Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt I SA/Gl 96/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2019-08-13 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6115 Podatki od nieruchomości
Hasła tematyczne: Podatek od nieruchomości
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Zasądzono zwrot kosztów postępowania
Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 3 ust. 1 pkt 2
journal: Dz.U. 2010 nr 95 poz 613
law: Ustawa z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Eugeniusz Christ, Sędziowie WSA Krzysztof Kandut, Paweł Kornacki (spr.), Protokolant Katarzyna Czabaj, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 sierpnia 2019 r. sprawy ze skargi Przedsiębiorstwa A S. A. w S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z dnia [...] nr [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2013 r. 1) uchyla zaskarżoną decyzję, 2) zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach na rzecz strony skarżącej kwotę 6.917 (sześć tysięcy dziewięćset siedemnaście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

1. Spółka Przedsiębiorstwo A S.A. w S. wniosła skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2013 r.

2. Stan sprawy przedstawia się następująco.

2.1. Prezydent Miasta S. decyzją z [...], nr [...] określił spółce wysokość zobowiązania w podatku od nieruchomości za 2013 r. w kwocie [...] zł, w miejsce zadeklarowanej (po koreckie) kwoty [...] zł.

2.2. Kolegium decyzją z [...] (doręczoną [...]) utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta.

W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że w dniu 31 stycznia 2013 r. spółka złożyła deklarację na podatek od nieruchomości za rok 2013, wykazując do opodatkowania: grunty związane z prowadzeniem działalności gospodarczej o pow. [...] m2, budynki związane z prowadzeniem działalności gospodarczej o pow. użytkowej [...] m2 oraz budowle o łącznej wartości [...] zł. Następnie deklarację skorygowała wykazując ostatecznie do opodatkowania: grunty związane z prowadzeniem działalności gospodarczej o pow. [...] m2 (w styczniu), o pow. [...] m2 (od lutego do kwietnia), o pow. [...] m2 (od maja do grudnia), budynki związane z prowadzeniem działalności gospodarczej o pow. użytkowej [...] m2, a także budowle o wartości [...] zł.

Celem weryfikacji wykazywanych w deklaracjach na podatek od nieruchomości za lata 2011-2014 danych, organ podatkowy w dniach 5-12 lipca 2016 r. przeprowadził w spółce kontrolę podatkową a następnie, mając na uwadze poczynione w trakcie kontroli ustalenia, wszczął postępowanie podatkowe w przedmiocie określenia zobowiązania podatkowego za rok 2013.

Organ podatkowy uznał bowiem, że spółka będąc posiadaczem samoistnym nieruchomości położonej w S., przy ul. [...], nie wykazała do opodatkowania będących w jej posiadaniu gruntów i budynków, tj. działki nr [...], obręb [...], o pow. [...] m2 oraz działki nr [...], obręb [...], o pow. [...] m2 - które zabudowane są zgodnie z ewidencją gruntów i budynków, budynkiem handlowo-usługowym (działki [...] i [...]) o pow. [...] m2 oraz budynkiem (działka [...]) o pow. [...] m2. Spółka nie zgodziła się z takim stanowiskiem organu podatkowego I instancji, podnosząc przede wszystkim, że jest jedynie dzierżawcą spornej nieruchomości, co do której J.S. (jedyny akcjonariusz spółki) złożył wniosek o stwierdzenie jej zasiedzenia.

Kolegium zgodziło się ze stanowiskiem Prezydenta Miasta. Wskazało, że zgodnie z danymi figurującymi w ewidencji gruntów i budynków współwłaścicielami spornej nieruchomości jest 8 osób fizycznych. Jednocześnie z akt sprawy wynika, że te osoby wpisane zostały jako współwłaściciele nieruchomości na podstawie operatu założenia ewidencji gruntów i budynków w talach 1966-1968. Z akt sprawy wynika również, że dla przedmiotowej nieruchomości nie jest prowadzona księga wieczysta.

To, że skarżąca spółka jest posiadaczem samoistnym spornej nieruchomości, to jest włada nią jak właściciel potwierdza m.in. sposób, w jaki spółka weszła w posiadanie tejże nieruchomości. Według aktu notarialnego z [...] spółka została wyłoniona jako nabywca składników majątkowych, tj. praw i roszczeń przysługujących Skarbowi Państwa z tytułu nakładów inwestycyjnych poniesionych na wybudowanie kompleksu hotelowego usytuowanego w S., przy ulicy [...], na terenie stanowiącym własność osób trzecich, czyli na nieruchomości stanowiącej działki gruntu oznaczone numerami geod. [...] i [...] - aktualnie [...] i [...].

