Wyrok NSA, sygn. akt II GSK 1224/19
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2023-02-21 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6035 Opłaty i kary za przejazd pojazdem nienormatywnym
Skarżony organ: Inspektor Transportu Drogowego
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Zbigniew Czarnik (spr.) Sędzia NSA Wojciech Kręcisz Sędzia del. WSA Izabella Janson po rozpoznaniu w dniu 21 lutego 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej T. Sp. z o.o. Sp. k. w Ł. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 10 kwietnia 2019 r. sygn. akt VI SA/Wa 2407/18 w sprawie ze skargi T. Sp. z o.o. Sp. k. w Ł. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia 24 października 2018 r. nr BP.502.254.2018.0155.BD2.5930 w przedmiocie kary pieniężnej za przejazd pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie (dalej: WSA w Warszawie, sąd pierwszej instancji) wyrokiem z 10 kwietnia 2019 r., sygn. akt VI SA/Wa 2407/18 oddalił skargę T. Sp. z o.o. Sp. k. w Ł. (dalej: spółka, skarżąca) na decyzję Głównego inspektora Transportu Drogowego (dalej: Inspektor, GITD) z 24 października 2018 r. utrzymującą w mocy decyzję Kujawsko-Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z 30 lipca 2018 r. o nałożeniu na spółkę – jako załadowcę – kary pieniężnej w wysokości 15 000 zł za wykonywanie przejazdu po drogach publicznych pojazdu nienormatywnego bez zezwolenia kategorii VII.

Sąd pierwszej instancji oddalając skargę działał na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2022 r., poz. 329; dalej: p.p.s.a.).

Spółka zaskarżyła wyrok WSA w Warszawie w całości domagając się jego uchylenia w całości i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania sądowi pierwszej instancji, zasądzenia kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Jednocześnie zrzekła się przeprowadzenia rozprawy.

Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono:

1) naruszenie prawa materialnego w rozumieniu art. 174 pkt 1 p.p.s.a., tj. art. 2 pkt 35a w związku z art. 64 ust. 1, art. 64c, d i f w zw. z art. 140aa ust. 1, art. 140ab ust. 1 pkt 1-3 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (tekst jedn. Dz.U. z 2017 r., poz. 128 ze zm., dalej: p.r.d.) przez błędną ich wykładnię oraz niewłaściwe zastosowanie polegające na niezasadnym i wadliwym przyjęciu, że przekroczenie nacisków osi wielokrotnych w odniesieniu do norm określonych w rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z dnia 31 grudnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz ich niezbędnego wyposażenia (Dz.U. 951 z 2013 r.; dalej: r.w.t.p.) skutkuje uznaniem pojazdu za nienormatywny w rozumieniu przepisów art. 2 pkt 35a p.r.d.;

2) naruszenie prawa materialnego w rozumieniu art. 174 pkt 1 p.p.s.a. w związku z art. 2 pkt 35a p.r.d. poprzez oparcie się na tezie, iż przywołane we wskazanej regulacji odwołanie do "przepisów o drogach publicznych" nie jest jednoznaczne z odwołaniem do przepisów "ustawy o drogach publicznych" a dotyczy wszelkich przepisów odnoszących się w jakimkolwiek znaczeniu do dróg publicznych;

3) naruszenie przepisów postępowania w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy w rozumieniu art. 174 pkt 2 p.p.s.a., a mianowicie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 141 § 4 i art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 7a i art. 8 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2017 r. poz. 1257 ze zm.; dalej: k.p.a.) poprzez oddalenie przez WSA skargi spółki w sytuacji zaniechania jakiejkolwiek oceny czy organy obu instancji prawidłowo ustaliły stan faktyczny w sprawie, a postępowanie zostało przeprowadzone w sposób właściwy i rozstrzygnięcia organów obu instancji zostały uzasadnione w sposób wystarczający i zgodny z art. 107 § 3 k.p.a., art. 7 k.p.a. i art. 77 § 1 k.p.a.;

