Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt IV SA/Wa 3496/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2016-05-24 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6059 Inne o symbolu podstawowym 605
Hasła tematyczne: Ewidencja ludności
Skarżony organ: Minister Spraw Wewnętrznych
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art 151
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Anna Falkiewicz-Kluj, Sędziowie sędzia WSA Agnieszka Wójcik (spr.), sędzia WSA Tomasz Wykowski, Protokolant sekr. sąd. Julia Durka, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 maja 2016 r. sprawy ze skargi P. D. na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia [...] września 2015 r. nr [...] w przedmiocie odmowy udostępnienia danych adresowych oraz numeru PESEL oddala skargę


UZASADNIENIE

Wnioskiem z dnia 17 kwietnia 2015 r. Pan P. D. zwrócił się do Ministra Spraw Wewnętrznych o udostępnienie z rejestru PESEL danych adresowych oraz numeru PESEL Pana K. J. Jako uzasadnienie potrzeby uzyskania danych wskazał zamiar złożenia pozwu o ochronę dóbr osobistych przeciwko osobie poszukiwanej.

Po rozpatrzeniu sprawy, Minister Spraw Wewnętrznych decyzją z dnia [...] lipca 2015 r. nr [...] odmówił Wnioskodawcy udostępnienia z rejestru PESEL danych Pana K. J.

W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że powodem negatywnego rozstrzygnięcia był brak wystąpienia przesłanki ujętej w art. 46 ust. 2 pkt ustawy o ewidencji ludności, tj. brak wykazania przez Wnioskodawcę, względem której z wielu figurujących w rejestrze PESEL osób o imieniu i nazwisku K. J. legitymuje się interesem prawnym. Decyzja została doręczona Stronie w dniu [...] lipca 2015 r.

W dniu 3 sierpnia 2015 r., z zachowaniem ustawowego terminu Strona złożyła wniosek o ponowne rozpatrzenie niniejszej sprawy.

We wniesionym środku odwoławczym, Strona wyraziła swoje niezadowolenie z podjętego przez organ, negatywnego rozstrzygnięcia. Wnioskodawca wyraził również swoje przekonanie o właściwym udokumentowaniu interesu prawnego w uzyskaniu wnioskowanych danych, podkreślając, że podanie miejsca pracy oraz pełnionej przez poszukiwanego funkcji sędziego Sądu Rejonowego w R. było wystarczające do wyodrębnienia ze zbioru PESEL pojedynczej tożsamości, co w konsekwencji wykluczało możliwość naruszenia dóbr osobistych innych osób, niezwiązanych z pozwem.

Minister Spraw Wewnętrznych po ponownym rozpatrzeniu decyzją z dnia [...] września 2015r. Nr [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

W uzasadnieniu wskazał, że dysponując informacjami i dokumentami przedstawionymi przez Wnioskodawcę w dotychczasowym postępowaniu oraz po zapoznaniu się z uzasadnieniem wniosku o ponowne rozpatrzenie niniejszej sprawy podtrzymuje stanowisko, iż brak jest podstaw prawnych do udostępnienia z rejestru PESEL danych adresowych oraz numeru PESEL Pana K. J.

Wskazane bowiem przez Stronę kryteria wyszukiwawcze, tj. informacja o wykonywanym zawodzie, czy miejscu zatrudnienia nie pozwoliły na jednoznaczną identyfikację osoby poszukiwanej, co w konsekwencji uniemożliwiło pozytywne załatwienie sprawy.

Organ wyjaśnił, że w katalogu danych, w oparciu, o które możliwe jest wyodrębnienie poszukiwanej osoby ze zbioru PESEL, nie znajdują się informacje o wykonywanym zawodzie, czy miejscu zatrudnienia, albowiem dane te zgodnie z treścią art. 44 h ust. 7 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych nie są gromadzone w w/w rejestrze. W związku z tym, że w toku prowadzonego postępowania odwoławczego, stan faktyczny w niniejszej sprawie nie uległ zmianie, a więc Strona również na tym etapie postępowania nie wskazała żadnych dodatkowych danych poszukiwanego, umożliwiających wyszukanie w zbiorze PESEL konkretnej, pojedynczej tożsamości, jedynym słusznym i zasadnym sposobem rozpatrzenia odwołania było utrzymanie w mocy zaskarżonej decyzji.

