Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 1558/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2021-02-04 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6033 Zajęcie pasa drogowego (zezwolenia, opłaty, kary z tym związane)
Hasła tematyczne: Kara administracyjna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 20, art. 40
journal: Dz.U. 2020 poz 470
law: Ustawa z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych - t.j.

SENTENCJA

Dnia 4 lutego 2021 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sławomir Kozik Sędziowie Sędzia WSA Dorota Dziedzic - Chojnacka Sędzia WSA Dorota Pawłowska (spr.) po rozpoznaniu w dniu 4 lutego 2021 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi "(...)" sp. z o.o. z siedzibą w "(...)" na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w "(...)" z dnia "(...)" maja 2020 r. nr "(...)" w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za zajęcie pasa drogowego 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję Prezydenta m. "(...)"z dnia "(...)" marca 2020 r.; 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w "(...)"na rzecz skarżącej "(...)"sp. z o.o. z siedzibą w "(...)"kwotę 1017 (jeden tysiąc siedemnaście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Decyzją z [...] marca 2020 r. nr [...] (dalej ,,decyzja I instancji") Prezydent W. (dalej także ,,Organ I instancji") wymierzył C. sp. z o. o. z siedzibą w W. (dalej ,,Strona", ,,Spółka", ,,Skarżąca") karę pieniężną w wysokości 2 064 zł. za zajęcie pasa drogowego (drogi powiatowej) ul. P. w rej. posesji nr [...] w W., bez zezwolenia zarządcy drogi poprzez umieszczenie w nim w dniach 29 października, 9, 24 listopada, 1 grudnia 2019r. reklamy emitowanej na elektronicznym wyświetlaczu reklamowym ze zmienną treścią przymocowanej do elewacji posesji ul. P. [...] o powierzchni 2,91 m2, natomiast w dniach 30 października - 8 listopada, 10 listopada - 23 listopada, 25-30 listopada 2019 r. poprzez umieszczenie w nim elektronicznego wyświetlacza o powierzchni 0,38 m2.

Jako podstawę prawną swego rozstrzygnięcia Organ I instancji wskazał art. 104 i art. 107 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2020 r. poz. 256, dalej ,,Kpa"), art. 20 pkt 8, art. 40 ust. 12 i ust. 13 w związku z art. 40d ust. 2 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (t.j. Dz. U. z 2020, poz. 470 ze zm., dalej ,,udp") a także uchwałę Rady m. st. Warszawy Nr XXXIV/1023/2008 z dnia 29 maja 2008 r. w sprawie statutu Zarządu Dróg Miejskich oraz Nr XXXI/666/2004 z dnia 27 maja 2004 r. w sprawie wysokości stawek opłat za zajęcie pasa drogowego dróg publicznych na obszarze m. st. Warszawy, z wyjątkiem autostrad i dróg ekspresowych (Dz. Urz. Woj.Maz. Nr 148, poz. 3717 ze zm., dalej ,,Uchwała").

W uzasadnieniu decyzji Organ I instancji wskazał, że w dniu 29 października 2019r. pracownicy Wydziału Kontroli Pasa Drogowego Zarządu Dróg Miejskich przeprowadzili kontrolę pasa drogowego ul. P. w rej. posesji nr [...] podczas której stwierdzono umieszczenie w nim elektronicznego wyświetlacza reklamowego ze zmienną treścią reklamową przymocowanego do elewacji tej posesji, bez wymaganego przepisami udp zezwolenia zarządcy drogi. Podczas kontroli wykonano dokumentację fotograficzną oraz sporządzono protokół nr [...], w którym zapisano zmierzoną powierzchnię elektronicznego wyświetlacza oraz treści reklamowej.

Skarżąca wywiodła od decyzji I instancji odwołanie, zaskarżając ją w całości.

Decyzją z dnia [...] maja 2020r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze (dalej ,,Organ", Kolegium", ,,SKO"), w następstwie rozpoznania wniesionego przez Stronę odwołania, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Kpa, utrzymało w mocy decyzję I instancji (dalej także ,,zaskarżona decyzja").

