Wyrok WSA w Kielcach, sygn. akt I SA/Ke 171/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach
Data orzeczenia: 2017-06-13 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6550
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 29 ust. 1, 2, 8,
journal: Dz.U. 2016 poz 1512
law: Ustawa z dnia 9 maja 2008 r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa - tekst jedn.
article: art. 151
journal: Dz.U. 2016 poz 718
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Artur Adamiec (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Danuta Kuchta, Sędzia WSA Ewa Rojek, Protokolant Starszy sekretarz sądowy Michał Gajda, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 czerwca 2017 r. sprawy ze skargi K.Z. na decyzję Dyrektora Ś. Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie ustalenia kwoty nadmiernie pobranych płatności z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW) za 2011 r. oddala skargę.


UZASADNIENIE

I SA/Ke 171/17

Uzasadnienie

1.Decyzja organu administracji publicznej i przedstawiony przez organ tok postępowania.

1.1.Dyrektor Ś. Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji

i Modernizacji Rolnictwa w K. (ARiMR, Agencja) decyzją z [..]nr [...] utrzymał w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w J. [...] z dnia [...] r. o ustaleniu kwoty nadmiernie pobranych płatności z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW) za rok 2011 i w wysokości 968,75 zł.

1.2.Organ ustalił, że K. Z. złożył wnioski o przyznanie płatności na rok 2011. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w J. decyzją Nr [...] z dnia [...] rj przyznał. K. Z. pomoc finansową w ramach działania "Wspieranie gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW)" na rok 2011 w wysokości 2 744,79 zł. Przyznane płatności uwzględniały pomniejszenie wynikające z nieprzestrzegania norm lub wymogów stwierdzonych podczas kontroli Powiatowego Inspektoratu Weterynarii w J. i zostały stronie wypłacone w dniu 26 marca 2012 r. Od przedmiotowej decyzji strona nie wniosła odwołania. Dyrektor Ś. Oddziału Regionalnego ARiMR w K., decyzją Nr [...] z dnia [...] r. stwierdził nieważność decyzji Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w J.Nr [...] z dnia [...] r.

Następnie Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w J. w dniu [...] r. wydał decyzję Nr [...] w sprawie przyznania płatności z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania na rok 2011, którą przyznał stronie płatność do gruntów położonych w strefie nizinnej I w kwocie 1 776,04 zł.

Na podstawie przeprowadzonego postępowania administracyjnego Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w J. decyzją Nr [...] z dnia [...] r. ustalił K.Z. łączną kwotę nadmiernie pobranych płatności ONW za rok 2011 w wysokości 968,75 zł, do gruntów położonych w strefie I nizinnej

