Wyrok NSA, sygn. akt II FSK 3582/18
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2019-03-27 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Zasądzono zwrot kosztów postępowania
Powołane przepisy: article: art. 64 § 1 pkt 4, art. 64 § 6
journal: Dz.U. 2017 poz 1201
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - tekst jedn.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący - Sędzia NSA Jan Rudowski (sprawozdawca), Sędzia NSA Antoni Hanusz, Sędzia WSA (del.) Agnieszka Krawczyk, po rozpoznaniu w dniu 27 marca 2019 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Szczecinie od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 22 sierpnia 2018 r., sygn. akt I SA/Sz 401/18 w sprawie ze skargi O. [...] S.A. z siedzibą w K. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Szczecinie z dnia 19 kwietnia 2018 r., nr [...] w przedmiocie kosztów egzekucyjnych 1) oddala skargę kasacyjną, 2) zasądza od Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Szczecinie na rzecz O. [...] S.A. z siedzibą w K. kwotę 240 (dwieście czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

1. Wyrokiem z 22 sierpnia 2018 r., I SA/Sz 401/18, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie, po rozpoznaniu skargi "O. [...]" S.A. z siedzibą w K. (dalej: "strona", "skarżąca", "spółka"), uchylił postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Szczecinie z 19 kwietnia 2018 r. oraz poprzedzające je postanowienie Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w S. z 7 marca 2018 r. w przedmiocie określenia wysokości kosztów egzekucyjnych.

2. Jak wskazano w uzasadnieniu wyroku, przedmiotem sporu w rozpoznawanej sprawie jest ustalenie, czy organ egzekucyjny prawidłowo ustalił spółce koszty egzekucyjne w kwocie 57 447,90 zł w postępowaniu egzekucyjnym obejmującym zaległość z tytułu podatku dochodowego od osób prawnych za 2013 r., odpowiednio w kwotach: 378 819 zł i 391 277 zł oraz odsetki (na dzień wystawienia tytułów) w kwotach 89 712,60 zł i 97 486,90 zł.

Uchylając zaskarżone postanowienia organów egzekucyjnych sąd pierwszej instancji odwołał się do treści wyroku Trybunału Konstytucyjnego z 28 czerwca 2016 r., SK 31/14 oraz wskazał, że ponownie rozpoznając sprawę organ dokładnie wyjaśni stan faktyczny sprawy w zakresie rzeczywistych kosztów egzekucyjnych poniesionych przez organ egzekucyjny w postępowaniu egzekucyjnym przeprowadzonym w stosunku do skarżącej na podstawie ww. tytułów wykonawczych, co powinno znaleźć oparcie w materiale dowodowym akt administracyjnych badanej sprawy (pełny tekst uzasadnienia orzeczenia dostępny jest w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, http://orzeczenia.nsa.gov.pl/, dalej w skrócie "CBOSA").

3. Od powyższego orzeczenia organ wniósł skargę kasacyjną żądając jego uchylenia w całości i rozpoznania skargi w trybie art. 188 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2016 r., poz. 718, dalej w skrócie "p.p.s.a."), ewentualnie przekazania sprawy do ponownego rozpoznania przez sąd pierwszej instancji, a także zasądzenia kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych. Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono na podstawie art. 174 pkt 1 i 2 p.p.s.a. naruszenie:

1) przepisów prawa materialnego, tj.

