Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt IV SA/Gl 325/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2016-10-19 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 30 art.  5
journal: Dz.U. 2015 poz 114
law: Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia WSA Teresa Kurcyusz - Furmanik Sędziowie Sędzia WSA Renata Siudyka Sędzia WSA Małgorzata Walentek (spr.) Protokolant Monika Rał po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 października 2016 r. sprawy ze skargi S. J. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie zwrotu nienależnie pobranych świadczeń z funduszu alimentacyjnego oddala skargę.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] r. nr [...] Prezydent Miasta G. przyznał S.J. świadczenia z funduszu alimentacyjnego na osoby uprawnione D. i A. J. w kwocie po 500 zł miesięcznie na każde dziecko na okres od 1 grudnia 2014 r. do 30 września 2015 r.

Następnie wymieniony organ, po zawiadomieniu strony o wszczęciu z urzędu postępowania, decyzją z dnia [...]r. nr [...]uznał za nienależnie pobrane świadczenia z funduszu alimentacyjnego na D. J. w kwocie 3 000 zł i A.J.w kwocie 3 000 zł za okres od 1 kwietnia 2015 r. do 30 września 2015 r.; ustalił wysokość ustawowych odsetek od nienależnie pobranych świadczeń na dzień wydania decyzji na kwotę 218,74 zł oraz orzekł o obowiązku zwrotu nienależnie pobranych świadczeń wraz z odsetkami oraz dalszymi odsetkami naliczanymi do dnia zapłaty na podany rachunek bankowy.

W uzasadnieniu organ wskazał, że zgodnie z art. 2 pkt 7 ustawy z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów (Dz. U. z 2015 r., poz. 859 ze z. dalej "ustawa o pomocy"), za nienależnie pobrane świadczenia uważa się m.in. świadczenia wypłacone mimo zaistnienia okoliczności powodujących ustanie albo wstrzymanie świadczenia w całości lub w części. Następnie organ ustalił, że S. J. z dniem 2 lutego 2015 r. podjął zatrudnienie na umowę o pracę, a dochód z tego tytułu za miesiąc marzec wyniósł 2274,81 zł. Po przeliczeniu dochodu z uwzględnieniem dochodu uzyskanego miesięczny dochód rodziny wyniósł 2274,81 zł, a na osobę w rodzinie 758,27 zł i przekroczył kryterium ustawowe w kwocie 725 zł. Na tej podstawie organ uznał, że świadczenia z funduszu alimentacyjnego wypłacone za okres od 1 kwietnia 2015 r. do 31 września 2015 r. w kwocie 6 000 zł są nienależnie pobrane.

W odwołaniu od powyższej decyzji S. J. zarzucił naruszenie przepisów postępowania i wniósł o uchylenie decyzji w całości oraz przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania organowi pierwszej instancji. W uzasadnieniu odwołania podniósł, że zgodnie z obowiązującym prawem nakazanie zwrotu świadczenia nienależnie pobranego nie może zostać orzeczone w tej samej decyzji, co samo uznanie świadczenia za nienależnie pobrane.

Decyzją z dnia [...]r. nr [...]Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K., na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 2960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2016 r., poz. 23, w skrócie "k.p.a.") utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję.

W uzasadnieniu organ odwoławczy opisał przebieg postępowania, treść decyzji organu pierwszej instancji i zarzuty odwołania. Następnie ustalił, że strona w dniu 16 listopada 2015 r. dostarczyła zaświadczenie z zakładu pracy A sp.j. w G. o podjęciu w dniu 2 lutego 2015 r. zatrudnienia na czas określony – praca tymczasowa od dnia 2 lutego 2015 r. do dnia 15 stycznia 2016 r. oraz o wysokości dochodu uzyskanego za miesiąc następujący po miesiącu rozpoczęcia pracy, tj. marzec 2015 r. W związku z tym po przeliczeniu dochodu rodziny z uwzględnieniem dochodu uzyskanego za miesiąc marzec w wysokości 2 274,81 zł netto podzielonego przez 3 członków rodziny dochód rodziny wyniósł 758,27 zł i przekroczył kryterium ustawowe wynoszące 725 zł.