1.3.Organ stwierdził, że wypłacone wnioskodawcy środki publiczne za rok 2011

w ramach płatności z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania pochodzą ze środków z Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich, tj. z funduszy, o których mowa w art. 29 ust. 1 pkt 1 i pkt 2 lit. a ustawy z 9 maja 2008 r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (Dz.U.2016.1512) dalej "ustawa o ARiMR". Dyrektor Agencji wskazał, że na gruncie rozpatrywanej sprawy zastosowanie znajdują przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, ustawy z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (Dz. U. z 2013 r. poz. 173 ze zm.), wraz z wydanymi na jej podstawie aktami wykonawczymi oraz przepisy unijne. Organ wskazał, że zgodnie z przepisem art. 29 ust. 1 i 2 ustawy o ARiMR Kierownik Biura Powiatowego ARiMR ustala, w drodze decyzji administracyjnych, kwoty nienależnie lub nadmiernie pobranych środków pochodzących z funduszy Unii Europejskiej oraz krajowych przeznaczonych na współfinansowanie wydatków realizowanych z funduszy Unii Europejskiej lub krajowych przeznaczonych na finansowanie przez Agencję pomocy przyznawanej w drodze decyzji administracyjnej. Przedmiotem badania w postępowaniu o wydanie decyzji z art. 29 ust. 1 ustawy z dnia 9 maja 2008 r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa jest ustalenie, czy w danej sprawie doszło do nienależnego lub nadmiernego pobrania środków pochodzących z wymienionych w tym przepisie funduszy. Sytuacja, w której dochodzi do nienależnego pobrania takich środków występuje niewątpliwie wówczas, gdy wspomniane środki zostaną przyznane na podstawie decyzji administracyjnej (oraz nastąpi ich wypłata), a następnie decyzja ta zostanie ostatecznie wyeliminowana z obrotu prawnego. Organ wskazał, ze rolnik składając wniosek w Biurze Powiatowym ARiMR w J. o przyznanie płatności ONW na rok 2011 podpisał oświadczenie w tab. IX na stronie 4, pkt 2 i 3 "Oświadczenia i zobowiązania", że: znane są mu zasady przyznawania płatności oraz zobowiązanie w tab. IX na stronie 4, pkt la "Oświadczenia i zobowiązania", do niezwłocznego informowania na piśmie ARiMR o każdym fakcie, który może mieć wpływ na nienależne przyznanie płatności. A zatem strona znała zasady przyznawania płatności w ON W oraz była świadoma ciążących na niej obowiązków wynikających z przyznania płatności. Z akt rozpatrywanej sprawy wynika, że płatność ONW przyznana decyzją Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w J. Nr [...] z dnia [...]dla gruntów położonych w strefie nizinnej I wyniosła 2744,79 zł i została w dniu 26 marca 2012 r, przekazana na rachunek bankowy wskazany przez stronę we wniosku o wpis do ewidencji producentów. Jednakże w wyniku stwierdzenia nieważności ww. decyzji w sprawie przyznania K.Z. płatności z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania, Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w J. wydał nową decyzję Nr [...] z dnia [...] r., przyznając płatność dla ONW w wysokości 1776,04 zł. Powyższe oznacza, że kwota stanowiąca różnicę pomiędzy sumą płatności przekazaną na rachunek strony w dniu 26 marca 2012 r. na podstawie pierwotnej decyzji Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w J. Nr [...], a sumą tych płatności przyznanych w decyzji wydanej przez ten organ Nr [...], stanowi płatności pobrane nadmiernie i wynosi 968,75 zl, co uzasadnia ustalenie kwoty nadmiernie pobranych płatności w przedmiotowej sprawie. Organ stwierdził, zgodnie z art. 28 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 7 marca 2007 r., pomoc i pomoc techniczna, pobrane nienależnie lub w nadmiernej wysokości, podlegają zwrotowi wraz z odsetkami określonymi jak dla zaległości podatkowych, chyba że przepisy, o których mowa w art. 1 pkt 1, lub przepisy ustawy stanowią inaczej. (...) Właściwość i tryb ustalania kwot pomocy i pomocy technicznej, pobranych nienależnie lub w nadmiernej wysokości, określają przepisy o utworzeniu Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa.

Zgodnie z art. 29 ust. 1 pkt 1 i 2 lit a i b i ust 2 ustawy o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa ustalenie kwoty nienależnie lub nadmiernie pobranych środków publicznych pochodzących z funduszy Unii Europejskiej lub krajowych, przeznaczonych na współfinansowanie wydatków realizowanych z funduszy Unii Europejskiej lub finansowanie przez Agencję pomocy przyznawanej w drodze decyzji administracyjnej - następuje w drodze decyzji administracyjnej. Właściwym w sprawie ustalania kwoty nienależnie lub nadmiernie pobranych środków publicznych w decyzji, o której mowa w ust 1, jest organ właściwy do rozstrzygnięcia w sprawie przyznania płatności lub pomocy finansowej ze środków publicznych, o których mowa w ust. 1, czyli w tym przypadku Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w J..

Organ stwierdził, że w przedmiotowej sprawie, nie znajduje zastosowania art. 5 ust, 2 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 65/2011 z dnia 27 stycznia 2011 r. zgodnie z którym: "obowiązek zwrotu określony w ust. 1 nie ma zastosowania jeżeli dana płatność została dokonana na skutek pomyłki właściwego organu lub innego organu oraz jeśli błąd nie mógł zostać wykryty przez rolnika. Jednakże w przypadku gdy błąd dotyczy elementów stanu faktycznego związanych z obliczaniem danej płatności, akapit pierwszy stosuje się jedynie, jeśli o decyzji o zwrocie nie powiadomiono zainteresowanego w terminie 12 miesięcy od płatności." W niniejszym przypadku płatności nie zostały dokonane na skutek pomyłki ARiMR, gdyż organ działał w zaufaniu do deklaracji rolnika.

