Wyrok NSA, sygn. akt III OSK 1833/21
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2022-07-14 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6197 Służba Celna
Hasła tematyczne: Celne postępowanie
Skarżony organ: Szef Krajowej Administracji Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 180 ust. 1 pkt 8
journal: Dz.U. 2016 poz 1947
law: Ustawa z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Zbigniew Ślusarczyk Sędziowie: sędzia NSA Tamara Dziełakowska sędzia NSA Olga Żurawska-Matusiak (spr.) po rozpoznaniu w dniu 14 lipca 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej R. M. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 2 czerwca 2019 r., sygn. akt II SA/Wa 2291/18 w sprawie ze skargi Związku Zawodowego Celnicy PL z siedzibą w O. na decyzję Szefa Krajowej Administracji Skarbowej z dnia . października 2018 r., nr . w przedmiocie zwolnienia ze służby oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 2 czerwca 2019 r., sygn. akt II SA/Wa 2291/18 oddalił skargę Związku Zawodowego Celnicy PL z siedzibą w O. na decyzję Szefa Krajowej Administracji Skarbowej z [...] października 2018 r., nr [...] w przedmiocie zwolnienia R. M. ze służby.

Powyższy wyrok został wydany w następującym stanie faktycznym sprawy.

Dyrektor Izby Administracji Skarbowej [...] (dalej: "DIAS" lub "organ") poinformował o wszczęciu z urzędu postępowania w sprawie zwolnienia ze służby R. M. (dalej: "funkcjonariusz") na podstawie art. 180 ust. 1 pkt 8 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz.U. z 2016 r. poz. 1947 z późn. zm., dalej: "ustawa o KAS"). Przesłanką wszczęcia postępowania było zawiadomienie Prokuratury Rejonowej [...] o tym, że funkcjonariusz jest podejrzany o przyjęcie korzyści majątkowej w zamian za zachowania stanowiące naruszenie przepisów prawa, polegające na odstąpieniu od kontroli i umożliwienie przekroczenia granicy pojazdowi, w którym ukryte były papierosy bez polskich znaków skarbowych akcyzy, tj. o przestępstwo określone w przepisie art. 228 § 3 k.k.

DIAS wystąpił do organizacji związkowej Celnicy PL z prośbą o zajęcie stanowiska w sprawie wszczętego postępowania.

DIAS decyzją z [...] maja 2018 r., nr [...] zwolnił funkcjonariusza ze służby po upływie trzech miesięcy od dnia doręczenia decyzji. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ wskazał, że podejrzenie funkcjonariusza o popełnienie przestępstwa określonego w art. 228 § 3 k.k. jest negatywnie postrzegane w odbiorze społecznym i nie licuje z honorem, godnością i dobrym imieniem służby. Podejrzenie to spowodowało utratę zaufania do funkcjonariusza. Również rodzaj czynu, o którego popełnienie podejrzany jest funkcjonariusz, stoi w sprzeczności z charakterem pełnionej służby.

Funkcjonariusz odwołał się od powyższej decyzji do Szefa Krajowej Administracji Skarbowej.

Szef Krajowej Administracji Skarbowej (dalej: "Szef KAS") decyzją z [...] października 2018 r., nr [...] utrzymał w mocy decyzje DIAS z [...] maja 2018 r.

Związek Zawodowy Celnicy PL (dalej: "ZZ Celnicy PL ") złożył wniosek z 18 czerwca 2018 r. o dopuszczenie do udziału w postępowaniu oraz odwołanie od decyzji organu pierwszej instancji. Postanowieniem z [...] września 2018 r., nr [...] dopuszczono Związek Zawodowy Celnicy PL do udziału w przedmiotowym postępowaniu, zaś odwołanie ZZ Celnicy PL z 18 czerwca 2018 r. zostało włączone do akt sprawy, jako pismo strony w toku postępowania.

W ocenie Szefa KAS istniały uzasadnione podstawy do zwolnienia ze służby funkcjonariusza. Prokuratura Rejonowa [...] poinformowała, że funkcjonariusz jest podejrzany o przyjęcie korzyści majątkowej w zamian za zachowania stanowiące naruszenie przepisów prawa, polegające na odstąpieniu od kontroli i umożliwienie przekroczenia granicy pojazdowi, w którym ukryte były papierosy bez polskich znaków skarbowych akcyzy, tj. o przestępstwo określone w przepisie art. 228 § 3 k.k. Kolejnym pismem Prokuratura Rejonowa [...] poinformowała, że postanowieniem z [...] maja 2018 r. uchylono środek zapobiegawczy w postaci tymczasowego aresztowania wobec podejrzanego funkcjonariusza. Jednocześnie wobec zastosowano dozór Policji, zakaz kontaktowania się z innymi osobami, poręczenie majątkowe oraz zakaz opuszczania kraju. Wskazano również, że zebrany w toku postępowania przygotowawczego materiał dowodowy w wysokim stopniu uprawdopodobnił, że funkcjonariusz wyczerpał znamiona zarzucanych mu przestępstw.

Zdaniem Szefa KAS powyższe nie może pozostać obojętne dla stosunku służbowego funkcjonariusza, gdyż ciąży na nim szczególny obowiązek przestrzegania prawa, a status funkcjonariusza Służby Celno-Skarbowej wiąże się z nieskazitelnym charakterem i nieposzlakowaną opinią. Funkcjonariusz utracił zaufanie przełożonych. Postawa jego była również sprzeczna z dobrem KAS.

Ponadto Szef KAS wskazał, że charakter przestępstwa, o którego popełnienie podejrzany jest funkcjonariusz, stoi w sprzeczności ze specyfiką powierzonych zadań i obowiązków. Pełnił on bowiem służbę w Oddziale Celnym [...], zaś do jego obowiązków służbowych należało m.in. obejmowanie towarów wnioskowaną procedurą, kontrola celna towarów, a także wszczynanie postępowań w sprawach o przestępstwa skarbowe.

Fakultatywne zwolnienie ze służby zostało pozostawione uznaniu przełożonego, który biorąc pod uwagę całokształt okoliczności, podejmuje decyzję, czy skorzystać z prawnej możliwości rozwiązania stosunku służbowego z funkcjonariuszem. Niewątpliwie słuszny interes strony przemawia za pozostawieniem funkcjonariusza w służbie. Stoi on jednak w sprzeczności z interesem społecznym, a co za tym idzie, również interesem Służby Celno-Skarbowej – dobrem Krajowej Administracji Skarbowej i stanowi przeszkodę do uwzględnienia słusznego interesu funkcjonariusza przejawiającego się w pozostawieniu go w służbie.

