Wyrok WSA w Lublinie, sygn. akt I SA/Lu 360/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Data orzeczenia: 2014-11-26 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6116 Podatek od czynności cywilnoprawnych, opłata skarbowa oraz inne podatki i opłaty
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 6c ust. 1, art. 6h, art. 6i, art. 6m ust. 1, art. 6k ust. 1, art. 6l ust. 1 oraz art. 3 ust. 2 pkt 8, art. 6o
journal: Dz.U. 2012 poz 391
law: Ustawa z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach - tekst jednolity
article: art. 12
journal: Dz.U. 2002 nr 99 poz 897
law: Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 21 czerwca 2002 r. w sprawie wysokości czynszu najmu lokali mieszkalnych Służby Więziennej, opłat dodatkowych oraz zasad zwrotu różnicy w opłatach czynszowych.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Halina Chitrosz-Roicka, Sędziowie WSA Wiesława Achrymowicz, NSA Anna Kwiatek (sprawozdawca), Protokolant Starszy asystent sędziego Karolina Orłowska, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 26 listopada 2014r. sprawy ze skargi W. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. stwierdza nieważność decyzji Wójta Gminy [...] z dnia [...] nr [...]; III. orzeka, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości; IV. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego [...] na rzecz W. P. kwotę [...] tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze, po rozpoznaniu odwołania W. P., utrzymało w mocy decyzję Wójta Gminy z dnia [...] określającą opłatę za gospodarowanie odpadami komunalnymi nieruchomości położonej w Kopytowie nr 8 oznaczonej ewidencyjnie jako działka nr [...] za 2013r. w kwocie 168 zł.

W dniu 24.04.2013r. W. P. złożył w Urzędzie Gminy deklarację o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi na formularzu według wzoru ustalonego uchwałą Nr XVII/126/2012 Rady Gminy z dnia [...] (Dz. Urz. Woj. L. poz. 4234) oświadczając, iż na jego nieruchomości odpady komunalne nie występują,

W związku z treścią powyższej deklaracji Urząd Gminy pismem z dnia 28.06.2013r. (doręczonym w dn. 18.07.2013r.) poinformował W. P., iż zgodnie z uchwałą Rady Gminy Nr XVII/125/2012 z dnia 19.11.2012r. w sprawie terminu, częstotliwości i trybu uiszczania opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi (Dz. Urz. Woj. L. poz. 4223) opłatę uiszcza się kwartalnie w terminach za I kwartał do 15 IV, za II kwartał do 15 VII, za III kwartał do 15 X, za IV kwartał do 15 XII.

Następnie wezwaniami z dnia 8.08.2013r oraz 22.08.2013r. wskazując jako podstawę art. 274a § 1 w związku z art. 155 Ordynacji podatkowej (Dz. U. z 2012, poz. 749 ze zm. dalej "op"), art. 6m ustawy z dnia 13.09.1996r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (Dz. U. 2012r., poz. 391 ze zm. – dalej: "ucp") oraz uchwałę Rady Gminy Nr XVII/126/2012, Wójt Gminy wezwał skarżącego do przedłożenia w terminie 7 dni od doręczenia wezwania, deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi powstającymi na terenie nieruchomości. Jednocześnie pouczył, że pierwszą deklarację właściciele nieruchomości byli obowiązani złożyć w terminie do 31.03.2013r.

Kolejnym wezwaniem z dnia 9.09.2013r wskazując jako podstawę art. 165 § 1 i 2 op w związku z art. 6o i 6q ucp ostatecznie wezwano skarżącego do przedłożenia Wójtowi Gminy w terminie 7 dni od doręczenia wezwania, deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi powstającymi na terenie jego nieruchomości.

W piśmie z dnia 16.09.2013r. skarżący wskazał, że odpady komunalne na jego nieruchomości nie występują, a o ile wystąpią to zgodnie z art. 6m ucp deklarację taką złoży.

