Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt II SA/Wr 608/01
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2004-03-31 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 634  Sprawy kombatantów, świadczenia z tytułu pracy przymusowej
Skarżony organ: Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych
Treść wyniku: *Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA - Tadeusz Kuczyński Sędziowie: Sędzia NSA - Jolanta Sikorska (spraw.) Asesor WSA - Lidia Serwiniowska Protokolant Aleksandra Rygielska po rozpoznaniu w dniu 31 marca 2004 r. na rozprawie przy udziale --- sprawy ze skargi K. G. na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie pozbawienia uprawnień kombatanckich oddala skargę.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...]r. Nr [...]0 wydaną na podstawie art. 25 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 24.01.1991r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (j. t. Dz. U. z 1997r., Nr 142, poz. 950 ze zm.) Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w W. pozbawił K. G. uprawnień kombatanckich przyznanych przez ZW ZBoWiD w W. decyzją z dnia [...]r. z tytułu utrwalania władzy ludowej w okresie od [...]r. do [...]r.

W uzasadnieniu podał, że K. G. w okresie zaliczonym przez ZBoWiD jako działalność kombatancka pełnił służbę w Wojsku Polskim. Podczas tej służby nie brał udziału w walkach z oddziałami wymienionymi w art. 1 ust. 2 pkt 6 cyt. ustawy.

W tej sytuacji Kierownik Urzędu stwierdził, że K. G. otrzymał na podstawie dotychczasowych przepisów uprawnienia kombatanckie wyłącznie z tytułu działalności w latach [...]-[...] "w charakterze uczestnika walk o ustanowienie i utrwalenie władzy ludowej". W myśl zaś art. 25 ust. 2 pkt 2 w/w ustawy o kombatantach osoby takie pozbawia się uprawnień kombatanckich.

Organ dodał, że w świetle orzecznictwa Sądu Najwyższego nie jest obowiązany do wyjaśnienia, czy istnieją inne przesłanki uzasadniające przyznanie uprawnień kombatanckich z tytułu działalności określonej w art. 1 ust. 2, art. 2 i 4 w/w ustawy.

Mając powyższe na uwadze orzekł jak w decyzji.

We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy K. G. podał, że w czasie służby wojskowej walczył z pozostałościami band UPA, które zostały rozbite w latach [...] do [...]. W tej sytuacji decyzję o pozbawieniu uprawnień kombatanckich uważa za krzywdzącą.

Po ponownym rozpatrzeniu sprawy Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych decyzją z dnia [...]r. Nr [...], wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa i art. 127 § 3 kpa w związku z art. 25 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 24.01.1991r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (j.t. Dz. U. z 1997r., Nr 142, poz. 950 ze zm.), utrzymał w mocy w/w decyzję własną z dnia [...]r.

W uzasadnieniu podał, że K. G. otrzymał uprawnienia kombatanckie przyznane decyzją ZW ZBoWiD w W. na podstawie zaświadczenia Jednostki Wojskowej Nr [...] z dnia [...]r. potwierdzającego, że pełnił służbę w [...] Brygadzie KBW w okresie od [...]r. do [...]r. i brał udział w walkach z reakcyjnym podziemiem na terenie województwa l. W toku postępowania wyjaśniającego organ otrzymał pismo CAW z dnia [...]r. informujące, że żołnierze [...] Brygady KBW, w której odwołujący się pełnił służbę, w okresie od [...]r. do [...]r. zwalczali NSZ oraz poakowskie podziemie zbrojne. Jednostka w dniach [...]r. i [...]r. brała udział w jednodniowych akcjach na członków grupy UPA. W aktach jednostki nie odnaleziono wykazów imiennych żołnierzy biorących w tych akcjach. W deklaracji członkowskiej ZBoWiD odwołujący się podał m.in., że w [...]r. został powołany do odbycia zasadniczej służby wojskowej, którą pełnił w [...] Brygadzie KBW. Jednostka ta brała udział na terenie L. w likwidacji pozostałości band reakcyjnych, w tym bandy o pseudonimie "[...]" oraz ochronie rad narodowych i Komitetów PZPR oraz innych obiektów użyteczności publicznej.

Według Informatora o nielegalnych antypaństwowych organizacjach i bandach zbrojnych działających w Polsce Ludowej w latach [...]-[...], L. [...], s. [...], E. T. "[...]" był dowódcą oddziału organizacji WiN (Wolność i Niezawisłość) działającego w latach [...]-[...] na terenie woj. L. powiaty: W., ., L., R.). Z powyższego wynika, że K. G. otrzymał uprawnienia kombatanckie z ZBoWiD wyłącznie z tytułu utrwalania władzy ludowej w ramach służby wojskowej pełnionej po [...]r.

