Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 2094/11
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2012-01-16 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 652  Sprawy ubezpieczeń zdrowotnych
Hasła tematyczne: Służba zdrowia
Skarżony organ: Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 154 ust. 3, art. 107 ust. 5 pkt 8, art. 142 ust. 5 pkt 1, art. 148 ust. 1 i 2, art. 134 ust. 1 i 2, art. 155, art. 102 ust. 5 pkt 24
journal: Dz.U. 2008 nr 164 poz 1027
law: Ustawa z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych - tekst jednolity.
article: art. 7, art. 77, art. 107
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 151
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Pamela Kuraś-Dębecka Sędziowie Sędzia WSA Zbigniew Rudnicki Sędzia WSA Piotr Borowiecki (spr.) Protokolant st. sekr. sąd. Jan Czarnacki po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 stycznia 2012 r. sprawy ze skargi S. Sp. z o.o. z siedzibą w Z. na decyzję Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia [...] sierpnia 2011 r. nr [...] w przedmiocie rozstrzygnięcia postępowania w sprawie zawarcia umów o udzielenie świadczeń opieki zdrowotnej oddala skargę


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] sierpnia 2011 r., nr [...], Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia (dalej także: Prezes NFZ) - działając na podstawie art. 154 ust. 6 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz. U. z 2008 r. Nr 164, poz. 1027 ze zm., zwaną dalej także "ustawą o świadczeniach") oraz art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. - po rozpatrzeniu odwołania złożonego przez spółkę S. Sp. z o. o. z siedzibą w Z. – prowadzącą Niepubliczny Zakład Opieki Zdrowotnej [...] w Z. przy ul. S. (dalej także: skarżąca spółka) od decyzji Dyrektora [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia (dalej także: Dyrektor Oddziału Wojewódzkiego NFZ) z dnia [...] stycznia 2011 r., nr [...]., oddalającej odwołanie skarżącej spółki od rozstrzygnięcia konkursu ofert na zawieranie umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej w rodzaju: ambulatoryjna opieka specjalistyczna, w zakresie: świadczenia w zakresie położnictwa i ginekologii, pobranie materiału z szyjki macicy do przesiewowego badania cytologicznego - zakres skojarzony z 02.1450.001.02, na obszarze powiatu: m. Z. - utrzymał w mocy w/w decyzję organu I instancji.

Zaskarżona decyzja Prezesa NFZ została wydana w następującym stanie faktycznym i prawnym.

W dniu [...] września 2010 r. [...] Oddział Wojewódzki Narodowego Funduszu Zdrowia ogłosił konkurs ofert nr [...] o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej w okresie od 1 stycznia 2011 r. do 31 grudnia 2013 r. w rodzaju: ambulatoryjna opieka specjalistyczna, w zakresie: świadczenia w zakresie położnictwa i ginekologii, pobranie materiału z szyjki macicy do przesiewowego badania cytologicznego - zakres skojarzony z 02.1450.001.02. W ogłoszeniu przedmiotowego postępowania wartość zamówienia określono na kwotę nie większą niż 786.690,00 złotych na okres rozliczeniowy od 1 stycznia 2011 r. do dnia 30 czerwca 2011 r.

W odpowiedzi na ogłoszenie wpłynęło 11 ofert, w tym złożona w terminie oferta skarżącej spółki S. Sp. z o. o. z siedzibą w Z. – prowadzącej Niepubliczny Zakład Opieki Zdrowotnej [...] w Z. przy ul. S..

Z rankingu otwarcia przedmiotowego postępowania, sporządzonego w dniu [...] listopada 2010 r., oferta skarżącej spółki zajęła 9 pozycję, uzyskując w ocenie łączną liczbę 56,71 punktów, w tym za: ciągłość – 9,090 pkt, jakość - 26,790 pkt, dostępność - 5,830 pkt, kompleksowość – 0,000 pkt oraz ofertę cenową- 15,000 pkt.

Następnie Komisja konkursowa, na podstawie art. 142 ust. 6 ustawy o świadczeniach, w celu ustalenia liczby i ceny planowanych do udzielenia świadczeń opieki zdrowotnej przeprowadziła negocjacje z oferentami zakwalifikowanymi do części niejawnej postępowania.

W dniu [...] listopada 2010 r. Komisja konkursowa przeprowadziła ze stroną skarżącą negocjacje, w trakcie których ustalono cenę jednostkową w wysokości 8,10 zł oraz liczbę 3066,0000 punktów w zakresie świadczenia w zakresie położnictwa i ginekologii/- poradnia ginekologiczna, a w zakresie pobranie materiału z szyjki macicy do przesiewowego badania cytologicznego - zakres skojarzony z 02.1450.101.02 - poradnia ginekologiczna ustalono cenę jednostkową w wysokości 8,10 zł oraz liczbę 6,000 punktów.

W aneksie do protokołu końcowego z negocjacji zawarto ostateczne (zbieżne) stanowiska stron w procesie negocjacji, co do ilości i ceny, a ponadto uwagi, w myśl których:

1) zbieżność stanowisk w protokole końcowym nie oznacza dokonania wyboru oferenta i przyrzeczenia zawarcia umowy;

2) rozbieżność stanowisk w protokole końcowym oznacza, że oferta nie zostanie wybrana;

3) w przypadku wystąpienia rozbieżności i odmowy podpisania przez oferenta protokołu końcowego, komisja odnotowuje ten fakt w pozycji "Uwagi" i podpisuje protokół jednostronnie, informując jednocześnie oferenta o zakwalifikowaniu przez komisję konkursową oferty (lub jej ocenianej części) do kategorii ofert, które nie zostaną wybrane w toku postępowania.

Protokół końcowy z negocjacji jak również aneks do protokołu końcowego z negocjacji podpisali w dniach [...] listopada 2010 r. i [...] grudnia 2010 r. członkowie Komisji Konkursowej oraz osoba reprezentująca oferenta – J. S., Prezes Zarządu skarżącej spółki S. Sp. z o. o. – prowadzącej NZOZ [...] w Z..

Po przeprowadzeniu negocjacji z oferentami, w dniu [...] grudnia 2010 r. został sporządzony ranking końcowy, zawierający wszystkie oferty niepodlegające odrzuceniu. W rankingu końcowym przedmiotowego postępowania oferta skarżącej spółki, po negocjacjach, zajęła 8 pozycję, z łączną liczbą 72,62 punktów, w tym za: ciągłość 10 pkt, - jakość 26,79 pkt, - dostępność - 5,83 pkt, - kompleksowość – 0,00 pkt oraz ofertę cenową - 30,00 pkt.

Komisja konkursowa, dokonując rozstrzygnięcia postępowania w dniu [...] grudnia 2010 r., nie wybrała oferty złożonej przez skarżącą spółkę ze względu na wyczerpanie środków finansowych, które zamawiający przeznaczył na świadczenia zdrowotne będące przedmiotem postępowania. W wyniku uszeregowania ofert w kolejności wynikającej z łącznej liczby punktów oceny i przy uwzględnieniu wyników negocjacji, Komisja konkursowa dokonała wyboru oferentów w kolejności zgodnej z uzyskaną pozycją w rankingu końcowym. W wyniku rozstrzygnięcia postępowania, Komisja konkursowa dokonała wyboru ofert celem zawarcia umów i uwzględniła w rozstrzygnięciu postępowania oferty, które otrzymały nie mniej, niż 73,15 pkt. Oferta, która uzyskała 73,15 pkt, zamknęła listę oferentów wyczerpujących kwotę przeznaczoną przez [...] Oddział Wojewódzki NFZ na przedmiotowe postępowanie.

Od powyższego rozstrzygnięcia Komisji konkursowej strona skarżąca – działając na podstawie art. 154 ustawy o świadczeniach – wniosła w dniu [...] grudnia 2010 r. odwołanie do Dyrektora [...] Oddziału Wojewódzkiego NFZ.

W wyniku rozpatrzenia odwołania Dyrektor [...] Oddziału Wojewódzkiego NFZ – działając na podstawie art. 154 ust. 3 w zw. z art. 107 ust. 5 pkt 8 i art. 142 ust. 5 pkt 1 w zw. z art. 148 ust. 1 i 2 ustawy o świadczeniach – decyzją z dnia [...] stycznia 2011 r., nr [...]. oddalił odwołanie strony skarżącej.

