Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt I SA/Po 1478/08
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2009-04-23 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6115 Podatki od nieruchomości
Hasła tematyczne: Podatek od nieruchomości
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 2 ust. 1 pkt 3,  art. 1a ust. 1 pkt 2,  art. 4 ust. 2 pkt 3
journal: Dz.U. 2006 nr 121 poz 844
law: Ustawa z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych - tekst jednolity
article: art. 3 pkt 3,  art. 3 pkt 1 lit. b
journal: Dz.U. 2006 nr 156 poz 1118
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane - tekst jednolity
article: art. 16a
journal: Dz.U. 2000 nr 54 poz 654
law: Ustawa z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jerzy Małecki Sędziowie Sędzia NSA Sylwia Zapalska (spr.) Sędzia WSA Katarzyna Nikodem Protokolant st.sekr.sąd. Alicja Ajnbacher po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 02 kwietnia 2009r. sprawy ze skargi T. P.SA w W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [..]. nr [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2008r. oddala skargę /-/ K. Nikodem /-/ J. Małecki /-/ S. Zapalska


UZASADNIENIE

Spółka - z siedzibą w [...] w deklaracji podatku od nieruchomości za 2008r. z dnia[...]. Spółka wykazała, że jest właścicielem i posiadaczem zależnym gruntów położonych na terenie[...], zgodnie z ewidencją gruntów i budynków o łącznej powierzchni [...], oraz, że z tymi gruntami związane są budynki zajęte na prowadzenie działalności gospodarczej o łącznej powierzchni [...]. Z deklaracji tej wynika, że na dzień [...] Spółka jest właścicielem budowli związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej o łącznej wartości [...].

Pismem z dnia [...] Wójt [...] wezwał podatnika do wyjaśnienia wartości nieruchomości w deklaracji za 2008r., wskazując, że treść deklaracji znacznie różni się w tej części od deklaracji z lat ubiegłych.

Z kolei pismem z dnia [...] Spółka wyjaśniła, że zmiana wartości budowli zadeklarowanej za rok 2008 w stosunku do wartości budowli zadeklarowanej za rok 2007 wynika z faktu, iż w roku 2008 wyłączone zostały z podstawy opodatkowania obiekty nie będące budowlami w rozumieniu przepisów prawa budowlanego, zaś spółka błędnie deklarowała wartość linii kablowych do celów rozliczania podatku od nieruchomości. Zgodnie z § 3 pkt 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 26 października 2005r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać telekomunikacyjne obiekty budowlane i ich usytuowanie, linie kablowe ułożone w kanalizacji kablowej nie są telekomunikacyjnymi obiektami budowlanymi. Telekomunikacyjnymi obiektami budowlanymi są wyłącznie linie kablowe podziemne (ułożone bezpośrednio w ziemi), linie kablowe nadziemne, kanalizacja kablowa, antenowe wieże, maszty i konstrukcje wsporcze, kontenery telekomunikacyjne i szafy kablowe.

W związku z powyższym Wójt [...] postanowieniem z dnia [...] wszczął z urzędu postępowanie podatkowe wobec Spółki w sprawie określenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za 2008r.

