Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt II SA/Kr 1588/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2019-03-08 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Uchylono postanowienie I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 81 c  ust.2
journal: Dz.U. 2017 poz 1332
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: SWSA Małgorzata Łoboz (spr.) Sędziowie WSA Mirosław Bator WSA Jacek Bursa po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 8 marca 2019 r. sprawy ze skargi S. H. na postanowienie nr [...] [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowalnego w [...] z dnia 26 września 2018 r. znak: [...] w przedmiocie nałożenia obowiązku przedłożenia ekspertyzy technicznej 1. uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie organu l instancji, 2. zasądza od [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowalnego w [...] na rzecz S. H. kwotę 100 zł (słownie: sto złotych) tytułem wpisu od skargi.


UZASADNIENIE

S. H., współwłaścicielka działki nr [...] przy ul. [...] w G., wniosła do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w N. S. dla Powiatu [...] (dalej jako PINB) o kontrolę robót budowlanych dokonywanych na sąsiedniej działce nr [...] (w granicy z działką nr [...]) wskazując na ich szkodliwy wpływ na jej budynek.

Pismem z dnia 27 kwietnia 2017 r. znak: [...] PINB zawiadomił właścicieli budynku przy ul. [...] w G. o wszczęciu z urzędu postępowania administracyjnego w sprawie nieodpowiedniego stanu technicznego budynku mieszkalnego w zabudowie szeregowej zlokalizowanego na działce nr [...] przy ul. [...] w G..

Podczas oględzin przeprowadzonych w dniu 23 maja 2017 r. na działce nr [...] stwierdzono pęknięcie ściany budynku mieszkalnego nad oknem w pokoju na parterze od strony ul. [...] o szerokości 1-2mm, pęknięcie ściany w narożu pokoju na piętrze znajdującym się bezpośrednio przy budynku znajdującym się na działce nr [...] o szerokości ok. 3mm oraz pęknięcie o szerokości ok. 3mm pod oknem w pokoju środkowym na piętrze, pęknięcia ok. 1mm pod i nad oknami w pokojach na parterze i piętrze od strony budynku na działce nr [...]. Barierki na balkonie posiadają ślady korozji i wymagają bieżącej konserwacji. Tynki zewnętrzne posiadają widoczne zarysowania i spękania do 1 mm. Stwierdzono pęknięcie -zarysowanie stropu nad parterem w pokoju w części środkowej budynku o szerokości ok. 1-2mm, biegnące przez całą długość pokoju równolegle do ściany w odległości ok. 1m od niej oraz pęknięcie (zarysownie) stropu nad parterem w sąsiednim pokoju o szerokości ok. 1mm równolegle do ściany działowej w odległości ok. 0.5m od niej. Wskazano, że powyższe uszkodzenia mogą być spowodowane prowadzonymi robotami budowlanymi w sąsiednim budynku polegającymi m. in. na wykonaniu podbicia istniejących ław fundamentowych. Nie stwierdzono bezpośredniego zagrożenia zawaleniem się budynku. Obecni podczas oględzin właściciele budynku S. H., M. S. i M. S. poinformowali, że nie posiadają aktualnych protokołów z kontroli okresowych przedmiotowego budynku, który został wybudowany w latach 40-tych ubiegłego wieku.

W trakcie ponownych oględzin w dniu [...] stycznia 2018 r., ustalono, że stan przedmiotowego budynku od czasu ostatnich oględzin w dniu [...] maja 2017 r. nie uległ zmianie, a stwierdzone zarysowania i pęknięcia nie powiększyły się. W związku z powyższym przedmiotowy budynek nie zagraża zawaleniem się. Stwierdzono również, że brak jest możliwości ustalenia podczas oględzin, czy przedmiotowy budynek ma wspólną ścianę z budynkiem sąsiednim zlokalizowanym na działce nr [...] w G.. Ponadto ustalono, że przedmiotowy budynek nie posiada instalacji piorunochronnej. Obecni podczas oględzin właściciele budynku S. H., M. S. i M. S. przedłożyli protokoły z kontroli instalacji, z których wynika, iż nadają się one do użytkowania.

