Wyrok WSA w Olsztynie, sygn. akt II SA/Ol 343/08
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie
Data orzeczenia: 2008-07-08 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 54 § 3, art. 145 § 1 pkt 1 lit. c
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 151 § 1 pkt 2
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 33 ust. 2 pkt 2
journal: Dz.U. 2006 nr 156 poz 1118
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tadeusz Lipiński Sędziowie Sędzia WSA Katarzyna Matczak (spr.) Sędzia WSA Hanna Raszkowska Protokolant Ewa Kłos po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 lipca 2008 r. sprawy ze skargi Z.P. na decyzję Wojewody z dnia "[...]" nr "[...]" w przedmiocie wznowienia postępowania w sprawie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Wojewody z dnia "[...]"; II. zasądza od Wojewody na rzecz Z.P. kwotę 937 zł. ( słownie: dziewięćset trzydzieści siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego; III. orzeka, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu.


UZASADNIENIE

Decyzją z "[...]" nr "[...]" Starosta zatwierdził projekt budowlany i udzielił A. i K. W. pozwolenia na rozbudowę budynku mieszkalnego, wielorodzinnego w formie "dobudowy" celem zwiększenia powierzchni istniejącego na parterze mieszkania oraz budowę przyłącza kanalizacji sanitarnej ze zbiornikiem bezodpływowym o poj. 10 m3 w C. nr 1, gm. D., na działce ewidencyjnej nr 2/1. Decyzja ta stała się ostateczna.

W dniu 18 stycznia 2007r. współwłaścicielka nieruchomości – Z.P. wystąpiła o wznowienie zakończonego postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 Kpa, gdyż inwestorka podrobiła jej podpis na dokumencie wyrażającym zgodę na postawienie przybudówki. Do wniosku załączono odpis wyroku z 28 listopada 2006r. "[...]".

Decyzją z dnia "[...]" Starosta odmówił wznowienia postępowania zakończonego decyzją ostateczną udzielającą A. i K. W. pozwolenia na rozbudowę budynku mieszkalnego na działce nr 2/1 w C. nr 1, gm. D..

Na skutek złożonego odwołania przez Z.P., Wojewoda decyzją z "[...]" uchylił zaskarżoną decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ l instancji. W motywach uzasadnienia wskazał, iż wznowienie postępowania następuje zarówno na wniosek strony jak i z urzędu, przy czym obowiązkiem organu jest zawsze wszczęcie postępowania z urzędu, jeżeli organ podejmie informację o zaistnieniu przesłanki uzasadniającej takie wznowienie, gdyż obowiązek taki wynika z zasady praworządności.

Postanowieniem z "[...]" Starosta, działając z urzędu, wznowił postępowanie zakończone ostateczną decyzją tego organu z dnia "[...]" w przedmiocie udzielonego państwu W. pozwolenia na rozbudowę budynku mieszkalnego na działce nr 2/1 w C. nr 1, gm. D.

Po rozpatrzeniu sprawy Starosta decyzją z "[...]" odmówił uchylenia własnej decyzji z "[...]" zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na budowę. W uzasadnieniu stwierdzono, iż okolicznością bezsporną jest fakt uwzględnienia w postępowaniu poprzedzającym wydanie pozwolenia na budowę dołączonej do wniosku zgody współwłaścicielki nieruchomości - Pani P. na taką inwestycję. Inwestorzy wyjaśnili jednakże, iż podpisali się za Panią P. za jej zgodą. Pani P. brała udział w postępowaniu dotyczącym pozwolenia na rozbudowę i była naocznym świadkiem postępu robót na przestrzeni 5 lat ich trwania. W międzyczasie budowa została zakończona, a Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego pismem z 7 grudnia 2006r. dopuścił do użytkowania tę rozbudowę. Decyzja o pozwoleniu na budowę została zrealizowana przed złożeniem wniosku o wznowienie postępowania. Okoliczności te świadczą o tym, iż oświadczenie inwestorów - Państwa W. o wyrażonej przez Panią P. zgodzie na rozbudowę są wiarygodne.

