Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 425/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2013-11-06 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6180 Wywłaszczenie nieruchomości i odszkodowanie, w tym wywłaszczenie gruntów pod autostradę
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Minister Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 156 par. 1 pkt 2
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Iwona Owsińska-Gwiazda Sędziowie: WSA Emilia Lewandowska WSA Marek Wroczyński (spr.) Protokolant referent Monika Bodzan po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 listopada 2013 r. sprawy ze skargi Prezydenta Miasta L. wykonującego zadania z zakresu administracji rządowej na decyzję Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia [...] grudnia 2012 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] grudnia 2012 r., nr [...] Minister Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm. – dalej jako Kpa) po rozpoznaniu wniosku Prezydenta Miasta L. o ponowne rozpatrzenie sprawy utrzymał w mocy decyzję Ministra Infrastruktury z dnia [...] października 2010 r. nr [...] stwierdzającą, że decyzja Prezydenta Miasta L. z dnia [...] lutego 1976 r. nr [...] uchylająca decyzję Naczelnika L. z dnia [...] czerwca 1975 r. nr [...] o wywłaszczeniu za odszkodowaniem udziału do ½ części nieruchomości położonej w L. przy ul. [...], o powierzchni [...] ha, oznaczonej jako działka nr [...], kw nr [...], stanowiąca współwłasność J. Ł., A. Ł., S. Ł. i H. Ł. w części wywłaszczenia nieruchomości oznaczonej obecnie jako działki ewid. nr [...] i [...] obręb [...], zostały wydane z naruszeniem prawa, a w pozostałej części stwierdził ich nieważność.

Powyższe rozstrzygnięcie zostało wydane w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy:

Decyzją z dnia [...] czerwca 1975 r. Naczelnik L. orzekł o wywłaszczeniu za odszkodowaniem udziału ½ opisanej wyżej części nieruchomości stanowiącej współwłasność J. Ł., A. Ł., S. Ł. i H. Ł. w 1/8 części każdego z nich. Na skutek odwołania współwłaścicieli Prezydent Miasta L. decyzją z dnia [...] lutego 1976 r. uchylił decyzję Naczelnika L. i orzekł o wywłaszczeniu za odszkodowaniem udziału do ½ części w przedmiotowej nieruchomości, uwzględniając jeden z podniesionych zarzutów poprzez przyznanie większego odszkodowania w wysokości 10% wartości domu jednorodzinnego za działkę normatywną.

Decyzją z dnia [...] listopada 2002 r. Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast działając z urzędu stwierdził nieważności decyzji z dnia [...] lutego 1976 r. oraz poprzedzającej ją decyzji z dnia [...] czerwca 1975 r., a następnie po rozpoznaniu wniosku Prezydenta Miasta L. decyzją z dnia [...] marca 2003 r. utrzymał w mocy własną decyzję z dnia [...] listopada 2002 r. Wyrokiem z dnia 14 lipca 2006 r. sygn. akt I SA/Wa 963/06 Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił obie decyzje Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z uwagi na nieustalenie przez organ nadzoru wszystkich stron postępowania.

Minister Infrastruktury decyzją z dnia [...] października 2010 r. stwierdził, że decyzja Prezydenta Miasta L. z dnia [...] lutego 1976 r. uchylająca decyzję Naczelnika L. z dnia [...] czerwca 1975 r. w części wywłaszczenia nieruchomości oznaczonej obecnie jako działki ewid. nr [...] i nr [...] obręb [...], zostały wydane z naruszeniem prawa, a w pozostałej części stwierdził ich nieważność.