1.4. Dyrektor odnosząc się do kwestii przedawnienia przywołał mające zastosowanie w tej kwestii przepisy art. 3 ust. 1 rozporządzenia Rady (WE, EURATOM) nr 2988/95 z dnia 18 grudnia 1995 r. w sprawie ochrony interesów finansowych Wspólnot Europejskich (Dz.U. UE L nr 312 poz.l ze zm.), okres przedawnienia wynosi cztery lata od czasu dopuszczenia się nieprawidłowości określonej w art. 1 ust. 1. Zasady sektorowe mogą jednak wprowadzić okres krótszy, który nie może wynosić mniej niż trzy lata. W przypadku nieprawidłowości ciągłych lub powtarzających się okres przedawnienia biegnie od dnia, w którym nieprawidłowość ustała. W przypadku programów wieloletnich okres przedawnienia w każdym przypadku biegnie do momentu ostatecznego zakończenia programu. Przerwanie okresu przedawnienia jest spowodowane przez każdy akt właściwego organu władzy, o którym zawiadamia się daną osobę, a który odnosi się do śledztwa lub postępowania w sprawie nieprawidłowości. Po każdym przerwaniu okres przedawnienia biegnie na nowo. Upływ terminu przedawnienia następuje najpóźniej w dniu, w którym mija okres odpowiadający podwójnemu terminowi okresu przedawnienia, jeśli do tego czasu właściwy organ władzy nie wymierzył kary. Organ ustalił, że w niniejszej sprawie datą dopuszczenia się nieprawidłowości o której mowa w wymienionym przepisie, jest: data 26 marca 2012 r. (wypłata płatności ON W 2011)- czyli termin przedawnienia biegł od ww. daty i został przerwany zawiadomieniem z dnia 27 maja 2013 r. o wszczęciu z urzędu postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Nr [...], a następnie biegł na nowo od dnia 18 maja 2015 r. (data ostateczności decyzji Nr [...]). Przerwanie biegu tego terminu jest spowodowane przez każdy akt właściwego organu władzy, w którym zawiadamia się daną osobę o wykryciu w sprawie nieprawidłowości. W niniejszej sprawie za taki akt należy uznać zawiadomienia o wszczęciu z urzędu postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji skutecznie doręczone stronie w dniu 31 maja 2013 r. W tym też dniu (tzn. 31 maja 2013 r.) przerwano bieg terminu przedawnienia i okres ten zaczął biec na nowo. Zaskarżoną decyzję Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w J. Nr [...] doręczono stronie w dniu 3 listopada 2016 r. - przed upływem czteroletniego okresu przedawnienia.

1.5. Odnosząc się do zarzutów odwołania organ wskazał, że zaskarżona decyzja jest prawidłowa oraz w materiale dowodowym brak jest podstaw do stwierdzenia, iż w niniejszej sprawie wystąpił czyn zabroniony. Za chybiony uznał zarzut strony, że stwierdzenie nieważności decyzji w innej sprawie (bez wskazania konkretnych spraw i decyzji) skutkuje nieważnością decyzji w niniejszej sprawie uznać je należy za chybione. Wycofanie z obrotu prawnego decyzji w innej sprawie nie oznacza, że decyzja w niniejszej sprawie jest nieważna. Stwierdził, że zarzuty dotyczące ustaleń faktycznych powziętych w decyzji o przyznaniu płatności ONW za rok 2011 (dotyczące uznania niezgodności za celowe) nie wpływają na rozstrzygnięcie w kwestii ustalenie kwoty nadmiernie pobranych płatności.

2. Skarga do Sądu.

2.1. Na powyższą decyzję K.Z. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach. Wniósł o stwierdzenie nieważności i uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej jej decyzji organu pierwszej instancji.

2.2.W uzasadnieniu skarżący zarzucił, że postępowanie organów jest nieważne, ponieważ jego pełnomocnik nie miał możliwości ustosunkowania się do zgromadzonej dokumentacji dlatego, że w trakcie jego pobytu w Agencji, odmówiono mu kopii instrukcji obiegu dokumentów, która to instrukcja miała być podstawą ustosunkowania się do zgromadzonych dokumentów. Instrukcje te zostały przesłane przez organ dopiero po wydaniu zaskarżonych decyzji. Skarżący dodał, że pomimo sformułowania przez pełnomocnika zarzutów o popełnieniu przestępstwa przeciw dokumentom, organ nie zawiesił postępowania i nie zbadał czy doniesienie to jest fałszywe.