Związek Zawodowy Celnicy PL wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Szefa Krajowej Administracji Skarbowej z [...] października 2018 r., nr [...], domagając się jej uchylenia w całości.

Szef KAS w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Wskazał, że istota sprawy w niniejszym postępowaniu sprowadzała się do ustalenia, czy w realiach faktycznych sprawy istniała "inna" niż określona w pkt 1-7 art. 180 ustawy o KAS, "ważna przyczyna", uzasadniająca zwolnienie funkcjonariusza ze służby. Na tę okoliczność powołał się organ przywołując art. 180 ust. 1 pkt 8 ustawy o KAS, będący materialnoprawną podstawą wydania zaskarżonego rozkazu personalnego.

Sąd pierwszej instancji stwierdził, że przesłanka zwolnienia funkcjonariusza ze służby z uwagi na dobro KAS i utratę zaufania do skarżącego została wystarczająco wykazana. W przedmiotowej sprawie okolicznością niesporną jest, że funkcjonariuszowi postawiono prokuratorskie zarzuty przyjęcia korzyści majątkowej w zamian za zachowanie stanowiące naruszenie przepisów prawa, polegające na odstąpieniu od kontroli i umożliwienie przekroczenia granicy pojazdowi, w którym ukryte były papierosy bez polskich znaków skarbowych akcyzy, tj. popełnienia przestępstwa określonego w przepisie art. 228 § 3 k.k.

Zdaniem Sądu pierwszej instancji pozostawanie w służbie funkcjonariusza, który nie legitymuje się nieposzlakowaną opinią narusza dobro KAS. Taka sytuacja niewątpliwie rzutuje na powstanie negatywnego wizerunku KAS w odbiorze społecznym, co przekłada się na utratę zaufania do organów Państwa.

Funkcjonariusz wniósł do Naczelnego Sądu Administracyjnego skargę kasacyjną od powyższego wyroku Sądu pierwszej instancji, zaskarżając go w całości.

Na podstawie art. 174 pkt. 2 p.p.s.a. w zw. z art. 176 § 1 pkt. 2 p.p.s.a. zaskarżonemu wyrokowi zarzucił naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy w postaci:

a) obrazy przepisu art. 145 § 1 pkt. 1 lit c p.p.s.a. w związku z art. 134 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 141 § 4 p.p.s.a., poprzez fakt, iż Wojewódzki Sąd Administracyjny w uzasadnieniu nie odniósł się w ogóle do zarzutu skargi oznaczonego jako pkt II nr 4 odwołania (dotyczący braku wysłuchania skarżącego jako strony) oraz jedynie częściowo odniósł się do zarzutu z pkt II nr 1 (tzn. nie odniósł się w ogóle do fragmentu zarzutu dotyczącego braku wszechstronnego przeprowadzenia postępowania dowodowego).

b) obrazy przepisu art. 145 § 1 pkt. 1 lit. c p.p.s.a. w związku z art. 7 w zw. art. 75 § 1 i art. 77 § 1 k.p.a., poprzez wadliwe uznanie, że Szef KAS prawidłowo rozważył interes strony i interes społeczny, a także przez wadliwe uznanie że Szef KAS prawidłowo uznał, że postępowanie dowodowe przed organem pierwszej instancji przeprowadzono w sposób kompletny i należyty oraz że prawidłowo uznał, że dalsze pozostawanie skarżącego w służbie nie gwarantuje należytego wykonywania przez niego swoich obowiązków zawodowych i że jego zwolnienia wymaga dobro KAS, w sytuacji wieloletniej nienagannej służby i braku podstaw do takich twierdzeń ze strony Szefa KAS.

Na podstawie art. 174 ust. 1 p.p.s.a. zaskarżonemu wyrokowi zarzucił obrazę przepisów prawa materialnego w postaci:

a) obrazy art. 180 ust. 1 pkt. 8 ustawy o KAS w całości, poprzez zaakceptowanie zastosowania ww. przepisu przez Szefa KAS (oraz organ pierwszej instancji) w sytuacji, gdy jego zastosowanie nie powinno mieć miejsca, bo w stosunku do skarżącego nie zachodziła żadna z przesłanek wskazanych w tym przepisie, tj. wadliwe jest uznanie, że fakt postawienia skarżącemu prokuratorskich zarzutów jest ważnym powodem do zwolnienia z służby, wadliwe jest stwierdzenie, że dalsze pozostawania skarżącego w służbie nie gwarantuje należytego wykonywania przez niego swoich obowiązków zawodowych, wadliwe i niezasadne jest twierdzenie, że zwolnienia skarżącego wymaga dobro KAS, wadliwe i niezasadne (bezpodstawne) jest twierdzenie o utracie zaufania do skarżącego

b) obrazy art. 180 ust. 1 pkt. 8 ustawy o KAS w zw. z art 32 ust. 1 pkt. 1 ustawy z dnia 23 maja 1991 o związkach zawodowych, poprzez wadliwe uznanie przez WSA, że ww. przepis ustawy o związkach zawodowych stosuje się jedynie odpowiednio do funkcjonariuszy Służby Celno-Skarbowej i pierwszeństwo mają przepisy pragmatyki służbowej i w efekcie aprobatę zwolnienia skarżącego przez organy KAS mimo sprzeciwu Związku Zawodowego Celnicy PL. Podniósł, że prawidłowo zastosowanie ww. przepisu ustawy o związkach zawodowych powinno uniemożliwić zwolnienie skarżącego ze służby i jego zwolnienie powinno być uznane za naruszenie przepisów prawa i dostrzeżone przez Sąd, skutkować powinno uchyleniem przez Sąd zarówno zaskarżonej decyzji Szefa KAS, jak i poprzedzającej jej decyzji DIAS.

