Wyrok NSA, sygn. akt II GSK 10/19
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2019-03-28 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6258 Kontrola działalności pocztowej
Hasła tematyczne: Działalność gospodarcza
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 145 § 1 pkt 1 lit. c), art. 174 pkt 1-2, art. 183 § 1-2, art. 184, art. 190, art. 204 pkt 1, art. 205 § 2
journal: Dz.U. 2018 poz 1302
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r.  Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity
article: art. 21 ust. 1, ust. 2 pkt 1, art. 125 ust. 1-2
journal: Dz.U. 2012 poz 1529
law: Ustawa z dnia 23 listopada 2012 r. Prawo pocztowe.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Maria Jagielska Sędzia NSA Andrzej Skoczylas Sędzia del. WSA Ewa Cisowska-Sakrajda (spr.) Protokolant Sylwia Koszewska po rozpoznaniu w dniu 28 marca 2019 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej A w W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 10 września 2018 r. sygn. akt VI SA/Wa 1078/18 w sprawie ze skargi A w W. na decyzję Prezesa Urzędu Komunikacji Elektronicznej z dnia [...] maja 2015 r. nr [...] w przedmiocie określenia zakresu naruszenia przepisów dotyczących działalności pocztowej oraz nakazu usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości 1. oddala skargę kasacyjną; 2. zasądza od A w W. (dawniej A w W.) na rzecz Prezesa Urzędu Komunikacji Elektronicznej 240 (dwieście czterdzieści) złotych tytułem kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 10 września 2018r., sygn. akt VI SA/Wa 1078/18, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę A z siedzibą w W. na decyzję Prezesa Urzędu Komunikacji Elektronicznej z dnia [...] maja 2015r. w przedmiocie określenia zakresu naruszenia przepisów dotyczących działalności pocztowej oraz nakazu usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości.

Przedstawiając przyjęty za podstawę wyroku stan sprawy - Sąd I instancji stwierdził, że decyzją z dnia [...] marca 2015r., Prezes Urzędu Komunikacji Elektronicznej:

I. określił zakres naruszeń polegających na:

1) naruszeniu przepisów § 6 ust. 2 i § 7 ust. 2 i 5 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 17 grudnia 2014 r. w sprawie szczegółowych zasad i trybu doręczania pism sądowych w postępowaniu karnym (Dz. U. z 2015r., poz. 82), zwanego rozporządzeniem w sprawach karnych, oraz § 4 ust. 2, § 7 ust. 1 pkt 1 i ust. 2, § 8 ust. 2 pkt 2 i § 10 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 12 października 2010r. w sprawie szczegółowego trybu i sposobu doręczania pism sądowych w postępowaniu cywilnym (t.j.: Dz. U. z 2013r., poz. 1350 ze zm.), zwanego rozporządzeniem w sprawach cywilnych, w zw. z art. 37 ust. 3 ustawy z dnia 23 listopada 2012r. - Prawo pocztowe (Dz. U. z 2012r., poz. 1529), zwanej pr.p., poprzez:

- niewypełnienie obowiązku umieszczania na stronie adresowej przesyłki odcisku datownika lub daty potwierdzających pozostawienie przesyłki w placówce pocztowej po jej awizowaniu i powtórnym awizowaniu, tj. naruszenie § 6 ust. 2 i § 7 ust. 2 rozporządzenia w sprawach karnych oraz § 7 ust. 2 i § 8 ust. 2 pkt 2 rozporządzenia w sprawach cywilnych w zw. z art. 37 ust. 3 pr.p.;

- niewypełnienie obowiązku umieszczania odcisku datownika na stronie adresowej przesyłki niepodjętej w terminie przed jej odesłaniem nadawcy, tj. naruszenie § 7 ust. 5 rozporządzenia w sprawach karnych oraz § 10 rozporządzenia w sprawach cywilnych w zw. z art. 37 ust. 3 pr.p.;

- niewypełnienie obowiązku umieszczania na stronie adresowej przesyłki podpisu pracownika placówki pocztowej, potwierdzającego przyjęcie przesyłki w placówce pocztowej po jej awizowaniu, tj. naruszenie § 6 ust. 2 rozporządzenia w sprawach karnych oraz § 7 ust. 2 rozporządzenia w sprawach cywilnych w zw. z art. 37 ust. 3 pr.p.;

- niewypełnienie obowiązku umieszczania na stronie adresowej niedoręczonej przesyłki nadanej w trybie postępowania cywilnego podpisu pracownika placówki pocztowej w przypadku dokonania powtórnego awizowania, tj. naruszenie § 8 ust. 2 pkt 2 rozporządzenia w sprawach cywilnych w zw. z art. 37 ust. 3 pr.p.;

