Wyrok NSA, sygn. akt II GSK 1389/17
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2017-06-21 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6250 Rozpowszechnianie programów telewizyjnych i radiowych
Hasła tematyczne: Działalność gospodarcza
Radiofonia i telewizja
Skarżony organ: Krajowa Rada Radiofonii i Telewizji
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 145 par. 1 pkt 1 lit. c, art. 151, art. 174 pkt 1 i 2, art. 183 par. 1
journal: Dz.U. 2016 poz 718
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity
article: art. 8, art. 9, art. 12, art. 35, art. 105 par. 1,art. 145 par. 1, art. 145a par. 1 i 2, art. 145b, art. 146, art. 149 par. 2, art. 150, art. 151
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 40 ust. 2
journal: Dz.U. 2011 nr 43 poz 226
law: Ustawa z dnia 29 grudnia 1992 r. o radiofonii i telewizji - tekst jednolity
article: art. 8, art. 77, art. 190 ust. 4
journal: Dz.U. 1997 nr 78 poz 483
law: Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. uchwalona przez Zgromadzenie  Narodowe w dniu 2 kwietnia 1997 r., przyjęta przez Naród w referendum konstytucyjnym w dniu  25 maja 1997 r., podpisana przez Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej w dniu 16 lipca 1997 r.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Joanna Sieńczyło-Chlabicz Sędzia NSA Cezary Pryca (spr.) Sędzia del. WSA Ewa Cisowska - Sakrajda Protokolant asystent sędziego Magdalena Chewińska po rozpoznaniu w dniu 21 czerwca 2017 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej [A] Spółki z o.o. w W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 13 grudnia 2016 r., sygn. akt VI SA/Wa 2109/16 w sprawie ze skargi [A]. S.A. w W. na decyzję Przewodniczącego Krajowej Rady Radiofonii i Telewizji z dnia [...] sierpnia 2013 r., nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie dotyczącej opłaty koncesyjnej 1. oddala skargę kasacyjną; 2. zasądza od B. Spółki z o.o. w W. na rzecz Przewodniczącego Krajowej Rady Radiofonii i Telewizji 240 (dwieście czterdzieści) złotych tytułem kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 13 grudnia 2016 r., sygn. akt VI SA/Wa 2109/16 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę [A] S.A. w W. (obecnie .... Spółka z o.o. w W.) na decyzję Przewodniczącego Krajowej Rady Radiofonii i Telewizji z dnia [...] sierpnia 2013 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie dotyczącej opłaty koncesyjnej.

Z uzasadnienia wyroku wynika, że Sąd I instancji za podstawę rozstrzygnięcia przyjął następujące ustalenia.

[A] S.A. w W. (dalej [A], skarżąca) uzyskała w dniu [...] czerwca 2002 r. koncesję na rozpowszechnianie programu radiowego. Decyzją z [...] listopada 2008 r. Przewodniczący KRRiT z dnia [...] listopada 2008 r. zmienił pkt XIII koncesji, nadając mu brzmienie: "koncesja obowiązuje od dnia [...] czerwca 2002 r. i wygasa z dniem [...] czerwca 2012 r.". Koncesja została następnie zmieniona w zakresie technicznych warunków rozpowszechniania programu decyzją Przewodniczącego KRRiT z dnia [...] września 2010 r. W decyzji tej ustalono, że opłata za zmianę koncesji wynosi 10.048 zł.

W związku z wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 19 lipca 2011 r., sygn. akt P 9/09, strona wystąpiła z wnioskiem o wznowienie postępowania w sprawie zmiany koncesji, w części dotyczącej ustalenia wysokości opłaty za zmianę koncesji.