Skarżący kasacyjnie w oparciu o tak postawione zarzuty wniósł o to, aby WSA w Warszawie, na mocy przepisu art. 179a p.p.s.a., uchylił zaskarżony wyrok i ponownie rozpoznał sprawę merytorycznie (wnosząc jednocześnie w tym przypadku o pozytywne rozpatrzenie skargi tj. jej uwzględnienie i uchylenie decyzji organów obu instancji). W przypadku braku zastosowania przepisu art. 179a p.p.s.a. przez WSA w Warszawie i w razie przekazania sprawy do Naczelnego Sądu Administracyjnego (dalej: NSA) skarżący, na podstawie art. 176 § 1 pkt. 3 p.p.s.a. w zw. z art. 185 § 1 p.p.s.a. wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie całości sprawy do ponownego rozpoznania do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego (WSA) w Warszawie. Ponadto zgodnie z wymogami formalnymi przepisu art. 176 § 2 p.p.s.a. skarżący kasacyjnie oświadczył, że wnosi o rozpoznanie sprawy na rozprawie. Jednocześnie skarżący wniósł o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania (w tym kosztów zastępstwa procesowego wg norm przepisanych) na rzecz skarżącego na podstawie art. 203 pkt. 1 p.p.s.a.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej skarżący przedstawił argumentację, mającą na celu wykazanie zasadności podniesionych zarzutów.

Szef KAS w piśmie procesowym z 13 września 2019 r. podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko merytoryczne w sprawie i wniósł o oddalenie skargi kasacyjnej.

Naczelny Sąd Administracyjny, w związku ze zmianą art. 15zzs4 ust. 1 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. poz. 1842 ze zm.) wynikającą z art. 4 pkt 3 ustawy z dnia 28 maja 2021 r. o zmianie ustawy – Kodeks postępowania cywilnego oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z poz. 1090), poinformował strony postępowania, że w okresie obowiązywania stanu zagrożenia epidemicznego albo stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID-19 oraz w ciągu roku od odwołania ostatniego z nich, w sprawach, w których strony nie zrzekły się przeprowadzenia rozprawy, Naczelny Sąd Administracyjny przeprowadza rozprawę wyłącznie zdalnie przy użyciu urządzeń technicznych umożliwiających przeprowadzenie jej na odległość, jeżeli wszystkie strony wyrażą na to zgodę. We wskazanym wyżej okresie nie przeprowadza się rozpraw w siedzibie Sądu z udziałem stron. Jeżeli którakolwiek z wezwanych stron oświadczy, że nie ma możliwości technicznych uczestniczenia w rozprawie zdalnej, sprawa zostanie skierowana na posiedzenie niejawne w trybie art. 15 zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych. Jeżeli wszystkie strony oświadczą zgodnie, że wyrażają zgodę na rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym, sprawa zostanie skierowana na posiedzenie niejawne w trybie art. 182 § 2 p.p.s.a.

W związku z powyższym zwrócono się do stron postępowania o udzielenie informacji, w terminie 7 dni od dnia doręczenia pisma, czy wyrażają zgodę na rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym, co zdecydowanie może przyspieszyć rozpoznanie wniesionej skargi kasacyjnej. W razie wyrażenia zgody na rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym, strony zostały poinformowane o możliwości przedstawienia, w terminie 7 dni, dodatkowych wyjaśnień na piśmie. Jednocześnie w przypadku, gdy strony postępowania nie wyrażają zgody na rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym, Naczelny Sąd Administracyjny zwrócił się o udzielenie informacji, czy strona posiada możliwości techniczne uczestniczenia w rozprawie zdalnej przy użyciu informatycznej aplikacji.

Ponadto strony postępowania zostały zawiadomione, że na podstawie art. 15 zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych – Przewodniczący może zarządzić przeprowadzenie posiedzenia niejawnego, jeżeli uzna rozpoznanie sprawy za konieczne, a rozprawy nie można przeprowadzić na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku. Na posiedzeniu niejawnym w tych sprawach sąd orzeka w składzie trzech sędziów.

Organ w piśmie procesowym z 17 stycznia 2022 r. wniósł o rozpoznanie sprawy na rozprawie.

Skarżący kasacyjnie w piśmie procesowym z 31 stycznia 2022 r. wniósł o rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym.

Z uwagi na brak zgody wszystkich stron na przeprowadzenie rozprawy w trybie zdalnym, Przewodnicząca Wydziału na podstawie art. 15zzs4 ust. 1 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. poz. 1842 ze zm.) zarządziła skierowanie sprawy na posiedzenie niejawne, celem rozpoznania skargi

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. W niniejszej sprawie nie występują, enumeratywnie wyliczone w art. 183 § 2 p.p.s.a., przesłanki nieważności postępowania sądowoadministracyjnego. Z tego względu, przy rozpoznaniu sprawy Naczelny Sąd Administracyjny związany był granicami skargi kasacyjnej. Granice te są wyznaczone każdorazowo wskazanymi w skardze kasacyjnej podstawami, którymi - zgodnie z art. 174 P.p.s.a. - może być: 1) naruszenie prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie lub 2) naruszenie przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Skarga kasacyjna wniesiona w rozpoznawanej sprawie oparta została na obu podstawach prawnych uregulowanych w art. 174 p.p.s.a. W takiej sytuacji zasadniczo w pierwszym rzędzie rozpoznane winny zostać zarzuty naruszenia przepisów prawa procesowego, gdyż ocena zasadności zarzutu naruszenia prawa materialnego powinna być dokonana na podstawie ustalonego przez organ administracyjny w sprawie stanu faktycznego, nie zaś na podstawie stanu faktycznego, który skarżący uznaje za nieprawidłowy (por. wyroki NSA z: 13 sierpnia 2013 r., II GSK 717/12, 4 lipca 2013 r., I GSK 934/12).

Przy rozpoznawaniu przedmiotowej sprawy nie doszło do naruszenia art. 134 § 1 p.p.s.a. Zgodnie z tym przepisem sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Zarzut naruszenia art. 134 § 1 p.p.s.a. może być uzasadniony, jeżeli sąd nie zauważy lub nie weźmie pod uwagę niewskazanego w skardze naruszenia lub niezastosowania istotnego dla sprawy przepisu prawnego albo pominie ważną okoliczność faktyczną. Chodzi zatem o takie sytuacje, które wskazują na to, że w postępowaniu administracyjnym popełniono uchybienia na tyle istotne a przy tym oczywiste, że bez względu na treść zarzutów sąd nie powinien był przechodzić nad nimi do porządku, względnie gdy strona w postępowaniu sądowym wskazywała na istotne dla sprawy zarzuty bądź powołała dowody, które zostały przez sąd wojewódzki pominięte (por. np. wyrok NSA z 12 czerwca 2018 r., II GSK 96/17), nie zaś o przypadki, w których sąd ocenił wszystkie doniosłe prawnie okoliczności w ramach prawidłowo przyjętego stanu sprawy, jednakże ocena ta była błędna (popełniony został błąd wykładni lub subsumcji). Taka sytuacja w sposób oczywisty nie miała miejsca w przedmiotowej sprawie.

