą posiadającego prawo wykonywania zawodu, o którym mowa w art. 4 i art. 4b ustawy o izbach aptekarskich, czemu nie zaprzeczył, ani nie przedstawił w tym zakresie - na wezwanie z dnia 31 stycznia 2018 r. - stosownego zaświadczenia. WIF dodał przy tym, że H. R. nie jest wpisany do Centralnego Rejestru Farmaceutów.

W dalszej części uzasadnienia przedstawiono wywód prawny potwierdzający, zdaniem organu, zajęte przez WIF stanowisko. Wskazano m.in., że inne stanowisko, niż zaprezentowane przez WIF, stałoby w sprzeczności z ratio legis zmian wprowadzonych ustawą z dnia 7 kwietnia 2017 r. o zmianie ustawy - Prawo farmaceutyczne (Dz. U. poz. 101). Na skutek wejścia w życie noweli z dnia 7 kwietnia 2017 r. apteki ogólnodostępnej nie może bowiem prowadzić osoba fizyczna, która nie spełnia warunku określonego w art. 99 ust. 4 pkt 1 Prawa farmaceutycznego. Dotyczy to także przypadków ubiegania się o zmianę zezwolenia na prowadzenie apteki ogólnodostępnej przez spadkobiercę (art. 104 ust. 1a-1c Prawa farmaceutycznego) oraz przeniesienia zezwolenia na prowadzenie apteki ogólnodostępnej, w związku z nabyciem całej apteki ogólnodostępnej, w rozumieniu art. 551 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. — Kodeks cywilny, od podmiotu, na rzecz którego zostało wydane zezwolenie (art. 104a Prawa farmaceutycznego). Organ zaznaczył przy tym, że według art. 75 ust. 1 pkt 17 ustawy z dnia 2 lipca 2004 r.

o swobodzie działalności gospodarczej (Dz. U. z 2017 r. poz. 2168 z późn. zm.), wykonywanie działalności w zakresie regulowanym ustawą - Prawo farmaceutyczne, w tym prowadzenie apteki, wymaga uzyskania zezwolenia (art. 99 ust. 1 Prawa farmaceutycznego). Ustawa o swobodzie działalności gospodarczej nie zawiera definicji legalnej zezwolenia. Przyjmuje się, że jest to akt administracyjny (decyzja administracyjna), wydawany - na wniosek zainteresowanego podmiotu (przedsiębiorcy) - w celu uzyskania zgody na podejmowanie i prowadzenie działalności gospodarczej. Zezwolenie wydane przez organ administracji publicznej usuwa w sposób zindywidualizowany ustawowy zakaz podjęcia działalności gospodarczej, a tym samym daje prawo do korzystania z konstytucyjnej zasady wolności gospodarczej. Zezwolenia są źródłem uzyskania przez przedsiębiorcę uprawnień w sferze stosunków publicznoprawnych. Zatem to prawo publiczne, a nie prawo prywatne, determinuje kwestię możności prowadzenia określonej działalności gospodarczej.

H. R. złożył odwołanie od decyzji organu I instancji, zarzucając naruszenie art. 7 k.p.a. oraz art. 8 k.p.a. poprzez ich niezastosowanie

w przedmiotowej sprawie, w szczególności poprzez pobieżną analizę zgodności wniosku i poprzestanie na literalnym zastosowaniu przepisów ustawy - Prawo farmaceutyczne, w tym w szczególności art. 99 ust. 2a, naruszenie art. 99 ust. 2a u.p.f. w zw. z art. 7a k.p.a. poprzez rozstrzygnięcie wątpliwości interpretacyjnych zapisów ustawy na niekorzyść Skarżącego, naruszenie art. 99 ust. 4 u.p.f. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i przyjęcie, iż przepis ten stanowi podstawę do odmowy wydania decyzji.