Postanowieniem z dnia [...] listopada 2012 r. Przewodniczący KRRiT wznowił postępowanie w żądanym zakresie, a decyzją z dnia [...] kwietnia 2013 r. umorzył to postępowanie. Decyzja ta została utrzymana w mocy decyzją z dnia [...] sierpnia 2013 r. W ocenie organu, skoro koncesja z dnia [...] czerwca 2002 r. wygasła z dniem [...] czerwca 2012 r., to wraz z nią wygasła decyzja zmieniająca koncesję, a to oznacza, że nie można było wydać w tej sprawie rozstrzygnięcia merytorycznego z uwagi na brak przedmiotu postępowania. Powołując się na treść art. 40b ustawy z dnia 29 grudnia 1992 r. o radiofonii i telewizji (tekst jedn.: Dz. U. z 2011 r. Nr 43, poz. 226 ze zm.; zwaną dalej u.r.t. lub ustawa o radiofonii i telewizji), Przewodniczący KRRiT uznał, że do postępowania koncesyjnego nie ma zastosowania art. 11 ust. 9 ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (tekst jedn.: Dz. U. z 2010 r. Nr 220, poz. 1447 ze zm.; dalej u.s.d.g.).

[A] wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Przewodniczącego Krajowej Rady Radiofonii i Telewizji z dnia [...] sierpnia 2013 r. w przedmiocie umorzenia postępowania.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 3 czerwca 2014 r. sygn. akt VI SA/Wa 2906/13 uchylił zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję Przewodniczącego KRRiT z dnia [...] kwietnia 2013 r. stwierdził, że uchylone decyzje nie podlegają wykonaniu.

Sąd I instancji wskazał, że umarzając postępowanie Przewodniczący KRRiT błędnie uznał, iż w sprawie nie ma zastosowania norma prawna wyrażona w przepisie art. 11 ust. 9 u.s.d.g.

Zdaniem Sądu, nie ulega wątpliwości, że ustawa o radiofonii i telewizji nie zawiera przepisu wyłączającego stosowanie art. 11 ust. 9 u.s.d.g., w którym została ustanowiona klauzula generalna fikcji pozytywnego rozstrzygnięcia wniosku przedsiębiorcy. W ocenie Sądu, brak wyraźnej regulacji w omawianym zakresie oznacza, że powołany przepis art. 11 ust. 9 cyt. ustawy znajduje zastosowanie w sprawach przedsiębiorców rozstrzyganych na podstawie przepisów ustawy o radiofonii i telewizji. W konsekwencji milczenia organu koncesyjnego oraz w wyniku zastosowania art. 11 ust. 9 u.s.d.g., należało – według Sądu – uznać, że Przewodniczący KRRiT wydał decyzję zgodnie z wnioskiem skarżącej spółki zawartym w skardze o wznowienie postępowania z dnia 3 września 2012 r. W świetle powyższych rozważań WSA uznał, iż Przewodniczący KRRiT, dokonując umorzenia postępowania zainicjowanego wnioskiem skarżącej spółki z dnia 3 września 2012 r. – dopuścił się naruszenia zarówno przepisu art. 11 ust. 9 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej, jak i zasady praworządności wyrażonej w przepisach art. 7 Konstytucji RP w zw. z art. 6 i art. 7 in principio ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016 r., poz. 267 ze zm.; dalej k.p.a.). WSA stwierdził przy tym, że w sprawie nie miały zastosowania przepisy o opłacie skarbowej.

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniósł Przewodniczący Krajowej Rady Radiofonii i Telewizji.

Naczelny Sąd Administracyjny, wyrokiem z dnia 23 czerwca 2016 r. sygn. akt II GSK 264/15, uchylił powyższy wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie. Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że wniesiona skarga kasacyjna została oparta na usprawiedliwionej podstawie naruszenia art. 11 ust. 9 u.s.d.g. poprzez jego zastosowanie. NSA nie podzielił poglądu Sądu I instancji, że przepis ten ma zastosowanie w sprawach regulowanych przepisami ustawy o radiofonii i telewizji. Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że przepis art. 11 ust. 9 u.s.d.g. nie ma zastosowania w sprawie o uchylenie w trybie wznowienia decyzji o udzieleniu koncesji, w części dotyczącej opłaty koncesyjnej.

