Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt III SA/Po 371/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2021-05-19 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6536 Ulgi w spłacaniu należności pieniężnych, do których nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 i 34a  ustaw
Hasła tematyczne: Zabezpieczenie społeczne
Skarżony organ: Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych/ZUS
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 7, art. 8, art. 11, art. 15, art. 75 § 1 i 2, art. 77 § 1, art. 80, art. 107 § 3
journal: Dz.U. 2020 poz 256
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.
article: art. 31zp ust. 1 i 4
journal: Dz.U. 2020 poz 374
law: Ustawa z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych  chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marek Sachajko Sędzia WSA Małgorzata Górecka Asesor WSA Piotr Ławrynowicz (spr.) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 19 maja 2021 r. sprawy ze skargi J. D. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych [...] Oddział w P. Inspektorat w G. z dnia [...] grudnia 2020 r., nr [...] w przedmiocie odmowy prawa do zwolnienia z opłacania należności z tytułu składek za okres od marca do maja 2020 roku uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych [...] Oddział w P. u z dnia [...] listopada 2020 r., nr [...].


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z [...] grudnia 2020 r. nr [...] Zakład Ubezpieczeń Społecznych [...] Oddział w P. Inspektorat w G. z upoważnienia Prezesa ZUS na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2020r., poz. 256 ze zm., dalej: Kpa) oraz art. 31 zq ust. 8 ustawy z dnia 2 marca 2020r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz.U. poz. 374 ze zm., dalej: ustawa COVID-19) utrzymał w mocy decyzję ZUS [...] Oddział w P. z [...] listopada 2020 r. nr [...] odmawiającą J. D. prawa do zwolnienia z opłacenia należności z tytułu składek na własne obowiązkowe ubezpieczenia emerytalne i rentowe oraz wypadkowe, dobrowolne ubezpieczenie chorobowe i ubezpieczenie zdrowotne, Fundusz Pracy i Fundusz Solidarnościowy za okres marzec - maj 2020 r.

Decyzję tę wydano przyjmując następujący stan faktyczny i prawny.

J. D. [...] listopada 2020 r. zwróciła się do ZUS z prośbą o ponowne rozpatrzenie jej wniosku o zwolnienie z obowiązku opłacenia należności z tytułu składek za marzec – maj 2020 r. Wyjaśniła, że wniosek złożyła [...] kwietnia 2020 r. wrzucając go do urny umieszczonej w siedzibie ZUS Inspektorat w G.. W związku z tym nie opłaciła składek za ten okres, choć wcześniej wszystkie składki regulowała w terminie.

ZUS [...] Oddział w P. ww. decyzją z [...] listopada 2020 r. na podstawie art. 31zq ust. 7 ustawy COVID-19 w zw. z art. 83 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2020r., poz. 266 ze zm., dalej: usus) odmówił J. D. prawa do zwolnienia z opłacenia należności z tytułu składek za okres marzec - maj 2020 r. Organ powołał przepisy art. 31zo ust. 2 i 4 ustawy COVID-19 i stwierdził, że na dzień 30 czerwca 2020 r. nie zaewidencjonowano wniosku strony o zwolnienie z obowiązku opłacania należności z tytułu składek za marzec – maj 2020 r. Dlatego odmówiono zwolnienia.

We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy J. D. podniosła, że nie jest jej winą, że złożony przez nią wniosek o zwolnienie został zagubiony. Wskazała, że nie posiada potwierdzenia złożenia wniosku, gdyż wrzuciła go do urny w siedzibie ZUS w G., lecz jej zachowanie było zgodne z zaleceniami ZUS, by składać dokumenty do urn znajdujących się w oddziałach organu. Wyjaśniła, że posiada kopię złożonego druku wniosku, na którym figuruje data wypełnienia go [...].04.2020 r.), która odpowiada dacie złożenia wniosku w placówce ZUS.

Utrzymując w mocy zaskarżoną decyzję ZUS, po powołaniu treści art. 31zq ust. 8 ustawy COVID-19 i art. 138 § 1 pkt 1 Kpa, ograniczył się do powtórzenia stanowiska z poprzedniej decyzji, że na dzień 30 czerwca 2020 r. nie zaewidencjonowano wniosku o zwolnienie z obowiązku opłacania należności z tytułu składek za marzec – maj 2020 r.