Na decyzję tę Z.P. złożyła odwołanie, a Wojewoda decyzją z dnia "[...]" uchylił zaskarżoną decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ l instancji. W motywach uzasadnienia wskazano wady przeprowadzonego w tej sprawie postępowania wyjaśniającego, w szczególności na brak zapewnienia stronie udziału w tym postępowania, jak również wskazano na okoliczność, iż z zebranego materiału dowodowego wynika niezbicie brak możliwości wydania rozstrzygnięcia przez organ l instancji na zasadzie art. 151 § 1 pkt 1 Kpa, skoro potwierdzono istnienie przesłanki uzasadniającej wznowienie z art. 145 § 1 pkt 1 Kpa tj. wyrok Sądu Rejonowego w "[...]" Wydział II Karny.

Decyzją z dnia "[...]" Starosta po ponownym rozpatrzeniu sprawy o wznowienie postępowania, działając na podstawie art. 149 § 2 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1, art. 151 § 1 pkt 1, art. 104 Kodeksu postępowania administracyjnego odmówił uchylenia własnej decyzji udzielającej A. i K. W. pozwolenia na rozbudowę budynku mieszkalnego wielorodzinnego i budowę przyłącza kanalizacyjnego ze zbiornikiem na ścieki na działce nr 2/1 w C. nr 1, gm. D.

W uzasadnieniu po raz kolejny wskazano na bezsporną okoliczność dokonania przez inwestorów podpisania za Panią P. dokumentu potwierdzającego jej zgodę na realizację takiej inwestycji. Stwierdzono także, iż Pani P. nie podejmowała żadnej inicjatywny w tej sprawie od daty wydania decyzji o pozwoleniu na budowę mimo, że przez 5 lat trwała rozbudowa budynku i była jej naocznym świadkiem. Wyjaśniono, iż przedłożony przy wniosku wyrok sądu dotyczy tylko podrobienia podpisu Pani P., natomiast w świetle okoliczności stwierdzonych w toku postępowania wiarygodnym wydaje się twierdzenie inwestorów, iż uczynili to za jej zgodą. Brak jest zatem podstaw do uchylenia wydanego pozwolenia na budowę.

W odwołaniu od tej decyzji pełnomocnik Z.P. wniósł o jej uchylnie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania z uwagi na brak przeprowadzenia pełnego postępowania wyjaśniającego. Zarzucił, iż organ l instancji nie zastosował się do wytycznych Wojewody zawartych w poprzedniej decyzji co do uzupełnienia postępowania wyjaśniającego. Także wnioski dowodowe pełnomocnika skarżącej zgłoszone w piśmie z dnia 30 października 2007r. pozostały bez odpowiedzi.

Dodatkowo w piśmie z 16 stycznia 2008r. Z.P. podała, iż nie brała udziału w postępowaniu wyjaśniającym mimo, że jest współwłaścicielką nieruchomości, na której dokonano rozbudowy, zaś jej podpis na udzielonej zgodzie inwestorom został sfałszowany. Wskazała, że pomimo tak długotrwałego postępowania do chwili obecnej organ nie odebrał od niej stanowiska w tej sprawie. Podała, że dopiero Wojewoda umożliwił przedstawienie jej stanowiska i udzielenie dodatkowych wyjaśnień. Podkreśliła, że rozbudowa budynku, która nastąpiła bez jej zgody, uniemożliwia korzystanie z jej części nieruchomości. Z uwagi na konstrukcję wybudowanego dachu względem okien jej mieszkania następuje przesłanianie widoczności z uwagi na zalegający na dachu śnieg, zaś latem zapach unoszący się z pokrycia dachu uniemożliwia otwarcie okna. Zawnioskowała o dopuszczenie dowodu z opinii biegłego na okoliczność, czy rozbudowa budynku jest zgodna z projektem budowlanym i odpowiada standardom prawa budowlanego.

Wojewoda, po rozpoznaniu jej odwołania, decyzją z "[...]" uchylił w całości decyzję Starosty z "[...]" oraz orzekł o uchyleniu decyzji Starosty z dnia "[...]" i odmówił zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na rozbudowę budynku mieszkalnego, wielorodzinnego oraz budowę przyłącza kanalizacji sanitarnej ze zbiornikiem bezodpływowym o poj. 10 m3 na działce nr 2/1 w Cerkiewniku 1, gm. D. W podstawie prawnej powołano art. 138 § 1 pkt 2 Kodeksu postępowania administracyjnego, dalej Kpa.