W dniu [...] Wójt [...] wydał decyzję, nr [...] mocą której na podstawie art. 21 § 3 Ordynacji podatkowej określił [...] wysokości podatku od nieruchomości za rok 2008 w kwocie[...]. W uzasadnieniu decyzji organ podatkowy nie podzielił stanowiska spółki i wyraził pogląd, że zgodnie z definicją art. 1a ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 12 stycznia 1991r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz. U. Nr 121 poz. 844 z 2006r. z późn. zm.), budowlą jest obiekt budowlany w rozumieniu przepisów prawa budowlanego nie będący budynkiem lub obiektem małej architektury oraz urządzenia budowlane związane z obiektem budowlanym, który zapewnia możliwość użytkowania obiektu zgodnie z jego przeznaczeniem. Zgodnie zaś z art. 3 pkt 1 lit. b ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane, budowla to obiekt budowlany stanowiący całość techniczno-użytkową wraz z instalacjami i urządzeniami. Opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości podlegają nie tylko same budowle, ale również urządzenia budowlane związane z obiektem budowlanym. Zgodnie z art. 3 pkt 9 ustawy Prawo budowlane, urządzenia budowlane są to urządzenia techniczne związane z obiektem budowlanym, zapewniające możliwość użytkowania obiektu zgodnie z jego przeznaczeniem, jak przyłącza i urządzenia instalacyjne, w tym służące oczyszczaniu lub gromadzeniu ścieków. A zatem urządzenia związane z funkcjonowaniem budowli są elementem składowym budowli jako przedmiotu opodatkowania podatkiem od nieruchomości. A zatem sieci techniczne, w tym również linie telefoniczne są budowlami. Na budowlę sieciową, jaką jest sieć telekomunikacyjna składają się nie tylko same konstrukcje budowlane (np. kable światłowodowe). Sieć telekomunikacyjna stanowi budowlę niezależnie od tego, jaka jest jej konstrukcja (np. napowietrzna, czy naziemna). W przypadku sieci telekomunikacyjnych budowlą jest zbiór poszczególnych elementów konstrukcyjnych oraz urządzeń i instalacji, które zostały połączone w celu realizacji określonego zadania. Opodatkowaniu będzie zatem podlegać każdy z elementów budowli sieci telekomunikacyjnej stanowiącej integralną całość techniczno-użytkową. Organ stwierdził zatem jednoznacznie, że linie - sieci telekomunikacyjne położone w kanalizacjach kablowych są budowlami w rozumieniu przepisów ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, dlatego też podlegają one opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości.

W odwołaniu z [...] spółka zarzuciła, że decyzja narusza art. 122, art. 180, art. 187 § 1, art. 190 oraz art. 191 Ordynacji podatkowej. Zdaniem spółki, organ I instancji nie podzielił stanowiska Spółki tj. w zakresie, w jakim powinien ustalić, czy linie kablowe położone w kanalizacji kablowej wypełniają definicję budowli w rozumieniu ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, a także ustalić wartość tych linii. Postępowanie podatkowe- choć formalnie wszczęte i formalnie prowadzone- nie było prowadzone materialnie. Nie wiadomo zatem, na jakiej podstawie organ podatkowy dokonał wymiaru zobowiązania podatkowego, skoro nie przedstawił dowodów, na podstawie których ustalił okoliczności mające znaczenie dla wysokości zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości. Przede wszystkim - w stosunku do podatku za rok 2008 - organ podatkowy nie ustalił, czy należące do Spółki linie kablowe położone w kanalizacji kablowej są budowlami w rozumieniu ustawy o podatkach i opłatach lokalnych , a także- nawet gdyby przyjąć, że są budowlami w rozumieniu tej ustawy-jaka jest wartość tych budowli. Na organie podatkowym ciążył obowiązek wykazania, że deklaracja jest nieprawidłowa. W tym celu organ powinien przedstawić dowody, którymi nie mogą być deklaracje złożone za 2007r., gdyż wskutek złożenia nowej deklaracji na 2008r. - nie ma mocy wiążącej. Naruszono zatem w sposób rażący art. 122 , art. 180 i art. 187 § 1, art. 191 Ordynacji podatkowej, poprzez dokonanie ustaleń faktycznych na podstawie nieobowiązującej już, bo dotyczącej poprzedniego roku podatkowego deklaracji podatkowej bez podjęcia czynności dowodowych na wskazane wyżej okoliczności skutkujące podatkowo na gruncie ustawy o podatkach i opłatach lokalnych. Nadto zarzucono, że Wójt [...] nie odniósł się do argumentacji zawartej w piśmie Dyrektora Departamentu Podatków i Opłat Lokalnych Ministerstwa Finansów z dnia [...] i świadczy to o wadliwości uzasadnienia prawnego zaskarżonej decyzji, poprzez co naruszono art. 121 § 1 w zw. z art. 210 § 4 Ordynacji podatkowej. W dalszej części odwołania strona wywiodła, że linie kablowe umieszczone w kanalizacji kablowej nie stanowią samodzielnej budowli w rozumieniu przepisów prawa budowlanego, nie stanowią części składowej kanalizacji, ani nie są urządzeniami budowlanymi związanymi z obiektem budowlanym i zapewniającym jego użytkowanie zgodnie z jego przeznaczeniem, nie stanowią zatem budowli w rozumieniu ustawy o podatkach i opłatach lokalnych. Telekomunikacyjne linie kablowe umieszczone w kanalizacji kablowej nie podlegają zatem opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości.