Pomijając kwestię braku jednoznacznej identyfikacji poszukiwanego przez Wnioskodawcę, która była główną przyczyną odmowy udostępnienia danych Pana K. J., organ wskazał także, że dodatkowym powodem odmowy w zakresie udostępnienia informacji o numerze PESEL poszukiwanego była również okoliczność, iż realizacja czynności, dla której Strona wniosła o udostępnienie danych, tj. skuteczne wszczęcie i prowadzenia postępowania sądowego, nie wymaga legitymowania się numerem PESEL strony pozwanej. Potwierdzeniem zajętego stanowiska jest treść art. 126 § 2 kpc, który wskazuje podstawowe wymogi formalne, jakie powinien zawierać pozew, by jego wniesienie było skuteczne. Należy zatem zauważyć, że w katalogu danych wymienionych w tym przepisie brak jest numeru PESEL pozwanego, co prowadzi do uznania, iż Strona może zrealizować czynność, na potrzeby której wniosła o udostępnienie danych, bez żądanej informacji. Brak wskazania numeru PESEL w pozwie nie będzie bowiem skutkował jego zwrotem. Powyższe powoduje zatem brak uprawnienia Strony w uzyskaniu danych w tym zakresie.

Skargę na powyższą decyzję wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Pan P. D. W skardze wskazał, że ma interes prawny w uzyskaniu żądanych przez niego danych, gdyż złożył pozew o ochronę dóbr osobistych i dane te są mu niezbędne. Wskazał, że w jego ocenie podane przez niego dodatkowe informacje o miejscu pracy poszukiwanej osoby, pozwalały na jej identyfikację. W ocenie zatem skarżącego zaskarżona decyzja pozbawia go konstytucyjnego prawa do Sądu. Z powyższych przyczyn skarżący uważa skargę za zasadną i wnosi o uchylenie decyzji Ministra.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje:

Rozpoznając przedmiotową sprawę Sąd uznał, że wbrew zarzutom skargi zaskarżone decyzje Ministra nie naruszają prawa w stopniu, który uzasadniały ich uchylenie.

Podstawę rozstrzygnięcia w sprawie stanowił art. 46 ust. 2 pkt 1 ustawy o z dnia 24 września 201 Or. o ewidencji ludności (Dz. U z 2015r. Nr 388) zwanej dalej "ustawą" , zgodnie z którym dane z rejestru PESEL, rejestrów mieszkańców oraz rejestrów zamieszkania cudzoziemców, w zakresie niezbędnym do realizacji ich ustawowych zadań, mogą być udostępnione osobom i jednostkom organizacyjnym, jeżeli wykażą w tym interes prawny.

Wskazać należy, że jak wynika z akt sprawy organ odmówił skarżącemu żądanych przez niego danych z uwagi na to, iż nie skonkretyzował względem której z wielu figurujących w rejestrze PESEL osób o imieniu i nazwisku K. J. legitymuje się interesem prawnym.

Minister Spraw Wewnętrznych stanął bowiem, w ocenie Sądu słusznie, na stanowisku, że interes prawny w uzyskaniu danych osobowych gromadzonych w rejestrze PESEL powinien być przez Wnioskodawcę nie tylko właściwie udokumentowany, ale musi się także odnosić do konkretnej osoby, a nie kręgu osób noszących to samo imię i nazwisko. Zaprezentowany pogląd opiera się na użytym w art. 46 ust. 2 pkt 1 ustawy o ewidencji ludności formułowaniu "wykaże", które oznacza, że to na Stronie spoczywa ciężar udowodnienia istnienia interesu prawnego oraz udokumentowania, że uprawnienie to odnosi się do konkretnej osoby.

Organ, wbrew zarzutom skargi nie był więc zobowiązany do prowadzenia własnego postępowania dowodowego w przedmiocie koniecznej indywidualizacji osoby wskazanej we wniosku, albowiem uwiarygodnienie interesu, którego elementem jest wspomniana indywidualizacja, spoczywa na osobie, która udostępnienia danych się domaga. W związku z powyższym, organ słusznie uznał, że określenie osoby poszukiwanej powinno nastąpić na takim stopniu szczegółowości, aby jej tożsamość nie budziła wątpliwości. Odmienna interpretacja art. 46 ust. 2 pkt 1 ustawy, jak słusznie zauważył Minister prowadziłaby do konieczności udostępnienia Stronie informacji o wszystkich osobach, o podanym we wniosku imieniu i nazwisku, z którymi Wnioskodawcę nie łączy żaden stosunek prawny. To zaś naruszałoby ich dobra osobiste.

