Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt IV SA/Gl 618/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2016-02-08 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6550
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 29
journal: Dz.U. 2014 poz 1438
law: Ustawa z dnia 9 maja 2008 r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa - tekst jednolity.
journal: Dz.U.UE.L 1999 nr 160 poz 80
law: Rozporządzenie Rady (WE) Nr 1257/1999 z dnia 17 maja 1999 r. w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich z Europejskiego Funduszu  Orientacji i Gwarancji Rolnej (EFOGR) oraz zmieniające i uchylające niektóre rozporządzenia*
journal: Dz.U.UE.L 2004 nr 153 poz 30
law: Rozporządzenie Komisji (WE) Nr 817/2004 z dnia 29 kwietnia 2004 r. ustanawiające szczegółowe zasady stosowania rozporządzenie Rady (WE) nr  1257/1999 w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich z Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej (EFOGR).

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia NSA Tadeusz Michalik Sędziowie Sędzia WSA Beata Kozicka Sędzia WSA Stanisław Nitecki (spr.) Protokolant st. sekr. sąd. Arkadiusz Kmiotek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 stycznia 2016 r. sprawy ze skargi C.B. na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w C. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie płatności obszarowych oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] r., Nr [...], Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w C. utrzymał w mocy decyzję wydaną przez Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w C. z dnia [...]r., Nr [...], o ustaleniu kwoty nienależnie pobranych przez C. B. (dalej jako strona lub skarżący) płatności

z tytułu wspierania przedsięwzięć rolnośrodowiskowych w pomniejszonej wysokości.

W rozpoznawanej sprawie skarżący w latach 2004 - 2009 składał wnioski o przyznanie płatności z tytułu realizacji przedsięwzięć rolnośrodowiskowych i poprawy dobrostanu zwierząt. Składając pierwszy wniosek o przyznanie płatności z tytułu realizacji przedsięwzięć rolnośrodowiskowych i poprawy dobrostanu zwierząt na rok 2004 skarżący zobowiązał się do realizacji podjętego zobowiązania we wniosku przez okres 5 lat od dnia podjęcia zobowiązania. Zobowiązanie to sprowadziło się do prowadzenia działalności rolniczej w ramach programu rolnośrodowiskowego w zakresie pakietu S02 Rolnictwo ekologiczne na następujących działkach ewidencyjnych:., powiecie [...], województwie [...],

-[...], [...] położonych w D., gminie R. powiecie [...], województwie [...],

-[...], [...],[...],[...]położonych w S., gminie K. powiecie [...], województwie [...].

W czwartym roku realizacji programu rolnośrodowiskowego strona dokonała zwiększenia powierzchni realizacji pakietu S02 Rolnictwo ekologiczne przez dodanie nowych działek ewidencyjnych o numerach [...], [...], [...] oraz [...] położonych w R., gmina R. co spowodowało, że uczestnictwo w programie rolnośrodowiskowym zostało wydłużone do dnia 29 lutego 2012 r. i zostało potwierdzone w złożonym przez C. B.o oświadczeniu z dnia 8 czerwca 2007r.

Decyzjami z dnia [...] r., [...] r.,[...] r., [...] r. i [...] r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w C. przyznał skarżącemu płatności z tytułu realizacji przedsięwzięć rolnośrodowiskowych i poprawy dobrostanu zwierząt.

Z akt administracyjnych wynika, że w 2007 r. skarżący nie wnioskował o przyznanie płatności do działek o numerach [...], [...], [...], [...], [...], [...], a tym samym ograniczył zakres powierzchni użytków rolnych objętych zobowiązaniem. Dostrzec należy, że w 2009 roku ponownie doszło do zmniejszenia powierzchni użytków rolnych objętych zobowiązaniem na działkach o numerach ewidencyjnych [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...] oraz [...], [...], [...], [...].

W dniu 21 listopada 2012 r. Kierownik Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w C. wszczął z urzędu postępowanie w sprawie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności, przyznanych skarżącemu z tytułu realizacji przedsięwzięć rolnośrodowiskowych, a decyzją z dnia [...] r., Nr [...], ustalił stronie kwoty nienależnie pobranych płatności z tytułu realizacji przedsięwzięć rolnośrodowiskowych w łącznej wysokości 119 617,07 zł. W ocenie organu producent nie wywiązał się z realizacji podjętego zobowiązania w zakresie pakietu Rolnictwo ekologiczne.

W wyniku rozpatrzenia odwołania strony od decyzji Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w C. z dnia [...] r. o ustaleniu kwoty nienależnie pobranych płatności z tytułu realizacji przedsięwzięć rolnośrodowiskowych, Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego ARiMR w C. w decyzji z dnia [...] r. zważył, iż zgodnie z art. 29 ust. 1, 2 ustawy o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w drodze decyzji administracyjnej ustala kwoty nienależnie lub nadmiernie pobranych środków publicznych: pochodzących z funduszy Unii Europejskiej lub krajowych, przeznaczonych na a) współfinansowanie wydatków realizowanych z funduszy Unii Europejskiej, b) finansowanie przez Agencję pomocy przyznawanej w drodze decyzji administracyjnej.

Wypłacone nienależnie skarżącemu środki finansowe za lata 2004 - 2006

z tytułu realizacji przedsięwzięć rolnośrodowiskowych pochodzą z Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej oraz środków krajowych, przeznaczonych na współfinansowanie wydatków realizowanych z funduszy Unii Europejskiej, natomiast za lata 2007-2008 ze środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) oraz ze środków krajowych przeznaczonych na współfinansowanie tj. z funduszy, o których mowa w art. 29 ust. 1 pkt 1 i 2 a ww. ustawy. Jednakże w związku z zaniechaniem kontynuowania podjętego zobowiązania w zakresie realizacji pakietu Rolnictwo ekologiczne, uzyskane na mocy w/w decyzji płatności rolnośrodowiskowe, uznane za nienależnie pobrane, podlegają zwrotowi.

