Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 2621/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2014-03-20 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6239 Inne o symbolu podstawowym 623
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Inspektor Jakości Handlowej Artykułów Rolno  Spożywczych
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 40a ust. 5
journal: Dz.U. 2005 nr 187 poz 1577
law: Ustawa z dnia 21 grudnia 2000 r. o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych - tekst jednolity
article: art. 46
journal: Dz.U. 2010 nr 136 poz 914
law: Ustawa z dnia 25 sierpnia 2006 r. o bezpieczeństwie żywności i żywienia - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Grzelak (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Magdalena Maliszewska Sędzia WSA Dariusz Zalewski Protokolant ref. staż. Agata Próchniewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 marca 2014 r. sprawy ze skargi "S. " Sp. z o.o. z siedzibą w P. na decyzję Głównego Inspektora Jakości Handlowej Artykułów Rolno - Spożywczych z dnia [...] lipca 2013 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za wprowadzenie do obrotu artykułów rolno-spożywczych zafałszowanych oddala skargę


UZASADNIENIE

Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością "S." (skarżąca) wniosła do tutejszego Sądu skargę na decyzję Głównego Inspektora Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych z dnia [...] lipca 2013 r. Nr [...] wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa, art. 21 ustawy z dnia 21 grudnia 2000 r. o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych (Dz. U. z 2005 r. Nr 187, poz. 1577 z późn. zm.), w związku z art. 4 ust. 1, art. 6 ust. 2 oraz art. 40a ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 21 grudnia 2000 r. o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych (Dz. U. z 2005 r. Nr 187, poz. 1577, z późn. zm.), art. 46 ust. 1 pkt 1 lit. a i c ustawy z dnia 25 sierpnia 2006 r. o bezpieczeństwie żywności i żywienia (Dz. U. z 2010 r. Nr 136, poz. 914, z późn. zm.), art. 8 ust. 1, art. 16 rozporządzenia (WE) Nr 178/2002 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 28 stycznia 2002 r. ustanawiającego ogólne zasady i wymagania prawa żywnościowego, powołującego Europejski Urząd ds. Bezpieczeństwa Żywności oraz ustanawiającego procedury w zakresie bezpieczeństwa żywności (Dz. Urz. WE L 31 z 01.02.2002, str. 1, z późn. zm.; Dz. Urz. Polskie wydanie specjalne, rozdz. 15, t. 6, str. 463, z późn. zm.), utrzymującą w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych z dnia [...] grudnia 2012 r., znak: [...] o wymierzeniu spółce S. karę pieniężną w wysokości 1.903,04 zł (słownie: tysiąc dziewięćset trzy złote i cztery grosze), za wprowadzenie do obrotu dwóch partii artykułów rolno-spożywczych:

- partii artykułu o nazwie Ser Gouda, zawartość tłuszczu w 100 g produktu - 18 g, wielkość partii wyprodukowanej: 1.045 kg, z datą produkcji: 27.02.2012 r., z datą minimalnej trwałości: "najlepiej spożyć przed 03.09.2012 r., numer partii [...], nieodpowiadającego jakości handlowej deklarowanej przez producenta,

- partii artykułu o nazwie [...] tłuszczowy do smarowania 76 % a'200 g, zawartość tłuszczu w 100 g produktu - 18 g, wielkość partii wyprodukowanej: 4.838,4 kg, z datą produkcji: 05.06.2012 r., z datą minimalnej trwałości: "najlepiej spożyć przed 04.08.2012 r., numer partii [...], nieodpowiadającego jakości handlowej określonej w przepisach o jakości handlowej.

Do wydania powyższych decyzji doszło w następującym stanie faktycznym i prawnym:

W dniach [...],[...],[...] czerwca i [...] lipca 2012 r. inspektorzy WIJHARS w O., działając na podstawie upoważnienia nr [...], z dnia [...] czerwca 2012 r., przeprowadzili kontrolę doraźną w spółce S. Sp. z o.o., ul. [...], w zakresie jakości handlowej przetworów mleczarskich w związku z informacjami przekazanymi przez inne organy kontrolne: WIIH w K. Delegatura w B., WIIH w K. Delegatura w C., WIJHARS w W., WIJHARS w S., WIJHARS w R. (protokół kontroli nr [...] z dnia [...] lipca 2012 r.).

W trakcie przedmiotowej kontroli zostały pobrane do badań laboratoryjnych próbki z partii artykułu o nazwie Ser Gouda, zawartość tłuszczu w 100 g produktu - 18 g, wielkość partii wyprodukowanej: 1.045 kg, z datą produkcji: 27.02.2012 r., z datą minimalnej trwałości: "najlepiej spożyć przed 03.09.2012 r., numer partii [...] (protokół z pobrania próbek nr [...] z dnia [...] czerwca 2012 r.).

W wyniku przeprowadzonych badań laboratoryjnych wykazano, że w/w partia nie spełnia deklaracji producenta w zakresie cech organoleptycznych, z uwagi na liczne drobne oczka w masie sera oraz ze względu na posmak obcy przypominający chemiczny, stwierdzony przy skórce sera (sprawozdanie z badań Laboratorium Specjalistycznego GIJHARS w G. nr [...] z dnia [...] czerwca 2012 r.).

Według deklaracji producenta, którą stanowi Specyfikacja Jakościowa Produktu Ser Gouda 35% - Nr dokumentu: [...] z dnia [...] marca 2012 r. Wersja: 1, jakość handlowa kontrolowanego wyrobu w zakresie oczkowania powinna być następująca: "brak oczek, oczka nieliczne, okrągłe i owalne, wielkości ryżu do grochu, dopuszcza się pojedyncze oczka orzeszynowate lub pojedyncze drobne oczka w masie sera" a w odniesieniu do smaku - "łagodny, delikatny, dopuszcza się lekko pikantny i lekko gorzki w serach starszych". (Załącznik nr 4 do protokołu kontroli nr [...] z dnia [...] lipca 2012 r.).

Ponadto, w toku przeprowadzonej kontroli, zakwestionowano oznakowanie partii artykułu o nazwie [...] tłuszczowy do smarowania 76 % a'200 g, zawartość tłuszczu w 100 g produktu - 18 g, wielkość partii wyprodukowanej: 4.838,4 kg, z datą produkcji: 05.06.2012 r., z datą minimalnej trwałości: "najlepiej spożyć przed 04.08.2012 r., numer partii [...], z uwagi na następujące nieprawidłowości (protokół z pobrania próbek w celu sprawdzenia oznakowania nr [...] z dnia [...] czerwca 2012 r.):

- na głównej stronie opakowania podano niepełną nazwę produktu, tj. "[...]" bez określenia "[...]" w stosunku do nazwy ustalonej dla tego środka spożywczego, o czym mowa w art. 115 pkt I ppkt 2 Załącznika XV wraz z Dodatkiem do Załącznika XV Rozporządzenia Rady (WE) nr 1234/2007 z dnia 22 października 2007 r. ustanawiającego wspólną organizację rynków rolnych oraz przepisy szczegółowe dotyczące niektórych produktów rolnych (rozporządzenie o jednolitej wspólnej organizacji rynku) (Dz. Urz. WE L 299 z 16.11.2007, str. 1-149, z późn. zm.), co stanowiło naruszenie w/w przepisu oraz art. 7 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 pkt 1 ustawy o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych, w związku z art. 47 ust. 1 ustawy o bezpieczeństwie żywności i żywienia,

- zastosowanie przez producenta w nazwie w/w wyrobu określenia "[...]" przypisanego określonemu rodzajowi masła zgodnie z [...] Mleko przetwory mleczne. Masło wraz ze [...] grafiką opakowania oraz wizerunkiem [...] z wydostającą się z niego substancją w kolorystyce [...] może wprowadzać konsumenta w błąd co do rodzaju i właściwości środka spożywczego, co stanowiło naruszenie art. 6 ust. 2 ustawy o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych w związku z art. 46 ust. 1 pkt 1 lit. a ustawy o bezpieczeństwie żywności i żywienia.