Decyzją z dnia 23.09.2013r. Wójt Gminy podając jako podstawę prawną art. 6o i art. 6 q ucp w związku z art. 26 ust. 1 ustawy z 8.03.1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2013r., poz. 594) , 207 w związku z art. 21 § 3 i art. 47 § 1 op oraz § 2 ust. 1 uchwały Rady Gminy Nr XVII/126/2012, określił skarżącemu wysokość opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi jako właścicielowi nieruchomości w wysokości 168 zł przyjmując, że nieruchomość tę zamieszkują dwie osoby z zastosowaniem stawki 14zł od jednej osoby w skali miesiąca.

Organ wskazując na: wypis z rejestru gruntów, poświadczenia zameldowania na pobyt stały oraz potwierdzenia odbioru trzech wezwań skierowanych do skarżącego, a dotyczących złożenia prawidłowej deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie opłatami komunalnymi, uznał, iż nieruchomość na której posadowiony jest budynek mieszkalny, jednorodzinny zamieszkują dwie osoby: W. P.(właściciel) oraz jego matka.

Organ wyjaśnił, iż uchwałą Rady Gminy Nr XXVII/126/12, pierwszą deklarację o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi właściciele nieruchomości byli zobowiązani złożyć w terminie do 31.03.2013r. według wzoru ustalonego przez Radę Gminy, a obowiązek podatkowy powstaje przez fakt zamieszkania na danej nieruchomości.

Nadto zgodnie z uchwałą nr XIX/128/2012 Rady Gminy z dnia 28.12.2012r. w sprawie wyboru metody ustalenia opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi oraz stawki tej opłaty (Dz. Urz. Woj. L. z 2013r. poz. 1923) opłatę za gospodarowanie odpadami komunalnymi ustala się jako iloczyn liczby osób zamieszkujących daną nieruchomość i stawki opłaty. Wysokość opłaty określono na sumę 168 zł, co stanowi iloczyn osób zamieszkujących nieruchomość (2 osoby), stawki opłaty (14 zł) oraz liczby miesięcy (6 miesięcy). Pismo skarżącego z 16.09.2013r. w którym oświadczył, że na nieruchomości zamieszkiwanej przez 82 letnią osobę nie występują odpady komunalne, zdaniem organu pozostaje bez wpływu na rozstrzygnięcie przedmiotowej sprawy.

W odwołaniu skarżący wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji lub wstrzymanie rozpoznania sprawy do dnia rozstrzygnięcia przez Trybunał Konstytucyjny przepisów ustawy ucp, podniósł, że decyzja została wydana z naruszeniem art. 6c ucp. Wskazał, że gmina nie odbiera żadnych odpadów komunalnych z jego nieruchomości, ponieważ żądne odpady nie występują. Kwota 14 zł od osoby narusza art. 6o ucp. Nieruchomość zamieszkuje wyłącznie jego matka, a on jest jedynie tam zameldowany.

Następnie wskazując na wydanie przez Trybunał Konstytucyjny wyroku z dnia 28.12.2013r. sygn. akt K 17/12 (w piśmie mylnie wskazano - K/12), gdzie stwierdzono zgodność art. 6c ust. 1 ucp z Konstytucją RP, w piśmie z dnia 4.12.2013r. skarżący oświadczył, iż stosownie do wskazanego wyroku w dniu 4.12.2013r. złożył do Wójta Gminy deklarację o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi. Dodał, iż odpady komunalne na jego nieruchomości nie były odbierane, ponieważ nie występowały, a te które mogę wystąpić nie są odbierane.

W zaskarżonej decyzji SKO wyjaśniło, że z niewykonania obowiązku złożenia deklaracji lub złożenia deklaracji, która budzi uzasadnione wątpliwości co do danych w niej zawartych, wynikała powinność wójta, burmistrza, prezydenta - stosownie do art. 6o ucp do określenie wysokości opłaty w drodze decyzji. Natomiast złożenie prawidłowej deklaracji w przypadku gdy zawierałaby pouczenie, stanowiłoby podstawę do wystawienia tytułu wykonawczego zgodnie z przepisami ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, a gdy właściciel nieruchomości nie uiściłby opłaty w całości lub w części, wydawanie decyzji określającej wysokość opłaty byłoby zbędne, ponieważ sama deklaracja stanowi już podstawę do wystawienia tytułu wykonawczego i prowadzenia postępowania egzekucyjnego.

