Wyrok NSA, sygn. akt II OSK 1116/14
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2016-01-13 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6341 Pozbawienie uprawnień kombatanckich oraz pozbawienie uprawnień dla wdów /wdowców/ po kombatantach
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 184
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Dnia 13 stycznia 2016 roku Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Marzenna Linska-Wawrzon sędzia NSA Małgorzata Dałkowska-Szary sędzia del. NSA Janina Kosowska /spr./ Protokolant sekretarz sądowy Tomasz Bogdan Godlewski po rozpoznaniu w dniu 13 stycznia 2016 roku na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej J. B. V. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 3 kwietnia 2013 r. sygn. akt IV SA/Wa 2246/12 w sprawie ze skargi J. B. V. na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] sierpnia 2012 r. nr [...] w przedmiocie pozbawienia uprawnień kombatanckich oddala skargę kasacyjną


UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 3 kwietnia 2013 r., sygn. akt IV SA/Wa 2246/12, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę J. V. (dalej zwanego skarżącym) na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] sierpnia 2012 r., nr [...], w przedmiocie pozbawienia uprawnień kombatanckich.

Wyrok ten został wydany w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych kontrolowanej sprawy:

Orzeczeniem z dnia [...] listopada 1983 r. Zarząd Wojewódzki Związku Bojowników o Wolność i Demokrację w Warszawie przyznał skarżącemu uprawnienia kombatanckie z tytułu działalności w Ruchu Oporu w okresie od sierpnia 1943 r. do sierpnia 1944 r.

Decyzją z dnia [...] czerwca 2012 r. Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych, powołując art. 25 ust. 2 pkt 1 lit. b) w zw. z art. 21 ust. 2 pkt 6 ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (tekst jednolity Dz.U. z 2012 r., poz. 400 – dalej jako "ustawa o kombatantach"), pozbawił skarżącego uprawnień kombatanckich. W ocenie organu, skarżący donosił władzom komunistycznym o żołnierzach podziemia.

Na skutek wniosku skarżącego o ponownego rozpatrzenie sprawy, decyzją z dnia [...] sierpnia 2012 r. Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych utrzymał w mocy własną decyzję z dnia [...] czerwca 2012 r. W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia organ podał, że ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego wynika w sposób niebudzący wątpliwości, że w dniu 21 listopada 1945 r. skarżący dobrowolnie przystąpił do współpracy z Urzędem Bezpieczeństwa Publicznego, a następnie działał jako tajny współpracownik pod pseudonimami: "M." i "M.2". Podał, że w dniu 22 listopada 1945 r. skarżący przedłożył między innymi, władzom komunistycznym raport, w którym wskazał znanych mu członków Armii Krajowej (dalej AK) i Narodowych Sił Zbrojnych (dalej NSZ), to jest: ich nazwiska, pseudonimy, informacje o ich poglądach politycznych. Wskazał, że w aktach sprawy znajduje się szereg pisemnych a w tym pisanych odręcznie wypowiedzi skarżącego, w których opisywał on władzom komunistycznym strukturę tajnych organizacji oraz działania, jakie podjął w celu według niego, lepszego rozpoznania tych struktur (w uzasadnieniu decyzji wypowiedzi te przytoczono). Zrelacjonował, że w charakterystyce informatora "M." z 1956 r., sporządzonej przez organy bezpieczeństwa, stwierdzono, że skarżący "z powierzonych zadań wywiązywał się dobrze, dając szereg cennych informacji, które wykorzystano do rozpracowania osób podejrzanych. Informator w ostatnim okresie był wynagradzany za przekazanie cenniejszych informacji. Informator jest sprawdzony, prawdomówny i przekazane przez niego informacje są obiektywne (...)". Organ podniósł, że zgodnie art. 21 ust. 2 pkt 6 ustawy o kombatantach, uprawnienia kombatanckie nie przysługują osobie, która uchybiła godności obywatela polskiego, donosząc władzom komunistycznym o żołnierzach podziemia, legionistach, organizacjach podziemnych i tych wszystkich, których obejmują art. 2 i 4 ustawy. Stwierdził, że skarżący jest sprawcą zabójstwa A. i J. Ż., był o te zabójstwa oskarżony, a następnie postępowanie karne wobec skarżącego zostało umorzone (z powodu przedawnienia karalności czynu), przy przyjęciu, że popełnione przez skarżącego czyny dwukrotnie wyczerpują znamiona zbrodni z art. 148 § 2 pkt 4 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. – Kodeks karny. Dodał, że skarżący działał w ugrupowaniu A. Ż., jako agent, z polecenia byłego Ministerstwa Bezpieczeństwa Publicznego, a dla oceny niniejszej sprawy nie ma znaczenia, czy ugrupowanie to podlegało Narodowym Siłom Zbrojnym, czy też nie.