W toku postępowania skarżąca przedstawiła swoje stanowisko odnośnie nieprawidłowości stwierdzonych przez kontrolujących, w tym opinię z Ministerstwa Rozwoju i Rolnictwa Wsi z dnia [...] kwietnia 2005 r., znak: [...], w której stwierdzono, że w świetle obowiązujących przepisów oznakowanie przedmiotowego artykułu [...] nie wprowadza konsumenta w błąd, niemniej jednak słowo "[...]" powinno być powiększone do rozmiarów pozostałych wyrazów użytej nazwy fantazyjnej (Załącznik nr 15 do protokołu kontroli nr [...] z dnia [...] lipca 2012 r.).

Po zakończeniu kontroli, pismem z dnia [...] lipca 2012 r. producent przesłał uwagi do w/w protokołu kontroli, podtrzymujące stanowisko przedstawione w toku przeprowadzanej kontroli oraz wyrażone w w/w opinii prawnej. Dodatkowo, strona oświadczyła, że w celu zapewnienia konsumentowi rzetelnej informacji uzupełni nazwę "[...]" podaną na przedniej stronie opakowania o określenie "[...]".

Po otrzymaniu wyników badań laboratoryjnych przeprowadzonych przez Laboratorium Specjalistyczne GIJHARS w G., inspektorzy WIJHARS w O., przeprowadzili kontrolę powtórną w spółce S. w celu wyjaśnienia okoliczności wystąpienia nieprawidłowości w zakresie cech organoleptycznych (protokół kontroli nr [...] z dnia [...] lipca 2012 r.).

W toku przeprowadzanych czynności kontrolnych, na podstawie zapisów zakładowej Instrukcji postępowania podczas przeprowadzania klasyfikacji i uwalniania serów i wyrobów seropodobnych Nr dok. [...], Wersja: 5, data: 14.12.2009 r. ustalono, że dla każdego waru sera pracownicy zakładu przeprowadzają ocenę obejmującą badanie cech organoleptycznych oraz analizę chemiczną i mikrobiologiczną.

Producent przedłożył inspektorom WIJHARS w O. dokument "Karta jakości sera kod produktu [...], nazwa produktu: Gouda 35 % 3,5" dotyczący kwestionowanej partii produktu Ser Gouda.

W przedmiotowej karcie jakości zapisano m.in. wynik oceny organoleptycznej: "zbyt twarda tekstura" oraz ostatecznie przyznano w/w partii ocenę na poziomie 3 punktów, co odpowiada opisowi: "akceptowalny z małymi wadami, niedostrzegalnymi dla konsumenta". Zgodnie z zakładową Tabelą oceny serów dojrzewających Sery typu holenderskiego ocena sera na poziomie 3 punktów oznacza następujące cechy jakościowe:

- w zakresie "Oczkowania" - "dopuszcza się oczka nieregularne wielkości ryżu i grochu oraz lekką orzeszynę w masie sera i pod skórką, brak oczek,

- w zakresie "Smaku i zapachu" - "dopuszcza się posmak goryczy oraz inne nieznaczne odchylenia od typowego smaku i zapachu".

Według kontrolujących powyższe opisy wymagań jakościowych w dokumentacji wewnętrznej Spółki nie są spójne ze Specyfikacją Jakościową Produktu - Nr dokumentu: [...] z dnia [...] marca 2012 r. Wersja: 1, zgodnie z którą deklaracja producenta w zakresie oczkowania Sera Gouda powinna być następująca: "brak oczek, oczka nieliczne, okrągłe i owalne, wielkości ryżu do grochu, dopuszcza się pojedyncze oczka orzeszynowate lub pojedyncze drobne oczka w masie sera" a w odniesieniu do smaku - "łagodny, delikatny, dopuszcza się lekko pikantny i lekko gorzki w serach starszych".

W związku z powyższymi nieprawidłowościami, w dniu [...] sierpnia 2012 r. zostało wszczęte postępowanie administracyjne w sprawie nałożenia kary pieniężnej za wprowadzenie do obrotu przez skarżącą dwóch partii artykułów rolno - spożywczych niespełniających wymagań jakości handlowej określonej w przepisach o jakości handlowej oraz dodatkowych wymagań zadeklarowanych przez producenta.

Następnie decyzją z dnia [...] grudnia 2012 r. [...] Wojewódzki Inspektor Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych wydał decyzję Nr [...] wymierzającą kontrolowanemu podmiotowi karę pieniężną w wysokości 1.903,04 zł (słownie: tysiąc dziewięćset trzy złote i cztery grosze) za wprowadzenie do obrotu dwóch partii wyrobów: sera Gouda oraz [...]tłuszczowy do smarowania 76 % niespełniających wymagań jakości handlowej w stosunku do wymagań określonych w przepisach o jakości handlowej oraz dodatkowych wymagań zadeklarowanych przez producenta w oznakowaniu.

Powyższa decyzja została wydana na podstawie art. 40a ust. 4 i art. 21 ustawy z dnia 21 grudnia 2000 r. o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych oraz art. 40a ust. 1 pkt 3, art. 40a ust. 6 i 7 ustawy z dnia 21 grudnia 2000 r. o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych w związku z art. 4 ust. 1, art. 6 ust. 2, art. 7 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 21 grudnia 2000 roku o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych oraz art. 46 ust. 1 pkt 1 lit. a) i art. 47 ust. 1 ustawy z dnia 25 sierpnia 2006 r. o bezpieczeństwie żywności i żywienia, art. 115 pkt I ppkt 2 Załącznika XV wraz z Dodatkiem do załącznika XV Rozporządzenia Rady (WE) Nr 1234/2007 z dnia 22 października 2007 r. ustanawiającego wspólną organizację rynków rolnych oraz przepisy szczegółowe dotyczące niektórych produktów rolnych ("rozporządzenie o jednolitej wspólnej organizacji rynku") (Dz.U.UE.L.07.299.1), oraz zadeklarowanym przez producenta oznakowaniem w Specyfikacji Jakościowej Produktu - Nr dokumentu: [...] z dnia: [...].03.2012 Wersja: 1, ilość stron 2, SER GOUDA 35% (Nazwa produktu).

W odniesieniu do partii wyrobu [...] stwierdzono:

[...] tłuszczowy do smarowania 76% a'200 g, Termin przydatności do spożycia: "Najlepiej spożyć przed: 04.08.2012" (NUMER PARTII: [...]) data produkcji: 05.06.2012 r., Wielkość partii wyprodukowanej 4838,4 kg,

a) niespełniającego wymagań jakości handlowej dla przetworów mlecznych w zakresie oznakowania z uwagi na fakt iż:

- na czołowej stronie opakowania przedmiotowego środka spożywczego zastosowano w nazwie [...] niepełną nazwę produktu, tj. "[...]" w stosunku do nazwy handlowej ustalonej dla danego rodzaju środka spożywczego w przepisach prawa żywnościowego, tj. art. 115 pkt I ppkt 2 Załącznika XV wraz z Dodatkiem do załącznika XV Rozporządzenia Rady (WE) Nr 1234/2007 z dnia 22 października 2007 r. ustanawiającego wspólną organizację rynków rolnych oraz przepisy szczegółowe dotyczące niektórych produktów rolnych ("rozporządzenie o jednolitej wspólnej organizacji rynku") (Dz.U.UE.L.07.299.1), tj. obok elementów fantazyjnych nazwy - "[...]" "[...]" podano wyłącznie element "miks" bez zastosowania określonego w ww. przepisie dookreślenia "[...]";

- oznakowanie środka spożywczego może wprowadzać konsumenta w błąd w szczególności co do charakterystyki środka spożywczego, w tym jego rodzaju oraz właściwości, poprzez wykorzystanie w oznakowaniu grafiki wizerunku skopków z wydostającą się z nich substancją w kolorystyce żółtej przypominającą masło/produkt mleczny na [...] tle z jednoczesnym użyciem zwyczajowego sformułowania "[...]", które niegdyś, zgodnie z [...] "Mleko przetwory mleczne. Masło" przypisane było do określonego rodzaju masła.