Główny Inspektor Farmaceutyczny (GIF), po rozpatrzeniu powyższego odwołania, decyzją zaskarżoną w niniejszym postępowaniu sądowoadministracyjnym uchylił zaskarżoną decyzję w całości i umorzył postępowanie pierwszej instancji

w całości. Według GIF, organ I instancji WIF nie powinien rozstrzygać wniosku H. R. o zmianę zezwolenia na prowadzenie apteki ogólnodostępnej, położonej w [...] przy ul. [...] merytorycznie, gdyż podmiot ten nie mógł być stroną mającą interes prawny. W przedmiotowej sprawie istotne jest, iż H. R. nie był podmiotem uprawnionym do złożenia wniosku o zmianę zezwolenia na prowadzenie apteki ogólnodostępnej. Według GIF, w niniejszej sprawie istotne jest, że spółka Apteka [...] K. R. H. R. sp. jawna w likwidacji nie została wykreślona z rejestru (dowód: wydruk z Centralnej Informacji KRS) i ma status spółki w likwidacji. Oznacza to zatem, że spółka nie utraciła podmiotowości prawnej i nadal istnieje, zaś wspólników wiąże stosunek prawny spółki jawnej, choć częściowo ulega on przemianie w związku ze zmianą statusu spółki. W myśl art. 67 § 1 k.s.h. w przypadkach określonych w art. 58 należy przeprowadzić likwidację spółki, chyba że wspólnicy uzgodnili inny sposób zakończenia działalności spółki. Jak wynika z odpisu KRS spółka Apteka [...] K. R. H. R. sp. jawna pozostaje w likwidacji, a likwidatorami zostali ustanowieni pani K. R. i H. R.. Oznacza to zatem, że spółka jest

w dalszym ciągu podmiotem uprawnionym do wykonywania praw i obowiązków wynikających z zezwolenia na prowadzenie apteki, które było wydane na jej rzecz

w dniu 1 lutego 2006 roku. Ponadto w okresie likwidacji do spółki stosuje się przepisy dotyczące stosunków wewnętrznych i zewnętrznych spółki, a zatem przepisy rozdziałów 2 i 3 działu i tytułu II k.s.h.

Ponadto z treści art 84 § 2 k.s.h. wynika, że byt prawny spółki jawnej ustaje

z chwilą wykreślenia spółki z rejestru przedsiębiorców. Samo faktyczne zaniechanie przez spółkę jej działalności nie prowadzi automatycznie do jej rozwiązania. Zajście jednej z przyczyn rozwiązania (w tym przypadku wypowiedzenia umowy przez wspólnika) nie powoduje ustania spółki. Trwa ona aż do likwidacji i jej wykreślenia

z rejestru. Zgodnie z art. 84 § 1 k.s.h. likwidatorzy powinni zgłosić zakończenie likwidacji i złożyć wniosek o wykreślenie spółki z rejestru. W przedmiotowej sprawie zdarzenie prawne w postaci wykreślenia spółki Apteka [...] K. R. H. R. sp. jawna z rejestru przedsiębiorców nie nastąpiło, wobec tego jest ona podmiotem praw i obowiązków i tylko ona, zdaniem Głównego Inspektora Farmaceutycznego może żądać zmian w zakresie udzielonego jej zezwolenia. Treść wyroku Sądu Okręgowego w [...] z dnia [...] września 2017 roku przyznająca H. R. prawo do przejęcia majtku spółki, w obliczu toczącego się postępowania likwidacyjnego nie odebrała podmiotowości prawnej spółce. Na gruncie zaistniałych zdarzeń, jedynie spółka ma interes prawny w ubieganiu się o zmianę zezwolenia na prowadzenie apteki. Organ podniósł, że pojęcie interesu prawnego nie ma definicji legalnej, jednakże w bogatym orzecznictwie sądów administracyjnych odnoszącym się do art. 28 k.p.a. z reguły wskazuje się, że interes prawny powinien być: indywidualny, konkretny, aktualny, obiektywnie sprawdzalny, wsparty okolicznościami faktycznymi będącymi przesłankami stosowania przepisu materialnego. W myśl wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia

11 października 2017 r. I OSK 831/17 "W zakresie ustalenia interesu prawnego danego podmiotu w oparciu o normę wynikającą z art. 28 k.p.a. należy wskazać, że w celu wykazania legitymacji procesowej w konkretnym postępowaniu administracyjnym dany podmiot powinien wykazać, że załatwienie sprawy dotyczy bezpośrednio jego sfery prawnej. Stwierdzenie istnienia interesu prawnego wymaga bowiem ustalenia związku o charakterze materialnoprawnym między obowiązującą normą prawa a sytuacją prawną konkretnego podmiotu prawa, polegającego na tym, że akt stosowania tej normy (decyzja administracyjna) może mieć wpływ na sytuację prawną tego podmiotu w zakresie prawa materialnego. Interes taki powinien być bezpośredni, konkretny, realny i znajdować potwierdzenie w okolicznościach faktycznych, które uzasadniają zastosowanie prawa materialnego. Interes prawny musi być ponadto aktualny, a zatem uzasadniony okolicznościami i zdarzeniami, które wystąpiły lub nadal trwają. Nie jest zatem legitymowany do występowania

w postępowaniu administracyjnym w charakterze strony ten, kto uzasadnia swój interes prawny zdarzeniami i okolicznościami przewidywanymi, które wystąpią dopiero w przyszłości".

Mieć interes w postępowaniu administracyjnym znaczy więc to samo, co ustalić przepis prawa powszechnie obowiązującego, na którego podstawie można skutecznie żądać czynności organu z zamiarem zaspokojenia jakiejś potrzeby, albo żądać zaniechania lub ograniczenia czynności organu sprzecznych z potrzebami danej osoby (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 26 lipca 2017 r. sygn. akt I OSK 2689/15, z dnia 8 stycznia 2016 r. sygn. akt I OSK 1691/14, z dnia 9 lipca 2015 r. sygn. akt I OSK 2527/14, z dnia 24 października 2006 r. sygn. akt II OSK 1254/05).

Uwzględniając powyższe organ odwoławczy stwierdził, że nie mógł rozstrzygnąć merytorycznie żądania H. R. o zmianę zezwolenia, ponieważ to spółka Apteka [...] K. R. H. R. sp. jawna z siedzibą

w [...] jest podmiotem uprawnionym w zakresie przyznanego jej zezwolenia z dnia 1 lutego 2006 roku. Przedmiotowa spółka póki zachowuje byt prawny ma interes prawny w dochodzeniu praw lub obowiązków wynikających

z decyzji w przedmiocie udzielonego zezwolenia na prowadzenie apteki, położonej

w [...] przy ul. [...].

Należy wskazać, iż wynikające z art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. uprawnienie organu odwoławczego do wydania decyzji kasacyjnej, tj. uchylenia decyzji i umorzenia postępowania w pierwszej instancji, powoduje, że organ drugiej instancji nie rozstrzyga sprawy merytorycznie. Organ odwoławczy decyzją kasacyjną eliminuje decyzję organu pierwszej instancji i umarza postępowanie w sprawie w razie, gdy brak jest podstaw prawnych lub faktycznych do merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej, a więc gdy postępowanie w sprawie jest bezprzedmiotowe. Wydanie zatem decyzji w trybie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. związane jest

z wystąpieniem okoliczności powodujących bezprzedmiotowość postępowania przed pierwszą instancją.

Nie można przy tym uznać, iż organ odwoławczy w sytuacji bezprzedmiotowości, która występowała na etapie postępowania przed organem

I instancji mógłby zakończyć postępowanie umorzeniem postępowania odwoławczego na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 k.p.a.

W orzecznictwie wyrażono pogląd, że przepisy art. 138 § 1 pkt 2 in fine oraz 138 § 1 pkt 3 stanowią odrębne podstawy decyzji o umorzeniu postępowania (wyrok NSA w Krakowie z dn. 29.11.1995 r., SA/Kr 451/95).

Z bezprzedmiotowością postępowania odwoławczego mamy do czynienia

w przypadku: skutecznego cofnięcia odwołania oraz stwierdzenia przez organ odwoławczy, że wnoszący odwołanie nie jest stroną w rozumieniu w art. 28 k.p.a. (komentarz R. Hauser, M. Wierzbowski - 4. wydanie Wydawnictwo C.H. Beck, Warszawa 2017 oraz wyrok WSA w Warszawie z 26.06.2015 r., sygn. akt VI SA/Wa 428/15).