Zgodnie z § 17 ust. 1 Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 20 lipca 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na wspieranie przedsięwzięć rolnośrodowiskowych i poprawy dobrostanu zwierząt objętej planem rozwoju obszarów wiejskich (Dz. U. Nr 174, poz. 1809, z póżn. zm.) płatność rolnośrodowiskowa podlega wstrzymaniu i zwrotowi, jeżeli producent rolny: - nie realizuje pakietu objętego wnioskiem; - realizuje zadania w ramach wariantu lub pakietu na innych użytkach rolnych niż użytki, na których zadania te powinny być realizowane, przy czym wstrzymaniu i zwrotowi podlega ta część płatności, która została przyznana do działek rolnych znajdujących się na tych innych użytkach rolnych; - nie opracował planu działalności rolnośrodowiskowej, o którym mowa w § 2 ust. 1 pkt 2, albo opracował go niezgodnie z warunkami określonymi w § 4,

z zastrzeżeniem § 19 ust. 2; - zmniejszył powierzchnie użytków rolnych, na których powinien być realizowany program rolnośrodowiskowy, przy czym wstrzymaniu

i zwrotowi podlega ta cześć płatności, która została przyznana do działek rolnych objętych zmniejszeniem.

Organ odwoławczy wskazał, że płatność rolnośrodowiskowa podlega zwrotowi w trybie i na zasadach określonych w przepisach o Agencji Restrukturyzacji

i Modernizacji Rolnictwa (§ 17 ust. 2 ww. rozporządzenia Rady Ministrów z dnia

20 lipca 2004r.). Stwierdził, że w związku z powyższym, na mocy Decyzji Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w C., Nr [...], z dnia [...]r., została ustalona C. B. kwota nienależnie pobranych płatności z tytułu realizacji przedsięwzięć rolnośrodowiskowych za lata 2004-2008 w łącznej wysokości 119 617,07 zł. Tym samym doręczenie Stronie w/w decyzji skutkuje obowiązkiem zwrotu kwoty we wskazanej wyżej wysokości, wraz z odsetkami liczonymi od dnia następującego po upływie 14- tu dni od daty doręczenia w/w decyzji do dnia zwrotu nienależnie pobranych płatności. Odnosząc się do złożonego przez stronę odwołania, organ odwoławczy stwierdził, że nie zawiera żadnych wyjaśnień i argumentów mających wpływ na wynik przedmiotowego rozstrzygnięcia, a tym samym nie zasługuje na uwzględnienie.

Organ odwoławczy wskazał, że w zakresie działek ewidencyjnych

o numerach: [...],[...],[...],[...],[...],[...], zlokalizowanych w K., gminie R., powiecie [...] województwie [...], w dniu [...] r. aktem notarialnym Rep. A Nr [...], skarżący warunkowo sprzedał W. R. reprezentującemu D. i M. R. przedmiotowe działki ewidencyjne, na których jako producent zobowiązał się do realizacji pakietu rolnośrodowiskowego S02 Rolnictwo ekologiczne przez okres 5 lat od dnia jego rozpoczęcia, czyli od dnia 1 marca 2004 r. Jednak w dniu 10 stycznia 2007 r. Dyrektor Oddziału Terenowego Agencji Nieruchomości Rolnych w O. działający w imieniu i na rzecz Skarbu Państwa skorzystał z przysługującego mu prawa pierwokupu przedmiotowego gruntu, co też znalazło odzwierciedlenie w akcie notarialnym Rep. A Nr [...]. W odwołaniu skarżący podnosi, iż ww. zdarzenie powinno zostać zakwalifikowane jako działanie siły wyższej, co zdaniem organu jest bezpodstawne. Dodatkowo organ wskazał, że zgodnie z art. 39 Rozporządzeniem Komisji (WE) Nr 817/2004 z dnia 29 kwietnia 2004 r. ustanawiającym szczegółowe zasady stosowania rozporządzenie Rady (WE) nr 1257/1999 w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich z Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej (EFOGR): bez uszczerbku dla rzeczywistych okoliczności, które należy uwzględnić

w indywidualnych przypadkach, Państwa Członkowskie mogą uznać,

w szczególności, następujące kategorie siły wyższej: śmierć rolnika; długoterminowa niezdolność rolnika do wykonywania zawodu; wywłaszczenie dużej części gospodarstwa, jeżeli wywłaszczenie to nie mogło być przewidziane w dniu podjęcia zobowiązania, klęska żywiołowa poważnie dotykająca grunty rolne gospodarstwa, wypadek powodujący zniszczenie budynków dla zwierząt gospodarskich oraz choroba epizootyczna dotykająca część lub całość należących do rolnika zwierząt gospodarskich. Stosownie do postanowień tego aktu Państwa Członkowskie notyfikują Komisji kategorie, które uznają za siłę wyższą. Ponadto o przypadkach siły wyższej zawiadamia się na piśmie właściwy organ, wraz z odpowiednimi dowodami zadowalającymi ten organ w ciągu 10 dni roboczych od dnia, w którym rolnik jest w stanie dokonać tej czynności. Ten termin może zostać przedłużony o 20 dni roboczych, w przypadku, gdy taka możliwość przewidziana jest w dokumencie programowania. Zdaniem organu odwoławczego, nie można uznać za działania siły wyższej przypadku wykonania prawa pierwokupu działek ewidencyjnych objętych zobowiązaniem rolnośrodowiskowym przez Skarb Państwa. Bowiem, gdyby skarżący nie podjął decyzji o sprzedaży przedmiotowych działek, Dyrektor A

w O. nie miałby możliwości ich kupna.