4) naruszenie przepisów postępowania w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy w rozumieniu art. 174 pkt 2 p.p.s.a., a mianowicie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a, w zw. z art. 141 § 4, art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 7a k.p.a. i art. 8 k.p.a. poprzez oddalenie przez WSA skargi skarżącej w sytuacji, gdy w całkowicie zbieżnych przedmiotowo sprawach rozstrzyganych przez wojewódzkie sądy administracyjne w przeszłości zapadały znacząco odmienne wyroki, a WSA w skarżonym rozstrzygnięciu nie wyjaśnił przyczyn odmiennego rozstrzygania od istniejącego już orzecznictwa;

5) naruszenie prawa materialnego, tj. art. 6 k.p.a. w zw. z art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej oraz w zw. z art. 134 § 1 p.p.s.a. przez ich niezastosowanie polegające na bezpodstawnym przyjęciu zasadności nałożenia na skarżącą kary w oparciu o okoliczności niewynikające wprost z powszechnie obowiązujących przepisów prawa, nie istnieją bowiem w ustawie o drogach publicznych normy prawne normujące dopuszczalny nacisk podwójnej czy potrójnej osi na jakiejkolwiek drodze publicznej.

W uzasadnieniu skarżąca kasacyjnie przedstawiła argumenty mające świadczyć o trafności zarzutów postawionych w petitum skargi kasacyjnej.

W odpowiedzi na skargę kasacyjną Inspektor wniósł o jej rozpoznanie na rozprawie.

Zarządzeniem Przewodniczącej Wydziału II Izby Gospodarczej Naczelnego Sądu Administracyjnego z 10 stycznia 2023 r., na podstawie art. 15zzs4 ust. 3 w zw. z ust. 1 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczeniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (tekst jedn. Dz.U. z 2021, poz. 2095 ze zm.) sprawa została skierowana do rozpoznania w dniu 21 lutego 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów, o czym zostali poinformowani strony i uczestnicy postępowania.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna jest niezasadna.

Stosownie do treści art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny (dalej: NSA lub sąd drugiej instancji) rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod uwagę przyczyny nieważności postępowania sądowoadministracyjnego określone w art. 183 § 2 p.p.s.a. W rozpoznawanej sprawie nie wystąpiły okoliczności skutkujące nieważnością postępowania, zatem spełnione zostały warunki do merytorycznego załatwienia sprawy.

W myśl art. 193 zdanie drugie p.p.s.a., uzasadnienie wyroku oddalającego skargę kasacyjną zawiera ocenę zarzutów skargi kasacyjnej. Oznacza to, że sąd drugiej instancji nie przedstawia w uzasadnieniu wyroku oddalającego skargę kasacyjną opisu ustaleń faktycznych i argumentacji prawnej podawanej przez organy i sąd pierwszej instancji. Wobec powyższego NSA odstąpił od przedstawienia stanu sprawy, ograniczając uzasadnienie tylko do rozważań mających znaczenie dla oceny postawionych w skardze kasacyjnej zarzutów.

Zgodnie z treścią art. 174 pkt 1 i 2 p.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na naruszeniu prawa materialnego, które może polegać na błędnej wykładni lub niewłaściwym zastosowaniu albo na naruszeniu, przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy.

Skarga kasacyjna spółki oparta została na obydwu podstawach kasacyjnych określonych w art. 174 p.p.s.a. Zakwestionowano w niej prawidłowość stanowiska sądu pierwszej instancji, który kontrolując zgodność z prawem decyzji Inspektora w przedmiocie kary pieniężnej za przejazd pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia uznał, że niewadliwie przeprowadzone przez organ postępowanie oraz niepodważone przez skarżącą ustalenia faktyczne uzasadniały zaakceptowanie opartego na tych podstawach poglądu o naruszeniu przez spółkę zakazu przejazdu pojazdem nienormatywnym, za które należało orzec karę pieniężną jak za przejazd bez zezwolenia kategorii VII.