W dniu [...] stycznia 2011 r. skarżąca spółka wniosła do Prezesa NFZ odwołanie od w/w decyzji Dyrektora [...] Oddziału Wojewódzkiego NFZ.

Wnosząc o uchylenie spornej decyzji Dyrektora Oddziału Wojewódzkiego NFZ, strona skarżąca zarzuciła naruszenie jej interesu prawnego, z uwagi na naruszenie przez Oddział Wojewódzki NFZ zasad przeprowadzania konkursu ofert i obowiązujących procedur.

W uzasadnieniu skarżąca spółka podniosła, że jej ofercie zabrakło 0,53 pkt. do osiągnięcia progu odcinającego. Wskazała, że prowadzona przez nią poradnia ginekologiczna istnieje od 30 lat, wykonując badania cytologiczne zanim NFZ te badania kontraktował. Strona wskazała, że w ramach przychodni prowadzi profilaktyczną akcję "Różowa wstążka" i nieotrzymanie kontraktu ma charakter dyskryminujący, a zarazem ignoruje dobro pacjentek, dla których bardzo istotne znaczenie ma przywiązanie do lekarza. W ocenie strony skarżącej, dotychczasowe działania NFZ, w przypadku kontraktowania ginekologii, sprowadzają się do likwidacji dobrze prosperującej poradni z jednoczesnym hojnym uposażeniem nieistniejących, nowo powstałych podmiotów stosujących dumpingowe ceny w celu przejęcia innym należnych kontraktów. Takie działanie Funduszu jest, według skarżącej, niebezpieczne, gdyż prowadzi do ograniczenia dostępności do świadczeń refundowanych, ze szkodą również dla profilaktyki i promocji zdrowia, za które NFZ odpowiada. Strona skarżąca stwierdziła, że skomplikowany i mylący sposób wypełniana kwestionariusza, a także mechaniczne stosowanie progu odcinającego, które ma charakter dyskryminujący i bezduszny, nieuwzględniający istotnych dla pacjentek spraw natury psychologicznej. Ponadto skarżąca spółka zarzuciła, że organ nie uwzględnił jej pisma z dnia [...] listopada 2010 r., w którym strona wykazała zapewnienie pacjentkom dostępu do kolposkopu w poradni, KTG, itp. sprzętu. Jednocześnie skarżąca zarzuciła, że już na etapie ustalania kryteriów oceny ofert Fundusz złamał zasadę prowadzenia postępowania o zawarcie umów w sposób gwarantujący zachowanie uczciwej konkurencji, określoną w przepisie art. 134 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych. Skarżąca podniosła również, iż ważnym kryterium było ustalenie harmonogramu pracy komórki organizacyjnej, która przyznawała wynagrodzenie za czas pracy personelu poradni, niewspółmierny do ilości posiadanych punktów. W obecnej sytuacji, zdaniem skarżącej, żadna placówka nie jest w stanie zapłacić specjaliście za czas zmarnowany bez pracy z pacjentem. To kryterium, w ocenie strony, wymusza zatrudnienie specjalisty na czas dłuższy, niż wynikający z ilości otrzymanych punktów. Zdaniem skarżącej spółki, przy podobnej ilości punktów, prowadzona przez nią przychodnia zapewniała w minionym okresie wystarczającą dostępność dla swoich pacjentek. Strona stwierdziła, iż podejrzewa, że ustalenie tak wysokiej poprzeczki miało na celu utrudnienie korzystania z poradnictwa specjalistycznego, zwłaszcza dlatego, że można korzystać z niej bez skierowania. Strona stwierdziła również, iż przyjęcie przez NFZ mechanicznego sposobu kwalifikacji ofert, bezpardonowo odcinającego odrzucone oferty - powoduje, że negocjacje mają tylko charakter pozorny i niczego nie zmieniają w ofercie. Zdaniem strony skarżącej, dyskryminacyjny sposób prowadzenia oceny ofert nie jest przydatny do zagwarantowania pacjentom najkorzystniejszego zapewnienia świadczeń. Taki system likwiduje istniejące wiele lat placówki, promując nowe, które jeszcze nie istnieją. Według strony, narusza to jej interes prawny oraz równość względem innych oferentów, a także narusza interes społeczny i interes obywateli korzystających z poradni prowadzonej przez skarżącą spółkę. Zdaniem strony skarżącej, Komisja konkursowa, posługując się nieujawnionymi metodami postępowania i stosując wyłącznie kryterium finansowe - wybierała w rankingu, w sposób mechaniczny, placówki nie licząc się z faktycznymi zapotrzebowaniami środowiska, co narusza interes prawny pacjentów. Według skarżącej spółki, w konsekwencji takiego działania Komisji konkursowej doszło do naruszenia interesu prawnego strony (art. 147 ustawy o świadczenia) oraz przepisów art. 6 i art. 7 k.p.a.

W wyniku rozpatrzenia odwołania Prezes NFZ - działając na podstawie przepisów art. 154 ust. 6 ustawy o świadczeniach oraz art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. - decyzją z dnia [...] sierpnia 2011 r., nr [...], utrzymał w mocy w/w decyzję Dyrektora Oddziału Wojewódzkiego NFZ z dnia [...] stycznia 2011 r.

W uzasadnieniu decyzji Prezes NFZ wskazał, że sporne postępowanie konkursowe miało na celu wyłonienie najkorzystniejszej oferty. Zdaniem organu odwoławczego, zostało ono przeprowadzone zgodnie z zasadami określonymi w ustawie o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych, a więc zgodnie z zasadą równego traktowania świadczeniodawców, zasadą niezmienności warunków, które podlegają ocenie w toku postępowania, zasadą przestrzegania określonych w ogłoszeniu procedur oraz zasadą zachowania uczciwej konkurencji. Prezes NFZ uznał, że przedmiotowe postępowanie konkursowe było prowadzone nie tylko zgodnie ze wskazanymi zasadami określonymi w ustawie o świadczeniach, ale również zgodnie z warunkami postępowania oraz warunkami zawierania umów zawartymi w przepisach wykonawczych. Organ stwierdził, że oferta strony skarżącej została przyjęta do dalszego postępowania konkursowego, a jej ocena została dokonana według jednolitych dla wszystkich świadczeniodawców zasad określonych w przepisach prawa. Organ wskazał jednocześnie, że kryteria oceny ofert i warunki wymagane od świadczeniodawców były jawne i nie podlegały zmianie w toku postępowania. Prezes NFZ stwierdził, że oferenci - świadczeniodawcy mieli możliwość brania w nim czynnego udziału i podlegali tym samym, niezmiennym, jawnym warunkom i kryteriom. W uzasadnieniu decyzji Prezes NFZ wskazał, że przystępując do postępowania strona skarżąca miała możliwość zapoznania się z warunkami wymaganymi od świadczeniodawców i kryteriami oceny ofert, które były jednakowe dla wszystkich podmiotów biorących udział w postępowaniu. Zdaniem Prezesa NFZ również kryteria oceny ofert, określone w zarządzeniu nr 73/2009, znane były oferentom przed rozpoczęciem postępowania konkursowego. Jednocześnie organ odwoławczy podkreślił, że do złożonej oferty skarżąca spółka załączyła oświadczenie, w którym wskazała wyraźnie, iż zapoznała się z przepisami zarządzenia oraz z warunkami zawierania umów i nie zgłasza do nich zastrzeżeń oraz przyjmuje je do stosowania. Prezes NFZ stwierdził, iż zarządzenie nr 73/2009/DSOZ wyraźnie wskazywało, według jakich kryteriów dokonywana jest ocena ofert. Zdaniem organu odwoławczego, przepisy zarządzenia 73/2009/DSOZ określają bardzo dokładnie parametry kryteriów ocen, wagę poszczególnych kryteriów w ocenie łącznej, w podziale na poszczególne rodzaje lub zakresy świadczeń, sposób oceny ofert pod względem kryteriów ceny. Organ wskazał, że ocena punktowa poszczególnych kryteriów oceny oferty dokonywana była na podstawie wypełnionych przez oferenta ankiet, dotyczących danego kryterium. Wartość punktowa pozycji oferty w danym kryterium wynika z sumowania punktów uzyskanych w poszczególnych pytaniach ankietowych, na podstawie udzielonej przez oferenta odpowiedzi i ustalanej punktacji danej odpowiedzi, określonej załącznikiem nr 1 do zarządzenia nr 73/2009/DSOZ.