Odnośnie zmniejszenia powierzchni użytków rolnych na działkach o numerach ewidencyjnych [...],[...],[...],[...],[...][...],[...],[...]. strona oświadczyła, że przyczyną powyższego było przekazanie ww. gruntów poprzez umowy dzierżawy zawarte w dniu [...] r. pomiędzy E. B. a W. R.(dot. działek nr [...], [...],[...],[...],[...],[...]) oraz w dniu [...]r. pomiędzy C. B. a W. R. (dot. działek nr [...]

i [...]). Według skarżącego należy uznać, że przekazanie przedmiotowych gruntów wraz z zobowiązaniem wieloletnim było skuteczne. W złożonym odwołaniu skarżący podnosi, iż w dniu 26 marca 2009 r. stawił się wraz z W. R.

w Biurze Powiatowym ARiMR w P. celem złożenia przez przejmującego wniosku o przejęciu zobowiązań, ale wniosek ten zaginął. Organ zauważył, że do odwołania C. B. dołączył kserokopię czterech stron (nr [...],[...],[...]oraz [...]) wniosku z zaznaczonym celem "wniosek kontynuacyjny", z widoczną pieczątką wpływu Biura Powiatowego ARiMR w P. z dnia [...]r. Na stronie 1/8 w sekcji IV wniosku "Informacja o załącznikach" nic zaznaczono ani nie wpisano, że do wniosku dołączono jakiekolwiek załączniki. Na stronie 6/8 w sekcji IX wniosku "Oświadczenie o powierzchni działek ewidencyjnych w gospodarstwie rolnym" zostały wymienione następujące działki ewidencyjne nr [...] położona

w B., gminie O., powiecie [...], województwie [...], nr [...],[...],[...],[...],[...],[...] położone w K., gminie R.l, powiecie [...], województwie [...] oraz nr [...] i [...], położone w D., gminie R., powiecie [...], województwie [...]. Na wyżej wymienionych działkach ewidencyjnych, za wyjątkiem działki nr [...], w okresie od dnia 1 marca 2004 r. do dnia 28 lutego 2009 r. C. B. realizował program rolnośrodowiskowy. Wniosek został podpisany przez Pana W. R. w dniu [...]r.

Odnosząc się do tych zarzutów C. B., organ odwoławczy stwierdził, że zgodnie z § 14 Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 20 lipca 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na wspieranie przedsięwzięć rolnośrodowiskowych i poprawy dobrostanu zwierząt objętej planem rozwoju obszarów wiejskich (Dz. U. z 2004r. Nr 174 poz. 1809 ze zm.), można mówić o skutecznym przeniesieniu posiadania gospodarstwa rolnego lub jego części wraz z podjętym zobowiązaniem rolnośrodowiskowym, w przypadku, gdy przeniesienie posiadania nastąpi na podstawie umowy sprzedaży lub innej umowy oraz jeżeli w terminie 35 dni od dnia tego przeniesienia producent rolny, na rzecz którego przeniesiono posiadanie gospodarstwa rolnego lub jego części złoży wniosek do kierownika biura powiatowego i zobowiąże się do kontynuowania realizacji programu rolnośrodowiskowego do końca okresu objętego zobowiązaniem, o którym mowa w § 2 ust. 1, złożonym przez poprzedniego posiadacza gospodarstwa rolnego. W ocenie organu odwoławczego nie można uznać, że C. B. skutecznie przekazał część zobowiązania rolnośrodowiskowego wraz z działkami o numerach ewidencyjnych [...],[...],[...],[...],[...],[...], bowiem umowa dzierżawy obejmująca te działki została zawarta pomiędzy E. B. jako wydzierżawiającą a W. R. jako dzierżawcą i tym samym przekazującym nie był C. B.

Z kolei, co do działek o numerach ewidencyjnych [...] i [...] zdaniem organu również nie doszło do przejęcia kontynuacji zobowiązania rolnośrodowiskowego przez W. R., bowiem nie został złożony odpowiedni wniosek zawierający załączniki w postaci umowy sprzedaży lub innej umowy, w wyniku której nastąpiło przeniesienie posiadania gospodarstwa rolnego lub stada zwierząt ras lokalnych.

Podobnie, co do działek o numerach ewidencyjnych [...],[...], [...] oraz [...]M. J. jako przejmujący dzierżawca nie przejął zobowiązania rolnośrodowiskowego, bowiem przekazującym był V. B., a nie C. B., a ponadto złożony wniosek nie zawierał wymaganych załączników. Skoro producent nie wywiązał się z realizacji podjętego zobowiązania w zakresie pakietu Rolnictwo ekologiczne, Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w C. zasadnie wydał C. B. decyzję w dniu [...]r.,

Nr [...], o ustaleniu kwoty nienależnie pobranych płatności z tytułu realizacji przedsięwzięć rolnośrodowiskowych. Wskazał, że przepis art. 29 ust. 1

pkt 1 i pkt 2 lit. a ustawy o ARiMR, przewiduje wydanie decyzji w razie dokonania nienależnej lub nadmiernej wypłaty rodzajowo określonych środków publicznych. Przepis ten nie uzależnia konieczności wydania decyzji od przyczyny, z powodu której nastąpiła taka wypłata. Obejmuje więc swoim zakresem pobranie środków publicznych przekazanych na rachunek bankowy wnioskodawcy, uznanych następnie za pobrane nienależnie, z powodu niedotrzymania okresu zobowiązania, co miało miejsce w rozpatrywanej sprawie.

Mając na uwadze spełnienie warunków otrzymania płatności rolnośrodowiskowej określone w § 2 ust. 1 Rozporządzenia Rady Ministrów

z 20 lipca 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na wspieranie przedsięwzięć rolnośrodowiskowych i poprawy dobrostanu zwierząt objętej planem rozwoju obszarów wiejskich (Dz. U. Nr 174, poz. 1809,

z późn. zm.) oraz zgodnie z zapisami zawartymi w części XI wniosku (oświadczenia

i zobowiązania), strona składając wniosek rolnośrodowiskowy po raz pierwszy

i każdy kolejny wniosek kontynuacyjny, zobowiązała się m.in. do realizacji pięcioletniego zobowiązania rolnośrodowiskowego od dnia rozpoczęcia jego realizacji oraz zapoznała się z konsekwencjami, dotyczącymi niewykonania zobowiązań wynikających z realizacji programu rolnośrodowiskowego.

Odnosząc się do oceny przesłanek zwrotu przez C. B. nienależnie pobranych płatności w świetle przepisów art. 49 ust 4 i 5 rozporządzenia Komisji (WK) Nr 2419/2001 oraz art. 73 ust. 4 i 5 Rozporządzenia Komisji (WK) 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004 r. zauważył, że zwrot płatności uznanej za nienależną ulega przedawnieniu jeżeli okres między datą płatności pomocy a datą pierwszego powiadomienia beneficjenta przez właściwe władze o nieuzasadnionym charakterze danej płatności jest dłuższy niż 10 lat. Okres ten ogranicza się do 4 lat jeżeli beneficjent działał w dobrej wierze (art. 49 ust. 5 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 2419/2001 oraz art. 73 ust. 5 Rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004 z dnia

21 kwietnia 2004 r.).

