Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt II SA/Po 378/10
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2011-01-27 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6153 Warunki zabudowy  terenu
Hasła tematyczne: Zagospodarowanie przestrzenne
Wodne prawo
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 2 ust. 2 pkt. 2, art. 9 ust. 1 pkt. 19b, art. 9 ust. 2 pkt. 2, art. 62, art. 122 ust. 1 pkt. 3, art. 131
journal: Dz.U. 2005 nr 239 poz 2019
law: Ustawa z dnia 18 lipca 2001 r. - Prawo wodne - tekst jednolity
article: art. 53, art. 60, art. 61 ust. 1 pkt. 1
journal: Dz.U. 2003 nr 80 poz 717
law: Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
article: art. 2 ust. 2 pkt. 2, art. 3 pkt. 3, art. 31 ust. 1
journal: Dz.U. 2006 nr 156 poz 1118
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane - tekst jednolity
article: art. 28, art. 105, art. 107 par. 3, art. 138 par. 1 pkt. 2
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 145 par. 1 pkt. 1 lit. a i c, art. 152, art. 200
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Danuta Rzyminiak-Owczarczak (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Elwira Brychcy Sędzia WSA Jakub Zieliński Protokolant St. sekretarz sąd. Joanna Wieczorkiewicz-Skoczek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 stycznia 2011 r. sprawy ze skarg R. B., W. D. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia (...) Nr (...) w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego I. uchyla zaskarżoną decyzję, II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącego W. D. kwotę (...) zł (...) tytułem zwrotu kosztów postępowania, III. określa, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana. /-/ J. Zieliński /-/D. Rzyminiak-Owczarczak /-/ E. Brychcy


UZASADNIENIE

Wójt Gminy D, decyzją z dnia (...) października 2009 r. nr (...) znak (...), na podstawie art. 59 ust. 1 w zw. z art. 4 ust. 2 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz.U. Nr 80 poz. 717 ze zm. – dalej w skrócie: u.p.z.p.), ustalił warunki zabudowy i zagospodarowania terenu dla: "zasypania zbiornika wodnego powstałego po eksploatacji kruszywa na terenie działki o nr ewid. (...) położonej w miejscowości Z., gmina D.". Decyzję wydano po rozpatrzeniu wniosku W. D. - właściciela przedmiotowej działki i zarazem inwestora, po stwierdzeniu, że teren i rodzaj inwestycji spełnia wymogi art. 61 ust. 1 pkt 1-5 u.p.z.p.

W szczegółowych ustaleniach co do zasypania zbiornika wodnego, określonych w pkt 1-9 sentencji decyzji, organ podał m.in., iż realizacja inwestycji nie może zmieniać stosunków wodnych na sąsiednich działkach, prace na terenach zmeliorowanych wymagają uzgodnienia z miejscową spółką wodną, a na przedmiotową inwestycję, zgodnie z art. 122 w zw. z art. 9 ust. 2 pkt 2 ustawy Prawo wodne, wymagane jest uzyskanie pozwolenia wodnoprawnego, które wydaje Starosta. Okres ważności decyzji określono jako bezterminowy.

W uzasadnieniu decyzji podano, iż wniosek o ustalenie warunków zabudowy dla przedmiotowej inwestycji złożony został w dniu (...) marca 2009 r., a teren objęty wnioskiem znajduje się na obszarze nieobjętym planem miejscowym zagospodarowania przestrzennego. Organ wyjaśnił, iż sporządzona została analiza funkcji oraz cech zagospodarowania terenu, zgodnie z przepisami u.p.z.p. oraz rozporządzeniem Ministra Infrastruktury z dnia 26 sierpnia 2003 r. w sprawie sposobu ustalania wymagań dotyczących nowej zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego (Dz.U. Nr 164 poz. 1588). Na tej podstawie sporządzony został projekt decyzji o warunkach zabudowy. Organ wyjaśnił, iż a toku prowadzonego postępowania do Urzędu wpłynęło pismo Regionalnej Dyrekcji Lasów Państwowych, w którym wyrażono negatywne stanowisko w przedmiotowej sprawie z uwagi na prawdopodobny negatywny wpływ zasypania zbiornika na prawidłowe funkcjonowanie i stan znajdującego się w jego sąsiedztwie drzewostanu. Nadleśnictwo wskazało, że zbiornik spowalnia odpływ wód opadowych i roztopowych, zwiększa zasilanie warstw wodonośnych, poprawia walory przyrodnicze, zwiększa biologiczną różnorodność ekosystemu leśnego i zurbanizowanego, jest enklawą fauny i flory wodno-błotnej.