Organ wskazał, że w ocenie oferty według kryterium ciągłości oceniane jest ryzyko jej przerwania w wyniku niespełnienia przez oferenta wymagań, określonych dla zakresu w dniu złożenia oferty. W zakresie ww. kryterium oferta skarżącej spółki uzyskała maksymalną liczbę punktów, tj.10 pkt. na 10 pkt. możliwych do uzyskania.

W ocenie kryterium jakości oceniane są parametry: personel, sprzęt i aparatura medyczna, wybrane parametry architektoniczne i sanitarne miejsc udzielania świadczeń, zewnętrzna ocena jakości (certyfikaty jakości) oraz wyniki kontroli rozpoczętych po dniu 1 stycznia 2009 i zakończonych wystąpieniem pokontrolnym. W tym zakresie oferta strony skarżącej uzyskała łącznie 26,790 pkt. na maksymalną ilość 40 pkt. możliwych do uzyskania, w tym za:

- personel 18,46 pkt. na 20 pkt. możliwych do uzyskania (w tym parametrze oceniany był wymiar czasu pracy lekarza specjalisty położnictwa i ginekologii lub ginekologii onkologicznej); skarżąca spółka w złożonej ofercie zadeklarował, iż czas pracy lekarza specjalisty będzie równy 100% czasu pracy wszystkich lekarzy w poradni. Organ wskazał, że w zakresie czasu pracy dotyczącego "personel-inny", strona udzieliła odpowiedzi, iż w realizacji świadczeń uczestniczy położna. Zdaniem organu, wyżej oceniana była odpowiedź: "położna posiadająca certyfikat umiejętności w zakresie rozmazów cytologicznych wydany przez Centralny Ośrodek Koordynujący program profilaktyki raka szyjki macicy".

- w parametrze dotyczący sprzętu i aparatury medycznej skarżąca uzyskała 3,33 pkt. na 10 pkt. możliwych do uzyskania. Organ wskazał, że strona udzieliła negatywnych odpowiedzi na 4 pytania spośród 6 możliwych. Skarżąca spółka zaznaczyła, iż nie zapewni w miejscu: aparatu do krioterapii, kolposkopu z możliwością pobrania materiału do badań z oceną histopatologiczną natomiast w lokalizacji nie zapewni: mammografu, ultrasonografu typu 3, umożliwiającego badanie USG w pełnym zakresie wraz z badaniami dopplerowskimi (poza badaniami echokardiograficznymi) oraz biopsje powierzchowne głębokie, badania endokawitarne - zgodnie z zakresem realizowanych świadczeń;

- w zakresie parametru "wybrane parametry architektoniczne i sanitarne", strona skarżąca uzyskała 5 pkt. na 5 pkt. możliwych do uzyskania;

- zewnętrzną ocenę jakości - 0 pkt. na maks. 5 pkt. możliwych do uzyskania;

- wyniki przeprowadzonych kontroli - 0 pkt. na maks. 0 pkt. możliwych do uzyskania.

W zakresie oceny oferty według kryterium dostępności oceniane są parametry: harmonogram pracy komórki organizacyjnej oraz dostęp dla osób niepełnosprawnych. Z tytułu spełniania kryterium dostępności oferta otrzymała 5,833 pkt. na 10 pkt. możliwych do uzyskania.

W zakresie parametru: harmonogram pracy komórki organizacyjnej skarżąca spółka uzyskała ocenę 0,833 pkt. na 5 pkt. możliwych do uzyskania, ponieważ wskazała, że poradnia pracuje powyżej 12 godzin do 24 godzin włącznie. Zdaniem organu, wyżej oceniane warunki dotyczyły oferowanych przedziałów harmonogramów pracy: powyżej 24 godzin do 36 godzin włącznie, powyżej 36 godzin do 48 godzin włącznie, powyżej 48 godzin.

W zakresie: dostęp dla osób niepełnosprawnych, oferta skarżącej uzyskała 5 pkt. na 5 pkt. możliwych do uzyskania.

W zakresie oceny oferty według kryterium kompleksowości strona uzyskała 0 pkt. na maks. 5 pkt. możliwych do uzyskania. Organ wskazał, że skarżąca na pytanie o możliwość zapewnienia wykonania amniopunkcji diagnostycznej z badaniem płynu owodniowego w lokalizacji udzieliła odpowiedzi negatywnej.

W zakresie oceny oferty według kryterium ceny oferta skarżącej uzyskała 30 pkt. na maksymalnie 30 pkt. możliwych do uzyskania.

Prezes NFZ stwierdził, iż pomimo uzyskania przez skarżącą spółkę wysokiej punktacji w kryteriach pozacenowych, tj. łącznie 42,62 punktów, w przedmiotowym postępowaniu konkursowym wzięli udział oferenci, którzy uzyskali wyższą ilość punktów oceny w kryteriach pozacenowych, a poziom zaproponowanych przez nich Funduszowi cen za świadczenia kształtował się w przedziale od ceny minimalnej do ceny oczekiwanej Funduszu.

W konsekwencji Prezes NFZ wskazał, że oferta strony skarżącej nie została wybrana, mimo, że spełniała wszystkie wymagania formalnoprawne oraz mimo, że strony doszły do porozumienia, co do liczby i ceny świadczeń opieki zdrowotnej, gdyż w przedmiotowym konkursie złożono oferty, które uzyskały wyższą ocenę punktową i te oferty, jako najkorzystniejsze, zostały wybrane w celu zawarcia umowy.

Organ odwoławczy wskazał, iż w przedmiotowym postępowaniu konkursowym, oferty w rankingu końcowym zostały uszeregowane w kolejności wynikającej z uzyskanej łącznej liczby punktów oceny (suma punktów za kryterium cenowe i kryteria niecenowe), z uwzględnieniem wyników negocjacji. Jak podniósł organ odwoławczy, Komisja konkursowa dokonała wyboru oferentów w kolejności zgodnej z uzyskaną pozycją w rankingu końcowym do wyczerpania wartości zamówienia określonej w ogłoszeniu.

Ustosunkowując się do zarzutu strony skarżącej dotyczącego nieprawidłowości przy ustalaniu kryteriów oceny ofert, Prezes NFZ uznał go za bezprzedmiotowy, ponieważ przyjęte w danym postępowaniu warunki zawierania umów, w tym również kryteria oceny ofert, uznawane są jako wiążące. Zdaniem organu, potwierdzeniem powyższego jest wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego wydany w sprawie sygn. akt II GSK 262/19, w którym Sąd ten stwierdził wyraźnie, że "nie są trafne zarzuty odnoszące się do wadliwości samej procedury regulującej postępowanie administracyjne w przedmiocie postępowania konkursowego. Prezes NFZ jest bowiem organem wyposażonym w kompetencje w obydwu stadiach postępowania w sprawie zawarcia umów ze świadczeniodawcami, co obejmuje również wykonywanie deklaracji ustawowej do wydawania zarządzeń".