W uzasadnieniu podano, iż stosownie do art. 151 § 1 pkt 2 Kpa w przypadku wystąpienia którejkolwiek z przesłanek, o których mowa w art. 145 § 1 i art. 145a § 1, organ ma obowiązek uchylić dotychczasową decyzję i wydać nową decyzję rozstrzygającą o istocie sprawy. Z zebranych materiałów wynika niezbicie, iż decyzja z "[...]" została wydana w oparciu o dokument, potwierdzający prawo do terenu, który okazał się fałszywy, o czym świadczy wyrok z 28 listopada 2006r. Sądu Rejonowego "[...]" II Wydział Karny, z treści którego wynika, iż to inwestorka A.W. podrobiła podpis Z.P. na dokumencie skierowanym do Starosty, jako potwierdzający zgodę współwłaścicieli na rozbudowę budynku. Stwierdzono, iż nie można podzielić obszernych wywodów Starosty, iż inwestorzy posiadali zgodę Pani P. na rozbudowę budynku, gdyż zgoda taka nie może być dorozumiana ani domniemana. Brak zaś inicjatywy przez okres 5 lat od wydania pozwolenia na budowę nie jest okolicznością, która potwierdzałaby zgodę na rozbudowę. Także zaprotokołowana w dniu 9 września 2006r. w Komisariacie Policji w D. wypowiedź Z.P. nie wskazuje, że wyraziła ona zgodę na rozbudowę budynku mieszkalnego w zakresie zatwierdzonym decyzją o pozwoleniu na budowę. Organ podał, iż inwestorzy do dnia wydania rozstrzygnięcia w sprawie nie przedłożyli dokumentu potwierdzającego, iż posiadają zgodę Pani P. na rozbudowę budynku w zakresie zatwierdzonym decyzją o pozwoleniu na budowę.

Na tę decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie złożył pełnomocnik A. i K. W., w której wniósł o jej uchylenie w całości jako naruszającej prawo. Zarzucił naruszenie art. 148 § 1 Kpa poprzez wznowienie postępowania w przypadku, gdy wniosek został złożony po upływie terminu do jego wniesienia, art. 151 § 1 pkt 2 Kpa poprzez uznanie, że istniały podstawy do uchylenia dotychczasowej decyzji, podczas gdy z materiałów sprawy wynika, że inwestorzy posiadali zgodę Z.P. na rozbudowę oraz naruszenie art. 7 w zw. z art. 75 i 77 § 1 Kpa poprzez nie podjęcie wszelkich działań mających na celu dokładne wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy, a w szczególności nie przesłuchano pozostałych współwłaścicieli co do wyrażonej zgody na tę inwestycję. Podano, iż interes prawny skarżących został naruszony poprzez uchylenie decyzji, która została w całości zrealizowana.

Po wniesieniu skargi, decyzją z "[...]" Wojewoda uchylił własną decyzję z "[...]", uchylił w całości decyzję Starosty z dnia "[...]" oraz orzekł o odmowie uchylenia decyzji Starosty z dnia "[...]", gdyż w tej sprawie mogłaby zapaść wyłącznie decyzja odpowiadająca w swej istocie decyzji dotychczasowej. W podstawie prawnej rozstrzygnięcia powołano art. 54 § 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz art. 138 § 1 pkt 2, art. 146 § 2, art. 151 § 1 pkt 2 Kpa.

W uzasadnieniu przedstawiono dotychczasowy przebieg postępowania w tej sprawie potwierdzając bezsporną okoliczność, iż decyzja Starosty z "[...]" wydana została na podstawie dokumentu, prawa do terenu, który okazał się fałszywy. Stanowi o tym wyrok Sądu Rejonowego "[...]" II Wydział Karny z 28 listopada 2006r. "[...]" Ta okoliczność oznacza zatem konieczność ponownego podjęcia rozstrzygnięcia w tej sprawie na podstawie art. 151 § 1 pkt 2 Kpa nie zaś jak to uczynił organ l instancji na podstawie art. 151 § 1 pkt 1 Kpa. Wyjaśniono dalej, iż zgodnie ze stanem prawnym obowiązującym w dacie wydania decyzji z "[...]" inwestor na podstawie art. 32 ust. 4 pkt 2 ustawy Prawo budowlane był zobowiązany wykazać prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Uwzględniając zatem zeznania Państwa P. i Z.P. złożone w dniu 6 września 2006r. w komisariacie policji należy stwierdzić, ze inwestorzy posiadali zgodę Pani P. na rozbudowę budynku mieszkalnego w zakresie zatwierdzonym decyzją o pozwoleniu na budowę. Sama zainteresowana podała, iż wstępnie wyraziła zgodę na rozbudowę, jednak zastrzegła aby nie zabudowano i nie przesłaniano okna oraz aby dach był płaski. Ponieważ projekt rozbudowy uwzględniał te oczekiwania należało stwierdzić, że inwestorzy posiadali zgodę wszystkich współwłaścicieli na rozbudowę budynku mieszkalnego.

