Wyrok WSA w Olsztynie, sygn. akt I SA/Ol 4/08
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie
Data orzeczenia: 2008-02-13 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6550
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 6, 8, 9, 107 par. 3, art. 145 par. 1 pkt 5
journal: Dz.U. 1960 nr 30 poz 168
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
article: art. 20, 21 ust. 1, art. 22, 24
journal: Dz.U. 2005 nr 240 poz 2027
law: Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne - tekst jednolity
journal: Dz.U.UE.L 2004 nr 141 poz 18 art. 25, art. 65 ust. 1
law: Rozporządzenie Komisji (WE) nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004 r. ustanawiające szczegółowe zasady wdrażania wzajemnej zgodności, modulacji  oraz zintegrowanego systemu administracji i kontroli przewidzianych w rozporządzeniu Rady (WE) nr 1782/2003 ustanawiającego wspólne zasady dla  systemów pomocy bezpośredniej w zakresie wspólnej polityki rolnej oraz określonych systemów wsparcia dla rolników

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ryszard Maliszewski (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Tadeusz Piskozub Sędzia WSA Wojciech Czajkowski Protokolant Anna Fic po rozpoznaniu w Olsztynie na rozprawie w dniu 13 lutego 2008r. sprawy ze skargi E. K. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego ARiMR z dnia "[...]", nr "[...]", w przedmiocie: przyznania płatności do gruntów rolnych I. uchyla zaskarżoną decyzję, II. określa, że uchylona decyzja nie podlega wykonaniu, III. zasądza od Dyrektora Oddziału Regionalnego ARiMR na rzecz skarżącego 200 zł (dwieście złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

ISA/OI 4/08

Uzasadnienie

Zaskarżoną decyzją z dnia "[...]", Nr "[...]", Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa utrzymał w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego z dnia "[...]" odmawiającą przyznania E.K. płatności bezpośrednich do gruntów rolnych na rok 2005 . Jako podstawę prawną decyzji organ podał art.138§ 1 pkt1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. -Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity : DZ.U. z 2000 r. Nr 98, poz.1071, z póź. zm.), art.5a ust.4 ustawy z dnia 29 grudnia 1993 r. o utworzeniu Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (Dz. U. z 2005 r., Nr 31 , poz.264 z późn. zmianami), art.2 ust.1 i 2 ustawy z dnia 18 grudnia 2003 r. o płatnościach bezpośrednich do gruntów rolnych i oddzielnej płatności z tytułu cukru (Dz. U.z 2004 r. Nr 6, poz.40 z późn. zm.), art.138 ust.1 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1973/2004 z dnia 29 października 2004 r. ustanawiającego szczegółowe zasady zastosowania rozporządzenia Rady(WE) Nr 1782/2003 w sprawie systemów wsparcia przewidzianych w tytułach IV i IVa tego rozporządzenia oraz wykorzystywania gruntów zarezerwowanych do produkcji surowców(Dz.U. UE nr L 345z 20.11.2004 , str.1 ze zm.),art. 23, 25, 51 ust.1 i art.68ust.1 rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004 z dnia 16 kwietnia 2004 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wdrażania wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu administracji i kontroli przewidzianych w rozporządzeniu Rady (WE) nr 1782/2003 ustanawiającym wspólne zasady dla systemów pomocy bezpośredniej w zakresie wspólnej polityki rolnej oraz określonych systemów wsparcia dla rolników ( Dz. U. UE Nr L 141 z 30.04.2004 r., str.18 z zm.), §1 ust.1 pkt 2 i 4 oraz § 4 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 7 kwietnia 2004 r., w sprawie minimalnych wymagań utrzymywania gruntów rolnych w dobrej kulturze rolnej (Dz.U. z 2004 r. Nr 65 , poz.600 ze zm.).

Z akt administracyjnych wynika, że decyzją z dnia "[...]", wydaną po ponownym rozpatrzeniu sprawy, Kierownik Biura Powiatowego ARiMR uchylił dotychczasową decyzję z dnia "[...]" i odmówił przyznania E.K. płatności bezpośrednich do gruntów rolnych na rok 2005 , z tytułu Jednolitej Płatności Obszarowej ( JPO ) oraz Uzupełniającej Płatności Obszarowej ( UPO ).

Kierownik Biura Powiatowego ARiMR uznał pomiary działek rolnych, wykonane metodą inspekcji terenowej w dniu 21 czerwca 2006 r. przez inspektorów Biura Kontroli (protokół z czynności kontrolnych nr "[...]" z dnia "[...]"), a także wziął pod uwagę korektę wnioskodawcy z dnia 13 marca 2006 r., w której zmniejszył on powierzchnię działki rolnej A do 0,55 ha. Organ I instancji stwierdził, że powierzchnia kwalifikująca się do uzyskania płatności wynosi 9,86 ha. W wyniku kontroli na miejscu stwierdzono, że wnioskodawca zawyżył powierzchnię działek rolnych C, D, E, F, a ponadto działka rolna B nie była użytkowana rolniczo na dzień 30 czerwca 2003 roku oraz na działce rolnej H. stwierdzono nieużytki. W związku z tym działki rolne B i H wyłączone zostały z naliczenia płatności .

Organ I instancji wskazał, iż powierzchnia zgłoszona przez E.K. we wniosku złożonym w dniu 16 maja 2005 r., do objęcia płatnością z tytułu ONW o przyznanie płatności bezpośrednich do gruntów rolnych lub o przyznanie płatności z tytułu wsparcia działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania na rok 2005, wyniosła 13,23 ha, a stwierdzona wynosiła 9,86 ha. W związku z tym różnica pomiędzy obszarem stwierdzonym w wyniku kontroli administracyjnej i kontroli na miejscu a obszarem zadeklarowanym do płatności w przedmiotowym wniosku wynosi 34,18%, zatem odmówiono płatności na podstawie art. art.138 ust.1 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1973/2004 z dnia 29 października 2004 r. ustanawiającego szczegółowe zasady zastosowania rozporządzenia Rady(WE) Nr 1782/2003 w sprawie systemów wsparcia przewidzianych w tytułach IV i IVa tego rozporządzenia oraz wykorzystywania gruntów zarezerwowanych do produkcji surowców(Dz.U. UE nr L 345z 20.11.2004 , str.1 ze zm.). , zgodnie z którym, jeżeli ta różnica przekracza 30 % stwierdzonego obszaru, za przedmiotowy rok nie przyznaje się żadnej pomocy.

Od powyższej decyzji odwołanie wniósł E.K., żądając uchylenia zaskarżonej decyzji i umorzenia postępowania w sprawie oraz wstrzymania natychmiastowej wykonalności decyzji.

Zdaniem strony brak było przesłanek do wznowienia postępowania zakończonego decyzją ostateczną z dnia "[...]". Według E.K. pomiary dokonane przez inspektorów Biura Kontroli na Miejscu Oddziału Regionalnego ARiMR w dniu 21 czerwca 2006 r., nie stanowią istotnych okoliczności faktycznych i nowych dowodów istniejących w dniu wydania decyzji, nieznanych organowi, który ją wydal. Dowód z kontroli w postaci protokołu w chwili wydania decyzji nie istniał, zaś innych dowodów odwołujący się nie zgłaszał, a organ nie powoływał. Strona podniosła, że nie wyszły na jaw żadne inne istotne okoliczności faktyczne, o których organ by nie wiedział, skoro stan taktyczny sprawy nie uległ zmianie, tym bardziej, że przyznane płatności dotyczą roku 2005, a pomiary podczas kontroli na miejscu dokonywane były 21 czerwca 2006 r. Odwołujący się zarzucił organowi I instancji naruszenie art. 145 § 1 pkt 5 w związku z art. 151 § 1 pkt 2 kpa.

Strona zarzuciła, że kontrola na miejscu dokonana była bez jej udziału. E.K. podniósł, że nie wie jakie działki poddano kontroli i czy były to działki, które dzierżawił w 2005 r., jego zdaniem kontrole winny mieć miejsce w 2005 r., wtedy gdy dokonano zgłoszenia, a kontrole dokonane w 2006 r. są niecelowe i niedozwolone. Ponadto kontrola mogła stwierdzić, co najwyżej stan na dzień kontroli, lecz nie stan na rok 2005, natomiast decyzja o przyznaniu płatności dotyczy roku 2005.