W odniesieniu do partii wyrobu ser Gouda wskazano SER GOUDA zawartość tłuszczu w 100 g produktu - 18 g, "Najlepiej spożyć przed: 03.09.12", NUMER PARTII: [...], data produkcji: 27.02.2012 r., wielkość partii wyprodukowanej 1045 kg;

a) niespełniającego wymagań jakości handlowej dla przetworów mlecznych w zakresie cech organoleptycznych, tj. wyróżników jakości "Oczkowanie" z uwagi na liczne drobne oczka w masie sera oraz "Smak i zapach" z uwagi na stwierdzony przy skórce - posmak obcy przypominający chemiczny w stosunku do wymagań zadeklarowanych przez producenta w Specyfikacji Jakościowej Produktu - Nr dokumentu: [...] z dnia [...].03.2012 Wersja: 1, ilość stron 2, SER GOUDA 35% (Nazwa produktu) tj.:

- oczkowanie - "brak oczek, oczka nieliczne, okrągłe i owalne, wielkości ryżu do grochu, dopuszcza się pojedyncze oczka orzeszynowate lub pojedyncze drobne oczka w masie sera"

- smak i zapach – "łagodny, delikatny, dopuszcza się lekko pikantny i lekko gorzki w serach starszych".

(Sprawozdanie z badań nr [...] z dnia [...].06.2012 r.)

Ustalając wysokość kary pieniężnej organ I instancji wziął pod uwagę (zgodnie z art. 40a ust. 5 ustawy o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych) stopień szkodliwości czynu, stopień zawinienia, zakres naruszenia, dotychczasową działalność podmiotu działającego na rynku artykułów rolno-spożywczych oraz wielkość jego obrotów.

W tym zakresie wskazał, że przedsiębiorca podjął próbę dokonania czynności naprawczych poprzez powiększenie słowa "[...]" oraz zmianę koloru substancji wylewającej się ze skopków, jednakże w ocenie organu ww. działania nie można określić jako wystarczające.

W związku z powyższym należy uznać, że kontrolowany podmiot wprowadzając do obrotu 2 partie w/w produktów, które nie mogą być uznane za pełnowartościowe z racji niewłaściwych cech organoleptycznych i nieprawidłowego oznakowania, nie zachował należytej staranności jaka wymagana jest od profesjonalisty. Z racji ciążącej na nim odpowiedzialności za towary, które wprowadza do obrotu, jest obowiązany postępować z rozwagą i pełnym zaangażowaniem, by nie dopuścić do naruszeń obowiązujących norm prawnych i własnych deklaracji w zakresie cech organoleptycznych oraz oznakowania.

W przypadku nieprawidłowości oznakowania dotyczących wyrobu [...] czyn ma charakter nieumyślny w formie zaniedbania, zaś w zakresie stwierdzonych uchybień cech organoleptycznych w serze GOUDA zawartość tłuszczu w 100 g produktu - 18 g, czyn ma charakter nieumyślny w formie rażącego niedbalstwa.

Jednocześnie organ stwierdził, że w wyniku ostatniej kontroli przeprowadzonej w IV kwartale 2010 r. w ww. podmiocie przez WIJHARS w O. w zakresie jakości handlowej tłuszczów do smarowania innych niż tłuszcze mleczne, z dodatkiem masła jako jedynego źródła tłuszczu mlecznego oraz innych artykułów rolno-spożywczych, nie stwierdzono żadnych nieprawidłowości.

W toku kontroli na podstawie oświadczenia analityka jakości ustalono, że odbiorcami wyrobów gotowych wyprodukowanych w S. Sp. z o.o., ul. [...] są odbiorcy krajowi w tym indywidualni oraz sieci handlowe. Sprzedaż odbywa się na rynki Unii Europejskiej jak również do krajów trzecich dotyczy to głównie produktów proszkowych.

Zgodnie z oświadczeniem Dyrektora Generalnego kontrolowanej jednostki ustalono, że obrót netto (przychody ze sprzedaży produktów (wyrobów i usług) oraz towarów i materiałów za 2011 rok) Spółki "[...]" Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością ul. [...] - wynosi 138 392 000 PLN.

Wartość kwestionowanej partii produkcyjnej wyrobu SER GOUDA zawartość tłuszczu w 100 g produktu - 18 g wynosiła 12 339,00 zł, natomiast partii produkcyjnej wyrobu [...] wynosiła 8 805.89 zł. Łączna wartość korzyści majątkowej uzyskanej ze sprzedaży 2 partii artykułów rolno-spożywczych niezgodnych z przepisami o jakości handlowej wyniosła: 21 144,89 zł.

Biorąc pod uwagę wielkości partii produktów o niewłaściwej jakości handlowej wprowadzonych do obrotu, obszar sprzedaży i charakter nieprawidłowości, zakres naruszenia należy zdaniem organu, ocenić jako średni.

W związku z powyższym organ wskazał, że ustalono wysokość kary na poziomie 0,09 - krotności wartości korzyści majątkowej uzyskanej przez Spółka "[...]" z tytułu wprowadzenia w/w partii produkcyjnych zakwestionowanych wyrobów do obrotu, a więc 1903,04 zł.

W odwołaniu od powyższej decyzji skarżąca nie zakwestionowała ustaleń organu w zakresie partii produktu ser Gouda.

W zakresie drugiego z artykułów pn. [...] pełnomocnik strony, podtrzymując jej dotychczasowe stanowisko, zarzuciła decyzji WIJHARS w O. naruszenie następujących przepisów prawa:

1) art. 6, w związku z pkt I ppkt 2 Załącznika do XV Rozporządzenia Rady (WE) nr 1234/2007 z dnia 22 października 2007 r. ustanawiającego wspólną organizację rynków rolnych oraz przepisy szczegółowe dotyczące niektórych produktów rolnych (rozporządzenie o jednolitej wspólnej organizacji rynku), poprzez przyjęcie, że pkt I ppkt 2 Załącznika do XV w/w rozporządzenia nakłada na producenta obowiązek zamieszczenia nazwy "[...]" na czołowej stronie opakowania,

2) art. 107 § 1 k.p.a., poprzez niewskazanie podstawy prawnej zakazu stosowania zakwestionowanych elementów oznakowania w/w wyrobu, tj. słowa "[...]" oraz grafiki, tj. złotej folii opakowania i wizerunku "skopka" oraz jednocześnie poprzez niewskazanie podstawy prawnej obowiązku podawania nazwy rodzajowej środka spożywczego na przedniej stronie opakowania, w sytuacji, kiedy w nazwie widnieją elementy fantazyjne: "[...]" i "[...]",

3) art. 6 k.p.a., poprzez zastosowanie nieobowiązującej normy PN-A-86155 Mleko przetwory mleczne. Masło i przyjęcie, że jedynie masła mogą być oznakowane słowem "[...]",

4) art. 6 k.p.a., w związku z art. 40a ust. 1 pkt 3 ustawy o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych, poprzez przyjęcie, że zachodzą przesłanki do wymierzenia kary,

5) art. 77 i 80 k.p.a., w związku z art. 47 ust. 5 ustawy o bezpieczeństwie żywności i żywienia, poprzez przyjęcie, że nazwa artykułu została zastąpiona nazwą handlową, pomimo tego, iż nazwa "[...]" znajdowała się na opakowaniu wyrobu,

6) art. 6 k.p.a., w związku z art. 47 ust. 5 ustawy o bezpieczeństwie żywności i żywienia, w związku z pkt 16 preambuły rozporządzenia (WE) nr 1924/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 20 grudnia 2006 r. w sprawie oświadczeń żywieniowych i zdrowotnych dotyczących żywności (Dz. Urz. WE L 404 z 30.12.2006, str. 9-25, z późn. zm.), poprzez przyjęcie, że oznakowanie przedmiotowego artykułu może wprowadzić konsumenta w błąd.