W ocenie organu odwoławczego w przypadku C. B. przepisy powołanych powyżej artykułów nie mają zastosowania, bowiem wypłata płatności uznanych następnie za pobrane nienależnie nastąpiła w dniach 23 lutego 2005 r., 22 maja 2006 r., 4 kwietnia 2007r., 24 lipca 2008 r. oraz 11 lutego 2009 r., natomiast decyzja Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w C., Nr [...]z dnia [...]r. o ustaleniu kwoty nienależnie pobranych płatności z tytułu realizacji przedsięwzięć rolnośrodowiskowych, którą to należy uznać za pierwsze powiadomienie beneficjenta przez właściwe władze o nieuzasadnionym charakterze danej płatności, została doręczona stronie za potwierdzeniem odbioru w dniu 5 marca 2013 r. Zatem należy uznać, że C. B. został zawiadomiony o nieuzasadnionym charakterze w/w płatności przed upływem dziesięciu lat od daty płatności, jednocześnie w przedmiotowej sprawie nie można uznać, że strona działała w dobrej wierze, co stanowić mogłoby podstawę do przyjęcia krótszego (czteroletniego) okresu między datą płatności pomocy a datą pierwszego powiadomienia beneficjenta przez właściwe władze o nieuzasadnionym charakterze danej płatności, wykluczającego obowiązek zwrotu płatności pobranej nienależnie. Ponadto wskazał, że w rozpatrywanej sprawie nie zaistniały również przesłanki, o których mowa w art. 49 ust 4 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 2419/2001 oraz art. 73 ust. 4 rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004 r., skutkujące brakiem obowiązku zwrotu przez C.B. nienależnie pobranych płatności z tytułu realizacji przedsięwzięć rolnośrodowiskowych za lata 2004-2008. Na podstawie wskazanych przepisów obowiązek zwrotu nienależnej płatności nie ma zastosowania, jeżeli dana płatność została dokonana na skutek pomyłki właściwej władzy lub innej władzy oraz jeśli błąd nie mógł w zwykłych okolicznościach zostać wykryty przez rolnika. Jednakże

w przypadku, gdy błąd dotyczy elementów stanu faktycznego związanych

z obliczaniem danej płatności, obowiązek zwrotu nienależnej płatności nie występuje wtedy, jeśli o decyzji o zwrocie nie powiadomiono zainteresowanego w terminie

12 miesięcy od płatności.

Zdaniem organu w sprawie C.B. płatności z tytułu realizacji przedsięwzięć rolnośrodowiskowych za lata 2004-2008, przekazane na jego rachunek bankowy w dniach 23 lutego 2005 r., 22 maja 2006 r., 4 kwietnia 2007r., 24 lipca 2008 r. oraz 11 lutego 2009 r. nie wynikały z pomyłki ARiMR.

Nienależnie pobrane przez C. B. płatności z tytułu wspierania przedsięwzięć rolnośrodowiskowych w ramach pakietu S02 Rolnictwo ekologiczne wynoszą łącznie kwotę 119 617,07 zł stanowiącą sumę wszystkich przyznanych płatności, a obejmują: za rok 2004 kwotę 23 646,50 zł, za rok 2005 kwotę 32 619,30 zł, za rok 2006 kwotę 27 957,80 zł, za rok 2007 kwotę 17 891,27 zł oraz za rok 2008 kwotę 17 502,20 zł. Zdaniem organu odwoławczego przerwanie przez C. B. realizacji pakietu Rolnictwo ekologiczne na gruntach, na których zobowiązanie zostało podjęte, spowodowało, iż w/w płatności stały się nienależne.

W konkluzji organ stwierdził, że kwota płatności z tytułu realizacji przedsięwzięć rolnośrodowiskowych za lata 2004-2008 jest płatnością nienależnie pobraną w rozumieniu art. 49 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 2419/2001 oraz art. 73 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 796/2004, dlatego też w zaskarżonej decyzji Nr [...] z dnia [...]r., Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w C. zasadnie ustalił Panu C. B. kwotę nienależnie pobranych płatności z tytułu realizacji przedsięwzięć rolnośrodowiskowych za lata 2004-2008 w łącznej wysokości 119 617,07 zł. Stosownie do treści art. 49 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 2419/2001 oraz do art. 73 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 796/2004, w przypadku dokonania nienależnej płatności, rolnik zwraca daną kwotę powiększoną o odsetki. Wskazał, że na podstawie art. 29 ust. 7 ustawy o Agencji do należności z tytułu nienależnie lub nadmiernie pobranych płatności ustalonych niniejszą decyzją stosuje się odpowiednio przepisy działu III ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005r. Nr 8, poz. 60),

z wyłączeniem przepisów dotyczących umarzania należności, odraczania płatności, rozkładania płatności na raty oraz zaokrąglania należności.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, skarżący wniósł o uchylenie decyzji Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa nr [...]z dnia [...]roku i poprzedzającej ją decyzji Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w C. nr [...]oraz zasądzenie kosztów postępowania. Zarzucił zaskarżonym decyzjom naruszenie § 17 ust. 1 Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 20 lipca 2004r. (Dz. U. z 2004r. Nr 174, poz. 1809, z póżn. zm.) poprzez nieuwzględnienie zmieniającego się stanu prawnego w/w rozporządzenia w latach 2004-2009 oraz naruszenie art. 6, 7, 8, i 9 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeksu postępowania administracyjnego w związku z art. 68 Ordynacji podatkowej poprzez rozstrzygnięcie w oparciu o niewłaściwą (nieistniejącą) podstawę prawną i nieuwzględnienie obowiązujących w postępowaniu administracyjnym zasady zaufania uczestników postępowania do władzy publicznej oraz czuwania nad tym, aby strona nie poniosła szkody z powodu nieznajomości prawa.