a) art.64 § 1 pkt 4 i § 6 ustawy z dnia 17 czerwca 1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2017 r., poz. 1201 ze zm., dalej powoływana jako "u.p.e.a.") przez ich niezastosowanie, w zw. z art.190 ust. 1 i ust.3 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997r. (Dz. U. Nr 78, poz. 483 z późn. zm., dalej powoływana jako "Konstytucja RP"), a także wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 28 czerwca 2016r., sygn. SK 31/14 (Dz. U. z dnia 16 sierpnia 2016r. poz. 1244), w konsekwencji uznania, iż "organ powinien wziąć pod uwagę argumenty wyrażone w (...) uzasadnieniu wyroku Trybunału Konstytucyjnego", a co w ocenie sądu pierwszej instancji nie nastąpiło więc "skargę należało uwzględnić skutkiem czego przyjęto w zaskarżonym wyroku, iż art. 64 § 1 pkt 4 i § 6 wobec obciążenia spółki kosztami egzekucyjnymi w łącznej kwocie 57 447,90 zł, dokonanym przy kierowaniu się określonymi w treści tych przepisów stawkami procentowymi, nie mogły w tej części znajdować zastosowania, gdyż nie jest "dopuszczalne naliczanie przedmiotowych opłat wg (...) stawek procentowych, bez ich jakiegokolwiek ograniczenia (miarkowania) a zatem i bez wykazywania zasadności (niezbędności) naliczenia opłat w przyjętej (...) wysokości", co nastąpiło pomimo że stwierdzona wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego, sygn. SK 31/14 niezgodność wskazanych przepisów z Konstytucją, ma miejsce wyłącznie, odpowiednio gdy chodzi o art. 64 § 1 pkt 4 "w zakresie, w jakim nie określa maksymalnej wysokości opłaty za dokonane czynności egzekucyjne natomiast art. 64 § 6 "maksymalnej wysokości opłaty manipulacyjnej", tym samym skutkiem ww. orzeczenia (jako wyroku zakresowego stwierdzającego tzw. pominięcie prawodawcze), nie była utrata mocy obowiązującej przepisów art. 64 § 1 pkt 4 i § 6, które nadał pozostały elementem systemu prawnego, co powodowało, że przepisy te, gdy chodzi o dokonane naliczenie kosztów w oparciu o wskazane w nich stawki procentowe, znajdowały wbrew stanowisku sądu pierwszej instancji w sprawie zastosowanie;

b) art. 64 § 1 pkt 4 i § 6 u.p.e.a. w zw. z art. 190 ust. 1 i ust. 3 Konstytucji RP, poprzez niezastosowanie art. 64 § 1 pkt 4 i § 6 przy ocenie podstawy prawnej do obciążenia strony przeciwnej kosztami postępowania egzekucyjnego w łącznej kwocie 57 447,90 zł, pomimo że stwierdzona wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego, sygn. SK 31/14 niezgodność ww. przepisów z Konstytucją, ma miejsce jedynie, odpowiednio gdy chodzi o art. 64 § 1 pkt 4 w zakresie, w jakim nie określa maksymalnej wysokości opłaty za dokonane czynności egzekucyjne", natomiast art. 64 § 6 maksymalnej wysokości opłaty manipulacyjnej a zatem nie odnosi się do stanu faktycznego niniejszej sprawy, gdyż okoliczności związane z następstwami braku ograniczeń w zakresie ustalania maksymalnej wysokości opłat egzekucyjnych, na które zwraca uwagę w swym orzeczeniu Trybunał Konstytucyjny, nie znajdują odzwierciedlenia w jej ramach - co doprowadziło w swych skutkach do nieuprawnionego przyjęcia w zaskarżonym wyroku, że "naliczenie (...) przez organ opłaty przekraczającej (...) minimalne kwoty wymagałoby rzetelnego wykazania okoliczności uzasadniających takie przekroczenie", a tym samym, jak stwierdził sąd pierwszej instancji "organ egzekucyjny musi (...) dowieść, że określona przez niego wysokość kosztów egzekucyjnych jest powiązana z rzeczywistymi kosztami poniesionymi w konkretnym postępowaniu egzekucyjnym";

2) przepisów postępowania, które miało wpływ na wynik sprawy, tj.