Zdaniem NSA, skarga kasacyjna nie podważa prawidłowości tego stanowiska sądu pierwszej instancji.

Oceniając w pierwszej kolejności najdalej idące zarzuty procesowe, tj. sformułowane w pkt 3 i pkt 4 petitum skargi kasacyjnej, a więc zarzuty naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a., trzeba przede wszystkim wskazać, że wadliwość uzasadnienia wyroku w rozumieniu art. 141 § 4 p.p.s.a. może stanowić przedmiot skutecznego zarzutu kasacyjnego wówczas, gdy uzasadnienie nie zawiera wszystkich elementów konstrukcyjnych, o których stanowi przepis, w tym w szczególności stanowiska odnośnie stanu faktycznego przyjętego za podstawę wyrokowania (por. uchwałę NSA z 15 lutego 2010 r., sygn. akt II FPS 8/09, CBOSA) lub sporządzone jest w taki sposób, że nie jest możliwa kontrola instancyjna zaskarżonego wyroku, gdyż sąd pierwszej instancji nie zrealizował prawidłowo ciążącego na nim obowiązku wyjaśnienia motywów podjętego rozstrzygnięcia.

Nadto przypomnienia wymaga, że o skuteczności zarzutów naruszenia przepisów postępowania formułowanych w ramach podstawy kasacyjnej określonej w art. 174 pkt 2 p.p.s.a., nie decyduje każde uchybienie, lecz tylko takie, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Przez "wpływ", o którym mowa w tym przepisie rozumieć należy istnienie związku przyczynowego pomiędzy uchybieniem procesowym stanowiącym przedmiot zarzutu skargi kasacyjnej, a wydanym w sprawie zaskarżonym orzeczeniem sądu pierwszej instancji. Związek przyczynowy, o jakim mowa, jakkolwiek nie musi być realny, to jednak musi uzasadniać istnienie hipotetycznej możliwości odmiennego wyniku sprawy. Wynikającym z art. 176 § 1 pkt 2 p.p.s.a. obowiązkiem strony wnoszącej skargę kasacyjną jest więc nie tylko wskazanie podstaw kasacyjnych, lecz również ich uzasadnienie, co w odniesieniu do zarzutu naruszenia przepisów postępowania powinno się wiązać z uprawdopodobnieniem istnienia wpływu zarzucanego naruszenia na wynik sprawy. Skarżący kasacyjnie zobowiązany jest więc wykazać, że gdyby do zarzucanego naruszenia przepisów postępowania nie doszło, wyrok sądu pierwszej instancji byłby inny.

Tego wymogu rozpoznawana skarga kasacyjna nie spełnia. Nie wskazano w niej na czym dokładnie miałoby polegać zarzucane naruszenie przepisów postępowania, a w rezultacie jaki miałby być wpływ zarzucanych naruszeń na wynik sprawy.

Wystarczającej podstawy do twierdzenia o braku zgodności z prawem uzasadnienia zaskarżonego wyroku nie stanowią podniesione w skardze kasacyjnej kwestie, które zdaniem strony nie zostały w dostatecznym stopniu wyjaśnione przez sąd pierwszej instancji i nie znalazły swojego odzwierciedlenia w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku. Kwestie te miały dotyczyć zaniechania jakiejkolwiek oceny, czy organy obu instancji prawidłowo ustaliły stan faktyczny w sprawie, a postępowanie zostało przeprowadzone w sposób właściwy i rozstrzygnięcia organów obu instancji zostały uzasadnione w sposób wystarczający i zgodny z art. 107 § 3 k.p.a., art. 7 k.p.a. i art. 77 § 1 k.p.a., czy też niewyjaśnienia "przyczyn odmiennego rozstrzygania od istniejącego już orzecznictwa", gdy w całkowicie zbieżnych przedmiotowo sprawach rozstrzyganych przez wojewódzkie sądy administracyjne w przeszłości zapadały znacząco odmienne wyroki. Skarżąca kasacyjnie nie wyjaśniła na czym w odniesieniu do treści przepisów art. 107 § 3 k.p.a., art. 7 k.p.a. i art. 77 § 1 k.p.a. oraz art. 7a i art. 8 k.p.a. miałoby polegać ich naruszenie jako wzorców kontroli zgodności z prawem zaskarżonej decyzji i jaki miałoby to mieć wpływ na wynik sprawy.