Wobec powyższego należało przyjąć, że Główny Inspektor Farmaceutyczny decyzją kasacyjną wyeliminował decyzję organu I instancji i umorzył postępowanie

w sprawie w razie, gdyż brak było podstaw prawnych do merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej, a postępowanie w sprawie było bezprzedmiotowe.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na powyższą decyzję H. R., reprezentowany przez radcę prawnego, zarzucił naruszenie przepisu art. 66 k.s.h. w zw. z art. 103 k.s.h. poprzez uznanie, iż Wnioskodawca H. R. nie ma interesu prawnego do wystąpienia z żądaniem zmiany zezwolenia na prowadzenie Apteki [...], co uzasadnia, zdaniem organu, wydanie decyzji kasacyjnej; naruszenie przepisu art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i uznanie, iż po stronie wnioskodawcy zachodzi bezprzedmiotowość postępowania z powodu braku interesu prawnego strony: naruszenie przepisu art. 7 k.p.a, poprzez niezastosowanie w przedmiotowej sprawie.

W uzasadnieniu podniesionych zarzutów stwierdzono, że nie sposób zgodzić się ze stanowiskiem organu, iż skarżący nie posiada przymiotu strony

w postępowaniu o zmianę zezwolenia na prowadzenie apteki ogólnodostępnej

w sytuacji specyficznego przekształcenia spółki osobowej w przedsiębiorcę jednoosobowego na podstawie art 66 k.s.h. Zgodnie z przyjętym stanowiskiem doktryny na podstawie wyroku sądu wydanego na podstawie wskazanego przepisu k.s.h. wspólnik przejmujący cały majątek spółki jawnej dokonuje tego w celu kontynuowania jej działalności bez jakichkolwiek ograniczeń i ma uprawnienie do wstąpienia do sprawy w miejsce wykreślonej z rejestru spółki jako jej ogólny następca prawny (tak m.in. postanowienie SN z 19.12.2007 r. V CSK 343/17 oraz Kodeks spółek handlowych. Komentarz pod red. Zbigniew Jara, 2018). Niewątpliwie zatem w przypadku spółki jawnej wspólnik przejmujący majątek spółki jest następcą prawnym spółki, której majątek został mu "przydzielony". Co istotne - a co umknęło organowi rozstrzygającemu - w sytuacji następującej na mocy art. 66 k.s.h. spółka jawna ulega rozwiązaniu bez przeprowadzania postępowania likwidacyjnego,

a wyrok sądu ma w tym przypadku charakter konstytutywny i jest skuteczny od chwili uprawomocnienia się. Jak wskazuje się w doktrynie przejęcie majątku spółki przez jednego ze wspólników powoduje, że do rozwiązania spółki jawnej w rozumieniu ustania jej bytu prawnego (art. 84 § 2 k.s.h.) dochodzi bez przeprowadzenia postępowania likwidacyjnego. Nie można zatem zgodzić się z wywodem zawartym

w uzasadnieniu decyzji, a odwołującym się do m.in. przepisów art. 67 § 1 k.s.h., że dopiero po przeprowadzeniu likwidacji spółki wspólnik nabędzie prawo do występowania jako następca prawny spółki, a tym samym nabędzie przymiot strony w postępowaniu administracyjnym. Skoro zatem art. 66 k.s.h. jako wyjątkowy tryb zmiany podmiotowej i ustanowienia sukcesji uniwersalnej, umożliwia wspólnikowi kontynuowanie działalności spółki, to zasadnym jest przyjęcie, iż ma on interes prawny w postępowaniu administracyjnym dotyczącym pierwotnie spółki. Ponownie bowiem należy podkreślić, że w doktrynie powszechnie rozróżnia się następstwo prawne pod tytułem szczególnym (sukcesja singularna), które oznacza nabycie indywidualnie oznaczonego prawa lub praw podmiotowych - oraz następstwo prawne pod tytułem ogólnym (sukcesja uniwersalna), które polega na tym, że sukcesor wstępuje w ogół praw stanowiących cały lub część prawnie wyodrębnionego majątku poprzednika. Cechą charakterystyczną sukcesji uniwersalnej jest także to, że dopuszczalna jest ona wyjątkowo i tylko w przypadkach wyraźnie przewidzianych przez przepisy prawa. Takim przepisem jest art. 66 k.s.h., z którego wynika, że

