Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt III SA/Po 288/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2021-03-04 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne: Transport
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 4, art. 5, art. 92 a, art. 92 c
journal: Dz.U. 2017 poz 2200
law: Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym
article: art. 151
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Dnia 4 marca 2021 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marzenna Kosewska Sędziowie WSA Małgorzata Górecka (spr.) WSA Mirella Ławniczak po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 4 marca 2021 roku sprawy ze skargi T. R. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] marca 2020 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za naruszenie przepisów ustawy o transporcie drogowym oddala skargę


UZASADNIENIE

Dyrektor Izby Skarbowej decyzją z dnia [...] marca 2020 r. utrzymał w mocy decyzję Naczelnika [...] Urzędu Celno – Skarbowego w P. z dnia [...] stycznia 2020 r.

Organ wskazał, że w dniu [...] kwietnia 2018 r. zatrzymano do kontroli pojazd ciężarowy i naczepę zarejestrowane na T. R., prowadzącego działalność gospodarczą firma A T. R. kierowane przez D. K., odbywającego transport drogowy rzeczy w imieniu T. R.. Kierowca wyjaśnił w dniu kontroli, że transport był wykonywany na rzecz firmy skarżącego a zlecenie kursu pochodziło od magazyniera firmy skarżącego, którego nazwiska nie pamiętał. Od dnia [...] marca 2018 r. kierowca był zatrudniony w firmie B Sp. z o. o. Sp. k. z siedzibą w P., którą tworzy m. in. skarżący. W trakcie kontroli stwierdzono, że kierowca nie rejestrował okresów swojej aktywności za pomocą tachografu. Według kierowcy nie był on świadomy, że w samochodzie znajduje się to urządzenie. Nie był on przeszkolony w zakresie dokonywania tego rodzaju czynności.

Organ I instancji wezwał firmę skarżącego oraz firmę B Sp. z o. o. Sp. k. do wykazania, która z nich realizowała transport dniu [...] kwietnia 2018 r. Firma B Sp. z o. o. Sp. k. nie udzieliła odpowiedzi, natomiast skarżący stwierdził, że w dniu [...] kwietnia 2018 r. nie realizował przedmiotowego transportu. Według skarżącego kierowca dokonywał transportu bez jego wiedzy.

Kierowca w piśmie z dnia [...] listopada 2019 r. wyjaśnił, że otrzymał ustne polecenie wykonania przedmiotowego transportu od magazyniera firmy skarżącego, którego nazwiska nie zna. Po kontroli drogowej miało się okazać, że kurs ten był prywatnym przewozem dla tego magazyniera. Nie był on świadomy, że pojazd należał do firmy skarżącego.

Skarżący wskazał również, że to on zleca dokonywanie przewozów a nie magazynier, skarżący nie ma rejestru zlecanych transportów. Przedmiotowy pojazd nie wykonywał przewozów na rzecz firmy B Sp. z o. o. Sp. k.. W samochodzie należącym do skarżącego znajdowało się zaświadczenie na przewozy drogowe na potrzeby własne a samochodem w tym dniu dysponował kierowca D. K..

Organ I instancji decyzją z dnia [...] stycznia 2020 r. nałożył na skarżącego karę w łącznej wysokości [...] zł za :

- wykonywanie transportu drogowego bez wymaganego zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego lub bez wymaganej licencji – [...] zł

- nierejestrowanie za pomocą urządzenia rejestrującego lub cyfrowego urządzenia rejestrującego na wykresówce lub karcie kierowcy wskazań w zakresie prędkości pojazdu, aktywności kierowcy i przebytej drogi – [...] zł.

Organ I instancji wskazał, że przedmiotowy transport wykonywał kierowca na rzecz skarżącego pojazdem i naczepą należącą do skarżącego. Organ nie uznał za wiarygodne wyjaśnienia dotyczące tego, że zlecenie transportu wydał magazynier zatrudniony u skarżącego i było to jego prywatne zlecenie. Kierowca w dniu kontroli nie był zatrudniony w firmie skarżącego, tylko w firmie B Sp. z o. o. Sp. k., wobec tego nie spełniono przesłanki z art. 4 pkt 4 lit a ustawy o transporcie drogowym. Przewóz zakwalifikowano jako transport drogowy, wymagający zgodnie z art. 5 ust. 1 i art. 5 a ustawy o transporcie drogowym zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego lub licencji niezbędnej do wykonywania tego rodzaju działalności. Z kolei brak rejestracji danych stanowił naruszenie wskazane w załączniku nr 3 u.t.d. lp. 6.2.1.

Po rozpatrzeniu odwołania organ II instancji uznał jego zarzuty za niezasadne.