Podał on, iż w czasie przeprowadzenia kontroli nie użytkował już gruntów położonych w M. z uwagi na rozwiązanie umowy dzierżawy. Wskazał też, że w związku z tym nie może ponosić odpowiedzialności za stan tych działek w roku 2006, ponieważ umowa dzierżawy gruntów rolnych zawarta z R.P. dnia "[...]" uległa rozwiązaniu ze skutkiem na dzień 31 grudnia 2005 r., a przedmiot dzierżawy został zwrócony. Odwołujący się wskazał, iż nie wie dlaczego organ I instancji nie dał wiary jego wyjaśnieniom i nadal, choć bezpodstawnie, twierdzi, że użytkował on grunty w 2006 r. i w związku z tym był odpowiedzialny za ich stan.

Zarzucił również, że organ I instancji naruszył art. 6, 7, 8 kpa. Ponadto zarzucił niewłaściwe zastosowanie przez organ l instancji, § 2 i 3 rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 14 kwietnia 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na wspieranie działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowaniu objętej planem rozwoju obszarów wiejskich (Dz.U. z 2004 r. nr 73, poz. 657 z późn. zm.).

Organ II instancji uznał, że E.K. w dniu 16 maja 2005 r. złożył w Biurze Powiatowym ARiMR wniosek o przyznanie płatności bezpośrednich do gruntów rolnych lub o przyznanie płatności z tytułu wsparcia działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowaniu na rok 2005 deklarując do objęcia płatnością z tytułu ONW użytki zielone o łącznej powierzchni 13,26 ha oznaczone jako działki rolne: A, B, C, D, E, F, G, położone na działkach ewidencyjnych nr 11/1, 11/2, 12, 4, 44, 69/20, 73 w woj. w., powiat i., gm. I., obręb M. oraz działka H położona na działce ewidencyjnej nr 37/5 w woj. w., powiat i., gm. I., obręb S.

W przedmiotowym wniosku podał, iż powierzchnia działki ewidencyjnej nr 4 położonej w woj. w., powiat i., gm. I., obręb M. wynosi 4.7800 ha, a pow. znajdującej się na tych gruntach działki rolnej D wynosi 4.78 ha. W dniu 02 marca 2006 r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR wystosował do wnioskodawcy wezwanie Nr "[...]" do złożenia wyjaśnień, ponieważ m.in. działka rolna D położona jest na działkach ewidencyjnych, dla których podano błędne dane identyfikacyjne. W odpowiedzi na powyższe wezwanie E.K. w dniu 13 marca 2006 r. przedłożył wypis z rejestru gruntów z dnia 13 marca 2006 r., wystawiony przez Starostwo Powiatowe w I. - Powiatowy Ośrodek Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej, w którym zawarto informację, iż w wyniku podziału ww. działki ewidencyjnej nr 4 powstały nowe działki oznaczone nr: 4/5, 4/1, 4/2, 4/3, 4/4. Działki nr 4/1. 4/2, 4/3. 4/4 stanowią własność gminy wiejskiej I. - regulacja drogi gminnej. W zasobie Ośrodka pod nr "[...]" znajduje się operat geodezyjny dokumentujący tę sprawę. Powierzchnia działki ewidencyjnej nr 4/5, zgodnie z tym wypisem, wynosi 4,7547 ha. Ponadto E.K. złożył korektę wniosku, w której podał, iż powierzchnia działki ewidencyjnej nr 4/5 wynosi 4,75 ha, a pow. działki D - 4,75 ha (pierwotnie deklarowana pow. - 4,78 ha). Mając na uwadze treść przedmiotowego wniosku i korekty z dnia 13 marca 2006 r., w zakresie działki rolnej D, powierzchnia działek rolnych deklarowanych przez stronę wynosiła 13,23 ha.

W dniu 13 czerwca 2006 r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR wydał decyzję Nr "[...]" o przyznaniu E.K. płatności z tytułu wspierania działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania na rok 2005.

W dniu 21 czerwca 2006 r. w gospodarstwie E.K. została przeprowadzona przez Biuro Kontroli na Miejscu Oddziału Regionalnego ARiMR kontrola na miejscu.

Postanowieniem z dnia "[...]" Kierownik Biura Powiatowego ARiMR na podst. art. 145 § 1 pkt 1 kpa wznowił z urzędu postępowanie administracyjne w sprawie przyznania E.K. płatności z tytułu ONW na rok 2005, z związku z pojawieniem się nowych istotnych dla sprawy okoliczności nieznanych organowi w dniu wydania decyzji Nr "[...]", tj. sporządzenie protokołu z czynności kontrolnych.

W dniu "[...]" Kierownik Biura Powiatowego ARiMR wydał decyzję Nr "[...]" o uchyleniu pierwszej decyzji w sprawie i odmowie przyznania płatności z tytułu wspierania działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania na rok 2005.

Decyzją z dnia "[...]" Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR uchylił zaskarżoną decyzję w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia.

Decyzją z dnia "[...]", wydaną po ponownym rozpatrzeniu sprawy Kierownik Biura Powiatowego ARiMR uchylił dotychczasową decyzję z dnia "[...]" i odmówił przyznania E.K. płatności z tytułu wspierania działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania na rok 2005 (ONW).

Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa po rozpatrzeniu całego materiału dowodowego wskazał, iż stosownie do art. 149 § 2 kpa postanowienie o wznowieniu postępowania stanowi podstawę do przeprowadzenia przez właściwy organ postępowania co do przyczyn wznowienia oraz co do rozstrzygnięcia istoty sprawy. Organ powołał się na wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 11 listopada 1999 r. (NSA 1/99 ONSA 2000/2/45) i wskazał, że przedmiotem badań i ustaleń w tym zakresie mogą być wszystkie podstawy określone w art. 145 § 1 kpa, z wyjątkiem określonej w pkt 4.

Jako podstawę wznowienia postępowania organ l instancji wskazał art. 145 § 1 pkt 5 kpa. tj. wyjście na jaw istotnych dla sprawy nowych okoliczności faktycznych lub nowych dowodów istniejących w dniu wydania decyzji, nie znanych organowi, który wydał decyzję. W niniejszej sprawie wyszły na jaw nowe dowody oraz okoliczności faktyczne istniejące w dniu wydania decyzji nie znane organowi, który wydał decyzję. Jedną z istotnych okoliczności faktycznych nieznanych organowi w dniu wydania decyzji, było stwierdzenie przez kontrolujących w dniu 21 czerwca 2006 r., iż na działkach rolnych B i H, deklarowanych przez producenta rolnego jako trwałe łąki i pastwiska, znajduje się odpowiednio- na działce rolnej B- las, a na działce rolnej H- teren rekreacyjny.

W dniu 21 czerwca 2006 r., na polecenie Dyrektora Oddziału Regionalnego ARiMR została przeprowadzona przez Biuro Kontroli na Miejscu Oddziału Regionalnego ARiMR kontrola na miejscu w gospodarstwie pana E.K. metodą inspekcji terenowej. Z protokołu z przedmiotowych czynności kontrolnych Nr "[...]" wynika, iż stwierdzona powierzchnia działki rolnej A wynosi 0,60 ha. czyli jest zgodna z powierzchnią deklarowaną przez producenta rolnego, powierzchnia działki C wynosi 0,42 ha. W uwagach inspektora (str. 3-1/6 protokołu) zawarta została informacja, iż działki rolne A i C zostały pomierzone łącznie - powierzchnia zmierzona wynosi 1,02 ha. Odnośnie działki rolnej B zastosowano kod pokontrolny DR10 i kod DR18 - na działce rolnej nie jest prowadzona działalność rolnicza. Na działce tej stwierdzono las, co potwierdziła fotografia nr 2 wykonana podczas przedmiotowej kontroli. Powierzchnia zmierzona działki rolnej D wynosi 3,38 ha wobec deklarowanej 4.75 ha, działki rolnej E - 0,95 ha wobec deklarowanej 1,03 ha. Na działce E stwierdzono nieużytek o pow. 0,08 ha, który został odjęty od powierzchni zadeklarowanej (wykonano zdjęcia nr 4 i 5). Odnośnie działki rolnej E został przypisany kod pokontrolny DR25, tj. działka rolna położona w kompleksie działek rolnych pokrytych jednolitą uprawą, bez możliwości identyfikacji jej granic. Powierzchnia stwierdzona działki rolnej F wynosi 1,69 ha wobec deklarowanej 1,81 ha. Wobec działek D, E i F zastosowano kod pokontrolny DR13+, tj. zadeklarowana powierzchnia działki rolnej jest większa od powierzchni stwierdzonej. Powierzchnia stwierdzona działki rolnej G jest zgodna z powierzchnią deklarowaną i wynosi 2,87 ha. Odnośnie działki rolnej H zastosowano kod pokontrolny DR18 - na działce rolnej nie jest prowadzona działalność rolnicza, zgodnie z uwagami inspektora terenowego, stwierdzono rekreację, co dokumentuje zdjęcie nr 1. Ponadto wobec tej działki rolnej zastosowano kod DR3 - na całej działce rolnej stwierdzony rodzaj rolniczego użytkowania nie kwalifikuie się do płatności JPO ani UPO.