Na tę decyzję z kolei skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie złożyła poprzez pełnomocnika Z.P. zarzucając jej rażące naruszenie interesu prawnego w wyniku naruszenia przepisów postępowania, które miało wpływ na wynik sprawy. W ocenie skarżącej organ naruszył:

- art. 7, 8 i 12 Kpa, zgodnie z którymi organy administracji publicznej stoją na straży praworządności i podejmują wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu sprawy, wnikliwie i szybko oraz w sposób zapewniający zaufanie do organów Państwa,

- art. 10, art. 75 § 1 i art. 77 § 1 Kpa, zgodnie z którymi przed wydaniem decyzji organ winien zapewnić stronom czynny udział w każdym stadium postępowania oraz jako dowód dopuścić wszystko, co przyczyni się do wyjaśnienia stanu sprawy,

- art. 146 § 1 i art. 149 § 2 Kpa, zgodnie z którym postanowienie stanowi podstawę do przeprowadzenia przez organ postępowania co do przyczyn wznowienia oraz co do rozstrzygnięcia o istocie sprawy, jak również zapis iż nie uchyla się decyzji, jeżeli w wyniku wznowienia postępowania mogłaby zapaść wyłącznie decyzja odpowiadająca w swej istocie decyzji dotychczasowej.

Skarżąca wniosła o uchylenie decyzji Wojewody oraz uchylenie decyzji Starosty z dnia "[...]" i odmowę udzielenia pozwolenia na budowę.

W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie w całości podtrzymując swoje wcześniejsze stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji. Podał, że przeprowadzone z urzędu postępowanie co do podstaw wznowienia potwierdziło istnienie przesłanki z art. 145 § 1 pkt 1 Kpa, jednakże przedstawione dowody tj. protokoły przesłuchania świadków w Komisariacie Policji w D. doprowadziły do przekonania, iż skarżąca udzieliła inwestorom zgody na rozbudowę budynku mieszkalnego, a wobec tego po wznowieniu postępowania nie uchylono decyzji dotychczasowej, gdyż mogłaby zapaść jedynie decyzja w swej istocie odpowiadająca decyzji dotychczasowej.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje.

Zgodnie z treścią art. 1 ust.1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, iż sąd administracyjny w istocie nie może dokonywać ustaleń, które mogłyby służyć merytorycznemu rozstrzygnięciu sprawy załatwianej zaskarżoną decyzją.

Zakres kontroli wyznacza art. 134 ustawy z 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.) zwanej dalej: ustawą ppsa., stanowiący, iż sąd orzeka w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (§ 1). Nadto zgodnie z art. 135 ustawy ppsa Sąd stosuje przewidziane prawem środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów i czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia.

Powołane przepisy obligują Sąd do objęcia kontrolą wszystkich rozstrzygnięć wydanych w sprawie, niezależnie od tego, w jakiej fazie postępowania administracyjnego zapadły, jeżeli mieszczą się w granicach stosunku administracyjnoprawnego wyznaczającego daną sprawę. Rozpoznaniem tym winny być zatem objęte wszystkie rozstrzygnięcia w tej samej sprawie, czyli dotyczące konkretyzacji danego stosunku materialnoprawnego (por. wyrok NSA z dnia 23 listopada 2004r. sygn. akt OSK 807/04, niepubl., wyrok NSA z dnia 25 maja 2006r. sygn. akt II GSK 397/05, niepubl., wyrok NSA z dnia 4 października 2006r. sygn. akt l OSK 91/06, niepubl.).