W ocenie NSA, uzasadnienie kontrolowanego wyroku zawiera wszystkie elementy konstrukcyjne, o których mowa w art. 141 § 4 p.p.s.a., a stanowisko sądu pierwszej instancji zostało umotywowane w stopniu wystarczającym, aby poddać je merytorycznej kontroli w postępowaniu kasacyjnym. Okoliczność, że stanowisko zajęte przez sąd administracyjny pierwszej instancji jest odmienne od prezentowanego przez skarżącą kasacyjnie nie oznacza, że uzasadnienie wyroku zawiera wady konstrukcyjne uzasadniające uchylenie wydanego w sprawie rozstrzygnięcia na podstawie art. 141 § 4 p.p.s.a. Polemika z merytorycznym stanowiskiem sądu pierwszej instancji nie może sprowadzać się do zarzutu naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a., gdyż poprzez zarzut naruszenia tego przepisu nie można skutecznie zwalczać prawidłowości przyjętego za podstawę orzekania stanu faktycznego ani stanowiska sądu co do wykładni bądź zastosowania prawa (por. np. wyroki NSA z: 26 listopada 2014 r., sygn. akt II OSK 1131/13; 20 stycznia 2015 r., sygn. akt I FSK 2081/13; 12 marca 2015 r., sygn. akt I OSK 2338/13; 18 marca 2015 r., sygn. akt I GSK 1779/13, publ. CBOSA).

Za nieusprawiedliwione należało uznać stanowisko skarżącej zmierzające do podważenia prawidłowości ustaleń faktycznych oraz ich oceny w rozpatrywanej sprawie. Z uzasadnienia zarzutów procesowych skargi kasacyjnej nie wynika bowiem, aby skarżąca w jakikolwiek sposób podważała przebieg oraz wynik czynności kontroli i ważenia pojazdu na zatwierdzonym przez uprawnionego geodetę stanowisku pomiaru mas i nacisków wyposażonym w stacjonarną wagę do pomiarów dynamicznych (w tym sposób oraz prawidłowość użycia tej wagi), które zostały odzwierciedlone w protokole z kontroli drogowej. Dowodowi temu i przeprowadzonym na jego podstawie ustaleniom, które sąd pierwszej instancji uznał za prawidłowe, skarżąca nie przeciwstawiła żadnych konkretnych argumentów znajdujących swoje potwierdzenie w konkretnych dowodach lub źródłach wiedzy o dowodach. Wynik pomiaru nie został zakwestionowany. Z akt sprawy, na podstawie których orzekał sąd pierwszej instancji wynika, że skarżąca spółka wiedziała o przekroczeniu masy oraz nacisków osi i godziła się na powstanie naruszenia. Pomimo tego nikt ze strony załadowcy nie wnosił, by wyjeżdżając z terenu spółki kierowca odsypał część ładunku. Wiarygodności tych ustaleń i zeznań strona skarżąca nie podważyła. Przy tak sformułowanych zarzutach kasacyjnych, wobec obowiązującej w postępowaniu kasacyjnym zasady dyspozycyjności (por. m.in. wyroki NSA z: 13 października 2017 r., sygn. akt II FSK 1445/17; 10 marca 2021 r., sygn. akt II OSK 1492/18; 19 stycznia 2021 r., sygn. akt II OSK 2523/20; 17 grudnia 2020 r., sygn. akt II GSK 832/18; 16 lipca 2020, sygn. akt I GSK 611/20; publ. CBOSA), zarzuty te nie mogły zostać uwzględnione.