Nie zasługuje na uwzględnienie także zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. Nie można Sądowi zarzucić, że nie zrealizował niezbędnych elementów uzasadnienia określonych w art. 141 § 4 p.p.s.a., a których zamieszczenie pozwala odtworzyć sposób rozumowania Sądu. Tymi elementami są: a) opis historyczny sprawy, zawierający prezentację jej okoliczności faktycznych, przebiegu i stanowisk stron do momentu podjęcia ostatecznego rozstrzygnięcia (decyzji, postanowienia bądź innej czynności administracyjnej) zaskarżonego do Sądu administracyjnego, b) prezentacja stanowisk stron w postępowaniu sądowoadministracyjnym obejmująca w pierwszym rzędzie zarzuty skargi oraz argumenty strony przeciwnej zawarte w odpowiedzi na nią, uzupełnione ewentualnie o stanowiska innych uczestników postępowania oraz c) stanowisko sądu obejmujące wskazanie podstawy prawnej rozstrzygnięcia wraz z jej wyjaśnieniem. Sporządzenie uzasadnienia jest czynnością następczą w stosunku do podjętego rozstrzygnięcia, stąd też tylko w nielicznych sytuacjach naruszenie tej normy prawnej może stanowić skuteczną podstawę skargi kasacyjnej. Pamiętać bowiem należy, że usprawiedliwiony będzie zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a tylko wówczas, gdy pomiędzy tym uchybieniem a wynikiem postępowania sądowoadministracyjnego będzie istniał potencjalny związek przyczynowy. Do sytuacji, w której wadliwość uzasadnienia wyroku może stanowić usprawiedliwioną podstawę skargi kasacyjnej, należy zaliczyć tę, gdy to uzasadnienie nie pozwala na kontrolę kasacyjną orzeczenia. Dzieje się tak wówczas, gdy nie ma możliwości jednoznacznej rekonstrukcji podstawy rozstrzygnięcia (zob. wyrok NSA z 25 lutego 2009 r., I OSK 487/08). Tymczasem te wszystkie elementy znajdują się w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku, a uzasadnienie części prawnej wyroku jest wystarczające dla uzyskania informacji o przesłankach rozstrzygnięcia. Sąd wyjaśnił podstawy faktyczne i prawne rozstrzygnięcia. W uzasadnieniu zaskarżonego wyroku zostało zawarte stanowisko co do stanu faktycznego przyjętego za podstawę rozstrzygnięcia. Zwrócić nadto należy uwagę, iż prawidłowo sporządzone uzasadnienie wyroku nie wymaga szczegółowego odniesienia się do wszystkich zarzutów skargi oraz podniesionej w niej argumentacji, a jedynie w zakresie niezbędnym do przeprowadzenia kontroli zaskarżonego aktu administracyjnego. Sam fakt braku wyraźnego odniesienia się przez sąd pierwszej instancji do niektórych zarzutów skargi lub pominięcia w rozważaniach niektórych elementów stanu faktycznego sprawy, nie stanowi podstawy do uznania, że zaskarżony wyrok został wydany z naruszeniem art. 141 § 4 p.p.s.a. (por. wyrok NSA z 21 września 2017 r., I GSK 1329/15). W niniejszej sprawie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w sposób umożliwiający dokonanie kontroli instancyjnej zaskarżonego wyroku, odniósł się do zarzutów skargi i wyjaśnił, z jakich przyczyn podzielił stanowisko organów obu instancji. Biorąc zatem pod uwagę, że wyjaśnienie podstawy prawnej rozstrzygnięcia w uzasadnieniu wyroku nie musi szczegółowo odnosić się do wszystkich argumentów zawartych w skardze, stwierdzić należy, że stanowiące logiczną, zwartą całość uzasadnienie zaskarżonego wyroku w pełni pozwala na zapoznanie się z motywami wydanego orzeczenia i dokonanie jego prawidłowej kontroli instancyjnej. To, że strona skarżąca nie zgadza się z dokonaną przez sąd oceną prawną, nie oznacza, że został naruszony przepis art. 141 § 4 p.p.s.a. i nie uprawnia do czynienia takiego zarzutu. Za pomocą tego zarzutu nie można bowiem zwalczać zaaprobowanej przez Sąd podstawy faktycznej rozstrzygnięcia, czy też stanowiska co do wykładni lub zastosowania prawa materialnego (por. wyroki NSA z: 27 lipca 2012 r., I FSK 1467/11, 13 maja 2013 r., II FSK 358/12).

Zgodnie z art.145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie, uchyla ten akt w całości lub w części, gdy stwierdzi naruszenie przepisów postępowania innych niż dające podstawę do wznowienia, jeżeli takie naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Powołana norma może być stosowana wyłącznie wówczas, gdy określone w niej przesłanki zachodzą łącznie. Zatem chodzi tu o określony rodzaj przepisów postępowania administracyjnego złamanych przez organ administracji publicznej oraz o ich istotny wpływ na wynik sprawy. W piśmiennictwie i orzecznictwie sądów administracyjnych trafnie akcentuje się, że nie wszystkie uchybienia procesowe mogą prowadzić do uwzględnienia skargi. Przyjmuje się ponadto, że przez możliwość istotnego wpływu na wynik sprawy należy rozumieć prawdopodobieństwo oddziaływania naruszeń prawa procesowego na treść decyzji lub postanowienia. Niezbędne jest tym samym wykazanie nie tylko, że określone naruszenia procesowe w ogóle miały miejsce, ale iż były one na tyle istotne, że gdyby do nich nie doszło, to rozstrzygnięcie sprawy prawdopodobnie byłoby inne. Tak więc tylko nieustalenie, czy nierozważnie faktów istotnych dla sprawy stanowi naruszenie przepisów postępowania, które może uzasadniać zastosowanie instytucji przewidzianej w art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a.