Następnie Kolegium w całości przytoczyło treść art. 2 pkt 7 lit a-f ustawy o pomocy określających przesłanki uznania wypłaconego świadczenia za nienależnie pobrane, które zgodnie z art. 23 ust. 1 oraz ust. 7 tej ustawy podlegają zwrotowi wraz z ustawowymi odsetkami, które naliczane są od pierwszego dnia miesiąca następującego po dniu wypłaty świadczeń z funduszu alimentacyjnego do dnia spłaty. Mając na względzie stan faktyczny i prawny Kolegium stwierdziło, że zaskarżona decyzja została wydana zgodnie z prawem i zasługuje na utrzymanie w mocy. Jednocześnie Kolegium wskazało, że zgodnie z aktualnym orzecznictwem sądowym ustalenie wysokości zwrotu przez dłużnika alimentacyjnego należności z tytułu otrzymanych przez osobę uprawnioną świadczeń z funduszu alimentacyjnego oraz zobowiązania go do zwrotu tych należności mogą nastąpić w jednej decyzji administracyjnej.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach S. J. zarzucił wydanie m.in. powyższej decyzji Kolegium z naruszeniem prawa i wniósł o uchylenie obu zapadłych w sprawie decyzji i przekazanie sprawy do pierwszej instancji w celu ponownego jej rozpoznania.

W uzasadnieniu skargi skarżący wskazał, że w związku z utratą zatrudnienia w połowie grudnia 2014 r. wystąpił do MOPS o zasiłek z funduszu alimentacyjnego i zasiłek rodzinny na dwoje dzieci, które samotnie wychowuje. W decyzjach przyznających te świadczenia oprócz mnóstwa paragrafów i cytatów z przepisów (niezrozumiałych dla niego) a także wyliczeń dochodów (również dla niego niezrozumiałych) było wytłuszczone pouczenie o obowiązku zgłaszania zmian adresu, natomiast drobnym drukiem napisano, że inne zmiany też należy zgłaszać, ale wtedy jak to czytał, to nie miało to zastosowania w jego sytuacji. Następnie wskazał, że od lutego do września pracował i jednocześnie pobierał świadczenia bez świadomości, że mu się nie należą, był bowiem przekonany, że decyzja została wydana na cały okres zasiłkowy.

Dalej skarżący podniósł, że nie ma wykształcenia prawniczego, swoją wiedzę czerpie głównie z artykułów znajdujących się w Internecie. W powyższej sprawie wg. jego wiedzy wystąpiło wiele nieprawidłowości przede wszystkim w kwestii należytego pouczenia. Wskazał, że pouczenie nie może być uznane za należyte, gdy przytacza jedynie przepis ustawy bez jego wyjaśnienia. Pouczenie winno być jasne i czytelne oraz zawierać wyczerpujące informacje o obowiązujących zasadach i nie może odnosić się do wszystkich hipotetycznych okoliczności powodujących ustanie prawa do świadczeń. Oznacza to, że pouczenie zamieszczone standardowo na drukach wniosków o przyznanie konkretnego rodzaju pomocy, z którym świadczeniobiorca ma jedynie możliwość zapoznania się w momencie składania wniosku, a które następnie pozostawione są w aktach sprawy, lub pouczenia zawarte w decyzjach lecz dotyczące wszystkich możliwych sytuacji w odniesieniu do konkretnego świadczenia, nie mogą być uznane za należyte, w szczególności gdy przytaczają one jedynie przepis ustawy, bez jakiejkolwiek próby ich wyjaśnienia. Takie sformułowania są bowiem dla większości osób nieposiadających wykształcenia prawniczego nieczytelne i nie mogą być traktowane jako pouczenie o tym, kiedy i jakie okoliczności osoba taka winna wziąć pod uwagę w toku pobierania świadczenia. Ponieważ prawidłowe pouczenie stanowi warunek żądania zwrotu nienależnie zrealizowanych kwot zasiłku, brak prawidłowego pouczenia powoduje, że świadczeniobiorca nie ma obowiązku zwrotu pobranych kwot, choćby nawet z innych źródeł mógł powziąć wiadomość o tychże okolicznościach (por. wyrok SN z 17 lutego 2005 r. sygn. akt II UK 440/03).