Kolegium podniosło, że iż z dokumentacji fotograficznej, protokołu z kontroli pasa drogowego z dnia 29 października 2019r., wypisu z rejestru gruntu, wydruku mapy zasadniczej znajdującej się w aktach sprawy wynika niezbicie, iż w pasie drogowym (drogi powiatowej) ul. P. w rej. posesji nr [...] w W., w dniach 29 października, 9, 24 listopada, 1 grudnia 2019r. umieszczona była reklama emitowana na elektronicznym wyświetlaczu reklamowym ze zmienną treścią przymocowana do elewacji posesji ul. P. [...] o powierzchni 2,91 m2, natomiast w dniach 30 października - 8 listopada, 10 listopada - 23 listopada, 25-30 listopada 2019 r. umieszczony był elektroniczny wyświetlacz o powierzchni 0,38 m2, bez zezwolenia zarządcy drogi. Zdaniem Organu reklama i nośnik były ustawione w tych dniach w pasie drogowym, w jego granicach co wyraźnie wynika z mapy zasadniczej znajdującej się w aktach sprawy. Na mapie widnieją linie rozgraniczające pas drogowy oraz jest naniesione miejsce posadowienia w nim reklamy i nośników. SKO podkreśliło, że pas drogowy to grunt obejmujący przestrzeń nad i pod nim a skoro tak to przedmiotowe reklamy i nośniki należy uznać za znające się właśnie w granicach tego pasa. Są zamocowane do ścian budynku i nadwieszone nad tym pasem na niewielkiej odległości. Niewątpliwie też są zlokalizowane w przestrzeni nad wydzielonym pod drogę pasem terenu w taki sposób, że są one widoczne dla użytkowników drogi. Znajdują się na wysokości użytkowników chodnika i są zlokalizowane w zasięgu jego wzroku tak, że treść tych reklam z pewnością do nich dociera. W tych zatem okolicznościach, w ocenie SKO, nie można uznać, iż nie znajdują się one w pasie drogowym. Organ podkreślił, że powierzchnia reklamy nie obejmuje tylko samej wyświetlanej reklamy ale też i ramkę. Stąd, zdaniem Kolegium, Organ I instancji prawidłowo ustalił i wyliczył karę pieniężną opierając się na Uchwale. W świetle uznania zasadności przyjętego w decyzji I instancji rozstrzygnięcia, Kolegium utrzymało w mocy tę decyzję w całości, wydając zaskarżoną decyzję na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Kpa.

W skardze na decyzję Kolegium złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, Skarżąca zarzuciła Organowi, że przy wydaniu zaskarżonej decyzji naruszył:

1. przepisy postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:

1) art. 7, art. 77 § 1 i § 4, art. 80, art. 84 § 1, art. 136 § 1 Kpa w związku z art. 4 pkt 1 udp, poprzez zaniechanie podjęcia czynności mających na celu dokładne wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy i zaniechanie wyczerpującego zebrania całokształtu materiału dowodowego, w skład którego obligatoryjnie powinny wchodzić:

a) dokumenty zawarte w operatach technicznych Państwowego Zasobu Geodezyjnego i Kartograficznego (protokoły graniczne, protokoły ustalenia przebiegu działek ewidencyjnych, szkice polowe, dzienniki danych ewidencyjnych),

b) mapa do celów prawnych z wyrysowanym przez biegłego geodetę nośnikiem;

c) opinia biegłego geodety,

- na okoliczność ustalenia, czy nośnik reklamowy znajdował się w granicach pasa drogowego w rozumieniu art. 4 pkt 1 udp, skutkiem czego było pozbawione podstaw faktycznych ustalenie, że Skarżąca dokonała zajęcia pasa drogowego bez zezwolenia zarządcy drogi;

2) art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 80 oraz art. 81a § 1 Kpa w związku z art. 40 ust. 3 i 6 udp poprzez dokonanie całkowicie dowolnej oceny zgromadzonego materiału dowodowego i bezpodstawne przyjęcie, jakoby reklama była wyświetlana w terminie od 30 października do 8 listopada 2019r., od 10 do 23 listopada, od 25 do 30 listopada 2019r. podczas gdy pierwsza kontrola Organu miała miejsce w dniu 29 października 2019r. a kolejne w dniach 9, 24 listopada, 1 grudnia, zaś w aktach sprawy brakuje jakiegokolwiek dowodu potwierdzającego, że nośnik był umieszczony w okresach pomiędzy kontrolami;

3) art. 79 § 1 w związku z art. 10 § 1 Kpa, poprzez brak zawiadomienia Skarżącej (lub jej przedstawiciela) o czynnościach kontrolnych - oględzin nośnika reklamowego - a przez to niezapewnienie Stronie czynnego udziału w postępowaniu, w tym w szczególności niezapewnienie udziału Skarżącej (jej przedstawicielowi), podczas gdy z powołanych przepisów wynika obowiązek zapewnienia stronom, przez organ administracji, możliwości czynnego udziału w postępowaniu administracyjnym na każdym jego etapie, w tym w szczególności udziału w prowadzonych czynnościach dowodowych;

2. naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, tj.:

1) art. 40 ust. 12 w związku z art. 4 pkt 1 udp, poprzez wymierzenie kary pieniężnej za zajęcie pasa drogowego z uwagi na brak zezwolenia zarządcy drogi, podczas gdy nośnik reklamowy ze względu na swoje położenie względem jezdni ul. P. w rej. posesji [...] oraz brak funkcjonalnego związku z ruchem drogowym nie znajdował się w granicach pasa drogowego;

2) art. 40 ust. 3, 6, 8, i 12 udp w związku z § 4 ust. 1 oraz poz. 19 Załącznika nr 3 do Uchwały w związku z art. 3 pkt 1 i 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2019r., poz. 1186 ze zm. dalej ,,Prawo budowlane") poprzez uznanie, iż nośnik reklamowy w formie tzw. Digital, występujący w niniejszej sprawie, stanowi obiekt budowlany w rozumieniu Prawa budowlanego, do którego stosuje się stawkę opłaty określoną w poz. 19 Załącznika nr 3 do Uchwały (stawka za ,,inne obiekty budowlane") podczas gdy nośniki tego typu nie spełniają definicji obiektu budowlanego (w tym definicji budowli), co prowadzi do wniosku, że do przedmiotowej kategorii nośników nie znajduje zastosowania kara pieniężna wymierzona na podstawie art. 40 ust. 12 udp, a zatem karę pieniężną za okres od 30 października do 8 listopada, od 10 do 23 listopada, od 25 do 30 listopada 2019r. wymierzono bezpodstawnie;

3) art. 40 ust. 6 i ust. 12 udp w związku z art. 81a § 1 Kpa, poprzez błędne obliczenie wysokości kary pieniężnej w przyjętym przez Organy stanie faktycznym, polegające na nieuprawnionym doliczeniu ramki nośnika przy obliczaniu jego powierzchni, podczas gdy uwzględnieniu podlegać powinna wyłącznie powierzchnia reklamy wyświetlanej na tym nośniku.

Mając na uwadze powyższe zarzuty, Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz poprzedzającej ją decyzji Organu I instancji w całości, umorzenie postępowania administracyjnego, a także zasądzenie od Organu na jej rzecz zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych.

W uzasadnieniu skargi Strona podkreśliła, że Organ zaniechał przeprowadzenia dowodów w zakresie niebudzącego wątpliwości i definitywnego ustalenia, czy nośnik reklamowy znajdował się w obrębie pasa drogowego. W toku postępowania Organ wyszedł z założenia, że nośnik położony jest w pasie drogowym nie dostrzegając z jak skomplikowanym problemem ma do czynienia. Tymczasem rozstrzygnięcie o położeniu nośnika względem granicy pasa drogowego wymagało uzyskania przez Organ wiadomości specjalnych. Wyjaśnienie, czy obiekt rzeczywiście znajduje się w granicach pasa drogowego przekracza zakres wiadomości i doświadczenia życiowego osób mających wykształcenie ogólne, nawet jeżeli są to pracownicy wyspecjalizowanej komórki organu. Artykuł 84 § 1 Kpa umożliwia zwrócenie się przez Organ do biegłego lub biegłych o wydanie opinii. Z orzecznictwa sądów administracyjnych wynika, że w niektórych przypadkach dopuszczenie dowodu z opinii biegłego może być dla organu obligatoryjne. To, czy w sprawie są konieczne takie wiadomości uzależnione jest od szeregu czynników, w tym w szczególności od okoliczności, z którymi mają wiązać się wskazane wiadomości. W szczególności Organ powinien sięgnąć po dowód z opinii biegłego, gdy wyłoni się zagadnienie mające znaczenie, którego wyjaśnienie jest kluczowe dla rozpoznania sprawy, zaś jego samodzielna analiza przekracza zakres wiadomości i doświadczenia życiowego osób mających wykształcenie ogólne.

Skarżąca podkreśliła, że zarówno wyrys z ewidencji gruntów, jak i mapa zasadnicza sporządzona w skali 1:500 nie mogą stanowić podstawy do ustalenia wzajemnego przebiegu linii granicznych działki ewidencyjnej i budynku. Ze względu na ograniczenia ludzkiego wzroku na mapie w skali 1:500 nie jest możliwe wyróżnienie dwóch sąsiadujących ze sobą linii, jeżeli odległość między nimi jest mniejsza niż 0,15 m (0,3 mm w skali mapy), a takie odległości mogą mieć znaczenie w sprawach dotyczących instalacji nośników na budynkach. Na mapie zasadniczej, w elewacji budynku nie wyróżnia się także załamań mniejszych niż 10 cm, a wnęki w ścianie budynku o takiej głębokości są często wystarczające do zainstalowania tablic i urządzeń reklamowych (np. wnęka powstała na skutek wysunięcia elementów elewacji, jak gzyms). Podsumowując powyższe, w ocenie Skarżącej materiał dowodowy zgromadzony w sprawie nie uzasadniał stwierdzenia, że nośnik znajduje się w granicach pasa drogowego. Organ nie przeprowadził, pomimo takiego obowiązku wynikającego z art. 136 Kpa, uzupełniającego postępowania dowodowego w wystarczającym zakresie, mimo iż z odwołania Spółki wynikało, że postępowanie dowodowe zostało przez Organ I instancji przeprowadzone wadliwie. W ocenie Skarżącej braki w materiale dowodowym potwierdzają, że podstawą nałożenia na nią sankcji były dowolne i niepotwierdzone dowodami twierdzenia Organów, co uzasadnia zarzut naruszenia przepisów postępowania w zakresie gromadzenia i oceny dowodów.