w przypadku tego przekształcenia spółki osobowej w przedsiębiorcę jednoosobowego wspólnik przejmuje cały majątek spółki w celu kontynuowania jej działalności bez ograniczeń. Przyjmując następstwo prawne wnioskodawcy uznać należy, że właśnie on ma rzeczywisty interes prawny w ustaleniu prawa wynikającego z zezwolenia wydanego pierwotnie na rzecz spółki jawnej. Stwierdzenie natomiast istnienia interesu prawnego wymaga ustalenia związku

o charakterze materialnoprawnym między obowiązującą normą prawa a sytuacją prawną konkretnego podmiotu prawa, polegającego na tym, że akt stosowania tej normy (decyzja administracyjna) może mieć wpływ na sytuację prawną tego podmiotu w zakresie prawa materialnego. Interes taki powinien być bezpośredni, konkretny, realny i znajdować potwierdzenie w okolicznościach faktycznych, które uzasadniają zastosowanie normy prawa materialnego. W przedmiotowej sprawie wnioskodawca złożył wniosek w sprawie zmiany aktu administracyjnego, powołując się na konkretną normę prawną, a skutek wywołany aktem stosowania tejże normy prawnej wywołuje wpływ na sytuację prawną Wnioskodawcy w zakresie prawa materialnego, a nie spółki, które została rozwiązana. Skoro zatem skutki zmiany zezwolenia na prowadzenie apteki dotyczą zarówno spółki jak i wnioskodawcy, to nie sposób odmówić również skarżącemu przymiotu strony w toczącym się postępowaniu. Zdaniem skarżącego, nieprawidłowym zatem jest stanowisko organu uznające, iż wobec zaistnienia stanu bezprzedmiotowości postępowania, uzasadnione jest uchylenie decyzji i umorzenie w całości postępowania przed pierwszą instancją.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Skarga zasługuje na uwzględnienie.

WSA w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę nie podzielił przekonania Głównego Inspektora Farmaceutycznego, że w ustalonych przez organ okolicznościach faktycznych i prawnych skarżący H. R. nie mógł być stroną mającą interes prawny w postępowaniu o zmianę zezwolenia na prowadzenie apteki ogólnodostępnej udzielonego spółce jawnej (w likwidacji), której jest wspólnikiem

i zarazem likwidatorem oraz dysponuje na dzień złożenia wniosku o zmianę prawomocnym wyrokiem sądu powszechnego z [...] września 2017 r. w sprawie [...] wydanym w sprawie z powództwa H. R. przeciwko K. R.

o przyznanie prawa do przejęcia majątku ww. spółki jawnej działającej pod firmą Apteka [...] K. R. i H. R. Spółka jawna z siedzibą

w [...] z obowiązkiem rozliczenia się przez H. R. z występującym wspólnikiem K. R., zgodnie z art. 65 ustawy Kodeks Spółek handlowych.

Należy przy tym podkreślić, że pozwana – K. R. uznała powództwo w zakresie roszczenia o przyznanie powodowi prawa do przejęcia majątku ww. spółki jawnej (v. wyrok SO w [...] – akta administracyjne).

W przedmiotowym prawomocnym wyroku sądu powszechnego stwierdzono m.in., że celem art. 66 ksh jest uchronienie przedsiębiorstwa od faktycznej likwidacji do czego stosownie do art. 67 § 1 ksh prowadzi złożenie oświadczenia

o wypowiedzeniu (wypowiedzenie złożyła K. R.).

Dalej Sąd ten wywiódł, że zastosowanie art. 66 ksh powoduje rozwiązanie spółki jawnej oraz zakończenie jej bytu prawnego bez konieczności przeprowadzania postępowania likwidacyjnego, przy jednoczesnym orzeczeniu o prawie jednego ze wspólników spółki jawnej do przejęcia majątku spółki z obowiązkiem rozliczenia się

z występującym wspólnikiem.

Rozwiązana spółka podlega wykreśleniu z rejestru przedsiębiorców

w Krajowym Rejestrze Sądowym, bez przeprowadzenia likwidacji.