Zdaniem skarżącego nie poinformowano go w dostatecznym stopniu przy odbieraniu decyzji o możliwości jej unieważnienia w każdej chwili. Myślał, że jak decyzja jest na pewien okres to w tym okresie obowiązuje, takie miał wcześniejsze doświadczenie przy uzyskaniu pomocy finansowej z OPS. Nie poinformowano go o obowiązku zgłoszenia podjęcia pracy, wszystko było załatwiane szybko. Przyznał, że wprawdzie w pouczeniu znajduje się taki zapis, ale jest on napisany drobnym drukiem, wśród gąszczu innych zapisów, paragrafów i cytatów. Nie miał świadomości, że świadczenie mu się nie należy do czasu otrzymania decyzji o koniczności ich zwrotu. W jego ocenie zaistniały także nieprawidłowości w zakresie realizacji obowiązku zapewnienia mu czynnego udziału w sprawie zgodnie z art. 10 § 1 k.p.a. poprzez nieobecność urzędniczki i niekompetencję osoby ją zastępującej gdy zgłosił się w związku z zawiadomieniem o wszczęciu postępowania.

Ponadto powołując się na treść wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 lipca 2010 r. sygn. akt I OSK 620/10 wywodził, że nakazanie zwrotu świadczenia nienależnie pobranego nie może zostać orzeczone w tej samej decyzji, co samo uznanie świadczenia za nienależnie pobrane. Tymczasem w jego sprawie w jednej decyzji organ orzekł o nienależnie pobranych świadczeniach oraz o ich zwrocie.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2016 r. poz. 1066) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m.in. przez kontrolę administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (§ 2). Sąd uwzględniając skargę na decyzję uchyla ten akt w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, o czym stanowi art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz.U. z 2016r., nr 718 ze zm.). Przy czym w myśl art. 134 § 1 tej ustawy sąd administracyjny rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

W tak określonym zakresie kognicji Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Przedmiotem zaskarżenia jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego, którą utrzymano w mocy decyzję organu I instancji o ustaleniu nienależnie pobranych świadczeń z funduszu alimentacyjnego i zobowiązanie do ich zwrotu wraz z ustawowymi odsetkami.

Materialnoprawną podstawę rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie stanowiły zatem przepisy ustawy z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów (Dz. U. z 2012 r., poz. 1228 ze zm., obecnie Dz. U z 2016 r., poz. 169) zwanej jak dotychczas "ustawą o pomocy", obowiązujące na dzień wydania zaskarżonej decyzji.

Stosownie do art. 23 ust. 1 tej ustawy osoba, która pobrała nienależnie świadczenia, jest obowiązana do ich zwrotu wraz z ustawowymi odsetkami. Definicję nienależnie pobranego świadczenia zawiera natomiast art. 2 pkt 7 ustawy, zgodnie z którym oznacza ono świadczenie z funduszu alimentacyjnego:

a) wypłacone mimo zaistnienia okoliczności powodujących ustanie albo wstrzymanie wypłaty świadczenia w całości lub w części,

b) przyznane lub wypłacone w przypadku świadomego wprowadzenia w błąd przez osobę pobierającą te świadczenia,

c) wypłacone bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa, jeżeli stwierdzono nieważność decyzji przyznającej świadczenie albo w wyniku wznowienia postępowania uchylono decyzję przyznającą świadczenie i odmówiono prawa do świadczenia,

d) wypłacone, w przypadku gdy osoba uprawniona w okresie ich pobierania otrzymała, niezgodnie z kolejnością określoną w art. 28, zaległe lub bieżące alimenty, do wysokości otrzymanych w tym okresie alimentów,

f) wypłacone osobie innej niż osoba, która została wskazana w decyzji przyznającej świadczenia z funduszu alimentacyjnego, z przyczyn niezależnych od organu, który wydał tę decyzję.

Z akt sprawy wynika, że decyzją z dnia [...] r. przyznano osobom uprawnionym tj. D. i A. świadczenia z funduszu alimentacyjnego w wysokości po 500 zł na każde z dzieci na okres od 01 grudnia 2014 r. do 30 września 2015 r. W roku poprzedzającym okres świadczeniowy, tj. w 2013 r. miesięczny dochód rodziny wynosił 0 zł. Dalej z akt wynika, że skarżący w dniu 2 lutego 2015 r. został zatrudniony na czas określony od dnia 2 lutego 2015 r. do dnia 15 stycznia 2016 r. zaś dochód netto uzyskany za miesiąc następujący po miesiącu rozpoczęcia pracy, tj. marzec 2015 r. wyniósł 2 274,81 zł. O tych okolicznościach skarżący powiadomił organ w dniu 16 listopada 2015 r. przedkładając zaświadczenie z zakładu pracy. Przeliczając tak uzyskany dochód przez 3 członków rodziny dochód rodziny wyniósł 758,27 zł