Nie są uzasadnione również podniesione w skardze kasacyjnej zarzuty materialnoprawne błędnej wykładni i niewłaściwego zastosowania wymienionych w pkt 1 i pkt 2 petitum skargi kasacyjnej przepisów ustawy p.r.d. oraz rozporządzenia r.w.t.p.

Zdaniem NSA, sąd pierwszej instancji kontrolując prawidłowość wykładni oraz zastosowania przez organ administracji publicznej przepisów prawa materialnego, których naruszenie zarzuca skarżąca, zasadnie stwierdził, że przepisy te nie zostały naruszone.

Prawidłowe było przyjęcie przez sądy pierwszej instancji rozumienia oraz zastosowania w sprawie przepisów prawa materialnego, których naruszenie zarzuca skarżąca, w tym zwłaszcza art. 2 pkt 35a p.r.d., tj. rozumienia pojęcia normatywności pojazdu, co stanowi zasadniczą oś sporu prawnego w sprawie.

Kwestia ta stanowiła już przedmiot orzeczeń Naczelnego Sądu Administracyjnego (por. wyroki z: 27 kwietnia 2021 r. sygn. akt II GSK 1004/18 oraz II GSK 1229/18; 27 listopada 2020 r., sygn. akt II GSK 651/18; 18 maja 2020 r., sygn. akt II GSK 16/20; 28 listopada 2019 r., sygn. akt II GSK 2868/17; 9 lipca 2019 r. sygn. akt II GSK 1093/17; 27 czerwca 2019 r., sygn. akt II GSK 1703/17; 25 kwietnia 2018 r., sygn. akt II GSK 2337/16; 24 kwietnia 2018 r., sygn. akt II GSK 2489/16; 1 lutego 2018 r., sygn. akt 3289/17; 18 lipca 2017 r., sygn. akt II GSK 2670/15; 23 marca 2016 r., sygn. akt II GSK 2172/14; publ. CBOSA). Sąd drugiej instancji podziela pogląd przyjęty w tych orzeczeniach.

Zgodnie z art. 2 ust. 35a p.r.d. pojazd nienormatywny to pojazd lub zespół pojazdów, którego naciski osi wraz z ładunkiem lub bez ładunku są większe od dopuszczalnych, przewidzianych dla danej drogi w przepisach o drogach publicznych, lub którego wymiary lub rzeczywista masa całkowita wraz z ładunkiem lub bez niego są większe od dopuszczalnych, przewidzianych w przepisach niniejszej ustawy. Uwzględniając treść wskazanego przepisu oraz sposób, w jaki sformułowane zostały zawarte w nim odesłania trzeba przyjąć, że rekonstrukcja jego normatywnej treści musi uwzględniać konieczny kontekst celu oraz funkcji tych odesłań, również z punktu widzenia postanowień dyrektywy Rady nr 96/53/WE z 25 lipca 1996 r. ustanawiającej dla niektórych pojazdów drogowych poruszających się na terytorium Wspólnoty maksymalne dopuszczalne wymiary w ruchu krajowym i międzynarodowym oraz maksymalne dopuszczalne obciążenia w ruchu międzynarodowym (dalej: dyrektywa nr 96/53/WE). Nie ma podstaw do twierdzenia, że określenie dopuszczalnego nacisku podwójnej osi napędowej w wydanym na podstawie art. 66 ust. 5 p.r.d. rozporządzeniu r.w.t.p. podważa prawidłowość kwalifikowania danego pojazdu jako nienormatywnego w sytuacji przekroczenia norm określonych w wymienionym rozporządzeniu, albo w ogóle niweczy możliwość takiej kwalifikacji. Taka teza prowadziłaby do dysfunkcjonalności regulacji prawnej obowiązującej w sferze ruchu pojazdów po drogach publicznych.