Wójt wskazał, iż w toku postępowania negatywne stanowisko co do projektowanego zasypania zbiornika wyraziły strony postępowania – właściciele nieruchomości zlokalizowanych w bezpośrednim sąsiedztwie zbiornika. Jedna z tych osób wniosła o sporządzenie operatu wodnego oraz zawieszenie postępowania z uwagi na konieczność zajęcia stanowiska przez Wojewódzki Inspektorat Ochrony Środowiska. Podano, iż w toku postępowania wpłynęło do akt sprawy pismo od Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska z informacją, że organ ten uzgadnia decyzje o warunkach zabudowy jedynie w odniesieniu do obszarów objętych ochroną na podstawie przepisów o ochronie przyrody, dlatego nie ma podstaw prawnych do wydania opinii w przedmiotowej sprawie. Uzyskano także stanowisko Dyrektora Okręgowego Urzędu Górniczego (pismo z dnia (...).06.2010 r. znak (...)), zgodnie z którym brak jest informacji, czy wskazany teren działki nr (...) był przekazany pod nadzór oraz kontrolę Urzędu i jednocześnie podano, iż co do przedmiotowej działki nie został wyznaczony teren górniczy. Podsumowując Wójt Gminy D. podał, iż kwestie sporne zostaną rozstrzygnięte na etapie uzyskiwania przez inwestora pozwolenia wodnoprawnego, a wobec spełnienia wszystkich warunków określonych art. 61 ust. 1 u.p.z.p. oraz nie naruszenia przez planowaną inwestycję ładu przestrzennego i przepisów odrębnych, wydanie decyzji ustalającej warunki zabudowy było konieczne.

Odwołanie od powyższej decyzji wniósł R. B., podnosząc, iż decyzja narusza szereg przepisów prawa oraz żywotne interesy mieszkańców gminy D. – z ulicy (...) w Z. oraz m. L. z gminy T. Zaskarżonej decyzji zarzucono naruszenie przepisów postępowania - art. 6, art. 8, art. 73 w zw. z art. 74 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tj. Dz.U. z 2000 r. Nr 98 poz. 1071 ze zm., dalej w skrócie kpa), art. 77 § 1 i art. 77 § 4 kpa poprzez nieudostępnienie odwołującemu projektu decyzji oraz uwierzytelnionych odpisów dokumentów z akt sprawy, pomimo skierowanego do organu zadania w tym zakresie, niezebranie w sposób wyczerpujący materiału dowodowego. Wskazując na uzyskane w toku postępowania negatywne opinie co do planowanego zamierzenia inwestycyjnego skarżący podniósł, iż decyzja Wójta ingeruje w ostateczną decyzję Naczelnika Gminy D. z 1989 r., która stwierdzono zakończenie rekultywacji zbiornika po byłej żwirowni na cele wodne. Zdaniem odwołującego, obecnie zbiornik jest zrekultywowanym zbiornikiem wodnym, a nie terenem górniczym, co potwierdza Dyrektor Urzędu Górniczego. Wskazując na planowane przeznaczenie przyległych trenów na cele turystyki i wypoczynku, co wynika z analizy Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego Gminy T., skarżący podniósł, iż przedmiotowy zbiornik winien być enklawą przyrodniczą i turystyczną dla mieszkańców gmin Dopiewo i T. i nie może zostać zasypany. Wskazał, że głównym celem inwestora jest wykorzystanie działki nr (...) na miejsce składowania odpadów, czego Wójt nie ujawnił w swojej decyzji, a co wynika z materiału zgromadzonego w toku postępowania.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia (...) lutego 2010 r. Nr (...), na podstawie art. 138 §1 pkt 2 w zw. z art. 105 §1 kpa oraz art. 61 ustawy o p.z.p. orzekło o uchyleniu zaskarżonej decyzji w całości i umorzeniu postępowania w pierwszej instancji.