W tej sprawie, wskazuje dalej Sąd Okręgowy, strony nie doszły do porozumienia co do sposobu zakończenia działalności spółki, postanowień takich brak było również w umowie spółki.

W związku z powyższym powód (H. R.) wniósł pozew oparty na art.

66 ksh.

Sąd Okręgowy podkreślił, że skutkiem wydania orzeczenia jak w pkt I wyroku (przyznanie H. R. prawa do przejęcia majątku spółki jawnej w likwidacji działającej pod firmą Apteka [...] K. R., H. R. Sp. j. z siedzibą

w [...]) jest jedynie przesądzenie istnienia roszczenia pozwanej o wypłatę jej udziału kapitałowego, co do zasady – zatem w pkt II ww. wyroku SO oddalił powództwo w pozostałym zakresie.

WSA w Warszawie wskazuje również, że jak wynika z pisma K. R. opatrzonego datą 8 lutego 2018 r. (wpływ do WIF 12 lutego 2018 r.), a także

z informacji podanych przez pełnomocnika skarżącego na rozprawie przed tutejszym Sądem w dniu 14 listopada 2018 r. K. R. złożyła do Sądu Rejonowego dla [...] [...] Wydział Gospodarczy KRS wniosek o wykreślenie spółki działającej pod firmą Apteka [...] K. R., H. R. Spółka jawna

w likwidacji z rejestru przedsiębiorców dołączając opisany wyżej wyrok Sądu Okręgowego w [...].

Sąd Rejonowy wykreślił ww. spółkę w likwidacji z rejestru, jednakże postanowienie SR nie jest prawomocne, gdyż H. R. złożył na to rozstrzygnięcie zażalenie.

Mając na uwadze powyższe, na gruncie niniejszej sprawy należy uznać, że H. R. miał interes prawny w zainicjowanym postępowania o zmianę przedmiotowego zezwolenia.

Sąd zwraca uwagę, że ustalenie norm statuujących interes prawny powinno następować w wyniku analizy całokształtu okoliczności danej sprawy (por. wyrok NSA z 29.06.2009 r. sygn. akt II OSK 251/09, Lex nr 561939).

Należy wskazać również, że źródłem interesu prawnego są nie tyle same przepisy, ile wywiedzione z nich w drodze interpretacji normy prawne. Fakt natomiast istnienia ochrony na gruncie prawa cywilnego nie wyklucza także gwarancji administracyjnoprawnych, jak trafnie zaakcentował Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale 7 sędziów NSA z 5 grudnia 2011 r. sygn. akt II OPS 1/11. Z kolei w wyroku NSA z 9 czerwca 2011 r. sygn. II OSK 575/11, NSA uznał, że interes prawny lub uprawnienie nie musi mieć podstawy wyłącznie w przepisach materialnych prawa administracyjnego, ale niejednokrotnie może wynikać z innych przepisów prawa materialnego (np. cywilnego). WSA w składzie obecnym w pełni podziela wskazane zapatrywania.

Z uwagi na to, że jednym powodem wydania zaskarżonej decyzji w oparciu m.in. o art. 138 § 1 pkt 2 kpa było uznanie, że H. R. nie miał interesu prawnego we wszczęciu postępowania w przedmiocie zmiany zezwolenia na prowadzenie apteki ogólnodostępnej w zakresie zmiany podmiotu prowadzącego aptekę, co okazało się wnioskowaniem błędnym, WSA w Warszawie uchylił zaskarżoną decyzję.

Mając to na względzie Sąd uznał, że na tym etapie postępowania przedwczesnym jest odnoszenie się do merytorycznej kwestii związanych

z prawidłowością rozstrzygnięcia organu I instancji. O tym w pierwszej kolejności wypowie się Główny Inspektor Farmaceutyczny po ponownym rozpoznaniu odwołania H. R. od decyzji WIF.

Mając powyższe na względzie, WSA uchylił zaskarżoną decyzję na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit a) ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302, ppsa).

O kosztach postępowania obejmujących wpis od skargi 200 zł, wynagrodzenie pełnomocnika reprezentującego skarżącego 480 zł oraz opłatę skarbową od udzielonego pełnomocnictwa orzeczono na podstawie art. 200 ppsa w zw. z art. 205 § 2 ppsa.