Zgodnie z przepisami ucp, obowiązek uiszczenia opłaty powstaje z końcem miesiąca, w którym na danej nieruchomości zamieszkuje mieszkaniec, zatem zasadnym było określenie wysokości opłaty za te miesiące, w których obowiązek uiszczenia opłaty powstał i przekształcił się w zobowiązanie stosownie do art. 5 op

Organ wskazał, że do spraw dotyczących opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi stosuje się przepisy op, z tym że uprawnienia organów podatkowych przysługują wójtowi, burmistrzowi, prezydentowi miasta. Zatem w razie gdy złożona deklaracja budzi uzasadnione wątpliwości co do rzetelności zawartych w niej danych, bądź wezwany do jej złożenia właściciel nieruchomości powinności tej uchybi, a czynności organu przeprowadzone w trybie przepisów art. 274-274a op nie dadzą spodziewanego rezultatu, wówczas obowiązkiem organu, po uprzednim wszczęciu postępowania w sprawie określenia wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi stosownie do art. 6h ucp, jest wszechstronne i wnikliwe zbadanie stanu faktycznego, a więc zgromadzenie całości materiału dowodowego i wydanie decyzji określającej.

Kolejno wskazał, że na terenie gminy stawki opłaty ustalone są przepisami uchwały Nr XIX/128/2012 i wynoszą 14 zł od osoby lub 6 zł od osoby jeżeli odpady są zbierane i odbierane w sposób selektywny, natomiast stosownie do przepisów uchwały Nr XVII/126/2012 właściciele nieruchomości mają obowiązek dołączyć do deklaracji dokumenty potwierdzające dane zawarte w deklaracji, natomiast zgodnie z przepisami uchwały XVII/125/2012 należną opłatę uiszcza się w każdym roku kwartalnie do 15 kwietnia, do 15 lipca, do 15 października i do 15 grudnia.

W niniejszej sprawie zobowiązanym do złożenia deklaracji stosownie do art. 2 ust. 1 pk 4 ucp, był jej właściciel W. P., ustalony na podstawie danych: z wypisu z rejestru gruntów oraz wskazanych przez niego w deklaracji z 24.04.2013r. Fakt zameldowania skarżącego oraz jego matki na nieruchomości, potwierdza także poświadczenie zameldowania na pobyt stały. Organ podkreślił, że skarżący nie przedłożył żadnych dokumentów potwierdzających fakt zamieszkiwania na terenie innej gminy. Wskazał, że jego matka zamieszkuje na nieruchomości w K., a on osobiście odbiera kierowaną do niego na wskazany adres korespondencję.

Kolegium identyfikuje się z poglądami, które zakładają, że decyzja powinna określać wysokość opłaty za okresy, w których powstał obowiązek jej uiszczenia (jako odpowiednik obowiązku podatkowego) oraz uległ on konkretyzacji (przekształcił się w zobowiązanie zapłacenia określonej kwoty). Dlatego należało określić wysokość opłaty za te miesiące, w których obowiązek uiszczenia opłaty powstał i za które przekształcił się w zobowiązanie podatkowe, a zatem za które został już skonkretyzowany. Stąd zasadnym było określenie opłaty już po zakończeniu danego miesiąca, za okres, za który opłata nie została uiszczona w odniesieniu do tych właścicieli, którzy nie złożyli deklaracji albo złożona deklaracja budziła uzasadnione wątpliwości co jej rzetelności i nie została przez właściciela nieruchomości skorygowana w sposób odpowiadający stanowi faktycznemu i prawnemu.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie, W.P. wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz zasądzenie maksymalnej grzywny za przewlekłe prowadzenie postępowania. Argumentował, że postępowanie dowodowe nie zostało przeprowadzone w sprawie określenia opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi. Podniósł, że na jego nieruchomości odpady nie powstają. Przytoczył fragmenty uzasadnienia wyroku TK sygn. akt K 17/12. Wskazał, że to na Wójcie Gminy ciąży obowiązek udowodnienia faktu zamieszkiwania na nieruchomości. Potwierdził prawdziwość danych wynikających z rejestru gruntów oraz poświadczenia zameldowania, ale wskazał, że nie są one zgodne z rzeczywistością. Na nieruchomości przebywa około 8-10 godzin dziennie, ale nie prowadzi tam gospodarstwa domowego i tam nie zamieszkuje.