J. D. w skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu na decyzję ZUS z [...] grudnia 2020 r. zarzuciła organowi naruszenie art. 7 Kpa poprzez nieustalenie stanu faktycznego i nieodniesienie się do jej twierdzeń, a także art. 31zp ustawy COVID-19 poprzez uznanie, że spóźnione złożenie wniosku skutkuje odmową zwolnienia. Wniosła równocześnie "na wszelki wypadek" o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o zwolnienie z obowiązku opłacania należności z tyt. składek. Jej zdaniem ustawa COVID-19 nie uzależnia przedmiotowego zwolnienia od złożenia wniosku, a jedynie od spełnienia stosownych warunków, które spełniła. ZUS nie kwestionuje, że skarżąca spełnia te warunki. W wydanych decyzjach organ nie odniósł się jednak do argumentacji strony dotyczącej złożenia wniosku do urny w siedzibie ZUS. Nie poczynił też ustaleń co do okoliczności składania wniosku do urny, nie przeprowadził w tym zakresie postępowania dowodowego, ani nie wezwał strony do wyjaśnień. Naruszył tym samym art. 7 Kpa. Zdaniem skarżącej nieracjonalnym byłoby wypełnienie wniosku [...] kwietnia 2020 r. na 2 miesiące przed upływem terminu i następnie niezłożenie go w wymaganym terminie.

W odpowiedzi ZUS wniósł o oddalenie skargi powołując się na treść art. 31zq ust. 3 i art. 31zp ust. 1 pkt 1 ustawy COVID-19 oraz podając, że na dzień 30 czerwca 2020 r. nie stwierdzono złożenia wniosku przez stronę. Dodano, że od 4 maja 2020 r. ZUS przywrócił standardową obsługę klienta w placówkach, w związku z czym płatnik mógł sprawdzić osobiście, czy zarejestrowano jego wniosek. Skarżąca zareagowała zaś dopiero [...] listopada 2020 r. składając wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy.

Z uwagi na wniosek skarżącej z [...] marca 2021 r. i brak sprzeciwu organu Sąd rozpoznał sprawę - na podstawie art. 119 pkt 2 i art. 121 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm., dalej: Ppsa) - w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje.

Na wstępie wymaga wyjaśnienia, iż stosownie do przepisu art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2019 r., poz. 2167 ze zm.) sądy administracyjne kontrolują prawidłowość zaskarżonych aktów administracyjnych, m.in. decyzji ostatecznych, przy uwzględnieniu kryterium ich zgodności z prawem, tj. prawidłowości zastosowania przez organy administracji publicznej przepisów obowiązującego prawa oraz trafności ich wykładni. Decyzja podlega uchyleniu, jeśli sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, o czym stanowi art. 145 § 1 pkt 1 lit. a)-c) Ppsa lub też naruszenie prawa będące podstawą stwierdzenia nieważności decyzji (art. 145 § 1 pkt 2 Ppsa). W myśl art. 134 § 1 Ppsa, sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Nie może przy tym wydać orzeczenia na niekorzyść skarżącego, chyba że stwierdzi naruszenie prawa skutkujące stwierdzeniem nieważności zaskarżonego aktu lub czynności (art. 134 § 2 Ppsa).

Rozpoznając niniejszą sprawę w granicach tak zakreślonej kognicji Sąd stwierdził, że skarga J. D. zasługuje na uwzględnienie, albowiem organ dopuścił się naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. c Ppsa).

Przedmiotem zaskarżonej decyzji jest odmowa zwolnienia skarżącej jako płatnika składek z obowiązku opłacania należności z tytułu składek wyłącznie za siebie za okres marzec – maj 2020 r. Materialnoprawną podstawę rozstrzygnięcia stanowiły przepisy ustawy COVID-19, które wprowadziły w czasie stanu epidemii dla osób prowadzących jednoosobową działalność gospodarczą, podmiotów zatrudniających nie więcej niż 49 ubezpieczonych, duchownych oraz spółdzielni socjalnych wsparcie w rodzaju zwolnienia z obowiązku opłacania należności z tytułu składek za okres marzec – maj 2020 r.