W sytuacji, gdy tak jak w rozpoznawanej sprawie, zarzuty naruszenia art. 134 § 1 i art. 141 § 4 p.p.s.a. okazały się nieskuteczne, przepis art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. nie mógł zostać naruszony, gdyż nie znajdował w sprawie zastosowania. Przedmiotem kontroli jest wyrok oddalający skargę, zatem podstawą prawą działania Sądu pierwszej instancji był art. 151 p.p.s.a., a nie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. Ponadto przepis ten ma charakter swoistej "instrukcji" dla sądu, jakiej treści rozstrzygniecie ma wydać, gdy uzna, że skarga zasługuje na uwzględnienie. Traktowany jest w orzecznictwie jako przepis o charakterze wynikowym. Może on być tym samym naruszony tylko wówczas, gdy sąd uznając, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, uwzględnia ją. W przedmiotowej sprawie taka sytuacja nie miała miejsca. Sąd pierwszej instancji uznał, że skarga nie zasługiwała na uwzględnienie i w konsekwencji wydał prawidłowe rozstrzygnięcie polegające na jej oddaleniu.

Chybiony okazał się również zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 7 w zw. z art. 75 § 1 i art. 77 § 1 k.p.a.

W uzasadnieniu kontrolowanego wyroku Sąd pierwszej instancji dał wyraz swojej argumentacji odnosząc się do całokształtu sprawy i zgromadzonego przez organy administracyjne materiału dowodowego. W rozpoznawanej sprawie wyjaśniono wszystkie istotne dla sprawy okoliczności, a materiał dowodowy został zgromadzony w sposób wyczerpujący. W szczególności nie budzi wątpliwości, że całość ustaleń faktycznych, ocena stanu faktycznego i zastosowanego stanu prawnego znalazły odzwierciedlenie w uzasadnieniu decyzji organu odwoławczego. O tym, jakie okoliczności są w danej sprawie istotne i wymagają wyjaśnienia przesądzają przepisy prawa materialnego, które w sprawie mają zastosowanie. Hipotetyczny stan faktyczny wyznacza konkretny przepis prawa. Ustalenie innych faktów niezapisanych w tym przepisie jest zbędne. Tym samym o tym, jakie ustalenia faktyczne są konieczne do załatwienia konkretnej sprawy decydują prawidłowo wyłożone przepisy prawa materialnego, a nie subiektywne przekonanie strony.

W rozpoznawanej sprawie został zgromadzony kompletny materiał dowodowy, który pozwolił organowi na zastosowanie, w ustalonych okolicznościach faktycznych, art. 180 ust. 1 pkt 8 ustawy o KAS. W sytuacji gdy w sprawie zostały wyjaśnione wszystkie istotne okoliczności faktyczne, nie zachodziła konieczność wysłuchania strony. Z uzasadnienia zaskarżonej decyzji wynika, że organ zważył, stosownie do przepisu art. 7 k.p.a., słuszny interes strony oraz interes społeczny, zasadnie dając prymat temu drugiemu. Jako zasadną należy ocenić konstatację organu, że wprawdzie słuszny interes strony przemawia za pozostawieniem funkcjonariusza w służbie, ale stoi on w sprzeczności z interesem społecznym. Organ swoje stanowisko w tym zakresie szczegółowo uargumentował, prawidłowo uznając, że ujawnione w aktach sprawy zachowanie skarżącego dyskwalifikują jego osobę jako funkcjonariusza w kontekście przymiotów, które powinni posiadać funkcjonariusze tej służby. Organ zwrócił przy tym uwagę na specyfikę i zadania Służby Celno-Skarbowej oraz obowiązek prawidłowego funkcjonowania tej formacji. Jego argumentacja w tym zakresie jest w pełni przekonywująca. Nie może bowiem ulegać wątpliwości, że prawidłowe wykonywanie zadań i sprawne funkcjonowanie omawianej formacji wymaga wobec funkcjonariusza zaufania przełożonych. Zgodnie z art. 151 ustawy funkcjonariuszem może być wyłącznie osoba, która ma m.in. nieposzlakowaną opinię, zaś jej utrata, na co niewątpliwie miały wpływ stawiane skarżącemu kasacyjnie zarzuty karne, oznacza, że taka osoba nie może pełnić służby. W tego typu sprawach aktualność zachowuje pogląd funkcjonujący w sądownictwie administracyjnym, zgodnie z którym dobro Służby Celno-Skarbowej wymaga, aby w gronie funkcjonariuszy celnych znajdowały się osoby wolne od jakichkolwiek podejrzeń, czemu ustawodawca dał wyraz w powyższym przepisie, ustanawiając warunek, aby funkcjonariusze tworzący tę służbę mieli nieposzlakowaną opinię. Nieposzlakowana opinia wiąże się między innymi z poszanowaniem porządku prawnego. Funkcjonariusza, przeciwko któremu wszczęto postępowanie karne w sprawie o przestępstwa popełnione umyślnie ścigane z oskarżenia publicznego, z całą pewnością – przynajmniej do czasu oczyszczenia go z takich zarzutów - nie można określić jako osoby o nieposzlakowanej opinii niezbędnej do pełnienia służby (por. wyroki NSA z: 9 lutego 2006 r., I OSK 877/05 oraz 4 sierpnia 2011 r., I OSK 327/11). Funkcjonariusz podlega szczególnym rygorom służby w Krajowej Administracji Skarbowej m. in. z uwagi na specyfikę powierzonych tej formacji zadań oraz charakter stosunku służbowego łączącego funkcjonariusza ze Służbą Celno-Skarbową i wynikające z tego prawa i obowiązki funkcjonariusza. Specyfika statusu funkcjonariuszy służb mundurowych była niejednokrotnie tematem rozważań Trybunału Konstytucyjnego oraz sądów administracyjnych. Jak wskazał TK w wyroku z 14 grudnia 1999 r., SK 14/98 i w wyroku z 13 lutego 2007 r., K 46/05 kandydat do służby od momentu powołania musi poddać się regułom pełnienia służby nacechowanej istnieniem specjalnych uprawnień, ale też wymagającej spełnienia szczególnych cech personalnych, kwalifikacyjnych czy charakterologicznych, pełnej dyspozycyjności i zależności od władzy służbowej, a także bardziej rygorystycznym niż w przypadku stosunków pracy zasadom utraty posiadanego statusu związanego z realizacją funkcji publicznych.

Pozbawione usprawiedliwionych podstaw są również zarzuty naruszenia prawa materialnego.