Organ wskazał, że przedmiotowy przewóz nie miał charakteru prywatnego, gdyż był związany z działalności gospodarczą skarżącego. W dniu transportu skarżący był faktycznie jednym z pracodawców kierowcy bowiem był wspólnikiem Sp. z o.o. , sp. komandytowej B. Zeznał on w dniu kontroli, że dyspozycje dotyczące przewozu otrzymywał on od skarżącego i od P. G. (drugi wspólnik Sp.z o.o. sp. komandytowej B . W dniu kontroli towar miał być przewieziony do hurtowni firmy prowadzonej przez skarżącego (firma A) . Nie ma znaczenia w ocenie organu, czy transport zlecił kierowcy osobiście skarżący czy pracownik jego firmy, nawet bez jego osobistej wiedzy (w celach dotyczących działalności gospodarczej skarżącego czy też w prywatnych celach tego pracownika ). Za niewiarygodne uznano wyjaśnienia strony, że pojazd był w dyspozycji osoby trzeciej, bez żadnej wiedzy i kontroli ze strony skarżącego. Skarżący miał w dniu kontroli zaświadczenie na wykonywanie przewozów na potrzeby własne, jednak nie miał zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika. Bezsporne było również to, że w dniu kontroli kierowca nie rejestrował okresów swojej aktywności.

Nie doszło ponadto do naruszenia art. 92 c ust. 1 pkt 1 u.t.d., gdyż skarżący nie wykazał braku wpływu na stwierdzone naruszenia.

W skardze do WSA w Poznaniu strona zarzuciła naruszenie :

- art. 7, art. 8 § 1, art. 9, art. 11, art. 77 § 1, art. 80, art. 107 § 3 i art. 138 § 1 pkt 1 kpa

- art. 4 pkt 3 lit a u.t.d.

- art. 4 ust. 1 w zw. z art. 2 ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie gospodarczej

- art. 4 pkt 3 lit a i art. 4 pkt 4 lit a, b i c u.t.d.

- art. 92 c ust. 1 pkt 1 u.t.d.

Skarżący zarzucił organowi m. in. dokonanie błędnych ustaleń faktycznych i niezasadne uznanie, że jest on podmiotem w imieniu którego w dniu kontroli dokonywano przedmiotowego przewozu. Skarżący nie zlecał dokonania tego transportu. Organ nie dokonał ustaleń dowodowych w zakresie osoby magazyniera, który miał zlecić wykonanie transportu.

Strona wniosła o uchylenie decyzji obu instancji.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje:

Skarga okazała się niezasadna.

Zgodnie z art. 4 pkt 4 lit a ustawy z dnia 6 września 2001r. o transporcie drogowym ( t.j. Dz.U. 2017.2200, ze zm.), dalej "u.t.d", niezarobkowy przewóz drogowy – przewóz na potrzeby własne – to : każdy przejazd pojazdu po drogach publicznych z pasażerami lub bez, załadowanego lub bez ładunku, przeznaczonego do nieodpłatnego krajowego i międzynarodowego przewozu drogowego osób lub rzeczy, wykonywany przez przedsiębiorcę pomocniczo w stosunku do jego podstawowej działalności gospodarczej, spełniający łącznie następujące warunki:

a) pojazdy samochodowe używane do przewozu są prowadzone przez przedsiębiorcę lub jego pracowników,

b) przedsiębiorca legitymuje się tytułem prawnym do dysponowania pojazdami samochodowymi,

c) w przypadku przejazdu pojazdu załadowanego – rzeczy przewożone są własnością przedsiębiorcy lub zostały przez niego sprzedane, kupione, wynajęte, wydzierżawione, wyprodukowane, wydobyte, przetworzone lub naprawione albo celem przejazdu jest przewóz osób lub rzeczy z przedsiębiorstwa lub do przedsiębiorstwa na jego własne potrzeby, a także przewóz pracowników i ich rodzin,

d) nie jest przewozem w ramach prowadzonej działalności gospodarczej w zakresie usług turystycznych.

Z kolei zgodnie z definicją transportu drogowego zawarta w art. 4 pkt 3 "transport drogowy - krajowy transport drogowy lub międzynarodowy transport drogowy; obejmuje również:

a) każdy przejazd drogowy wykonywany przez przedsiębiorcę pomocniczo w stosunku do działalności gospodarczej, niespełniający warunków, o których mowa w pkt 4,

b) działalność gospodarczą w zakresie pośrednictwa przy przewozie rzeczy;

Zgodnie z art. 5 ust. 1 ustawy podjęcie i wykonywanie transportu drogowego, z zastrzeżeniem art. 5b ust. 1 i 2, wymaga uzyskania zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego, na zasadach określonych w rozporządzeniu Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1071/2009 z dnia 21 października 2009 r. ustanawiającym wspólne zasady dotyczące warunków wykonywania zawodu przewoźnika drogowego i uchylającym dyrektywę Rady 96/26/WE, zwanym dalej "rozporządzeniem (WE) nr 1071/2009".