W myśl art. 31zo ust. 2 ustawy COVID-19 mającego zastosowanie wobec skarżącej, która – jak wynika z formularza wniosku – jest osobą prowadzącą pozarolniczą działalność opłacającą składki wyłącznie za siebie, na wniosek płatnika składek, będącego osobą prowadzącą pozarolniczą działalność, o której mowa w art. 8 ust. 6 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2020 r. poz. 266 i 321), zwanej dalej "osobą prowadzącą pozarolniczą działalność", opłacającego składki wyłącznie na własne ubezpieczenia społeczne lub ubezpieczenie zdrowotne, zwalnia się z obowiązku opłacenia nieopłaconych należności z tytułu składek na jego obowiązkowe ubezpieczenia emerytalne i rentowe oraz wypadkowe, dobrowolne ubezpieczenie chorobowe, ubezpieczenie zdrowotne, Fundusz Pracy i Fundusz Solidarnościowy, należne za okres od dnia [...] marca 2020 r. do dnia [...] maja 2020 r., jeżeli prowadził działalność przed dniem [...] kwietnia 2020 r. i przychód z tej działalności w rozumieniu przepisów o podatku dochodowym od osób fizycznych uzyskany w pierwszym miesiącu, za który jest składany wniosek o zwolnienie z opłacania składek, o którym mowa w art. 31zp ust. 1, nie był wyższy niż 300% prognozowanego przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia brutto w gospodarce narodowej w 2020 r.

Przepis art. 31zp ust. 1 pkt 1 ww. ustawy przewidywał, że wniosek o zwolnienie z obowiązku opłacania należności z tytułu składek, o których mowa w art. 31zo, należnych za okres od dnia [...] marca 2020 r. do dnia [...] maja 2020 r., zwany dalej "wnioskiem o zwolnienie z opłacania składek", płatnik składek przekazuje do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, nie później niż do dnia 30 czerwca 2020 r. Przepis art. 31zp ust. 4 ustawy COVID-19 w pierwotnym brzmieniu obowiązującym od 31 marca 2020 r. do 24 czerwca 2020 r. zakładał, że wniosek o zwolnienie z opłacania składek może być złożony w formie dokumentu papierowego albo elektronicznego opatrzonego kwalifikowanym podpisem elektronicznym, podpisem zaufanym albo podpisem osobistym, za pomocą profilu informacyjnego utworzonego w systemie teleinformatycznym udostępnionym przez ZUS.

Zwolnieniu z obowiązku opłacania podlegają należności z tytułu składek, o których mowa w art. 31zo, znane na dzień rozpatrzenia wniosku o zwolnienie z opłacania składek (art. 31zq ust. 4 ustawy COVID-19). ZUS informuje płatnika składek o zwolnieniu z obowiązku opłacania należności z tytułu składek, o których mowa w ust. 2 (art. 31zq ust. 5 ustawy COVID-19). W przypadku płatnika składek, który utworzył profil informacyjny w systemie teleinformatycznym ZUS, informacja o której mowa w ust. 5, udostępniana jest wyłącznie na tym profilu (art. 31zq ust. 6 ustawy COVID-19). Odmowa zwolnienia z obowiązku opłacania należności z tytułu składek, o których mowa w art. 31zo, następuje w drodze decyzji (art. 31zq ust. 7 ustawy COVID-19).

Reasumując powyższe przepisy stwierdzić należy, iż przedmiotowe wsparcie w postaci zwolnienia z obowiązku opłacania należności z tyt. składek płatnik składek mógł uzyskać jedynie na wniosek złożony do ZUS wraz z wymaganą dokumentacją rozliczeniową, chyba, że z tego ostatniego obowiązku płatnik był zwolniony.

Odnosząc powołane regulacje do okoliczności niniejszej sprawy wskazać należy, iż spór pomiędzy organem a skarżącą sprowadza się do zagadnienia, czy na gruncie art. 31zp ust. 1 i 4 ustawy COVID-19 organ właściwie zbadał i ocenił, że skarżąca – jak stwierdzono w wydanych decyzjach - nie złożyła wniosku o zwolnienie z obowiązku opłacania należności z tyt. składek za marzec – maj 2020 r.