Decyzją z dnia [...] grudnia 2012 r. Minister Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej po rozpoznaniu wniosku Prezydenta Miasta L. o ponowne rozpatrzenie sprawy rozstrzygniętej decyzją Ministra Infrastruktury z dnia [...] października 2010 r. utrzymał tę decyzję w mocy. W uzasadnieniu podniósł, że wywłaszczenia przedmiotowej nieruchomości dokonano na podstawie przepisów ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości (Dz.U. z 1974 r. Nr 10, poz. 74 – dalej jako "ustawa wywłaszczeniowa"). Z przepisów tej ustawy wynikało (art. 3 ust. 1-2), że wywłaszczenie było dopuszczalne, jeżeli nieruchomość była ubiegającemu się o wywłaszczenie niezbędna na cel użyteczności publicznej, na cel obrony państwa albo dla wykonywania zadań określonych w zatwierdzonych planach gospodarczych oraz dla planowej realizacji budownictwa mieszkaniowego. Zdaniem organu odwoławczego z archiwalnych akt wywłaszczeniowych w szczególności z decyzji z dnia [...] czerwca 1975 r. ani też z decyzji z dnia [...] lutego 1976 r. nie wynika, aby wskazany został cel wywłaszczenia przedmiotowej nieruchomości. Natomiast wniosek o wszczęcie postępowania wywłaszczeniowego z dnia [...] lutego 1975 r. potwierdza, że na działce o powierzchni [...] ha uregulowanej w kw [...] znajdował się park [...], będący w zarządzie Urzędu L. Wydział Gospodarki Komunalnej i Przestrzennej. Ponadto w/w Wydział pismem z dnia 27 listopada 1970 r. poinformował, że przedmiotowa nieruchomość nie została formalnie przejęta na rzecz Skarbu Państwa, a istniejąca na tym terenie zieleń była konserwowana przez [...] Przedsiębiorstwo [...]. Natomiast ubiegający się o wywłaszczenie – Zarząd Dróg i Mostów m. L. zajął część nieruchomości w związku z budową chodnika przy ul. [...]. Również w ocenie organu odwoławczego znajdujące się w aktach pisma właścicieli nieruchomości dotyczące zapłaty rekompensaty w związku z brakiem możliwości użytkowania własności potwierdzają, że jeszcze przed wywłaszczeniem nieruchomość zajęta pod park i chodnik nie była we władaniu współwłaścicieli.

Na podstawie poczynionych ustaleń organ odwoławczy podzielił stanowisko Ministra Infrastruktury, że wywłaszczenie miało na celu uregulowanie stanu prawnego nieruchomości, którą przejęto pod park oraz pod budowę chodnika przy ul. [...]. Zdaniem organu odwoławczego taka sytuacja, gdy nieruchomość była w faktycznym władaniu wnioskodawcy wywłaszczenia nie stwarzała podstaw do pozbawienia własności w drodze wywłaszczenia. Nie jest bowiem dopuszczalne wywłaszczenie nieruchomości, gdy została już zajęta przez ubiegającego się o wywłaszczenie. Powołując się na orzecznictwo sądowoadministracyjne organ odwoławczy stwierdził, że wydana w przedmiotowej sprawie decyzja wywłaszczeniowa służyła w istocie uregulowaniu stanu prawnego nieruchomości, a nie realizacji celu, który bez wywłaszczenia nie mógł być osiągnięty.