E.K. w polu nr 95 (str. 4/6 protokołu) zamieścił swoje uwagi dotyczące przedmiotowej kontroli. Wyjaśnił on, iż działki w obrębie wsi M. , nie są jego własnością, a umowa dzierżawy została rozwiązana w dniu 31 grudnia 2005 r. W związku z powyższym E.K. oświadczył, iż nie ponosi żadnej odpowiedzialności za stan przedmiotowych działek po dniu 01 stycznia 2006 r.

Organ nie uznał zarzutu, iż nie został E.K. w sposób prawidłowy powiadomiony o terminie kontroli na miejscu, co narusza zasadę czynnego udziału strony w postępowaniu administracyjnym (art. 10 kpa). Zgodnie z treścią art. 25 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wdrażania wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu administracji i kontroli przewidzianych w rozporządzeniu Rady (WE) nr 1782/2003 ustanawiającym wspólne zasady dla systemów pomocy bezpośredniej w zakresie wspólnej polityki rolnej oraz określonych systemów wsparcia dla rolników (Dz. U. UE Nr L 141 z 30.04.2004 r., str. 18 ze zm.), kontrole na miejscu przeprowadzane są bez uprzedzenia. Jeżeli jednak nie zagrażałoby to celowi kontroli, można zawiadomić o niej z wyprzedzeniem ściśle ograniczonym do koniecznego minimum. Okres wyprzedzeniu nie może przekraczać 48 godzin z wyjątkiem uzasadnionych przypadków. Z protokołu z czynności kontrolnych nr "[...]" oraz wyjaśnień Kierownika Biura Kontroli na Miejscu Oddziału Regionalnego ARiMR przy piśmie nr "[...]" z dnia "[...]" wynika, że E.K. został telefonicznie powiadomiony o kontroli, dzień przed jej przeprowadzeniem.

Odnośnie zarzutu, gdzie odwołujący podnosił, że nie wie, jakie działki poddano kontroli i czy były to działki, które dzierżawił on w 2005 r., organ wskazał, że kontroli w dniu 21 czerwca 2006 r. poddano działki, które producent rolny zadeklarował we wniosku o przyznanie płatności bezpośrednich do gruntów rolnych lub o przyznanie płatności z tytułu wsparcia działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania w 2005 r. Podkłady mapowe, jakimi dysponują inspektorzy z Biura Kontroli na Miejscu Oddziału Regionalnego ARiMR, w trakcie czynności kontrolnych służą pomocą w lokalizacji działki rolnej w momencie nieobecności producenta rolnego, a nie określenia powierzchni danej działki rolnej. Wielkość powierzchni danej działki rolnej inspektor określa na podstawie odczytu z przyrządu pomiarowego, tj. GPS a nie z podkładu i mapy ewidencyjnej. Organ odniósł się do faktu, iż wyniki pomiarów przeprowadzonych podczas kontroli podważają dane geodezyjne. Wyjaśnił, iż dokumenty np. wypisy z rejestru gruntów, akty notarialne są przydatne przy wypełnieniu wniosku w zakresie podstawowych informacji z zakresu ewidencji gruntów i budynków, tj. położenia działki ewidencyjnej w województwie, powiecie, gminie, obrębie, numeru działki ewidencyjnej, powierzchni całkowitej działki ewidencyjnej. Jednakże powierzchnie działek rolnych, jakie należy podać we wniosku, a które są przedmiotem kontroli na miejscu, powinny być określone zgodnie ze stanem faktycznym. Powierzchnia działki rolnej, do której przysługuje przedmiotowa płatność to powierzchnia działki ewidencyjnej, wykorzystywana do celów rolniczych (pod uprawy rolne). Oznacza to, że należy odliczyć od niej powierzchnie zadrzewione, zakrzaczone, drogi z wyjątkiem dróg technologicznych i dojazdowych do pól o nawierzchni gruntowej, powierzchnie zabudowane, wody, odłogi i inne powierzchnie przeznaczone na użytkowanie pozarolnicze. Wobec powyższego we wniosku o przyznanie płatności bezpośrednich do gruntów rolnych lub o przyznanie płatności z tytułu wsparciu działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowaniu na rok 2005. należało podać rzeczywistą, powierzchnię działki rolnej, która nie zawsze pokrywa się z powierzchnią użytku gruntowego- uwidocznioną w ewidencji gruntów i budynków, bowiem częstokroć dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków nie odzwierciedlają stanu faktycznego użytków w gospodarstwie rolnym.

Ustosunkowując się do zarzutu strony, iż w przedmiotowej sprawie został naruszony art. 23 rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wdrażania wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu administracji i kontroli przewidzianych w rozporządzeniu Rady (WE} nr 1782/2003 ustanawiającym wspólne zasady dla systemów pomocy bezpośredniej w zakresie wspólnej polityki rolnej oraz określonych systemów wsparcia dla rolników (Dz. U. UE Nr L 141 z 30.04.2004 r., str. 18 ze zm.) wskazał, iż w myśl tego przepisu kontrole administracyjne i kontrole na miejscu przewidziane w niniejszym rozporządzeniu przeprowadza się tak, aby skutecznie zweryfikować zgodność z warunkami, na jakich przyznawana jest pomoc, oraz przestrzeganie wymogów i norm istotnych dla wzajemnej zgodności. Kontrola na miejscu w zakresie płatności do gruntów ma na celu:

1. określenie sumy powierzchni działek, na których prowadzona jest działalność rolnicza,

2. sprawdzenie przestrzegania wymagań dobrej kultury rolnej na działkach rolnych zadeklarowanych we wniosku,

3. określenie, czy deklarowane działki utrzymane były w dobrej kulturze rolnej zgodnej z wymaganiami ochrony środowiska. Określenie, czy deklarowane działki utrzymane były w dobrej kulturze rolnej zgodnej z wymaganiami ochrony środowiska, wymaga sprawdzeń sięgających wstecz w stosunku do bieżącego terminu kontroli. Wynik kontroli tego elementu jest niezależny od terminu jej realizacji. Fakt przeprowadzania kontroli gospodarstwa danego producenta rolnego oraz jej termin wynika z typowania gospodarstwa do kontroli metodą analizy ryzyka lub uzasadnionego podejrzenia o wystąpieniu nieprawidłowości w gospodarstwie rolnym. Zwłaszcza w tym drugim przypadku, który ma miejsce w przedmiotowej sprawie (skarga R.P. z dnia "[...]" dotycząca niesłusznego pobierania płatności bezpośrednich przez E. K.), istniała konieczność możliwie szybkiego wykonania czynności kontrolnych, aby zapobiec zmianom stanu gruntów przed wykonaniem kontroli. Zostało wskazane w protokole z czynności kontrolnych nr "[...]", iż odnośnie działki rolnej B zastosowano kod pokontrolny DR10 i kod DR18 - na działce rolnej nie jest prowadzona działalność rolnicza. Na działce tej stwierdzono las - kompleks roślinności swoisty dla danego regionu geograficznego, charakteryzujący się dużym udziałem drzew rosnących w zwarciu, co potwierdza fotografia nr 2 wykonana podczas przedmiotowej kontroli. Kierunek wykonania tego zdjęcia został zaznaczony na szkicu pomiaru działek rolnych nr 1. będącym załącznikiem do ww. protokołu z czynności kontrolnych. Zdjęcie to zostało wykonane na działce ewidencyjnej nr 11/1, na której zadeklarowano działkę A w kierunku działki rolnej B, położonej na działce nr 11/2.