W uzasadnieniu decyzji Kolegium przytoczyło przepisy art. 59 ust. 1 i 2 oraz art. 50 ust. 2 u.p.z.p. i wskazało, że decyzja o warunkach zabudowy wymagana jest dla zamierzenia inwestycyjnego polegającego m.in. na budowie obiektu budowlanego. Kolegium przytoczyło przepis art. 3 pkt 1 lit. b ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane i podniosło, iż uwzględniając definicję legalną zawartą w tym przepisie uznać należy, że zbiornik wodny jest obiektem budowlanym w rozumieniu tych przepisów. W konsekwencji zmiana zagospodarowania terenu w przypadku braku planu miejscowego polegająca na budowie na danym obszarze zbiornika wodnego wymaga uzyskania decyzji o warunkach zabudowy. Organ II instancji wskazał, iż przedmiotem postępowania jest jednak zamiar zasypania istniejącego zbiornika wodnego powstałego po eksploatacji kruszywa na terenie działki o nr ewid. (...) położonej w m. Z. Gm. D. Zdaniem Kolegium nie jest to więc zamierzenie polegające na budowie obiektu budowlanego, lecz zamierzenie polegające na jego rozbiórce. W konsekwencji rozbiórka obiektu budowlanego – zbiornika wodnego powstałego po eksploatacji kruszywa – przez jego zasypanie, wymagać będzie uzyskania stosownego pozwolenia organu administracji architektoniczno-budowlanej, zgodnie z art. 31 ust. 1 Prawa budowlanego. Uwzględniając treść art. 105 §1 kpa oraz stanowisko doktryny i orzecznictwa dot. przesłanki bezprzedmiotowości postępowania Kolegium wskazało, iż dla tak określonej inwestycji postępowanie w sprawie wydania warunków zabudowy jest bezprzedmiotowe, bowiem nie ma przesłanek do merytorycznego orzekania co do istoty sprawy.

Skargi na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu wnieśli jednym pismem R. B., C. P., J. K. oraz odrębnym pismem inwestor – W. D.

Skarga R. B, C. P. oraz J. K. zarejestrowana została pod sygnaturą II SA/Po 378/10. Postanowieniem z dnia 22 lipca 2010 r., prawomocnym w dacie rozpatrywania sprawy, Sąd odrzucił skargę C. P. oraz skargę J. K.

Skarga W. D. zarejestrowana została pod sygnaturą akt II SA/Po 379/10.

Postanowieniem z dnia 07 października 2010 r. Sąd na podstawie art. 111 §2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi połączył obie sprawy do wspólnego rozpoznania oraz rozstrzygnięcia.

Skarżący R. B. wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji, zarzucając naruszenie przez organ administracji przepisów postępowania oraz art. 38 ust. ustawy Prawo wodne. W uzasadnieniu skargi zarzucono organowi nie ustosunkowanie się do zarzutów podniesionych w odwołaniu od decyzji organu I instancji. Zdaniem skarżącego organ odwoławczy wprowadził do decyzji nowa tezę poprzez uznanie, że wnioskodawca wystąpił o zgodę na zasypanie zbiornika wodnego, choć żądanie dotyczyło zgody na rozbiórkę obiektu budowlanego. Na tę okoliczność skarżący nie miał możliwości wypowiedzenia się, co naruszało art. 10 kpa. Skarżący podniósł, iż prace rekultywacyjne zbiornika w kierunku wodnym zostały zakończone i potwierdzone decyzją Naczelnika Gminy D. nr (...) z dnia (...) września 1989 r., co wiąże organy rozstrzygające w przedmiotowej sprawie. Powyższe wskazuje na konieczność ochrony prawnej wody jako integralnej części środowiska, tymczasem zaskarżona decyzja nie ustosunkowuje się do tego problemu. Zdaniem skarżącego przedmiotowy zbiornik wodny nie jest zbiornikiem w rozumieniu art. 3 pkt 1 b ustawy Prawo budowlane, bowiem w tym przepisie jest mowa o zbiornikach będących wynikiem procesu budowlanego.