Sąd po przeanalizowaniu akt sprawy stwierdził, że organy obu instancji zasadnie wskazały, iż skarżący jest podmiotem zobowiązanym do uiszczenia kwoty pieniężnej za stwierdzone naruszenia

- wykonywanie transportu drogowego bez wymaganego zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego lub bez wymaganej licencji – [...] zł (załącznik nr 3do u.t.d. Lp.1.1. ),

- nierejestrowanie za pomocą urządzenia rejestrującego lub cyfrowego urządzenia rejestrującego na wykresówce lub karcie kierowcy wskazań w zakresie prędkości pojazdu, aktywności kierowcy i przebytej drogi – [...] zł.(załącznik nr 3 do u.t.d. Lp. 6.2.1).

W ocenie Sądu organy zasadnie ustaliły, że w dniu [...] kwietnia 2018 r. zatrzymano do kontroli pojazd ciężarowy i naczepę zarejestrowane na T. R., kierowane przez D. K., odbywającego transport drogowy rzeczy w imieniu T. R.. Kierowca nie będący pracownikiem skarżącego, wyjaśnił w dniu kontroli, że transport był wykonywany na rzecz skarżącego a zlecenie kursu pochodziło od magazyniera zatrudnionego u skarżącego, którego nazwiska nie pamiętał. Od dnia [...] marca 2018 r. kierowca był zatrudniony w firmie B Sp. z o. o. Sp. k. z siedzibą w P., którą tworzy m. in. skarżący . W trakcie kontroli stwierdzono, że kierowca nie rejestrował okresów swojej aktywności za pomocą tachografu. Według kierowcy nie był on świadomy, że w samochodzie znajduje się to urządzenie (była na nim naklejona piała kartka) . Nie był on przeszkolony w zakresie dokonywania tego rodzaju czynności.

Prawidłowo stwierdzono, że przedmiotowy transport wykonywał kierowca na rzecz firmy skarżącego pojazdem i naczepą należącą do skarżącego. Organy zasadnie nie uznały za wiarygodne wyjaśnienia dotyczące tego, że zlecenie transportu wydał magazynier z firmy skarżącego i było to jego prywatne zlecenie. Przeczą temu szczegóły zlecenia podane przez kierowcę w trakcie jego przesłuchania w dacie kontroli. Kierowca zeznał do protokołu przesłuchania, że jedzie po towar i są to rury drenażowe, które ma odebrać z P. i przewóz ma być wykonany na rzecz firmy A (skarżącego). W aktach sprawy jest zaświadczenie z Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej dotyczące prowadzonej przez skarżącego działalności gospodarczej. Według podanych tam kodów wynika, że działalność obejmuje m.in. prace budowlane, przygotowanie terenów pod budowę, wykonywanie instalacji budowlanych, wodno- kanalizacyjnych. Działalność skarżącego pokrywa się z działalnością Sp. z o.o. Sp. komandytowej B, której jest jednym ze wspólników. Zarówno oddział Spółki jak i siedziba prowadzonej przez skarżącego firmy znajdują się w tym samym miejscu, pojazd był w miejscu prowadzonej przez skarżącego działalności, zlecenie przekazał jego pracownik pracujący na terenie firmy skarżącego. Kierowca w swoim późniejszym oświadczeniu stwierdza: "po kontroli okazało się, że ten kurs miał być prywatnym przewozem dla magazyniera". Otóż rację ma organ nie dając wiary późniejszemu oświadczeniu kierowcy. Trudno bowiem racjonalnie wytłumaczyć prywatne zlecenie na przywóz rur drenażowych dane przez pracownika firmy, której działalność tłumaczy taki przewóz. Dodatkowo zauważyć należy, że skarżący prowadził swoją działalność gospodarczą w taki sposób, że łączyło się to z działalnością Spółki, której był wspólnikiem: podobny jak nie ten sam profil działalności, wspólny adres, zlecenia wyłącznie ustne, brak rejestrowania zlecanych transportów. Nawet gdyby uznać za wiarygodne późniejsze oświadczenie kierowcy zgodnie, z którym magazynier wykorzystał samochód skarżącego do własnego, prywatnego celu, to w postępowaniu przed organem w omawianej sprawie pozostaje to bez znaczenia, gdyż za działania i zaniechania pracownika odpowiada osoba go zatrudniająca chyba, że zachodzą przypadki wyłączenia odpowiedzialności przewoźnika.