Zgodnie z § 2 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 14 kwietnia 2004r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na wspieranie działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania objęte planem rozwoju obszarów wiejskich (Dz.U. Nr 73, poz. 657 z późn. zm.), płatność ONW udziela się producentowi rolnemu, jeżeli łączna powierzchnia działek rolnych położonych na obszarach o nieczynnych warunkach gospodarowania, zwanych dalej "obszarami ONW", na których jest prowadzona działalność rolnicza, wynosi co najmniej hektar. W myśl 1 § 2 ust. 2 tegoż rozporządzenia za działalność rolniczą, o której mowa w ust. 2 pkt 2, uważa się produkcja roślinną i zwierzęcą, w tym również produkcję materiału siewnego, szkółkarskiego, hodowlanego i reprodukcyjnego, produkcję warzywniczą, roślin ozdobnych i grzybów uprawnych, sadownictwo, hodowlę i produkcję materiału zarodowego ssaków, ptaków i owadów użytkowych, produkcję zwierzęcą typu przemysłowego formowego oraz chów i hodowlę ryb.

Organ wskazał, iż producent rolny deklarował na działce rolnej B użytki zielone (łąki, pastwiska). natomiast podczas przedmiotowej kontroli na całej powierzchni tej działki rolnej stwierdzono las który, nie pozwala na prowadzenie działalności rolniczej na przedmiotowym gruncie. Grunty, na których stwierdzono las nie kwalifikują się do objęcia płatnością z tytułu ONW. Na podstawie wniosku o przyznanie płatności bezpośrednich do gruntów rolnych lub o przyznanie płatności z tytułu wsparcia działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania na rok 2005 E.K. ubiegał się o przyznanie przedmiotowych płatności właśnie na rok 2005. Zatem niezbędnym warunkiem do ich przyznania było użytkowanie rolnicze gruntów, a więc prowadzenie upraw na zadeklarowanych gruntach w tym roku, na który o przyznanie płatności ubiegał się producent rolny. Mając na uwadze powyższe organ II instancji nie zgodził się z argumentami organu I instancji przedstawionymi w decyzji Nr "[...]" o uchyleniu decyzji dotychczasowej i odmowie przyznania płatności z tytułu wspierania działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania na rok 2005, jakoby warunkiem do przyznania przedmiotowych płatności było prowadzenie działalności rolniczej przez producenta rolnego na deklarowanych gruntach aż do momentu otrzymania decyzji przyznającej płatność za dany rok.

Organ odwoławczy jednocześnie wskazał, iż zobowiązanie z tytułu ONW jest zobowiązaniem wieloletnim (5 lat). W przypadku zaniechania działalności rolniczej na działkach rolnych położonych na obszarze ONW w okresie objętym zobowiązaniem producent rolny zwraca całość lub część płatności ONW, w zależności od tego. czy zaniechanie to nastąpiło na wszystkich działkach rolnych położonych na obszarze ONW lub na części działek rolnych położonych na obszarze ONW, a łączna powierzchnia działek rolnych, na których nadal jest prowadzona działalność rolnicza, wynosi mniej niż hektar lub co najmniej hektar. Wobec powyższego organ II instancji uznał wyjaśnienia E.K. zawarte w protokole z czynności kontrolnych i powtórzone w piśmie odwoławczym z dnia "[...]", iż nie ponosi on odpowiedzialności za stan gruntów będących przedmiotem umowy dzierżawy z R.P. po dniu rozwiązania w drodze ugody tejże umowy dzierżawy, tj. po dniu 31 grudnia 2005 r. Zatem organ II instancji uznał, iż do powierzchni stwierdzonej, stanowiącej podstawę do wyliczenia różnicy między powierzchnią zadeklarowaną we wniosku przez producenta rolnego a powierzchnią stwierdzoną w wyniku kontroli na miejscu należy zaliczyć deklarowaną powierzchnię działki rolnej H - 0,18 ha. Podczas kontroli na miejscu odnośnie działki rolnej H zastosowano kod pokontrolny DR18 -na działce rolnej nie jest prowadzona działalność rolnicza, zgodnie z uwagami inspektora terenowego, stwierdzono rekreację, co dokumentuje zdjęcie nr 1. Zgodnie z ugodą zawartą w dniu "[...]" pomiędzy R.P. (przejmującym) a E.K. (oddającym), zawarta pomiędzy nimi umowa dzierżawy gruntów rolnych z dnia "[...]" uległa rozwiązaniu ze skutkiem na dzień 31 grudnia 2005 r. Jednocześnie w § 4 tej ugody wskazano, iż oddający oświadczył, że zwrócił przejmującemu przedmiot dzierżawy w stanie, w jakim znajduje się obecnie oraz, że usunął i zabrał z dzierżawionego gruntu wszelkie sprzęty i przedmioty należące do niego. Organ II instancji uznał, iż z momentem rozwiązania przedmiotowej umowy dzierżawy E.K. zaprzestał użytkowania gruntów będących przedmiotem tej umowy, położonych w M.

Mając na uwadze treść wniosku o przyznanie płatności bezpośrednich do gruntów rolnych lub o przyznanie płatności z tytułu wsparcia działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania na rok 2005. złożonego przez E.K. w dniu 16 maja 2005 r., korekty z dnia 13 marca 2006 r. i wypisu z rejestru gruntów dotyczących działki ewidencyjnej nr 4, a w konsekwencji działki rolnej D, organ odwoławczy przyjął, iż powierzchnia deklarowana przez producenta rolnego wynosiła -13,23 ha.

Z treści protokołu z czynności kontrolnych wynika, iż powierzchnia stwierdzona wynosi - 9,91 ha (A - 0,60 ha, B - 0.00 ha, C - 0,42 ha, D - 3,38 ha, E - 0,95 ha, F - 1,69 ha, G - 2,87 ha, H - 0,00 ha). Odnośnie działki rolnej B zastosowano kod pokontrolny DR10, tj. cała działka rolna nie była użytkowana rolniczo na dzień 30 czerwca 2003 r. oraz kod DR18 - na działce rolnej nie jest prowadzona działalność rolnicza. Na działce tej stwierdzono las, co potwierdza fotografia nr 2 wykonana podczas przedmiotowej kontroli. Działka, na której stwierdzono las nie kwalifikuje się do uwzględnienia do powierzchni użytkowanej rolniczo.

Jednakże organ II instancji, mając na uwadze treść wyżej cyt. § 2 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 14 kwietnia 2004r. oraz uwzględniając wyjaśnienia strony dotyczące rozwiązania umowy dzierżawy, której przedmiotem była m.in. działka ewidencyjna nr 37/5, na której położona była działka rolna H, ustalił, iż powierzchnia stwierdzona wynosi - 10,09 ha.