Końcowo wskazał, że zdaniem organu decyzja określająca zgodna jest z uchwałą Rady Gminy XIX/128/2012, ale jego zdaniem uchwała ta nie dotyczy art. 6o ucp.

W odpowiedzi na skargę SKO wniosło o jej oddalenie. Podtrzymało stanowisko i argumentację zawarte w zaskarżonej decyzji.

W piśmie z dnia 1.10.2014r. skarżący podtrzymał stanowisko zawarte w skardze oraz dodał, że organ I instancji nie wszczął w stosunku do niego postępowania oraz uniemożliwił mu zapoznanie się z aktami sprawy.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje:

Skarga podlega uwzględnieniu, jednak z innych względów niż w niej podniesione.

Przedmiotem postępowania administracyjnego było określenie wysokości opłaty należnej Gminie za gospodarowanie odpadami komunalnymi, a wszczęcie postępowania i decyzyjne określenie wysokości opłaty spowodowane zostało niezłożeniem deklaracji o której mowa w art. 12 ustawy z dnia 1.07.2011r. o zmianie ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. 152 poz. 897 ze zm. – dalej: "ustawa z dnia 1.07.2011r."), w terminie określonym w § 2 pkt. 1 uchwały nr XVII/126/12 Rady Gminy z dnia 19.11.2012r.

Przepis art. 12 ustawy z dnia 1.07.2011r. zobowiązywał radę gminy do określenia terminu składania pierwszej deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, o której mowa w art. 6m ust. 1 upc.

Zgodnie z art. 6c ust. 1 upc, gminy są obowiązane do zorganizowania obioru odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości, na których zamieszkują mieszkańcy.

Zgodnie z art. 6h upc, właściciele takich nieruchomości obowiązani są ponosić na rzecz gminy opłatę za gospodarowanie odpadami komunalnymi, w tym za ich odbiór, a obowiązek ten powstaje za każdy miesiąc, w którym na nieruchomości zamieszkuje mieszkaniec (art. 6 i ust. 1 upc).

Ustawa z dnia 1.07.2011r. nowelizująca ustawę upc i wprowadzająca powyższe przepisy weszła w życie z dniem 1.01.2012r. (art. 23) i przez okres 18 miesięcy od tego dnia zwalniała gminy z obowiązku odbierania odpadów od właścicieli nieruchomości (art. 10 ust. 4) oraz zwalniała w tym okresie właścicieli nieruchomości z obowiązku uiszczania opłaty, o której mowa w art. 6h upc (art. 11 ust. 1).

Jednakże w tym okresie, w terminie określonym w uchwale rady gminy, właściciele nieruchomości mieli obowiązek złożenia pierwszej deklaracji, o której mowa w art. 6m ust. 1 upc, określającej wysokość miesięcznego zobowiązania z tytułu opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi należnego począwszy od trzeciego kwartału 2013r., czyli od dnia 1.07.2013r.

W tym też okresie rady gmin zobowiązane były między innymi do ustalenia stawek opłaty oraz terminu, częstotliwości, i trybu jej uiszczania, a także prowadzenia działań informacyjnych, wyjaśniających zasady świadczenia usług w ramach systemu gospodarowania odpadami komunalnymi oraz odpłatności za te usługi świadczone obowiązkowo od dnia 1.07.2013r. (art. 6k ust. 1, art. 6l ust. 1 oraz art. 3 ust. 2 pkt 8 upc).