W odpowiedzi na skargę R. B. Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie, przytaczając argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Kolegium dodatkowo podniosło, iż tylko zbiorniki wodne powstałe w sposób naturalny nie są budowlami. Zbiornik wodny powstały poprzez wypełnienie wodą misy powstałej w wyniku prac rekultywacyjnych związanych z zakończeniem wydobywania kruszywa nie jest zbiornikiem naturalnym. W tych okolicznościach prace polegające na rozbiórce takiego zbiornika – jego zasypaniu, nie mogą być przedmiotem decyzji o warunkach zabudowy, a postępowanie w sprawie wydania warunków zabudowy dla takiego zamierzenia jest bezprzedmiotowe. Za niezasadny Kolegium uznało zarzuty dotyczące naruszenia przepisów postępowania, w tym art. 10 kpa, co znajduje odzwierciedlenie w aktach sprawy.

Pismem z dnia (...) sierpnia 2010 r. skarżący R. B. wniósł o przeprowadzenie dowodu z akt sprawy Nr (...) oraz z akt sprawy związanej z ustaleniem podatku od nieruchomości dla działki nr (...), prowadzonej w Urzędzie Gminy w D. na okoliczność, iż sporny zbiornik jest uznawany za jezioro na potrzeby innych postępowań prowadzonych przez orzekające w sprawie organy administracji.

Skarżący W. D. wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji, poprzez uznanie, iż zbiornik wodny na działce nr (...) jest obiektem budowlanym i w konsekwencji ustawa ta ma zastosowanie w sprawie, choć jej przepisów nie stosuje się do wyrobisk górniczych. Zarzucając naruszenie art. 59 ust. 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym poprzez uznanie, że zamiar zasypania spornego zbiornika nie wymaga wydania decyzji o ustaleniu warunków zabudowy, skarżący podniósł, iż w Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania Gminy D. teren ten oznaczony jest jako "tereny do rekultywacji". Skarżący podniósł, iż zgodnie z art. 80 ust. 1 prawa geologicznego i górniczego w razie likwidacji zakładu górniczego, a ta miała miejsce na nieruchomości, należy zabezpieczyć lub zlikwidować wyrobisko górnicze. Tego obowiązku Przedsiębiorstwo "A" nie wykonało należycie, pozostawiając niebezpieczne wykopy i nierównym dnie i częściowo urwistych brzegach. Skarżący wyjaśnił, iż w okolicy powstają nowe osiedla mieszkaniowe, z tej przyczyny konieczne stało się zabezpieczenie terenu działki poprzez zlikwidowanie wyrobiska, stąd wystąpił o wydanie decyzji o warunkach zabudowy dla tego zamierzenia. Ponieważ zasypanie wyrobiska spowoduje zmianę zagospodarowania terenu, wydanie decyzji jest konieczne, tym bardziej, że uzyskanie decyzji o rozbiórce wyrobiska uwarunkowane jest od uzyskania pozwolenia wodnoprawnego, co z kolei wymaga przedłożenia decyzji o warunkach zabudowy.

W odpowiedzi na skargę W. D. Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasową argumentację. Odwołując się do dokumentacji zawartej w aktach sprawy Kolegium wskazało, ze rekultywacja wyrobiska została zakończona i wykonana została prawidłowo, a teren ten nie był przekazany pod nadzór oraz kontrolę Okręgowego Urzędu Górniczego i dla działki nie wyznaczono terenu górniczego. Z ostrożności procesowej Kolegium podniosło, iż wobec nie stosowania przepisów ustawy Prawo budowlane do wyrobisk górniczych, również zasypanie wyrobiska górniczego nie wymagałoby uzyskania decyzji o warunkach zabudowy, bowiem nie wymagałoby uzyskania pozwolenia na budowę. Także w takim przypadku postępowanie w sprawie ustalenia warunków zabudowy dla takiego zamierzenia jako bezprzedmiotowe podlegałoby umorzeniu.

Na rozprawie sądowoadministracyjnej przeprowadzonej w dniu 20 stycznia 2011 r. pełnomocnik skarżącego W. D. podtrzymując skargę dodatkowo zakwestionował interes prawny skarżącego R. B., odwołując się do przepisu art. 63 ust. 2 u.p.z.p. pełnomocnik podniósł, iż nie ma pewności, czy decyzja z 1978 r. o obowiązku rekultywacji weszła do obrotu prawnego, bowiem w aktach sprawy znajduje się jej uwierzytelniony odpis, lecz nie widnieje na tym dokumencie żadna pieczęć oraz podpis osoby, która ją wydała.