SKO w odpowiedzi na skargę wniosło o jej oddalenie jako niezasadnej.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2021, poz. 137), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle paragrafu drugiego powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, wchodzi tutaj w grę kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów odnoszących się do słuszności rozstrzygnięcia. Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – t.j. Dz.U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm., dalej jako ,,Ppsa").

Rozpoznając skargę w świetle powołanych wyżej kryteriów należy uznać, że zasługuje ona na uwzględnienie, bowiem zaskarżona decyzja dotknięta jest naruszeniem prawa procesowego, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 1 lit. c Ppsa. Z uwagi na to, że tymi samymi naruszeniami jest obarczona decyzja I instancji, Sąd uchylił także i tę decyzję (art. 135 Ppsa).

W rozpoznawanej sprawie przedmiotem kontroli sądu administracyjnego jest decyzja SKO w sprawie nałożenia na Skarżącą kary pieniężnej za zajęcie pasa drogowego poprzez umieszczenie w nim przez określony okres czasu reklamy (elektronicznego wyświetlacza), bez zezwolenia zarządcy drogi.

Bezspornie, w myśl art. 40 ust. 2 pkt 3 udp zezwolenia zarządcy drogi wymaga umieszczenie w pasie drogowym – poza obiektami budowlanymi niezwiązanymi z potrzebami zarządzania drogami lub potrzebami ruchu drogowego - również reklamy. Zgodnie z art. 4 pkt 1 udp pas drogowy stanowi wydzielony liniami granicznymi grunt wraz z przestrzenią nad i pod jego powierzchnią, w którym są zlokalizowane droga oraz obiekty budowlane i urządzenia techniczne związane z prowadzeniem, zabezpieczeniem i obsługą ruchu, a także urządzenia związane z potrzebami zarządzania drogą. W myśl art. 39 ust. 1 udp pas drogowy jako strefa ruchu drogowego podlegająca szczególnej ochronie prawnej objęta jest rozlicznymi zakazami co do sposobu jego wykorzystania. Przede wszystkim samowolne zajmowanie pasa drogowego przez podmiot inny niż zarządca drogi działający w celu budowy, przebudowy, remontu, utrzymania lub ochrony drogi jest niedopuszczalne (art. 40 ust. 1 udp). Zabronione jest bowiem dokonywanie jakichkolwiek czynności, które mogłyby powodować niszczenie lub uszkodzenie drogi i jej urządzeń albo zmniejszenie jej trwałości oraz zagrażać bezpieczeństwu ruchu drogowego. Zajęcie pasa drogowego jest natomiast możliwe, w myśl art. 40 ust. 1 i 2 udp, po uzyskaniu – w formie decyzji administracyjnej – zgody zarządcy drogi. Stosownie zaś do postanowienia art. 40 ust. 3 udp za zajęcie pasa pobiera się opłatę, która w przypadku umieszczania obiektów budowlanych niezwiązanych z potrzebami zarządzania drogami lub potrzebami ruchu drogowego oraz reklam (art. 40 ust. 2 pkt 3 udp), ustalana jest się jako iloczyn liczby metrów kwadratowych powierzchni pasa drogowego zajętej przez rzut poziomy obiektu budowlanego albo powierzchni reklamy, liczby dni zajmowania pasa drogowego i stawki opłaty za zajęcie 1 m2 pasa drogowego, przy czym stawki te dla dróg, których jest zarządcą ustala w drodze uchwały organ stanowiący jednostki samorządu terytorialnego (art. 40 ust. 6 i ust. 8 udp). W niniejszej sprawie była to Uchwała.