Ponieważ opłata za gospodarowanie odpadami komunalnymi nie jest podatkiem, lecz stanowi opłatę lokalną będącą odpłatnością za obowiązkowo świadczone usługi, których wykonanie uzależnione jest od wniesienia opłaty, wysokość tej opłaty deklarowana jest bezterminowo, a więc dotyczy również kolejnych miesięcy, do czasu zmiany danych stanowiących podstawę jej obliczenia w deklaracji, o której mowa w art. 6m ust. 1 upc.

Zmiana tych danych w przypadku nieruchomości zamieszkanych, o których mowa w art. 6c ust. 1 upc, dotyczyć może stawki opłaty, sposobu zbierania odpadów i liczby osób zamieszkujących nieruchomość.

Wówczas, w terminie 14 dni od daty zaistniałej zmiany, właściciel nieruchomości jest obowiązany złożyć nową deklarację i uiścić opłatę w zmienionej wysokości, za miesiąc, w którym nastąpiła zmiana, a to zgodnie z art. 6 m ust. 2 upc.

Przepisy art. 6m upc nakładają więc obowiązek samoobliczenia w deklaracji wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, przy czym wykonanie tego obowiązku konkretyzuje jedynie wysokość miesięcznej opłaty, należnej z mocy prawa od dnia 1.07.2013r., która za poszczególne miesiące wymagalna jest w deklarowanej wysokości i w terminie określonym w przepisach prawa miejscowego, wydanych na podstawie art. 6l upc.

W celu zapewnienia prawidłowego obliczenia wysokości opłaty oraz ułatwienia składania deklaracji w art. 6n ust. 1 pkt 1 upc zobowiązano rady gmin do określenia wzoru deklaracji oraz jej niezbędnych elementów.

W wydanej na podstawie powyższego przepisu uchwale nr XVII/126/12 Rada Gminy określiła również, zgodnie z art. 12 ustawy z dnia 1.07.2011r., termin składania pierwszej deklaracji o wysokości opłaty, o której mowa w art. 6m ust. 1 upc, do dnia 31.03.2013r.

Z przepisów art. 12 ustawy z dnia 1.07.2011r. w związku z art. 6m ust. 1 upc oraz z § 2 uchwały XVII/126/12 wynika, że właściciel nieruchomości miał obowiązek złożyć pierwszą deklarację o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi przed dniem powstania obowiązku ponoszenia opłaty za poszczególne miesiące w których nieruchomość będzie zamieszkiwana.

Zgodnie ze wzorem deklaracji, składanej w wyżej podanym terminie, powinien w niej wskazać sposób zbierania odpadów, stawkę opłaty i ilość osób zamieszkujących – czyli dane aktualne na dzień złożenia deklaracji i będące podstawą ustalenia wysokości należnej w przyszłości opłaty.

Zgodnie z art. 6o upc, w razie niezłożenia deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi albo uzasadnionych wątpliwości co do danych zawartych w deklaracji, wójt, burmistrz lub prezydent miasta określa, w drodze decyzji, wysokość opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, biorąc pod uwagę uzasadnione szacunki, w tym średnią ilość odpadów komunalnych powstających na nieruchomościach o podobnym charakterze.

W związku z treścią tego przepisu zauważyć należy, że w niniejszej sprawie przyczyną wydania decyzji był fakt niezłożenia deklaracji o której mowa w art. 6m ust. 1 upc, przez właściciela nieruchomości zamieszkałej, o której mowa w art. 6c ust. 1 upc, w terminie wynikającym z uchwały Rady Gminy XVII/126/12. Nadto deklaracja złożona w dniu 24.04.20-13r. po upływie stosownego terminu, zawierała dane budzące wątpliwości organu, dlatego skarżący został wezwany do ich wyjaśnienia.

Wobec trzykrotnych wezwań organu, skarżący wskazał, że na nieruchomości zamieszkuje jedynie jego matka, a odpady nie występują.

Należy wyjaśnić, iż wysokość opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, uzależniona jest od ilości osób zamieszkujących nieruchomości, a nie od ilości odpadów powstających na nieruchomości, o której mowa w art. 6c ust. 2 upc, stąd nietrafna była argumentacja skarżącego, który twierdził, że odpady nie powstają.