a) art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. w zw. z art. 64 § 1 pkt 4 i § 6 u.p.e.a., art. 190 ust. 1 i ust. 3 Konstytucji RP, a także wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 28 czerwca 2016r., sygn. SK 31/14, poprzez uchylenie zaskarżonego postanowienia i poprzedzającego je postanowienia organu pierwszej instancji, w sytuacji gdy (jak to podniesiono wyżej), nie doszło w poddanej ocenie Sądu sprawie do naruszenia przepisów prawa materialnego;

b) art. 145 § 1 pkt 1 lit.c p.p.s.a. w związku z art.7a § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2017r. poz. 1257 z późn. zm. - dalej powoływana jako "K.p.a.") w zw. z art.18 u.p.e.a., w wyniku uchylenia podjętych w sprawie aktów administracyjnych, wskutek uznania, że zachodzi konieczność "... ochrony praw strony przez ograniczenie negatywnych skutków nieprecyzyjnego formułowania przepisów prawa ... " i zastosowania w związku z tym przepisu art. 7a K.p.a. (zasady rozstrzygania wątpliwości prawnych na korzyść strony), gdyż "... w sprawie pozostają wątpliwości co do treści normy prawnej ... ", co nastąpiło pomimo że, jak to wykazano stwierdzona wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego, sygn. SK 31/14 niezgodność ww. przepisów z Konstytucją nie odnosi się do stanu faktycznego niniejszej sprawy, tym samym wskazany wyrok Trybunału pozostawał bez wpływu na przyjmowane znaczenie (wynik wykładni) art. 64 § 1 pkt 4 i § 6 u.p.e.a., w odniesieniu do takiego jak poddany ocenie Sądu I instancji przypadku;

c) art.145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w związku z art. 6, art. 7, art. 8, art. 9 i art. 107 § 3 K.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a., w następstwie m.in. uznania, że "w rozpoznawanej sprawie - wbrew obowiązkowi wynikającemu z zasady prawdy materialnej wyrażonej w art. 7 Kp.a. - nie doszło do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego" natomiast ustalenie przez organy wysokości kosztów egzekucyjnych w "obszarze niezgodnym z Konstytucją RP (...) kłóci się z kluczowymi zasadami prowadzenia postępowania administracyjnego, którymi związane są organy, w szczególności przewidzianymi w art. 6 Kp.a. (zasada legalności), art. 7 Kp.a. (zasada prawdy obiektywnej) i art. 8 Kp.a. (zasada pewności prawa) - co miało też miejsce w rozpoznawanej sprawie", podczas gdy, wydanie uchylonych aktów administracyjnych, zostało poprzedzone przeprowadzeniem postępowania w zgodny z prawem sposób, połączonym z dokładnym wyjaśnieniem stanu faktycznego spornej sprawy i w zakresie mającym znaczenie prawne dla jej rozstrzygnięcia, co znalazło zarazem swe wystarczające odzwierciedlenie w uzasadnieniu wydanych postanowień.

W odpowiedzi na skargę kasacyjną spółka wniosła o jej oddalenie i zasądzenie zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

4. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna jest niezasadna.

4.1. Spór w rozpoznawanej sprawie dotyczy dopuszczalności obciążenia spółki przez organ egzekucyjny kosztami egzekucyjnymi w kwocie 57 447,90 zł, na które składały się: opłata manipulacyjna w kwocie 4 888,50 zł (art. 64 § 6 u.p.e.a.) i opłata za zajęcie wierzytelności z rachunku bankowego w kwocie 24 442,48 zł (art. 64 § 1 pkt 4 u.p.e.a.) – do tytułu wykonawczego [...] oraz opłata manipulacyjna w kwocie 4 686,15 zł i opłata za zajęcie wierzytelności z rachunku bankowego w kwocie 23 430,72 zł – do tytułu wykonawczego [...], w świetle wyroku Trybunału Konstytucyjnego z 28 czerwca 2016 r., SK 31/14.