Skarżący R. B. oraz uczestnicy postępowania wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji i oświadczyli, że celem skargi jest doprowadzenie do merytorycznego rozpoznania ich odwołania przez organ odwoławczy.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje;

Skargi okazały się zasadne, choć nie wszystkie podniesione w nich zarzuty zasługują na uwzględnienie.

Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone między innymi art. 1 §1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Jednocześnie zgodnie z art. 134 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Sąd obowiązany jest zatem dokonać oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji także wtedy, gdy dany zarzut nie został podniesiony w skardze.

Zaskarżoną decyzją Samorządowe Kolegium Odwoławcze na podstawie art. 138 §1 pkt 2 w zw. z art. 105 §1 kpa orzekło o uchyleniu decyzji Wójta Gminy D. i umorzyło postępowanie administracyjne organu I instancji w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy dla inwestycji polegającej na rozbiórce wyrobiska zlokalizowanego na działce nr ewid. (...) położonej w miejscowości Z., gmina D. Uznając bezprzedmiotowość postępowania Kolegium wskazało, iż zbiornik powstały po eksploatacji kruszywa jest budowlą będącą obiektem budowlanym w rozumieniu art. 3 pkt 3 ustawy Prawo budowlane i jego budowa wymaga uzyskania decyzji o warunkach zabudowy. Natomiast w tym przypadku, skoro inwestycja ma polegać na rozbiórce – zasypaniu zbiornika wodnego, to postępowanie w sprawie wydania warunków zabudowy jest bezprzedmiotowe. Kolegium wskazało, iż rozbiórka zbiornika wodnego powstałego po eksploatacji kruszywa poprzez jego zasypanie będzie wymagała uzyskania pozwolenia organu architektoniczno-budowlanego na rozbiórkę, zgodnie z art. 31 ust. 1 Prawa budowlanego.

Przepis art. 105 § 1 kpa ma zastosowanie w tych sytuacjach, gdy w świetle prawa materialnego i ustalonego stanu faktycznego brak jest sprawy administracyjnej mogącej być przedmiotem postępowania (por. uzasadnienie wyroku Sądu Najwyższego z 9 listopada 1995 r., III ARN 50/95, OSNAPiUS z 1996 r., nr 11, poz. 150). Przepis art. 105 §1 kpa odnosi się bowiem do sytuacji, gdy nastąpiła bezprzedmiotowość, czyli brak przedmiotu postępowania administracyjnego. W ocenie Sądu w niniejszej sprawie przedmiot postępowania istniał, czego Kolegium nie zauważyło, rozpatrując sprawę wyłącznie w aspekcie przepisów ustawy Prawo budowlane. Tymczasem rozważenia wymagało, czy wydanie decyzji o ustaleniu warunków zabudowy spornego zbiornika jest wymagane przepisami ustawy Prawo wodne, w związku z koniecznością uzyskania przez inwestora pozwolenia wodnoprawnego na rozbiórkę przedmiotowego zbiornika wodnego. Obowiązek uzyskania takiego pozwolenia wynika z przepisów ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne (Dz.U. Nr 115 poz. 1229 ze zm.), co słusznie zauważono w uzasadnieniu decyzji organu I instancji.

Zgodnie z art. 2 ust. 2 pkt 2 ustawy Prawo budowlane przepisy tej ustawy nie naruszają przepisów odrębnych, w tym Prawa wodnego – w odniesieniu do urządzeń wodnych. Wzajemne relacje pomiędzy tymi ustawami wynikają z postanowień wskazanego przepisu oraz z art. 62 Prawa wodnego. W odniesieniu do budownictwa wodnego stosuje się przepisy ustawy - Prawo budowlane, natomiast w kwestiach regulowanych przepisami ustawy - Prawo wodne, mają zastosowanie przepisy tej ustawy (Z. Niewiadomski (w:) Prawo budowlane. Komentarz, Wyd. C.H.BECK Warszawa 2006, s. 29 i nast.).