Ponadto Prezes NFZ uznał, że w omawianej sprawie nie został naruszony przepis art. 134 ust. 1 ustawy o świadczeniach, zobowiązujący NFZ do zapewnienia równego traktowania wszystkich świadczeniodawców ubiegających się o zawarcie umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej i prowadzenia postępowania w sposób gwarantujący zachowanie uczciwej konkurencji. Zdaniem Prezesa Funduszu, [...] Oddział Wojewódzki NFZ, realizując nałożone przez ustawodawcę obowiązki w omawianym zakresie, udostępnił na takich samych zasadach wszystkim świadczeniodawcom wymagania oraz informacje, a także dokumenty związane z postępowaniem w sprawie zawarcia umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej. Warunki wymagane od świadczeniodawców, a także kryteria oceny ofert były jawne i nie podlegały zmianie w toku postępowania. W tej sytuacji Prezes NFZ uznał, że [...] Oddział Wojewódzki NFZ nie naruszył w toku postępowania konkursowego jego zasad, określonych w ustawie o świadczeniach, aktach wykonawczych wydanych na jej podstawie, czy też zarządzeniach wydanych przez Prezesa Funduszu. Tym samym, zdaniem organu, nie został naruszony również interes prawny strony skarżącej. Zdaniem Prezesa NFZ, oczywistym jest, że wybór wszystkich ofert, biorąc pod uwagę potrzeby mieszkańców jak również ograniczoną ilość środków finansowych - jest niemożliwy. Stąd ustalenie liczby i ceny w toku negocjacji pozwala na ostateczne uszeregowanie i wybór ofert najkorzystniejszych także w aspekcie bilansu ceny, w odniesieniu do przedmiotu postępowania oraz pozostałych elementów oceny.

Prezes NFZ nie zgodził się ponadto z zarzutem strony skarżącej, iż podczas postępowania konkursowego nastąpiło naruszenie norm wynikających z przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, w szczególności art. 6 i art. 7 k.p.a., albowiem organ podczas rozpatrywania odwołania od rozstrzygnięcia przedmiotowego postępowania dołożył należytych starań, aby odwołanie skarżącej spółki zostało rozpatrzone rzetelnie, z dokładnym wyjaśnieniem stanu faktycznego. Zdaniem organu, wszelkie wyjaśnienia oraz wskazówki zostały udzielone stronie tak, aby uczestnicząc w postępowaniu, nie poniosła ona szkody z powodu nieznajomości prawa.

W świetle powyższego organ odwoławczy stwierdził, iż strona skarżąca nie wykazała, że [...] Oddział Wojewódzki NFZ naruszył w toku postępowania konkursowego zasady określone zarówno w ustawie o świadczeniach, jak i aktach wykonawczych wydanych na jej podstawie, czy też zarządzeniach wydanych przez Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia. W konsekwencji Prezes NFZ uznał, że nie został naruszony interes prawny strony skarżącej.

Pismem z dnia [...] września 2011 r. skarżąca spółka, działając za pośrednictwem organu odwoławczego, wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na w/w decyzję Prezesa NFZ z dnia [...] sierpnia 2011 r.

Wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji Prezesa NFZ, strona skarżąca zarzuciła, że zarówno samo rozstrzygnięcie postępowania konkursowego, jak i decyzje organów obu instancji zostały wydane z naruszeniem przepisów prawa. Zdaniem strony, sporne decyzje naruszyły tym samym interes prawny skarżącej spółki. Skarżąca uznała w szczególności, że zaskarżona decyzja Prezesa NFZ narusza zasady postępowania administracyjnego wyrażone w art. 6, art. 7, art. 8 i art. 9 Kodeksu postępowania administracyjnego.

W uzasadnieniu strona skarżąca wskazała, że art. 134 ust. 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych zapewnia świadczeniodawcom prowadzenie postępowania o zawarcie umów w sposób gwarantujący zachowanie uczciwej konkurencji. W tym wypadku, zdaniem strony skarżącej, zasada ta została złamana już na etapie ustalania kryteriów oceny ofert. Zdaniem skarżącej spółki, kryteria określone w Zarządzeniu Nr 73/2009/DSOZ Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia 13 listopada 2009 r. w sprawie określenia kryteriów oceny ofert w postępowaniu w sprawie zawarcia umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej – są wadliwe. Strona stwierdziła, że w załączniku nr 1 do cyt. zarządzenia, w części personel, ilość punktów jednostkowych, mających wpływ na ocenę oferty uzależniono od procentu czasu pracy specjalisty w stosunku do czasu pracy wszystkich lekarzy w poradni. Zdaniem strony skarżącej, zasada taka nie uwzględnia specyfiki funkcjonowania poszczególnych placówek. Strona wskazała, że w przedmiotowej sprawie, kierując się wiedzą z lat poprzednich, zaproponowała czas pracy adekwatny do potrzeb i do ilości pacjentów korzystających z kontraktowanych usług. Zdaniem strony, próba uzyskania maksymalnej ilości punktów w tym kryterium wymagałaby od niej zatrudnienia specjalisty ponad faktyczne potrzeby. Skarżąca spółka stwierdziła, że proponowana w ofercie dostępność była adekwatna do ilości zatrudnionego personelu i faktycznych potrzeb pacjentów. W efekcie skarżąca otrzymał jedynie 5,833 punktu.

Według skarżącej spółki, również sposób liczenia punktów w parametrze dotyczącym sprzętu i aparatury naruszał kryteria i zasady ustalane przez sam Fundusz. W uzasadnieniu decyzji napisano: "Odwołujący zaznaczył, iż nie zapewni w miejscu (...)". Tymczasem w formularzu "Wezwanie do wyjaśnień" z dnia [...] listopada 2010 r. zawiera pytania ankietowe dotyczące jedynie dostępu do krioterapii, kolposkopu, badań mammograficznych, badań RTG i aparatu USG. Zdaniem strony, na te wszystkie pytania skarżąca spółka w piśmie z [...] listopada 2010 r. odpowiedziała pozytywnie. Strona wskazała, że nie pytano jej o dostęp w miejscu udzielania świadczeń. Zdaniem skarżącej spółki, nie może być tak, że strona ponosi negatywne skutki braku odpowiedzi na pytania, których jej nie zadano. W efekcie uzyskała jedynie 3,33 punktu na 10 możliwych.

Zdaniem strony, stosowanie tych samych sztywnych kryteriów oceny ofert składanych przez świadczeniodawców z mniejszych miejscowości jak i dużych miast, z góry skazuje ich na przegraną i narusza ustaloną w art. 134 ust. 1 ustawy o świadczeniach - zasadę uczciwej konkurencji.

Według skarżącej spółki, Fundusz mając na względzie przedmiot postępowania w sprawie zawarcia umów ze świadczeniodawcami, przy weryfikowaniu informacji zawartych przez stronę w ofercie powinien uwzględnić także słuszny interes świadczeniobiorców usług opieki zdrowotnej i dokonać wyboru najkorzystniejszej oferty z punktu widzenia obywateli, na podstawie informacji zawartych w ofercie (strona wskazała na wyrok WSA w Warszawie z dnia 22 września 2005 r., sygn. akt III SA/Wa 1904/05). W tej sytuacji, zdaniem strony, z uwagi na interes pacjentów przyjęte rozstrzygnięcie jest nie do zaakceptowania.

Skarżąca spółka stwierdziła ponadto, że kryteria przedstawione w Zarządzeniu Nr 73/2009/DS02 Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia 13 listopada 2009 r. w sprawie określenia kryteriów oceny ofert w postępowaniu w sprawie zawarcia umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej, służą jedynie ustawieniu rankingu świadczeniodawców. Według strony, nie są one natomiast przydatne do takiej organizacji świadczeń zdrowotnych, która gwarantowałyby pacjentom zrównoważony, najwłaściwszy z punktu widzenia ich potrzeb, dostęp co świadczeń. Zdaniem skarżącej, system taki umożliwia Funduszowi podział środków finansowych w sposób gwarantujący zgodność tych działań z przepisami prawa, ale w zupełnym oderwaniu od interesów i potrzeb pacjentów i z zupełnym pominięciem interesów świadczeniodawców biorących udział w konkursie ofert. Zdaniem skarżącej spółki, organ odwoławczy w uzasadnieniu spornej decyzji podszedł do kwestii kontraktowania świadczeń w taki właśnie formalistyczny sposób. Strona stwierdziła, że cała procedura konkursowa została sprowadzona do mechanizmu służącego do podziału pieniędzy, zaś nie uwzględnia w żadnym stopniu potrzeb świadczeniobiorców. Wszak, zdaniem strony, nie ma żadnego racjonalnego argumentu zabraniającego podzielnie kwoty przeznaczonej na dane zamówienie pomiędzy większą ilość oferentów zaspakajających potrzeby pacjentów. Według strony skarżącej, przyjęty sposób kontraktowania i "rankingowania" świadczeniodawców stających do konkursu, ma jedynie na celu ułatwienie zadania Funduszowi i formalne spełnienie wymogów ustawowych, natomiast rola komisji konkursowych zostaje ograniczona do sumowania punktów wynikających z mechanicznego przeliczenia odpowiedzi na zadane pytania przez wymyślone współczynniki.