Zagadnienie to było już przedmiotem rozważań Naczelnego Sądu Administracyjnego (por. wyroki: z 4 listopada 2016 r., II FSK 1047/14; z 6 marca 2018 r., II FSK 2206/17; z 26 kwietnia 2018 r., II FSK 2621/17; z 11 maja 2018 r., II FSK 3071/17; z 17 stycznia 2019 r., II FSK 2747/18; publik. w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, http://orzeczenia.nsa.gov.pl/, dalej w skrócie "CBOSA"), a ponieważ Sąd w składzie orzekającym w niniejszej sprawie w pełni podziela stanowisko wyrażone w tych orzeczeniach - wykorzystuje argumentację zawartą w wyroku II FSK 2747/18.

4.2. W wyroku z 28 czerwca 2016 r., SK 31/14, Trybunał Konstytucyjny orzekł m.in., że art. 64 § 1 pkt 4 i art. 61 § 6 u.p.e.a. w zakresie, w jakim nie określają maksymalnej wysokości opłat za czynności egzekucyjne oraz opłaty manipulacyjnej są niezgodne z art. 2 w zw. z art. 64 ust. 1 i art. 84 Konstytucji RP.

Sąd pierwszej instancji przed przystąpieniem do oceny legalności wydanych w sprawie postanowień w przedmiocie kosztów egzekucyjnych zasadnie odwołał się więc do powyższego orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego, przytaczając w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku najbardziej istotne motywy, jakimi kierował się Trybunał wydając to orzeczenie.

Poczynione w tej mierze przez Trybunał uwagi są również istotne w kontekście zarzutów podniesionych w rozpoznawanej w niniejszej sprawie skardze kasacyjnej organu.

W uzasadnieniu wskazanego orzeczenia Trybunał wskazał m.in., że "opłaty egzekucyjne nie mają charakteru podatkowego (...), a cechą charakterystyczną odróżniającą opłatę od podatku jest jej odpłatność. (...) Z cechą odpłatności opłat łączy się też zagadnienie ekwiwalentności świadczenia wzajemnego, wynikające z charakteru czynności podmiotów publicznoprawnych. Precyzyjne określenie kosztów takich czynności bywa często niemożliwe lub trudne do ustalenia (...). Dlatego najczęściej wysokość opłat publicznych wiązana jest z poziomem przypuszczalnych wydatków na dane czynności urzędowe, jednak bez dokonywanie ich ścisłych kalkulacji. Nie jest to jednak regułą."

Dokonując oceny charakteru opłat za czynności egzekucyjne oraz opłaty manipulacyjnej Trybunał wskazał dalej, że "wiążą się one z określonymi czynnościami organów egzekucyjnych. Opłaty za czynności egzekucyjne ponosi się za podejmowane i dokonywane przez organ egzekucyjny czynności egzekucyjne. Z kolei opłata manipulacyjna stanowi zwrot wydatków poniesionych przez organ egzekucyjny za wszelkie czynności manipulacyjne dokonywane w toku prowadzonej egzekucji. Jak słusznie zauważa się w doktrynie, opłaty te są formą zryczałtowanego wynagrodzenia dla organu prowadzącego egzekucję." Trybunał zaakceptował możliwość ustalania wysokości opłat w formie ryczałtowej, poprzez zastosowanie stawek stosunkowych (procentowych) jako jednej z dopuszczalnych metod określania wysokości tych opłat. W tym sposobie określania wysokości danin publicznych, uwzględniając obiektywny wymiar danej opłaty, co do zasady, nie bierze się pod uwagę sytuacji indywidualnego podmiotu, który te opłaty uiszcza. Stawki stosunkowe są obciążeniem proporcjonalnym do wysokości konkretnej kwoty podlegającej egzekucji. Tak określona wysokość opłaty egzekucyjnej może nie być w pełni adekwatna do nakładu pracy organu egzekucyjnego i stopnia skuteczności jego działań w konkretnej egzekucji (i to zarówno na korzyść jak i na niekorzyść organu). Jest to jednak sytuacja konstytucyjnie dopuszczalna. W tym zakresie ustawodawca ma bowiem znaczną swobodę regulacyjną. Ponadto z samej istoty opłat wynika, że nie zawsze wiążą się one z ekwiwalentnym świadczeniem podmiotu publicznego.