Trzeba też zauważyć, że w myśl art. 4 pkt 23 udp za reklamę w rozumieniu postanowień tej ustawy należy uważać umieszczoną w polu widzenia użytkownika drogi tablicę reklamową lub urządzenie reklamowe w rozumieniu art. 2 pkt 16bi 16c ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. z 2020 r. poz. 293, dalej ,,upzp"), a także każdy inny nośnik informacji wizualnej, wraz z jej elementami konstrukcyjnymi i zamocowaniami, niebędący znakiem drogowym, o którym mowa w przepisach wydanych na podstawie art. 7 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2020 r. poz. 110 i 284), ustawionym przez gminę znakiem informującym o obiektach zlokalizowanych przy drodze, w tym obiektach użyteczności publicznej, znakiem informującym o formie ochrony zabytków lub tablicą informacyjną o nazwie formy ochrony przyrody w rozumieniu art. 115 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (Dz. U. z 2020 r. poz. 55).

Zgodnie z postanowieniem art. 2 pkt 16b upzp tablica reklamowa to przedmiot materialny przeznaczony lub służący ekspozycji reklamy wraz z jego elementami konstrukcyjnymi i zamocowaniami, o płaskiej powierzchni służącej ekspozycji reklamy, w szczególności baner reklamowy, reklama naklejana na okna budynków i reklamy umieszczane na rusztowaniu, ogrodzeniu lub wyposażeniu placu budowy, z wyłączeniem drobnych przedmiotów codziennego użytku wykorzystywanych zgodnie z ich przeznaczeniem. W myśl zaś art. 2 pkt 16c tej ustawy urządzenie reklamowe to przedmiot materialny przeznaczony lub służący ekspozycji reklamy wraz z jego elementami konstrukcyjnymi i zamocowaniami, inny niż tablica reklamowa, z wyłączeniem drobnych przedmiotów codziennego użytku wykorzystywanych zgodnie z ich przeznaczeniem.

Naruszenie zakazu zajęcia pasa drogowego bez zezwolenia zarządcy drogi obciążone jest odpowiedzialnością karno-administracyjną. Zgodnie bowiem z art. 40 ust. 12 udp za zajęcie pasa drogowego zarządca drogi wymierza, w drodze decyzji administracyjnej, karę pieniężną w wysokości 10-krotności opłaty, która byłaby należna, gdyby zajęcie stanowiło realizację zezwolenia (art. 40 ust. 4 i ust. 6 udp). Opłata ta stanowi rezultat mnożenia powierzchni zajętego pasa drogowego oraz obowiązujących lokalnie stawek w tym zakresie.

W sprawie niniejszej zakres postępowania wyjaśniającego obejmował zatem to, czy istotnie doszło do zajęcia pasa drogowego bez zezwolenia. Konieczne w tym celu było ustalenie granic pasa drogowego oraz tego, czy należąca do Skarżącej reklama (elektroniczny wyświetlacz) zajmował jego przestrzeń, a jeżeli tak – na jakiej powierzchni i przez jaki okres czasu.

W rozpoznawanej sprawie materiał dowodowy, na którym oparto decyzję I instancji i zaskarżoną decyzję stanowią wydruk z mapy zasadniczej na której zaznaczono umieszczenie reklamy (elektronicznego wyświetlacza) i granice pasa drogowego, wypis z rejestru gruntów, protokół z kontroli pasa drogowego oraz fotografie wykonane przez pracowników Zarządu Dróg Miejskich. Zdaniem Organu z tych dokumentów wynika, że doszło do zajęcia pasa drogowego.

Innego zdania jest Skarżąca, która uważa, że z samego faktu stykania się na mapie zasadniczej linii oznaczających granicę działek ewidencyjnych nie można wnioskować, że granice te wyznacza płaszczyzna ściany budynku a sam wyrys z ewidencji gruntów, jak i mapa zasadnicza sporządzona w skali 1:500 nie mogą stanowić podstawy do ustalenia wzajemnego przebiegu linii granicznych działki ewidencyjnej i budynku. Reasumując, Spółka uważa, że zebrany materiał dowodowy nie pozwala na ustalenie, iż sporna reklama (elektroniczny wyświetlacz), znajduje się w pasie drogowym.

Sąd podzielił stanowisko Skarżącej, że istotnie materiał dowodowy zebrany w sprawie niniejszej jest niewystarczający do uznania, że w sprawie doszło do zajęcia pasa drogowego ul. P. w rej. posesji [...]. Nie ma bowiem pewności, czy reklama Strony znajdowała się w pasie drogowym tej ulicy, skoro na znajdującej się w aktach sprawy mapie, nie został przez uprawnioną do tego osobę wrysowany, w odpowiedniej skali przedmiot, który – zdaniem Organów – zajmuje bezprawnie pas drogowy. W aktach sprawy brak dowodu, który pozwoliłby jednoznacznie potwierdzić, że – jak wynika z treści zaskarżonej decyzji – reklama (elektroniczny wyświetlacz), umiejscowiony jest w pasie drogowym.