Za nieusprawiedliwiony natomiast Naczelny Sąd Administracyjny uznał zarzut naruszenia art. 170 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.; dalej p.p.s.a.) w zw. z art. 133 § 1 p.p.s.a. oraz art. 141 § 4 p.p.s.a. W tym zakresie NSA zauważył, że przedmiotem sprawy rozstrzygniętej postanowieniem WSA w Warszawie z 18 lipca 2013 r., sygn. akt VI SAB/Wa 95/13, była bezczynność Przewodniczącego KRRiT polegająca na braku doręczenia "decyzji" zapadłej w trybie art. 11 ust. 9 u.s.d.g. Sąd odrzucił skargę, stwierdzając jej niedopuszczalność. Zatem, wbrew twierdzeniom organu, postanowienie nie zostało wydane w sprawie, która została następnie rozstrzygnięta zaskarżonym wyrokiem. Według NSA, jednozdaniowy pogląd Sądu wyrażony w tym postanowieniu, że w związku ze stwierdzeniem niedopuszczalności skargi nie mają znaczenia "merytorycznie wadliwe rozważania skarżącej o domniemaniu wydania w dniu 3 listopada 2012 r. decyzji przez organ koncesyjny", nie może być potraktowane, jako wiążące strony i sąd orzeczenie prawomocne, o którym mowa w art. 170 p.p.s.a.

Podsumowując Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że w związku z tym, iż uznał wadliwość stanowiska Sądu I instancji w zakresie zastosowania art. 11 ust. 9 u.s.d.g., co było główną przyczyną uchylenia decyzji przez Sąd I instancji, ocena pozostałych zarzutów skargi kasacyjnej albo jest przedwczesna albo ich ewentualna zasadność nie ma istotnego wpływu na wynik sprawy.

Rozpoznając sprawę ponownie, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zaznaczył na wstępie, iż zgodnie z art. 190 p.p.s.a. sąd, któremu sprawa została przekazana, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny.

Sąd I instancji wskazał, że w wyroku z 19 lipca 2011 r., sygn. akt P 9/09, Trybunał Konstytucyjny orzekł, że art. 40 ust. 2 ustawy z dnia 29 grudnia 1992 r. o radiofonii i telewizji (Dz. U. z 2011 r. Nr 43, poz. 226, Nr 85, poz. 459 i Nr 112, poz. 654) jest niezgodny z art. 217 oraz art. 92 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Trybunał Konstytucyjny w pkt. 2 wyroku wskazał, że Rozporządzenie Krajowej Rady Radiofonii i Telewizji z dnia 4 lutego 2000 r. w sprawie opłat za udzielenie koncesji na rozpowszechnianie programów radiowych i telewizyjnych (Dz. U. Nr 12, poz. 153 i Nr 90, poz. 1007, z 2002 r. Nr 58, poz. 541 oraz z 2007 r. Nr 124, poz. 870) jest niezgodne z art. 92 ust. 1 Konstytucji. Przepisy, które na mocy wyroku TK uznane zostały za niekonstytucyjne stanowiły podstawę prawną decyzji z dnia [...] września 2010 r.

W dalszej części uzasadnienia WSA wskazał, że koncesja z dnia [...] czerwca 2002 r. wygasła z dniem [...] czerwca 2012 r., co nie jest sporne między stronami. Sąd I instancji w pełni podzielił stanowisko organu wyrażone w zaskarżonej decyzji, że określenie w decyzji terminu jej ważności powoduje, że wygasa ona z upływem terminu, na który została wydana.

Sąd I instancji podkreślił, że kwestionowana przez stronę opłata koncesyjna została określona decyzją zmieniającą w zakresie technicznych warunków rozpowszechniania programu (decyzja z dnia [...] września 2010 r.), która nie miała samodzielnego bytu prawnego w związku, z czym nie mogła ona w żaden sposób modyfikować terminu obowiązywania pierwotnej decyzji o udzieleniu koncesji.

Zdaniem Sądu I instancji wniosek o wznowienie postępowania nie dotyczył decyzji, która istniała w porządku prawnym, a od jej wydania w wadliwie prowadzonym postępowaniu upłynął prawem przewidziany czas, lecz decyzji, która utraciła moc prawną jeszcze przed orzeczeniem Trybunału Konstytucyjnego o niezgodności art. 40 ust. 2 u.r.t. oraz rozporządzenia KRRiT z dnia 4 lutego 2000 r. w sprawie opłat za udzielenie koncesji na rozpowszechnianie programów radiowych i telewizyjnych z Konstytucją RP oraz przed złożeniem tego wniosku.