Na uwagę zasługuje, że z uwagi na trwający od 20 marca 2020 r. stan epidemii (zgodnie z § 1 rozporządzenia Ministra Zdrowia z 20.03.2020 r. w sprawie ogłoszenia na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej stanu epidemii – Dz. U. poz. 491), ZUS – jak wynika z komunikatów z 3 i 24 kwietnia 2020 r. oraz z 7 maja 2020 r. zamieszczonych na stronie internetowej www.zus.pl – umożliwił płatnikom składek składanie przedmiotowych wniosków w następujących formach:

- drogą elektroniczną – przez PUE ZUS,

- drogą elektroniczną przez PUE ZUS, za pośrednictwem strony gov.pl (link do strony zewnętrznej),

- w formie papierowej – za pośrednictwem poczty, a także

- osobiście w placówce ZUS – do skrzynki na dokumenty oznakowanej napisem "Tarcza antykryzysowa" (bez kontaktu z pracownikiem ZUS).

Oznacza to, że organ dopuścił w stanie epidemii możliwość osobistego złożenia wniosku o zwolnienie w placówce ZUS do stosownej skrzynki (urny, pojemnika). W kontekście powyższego zważyć należy, iż skarżąca twierdzi, że wniosek o zwolnienie z obowiązku opłacania należności z tyt. składek złożyła [...] lub [...] kwietnia 2020 r. do urny wystawionej budynku Inspektoratu ZUS w G.. Tymczasem ZUS wydając decyzje odmowne ograniczył się do wskazania, że na dzień 30 czerwca 2020 r. nie zaewidencjonował wniosku skarżącej.

W świetle powołanych regulacji i umożliwienia przez ZUS w stanie epidemii składania wniosków o zwolnienie osobiście do skrzynki na dokumenty w placówkach organu Sąd uznał, że wyjaśnienia zawarte w wydanych w sprawie decyzjach obu instancji są niewystarczające.

Wskazać należy, że do postępowania zakończonego zaskarżoną decyzją, z mocy art. 180 k.p.a. oraz art. 123 u.s.u.s., mają zastosowanie przepisy Kpa. Naczelnymi zasadami postępowania administracyjnego są - zawarte w art. 6 i art. 7 Kpa - zasada praworządności oraz zasada dochodzenia prawdy obiektywnej. Nakładają one na organy prowadzące postępowanie obowiązek wszechstronnego zbadania sprawy pod względem faktycznym i prawnym, w celu ustalenia rzeczywistego stanu sprawy. Emanację zasady prawdy obiektywnej w postępowaniu wyjaśniającym stanowi art. 77 § 1 Kpa określający, iż organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Co istotne, na podstawie art. 75 § 1 Kpa jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. W szczególności dowodem mogą być dokumenty, zeznania świadków, opinie biegłych oraz oględziny. W orzecznictwie sądów administracyjnych wskazuje się, że przepis ten nie zawiera zamkniętego katalogu środków dowodowych dopuszczonych w postępowaniu dowodowym, zaś użycie sformułowania "w szczególności" pozwala przyjąć, że wyliczenie to jest jedynie przykładowe. Powyższe oznacza, że ustawodawca nie ograniczył liczby środków dowodowych, za pomocą których organ może dokonać pełnych i zarazem prawidłowych ustaleń faktycznych sprawy (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 20 lutego 2020 r., sygn. II OSK 820/17, dostępny na stronie internetowej: http://orzeczenia.nsa.gov.pl).