Nie ulega zatem wątpliwości, że decyzja odmawiająca udostępnienia danych ze zbioru PESEL powinna uwzględniać wymagania, wynikające z art. 107 k.p.a, niemniej jednak zakres przeprowadzanego przez organ postępowania wyjaśniającego mającego na celu ustalenie podstawy faktycznej i prawnej decyzji, nie może pomijać przedmiotu sprawy i przesłanek, w oparciu o które rozpatrywany jest wniosek. Nie może budzić więc wątpliwości, że czynności wyjaśniające powinny zostać podjęte przez Ministra Spraw Wewnętrznych w sytuacji, gdy zgłoszone żądanie nie może zostać jednoznacznie ocenione pod względem faktycznym. W najszerszym zakresie chodzić tu będzie o przypadki, gdy wątpliwości budzić będzie interes prawny zainteresowanego, który miałby uzasadniać udostępnienie mu informacji zamieszczonych w zbiorze PESEL. Podobnie jak ma to miejsce przy wydawaniu zaświadczenia (art. 217-220 k.p.a.), postępowanie wyjaśniające w tego rodzaju sprawie ma jednak charakter uproszczony, prowadząc, po ustaleniu, iż zgłoszony wniosek spełnia warunki udostępnienia danych, do przekazania żądanych informacji. W sprzeczności z zakresem nałożonego na organ obowiązku wyjaśnienia podstawy żądania stoi pogląd nakazujący organowi podjęcie czynności zmierzających do zindywidualizowania osoby, której danych adresowych wniosek dotyczył w sytuacji, gdy w zbiorze PESEL figuruje wiele osób o podanym przez wnioskodawcę imieniu i nazwisku i wnioskodawca nie podał innych danych mogących wyodrębnić osobę poszukiwaną z grupy osób noszących to samo imię i nazwisko. Słusznie zatem organ przyjął, że ciężar wskazania danych osobowych identyfikujących dostatecznie osobę, do której wniosek się odnosi, obarcza wnioskodawcę, stąd niewłaściwe wywiązanie się z tego obowiązku prowadzi do odmowy udostępnienia danych. Wynika to z faktu, że działaniu polegającemu na udostępnieniu danych ze zbioru PESEL ustawodawca przypisał charakter czynności technicznej odpowiadającej od strony przedmiotowej sposobowi sformułowania wniosku, po dokonaniu jego kontroli pod względem spełnienia przewidzianych w ustawie warunków dopuszczalności udostępnienia danych. W postępowaniu tym organ opiera się na określonych przez wnioskodawcę kryteriach wyszukiwania. Powyższe związanie sprawia, że w sytuacji, gdy wskazane przez wnioskodawcę kryteria wyszukiwania oparte na wskazaniu imienia i nazwiska nie prowadzą do zindywidualizowania osoby poszukiwanej, a jednocześnie nie jest możliwa filtracja wyników oparta na uwzględnieniu przy wyszukiwaniu innych informacji odnoszących się do danych osobowych osoby poszukiwanej (np. data urodzenia, miejsce urodzenia, nazwisko rodowe), a nie miejsce pracy, czy wykonywany zawód. Organ nie jest bowiem wbrew stanowisku prezentowanemu przez skarżącego, uprawniony do podjęcia dodatkowych czynności zmierzających do określenia przedmiotu wyszukiwania, gdyż wykracza to poza przyznane mu kompetencje.

Należy także zaznaczyć, że nałożony na organ obowiązek należytego i wyczerpującego informowania o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie praw wnioskodawcy, wymaga poinformowania wnioskodawcy o przedstawieniu przez niego danych we wniosku w sposób niedostateczny identyfikujących osobę poszukiwaną. W kontrolowanym postępowaniu organ z tego obowiązku się wywiązał, wzywając skarżącego o podanie bliższych danych osobowych K. J. gdyż, jak wskazano, samo imię i nazwisko w świetle posiadanych danych było niewystarczające do odnalezienia poszukiwanej osoby w zbiorze PESEL.

W odniesieniu do obowiązków nałożonych na Ministra Spraw Wewnętrznych, jako podmiotu udostępniającego dane ze zbioru PESEL analogiczne stanowisko do przedstawionego wyraził Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 14 października 2014 r. sygn. II OSK 824/13.

Odnosząc się z kolei do wskazanej, jako dodatkowej przesłanki odmowy udostępnienia danych żądanych przez skarżącego w zakresie nr PESEL pana K. J., należy wyjaśnić, iż wbrew zaprezentowanemu przez organ stanowisku, przywołany przez organ art. 126 § 2 k.p.a został zmieniony ustawą z dnia 10 maja 2013r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U z 2013r. Nr 654), i zgodnie z jego obecnym brzmieniem, gdy pismo procesowe jest pierwszym pismem w sprawie, powinno ponadto zawierać oznaczenie przedmiotu sporu m.in. numer Powszechnego Elektronicznego Systemu Ewidencji Ludności (PESEL) lub numer identyfikacji podatkowej (NIP) .

Tym samym stanowisko organu w zakresie braku podstaw do żądania przez stronę Nr PESEL nie zostało przez organ właściwie uzasadnione. Powyższe jednak z uwagi na wskazaną na wstępie jako podstawową przesłankę odmowy podania stronie danych adresowych Pana K. J. nie miało wpływu na rozstrzygnięcie przedmiotowej sprawy.

Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, działając na podstawie art. 151 p.p.s.a oddalił skargę.