Art. 134 i 135 ustawy ppsa. posługuje się pojęciem "sprawy", które jest pojęciem niedookreślonym, którego ustawodawca w żaden sposób nie zdefiniował. Oznacza powyższe, iż jego zakres wymaga ustalenia na potrzeby każdego indywidualnego przypadku. Podzielając pogląd wyrażony w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 listopada 2005r. sygn. akt FSK 2261/04, niepubl., stwierdzić należy, że pojęcie "sprawy", którym posługują się wyżej wskazane przepisy należy rozumieć szeroko. "U podstaw takiego wniosku spoczywa fakt, iż pojęcie "sprawy", jakim operują przywołane wyżej przepisy, niewątpliwie różni się od pojęcia "sprawa administracyjna". Jest bowiem od niego szersze. Spostrzeżenie to pozwala, zatem przyjąć, że obejmuje ono wszelkie te postępowania i wydane bądź zapadłe w nich rozstrzygnięcia (także akty i czynności) administracyjne, bez względu na to, czy były one zaskarżalne w toku instancji, które poprzedzając zaskarżone, warunkowały dokonaną w nich konkretyzację stosunku prawnego podlegającego rozstrzygnięciu. Innymi słowy, granice sprawy, o której mowa w ww. przepisach wyznacza w istocie rzeczy istota stosunku administracyjnoprawnego podlegającego załatwieniu danym, skarżonym rozstrzygnięciem (aktem lub czynnością) administracyjnoprawnym (por. T. Woś [w:] T. Woś, H. Knysiak - Molczyk, M. Romańska - "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz", Wyd. Praw. LexisNexis W-wa 2005r, str. 25-26, 434-435).

Poddawszy skarżoną decyzję takiej właśnie kontroli wymagającej odniesienia się do sprawy w pełnym zakresie, a więc z uwzględnieniem okoliczności i rozstrzygnięć administracyjnych poprzedzających wydanie skarżonej decyzji, zwłaszcza w sytuacji gdy istnieje między nimi bezpośredni związek, Sąd doszedł do konkluzji, że skarga zasługuje na uwzględnienie, bowiem obie decyzje Wojewody z dnia "[...]" i poprzedzająca ją decyzja z dnia "[...]" dotknięte są naruszeniem przepisów postępowania, które mogło mieść istotny wpływ na wynik sprawy.

Stosownie zaś do art. 145 § 1 pkt 1 ustawy ppsa, uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie decyzji ma miejsce wówczas, gdy stwierdzone zostanie: naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (lit. a), naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (lit. b), albo inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy (lit. c).

Usunięcie zaskarżonej decyzji z obrotu prawnego może nastąpić, między innymi w przypadku, gdy postępowanie sądowe dostarczy podstaw do uznania, że przy wydawaniu decyzji organ naruszył prawo w zakresie wskazanym w art. 145 § 1 pkt 1 lit. "a" i "c" ustawy ppsa. Z przepisu tego wynika, że Sąd obowiązany jest uchylić zaskarżoną decyzję przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy oraz w przypadku stwierdzenia naruszenia przepisów postępowania, jeżeli naruszenie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Ustawa nie wymaga w tym wypadku aby naruszenie przepisów postępowania miało wpływ na wynik sprawy lecz wystarczy uznanie, że uchybienie to mogło mieć wpływ na wynik sprawy (por. A. Kabat [w:] B. Dauter, B. Gruszczyński, Kabat, M. Niezgódka - Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz, Zakamycze 2005, s. 337). A zatem Sąd stosuje te przepisy w przypadku jednoznacznego stwierdzenia, że organ dopuścił się "innego naruszenia przepisów postępowania" i naruszenie to mogło mieć wpływ na wynik sprawy, bądź też w przypadku stwierdzenia naruszenia prawa materialnego.

Wniesiona w niniejszej sprawie skarga zasługuje na uwzględnienie, jednakże z uwagi na stwierdzone nieprawidłowości w decyzji ją poprzedzającej Sąd działając na podstawie art. 135 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi uchylił także poprzedzającą ją decyzję Wojewody z dnia "[...]".

Przede wszystkim wskazać należy, iż prawo do rzetelnej i sprawiedliwej procedury z uwagi na jego istotne znaczenie w procesie urzeczywistniania prawa i wolności obywatelskich mieści się w treści zasady demokratycznego państwa prawnego wynikającej z art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej.

Konsekwencją tej zasady jest obowiązek organów orzekających do przestrzegania przepisów prawa, w tym Kodeksu postępowania administracyjnego.