- niewypełnienie obowiązku umieszczania podpisu doręczającego na stronie adresowej niedoręczonej przesyłki nadanej w trybie postępowania cywilnego przy próbie jej doręczenia, tj. naruszenie § 7 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia w sprawach cywilnych w zw. z art. 37 ust. 3 pr.p.;

- niewypełnienie obowiązku umieszczania podpisu na stronie adresowej niepodjętej w terminie przesyłki nadanej w trybie postępowania karnego przed jej odesłaniem nadawcy, tj. naruszenie § 7 ust. 5 rozporządzenia w sprawach karnych w zw. z art. 37 ust. 3 pr.p.;

- niewypełnienie obowiązku umieszczania na druku zwrotnego potwierdzenia odbioru daty doręczenia odbiorcy przesyłki nadanej w trybie postępowania cywilnego i zaznaczenia sposobu jej doręczenia, tj. naruszenie § 4 ust. 2 rozporządzenia w sprawach cywilnych w zw. z art. 37 ust. 3 pr.p.;

2) naruszeniu przepisów § 7 ust. 1 i 2 rozporządzenia w sprawach karnych oraz § 7 ust. 3 i § 8 ust. 2 pkt 3 rozporządzenia w sprawach cywilnych w zw. z art. 37 ust. 3 pr.p., poprzez skracanie terminów przechowywania przesyłek awizowanych;

3) naruszeniu art. 21 ust. 2 pkt 1 pr.p., poprzez nieuwzględnienie w treści regulaminu świadczenia usług pocztowych wszystkich wymaganych przepisami prawa elementów, polegające na nie zawarciu w tym regulaminie pełnego katalogu świadczonych usług;

II. nakazał usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości w terminie 30 dni od dnia doręczenia decyzji.

Utrzymując w mocy tę decyzję - Prezes UKE uznał, że ujawnione w wyniku kontroli nieprawidłowości w prowadzonej przez spółkę działalności pocztowej stanowiły podstawę do wydania decyzji stwierdzającej naruszenie obowiązków wynikających z obowiązujących przepisów oraz nakazując ich usunięcie.

Decyzję tą Wojewódzki Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 27 listopada 2015r., sygn. akt VI SA/Wa 1078/18, uchylił. Wyrok ten Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 10 kwietnia 2018r., sygn. akt II GSK 1993/16, po rozpoznaniu skargi kasacyjnej Prezesa UKE, uchylił i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania WSA w Warszawie. Uzasadniając ten wyrok NSA stwierdził, że wydanie decyzji na podstawie art. 125 ust. 1 i ust. 2 pr.p. jest uzasadnione, gdyż naruszenie przez skarżącą przepisów w sprawie doręczeń w sprawach cywilnych i karnych zagraża bezpieczeństwu obrotu pocztowego oraz istotnym interesom podmiotów korzystających z jej usług pocztowych, nie może być zatem mowy o umorzeniu postępowania ze względu na usunięcie uchybień przed wydaniem decyzji. Dopuszczenie do takiej sytuacji wskutek wykładni tego przepisu przyjętej przez Sąd I instancji prowadziłoby do zniweczenia roli jaką pełni on na gruncie pr.p. NSA wskazał, że doręczenie pism sądowych jest świadczeniem usług pocztowych, a świadczenie tych usług podlega kontroli Prezesa UKE, który to wydając decyzję zabezpiecza prawidłowość świadczenia usług pocztowych i ochronę interesów uczestników obrotu prawnego. Za wadliwe NSA uznał zatem stanowisko Sądu I instancji nakazujące organowi czynienie nowych ustaleń faktycznych i rozważanie bezprzedmiotowości postępowania wobec deklaracji spółki, że wadliwe działania przy doręczaniu pism zostały usunięte po przeprowadzonej kontroli. Skarżąca jako spółka nie mogła i nie usunęła wad doręczanych pism procesowych po tym jak te fakty zostały ustalone w postępowaniu kontrolnym.

Ponownie rozpoznając sprawę - Sąd I instancji zaskarżonym wyrokiem oddalił skargę skarżącej spółki. Powołując art. 190 p.p.s.a. stwierdził, że nie miał podstaw do odstąpienia od oceny prawnej oraz faktycznej wyrażonej w poprzednio podjętym w tej sprawie przez NSA wyroku z dnia 10 kwietnia 2018r. Po przytoczeniu art. 125 ust. 1 i ust. 2 pr.p. Sąd I instancji wskazał, że stwierdzone w toku kontroli naruszenia warunków wykonywania działalności pocztowej, ich charakter i skala, zagrażają bezpieczeństwu obrotu pocztowego oraz istotnym interesom podmiotów korzystających z usług pocztowych lub operatorów pocztowych, co zobligowało Prezesa UKE do wszczęcia postępowania administracyjnego mającego na celu wydanie decyzji określającej zakres naruszeń przepisów dotyczących działalności pocztowej oraz termin usunięcia nieprawidłowości w stosunku do skarżącej. Prezes UKE uzasadnił dlaczego stwierdzone naruszenia uważa za zagrażające bezpieczeństwu obrotu pocztowego wskazując m.in., iż nieprawidłowości jakie zaistniały po stronie operatora prowadzą do przedłużenia postępowań sądowych, a co za tym idzie godzą w interes podmiotów korzystających z usług świadczonych przez skarżącego. Stwierdzone w toku kontroli naruszenia przepisów pr.p. przez skarżącą nie pozwalały przyjąć, że kwalifikowały się do usunięcia w ramach postępowania pokontrolnego (art. 125 ust. 2 pr.p.) albowiem ich charakter przemawia za tym, że są one naruszeniami istotnymi z punktu widzenia zachowania bezpieczeństwa obrotu pocztowego, jak też interesu podmiotów korzystających z usług pocztowych świadczonych przez stronę.