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie nie znajdując w niej podstaw do zmiany swego stanowiska. Uznał bowiem, że zarzuty podniesione w skardze nie znajdują potwierdzenia w zgromadzonym w sprawie materiale dowodowym, a tym samym nie mają wpływu na ocenę prawidłowości rozstrzygnięcia zawartego w zaskarżonej decyzji. Na koniec Dyrektor [...]Oddziału Regionalnego ARiMR zwrócił uwagę, że płatności mogą być przyznawane rolnikom spełniającym warunki ściśle określone przez prawo krajowe i unijne, które nie dopuszczają jakiejkolwiek uznaniowości w ustalaniu wysokości płatności z tytułu realizacji przedsięwzięć rolnośrodowiskowych.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach wyrokiem z dnia 12 marca 2014 r. sygn. akt III SA/Gl 1500/13 uchylił zaskarżoną decyzję. W motywach tego rozstrzygnięcia zaakcentowano, że organy administracji obu instancji w decyzji dotyczącej pięciu lat powołują w podstawie prawnej te same przepisy, a to w sytuacji kiedy w tym czasie przepisy krajowe i unijne ulegały zmianie bądź uchyleniu. Podkreślono, że kiedy C.B. 29 września 2004 r. złożył wniosek

o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej na formularzu udostępnianym przez Agencję, pośród zobowiązań wskazanych w § 2 ust. 1 rozporządzenia brak było zobowiązania się do nie zmniejszenia powierzchni użytków rolnych, na których powinien być realizowany program rolnośrodowiskowy. Brak było przy tym przepisu krajowego, który nakładałby sankcje w postaci wstrzymania i zwrotu płatności rolnośrodowiskowej z powodu zmniejszenia powierzchni użytków rolnych, na których powinien być realizowany program rolnośrodowiskowy. Ponadto w uzasadnieniu prawnym decyzji nie wyjaśniono, w jaki sposób dokonano wykładni przepisów stanowiących podstawę prawną rozstrzygnięcia zawartego w decyzji, co do roku 2004, 2005 i 2006 r. tj. § 1.7 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 20 lipca 2004 r. W szczególności nie wyjaśniono dlaczego miał zastosowanie przepis prawa, który wszedł w życie po złożeniu w 2004 r. wniosku wraz z wymaganym zobowiązaniem. Z tych przyczyn zdaniem składu orzekającego decyzja organu odwoławczego wymyka się spod kontroli sądowoadministracyjnej. Nie wskazano bowiem i nie wyjaśniono, które przepisy krajowe i unijne miały zastosowanie do poszczególnych lat. Równocześnie w wyroku tym zaznaczono, że nieuzasadniony jest podniesiony w skardze zarzut przedawnienia zobowiązania, bowiem jak słusznie wskazał organ w tym zakresie bezpośrednie zastosowanie znajdują przepisy prawa unijnego. Zgodnie z art. 73 ust. 1 Rozporządzenia Komisji, (WE) nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004 r., w przypadku dokonania nienależnej płatności, rolnik zwraca daną kwotę powiększoną o odsetki obliczone zgodnie z ust. 3. Natomiast zgodnie

z art. 73 ust. 5 tego rozporządzenia, obowiązek zwrotu określony w ust. 1 nie ma zastosowania, jeżeli okres między datą płatności pomocy a datą pierwszego powiadomienia beneficjenta przez właściwe władze o nieuzasadnionym charakterze danej płatności jest dłuższy niż dziesięć lat. Jednakże jeśli beneficjent działał

w dobrej wierze, okres wskazany akapicie pierwszym jest ograniczony do czterech lat. Wprawdzie Rozporządzeniem Komisji (WE) nr 1122/2009 z dnia 30 listopada 2009 r. ustanawiającym szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 odnośnie do zasady wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli w ramach systemów wsparcia bezpośredniego dla rolników przewidzianych w wymienionym rozporządzeniu oraz wdrażania rozporządzenia Rady (WE) nr 1234/2007 w odniesieniu do zasady wzajemnej zgodności w ramach systemu wsparcia ustanowionego dla sektora wina, doszło do uchylenia Rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004 z dniem 1 stycznia 2010 r., to jednak zgodnie z art. 86 ust. 1 akapit drugi rozporządzenia nr 1122/2009, rozporządzenie nr 796/2004 miało nadał zastosowanie w odniesieniu do wniosków

o przyznanie pomocy dotyczących lat gospodarczych lub okresów premiowych rozpoczynających się przed dniem 1 stycznia 2010 r. Powyższe rozważania doprowadziły Sąd do wniosku, że art. 73 ust. 5 Rozporządzenia Komisji (WE)

nr 796/2004 miał zastosowanie w niniejszej sprawie.

Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji

i Modernizacji Rolnictwa w C. decyzją z dnia [...] r.,

Nr [...]utrzymał w mocy decyzję wydaną przez Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w C.