Rozstrzygając kwestię, czy w okolicznościach sprawy pobrane przez skarżącego we wskazanym w decyzji okresie i kwotach świadczenie z funduszu alimentacyjnego stanowi świadczenie "nienależnie pobrane" należy przychylić się do stanowiska orzekających w sprawie organów, które uznały, iż w sprawie wystąpiła sytuacja określona w art. 2 ust. 7 lit a ustawy.

Otóż ustanie albo wstrzymanie prawa do świadczeń może mieć miejsce jedynie w takiej sytuacji, kiedy przysługuje ono wnioskodawcy i zostało mu zgodnie z wymogami ustawy przyznane, a w okresie świadczeniowym nastąpiła zmiana powodująca ustanie lub wstrzymanie prawa do świadczeń. Stosownie do art. 9 ust. 2 ustawy o pomocy świadczenia z funduszu alimentacyjnego przysługują, jeżeli dochód rodziny w przeliczeniu na osobę w rodzinie nie przekracza kwoty 725 zł. W zakresie pojęcia "dochodu" oraz "dochodu rodziny" ustawa w art. 2 pkt 4 i 5 odwołuje się do ich znaczenia w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (t.j. Dz. U. z 2015 r., poz. 114 ze zm. dalej "u.ś.r."). Stosownie do art. 3 pkt 1 u.ś.r. dochód oznacza po odliczeniu kwot alimentów świadczonych na rzecz innych osób, m.in.: przychody podlegające opodatkowaniu na zasadach ogólnych na podstawie przepisów o podatku dochodowym od osób fizycznych, pomniejszone o koszty uzyskania przychodu, należny podatek dochodowy od osób fizycznych, składki na ubezpieczenia społeczne niezliczone do kosztów uzyskania przychodu oraz składki na ubezpieczenie zdrowotne (pkt 1 lit. a), inne dochody niepodlegające opodatkowaniu na podstawie przepisów o podatku dochodowym od osób fizycznych (pkt 1 lit. c). Natomiast dochodem rodziny zgodnie z art. 3 pkt 2 u.ś.r. jest suma dochodów członków rodziny. Jednocześnie po myśli art. 2 ust. 5a ustawy o pomocy dochód członka rodziny oznacza przeciętny miesięczny dochód członka rodziny osiągnięty w roku kalendarzowym poprzedzającym okres świadczeniowy, z zastrzeżeniem art. 9 ust. 3-4a. Natomiast zgodnie z art. 9 ust. 4a tej ustawy w przypadku uzyskania dochodu przez członka rodziny po roku kalendarzowym poprzedzającym okres świadczeniowy jego dochód ustala się na podstawie dochodu członka rodziny, powiększonego o kwotę uzyskanego dochodu z miesiąca następującego po miesiącu, w którym dochód został osiągnięty, jeżeli dochód ten jest uzyskiwany w dniu ustalania prawa do świadczeń z funduszu alimentacyjnego. Z kolei stosownie do treści art. 2 pkt 18 ustawy o pomocy uzyskanie dochodu oznacza to m.in. uzyskanie dochodu spowodowane uzyskaniem zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej (lit. c), przez co należy rozumieć wykonywanie pracy na podstawie m.in. stosunku pracy (art. 2 pkt 15a ustawy).

Ponadto po myśli art. 18 ust. 5 ustawy o pomocy w przypadku gdy dochód rodziny powiększony o uzyskany dochód powoduje utratę prawa do świadczeń z funduszu alimentacyjnego, świadczenia nie przysługują od miesiąca następującego po pierwszym miesiącu od miesiąca, w którym dochód został uzyskany.

W sprawie jest bezsporne i jednocześnie znajduje potwierdzenie w materiale dowodowym, że dochód rodziny powiększony o dochód uzyskany z marca 2015 r., a więc z miesiąca następującego po miesiącu, w którym dochód został osiągnięty, przekroczył kryterium dochodowe wynoszące 725 zł na osobę w rodzinie.