Wyliczenie procentowej różnicy między powierzchnią zadeklarowaną przez producenta rolnego do objęcia płatnością ONW a stwierdzoną wynosi 31,12. Konsekwencją zawyżenia powierzchni deklarowanej we wniosku przez E.K. w stosunku do powierzchni uprawnionej do płatności z tytułu ONW, była odmowa przyznania przedmiotowych płatności. W ocenie organu odwoławczego, organ I instancji prawidłowo zastosował w tym stanie faktycznym przepis art. 51 ust.1 ww. rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004 z dnia 31 kwietnia 2004 r. W myśl art. 70 rozporządzenia Komisji (WE) nr 817/2004 z dnia 29 kwietnia 2004 r. ustanawiającego szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia Rady (WE) nr 1257/1999 w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich z Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej (EFOiGR) (Dz. U. L 153 z dnia 30.04.2004 r.), w zw. z art. 32 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 2419/2001 z dnia 11 grudnia 2001 r. ustanawiającego szczegółowe zasady stosowania zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli niektórych wspólnotowych systemów pomocy ustanowionych rozporządzeniem Rady (EWG) nr 3508/92 (Dz. U. WE Nr 327 z 12 grudnia 2001 r., str. 11-32) w przedmiotowej sprawie zastosowanie ma art. 51 ust. 1 ww. rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004 r.. Wprawdzie przepisy rozporządzenia Komisji (WE) Nr 2419/2001 z dniu 11 grudniu 2001 r. straciły moc obowiązującą, a z dniem 1 stycznia 2005 r. weszło w życie rozporządzenie Komisji (WE) nr 796/2004, jednakże z mocy art. 80 ust. 2 rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wdrażania wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu administracji i kontroli przewidzianych w rozporządzeniu Rady (WE) nr9 / 782/2003 ustanawiającego wspólne zasady dla systemów pomocy bezpośrednie] w zakresie wspólnej polityki rolnej oraz określonych systemów wsparciu dla rolników (Dz. U. Nr L 141 z 30.04.2004 r., str. 18 ze zm.), odniesienia do rozporządzenia (WE) nr 2419/2001 będą interpretowane jako odniesienia do rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004 r. i będą rozumiane zgodnie z tabelą korelacji przedstawioną w załączniku III, gdzie art. 32 rozporządzenia (WE) nr 2419/2001 odpowiada art. 51 rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004 r.

Niezależnie od tego, iż organ II instancji uznał, iż do powierzchni stwierdzonej należało zaliczyć powierzchnię działki rolnej H, to i tak procentowa różnica między powierzchnią zadeklarowaną do ONW a stwierdzoną wynosi powyżej 20%, wobec czego należało odmówić przyznania płatności ONW na podstawie art. 51 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wdrażania wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu administracji i kontroli schematów przewidzianych w rozporządzeniu Rady (WE) nr 1782/2003 ustanawiającym wspólne zasady dla systemów pomocy bezpośredniej w zakresie wspólnej polityki rolnej oraz określonych systemów wsparcia dla rolników, zgodnie z którym, jeśli dla danej grupy upraw obszar zadeklarowany we wniosku przekracza obszar stwierdzony, który spełnia wszystkie warunki określone w zasadach przyznawania pomocy dla płatności z tytułu ONW, wysokość pomocy oblicza się na podstawie obszaru stwierdzonego po kontroli na miejscu pomniejszonego o dwukrotność stwierdzonej różnicy jeśli różnica la wynosi 3% lub dwa hektary, ale nie wiece/ niż 20%. Jeżeli różnica ta przekracza 20% zatwierdzonego obszaru, dla dane/grupy upraw nie zostanie przyznana płatność z tytułu ONW.

Organ II instancji uznał, iż w przedmiotowej sprawie nie zachodzą okoliczności uzasadniające odstąpienie od zastosowanych obniżek i wyłączeń (odmowa przyznania płatności), na podstawie art. 68 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wdrażania wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu administracji i kontroli przewidzianych w rozporządzeniu Rady (WE) nr 1 82/2003 ustanawiającym wspólne zasady dla systemów pomocy bezpośredniej w zakresie wspólnej polityki rolnej oraz określonych systemów wsparcia dla rolników (Dz. U. UE Nr L 141 z 30-04.2004 r. str. 18 ze zm.), zgodnie z którym: wyjątki od stosowania obniżek i wyłączeń obniżki i wyłączenia, przewidziane w rozdziale l, nie mają zastosowania w przypadku, gdy rolnik złożył wniosek poprawny pod wzglądem faktycznym lub gdy może wykazać, że nie jest winny nieprawidłowości. Informacje podane przez rolnika określone w akapicie pierwszym powodują że wniosek pomocowy jest dostosowywany do rzeczywistej sytuacji. Organ II instancji uznał, iż strona nie wykazała, że nie jest winna stwierdzonych nieprawidłowości. Jak już wyżej zostało wskazane, podczas czynności kontrolnych przeprowadzonych w gospodarstwie E.K. w dniu 21 czerwca 2006 r., na działce rolnej B stwierdzono las. W prawie administracyjnym brak jest regulacji prawnej pojęcia winy. Dlatego konieczne jest odwołanie się do instytucji cywilistycznych. Stopnie winy stanowią zagadnienie ocen subiektywnych zachowań ludzkich. Tradycyjnie odróżnia się umyślność (dolus) i niedbalstwo (culpa). Stopnie te kryją w sobie szereg gradacji pośrednich. Umyślność polega na ogół na zamierzonym podjęciu działania sprzecznego z regułą czy regułami postępowania, bądź to na powstrzymywaniu się od działania, mimo istnienia obowiązku czynnego zachowania się. Należy zwrócić uwagę, iż strona deklarując we wniosku określone działki rolne, powinna przed złożeniem przedmiotowego wniosku dokonać, czy to samodzielnie, czy przy pomocy osób trzecich, pomiaru powierzchni gruntów, do których ubiegała się o przyznanie płatności. Producent rolny powinien we wniosku podać stan faktyczny użytkowanych rolniczo przez siebie gruntów, tj. zarówno odnośnie powierzchni, jak i rodzaju uprawy. E.K. powinien sprawdzić, jak w rzeczywistości przedstawia się stan posiadanych gruntów. Na podstawie przedmiotowego wniosku strona ubiegała się o przyznanie płatności z tytułu wspierania działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania, a zatem oczywistym jest, że tylko i wyłącznie grunty użytkowane rolniczo stanowią podstawę do ich naliczenia. Grunty, na których rośnie las, nie są gruntami, na których prowadzona jest działalność rolnicza.

Skargę do Sądu na powyższą decyzję wniósł E.K.. Zarzucił jej:. naruszenie art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 18 grudnia 2003 r., o płatnościach bezpośrednich do gruntów rolnych poprzez nieuzasadnioną odmowę przyznania płatności na rok 2005 z tytułu Jednolitej Płatności Obszarowej (JPO) oraz Uzupełniającej Płatności Obszarowej (UPO), naruszenie art. 145 § 1 pkt 5 w związku z art. 151 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. kodeks postępowania administracyjnego poprzez niewłaściwe zastosowanie albowiem nie zachodziły przesłanki do wznowienia postępowania; naruszenie przepisów prawa § 4 ust. 1 lit. C rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 7 kwietnia 2004 r., w sprawie minimalnych wymagań utrzymywania gruntów rolnych w dobrej kulturze rolnej, poprzez pominięcie; naruszenie art. 138 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1973/2004 z dnia 29 października ustanawiającego szczegółowe zasady zastosowania rozporządzenia Komisji (WE) nr 1973/2004 w sprawie systemów wsparcia przewidzianych w tytułach IV i VI a tego rozporządzenia oraz wykorzystania gruntów do produkcji surowców poprzez niewłaściwe zastosowanie; 5. naruszenie art. 6,7,9,10,15,79 i 84 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. kodeks postępowania administracyjnego poprzez przeprowadzenie kontroli w sposób sprzeczny z przepisami prawa, bez udziału i wiedzy skarżącego, a także bez udziału obecnego posiadacza i zarazem właściciela gruntu, dokonaniu pomiaru w sposób dowolny, bez wykazania odpowiednich atestów na użyte urządzenia pomiarowe, jak również bez udziału biegłych geodetów; naruszenie art.353 kodeksu cywilnego poprzez niedozwoloną ocenę i bezprawną ingerencję w stosunki obligacyjne łączące odwołującego się z właścicielem gruntu. W konsekwencji skarżący domagał się: uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i jej zmianę poprzez przyznanie dopłat za 2005 r. z tytułu Jednolitej Płatności Obszarowej oraz Uzupełniającej Płatności Obszarowej,. zasądzenie od organu na rzecz skarżącego kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