Sąd doszedł do przekonania, że obciążenie Strony sankcją administracyjną musi być poprzedzone jednoznacznym, niebudzącym jakichkolwiek wątpliwości ustaleniem faktu, iż istotnie naruszyła ona prawo, z którym to naruszeniem ustawa wiąże odpowiedzialność administracyjnoprawną.

Organ nie był zatem wolny od podjęcia wszelkich niezbędnych czynności w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy (art. 7 Kpa), wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego (art. 77 § 1 Kpa) i dokonania wnikliwej, rzetelnej oceny na podstawie całokształtu zebranego materiału dowodowego, czy dana okoliczność faktyczna, istotna z punktu widzenia mającego w sprawie zapaść rozstrzygnięcia została należycie udowodniona (art.80 Kpa). Organy administracji publicznej są zaś zobowiązane do uczynienia zadość regułom prowadzenia postępowania administracyjnego albowiem tylko w takim przypadku wydawane rozstrzygnięcie będzie mogło być uznane za zgodne z prawem. Tylko tak prowadzone postępowanie służyć będzie też realizacji ogólnych zasad postępowania administracyjnego: zasadzie praworządności (art. 6 Kpa), zasadzie prawdy obiektywnej (art. 7 Kpa) czy zasadzie pogłębiana zaufania (art. 8 Kpa).

W świetle realizacji wspomnianych zasad postępowania administracyjnego Organ jednak powinien mieć na uwadze, że przyjęta w art. 75 Kpa zasada otwartego katalogu dowodów postępowania administracyjnego nie oznacza, że każdy fakt można wykazać dowolnie obraną kategorią dowodu. Niektóre fakty wymagają wręcz posłużenia się tylko im dedykowanymi dowodami (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 5 listopada 2019r., sygn. akt VI SA/Wa 1062/19).

W tej sprawie dowodem, którego przeprowadzenie pozwalałoby na skuteczne postawienie Stronie zarzutu bezprawnego zajęcia pasa drogowego powinna być mapa do celów prawnych z wrysowanym przedmiotem, który narusza przestrzeń pasa drogowego. Taka bowiem mapa, w myśl § 75 – § 77 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z 9 listopada 2011 r. w sprawie standardów technicznych wykonywania geodezyjnych pomiarów sytuacyjnych i wysokościowych oraz opracowywania i przekazywania wyników tych pomiarów do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego (Dz. U. Nr 263, poz. 1572 ze zm.), sporządzona być powinna na potrzeby prowadzonego postępowania administracyjnego. Zaakcentować należy, że na obowiązek organów jednoznacznego wykazania granic pasa drogowego i lokalizacji obiektu, który ów pas zajmuje w sprawach dotyczących nałożenia sankcji administracyjnej zwrócono już uwagę w orzecznictwie sądów administracyjnych (zob. np. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 22 stycznia 2019 r., sygn. akt II GSK 3850/16, wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 4 września 2019 r., sygn. akt VI SA/Wa 725/19, wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 5 listopada 2019 r., sygn. akt VI SA/Wa 1062/19).

W aktach sprawy brak jest tego rodzaju niezbędnej mapy. Posłużono się innego rodzaju dowodami, tj. wydrukiem z mapy zasadniczej, na której namalowano flamastrem miejsce, w którym zlokalizowano reklamę (elektroniczny wyświetlacz). Dokument ten nie spełnia kryteriów stawianych mapie do celów prawnych, o której mowa w powyższych przepisach rozporządzenia. Nie pozwala na dokonanie przez Sąd jednoznacznej oceny prawidłowości poczynionych przez Organy ustaleń. Brak w nim bowiem obligatoryjnych elementów pozwalających na weryfikację tego, czy faktycznie opisany w decyzji przedmiot znajduje się w pasie drogowym. Nie można bowiem mieć pewności, czy istotnie – jak wynika z treści zaskarżonej decyzji – nośnik reklamowy znajduje się w pasie drogowym. Trzeba zaś mieć na uwadze, że w realiach miejskich, przy pofałdowanej często linii budynków, z występami, gzymsami i balkonami trudno zaakceptować wynikającą z zaskarżonej decyzji tezę, iż skoro nośnik wisiał na ścianie budynku, a ten wyznacza linię pasa drogowego, to doszło do jego zajęcia. Pamiętać bowiem należy, zważywszy na wymiary przedmiotowego nośnika, że mamy tutaj do czynienia z kilkunastocentymetrowymi różnicami odległości. Bez precyzyjnej, ujmującej tę powierzchnię, w dostatecznej do takich ustaleń skali, nie sposób jednoznacznie stwierdzić, czy akurat w miejscu, w którym umieszczono nośnik, istotnie zajmuje on pas drogowy. Ponadto, nawet jeżeli – jak zakłada Organ – tak jest, to nie jest pewne, czy inne fragmenty budynku nie wychodzą poza sferę zajmowaną przez sporną reklamę (elektroniczny wyświetlacz) i modyfikują przebieg pasa w taki sposób, że przedmiot ten jednak tego pasa nie zajmuje. Nie można tego wykluczyć albowiem na wykonanych zdjęciach daje się dostrzec, wystający poza płaszczyznę ściany budynku gzyms, bezpośrednio pod spornym nośnikiem.