Zgodnie z art. 180 ust. 1 pkt 8 ustawy o KAS funkcjonariusza można zwolnić ze służby w przypadku zaistnienia innej, niż określone w pkt 1-7, ważnej przyczyny, jeżeli dalsze pozostawanie w służbie nie gwarantuje należytego wykonywania obowiązków służbowych, w szczególności gdy wymaga tego dobro KAS lub gdy nastąpiła utrata zaufania niezbędnego do wykonywania obowiązków służbowych.

Przywołany przepis w okolicznościach przedmiotowej sprawy został zastosowany prawidłowo.

Podkreślenia wymaga, że sądowa kontrola decyzji uznaniowych, a taką jest zaskarżona decyzja, nie obejmuje celowości wyboru przez organ administracji publicznej konkretnego rozstrzygnięcia, ale ogranicza się do zbadania, czy wybór ten nie nosi cech dowolności. Przedmiotem oceny sądu, jest kwestia czy organ zebrał w sprawie cały materiał dowodowy i dokonał wyboru sposobu jej rozstrzygnięcia po rozważeniu istotnych okoliczności sprawy, a stanowisko wyrażone w decyzji uzasadnił w sposób wymagany przepisami Kodeksu postępowania administracyjnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie dokonał kontroli zaskarżonej decyzji, w pełni uwzględniając przy tym unormowania zawarte w powołanych przez kasatora przepisach, w tym w art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. Biorąc pod uwagę niesporne okoliczności sprawy, Sąd pierwszej instancji zasadnie w działaniach organów nie dopatrzył się złamania prawa. Przy wydaniu decyzji w sprawie zwolnienia strony ze służby nie doszło bowiem do przekroczenia granic uznania administracyjnego, a przeprowadzone postępowanie spełniało standardy procesowe wynikające z ogólnego postępowania administracyjnego.

Przepis art. 180 ust. 1 pkt 8 ustawy o KAS zawiera zwroty o dużym stopniu niedookreśloności ("inna ważna przyczyna", "dobro służby"), które nadają się do elastycznego stosowania w praktyce i stwarzają właściwym przełożonym szeroki zakres władzy dyskrecjonalnej. Mimo że ustawa o Krajowej Administracji Skarbowej nie definiuje tych pojęć, to nie może ulegać wątpliwości, że przy odczytywaniu ich treści należy sięgnąć przede wszystkim do przepisów, które regulują zadania i cele omawianej formacji oraz szczególny status funkcjonariuszy Służby Celno-Skarbowej. Pojęcia "ważna przyczyna" i "dobro służby" należy zatem utożsamiać z koniecznością zapewnienia prawidłowej realizacji przez Służbę Celno-Skarbową obowiązków wynikających przede wszystkim z art. 1 ust. 1 i art. 2 ust. 1 ustawy o KAS. Jak wynika z art. 1 ustawy KAS Krajowa Administracja Skarbowa stanowi wyspecjalizowaną administrację rządową wykonującą zadania z zakresu realizacji dochodów z tytułu podatków, należności celnych, opłat oraz niepodatkowych należności budżetowych, ochrony interesów Skarbu Państwa oraz ochrony obszaru celnego Unii Europejskiej, a także zapewniającą obsługę i wsparcie podatnika i płatnika w prawidłowym wykonywaniu obowiązków podatkowych oraz obsługę i wsparcie przedsiębiorcy w prawidłowym wykonywaniu obowiązków celnych. W ramach KAS wyodrębnia się Służbę Celno-Skarbową, będącą jednolitą i umundurowaną formacją, którą tworzą funkcjonariusze (ust. 3). W myśl zaś art. 2 ust. 1 ustawy o KAS do zadań KAS należy m.in. 1) realizacja dochodów z podatków, opłat oraz niepodatkowych należności budżetowych, jak również innych należności, na podstawie odrębnych przepisów, z wyjątkiem podatków i należności budżetowych, w zakresie których właściwe są inne organy; 2) realizacja dochodów z należności celnych oraz innych opłat związanych z przywozem i wywozem towarów; 3) realizacja polityki celnej wynikającej z członkostwa w unii celnej Unii Europejskiej; 4) obejmowanie towarów procedurami celnymi i regulowanie sytuacji towarów związanych z przywozem i wywozem towarów; 5) zapewnienie obsługi i wsparcia podatnika i płatnika w prawidłowym wykonywaniu obowiązków podatkowych oraz obsługi i wsparcia przedsiębiorcy w prawidłowym wykonywaniu obowiązków celnych; 6) wykonywanie egzekucji administracyjnej należności pieniężnych oraz wykonywanie zabezpieczenia należności pieniężnych. Zgodnie z art. 159 ust. 1 ustawy podejmując służbę funkcjonariusz w składanym ślubowaniu zobowiązuje się do rzetelnego wykonywania powierzonych obowiązków oraz dbania o dobre imię służby.

W sprawie jest niesporne, że skarżącemu kasacyjnie postawiono zarzut przyjęcia korzyści majątkowej w zamian za zachowania stanowiące naruszenie przepisów prawa, polegające na odstąpieniu od kontroli i umożliwienie przekroczenia granicy pojazdowi, w którym ukryte były papierosy bez polskich znaków skarbowych akcyzy, tj. o przestępstwo określone w przepisie art. 228 § 3 k.k. Mając na uwadze wagę zadań realizowanych przez Służbę Celno-Skarbową (ochrona i bezpieczeństwo obszaru celnego), niewątpliwie postawienie funkcjonariuszowi takich zarzutów godzi nie tylko w dobre imię Służby Celno-Skarbowej, ale przyczynia się również do utraty zaufania niezbędnego, aby w sposób rzetelny wykonywać obowiązki służbowe.

Jak zauważył Trybunał Konstytucyjny, prawo do zajmowania urzędu czy stanowiska w organach władzy publicznej nie stanowi prawa nabytego w rozumieniu odnoszącym się między innymi do sfery prawa administracyjnego. Niezależnie od konsekwencji w sprawach karnych, w których zasada domniemania niewinności odnosi się w całej rozciągłości, ustawodawca może wprowadzić inne prawne środki zabezpieczające, które stosowane będą zanim zapadnie prawomocny wyrok w sprawie karnej (por. wyrok TK z 19 października 2004 r., K 1/04 OTK-A 2004/9/93). Bezpośrednie uregulowanie w przepisach konstytucyjnych zasady domniemania niewinności niewątpliwie świadczy o rozszerzeniu jej zastosowania. Nie oznacza to jednak rozciągnięcia tej gwarancji konstytucyjnej na wszystkie postępowania, w których stosowane są środki przewidujące dla adresata orzeczenia jakiekolwiek sankcje i dolegliwości. Konstytucyjna zasada domniemania niewinności musi być rozumiana jako wykluczająca uznanie winy i odpowiedzialności karnej bez postępowania sądowego zakończonego prawomocnym wyrokiem karnym. Nie może być jednak rozumiana w taki sposób, który wykluczałby wiązanie z samym faktem toczącego się postępowania karnego jakichkolwiek konsekwencji prawnych oddziaływujących na sytuację podejrzanego lub oskarżonego (por. wyrok TK z 17 grudnia 2003 r., sygn. SK 15/02,OTK ZU nr 9/A/2003, poz. 103).