Przedmiotowy zbiornik wodny stanowi urządzenie wodne w rozumieniu art.9 ust. 1 pkt 19 b ustawy Prawo wodne. Zbiornik wodny jednocześnie jest także obiektem budowlanym (budowlą), do którego mają także zastosowanie przepisy Prawa budowlanego. Uznanie zbiornika wodnego za urządzenie wodne w świetle Prawa wodnego nie stoi bowiem na przeszkodzie uznania tego samego zbiornika za budowlę w rozumieniu przepisów Prawa budowlanego (tak: WSA w Rzeszowie z 12.03.2009 r. sygn. I Sa/Rz 821/08 Lex 489304). Planowane przedsięwzięcie dotyczy zbiornika wodnego powstałego w wyrobisku po wydobywaniu kruszywa. To sztuczny zbiornik wodny o powierzchni 16 ha, który powstał w wyniku działalności człowieka, stanowiący budowlę w rozumieniu art. 3 pkt 3 Prawa budowlanego i zarazem urządzenie wodne w rozumieniu art.9 ust. 1 pkt 19 b ustawy Prawo wodne. Zgodnie z art. 122 ust. 1 pkt 3 ustawy Prawo wodne pozwolenie wodnoprawne jest wymagane na wykonanie urządzeń wodnych. Zgodnie z art. 9 ust. 2 pkt 2 ustawy Prawo wodne przepisy ustawy dotyczące wykonania urządzeń wodnych stosuje się odpowiednio m.in. do rozbiórki tych urządzeń. W świetle powyższego również na wykonanie rozbiórki urządzenia wodnego wymagane jest uzyskanie pozwolenia wodnoprawnego. Wzajemna relacja obu ustaw nakazuje bowiem uznać, że pozwolenie na budowę (rozbiórkę) urządzenia wodnego jest wymagane dodatkowo – obok pozwolenia wodnoprawnego, a wydanie tego drugiego winno wyprzedzać decyzję o pozwoleniu na budowę (rozbiórkę).

Warunkiem uzyskania pozwolenia wodnoprawnego, zgodnie z art. 131 ustawy Prawo wodne, jest przedłożenie wraz z wnioskiem o jego wydanie decyzji o warunkach zabudowy. W tych okolicznościach nie można mówić o bezprzedmiotowości postępowania o ustalenie warunków zabudowy i zagospodarowania terenu dla zamierzenia polegającego za zasypaniu przedmiotowego zbiornika wodnego. Za słusznością powyższego stanowiska przemawia także stanowisko doktryny reprezentowane w związku ze stosowaniem u.p.z.p. W literaturze przedmiotu, na tle rozważań dotyczących stosowania określonej przepisem art. 61 ust. 1 pkt 1 u.p.z.p. zasady dobrego sąsiedztwa, wskazano bowiem, iż możliwe jest wydanie decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu bez stosowania tej zasady w odniesieniu do robót budowlanych innych, niż budowa w rozumieniu Prawa budowlanego. Decyzja o warunkach zabudowy dotycząca przebudowy, montażu, remontu lub rozbiórki obiektu budowlanego jest wydawana bez stosowania wskazanego przepisu (por. "Planowanie i zagospodarowanie przestrzenne. Komentarz" pod red. prof. Z. Niewiadomskiego wyd. C.H.BECK Warszawa 2008 str. 499).

Skarżący D. w toku postępowania podał, iż zamierza złożyć do Starosty wniosek o uzyskanie pozwolenia wodnoprawnego, co jak wyżej wykazano wymaga uzyskania decyzji o ustaleniu warunków zabudowy dla planowanego zamierzenia. W zaskarżonej decyzji brak rozważań w tym zakresie, co było obowiązkiem organu odwoławczego wobec uznania bezprzedmiotowości postępowania prowadzonego przez organ I instancji.

Skoro, jak wyżej wykazano, w niniejszej sprawie przedmiot postępowania istniał, należało uchylić zaskarżoną decyzję.