Za posiadaniem samoistnym przez spółkę przemawiają także:

a) dokument [...] z 31 lipca 2007r. - na podstawie którego "budynek hotelowy czterokondygnacyjny murowany z cegły" przyjęto jako środek trwały;

b) dokument [...] z 1 stycznia 2008 r. - z którego wynika, że hotel "[...]" S, został przyjęty do użytkowania jako środek trwały o wart. [...]; jako dokument zakupu wskazano ww. akt notarialny z [...];

c) ewidencja środków trwałych za lata 2011-2014 - hotel "[...]" S, ujęty został jako środek trwały z datą nabycia [...]. oraz data przyjęcia [...] z dnia 31 lipca 2001 r.;

d) rejestry zakupów i sprzedaży wraz z fakturami za lata 2011-2014 - z których wynika, że koszty dotyczące spornej nieruchomości, tj. woda, gaz, wywóz odpadów systematycznie ujmowane są w ww. rejestrach zakupów rozliczanych w ramach prowadzonej działalności gospodarczej, natomiast opłaty za czynsz, energię, zużycie wody, wywóz śmieci, ogrzewanie i ścieki dla poszczególnych najemców lokali usytuowanych w budynku hotelu ustalane są według zużycia oraz systematycznie ujmowane w rejestrach sprzedaży;

e) dokumenty zmiany wartości środka trwałego [...] z 30 września 2009r., [...] z 31 października 2009 r., [...] z 29 czerwca 2012 r., [...] z 30 czerwca 2012 r. - wartość hotelu "[...]" S, zwiększyła się w latach 2009-2012 z kwoty [...] zł poprzez poniesione przez spółkę nakłady oraz modernizację do kwoty [...] zł;

f) spółka w dniu 28 sierpnia 2007 r. zgłosiła Prezydentowi Miasta dokonanie robót budowlanych nie wymagających pozwolenia na budowę, tj. prac dociepleniowych i elewacyjnych w budynku hotelowym, załączając do wniosku oświadczenie o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, wskazując wymieniony akt notarialny z [...];

g) spółka umową najmu z [...] wynajęła teren o pow. [...] m2 w S,, przy ul. [...] (część działki nr [...], obręb [...], a następnie aneksem nr 1 z 27 czerwca 2013 r. zwiększyła wynajmowany teren o pow. [...] m2; w § 2 pkt 4 umowy najmu wskazano, że czynsz z najmu będzie płatny z góry do 10-go każdego miesiąca za dany miesiąc na podstawie faktury VAT wystawianej przez wynajmującego).

Powyższe, zdaniem Kolegium, dowodzi w sposób niezbity, że to spółka była w 2013 r. posiadaczem samoistnym przyjętej do opodatkowania nieruchomości a tym samym podatnikiem podatku od nieruchomości co do spornego przedmiotu opodatkowania.

W dalszej kolejności, odnosząc się do zarzutów odwołania Kolegium stwierdziło, że nie zasługują one na uwzględnienie. Zgromadzony w sprawie materiał dowodowy był wystarczający i zupełny do ustalenia okoliczności faktycznych przedmiotowej sprawy oraz podjęcia rozstrzygnięcia. Nie było więc podstaw do uwzględnienia zgłoszonego przez spółkę wniosku dowodowego. Nie znalazła również potwierdzenia teza spółki, jakoby sporna nieruchomość była przedmiotem dzierżawy na rzecz spółki. Z przedłożonej umowy dzierżawy wynika bowiem, że A. W. powinien był wystawiać rachunki za czynsz z tytułu dzierżawy, a spółka powinna była wpłacać wskazaną na podstawie wystawionych rachunków kwotę na rzecz wydzierżawiającego. W dokumentach spółki nie odnaleziono jednak ani rachunków wystawionych przez A.W. z tytułu umowy dzierżawy, ani dokumentów potwierdzających ponoszone przez spółkę miesięczne opłaty stanowiące koszty z tego tytułu. Nie udowodniono zatem w żaden sposób, że umowa dzierżawy wiązała w 2013 r. Kolegium zwróciło również uwagę na ustaloną umową wysokość czynszu z tytułu dzierżawy ([...] zł), która to kwota nie odpowiada realiom ekonomicznym, ponieważ roczna wysokość podatku od nieruchomości przekracza roczny zysk z tytułu dzierżawy.

Kolegium stwierdziło również, że nie było podstaw do zawieszenia przedmiotowego postępowania. Wskazało, że ustalenie posiadacza samoistnego nieruchomości ma charakter ustaleń faktycznych, nie stanowi natomiast rozstrzygnięcia zagadnienia prawnego, a tylko takie obligowałoby do zawieszenia postępowania. Innymi słowy, zagadnienie wstępne nie dotyczy kwestii ustalenia stanu faktycznego sprawy, gdyż to należy do organu prowadzącego sprawę, a nie do innego organu lub sądu. Zagadnienie wstępne to zagadnienie o charakterze materialnoprawnym.