W uzasadnieniu skargi podkreślił, że iż w niniejszej sprawie nie zaszła żadna z przesłanek uzasadniających wznowienie postępowania. Organ jako podstawę wznowienia postępowania wskazał przepis art. 145 § 1 pkt 5 kpa i wyniki kontroli dokonanej w dniu 21.06 2006 r. , które to organ uznał za nową istotną okoliczność w sprawie, nieznaną wcześniej organowi, która ma wpływ na zakończenie sprawy i wysokość przyznanych płatności. Skarżący podkreślił, że dowód z kontroli w postaci protokołu w chwili wydania decyzji nie istniał, zaś innych dowodów odwołujący się nie zgłaszał, a organ nie powoływał; nie wyszły na jaw żadne istotne okoliczności faktyczne, o których organ by nie wiedział skoro stan faktyczny sprawy nie uległ zmianie, tym bardzie że przyznane płatności dotyczą roku 2005 r. a kontroli dokonano w roku 2006. Skarżący pod pojęciem nowych dowodów o których mowa w art. 145 § 1 pkt 5 kpa, rozumie okoliczności lub dowody nowo odkryte lub po raz pierwszy zgłoszone przez stronę, dotyczące przedmiotu sprawy i mające znaczenie prawne, istniejące w dniu wydania decyzji ostatecznej, lecz nie znane organowi, który wydał decyzję. Do okoliczności takich nie należy natomiast dokonana przez organ ocena materiału dowodowego sprawy ani też zastosowanie w danym stanie faktycznym określonych przepisów prawa lub ich interpretacja. (1998.01.20 wyrok NSA I SA/Lu 26/97 LEX nr 34651, a także wyrok NSA 1999.04.28 IV SA 693/97 LEX nr 48156 w Warszawie" ). Obowiązek przeprowadzania całego postępowania co do wszystkich istotnych okoliczności, spoczywa na organie i nie może być przerzucany na stronę. Ciężar dowodu na mocy art. 77 § 1 Kpa obciąża organ administracyjny. Jeżeli strona przedstawi niepełny materiał dowodowy, organ ma obowiązek z własnej inicjatywy go uzupełnić. Żadna miara taki fakt jak zaniedbanie lub co najmniej złe wykonanie obowiązków pracowników organu, nie może być uznany za przesłankę z art. 145 § 1pkt 5 Kpa uzasadniającą wznowienie postępowania. Nie jest to bowiem ani nowa okoliczność, ani nowy dowód, które mimo ze istniały, nie były znane organowi w dacie wydawania, decyzji.

Wyników kontroli nie można uznać także za podstawę odmowy przyznania płatności na rok 2005 r. z tytułu Jednolitej Płatności Obszarowej oraz Uzupełniającej Płatności Obszarowej, ponieważ kontrola ta obarczona jest, jak się wydaje wieloma błędami popełnionymi przez organ. Kontrola dokonana została 21.06.2006 r., natomiast wniosek o przyznanie płatności dotyczył roku 2005 i uwzględniał zarówno obszar działek jak i ich sposób użytkowania na dzień złożenia wniosku tj. 16.05.2005 r. Kontrola ma na celu porównanie deklaracji z wniosku o przyznanie płatności ze stanem faktycznym zadeklarowanych gruntów w zakresie m, in. sposobu użytkowania gruntów, gatunków roślin, powierzchni poszczególnych działek. Ponadto zgodnie z art.23 ust.1 rozporządzenia komisji (WE) nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004 r. kontrole administracyjne i kontrole na miejscu winny być przeprowadzone w sposób, aby skutecznie zweryfikować zgodność z warunkami, na jakich przyznawana jest pomoc, oraz przestrzeganie wymogów i norm istotnych dla wzajemnej zgodności. A zatem kontrole te powinny mieć miejsce w roku 2005, wtedy kiedy dokonano zgłoszenia , natomiast wszelkie kontrole post factum są niecelowe i nielogiczne jeżeli nie są prowadzone z udziałem należycie powiadomionej strony, z zachowaniem bezstronności kontrolujących, ze szczególnym uwzględnieniem możliwych zmian wynikających z upływu czasu. Organ nie powiadomił skarżącego o kontroli w sposób przewidziany prawem, a rzekome telefoniczne powiadomienie nie zostało przez organ wykazane, iż było tak faktycznie. Rzekome powiadomienie nastąpiło w dniu 20 czerwca 2006r., zaś termin kontroli oznaczono na dzień 21 czerwca 2006 r., co w rzeczywistości nie daje czasu na przygotowanie się do kontroli oraz z uwagi na plany i obowiązki może czynić niemożliwym wzięcie udziału w niej. Dokonana kontrola odbyta się bez udziału skarżącego, jak i bez udziału obecnego posiadacza i właściciela gruntu R.P., przez co ustalenia są dowolne i nie mogą być brane pod uwagę, nie wiadomo też jakie działki poddane zostały kontroli oraz czy w ogóle były to działki zgłoszone we wniosku o przyznanie płatności, czy były to działki, które dzierżawił on w 2005 r. Skarżący podniósł, że w czasie przeprowadzania kontroli, nie użytkował już gruntów położonych w M. z uwagi na rozwiązanie umowy dzierżawy. Oczywistym jest, że po rozwiązaniu umowy, nie może on odpowiadać za stan tych działek. Zgodnie z ugodą umowa dzierżawy gruntów rolnych zawarta z R.P. dnia "[...]" uległa rozwiązaniu ze skutkiem na dzień 31.12.2005 r. , a przedmiot dzierżawy został zwrócony. Nie wiadomo dlaczego organ nie dał wiary wyjaśnieniom skarżącego i nadal (bezpodstawnie) twierdzi, że skarżący użytkował grunty w 2006 r. i w związku z tym był odpowiedzialny za ich stan. Ponadto, z treści umowy dzierżawy wynika , że poddzierżawione były tylko grunty rolne, których łączna powierzchnia wynosiła 13,23 ha, natomiast powierzchnia wszystkich gruntów będąca własnością . R.P. wynosiła 19 ha. Wynika z tego, że nie wiadomo które grunty kontrolował organ, a których nie. Nie wiadomo też na jakiej podstawie organ stwierdził, że działka, będąca własnością skarżącego, oznaczona symbolem H w roku 2005 była użytkowana w sposób nie kwalifikujący się do przyznania płatności , bowiem organ uznał ją za teren rekreacyjny. Stojące na terenie w/w działki meble ogrodowe, nietrwale związane z gruntem nie oznaczają bynajmniej, że mamy do czynienia z terenem rekreacyjnym. Organ twierdzi, iż na działkach oznaczonych symbolami: C, D, E, F doszło do zawyżenia powierzchni. Jak wskazuje protokół, organ dokonał pomiaru powierzchni poprzez pomiar GPS, ale nie wskazano jakim urządzeniem, nie okazano ani nie załączono żadnego certyfikatu, świadectwa atestu czy homologacji urządzenia, co oznacza, że taka kontrola również nie może być miarodajna, dalej organ wskazał, iż pomiar powierzchni dokonano metodą "inną" co należy przez to rozumieć, tego zapewne nawet sam organ nie wie. Przy tego rodzaju kontroli gdzie konieczne jest użycie odpowiednich przyrządów (np. teodolitu) oraz posiadanie odpowiedniej wiedzy i kwalifikacji (choć organ twierdzi, że kontroli dokonały osoby wykwalifikowane i kompetentne, lecz wszystko temu przeczy), konieczne było powołanie biegłego geodety, zastanawiające jest też, dlaczego organ nie wziął pod uwagę danych z ewidencji gruntów rolnych, a sam i według własnego uznania dokonywał pomiarów powierzchni gruntów. Skarżący wskazał, że ma prawo ufać ewidencjom gruntów i urzędowym dokumentom, a kontrolujący nie może dowolnie kwestionować danych urzędowych zawartych w ewidencji i rejestrze gruntów. Decyzja organu jest wadliwa, a postępowanie prowadzone w sprzeczności z obowiązującymi przepisami prawa. Organ powinien prowadzić postępowanie w taki sposób, by pogłębiać zaufanie obywateli do organów Państwa , nadto obowiązany jest do należytego i wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania.