Trybunał Konstytucyjny podkreślił jednakże następnie, że swoboda ustawodawcy określania wysokości opłat nie jest jednak nieograniczona. Problematyka wysokości opłat w egzekucji jest bowiem nierozerwalnie związana z zapewnieniem właściwej równowagi między interesem państwa, polegającym na otrzymaniu zwrotu wydatków za przeprowadzone postępowanie egzekucyjne, a ochroną podmiotów przed nadmiernym fiskalizmem tego państwa. Bez wątpienia wysokość i zasady pobierania tych opłat powinny być ukształtowane w taki sposób, aby zapewnić finansowanie aparatu egzekucyjnego. Funkcja fiskalna opłat w egzekucji powinna polegać na uzyskaniu częściowego przynajmniej zwrotu kosztów funkcjonowania tego aparatu. Istotne jest jednak zachowanie przez ustawodawcę racjonalnej zależności między wysokością opłat w egzekucji a czynnościami organów, za podjęcie których opłaty te zostały naliczone. W przeciwnym razie rola tych opłat sprowadza się do swoistej kary z tytułu niewykonania określonego obowiązku, co jest niespójne z podstawowym celem postępowania egzekucyjnego, za który należy uznać wykonanie przez dłużnika ciążącego na nim obowiązku.

Ponadto Trybunał wskazał także, iż brak określenia górnej granicy przedmiotowych opłat powoduje, że z punktu widzenia organu egzekucyjnego stają się one formą dochodu nieuzasadnionego wielkością, czasochłonnością, czy stopniem skomplikowania podejmowanych czynności egzekucyjnych. W ujęciu materialnym stają się więc obciążeniem podatkowym. Trybunał uznał, że regulacje zawarte w zaskarżonych normach prawnych są nieadekwatne do podstawowego celu postępowania egzekucyjnego. Ze względu na brak określenia maksymalnych wysokości opłaty wymienionej w art. 64 § 1 pkt 4 u.p.e.a. oraz opłaty manipulacyjnej, opłaty te realizują w nadmiernym stopniu funkcję represyjną.

Jak więc wynika z powyższego, odnośnie do kwestii sposobu ustalania wysokości oraz określania zasad pobierania opłat za czynności egzekucyjne oraz opłaty manipulacyjnej Trybunał dostrzegał z jednej strony kwestię konieczności zapewnienia, przynajmniej w części, finansowania funkcjonowania aparatu egzekucyjnego, z drugiej jednak strony podkreślał niezbędność zachowania racjonalnego związku między wysokością opłat w egzekucji, a czynnościami organów, za podjęcie których opłaty te zostały naliczone.

4.3. W konkluzji swoich wywodów zawartych w uzasadnieniu omawianego wyroku Trybunał stwierdził, że "dla właściwej realizacji wyroku Trybunału w rozpatrzonej sprawie konieczna będzie interwencja ustawodawcy, który powinien, w granicach norm konstytucyjnych i z uwzględnieniem wniosków wynikających z wyroku Trybunału, określić nie tylko maksymalną wysokość opłaty egzekucyjnej, o której mowa w art. 64 § 1 pkt 4 u.p.e.a. oraz opłaty manipulacyjnej, o której mowa w art. 64 § 6 u.p.e.a., ale także maksymalną wysokość innych opłat egzekucyjnych, przeciwko którym można wysunąć zarzuty podobne do rozpatrzonych w niniejszej sprawie (...). Trybunał zaznacza, że konieczność podjęcia przez ustawodawcę odpowiednich kroków w celu wykonania niniejszego wyroku powinna stanowić okazję do szerszego spojrzenia na przyjęty model opłat w egzekucji w administracji."