W związku z tym, zdaniem WSA, organ trafnie przyjął, że w sytuacji gdy koncesja wygasła przed wszczęciem postępowania w sprawie wznowienia postępowania w zakresie opłaty koncesyjnej, merytoryczne orzekanie w tej sprawie jest prawnie niedopuszczalne. WSA wskazał, iż z analizy przepisów k.p.a. odnoszących się do wznowienia postępowania wynika wprost, że ten tryb nadzwyczajny ma zastosowania do decyzji ostatecznych, a ponadto aktów prawnych znajdujących się w obrocie prawnym, co jest kluczową kwestią w niniejszej sprawie.

W takim przypadku, według WSA, nie stanowi naruszenia art. 105 § 1 k.p.a. umorzenie przez organ postępowania wznowieniowego.

Sąd I instancji wskazał, że skoro decyzja koncesyjna została już przez Spółkę wykorzystana i decyzja ta wygasła z dniem [...] czerwca 2012 r., to mając na uwadze wyrok Trybunału Konstytucyjnego i jego uzasadnienie, bezprzedmiotowe stało się dokonywanie oceny w postępowaniu wznowieniowym, czy i w jakim zakresie powinny być stosowane przepisy uznane przez Trybunał za niekonstytucyjne.

Z uwagi na powyższe, zdaniem Sądu I instancji, zarzuty skargi naruszenia art. 2, art. 190 ust. 4, art. 193 i art. 79 Konstytucji RP, należało uznać za nietrafne.

Sąd I instancji nie podzielił również zarzutu naruszenia art. 35 k.p.a., stwierdzając, iż strona stwierdziła jedynie, że organ prowadził sprawę przewlekle, nie wskazując, jaki to miało wpływ na wynik sprawy.

Odnosząc się natomiast do możliwości zastosowania w sprawie art. 11 ust. 9 u.s.d.g., to kierując się wykładnią prawa dokonaną przez NSA w wyroku wydanym na gruncie tej sprawy, Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdził, że prawidłowy jest pogląd Przewodniczącego KRRiT o braku podstaw do zastosowania powyższego przepisu w sprawie. Sąd I instancji wskazał, iż uzasadnienie tego stanowiska zostało przedstawione w wyroku NSA w sprawie sygn. akt II GSK 264/15, a WSA stanowiskiem tym jest związany i w pełni je podzielił.

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniosło [A] Sp. z o.o. w W. (dawniej ... S.A), domagając się uchylenia zaskarżonego wyroku w całości i merytorycznego uchylenia zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji I instancji oraz zasądzenia na rzecz spółki kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych.

Zarzucono:

• Naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy (art. 174 pkt 2 p.p.s.a.), tj.:

- art. 151 p.p.s.a. przez jego błędne zastosowanie i art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. poprzez jego niezastosowanie w związku z art. 105 § 1 k.p.a. oraz w zw. z art. 190 ust. 4, art. 8 i art. 77 Konstytucji, polegające na oddaleniu skargi, podczas gdy decyzje I i II instancji powinny zostać uchylone z tego względu, że nie istniały przesłanki do umorzenia postępowania, albowiem skarżącej przysługiwało prawo do wznowienia j merytorycznego rozpoznania jej sprawy wynikające wprost z przepisów Konstytucji;

- art. 151 p.p.s.a. przez jego błędne zastosowanie i art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. poprzez jego niezastosowanie i oddalenie skargi w sytuacji, gdy w toku postępowania przed Przewodniczącym KRRiT doszło do przewlekłości postępowania naruszającej art. 35 oraz art. 9, art. 8 i art. 12 k.p.a, które to przewlekłe działanie miało wpływ na wynik sprawy, jego skutkiem było bowiem wydanie decyzji w stanie prawnym mniej korzystnym dla skarżącej niż w sytuacji, gdyby do takiego przewlekłego działania organu nie doszło.