W tym stanie rzeczy Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w N. S. dla Powiatu [...] postanowieniem z dnia 11 maja 2018 r. znak: [...], na podstawie art. 81c ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (t.j. Dz. U. 2017 r., poz. 1332 z późn. zm.), nałożył na właścicieli obiektu S. H., M. S., M. S. i J. S. obowiązek przedłożenia w terminie 4 miesięcy ekspertyzy technicznej budynku mieszkalnego jednorodzinnego zlokalizowanego na terenie działki nr [...] w G., przy ul. [...].

W uzasadnieniu rozstrzygnięcia wskazano, że w związku ze stwierdzeniem nieprawidłowości i uszkodzeń obiektu w trakcie przeprowadzonych oględzin tj. zarysowań i spękań elementów konstrukcyjnych obiektu - ścian i stropów, nałożono na właścicieli przedmiotowego budynku mieszkalnego jednorodzinnego obowiązek dostarczenia ekspertyzy technicznej przedmiotowego obiektu na podstawie przepisu art. 81c ust. 2 ustawy Prawo budowlane. Wątpliwości organu budzi stan techniczny budynku, z uwagi na zarysowania i spękania elementów konstrukcyjnych obiektu - ścian i stropów o szerokości 1-3mm, brak protokołów z kontroli okresowych budynku, jego wiek (ok 80 lat). Ustalenie przyczyn powstania uszkodzeń nie jest możliwe podczas czynności kontrolnych prowadzonych przez pracowników organu z uwagi na ograniczone ramy czasowe oraz konieczność wnikliwej analizy, oględzin i badań elementów konstrukcyjnych obiektu, oceny jego posadowienia, oddziaływania na niego sąsiedniego budynku, (ewentualnie wykonanych w nim robót budowlanych), który zlokalizowany jest bezpośrednio przy nim. W związku z powyższym uzasadnione jest żądanie dostarczenia ekspertyzy technicznej obiektu. Przedmiotowa ekspertyza techniczna stanowić będzie podstawę do podjęcia dalszych niezbędnych rozstrzygnięć przez organ nadzoru budowlanego.

Zażalenie na powyższe rozstrzygnięcie złożyła S. H. wskazując, że to ona domagała się kontroli PINB w związku z robotami budowlanymi prowadzonymi na sąsiedniej nieruchomości (działka nr [...]) w granicy działek nr [...], które mają szkodliwy wpływ na jej budynek. Nadto nie ustalono, aby stan techniczny jej budynku zagrażał życiu i zdrowiu oraz aby ujawnione pęknięcia i zarysowania nastąpiły z powody niewłaściwego utrzymania budynku. W tej sytuacji brak jest, zdaniem odwołującej się, podstaw do obciążenia właścicieli obowiązkiem przedłożenia ekspertyzy technicznej budynku przy ul. [...] w G..

Inspektor Nadzoru Budowlanego (dalej jako WINB) postanowieniem z dnia 26 września 2018 r. znak: [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. oraz art. 81c ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (t.j. Dz. U. 2018 r., poz. 1202 z późn. zm.), utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w N. S. dla Powiatu [...] z dnia 11 maja 2018r nr [...] znak: [...], którym nałożono na właścicieli obiektu: S. H., M. S., M. S., J. S. obowiązek przedłożenia ekspertyzy technicznej budynku mieszkalnego jednorodzinnego zlokalizowanego na terenie działki nr [...] w G., przy ul [...]

Uzasadniając swoje rozstrzygnięcie MWINB wskazał, że krąg stron postępowania został ustalony prawidłowo i pozostaje tożsamy w postępowaniu zażaleniowym.