Wskazanie miejsca usytuowania reklamy (elektronicznego wyświetlacza) na mapie geodezyjnej nie oznacza, że poczynione zostały bezsporne ustalenia określające linie graniczne tego pasa oraz usytuowanie spornego nośnika reklamowego wobec tych linii.

Na potrzebę dokonania przez Organ rzetelnych ustaleń w powyższym zakresie wskazuje także przedłożona przez Skarżącą w toku postępowania administracyjnego opinia Stowarzyszenia Geodetów Polskich. Z kolei autorzy opinii uzupełniającej z dnia [...] lipca 2020 roku postawili wręcz daleko idącą tezę, że w przypadku różnego wychylenia płaszczyzn pionowych elewacji budynku, przestrzeń umieszczona pod nimi nie wchodzi w skład pasa drogowego. Zdaniem Sądu, obydwie wskazane powyżej opinie winny zostać poddane ocenie przez Organy w ramach ponownie przeprowadzonego postępowania, pod kątem ich przydatności dla ustalenia stanu faktycznego w przedmiotowej sprawie. Sąd zaznacza, że brak jest bowiem przeciwwskazań do posłużenia się przez Stronę tego typu dokumentem. W orzecznictwie przyjęto, iż opinie sporządzone na zlecenie strony, traktować należy jedynie jako wyjaśnienia stanowiące poparcie jej stanowiska, choć z uwzględnieniem wiadomości specjalnych (wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z 8 lutego 2011 r. sygn. akt II FSK 1769/09, z 21 lutego 2008 r. sygn. akt I GSK 468/07 i z 16 stycznia 2008 r. sygn. akt II FSK 1539/06).

W rozpoznawanej sprawie nie został przedstawiony żaden urzędowy dokument geodezyjny czy też opinia biegłego geodety, określający, z jednej strony, linie graniczne pasa drogowego, o którym mowa w art. 4 pkt 1 udp, z drugiej zaś - kolizję umieszczonej w pasie drogowym reklamy z tymi liniami, pozwalającą stwierdzić fakt zajęcia tego pasa drogowego (por. wyroki Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie o sygn. akt VI SA/Wa 1665/05 i sygn. akt VI SA/Wa 1819/05; wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie, sygn. akt II SA/Sz 380/08).

W odniesieniu zaś do kwestii pomiarów powierzchni reklamy (elektronicznego wyświetlacza) gdy jej dokonanie następuje przed wszczęciem postępowania w sprawie i ma następnie stanowić dowód w tym postępowaniu to czynność ta musi się cechować należytą starannością zwłaszcza, że strona wszczętego postępowania nie miała możliwości wzięcia w niej udziału. O ile więc w zasadzie dopuszczalne jest włączenie w poczet materiału dowodowego materiałów zgromadzonych przed wszczęciem postępowania, o tyle sposób ich udokumentowania i związany z tym walor dowodowy nie może budzić zastrzeżeń. W przeciwnym razie, z uszczerbkiem dla prawidłowego wyniku postępowania i zapewnienia należytego doń dostępu dla strony, podstawą do wydania decyzji stać się mogą materiały sporządzone w sposób dowolny, bez zachowania minimum rygoryzmu gwarantowanego przez art. 75 § 1 Kpa. Dodać należy, że w aktach sprawy próżno szukać postanowienia w przedmiocie włączenia sporządzonych przed wszczęciem postępowania dokumentów w poczet materiału dowodowego. Postanowieniem z dnia [...] stycznia 2020r. Organ I instancji dopuścił jedynie dowód z wypisu i wyrysu z rejestru gruntów, odmawiając wnioskom dowodowym Skarżącej o powtórzenie czynności kontrolnych, przeprowadzenie dowodu z przedłożonej przez Stronę opinii Stowarzyszenia Geodetów Polskich z [...] września 2019 r. oraz z opinii biegłego geodety, w sytuacji gdy ta ostatnia mogła jednoznacznie rozstrzygnąć co do położenia spornej reklamy (elektronicznego wyświetlacza) w stosunku do pasa drogowego. Zaskarżona decyzja dotknięta jest zatem naruszeniem art. 7, art. 75 § 1, art. 77 § 1, art. 80, art. 85 § 1 i 2 Kpa, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Z uwagi na to, że niewątpliwe ustalenie przez Organy okoliczności pozostawania spornej reklamy (elektronicznego wyświetlacza) w pasie drogowym ul. P. w rej. Posesji [...] ma znaczenie dla przyjęcia odpowiedzialności Skarżącej za zajmowanie pasa drogowego bez zezwolenia poczynienie w tym zakresie ustaleń z naruszeniem wskazanych przepisów postępowania należy uznać za ich naruszenie w sposób mogący mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