W pełni należy zgodzić się z organem, że postawienie skarżącemu kasacyjnie prokuratorskich zarzutów odnoszących się do przyjęcia korzyści majątkowej, co wiązało się z wykonywanymi obowiązkami służbowymi, stanowiło ważny powód do zwolnienia funkcjonariusza ze służby, zaś dalsze pozostawanie w służbie nie gwarantuje należytego wykonywania przez niego obowiązków zawodowych. Każdy funkcjonariusz, aby mógł skutecznie wykonywać obowiązki służbowe w macierzystej formacji musi pozostawać poza wszelkimi podejrzeniami o jakiekolwiek zachowania sprzeczne z prawem. Samo przedstawienie funkcjonariuszowi zarzutów popełnienia umyślnych przestępstw ściganych z oskarżenia publicznego, a zwłaszcza przestępstw korupcyjnych mających związek z pełnioną służbą, może nasuwać uzasadnione wątpliwości co do zachowania przymiotu osoby o nieposzlakowanej opinii, a zatem co do spełnienia jednego z obligatoryjnych warunków, jakimi musi wykazać się każdy funkcjonariusz zainteresowany dalszym pozostaniem w służbie (art. 151 ust. 1 pkt 5 ustawy o KAS). "Poszlaka" w języku polskim oznacza podejrzenie, natomiast "nieposzlakowany" - to ten, któremu nie można nic zarzucić, przypisać, nieskazitelny. Utratę przymiotu "nieposzlakowanej opinii" powoduje nie tylko karalność danej osoby. Taki skutek może również wywoływać znalezienie się określonej osoby w kręgu podejrzeń bądź insynuacji. Zatem nieposzlakowana opinia to ogólna ocena w sferze etycznej przy uwzględnieniu zachowania się danej osoby zarówno w jej życiu prywatnym jak i zawodowym. Biorąc pod uwagę charakter przypisywanego skarżącemu kasacyjnie przestępstwa, a także to, że zarzuca mu się działanie w celu uzyskania korzyści majątkowych, czyli działanie z niskich pobudek, zasługujących – zwłaszcza w przypadku funkcjonariusza celnego – na szczególne potępienie, WSA w Warszawie trafnie przyjął, że organom orzekającym w niniejszej sprawie nie można skutecznie zarzucić arbitralnej i dowolnej oceny co do zaistnienia podstaw do rozwiązania z funkcjonariuszem stosunku służbowego w trybie przewidzianym w art. 180 ust. 1 pkt 8 ustawy o KAS. Funkcjonariusz, który został podejrzany o popełnienie korupcyjnych przestępstw umyślnych nie mógł być uznany za osobę o nieposzlakowanej opinii. Dalsze jego pozostawanie w gronie funkcjonariuszy Służby Celno-Skarbowej kolidowałoby zatem nie tylko z bezwzględnym wymogiem, o jakim mowa w art. 151 ust. 1 ustawy o KAS, ale także mogłoby demoralizująco wpływać na pozostałych funkcjonariuszy oraz osłabiać autorytet formacji, która w sposób oczywisty została powołana między innymi do zwalczania przestępczości. W sprawie istotne znaczenie miał zatem korupcyjnych charakter czynu, który został zarzucony stronie, ich związek z pełnioną służbą, a ponadto charakter i specyfika macierzystej formacji oraz troska o wizerunek Służby Celno-Skarbowej, a także o właściwą postawę i zdyscyplinowanie funkcjonariuszy pozostających w służbie. Wszystkie te okoliczności, pozwalały na przyjęcie, iż skarżący kasacyjnie utracił przymioty niezbędne do kontynuowania służby w Służbie Celno-Skarbowej oraz że rozwiązanie z nim stosunku służbowego z uwagi na ważny przyczynę, inną niż określona w art. 180 ust. 1 pkt 1-7 ustawy o KAS, było uzasadnione.

Nie zasługiwał na uwzględnienie także zarzut obrazy art. 180 ust. 1 pkt 8 ustawy o KAS w zw. z art. 32 ust. 1 pkt 1 ustawy o związkach zawodowych.

W okolicznościach przedmiotowej sprawy zastosowanie art. 180 ust. 1 pkt 8 ustawy o KAS było w pełni uprawnione. Na przeszkodzie temu nie mogła stać ochrona strony jako działacza związkowego wynikająca z art. 32 ust. 1 pkt 1 ustawy o związkach zawodowych. Zgodnie z art. 32 ust. 1 pkt 1 ww. ustawy pracodawca bez zgody zarządu zakładowej organizacji związkowej nie może wypowiedzieć ani rozwiązać stosunku prawnego ze wskazanym uchwałą zarządu jego członkiem lub z inną osobą wykonującą pracę zarobkową będącą członkiem danej zakładowej organizacji związkowej, upoważnioną do reprezentowania tej organizacji wobec pracodawcy albo organu lub osoby dokonującej za pracodawcę czynności w sprawach z zakresu prawa pracy. Natomiast w myśl art. 2 ust. 6 ww. ustawy do praw związkowych funkcjonariuszy Policji, Straży Granicznej, Służby Celno-Skarbowej i Służby Więziennej oraz strażaków Państwowej Straży Pożarnej, a także pracowników Najwyższej Izby Kontroli stosuje się odpowiednio przepisy ustawy, z uwzględnieniem ograniczeń wynikających z odrębnych ustaw.

Podkreślenia wymaga, że organ bardzo szczegółowo odniósł się do kwestii związanych z możliwością zastosowania powyższego przepisu w odniesieniu do funkcjonariuszy Służby Celno-Skarbowej i argumentacje organu należy ocenić jako przekonującą.