Organ odwoławczy przyjął za swoje ustalenia faktyczne organu I instancji.

Dalej wskazano, że zaskarżone postanowienie zostało wydane na podstawie art. 81c ust. 2 ustawy Prawo budowlane. Organ wyjaśnił, że wymienione w tym przepisie uprawnienie umożliwia zebranie przez organy nadzoru budowlanego materiału dowodowego niezbędnego do dokonania porównania stanu faktycznego z wzorcem wynikającym z dyspozycji norm prawa budowlanego i wydanie decyzji mającej na celu doprowadzenie obiektu do stanu zgodnego z przepisami Prawa budowlanego. Osobami podlegającymi obowiązkowi z powyższego przepisu są uczestnicy procesu budowlanego, właściciel lub zarządca obiektu budowlanego.

Organ odwoławczy podniósł, że w niniejszej sprawie PINB w dniu 14 lipca 2017 r. wydał decyzję nr [...] znak: [...], którą na podstawie art. 62 ust. 3 Pr. bud. nakazano S. H., M. S., M. S. i J. S. przeprowadzić kontrole okresowe budynku mieszkalnego jednorodzinnego zlokalizowanego na terenie dziatki nr [...] w G., przy ul. [...], o których mowa w art. 62 ust. 1 pkt 1 i 2 PB. Po rozpatrzeniu odwołania wniesionego przez S. H., MWINB w K. w dniu 2.03.2018 r. wydał decyzję nr [...] znak: [...], którą uchylił w całości zaskarżoną decyzję PINB i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. Na ww. decyzję nie został wniesiony sprzeciw.

MWINB wyjaśnił również, że w sprawie robót budowlanych prowadzonych przy przebudowie budynku mieszkalno-usługowego na działce nr [...] przy ul [...] w miejscowości G. przed PINB prowadzone było odrębne postępowanie znak: [...] Decyzją z dnia 11.08.2017 r. znak: [...], na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 1 Pr. bud., nakazał inwestorom i właścicielom obiektu A. G., D. G. oraz M. G. zaniechanie dalszych robót budowlanych prowadzonych bez wymaganego prawem pozwolenia przy przebudowie budynku mieszkalno-usługowego zlokalizowanego na działce nr [...] w G. przy ul. [...].

MWINB wyjaśnił, że ustalenia dokonane przez organ I instancji były podstawą do wszczęcia z urzędu niniejszego postępowania w sprawie stanu technicznego budynku w G. przy ul. [...]. Jeżeli bowiem wystąpi choćby jedna z przesłanek określonych w art. 66 ust. 1 pkt 1-4 Prawa budowlanego, to organ nadzoru budowlanego jest nie tylko uprawniony, lecz zobowiązany do wydania decyzji nakazującej usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości. Przed wydaniem rozstrzygnięcia organ zgodnie z treścią art. 7 i 77 § 1 k.p.a. zobligowany jest przeprowadzić postępowanie wyjaśniające i w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy.