z dnia [...]r., Nr [...], o ustaleniu kwoty nienależnie pobranych przez C. B. płatności z tytułu wspierania przedsięwzięć rolnośrodowiskowych w pomniejszonej wysokości. W motywach tej decyzji organ odwoławczy przedstawił wpierw dotychczasowy przebieg postępowania, a następnie odniósł się do meritum sprawy. Rozpoczynając tę część uzasadnienia organ ten stwierdził, że wypłacone nienależnie skarżącemu środki finansowe za lata 2004 - 2006 z tytułu realizacji przedsięwzięć rolnośrodowiskowych pochodzą z Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej oraz środków krajowych, przeznaczonych na współfinansowanie wydatków realizowanych z funduszy Unii Europejskiej, natomiast za lata 2007-2008 ze środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) oraz ze środków krajowych przeznaczonych na współfinansowanie tj. z funduszy, o których mowa w art. 29 ust. 1 pkt 1 i 2 a ww. ustawy. Następnie przywołany organ wskazał, że zgodnie z art. 66 ust. 2 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 817/2004 w przypadku, gdy środki wsparcia rozwoju obszarów wiejskich dotyczą powierzchni, działki powinny zostać zidentyfikowane indywidualnie. Podczas okresu ważności zobowiązania, działki, których dotyczy wsparcie nie mogą być przedmiotem wymiany, z wyjątkiem przypadków specjalnych przewidzianych w dokumentach programowania. Nadto po myśli § 5 rozporządzenia rolnośrodowiskowego powierzchnia użytków rolnych, na których realizowany jest program rolnośrodowiskowy nie może ulec zwiększeniu lub zmniejszeniu. Następnie wskazany organ odniósł się do unormowań prawnych regulujących zasady przyznawania przedmiotowej pomocy, a w szczególności do unormowań prawa europejskiego i podniósł, że przywołane przez niego akty mają bezpośrednie zastosowanie w państwach członkowskich. Dalsza część uzasadnienia zaskarżonej decyzji zbieżna jest z treścią decyzji tego organu z dnia [...] r. i odnosi się do ustaleń w zakresie stanu taktycznego. Po tej części organ odwoławczy przystąpił do analizy stanu normatywnego w polskim porządku prawnym w poszczególnych latach, w których skarżący korzystał z przedmiotowego wsparcia. W szczególności organ przybliżył zmiany § 17 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 20 lipca 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na wspieranie przedsięwzięć rolnośrodowiskowych i poprawy dobrostanu zwierząt objętej planem rozwoju obszarów wiejskich (Dz. U. Nr 174, poz. 1809, z późn. zm.). Analiza postanowień wskazanego przepisu i art. 36 rozporządzenia Komisji (WE) nr 817/2004 doprowadziła przywołany organ do uznania, że gdy zmniejszenie powierzchni nastąpiło po dniu 4 maja 2006 r. to osoba pobierająca jest obowiązana do zwrotu przyznanej płatności. Odnosząc się do stanowiska zajętego w wyroku tutejszego Sądu z dnia 12 marca 2014 r., że § 17 ust. 1 pkt. 1 lit. C wyżej wymienionego rozporządzenia wszedł w życie po złożeniu wniosku przez skarżącego, wskazany organ podniósł, że fakt ten nie oznacza, aby środki finansowe przyznane skarżącemu stanowiły płatności należne, bowiem stosownie do postanowień art. 23 rozporządzenia Rady (WE) nr 1257/1999 w związku z art. 66 ust. 2 rozporządzenia Komisji (WE) nr 817/2004, a także § 2 ust. 1 pkt. 1 i § 5 ust. 1 rozporządzenia środowiskowego płatności przyznane rolnikowi do powierzchni gruntów objętych zobowiązaniem, które następnie zostały wycofane z programu stanowią płatności nienależne. W dalszej części uzasadnienia organ odwoławczy ponownie przywołał stan faktyczny dotyczący zobowiązań skarżącego w zakresie realizacji działalności rolniczej w ramach programu rolnośrodowiskowego. Po tych ustaleniach organ ten przybliżył stan normatywny stanowiący podstawę domagania się zwrotu udzielonych płatności., a w szczególności unormowania prawa unijnego.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach C.B. zarzucił organowi naruszenie prawa mające istotny wpływ na wynik sprawy, a w szczególności § 17 ust. 1 pkt. 1 li. C rozporządzenia Rady Ministrów

z dnia 20 lipca 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na wspieranie przedsięwzięć rolnośrodowiskowych i poprawy dobrostanu zwierząt objętej planem rozwoju obszarów wiejskich (Dz. U. Nr 174, poz. 1809, z póżn. zm.), który w dacie składania wniosków nie obowiązywał. Nadto zarzucił naruszenie art. 6, art. 7, art. 8 i art. 9 oraz art. 107 Kodeksu postępowania administracyjnego poprzez nie uwzględnienie w postępowaniu administracyjnym zasad ogólnych, a w szczególności zasady zaufania uczestników postępowania do władzy publicznej oraz spoczywającego na organie obowiązku należytego

i wyczerpującego informowania strony o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków oraz czuwania nad tym, aby strona nie poniosła szkody z powodu nieznajomości prawa udzielając jej niezbędnych wskazówek i wyjaśnień. W uzasadnieniu skargi podkreślono, że organ odwoławczy ponownie nie uwzględnił zmian postanowień § 17 wskazanego powyżej rozporządzenia na przestrzeni lat, a w szczególności zdaniem skarżącego organ nie zastosował się do wytycznych zamieszczonych w przywołanym wcześniej wyroku WSA w Gliwicach. Podkreślono, że wniosek o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej na formularzu udostępnionym w Agencji nie zawierał zobowiązania do nie zmniejszania powierzchni użytków rolnych, na których powinien być realizowany program rolnośrodowiskowy. Nadto brak było przepisu krajowego, który nakładałby sankcje w postaci wstrzymania i zwrotu płatności z powodu zmniejszenia powierzchni użytków rolnych. Dodatkowo podniesiono, że organ administracji winien brać pod uwagę przepisy obowiązujące w dniu składania wniosku, a nie w dniu wydawania decyzji o zwrocie przyznanych płatności, czym naruszył zasadę nie działania prawa wstecz. Skarżący podkreślił, iż składając wniosek nie miał świadomości, iż nie może zmieniać powierzchni gospodarstwa objętego wnioskiem. Dodatkowo zarzucił organowi wadliwość w zakresie postępowania wyjaśniającego, w tym działanie w oparciu o unormowania nie mające charakteru przepisów prawa powszechnie obowiązującego. Nadto zaznaczył, że argumentacja zawarta w decyzji jest dla niego niezrozumiała.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w C. wniósł ojej oddalenie

i przywołał analogiczną argumentację do tej, którą zamieścił w uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia. Odnosząc się do zarzutów sformułowanych w skardze organ ten nie podzielił ich i wskazał, że unormowania prawa unijnego zawierały stosowne regulacje odnoszące się do zasad zwrotu udzielanych dopłat (art. 36 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1974/2004. Wskazany organ nie podzielił zarzutów dotyczących naruszeń przepisów procedury administracyjnej, ponieważ postępowanie prowadzone było

w oparciu o przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, a sam skarżący nie wskazuje konkretnych zarzutów, a jedynie zgłasza ogólne niezadowolenie

z wydanego rozstrzygnięcia i prowadzonego postępowania.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Kontrola legalności zaskarżonej decyzji przeprowadzona w oparciu

o postanowienia art. 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz. U. z 2014 r. poz. 1647) wykazała, że zaskarżona decyzja odpowiada wymogom prawa, a zgodnie z treścią art. 145 § 1 ustawy z dnia

30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U.

z 2012 r. poz. 270) sąd administracyjny uwzględnia skargę na decyzję lub postanowienie jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego lub naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy jak również naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, nadto po myśli art. 134 powoływanej ustawy sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Jak zostało powyżej zaznaczone sąd administracyjny uwzględnia skargę na decyzję lub postanowienie, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy; naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Przystępując do analizy prawidłowości zaskarżonej decyzji przyjdzie zauważyć, że wydana została ona w następstwie wyroku tutejszego Sądu z dnia

12 marca 2014 r. sygn. akt III SA/Gl 1500/13, mocą którego uchylił on decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w C. z dnia [...]r. Fakt ten oznacza, że stosownie do postanowień art. 153 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi organ administracji ponownie rozpoznający sprawę jak również tutejszy sąd jest związany oceną prawną i wskazaniami zawartymi w tym wyroku.