W odpowiedzi na skargę Organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zaprezentowane w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Skarga jest uzasadniona, choć nie wszystkie zarzuty są trafne. Sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej m.in. poprzez orzekanie w sprawach ze skarg na decyzje administracyjne ( art.3 §1 i §2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, D.U. nr 153, poz. 1270 ze zm.; dalej cyt. jako p.p.s.a.). Kontrola zaskarżonej decyzji dokonywana jest zarówno co do zgodności z prawem materialnym, jak i co do zachowania przy jej wydaniu przepisów postępowania procesowego. Przy kontroli legalności decyzji Sąd bierze pod uwagę `również prawo wspólnotowe. Z punktu widzenia przedmiotowego, polski porządek prawny jest porządkiem prawnym monistycznym, bowiem prawo wspólnotowe (unijne) stanowi część krajowego porządku prawnego. Sąd stwierdzając, że sprawa jest sprawą wspólnotową, powinien ustalić przepisy prawa wspólnotowego, które mogą być zastosowane do jej rozpoznania i rozstrzygnięcia lub mogą być wzięte pod rozwagę przy interpretacji prawa polskiego. Zgodnie z Rozporządzeniem Komisji (WE) nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004 r. ustanawiające szczegółowe zasady wdrażania wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu administracji i kontroli przewidzianych w rozporządzeniu Rady (WE) nr 1782/2003 ustanawiającego wspólne zasady dla systemów pomocy bezpośredniej w zakresie wspólnej polityki rolnej oraz określonych systemów wsparcia dla rolników (Dz.U.UE L z dnia 30 kwietnia 2004 r.) kontrole administracyjne i kontrole na miejscu przewidziane przeprowadza się tak, aby skutecznie zweryfikować zgodność z warunkami, na jakich przyznawana jest pomoc, oraz przestrzeganie wymogów i norm istotnych dla wzajemnej zgodności. Artykuł 25 cytowanego Rozporządzenia stanowi, że kontrole na miejscu przeprowadzane są bez uprzedzenia. Jeżeli jednak nie zagrażałoby to celowi kontroli, można zawiadomić o niej z wyprzedzeniem ściśle ograniczonym do koniecznego minimum. Okres wyprzedzenia nie może przekraczać 48 godzin z wyjątkiem uzasadnionych przypadków. Nie można zatem podzielić zarzutu, że organy kontrolne o czasie kontroli powinny powiadomić skarżącego z zachowaniem terminu 7 dniowego. Ten termin dotyczy oględzin nieruchomości i w tym przypadku nie miał on zastosowania. Nie można zatem podzielić zarzutu, że kontrola mogła być przeprowadzona tylko w 2005 r. Kontrola taka jest celowa do czasu , gdy istnieje możliwość wznowienia postępowania w sprawie.

Stosownie do treści art. 145 § 1 pkt 5 kpa w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli: wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nie znane organowi, który wydał decyzję.

Na gruncie przepisu art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., nie można utożsamiać nowej okoliczności faktycznej z nowym dowodem. Nową okolicznością faktyczną nie może być sam fakt sporządzenia protokołu oględzin, lecz co najwyżej twierdzenia z protokołu wynikające ( wyrok WSA , 2006.03.15 SA/Wa 2424/05 LEX nr 227783 w Warszawie ) Zgodnie z art. 151 § 1 pkt 2 kpa Organ administracji publicznej, o którym mowa w art. 150, po przeprowadzeniu postępowania określonego w art. 149 § 2 wydaje decyzję, w której: uchyla decyzję dotychczasową, gdy stwierdzi istnienie podstaw do jej uchylenia na podstawie art. 145 § 1 lub art. 145a, i wydaje nową decyzję rozstrzygającą o istocie sprawy.