W niniejszej sprawie skarga dotyczy decyzji wydanej na podstawie art. 54 § 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w przedmiocie wznowienia postępowania, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tj. Dz.U. z 2000r. Nr 98, poz. 1071, ze zm.) zwanej dalej: Kpa, bowiem jak wynika z wniosku skarżącej oraz późniejszego stanowiska organów orzekających w tej sprawie zaistnienie przesłanki, na którą powoływała się skarżąca skutkowało koniecznością podjęcia z urzędu postępowania w przedmiocie wznowienie postępowania z uwagi na okoliczność, która ujawniła się po wydaniu decyzji w przedmiocie udzielenia pozwolenia na budowę.

Okolicznością tą stwierdzoną bezspornie i nie kwestionowaną zarówno przez inwestorów, jak i skarżącą, jest fakt złożenia podpisu za Z.P. na dokumencie potwierdzającym zgodę pozostałych współwłaścicieli na rozbudowę budynku przez inwestorkę A.W. Okoliczność ta została stwierdzona wyrokiem Sądu Rejonowego w "[...]" II Wydział Karny z dnia 28 listopada 2006r. "[...]", którym potwierdzono fakt sfałszowania podpisu Z.P.

Poza sporem pozostaje także okoliczność, iż przed wydaniem decyzji przez Starostę z dnia "[...]" zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na rozbudowę budynku mieszkalnego wielorodzinnego na działce nr 2/1 położonej w C. 1, gm. D. inwestorzy A. i K. W. posłużyli się tym dokumentem w celu potwierdzenia prawa do terenu, na którym zamierzali zrealizować inwestycję, bowiem obowiązek taki wynikał z art. 33 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2000r. Nr 106, poz. 1126).

Skoro zatem organy orzekające w tej sprawie stwierdziły w sposób nie budzący wątpliwości, iż zaistniała przesłanka, o której mowa w art. 145 § 1 pkt 1 Kpa, to w wyniku ponownego rozpoznania sprawy może zostać wydana decyzja jedynie na podstawie art. 151 § 1 pkt 2 Kpa, chyba że z uwagi na zaistnienie przesłanek z art. 146 Kpa nie można uchylić decyzji a jedynie ograniczy się organ do stwierdzenia wydania zaskarżonej decyzji z naruszeniem prawa.

W tym miejscu wskazać należy, iż wznowienie postępowania administracyjnego jest jednym z nadzwyczajnych trybów postępowania administracyjnego, którego przedmiotem jest weryfikacja prawidłowości decyzji ostatecznej wydanej w zwykłym postępowaniu administracyjnym. Mimo samodzielności i odrębności procesowej tego postępowania, które jest prowadzone "w sprawie wznowienia postępowania", występuje ścisły związek między tym postępowaniem a wcześniejszym postępowaniem zwykłym, zakończonym decyzją ostateczną. Celem wznowionego postępowania jest ustalenie, czy postępowanie zwykłe było dotknięte określonymi wadami, i usuniecie ewentualnych wadliwości, czy i w jakim zakresie ta wadliwość wpłynęła na byt prawny decyzji ostatecznej oraz - w razie stwierdzenia wadliwości decyzji dotychczasowej - doprowadzenie do jej uchylenia i wydania nowej decyzji rozstrzygającej o istocie sprawy albo stwierdzenie, że decyzja dotychczasowa została wydana z określonym naruszeniem prawa (por. uchwałą NSA z dnia 2 grudnia 2002r. sygn. OSP 11/02, ONSA 2003/3/86).

Przenosząc te uwagi na grunt rozpoznawanej sprawy wyjaśnić pozostaje, iż po stwierdzeniu przez Wojewodę zaistnienia okoliczności uzasadniającej wznowienie postępowania w przedmiocie udzielonego pozwolenia na budowę organ ten winien doprowadzić do jej uchylenia i wydania nowej decyzji rozstrzygającej o istocie sprawy, bądź też stwierdzającej jej wydanie z określonym naruszeniem prawa. Jak wynika z wyroku NSA z dnia 12 kwietnia 2006r. sygn. akt II OSK 730/05 "istotą wznowionego postępowania i uchylenia dotychczasowej decyzji ostatecznej jest powrót sprawy do odpowiedniego stadium zwykłego postępowania instancyjnego. Nową decyzję, rozstrzygającą zatem o istocie sprawy wydaje się, jak gdyby sprawa nie była w danej instancji rozstrzygana." Ten pogląd w pełni podziela Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę.