Skarżący wskazał, że nie kwestionował w żaden sposób decyzji z 2011

lecz fakt, że został uznany za sprawcę "celowych naruszeń". Zarzucił, że pismo o celowości naruszeń z 2011 r. doklejone do jednej z decyzji z 2014 r., nie zostało opatrzone żadnym oznaczeniem zgodnym z instrukcją i nie zostało odnotowane w systemie. Strona podniosła, że postępowanie trwa już 7 lat. Podstawą materialną ukarania skarżącego jest przepis umożliwiający dokonanie tego po trzykrotnym uprzednim ukaraniu przez organ I instancji. Organ powołał się przy tym na decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji w J. z 29 kwietnia 2015 r. W ocenie skarżącego Dyrektor Agencji nie mógł otrzymać tej decyzji 30 kwietnia 2015 r. Jednocześnie wniósł o przeprowadzenie dowodu z książki pocztowej Kierownika Biura Powiatowego Agencji w J., książki pocztowej organu, instrukcji obiegu dokumentów organu, dowodów na obieg decyzji Kierownika Biura Powiatowego Agencji w J. w organie. W ocenie skarżącego postępowanie organu dyskryminuje go z powodu jego poglądów religijnych. W tym postępowaniu wielokrotnie był już zgłaszany wniosek o przeprowadzenie dowodu z akt sprawy karnej SR w J. (vide skarga z grudnia 2013 r.), w którym Sąd odmówił ukarania skarżącego i umorzył postępowanie. W związku z tym skarżący nie wie dlaczego tak ustalił organ. W ocenie strony mimo tego, że ktoś coś zrobił, nawet wielokrotnie, nie można jego działaniu przypisać celowości. Celowość należy udowodnić, a tego organ nie dokonał.

Zdaniem strony działanie organu narusza więc art. 72 Rozporządzenia Komisji 1122/2009 r. i kodeksu postępowania administracyjnego dotyczące postępowania dowodowego, w szczególności całego rozdziału IV. Skarżący nie wie skąd organ czerpał wiedzę o naruszeniach, które wystąpiły w jego gospodarstwie. Strona zarzuciła także naruszenie art. 139 K.p.a., gdyż organ wydał decyzję na niekorzyść strony odwołującej się, mimo że nie wykazał w jaki sposób decyzja organu I instancji rażąco narusza prawo. W ocenie skarżącego sam fakt wydania decyzji obniżającej dopłaty za 2011 r. nie może stanowić podstawy, bo ta decyzja może się nie ostać nawet w postępowaniu instancyjnym, tym bardziej, że do dnia wysłania niniejszej skargi nie dotarła do pełnomocnika.

2.3.W odpowiedzi na skargę Dyrektor Agencji podtrzymał stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach zważył, co następuje:

3.1. Zgodnie z zasadami wyrażonymi w art. 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo

o ustroju sądów administracyjnych (j.t. Dz.U.2014.1647) i art. 134 § 1 ustawy

z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

(t.j. Dz.U. 2016.718) określanej dalej jako "ustawa p.p.s.a.", sąd bada zaskarżone orzeczenie pod kątem jego zgodności z obowiązującym prawem, zarówno materialnym, jak i procesowym, nie jest przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Rozpatrując sprawę, w wyżej zakreślonych granicach, Sąd stwierdził, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ zaskarżona decyzja jest zgodna

z prawem. Sąd podzielił też i uznał za niewadliwe ustalenia organu w zakresie stanu faktycznego. Znajdują one potwierdzenie w zebranym materiale dowodowym, a Sąd przyjął je za podstawę dalszych rozważań.

3.2. Przedmiotem kontroli Sądu jest decyzja Dyrektora Agencji w przedmiocie ustalenia skarżącemu kwoty nienależnie pobranych płatności z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW) za rok 2011 i w wysokości 968,75 zł.

3.3. Zgodnie z art. 29 ust. 1, 2 i 8 ustawy o ARiMR, Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w drodze decyzji administracyjnej ustala kwoty nienależnie lub nadmiernie pobranych środków publicznych: 1. pochodzących z funduszy Unii Europejskiej;

2. krajowych, przeznaczonych na: a. współfinansowanie wydatków realizowanych

z funduszy Unii Europejskiej, b. finansowanie przez Agencję pomocy przyznawanej

w drodze decyzji administracyjnej. Właściwym w sprawie ustalenia kwoty nienależnie lub nadmiernie pobranych środków publicznych w decyzji, o której mowa w ust. 1, jest organ właściwy do rozstrzygnięcia w sprawie przyznania płatności lub pomocy finansowej ze środków publicznych, o których mowa w ust. 1. O ustaleniu kwoty nienależnie lub nadmiernie pobranych środków publicznych organ, o którym mowa

w ust. 2, może rozstrzygnąć również w decyzji w sprawie przyznania płatności lub pomocy finansowej ze środków publicznych, o których mowa w ust. 1.