Uzasadniając swoje stanowisko, pełnomocnik strony podniosła, że oznakowanie wyrobu [...] spełnia wymagania pkt I ppkt 2 Załącznika do XV Rozporządzenia Rady (WE) nr 1234/2007 z dnia 22 października 2007 r. ustanawiającego wspólną organizację rynków rolnych oraz przepisy szczegółowe dotyczące niektórych produktów rolnych (rozporządzenie o jednolitej wspólnej organizacji rynku), gdyż na opakowaniu znajduje się nazwa rodzajowa w/w wyrobu: [...]". Ponadto, z w/w powodu oznakowanie kwestionowanego produktu jest zgodne z art. 47 ust. 5 ustawy o bezpieczeństwie żywności i żywienia. Nazwa fantazyjna: "[...]" nie wymaga uzupełnienia nazwą rodzajową, gdyż określenie "[...]" wskazuje konsumentowi na rodzaj środka spożywczego.

Wnosząca odwołanie podniosła, że organ I instancji naruszył art. 107 § 1 k.p.a., z uwagi na brak dokładnego wskazania podstawy prawnej wydanej decyzji. Powoływanie się WIJHARS w O. na dodatkowe przepisy prawne w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji może budzić wątpliwości adresata decyzji, co do zarzucanych mu naruszeń przepisów prawa.

Odnosząc się do wizerunku "skopka" na opakowaniu przedmiotowego artykułu, odwołująca się podniosła, że producent podjął zabieg zmiany oznakowania poprzez zmianę barwy zawartości skopków - z białej na żółtą - charakterystyczną dla "miksów" i margaryn. Do odwołania zostało załączone zmienione oznakowanie w/w produktu, które producent wprowadził do stosowania w dniu [...].10.2012 r.

Według skarżącej, powszechną praktyką producentów "miksów" jest umieszczanie w oznakowaniu wizerunku i "skopków", który na opakowaniach maseł występuje rzadko. Tym samym, konsument nie jest narażony na wprowadzenie w błąd.

Ponadto, pełnomocnik strony nadmieniła, że zarzuty organu I instancji dotyczące rozporządzenia (WE) nr 1234/2007 występują jedynie w uzasadnieniu, a nie w osnowie decyzji.

Odwołująca się zarzuciła organowi powoływanie się na nieobowiązującą od 10 lat normę [...] Mleko przetwory mleczne. Masło i przyjęcie na jej podstawie, że jedynie masła mogą być oznakowane słowem "[...]". Zdaniem pełnomocnik strony powyższy sposób interpretacji prowadzi do monopolizacji w/w określenia na rzecz masła, co jest niezgodne z prawem. Na poparcie swojego stanowiska wnosząca odwołanie przytoczyła orzecznictwo Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Ponadto, konsument jest przyzwyczajony do występowania określenia "[...]" także w przypadku dostępnych na krajowym rynku "miksów" do smarowania.

Wobec powyższego, zdaniem strony, nie jest zasadne żądanie od producenta, aby umieszczał dodatkowo w/w nazwę rodzajową również na przedniej stronie opakowania.

Odwołująca się podniosła także, że nie zgadza się z organem, iż oznakowanie przedmiotowego produktu wprowadza konsumenta w błąd. Na poparcie swojego stanowiska, pełnomocnik strony przedstawiła model przeciętnego konsumenta w prawie polskim i unijnym oraz występujący w orzecznictwie Trybunału Sprawiedliwości.

W opinii wnoszącej odwołanie, przeciętny konsument zdaje sobie sprawę z faktu występowania na rynku zarówno maseł, jak i "miksów tłuszczowych". Sytuacja, kiedy na rynku występują produkty o podobnym oznakowaniu, umieszczone blisko siebie, wymusza na konsumencie wzmożoną czujność, a tym samym zmniejsza możliwość wprowadzenia konsumenta w błąd.

Pełnomocnik strony zaznaczył, że produkt o nazwie "[...]" pojawił się na rynku w 2002 r., podczas, gdy Miksy tłuszczowe są dostępne w sprzedaży od ok. 12 lat. Jest to wystarczająco długi okres, aby konsument nabył wiedzę o różnicach pomiędzy masłem, "miksem" i margaryną oraz dodatkowo zaakcentowała brak jakichkolwiek reklamacji ze strony konsumentów, związanych z oznakowaniem produktu.

Mając na uwadze powyższe skarżąca spółka wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji organu I instancji w zakresie kary pieniężnej powyżej 1.110,51 zł (jeden tysiąc sto dziesięć złotych i pięćdziesiąt jeden groszy) oraz umorzenie postępowania w przedmiotowym zakresie.

Główny Inspektor Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych, po rozpatrzony powyższego odwołania decyzją z dnia [...] lipca 2013 r. opisanego na wstępie niniejszego uzasadnienia utrzymał w mocy zakwestionowane rozstrzygnięcie organu I instancji.

W uzasadnieniu GIJHARS stwierdził:

Jakość handlową stanowią cechy artykułu rolno-spożywczego dotyczące jego właściwości organoleptycznych, fizykochemicznych i mikrobiologicznych w zakresie technologii produkcji, wielkości lub masy oraz wymagania wynikające ze sposobu produkcji, opakowania, prezentacji i oznakowania, nieobjęte wymaganiami sanitarnymi, weterynaryjnymi lub fitosanitarnymi (art. 3 pkt 5 w/w ustawy).

Stosownie do art. 4 ust. 1 ustawy o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych, wprowadzane do obrotu artykuły rolno-spożywcze powinny spełniać wymagania w zakresie jakości handlowej, jeżeli w przepisach o jakości handlowej zostały określone takie wymagania oraz dodatkowe wymagania dotyczące tych artykułów, jeżeli ich spełnienie zostało zadeklarowane przez producenta.

Według organu, w świetle przytoczonego wyżej przepisu producent jest zobowiązany do zapewnienia jakości towaru zgodnie z deklaracją.

W przedmiotowej sprawie, producent zadeklarował jakość artykułu Ser Gouda, zgodnie z wymaganiami Specyfikacja Jakościowa Produktu Ser Gouda 35% - Nr dokumentu: [...] z dnia [...] marca 2012 r. Wersja: 1, jako obowiązującą na dzień [...].06.2012 r. (protokół z pobrania próbek nr [...] z dnia [...] czerwca 2012 r.).

Zgodnie z powyższą specyfikacją jakość handlowa kontrolowanego wyrobu w zakresie oczkowania powinna być następująca: "brak oczek, oczka nieliczne, okrągłe i owalne, wielkości ryżu do grochu, dopuszcza się pojedyncze oczka orzeszynowate lub pojedyncze drobne oczka w masie sera" a w odniesieniu do smaku - "łagodny, delikatny, dopuszcza się lekko pikantny i lekko gorzki w serach starszych", (Załącznik nr 4 do protokołu kontroli nr [...] z dnia [...] lipca 2012 r.).

Według organu, w wyniku przeprowadzonych badań laboratoryjnych wykazano, iż w/w partia nie spełnia deklaracji producenta w zakresie cech organoleptycznych, z uwagi na "liczne drobne oczka w masie sera" oraz ze względu na "posmak obcy przypominający chemiczny" stwierdzony przy skórce sera (sprawozdanie z badań Laboratorium Specjalistycznego GIJHARS w G. nr [...] z dnia [...] czerwca 2012 r.).

Organ zaakcentował, że sery typu "gouda" są artykułem powszechnie spożywanym. Niewątpliwie, z punku widzenia konsumenta cechy organoleptyczne produktu są niezwykle ważne, a zwłaszcza smak środka spożywczego. Z tego względu producent powinien zapewnić wytwarzanym wyrobom właściwą jakość, pozwalającą spełnić oczekiwania konsumentów również w tym zakresie.