Równocześnie art. 6o w związku z art. 6m upc przesądza, że przedmiotem rozstrzygnięcia zawartego w decyzji ma być wysokość opłaty, obliczona według danych aktualnych na ostatni dzień terminu wyznaczonego na składanie deklaracji, gdyż decyzja zastępuje niezłożoną lub nierzetelną deklarację.

Przepis art. 6o upc ma również zastosowanie w razie niezłożenia nowej deklaracji w sytuacji, o której mowa w art. 6m ust. 2 upc. Wówczas w nowej decyzji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi organ określa nową wysokość opłaty, uwzględniając zmianę danych będących podstawą wysokości opłaty, począwszy od miesiąca, w którym nastąpiła zmiana (zdanie 2 ust. 2 art. 6m upc).

W związku z tym w decyzji zastępującej niezłożoną pierwszą deklarację, o której mowa w art. 12 ustawy z dnia 1.07.2011r. w związku z art. 6m ust. 1 upc, organ określić mógł – zgodnie z art. 6o upc – jedynie wysokość miesięcznej opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, należnej w tej wysokości począwszy od lipca 2013r. (a nie łączną wysokość opłaty należną za 6 miesięcy).

Decyzyjne określenie wysokości opłaty za poszczególne miesiące byłoby możliwe tylko w sytuacji, o której mowa w art. 6m ust. 2 upc, czyli niedeklarowania przez właściciela nieruchomości opłaty w przypadku zmiany danych uprzednio zdeklarowanych lub uwzględnionych w decyzji, będących podstawą obliczenia wysokości opłaty, które to zmiany miałyby miejsce w każdym kolejnym miesiącu.

Wówczas możliwe byłoby wydanie decyzji w formie jednego aktu zawierającego rozstrzygnięcia o wysokości opłaty za poszczególne miesiące, przy rozważeniu, czy taka forma rozstrzygnięcia pozostaje bez wpływu na wynik sprawy i na gwarancję uprawnień strony postępowania.

Obowiązek poniesienia opłaty realizowany jest poprzez złożenie deklaracji o wysokości opłaty na podstawie art. 6m upc i według wzoru określonego w przepisach prawa miejscowego oraz poprzez uiszczenie opłaty miesięcznej na podstawie art. 6h i art. 6i upc w terminie określonym w przepisach prawa miejscowego.

Z mających zastosowanie w sprawie przepisów prawa miejscowego, wydanych na podstawie art. 6l upc, wynika, że opłaty uiszcza się kwartalnie do 15 dnia pierwszego miesiąca kwartału, czyli zaliczkowo przed upływem miesiąca, w którym na nieruchomości zamieszkuje mieszkaniec.

Skoro właściciel nieruchomości ma obowiązek złożyć jedną deklarację o wysokości opłaty na podstawie art. 6m ust. 1 upc lub na podstawie art. 6m ust. 2 upc, a brak deklaracji skutkuje decyzyjnym określeniem wysokości opłaty na podstawie art. 6o upc, to oznacza, że decyzja zastępuje tę deklarację, której nie złożono. Unormowanie zawarte w art. 6o upc uwzględnia więc specyfikę świadczenia jakim jest miesięczna opłata za gospodarowanie odpadami i wyklucza decyzyjne określenie wysokości opłaty bez powiązania obowiązku organu z uprzednio istniejącym obowiązkiem złożenia deklaracji przez właściciela nieruchomości.

Odmienna interpretacja art. 6o w związku z art. 6m upc oznaczałaby, że niewykonanie obowiązku złożenia jednej deklaracji powodowałoby konieczność wszczynania postępowań administracyjnych w przedmiocie określenia wysokości opłaty po upływie każdego miesiąca i przy niezmienionych okolicznościach, wydawania decyzji określających tę samą kwotę opłaty. Do takich działań brak jest również podstaw w art. 6h i art. 6i upc, które określają jedynie obowiązek ponoszenia opłaty za każdy miesiąc, a nie – po upływie miesiąca.