W myśl art. 25 ust. 2 pkt 2 powołanej wyżej ustawy o kombatantach, pozbawia się uprawnień kombatanckich osoby, które otrzymały te uprawnienia wyłącznie z tytułu działalności w latach 1944-1956 w charakterze uczestników walk o ustanowienie i utrwalenia władzy ludowej. Uprawnienia kombatanckie zachowują jednak osoby, które uzyskały je z tytułów określonych w ustawie, oraz żołnierze z poboru, którzy pełnili służbę wojskową w Wojsku Polskim w okresie od 10 maja 1945r. do 30 czerwca 1947r.

Mając powyższe na uwadze uznał, iż brak jest podstaw do uchylenia, bądź zmiany dotychczasowej decyzji z [...]r. o pozbawieniu odwołującego się uprawnień kombatanckich.

W skardze na powyższą decyzję K. G. podtrzymał zarzuty i twierdzenia zawarte we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. Wyjaśnił, że w czasie, gdy przystępował do ZBoWiD w deklaracji pisało się, że brało się udział w walce z reakcyjnym podziemiem, w tym z bandami UPA. Przystępując do ZBoWiD nie wymienił w deklaracji członkowskiej band UPA, ponieważ nie wiedział, że to okaże się takie ważne.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje.

Rozpatrując stan faktyczny i prawny niniejszej sprawy Wojewódzki Sąd Administracyjny sprawujący zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2001r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) w zakresie swojej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej uznał, że decyzja zaskarżonej treści w niczym nie narusza zarówno przepisów prawa materialnego będącego podstawą rozstrzygnięcia sprawy, jak i przepisów procedury administracyjnej. Jest zatem prawidłowa.

Zgodnie z przepisem art. 25 ust. 1 ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (j. t. Dz. U. z 1997r., Nr 142, poz. 950 ze zm.) osoby, które uzyskały uprawnienia kombatanckie na podstawie dotychczasowych przepisów zachowują te uprawnienia z zastrzeżeniem ust. 2. Przepis zaś ustępu 2 wymienia osoby, które pozbawia się uprawnień kombatanckich.

Oznacza to, że zasadą omawianej ustawy o kombatantach jest zachowanie przyznanych do chwili jej wejścia w życie uprawnień kombatanckich, a wyjątki od tej ustawy wyliczone w ustępie drugim winny być stosowane i interpretowane ściśle z ich brzemieniem.

W myśl przepisu art. 25 ust. 2 pkt 2 cyt. wyżej ustawy pozbawia się uprawnień kombatanckich osoby, które na mocy dotychczasowych przepisów uzyskały uprawnienia kombatanckie wyłącznie z tytułu działalności w latach 1944-1956 w charakterze "uczestników walk o ustanowienie i utrwalenie władzy ludowej" lub innych tytułów niż wymienione w art. 1 ust. 2, w art. 2 oraz w art. 4. Uprawnienia te zachowują jednak osoby, które uczestniczyły w Wojnie Domowej w Hiszpanii w latach 1936-1939 lub które uprawnienia te uzyskały z tytułów określonych w ustawie, oraz żołnierze z poboru, którzy pełnili służbę wojskową w Wojsku Polskim w okresie od 10 maja 1945r. do 30 czerwca 1947r.

Z akt sprawy wynika, że K. G. otrzymał uprawnienia kombatanckie na podstawie decyzji ZW ZBoWiD w W. z dnia [...]r. z tytułu utrwalania władzy ludowej w okresie od [...]r. do [...]r. Z zaświadczenia Dowódcy Jednostki Wojskowej [...] z dnia [...]r. wynika, że pełnił on służbę wojskową w [...] Brygadzie KBW w okresie od [...]r. do [...]r. W czasie pełnienia służby brał udział w walkach z reakcyjnym podziemiem na terenie województwa l.

Z nadesłanej na żądanie organu w toku postępowania weryfikacyjnego informacji CAW z dnia [...]r. wynika, że żołnierze [...] Brygady KBW, w której K. G. pełnił służbę wojskową w okresie [...]-[...] zwalczali NSZ oraz poakowskie zbrojne podziemie. Jednostka ta [...]r. oraz [...]r. brała udział w jednodniowych akcjach na członków grupy UPA. W aktach jednostki nie odnaleziono wykazów imiennych żołnierzy biorących udział w tych akcjach.

Przystępując do ZBoWiD, w deklaracji członkowskiej skarżący podał jedynie, że zadaniem jednostki, w której odbywał służbę, było utrwalanie władzy na terenie L. i likwidacja pozostałości band reakcyjnych w takich miejscowościach jak L. J. Podał, że walczył z bandą "[...]" i innymi. W okresie jego służby jednostka ochraniała utworzone rady narodowe i Komitety PZPR, a także inne instytucje użyteczności publicznej na terenie L.