Odnosząc się do zarzutów podniesionych w skardze R. B. wskazać należy, iż kwestie związane z ochroną przedmiotowego zbiornika w oparciu o przepisy ustawy Prawo wodne oraz ustaw związanych z ochroną środowiska oraz przyrody będą rozpatrywane na etapie merytorycznego rozpatrzenia złożonego odwołania, kiedy to organ odwoławczy zobligowany będzie ocenić, czy decyzja organu I instancji wydana została z uwzględnieniem przepisów art. 53 oraz 60 u.p.z.p. Wskazać jednakże należy, iż zaskarżoną decyzją umorzono postępowanie przed organem I instancji i taka treść rozstrzygnięcia zwalniała organ II instancji z obowiązku merytorycznego ustosunkowania się do zarzutów podniesionych w tym zakresie w odwołaniu. Rozpoznając sprawę Sąd oddalił wniosek dowodowy tego skarżącego, za zbędne dla jej rozstrzygnięcia uznając przeprowadzenie dowodu na okoliczność ustalenia statusu przedmiotowego zbiornika w oparciu o wskazane przez skarżącego akta postępowań.

Odnosząc się do zarzutów skarżącego W. D. ukierunkowanych na wykazanie, iż przedmiotowy zbiornik stanowi wyrobisko górnicze Sąd uznał, iż są one niezasadne. Przedmiotowy zbiornik jest bowiem sztucznym zbiornikiem wodnym, którego rekultywacja w kierunku wodnym została przeprowadzona i zakończona w 1989 r. Powyższe stwierdzenie wynika z analizy dokumentów załączonych do akt administracyjnych organu I instancji – odpisu decyzji Naczelnika Gminy D. znak (...), która ustalono wodny kierunek zagospodarowania gruntów podlegających rekultywacji ze złagodzeniem skarp działki nr (...) oraz działki nr (...), Protokołu zdawczo-odbiorczego spisanego w dniu (...).10.1989 r. w sprawie przekazania działek (...) i (...) na rzecz Urzędu Gminy w D. przez "A" w Poznaniu, decyzji Naczelnika Gminy D. z dnia (...).09.1989 r. Nr (...), którą orzeczono o wygaśnięciu prawa zarządu wyżej wskazanych działek, Protokołu z dnia (...).07.1989 r. z odbioru robót rekultywacyjnych na przedmiotowych działkach. Sąd nie podziela zarzutu podniesionego przez pełnomocnika skarżącego D., iż odpis decyzji Naczelnika Gminy D. znak (...), która ustalono wodny kierunek zagospodarowania gruntów podlegających rekultywacji nie może stanowić podstawy do czynienia ustaleń w przedmiotowej sprawie. Zestawienie tego ostatniego dokumentu z treścią Protokołu z dnia (...).07.1989 r. oraz z treścią pisma Dyrektora Okręgowego Urzędu Górniczego z dnia (...) czerwca 2010 r. znak (...), w którym podano, że teren ten nie był przekazany pod nadzór oraz kontrolę Urzędu i co do przedmiotowej działki nie został wyznaczony teren górniczy, nakazuje uznać, iż w tym przypadku nie można zakwalifikować spornego zbiornika jako niezrekultywowanego wyrobiska górniczego. Także zapisy Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania Gminy D., które wobec przedmiotowej działki przewiduje funkcję: "teren do rekultywacji", z racji charakteru prawnego tego aktu, skierowanego do organów gminy, nie mogą przesądzić o zakwalifikowaniu spornego zbiornika wodnego jako wyrobiska górniczego, którego rekultywacja nie została w przeszłości zakończona. Zdaniem Sądu powyższe dokumenty nie pozwalają zakwestionować wiarygodności odpisu decyzji Naczelnika Gminy D. znak (...), który w badanym przypadku mógł stanowić podstawę ustaleń organów administracji, jak również nie pozwalają skutecznie wywodzić, iż sama decyzja nie weszła do obrotu prawnego, a przez to nigdy nie uzyskała mocy wiążącej. Stąd w tym zakresie zarzuty skargi W. D. uznać należało za chybione.