Po rozpoznaniu powyższego odwołania Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] decyzją z dnia [...] utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję Wójta[...]. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy podkreśla, że organ I instancji prawidłowo jako podstawę prawną rozstrzygnięcia powołał art. 1a ust. 1 pkt 2 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych i art. 3 pkt 3 ustawy Prawo budowlane. Organ pierwszej instancji nie naruszył również przepisów proceduralnych, ponieważ nie prowadził postępowania "materialnie", nie dokonał oględzin i nie zasięgnął opinii biegłych. Dokonanie oględzin i powołanie biegłego byłoby uzasadnione gdyby stan faktyczny sprawy nie był znany lub budził wątpliwości, bądź dla ustalenia stanu faktycznego wymagane byłyby wiadomości specjalne. Natomiast stan faktyczny nie budził wątpliwości, bowiem przedmiotem w sprawie była sieć telekomunikacyjna (kable) umieszczone w kanałach technologicznych. Dla celów opodatkowania wszystkie elementy sieci stanowią jedną całość, od wartości, której jest naliczony podatek. Jedynym odstępstwem od tej zasady są znajdujące się w budynkach instalacje wewnętrzne, które stanowią elementy wyposażenia budynku jako obiektu budowlanego. Po dniu 1 stycznia 2003r. pojęcie budowli podlegających opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości należy ustalać tylko w oparciu o przepisy powołane prawidłowo przez organ I instancji. Odnośnie zarzutu dotyczącego braku ustosunkowania się organu I instancji do pisma Dyrektora Departamentu Podatków i Opłat Lokalnych Ministra Finansów z dnia [...] należy zauważyć, że w kwestii opodatkowania sieci jako budowli Dyrektor Departamentu wypowiedział się dwukrotnie w pismach z dnia [...] i z dnia [...] jednakże organy podatkowe nie są związane tym stanowiskiem, a rozstrzygając sprawę muszą stosować przepisy prawa podatkowego, co w przypadku Spółka Wójt [...] uczynił. Prawidłowo też przyjął zawarte w deklaracji za 2006r. dane i wartość budowli, ponieważ podatniczka - spółka nie zgłaszała "przyrostu" lub "zmniejszenia" wartości budowli, a ma taki obowiązek w przypadku zmiany.

W skardze na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] Spółka zarzuciła naruszenie przepisów:

1) Art. 122 w związku z art. 180, art. 187 § 1 oraz art. 191 Ordynacji podatkowej, gdyż pomimo ciążącego na organach podatkowych obowiązku wykazania nieprawidłowości deklaracji podatkowej złożonej przez podatnika, organy te nie przedstawiły nawet jednego dowodu, z którego wynikałaby, że linie kablowe położone w kanalizacji kablowej spełniają cechy budowli w rozumieniu ustawy o podatkach i opłatach lokalnych,

2) Art. 21 § 2 i § 3 oraz art. 81 w związku z art. 180, art. 187 § 1 oraz art. 191 Ordynacji podatkowej, gdyż zakwestionowały wysokość zobowiązania podatkowego zadeklarowaną w deklaracji danymi wynikającymi z deklaracji złożonej pierwotnie,

3) Art. 210 § 4 Ordynacji podatkowej w związku z art. 2 ust. 1 pkt 3 oraz art. 1a ust. 1 pkt 2 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych ze względu na wadliwość uzasadnienia prawnego zaskarżonej decyzji, które polega przede wszystkim błędnej interpretacji przepisów prawa budowlanego przy ocenie, czy obiekt jest budowlą w rozumieniu ustawy o podatkach i opłatach lokalnych,