Przepis art. 6o upc nie daje również podstawy do określania łącznej kwoty nieuiszczonych opłat miesięcznych, tak jak to uczynił organ w sprawie niniejszej. Od dnia 21.08.2013r. ustawodawca zniósł obowiązek określenia w drodze decyzji wysokości zaległości z tytułu opłaty (art. 66 i art. 83 pkt 1 ustawy z dnia 13.06.2013r. – Dz. U. 2013r., poz. 888 – uchylenie art. 6 p upc), uwzględniając fakt, że zgodnie z art. 6g upc w sprawach opłat stosuje się przepisy ustawy Ordynacja podatkowa (Dz. U. 2012r., poz. 749, ze zm. – dalej: "op"), a przepisy tej ustawy nie przewidują możliwości wydawania decyzji w odniesieniu do stanów techniczno-rachunkowych.

Ustawodawca pozostawił jednak w ustawie upc odrębne unormowanie przesłanek do wydania decyzji zastępującej deklarację wykazującą zobowiązanie (świadczenie pieniężne) do zapłaty. Przepis art. 6o upc, jako szczególny, wyłącza bowiem zastosowanie art. 21 § 3 op, określającego przesłanki wydania decyzji deklaratoryjnej w przedmiocie wysokości zobowiązania podatkowego. Jest to zrozumiałe, jeśli zważyć, że miesięczna opłata za gospodarowanie odpadami nie jest podatkiem w rozumieniu art. 6 op, lecz odpłatnym świadczeniem publicznoprawnym.

Należy podkreślić, iż rozstrzygnięcie spraw w przedmiocie wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami zawierać więc powinno miesięczną kwotę opłaty oraz wskazanie miesięcznej daty, począwszy od której opłata w określonej wysokości jest należna. W przypadku decyzji zastępującej pierwszą deklarację, o której mowa w art. 12 ustawy z dnia 1.07.2011r. oczywistym jest, że określony w decyzji obowiązek powstał w dniu 1.07.2013r., zgodnie z art. 11 ust. 1 i art. 23 tej ustawy. Art. 6o ucp stanowi podstawę prawną decyzji zastępujących deklaracje, o których mowa w art. 6m upc i wyczerpująco określa treść rozstrzygnięcia, które decyzja powinna zawierać.

W przypadku zamieszkiwania na danej nieruchomości więcej niż jednej osoby opłata stanowi iloczyn liczby mieszkańców nieruchomości i stawki opłaty, zgodnie z § 1 ust. 1 uchwały nr XIX/128/12 i art. 6j ust. 1 pkt 1 ucp. Stawka opłaty jest niższa, jeżeli odpady są zbierane i odbierane w sposób selektywny, a warunek ten może być spełniony, jeżeli właściciel nieruchomości zdeklaruje selektywne zbieranie odpadów, bo wówczas w taki sposób są odbierane z nieruchomości. Brak deklaracji i tym samym oświadczenia o selektywnym zbieraniu odpadów przesądzał brak podstaw faktycznych do zastosowania niższej stawki opłaty.

Wysokość opłaty miesięcznej, czy to w deklaracji, czy w zastępującej ją decyzji, obliczana jest bezterminowo z góry na kolejne miesiące, stąd w przypadku niezłożenia deklaracji zawierającej oświadczenie o wyborze sposobu gromadzenia odpadów, wyboru takiego nie można dokonać w odniesieniu do miesięcy które już upłynęły. Nadto właściciele nieruchomości mogą w każdym czasie zdeklarować zmianę danych będących podstawą decyzyjnego określenia wysokości miesięcznej opłaty poprzez złożenie deklaracji zawierającej niezbędne dane, w tym oświadczenie o wyborze selektywnego sposobu gromadzenia odpadów, co umożliwi zastosowanie niższej stawki opłaty począwszy od miesiąca, w którym wyboru takiego dokonają i w którym złożą stosowną deklarację (art. 6 m ust. 2 upc) zastępującą decyzję.