Trzeba przede wszystkim podkreślić, że przepisy o drogach publicznych określające dopuszczalne naciski osi pojazdu, do których odwołuje się ustawodawca definiując w art. 2 pkt 35a p.r.d. "pojazd nienormatywny", to zarówno przepisy ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (dalej: u.d.p.), jak i przepisy dotyczące dróg zamieszczone w ustawie prawo o ruchu drogowym i w przepisach wykonawczych do tej ustawy. We wskazanym przepisie jest bowiem mowa o "przepisach o drogach publicznych", a nie o "przepisach ustawy o drogach publicznych". Sformułowanie użyte w art. 2 pkt 35a p.r.d. potwierdza więc, że intencją ustawodawcy było odesłanie szersze zakresowo niż tylko do ustawy o drogach publicznych. Regulacje odnoszące się do dróg publicznych zawarte są nie tylko w ustawie o drogach publicznych, ale także w ustawie p.r.d. oraz w aktach wykonawczych do tej ustawy. Z art. 1 p.r.d. jednoznacznie wynika, że zakres przedmiotowy jej regulacji dotyczy także zasad ruchu na drogach publicznych (art. 1 pkt 1). W związku z tym, że zakres przedmiotowy tej ustawy odnosi się również do zasad i warunków dopuszczenia pojazdów do ruchu oraz zasad i warunków jego kontroli, a także wymagań w stosunku do innych jego uczestników, to jednak zawsze chodzi przecież o ruch na drogach publicznych. Dlatego dla potrzeb stosowania tej ustawy prawodawca stworzył stosowne definicje, w tym również definicję drogi publicznej oraz drogi wewnętrznej, co nastąpiło poprzez odesłanie odpowiednio do art. 1 i art. 8 u.d.p. (art. 2 pkt 1a; art. 2 pkt 1b p.r.d.). Prowadzi to do wniosku, że regulacje dotyczące dróg, które są zawarte w u.d.p. oraz p.r.d., mają komplementarny charakter.

Niezależnie od dotychczas przedstawionych argumentów należy również wskazać, że do 18 października 2012 r. regulacje odnoszące się do odpowiedzialności za przejazd pojazdem nienormatywnym bez odpowiedniego zezwolenia zawarte były w ustawie u.d.p., a po tej dacie stanowiły już przedmiot unormowań ustawy p.r.d. W szczególności przepisy określające dopuszczalne naciski osi wielokrotnych pierwotnie były zawarte w ustawie u.d.p. (art. 41 ust. 1) i w wydanym z jej upoważnienia rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z 28 marca 2003 r. w sprawie sieci dróg krajowych, po których mogą poruszać się pojazdy o określonych parametrach oraz w rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z 31 grudnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia (§ 5 rozporządzenia). Od 1 maja 2004 r. pozostawiono je jedynie w tym ostatnim rozporządzeniu wydanym na podstawie ustawy p.r.d.

Wskazane przeniesienie przepisów dotyczących odpowiedzialności za przejazd pojazdem nienormatywnym po drogach publicznych pomiędzy omawianymi ustawami miało charakter porządkowy, formalny i było związane z potrzebą dostosowania przepisów krajowych do postanowień przywołanej już na wstępie dyrektywy nr 96/53/WE. Nie ulega wątpliwości, że treść § 5 r.w.t.p. w wersji obowiązującej od 1 maja 2004 r. jest ścisłym odwzorowaniem treści pkt 3.5 załącznika nr 1 do tej dyrektywy. Usunięcie przepisów określających dopuszczalne naciski osi wielokrotnych z u.d.p. i pozostawienie ich w rozporządzeniu wykonawczym, wydanym na podstawie ustawy p.r.d., niczego więc nie zmieniło w odniesieniu do przedmiotu regulacji, a co za tym idzie także zakresu jej stosowania. Z merytorycznego punktu widzenia przepisy tego rozporządzenia trzeba więc traktować jako przepisy o drogach publicznych (por. m.in. wyrok NSA z 9 października 2018 r., sygn. akt II GSK 2932/16; publ. CBOSA).