W odniesieniu do zarzutów naruszenia prawa materialnego Sąd zauważa, że ich rozważenie w niniejszej sprawie może być dokonane po naprawieniu dostrzeżonych braków co do ustaleń w zakresie istotnych okoliczności faktycznych sprawy. Zasadność zarzutów w zakresie niewłaściwego zastosowania przepisu prawa może stać się bowiem przedmiotem oceny Sądu dopiero w świetle niewadliwie ustalonego stanu faktycznego sprawy, w postępowaniu pozbawionym stwierdzonych uchybień. Niewątpliwie też Organ powinien dokonać wykładni zastosowanych w sprawie przepisów prawa materialnego (zarówno przepisów udp jak i Uchwały) i poprzez wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji dać Sądowi szansę skontrolowania prawidłowości jej zastosowania. Dokonywanie aktualnie dalszej kontroli zaskarżonej decyzji pod względem prawidłowości wykładni i stosowania prawa materialnego byłoby przedwczesne, bowiem – wobec niepewności co do ustaleń faktycznych – nie jest pewne, czy w tej sprawie w ogóle wchodzą w grę podstawy do nałożenia kary pieniężnej.

Przy ponownym rozpatrywaniu sprawy Organ weźmie pod uwagę, że decyzja powinna być poprzedzona jednoznacznym ustaleniem, czy reklama ( elektroniczny wyświetlacz) znajduje się w przestrzeni pasa drogowego za pomocą prawidłowej mapy i widniejącego na niej naniesienia w odpowiedniej skali, sporządzonych przez uprawniony podmiot. Tylko w ten sposób będzie można stwierdzić, czy przypisanie Stronie odpowiedzialności za delikt administracyjny jest rzeczywiście uprawnione czy też nie. Jeżeli okaże się, że Skarżąca istotnie umieściła określony przedmiot w pasie drogowym Organ winien w sposób niewątpliwy ustalić przez jaki okres sporna reklama (elektroniczny wyświetlacz) się tam znajdował i ustalenie w tym zakresie powinno znaleźć swoje odzwierciedlenie w materiale dowodowym sprawy i uzasadnieniu decyzji. Następnie Organy powinny dokonać wykładni przepisów Uchwały aby pozyskać w taki sposób jednoznaczne stanowisko w zakresie kwalifikacji tego przedmiotu, wymaganej w celu ustalenia prawidłowej stawki sankcji z tytułu zajęcia pasa bez wymaganego zezwolenia. Poczynione zaś w powyższym zakresie ustalenia co do okoliczności faktycznych sprawy i mających zastosowanie przepisów prawa powinny znaleźć swoje odzwierciedlenie w uzasadnieniu wydawanej decyzji tak jak tego wymaga art. 107 § 3 Kpa.

Mając powyższe na uwadze, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 c Ppsa orzekł jak w punkcie pierwszym wyroku. O kosztach postępowania Sąd postanowił na podstawie art. 209, art. 200 i art. 205 § 2 Ppsa w związku z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. a oraz w związku z § 2 pkt 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz.U. z 2015 r., poz. 1800), zasądzając od Kolegium na rzecz Skarżącej kwotę 1017 zł. na którą złożył się wpis sądowy od skargi (100 zł.), wynagrodzenie pełnomocnika będącego adwokatem (900 zł.) oraz opłata skarbowa od złożonego pełnomocnictwa (17 zł.) (punkt drugi wyroku). Sprawa została rozpoznana, stosownie do postanowienia art. 119 pkt 2 w związku z art. 120 Ppsa, w trybie uproszczonym, na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów albowiem Organ złożył wniosek z 31 sierpnia 2020r. o rozpoznanie sprawy w tym trybie a Strona, w terminie 14 dni od zawiadomienia o złożeniu takiego wniosku przez SKO, nie zażądała przeprowadzenia rozprawy.