Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt III SA/Po 259/06
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2006-12-12 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6072 Scalenie oraz podział nieruchomości
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję

SENTENCJA

Dnia 12 grudnia 2006 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia NSA Tadeusz M. Geremek Sędziowie WSA Mirella Ławniczak As. sąd. Szymon Widłak (spr.) Protokolant: ref. staż. Damian Wojtkowiak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 grudnia 2006 roku sprawy ze skargi A. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...]roku nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego w sprawie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji w przedmiocie zatwierdzenia podziału nieruchomości I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącej kwotę [...] złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania; III. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana. /-/ Sz. Widłak /-/ T. M. Geremek /-/ M. Ławniczak WSA/wyr.1 – sentencja wyroku


UZASADNIENIE

Decyzją nr [...] z dnia [...]r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze odmówiło stwierdzenia nieważności decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego z dnia [...]r. wydanej w przedmiocie zatwierdzenia podziału nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...] (ark. mpy [...]) w O. w oparciu o przepis art. 1, 17 ust. 1 i art. 18 ust. 1 ustawy z dnia 12 października 1994r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (t.j. Dz. U. z2001r. nr 79, poz. 856) oraz art. 17 pkt 1, 127 & 3 , 157 & 1 i 2 i art. 158 & 1 k.p.a.

W uzasadnieniu powyższej decyzji z dnia [...]r. organ stwierdził, iż decyzją z dnia [...]r. Kierownik Urzędu Rejonowego zatwierdził na wniosek Sp."A" w O. projekt podziału nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...] (arkusz mapy [...]) , zapisanej w księdze wieczystej KW nr [...], polegający na wydzieleniu działki nr [...] o powierzchni [...] ha i działki nr [...] o pow. [...] ha. . A. K. i G. M. zarzuciły, iż powyższa decyzja z dnia [...]r. wydana została niezgodnie z planem szczegółowym zagospodarowania przestrzennego Śródmieścia Miasta O., zatwierdzonym uchwałą Rady Miejskiej Nr [...] z dnia [...]r., w sposób sprzeczny z przepisami ustawy z dnia 29 kwietnia 1985r. o gospodarce nieruchomościami i wywłaszczaniu nieruchomości(t.j. Dz. U. z 1991r. Nr 30, poz. 127) a także narusza zasady współżycia społecznego. Wobec powyższego postanowieniem z dnia [...]r. Kolegium z urzędu wszczęło postępowanie w celu zbadania czy kwestionowana decyzja obarczona jest wadą z art. 156 & 1 k.p.a. skutkująca stwierdzeniem jej nieważności.

Organ ten ustalił , że z wnioskiem o podział przedmiotowej nieruchomości wystąpiła Sp."A" jako, że była ona właścicielem nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...] i [...] w O. ul. K. i W. (działka [...] została podzielona na działki [...] i [...] , zaś działka [...] powstała z podziału działki nr [...] na działki o numerach [...] i [...]. ). Tak więc z wnioskiem o podział przedmiotowej nieruchomości wystąpił uprawniony

podmiot. Następnie organ administracji publicznej ustalił, iż w dacie wydania przedmiotowej decyzji podziałowej obowiązywały ustalenia planu szczegółowego zagospodarowania przestrzennego śródmieścia miasta O. zatwierdzone uchwałą Rady Miejskiej nr [...] z dnia [...]r.. Zgodnie z ustaleniami miejskiego planu teren objęty przedmiotowym podziałem stanowił strefę zainwestowania miejskiego o dominującej funkcji usług centrotwórczych "A 1/21 ip" oraz funkcji nieuciążliwych "A 21 ip". Na tej podstawie organ stwierdził, iż brak było podstaw do stwierdzenia, że omawiana decyzja podziałowa wydana została w sposób sprzeczny z ustaleniami planu. Ponieważ oba warunki zostały spełnione t.j. zgodność decyzji podziałowej z ustaleniami obowiązującego w dacie wydania decyzji miejscowego planu oraz wystąpienie o podział nieruchomości dokonane przez uprawniony podmiot- w ocenie Kolegium-brak było podstaw do stwierdzenia nieważności przedmiotowej decyzji podziałowej. Nadto Kolegium podało, iż działki powstałe w wyniku podziału t.j. działka nr [...] i [...] mają zapewniony dostęp do drogi publicznej bowiem w akcie notarialnym z [...]r. Rep. nr ]...] , na mocy którego A. K. nabyła odrębną własność lokalu użytkowego przy ul. K wraz z działką gruntu oznaczonego jako działka [...] ustanowiono dożywotnią i bezpłatną służebność przychodu i przejazdu od ul. K. poprzez działkę [...] i [...] do działki [...] na rzecz każdoczesnych właścicieli nieruchomości stanowiących działki [...], [...] i [...] oraz na rzecz każdoczesnych właścicieli nieruchomości stanowiącej działkę [...] i właścicieli działki [...].