Chybione, w ocenie organu odwoławczego, były również pozostałe zarzuty. Kolegium wskazało, że z opodatkowania podatkiem od nieruchomości organ wyłączył działki nr [...], [...] i [...] (drogi publiczne), a z kolei działki nr [...] i [...] sklasyfikowane zostały w ewidencji jako inne tereny zabudowane (Bi), co wykluczało możliwość uznania tychże za drogi publiczne. Istotnie, działki nr [...] i [...] zostały zbyte na rzecz J. S. aktem notarialnym z [...], pozostaje to jednak bez wpływu na podmiotowy zakres podatku od nieruchomości w roku 2013. Określając wysokość opodatkowania organ uwzględnił natomiast fakt zbycia w dniu 23 kwietnia 2013 r. działki nr [...]. Zobowiązanie podatkowe określone bowiem zostało za okres od lutego do kwietnia biorąc pod uwagę pow. [...] m2, natomiast od maja do lipca od pow. [...] m2 (różnica w pow. gruntów wynika właśnie ze zbycia przedmiotowej działki o pow. [...] m2). Z kolei na działce nr [...], zgodnie z danymi zawartymi w ewidencji gruntów i budynków oraz potwierdzonymi w toku kontroli, posadowione są dwa budynki, a nie, jak podnosi spółka, jeden budynek.

Organ odwoławczy skonstatował, że określenie wysokości zobowiązania podatkowego nastąpiło w sposób prawidłowy, tak w zakresie zastosowanych przepisów prawa, jak również ustaleń faktycznej podstawy opodatkowania, toteż nie było podstaw do stwierdzenia naruszenia wskazanych w odwołaniu przepisów prawa.

3.1. W skardze spółka wniosła o uchylenie decyzji organów obu instancji oraz zasądzenie kosztów postępowania sądowego. Zarzuciła naruszenie przepisów postępowania, mające istotny wpływ na treść rozstrzygnięcia w sprawie, a to:

a) art. 191 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (obecnie t.j. Dz.U. z 2019 r. poz. 900, ze zm. – dalej: o.p.) poprzez dokonanie wadliwej oceny zebranego w sprawie materiału dowodowego i w konsekwencji błędne uznanie, że skarżąca w 2013 r.:

- była posiadaczem samoistnym nieruchomości położonych przy ul. [...] w S., tj. działek nr [...] i [...], które zabudowane są budynkiem handlowo-usługowym (działki [...],[...]) o pow. [...] m2 i budynkiem (działka nr [...]) o pow. [...] m2,

- nie była posiadaczem samoistnym działek gruntu o numerach: [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...] , [...], [...],[...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...] - obręb [...], o łącznej pow. [...] m2;

b) art. 210 § 1 o.p. polegające na sporządzeniu uzasadnienia decyzji, w którym nie wskazano faktów, na podstawie których organ uznał, że J. S. nie może zostać uznany w 2013 r. za samoistnego posiadacza spornych nieruchomości;

c) art. 122 w zw. z art. 188 o.p. polegające na uznaniu oddalenia wniosku dowodowego o przeprowadzenie dowodu z przesłuchania świadka D.W. za prawidłowe, podczas gdy świadek ten ma wyczerpującą wiedzę w zakresie istniejącego między stronami stosunku zobowiązaniowego (umowy dzierżawy zawartej przez skarżącą z A. W.), wykluczającego posiadanie samoistne działek [...] i [...] przez skarżącą;

d) art. 122 w zw. z art. 187 § 1 o.p. polegające na niewyczerpującym zebraniu i rozpatrzeniu materiału dowodowego, tj. zaniechaniu przeprowadzenia dowodu z przesłuchania świadka D. W., z dokumentów zawartych w aktach postępowania sądowego prowadzonego przed Sądem Rejonowym w S. Wydział [...] Cywilny pod sygn. [...], co jest niezbędne dla prawidłowego określenia, czy skarżąca jest posiadaczem samoistnym spornych nieruchomości, warunkującego opodatkowanie podatkiem od nieruchomości;

e) art. 122 w zw. z art. 187 § 1 o.p. poprzez brak podjęcia przez organ wszelkich czynności zmierzających do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i wydanie decyzji, pomimo zaniechania zebrania materiału dowodowego w sposób wyczerpujący, skutkujące błędem w ustaleniach faktycznych, przejawiającym się w nieprawidłowym ustaleniu powierzchni gruntów i powierzchni użytkowych budynków, które to powierzchnie stanowią podstawę opodatkowania podatkiem od nieruchomości;

f) art. 121 § 1 w zw. z art. 187 § 1 o.p. polegające na niewyczerpującym rozpatrzeniu sprawy, selektywnym zgromadzeniu materiału dowodowego i dokonaniu jego dowolnej oceny, zaniechaniu odniesienia się do podnoszonych przez skarżącą zarzutów oraz postulowanych przez spółkę wniosków dowodowych i podjęciu czynności, których celem byłoby ustalenie wszystkich okoliczności faktycznych sprawy, przez co doszło do naruszenia zasady nakazującej organowi podatkowemu przeprowadzenie postępowania w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych;

g) art. 201 § 1 ust. 2 o.p. poprzez nie zawieszenie postępowania podatkowego z uwagi na toczące się postępowania o zasiedzenie nieruchomości, podczas gdy wyniki postępowań w sprawach o zasiedzenie (uznanie bądź nieuznanie danego podmiotu za posiadacza samoistnego) mają prejudycjalne znaczenie dla rozpatrzenia sprawy i wydania decyzji podatkowej.