W skardze na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skarżący zarzucił Kierownikowi Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych naruszenie:

– art. 21 ust. 2 pkt 6 i art. 25 ust. 2 pkt 1 lit. b) ustawy o kombatantach, przez błędne przyjęcie, że spełnione zostały określone w tych przepisach przesłanki pozbawienia uprawnień kombatanckich,

– art. 7 i art. 107 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.; dalej jako k.p.a.), przez niedokładne wyjaśnienie stanu faktycznego oraz nieustosunkowanie się do wszystkich zarzutów skarżącego i niepodanie przyczyn, z powodu których argumentom skarżącego odmówiono wiarygodności.

Z tych też powodów skarżący wniósł o uchylenie obu decyzji tego organu.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie skargi.

Oddalając skargę wniesioną w niniejszej sprawie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie za prawidłową uznał ocenę organu, że skarżący dopuścił się czynów, o których mowa w art. 21 ust. 2 pkt 6 ustawy o kombatantach (to jest uchybił godności obywatela polskiego, donosząc władzom komunistycznym o żołnierzach podziemia i organizacjach podziemnych). Stwierdził, że zaskarżoną decyzję wydano na podstawie prawidłowo zgromadzonego i rozpatrzonego materiału dowodowego. Przyjął, że okolicznością wystarczającą do uznania, że skarżący dopuścił się czynów, o których mowa w art. 21 ust. 2 pkt 6 ustawy o kombatantach, jest udokumentowany w aktach sprawy fakt przekazywania przez skarżącego władzom komunistycznym informacji o żołnierzach podziemia zbrojnego. Uznał, że bez wpływu na wynik niniejszej sprawy pozostaje, odnotowany w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, fakt pozbawienia przez skarżącego życia małżeństwa Ż. w październiku 1946 r. Wskazał, że w aktach administracyjnych sprawy znalazły się następujące dokumenty, istotne z punktu widzenia jej rozstrzygnięcia:

- na karcie nr 103, sporządzone na formularzu, zobowiązanie skarżącego do udzielania Urzędowi Bezpieczeństwa Publicznego dobrowolnie wszechstronnej pomocy "w wykryciu elementów wrogich, prowadzących jakąkolwiek nielegalną /konspiracyjną/ działalność wobec Narodu Polskiego, wobec Rządu Jedności Narodowej"; w zobowiązaniu wskazano, że skarżący będzie podpisywał meldunki pseudonimem "M."; na dokumencie tym znajduje się ponadto odręczna adnotacja "od 1946 r. posługuje się pseudonimem "M."; dokument ten, nieopatrzony datą, został własnoręcznie podpisany przez skarżącego inicjałem imienia oraz nazwiskiem ("J. V."). Ponadto skarżący zamieścił własnym pismem swoje nazwisko i imię ("V. J.") oraz pseudonim ("M.") w tekście zobowiązania;

- na karcie nr 94, sporządzony odręcznie dokument zatytułowany "Raport", nieopatrzony datą, podpisany przez skarżącego inicjałem imienia i nazwiskiem ("J. V."). W piśmie tym skarżący stwierdził, co następuje: "Znam inż. W. S. z przed wojny jako aktywnego narodowca. Na podstawie materiałów znalezionych w jego opuszczonym mieszkaniu w Warszawie, wiem iż w czasie okupacji pracował organizacyjnie w NSZ. Ponieważ wyżej wymieniony znał dobrze moich rodziców, sądzę iż po nawiązaniu łączności z nim będę miał możność wniknąć w wyższe koła NSZ, z którymi z pewnością współpracuje.";

- na kartach nr 95, 96, 97, 101 - 102, sporządzone przez skarżącego raporty m.in. na temat W. S. i G. Ł.; w dokumentach tych skarżący zdawał kolejne relacje na temat działalności opozycyjnej tych osób w ramach NSZ oraz opisywał swoje działania, podjęte w celu pozyskania ich zaufania oraz wniknięcia do organizacji, których byli członkami; dokumenty te zostały sporządzone w okresie listopad 1945 r. – styczeń 1946 r. we Wrocławiu i podpisane przez skarżącego pseudonimem "M.".