Z wnioskiem o ponowne rozparzenie sprawy zwróciła się A. K. zrzucając rażące sprzeczności w dokumentacji znajdującej się w aktach administracyjnych i obejmujące wszystkie decyzje podziałów nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...] (ark. mapy [...]) w O. przy ul. K.

Ponownie rozpatrując sprawę Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...]r. w oparciu o przepis art. 1, 17 ust. 1 i 18 ust. 1 ustawy z dnia 12 października 1994r. (t.j. Dz. U. z 2001 r. nr 79, poz. 856) i art. 127 & 3 i 138 & 1 pkt 3 k.p.a.- umorzyło postępowanie odwoławcze.

W uzasadnieniu powyższej decyzji z dnia [...]r. Kolegium podało, iż na gruncie ustawy z dnia 29 kwietnia 1985r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości (t.j. Dz. U. z 1991 r. nr 30, poz. 127) prawo do wystąpienia z

wnioskiem o podział nieruchomości przysługiwało podmiotom dysponującym tytułem prawnym własności lub użytkowania wieczystego i tylko te podmioty miały interes prawny aby żądać czynności organu w przedmiocie podziału nieruchomości. Z tych też względów- zdaniem organu- brak było podstaw do uznania A. K. za stronę postępowania podziałowego.

Skargę na powyższą decyzję z dnia [...]r.do tutejszego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wniosła A. K. żądając zmiany ewentualnie jej uchylenia. Decyzji zrzuciła naruszenie przepisów postępowania, w szczególności zaniechania przez organ administracji publicznej wszechstronnego rozważenia zebranego w sprawie materiału dowodowego, naruszenie prawa materialnego poprzez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie. Skarżąca nie godziła się ze stwierdzeniem zawartym w skarżonej decyzji, że brak jej przymiotu strony bowiem - zdaniem skarżącej - to z jej wniosku zostały wszczęte postępowania administracyjne w sprawach o stwierdzenie nieważności trzech decyzji wydanych przez Kierownika Urzędu rejonowego, w tym decyzji podziałowej z dnia [...]r.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie powtarzając argumentację podaną w uzasadnieniu skarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga zasługiwała na jej uwzględnienie.

Na wstępie należy zauważyć, iż błędnie w skarżonej decyzji SKO z dnia [...]r. podano, iż z urzędu organ rozpoznawał sprawę o zbadanie zgodności z prawem decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego z dnia [...]r. bowiem - jak słusznie zarzuca skarżąca w skardze - postępowanie o stwierdzenie nieważności w powołanej decyzji z dnia [...]r. zostało wszczęte z wniosku skarżącej. Dowodem na powyższe jest treść postanowienia z dnia [...]r. wydane przez ten sam organ (SKO) w przedmiocie wszczęcia postępowania w celu zbadania czy zachodzą przesłanki z art. 156 § 1

k.p.a. do stwierdzenia nieważności decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego z dnia [...]r. Nr [...].

Tym bardziej więc wszczynając postępowanie o stwierdzenie nieważności decyzji administracyjnej z wniosku skarżącej, następnie wydając w dniu [...]r. decyzję merytoryczną, organ administracji publicznej rozpoznając ponownie sprawę na wniosek skarżącej z dnia [...]r. nie miał podstaw orzec o umorzeniu postępowania odwoławczego w oparciu o przepis art. 138 § 1 pkt 3 k.p.a. i to z takim uzasadnieniem, że brak jest podstaw do uznania skarżącej za stronę postępowania podziałowego podczas, gdy niniejsze postępowanie nie było postępowaniem "podziałowym" lecz postępowaniem w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji wydanej w przedmiocie zatwierdzenia projektu podziału nieruchomości.