Zdaniem skarżącej spółki, zapewnienie dostępności świadczeń na danym obszarze oznacza m.in. łatwość dostępu do nich, stałość i stabilność w ich udzielaniu oraz niezmienność miejsca ich udzielania. Według strony, ma znaczenie - znany Funduszowi - fakt udzielania przez skarżącą świadczeń od 30 lat w tym samym miejscu i z jakością satysfakcjonującą świadczeniobiorców. Jeśli więc wziąć pod uwagę fakt, iż ilość i jakość personelu oraz jego dostępność była adekwatna do zgłoszonego w ofercie zakresu usług, to – zdaniem skarżącej spółki – "mechaniczne" wyliczenie punktów końcowego wyniku, bez uwzględnienia kompleksowości oferty w odniesieniu do potrzeb środowiska i proponowanego zakresu skutkuje naruszeniem zasady uczciwej konkurencji, a w efekcie interesu społecznego i słusznego interesu obywateli.

Mając powyższe na względzie, skarżąca spółka uznała, że sporne rozstrzygnięcie postępowania, a tym samym decyzje organów obu instancji podtrzymujące je w mocy, poprzez naruszenie zasad określonych w art. 134 ust. 1 ustawy o świadczeniach, narusza interes prawny strony odwołującej się, a tym samym narusza art. 6 k.p.a., zaś naruszając interes społeczny i słuszny interes obywateli - uchybia przepisowi art. 7 k.p.a.

Strona skarżąca uznała, że również kryteria i zasady obliczania ceny za świadczone usługi naruszają art. 134 ust. 1 ustawy o świadczeniach. Według strony, z zasad obliczania wartości złożonej oferty w zakresie ceny, przedstawianych w załącznikach 1 i 2 do Zarządzenia Nr 73/2009/DSOZ Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia 13 listopada 2009 w sprawie określenia kryteriów oceny ofert w postępowaniu w sprawę zawarcia umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej - wynika, iż szansę na otrzymanie 30 punktów za cenę może otrzymać jedynie oferent, który zaproponuje cenę minimalną przewidzianą we wzorze na obliczenie wartości punktowej ceny. Jednocześnie, jeżeli cena oferowana będzie mniejsza od ceny minimalnej przewidywanej przez Fundusz, to i tak nie może uzyskać więcej niż 30 punktów. Wynika z tego, zdaniem skarżącej spółki, iż cena oczekiwana jest ceną pozorną, gdyż, aby mieć szansę na kontrakt trzeba zaproponować co najmniej cenę minimalną. W świetle wyżej przedstawionych zasad, negocjacje prowadzone przez Fundusz na podstawie art. 142 ust. 6 ustawy o świadczeniach nabierają cech wymuszenia na oferentach obniżenia cen w sposób naruszający zasady uczciwej konkurencji. Strona uznała, że w przedmiotowej sprawie jej pozycja w rankingu początkowym nie dawała jej szans na zawarcie kontraktu. Wynika z tego, zdaniem strony, że negocjacje były więc zbędne i miały jedynie na celu zmuszenie jej do obniżenia ceny do poziomu co najmniej minimalnego.

Skarżąca spółka zarzuciła, że przeprowadzone negocjacje są niezgodne z art. 142 ust. 6 ustawy o świadczeniach również z innego względu. Otóż, zdaniem skarżącej, w momencie, gdy strony ustalą cenę akceptowaną przez obie strony, postępowanie kończy się. W tej sytuacji, według strony, podpisanie protokołu końcowego z negocjacji daje oferentowi przekonanie o spełnieniu wszystkich wymogów niezbędnych do zawarcia kontraktu. Niedopuszczalny w świetle powyższego jest dopisek w protokole, umieszczony nadto poniżej podpisów stron mówiący, że zbieżność stanowisk nie oznacza wyboru oferenta i przyrzeczenia zawarcia umowy. Wprowadza to bowiem dodatkową, nieznaną ustawie, procedurę oceny oferentów, mimo pozytywnego wyniku negocjacji. W tej części skarżona decyzja narusza - zdaniem strony - ww. przepisy prawa materialnego, a w konsekwencji art. 6, art. 7 i art. 8 k.p.a.

Ponadto, strona skarżąca uznała, że tak prowadzone negocjacje i umieszczony w protokole z nich zapis poniżej podpisu stron, naruszają również przepis art. 72 Kodeksu cywilnego, który ma w tej sytuacji zastosowanie poprzez odesłanie zawarte w art. 155 ustawy o świadczeniach. Zdaniem strony skarżącej, skoro negocjacje dotyczyły jedynie ilości i wartości punktów przeliczeniowych, to w momencie, gdy strony osiągnęły porozumienie w tych kwestiach, a to właśnie wynika z treści protokołu - umowa została zawarta. W tym stanie rzeczy, w ocenie skarżącej spółki, oczywistym jest, że Fundusz prowadził negocjacje z naruszeniem dobrych obyczajów, w szczególności bez zamiaru zawarcia umowy.

Strona zarzuciła także, iż jedno z zarządzeń Prezesa NFZ – zarządzenie Nr 55/2010/DSOZ z dnia 14 września 2010 r., rozstrzyga o warunkach realizacji umów, wbrew wyraźnej delegacji ustawowej zawartej w przepisie art. 146 ust. 1 pkt 3 ustawy o świadczeniach, która daje Prezesowi Funduszu prawo określenia warunków wymaganych od świadczeniodawców. Zdaniem skarżącej spółki, przyjąć należy, że zapis punktu 3 art. 146 ust. 1 ustawy o świadczeniach, oznacza zespół cech koniecznych dla świadczeniodawcy, aby mógł być stroną umowy o udzielanie świadczeń. Według strony, ponieważ chodzi tu o warunki wymagane od świadczeniodawców, należy uznać, że mają to być jedynie "warunki osobowe", cechy, jakie posiada podmiot udzielający świadczeń. Według skarżącej, nie mogą się te "wymagane warunki" odnosić do sposobu udzielania świadczeń. To bowiem określa umowa zgodna z ogólnymi warunkami umów, o których mowa w art. 137 ustawy o świadczeniach, a do określenia jej warunków omawiany przepis Prezesa Funduszu nie upoważnia.

Skarżąca spółka zarzuciła również, że Zarządzenie Nr 73/2009/DSOZ Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia 13 listopada 2009 r. w sprawie określenia kryteriów oceny ofert w postępowaniu w sprawie zawarcia umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej, odnoszące się formalnie jedynie do kwestii kryteriów oceny ofert, de facto ingeruje w sposób niedopuszczalny w materię realizacji umowy. Odnosi się to w szczególności do zapisów mówiących o czasie pracy specjalistów. Zapisy te narzucają na świadczeniodawców obowiązek zatrudniania specjalistów, często ponad faktyczne potrzeby, uzależniając od tego, poprzez "przydzielanie" punktów za określony czas pracy specjalisty, możliwość zawarcia umowy. W praktyce, zdaniem skarżącej, faworyzuje to świadczeniodawców mających swe siedziby w dużych miastach bądź ośrodkach akademickich. Mają oni bowiem większy dostęp do specjalistów lub mogą ich pozyskać za mniejsze pieniądze. Dotyczy to również możliwości zatrudnienia personelu pomocniczego.