W przeprowadzonym postępowaniu wywłaszczeniowym doszło również do rażącego naruszenia art. 6 ust. 1 ustawy wywłaszczeniowej, zgodnie z którym przed wszczęciem takiego postępowania ubiegający się o wywłaszczenie obowiązany był wystąpić do właściciela o dobrowolne odstąpienie nieruchomości, a zwolnienie z tego obowiązku mogło mieć miejsce (art. 6 ust. 4), jeżeli prowadzenie rokowań z właścicielem natrafiałoby na trudne do pokonania przeszkody, w szczególności jeżeli osoba właściciela lub miejsce jego pobytu nie były znane. W ocenie organu odwoławczego w przedmiotowej sprawie wymóg wystąpienia do właściciela o dobrowolne odstąpienie nieruchomości nie został spełniony, bowiem wszczęto postępowanie wywłaszczeniowe bez przeprowadzenia rokowań ze współwłaścicielami. Brak negocjacji oraz wszczęcie postępowania z zaniechaniem tego obowiązku stanowi rażące naruszenie art. 6 i art. 16 ustawy wywłaszczeniowej. Jednocześnie organ stwierdził, że w odniesieniu do działek ewidencyjnych nr [...] i [...] stanowiących drogi publiczne nastąpiły nieodwracalne skutki prawne i w tym zakresie na podstawie art. 158 § 2 Kpa decyzja Naczelnika L. z dnia [...] czerwca 1975 r. oraz decyzja Prezydenta Miasta L. z dnia [...] lutego 1976 r. zostały wydane z naruszeniem prawa. Natomiast nieodwracalne skutki prawne nie nastąpiły w odniesieniu do pozostałej części wywłaszczonej nieruchomości, gdyż działka nr [...] (park [...]) stanowi własność Gminy Miasta L. W tym też zakresie za zasadne organ odwoławczy uznał stwierdzenie nieważności w/w decyzji.

Od decyzji Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia [...] grudnia 2012 r. skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniósł Prezydent Miasta L. wykonujący zadania z zakresu administracji rządowej. Zaskarżonej decyzji zarzucił:

1. naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy tj.

- art. 156 § 1 pkt 2 Kpa poprzez niewłaściwe zastosowanie prowadzące do uznania, że w sprawie zachodziły przesłanki do stwierdzenia nieważności decyzji wywłaszczeniowej,

- art. 158 p 2 Kpa poprzez jego niezastosowanie i niestwierdzenie w zakresie działki nr [...], że nastąpiły nieodwracalne skutki prawne polegające na braku prawnej możliwości wykorzystania nieruchomości w odmienny sposób niż park mimo, iż prawidłowa wykładnia i subsumcja stanu faktycznego na tle tych przepisów powinna prowadzić co najwyżej do stwierdzenia, że decyzja została wydana z naruszeniem prawa,

- art. 7 i art. 8 Kpa poprzez ich niezastosowanie w następstwie czego doszło do wydania wadliwego rozstrzygnięcia,

- art. 7 i art. 77 Kpa poprzez niewyjaśnienie wszystkich okoliczności sprawy w szczególności zachowania trybu wynikającego z art. 6 ustawy wywłaszczeniowej oraz aktualnego przeznaczenia i możliwości zagospodarowania działki nr [...],

- art. 80 Kpa poprzez niewłaściwą ocenę całokształtu materiału dowodowego, prowadząca do błędnego uznania, że dyspozycja art. 6 ust. 1 ustawy wywłaszczeniowej nie została spełniona,

2 . naruszenie przepisów prawa materialnego tj.

- art. 3 ust. 1 ustawy wywłaszczeniowej poprzez błędną wykładnię, iż wywłaszczona nieruchomość nie była niezbędna na cele użyteczności publicznej, a wywłaszczenie służyło uregulowaniu stanu prawnego,

- art. 6 ust. 1 ustawy wywłaszczeniowej poprzez błędną wykładnię polegającą na niezasadnym przyjęciu, że okoliczność występowania samych właścicieli nieruchomości o wywłaszczenie i zapłacenie odszkodowania oraz okoliczność kwestionowania przez właścicieli wysokości i sposobu obliczenia odszkodowania nie czyni zadość dyspozycji art. 6 ust. 1 tej ustawy,

- art. 16 ust. 2 ustawy wywłaszczeniowej poprzez jego błędną wykładnię polegającą na niezasadnym przyjęciu, że wniosek wywłaszczeniowy z dnia 15 lutego 1975 r. nie spełnia ustawowych wymogów.