Przepis art. 138 § 1 pkt 3 k.p.a. nie określa przyczyn umorzenia postępowania odwoławczego, wobec czego w każdej indywidualnej sprawie administracyjnej należy poszukiwać konkretnej przyczyny bezprzedmiotowości postępowania, mając na uwadze treść art. 105 k.p.a.- wyrok NSA z 25.10.1988r., S.A./Po 495/88 (nie publ.). Będzie to miało miejsce wtedy, gdy strona cofnie odwołanie (art. 137 k.p.a.), jeżeli organ odwoławczy w toku postępowania ustalił, że wnoszący odwołanie nie jest stroną w sprawie (art. 127 § 1 k.p.a.). Wypełnia to przesłankę bezprzedmiotowości postępowania odwoławczego (komentarz do art. 138 k.p.a. B. Adamiak/ J. Borkowski. Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz. 7 wydanie. Wydawnictwo C.H. Beck. Warszawa 2005,s.609).

Odnosząc powyższe do omawianej sprawy należy stwierdzić, iż organ odwoławczy umarzając postępowanie odwoławcze poprzestał na stwierdzeniu, że skarżąca nie miała przymiotu strony w postępowaniu zwykłym zakończonym weryfikowaną obecnie decyzją Kierownika Urzędu Rejonowego z dnia [...]r. - co przesądziło, że nie przyznał skarżącej przymiotu strony w postępowaniu w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji z dnia [...]r.

Otóż stanowisko organu odwoławczego zajęte w skarżonej decyzji znajduje potwierdzenie w wyrażonym przez NSA w wyroku z 08.04.1988r. poglądzie, że stronami postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności będą strony , które uczestniczyły w postępowaniu zakończonym weryfikowaną decyzją ( IV S.A. 878/87, GAP 1989, Nr 9, s. 45). Pogląd ten nie utrzymał się i w wyroku NSA z 12.1.1994r. (II S.A. 2164/92, ONSA 1995, Nr 1, poz. 32) trafnie stwierdzono, że w postępowaniu o stwierdzenie nieważności stosuje się art. 28 i art. 64 § 4 , a stroną jego "jest nie tylko

strona postępowania zwykłego zakończonego wydaniem kwestionowanej decyzji, lecz również każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczyć mogą skutki stwierdzenia nieważności decyzji". Taka sama jest teza wyroku NSA z 15.9.2000r. (IV S.A. 2328/99, nie publ.). Jak stwierdził komentator powołanego wyżej komentarza J. Borkowski (komentarz do art. 157 k.p.a., s. 750) "Jest to konsekwencją rozpoznawania przez organ nadzoru nowej sprawy w stosunku do załatwionej kwestionowaną decyzją, dlatego też otwiera się następnie dla wszystkich stron tego postępowania droga weryfikacji takiej decyzji w trybie zwykłym i trybach nadzwyczajnych oraz kontroli sądowej (por. uchwałę Izby Cywilnej i Administracyjnej SN z 15.12.1984r., III AZP 8/83, OSNCP 1985, Nr 10, poz. 143)".

Odnosząc się do omawianej sprawy stwierdzić należało, że skarżąca jako właścicielka działki nr [...] (akt notarialny z [...]r. Rep. nr [...]) miała interes prawny w rozumieniu art. 28 k.p.a. bowiem jej interesu prawnego dotyczyć mogą skutki stwierdzenia nieważności decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego z dnia [...]r. Zważyć należy, iż powołana w zdaniu poprzednim decyzja z dnia [...]r. zatwierdzała podział nieruchomości oznaczonej nr działki [...] arkusz mapy [...], zapisanej w księdze wieczystej KW nr [...] polegającego na wydzieleniu działki nr [...] (obecnie skarżącej) i nr [...]. Tak więc bezsprzecznie skutki nieważności tej decyzji podziałowej będą dotyczyć skarżącej jako właścicielki działki nr [...] powstałej w wyniku wydzielenia z działki nr [...].

Z powyższych względów należało uznać, że rozstrzygnięcie zawarte w skarżonej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...]r. było wadliwe.

Obecnie organ ponownie rozpatrując sprawę- zgodnie z wnioskiem skarżącej o ponowne rozpatrzenie sprawy z dnia [...]r. - uznając skarżącą za stronę postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji, merytorycznie ustosunkuje się do zarzutów zawartych w tymże wniosku, w szczególności zbada w oparciu o dostępną dokumentację jak przebiegał podział działki [...], arkusz mapy [...] , nieruchomości położonej w O. przy ul. K.. Należy bowiem zaznaczyć, że w korespondencji skarżącej kierowanej do organów administracji publicznej znajdującej się a aktach administracyjnych wynika, że skarżąca zwraca uwagę na brak decyzji administracyjnej wydzielającej działkę nr [...] z działki nr [...] (pismo skarżącej z dnia [...]r. kierowane do SKO do