Zdaniem Sądu I instancji, wskazane powyżej dokumenty dowodzą w sposób nie budzący wątpliwości, że na przełomie lat 1946 - 1947 skarżący dopuścił się czynów, o których mowa w art. 21 ust. 2 pkt 6 ustawy o kombatantach, to jest składał organom bezpieczeństwa doniesienia na temat żołnierzy podziemia i organizacji podziemnych, deklarując podjęcie aktywnych działań, mających na celu umożliwienie organom bezpieczeństwa zinfiltrowanie i ostatecznie udaremnienie działalności tychże żołnierzy i organizacji. Stwierdził, że okoliczności te wypełniają przesłankę do pozbawienia skarżącego uprawnień kombatanckich. Odnotował, że w toku postępowania sądowego skarżący nie zaprzeczył, że składał rzeczone donosy, podniósł natomiast, że były to czyny wymuszone na skarżącym przez funkcjonariuszy bezpieczeństwa pod groźbą pozbawienia go życia. W ocenie Sądu I instancji, zestawienie tych twierdzeń skarżącego z obszernym materiałem dowodowym zgromadzonym w postępowaniu administracyjnym nie daje podstaw do uznania ich za wiarygodne. Sąd zważył, że treść doniesień skarżącego nie daje podstaw do przyjęcia, że skarżący, będąc zmuszonym do współpracy, udzielał wyłącznie nieistotnych, ogólnikowych, znanych organom bezpieczeństwa, ewentualnie dezinformujących wiadomości, działając wyłącznie z intencją chronienia osób, których raporty te dotyczyły. Stwierdził, że przeciwnie, doniesienia te uznać należy za wyczerpujące, zawierające nowe informacje, obciążające opisywane osoby (np. k. 95), świadczące o aktywnej postawie skarżącego, zaangażowaniu i woli współpracy z organami bezpieczeństwa. Podkreślił, że skarżący prezentował własne pomysły na przeniknięcie do struktur podziemnych, zdobycie informacji (np. k. 96), a powyższej oceny nie może zmieniać ewentualna nieskuteczność działań skarżącego. Skonstatował, że rozstrzygająca o zasadności odebrania skarżącemu uprawnień, w trybie art. 21 ust. 2 pkt 6 ustawy o kombatantach, jest intencja działania na niekorzyść członków podziemia. Dodał, że niemożność przyznania wiarygodności twierdzeniom skarżącego, odnośnie niedobrowolności kontaktów z organami bezpieczeństwa, wynika również z faktu bezspornego, wieloletniego kontynuowania tych kontaktów przez skarżącego (do 1968 r. – k. 129).

W skardze kasacyjnej od powyższego wyroku skarżący, reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika, zarzucił Sądowi I instancji naruszenie:

1) art. 134 § 1, art. 135 i art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 6-11, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a., poprzez nieuchylenie decyzji obu instancji pomimo wydania ich z naruszeniem zasad ogólnych postępowania administracyjnego i z naruszeniem zasad gromadzenia i oceny materiału dowodowego, a także pomimo tego, że uzasadnienia tych decyzji dotknięte są poważnymi brakami, które to uchybienia skutkowały nieustaleniem stanu faktycznego sprawy, co z kolei uniemożliwiło dokonanie wykładni i zastosowanie norm prawa materialnego;

2) art. 134 § 1, art. 135 i art. 151 p.p.s.a. w zw. z 61 § 4 k.p.a. w zw. z art. 25 ust. 5 ustawy o kombatantach i § 17 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 22 września 1997 r. w sprawie szczegółowych zasad i trybu postępowania w sprawach dotyczących pozbawienia i przywrócenia uprawnień kombatanckich oraz zasad przeprowadzania weryfikacji tych uprawnień (Dz. U. nr 116, poz. 745 – dalej jako rozporządzenie Prezesa Rady Ministrów z dnia 22 września 1997 r.) oraz art. 10 § 1 k.p.a., poprzez zebranie materiału dowodowego w sprawie przed wszczęciem postępowania z urzędu i zawiadomieniem skarżącego, co pozbawiło skarżącego prawa do czynnego udziału w postępowaniu;

3) art. 21 ust. 2 pkt 6 w zw. z art. 25 ust. 2 pkt 1 lit. b) i art. 22 ustawy o kombatantach, poprzez ich błędna wykładnię i niewłaściwe zastosowanie polegające na błędnym uznaniu, że zostały spełnione przesłanki określone w tych przepisach, będące podstawą pozbawienia skarżącego uprawnień kombatanckich;

4) art. 106 § 3 w zw. z art. 141 § 4 p.p.s.a., poprzez oddalenie wniosku skarżącego o przeprowadzenie dowodu z dokumentu, to jest uzasadnienia wyroku Sądu Okręgowego w Krośnie wydanego w sprawie o sygn. akt III K [...], co pozbawiło skarżącego możliwości obalenia zarzutów organu w odniesieniu do sprawy zabójstwa małżeństwa M.