Wbrew stanowisku skarżącej, przepisy r.w.t.p. mogą stanowić podstawę ustalenia nienormatywności pojazdu w zakresie dopuszczalnych nacisków osi wielokrotnych. Określone w nich parametry nacisku osi nie stanowią jedynie warunków dopuszczalności pojazdu do ruchu. Nieracjonalne byłoby przyjęcie, że pojazd musi spełniać określone wymagania w zakresie maksymalnych nacisków osi wielokrotnych jedynie na użytek i na etapie dopuszczenia do ruchu i jednocześnie, że wymagania te miałyby nie obowiązywać po dopuszczeniu pojazdu do ruchu, tj. podczas wykonywania przejazdów po drogach publicznych (por. m.in. wyroki NSA z: 10 marca 2020 r., sygn. akt II GSK 4312/17; 9 lipca 2019 r., sygn. akt II GSK 1093/17; publ. CBOSA). Wskazanie warunków dopuszczenia pojazdu do ruchu zachowuje bowiem swój sens, gdy określone nimi parametry są stosowane i egzekwowane w odniesieniu do pojazdów uczestniczących w ruchu drogowym po drogach publicznych (por. wyrok NSA z 27 listopada 2020 r., sygn. akt II GSK 651/18; CBOSA), co potwierdza także art. 1 ust. 2 dyrektywy Rady nr 96/53/WE.

Mając powyższe na uwadze, zdaniem NSA nie ma podstaw, aby tylko w oparciu o argumenty natury językowej twierdzić, że w rozpatrywanej sprawie doszło do naruszenia art. 2 pkt 35a p.r.d. przez błędną jego wykładnię. Pojęcie dopuszczalnego nacisku osi, o którym stanowi w § 1 ust. 3 pkt 5a r.w.t.p., odnoszone jest zarówno do przepisów o drogach publicznych, jak i przepisów tego rozporządzenia.

Nie jest też zasadny pogląd, że w rozpatrywanej sprawie doszło do niewłaściwego zastosowania art. 2 pkt 35a, art. 64 ust. 1, art. 64 c, d i f w związku z art. 140aa ust. 1 i art. 140ab ust. 1 pkt 1 - 3 p.r.d. Jeżeli bowiem w świetle art. 2 pkt 35a p.r.d., pojazd nienormatywny to pojazd lub zespół pojazdów, którego naciski osi wraz z ładunkiem lub bez ładunku są większe od dopuszczalnych, przewidzianych dla danej drogi w przepisach o drogach publicznych lub którego wymiary albo rzeczywista masa całkowita wraz z ładunkiem lub bez niego są większe od dopuszczalnych, przewidzianych w przepisach p.r.d., zaś w rozpatrywanej sprawie stwierdzono przekroczenie dopuszczalnego nacisku podwójnej osi napędowej oraz przekroczenie dopuszczalnej masy całkowitej pojazdu, to kontrolowany w rozpatrywanej sprawie pojazd należało kwalifikować jako nienormatywny w rozumieniu tego przepisu prawa.

Odnosząc się do pozostałych argumentów wskazanych w uzasadnieniu zarzutów materialnoprawnych należy wskazać, że zarzuty oparte na podstawie art. 174 pkt 1 p.p.s.a. nie mogą służyć podważaniu prawidłowości ustaleń faktycznych przyjętych za podstawę wyrokowania w sprawie (por. np. wyroki NSA z: 25 marca 2022 r., sygn. akt III OSK 1175/21; 11 lutego 2022 r., sygn. akt I OSK 989/21; 3 lutego 2022 r., sygn. akt I OSK 985/21; publ. CBOSA). Nie mogły one zatem doprowadzić do uznania przez NSA tych zarzutów za zasadne.