Powołując art. 105 § 1 k.p.a. - Sąd I instancji stwierdził, że w tej sprawie nie odpadł żaden z elementów stosunku materialno-prawnego skutkujący koniecznością umorzenia tego postępowania. W sprawie działa bowiem organ administracji publicznej, czyli Prezes UKE, który zgodnie z art. 125 ust. 1 pr.p. wydaje w sprawie decyzję określającą zakres naruszeń i termin usunięcia nieprawidłowości, a która to sprawa ma charakter indywidualny i jest rozstrzygana w formie decyzji administracyjnej. Skarżąca posiada zdolność administracyjnoprawną jako strona postępowania. W sprawie nie została uprzednio wydana ostateczna decyzja administracyjna, zrealizowany został również stan faktyczny odpowiadający hipotezie normy art. 125 ust. 1 pr.p.

Sąd I instancji stwierdził, że art. 125 ust. 1 pr.p. ma zastosowanie do wszelkich naruszeń przepisów pr.p., bez względu na to, czy stwierdzone naruszenie będzie miało charakter trwały, czy też nie, gdyż nie zawiera w tym zakresie żadnego ograniczenia. Operator pocztowy jest zobligowany do przestrzegania wszystkich przepisów prawa regulujących zasady prowadzenia przez niego działalności pocztowej i to niezależnie od tego, czy działania w tym zakresie przez niego podejmowane mają charakter krótkotrwały i przemijający, czy też charakteryzują się określoną trwałością w czasie. Celem art. 125 ust. 1 pr.p. jest wymuszenie na operatorze pocztowym, który dopuścił się naruszeń przepisów prawa regulujących prowadzenie działalności pocztowej podjęcia w zakreślonym terminie działań w celu usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości. Taka konstrukcja tego przepisu musi prowadzić do wniosku, że decyzja administracyjna wydana na jego podstawie ma charakter przymuszający do określonego zachowania lub też zaniechania po stronie adresata takiej decyzji w oznaczonym przez prezesa UKE terminie. Zakreślony postanowieniem art. 125 ust. 1 pr.p. obowiązek usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości musi opierać się na podjęciu przez zobowiązanego operatora pocztowego takich działań, które wyeliminują zaistniałe nieprawidłowości. Charakter zaistniałych naruszeń wynikający z ich ograniczonej trwałości w czasie, musi w takim przypadku prowadzić do tego, że w ramach prowadzonej działalności pocztowej operator pocztowy podejmie środki, które pozwolą mu na prowadzenie działalności zgodnie z prawem. W ocenie Prezesa UKE działania te mogą sprowadzać się np. do wypracowania nowych bądź też modyfikację istniejących rozwiązań organizacyjnych w zakresie prowadzonej działalności, które zostały przyjęte u tego operatora, w tym przede wszystkim takich, które mają na celu zabezpieczenie świadczonych usług pocztowych przed naruszeniami jakie zostały stwierdzone w decyzji wydanej przez Prezesa UKE na podstawie ar. 125 ust. 1 pr.p. Sąd I instancji zgodził się z uwagami Prezesa UKE, iż ani na etapie postępowania administracyjnego prowadzonego przed wydaniem zaskarżonej decyzji, ani też w toku postępowania wywołanego wniesieniem wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, skarżąca nie wskazała okoliczności faktycznych uzasadniających jej twierdzenia w tym zakresie. W toku postępowania zakończonego wydaniem zaskarżonej decyzji oraz we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, skarżąca nie przedłożyła bowiem dowodów popierających przywołane w nim twierdzenia ani też nie powołała się na określone okoliczności faktyczne, które mogłyby uzasadniać uznanie, że stwierdzone zaskarżoną decyzją nieprawidłowości zostały usunięte.