Wskazać należy, że w wyroku z dnia 10.10.2001r. sygn. V SA 214/01 (LEX nr 79620) Naczelny Sad Administracyjny wskazał, że: "1. Według ustawy z 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego wcielenie do wojska i odbywanie służby wojskowej poza okresem od 10.05.1945 do 30.06.1947 r. nie stanowi podstawy do utrzymania uprawnień kombatanckich. 2. Uprawnienia kombatanckie są szczególnym wyróżnieniem za zasługi dla Polski, a przywileje przyznawane w związku z ich posiadaniem są ponadstandardowe w stosunku do świadczeń, do jakich mają prawo obywatele, którzy tych uprawnień nie posiadają. Przyznanie uprawnień musi więc mieć za podstawę albo działalność, z którą ustawa łączy te uprawnienia, bądź też być ofiarą represji w miejscach i z przyczyn określonych w tej ustawie."

Podobnie w wyroku z dnia 14.03.2002r. sygn. III RN 158/01 (OSNP 2002/20/477) Sąd Najwyższy wskazał, że: "Nieprecyzyjne określenie działalności kombatanckiej w decyzji Związku Bojowników o Wolność i Demokrację nie może przesądzać o pozbawieniu kombatanta uprawnień z ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (jednolity tekst: Dz. U. z 1997 r. Nr 142, poz. 950 ze zm.), jeżeli istnieją dowody przedstawione przy ubieganiu się o członkostwo tego Związku, świadczące o przysługiwaniu uprawnień kombatanckich z tytułu działalności określonej w art. 1 ust. 2, art. 2 i art. 4 oraz nie zachodzą przesłanki do ich pozbawienia z art. 25 ust. 2 tej ustawy."

W związku z podnoszonymi przez skarżącego w toku postępowania weryfikacyjnego twierdzeniami o walkach w czasie odbywania służby wojskowej z oddziałami UPA wskazać należy, że w wyroku z dnia 24.05.2000r. sygn. V SA 2614/00 (LEX nr 56606) Naczelny Sąd Administracyjny wyraził pogląd, zgodnie z którym: "Za kombatanta może być uznana osoba, która osobiście brała udział w walkach z Ukraińską Powstańczą Armią. Natomiast okoliczność samej tylko przynależności do jednostki, która w jakimś okresie prowadziła walki z UPA, nie daje podstaw do zaliczenia określonej osoby w poczet kombatantów." Skarżący niczym nie wykazał, że w czasie służby wojskowej uczestniczył w walce z oddziałami UPA, tak jak tego wymaga przepis art. 1 ust. 2 pkt 6 ustawy o kombatantach i oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego.

Prawidłowo w świetle powyższego organ decyzyjny, mając na względzie okoliczności faktyczne sprawy uznał, że skarżący otrzymał uprawnienia kombatanckie wyłącznie z tytułu walki o ustanowienie i utrwalenie władzy ludowej w związku z czym na podstawie art. 25 ust. 2 pkt 2 ustawy o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego uprawnień tych należy go pozbawić.

Ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego wynika, że nie występowały w sprawie przesłanki wymienione w części drugiej powołanego wyżej art. 25 ust. 2 pkt 2 ustawy o kombatantach, stwarzające możliwość zachowania uprawnień kombatanckich przez osoby w nim wymienione. Skarżący nie należy bowiem do żadnej z grup osób wymienionych w tymże przepisie prawa. Skarżący wprawdzie twierdził, że w czasie odbywania służby wojskowej brał udział w walkach z oddziałami UPA lecz twierdzeń swych w tym zakresie niczym nie udowodnił.

Dodać należy, że w jednym z ostatnich orzeczeń Sąd Najwyższy wyraził pogląd, zgodnie z którym nawet: "Odbywanie w okresie od 10 maja 1945 r. do 30 czerwca 1947 r. służby w Korpusie Bezpieczeństwa Publicznego nie było równoznaczne ze służbą wojskową z poboru w Wojsku Polskim w rozumieniu art. 25 ust. 2 pkt 2 zdanie drugie ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (jednolity tekst: Dz. U. z 1997 r. Nr 142, poz. 950 ze zm.)." (por. wyrok SN z dnia 11.12.2002r. sygn. III RN 68/02 (OSNP-wkł. 2003/18/14).

W tej sytuacji decyzję zaskarżonej treści uznać należy za prawidłową. W niczym bowiem nie narusza ona prawa. Skarga zatem podlegała oddaleniu jako pozbawiona uzasadnionych podstaw, co orzeczono na podstawie art. 151 powołanej wyżej ustawy z dnia 30 sierpnia 2001r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, mającej zastosowanie do rozpoznania niniejszej sprawy w związku z treścią art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2001r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych oraz ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271).