Gdy chodzi o drugi artykuł a mianowicie [...] organ odwoławczy przypomniał, że Wojewódzki Inspektor JHARS w O. stwierdził, że nieprawidłowości w oznakowaniu tego artykułu polegały na:

1) podaniu nazwy na czołowej stronie opakowania "[...]" bez określenia "[...]",

2) zastosowaniu [...] grafiki opakowania, charakterystycznej dla masła,

3) zastosowaniu wizerunku skopków z wydostającą się z niego substancją w kolorystyce [...], z uwagi na podobną grafikę występującą w oznakowaniu masła,

4) użycie w nazwie w/w wyrobu określenia "[...]" przypisanego określonemu rodzajowi masła zgodnie z [...] Mleko przetwory mleczne. Masło.

Według organu odwoławczego, opisane powyżej w punktach 1-3 nieprawidłowości zostały wskazane przez organ I instancji niezasadnie.

W ocenie organu II instancji, producent nie ma obowiązku uzupełnienia nazwy fantazyjnej "[...]" dodatkowym określeniem "[...]", skoro pełna nazwa rodzajowa wraz z w/w sformułowaniem znajduje się na opakowaniu. Ponadto, w nazwie fantazyjnej nie ma określeń odnoszących się do masła i zawarte jest słowo "miks" wskazujące na rodzaj produktu.

Organ zaznaczył, że zarówno złoto - niebieska kolorystyka opakowania, jak i wizerunek skopków z wydostającą się z niego substancją w kolorystyce żółtej, nie sugerują konsumentowi, że ma on do czynienia z masłem. Biorąc pod uwagę, że w kwestionowanym produkcie znajdują się składniki pochodzenia mlecznego (śmietanka, tłuszcz serwatkowy) omawiana grafika opakowania nie wprowadza konsumenta w błąd, co do tożsamości produktu.

Jednocześnie GIJHARS uznał, za uzasadnione stanowisko organu I instancji, że przedmiotowy wyrób poprzez użycie w nazwie ww. wyrobu określenia "[...]" wprowadza konsumenta w błąd, jednak nie podziela argumentów organu I instancji, według których przedmiotowe określenie kojarzy się konsumentowi z masłem.

Odnosząc się do powyższej nieprawidłowości organ wskazał, że przywołane wyżej przepisy nie mówią wprost o zakazie podawania w nazwie artykułu określenia "[...]", to jednak wynika z nich jednoznacznie, że oznakowanie artykułu nie może wprowadzać w błąd konsumenta.

Odwołując się do treści art. 46 ust. 1 pkt 1 lit. c ustawy o bezpieczeństwie żywności i żywienia zgodnie z którym: oznakowanie środka spożywczego nie może wprowadzać konsumenta w błąd, w szczególności: przez sugerowanie, że środek spożywczy posiada szczególne właściwości, jeżeli wszystkie podobne środki spożywcze posiadają takie właściwości. Organ odwoławczy stwierdził, że taka sytuacja ma miejsce w niniejszej sprawie.

Według GIJHARS, w przypadku wyrobu [...], występujące w nazwie fantazyjnej artykułu słowo "ekstra" sugeruje konsumentowi, że przedmiotowy artykuł wyróżnia się spośród innych produktów tego samego rodzaju szczególnymi właściwościami wynikającymi z "lepszej" jakości handlowej.

W ocenie organu odwoławczego taki sposób oznakowania jest nadużyciem zaufania konsumentów co do jakości przedmiotowego produktu, wytworzonego głównie na bazie utwardzonego tłuszczu roślinnego (64 %), przy niewielkim udziale tłuszczu mlecznego (12 %), w którym zastosowano dozwolone substancje dodatkowe i aromaty. Kierując się tą nazwą konsument ma prawo oczekiwać, że oferowany produkt został wytworzony z wysokiej jakości składników i posiada walory smakowe najwyżej cenionych produktów.

Organ zaznaczył, że nazwa produktu jest pierwszą informacją, która trafiła do świadomości konsumenta podczas procesu decyzyjnego i powinna być adekwatnie stosowana dla danego artykułu rolno-spożywczego. Konsument jest słabszym uczestnikiem obrotu, a obowiązkiem przedsiębiorcy jest udzielenie konsumentowi jednoznacznych i rzetelnych informacji umieszczonych w oznakowaniu wyrobów gotowych.

W związku z powyższym, Główny Inspektor JHARS nie uznał za prawidłowe stanowiska odwołującej się, iż oznakowanie artykułu jest zgodne z obowiązującymi przepisami.

Odwołując się do przepisów art. 40 a) ust. 1 pkt 3 ustawy o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych oraz art. 40 a) ust. 5 ww. ustawy organ odwoławczy stwierdził, że wniosek odwołującej się o wymierzenie niższej kary nie jest uzasadniony.

Zdaniem Głównego Inspektora JHARS stopień szkodliwości czynu należy ocenić jako średni.

Organ wskazał, że:

Zgodnie z art. 8 ust. 1 rozporządzenia (WE) Nr 178/2002, prawo żywnościowe ma na celu ochronę interesów konsumentów i powinno stanowić podstawę dokonywania przez konsumentów świadomego wyboru związanego ze spożywaną przez nich żywnością.

Ma na celu zapobieganie:

a) oszukańczym lub podstępnym praktykom;

b) fałszowaniu żywności, oraz

c) wszelkim innym praktykom mogącym wprowadzać konsumenta w błąd.

Stosownie do art. 16 rozporządzenia (WE) Nr 178/2002, bez uszczerbku dla bardziej szczegółowych przepisów prawa żywnościowego, etykietowanie, reklama i prezentacja żywności lub pasz, z uwzględnieniem ich kształtu, wyglądu lub opakowania, używanych opakowań, sposobu ułożenia i miejsca wystawienia oraz informacji udostępnionych na ich temat w jakikolwiek sposób, nie może wprowadzać konsumentów w błąd.

W ocenie GIJHARS powyższe unormowania oznaczają, że przepisy prawa żywnościowego sprzeciwiają się każdej praktyce, m.in. dotyczącej znakowania artykułów rolno-spożywczych, mogącej w jakikolwiek sposób wprowadzić w błąd konsumenta.

W przypadku partii artykułu Ser Gouda, nie zostały spełnione wymagania jakościowe zadeklarowane przez producenta w zakresie cech organoleptycznych, z uwagi na "liczne drobne oczka w masie sera" oraz ze względu na "posmak obcy przypominający chemiczny".

Organ podkreślił, że przedsiębiorca jako profesjonalny producent przetworów mlecznych powinien w sposób jednoznaczny zadeklarować jakość handlową produkowanych artykułów i w taki sposób dostosować proces produkcji, aby wszystkie wytwarzane wyroby były pełnowartościowe.

W przedmiotowej sprawie na skutek stosowania w procesie produkcyjnym różnych wymagań jakościowych, jednolita jakość przypadku cech organoleptycznych artykułów pn. Ser Gouda nie mogła być zagwarantowana. Powyższe nieprawidłowości świadczą zdaniem GIJHARS o rażącym niedbalstwie producenta i niedostatecznej trosce o dobro konsumenta.

W ocenie Głównego Inspektora JHARS w oznakowaniu artykułu [...], podanie przez producenta słowo "[...]" wprowadza konsumenta w błąd, co do szczególnie pozytywnych właściwości tego produktu, sugerując potencjalnemu nabywcy, że ma on do czynienia z "lepszym" produktem od innych jemu podobnych, przy czym nie jest jasne, czym jest uzasadnione użycie tego określenia.

Organ zaakcentował, że to na producencie spoczywa obowiązek oznakowania artykułów rolno - spożywczych w sposób rzetelny.

Kierując się w/w nazwą, w której występuje określenie "[...]", konsument ma prawo oczekiwać, że oferowany do sprzedaży produkt zostały wytworzony z wysokiej jakości składników i posiada walory smakowe najwyżej cenionych produktów, np. masła.