W konsekwencji przekroczenie kryterium dochodowego spowodowało, że uprawnienie do pobierania świadczeń z funduszu alimentacyjnego od kwietnia 2015 r. nie przysługiwało. Nie budzi zatem wątpliwości, że we wskazanym miesiącu nastąpiła utrata prawa do świadczeń z funduszu alimentacyjnego. Skoro zależność uprawnienia do świadczenia z funduszu alimentacyjnego jest ściśle i obiektywnie powiązana z dochodem rodziny, to zarazem obiektywny jest brak podstawy prawnej do świadczenia z funduszu alimentacyjnego w sytuacji, gdy dochód ten przekroczył kryterium dochodowe.

Okoliczność, że skarżący niezwłocznie nie poinformował organu o wysokości uzyskanego dochodu, do czego zresztą był zobowiązany na podstawie art. 19 ust. 1 ustawy o pomocy, nie wpływa na rozstrzygnięcie w przedmiocie, czy świadczenia z funduszu alimentacyjnego wypłacone stronie, mimo zaistnienia okoliczności powodujących ustanie wypłaty świadczenia, są "nienależnie pobranym świadczeniem" w rozumieniu art. 2 pkt 7a ustawy. Tym samym, wbrew zarzutom skargi, organ orzekający w sprawie w przedmiocie uznania za nienależnie pobrane świadczenie z funduszu alimentacyjnego nie był zobligowany do ustalenia, czy stronie można przypisać określone cechy dotyczące stanu świadomości co do tego, czy wypłacane świadczenie pobierała zgodnie z przepisami prawnymi, tylko czy ziściły się przesłanki wskazane w art. 2 pkt 7 lit. a ustawy, a więc czy określony fakt (okoliczność obiektywna) powoduje w świetle ustawy ustanie obowiązku wypłaty świadczenia (vide wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 4 lipca 2013 r., sygn. akt I OSK 2347/12 publik. w Internecie w CBOSA).

Niemniej jednak należy wskazać, że we wniosku o ustalenie prawa do świadczeń z funduszu alimentacyjnego znajduje się pouczenie że w przypadku zmiany liczby członków rodziny (...) oraz innych zmian mających wpływ na prawo do świadczeń z funduszu alimentacyjnego, zwłaszcza uzyskania dochodu (...) osoba uprawniona zobowiązana jest niezwłocznie powiadomić o tych zmianach organ właściwy wierzyciela. Niepoinformowanie organu właściwego prowadzącego postępowanie w sprawie świadczeń z funduszu alimentacyjnego o zmianach, o których mowa powyżej, może skutkować powstaniem nienależnie pobranych świadczeń, a w konsekwencji koniecznością ich zwrotu." (vide k.1 akt administracyjnych). Pod powyższym pouczeniem skarżący złożył własnoręczny podpis. Jednakże skarżący nie wypełnił obowiązku, o którym był pouczony i który przyjął do wiadomości. Złożenie podpisu pod pouczeniem stanowi dowód na zrozumienie i przejęcie do wiadomości podpisanej treści. Żaden przepis powołanej ustawy nie nakłada na organ obowiązku ustalania, czy strona wnosząca o przyznanie świadczenia zrozumiała treść pouczenia, które podpisała. Takiej powinności organu nie da się także wyprowadzić z art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a. (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 grudnia 2011r. sygn. akt I OSK 1325/11 publik. orzeczenia.nsa.gov.pl). Należy również podkreślić, że stosowne pouczenie o obowiązku niezwłocznego powiadomienia organu wypłacającego świadczenia z funduszu alimentacyjnego m.in. w przypadku uzyskaniu dochodu zostało zawarte w decyzji z dnia [...] r. o przyznaniu tych świadczeń. Zarówno pouczenie zawarte w formularzu wniosku, jak i w decyzji przyznającej świadczenie, zostały sformułowane w sposób zwięzły i zrozumiały i nie wymagały znajomości przepisów prawa. W pouczeniu skarżący został jednoznacznie poinformowany o jego obowiązkach w razie uzyskania dochodu. Pouczenie to zostało stronie doręczone, znajdowało się bowiem także w samej decyzji przyznającej świadczenia z funduszu alimentacyjnego. Skarżący nie był pozbawiony możliwości przeanalizowania treści pouczenia w każdym czasie, bowiem nie udzielono mu go jedynie we wniosku, który pozostał w aktach sprawy.