W uzasadnieniu skargi podniósł, że ustawa wywłaszczeniowa z 1958 r. nie definiowała, co należy rozumieć przez "niezbędność" nieruchomości na cel wywłaszczenia i nie regulowała jaki dowód ma przesądzać o tym , że przesłanka ta ziściła się w danej sprawie. W ocenie skarżącego wzgląd na całokształt zebranego materiału dowodowego przesądza, że wywłaszczona nieruchomość była niezbędna do realizacji celu użyteczności publicznej polegającego na włączeniu terenu do ogólnodostępnego parku dotychczas funkcjonującego na przyległych nieruchomościach i dalsze jego urządzenie poprzez przekazanie gruntu [...] Przedsiębiorstwu [...]. Za wadliwą skarżący uznał ocenę, iż w stosunku do działki nr [...] nie zaszły nieodwracalne skutki prawne w sytuacji gdy obecnie stanowi ona integralną część parku [...] z około stuletnim drzewostanem składającym się z dębów, topoli i świerków, gdzie osiem drzew zostało uznane za pomniki przyrody.

W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał stanowisko w sprawie i wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd bada, czy organ administracji orzekając w sprawie nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Należy dodać, że zgodnie z treścią art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.) Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Analiza akt sprawy wskazuje na niezasadność skargi.

Podlegające kontroli postępowanie administracyjne zostało wszczęte na skutek wniosku Wojewody [...] o stwierdzenie w trybie artykułu 156 § 1 pkt 2 Kpa nieważności decyzji Naczelnika L. z dnia [...] czerwca 1975 r. oraz decyzji Prezydenta Miasta L. z dnia [...] lutego 1976 r. dotyczących wywłaszczenia za odszkodowaniem udziału do ½ części nieruchomości położonej w L. przy ul. [...].

Przedmiotem oceny Sądu jest zatem legalność rozstrzygnięcia organu nadzoru stwierdzającego nieważność orzeczenia o wywłaszczeniu i odszkodowaniu, wydanego w wyniku przeprowadzenia postępowania nadzwyczajnego w części dotyczącej działki nr [...] oraz stwierdzającego wydanie decyzji z naruszeniem prawa w części dotyczącej działek nr [...] i [...]. Przedmiotem takiego postępowania jest ustalenie, czy ostateczna decyzja administracyjna poddana nadzorowi jest dotknięta którąkolwiek z wad wymienionych w art. 156 § 1 Kpa oraz czy prawidłowo organ uznał, że w stosunku do działki nr [...] nie nastąpiły nieodwracalne skutki prawne (art. 156 § 2 Kpa).

Dokonując takiej oceny, organ orzekający jest obowiązany ustalić zarówno stan faktyczny, jak i stan prawny z daty wydania decyzji, w stosunku do której toczy się postępowanie o stwierdzenie nieważności. Oznacza to, że w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji administracyjnej obowiązkiem organu administracji publicznej jest rozpatrywanie sprawy wyłącznie w granicach określonych przez przepis art. 156 § 1 Kpa, czyli, że w postępowaniu tym organ administracji publicznej nie jest władny rozpatrywać sprawy co do jej istoty, jak to może uczynić w postępowaniu odwoławczym. Organ nadzoru działa jako organ kasacyjny i nie może rozstrzygać żadnej innej kwestii merytorycznej.

W dotychczasowym orzecznictwie utrwalony jest pogląd, że rażące naruszenie prawa w rozumieniu art. 156 § 1 kpa zachodzi jedynie wówczas, gdy istnieje oczywista sprzeczność pomiędzy treścią przepisu (norma prawną) a rozstrzygnięciem objętym decyzją. Cechą rażącego naruszenia prawa jest to, że treść decyzji pozostaje w oczywistej sprzeczności z treścią przepisu przez proste ich zestawienie. Oznacza to, że nie każde naruszenie lub uchybienie prawa jest podstawą do zastosowania, będącego wyjątkiem od określonej w art. 16 § 1 Kpa ogólnej zasady stabilności decyzji administracyjnych, nadzwyczajnego trybu wzruszenia decyzji administracyjnej. Niezbędna jest ocena rodzaju tych naruszeń, gdyż podstawą stwierdzenia nieważności decyzji jest jedynie istnienie wad o charakterze kwalifikowanym.