Ponadto, na podstawie art. 106 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2018 r. poz. 1302, ze zm. – dalej: p.p.s.a.) skarżąca wniosła o przeprowadzenie uzupełniającego dowodu na okoliczności powołane w uzasadnieniu skargi, to jest z:

a) wniosku spółki o stwierdzenie zasiedzenia nieruchomości z 12 maja 2016 r. wraz z potwierdzeniem nadania,

b) dokumentów znajdujących się aktach postępowania prowadzonego przez Sąd Rejonowy w S. Wydział[...] Cywilny, sygn. akt [...],

c) protokołu oględzin w terenie przeprowadzonego w dniu [...],

d) rysunków budowlanych (rzuty) przedstawiających poziomy przekrój pomieszczeń zajazdu "[...]",

e) wypisu z rejestru gruntów dla działki [...],

f) wyrysu z mapy ewidencyjnej dla działki [...],

g) fotokopii postanowienia Sądu Rejonowego w S. Wydział [...] Cywilny z dnia [...], sygn. akt [...] wraz z mapą podziału.

3.2. W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie.

3.3. Na rozprawie pełnomocnik spółki złożyła m.in. odpis postanowienia Prezydenta Miasta S. wznawiającego na wniosek strony postępowanie podatkowe za rok 2015 z tytułu podatku od nieruchomości, z uwagi na twierdzenia strony, że powierzchnia użytkowa budynku handlowo-usługowego (zajazd "[...]") ustalona przez organ podatkowy jest niezgodna ze stanem rzeczywistym, że działka nr [...] została podzielona i jej część o powierzchni [...] m2 stanowi własność od 2005 r. innych osób, oraz że działki nr [...] oraz [...] są zajęte pod pas drogowy drogi publicznej.

3.4. Sąd oddalił wniosek na podstawie art. 106 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2018 r. poz. 1302, ze zm. – dalej: p.p.s.a.) o przeprowadzenie dowodu z załączonych do skargi materiałów, ponieważ nie stanowiły one dokumentów tylko ich nieuwierzytelnione kopie. Powołany przepis przewiduje zaś, że jednym z warunków przeprowadzenia przez sąd administracyjny dowodu uzupełniającego, jest to, że źródłem dowodowym jest dokument, a nie tylko kopia będąca w istocie wyłącznie informacją o istnieniu dokumentu. Sąd rozróżniając odpisy dokumentów oryginalnych od ich nieuwierzytelnionych kserokopii dostrzega także inne konsekwencje prawne. Istnieje też różnica w mocy dowodowej, która polega na tym, że właściwie uwierzytelniony odpis korzysta z mocy dokumentu oryginalnego (urzędowego albo prywatnego), natomiast brak właściwego uwierzytelnienia, co prawda nie powoduje, że taką informację dowodową można całkowicie pominąć, ale musi być ona oceniana w świetle całego materiału dowodowego. W tym przypadku Sąd uznał, że przedmiotowe kopie uprawdopodabniają twierdzenia i zarzuty opisane w skardze, o czym poniżej.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

4. Zaskarżona decyzja narusza prawo w stopniu uzasadniającym jej uchylenie, choć nie wszystkie zarzuty skargi Sąd uznaje za zasadne.

5. Pierwszym spornym zagadnieniem, występującym zarówno na etapie postępowania podatkowego, jak i sądowego, jest przypisanie skarżącej przez organy statusu posiadacza samoistnego dwóch zabudowanych działek o nr [...] i [...].

Skarżąca twierdzi bowiem, że te działki w 2013 r. były jedynie przedmiotem dzierżawy na rzecz spółki (str. 4-5 skargi). Wynika to z okoliczności zawarcia i wykonywania przez spółkę umowy dzierżawy z [...] zawartej z A. W., jako wydzierżawiającym, jednocześnie deklarującym w umowie, że jest następcą prawnym współwłaścicieli tych działek.

Po wtóre, zdaniem skarżącej, o nieposiadaniu przez nią przymiotu posiadacza samoistnego w stosunku do działek [...] i [...], świadczy również okoliczność, że prawo własności do nich rości sobie J. S., który do Sądu Rejonowego w S. złożył 25 lipca 2017 r. wniosek o stwierdzenie nabycia przez zasiedzenie własności nieruchomości obejmujących działki o numerach [...] i [...] (sygn. akt [...]). W skardze podniesiono, że J. S. włada spornymi nieruchomościami od [...] z zamiarem posiadania dla siebie, jako posiadacz samoistny, realizując przy tym w stosunku do wszystkich działek i budynków uprawnienia, które przysługują właścicielowi rzeczy na mocy i w granicach wynikających z art. 140 Kodeksu cywilnego.