Wymóg ten oznacza zatem, że organ administracji publicznej musi przeprowadzić postępowanie wyjaśniające na nowo, w którym wyeliminuje wszystkie wady postępowania wcześniejszego tj. usunie fałszywy dowód i zastąpi go dowodem zgodnym z prawem. Wobec tego organ administracji państwowej, wydający nową decyzję, stosuje te przepisy prawa materialnego, które obowiązują w dniu orzekania, zaś jedyne odstępstwo od tej zasady dotyczy decyzji deklaratoryjnych, to jest stwierdzających wyłącznie skutek prawny, który nastąpił z mocy prawa, a więc z mocą ex tunc ( por. wyrok NSA z dnia 28 czerwca 1984r. sygn. l SA 86/84, OSP 1985, z. 5, poz. 95 z glosą J. Borkowskiego). Powyższe oznacza, iż skoro decyzja w przedmiocie wydanego pozwolenia na budowę nie ma charakteru decyzji deklaratoryjnej to oznacza to, iż przy ponownym rozpoznaniu sprawy Wojewoda winien uwzględnić stan prawny jaki obowiązywał w dniu orzekania tj. w dniu "[...]" czy "[...]".

Jak wynika z przekazanych akt sprawy zarówno w skarżonej decyzji wydanej na podstawie art. 54 § 3 ustawy ppsa, w ramach autokontroli, jak i decyzji ją poprzedzającej z "[...]" Wojewoda błędnie uznał, iż przy ponownym rozpoznaniu sprawy winien zastosować przepisy prawa materialnego obowiązujące wdacie orzeczenia o pozwoleniu na budowę, czyli z dnia 12 grudnia 2001 r., podczas gdy od tej daty do momentu orzekania przez Wojewodę doszło do istotnej zmiany zapisów ustawy Prawo budowlane. O ile zatem na dzień wydania pozwolenia na budowę przepis art. 33 ust. 2 pkt 2 tej ustawy wymagał aby do wniosku o pozwolenie na budowę dołączyć dowód stwierdzający prawo dysponowania nieruchomością na cele budowlane, to w dacie orzekania po wznowieniu postępowania przepis ten wymagał aby do wniosku o pozwolenie na budowę dołączyć oświadczenie o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, przy czym oświadczenie takie jest składane z pouczeniem o treści art. 233 kk tj. o odpowiedzialności karnej za składanie fałszywego oświadczenia.

Skoro zatem stosownie do nowego brzmienia art. 33 ust. 2 pkt 2 Prawa budowlanego w celu uzyskania pozwolenia na budowę niezbędne było złożenie takiego oświadczenia przez inwestorów, a jak wynika z załączonych akt administracyjnych tej sprawy, ani Starosta ani Wojewoda nie zażądali od inwestorów uzupełnienia dokumentacji w sprawie wydania pozwolenia na budowę o takie oświadczenie, to skarżone rozstrzygnięcie Wojewody, jak i poprzedzająca je decyzja tego organu z "[...]" wydane zostały z naruszeniem przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania administracyjnego, które mogło mieć wpływ na rozstrzygnięcie w tej sprawie, co skutkuje ich uchyleniem na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. "a" i "c" ustawy ppsa.

Nadto stwierdzić należy, iż decyzja Wojewody z dnia "[...]", którą uchylił własną decyzję z "[...]", uchylił w całości decyzję Starosty z dnia "[...]" oraz orzekł o odmowie uchylenia decyzji Starosty z dnia "[...]", gdyż w tej sprawie mogłaby zapaść wyłącznie decyzja odpowiadająca w swej istocie decyzji dotychczasowej, wydana została z naruszeniem art. 54 § 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Zgodnie z tym przepisem organ, którego działanie lub bezczynność zaskarżono, może w zakresie swojej właściwości uwzględnić skargę w całości do dnia rozprawy.