Zasadnie więc, zdaniem Sądu uznano za niewiarygodne wyjaśnienia strony, że pojazd był w dyspozycji osoby trzeciej, bez żadnej wiedzy i kontroli ze strony skarżącego. Działalność skarżącego jako przedsiębiorcy wydaje się być celowo tak zorganizowana aby utrudnić przypisanie winy za ewentualne uchybienia w przestrzeganiu przepisów ustawy.

Skarżący miał w dniu kontroli zezwolenie na wykonywanie przewozów na potrzeby własne, jednak nie miał zaświadczenia na wykonywanie zawodu przewoźnika. Trafnie wskazano, że kierowca w dniu kontroli nie był zatrudniony w firmie skarżącego, tylko w firmie B Sp. z o. o. Sp. k., wobec tego nie spełniono przesłanki z art. 4 pkt 4 lit a ustawy o transporcie drogowym.

Istniały wobec tego przesłanki do zakwalifikowania przewozu jako transportu drogowego, wymagającego zgodnie z art. 5 ust. 1 i art. 5 a ustawy o transporcie drogowym zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego lub licencji niezbędnej do wykonywania tego rodzaju działalności.

Z kolei brak rejestracji danych był okolicznością bezsporną i wobec tego stanowił naruszenie wskazane w załączniku nr 3 u.t.d. lp. 6.2.1.

Niezasadny był również w ocenie Sądu zarzut naruszenia art. 92 c ust. 1 pkt 1 u.t.d.

Finansowa odpowiedzialność administracyjno-karna, taka jak przewidziana w art. 92 ust. 1 u.t.d. co do zasady, ma charakter obiektywny i opiera się na samym fakcie naruszenia przepisów. Zatem to przedsiębiorca ponosi odpowiedzialność administracyjną za działalność przedsiębiorstwa wykonującego transport drogowy lub przewóz na potrzeby własne a także za skutki działań osób, którymi przy wykonywaniu działalności gospodarczej się posługuje, niezależnie od charakteru stosunku prawnego łączącego przedsiębiorcę z taką osobą.

Wskazać należy , iż zgodnie z art. 92 a u.t.d. podmioty uprawnione do kontroli mają prawo nałożyć na wykonującego przewozy drogowe lub inne czynności związane z tym przewozem karę pieniężną, w drodze decyzji administracyjnej. Zgodnie jednak z art. 92 c przepisu powyższego nie stosuje się, jeżeli stwierdzone zostanie, że naruszenie przepisów nastąpiło wskutek zdarzeń lub okoliczności, których podmiot wykonujący przewozy nie miał wpływu czy też nie mógł przewidzieć. W takiej sytuacji, właściwy ze względu na miejsce przeprowadzanej kontroli organ wydaje decyzję o umorzeniu postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej.

W omawianej sprawie, zdaniem Sądu, przedsiębiorca nie może uwolnić się od odpowiedzialności za naruszenie obowiązków lub warunków przewozu drogowego.

Przyjąć należy, że z uwagi na obiektywną odpowiedzialność przewoźnika za naruszenie sankcjonowanych karą pieniężną przepisów u.t.d., niemożność przewidzenia zdarzeń lub okoliczności, dla uwolnienia się od odpowiedzialności na podstawie przepisu art. 92c ust. 1 pkt 1 lub 2 u.t.d. powinna być wykazana przez przewoźnika przy uwzględnieniu kryterium należytej staranności.

W kontrolowanej sprawie stwierdzić należy, że strona skarżąca nie wskazała żadnych okoliczności, ani dowodów na poparcie swoich twierdzeń, że nie miała wpływu na powstanie naruszeń, a naruszenia nastąpiły wskutek zdarzeń i okoliczności, których strona skarżąca nie mogła przewidzieć.

Sąd w działaniu organów nie dopatrzył się naruszeń proceduralnych, uzasadnienie skarżonej decyzji zawiera wszystkie konieczne elementy określone przepisem art. 107 § 3 k.p.a. Z treści uzasadnienia wynika, że wskazuje ono przesłanki, którymi kierował się organ wydając dane orzeczenie, w sposób wyczerpujący wyjaśnia podstawę rozstrzygnięcia i okoliczności, które za takim a nie innym rozstrzygnięciem przemawiają. Sporządzone uzasadnienie umożliwia kontrolę ciągu myślowego prowadzącego do rozstrzygnięcia. Materiał dowodowy został zebrany przez organ prawidłowo i w ocenie Sądu daje podstawę do dokonanych przez organ ustaleń i w konsekwencji dokonanego przez ten organ rozstrzygnięcia sprawy. Skarżący nie przedstawił przeciwdowodu , nie wykazał się inicjatywą dowodową.

Z tego względu, Sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a., skargę oddalił.