W ocenie MWINB, ze zgromadzonego materiału dowodowego jednoznacznie wynika, że w obiekcie będącym przedmiotem postępowania występują spękania i zarysowania fundamentów, ścian i stropów. W protokole z oględzin z dnia 23.05.2017 r. stwierdzono, że brak jest bezpośredniego zagrożenia bezpieczeństwa ludzi lub mienia. Istnieją jednak uzasadnione wątpliwości czy powyższe nieprawidłowości są jedynie powierzchowne, czy mogą jednak powodować stan zagrożenia bezpieczeństwa życia i zdrowia ludzkiego oraz bezpieczeństwa mienia. Z uwagi na brak okazania przez właścicieli budynku przy ul. [...] w G. protokołów z obowiązkowej kontroli obiektu o której mowa w art. 62 ust. 1 Pr. bud. nie wyjaśnione jest, czy wskazywane uszkodzenia powstały w wyniku robót prowadzonych na sąsiedniej nieruchomości (tak jak jest to podnoszone w odwołaniu) czy w wyniku niewłaściwego użytkowania tego obiektu, braku jego konserwacji lub następstwa jego naturalnego zużycia. W celu oceny wpływu robót wykonywanych na sąsiedniej nieruchomości wyjaśnienia wymaga także kwestia, czy budynek będący przedmiotem postępowania ma wspólną ścianę z budynkiem mieszkalno-usługowym na działce nr [...] przy ul. [...] w miejscowości G.. Aby powyższe wyjaśnić i ustalić sposób usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości potrzebna jest specjalistyczna wiedza, poparta dokładnymi ustaleniami co do zakresu uszkodzeń, ewentualnie od potrzeb także ustalenie schematu statycznego elementów konstrukcyjnych obiektu oraz obliczeniami nośności poszczególnych elementów (ścian, stropów), co przekracza możliwości pracowników PINB. Organ l instancji prawidłowo zastosował więc przepis art. 81c ust. 2 Pr. bud.

Organ wyjaśnił przy tym, że wszelkie ewentualne roszczenia cywilno-prawne pomiędzy właścicielami sąsiednich nieruchomości, mogą być dochodzone przed właściwym sądem cywilnym.

W ocenie organu odwoławczego istnieją uzasadnione wątpliwości co do stanu technicznego ww. obiektu, a więc zostały spełnione przesłanki do wydania postanowienia w oparciu o art. 81c ust. 2 Pr. bud.

W skardze na powyższe postanowienie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie S. H. wniosła o uchylenie zaskarżonych postanowień oraz o zasądzenie na jej rzecz kosztów postępowania. Skarżąca podniosła, że to ona domagała się kontroli PINB w związku z robotami budowlanymi prowadzonymi na sąsiedniej nieruchomości (działka nr [...]) w granicy działek nr [...], które mają szkodliwy wpływ na jej budynek. Nadto organ nie ustalił, aby stan techniczny jej budynku zagrażał życiu i zdrowiu oraz aby ujawnione pęknięcia i zarysowania nastąpiły z powody niewłaściwego utrzymania jej budynku. W tej sytuacji brak jest, zdaniem skarżącej, podstaw do obciążenia właścicieli obowiązkiem przedłożenia ekspertyzy technicznej budynku przy ul. [...] w G. na ich koszt.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:

Niniejsza sprawa została rozpoznana w postępowaniu uproszczonym, bowiem zgodnie z art. 119 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2018 r., poz. 1302) - dalej "P.p.s.a."- sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienie wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. Zaskarżone postanowienie zostało wydane w postępowaniu administracyjnym i służy na nie zażalenie, dlatego też sprawa została skierowana do rozpoznania w trybie uproszczonym, bez wyznaczania rozprawy. Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2017 r., poz. 2188) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę zgodności z prawem działalności administracji publicznej, która w myśl art. 1 P.p.s.a., odbywa się na zasadach określonych w przepisach tej ustawy. Regułą jest, że w ramach kontroli działalności administracji publicznej przewidzianej w art. 3 P.p.s.a. sąd jest uprawniony do badania, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania, nie będąc przy tym związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołana podstawą prawną (art. 134 § 1 P.p.s.a.), zaś jedynym ograniczeniem w tym zakresie jest zakaz przewidziany w art. 134 § 2 P.p.s.a. Orzekanie w granicach sprawy (art. 135 P.p.s.a.) oznacza sprawę będącą przedmiotem kontrolowanego postępowania administracyjnego, w której został wydany zaskarżony akt lub czynność, jako pochodną określonego stosunku administracyjnoprawnego i odbywa się z uwzględnieniem ówcześnie obowiązujących przepisów prawa. Stosownie natomiast do treści art. 145 § 1 P.p.s.a. w przypadku, gdy Sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy lub naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego albo inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas - w zależności od rodzaju naruszenia - uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części albo stwierdza ich nieważność bądź niezgodność z prawem.