Przedmiotem postępowania toczącego się przed organem było zatem ustalenie, czy w danej sprawie doszło do nienależnego lub nadmiernego pobrania środków pochodzących z wymienionych w tym przepisie funduszy, a następnie określenie kwoty nienależnie lub nadmiernie pobranych środków. Ustalenie, czy przyznane uprzednio kwoty pomocy, czy płatności były przyznane nienależnie lub w nadmiernej wysokości może wynikać z ustaleń dokonanych w toku postępowania toczącego się na podstawie art. 29 ust. 1 ustawy o ARiMR jak i z ostatecznych decyzji wydanych w postępowaniach nadzwyczajnych w przedmiocie przyznania płatności lub pomocy. W tej drugiej sytuacji zadaniem organu nie jest kontrolowanie zasadności wyeliminowania z obrotu prawnego decyzji przyznającej środki, a jedynie ustalenie, czy wyeliminowanie to jest prawnie skuteczne. Zatem w postępowaniu uregulowanym w art. 29 ust. 1 ustawy o ARiMR organ ma za zadanie zbadać czy dana kwota stanowi kwotę nienależnie pobranych lub nadmiernie pobranych środków, co ma miejsce w postępowaniu odrębnym od postępowania o przyznanie danej płatności. Zaznaczenie odrębności postępowania w przedmiocie zwrotu nienależnych płatności ma istotne znaczenie, bowiem w jego ramach organ ma za zadanie ustalenie, że doszło do dokonania nienależnej płatności oraz czy nie zachodzą okoliczności wyłączające możliwość żądania jej zwrotu (por. wyrok NSA z 23 września 2014 r. II GSK 1201/13; dostępny na www.orzeczenia.nsa.gov.pl).

3.4. W niniejszej sprawie organ prawidłowo ustalił, że w niniejszej sprawie doszło do nadmiernego pobrania środków pochodzących z Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich, tj. z funduszy, o których mowa w art. 29 ust. 1 pkt 1 i pkt 2 lit. a ustawy o ARiMR. Płatność ONW przyznana decyzją Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w J. Nr [...] z dnia [...] r. dla gruntów położonych w strefie nizinnej I wyniosła 2744,79 zł i została w dniu 26 marca 2012 r, przekazana na rachunek bankowy wskazany przez stronę we wniosku o wpis do ewidencji producentów. Jednakże w wyniku stwierdzenia nieważności ww. decyzji w sprawie przyznania Panu K.Z. płatności z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania, Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w J. wydał nową decyzję Nr [...] z dnia [...] r., przyznając płatność dla ONW w wysokości 1776,04 zł. Powyższe oznacza, że kwota stanowiąca różnicę pomiędzy sumą płatności przekazaną na rachunek strony w dniu 26 marca 2012 r. na podstawie pierwotnej decyzji Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w J. Nr [..], a sumą tych płatności przyznanych w decyzji wydanej przez ten organ Nr [...], stanowi płatności pobrane nadmiernie i wynosi 968,75 zl, co uzasadnia ustalenie kwoty nadmiernie pobranych płatności. W tej sytuacji nie może budzić wątpliwości trafność dokonanej przez organ oceny, że różnica pomiędzy kwotą otrzymaną przez skarżącego na podstawie pierwotnej, wyeliminowanej następnie decyzji a wysokością dopłaty przyznanej na podstawie decyzji ostatecznej będzie stanowiła kwotę świadczenia nienależnie pobranego (pobranego w nadmiernej wysokości). Sąd w niniejszej sprawie nie jest władny badać zasadności podjętych w tamtych sprawach rozstrzygnięć, gdyż są one ostateczne. Kognicji sądu podlega jedynie ustalenie, że takie orzeczenia zostały wydane i pomiędzy wysokością dopłaty przyznanej w pierwszej, nie ostatecznej decyzji a wysokością dopłat przyznanej w decyzjach ostatecznej występuje różnica tego typu, że te pobrane w wysokości wyższej, niż wynikające z decyzji ostatecznych są dopłatami nienależnie pobranymi.