W ocenie Sądu istnieją poważne podstawy ku temu, aby przyjąć, że to skarżąca spółka w 2013 r. była posiadaczem samoistnym działek o nr [...] i [...], jednak przeciwne twierdzenia spółki nie zostały należycie zweryfikowane.

Zgodnie z art. 3 ust. 1 pkt 2 i ust. 3 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (t.j. Dz.U. z 2010 r. poz. 613, ze zm. – dalej: u.p.o.l.) podatnikami podatku od nieruchomości są osoby fizyczne, osoby prawne, jednostki organizacyjne, w tym spółki nieposiadające osobowości prawnej, będące posiadaczami samoistnymi nieruchomości lub obiektów budowlanych, oraz jeżeli przedmiot opodatkowania znajduje się w posiadaniu samoistnym, obowiązek podatkowy w zakresie podatku od nieruchomości ciąży na posiadaczu samoistnym. Pojęcie posiadania samoistnego należy interpretować zgodnie z treścią art. 336 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (obecnie t.j. Dz.U. z 2018 r. poz. 1025, ze zm. – dalej: k.c.), który stanowi, że posiadaczem rzeczy jest zarówno ten, kto nią faktycznie włada jak właściciel (posiadacz samoistny), jak i ten, kto nią faktycznie włada jak użytkownik, zastawnik, najemca, dzierżawca lub mający inne prawo, z którym łączy się określone władztwo nad cudzą rzeczą (posiadacz zależny).

Syntetycznie rzecz ujmując, można przyjąć, że posiadaczem samoistnym rzeczy jest ten, kto nią włada jak właściciel, wyrażając tym samym wolę wykonywania w stosunku do niej prawa własności. Posiadaczem zależnym natomiast jest ten, kto włada rzeczą w zakresie innego prawa niż prawo własności, na przykład użytkowania (art. 252 k.c.), zastawu (art. 306 k.c.), najmu (art. 659 k.c.), dzierżawy (art. 693 k.c.). Nie rości więc on sobie do rzeczy prawa własności, lecz zachowuje się tak jak uprawniony z innego prawa, z którym łączy się określone władztwo nad rzeczą.

Kolegium w uzasadnieniu decyzji zaprezentowało szereg argumentów, które jego zdaniem są wystarczające w realiach sprawy do przyjęcia, że to skarżąca spółka była w 2013 r. posiadaczem samoistnym działek o nr [...] i [...]. W pierwszym rzędzie powołało się na treść aktu notarialnego z [...]. Należy jednak zauważyć, że wyraźnie wynika z niego, że spółka nabywa "tylko" prawa i roszczenia poniesione przez Skarb Państwa na wybudowanie kompleksu hotelowego na terenie stanowiącym własność osób trzecich, zaś w imieniu spółki działa J. S., który według twierdzeń skargi złożył wniosek o stwierdzenie zasiedzenia własności tej nieruchomości przez niego, a nie przez spółkę.

Sąd dostrzega, że istotnym argumentem za przyjęciem posiadania samoistnego tych gruntów przez spółkę jest przyjęcie hotelu do ewidencji środków trwałych spółki, remontowanie tego obiektu przez spółkę, czy ujmowanie w kosztach działalności gospodarczej spółki wydatków na utrzymanie tej nieruchomości. Jednak, dla wszechstronnego wyjaśnienia sprawy, należało przesłuchać w postępowaniu podatkowym J. S., który złożył wniosek o stwierdzenie zasiedzenia własności tego gruntu na jego rzecz (na rozprawie odczytano notatkę urzędową z której wynika, że to postępowanie jest nadal w toku), względnie załączyć do akt postępowania podatkowego odpisy dokumentów z akt postępowania o stwierdzenie zasiedzenia własności nieruchomości, wskazujących na okoliczności na podstawie których J. S. buduje twierdzenie o posiadaniu samoistnym działek. W aktach znajdują się dwa wezwania J. S. (z 19 lutego 2018 r. i 22 marca 2018 r.) do złożenia wyjaśnień. J. S. nie stawił się, wyjaśnień nie złożył. Organ do akt postępowania podatkowego nie załączył żadnych dokumentów ze sprawy o zasiedzenie.