Ponadto, zgodnie z art. 107 § 3 Kpa decyzja powinna być należycie uzasadniona, z podaniem m.in. dowodów, na podstawie których określone fakty organ orzekający przyjął za udowodnione, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówiono wiarygodności i mocy dowodowej. Uzasadnienie faktyczne i prawne jest ważnym elementem decyzji, ponieważ przedstawia tok rozumowania organu, który doprowadził do wydanego rozstrzygnięcia. Prawidłowo zredagowane uzasadnienie wymaga logicznego i czytelnego przedstawienia przez organ swojego stanowiska. Poprawne pod względem merytorycznym uzasadnienie ma kluczowe znaczenie dla realizacji zasady przekonywania wyrażonej w art. 11 Kpa. Zgodnie z tym przepisem organ administracji jest zobowiązany do wyjaśnienia stronom zasadności przesłanek, którymi kierował się przy załatwieniu sprawy, aby w miarę możliwości doprowadzić do wykonania decyzji bez stosowania środków przymusu. Istotą tej zasady jest to, by każdy uczestnik postępowania był przekonany, że bierze udział w rzetelnie prowadzonym procesie, i że jeżeli zapadło negatywne rozstrzygnięcie, to przyczyną tego są istotne powody (por. wyrok NSA z 16 lutego 1994 r., sygn. III ARN 2/94, OSNAPiUS 1994, nr 1, poz. 2 oraz wyrok NSA z 12 lutego 1997 r., sygn. akt III RN 94/96, OSNAPiUS 1997, nr 19, poz. 366).

Odnosząc powyższe regulacje procesowe do okoliczności niniejszej sprawy Sąd stwierdza, że obie decyzje nie posiadają prawidłowego uzasadnienia faktycznego, ponieważ organ ograniczył się jedynie do lakonicznego podania, że na dzień 30 czerwca 2020 r. nie zaewidencjonowano wniosku strony o zwolnienie z obowiązku opłacenia należności z tyt. składek za marzec – maj 2020 r. Również ponownie rozpatrując sprawę nie odniósł się do zgłaszanych przez skarżącą twierdzeń o złożeniu przez nią wniosku do urny w budynku Inspektoratu ZUS w G.. Tym samym naruszył zasadę dwuinstancyjności wyrażoną w art. 15 Kpa, której zachowanie wymaga nie tylko podjęcia dwóch kolejnych rozstrzygnięć przez właściwe organy, ale konieczności, aby rozstrzygnięcia te zapadły w wyniku przeprowadzenia przez każdy z tych organów postępowania merytorycznego tak, aby dwukrotnie oceniono dowody i przeanalizowano wszystkie istotne okoliczności sprawy (por. wyrok NSA z 16 marca 2021 r., sygn. I OSK 291/21, dostępny na stronie internetowej: http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Organ nie wyjaśnił dlaczego nie dał wiary skarżącej, że wniosek faktycznie złożyła. Obciążając skarżącą obowiązkiem wykazania, że wniosek złożyła przed upływem terminu określonego w art. 31zp ust. 1 ustawy COVID-19 ZUS nie podał, czy przy procedurze składania wniosków do pojemników strona miała możliwość wykazania tego w inny sposób niż na podstawie własnych wyjaśnień i z jakich przyczyn nie uwzględnił jej stanowiska.

Na tle art. 31zp ust. 4 ustawy COVID-19, powołanych zasad postępowania administracyjnego oraz komunikowanego publicznie przez ZUS dopuszczalnego sposobu składania wniosków o zwolnienie osobiście w placówce ZUS – do skrzynki na dokumenty oznakowanej napisem "Tarcza antykryzysowa") Sąd uznał, iż obowiązkiem organu było wyjaśnienie, w jaki sposób ewidencjowano korespondencję składaną przez płatników składek do urn, czy ewidencja korespondencji dokonywana była codziennie, czy istnieje dokumentacja potwierdzająca wpływ wniosków za okres, w którym skarżąca – jak twierdzi – wniosek złożyła, a wreszcie czy praktyka ewidencji wniosków różniła się w zależności od oddziału lub inspektoratu ZUS, czy może była ustandaryzowana. Takich wyjaśnień zabrakło, a mogły one mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy.

Organ na podstawie art. 75 § 1 zd. 1 Kpa jako dowód powinien był dopuścić wszystko, co mogło przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. Mógł również – na podstawie art. 75 § 2 Kpa - odebrać od strony, na jej wniosek, oświadczenie złożone pod rygorem odpowiedzialności za fałszywe zeznania. Przepis art. 83 § 3 k.p.a. stosuje się odpowiednio.