Istotą wznowionego postępowania i uchylenia dotychczasowej decyzji ostatecznej jest powrót sprawy do odpowiedniego stadium zwykłego postępowania instancyjnego. Nową decyzję, rozstrzygającą zatem o istocie sprawy, wydaje się, jak gdyby sprawa nie była w danej instancji rozstrzygana ( Wyrok NSA NSA W-wa 2006.04.12 II OSK 730/05 LEX nr 209471 ). Organy administracji publicznej działają na podstawie przepisów prawa ( art. 6 kpa ). Przyjęcie na podstawie tego samego stanu prawnego i faktycznego jednej interpretacji przepisów a następnie w innej decyzji przyjęcie sprzecznej z nią interpretacji nie może być uznane za działanie zgodne z prawem. Takie postępowanie organu narusza zasady postępowania administracyjnego wyrażone w art. 6 i art. 8 k.p.a. Organy administracji publicznej są obowiązane do należytego i wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego. Organy czuwają nad tym, aby strony i inne osoby uczestniczące w postępowaniu nie poniosły szkody z powodu nieznajomości prawa, i w tym celu udzielają im niezbędnych wyjaśnień i wskazówek. Organ administracyjny prowadzący postępowanie ma obowiązek informowania i wyjaśniania stronom całokształtu okoliczności faktycznych i prawnych toczącej się sprawy od chwili jej wszczęcia aż do zakończenia decyzją (art. 9 kpa). Z treści zaskarżonej decyzji wynika, że organy administracyjne nie wyjaśniły dokładnie stanu faktycznego sprawy. Z godnie z treścią art. 21 ust. 1 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne ( Dz.U.05.240.2027, ze zm. ) podstawę planowania gospodarczego, planowania przestrzennego, wymiaru podatków i świadczeń, oznaczania nieruchomości w księgach wieczystych, statystyki publicznej, gospodarki nieruchomościami oraz ewidencji gospodarstw rolnych stanowią dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków. Ewidencję gruntów i budynków oraz gleboznawczą klasyfikację gruntów prowadzą starostowie( art. 22 ust. 1 powołanej ustawy). Ewidencja gruntów jest tylko specjalnie prowadzonym i wywierającym określone skutki prawne zbiorem informacji o gruntach (por. między innymi art. 20, 22 i 24 ustawy z 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne). Powinna być ona utrzymywana w stałej aktualności nie tylko co do stanu faktycznego, ale i prawnego. Zmian w stanie prawnym zapisanym w ewidencji gruntów dokonuje się na podstawie prawomocnych orzeczeń sądowych, aktów notarialnych, ostatecznych decyzji administracyjnych, a także innych aktów normatywnych (por. § 30 ust. 2, 3 i 4 rozporządzenia z dnia 17 grudnia 1996 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków) ( wyrok NSA1998.10.15 II SA 810/98 LEX nr 41304 w Warszawie). Organy administracyjne nie wypowiedziały się jednoznacznie co do przyczyn tych rozbieżności i nie powiązały ich ze stanem faktycznym sprawy . Wskazały tylko ogólnie ( za wyjątkiem działki oznaczonej jako B, chodzi o las ). Organ odwoławczy podkreślił, że E.K. powinien sprawdzić, jak w rzeczywistości przedstawia się stan posiadanych gruntów. Organ odwoławczy podkreślił, że producent rolny powinien we wniosku podać stan faktyczny użytkowanych rolniczo przez siebie gruntów, tj. zarówno odnośnie powierzchni, jak i rodzaju uprawy. Nie można zgodzić się z poglądem organów , że za każdą rozbieżność pomiędzy stanem ewidencyjnym a faktycznym może odpowiadać skarżący. Powołanie się na stan ewidencyjny jest uzasadnione, gdy dane zawarte w ewidencji gruntów stanowią podstawę faktyczną wniosku o przyznanie płatności. Zgodnie z art. 65 ust. 1 Rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004r, obniżki i wyłączenia, przewidziane w rozdziale 1, nie mają zastosowania w przypadku gdy rolnik złożył wniosek poprawny pod względem faktycznym lub gdy może wykazać, że nie jest winny nieprawidłości. Organ odwoławczy zasadnie wskazał, że w prawie administracyjnym brak jest regulacji prawnej pojęcia winy. Dlatego konieczne jest odwołanie się do instytucji cywilistycznych. Stopnie winy stanowią zagadnienie ocen subiektywnych zachowań ludzkich. Tradycyjnie odróżnia się umyślność (dolus) i niedbalstwo (culpa). Organ natomiast nie odniósł się definicji winy w znaczeniu prawnym. W ujęciu prawnym, aby mówić o winie , trzeba najpierw stwierdzić, że postępowanie jest bezprawne, czyli obiektywnie rzecz biorąc nieprawidłowe. Do przyjęcia winy nie wystarczy ustalić, że postępowanie było obiektywnie nieprawidłowe. Należy również wskazać, że było ono w sposób subiektywny wadliwe. Pojęcia winy nie definiuje również prawo cywilne. W związku z tym należy sięgnąć w tej materii do dorobku doktryny. Ujęcie doktrynalne elementu wadliwości w cywilistyce nawiązuje do dwóch koncepcji: teorii psychologicznej i teorii normatywnej. Pierwsza sprowadza się do stosunku psychicznego sprawcy do czynu , druga sprowadza problem do możliwości postawienia mu zarzutu oceniającego. Oceniając zrzuty zawarte w skardze to należy stwierdzić, że organy przyjęły domniemanie winy tylko na tej podstawie, że stwierdziły rozbieżność pomiędzy stanem ewidencyjnym a stanem faktycznym. Takie stanowisko byłoby uprawnione co do zasady, gdy dane zawarte w ewidencji gruntów nie stanowią podstawy faktycznej wniosku o przyznanie płatności. Należy zgodzić się ze stanowiskiem, że w takim przypadku producent rolny powinien we wniosku podać stan faktyczny użytkowanych rolniczo przez siebie gruntów, tj. zarówno odnośnie powierzchni, jak i rodzaju uprawy. Organy nie dokonały ustaleń faktycznych, poprzez wyjaśnienie przyczyn rozbieżności pomiędzy stanem zadeklarowanym a stanem faktycznym ustalonym w trakcie kontroli. Skarżący wskazywał w toku postępowania administracyjnego i w samej skardze, że stan faktyczny we wniosku o przyznanie płatności jest zgodny z ewidencją gruntów. W związku z tym wykazywał, że nie jest winny stwierdzonych nieprawidłości. Organ odwoławczy nie odniósł się do tych twierdzeń. W każdym razie nie powiązał swych rozważań ze stanem faktycznym sprawy i nie rozważył ich na gruncie winy. Nie wykazał przede wszystkim bezprawności zachowania skarżącego. Organy nie wyjaśniły również konsekwencji faktu, że skarżący w czasie przeprowadzania kontroli nie użytkował już gruntów położonych w M. z uwagi na rozwiązanie umowy dzierżawy. Organy przyjęły, że umowa dzierżawy gruntów rolnych zawarta z R.P. dnia "[...]" uległa rozwiązaniu ze skutkiem na dzień 31.12.2005 r. , a przedmiot dzierżawy został zwrócony. Organy nie dokonały jakichkolwiek ustaleń, co do stanu dzierżawionych działek w 2005r., na przykład poprzez przesłuchanie R.P., na okoliczność stanu wydzierżawionych gruntów w 2005 r. Uzasadniony jest zatem zarzut skarżącego, że stan faktyczny zaprezentowany w zaskarżonej decyzji nie ma oparcia w dowodach. Na przykład organ odwoławczy powołuje się na umowę dzierżawy i ugodę dotyczącą rozwiązania umowy dzierżawy, której nie ma w aktach administracyjnych. W postępowaniu administracyjnym organ nie przedstawił, żadnych dowodów iż działka oznaczona literą H ( 37/5 ) w 2005 r. nie była wykorzystywana jako użytek zielony. Organ nie odniósł się do wyjaśnień skarżącego, że ustawienie w 2006 r. przenośnych mebli nie przekreśliło jej rolniczego charakteru w 2005 r. Zgodnie z treścią art. 107 § 3 kpa uzasadnienie faktyczne decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne - wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa. Uzasadnienie zaskarżonej decyzji tych kryteriów nie spełnia. Organ nie wyjaśnił czym różnił się stan faktyczny, przyjęty w decyzji o przyznaniu płatności do gruntów rolnych, w porównaniu do stanu faktycznego przyjętego w decyzji o odmowie płatności z tytułu wspierania działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania na rok 2005 r. Należy zwrócić uwagę, że przed wydaniem decyzji o przyznaniu płatności, organ dysponował wypisem z ewidencji gruntów potwierdzającym, iż działka oznaczona jako B ( 11/2) to był las. Stosownie do treści art. 145 § 1 pkt 5 kpa wznawia się postępowanie, jeżeli: wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nie znane organowi, który wydał decyzję. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ winien wykazać jakie fakty organ uznał za udowodnione w tym postępowaniu. Protokół kontroli sporządzony w 2006 r. nie rozstrzyga o stanie i sposobie użytkowania gruntów w 2005 r. Ponadto w aktach administracyjnych są dowody, na postawie których można konstruować wzajemnie się wykluczające stany faktyczne. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ nie wypowiedział się z jakich przyczyn nie uznał dowodu z ewidencji gruntów, co do powierzchni poszczególnych działek. W toku postępowania skarżący kwestionował wyniki pomiarów tych działek, odbiegające od stanu ewidencyjnego. Do tych zarzutów nie ustosunkował się organ w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Również organ nie wykazał przesłanek faktycznych i dowodów i nie wyjaśnił przesłanek prawnych, na których się oparł swoje stanowisko, odnośnie nie uznania części gruntów, wskazanych we wniosku skarżącego, jako użytki zielone. Stosownie do § 4 ust. 1 lit. c Rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Wsi z 7 kwietnia 2004 r. w sprawie minimalnych wymagań utrzymywania gruntów rolnych w dobrej kulturze rolne, grunty rolne, o których mowa w § 1, nie powinny być porośnięte drzewami i krzewami z wyjątkiem: c) niewpływających na prowadzoną na tych gruntach produkcję roślinną. Skarżący zakwestionował również wyłączenie części gruntu jako nieużytku, wskazując iż krzewy nie mają wpływu na prowadzoną na tych gruntach produkcję roślinną. Organ nie poczynił bliższych ustaleń w tym zakresie i nie powiązał swego stanowiska ze powołanym przepisem prawa materialnego .

W konkluzji należy stwierdzić, że postępowanie nie administracyjne nie doprowadziło do zrekonstruowania konkretnego stanu faktycznego. W tym postępowaniu nie rozważono wszystkich faktów i dowodów, które mają prawne znaczenie dla rozstrzygnięcia przedmiotowej sprawy. Organ nie rozpatrzył całego materiału dowodowego. Nie wyjaśnił okoliczności spornych. Część ustaleń faktycznych nie ma oparcia w dowodach. Nie uzupełnił materiału dowodowego w celu wyjaśnienia okoliczności mających znaczenie prawne. O tym jakie fakty mają znaczenie decydują przepisy prawa materialnego. Te fakty mają decydujące znaczenie przy stosowaniu przepisów prawa materialnego. Uchylenie decyzji o przyznaniu płatności, po wznowieniu postępowania jest uzależnione od wykazania nowych istotnych okoliczności w sprawie. Te zaś mają świadczyć, że skarżącemu płatność nie przysługuje. O tym zaś decydują powoływane przepisy prawa materialnego. Na podstawie art.145 § 1 pkt 1 lit. c p.ps.a. należało orzec jak w sentencji wyroku. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ winien rozważyć fakty i dowody zgromadzone w toku postępowania. Wyjaśnić wszystkie okoliczności sporne, uzupełniając materiał dowodowy w sprawie, na przykład poprzez przesłuchanie R.P. Dopiero po ustaleniu prawidłowego stanu faktycznego można będzie dokonać subsumpcji prawa materialnego. Za przedwczesne należy natomiast należy uznać zarzuty w przedmiocie naruszenia stosowania powołanych w skardze przepisów prawa materialnego. Stosowanie prawa materialnego jest możliwe po ustaleniu prawidłowego stanu faktycznego.

W oparciu o treść art. 152 p. p. s. a. orzeczono jak w pkt II wyroku. O kosztach postępowania rozstrzygnięto na podstawie art. 200 i 209 P. p. s. a. . ( pkt III wyroku ). Stosownie do treści art. 106 § 3 p.p.s.a.. Sąd może z urzędu lub na wniosek stron przeprowadzić dowody uzupełniające z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie. Do postępowania dowodowego, o którym mowa w § 3, stosuje się odpowiednio przepisy Kodeksu postępowania cywilnego. ( art. 106 § 5 p.p.s.a. Sąd może dopuścić dowód z dokumentów urzędowych lub prywatnych, o których mowa w art. 244 i 245 kpc. W związku z tym Sąd oddalił wniosek dowodowy o dopuszczeniu dowodu z fotografii, jako sprzecznego z prawem. Fotografia nie jest bowiem dokumentem, o którym mowa w powołanych przepisach kpc.