Określenie "[...]" może u konsumenta wywoływać nadmierne oczekiwania w stosunku do produktu, którego głównym składnikiem jest mniej ceniony pod względem smakowym i odżywczym utwardzony tłuszcz roślinny (64 %), w którym tłuszczu mlecznego występuje zaledwie 12 %, ponadto zawierającego liczne dozwolone substancje dodatkowe i aromaty.

Jednocześnie Główny Inspektor JHARS podzielił stanowisko organu I instancji w zakresie stopnia zawinienia, mając przy tym na uwadze, że wina producenta nie miała bezpośredniego charakteru i wynikała z zaniedbania.

Producent wprowadzający na rynek artykuły rolno - spożywcze szerokiemu gronu odbiorców (konsumentów), powinien dochować należytej staranności i zapewnić w jednakowym stopniu najwyższą jakość dla wszystkich jego wyrobów.

Według organu, przy ocenie zachowania albo niezachowania należytej staranności trzeba posiłkować się doktryną prawa cywilnego. Przez "należytą staranność" należy rozumieć staranność "ogólnie wymaganą " w stosunkach danego rodzaju. Oznacza to, że przy ocenie postępowania trzeba zmierzać do jej obiektywizacji, a tym samym i generalizacji.

Kwestię staranności należy rozpatrywać każdorazowo w płaszczyźnie "stosunków danego rodzaju". Chodzi o ten rodzaj stosunków, w obrębie których zobowiązany działa (działał).

Organ odwoławczy wziął pod uwagę dotychczasową działalność producenta i stwierdził, że w toku ostatniej kontroli przeprowadzonej w 2010 r. inspektorzy WIJHARS w O. nie stwierdzili nieprawidłowości.

GIJHARS wskazał, że zgodnie z oświadczeniem złożonym w dniu [...] czerwca 2012 r. przez p. J. M. - Dyrektora Generalnego Spółki:

- wielkość obrotów kontrolowanego podmiotu w 2011 r. kształtowała się na wysokim poziomie, tj. 138.392.000,00 zł,

- wartość przedmiotowej partii artykułu p.n. Ser Goudo wyniosła 12.339,00 zł,

- wartość przedmiotowej partii artykułu p.n. [...] do smarowania 76 % wyniosła 8.805,89 zł.

Według organu, zakres naruszenia należy ocenić jako średni, za czym przemawia wielkość każdej z w/w partii oraz ich łączna wartość (tj. 21.144,89 zł), obszar sprzedaży (odbiorcy indywidualni oraz sieci handlowe na terenie kraju) oraz rodzaj naruszonych przez producenta przepisów prawa żywnościowego.

Mając na uwadze powyższe kryteria ustalania kary pieniężnej, Główny Inspektor JHARS uznał, że nałożona na spółkę kara w wysokości 1903,04 zł została ustalona w prawidłowej wysokości.

Organ podkreślił, że stanowi ona jedynie 1,8 % kary maksymalnej, która w przedmiotowej sprawie mogłaby wynosić 105.724,45 zł (5-krotna łączna wartość - kwota brutto - korzyści majątkowej przedmiotowych partii artykułów).

W ocenie organu odwoławczego, wysokość wymierzonej kary pieniężnej, tj. 1.903,04 zł jest adekwatna do stwierdzonych nieprawidłowości i pozostaje jednocześnie w możliwościach finansowych spółki.

Według GIJHARS, mimo odmiennego uzasadnienia decyzji w zakresie artykułu [...], stopień uchybień organu I instancji przy wydawaniu decyzji nie stanowi wystarczającej podstawy do jej uchylenia.

Zdaniem organu odwoławczego, powołującego się na orzeczenie sądów administracyjnych, jeżeli organ pierwszej instancji wadliwie uzasadnił rozstrzygnięcie, które w ocenie organu odwoławczego jest prawidłowe, organ odwoławczy nie może z tylko tego powodu uchylić takiej decyzji. Dopuszczalne jest zatem utrzymanie w mocy rozstrzygnięcia organu pierwszej instancji, pomimo wadliwości jego uzasadnienia. Uchybienie polegające na wadliwości uzasadnienia musi być usunięte przez organ odwoławczy. Tak też czyni Główny Inspektor w przedmiotowej sprawie.

W skardze do Sądu na powyższą decyzję GIJHARS z dnia [...] lipca 2013 r. skarżąca, reprezentowana przez radcę prawnego wniosła o:

1. uchylenie decyzji Głównego Inspektora Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych (dalej: GIJHARS) [...] oraz decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Jakości Handlowej Artykułów Rolno- Spożywczych z dnia [...] grudnia 2012r. nr. [...],

2. zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.

Zakwestionowanej decyzji zarzucono:

1. naruszenie art. 8 kpa, poprzez wydanie decyzji przez organ II instancji na podstawie innych przesłanek, niż organ I instancji.

2. naruszenie art. 8 kpa, poprzez wydanie decyzji przez organ II instancji stwierdzającej nieprawidłowość znakowania produktu, co do którego nie były zgłaszane jakiekolwiek nieprawidłowości w zakresie niezgodności oznakowania z art. 46 ust. 3 lit. c ustawy o bezpieczeństwie żywności i żywienia podczas jego 10 letniego pozostawania na rynku.

3. naruszenie art. 107 § 1 kpa, poprzez nie wskazanie podstawy prawnej zakazu stosowania słowa "[...]" w oznakowaniu "[...]",

4. naruszenie art. 6 kpa, w związku z art. 40a ust. 1 pkt 3 ustawy o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych, poprzez przyjęcie, że zachodzą przesłanki do wymierzenia kary, podczas gdy oznakowanie jest prawidłowe i zgodne z prawem,

5. naruszenie art. 6 w związku z art. 46 ustawy z dnia 25 sierpnia 2006 r. o bezpieczeństwie żywności i żywienia (tj. Dz. U. z 2010 r. nr 136 poz. 914) w zw. z pkt. 16 preambuły Rozporządzenia (WE) nr 1924/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 20 grudnia 2006 r, w sprawie oświadczeń żywieniowych i zdrowotnych dotyczących żywności poprzez przyjęcie, że oznakowanie produktu może wprowadzić konsumenta w błąd, podczas gdy nie zachodzi taka przesłanka wobec modelu konsumenta przyjętego w legislacji polskiej i unijnej,

6. naruszenie art. 6 w związku z art. 46 ustawy z dnia 25 sierpnia 2006 r. o bezpieczeństwie żywności i żywienia, poprzez przyjęcie, że producent nie dochował należytej staranności przy oznakowaniu produktu.

7. naruszenie art. 32 Konstytucji RP poprzez przyjęcie, że użycie słowa "[...]" w oznakowaniu: "[...]" jest niezgodne z prawem podczas gdy na rynku znajduje się wiele produktów opatrzonych nazwą "ekstra", a nie posiadających cech świadczących o "lepszej" jakości handlowej.

W uzasadnieniu skargi rozwinięto poszczególne zarzuty w zakresie zarzutu naruszenia:

- art. 8 kpa stwierdzono m.in. że decyzja organu odwoławczego została wydana po ponad pół roku od wniesienia odwołania. W tym czasie GIJHARS wielokrotnie przysyłał informację o przesunięciu terminu rozpatrzenia sprawy.

Strona podkreśla, że organ I instancji wskazywał na możliwość konfuzji konsumenta, że ma do czynienia z masłem a nie z miksem do smarowania i tym samym elementy oznakowania były oceniane całościowo oraz JEDYNIE w kontekście potencjalnej pomyłki z masłem. Organ II instancji przyznał prawidłowość argumentacji podniesionej w odwołaniu, że nie zachodzi konfuzja konsumenta w odniesieniu do masła, ale oznakowanie produktu rozpatrzył z zupełnie innej perspektywy.