• Naruszenie przepisów prawa materialnego (art. 174 pkt 1 p.p.s.a.), tj.:

- art. 40 ust. 1 u.r.t. w zw. z art. 84 i art. 217 Konstytucji przez jego błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że przepis ten stanowił podstawę prawną uiszczania opłat koncesyjnych, podczas gdy w okresie od 3 sierpnia 2012 r. do 20 listopada 2012 r. nie było zgodnej z prawem podstawy prawnej do pobierania tych opłat – a w konsekwencji niewłaściwe zastosowanie tego przepisu:

- art. 1 ust. 1 pkt 1 lit. c) ustawy o opłacie skarbowej oraz pkt 44 podpunktu 2) części III Załącznika do tej ustawy oraz art. 62 u.s.d.g. poprzez ich niezastosowanie, podczas gdy w stanie prawnym ustalonym wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z 19 lipca 2011 r., sygn. P 9/09, przepisy te stanowiły podstawę do naliczenia opłaty skarbowej za zmianę koncesji w wysokości 82 zł;

- art. 32 w zw. art. 2 i art. 190 ust. 4 Konstytucji w zw. z art. 14 Europejskiej Konwencji Praw Człowieka poprzez ich niewłaściwe zastosowanie polegające na braku zastosowania i oddaleniu skargi, a w konsekwencji na sanowaniu zatrzymania przez Skarb Państwa opłaty pobranej na podstawie niekonstytucyjnych przepisów u.r.t., co spowodowało nieuzasadnione zróżnicowanie sytuacji prawnej skarżącej na jej niekorzyść w stosunku do innych podmiotów znajdujących się w analogicznej sytuacji tylko z tego powodu, że decyzja koncesyjna wygasła przed wejściem w życie wyroku Trybunału Konstytucyjnego z 19 lipca 2011 r., sygn. P 9/09, tj. przed 3 sierpnia 2012 r., chociaż spółce przysługuje prawo podmiotowe do wznowienia postępowania i odzyskania opłat zapłaconych na podstawie przepisów uznanych za sprzeczne z Konstytucją (art. 190 ust. 4 i art. 77 Konstytucji).

W piśmie procesowym organ wniósł o oddalenie skargi kasacyjnej oraz zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm prawem przewidzianych.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna jest zasadna i skutkuje uchyleniem zaskarżonego wyroku oraz po rozpoznaniu skargi uchyleniem zaskarżonego postanowienia.

W szczególności należy podkreślić, że zgodnie z treścią art. 174 p.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie; 2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Naczelny Sąd Administracyjny jest związany podstawami skargi kasacyjnej, bowiem stosownie do treści art. 183 § 1 p.p.s.a. rozpoznając sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze z urzędu pod uwagę jedynie nieważność postępowania.

Wobec takich regulacji poza sporem winna pozostawać okoliczność, iż wywołane skargą kasacyjną postępowanie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym nie polega na ponownym rozpoznaniu sprawy w jej całokształcie, a uzasadnione jest odniesienie się do poszczególnych zarzutów przedstawionych w skardze kasacyjnej w ramach wskazanych podstaw kasacyjnych.

Stanowisko strony wnoszącej skargę kasacyjną wyrażone w podstawach kasacyjnych sprowadza się do dwóch zagadnień prawnych, które związane są z wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 19 lipca 2011 roku sygnatura akt P9/09, ogłoszonym w Dzienniku Ustaw z 2011 roku Nr.160, poz.963.

Podniesione w skardze kasacyjnej zarzuty są bezzasadne. Ich istota sprowadza się do twierdzenia, że uwzględniając skutki wyroku Trybunału Konstytucyjnego we wznowionym postępowaniu administracyjnym, koniecznym było uchylenie decyzji zmieniającej z dnia [...] września 2010 roku w części ustalającej opłatę za zmianę koncesji na rozpowszechnianie programu radiowego, pomimo że decyzja koncesyjna wygasła z dniem [...] czerwca 2012 roku, a także do tego, że skoro wniosek o wznowienie postępowania został złożony w dniu [...] września 2012 roku to wydanie w tej sprawie decyzji w dniu [...] kwietnia 2013 roku nastąpiło z uchybieniem terminu, o którym mowa w art.35 k.p.a.