Nie ulega wątpliwości, że wskazania te nie były adresowane do organów egzekucyjnych ustalających ad casum wysokość tych opłat, lecz były skierowane wprost do ustawodawcy. Trybunał zapewne nie zakładał, że kwestie te oceniać będą bezpośrednio organy egzekucyjne. Organy te orzekając ad casum o wysokości kosztów egzekucyjnych, w świetle rzeczonego wyroku Trybunału Konstytucyjnego, naturalną koleją rzeczy nie mają wiedzy, co do globalnych kosztów funkcjonowania aparatu egzekucyjnego, co sprawia, że ich osąd co do stopnia zrealizowania wytycznych Trybunału w konkretnej sprawie, nie ma żadnej podbudowy faktycznej oraz prawnej i jako taki, co już sygnalizowano, pozostaje dowolny. Organy te mają natomiast wiedzę co do wydatków i kosztów poniesionych w konkretnym postępowaniu egzekucyjnym i mogą te koszty i wydatki z łatwością udokumentować. Wobec zatem bezczynności władzy ustawodawczej, do czasu zrealizowania wskazań wynikających z wyroku Trybunału, tylko takie wydatki będą mogły obciążać zobowiązanych w postępowaniu egzekucyjnym.

Dla przypomnienia ów wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 28 czerwca 2016 r. sygn. akt SK 31/14 został ogłoszony w Dzienniku Ustaw z dnia 16 sierpnia 2016 r. pod pozycją nr 1244. Nie tylko do dnia pobrania opłat przez organ egzekucyjny, ale również do dnia wydania wyroków w niniejszej sprawie przez sądy obu instancji nie zostały wdrożone, ani nawet zainicjowane na poziomie parlamentarnym, żadne rozwiązania legislacyjne, które stanowiłyby wykonanie wskazań wynikających z tego wyroku. Innymi słowy, posługując się określeniami zaczerpniętymi ze skargi kasacyjnej, w argumentacji której odwołano się również do poglądów wyrażonych w literaturze przedmiotu odnośnie do wyroków Trybunału Konstytucyjnego dotyczących, tzw. "pominięcia prawodawczego", ów "apel do ustawodawcy, aby ten odpowiednio dostosował wadliwe prawo do wymogów konstytucyjnych", nie został dotychczas wysłuchany.

4.4. W skardze kasacyjnej Dyrektor Izby Administracji Skarbowej uzasadniając zarzuty dotyczące naruszenia art. 64 § 1 pkt 4 i art. 64 § 6 u.p.e.a., poprzez ich niezastosowanie, dokonał obszernej i zarazem wnikliwej analizy charakteru prawnego rzeczonego wyroku Trybunału Konstytucyjnego, klasyfikując go w ujęciu doktryny prawa konstytucyjnego jako orzeczenie negatywne o złożonych skutkach, przybierające zarazem postać wyroku zakresowego. Pełnomocnik organu podkreślał przy tym, że jako orzeczenie stwierdzające pominięcie prawodawcze nie skutkuje derogacją przepisów, których dotyczy, a w każdym razie nie powoduje usunięcia z systemu prawnego całej normy prawnej wyrażonej w tych przepisach. Pełnomocnik organu wskazując, że poddane kontroli konstytucyjnej art. 64 § 1 pkt 4 i § 6 u.p.e.a. w świetle wyroku Trybunału zostały uznane za niekonstytucyjne w zakresie obejmującym tylko część sytuacji faktycznych, stwierdził w konkluzji swoich wywodów stanowiących uzasadnienie do analizowanych zarzutów skargi kasacyjnej, że w tym konkretnym przypadku wyrok ten dotyczący niezgodności z Konstytucją RP art. 64 § 1 pkt 4 i art. 64 § 6 u.p.e.a. nie może odnosić się do stanu faktycznego niniejszej sprawy.