Organ nie przesłuchał też A. W., który w 2007 r. zawarł ze spółką na czas nieokreślony umowę dzierżawy, m.in. działek nr [...] i [...]. A. W. powoływał się w umowie na okoliczność, że jest następcą prawnym osób fizycznych, figurujących w ewidencji gruntów i budynków jako współwłaściciele spornych nieruchomości. Organ I instancji wezwał A. W. pismem z 7 listopada 2016 r. do stawiennictwa, złożenia wyjaśnień i przedstawienia dokumentów, ale po tym jak A. W. pismem z 18 listopada 2016 r. wniósł o przesunięcie terminu, w aktach sprawy nie ma dokumentów wskazujących, że organ ponownie dążył do przesłuchania tej osoby. Z uwagi na forsowany przez spółkę argument, że była tylko posiadaczem zależnym działek nr [...] i [...], organ powinien podjąć bardziej stanowcze kroki do przesłuchania A. W., z wymierzeniem kary porządkowej włącznie (art. 262 § 1 o.p.).

Niepodjęcie tych czynności dowodowych spowodowało naruszenie przez organy art. 187 § 1 i art. 191 o.p. w sposób, który mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Przy czym Sąd podkreśla, że nie stwierdził, iż skarżąca spółka nie może być uznana za posiadacza samoistnego działek o nr [...] i [...], lecz tylko tyle, że nieprzeprowadzenie przez organ wszystkich możliwych czynności wyjaśniających uniemożliwiło rzetelne odniesienie się do argumentacji spółki, że w 2013 r. była tylko posiadaczem zależnym tychże działek.

Natomiast, co do wzmiankowanego w skardze postulatu przesłuchania w charakterze świadka D. W., Sąd stwierdza, że spółka nie wyjawiła na jakie konkretnie okoliczności ta osoba miałaby zostać przesłuchana. Wniosek w tym zakresie (który wpłynął do organu 13 lipca 2018 r.) jest bardzo ogólny i stwierdza tylko, że D. W. ma zeznawać na okoliczność "tez potwierdzonych w postępowaniu" przez skarżącą spółkę. Z akt sprawy nie wynika jaką konkretnie wiedzę w zakresie faktów istotnych dla sprawy ta osoba może rzeczywiście posiadać. Dlatego, jeśli skarżąca nie uzasadni (w postępowaniu ponownym) tego wniosku dowodowego, Sąd nie widzi konieczności wzywania D. W., jako świadka w tej sprawie.

6. Na etapie postępowania sądowego spółka wskazała (str. 6 skargi), że organ podczas oględzin przeprowadzonych w dniu [...] błędnie określił powierzchnię użytkową budynku handlowo-usługowego (zajazd "[...]"). Łączna powierzchnia tego budynku powinna wynosić [...] m2, a nie jak organ określił [...] m2. Organ nieprawidłowo przyjął, że na każdym piętrze budynku (pierwszym, drugim i trzecim) powierzchnia użytkowa korytarza wyniosła [...] m2 uznając, że pokoje i korytarz na każdej kondygnacji posiadają jednolity układ pomieszczeń. Tymczasem na drugim piętrze budynku, powierzchnia korytarza wynosi [...] m2, albowiem jego część jest zajęta pod lokal użytkowy, którego powierzchnia użytkowa została określona prawidłowo na [...] m2. Jest to zauważalne na rzutach przedstawiających poziomy przekrój pomieszczeń na Il oraz III piętrze budynku. Na II piętrze część korytarza jest zajęta pod lokal oznaczony jako "[...]", natomiast na trzecim piętrze ta część jest zajęta pod korytarz (część oznaczona na rzucie III piętra jako "[...]"). W tym stanie rzeczy, powierzchnia użytkowa wynosząca [...] m2 została doliczona zarówno do pomieszczenia stanowiącego biuro, jak i korytarza, przez co powierzchnia użytkowana drugiego piętra zajazdu "[...]" jest o [...] m2 zawyżona. Na poparcie tych twierdzeń spółka załączyła do skargi kopie: protokołu z oględzin w terenie przeprowadzonego w dniu [...] oraz rysunków budowlanych (rzutów) przedstawiających poziomy przekrój pomieszczeń zajazdu "[...]".

W odpowiedzi na skargę Kolegium w tej mierze zauważyło, że powierzchnię użytkową budynku handlowo-usługowego (zajazd "[...]") organ podatkowy ustalił w toku oględzin, w których uczestniczył przedstawiciel skarżącej. Skarżąca nie wniosła uwag do ustalonych powierzchni, nie kwestionowała ich również w toku postępowania odwoławczego.

Sąd stwierdza, że spółka dostatecznie uprawdopodobniła, iż powierzchnia użytkowa opodatkowanego obiektu została zawyżona o [...] m2. Z protokołu oględzin tego obiektu rzeczywiście wynika, że przyjęto jednakową powierzchnię korytarza na I, II oraz III piętrze budynku, to jest w każdym przypadku [...] m2. Tymczasem, na drugim piętrze, jak wskazuje załączony do skargi rzut, część korytarza jest zajęta na pomieszczenie "[...]". Układy korytarza na pierwszym i drugim piętrze budynku nie są jednakowe. Zatem niewyjaśnienie tego aspektu sprawy stanowiło naruszenie przez organ art. 187 § 1 i art. 191 o.p. w stopniu, który mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a.