W postępowaniu prowadzonym w trybie art. 156 § 1 pkt 2 Kpa, którego przedmiotem jest wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji wydanej w postępowaniu wywłaszczeniowym prowadzonym na podstawie ustawy wywłaszczeniowej z dnia 12 marca 1958 r., niezbędna jest ocena rodzaju naruszenia ściśle określonych zasad i trybu wywłaszczania oraz podstawy prawnej wydanej decyzji, w świetle dających się obiektywnie ujawnić istotnych okoliczności sprawy i z punktu widzenia kwalifikowanych podstaw przewidzianych dla tego rodzaju postępowania nadzwyczajnego.

W rozpatrywanej sprawie, jak wynika z zaskarżonej decyzji Ministra Transportu Budownictwa i Gospodarki Morskiej organ nadzoru stanął na stanowisku, że decyzja wywłaszczeniowa Naczelnika L. z dnia [...] czerwca 1975 r. oraz decyzja Prezydenta Miasta L. z dnia [...] lutego 1976 r. zostały wydane z rażącym naruszeniem art. 3 ust. 1, art. 6 i art. 16 ustawy wywłaszczeniowej.

Zgodnie z treścią art. 3 ust. 1 tej ustawy wywłaszczenie nieruchomości było dopuszczalne, jeżeli nieruchomość była ubiegającemu się o wywłaszczenie niezbędna na cele użyteczności publicznej, na cele obrony Państwa albo dla wykonania zadań określonych w zatwierdzonych planach gospodarczych.

Powołany w zaskarżonej decyzji art. 3 ust. 1 nie zawierał katalogu celów publicznych uzasadniających ewentualnie dokonanie wywłaszczenia nieruchomości na rzecz Skarbu Państwa. Nie precyzował również, co podkreśla słusznie skarżący organ, pojęcia "niezbędności" nieruchomości do wykonania określonego cel publicznego. Dlatego też badając prawidłowość konkretnego orzeczenia wywłaszczeniowego wydanego na podstawie tej ustawy, niezbędne jest odwołanie się do stanowiska doktryny i orzecznictwa sądów administracyjnych.

Analizując powyższe, Sąd stanął na stanowisku, że w świetle art. 3 ust. 1 ustawy, "niezbędność" o którym mowa w tym przepisie, to taka sytuacja, kiedy przedmiot wywłaszczenia jest wnioskodawcy koniecznie potrzebny do realizacji określonego celu - dopuszczającego wywłaszczenie - gdyż bez tego przedmiotu wywłaszczenia cel ten nie będzie możliwy do osiągnięcia (podobnie między innymi wyrok NSA z dnia 17.11.2003 r. sygn. I SA 1505/03, wyrok WSA w Warszawie z dnia 02.05.2008 r. sygn. I SA/Wa 74/08 oraz wyrok WSA w Warszawie z dnia 04.03.2009 r. sygn. I SA/Wa 1680/08 - dostępne w bazie orzeczeń pod adresem http://orzeczenia.nsa.gov.pl).

Podkreślić także należy, że będąca podstawą badanych w trybie nadzorczym orzeczeń Naczelnika L. oraz Prezydenta Miasta L. ustawa wywłaszczeniowa, regulowała przymusowe nabywanie nieruchomości wyłącznie na przyszłe, jeszcze nie rozpoczęte inwestycje.

Jak wynika z ugruntowanego już orzecznictwa sądowego wywłaszczenie na podstawie tej ustawy dopuszczalne było tylko dla realizacji przyszłego celu inwestycyjnego, nie mogło natomiast dotyczyć tych przypadków, gdy inwestor już zrealizował obiekt przed orzeczeniem o wywłaszczeniu, poza przypadkami gdy na mocy odrębnej decyzji uzyskał prawo zajęcia gruntu i realizacji inwestycji (por. wyrok NSA z dnia 5 marca 1997 r., sygn. akt IV SA 490/96). Zadaniem wywłaszczenia jest bowiem pozyskiwanie terenów dla projektowanych inwestycji przed wywłaszczeniem.