Z tych też powodów skarżący, zaskarżając wyrok Sądu I instancji w całości, wniósł o jego uchylenie i przekazanie sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania, ewentualnie o zmianę zaskarżonego wyroku w całości i uwzględnienie skargi, a ponadto o zasądzenie kosztów postępowania oraz kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej skarżący wywiódł, że przesłanki określone w art. 21 ust. 2 pkt 6 w zw. z art. 25 ust. 2 pkt 1 lit. b) i art. 22 ustawy o kombatantach, spełnia tylko takie działanie (donos) osoby poddawanej weryfikacji, którego przedmiotem są rzeczywiste fakty, to jest istniejąca organizacja i osoba faktycznie należąca do tej organizacji. Podniósł, że w niniejszej sprawie nie jest wiadomym kogo dotyczyły informacje zawarte w tzw. donosach, a organ zaniechał ustalenia, czy osoby, wskazane w powołanych przez Sąd I instancji dokumentach, należały do wskazanych organizacji i kiedy, a także czy te organizacje rzeczywiście istniały. Zaznaczył, że zarzut ten nie dotyczy oczywiście działalności AK i NSZ w czasie II wojny światowej.

W odpowiedzi na skargę kasacyjną Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych wniósł o jej oddalenie oraz zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego. Wyjaśnił, że stan faktyczny sprawy został ustalony na podstawie obszernej dokumentacji archiwalnej pozyskanej z Instytutu Pamięci Narodowej, a skarżący został z nią zapoznany przed wydaniem decyzji. Ocenił, że Sąd I instancji, wydając zaskarżony wyrok, nie dopuścił się wskazanych w skardze kasacyjnej naruszeń prawa procesowego oraz materialnego.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje:

Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw.

Stosownie do art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. – dalej jako p.p.s.a.), Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. W rozpoznawanej sprawie nie zachodzi żadna z przesłanek nieważności postępowania, wymieniona w art. 183 § 2 powołanej ustawy, tym samym sprawa ta może być rozpoznana przez Naczelny Sąd Administracyjny w granicach zakreślonych w skardze kasacyjnej, które – zgodnie z art. 176 w zw. z art. 174 powołanej ustawy – tworzą, podnoszone przez strony, zarzuty naruszenia prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie albo naruszenia przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

W niniejszej sprawie skarga kasacyjna została oparta na obu podstawach kasacyjnych. Sądowi I instancji zarzucono bowiem naruszenie: art. 134 § 1, art. 135 i art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 6-11, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a.; art. 134 § 1, art. 135 i art. 151 p.p.s.a. w zw. z 61 § 4 k.p.a. w zw. z art. 25 ust. 5 ustawy o kombatantach i § 17 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 22 września 1997 r. oraz art. 10 § 1 k.p.a.; art. 21 ust. 2 pkt 6 w zw. z art. 25 ust. 2 pkt 1 lit. b) i art. 22 ustawy o kombatantach; art. 106 § 3 w zw. z art. 141 § 4 p.p.s.a. Zarzuty te nie mają jednak usprawiedliwionych podstaw.