Zdaniem Sądu I instancji Prezes UKE był zobligowany do orzekania na podstawie nowych przepisów - przepisów nowego rozporządzenia. Orzekanie na podstawie nowych przepisów było możliwe z uwagi na fakt, że nieobowiązujące przepisy rozporządzenia, jak i przepisy nowego rozporządzenia w sposób identyczny regulują kwestie doręczania przesyłek nadanych w postępowaniu karnym w obszarze stwierdzonych naruszeń. zmiana stanu prawnego nie skutkowała zatem koniecznością zmiany zakresu stwierdzonych naruszeń wobec zachowania normatywnej ciągłości regulacji prawnych.

Sąd I instancji, nie podzielając zarzutu naruszenia § 7 ust. 2 rozporządzenia w sprawach karnych, stwierdził, że konieczne jest odniesienie się do przepisów kodeksu postępowania karnego (k.p.a.) regulujących sposób obliczania terminów doręczeń przesyłek poleconych, tj. art. 123 § 1 pr.p. Dniem od którego liczy się termin w omawianym przypadku będzie dzień umieszczenia zawiadomienia w skrzynce do doręczania korespondencji bądź na drzwiach mieszkania adresata lub w innym widocznym miejscu, przy czym dzień ten nie będzie, zgodnie z postanowieniem art. 123 § 1 k.p.k., wliczany do biegu siedmiodniowego terminu awizacji.

Sąd I instancji stwierdził, że regulamin świadczenia usług pocztowych musi w szczególności określać katalog świadczenia usług pocztowych (art. 21 ust 2 pkt 1 pr.p.). Obowiązkiem strony jest więc określenie katalogu świadczonych usług pocztowych w regulaminie świadczenia usług. Obowiązek ten obciąża operatora pocztowego, niezależnie od wynikającego z art. 21 ust. 1 pr.p. obowiązku określenia warunków wykonywania i korzystania z usług pocztowych, które może określić w regulaminie świadczenia usług pocztowych lub w umowach o świadczenie usług pocztowych. Skarżąca nie określiła w regulaminie, że przedmiotem usług są także przesyłki listowe priorytetowe, co pozostaje w oczywistej sprzeczności z brzmieniem art. 21 ust. 2 pkt 1 pr.p.

Skargę kasacyjną od tego wyroku wywiodła A w W., zaskarżając ten wyrok w całości.

Skargę kasacyjną skarżąca kasacyjnie oparła na naruszeniu:

prawa materialnego, tj. art. 125 ust. 1 pr.p., przez jego błędną wykładnię;

przepisów postępowania, tj. art. 190 zdanie pierwsze p.p.s.a., polegającym na zastosowaniu przez Sąd I instancji innej wykładni art. 125 ust. 1 pr.p. niż dokonana w sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny, które to uchybienie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy;

przepisów postępowania, tj. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z § 7 ust. 2 rozporządzenia w sprawach karnych, obowiązującego do dnia 30 stycznia 2015r., poprzez dokonanie jego błędnej wykładni polegającej na przyjęciu, iż w identyczny sposób reguluje kwestie doręczania przesyłek w postępowaniu karnym co rozporządzenie w sprawie szczegółowych zasad i trybu doręczania pism sądowych w postępowaniu karnym obowiązujące od dnia 30 stycznia 2015r., skutkującej bezzasadnym uznaniem, iż skarżąca nie przestrzegała obowiązujących terminów dla doręczeń przesyłek poleconych, które to uchybienie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy;

4) przepisów postępowania, tj. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z przepisami rozporządzenia w sprawach karnych, obowiązującego od dnia 30 stycznia 2015r., poprzez bezzasadne przyjęcie, iż miały one zastosowanie do stanów faktycznych mających miejsce w 2014r., które to uchybienie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy;

5) prawa materialnego, tj. art. 21 ust. 1 pr.p., przez jego błędną wykładnię i bezzasadne przyjęcie, iż dla każdego rodzaju usług pocztowych konieczny jest regulamin ich świadczenia.

W związku z powyższymi naruszeniami skarżąca kasacyjnie wniosła o uchylenie wyroku oraz przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie oraz o zasądzenie na rzecz skarżącej kosztów procesu. Ponadto skarżąca kasacyjnie wniosła o rozpoznanie skargi kasacyjnej na rozprawie.

W toku rozprawy sądowej pełnomocnik organu wniósł o oddalenie skargi kasacyjnej oraz o zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zarzuty skargi kasacyjnej nie są uzasadnione i dlatego skarga nie może być uwzględniona.

Zgodnie z art. 174 p.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie; 2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Dodać należy, że w przypadku oparcia skargi kasacyjnej na naruszeniu prawa procesowego (art. 174 pkt 2 p.p.s.a.) wnoszący skargę kasacyjną musi mieć na uwadze, że dla ewentualnego uwzględnienia skargi kasacyjnej niezbędne jest wykazanie wpływu naruszenia na wynik sprawy.