Przywołując normy prawne zawarte zarówno w art. 146 ust. 1 pkt 3 ustawy o świadczeniach, jak art. 93 ust. 1 i 2 Konstytucji RP, skarżąca spółka wskazała, że zarządzenia mogą być wydawane tylko na podstawie ustawy. W konsekwencji strona uznała, że zarządzenia wydane przez Prezesa NFZ nie mogą stanowić podstawy prawnej decyzji wobec obywateli, osób prawnych oraz innych podmiotów. Zdaniem skarżącej, zarządzenie Prezesa NFZ może więc obowiązywać tylko jednostki organizacyjne podległe organowi wydającemu ten akt (art. 93 ust. 1), zaś każdy tego typu akt może być wydany tylko na podstawie ustawy (art. 93 ust. 2), i podlega kontroli co do jego zgodności z powszechnie obowiązującym prawem (art. 93 ust. 3), żaden nie może stanowić podstawy decyzji administracyjnej wobec obywateli, osób prawnych oraz innych podmiotów (art. 93 ust. 2). Strona wskazała, że świadczeniodawcy udzielający świadczeń zdrowotnych nie są jednostkami organizacyjnymi podlegającymi Prezesowi Funduszu, lecz w stosunku do niego są równorzędnymi partnerami w zakresie kontraktowania świadczeń opieki zdrowotnej, co wynika z treści art. 155 ustawy o świadczeniach. Zdaniem skarżącej, niedopuszczalnym jest więc narzucanie jakichkolwiek ograniczeń lub określanie uprawnień równorzędnemu podmiotowi stosunku cywilnoprawnego. W konsekwencji skarżąca spółka stwierdziła, że postępowanie konkursowe, w którym uczestniczyła, odbywało się na podstawie przepisów wydanych bez podstawy prawnej, a nawet wbrew przepisom Konstytucji RP. Nie mogły więc być podstawą rozstrzygnięć i decyzji mających znaczenie prawne dla skarżącej. Tym samym strona stwierdziła, że decyzje wydane w tym postępowaniu: w części opartej na zarządzeniach Prezesa NFZ są nieważne, jako pozbawione podstawy prawnej.

Konkludując, skarżąca spółka uznała, że rozstrzygnięcie spornego postępowania konkursowego, jak również obie decyzje administracyjne podtrzymujące w mocy wyniki tego postępowania, naruszają interes prawny skarżącej, a tym samym naruszają art. 6 k.p.a., a także interes społeczny i słuszny interes obywateli, co jest niezgodne z art. 7 k.p.a. Ponadto, zdaniem skarżącej, poprzez niewyjaśnienie wszystkich kryteriów postępowania, sporne decyzje organów obu instancji uchybiają przepisom art. 8 i art. 9 k.p.a.

W odpowiedzi na skargę Prezes NFZ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Organ odwoławczy wskazał, że – wbrew zarzutom strony skarżącej – sporne postępowanie konkursowe zostało przeprowadzone zgodnie z przepisami prawa powszechnie obowiązującego i w zgodzie ze stosownymi zarządzeniami Prezesa NFZ. Zasady i warunki oceny były jawne i jednakowe dla wszystkich uczestników, i nie podlegały zmianie w toku postępowania. W trakcie postępowania zachowano także gwarancje uczciwej konkurencji. Prezes NFZ uznał, że na etapie postępowania odwoławczego ocenił całość materiału dowodowego i dokonał ponownego rozpoznania sprawy. Opisując zasady dokonywania punktacji ofert, organ odwoławczy uznał, że komisja konkursowa wybrała oferty najkorzystniejsze i na skutek tego nie doszło do naruszenia interesu prawnego skarżącej.

Organ odwoławczy, ustosunkowując się do zarzutów strony skarżącej, wskazał, że Prezes Funduszu określa warunki zawierania i realizacji umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej zgodnie z posiadanymi kompetencjami, uwzględniając przy ich tworzeniu obowiązujące przepisy prawa. Wydane w ich sprawie zarządzenia, stanowią dla dyrektorów oddziałów wojewódzkich Funduszu, podstawę do zwarcia umów o udzielanie świadczeń w poszczególnych zakresach. Organ podniósł, że w trakcie opracowywania zarządzeń, ich projekty podlegają konsultacjom zgodnie z zasadami określonymi ustawą o świadczeniach, a po zakończeniu uzgodnień, zarządzenia udostępniane są do informacji publicznej na stronie internetowej Funduszu. Organ odwoławczy stwierdził, że w konkursie ofert, zgodnie z przepisami art. 134 ust. 2 ustawy o świadczeniach, Fundusz udostępnia świadczeniodawcom na równych zasadach wszystkie materiały i informacje dotyczące prowadzonego postępowania. W przypadku przystąpienia świadczeniodawcy do danego konkursu ofert poprzez złożenie w nim oferty, zarządzenia mające zastosowanie do prowadzonego postępowania, stają się również wiążące dla tegoż świadczeniodawcy (organ powołał się na wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 lutego 2011 r., sygn. akt II GSK 262/10). W konsekwencji Prezes NFZ uznał, że stwierdzenie skarżącej spółki, iż decyzje wydane w tym postępowaniu, w części opartej na zarządzeniach Prezesa NFZ są nieważne, jako pozbawione podstawy prawnej – jest bezpodstawne.

Według organu odwoławczego, bezpodstawne są również zarzuty dotyczące obowiązujących w postępowaniu warunków zawierania i realizacji umów oraz kryteriów oceny ofert określonych przedmiotowymi zarządzeniami, albowiem uwagi dotyczące kwestii nimi uregulowanych mogą być zgłaszane jedynie na etapie konsultacji projektów zarządzeń, co wyjaśnione zostało skarżącej w treści zaskarżonej decyzji.

Organ odwoławczy nie zgodził się również ze skarżącą, że przyjęcie ogłoszonego rozstrzygnięcia postępowania naruszyło interes świadczeniobiorców, gdyż nie uwzględniło ich potrzeb. Prezes NFZ zauważył bowiem, iż zgodnie z ustawą o świadczeniach, Fundusz działa w imieniu własnym na rzecz ubezpieczonych. Jest to podstawowe zadanie Narodowego Funduszu Zdrowia, który w ten sposób realizuje konstytucyjną zasadę równego dostępu do świadczeń opieki zdrowotnej, zawartą w art. 68 ust. 2 Konstytucji RP. Według organu, po analizie dokumentacji zgromadzonej w sprawie - nie wynika, aby [...] Odział Wojewódzki NFZ w przedmiotowym postępowaniu w procesie kontraktowania świadczeń, objętych spornym konkursem, kierował się innymi, nieznaczącymi przesłankami, niż dążeniem do zabezpieczenia równego dostępu do świadczeń. Organ wskazał, że wartości kontraktów ustalone z podmiotami wybranymi do zawarcia umowy wynikają z posiadanego przez oferentów potencjału wykonawczego. Zdaniem Prezesa NFZ, w wyniku dokonanego rozstrzygnięcia postępowania konkursowego nie doszło zatem do ograniczenia prawa pacjenta do wyboru lekarza, wyboru miejsca i możliwości korzystania z bezpłatnych usług.

Ustosunkowując się z kolei do podnoszonego przez skarżącą spółkę argumentu, iż "Stosowanie tych samych sztywnych kryteriów oceny ofert składanych przez świadczeniodawców z mniejszych miejscowości jak i dużych miast z góry skazuje ich na przegraną i narusza ustaloną w art. 134 ust. 1 ustawy o świadczeniach zasadę uczciwej konkurencji", Prezes NFZ uznał, że stoi on w oczywistej sprzeczności z treścią ww. art. 134 ust. 1 cyt. ustawy.

Organ odwoławczy nie zgodził się także z zarzutem strony skarżącej, że w spornym postępowaniu konkursowym naruszony został art. 142 ust. 6 ustawy o świadczeniach - poprzez przeprowadzenie negocjacji niezgodnie z tym przepisem. Zdaniem Prezesa NFZ, w trakcie negocjacji, które zgodnie z ww. przepisem ustawy, wchodzą w skład części niejawnej postępowania konkursowego, oferenci mieli możliwość zweryfikowania i podania Komisji konkursowej ostatecznego kształtu swojej oferty, w tym dokonania zmiany oferowanej ceny za świadczenia. Oferenci sami decydowali, jaką cenę za świadczenia chcą uzyskać od Funduszu. Prezes NFZ wskazał, że zgodnie z załącznikiem nr 2 do zarządzenia nr 73/2/309/DSOZ, podstawą do oceny kryterium ceny jest porównanie ceny oferty z ceną oczekiwaną, wg zamieszczonego w nim wzoru. Organ wskazał, że ostateczna ocena oferty zależała od odpowiedzi oferenta na poszczególne pytania ankietowe oraz od ostatecznego ustalenia pomiędzy stronami (podczas przeprowadzonych negocjacji), ceny jednostkowej za punkt.