3.5.Organ prawidłowo ponadto stwierdził, że w sprawie nie zaszły okoliczności wyłączające możliwość żądania zwrotu nienależnie pobranych przez skarżącego płatności. Art. 28a ustawy z dnia 7 marca 2007 r. stanowi, że w przypadku określonym w art. 33 ust 7 rozporządzenia (WE) nr 1290/2005 z dnia 21 czerwca 2005 r. w sprawie finansowania wspólnej polityki rolnej (Dz. Urz. UE L 209 z dnia 11 sierpnia 2005 r., s. 1 ze zm.), zwanego dalej rozporządzeniem (WE) nr 1290/2005, odstępuje się od ustalenia kwot nienależnie lub nadmiernie pobranych płatności, jeżeli kwota, o której mowa w art. 5a rozporządzenia Komisji Europejskiej (WE) nr 885/2006 z dnia 21 czerwca 2006 r. ustanawiającego szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia Rady (WE) nr 1290/2005 w zakresie akredytacji agencji płatniczych i innych jednostek, jak również rozliczenia rachunków EFRG i EFRROW (Dz. Urz. UE L 171 z 23.06.2006, str. 90, ze zm.), nie jest wyższa od kwoty stanowiącej równowartość 100 euro przeliczonej na złote według kursu euro ustalonego zgodnie z art. 7 ust. 2 rozporządzenia Komisji (WE) nr 883/2006 z dnia 21 czerwca 2006 r. ustanawiającego szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia Rady (WE) Nr 1290/2005 w odniesieniu do prowadzenia kont przez agencje płatnicze, deklaracji wydatków i dochodów oraz warunków zwrotu wydatków w ramach EFRG i EFRROW (Dz. Urz. UE L 171 z 23.06.2006, str. 1, ze zm.). Zgodnie natomiast z art. 119 ust. 1 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. w sprawie finansowania wspólnej polityki rolnej, zarządzania nią i monitorowania jej oraz uchylającego rozporządzenia Rady (EWG) nr 352/78, (WE) nr 165/94, (WE) nr 2799/98, (WE) nr 814/2000, (WE) nr 1290/2005 i (WE) nr 485/2008 (Dz. Urz. UE L 347 z 20 grudnia 2013 r., s. 547), zwanego dalej Rozporządzeniem (UE) Nr 1306/2013, utraciło moc rozporządzenie (WE) Nr 1290/2005, przy czym odesłania do uchylonych rozporządzeń traktuje się jak odesłania do rozporządzenia (UE) nr 1306/2013 zgodnie z tabelą korelacji zamieszczoną w załączniku III do tego rozporządzenia (art. 119 ust. 2 rozporządzenia (UE) nr 1306/2013). Zgodnie tabelą korelacji, dotychczas obowiązującemu art. 33 rozporządzenia (WE) nr 1290/2005, odpowiada aktualnie art. 54 i 56 rozporządzenia (UE) nr 1306/2013. Aktualnie obowiązujący art. 54 ust. 3 rozporządzenia (UE) nr 1306/2013 stanowi, że w należycie uzasadnionych przypadkach państwa członkowskie mogą zadecydować o zaprzestaniu odzyskiwania. Taka decyzja może zostać podjęta jedynie w następujących przypadkach: a) w przypadku gdy łączna kwota już dokonanych oraz przewidywanych kosztów odzyskiwania przewyższa kwotę do odzyskania; warunek ten uznaje się za spełniony (i) jeżeli kwota do odzyskania od beneficjenta w kontekście płatności indywidualnej w ramach programu pomocy łub środka wsparcia nie przekracza 100 EUR, nie licząc odsetek; lub (ii) jeżeli kwota do odzyskania od beneficjenta w kontekście płatności indywidualnej w ramach programu pomocy lub środka wsparcia wynosi między 100 a 150 EUR, nie licząc odsetek, a dane państwo członkowskie stosuje próg równy lub wyższy niż kwota, która ma zostać odzyskana zgodnie z jego prawem krajowym w odniesieniu do niedochodzenia należności krajowych; b) w przypadku gdy odzyskanie okazuje się niemożliwe z uwagi na niewypłacalność dłużnika lub osób odpowiedzialnych prawnie za nieprawidłowości, stwierdzoną i uznaną zgodnie z prawem krajowym. Oceny, czy kwota płatności nienależnej lub nadmiernej nie przekracza równowartości 100 euro należy dokonywać w przeliczeniu na rolnika w kontekście płatności indywidualnej w ramach danego programu pomocy lub środka wsparcia, nie licząc odsetek. Zgodnie z art 54 ust, 3 rozporządzenia (UE) Nr 1306/2013 odstąpienie od ustalenia kwoty nienależnie/nadmiemie pobranych płatności stosuje się w kontekście środka wsparcia i płatności indywidualnej. Ze względu na fakt, iż płatności są płatnościami rocznymi uznaje się, że płatność za dany rok jest płatnością indywidualną (rozpatrywanie odrębnie dla każdej kampanii). Dla przeliczenia równowartości kwoty 100 euro na złote należy zastosować kurs euro ustalony zgodnie z art. 7 ust. 2 rozporządzenia Komisji (WE) nr 883/2006, który stanowi, iż stosowany kurs wymiany walut iest przedostatnim kursem wymiany walut ustanowionym przez Europejski Bank Centralny przed miesiącem, w odniesieniu do którego wydatki i dochody przeznaczone na określony cel zostają zadeklarowane, ti. kurs według którego nastąpiła wypłata danych płatności. Stwierdzić należy, iż w/w płatność przekracza kwotę stanowiąca równowartości 100 euro, przeliczona na złote według kursu euro, ustalonego zgodnie z art. 7 ust. 2 rozporządzenia Komisji (WE) nr 883/2006. Tym samym w odniesieniu do w/w płatności nie zachodzą przesłanki uzasadniające odstąpienie od ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności. Kurs euro ogłoszony przez Europejski Bank Centralny na dzień 28 lutego 2012 r. wynosił 4,1410 zł. Zatem równowartość kwoty 100 euro przeliczonej na złote według ww. kursu euro wynosi 414,10 zł.