Nie sposób przede wszystkim podzielić zarzutu skarżącego co do naruszenia przez Sąd I instancji art. 106 § 3 w zw. z art. 141 § 4 p.p.s.a. Skarżący upatruje bowiem naruszenia tych przepisów w nieuprawnionym oddaleniu przez Sąd I instancji wniosku skarżącego o przeprowadzenie dowodu z dokumentu, to jest uzasadnienia wyroku Sądu Okręgowego w Krośnie wydanego w sprawie o sygn. akt III K [...], co pozbawiło skarżącego możliwości obalenia zarzutów organu w odniesieniu do sprawy zabójstwa małżeństwa M. Uszło jednak uwadze skarżącego, że stosownie do art. 133 § 1 p.p.s.a., co do zasady sąd wydaje wyrok na podstawie akt sprawy przekazanych sądowi przez organ wraz ze skargą i odpowiedzią na skargę. Natomiast, stosownie do art. 106 § 3 p.p.s.a., przeprowadzenie przed sądem administracyjnym dowodu uzupełniającego z dokumentu, może mieć miejsce jedynie w celu wyjaśnienia istotnych wątpliwości, z tym jednak zastrzeżeniem, że przeprowadzenie tego dowodu nie może powodować nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie. Jak wynika z uzasadnienia zaskarżonego wyroku (s. 6), w ocenie Sądu I instancji, "nie ma wpływu na wynik niniejszej sprawy, odnotowany w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, fakt pozbawienia przez skarżącego życia małżeństwa M. w październiku 1946 r.". Skoro okoliczność ta nie legła u podstaw wydania zaskarżonego wyroku, to tym samym nie mogła być okolicznością budzącą istotne wątpliwości w kontrolowanej sprawie, dla której wyjaśnienia możliwe byłoby zastosowanie art. 106 § 3 p.p.s.a. Zarzut naruszenia przez Sąd I instancji art. 106 § 3 w zw. z art. 141 § 4 p.p.s.a. uznać należało więc za chybiony gdyż prowadzone postępowanie karne, na które wskazał skarżący nie było podstawą do cofnięcia uprawnień ko0mbatanckich.

Nie może odnieść zamierzonego skutku także zarzut skarżącego dotyczący naruszenia przez Sąd I instancji art. 134 § 1, art. 135 i art. 151 p.p.s.a. w zw. z 61 § 4 k.p.a. w zw. z art. 25 ust. 5 ustawy o kombatantach i § 17 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 22 września 1997 r. oraz art. 10 § 1 k.p.a., poprzez zebranie materiału dowodowego w sprawie przed wszczęciem postępowania z urzędu i zawiadomieniem skarżącego, co pozbawiło skarżącego prawa do czynnego udziału w postępowaniu. Podkreślić przede wszystkim należy, że na mocy § 17 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 22 września 1997 r., przepisy k.p.a. znajdują zastosowanie do postępowania w sprawie pozbawienia uprawnień kombatanckich jedynie w zakresie nieuregulowanym w tym rozporządzeniu. W świetle zaś przepisów tego rozporządzenia, przed podjęciem decyzji o pozbawieniu uprawnień kombatanckich, organ przeprowadza postępowanie weryfikacyjne (§ 2 ust. 1), po wszczęciu którego, wzywa osobę, której uprawnień dotyczy to postępowanie, do przedstawienia stosownych dokumentów (§ 4), a po zakończeniu postępowania weryfikacyjnego zapoznaje strony z dowodami zebranymi w toku postępowania oraz informuje o możliwości wglądu w całość akt sprawy (§ 7). Analiza powołanych przepisów rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 22 września 1997 r. wskazuje, że postępowanie weryfikacyjne jest szczególnym rodzajem postępowania administracyjnego umożliwiającym zgromadzenie odpowiedniego materiału dowodowego, z którym strona zapoznawana jest dopiero po jego zakończeniu, choć z mocy § 4 powołanego rozporządzenia może aktywnie uczestniczyć w jego gromadzeniu. Jak wynika z akt sprawy administracyjnej organ skierował do skarżącego zarówno wezwanie, o którym mowa w § 4 cytowanego rozporządzenia (k. 260), jak i zawiadomienie o możliwości zapoznania się z dowodami zebranymi w sprawie, przewidziane przez § 7 tego rozporządzenia (k. 399). Tym samym nie doszło do pozbawienia skarżącego prawa do czynnego udziału w tym postępowaniu.