Pomimo, że w trakcie pobierania świadczeń skarżący uzyskał dochód, nie wypełnił obowiązku powiadomienia o tym organu, o czym został pouczony. W takim stanie rzeczy, w ocenie Sądu, słusznie organy uznały, że świadczenia rzeczywiście pobrane przez skarżącego w okresie od kwietnia do września 2015 r. na podstawie decyzji z dnia [...]r. o ich przyznaniu stały się świadczeniami nienależnie pobranymi. Konsekwencją nienależnie pobranych świadczeń stał się obowiązek ich zwrotu, co wynika z art. 23 ust. 1 w zw. z art. 2 pkt 7a ustawy o pomocy.

Nie jest usprawiedliwiony podniesiony w skardze zarzut naruszenia art. 10 § 1 k.p.a., sprowadzający się do zapewnienia stronie czynnego udziału w każdym stadium postępowania oraz braku powiadomienia skarżącego, przed wydaniem decyzji, o możliwości zapoznania się z materiałem dowodowym i wypowiedzenia się w tym względzie. W orzecznictwie sądowo-administracyjnym utrwalony jest pogląd, iż zarzut naruszenia art. 10 k.p.a. może odnieść skutek tylko wówczas, gdy stawiająca go strona wykaże, że zarzucane uchybienie uniemożliwiło jej dokonanie konkretnych czynności procesowych (np. złożenie dokumentu) oraz wpływu tego uchybienia na wynik sprawy (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 18 maja 2006 r. sygn. akt II OSK 831/05, publ. ONSAiWSA 2006 r., Nr 6, poz. 157; z dnia 24 maja 2007 r., sygn. akt II GSK 4/07 Lex nr 351055; wyrok NSA z 16 października 2007 r. sygn. akt I OSK 1192/06, publ. LEX nr 427561). Skarżący nie wykazał natomiast, by naruszenie art. 10 k.p.a. mogło mieć jakikolwiek wpływ na wynik postępowania.

Za bezzasadny Sąd uznał także zarzut wydania jednej decyzji o ustaleniu i zwrocie nienależnie pobranego świadczenia. Otóż w dniu 18 września 2015 r. weszła w życie nowelizacja ustawy z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów wprowadzona ustawą z dnia 24 lipca 2015 r. o zmianie ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów, ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych oraz ustawy o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2015 r., poz. 1302), która w zasadniczy sposób zmodyfikowała dotychczasowy tryb postępowania. W poprzednim bowiem brzmieniu ustawa o pomocy w art. 23 stanowiła o "decyzji ustalającej" (ust. 2) i "decyzji o zwrocie" (ust. 4, ust. 8). W związku z tym na gruncie art. 23 tej ustawy, co było zgodne z linią orzeczniczą sądów administracyjnych, wyodrębnione były dwa postępowania i dwie decyzje, tj. w przedmiocie ustalenia nienależnie pobranych świadczeń i w przedmiocie zwrotu takich świadczeń. Zatem możliwość orzekania w sprawie zwrotu świadczenia ustalonego jako świadczenie nienależnie pobrane, powstała dopiero z chwilą ostatecznego zakończenia postępowania w sprawie ustalenia, że świadczenie jest nienależnie pobrane. Byt decyzji wydanych w sprawie zwrotu takiego świadczenia był więc uzależniony od pozostawania w obrocie prawnym ostatecznej decyzji ustalającej, że świadczenie zostało pobrane nienależnie. Jednakowoż wyżej powołaną ustawą nowelizującą, która weszła w życie 18 września 2015 r. wykluczono to wyodrębnienie tworząc nowy rodzaj decyzji – o ustaleniu i o zwrocie nienależnie pobranych świadczeń. Jest to decyzja rozstrzygająca jedną sprawę dotyczącą ustalenia i zwrotu nienależnie pobranych świadczeń. Jednocześnie podkreślenia wymaga, że ustawa nowelizująca nie zawiera w tym względzie przepisów przejściowych, a zatem obowiązuje reguła intertemporalna natychmiastowego skutku działania nowej regulacji. W konsekwencji nie budzi wątpliwości prawidłowość i zgodność z obowiązującymi przepisami decyzji, które w niniejszej sprawie zostały wydane po wejściu w życie ustawy nowelizującej.

Z tych wszystkich względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach oddalił skargę na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.