Według skarżącej spółki organ II instancji wydał decyzję nie tylko na podstawie innych przesłanek, niż organ pierwszej instancji, ale także na innej podstawie prawnej. Organ II instancji wskazał art. 46 ust. 1 pkt a i c ustawy o bezpieczeństwie żywności i żywienia, w uzasadnieniu wskazując na przesłanki wynikające z art. 46 ust. 1 pkt c) podczas gdy organ I instancji zasadniczo oparł się na art. 46 ust. 1 pkt a.

Skarżąca akcentuje, że przez cały czas pozostawania produktu na rynku (ok. 10 lat) nie były kierowane jakiekolwiek uwagi do użycia słowa "[...]" w kontekście wskazanym przez GIJHARS. Jedyne uwagi, jakie się pojawiały dotyczyły określenia "[...]" w przypadku możliwości konfuzji miksu z masłem. Nagle, po 10 latach obecności produktu na rynku, skarżąca dowiaduje się, że oznakowanie jest nieprawidłowe ponieważ sugeruje pewną unikatową cechę. Takie działanie organu nie można uznać, co oczywiste za działanie prawidłowe i budujące zaufanie obywateli do państwa.

Nawet gdyby uznać rację GIJHARS w przedmiotowej sprawie i przyjąć, że organu pierwszej instancji "nie wyłapał" nieprawidłowości oznakowania przez 10 lat nie może to powodować ujemnych skutków dla skarżącej. Strona uważa za adekwatne w tej sytuacji orzeczenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 8 grudnia 2010 r. VIII SA/Wa 640/10, które wskazuje, że "Uchybienia i błędy organu administracji nie mogą powodować ujemnych następstw dla obywatela działającego w dobrej wierze". (Ministerstwo Rolnictwa nie dopatrzyło się nieprawidłowości).

- w ocenie skarżącej spółka nie naruszyła art. 4 ust. 1 ustawy o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych, ponieważ brak zarówno w prawie polskim, jak i prawie unijnym szczegółowych uregulowań dotyczących zakazu umieszczenia na opakowaniu określenia "ekstra", o czym zresztą wspomina organ II instancji: "Przywołane wyżej przepisy nie mówią wprost o zakazie podawania w nazwie artykułu określenia [...]" (str. 11 Decyzji).

Oznakowanie zastosowane przez skarżącą nie wprowadza konsumenta w błąd, ponieważ zawiera pełną informację, jest precyzyjne, nie budzi wątpliwości i odzwierciedla rzeczywisty skład produktu. Brak jest podstaw prawnych dotyczących zakazu dodawania na opakowaniu słowa "ekstra". Jedynym ograniczeniem w tej kwestii jest zakaz takiego oznakowania, które wprowadza konsumenta w błąd.

Oznaczenie produktu słowem "ekstra", nie wprowadza konsumenta w błąd, ponieważ określenie to jest powszechnie używane od wielu lat przez producentów miksów tłuszczowych. W świadomości konsumenta nie oznacza ono bynajmniej, że produkt posiada jakieś dodatkowe cechy aniżeli inne miksy. Ale świadczy o dobrej jakości handlowej produktu.

Według skarżącej, żaden z produktów (wymienionych w skardze), które mają umieszczone na opakowaniu słowo "ekstra" nie posiada właściwości wskazujących na jego potencjalnie "lepszą jakość handlowa". Wręcz przeciwnie: "[...]" czy produkty z rodziny "[...]" posiadają konserwanty, których nie ma w produkcie:" "[...]". "[...]" oraz "[...]" zawierają 55% tłuszczu ([...] 39%!) podczas gdy, jak sama nazwa wskazuje "[...]" - 76 %. Czyli 20 % więcej! W produkcie [...] ekstra zawartość tłuszczu mlecznego wynosi 10% czyli o 2% mniej niż w produkcie "[...]". Słowo [...] jest również permanentnie używane przy opakowaniach margaryn, gdzie często zawartość masła wynosi 0, 5 % (np. [...]) czy 1 % ([...]). Pozostawanie powyższych produktów na rynku, przy jednoczesnym stwierdzeniu nieprawidłowości oznakowania "[...]" narusza, zdaniem strony, zasadę równości wyrażoną w art. 32 Konstytucji RP.

Skarżąca podkreśla, że organ II instancji (str. 10 decyzji) stwierdził, że określenie "[...]" jest elementem nazwy fantazyjnej produktu, który jest miksem do smarowania. Strona wywodzi, że jest oczywiste, iż podmiotowi gospodarczemu zależy aby swój produkt sprzedać jak najlepiej. Dlatego też stosowna jest reklama, promocja i inne działania mające na celu wykreowanie jak najlepszego odbioru produktu przez konsumenta. Stąd też na rynku np. [...] (oprócz nazw ze słowem "[...]") można znaleźć produkty o takich nazwach jak np. "[...]", "[...]", "[...]", "[...]", "[...]". W takim też kontekście użyte jest określenie "[...]" w produkcie "[...]". Adekwatne do niniejszej sytuacji jest orzecznictwo sądowe dotyczące reklamy, gdzie pewna przesada jest prawnie akceptowalna.

Strona ponawia argumenty podnoszone w odwołaniu, że ryzyko wprowadzenia konsumenta w błąd może być oceniane jedynie z perspektywy konsumenta odpowiednio poinformowanego oraz spostrzegawczego i ostrożnego.

Konsument odpowiednio poinformowany to osoba o obszernym zakresie wiedzy. Nie chodzi tu o wiedzę specjalistyczną, ekspercką a jedynie szeroką wiedzę ogólną. Konsument sam szuka potrzebnych mu informacji i poszerza swoją wiedzę. Dla takiego konsumenta oczywistym jest, że określenie "[...]" biorąc pod uwagę powszechność jego użycia oraz długotrwałość pozostawania produktu na rynku świadczy o klasie produktu, ale nie musi oznaczać, że produkt zawiera dodatkowe cechy inne od produktów tego samego rodzaju.

O fakcie, że konsument nie jest wprowadzany w błąd świadczy również to, że przez cały 10 letni okres pozostawania produktu na rynku nie została zgłoszona żadna reklamacja. Co więcej ponieważ produkt "[...]" znajduje się na rynku od 10 lat roku to właśnie wykreślenie słowa "[...]" będzie konsumenta wprowadzało w błąd - będzie sugerować, że ma on do czynienia z nowym produktem, pomimo, że będzie to nadal produkt o takich samych jak uprzednio właściwościach.

Reasumując spółka stwierdziła, że nie naruszyła żadnych norm przywołanych przez Głównego Inspektora JHARS, tym samym nie ma podstaw do nałożenia kary. Nie ma tu znaczenia jej wysokość, bo nawet kara w wysokości 1.8 % maksymalnej kary jest krzywdząca, jeżeli nie ma podstaw prawnych do jej nałożenia.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasowe stanowisko.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Skarga nie jest uzasadniona.

W niniejszej sprawie skarżąca nie kwestionowała, zarówno w toku postępowania administracyjnego jak i przed tutejszym Sądem, decyzji organu w zakresie ustaleń, co do produktu Ser Gouda a jedynie, co do produktu [...]. W odniesieniu do drugiego z wymienionych artykułów spożywczych, w przeciwieństwie do organu I instancji, organ odwoławczy uznał, że w przypadku oznakowania przedmiotowego produktu wprowadzenie konsumenta w błąd nie polegało na wywoływaniu skojarzeń z masłem, a na użyciu słowa "[...]" w nazwie wyrobu, co sugerowało konsumentowi, że ten wyrób posiada szczególne właściwości, których nie zawiera.