3.6. Powołując prawidłowo, mające zastosowanie w sprawie przepisy art. 3 ust. 1 Rozporządzenia Rady Nr 2988/95, dotyczące okresów przedawnienia, organ prawidłowo twierdził, że w sprawie nie nastąpiło przedawnienie. Zgodnie z powołanym przepisem okres przedawnienia wynosi cztery lata od czasu dopuszczenia się nieprawidłowości określonej w art. 1 ust. 1. Zasady sektorowe mogą jednak wprowadzić okres krótszy, który nie może wynosić mniej niż trzy lata. W przypadku nieprawidłowości ciągłych lub powtarzających się okres przedawnienia biegnie od dnia, w którym nieprawidłowość ustała. W przypadku programów wieloletnich okres przedawnienia w każdym przypadku biegnie do momentu ostatecznego zakończenia programu. Przerwanie okresu przedawnienia jest spowodowane przez każdy akt właściwego organu władzy, o którym zawiadamia się daną osobę, a który odnosi się do śledztwa lub postępowania w sprawie nieprawidłowości. Po każdym przerwaniu okres przedawnienia biegnie na nowo. Upływ terminu przedawnienia następuje najpóźniej w dniu, w którym mija okres odpowiadający podwójnemu terminowi okresu przedawnienia, jeśli do tego czasu właściwy organ władzy nie wymierzył kary. W niniejszej sprawie datą dopuszczenia się nieprawidłowości o której mowa w wymienionym przepisie, jest: data 26 marca 2012 r. (wypłata płatności ON W 2011)- czyli termin przedawnienia biegł od ww. daty i został przerwany zawiadomieniem z dnia 27 maja 2013 r. o wszczęciu z urzędu postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Nr [...], a następnie biegł na nowo od dnia 18 maja 2015 r. (data ostateczności decyzji Nr [...]). Przerwanie biegu tego terminu jest spowodowane przez każdy akt właściwego organu władzy, w którym zawiadamia się daną osobę o wykryciu w sprawie nieprawidłowości. W niniejszej sprawie za taki akt należy uznać zawiadomienia o wszczęciu z urzędu postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji skutecznie doręczone stronie w dniu 31 maja 2013 r. W tym też dniu (tzn. 31 maja 2013 r.) przerwano bieg terminu przedawnienia i okres ten zaczął biec na nowo. Zaskarżoną decyzję Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w J. Nr [...] doręczono stronie w dniu 3 listopada 2016 r. - przed upływem czteroletniego okresu przedawnienia,

3.7.Z treści skargi wynika jednak niewątpliwie, że skarżący kwestionuje uznanie go za sprawcę “celowych naruszeń" sugerując, że było to możliwe w związku

z pismem o celowości naruszeń z 2011 r., które według skarżącego zostało doklejone do jednej z decyzji z 2014 r. Według skarżącego okoliczność ta świadczy

o fałszowaniu przez organ dokumentacji.