O ile za zasadne uznać należy ogólne teoretycznoprawne wywody skargi kasacyjnej dotyczące charakteru prawnego analizowanego wyroku Trybunału Konstytucyjnego, tak nie można podzielić zasadności wyciągniętego na ich podstawie wniosku, że wyrok ten nie może odnosić się do stanu faktycznego niniejszej sprawy. Bezpośrednim zaś asumptem do sformułowania takiego wniosku był dla pełnomocnika organu przytoczony (dwukrotnie) fragment uzasadnienia wyroku Trybunału, w którym Trybunał wskazał, że "brak określonej granicy opłaty, o której mowa w art. 64 § 1 pkt 4 (...) powoduje, że w pewnych warunkach (w wypadku należności o znacznej wartości), następuje całkowite wręcz zerwanie związku pomiędzy świadczeniem organu egzekucyjnego a wysokością ponoszonych za dokonanie tych czynności opłat."

Dla przypomnienia w rozpoznawanej sprawie organ egzekucyjny obciążył spółkę z tytułu wyegzekwowania od niej, poprzez zajęcie rachunku bankowego, łącznej kwoty 958 855,44 zł (należność główna plus odsetki za zwłokę) kosztami egzekucyjnymi w wysokości 57 447,90 zł. Organ odwoławczy utrzymując w mocy postanowienie organu pierwszej instancji uznał, że skoro Trybunał Konstytucyjny nie orzekł o utracie mocy obowiązującej zakwestionowanych przepisów, dopuszczalne jest naliczanie przedmiotowych opłat wg obowiązujących stawek procentowych, bez ich jakiegokolwiek ograniczenia (miarkowania) a zatem i bez wykazywania zasadności (niezbędności) naliczenia opłat w przyjętej w postanowieniu wysokości. Organ ten nie wykazał więc w uzasadnieniu postanowienia, jakie konkretnie wydatki w powiązaniu z określonymi czynnościami egzekucyjnymi poniósł organ egzekucyjny w toczącym się postępowaniu egzekucyjnym.

Słusznie zatem sąd pierwszej instancji wskazał, że w postępowaniu w przedmiocie obciążenia skarżącej kosztami egzekucyjnymi organ powinien wziąć pod uwagę argumenty wyrażone w powołanym uzasadnieniu wyroku Trybunału Konstytucyjnego. Dopóki bowiem ustawodawca nie dokona zmiany omawianych przepisów, organ egzekucyjny musi tak określać wysokość kosztów egzekucyjnych, aby nie można było mu zarzucić naruszenia standardów określonych w omawianym wyroku Trybunału Konstytucyjnego. W sytuacji zatem, gdy materia sporna jest nadal normowana przepisami uznanymi przez Trybunał za niekonstytucyjne, to na organie egzekucyjnym spoczywa konieczność udokumentowania kosztów poniesionych faktycznie przez organ egzekucyjny w związku czynnościami egzekucyjnymi dokonanymi w sprawie egzekucyjnej i innych świadczeniami ze strony organu egzekucyjnego koniecznymi dla przeprowadzenia postępowania egzekucyjnego.

Mając na uwadze powyższe za niezasadne uznać należy zarówno zarzuty dotyczące naruszenia przepisów prawa materialnego, tj. art. 64 § 1 pkt 4 i § 6 u.p.e.a., jak i postawione przez autora skargi kasacyjnej – jako konsekwencja naruszenia przepisów prawa materialnego - zarzuty naruszenia prawa procesowego.

4.5. W tym stanie rzeczy stwierdzić należy, że rozpoznawana skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw i jako taka podlegała oddaleniu, stosownie do art. 184 p.p.s.a.

O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 204 pkt 2 w zw. z art. 205 § 2 i art. 209 p.p.s.a. oraz w zw. z § 14 ust. 1 pkt 2 lit. b i § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (t.j. Dz. U. z 2018 r., poz. 265).