Naczelny Sąd Administracyjny jest związany podstawami skargi kasacyjnej, bowiem stosownie do treści art. 183 § 1 p.p.s.a., rozpoznając sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze z urzędu pod uwagę jedynie nieważność postępowania. Ze wskazanych przepisów wynika, że wywołane skargą kasacyjną postępowanie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym podlega zasadzie dyspozycyjności i nie polega na ponownym rozpoznaniu sprawy w jej całokształcie, lecz ogranicza się do rozpatrzenia poszczególnych zarzutów przedstawionych w skardze kasacyjnej w ramach wskazanych podstaw kasacyjnych. Istotą tego postępowania jest bowiem weryfikacja zgodności z prawem orzeczenia wojewódzkiego sądu administracyjnego oraz postępowania, które doprowadziło do jego wydania.

Wychodząc z tego założenia, należy na wstępie zaznaczyć, że wobec niestwierdzenia z urzędu nieważności postępowania (art. 183 § 2 p.p.s.a.) Naczelny Sąd Administracyjny ogranicza swoje rozważania do oceny zagadnienia prawidłowości dokonanej przez sąd I instancji wykładni wskazanych w skardze kasacyjnej przepisów prawa.

W niniejszej sprawie kontroli instancyjnej sprawowanej w granicach skargi kasacyjnej został poddany wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, wydany na skutek ponownego rozpoznania sprawy przekazanej temu Sądowi w oparciu o przepis art. 185 § 1 p.p.s.a.

Istota sporu prawnego rozpatrywanej sprawy oraz komplementarny charakter zarzutów kasacyjnych, sformułowanych w pkt 1 do 4 petitum skargi kasacyjnej, uzasadnia zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego łączne rozpatrzenie zarzutów kasacyjnych. W skardze kasacyjnej sformułowano zarzuty naruszenia prawa materialnego, jak i procesowego, które nie mogą być uznane za usprawiedliwione. Podkreślenia przy tym wymaga, że argumentacja zawarta w uzasadnieniu skargi kasacyjnej została przedstawiona w taki sposób, że zarzuty naruszenia przepisów prawa materialnego ściśle powiązano (uzasadniano) z naruszeniem przepisów postępowania i odwrotnie - potencjalne błędy proceduralne skutkowały w ocenie autora skargi kasacyjnej uchybieniami materialnoprawnymi.

W skardze kasacyjnej sformułowano zarzuty naruszenia prawa materialnego, jak i procesowego, które sprowadzają się do błędnej wykładni i niewłaściwego zastosowania art. 125 ust. 1 p.p. w zw. z 190 p.p.s.a.

Stosownie do treści art. 190 p.p.s.a. sąd, któremu sprawa została przekazana, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. Nie można oprzeć skargi kasacyjnej od orzeczenia wydanego po ponownym rozpoznaniu sprawy na podstawach sprzecznych z wykładnią prawa ustaloną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. Wykładnia prawa obejmuje zarówno prawo materialne, jak i prawo procesowe. Związanie wykładnią prawa dokonaną w uzasadnieniu wyroku Sądu II instancji w praktyce oznacza, że Sąd I instancji, ponownie rozpoznając sprawę, nie może jej pominąć. Nie jest również uprawniony do podejmowania próby jej podważania i kontestowania (por. wyrok NSA z dnia 15 czerwca 2016r., sygn. akt II GSK 38/15, publ. http://orzeczenia.nsa.gov.pl).

Sąd I instancji może odstąpić od wykładni prawa dokonanej przez Naczelny Sąd Administracyjny w następujących przypadkach: zmiany stanu faktycznego, zmiany stanu prawnego oraz w przypadku podjęcia przez Naczelny Sąd Administracyjny uchwały w składzie siedmiu sędziów, zawierającej stanowisko dotyczące wykładni prawa odmienne od wyrażonego w poprzednim wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego (por. uchwała składu siedmiu sędziów NSA z dnia 30 czerwca 2008r., sygn. akt I FPS 1/08, ONSAiWSA 2008, nr 5, poz. 75).

W rozpoznawanej sprawie żaden z powołanych przypadków nie wystąpił. Oznacza to, że Sąd I instancji był związany wykładnią prawa dokonaną przez Naczelny Sąd Administracyjny oraz że nie można było oprzeć skargi kasacyjnej od wyroku wydanego po ponownym rozpoznaniu sprawy na podstawach sprzecznych z wykładnią prawa ustaloną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny.