Mając na uwadze wskazane powyżej kryterium legalności Sąd stwierdził, że skarga była zasadna. Przeprowadzona przez Sąd kontrola wykazała bowiem, że zaskarżone postanowienie narusza przepisy prawa materialnego, a to art. 81c ustawy Prawo budowlane w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, co - w świetle art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. - skutkuje jego uchyleniem.

Przedmiotem sądowej kontroli było postanowienie Inspektor Nadzoru Budowlanego z dnia 26 września 2018 r. znak: [...] utrzymujące w mocy postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w N. S. dla Powiatu [...] z dnia 11 maja 2018 r. znak: [...] nakładające na S. H., M. S., M. S. i J. S. obowiązek przedłożenia w terminie 4 miesięcy ekspertyzy technicznej budynku mieszkalnego jednorodzinnego zlokalizowanego na terenie działki nr [...] w G., przy ul. [...]. Podstawę prawną obu rozstrzygnięć stanowi art. 81c ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (t.j. Dz. U. 2017 r., poz. 1332 z późn. zm.).

Zgodnie z art. 81c ust. 2 ustawy Prawo budowlane organy administracji architektoniczno – budowlanej i nadzoru budowlanego, w razie powstania uzasadnionych wątpliwości co do jakości wyrobów budowlanych, a także stanu technicznego obiektu budowlanego, mogą nałożyć w drodze postanowienia, obowiązek dostarczenia w określonym terminie odpowiednich oceny technicznych lub ekspertyz. Przepis art. 81c zamieszczony został w rozdziale 8 ustawy Prawo budowlane zatytułowanym "Organy administracji architektoniczno – budowlanej i nadzoru budowlanego". Jest to rozdział obejmujący przepisy ustrojowe i kompetencyjne organów budowlanych. Umiejscowienie przepisu w tym rozdziale pozwala stwierdzić, że ma on charakter ogólny i procesowy i powinien być stosowany w związku z odpowiednimi przepisami szczegółowymi tej ustawy. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym podkreśla się, że przepis art. 81c ust. 2 ustawy Prawo budowlane daje uprawnienie do nałożenia obowiązku dostarczenia ocen technicznych lub ekspertyz, gdy istnieją uzasadnione wątpliwości, a więc muszą to być wątpliwości kwalifikowane. Stosując ten przepis, który stanowi podstawę do nakładania obowiązków, nie można stosować wykładni rozszerzającej. Wynika z tego, że "Organ nie ma prawa nałożyć obowiązku sporządzenia ekspertyzy, jeżeli w danej sprawie nie występuje przesłanka uzasadnionych wątpliwości" (por. wyrok NSA z dnia 13 września 2011 r., sygn. akt II OSK 1331/10).

Kryterium uzasadnionych wątpliwości co do jakości wyrobów budowlanych czy stanu technicznego obiektu budowlanego jest zatem jedynym kryterium, którym właściwy organ winien kierować się przy nakładaniu obowiązku przewidzianego w art. 81c ust. 2 Prawa budowlanego. Nadto – to organ a nie strona ma wykazać czy istnieją "uzasadnione wątpliwości" co do jakości wyrobów budowlanych, robót budowlanych lub stanu technicznego obiektu budowlanego, a więc muszą one znajdować odzwierciedlenie w zgromadzonym materiale dowodowym (por. wyrok WSA w Rzeszowie z dnia 17 maja 2011 r., sygn. akt II SA/Rz 239/11). Podkreślić należy również, że ze względu na fakt, iż użyte przez ustawodawcę pojęcia "uzasadnionych wątpliwości" i "odpowiedniej ekspertyzy" mają charakter nieostry wobec tego uzasadnienie podjętych działań w trybie ww. przepisu musi być oparte na szczegółowej analizie stanu faktycznego konkretnej sprawy i wymaga wyczerpującego uzasadnienia (por. wyrok NSA z dnia 12 maja 2011 r., sygn. akt II OSK 865/10).