Nieuprawniony jest także zarzut naruszenia przez Sąd I instancji art. 21 ust. 2 pkt 6 w zw. z art. 25 ust. 2 pkt 1 lit. b) i art. 22 ustawy o kombatantach, poprzez ich błędna wykładnię i niewłaściwe zastosowanie polegające na błędnym uznaniu, że zostały spełnione przesłanki określone w tych przepisach, będące podstawą pozbawienia skarżącego uprawnień kombatanckich. Niezrozumiałe jest przy tym stawianie Sądowi I instancji zarzutu naruszenia art. 22 ustawy o kombatantach, który nie znajduje zastosowania w sprawach pozbawienia uprawnień kombatanckich. Zgodnie zaś z art. 25 ust. 2 pkt 1 lit. b) ustawy o kombatantach, pozbawia się uprawnień kombatanckich m.in. osobę, która uchybiła godności obywatela polskiego, donosząc władzom komunistycznym o żołnierzach podziemia, legionistach, organizacjach podziemnych, partyzanckich i tych wszystkich, których obejmują art. 2 i 4, jeżeli w wyniku postępowania weryfikacyjnego wykazano osobie te czyny. Jak wynika z uzasadnienia zaskarżonego wyroku, Sąd I instancji ocenił, że w kontrolowanej sprawie spełnione są przesłanki do pozbawienia skarżącego uprawnień kombatanckich, gdyż zgromadzone w wyniku postępowania weryfikacyjnego dokumenty dowodzą w sposób nie budzący wątpliwości, że na przełomie lat 1946 - 1947 skarżący dopuścił się czynów, o których mowa w art. 21 ust. 2 pkt 6 ustawy o kombatantach, to jest składał organom bezpieczeństwa doniesienia na temat żołnierzy podziemia i organizacji podziemnych. W okolicznościach niniejszej sprawy ocenę tą uznać należy za prawidłową. Ze zgromadzonego bowiem w sprawie materiału dowodowego wynika w sposób nie budzący wątpliwości, że w dniu 21 listopada 1945r. skarżący dobrowolnie przystąpił do współpracy z Urzędem Bezpieczeństwa Publicznego, a następnie działał jako tajny współpracownik pod przyjętymi pseudonimami.

Podkreślić przede wszystkim należy, na co zwracał uwagę zresztą Sąd I instancji w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku, że skarżący nie kwestionuje, że donosił władzom komunistycznym na pewne osoby i organizacje. Na etapie skargi kasacyjnej zarzuca jednak organowi, że zaniechał ustalenia, czy osoby wskazane w powołanych przez Sąd I instancji dokumentach należały do wskazanych organizacji i kiedy, a także czy te organizacje rzeczywiście istniały; zaznaczył, że zarzut ten nie dotyczy oczywiście działalności AK i NSZ w czasie II wojny światowej. Uszło jednak uwadze skarżącego, że każda z dwóch, ujawnionych w wyniku postępowania weryfikacyjnego przeprowadzonego w kontrolowanej sprawie, postaci uchybienia godności obywatela polskiego, to jest zarówno donoszenie władzom komunistycznym o żołnierzach podziemia, jak i donoszenie władzom komunistycznym o organizacjach podziemnych, stanowi samodzielnie przesłankę do pozbawienia danej osoby uprawnień kombatanckich. Niesporne w niniejszej sprawie jest zaś, że skarżący donosił władzom komunistycznym o organizacjach podziemnych, takich jak AK i NSZ. Tym samym, nawet w przypadku, gdyby hipotetycznie, osoby wskazywane w powołanych przez Sąd I instancji dokumentach nie należały do wskazanych organizacji, to i tak nadal istniałaby przesłanka do pozbawienia skarżącego uprawnień kombatanckich. Z tego samego powodu nie może odnieść zamierzonego skutku zarzut naruszenia przez Sąd I instancji art. 134 § 1, art. 135 i art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 6-11, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a. Skarżący upatruje bowiem naruszenia także tych przepisów przede wszystkim w zaniechaniu przez organ ustalenia, czy osoby wskazane w powołanych przez Sąd I instancji dokumentach należały do wskazanych organizacji i kiedy, a także czy te organizacje rzeczywiście istniały.

Wskazać należy, że przed rozpoznaniem skargi kasacyjnej skarżący zmarł w 2015r, a po jego śmierci żona jako następca prawny, po otrzymaniu prawa pomocy, za pośrednictwem przyznanego jej pełnomocnika w całości podtrzymała zarzuty zawarte we wniesionej skardze.

Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 184 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji. Wyjaśnić należy, że Naczelny Sąd Administracyjny nie orzekł w wyroku o przyznaniu pełnomocnikowi skarżącego wynagrodzenia za zastępstwo wykonane na zasadzie prawa pomocy, gdyż przepisy art. 209 i art. 210 p.p.s.a. mają zastosowanie tylko do kosztów postępowania między stronami. Natomiast wynagrodzenie dla pełnomocnika ustanowionego z urzędu za wykonaną pomoc prawną, należne od Skarbu Państwa (art. 250 p.p.s.a.), przyznawane jest przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w postępowaniu określonym przepisami art. 258 - 261 p.p.s.a.