Ponieważ zarówno deklaracja, jak i decyzja dotyczą zakresu obowiązku (wysokości świadczenia miesięcznego z tytułu opłaty) określanego bezterminowo i może on w przyszłości ulegać zmianom (dane dotyczące sposobu zbierania odpadów, wysokości stawki opłaty, liczby osób zamieszkałych), które właściciel nieruchomości obowiązany jest zgłaszać w formie deklaracji, to oczywistym jest, że zakres ten zmienia się począwszy od miesiąca, w którym nastąpiła zmiana okoliczności powodująca obowiązek złożenia deklaracji, o której mowa w art. 6 m ust. 2 upc. W takim przypadku zakres obowiązku zgłoszony w deklaracji zastępuje określony uprzednio w decyzji.

To z tego również względu w art. 6 o upc ustawodawca w sposób szczególny w stosunku do art. 21 § 3 op unormował przesłanki wydania decyzji i zakres rozstrzygnięcia decyzji, dopuszczając możliwość jej dezaktualizacji, począwszy od daty zmian okoliczności faktycznych zaistniałych po jej wydaniu i zgłoszonych na podstawie art. 6 m ust. 2 upc w formie deklaracji.

Zmiana danych będących podstawą ustalenia wysokości należnej opłaty zawsze powoduje obowiązek złożenia deklaracji (art. 6 m ust. 2 upc) i każda kolejna deklaracja uwzględniająca zmianę okoliczności faktycznych jest pierwszą deklaracją w tym sensie, że może podlegać skorygowaniu przez właściciela nieruchomości (art. 81 op) lub organ (art. 274 op) albo weryfikacji co do danych w niej zawartych w postępowaniu administracyjnym. Jeżeli dane zawarte w deklaracji lub zastępującej ją decyzji nie ulegną zmianie, opłata miesięczna jest należna w wysokości ustalonej w deklaracji lub określonej w decyzji.

W niniejszej sprawie skarżący nie złożył stosownej deklaracji w terminie określonym w uchwale Rady Gminy XVII/126/2012, a deklaracja złożona w dniu 24.04.2013r. zawierała dane budzące wątpliwości organu. Właściciel wskazał, że na nieruchomości odpady nie występują. Następnie w piśmie z 16.09.2013r. skarżący wyjaśnił, że na nieruchomości zamieszkuje jedynie jego matka, a odpady nie występują. Wobec wskazanych okoliczności, mając na uwadze zgromadzone w sprawie dokumenty wskazujące na fakt zamieszkiwania na nieruchomości 2 osób w tym: wypis z rejestru gruntów, potwierdzenie zameldowania, oraz potwierdzenia odbioru korespondencji kierowanej do skarżącego, organ miał podstawy do wydania wobec skarżącego decyzji określającej wysokość opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi.

Jednak decyzja organu I instancji zawiera błędne rozstrzygnięcie gdyż, z naruszeniem art. 6 o upc w związku z § 2 pkt 1 uchwały Rady Gminy Nr XVII/126/2012, określa kwotę opłaty za 6 miesięcy 2013r. zatem bez podstawy prawnej określa łączną kwotę zaległości z tytułu tych opłat oraz z naruszeniem art. 6i pkt 1 upc w związku z § 1 ust. 3 pkt 3 i 4 uchwały Rady Gminy XVII/125/2012, pominęła kwartalne terminy płatności. Powyższe naruszenia dały podstawę do stwierdzenia nieważności decyzji Wójta Gminy z 23.09.2013r. stosownie do art. 247 § 1 pkt 2 op oraz uchylenia zaskarżonej decyzji, jako wydanej z naruszeniem art. 233 § 1 pkt 1 op poprzez utrzymanie w mocy decyzji organu pierwszej wydanej bez podstawy prawnej.

Z tych względów, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit c ppsa Sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz stosownie do art. 145 § 1 pkt 2 ppsa w związku z art. 247 § 1 pkt 2 op stwierdził nieważność decyzji organu I instancji. Rozstrzygnięcie w pkt III wyroku uzasadnia treść art. 152 ppsa, natomiast rozstrzygnięcie o kosztach postępowania znajduje uzasadnienie w art. 200 ppsa.