Wyrok NSA, sygn. akt II FSK 171/15
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2017-02-17 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6114 Podatek od spadków i darowizn
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 134
journal: Dz.U. 2016 poz 718
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący – Sędzia NSA Bogdan Lubiński, Sędzia NSA Beata Cieloch (sprawozdawca), Sędzia NSA del. Jan Grzęda, Protokolant Anna Dziewiż-Przychodzeń, po rozpoznaniu w dniu 17 lutego 2017 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej J. Z.-K. - następcy prawnego M. W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 22 października 2014 r., sygn. akt III SA/Po 685/14 w sprawie ze skargi J. Z.-K. - następcy prawnego M. W. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w Poznaniu z dnia 16 lipca 2012 r., nr [...] w przedmiocie zaliczenia dokonanej wpłaty na poczet zaległości w podatku od spadków i darowizn 1) oddala skargę kasacyjną, 2) zasądza od J. Z.-K. - następcy prawnego M. W. na rzecz Dyrektora Izby Skarbowej w Poznaniu kwotę 180 (słownie: sto osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

UZASADANIENIE

I.1. Wyrokiem z dnia 22 października 2014 r., sygn. akt III SA/Po 685/14, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu oddalił skargę J. Z.-K. - następcy prawnego M. W. (dalej jako Skarżąca) na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w Rzeszowie z dnia 15 maja 2014 r., w przedmiocie zaliczenia dokonanej wpłaty na poczet zaległości w podatku od spadków i darowizn.

I.2. W uzasadnieniu wyroku wskazano, że decyzją z dnia 2 września 2011 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego ustalił wobec M. W. wysokość zobowiązania podatkowego w podatku od spadków i darowizn w kwocie 26.202,00 zł. Decyzja ta została doręczona stronie dnia 8 września 2011 r. W dniu 6 października 2011 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego wystawił M. W. upomnienie, w którym wezwał do uregulowania zaległości podatkowej z tytułu podatku od spadków i darowizn za wrzesień 2011 r. wraz z odsetkami za zwłokę, liczonymi od dnia 23 września 2011 r. oraz kosztami upomnienia. W dniu 22 września 2011 r. do Naczelnika Urzędu Skarbowego wpłynął wniosek M. W., reprezentowanej przez opiekuna prawnego, w sprawie umorzenia podatku od spadków i darowizn. Postanowieniem z dnia 21 listopada 2011 r. organ podatkowy odmówił wszczęcia postępowania na powyższy wniosek. Decyzją z dnia 6 lutego 2012 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego, na wniosek złożony dnia 28 listopada 2011 r., odmówił umorzenia zaległości w podatku od spadków i darowizn w kwocie 26.202,00 zł wraz z odsetkami za zwłokę w kwocie 673,00 zł, według stanu na dzień złożenia wniosku. Decyzję doręczono stronie dnia 13 lutego 2012 r. Postanowieniem z dnia 16 kwietnia 2012 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego, działając na podstawie art. 62 § 4 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2012 r. poz. 749 ze zm.; dalej jako O.p.), wskazał że wpłata z dnia 20 marca 2012 r., dokonana za pośrednictwem banku, w kwocie 27.245,80 zł, po zarachowaniu kosztów upomnienia w kwocie 8,80 zł, została zaliczona na poczet podatku od spadków i darowizn za wrzesień 2011 r. - należność główną 26.202,00 zł, oraz - odsetki 1.035,00 zł.