W przedmiotowej sprawie, w ocenie Sądu, nie wykazano przesłanki zaistnienia uzasadnionych wątpliwości co do stanu technicznego budynku mieszkalnego jednorodzinnego zlokalizowanego na terenie działki nr [...] w G., przy ul. [...]. Z oględzin budynku dokonanych w dniu 23.05.2017 r. i 23.01.2018 r. wynika, że stan fundamentów jest dobry, spękania się nie powiększają, a budynek nie zagraża życiu i zdrowiu mieszkańców. Wbrew stanowisku obu organów, żądanie od skarżącej przedłożenia przedmiotowej fachowej ekspertyzy, sporządzonej na jej koszt, nie może mieć na celu poszukiwania szczegółowych rozwiązań i określenia zakresu prac, które należy wykonać w celu doprowadzenia przedmiotowego obiektu budowlanego do stanu zgodnego z przepisami, ani też poszukiwania ewentualnych dodatkowych nieprawidłowości w budynku, których usunięcie organ nadzoru budowlanego winien nakazać. To na organie ciąży obowiązek dowodowy, że zachodzi konieczność dokonania ekspertyzy i wykazania uzasadnionych wątpliwości co do stanu technicznego budynku. "Przerzucenie" w trybie art. 81 c ust. 2 Prawa budowlanego obowiązku dowodowego na stronę postępowania wymaga wyjątkowości sytuacji i rzetelnego uzasadnienia okolicznościami sprawy. Przepis nie może być nadużywany (por. wyrok WSA w Białymstoku z 23.10.2018, sygn. akt II SA/Bk 456/18). Z uzasadnienia decyzji wynika, że nie wyjaśniono czy uszkodzenia powstały w wyniku prac na sąsiedniej nieruchomości nr [...], jak podnosi skarżąca, czy niewłaściwego użytkowania budynku. Samo nieprzedstawienie przez skarżącego protokołów z kontroli obiektu nie uprawnia organu do zaprzestania wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy i przerzucania swoich obowiązków na stronę. Dodatkowo zauważyć należy, że fachowi pracownicy organu nadzoru budowlanego nie byli w stanie stwierdzić podczas oględzin czy budynek skarżącej posiada wspólną ścianę z budynkiem sąsiednim zlokalizowanym na działce nr [...] w G.. Obowiązek przedłożenia ekspertyzy technicznej budynku, na podstawie art. 81c ust. 2 prawa budowlanego, można nałożyć na stronę dopiero po ustaleniu stanu faktycznego sprawy na zasadzie art. 7, 77 k.p.a. W przedmiotowej sprawie ma bowiem znaczenie czy stwierdzone (zauważone) nieprawidłowości powstały w wyniku prowadzonych prac na sąsiedniej nieruchomości czy wskutek działań jej właścicieli lub naturalnego zużycia materiałów. Trudno sobie wyobrazić, aby to na właścicieli budynku nakładać, na ich koszt, obowiązek przedłożenia ekspertyzy technicznej budynku skoro jego zniszczenie spowodowane byłoby prowadzeniem robót budowanych na sąsiedniej nieruchomości, do tego w sytuacji samowoli budowlanej. Należy zauważyć przy tym, że omawiany przepis nie może stanowić samodzielnej podstawy prawnej nałożenia obowiązku sporządzenia ekspertyzy technicznej. Ma on na celu jedynie uzupełnienie materiału dowodowego w danej sprawie administracyjnej, np. w postępowaniu prowadzonym na podstawie art. 51, art. 62 ust. 3, art. 66 ust. 1 ustawy Prawo budowlane.