Należy podkreślić, że jedynie nieuwzględnienie przez Sąd I instancji, przy ponownym rozpoznaniu sprawy, wykładni prawa dokonanej przez Naczelny Sąd Administracyjny, może stanowić istotne uchybienie procesowe i w przypadku oparcia skargi kasacyjnej na zarzucie naruszenia art. 190 p.p.s.a., doprowadzić do ponownego uchylenia zaskarżonego wyroku. Związanie wojewódzkiego sądu administracyjnego, w rozumieniu przepisu art. 190 p.p.s.a. oznacza bowiem, iż nie może on formułować nowych ocen prawnych - sprzecznych z wyrażonym wcześniej poglądem, a zobowiązany jest do podporządkowania się mu w pełnym zakresie oraz konsekwentnego reagowania poprzez treść nowego wyroku. Przez ocenę prawną, o której mowa w art. 190 p.p.s.a., należy rozumieć osąd o prawnej wartości sprawy, a ocena prawna może dotyczyć stanu faktycznego, wykładni przepisów prawa materialnego i procesowego, ocenę zagadnienia dopuszczalności i prawidłowości korzystania z uznania administracyjnego, jak też kwestii zastosowania określonego przepisu prawa jako podstawy do wydania takiej, a nie innej decyzji lub postanowienia (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 14 maja 2004r., sygn. akt II SA 1221/03 oraz wyrok NSA z dnia 9 stycznia 2014r., sygn. akt II GSK 1602/12, wyrok NSA z dnia 21 stycznia 2015r., sygn. akt I GSK 1498/13, publ. http://orzeczenia.nsa.gov.pl).

W tym miejscu należy podkreślić, że ocena prawna zawarta w uzasadnieniu wyroku NSA z dnia 10 kwietnia 2018r., sygn. akt II GSK 1993/16, dotyczyła zarówno wykładni przepisów prawa (głównie materialnego), jak i oceny w ich kontekście okoliczności faktycznych sprawy.

NSA we wskazanym orzeczeniu podkreślił, że "Prezes UKE uznał naruszenie przez spółkę przepisów w sprawie doręczeń w sprawach cywilnych i karnych, jako zagrażające bezpieczeństwu obrotu pocztowego. NSA podziela takie stanowisko i uznaje, że wobec stwierdzenia w tym zakresie licznych uchybień ich kwalifikacja nie budzi żadnych wątpliwości". NSA w wyroku z dnia 10 kwietnia 2018r. przesądził, że Sąd I instancji naruszył art. 125 ust. 1 i 2 p.p. w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Dodatkowo NSA stwierdził, że "konsekwencją stwierdzonych naruszeń przepisów musi być decyzja o jakiej stanowi art. 125 ust. 1 p.p., zatem na gruncie tego przepisu nie może być mowy o umorzeniu postępowania ze względu na usunięcie uchybień przed wydaniem decyzji. Dopuszczenie do takiej sytuacji wskutek wykładni tego przepisu przyjętej przez Sąd I instancji prowadziłoby do zniweczenia roli jaką on pełni na gruncie p.p.". W uzasadnieniu wskazanego wyroku NSA podkreślono także, że "decyzja wydana na podstawie art. 125 ust. 1 p.p. nie tylko określa zakres stwierdzonych naruszeń ale określa także termin usunięcia nieprawidłowości. Określenie takiego terminu nie może być wiązane z usunięciem przez spółkę wad w zakresie doręczania pism. Termin ten jest prawnym określeniem czasu, po upływie którego organ może dokonać kontroli wykonania decyzji".

Zaprezentowana w tym orzeczeniu przez Naczelny Sąd Administracyjny wykładnia prawa wiązała w tej sprawie Sąd I instancji i wiązała również strony postępowania, które stosownie do zakazu określonego w zdaniu drugim art. 190 p.p.s.a. nie mogły oprzeć skargi kasacyjnej na podstawach z nią sprzecznych. Tymczasem w rozpoznawanej skardze kasacyjnej analiza wszystkich zarzutów obejmujących naruszenie art. 125 ust. 1 pr.p. prowadzi do konstatacji, że stanowią one w istocie polemikę z wykładnią prawa dokonaną przez Naczelny Sąd Administracyjny w powołanym wyroku, co w świetle art. 190 in fine p.p.s.a. uznać należy za niedopuszczalne. W związku z powyższym zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego orzekającego w niniejszej sprawie, należy uznać za nieuzasadnione zarzuty skargi kasacyjnej co do tego, że Sąd I instancji nie wywiązał się z obowiązków procesowych przewidzianych w art. 190 p.p.s.a.. Przytoczone w skardze kasacyjnej zestawienie fragmentów uzasadnienia zaskarżonego wyroku WSA oraz wyroku NSA z dnia 10 kwietnia 2018r., sygn. akt II GSK 1993/16, wskazuje, że uzasadnienie wyroku WSA nie zawiera odmiennych od oceny, którą był związany i sprzecznych z wyrokiem NSA własnych odniesień i ocen w zakresie stosowania art. 125 ust. 1 pr.p.