4) Art. 2 ust. 1 pkt 3 w związku z art. 1a ust. 1 pkt 2 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, gdyż obciążono podatkiem od nieruchomości linie telekomunikacyjne kablowe położone w kanalizacji kablowej, mimo iż nie stanowią one budowli w rozumieniu ustawy o podatkach i opłatach lokalnych. Skarżąca w uzasadnieniu skargi kwestionując uzasadnienie zaskarżonej

decyzji, szczegółowo przedstawia swoje argumenty i twierdzi, że skoro linie kablowe umieszczone w kanalizacji kablowej nie stanowią samodzielnej budowli w rozumieniu przepisów prawa budowlanego, nie stanowią części składowej kanalizacji, ani nie są urządzeniami budowlanymi związanymi z obiektem budowlanym i zapewniającymi jego użytkowanie zgodnie z przeznaczeniem, to nie stanowią budowli w rozumieniu ustawy o podatkach i opłatach lokalnych. Kwestionując opodatkowanie podatkiem od nieruchomości telekomunikacyjnych linii kablowych umieszczonych w kanalizacji kablowej, skarżąca spółka wnosi o uchylenie zaskarżonej decyzji organu II instancji i poprzedzającej ją decyzji Wójta [...] zwrot kosztów postępowania w tym zastępstwa procesowego i wstrzymanie zaskarżonych decyzji.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] nie znajduje podstaw do zmiany swojej decyzji i wnosi o oddalenie skargi oraz podnosi, że wbrew temu, co zarzuca skarżący, organy podatkowe właśnie na podstawie przepisów prawa budowlanego wywiodły, że kablowe linie telekomunikacyjne wraz z kanałami, jako całość techniczno-użytkowa stanowią budowle zarówno w rozumieniu prawa budowlanego, jak i ustawy o podatkach i opłatach lokalnych.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art.1 ustawy - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że w zakresie dokonanej kontroli Sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły prawa i to przynajmniej w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy.

Skarga nie jest zasadna, ponieważ zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa materialnego i procesowego powołanych w skardze.

Na wstępie należy podkreślić, że w sprawie kwestią sporną jest, czy linie kablowe (telekomunikacyjne) umieszczone w kanałach kablowych stanowią budowlę w rozumieniu ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, a tym samym podlegają opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości.

Zgodnie z art. 2 ust. 1 pkt 3 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych w brzmieniu obowiązującym od 1 stycznia 2007r. (Dz. U. 06.249.1828 ust. 1) opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości podlegają budowle lub ich części związane z prowadzaniem działalności gospodarczej. Z kolei budowlą jest obiekt budowlany w rozumieniu przepisów Prawa Budowlanego nie będący budynkiem lub obiektem małej architektury, a także urządzenie budowlane w rozumieniu przepisów prawa budowlanego związane z obiektem budowlanym, które zapewnia możliwość użytkowania obiektu zgodnie z jego przeznaczeniem - art. 1a ust. 1 pkt 2 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych.

Definicję budowli zawiera art. 3 pkt 3 Prawa budowlanego, natomiast definicję urządzenia budowlanego art. 3 pkt 9.

Zgodnie z prawem budowlanym za budowlę należy rozumieć każdy obiekt budowlany nie będący budynkiem lub obiektem małej architektury jak m. in. sieci techniczne. Ponadto w art. 3 pkt 1 lit. "b" ustawodawca wyjaśnia, iż obiektem budowlanym jest budowla stanowiąca całość techniczno - użytkową wraz z instalacjami i urządzeniami. Jednocześnie w świetle art. 3 pkt 9 pod pojęciem urządzenia technicznego należy rozumieć urządzenie techniczne związane z obiektem budowlanym zapewniające możliwość użytkowania obiektu zgodnie z jego przeznaczeniem (m. in. urządzenie instalacyjne). Kable i kanały połączone w całość techniczno - użytkową stanowią sieć i stanowią budowlę w rozumieniu art. 3 pkt 3 Prawa Budowlanego.

Z wyżej przytoczonych przepisów i zawartych w nich definicji wynika, iż linie telekomunikacyjne jako sieci techniczne są budowlą i podlegają opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości. Ponadto brak uzasadnienia dla odwołania się przy wyjaśnieniu pojęcia budowli do przepisów rozporządzenia Ministra Infrastruktury jak i do słownikowego znaczenia tego pojęcia co skarżąca podnosiła w uzasadnieniu skargi. Jeśli chodzi o naruszenie przepisów postępowania taksatywnie wymienionych w skardze to zarzut w tym zakresie jest niezasadny.

