Wyrok NSA oz. w Gdańsku, sygn. akt SA/Gd 3198/95
NSA oz. w Gdańsku
Data orzeczenia: 1997-03-14 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 611  Podatki  i  inne świadczenia pieniężne, do  których   mają zastosowanie przepisy Ordynacji  podatkowej, oraz egzekucja t
Hasła tematyczne: Podatek dochodowy od osób fizycznych
Działalność gospodarcza
Powołane przepisy: article: art. 9
journal: Dz.U. 1991 nr 80 poz. 350
law: Ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych.
Teza: 1. Skapitalizowane odsetki od pożyczki stanowią koszt uzyskania przychodu.

2. Jeśli pożyczka zaciągnięta była przez skarżącego w 1991 r. na działalność gospodarczą, której to działalności skarżący w 1993 r. już nie prowadził i nie osiągnął z tej działalności żadnych przychodów, tym samym w świetle art. 9 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych /Dz.U. nr 80 poz. 350 ze zm./ brak było podstaw prawnych do odliczenia skapitalizowanych odsetek jako kosztu uzyskania przychodu z innego źródła przychodu, jakim w 1993 r. było dla skarżącego tylko i wyłącznie wynagrodzenie za pracę oraz prace zlecone.

TEZY

1. Skapitalizowane odsetki od pożyczki stanowią koszt uzyskania przychodu.

2. Jeśli pożyczka zaciągnięta była przez skarżącego w 1991 r. na działalność gospodarczą, której to działalności skarżący w 1993 r. już nie prowadził i nie osiągnął z tej działalności żadnych przychodów, tym samym w świetle art. 9 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych /Dz.U. nr 80 poz. 350 ze zm./ brak było podstaw prawnych do odliczenia skapitalizowanych odsetek jako kosztu uzyskania przychodu z innego źródła przychodu, jakim w 1993 r. było dla skarżącego tylko i wyłącznie wynagrodzenie za pracę oraz prace zlecone.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją Izba Skarbowa w G. działając na podstawie art. 138 par. 1 pkt 1 Kpa po rozpatrzeniu odwołania Artura B. od decyzji Urzędu Skarbowego w 'T. z dnia 15 września 1994 r. w sprawie ustalenia zobowiązania w podatku dochodowym za rok 1993 r. - odwołania nie uwzględniła i decyzję organu pierwszej instancji utrzymała w mocy.

W uzasadnieniu organ odwoławczy wywiódł. iż z dokumentacji zgromadzonej w aktach sprawy wynika, że z dniem 10 lutego 1993 r. odwołujący się zlikwidował działalność gospodarczą, jednakże za rok 1993 nie pobrał podatkowej księgi przychodów i rozchodów, jak również nie osiągnął w ogóle przychodów z działalności.

Podatnik w zeznaniu o wysokości dochodu osiągniętego w 1993 r. wykazał obok przychodów ze stosunku pracy i z umowy zlecenia - koszty pozarolniczej działalności gospodarczej w wysokości 8.471.000,- st. zł.

Organ odwoławczy stwierdził, że stosownie do treści art. 9 ust. 2 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych /Dz.U. nr 80 poz. 350 ze zm./ - dochodem ze źródła przychodów jest nadwyżka sumy przychodów z tego źródła nad kosztami ich uzyskania osiągnięta w roku podatkowym. Jeżeli koszty uzyskania przekraczają sumę przychodów, różnica jest stratą ze źródła przychodów.

Także zgodnie z treścią art. 3 jedynie strata ze źródła przychodów może zostać pokryta w równych częściach z dochodów uzyskanych z tego źródła w najbliższych, kolejno po sobie następujących trzech latach podatkowych.

W świetle powyższej regulacji prawnej organ odwoławczy uznał, że poniesienie kosztów, przy równoczesnym braku osiągnięcia przychodów z danego źródła, nie stanowi straty w rozumieniu przepisów cyt. ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych.

W skardze wniesionej do Naczelnego Sądu Administracyjnego skarżący zarzucił organom podatkowym zakwalifikowanie kwoty 8.471.000,-st. zł jako straty w prowadzonej działalności gospodarczej, a z uwagi na nie podjęcie tejże działalności w 1993 r. niemożność jej odliczenia z podstawy opodatkowania. W ocenie skarżącego ww. kwota stanowiąca skapitalizowane odsetki od zaciągniętej pożyczki zgodnie z art. 22 ust. 1 i art. 23 ust. 1 pkt 8a cyt. ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych stanowi koszt uzyskania przychodu, a nie stratę z prowadzonej działalności gospodarczej. Nadto skarżący podkreślił, że niefortunny sposób wypełnienia PIT był konsultowany z pracownikami Urzędu Skarbowego w T. i sposób rozliczenia nie budził zastrzeżeń, zaś nadpłata podatku dochodowego została skarżącemu wypłacona.

W odpowiedzi na skargę Izba Skarbowa wnosząc o jej oddalenie w pełni przytoczyła motywy rozstrzygnięcia zaskarżonej decyzji.