W ocenie NSA nie ma cech odmiennej wykładni omawianego przepisu stwierdzenie WSA, iż "decyzja administracyjna wydana na jego podstawie ma charakter przymuszający do określonego zachowania lub też zaniechania po stronie adresata takiej decyzji w oznaczonym przez prezesa UKE terminie. Zakreślony postanowieniem art. 125 ust. 1 pr.p. obowiązek usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości musi opierać się na podjęciu przez zobowiązanego operatora pocztowego takich działań, które wyeliminują zaistniałe nieprawidłowości".

Wojewódzki Sąd Administracyjny w zaskarżonym wyroku wyraźnie bowiem zaznaczył, że "charakter zaistniałych naruszeń wynikający z ich ograniczonej trwałości w czasie, musi w takim przypadku prowadzić do tego, że w ramach prowadzonej działalności pocztowej operator pocztowy podejmie środki, które pozwolą mu na prowadzenie działalności zgodnie z prawem. W ocenie Prezesa UKE działania te mogą sprowadzać się np. do wypracowania nowych bądź też modyfikację istniejących rozwiązań organizacyjnych w zakresie prowadzonej działalności, które zostały przyjęte u tego operatora, w tym przede wszystkim takich, które mają na celu zabezpieczenie świadczonych usług pocztowych przed naruszeniami jakie zostały stwierdzone w decyzji wydanej przez Prezesa UKE na podstawie art. 125 ust. 1 Prawa pocztowego". Sąd I instancji nie dopuścił się zatem podkreślanych w skardze kasacyjnej błędów w zakresie wykładni art. 125 ust. 1 pr.p., przyjętej za podstawę wydania zaskarżonego wyroku. Przeciwnie zawarty w uzasadnieniu wyroku WSA wywód w sposób logiczny i jasny przedstawia stanowisko Sądu I instancji w zgodzie z wykładnią dokonaną uprzednio w tej sprawie przez NSA.

Aprobaty Naczelnego Sądu Administracyjnego nie zyskał również zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z § 7 ust. 2 rozporządzenia w sprawach karnych (wskazany w pkt 3 petitum skargi kasacyjnej). Wbrew zatem twierdzeniom skarżącej kasacyjnie, Sąd I instancji słusznie przyjął, że termin 7 dni przy drugim awizowaniu liczy się od dnia następującego po umieszczeniu zawiadomienia w skrzynce do doręczania korespondencji bądź na drzwiach mieszkania adresata lub w innym widocznym miejscu. Trafnie również podkreślono w uzasadnieniu zaskarżonego orzeczenia, że należy odnieść się w tym zakresie do przepisów kodeksu postępowania karnego regulujących sposób obliczania terminów doręczeń przesyłek poleconych bowiem zgodnie z art. 123 § 1 k.p.k. "do biegu terminu nie wlicza się dnia, od którego liczy się dany termin". WSA słusznie zatem przyznał rację organowi, że dniem od którego liczy się termin w omawianym przypadku będzie "dzień umieszczenia zawiadomienia w skrzynce do doręczania korespondencji bądź na drzwiach mieszkania adresata lub w innym widocznym miejscu", przy czym dzień ten nie będzie, zgodnie z postanowieniem art. 123 § 1 k.p.k., wliczany do biegu siedmiodniowego terminu awizacji. Co więcej, Naczelny Sąd Administracyjny podziela stanowisko przedstawione w zaskarżonym wyroku, iż w świetle art. 123 § 1 k.p.k., do biegu terminu nie wlicza się dnia, od którego liczy się dany termin, a zatem nie wlicza się w omawianym przypadku dnia umieszczenia zawiadomienia. W tej sytuacji, nie sposób zgodzić się ze stanowiskiem skarżącego kasacyjnie, jakoby termin ten nie wynosi łącznie 8 dni (1+7), tylko 7 dni. Rację ma także Sąd I instancji, że wbrew twierdzeniom skargi kasacyjnej, jasne stanowisko w tym zakresie wynika także z interpretacji Ministerstwa Sprawiedliwości z dnia 31 lipca 2014r.

Zamierzonego skutku nie mógł także odnieść zarzut naruszenia naruszeniu przepisów postępowania, tj. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z przepisami

rozporządzenia w sprawie szczegółowych zasad i trybu doręczania pism sądowych w

postępowaniu karnym, obowiązującego od dnia 30 stycznia 2015r., poprzez

bezzasadne przyjęcie, iż miały one zastosowanie do stanów faktycznych mających miejsce w 2014r. (pkt 4 petitum skargi kasacyjnej).