Problematyka ochrony działaczy związkowych była wielokrotnie analizowana w piśmiennictwie i orzecznictwie Sądu Najwyższego. Ogólne tezy wypracowane w odniesieniu do prawa pracy znajdują zastosowanie także w przypadkach takiej ochrony przysługującej działaczom związkowym w Służbie Celno-Skarbowej. Celem art. 32 ust. 1 (i ust. 2) ustawy o związkach zawodowych jest wspieranie i ochrona wolności związkowej poprzez gwarancję trwałości stosunku pracy pracowników prowadzących działalność związkową. Gwarancja ta służy przede wszystkim ze względu na działalność związkową prowadzoną przez danego pracownika i koncentruje się na ochronie interesów zbiorowych pracowników. Natomiast interes osobisty chronionego działacza pozostaje na drugim planie i jest pochodną interesu zbiorowego (zob. wyroki Sądu Najwyższego: z 9 maja 2006 r., II PK 260/05, LEX nr 513009; z 11 września 2001 r., I PKN 619/00, OSNP 2003 Nr 16, poz. 376). W doktrynie prawa pracy zwraca się uwagę, że przepis art. 32 ustawy o związkach zawodowych ma na celu zapewnienie działaczowi związkowemu poczucia bezpieczeństwa socjalnego, a w ten sposób zapewnienie niezależności wobec pracodawcy w zakresie reprezentowania i obrony praw pracowników. Twierdzi się przy tym, że intencją ustawodawcy jest, aby ochrona nie wykraczała poza rzeczowo uzasadnioną potrzebę i nie przeradzała się w postać nieusprawiedliwionego społecznie i gospodarczo przywileju (por. W. Sanetra: Dylematy ochrony działaczy związkowych przed zwolnieniem z pracy, PiZS 1993 nr 3, s. 33). W myśl wyroku SN z 26 listopada 2003 r. (I PK 616/02, LEX nr 106935, teza 2) celem ochrony działacza związkowego jest wyłącznie zagwarantowanie mu niezależności w wypełnianiu jego funkcji, a przepisy wyznaczające zakres tej ochrony mają charakter regulacji szczególnej i muszą być wykładane ściśle. Działalność związkowa nie może być pretekstem do nieuzasadnionego uprzywilejowania pracownika w sferach niedotyczących sprawowania przez niego funkcji (por. wyrok SN z 7 czerwca 2018 r., II PK 90/17). Powyższy przepis wprowadza szczególny rodzaj ochrony trwałości stosunku pracy działaczy związkowych, którego przyczyną byłaby przynależność związkowa. Nie oznacza to jednak, że osoby te stoją ponad prawem. Celem ochrony działaczy związkowych jest zagwarantowanie im niezależności w wykonywaniu funkcji, a nie tworzenie specjalnego "immunitetu". Prowadzenie działalności związkowej nie może być pretekstem do nieuzasadnionego uprzywilejowania pracownika w zakresie niedotyczącym sprawowania przez niego funkcji. Jeżeli zatem czynności te nie są związane ze sprawowaną funkcją, to zachowanie w tym zakresie nie podlega ochronie z tytułu sprawowania funkcji. Inne rozumienie zasady ochrony trwałości stosunku pracy związkowców byłoby dyskryminujące dla pozostałych pracowników, którzy nie są członkami związku albo nie sprawują w nim żadnych funkcji. Nie można zatem inaczej traktować działacza, który swoim zachowaniem narusza zasady współżycia społecznego (art. 8 k.p.). W sytuacji, gdy pracownik w sposób rażący narusza swoje obowiązki pracownicze, brak zgody zarządu zakładowej organizacji związkowej nie niweczy możliwości skutecznego rozwiązania z nim stosunku pracy przez pracodawcę, gdyż taki brak zgody należy uznać za sprzeczny z art. 8 k.p. (por. wyrok SN z 13 maja 1998 r., I PKN 106/98, OSNP 1999, nr 10, poz. 336). W innym orzeczeniu SN wskazał, że z ustawowej gwarancji ochrony stosunku pracy nie powinien korzystać działacz związkowy, któremu można zarzucić ciężkie naruszenie podstawowych obowiązków pracowniczych i nadużywanie funkcji związkowej dla ochrony przed uzasadnionymi sankcjami prawa pracy (por. wyrok SN z 12 września 2000 r., I PKN 23/00, OSNP 2002, nr 7, poz. 160). Ochrona powinna bowiem służyć tylko przed ponoszeniem konsekwencji wykonywania funkcji związkowych. Nie może mieć jednak zastosowania w razie naruszenia obowiązków pracowniczych.

Z powyższego wynika, że prawo działacza związkowego do ochrony trwałości stosunku pracy nie ma charakteru bezwzględnego. Jego roszczenie o przywrócenie do pracy nie powinno być uwzględniane automatycznie bez zbadania okoliczności konkretnego przypadku, a przede wszystkim przyczyn zwolnienia (por. M. Madej: Nadużycie prawa ochrony trwałości stosunku pracy działacza związkowego, [w]: Związkowe przedstawicielstwo pracowników zakładu pracy, red. Z. Hajn, LEX Wolters Kluwer business, Warszawa 2012, s. 554).

Konfrontując powyższe rozważania z okolicznościami faktycznymi przedmiotowej sprawy zgodzić się należy z oceną organu i Sądu pierwszej instancji, że w okolicznościach tej konkretnej sprawy ochrona z art. 32 ustawy o związkach zawodowych, nie będąca ochroną bezwzględną, została "przełamana". Przyczyna zwolnienia strony ze służby w Służbie Celno-Skarbowej nie była w jakikolwiek sposób związana z pełnioną przez niego funkcją związkową. Skarżący kasacyjnie został zwolniony ze służby w związku z wszczęciem przeciwko niej postępowania karnego w sprawie o przestępstwo umyślne ścigane z oskarżenia publicznego. Czyn ten wzbudza powszechny sprzeciw społeczny, i pozostawienie strony w służbie w Służbie Celno-Skarbowej, przy wykorzystaniu ochrony z art. 32 ust. 1 pkt 1 ustawy o związkach zawodowych, niewątpliwie spotkałoby się z negatywnym odbiorem społecznym. Takie zachowanie nie zasługuje na ochronę prawną.

Z tych wszystkich względów Naczelny Sąd Administracyjny uznając zarzuty skargi kasacyjnej za pozbawione usprawiedliwionych podstaw, skargę kasacyjną oddalił na podstawie art. 184 p.p.s.a.