sprawy [...]). Sąd zauważa, że takiej decyzji nie ma w przesłanych przez organ aktach administracyjnych. Natomiast wątpliwości co do tego kiedy i na jakiej podstawie do wykazu zmian gruntowych wprowadzono działkę nr [...], która następnie podlegała podziałowi na działki nr [...] i nr [...] (decyzja Kierownika Urzędu Rejonowego z dnia [...]r. nr [...]), a następnie działka nr [...] podlegała kolejnemu podziałowi na działkę nr [...] i nr [...] (decyzja Kierownika Urzędu Rejonowego z dnia [...]r. Nr [...], będąca przedmiotem postępowania w sprawie stwierdzenia jej nieważności) - miało także Samorządowe Kolegium Odwoławcze co wynika z pisma tego organu z dnia [...]r. nr [...] kierowanego do Starostwa Powiatowego w O. Wątpliwości tych nie rozwiał adresat tego pisma, który w piśmie z dnia [...]r. kierowanym do SKO, znak [...] informuje organ, iż działka nr [...] została ujawniona w operacie ewidencji gruntów i budynków w roku 1995 na podstawie wykazu zmian gruntowych oraz decyzji zatwierdzającej projekt podziału nieruchomości oznaczonej nr działki ewid. [...] nr [...] z dnia [...]r.

Otóż z treści powołanej w tym piśmie decyzji z dnia [...]r. nie wynikało to, co zostało podane w piśmie Starostwa Powiatowego. Decyzja nr [...] Kierownika Urzędu Rejonowego z dnia [...]r. zatwierdza jedynie projekt podziału nieruchomości oznaczonej nr działki [...], arkusz mapy [...], zapisanej w księdze wieczystej KW nr [...], polegający na wydzieleniu działki nr [...] o powierzchni [...] ha. Przy czym należy zaznaczyć, ze w wykazie zmian gruntowych dotyczących działki nr [...] także powołano w/w decyzję z dnia [...]r. i , że treść tej decyzji znana była organowi orzekającemu w niniejszej sprawie.

Powyższe oznacza, że ponownie rozpatrując sprawę Kolegium odniesie się do zarzutu skarżącej w przedmiocie sprzeczności w dokumentacji obejmującej następujące po sobie podziały działki nr [...] i dokona sprawdzenia wydanych decyzji podziałowych (skarżąca zgłosiła bowiem wnioski o stwierdzenie nieważności decyzji podziałowych: z dnia [...]r. Nr [...]; z dnia [...]r Nr [...] i z dnia [...]r. Nr [...]). Dokonanie sprawdzeń powyższych następujących po sobie decyzji podziałowych ma znaczenie w omawianej sprawie bowiem w wyniku tych decyzji z dnia [...]r. i [...]r. została wydzielona działka nr [...] będąca przedmiotem dalszego podziału na działkę

nr [...] i [...] objętego decyzją będącą przedmiotem postępowania w sprawie stwierdzenia jej nieważności. Skarżąca bowiem zarzuca we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy z dnia [...]r., że wynikiem owych sprzeczności w dokumentacji i nieprawidłowości tyczących się decyzji podziałowych doszło do wytyczenia granic nowopowstałych działek wewnątrz inwestycji budowlanej, wytyczenie granic nieruchomości wewnątrz lokalu użytkowego.

Sąd orzekający uznając, iż skarżona decyzja została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, które miało wpływ na wynik postępowania jako, że wskutek błędnego rozstrzygnięcia w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego, nie rozpoznano merytorycznie zarzutów zgłoszonych przez skarżącą we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy - nie badał wszystkich zarzutów skargi. Niemniej należy zauważyć, iż brak było ze strony Sądu orzekającego możliwości dokonania oceny prawidłowości ustaleń organu administracji publicznej poczynionych w decyzji z dnia [...]r. odnośnie zapisów w miejscowym planie i odniesienia ich do powołanej w uzasadnieniu tej decyzji uchwały Rady Miejskiej nr [...] z dnia [...]r. albowiem powoływane przez organ dokumenty w ogóle nie zostały dołączone do akt administracyjnych. Biorąc powyższe pod uwagę, na podstawie art. 145 & 1 pkt 1 lit. "c" i art. 200 oraz 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1790, ze zm.) – należało jak w sentencji.

/-/ Sz. Widłak /-/ T. M. Geremek /-/M.Ławniczak