Poza sporem w rozpoznawanej sprawie jest okoliczność, że przed wszczęciem postępowania wywłaszczeniowego na działce o powierzchni [...] ha uregulowanej w kw [...] znajdował się park [...] będący w Zarządzie Urzędu L. Wydział Gospodarki Komunalnej i Przestrzennej, co wynika z wniosku wywłaszczeniowego Zarządu Dróg i Mostów z dnia 15 lutego 1975 r. i czego nie kwestionuje strona skarżąca. We wniosku tym zarząd podniósł, że przedmiotowa nieruchomość nie została formalnie przejęta na rzecz Skarbu Państwa, a zieleń parku jest konserwowana przez [...] Przedsiębiorstwo [...]. Wniosek został więc złożony, by stan ten uregulować. Fakt istnienia na przedmiotowej nieruchomości w dniu wywłaszczenia parku potwierdza również mapa wykonana dla celów wywłaszczeniowych zaewidencjonowana w składnicy geodezyjnej w dniu 15 stycznia 1974 r. za nr [...] według stanu z 1957 r. To, że wywłaszczona nieruchomość, jak podnosi Prezydent Miasta L., była niezbędna do realizacji celu użyteczności publicznej, polegającego na włączeniu terenu do ogólnodostępnego parku dotychczas funkcjonującego na przyległych nieruchomościach i dalsze jego urządzenie poprzez przekazanie [...] Przedsiębiorstwu [...], nie zmienia faktu, że na tym terenie znajdowała się już zieleń, a część nieruchomości została zajęta przez Zarząd Dróg i Mostów w związku z budową chodnika. Mimo, iż w zaskarżonych decyzjach z dnia [...] czerwca 1975 r. i [...] lutego 1976 r. organy wywłaszczeniowe wskazały jako podstawę wywłaszczenia art. 3 ust. 1 ustawy wywłaszczeniowej, to w żadnej z nich nie określiły celu wywłaszczenia.

Sąd podziela także stanowisko orzekających organów, że przedmiotowe postępowanie wywłaszczeniowe zostało przeprowadzone również z rażącym naruszeniem art. 6 ust. 1 ustawy wywłaszczeniowej, zgodnie z którym przed wszczęciem postępowania wywłaszczeniowego ubiegający się o wywłaszczenie obowiązany był wystąpić do właściciela o dobrowolne odstąpienie nieruchomości i w razie porozumienia zawrzeć z nim w formie prawem przepisanej umowę nabycia nieruchomości za cenę nie wyższą od ustalonej według zasad odszkodowania. Z powyższego wynika zatem, że wywłaszczenie jako najdalej idąca ingerencja w prawo własności winno być dokonywane tylko w sytuacji, gdy dana nieruchomość jest niezbędna na cele wskazane w art. 3 ust. 1 tej ustawy i tylko wówczas, gdy nie jest możliwe osiągnięcie porozumienia z właścicielem co do zbycia tej nieruchomości w drodze czynności cywilnoprawnych lub gdy prowadzenie rokowań natrafiłoby na trudne do pokonania przeszkody, a szczególności miejsce pobytu właściciela jest nieznane (art. 6 ust. 4). W niniejszej sprawie wymóg wystąpienia do właściciela o dobrowolne odstąpienie nieruchomości nie został spełniony, bowiem wszczęto postępowanie wywłaszczeniowe bez przeprowadzenia rokowań ze współwłaścicielami.