Nie jest też zasadne twierdzenie skarżącej o naruszeniu przez sąd pierwszej instancji art. 134 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 6 k.p.a. i w związku z art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, wskazujące na bezpodstawne przyjęcie zasadności nałożenia na skarżącą kary w oparciu o okoliczności niewynikające wprost z przepisów powszechnie obowiązującego prawa. Jeżeli bowiem przedmiot postępowania (przedmiot sprawy), a co za tym idzie zakres postępowania wyjaśniającego w sprawie i koniecznych do przeprowadzenia w nim ustaleń faktycznych oraz dowodów, wyznaczają i determinują normy prawa materialnego, bo to one stanowią podstawę nałożenia obowiązku, wyznaczając tym samym zbiór prawnie istotnych faktów koniecznych do załatwienia sprawy, to wobec przedstawionego rozumienia art. 2 pkt 35a p.r.d. zarzut ten nie zasługuje na uwzględnienie.

Przepis art. 134 § 1 p.p.s.a. przewiduje, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Rozstrzygnięcie w granicach danej sprawy, o którym mowa w tym przepisie, oznacza jedynie to, że sąd nie może uczynić przedmiotem rozpoznania innej sprawy administracyjnej niż ta, w której wniesiono skargę. Skuteczność zarzutu naruszenia art. 134 § 1 p.p.s.a. zależy zatem od wykazania, że sąd rozpoznając skargę dokonał oceny zgodności z prawem innej sprawy lub z przekroczeniem granic rozpoznawanej sprawy (por. m.in. wyrok NSA z 25 września 2009r., sygn. akt II FSK 629/08; publ. CBOSA). Granice rozpoznania przez wojewódzki sąd administracyjny określa sprawa administracyjna będąca przedmiotem zaskarżenia. Sąd ten jest zatem zobowiązany rozpatrzeć z punktu widzenia zgodności z prawem sprawę, której treść i zakres wyznaczają normy prawa determinujące treść rozstrzygnięcia zawartego w zaskarżonym akcie i precyzujące czynności pozwalające zidentyfikować skonkretyzowany w nich stosunek prawny (por. np. wyroki NSA z 26 maja 1998 r., sygn. akt II SA 915/97, 15 stycznia 2005 r., sygn. akt II GSK 321/07; publ. CBOSA).

Z uzasadnienia skargi kasacyjnej nie wynika, aby skarżąca wykazała, że sąd pierwszej instancji naruszył art. 134 § 1 p.p.s.a., a więc dokonał oceny pod względem zgodności z prawem innej sprawy lub z przekroczeniem granic rozpoznawanej sprawy. Rozpoznając sprawę ze skargi na decyzję w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za przejazd po drodze publicznej pojazdem nienormatywnym, sąd pierwszej instancji nie wyszedł poza jej granice. Nie doszło zatem do zarzucanego naruszenia deklarowanej w art. 2 Konstytucji zasady demokratycznego państw prawnego i przewidzianej w art. 6 k.p.a. zasady praworządności.

Z uzasadnienia skargi kasacyjnej nie wynika również na czym miałoby polegać naruszenie przez sąd pierwszej instancji (niewymienionego w petitum, a dopiero w uzasadnieniu skargi kasacyjnej) art. 106 § 3 p.p.s.a. co powoduje, że w świetle art. 174 pkt 2 p.p.s.a. oraz zasady dyspozycyjności obowiązującej w postępowaniu przed NSA, również zarzut naruszenia tego przepisu nie mógł odnieść skutku oczekiwanego przez skarżącą.

W związku z powyższym, ponieważ podniesione w skardze kasacyjnej zarzuty okazały się niezasadne, Naczelny Sąd Administracyjny orzekł o oddaleniu skargi kasacyjnej na podstawie art. 184 p.p.s.a.