Po pierwsze, zarzut ten nie spełnia wymogów formalnych, ponieważ autor skargi kasacyjnej nie wskazał jakiejkolwiek jednostki redakcyjnej tego rozporządzenia, która miałaby być stosowana w sprawie. Nie ma bowiem wątpliwości, że tak ogólnie sformułowany zarzut nie podlega rozpoznaniu przez Naczelny Sąd Administracyjny z tego względu, że cytowane rozporządzenie składa się z odrębnych jednostek redakcyjnych (paragrafów, punktów), zaś autor skargi kasacyjnej nie sprecyzował, który z przepisów tego rozporządzenia został naruszony. Podzielić należy prezentowane w judykaturze stanowisko, wedle którego w odniesieniu do przepisu, który nie stanowi jednej zamkniętej całości, a składa się z paragrafów, punktów i innych jednostek redakcyjnych, wymóg skutecznie wniesionej skargi kasacyjnej jest spełniony wówczas, gdy wskazuje ona konkretny przepis naruszony przez sąd I instancji, z podaniem konkretnej jednostki redakcyjnej przepisu (por. wyroki NSA z dnia: 2 kwietnia 2014r., sygn. akt I OSK 614/13, LEX nr 1574678; z 14 marca 2013r., sygn. akt I OSK 1799/12, LEX nr 1295809). Obowiązek taki wynika z art. 174 pkt 1 p.p.s.a. i również w tym przypadku Naczelny Sąd Administracyjny nie może zastąpić strony w precyzowaniu stawianych zarzutów. W rozpoznawanej sprawie ani w petitum, ani w uzasadnieniu skargi kasacyjnej nie wskazano jednostki redakcyjnej cytowanego aktu prawnego, co powoduje, że nie został spełniony wymóg prawidłowego sformułowania zarzutu skargi kasacyjnej. W istocie uniemożliwia to Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu ustosunkowanie się do treści tak sformułowanego zarzutu. Mimo to nawet domyślając się, iż autorowi skargi kasacyjnej chodziło w istocie o § 7 ust. 2 rozporządzenia w sprawach karnych, to zarzut naruszenia tego przepisów również nie jest uzasadniony co zostało szczegółowo wskazane powyżej przy omówienia zarzutu pkt 3 petitum skargi kasacyjnej.

Kolejny zarzut kasacyjny naruszenia art. 21 ust. 1 pr.p., tj. zarzut pkt 5 petitum skargi kasacyjnej, także nie ma usprawiedliwionej podstawy prawnej.

Na gruncie tego przepisu nie sposób podzielić prezentowanego w skardze kasacyjnej poglądu, że nie jest konieczne ustalenie regulaminu świadczenia usług pocztowych dla każdego z rodzaju świadczonej usługi, skoro warunki świadczenia tych usług są określone w zawartej pisemnej umowie. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej skarżąca kasacyjnie stwierdziła, że obowiązek określenia w regulaminie warunków świadczenia usług pocztowych "uzasadniony jest w takich przypadkach, kiedy umowa nie jest zawierana w formie pisemnej, lecz poprzez przystąpienie, np. poprzez wrzucenie przesyłki listowej do skrzynki nadawczej. Istotnym w okolicznościach przedmiotowej sprawy jest, iż Skarżąca nie świadczy usługi doręczania przesyłek priorytetowych na innej podstawie niż pisemne umowy. Dodatkowo nie ma jednolitej nazwy dla tych usług, gdyż wynika ona często ze specyfikacji zamawiającego tego rodzaju usługi". Tak sformułowany zarzut kasacyjny nie jest skierowany przeciwko przyjętej przez Sąd I instancji, a poprzednio organ, podstawie faktycznej i prawnej zaskarżonego wyroku, co czyni skargę kasacyjną z tego względu nieskuteczną. W tej sprawie stwierdzono naruszenie nie w zakresie braku określenia w regulaminie warunków świadczenia usług pocztowych, lecz braku w regulaminie pełnego katalogu świadczonych przez skarżącą kasacyjnie usług pocztowych. Podstawę prawną tego naruszenia stanowił zaś art. 21 ust. 2 pkt 1 pr.p., określający przykładowe elementy regulaminu świadczenia usług, w tym katalog świadczonych usług pocztowych, podstawę faktyczną zaś stwierdzone naruszenie w zakresie pominięcia w katalogu świadczonych usług pocztowych faktycznie świadczonej przez skarżącą kasacyjnie usługi doręczania rejestrowanych przesyłek priorytetowych. Co istotne warunki świadczenia usług pocztowych jako inny wymieniony element regulaminu został uregulowany w pkt 2 tegoż przepisu. Nie budzi zatem wątpliwości, że są to dwa różne naruszenia. W konsekwencji uznać należało, że Sąd I instancji nie mógł naruszyć art. 21 ust. 1 pr.p. i to w sposób wskazywany w skardze kasacyjnej.

Naczelny Sąd Administracyjny nie znalazł podstaw do uwzględnienia skargi kasacyjnej, którą oddalił na podstawie art. 184 p.p.s.a. O kosztach postępowania kasacyjnego, obejmujących wynagrodzenie pełnomocnika organu, orzekł na podstawie art. 204 pkt 1 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 1 pkt 2 lit. c) w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 września 2015r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2015r. poz. 1804 ze zm.).