Po rozpatrzeniu odwołania Dyrektor Izby Skarbowej w Poznaniu, postanowieniem z dnia 16 lipca 2012 r., utrzymał w mocy postanowienie organu pierwszej instancji. Organ wskazał, że zobowiązanie podatkowe M. W. powstało wskutek doręczenia decyzji organu podatkowego, w której została ustalona jego wysokość. Od momentu doręczenia tej decyzji strona stała się zobowiązana do zapłacenia podatku w terminie 14 dni. Odsetki za zwłokę naliczano od dnia następującego po dniu upływu terminu płatności podatku, to jest od dnia 23 września 2011 r., do dnia zapłaty podatku, to jest do dnia 20 marca 2012 r., włącznie z tym dniem. Z okresu tego wyłączono okres od dnia 29 listopada 2011 r. do dnia 13 lutego 2012 r. z uwagi na fakt, że Naczelnik Urzędu Skarbowego, po rozpatrzeniu wniosku w sprawie umorzenia zaległości podatkowej, wydał w dniu 6 lutego 2012 r. decyzję odmawiającą umorzenia zaległości. Odsetki za zwłokę naliczone zostały z wyłączeniem okresu od dnia następującego po dniu wniesienia podania (podanie wniesiono dnia 28 listopada 2011 r.) do dnia doręczenia ostatnio wspomnianej decyzji (decyzję doręczono dnia 13 lutego 2012 r.).

I.3. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu Skarżąca podtrzymała swoje stanowisko zawarte w zażaleniu. Skarżąca nie otrzymała żadnego pisma z decyzją o wyłączeniu naliczania odsetek za zwłokę za okres od dnia 29 listopada 2011 r. do dnia 13 lutego 2012 r. oraz o naliczaniu dalszych odsetek za zwłokę za okres od dnia 14 lutego do dnia 20 marca 2012 r. I.4. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.

I.5. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu skargę oddalił. Sąd uznał, mając na względzie treść art. 53 § 1 O.p., art. 62 § 1 O.p., § 4 ust. 1 pkt 1 i § 8 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 sierpnia 2005 r. w sprawie naliczania odsetek za zwłokę oraz opłaty prolongacyjnej, a także zakresu informacji, które muszą być zawarte w rachunkach (Dz. U. z 2005 r. Nr 165, poz. 1373 ze zm.), że w sprawie należało stwierdzić, iż odsetki za zwłokę winny być naliczane od dnia 23 września 2011 r., bowiem to z tym dniem zobowiązanie podatkowe w podatku od spadków i darowizn stało się zaległością podatkową, do dnia 20 marca 2012 r., włącznie z tym dniem, jako że w tym dniu dokonano wpłaty na poczet przedmiotowej zaległości podatkowej. Jednakże z powyższego okresu wyłączyć należy, zgodnie z § 8 pkt. 2 rozporządzenia Ministra Finansów w sprawie naliczania odsetek za zwłokę, okres od dnia 29 listopada 2011 r., a więc od dnia następującego po dniu wniesienia podania o umorzenie zaległości podatkowej (podanie z dnia 28 listopada 2011 r.), do dnia 13 lutego 2012 r., włącznie z tym dniem, to jest do dnia doręczenia decyzji odmawiającej umorzenia zaległości podatkowej, co nastąpiło po upływie dwóch miesięcy od dnia wniesienia podania. Zatem w ocenie Sądu pierwszej instancji organ podatkowy prawidłowo zaliczył dokonaną dnia 20 marca 2012 r. wpłatę w wysokości 27.245,80 zł na poczet zaległości podatkowej z tytułu podatku od spadków i darowizn, obejmującej należność główną oraz odsetki, a także na poczet kosztów upomnienia.

II. W skardze kasacyjnej od powyższego orzeczenia pełnomocnik Skarżącej zarzucił naruszenie przepisów postępowania mających istotny wpływ na wynik sprawy, tj. naruszenie art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270; dalej jako P.p.s.a.), w zw. z art. 121 z art. 122 O.p. poprzez rozpatrzenie sprawy tylko w granicach skargi i wniesionych zarzutów bez uwzględnienia całości sprawy.

Wobec powyższego wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania oraz zwrot kosztów postępowania według norm przepisanych.

III. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie.