Podkreślenia wymaga, że Sąd badając pod kątem zgodności z prawem wydane w sprawie decyzje wziął pod uwagę, iż postępowanie prowadzone przez ZUS przypadło na czas trwającego stanu epidemii, co wiązało się z licznymi powszechnymi ograniczeniami, również natury procesowej. Uwzględniając również realia rozpoznawania wniosków o zwolnienie z obowiązku opłacania należności z tytułu składek, zapewne ich ogromnej liczby, ograniczenia związane z trwającym stanem epidemii, Sąd uznał, że okoliczności te nie mogą uzasadniać niekorzystnych skutków dla jednej strony postępowania – skarżącej.

W niniejszej sprawie ZUS nie wyjaśnił przyczyn nieuwzględnienia stanowiska skarżącej, nie przedstawił, jak wyglądała procedura składania wniosków do urny, ani nie stwierdził, czy wykluczone było ewentualne omyłkowe dołączenie wniosku skarżącej np. do sprawy innego płatnika. Zdaniem Sądu nie można wykluczyć, że przez omyłkę organu mogło dojść do nieprawidłowości, a tymczasem organ nie podał, w jaki realny sposób skarżąca mogłaby wykazać, że faktycznie przed 30 czerwca 2020 r. złożyła wniosek do pojemnika na dokumenty znajdującego się w budynku Inspektoratu ZUS w G..

Zważyć również należy, że nawet jeżeli organ nie był w stanie ustalić, czy strona w kwietniu 2020 r. złożyła przedmiotowy wniosek, powinien był na mocy art. 86 Kpa przesłuchać ją na tę okoliczność. Przepis ten przewiduje bowiem, że jeżeli po wyczerpaniu środków dowodowych lub z powodu ich braku pozostały niewyjaśnione fakty istotne dla rozstrzygnięcia sprawy, organ administracji publicznej dla ich wyjaśnienia może przesłuchać stronę. ZUS nie wyjaśnił zaś dlaczego nie skorzystał z tego rodzaju dowodu.

Kierując się zasadą prawdy obiektywnej (art. 7 Kpa) i obowiązkiem zebrania i rozpatrzenia w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego (art. 77 § 1 Kpa) ZUS powinien był wyjaśnić, czy w Inspektoracie ZUS w G., gdzie hipotetycznie skarżąca złożyła wniosek, istnieją księgi (repertoria) ewidencyjne korespondencji składanej do pojemników na dokumenty albo inny system ewidencji tego rodzaju korespondencji.

Zważywszy, że kluczowe dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy zagadnienie złożenia bądź niezłożenia przedmiotowego wniosku dotyczy okresu kwietnia 2020 r., w którym funkcjonowanie organów, w tym przyjmowanie wniosków o zwolnienie w związku ze stanem epidemii było utrudnione, a jedną z dopuszczalnych form było składanie dokumentów do specjalnego pojemnika przygotowanego przez organ, należało mieć na uwadze, że wnioskodawczyni ma utrudniony sposób wykazania, iż wniosek doręczyła w określonej dacie. Tym bardziej postępowanie wyjaśniające w zakresie ustalenia złożenia danego dokumentu winno być przeprowadzone przez ZUS szczególnie wnikliwie, w sposób budzący zaufanie obywatela do organu.

Mając na względzie wskazane uchybienia organu Sąd uznał, że ZUS wydając zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję z [...] listopada 2020 r. dopuścił się naruszenia przepisów postępowania (art. 7, art. 8, art. 11, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 Kpa), które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Dlatego na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 135 Ppsa Sąd uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję z [...] listopada 2020 r.

Zaznaczenia wymaga, iż Sąd stwierdziwszy naruszenie przez organ ww. przepisów postępowania nie przesądza, iż w ponownie prowadzonym postępowaniu należy domniemywać, że skarżąca złożyła w kwietniu 2020 r. wniosek o zwolnienie z obowiązku opłacania należności z tytułu składek za okres marzec – maj 2020 r. Sąd wskazuje jedynie, że zagadnienie to wymaga rzetelnego, na ile jest to możliwe, zbadania i wyjaśnienia.