Organ podatkowy wyliczając wartość zobowiązania podatkowego za 2008r. oparł się na danych dotyczących wartości przedmiotu opodatkowania zawartych w deklaracji za 2007r. Dane w niej zawarte nie budziły wątpliwości organu I i II instancji. Także nie zostały zakwestionowane przez spółkę, skoro w skardze nie wskazała na niezgodność tych danych z rzeczywistym stanem rzeczy.

Zgodnie z art. 4 ust. 2 pkt 3 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych podstawę opodatkowania dla budowli lub ich części stanowi wartość, o której mowa w przepisach o podatkach dochodowych, ustalona na dzień 1 stycznia roku podatkowego, stanowiąca podstawę obliczenia amortyzacji w tym roku, niepomniejszona o odpisy amortyzacyjne. Ustalenia wartości sieci telekomunikacyjnej co do zasady dokonuje się na podstawie przepisów ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych (Dz. U. z 2000r. Nr 54 poz. 654 z późn. zm.) regulujących amortyzację środków trwałych. Przepisem tym jest art. 16a i następne powołanej wyżej ustawy oraz wykaz stawek amortyzacyjnych - załącznik nr 1 do ustawy. W załączniku dokonany jest podział środków trwałych na podstawie symbolu klasyfikacji środków trwałych. Sieci telekomunikacyjne - linie kablowe składnik budowli - to grupa "2" wykazuje sklasyfikowanie w podgrupie "21".

Wobec tego, że postępowanie podatkowe nie wymagało przeprowadzenia postępowania w zakresie ustalenia stanu faktycznego, to zarzut dokonania oględzin przedmiotu opodatkowania (linii kablowych) przy udziale biegłego, czy wydania przez niego opinii okazał się bezzasadny. Kończąc należy podkreślić, że wartość linii kablowej została ustalona w konsekwencji na podstawie danych wskazanych przez samą skarżącą spółkę.

Jak z powyższego wynika stan faktyczny sprawy był w istocie niesporny, a kwestia sporna dotyczyła jedynie interpretacji przepisów prawa. Stanowisko organów podatkowych zawarte w obu decyzjach znajduje również potwierdzenie w orzecznictwie miedzy innymi w wyroku WSA w Szczecinie z dnia 2 kwietnia 2008r. sygn. akt I SA/Sz 733/07; WSA w Łodzi z dnia 8 lipca 2008r. sygn. akt I SA/Łd 139/08; WSA w Bydgoszczy z dnia 1 lipca 2008r. sygn. akt I SA/Bd 223/08 i w wyroku NSA z dnia 27 stycznia 2006r. sygn. akt FSK 2316/04 oraz w doktrynie - L. Etel, Komentarz do art. 1a ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, ABC 2003r. Zbieżne stanowisko z powyższymi wyrokami wyraziło Ministerstwo Finansów Departamentu Podatków i Opłat Lokalnych w piśmie z dnia [...][...], co również Sąd pragnie podkreślić dla jednolitości poglądów i orzecznictwa.

Rozpoznając tę sprawę Sąd nie dopatrzył się także naruszenia art. 210 § 4 Ordynacji podatkowej. Zgodnie z tym przepisem uzasadnienie faktyczne decyzji powinno zawierać w szczególności wskazania faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, którym dał wiarę oraz przyczyn, którym odmówił wiarygodności, albo uznał za nie mające znaczenia w sprawie. Uzasadnienie prawne natomiast powinno zawierać wyjaśnienie podstawy prawnej z przytoczeniem przepisów prawnych. Zaskarżona decyzja w ocenie Sądu zawiera prawidłowe uzasadnienie prawne. Natomiast stan faktyczny został w pełni wyjaśniony i organ podatkowy w uzasadnieniu odniósł się do twierdzeń skarżącej spółki podnoszonych w toku postępowania podatkowego. Organ także wyjaśnił, dlaczego nie uwzględnił niektórych wniosków skarżącej spółki. Należy zaznaczyć, że rozbieżności pomiędzy organem podatkowym a skarżącą spółką sprowadzały się do odmiennej interpretacji przepisów prawa przytoczonych w zaskarżonej decyzji jak i poprzedzającej organu I instancji.

Reasumując, Sąd nie dopatrzył się naruszenia prawa materialnego i procesowego oraz na podstawie art. 151 ust. 2 z 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł jak w sentencji wyroku.

/-/ K. Nikodem /-/J. Małecki /-/S. Zapalska