Odnosząc się z kolei do zarzutu skarżącej spółki dotyczącego rzekomego naruszenia przez Fundusz kryteriów i zasad dotyczących sposobu liczenia punktów w parametrze dotyczącym sprzętu i aparatury, Prezes NFZ uznał, że należy wyjaśnić, iż strona skarżąca przedmiotowe badania zleciła podwykonawcom. Organ odwoławczy wskazał, że wezwanie do wyjaśnień z dnia [...] listopada 2010 r., na które powołuje się strona skarżąca, dotyczyło niezgodności odpowiedzi ankietowych z zakresem badań zleconym podwykonawcom (część II formularza ofertowego) lub z wykazem sprzętu (część V formularza ofertowego).

Ponadto Prezes NFZ uznał, że powoływanie się skarżącej spółki na fakt, iż nie pytano jej o dostęp do określonych badań w miejscu udzielania świadczeń, jest chybione, albowiem pytania ankietowe z formularza ofertowego cz. VIII.1 rozdział 4.1 dotyczące "sprzętu i aparatury medycznej" wyraźnie precyzowały, czy oferent zapewnia wymieniony sprzęt/aparaturę w miejscu udzielania świadczeń lub w lokalizacji.

Odnosząc się z kolei do zarzutu naruszenia art. 72 Kodeksu cywilnego, organ wyjaśnił, iż zakończenie negocjacji i zajęcie pozycji zbieżnych co do ilości i ceny świadczenia, nie stanowi gwarancji wyboru danej oferty w postępowaniu konkursowym, o czym skarżąca spółka została poinformowana w protokole końcowym z negocjacji, podpisanym przez przedstawiciela strony w dniu [...] listopada 2010 r. Tak więc, zdaniem organu, strona skarżąca, podpisując protokół końcowy z negocjacji - poświadczyła jednocześnie przyjęcie do wiadomości treści wspomnianej klauzuli i wyraził tym samym zgodę na jej zastosowanie. Organ wskazał ponadto, iż z brzmienia art. 72 Kodeksu cywilnego wynika, iż ustawodawca dopuszcza zarówno prowadzenie negocjacji w celu zawarcia umowy, jak i negocjacji prowadzonych w innym celu, jak choćby ustalenie, czy strony w ogóle chcą zawrzeć umowę. Prezes NFZ, powołując się na stanowisko doktryny (vide: Komentarz do art. 72 kodeksu cywilnego /w:/ A. Kidyba (red.), K. Kopaczyńska-Pieczniak, E. Niezbecka, Z. Gawlik, A. Janiak, A. Jedliński, T. Sokołowski, Kodeks cywilny. Komentarz. Tom I. Część ogólna, LEX, 2009) - stwierdził, iż cel prowadzenia negocjacji może zostać wskazany przez strony wyraźnie, w szczególności mogą one, bądź jedna ze stron, zastrzec, że nie prowadzą negocjacji w celu zawarcia umowy. Zdaniem organu, Komisja konkursowa w sposób jednoznaczny określiła intencje prowadzenia negocjacji i podkreśliła, że protokół końcowy nie jest gwarantem zawarcia umowy. Konkludując, Prezes NFZ wskazał, że [...] Oddział Wojewódzki NFZ, jako jednostka sektora finansów publicznych, musi uwzględniać podczas zawierania umów rachunek ekonomiczny. Ponadto na podstawie ustawy o świadczeniach, rola Funduszu sprowadza się do zbierania ofert usługodawców, a następnie wynegocjowania z nimi odpowiedniej ceny i ilości świadczeń, aby osiągnąć najkorzystniejszy bilans ceny w odniesieniu do przedmiotu zamówienia. Zdaniem organu, fakt podpisania protokołu końcowego nie stanowi jednak obietnicy zawarcia umowy. Postanowienia końcowe są tylko podstawą do sporządzenia rankingu końcowego, którego wyniki stanowią dopiero podstawę do zawarcia umów o udzielanie świadczeń.

Prezes NFZ nie zgodził się ponadto z zarzutem strony skarżącej dotyczącym naruszenia norm wynikających z przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, w szczególności art. 6-9 k.p.a., wskazując, że organy obu instancji podczas rozpatrywania odwołania skarżącej dołożyły należytych starań, aby zarzuty strony zostały rozpatrzone rzetelnie, z dokładnym wyjaśnieniem stanu faktycznego sprawy. Reasumując, organ odwoławczy uznał, że strona skarżąca nie wykazała nieprawidłowości w działaniach organów obu instancji.

Na rozprawie przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie w dniu [...] stycznia 2012 r. pełnomocnik skarżącej spółki, podtrzymując zarzuty skargi oraz dotychczasowe stanowisko strony - wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji. Ponadto pełnomocnik skarżącej podniósł, że z uwagi na komparycję decyzji Dyrektora Oddziału Wojewódzkiego NFZ z dnia [...] stycznia 2011 r. należy przyjąć, iż decyzja ta nie zawiera prawidłowego rozstrzygnięcia organu w przedmiocie odwołania od rozstrzygnięcia Komisji konkursowej z dnia [...] grudnia 2010 r. Ponadto pełnomocnik strony skarżącej wskazał, że brak dostępu do ofert pozostałych podmiotów uczestniczących w spornym postępowaniu konkursowym, utrudnia stronie możliwość skutecznego odwołania się od jego wyników. Pełnomocnik strony podniósł, iż skarżąca spółka w niniejszej sprawie występowała o udostępnienie jej dokumentacji pozostałych podmiotów biorących udział w spornym postępowaniu konkursowym. Pełnomocnik wskazał, że w tej sprawie strona skarżąca wystąpiła do organu w piśmie z dnia [...] stycznia 2011 r., którego kserokopię pełnomocnik złożył do akt sądowych.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

W świetle powołanych przepisów ustawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną z punktu widzenia jej zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tej decyzji.

Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (vide: art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).

W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, analizowana pod tym kątem skarga spółki S. Sp. z o. o. z siedzibą w Z. – prowadzącej Niepubliczny Zakład Opieki Zdrowotnej [...] w Z. nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżona decyzja Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia [...] sierpnia 2011 r. – nie narusza przepisów prawa.

Zdaniem Sądu, uznać należy, iż wydając zaskarżoną decyzję z dnia [...] sierpnia 2011 r., nr [...], utrzymującą w mocy decyzję Dyrektora [...] Oddziału Wojewódzkiego NFZ nr [...] z dnia [...] stycznia 2011 r., Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia, jako organ odwoławczy, nie naruszył zarówno przepisów ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych, w tym przede wszystkim art. 134 ust. 1 i art. 148 tej ustawy, jak również unormowań zawartych w określonych przez Prezesa NFZ przepisach zarządzeń regulujących sporne postępowanie konkursowe, tj. w zarządzeniu nr 67/2009/DSOZ z dnia 3 listopada 2009 r. w sprawie warunków postępowania dotyczących zawierania umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej oraz w zarządzeniach: nr 62/2009/DSOZ z dnia 2 listopada w sprawie określenia warunków zawierania i realizacji umów w rodzaju ambulatoryjna opieka specjalistyczna, nr 49/2010/DSOZ z dnia 31 sierpnia 2010 r. w sprawie warunków postępowania dotyczących zawierania umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej, a także nr 73/2009/DSOZ z dnia 13 listopada 2009 r. w sprawie określenia kryteriów oceny ofert w postępowaniu w sprawie zawarcia umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej.