Podkreślić należy, że wskazane wyżej zagadnienia były już przedmiotem rozważań Naczelnego Sądu Administracyjnego, w tym między innymi w sprawach zakończonych wyrokami NSA z dnia 7 października 2015 roku sygnatura akt II GSK 1918/14 i z dnia 14 kwietnia 2016 roku sygnatura akt II GSK 2497/14. Przedstawione w tych sprawach stanowisko oraz argumentację Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznający skargę kasacyjną w tym składzie w pełni podziela i przyjmuje jako własną.

W związku z powyższym stwierdzić należy, że podstawę wznowienia postępowania administracyjnego stanowił przepis art. 145a § 1 k.p.a. Zaskarżona w postępowaniu wznowieniowym decyzja została wydana na podstawie przepisów art. 40 ust. 2 u.r.t. oraz rozporządzenia Krajowej Rady Radiofonii i Telewizji z dnia 4 lutego 2000 r. w sprawie opłat za udzielenie koncesji na rozpowszechnianie programów radiowych i telewizyjnych (Dz. U. Nr 12, poz. 153 ze zm.), co do których Trybunał Konstytucyjny wyrokiem z dnia 19 lipca 2011 r., sygn. akt P 9/09 orzekł o niezgodności z Konstytucją. Wyrokiem tym Trybunał przesądził także, że przepisy te tracą moc obowiązującą z upływem 12 miesięcy od dnia ogłoszenia wyroku w Dzienniku Ustaw. Odroczenie terminu utraty mocy obowiązującej niekonstytucyjnych przepisów przez Trybunał Konstytucyjny ma ten skutek, że przepisy te obowiązują do dnia wskazanego przez Trybunał, pomimo że są niekonstytucyjne. W uzasadnieniu cytowanego wyroku Trybunał wyraźnie stwierdził, że w przypadku utraty mocy niekonstytucyjnych przepisów, bez zastosowania odroczenia utraty mocy tych przepisów, nie mogłaby funkcjonować niekwestionowana – co do zasady – procedura odpłatnego koncesjonowania rozpowszechniania programów radiowych i telewizyjnych przez nadawców niepublicznych. Kwestionowana w postępowaniu wznowieniowym decyzja w zakresie ustalenia opłaty była wydana na podstawie przepisów obowiązujących, których obowiązywanie – pomimo niekonstytucyjności – zostało przez Trybunał przedłużone.

Strona wnosząca skargę kasacyjną, w ramach podstawy kasacyjnej określonej w art. 174 pkt 2 p.p.s.a., zarzuciła Sądowi I instancji naruszenie art. 151 p.p.s.a. i art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w związku z art. 105 § 1 k.p.a. oraz art. 190 ust. 4, art. 8 i art. 77 Konstytucji RP, a także naruszenie art. 151 p.p.s.a. i art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w związku z art. 35 k.p.a. oraz art. 9 k.p.a., art. 8 k.p.a. i art. 12 k.p.a.

Zdaniem strony wnoszącej skargę kasacyjną brak było podstaw do umorzenia postępowania w sprawie wznowienia postępowania, albowiem stronie przysługiwało prawo wznowienia i merytorycznego rozpoznania jej sprawy. Naczelny Sąd Administracyjny nie podziela stanowiska skarżącej z następujących przyczyn:

Zgodnie z art. 145a k.p.a. można żądać wznowienia postępowania również w przypadku, gdy Trybunał Konstytucyjny orzekł o niezgodności aktu normatywnego z Konstytucją, umową międzynarodową lub z ustawą, na podstawie którego została wydana decyzja (§ 1). W sytuacji określonej w § 1 skargę o wznowienie wnosi się w terminie jednego miesiąca od dnia wejścia w życie orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego (§ 2). Powołany przepis stanowi wykonanie art. 190 ust. 4 Konstytucji RP, w myśl którego orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego o niezgodności z Konstytucją, umową międzynarodową lub z ustawą aktu normatywnego, na podstawie którego zostało wydane prawomocne orzeczenie sądowe, ostateczna decyzja administracyjna lub rozstrzygnięcie w innych sprawach, stanowi podstawę do wznowienia postępowania, uchylenia decyzji lub innego rozstrzygnięcia na zasadach i w trybie określonym w przepisach właściwych dla danego postępowania. Oznacza to, że doprowadzenie rozstrzygnięcia do stanu zgodnego z prawem powinno nastąpić w sposób właściwy dla danego postępowania.