Dodatkowo Izba Skarbowa podkreśliła, że organy podatkowe nie kwestionowały faktu poniesienia przez podatnika kosztów w wysokości

8.471.000 -st. zł, bowiem skapitalizowane odsetki od pożyczki stanowią koszt uzyskania przychodów.

Skoro jednak skarżący w 1993 r. nie osiągnął przychodów z działalności gospodarczej, tym samym nie poniósł on straty w rozumieniu art. 9 ust. 2 cyt. ustawy.

Również w ocenie Izby Skarbowej bez znaczenia dla sprawy jest argument dotyczący niekwestionowania zeznania i dokonania zwrotu nadpłaty. Podczas przyjmowania formularza zeznania o wysokości dochodu w Urzędzie Skarbowym dokonywana jest jedynie formalna kontrola zeznania podatkowego. Zgodnie z art. 29 ustawy z dnia 19 grudnia 1980 r. o zobowiązaniach podatkowych /Dz.U. 1993 nr 108 poz. 486 ze zm./ Urząd Skarbowy obowiązany jest do zwrotu w ciągu trzech miesięcy nadpłaconego podatku na podstawie zawartej w zeznaniu informacji o wysokości nadpłaty, o ile nie można ich zaliczyć na zaległe i bieżące zobowiązania podatkowe.

Dokonany zwrot nadpłaty nie stoi na przeszkodzie wezwaniu podatnika do wyjaśnienia wątpliwości co do zeznania podatkowego, do złożenia wyjaśnień lub uzupełnienia wezwania a także prowadzenia postępowania w sprawie określenia wysokości zobowiązania podatkowego w innej kwocie w decyzji Urzędu Skarbowego. Zgodnie bowiem z treścią art. 45 ust. 6 cyt. ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych podatek dochodowy wynikający z zeznania jest podatkiem należnym za dany rok, chyba, że urząd skarbowy wyda decyzję, w której określił inną wysokość podatku.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

W ustalonym stanie faktycznym zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa w stopniu uzasadniającym jej uchylenie.

Przede wszystkim na wstępie należy zauważyć, wychodząc poza granice skargi, iż zaskarżona decyzja zawiera mankamenty w zakresie ustalenia stanu faktycznego. W uzasadnieniu decyzji nie wyjaśniono, dlaczego organ podatkowy od podstawy opodatkowania za 1993 r. odliczył skarżącemu stratę z działalności gospodarczej za 1991 r. w kwocie 3.188.626,-st. zł, skoro bezspornie organ ustalił, iż w 1993 r. podatnik działalności gospodarczej już nie prowadził. Powyższe uchybienie nie ma jednak znaczenia dla merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy, bowiem uchylenie decyzji z tej przyczyny w rezultacie byłoby niekorzystne dla podatnika i naruszałoby zakaz reformationis in peius.

Odnośnie zarzutu skarżącego co do nieuwzględnienia przez organ podatkowy kwoty 8.471.000,-st. zł stanowiącej skapitalizowane odsetki od pożyczki zaciągniętej na działalność gospodarczą w 1991 r. należy stwierdzić, że organy podatkowe prawidłowo zinterpretowały obowiązujące w tym zakresie przepisy cyt. ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych i prawidłowo nie uwzględniły ww. kwoty jako kosztu uzyskania przychodu w 1993 r.

Zgodnie z art. 9 ust. 2 cyt. ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych dochodem ze źródła przychodów jest nadwyżka sumy przychodów z tego źródła nad kosztami ich uzyskania, osiągnięta w roku podatkowym. Jeżeli koszty uzyskania przychodu przekraczają sumę przychodów, różnica jest stratą ze źródła przychodów. Ustęp 3 cyt. art. 9 stanowi, że jedynie strata ze źródła przychodów może zostać pokryta w równych częściach z dochodów uzyskanych z tego źródła w najbliższych, kolejno po sobie następujących trzech latach podatkowych.

Organy podatkowe nie kwestionują tego, że skapitalizowane odsetki od pożyczki stanowią koszt uzyskania przychodu /art. 23 ust. 1 pkt 8a cyt. ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych/. Skoro jednak pożyczka zaciągnięta była przez skarżącego w 1991 r., na działalność gospodarczą, której to działalności skarżący w 1991 r. już nie prowadził, nie osiągnął z tej działalności żadnych przychodów, tym samym w świetle przytoczonej wyżej regulacji prawnej brak było podstaw prawnych do odliczenia skapitalizowanych odsetek jako kosztu uzyskania przychodu z innego źródła przychodu, jakim w 1993 r. było dla skarżącego tylko i wyłącznie wynagrodzenie za pracę oraz prace zlecone.

Z tych przyczyn skarga nie zasługiwała na uwzględnienie. Bez znaczenia dla sprawy podnoszony był przez skarżącego zarzut, że organy podatkowe nie kwestionowały od razu złożonego zeznania podatkowego, a dokonały wręcz zwrotu nadpłaty.