Stosownie do dyspozycji art. 183 § 1 P.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, z urzędu zaś bierze pod rozwagę jedynie nieważność postępowania. Analiza akt sprawy wskazuje, że nie zachodzi żadna z przesłanek wskazanych w art. 183 § 2 P.p.s.a.

W skardze kasacyjnej jako jedyny został sformułowany zarzut naruszenia art. 134 § 1 P.p.s.a. w zw. z art. 121 z art. 122 O.p. poprzez rozpatrzenie sprawy tylko w granicach skargi i wniesionych zarzutów bez uwzględnienia całości sprawy. Stosownie do art. 134 § 1 P.p.s.a. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Norma ta określa zatem granice rozpoznania skargi przez wojewódzki sąd administracyjny, natomiast granice sprawy wyznacza jej przedmiot wynikający z treści zaskarżonego działania organu administracji publicznej. Oznacza to, że o naruszeniu omawianej normy można mówić, jeśli Sąd pierwszej instancji wykroczy poza granice sprawy, w której została wniesiona skarga, albo – pomimo wynikającego z tego przepisu obowiązku – nie wyjdzie poza zarzuty i wnioski skargi, np. nie zauważając naruszeń prawa, które nie były powołane przez skarżącego, a które Sąd pierwszej instancji zobowiązany był uwzględnić z urzędu (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 7 lipca 2015 r., sygn. akt II OSK 289/14, dostępny w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, http://orzeczenia.nsa.gov.pl). W niniejszej sprawie niewątpliwie Sąd pierwszej instancji ocenił legalność zaskarżonej decyzji, a zatem nie orzekał w granicach (w znaczeniu podmiotowym i przedmiotowym) innej sprawy niż ta, w której została wniesiona skarga. Przypomnieć należy, że przedmiotem wydanego w sprawie postanowienia jest zaliczenie wpłaty dokonanej dnia 20 marca 2012 r. na poczet zaległości z tytułu podatku od spadków i darowizn, obejmującej należność główną oraz odsetki, a także na poczet kosztów upomnienia. Sąd pierwszej instancji odniósł się także do wszystkich zarzutów Skarżącej, ale jednocześnie, nie będąc związany granicami tych zarzutów, dokonał pełnej analizy stanu prawnego sprawy. Ponadto Sąd wskazał, że na obecnym etapie postępowania, mając na uwadze w szczególności charakter poddanego kontroli aktu, nie jest dopuszczalne badanie zgodności z prawem postanowienia z dnia 21 listopada 2011 r. o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie umorzenia podatku od spadków i darowizn. Podobnie Sąd uznał, że nie jest dopuszczalna ocena legalności dalszych czynności podjętych przez organ podatkowy na skutek złożenia pisma z dnia 28 listopada 2011 r., a w szczególności ocena prawidłowości uznania tego pisma za kolejne podanie o umorzenie zaległości podatkowej zamiast za zażalenie od postanowienia z dnia 21 listopada 2011 r. Podzielić zatem należało stanowisko Sądu pierwszej instancji, że zarzuty Skarżącej podniesione w analizowanym zakresie w ramach niniejszego postępowania uznać należało za chybione.

Sąd pierwszej instancji rozpoznał wszystkie zarzuty zgłoszone w skierowanej do niego skardze, przeprowadził ocenę ustaleń faktycznych dokonanych przez organy podatkowe i na tej podstawie rozstrzygając w granicach sprawy zgodnie z art. 134 P.p.s.a. uznał, że organ podatkowy prawidłowo zaliczył dokonaną dnia 20 marca 2012 r. wpłatę w wysokości 27.245,80 zł na poczet zaległości podatkowej z tytułu podatku od spadków i darowizn, obejmującej należność główną w kwocie 26.202,00 zł oraz odsetki w kwocie 1.035,00 zł, a także na poczet kosztów upomnienia.

Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny stosownie do treści art. 184 P.p.s.a. orzekł jak w sentencji. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 204 pkt 1 P.p.s.a.