W ocenie Sądu organy orzekające w oparciu o prawidłowo ustalony stan faktyczny i właściwą ocenę zgromadzonego materiału dowodowego, zgodnie z art. 7, art. 8 i art. 77 Kpa dokonały prawidłowej wykładni powołanych przepisów prawa materialnego, czego skarżący w żaden sposób nie podważył. Z treści skargi, co więcej, zdaje się wynikać, że Prezydent Miasta L. mimo podnoszonych zarzutów, co do całości rozstrzygnięcia nie podziela w zasadzie jedynie stwierdzenia nieważności objętych wnioskiem decyzji w zakresie działki nr [...]. Stwierdza bowiem w pkt II 2 skargi, że "prawidłowa wykładnia oraz subsumcja stanu faktycznego na tle przepisów – art. 158 § 2 w zw. z art. 156 § 2 Kpa - winna prowadzić, co najwyżej do stwierdzenia, że decyzja (co do działki nr 33/16) została wydana z naruszeniem prawa".

Sąd w składzie orzekającym w niniejszej sprawie podziela pogląd organów administracji, że decyzje wywłaszczeniowe w zakresie działki nr [...] nie wywołały nieodwracalnych skutków prawnych w rozumieniu art. 156 § 2 Kpa. Pojęcie nieodwracalnych skutków prawnych, jakkolwiek niewyjaśnione szczegółowo w kodeksie postępowania administracyjnego, było wyjaśniane w orzecznictwie sądowym oraz piśmiennictwie prawniczym. Na tej podstawie można przyjąć, iż pojęcie to winno być oceniane w kontekście możliwości działania jakie organ administracji posiada na podstawie przepisów obowiązujących w momencie rozpatrywania wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji (por. Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, B. Adamiak, J. Borkowski, Warszawa 2006, str. 732; wyrok NSA z dnia 20 kwietnia 1998 r., sygn. akt IV SA 1050/96, Lex nr 45938; wyrok NSA z dnia 19 lutego 2002 r., sygn. akt I SA 1796/00, Lex nr 81755). Nieodwracalność skutku prawnego wywołanego decyzją ma zatem miejsce wtedy, gdy przepisy procesowe nie upoważniają organów administracji do jego cofnięcia lub gdy wykonanie decyzji wywołało takiego rodzaju stan prawny lub faktyczny, że w świetle obowiązujących przepisów prawa nie jest możliwy powrót do stanu pierwotnego. Sytuacja taka występuje m.in. wtedy, gdy przestał istnieć przedmiot, którego prawo dotyczyło (por. uchwała NSA z dnia 16 grudnia 1996 r., sygn. akt OPS 7/96, ONSA 1997/2/49; wyrok NSA z dnia 30 września 2002 r., sygn. akt II SA/Ka 2651/00, OSP 2005/1/12). Taki przypadek w ocenie Sądu nie wystąpił w niniejszej sprawie. Działka ewidencyjna nr [...] (park [...]) stanowi własność Gminy Miasta L. Fakt, że wywłaszczony teren jest zagospodarowany, porośnięty także nowym drzewostanem, uzupełnionym w ramach prac pielęgnacyjnych, a cała nieruchomość wpisana do rejestru zabytków, nie jest skutkiem prawnym, lecz faktycznym, a więc nie ma do niego zastosowania art. 156 § 2 Kpa. Nie jest to sytuacja tożsama z tą, która dotyczy wywłaszczonych działek nr [...] i [...] stanowiących drogi publiczne, bowiem nadanie wywłaszczonej nieruchomości charakteru drogi publicznej jest zdarzeniem prawnym, którego organ administracji nie może cofnąć, znieść ani odwrócić działając w ramach przysługujących mu kompetencji.

Mając na uwadze także to, że "organ badając, czy w sprawie zachodzą przesłanki wymienione w art. 156 § 1 Kpa, nie gromadzi nowego materiału dowodowego, który prowadziłby do nowych ustaleń faktycznych w sprawie" (zob. wyrok NSA z dnia 30.10.2012 r., I OSK 1657/11, LEX nr 1233163), również pozostałe zarzuty skargi dotyczące naruszenia przepisów postępowania Sąd uznał za niezasadne.

W tej sytuacji, w oparciu o art. 151 p.p.s.a., skarga podlegała oddaleniu.