7. Trafnie na etapie skargi spółka podniosła także wątpliwości co do przyjęcia do opodatkowania powierzchni działki nr [...]. W tym zakresie w skardze wskazała, że na podstawie wniosku J. S. i J. S. było prowadzone przed Sądem Rejonowym w S. [...] Wydział Cywilny, sygn. akt [...], postępowanie o zasiedzenie m.in. części działki [...] stanowiącej własność skarżącej. Sąd stwierdził nabycie na rzecz wnioskodawców własności części działki [...] ([...] m2) przez zasiedzenie. W ramach tego postępowania działka [...] została podzielona na działki [...] (obecnie działka [...]) i [...] (obecnie działka [...]). Działka [...] o powierzchni [...] m2 została więc przyznana wnioskodawcom postępowania o zasiedzenie. Pozostała część przedmiotowej nieruchomości [...] (aktualnie działka nr [...] o powierzchni [...] ha) stanowiła w 2013 r. własność skarżącego, a więc wyłącznie działka [...] o powierzchni [...] ha winna zostać przyjęta do opodatkowania podatkiem od nieruchomości. Potwierdza to również wypis z rejestru gruntów i wyrys mapy ewidencyjnej, wydany przez Prezydenta Miasta S.. W decyzji ustalającej wymiar podatku od nieruchomości za rok 2013, organ winien więc przyjąć do opodatkowania działkę [...] o powierzchni [...] m2 a nie działkę [...] o łącznej powierzchni [...] m2.

W odpowiedzi na skargę Kolegium w tej mierze wskazało, że organ przyjął do opodatkowania powierzchnię zadeklarowaną przez skarżącą w deklaracji podatkowej, tj. [...] m2. Prawidłowość tak przyjętej powierzchni potwierdzał wypis z ewidencji gruntów i budynków na dzień 2 stycznia i 31 grudnia 2013 r., księga wieczysta, jak również akt notarialny z dnia [...], na mocy którego skarżąca zbyła przedmiotową nieruchomość.

Sąd stwierdza, że Kolegium nie udokumentowało należycie swojego stanowiska w tym zakresie. Powołało się na wypis z ewidencji gruntów za 2013 r., podczas gdy w aktach sprawy takiego dokumentu – w odniesieniu do działki nr [...], czy [...] albo [...] – nie ma (znajdują się natomiast takie dokumenty, ale co do innych działek). Jednocześnie należy zauważyć, że zasadność stanowiska skarżącej uprawdopodabniają załączone do skargi kopie dokumentów. Jest to kopia wypisu z rejestru gruntów według stanu na 31 stycznia 2018 r., z której wynika, że działka nr [...] ma powierzchnię [...] ha, kopia wyrysu z mapy ewidencyjnej, także na dzień 31 grudnia 2018 r., oraz kopia postanowienia Sądu Rejonowego w S. z [...], [...], stwierdzającego, że J. S. i J. S. z dniem [...] nabyli przez zasiedzenie udziały po ½ we współwłasności nieruchomości, położonej w S., stanowiącą działkę nr [...] o powierzchni [...] m2 oraz działkę o nr [...] o powierzchni [...] m2.

W tym zakresie obowiązkiem organów, było udokumentowanie opodatkowanej powierzchni gruntu poprzez załączenie do akt wypisu z rejestru gruntów, dotyczącego działki nr [...] - na stan dotyczący roku 2013. Wbrew deklaracji organu, takiego dokumentu w aktach sprawy nie ma. Zgodnie zaś z art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (t.j. Dz.U. z 2019 r. poz. 725, ze zm.) podstawę planowania gospodarczego, planowania przestrzennego, wymiaru podatków i świadczeń, oznaczania nieruchomości w księgach wieczystych, statystyki publicznej, gospodarki nieruchomościami oraz ewidencji gospodarstw rolnych stanowią dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków. Ustalenia organów podatkowych oparte o treść ewidencji gruntów stanowią istotny element określenia podatkowego stanu faktycznego. Zawarte w niej informacje można podzielić na dwie kategorie. Pierwszą z nich tworzą dane bezwzględnie wiążące organ podatkowy (dopóki ewidencja nie zostanie zmieniona w przewidzianym prawem trybie administracyjnym, dane te nie mogą być przez organ w toku postępowania podatkowego samodzielnie korygowane). Drugą kategorię stanowią natomiast informacje o względnej mocy wiążącej, tj. takie, których zgodność z rzeczywistym stanem prawnym lub faktycznym może być przy wymiarze podatku weryfikowana, przy zastosowaniu dopuszczalnych instrumentów procesowych (art. 180 § 1 w zw. z art. 194 § 3 o.p.). Do pierwszej grupy zaliczyć można m.in. dane ewidencyjne wskazujące położenie, granice i właśnie powierzchnię gruntów. W drugiej grupie znajdą się z kolei dane dotyczące tych elementów przedmiotowych, które zostały wskazane w ustawie podatkowej (jako podlegające opodatkowaniu bądź nie), a jednocześnie przepisy dotyczące prowadzenia ewidencji gruntów i budynków nie przewidują dla tych kategorii oznaczenia stosownym, skonkretyzowanym symbolem geodezyjnym (por. uchwała NSA z dnia 18 listopada 2013 r., II FPS 2/13), czy też np. informacje dotyczące zlokalizowanych na działce gruntu budynków, które w rzeczywistości nie istnieją (por. wyrok NSA z dnia 5 czerwca 2014 r., II FSK 1647/12). Ewidencja gruntów nie może również przesądzać o własności nieruchomości (prawie użytkowania wieczystego), co przekłada się na ustalenie podmiotu opodatkowania podatkiem od nieruchomości.