Skarżąca zarzuca, że Główny Inspektor JHARS naruszył art. 8 k.p.a., gdyż wydał decyzję na podstawie innych przesłanek niż organ I instancji oraz na podstawie innej podstawy prawnej, wskazując na przesłanki wynikające z art. 46 ust. 1 pkt 1 lit. a i c ustawy o bezpieczeństwie żywności i żywienia, podczas, gdy Wojewódzki Inspektor JHARS w O. w swojej decyzji powołał się na art. 46 ust. 1 pkt 1 lit. a) w/w ustawy. Według skarżącej spółki "strony postępowania nie mogą mieć zaufania do organów, które nakładają karę na podstawie różnych norm prawnych".

Odnosząc się do powyższego zarzutu należy stwierdzić, że zarzut ten nie zasługuje na uwzględnienie.

Istotą przepisu art. 46 ustawy o bezpieczeństwie żywności i żywienia jest zakaz oznakowania wprowadzającego w błąd. Komentowana ustawa nie definiuje pojęcia wprowadzania w błąd, chodzi o wszelkie komunikaty mogące prowadzić do mylnych wyobrażeń o oznaczonych nimi produktach, a w konsekwencji skłonić konsumenta do nabycia produktu, którego w innych okolicznościach (tj. gdyby wiedział o rzeczywistym charakterze produktu) by nie nabył (tak: A. Szymecka - Wesołowska, Komentarz do ustawy o bezpieczeństwie żywności i żywienia, publikacja w systemie LEX).

Przepis art. 46 ust. 1 pkt 1 tejże ustawy wskazuje w szczególności, czego może dotyczyć wprowadzanie w błąd. Wymieniony katalog okoliczności nie jest zamknięty, o czym świadczy użyty przez ustawodawcę zwrot "w szczególności". Oznacza to, że w razie ustalenia innych okoliczności, niewymienionych w tym przepisie, kwalifikowanych, jako wprowadzające w błąd, organ może uznać, że wyczerpana została dyspozycja tego uregulowania a w konsekwencji zastosować sankcję administracyjną w postaci nałożenia kary pieniężnej. W art. 46 ust. 1 pkt 1 lit. a) ww. ustawy mowa o charakterystyce środka spożywczego m.in. jego właściwości, lit. c) tego przepisu również dotyczy właściwości, gdyż kwalifikuje, jako przypadek wprowadzania w błąd oznakowanie, które sugeruje, że środek posiada szczególne właściwości, jeżeli wszystkie podobne środki spożywcze posiadają takie właściwości.

Jak wynika z uzasadnienia zaskarżonej decyzji, utrzymując w mocy zakwestionowaną przez spółkę decyzję organu I instancji, Główny Inspektor JHARS zgodził się ze stanowiskiem Wojewódzkiego Inspektora JHARS w O., iż użycie w nazwie w/w wyrobu określenia "[...]" wprowadza konsumenta w błąd, jednak nie podzielił argumentów organu I instancji, według których przedmiotowe określenie kojarzy się konsumentowi z masłem. Według organu odwoławczego, W przypadku wyrobu [...],występujące w nazwie fantazyjnej artykułu słowo "[...]" sugeruje konsumentowi, że przedmiotowy artykuł wyróżnia się spośród innych produktów tego samego rodzaju szczególnymi właściwościami wynikającymi z "lepszej" jakości handlowej.

Należy wskazać, że "utrzymanie decyzji w mocy" (art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a.) przez organ odwoławczy jest określeniem, które wskazuje formalnie na utrzymanie w mocy bytu decyzji I instancji, ale oznacza zarazem, że treść rozstrzygnięcia organu II instancji, choć tożsama z rozstrzygnięciem organu I instancji stanowi wynik przeprowadzonego samodzielnie postępowania przez organ odwoławczy, zgodnie z zasadą dwuinstancyjności. W ocenie Sądu, w toku niniejszego postępowania administracyjnego nie doszło do zmiany przedmiotu sprawy w toku postępowania przed organem II instancji. Organy obu instancji orzekały w przedmiocie kary pieniężnej za wprowadzenie do obrotu artykułu spożywczego [...].[...] oznakowanego w sposób wprowadzający konsumenta w błąd w rozumieniu przepisu art. 46 ustawy o bezpieczeństwie żywności i żywienia.

Przy czym, co należy podkreślić, w aspekcie argumentów skarżącej, o braku reklamacji czy skarg ze strony konsumentów związanych z oznakowaniem spornego produktu, nie ma znaczenia czy przedmiotowe oznaczenie wprowadzało w błąd faktycznie. Wystarczy bowiem, że powstanie ryzyko (potencjalna możliwość) wprowadzenia w błąd.

Sąd podziela stanowisko organu wyrażone w zaskarżonej decyzji, że słowo "[...]" sugeruje konsumentowi, że przedmiotowy artykuł wyróżnia się spośród innych produktów tego samego rodzaju szczególnymi właściwościami wynikającymi z "lepszej" jakości handlowej podczas, gdy sporny produkt jest typowym miksem tłuszczowym nie odbiegającym od innych tego rodzaju produktów na rynku. Zgodnie z obowiązującymi przepisami, czego skarżąca nie kwestionuje, wszystkie miksy tłuszczowe mogą zawierać od 10% do 80% tłuszczu mlecznego w całkowitej zawartości tłuszczu. W składzie surowcowym spornego produktu [...].[...] użyto 64 % oleju roślinnego utwardzonego, zastępującego w części składnik mleka tj. tłuszcz mleczny. W produkcie tym tłuszczu mlecznego występuje 12 %. Tak więc niewiele ponad minimalną wartość wymaganą przepisami. Powyższe oznacza, że przedmiotowy produkt, jak słusznie akcentuje organ, nie wybija się ponad przeciętność.

Odnosząc się z kolei do argumentacji skarżącej dotyczącej ryzyka konfuzji konsumenta należy wskazać, że Sąd nie kwestionuje przytoczonych przez stronę poglądów wyrażonych czy to w doktrynie czy orzecznictwie (zarówno krajowym jak i ETS obecnie TSUE) dotyczących modelu konsumenta (dostatecznie dobrze poinformowanego, uważnego i ostrożnego). Słusznie strona wskazuje, że w obecnych warunkach rynkowych konsumenci świadomi są ogromnej różnorodności oferowanych im towarów i powinni z rozwagą podchodzić do sposobu, w jakim są prezentowane Na gruncie rozpatrywanej sprawy podkreślić jednak trzeba, że przy ocenie możliwości wprowadzenia konsumenta w błąd istotne znaczenie ma również fakt, że tłuszcze do smarowania należą do kategorii towarów codziennego użytku, kupowanych rutynowo, których wyborowi nie poświęca się tak dużo czasu i uwagi, co w przypadku towarów kupowanych okazjonalnie. Okoliczności te sprawiają, że nawet właściwie poinformowany, uważny i spostrzegawczy konsument, jest bardziej podatny na wprowadzenie w błąd i podejmowanie decyzji o zakupie na podstawie pierwszego wrażenia o produkcie.

Podsumowując należy stwierdzić, że poczynione przez organ ustalenia w zakresie obydwu zakwestionowanych produktów tj. Sera Gouda oraz [...].[...] są prawidłowe. Według Sądu, organ nie naruszył w tej sprawie przepisów stanowiących podstawę materialnoprawną decyzji oraz przepisów procedury administracyjnej. Wobec ustalenia, że wymienione w decyzji produkty nieodpowiadały jakości handlowej określonej w przepisach o jakości handlowej zasadnie organ uczynił, nakładając na stronę karę pieniężną. Wysokość wymierzonej kary pieniężnej została przez organ szczegółowo umotywowana w świetle przesłanek przepisu art. 40 a) ust. 5 ustawy o jakości handlowej, co znalazło odzwierciedlenie w uzasadnieniu decyzji. W ocenie Sądu, brak jest podstaw do zakwestionowania stanowiska organu w tym zakresie. Należy dodać, że spółka S. nie podważa w skardze uzasadnienia wysokości nałożonej kary pieniężnej.

Mając na uwadze powyższe, skargę należało oddalić na podstawie art. 151 p.p.s.a. jako, że nie była oparta na usprawiedliwionych podstawach.