Zgodnie z art. 151 k.p.a. organ administracji publicznej, o którym mowa w art. 150, po przeprowadzeniu postępowania określonego w art. 149 § 2 wydaje decyzję, w której: 1) odmawia uchylenia decyzji dotychczasowej, gdy stwierdzi brak podstaw do jej uchylenia na podstawie art. 145 § 1, art. 145a lub art. 145b, albo 2) uchyla decyzję dotychczasową, gdy stwierdzi istnienie podstaw do jej uchylenia na podstawie art. 145 § 1, art. 145a lub art. 145b, i wydaje nową decyzję rozstrzygającą o istocie sprawy (§ 1). W przypadku, gdy w wyniku wznowienia postępowania nie można uchylić decyzji na skutek okoliczności, o których mowa w art. 146, organ administracji publicznej ograniczy się do stwierdzenia wydania zaskarżonej decyzji z naruszeniem prawa oraz wskazania okoliczności, z powodu których nie uchylił tej decyzji (§ 2).

W rozpoznawanej sprawie wniosek o wznowienie postępowania nie dotyczył decyzji, która istniała w porządku prawnym, a od jej wydania w wadliwie prowadzonym postępowaniu upłynął prawem przewidziany czas, lecz decyzji, która utraciła moc prawną jeszcze przed orzeczeniem Trybunału Konstytucyjnego o niezgodności art. 40 ust. 2 u.r.t. oraz rozporządzenia KRRiT z dnia 4 lutego 2000 r. w sprawie opłat za udzielenie koncesji na rozpowszechnianie programów radiowych i telewizyjnych z Konstytucją RP oraz przed złożeniem tego wniosku. W związku z tym Sąd I instancji trafnie przyjął, że w sytuacji, gdy koncesja wygasła przed wszczęciem postępowania w sprawie wznowienia postępowania w zakresie opłaty koncesyjnej, merytoryczne orzekanie w tej sprawie jest prawnie niedopuszczalne. Podobnie należy ocenić możliwość stwierdzenia, że decyzja została wydana z naruszeniem prawa. W takim bowiem przypadku postępowanie jest bezprzedmiotowe - nie istnieje w obowiązującym porządku prawnym przedmiot (decyzja), który mógłby zostać oceniony we wznowionym postępowaniu, co powinno prowadzić do umorzenia postępowania w sprawie wznowienia postępowania. Zarówno w doktrynie, jak i w orzecznictwie przyjmuje się za dopuszczalne umorzenie postępowania w sprawie wznowienia postępowania na podstawie art. 105 k.p.a., mimo braku odesłania do tego przepisu, jeśli z jakichkolwiek powodów stało się ono bezprzedmiotowe.

Ponadto zauważyć należy, że kwestionowana przez stronę opłata koncesyjna została określona decyzją zmieniającą (rozszerzającą koncesję), która nie miała samodzielnego bytu prawnego, w związku z czym nie mogła ona w żaden sposób modyfikować terminu obowiązywania pierwotnej decyzji o udzieleniu koncesji.

W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego okoliczność, że postępowanie w sprawie wznowienia dotyczyło decyzji, która przed jego wszczęciem przestała funkcjonować w porządku prawnym, sprawia, że także ewentualna przewlekłość postępowania nie mogła mieć jakiegokolwiek wpływu na wynik sprawy.

Odnosząc się natomiast do zarzutów naruszenia prawa materialnego, należy stwierdzić, że wobec umorzenia postępowania w sprawie wznowienia postępowania z powodu jego bezprzedmiotowości, ich ocena jest niecelowa, albowiem nie stanowiły one, ani nie mogły stanowić, podstawy wydania zaskarżonej decyzji i wzorca jej kontroli przyjętego przez Sąd I instancji.

Podkreślenia wymaga, że w konkretnej sprawie rozważany był problem bezprzedmiotowości postępowania, co oznacza, że nie było podstaw do wypowiadania się w kwestii wykładni i stosowania przepisów prawa materialnego.

Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny działając na podstawie art. 184 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji wyroku. O kosztach postępowania Naczelny Sąd Administracyjny orzekł na podstawie art. 204 pkt 1 p.p.s.a.