Wobec tego kontrolowane postępowanie wymaga uzupełnienia o ustalenie w pierwszym rzędzie granic działki, o której mowa, na podstawie danych z ewidencji gruntów, według stanu w 2013 r. i załączenie tego dokumentu do akt sprawy. Jednocześnie, mając już na uwadze to, że ewidencja gruntów nie może przesądzać o własności nieruchomości, należy ustalić, czy zasadne jest twierdzenie spółki, że w 2013 r. część opodatkowanej działki nie stanowiła już własności skarżącej spółki.

8. Natomiast za niezasadną Sąd uznał zawartą w skardze argumentację (str. 5-6 skargi), zmierzającą do wykazania, iż w 2013 r. była ona posiadaczem samoistnym szeregu działek, które jednak organ zaskarżoną decyzją nie opodatkował.

Spółka argumentowała, że w 2013 r. faktycznie dysponowała działkami gruntu: [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...],[...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...],[...] - obręb [...], o łącznej pow. [...] m2, a tym samym znajdowały się one w jej posiadaniu samoistnym. Wskazała w tym zakresie, że wymienione działki zostały objęte przez skarżącą w posiadanie już w 1995 r. Ujawnieni w rejestrze gruntów właściciele przedmiotowych nieruchomości nie wykonują w stosunku do nich żadnego z praw przysługujących im z tytułu własności, natomiast - wbrew ustaleniom organu - skarżąca dba o zachowanie ww. działek w stanie niepogorszonym, dokonując w tym celu prac zachowawczych i porządkowych (m. in. takich jak wyrównywanie ziemi, koszenie trawy, grabienie liści). Podkreśliła, że na działce nr [...] urządziła parking i składuje tam maszyny, urządzenia, samochody osobowe, stanowiące jej własność, jak i osób trzecich. Pismem z dnia 12 maja 2016 r. skarżąca, będąc posiadaczem samoistnym tych działek gruntu, złożyła do Sądu Rejonowego w S. wniosek o stwierdzenie, na podstawie art. 172 k.c., że wnioskodawca, tj. skarżąca, nabyła z dniem 1 grudnia 2014 r. przez zasiedzenie własność ww. działek. Postępowanie toczy się pod sygn. akt [...].

Tym zagadnieniem zajmował się już organ I instancji. Zdaniem Sądu zasadnie stwierdził (str. 10 decyzji), że działki o których teraz mowa zostały błędnie wykazane przez spółkę w deklaracji, jako działki gruntu znajdujące się w jej posiadaniu samoistnym. W toku przeprowadzonych oględzin nieruchomości stwierdzono, że nie ma oznak faktycznego władania tymi działkami przez spółkę. Były one zaniedbane i niezagospodarowane. Sąd stwierdza, że w odniesieniu do działki nr [...], co do której w skardze spółka afirmuje swoje władztwo właścicielskie, z protokołu oględzin przeprowadzonych w dniu [...] wynika, że na dzień oględzin jej teren był niedostępny. Trzy brany wjazdowe były zamknięte na kłódki, a pełnomocnik spółki obecny podczas oględzin (R. J.) nie był w stanie określić, kto obecnie użytkuje tę działkę. W rezultacie pracownicy organu dokonali oględzin tej działki z miejsc ogólnodostępnych.

9. Wytyczne dla organu co do przeprowadzenia dodatkowych czynności w postępowaniu ponownym wynikają z powyższych wywodów Sądu (pkt 5, 6, 7 uzasadnienia) i nie ma potrzeby powielania ich w tym miejscu.

10. O kosztach postępowania sądowego orzeczono na podstawie art. 200 i 205 § 2 p.p.s.a. Na zasądzoną kwotę 6.917 zł złożył się wpis od skargi (1.500 zł), opłata skarbowa od dokumentu stwierdzającego udzielenie pełnomocnictwa (17 zł) oraz koszty zastępstwa procesowego (5.400 zł) ustalone na podstawie § 2 pkt 6 w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit a) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (t.j. Dz.U. z 2018 r. poz. 265).