Analiza przedłożonych akt administracyjnych, a także treść wniesionej skargi pozwala uznać, że stan faktyczny w sprawie został ustalony w sposób nie budzący większych kontrowersji, jedynie w uzasadnieniu skargi skarżący akcentuje, że organ nie wyjaśnił sprawy. Stwierdzenie takie nie zostało poparte żadnymi dalszymi wskazaniami i zarzutami, zatem przyjdzie opowiedzieć się za stanowiskiem, że w rozpoznawanej sprawie organy administracji publicznej obu instancji przeprowadziły postępowanie dowodowe w sposób prawidłowy, ponieważ wyjaśniły wszystkie istotne okoliczności mające wpływ na wynik sprawy, a sygnalizowany zarzut nie może zostać uwzględniony, dodatkowo podnoszona przy tej okazji okoliczność nie miała żadnego wpływu na ocenę zgromadzonego materiału dowodowego. W szczególności nie budzą żadnych zastrzeżeń ustalenia organu pierwszej instancji co do dat i okoliczności zmiany powierzchni gospodarstwa rolnego prowadzonego przez skarżącego. Z tego też powodu Sąd jest zwolniony z bliższego ich analizowania, tym bardziej, że ta część uzasadnienia decyzji organów administracji nie była kwestionowana w wyroku tutejszego Sądu z dnia 12 marca 2014 r. Ponadto problematyka ta została w sposób pogłębiony przedstawiona w części historycznej. W konsekwencji podniesiony zarzut naruszenia przepisów procedury administracyjnej nie znajduje umocowania w świetle przedłożonych akt administracyjnych.

We wniesionej skardze do tutejszego Sądu skarżący w pierwszej kolejności akcentuje, że organ administracji podejmując kwestionowaną decyzje nie wywiązał się z obowiązków wynikających z postanowień art. 153 ustawy Prawo

o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, a zatem nie uwzględnił oceny prawnej i wskazań zamieszczonych w przywołanym powyżej wyroku tutejszego Sądu z dnia 12 marca 2014 r. W tej sytuacji przypomnieć należy zasadnicze elementy oceny prawnej i wskazań zawartych w tym wyroku. Zdaniem Sądu w uzasadnieniu prawnym decyzji nie wyjaśniono, w jaki sposób dokonano wykładni przepisów stanowiących podstawę prawną rozstrzygnięcia zawartego w decyzji, co do roku 2004, 2005 i 2006 r. tj. § 17 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 20 lipca 2004 r. W szczególności nie wyjaśniono dlaczego miał zastosowanie przepis prawa, który wszedł w życie po złożeniu w 2004 r. wniosku wraz z wymaganym zobowiązaniem. Z tych przyczyn decyzja organu odwoławczego wymyka się spod kontroli sądowoadministracyjnej. Nadto nie wskazano i nie wyjaśniono, które przepisy krajowe i unijne miały zastosowanie do poszczególnych lat. Równocześnie w wyroku tym zaznaczono, że nieuzasadniony jest podniesiony w skardze zarzut przedawnienia zobowiązania, bowiem jak słusznie wskazał organ w tym zakresie bezpośrednie zastosowanie znajdują przepisy prawa unijnego.

Z treści przywołanego uzasadniania wyroku tutejszego Sądu z 12 marca 2014 r. przyjdzie stwierdzić, że ocena prawna i wskazania skupiły się na dwóch aspektach, po pierwsze na wskazaniu wykładni przepisów stanowiących podstawę rozstrzygnięcia co do roku 2004, 2005 i 2006, a w szczególności § 17 ust. 1 pkt. 1 lit. C rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 20 lipca 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na wspieranie przedsięwzięć rolnośrodowiskowych i poprawy dobrostanu zwierząt objętej planem rozwoju obszarów wiejskich (Dz. U. Nr 174, poz. 1809, z późn. zm.), a drugim aspektem było pominięcie i nie wyjaśnienie przepisów prawa krajowego i unijnego mających zastosowanie do poszczególnych lat.

Pierwsze z wyodrębnionych zagadnień związane jest z oceną i wskazaniami zamieszczonymi w przywołanym wyroku. Przyjdzie uznać, iż wbrew twierdzeniom skarżącego, organ odwoławczy odniósł się do tego zagadnienia. Potwierdzeniem tego są rozważania zamieszczone na str. 7 - 8 oraz na str. 16 - 18 kwestionowanej decyzji. W tej sytuacji rozważyć należy, czy argumentacja, którą kierował się wskazany organ odwoławczy jest prawidłowa i zasługująca na uwzględnienie. W pierwszej kolejności przyjdzie zwrócić uwagę na fakt, że zgodnie z art. 23 rozporządzenia Rady (WE) nr 1257/1999 wsparcie przyznawane jest rolnikom, którzy zobowiążą się do stosowania praktyk rolnośrodowiskowych przez okres co najmniej 5 lat. W rozpatrywanej sprawie skarżący zobowiązał się do przestrzegania tego wymogu i okoliczność ta nie jest kwestionowana przez samego skarżącego. Zobowiązanie to obejmowało realizację programu jak również nie podejmowanie działań zmierzających do zmniejszenia lub zwiększenia powierzchni gospodarstwa objętego programem. Równocześnie w polu widzenia należy mieć treść art. 36 ust. 1 rozporządzenia Komisji nr 817/2004, zgodnie z którym "w przypadku gdy podczas okresu ważności zobowiązania podjętego jako warunek przyznania wsparcia beneficjent przekazuje całość lub część swojego gospodarstwa innej osobie, ta ostatnia może przejąć zobowiązanie na pozostały okres. Jeżeli zobowiązanie nie jest przekazywane, beneficjent zwraca przekazane mu wsparcia". Na marginesie należy zaznaczyć, ze przywołane powyżej rozporządzenie zostało uchylone mocą rozporządzenia Komisji z dnia 15 grudnia 2006 r. nr 1974/2006 ustanawiające szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia Rady (WE) 1698/2005 w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW), jednakże mocą unormowania przejściowego posiadało zastosowanie do sytuacji prawnych powstałych do 1 stycznia 2007 r. W konsekwencji przyjdzie stwierdzić, że w przypadku skarżącego w odniesieniu do wsparcia udzielonego za lata 2004 - 2006 w ramach prawa unijnego zastosowanie posiadają unormowania rozporządzenia Komisji 817/2004.