Odnosząc się do zarzutu braku naruszenia interesu prawnego skarżącego R. B. w wyniku wydania decyzji przez organ I instancji Sąd zauważa, iż organ II instancji uznał legitymację skarżącego w przedmiotowej sprawie, lecz nie dał temu wyrazu w uzasadnieniu swoje decyzji, co narusza przepis art. 107 §3 kpa, jednakże w rozpatrywanym przypadku naruszenie to nie ma wpływu na wynik sprawy. Zgodnie z treścią art. 28 kpa stroną postępowania administracyjnego jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie, albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. W świetle tego przepisu stroną postępowania w sprawie ustalenia warunków zabudowy będzie zawsze wnioskodawca oraz właściciel lub użytkownik wieczysty działki, na której ma być realizowana inwestycja. Stronami postępowania administracyjnego o ustalenie warunków zabudowy i zagospodarowania terenu mogą być także właściciele lub użytkownicy wieczyści sąsiednich działek (tak: uchwały Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 25 września 1995 r. sygn. VI SA 13/1995, ONSA 1995/4/154, LEX 10650 oraz z dnia 4 grudnia 1995 r. sygn. VI SA 20/95, ONSA 1996/2/54, LEX 23844). Stronami postępowania w sprawie o ustalenie warunków zabudowy mogą być - w zależności od okoliczności sprawy - także właściciele nieruchomości nie sąsiadujących bezpośrednio z terenem zaplanowanej inwestycji (tak Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia 8 września 2004 r., sygn. OSK 394/2004, LEX nr 160631). Należy w tym miejscu podkreślić, iż w każdej sprawie o ustalenie warunków zabudowy o interesie prawnym, a co za tym idzie o przymiocie strony, innych poza inwestorem osób, decydują okoliczności konkretnej sprawy związane z rodzajem, rozmiarem oraz stopniem i zakresem uciążliwego oddziaływania zamierzonej inwestycji na otoczenie. W każdej zatem konkretnej sprawie tego rodzaju organ wydający decyzję, ustalając krąg osób, które mają interes prawny w sprawie, musi badać, czy - a jeśli tak, to jak daleko sięgać będzie oddziaływanie planowanej inwestycji oraz jego charakter (tak Naczelny Sąd Administracyjny w uzasadnieniu wyroku z dnia 8 września 2004 r., sygn. OSK 394/2004, LEX nr 160631, oraz w wyroku z dnia 29 czerwca 2001 r., sygn. IV SA 594/1999, LEX nr 54166, w którym stwierdzono: " Art. 42 ust. 1 pkt 5 ustawy z 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym zapewnia ochronę interesów właścicieli działek sąsiednich, a także może stanowić podstawę do ochrony uzasadnionych interesów właścicieli działek położonych dalej, zobowiązując do badania tego interesu w każdym indywidualnym przypadku. Zależy to od stopnia uciążliwości oraz zasięgu oddziaływania inwestycji na nieruchomości sąsiednie".). Odnosząc powyższe rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy należy wskazać, iż w ocenie Sądu, organ odwoławczy prawidłowo wywiódł, iż skarżący może być uznany za stronę w postępowaniu o ustalenie warunków zabudowy w niniejszej sprawie. Z analizy akt sprawy – mapy ewidencyjnej stanowiącej załącznik do decyzji organu I instancji oraz wydruków pozwalających ustalić dane właścicieli działek zlokalizowanych w obszarze oddziaływania działki nr (...) wynika bowiem, iż skarżący jest właścicielem nieruchomości o nr ewid. (...), która sąsiaduje bezpośrednio z działką na terenie której planowana jest inwestycja tj. działką nr (...), a planowane zasypanie zbiornika, który stanowi urządzenie wodne, z uwagi na jego usytuowanie i powierzchnię oraz wynikający z ponad dwudziestoletni wpływ na ukształtowanie stosunków wodnych w tym obszarze, a więc także na nieruchomości skarżącego, pozwalają uznać, iż skarżący R. B. ma interes prawny w przedmiotowej sprawie. Powyższe okoliczności zadaniem Sądu nakazują uznać, iż organ odwoławczy prawidłowo uznał dopuszczalność odwołania skarżącego R. B. oraz uczestników postępowania.

Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt. 1 lit. a) i c) wyżej powołanej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi uchylił zaskarżoną decyzję. O kosztach i wykonalności decyzji orzeczono na podstawie art. 200 i art. 152 powyższej ustawy, przy czym wobec braku stosownego wniosku Sąd nie zasądził kosztów postępowania na rzecz skarżącego R. B.

Rozpoznając ponownie sprawę Samorządowe Kolegium Odwoławcze zobligowane jest zastosować się do wskazań zawartych w niniejszym uzasadnieniu i rozpoznać merytorycznie sprawę.

/-/ J.Zieliński /-/ D.Rzyminiak-Owczarczak /-/ E.Brychcy