Odnośnie stwierdzenia organu, że oceny stanu technicznego i wskazań co do przywrócenia jego prawidłowego stanu technicznego może dokonać jedynie osoba posiadająca stosowne uprawnienia budowlane do wykonywania samodzielnych funkcji technicznych w budownictwie, należy podkreślić, że organy nadzoru budowlanego są organami o charakterze specjalistycznym w swojej dziedzinie. Zatem w każdym konkretnym postępowaniu powinny przede wszystkim dążyć do ustalenia stanu faktycznego za pomocą posiadanej wiedzy fachowej, a z pomocy biegłych korzystać jedynie w szczególnie uzasadnionych przypadkach (por. wyrok WSA w Krakowie z 20 kwietnia 2016 r., sygn. akt II SA/Kr 323/16). W przeciwnym razie dochodzi do sytuacji, w której nadzór budowlany przerzuca na stronę wykonywanie swoich ustawowych obowiązków. Skorzystanie z pomocy rzeczoznawcy musi odnosić się jedynie do takich sytuacji, gdy wiedza pracowników organu nie jest wystarczająca. Nadzór budowlany jest fachowym pionem administracji publicznej, zatem co do zasady ewentualne wątpliwości powinien rozstrzygać we własnym zakresie, w ramach swoich kompetencji. Przepis art. 81c ust. 2 prawa budowlanego, który faktycznie przerzuca na stronę koszty ustalenia stanu technicznego budynku, powinien być wykorzystywany tylko w sytuacjach wyjątkowych, kiedy organy nadzoru budowlanego nie są w stanie za pomocą posiadanej wiedzy i środków, którymi dysponują, rozstrzygnąć powstałych wątpliwości; omawiany przepis nie może być nadużywany (por. wyrok NSA z dnia 26.09.2018 r. II OSK 2212/16). Żądając dowodu z opinii biegłego na podstawie art. 81c ust. 2 P.b., należy mieć na uwadze szczególne uwarunkowania postępowania administracyjnego prowadzonego przez organy nadzoru budowlanego, mianowicie to, że organy te zatrudniają pracowników posiadających ponadprzeciętną wiedzę z zakresu budownictwa. Pracownicy organów nadzoru budowlanego mogą więc co do zasady samodzielnie dokonywać ustaleń w przedmiocie stanu technicznego obiektu budowlanego. Jeśli w wyniku tych ustaleń stwierdzone zostanie, że obiekt budowlany jest w nienależytym stanie technicznym, pracownicy ci mogą również samodzielnie określać, jakie czynności należy przedsięwziąć w celu doprowadzenia obiektu budowlanego do stanu umożliwiającego jego bezpieczne użytkowanie (por. wyrok NSA z 20 lutego 2009 r., II OSK 213/08). W tym kontekście zawarcie w postanowieniu organu I instancji oraz w odpowiedzi na skargę organu II instancji stwierdzenia, że pracownicy nadzoru budowlanego, z uwagi na ograniczone ramy czasowe, nie są w stanie dokonać takich badań", potwierdza w ocenie Sądu, że zaskarżone postanowienia organów obu instancji są wadliwe.

W opisanych wyżej okolicznościach nakładanie na skarżących obowiązku przedłożenia żądanej ekspertyzy jest nieuzasadnione, bowiem wyspecjalizowany organ nadzoru budowlanego w żaden sposób nie wykazał celowości i konieczności nałożenia na stronę obowiązku przedłożenia ekspertyzy.

Organ prowadząc ponownie postępowanie uwzględni wskazania Sądu.

Stwierdzone przez Sąd uchybienia spowodowały, że na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a., Sąd uchylił zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie organu pierwszej instancji, zgodnie z regulacją z art. 135 p.p.s.a., iż sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia. Skoro także i postanowienie organu I instancji zostało wydane z naruszeniem wskazanych wyżej przepisów, jego uchylenie stało się konieczne, o czym Sąd orzekł, jak w sentencji wyroku.

O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 i 205 p.p.s.a.