Rozważenia wymaga sytuacja prawna skarżącego w świetle unormowań wynikających z prawa krajowego. We wskazanym zakresie kluczową rolę odgrywa

§ 17 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 20 lipca 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na wspieranie przedsięwzięć rolnośrodowiskowych i poprawy dobrostanu zwierząt objętej planem rozwoju obszarów wiejskich (Dz. U. Nr 174, poz. 1809, z późn. zm.). Podkreślić należy, że przepis ten na przestrzeni rozważanych lat ulegał zmianom, przy czym dopiero jego zmiana dokonana rozporządzeniem z dnia 25 kwietnia 2006 r. obowiązująca od 4 maja 2006 r. wprowadziła unormowanie, mocą którego płatność rolnośrodowiskowa podlega wstrzymaniu i zwrotowi, jeżeli producent rolny zmniejszył powierzchnię użytków rolnych, na których powinien być realizowany program rolnośrodowiskowy, przy czym zwrotowi podlega jedynie ta część, która została przyznana do działek objętych zmniejszeniem. W świetle powyższego przyjdzie uznać, że prawo krajowe do 4 maja 2006 r. nie zawierało unormowań odnoszących się do zmniejszenia powierzchni objętej zobowiązaniem rolnośrodowiskowym. W tej sytuacji uznać należy, że we wskazanym zakresie zastosowanie posiadały unormowania unijne, a w szczególności postanowienie art. 36 ust. 1 rozporządzenia Komisji nr 817/2004. W konsekwencji podzielić należy stanowisko organu odwoławczego wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, że do sytuacji jaka zaistniała w przypadku skarżącego, a sprowadzająca się do zmniejszenia powierzchni gospodarstwa rolnego, w odniesieniu do lat 2004, 2005 i 2006 zastosowanie posiadają postanowienia prawa unijnego, tym bardziej, że rozporządzenia te mają bezpośrednie zastosowanie, co jest akcentowane w doktrynie i w orzecznictwie.

Na marginesie prowadzonych rozważań przyjdzie zauważyć, że skarżący akcentuje, iż dopiero zmieniona treść § 17 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia

20 lipca 2004 r. polegająca na zamieszczeniu w nim ust. 1 pkt. 1 lit. C daje organom administracji możliwość domagania się zwrotu udzielonej pomocy w odniesieniu do tej części gospodarstwa rolnego, o którą gospodarstwo to zostało zmniejszone. Stanowisko takie oznacza, że zdaniem skarżącego w odniesieniu do wcześniejszego okresu nie istnieje możliwość żądania zwrotu przyznanej płatności. Z zaprezentowanym stanowiskiem nie można się zgodzić, ponieważ to, iż ustawodawca krajowy nie unormował jakiegoś zagadnienia nie jest równoznaczne z tym, że w danym zakresie brak jest regulacji prawnych mających swoje źródło w unormowaniach prawa unijnego, a nie respektowanie przyjętego zobowiązania nie jest obarczone odpowiedzialnością. Istota unormowania wprowadzonego do § 17 wyżej wymienionego rozporządzenia sprowadza się do tego, że w odniesieniu do pomocy rolnośrodowiskowej przyznawanej po jego wprowadzeniu odpowiedzialność beneficjenta ograniczona jest jedynie do zmniejszonej powierzchni gospodarstwa rolnego, zatem jest to rozwiązanie liberalizujące jego pozycję i stwarzające dla niego korzystniejsze rozwiązania. Zaznaczyć należy, że w kontrolowanych rozstrzygnięciach organów administracji właśnie takie rozwiązanie przyjął organ.

Drugim zagadnieniem podniesionym we wskazanym wyroku było pominięcie i nie wyjaśnienie przepisów prawa krajowego i unijnego mających zastosowanie do poszczególnych lat. Z tak postawionego zadania organ odwoławczy wywiązał się w sposób poprawny, ponieważ w kontrolowanej decyzji odniósł się do stanu normatywnego znajdującego zastosowanie do poszczególnych lat objętych przedmiotowym rozstrzygnięciem. Dostrzec należy, że wskazany organ w odmienny sposób przywołał unormowanie prawne wykorzystane dla ustalenia nienależnie pobranych należności za 2004 – 2006 r. oraz za 2007 i 2008 rok. Rozważania organu odwoławczego we wskazanym zakresie są wystarczające i nie dają podstaw do uznania, że dopuścił się on naruszenia obowiązku wynikającego z treści wyroku tutejszego Sądu z 12 marca 2014 r.

Przeprowadzone powyżej rozważania pozwalają uznać, że organ odwoławczy w zaskarżonej decyzji zamieścił argumentacje wskazującą na to, które przepisy prawa zostały przez niego zastosowane w kontekście poszczególnych lat, jak również odniósł się do interpretacji § 17 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia

20 lipca 2004 r., zatem organ ten dopełnił w sposób właściwy nałożony na niego obowiązek wynikający z treści art. 153 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Skoro Sąd nie znalazł podstaw prawnych do uwzględnienia skargi, to stosownie do postanowień art. 151 wyżej wymienionej ustawy należało skargę oddalić.

ec