W rzeczonej sprawie Wojewoda skorzystał z tego trybu postępowania po wniesieniu skargi przez inwestorów A. i K. W. na jego decyzję z "[...]", którą uchylił w całości decyzję Starosty z "[...]" oraz orzekł o uchyleniu decyzji Starosty z dnia "[...]" i odmówił zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na rozbudowę budynku mieszkalnego, wielorodzinnego oraz budowę przyłącza kanalizacji sanitarnej ze zbiornikiem bezodpływowym o poj. 10 m3 na działce nr 2/1 w C. 1, gm. D. Rozstrzygnięcie autokontrole podjęte zostało po przedstawieniu zarzutów m.in. dotyczących braku podstaw do wszczęcia postępowania wznowieniowego, na skutek upływu terminu do złożenia takiego wniosku od daty powzięcia wiadomości o przesłance wznowienia tj. naruszenia art. 148 § 1 Kpa.

Oceniając w trybie autokontroli wydany poprzednio przez siebie akt, organ tylko wówczas może zastosować przepis art. 54 § 3 ustawy ppsa, gdy jednocześnie uwzględnia skargę w całości, a więc uznaje zarówno za uzasadnione zarzuty, wnioski jak i wskazaną w niej argumentację. Jeżeli nie podziela niektórych zarzutów, nie uwzględnia w całości wniosków, kwestionuje przedstawioną w niej podstawę lub ocenę prawną naruszeń, to wówczas nie może wydać rozstrzygnięcia, lecz winien przekazać skargę Sądowi do rozpoznania. Sąd bowiem, w przeciwieństwie do organu działającego na podstawie art. 54 § 3 tej ustawy nie jest związany granicami skargi (por. wyrok NSA z dnia 5 lutego 2008r. sygn. l OSK 581/07, niepubl., wyrok WSA w Warszawie z dnia 15 czerwca 2005r. sygn. akt IV SA/Wa 158/05, niepubl.). Pogląd ten w pełni podziela Sąd w niniejszej sprawie orzekający.

Skarżona decyzja wbrew wymogowi zacytowanego przepisu nie uwzględniła w całości zarzutów i argumentacji wniesionej skargi, skoro nie podzieliła poglądu co do naruszenia art. 148 § 1 Kpa, jak również stwierdzenia prawidłowości wznowienia postępowania w sprawie wydanego pozwolenia na budowę z uwagi na okoliczność sfałszowania podpisu współwłaścicielki na dokumencie potwierdzającym prawo do terenu.

Reasumując organ orzekający w tej sprawie dopuścił się naruszenia przepisów procedury administracyjnej oraz prawa materialnego i uchybienia powyższe pozostające w ścisłym związku z ostatecznym wynikiem sprawy, skutkują koniecznością uchylenia zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji tego organu z dnia "[...]" na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. "a" i "c" ustawy ppsa.

Rozstrzygniecie w kwestii wykonalności zaskarżonej decyzji podjęto stosownie do art. 152 tej ustawy. Ponadto Sąd na podstawie art. 200 ustawy ppsa. zasądził od Wojewody na rzecz skarżącej – Z.P. kwotę 937 zł tytułem zwrotu niezbędnych kosztów postępowania obejmujących wpis w kwocie 200 zł oraz wynagrodzenie pełnomocnika. Zasądzając koszty wynagrodzenia pełnomocnika w kwocie 720 zł Sąd oparł się o przepis § 2 ust. 1 i 2 w związku z § 18 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 28 września 2002r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1348, ze zm.) Zgodnie z treścią przytoczonych przepisów zasądzając opłatę za czynności adwokata z tytułu zastępstwa prawnego, Sąd bierze pod uwagę niezbędny nakład pracy pełnomocnika, a także charakter sprawy i wkład pracy pełnomocnika w przyczynienie się do jej wyjaśnienia i rozstrzygnięcia. Podstawę zasądzenia opłaty, o której mowa w ust. 1, stanowią stawki minimalne określone w rozdziałach 3 - 4. opłata ta nie może być wyższa niż sześciokrotna stawka minimalna ani przekraczać wartości przedmiotu sprawy. Sąd zasądzając koszty wynagrodzenia adwokata w wysokości trzykrotności stawki minimalnej wziął pod uwagę nakład pracy pełnomocnika poczyniony w przygotowanie skargi, jak również wystąpienie z kolejnymi argumentami na rozprawie przed Sądem. W kosztach postępowania uwzględniono także opłatę skarbową w wysokości 17 zł z tytułu udzielonego pełnomocnictwa.