Odnosząc się do powyższego należy wskazać, że w postępowaniu o ustalenie kwoty nienależnie pobranych płatności kontroli nie podlegają ustalenia organów poczynione w toku postępowania o przyznanie płatności. Kwestia nadania stwierdzonym w gospodarstwie skarżącego nieprawidłowościom kwalifikacji "celowej niezgodności" była natomiast przedmiotem ustaleń w postępowaniach o przyznanie płatności rolnośrodowiskowych i ONW. Inaczej mówiąc w niniejszej sprawie badaniu nie podlega kwestia czy prawidłowe są ustalenia organu w zakresie nieprzestrzegania przez skarżącego norm zgodności. Wymaga podkreślenia, że postępowanie w sprawie ustalenia kwoty nienależnie pobranej płatności jest zupełnie odrębnym postępowaniem od postępowania zakończonego ostateczną decyzją Kierownika Biura Powiatowego Agencji w J. w której płatności przyznano

w mniejszej wysokości. Decyzja ta nie została zaskarżona i stały się ostateczna. Skarżący związany jest więc ustaleniami dokonanymi w tamtym postępowaniu. Nie mógł zatem skutecznie, w ramach postępowania prowadzonego w przedmiocie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności, podważyć ustaleń organów poczynionych w postępowaniu o przyznanie płatności. Z tych względów wpływu na treść rozstrzygnięcia nie ma zarzut naruszenia art. 72 Rozporządzenia Komisji (WE) 1122/2009, ponieważ nie ma zastosowania w niniejszej sprawie. Przepis ten ma zastosowanie przy pomniejszeniach kwoty przyznanych płatności. Nie stanowi natomiast podstawy do ustalenia kwoty nadmiernie pobranych płatności.

Strona ponadto konsekwentnie podnosi zarzuty fałszowania dokumentów przez organ. W tym zakresie należy wyjaśnić, że sąd administracyjny nie jest uprawniony do oceny i badania wiarygodności dokumentów. Jeżeli w ocenie strony istnieje uzasadnione podejrzenie fałszowania dokumentacji, fakt ten powinien zgłosić stosownym organom.

Nieuzasadniony jest ponadto zarzut naruszenia art. 139 K.p.a. zgodnie, którym organ odwoławczy nie może wydać decyzji na niekorzyść strony odwołującej się, chyba że zaskarżona decyzja rażąco narusza prawo lub rażąco narusza interes społeczny. W niniejszej sprawie organ odwoławczy, Dyrektor Agencji w K., nie wydał decyzji na niekorzyść skarżącego, lecz utrzymał w mocy decyzję organu I instancji - Kierownika Agencji w J., nie pogarszając sytuacji strony. Nie znajduje również uzasadnienia zarzut, że postępowanie zakończone zaskarżoną decyzją trwa już 7 lat, ponieważ zostało wszczęte zawiadomieniem z 21 lipca 2016 r.

Odnosząc się do zarzutu dotyczącego braku możliwości ustosunkowania się do zgromadzonej dokumentacji związanego z odmową wydania "kopii instrukcji obiegu dokumentów" co miałoby skutkować nieważnością postępowania, wskazać należy, że strona, po złożeniu stosownego wniosku zapoznała się z aktami sprawy

i mogła się do nich ustosunkować, bez względu na to, czy była w posiadaniu Instrukcji Kancelaryjnej czy nie. Stosownie bowiem do art. 21 ust. 2 pkt 4 ustawy

z 7 marca 2007 r. w postępowaniu w sprawie dotyczącej przyznania pomocy organ, przed którym toczy się postępowanie zapewnia stronom, na ich żądanie, czynny udział w każdym stadium postępowania; przepisu art. 81 Kodeksu postępowania administracyjnego nie stosuje się. Z akt sprawy ponadto wynika, że 7 grudnia 2016 r. skarżącemu została przekazana "Instrukcja Kancelaryjna". Wymaga także wyjaśnienia, że przedmiotowa instrukcja nie stanowi dowodu w sprawie.

Skarżący zarzucił w skardze nieuwzględnienie przez organ jako dowodu akt sprawy II W. 20/12 Sądu Rejonowego w J., jednak pomimo wielu możliwości przedstawienia w toku postępowania ww. dowodu, nigdy tego nie uczynił. Organ nie mógł natomiast przeprowadzić dowodu, który nie został mu dostarczony.

3.8. Zdaniem Sądu, postępowanie zostało przeprowadzone prawidłowo

z uwzględnieniem ww. przepisów, a istotne okoliczności sprawy nie budzą wątpliwości. W sprawie nie doszło do naruszeń przepisów prawa i to w stopniu uzasadniającym wyeliminowanie zaskarżonej decyzji z obrotu prawnego.

W prawidłowo ustalonym stanie faktycznym sprawy, organ zobligowany był do wydania decyzji ustalającej kwotę nadmiernie pobranych płatności w wysokości wskazanej w zaskarżonym rozstrzygnięciu.

3.9.Z tych względów Sąd, na podstawie art. 151 ustawy p.p.s.a., oddalił skargę.