Ponadto, w ocenie Sądu, zarówno Dyrektor [...] Oddziału Wojewódzkiego Funduszu, jak i Prezes NFZ zasadnie przyjęli w swych decyzjach, że podczas spornego postępowania konkursowego nie doszło do naruszenia norm prawnych wynikających z przepisów rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 15 grudnia 2004 r. w sprawie sposobu ogłoszenia o postępowaniu w sprawie zawarcia umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej przez Narodowy Fundusz Zdrowia, zaproszenia do udziału w rokowaniach, składania ofert, powoływania i odwoływania komisji konkursowej oraz jej zadań (Dz. U. Nr 273, poz. 2719).

Rozstrzygając w niniejszej sprawie, organy obu instancji prawidłowo uznały również, że ocena ofert, dokonana przez Komisję konkursową, nastąpiła w oparciu o wytyczne zawarte w cyt. zarządzeniu nr 73/2009/DSOZ Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia 13 listopada 2009 r.

W ocenie Sądu, organy nie dopuściły się ponadto naruszenia norm postępowania administracyjnego, w tym przepisów art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. oraz art. 107 § 3 k.p.a., w stopniu mogącym mieć jakikolwiek istotny wpływ na ostateczny wynik sprawy. Sąd uznał, iż zebrany w sprawie materiał dowodowy pozwolił Prezesowi NFZ na jednoznaczne stwierdzenie, iż w spornym postępowaniu konkursowym nie doszło do naruszenia interesu prawnego strony skarżącej.

W myśl przepisów ustawy o świadczeniach, warunkiem wniesienia przez świadczeniodawcę - w niniejszej sprawie skarżącą spółkę - środka odwoławczego i skargi, jest faktyczne naruszenie przez Fundusz, określonych przepisami powszechnie obowiązującymi lub przepisami wydanymi na ich podstawie przez Prezesa NFZ, zasad postępowania w rozumieniu zarówno materialnoprawnym, jak i proceduralnym. Takie naruszenie zasad postępowania musi naruszać interes prawny świadczeniodawcy, którego istotą jest związek z konkretną normą prawa materialnego, z której podmiot legitymujący się tym interesem może wywodzić swoje racje.

W niniejszej sprawie oferta skarżącej spółki - jako oferenta prowadzącego Niepubliczny Zakład Opieki Zdrowotnej [...] w Z. przy ul. S., mimo, że spełniała wszystkie wymagania formalnoprawne oraz pomimo dojścia stron do porozumienia, co do liczby i ceny świadczeń opieki zdrowotnej - nie została wybrana przez Komisję konkursową ze względu na niewystarczającą liczbę punktów w ocenie oferty i wyczerpanie środków finansowych, które zamawiający Oddział Wojewódzki NFZ przeznaczył na świadczenia zdrowotne będące przedmiotem postępowania. Z akt sprawy wynika, że Komisja konkursowa dokonała wyboru ofert celem zawarcia umów i uwzględniła w rozstrzygnięciu spornego postępowania oferty, które otrzymały nie mniej, niż 73,15 pkt. Oferta, która uzyskała 73,15 punkty, zamknęła listę oferentów wyczerpujących kwotę przeznaczoną przez [...] Oddział Wojewódzki NFZ na przedmiotowe postępowanie konkursowe. Skarżąca uzyskała w rankingu końcowym 72,62 pkt.

Ustosunkowując się do zarzutów strony skarżącej, należy przede wszystkim wskazać na wstępie, że przepis art. 134 ust. 1 ustawy o świadczeniach stanowi, iż Fundusz jest obowiązany zapewnić równe traktowanie wszystkich świadczeniodawców ubiegających się o zawarcie umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej i prowadzić postępowanie w sposób gwarantujący zachowanie uczciwej konkurencji.

Jednym z wymogów zachowania wspomnianych zasad jest dokonanie przez komisję konkursową oceny wszystkich ofert zgodnie z obowiązującymi regulacjami prawnymi, w tym m.in. zgodnie z wytycznymi zawartymi w przepisie art. 148 ustawy o świadczeniach.

Zgodnie z art. 148 cyt. ustawy, porównanie ofert w toku postępowania w sprawie zawarcia umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej obejmuje w szczególności:

1) ciągłość, kompleksowość, dostępność, jakość udzielanych świadczeń, kwalifikacje personelu, wyposażenie w sprzęt i aparaturę medyczną, na podstawie wewnętrznej oraz zewnętrznej oceny, która może być potwierdzona certyfikatem jakości lub akredytacją;

2) ceny i liczby oferowanych świadczeń opieki zdrowotnej oraz kalkulacje kosztów.

Niewątpliwie wskazane kryteria oceny ofert, użyte w ustawie i dookreślone następnie – na podstawie art. 146 ustawy o świadczeniach – przez Prezesa Funduszu, na podstawie opinii właściwych konsultantów krajowych, stanowią podstawową wykładnię (wskazówkę) dla komisji konkursowych, jak dokonywać porównywania złożonych ofert.

Ustosunkowując się w tej sytuacji do najdalej idącego zarzutu strony skarżącej, a mianowicie zarzutu oparcia postępowania konkursowego, w którym uczestniczyła skarżąca spółka, na podstawie przepisów wydanych bez podstawy prawnej, z ewidentnym zarazem naruszeniem unormowań Konstytucji RP, należy wskazać, iż - zdaniem Sądu - zarzut ten jest całkowicie bezpodstawny i nie może stanowić uzasadnionej podstawy do podważenia legalności spornych decyzji administracyjnych organów obu instancji.

Skarżąca spółka, powołując się na przepisy art. 93 ust. 1 i 2 Konstytucji RP, stwierdziła, że "decyzje wydane w tym postępowaniu, w części opartej na zarządzeniach Prezesa NFZ są nieważne jako pozbawione podstawy prawnej". W konsekwencji strona uznała, że sporne zarządzenia Prezesa NFZ nie mogły być podstawą rozstrzygnięć i decyzji administracyjnych mających znaczenie prawne dla skarżącej. Swój pogląd strona oparła na założeniu, że wymogi stawiane świadczeniodawcom, określone w art. 146 ust. 1 ustawy o świadczeniach, nie wiążą świadczeniodawców, będących podmiotami funkcjonującymi poza strukturą organizacyjną NFZ. W ocenie skarżącej, zarządzenie Prezesa NFZ, wydane w oparciu o art. 146 ust. 1 cyt. ustawy, jako akt prawa wewnętrznego, nie może kształtować w żadnym stopniu sfery praw i obowiązków w stosunku do podmiotów niepodlegających Prezesowi NFZ organizacyjnie.

Otóż należy zauważyć, iż zgodnie z art. 146 ust. 1 ustawy o świadczeniach, Prezes Funduszu określa przedmiot postępowania w sprawie zawarcia umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej, kryteria oceny ofert oraz warunki wymagane od świadczeniodawców, przy czym stosownie do art. 146 ust. 2 cyt. ustawy, Prezes Funduszu przed określeniem przedmiotu postępowania w sprawie zawarcia umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej, kryteriów oceny ofert i warunków wymaganych od świadczeniodawców zasięga opinii właściwych konsultantów krajowych. Upoważniając Prezesa Funduszu do określenia m.in. warunków wymaganych od świadczeniodawców, ustawodawca nie przesądził nazwy dokumentu zawierającego elementy wskazane w art. 146 ust. 1 ustawy o świadczeniach. Przepis art. 102 ust. 5 omawianej ustawy, zawierający otwarty katalog zakresu działań Prezesa Funduszu, w pkt 24 stanowi o podejmowaniu decyzji w sprawach określonych w ustawie. W przepisach ustawy o świadczeniach wymienione są zarówno decyzje (art. 163 ust. 2, art. 102 ust. 5 pkt 24), jak i decyzje administracyjne (art. 154 ust. 6 i art. 181 ust. 2), co pozwala na przyjęcie, iż pojęcie "decyzji", użyte w art. 102 ust. 5 pkt 24 ustawy o świadczeniach, obejmuje zarówno decyzje administracyjne, jak i decyzje (niebędące decyzjami w rozumieniu kodeksu postępowania administracyjnego) z zakresu kierowania ustawową i statutową działalnością Funduszu, podlegające kontroli Ministra Zdrowia w ramach określonego ustawą nadzoru, które to rozstrzygnięcia mogą przyjąć różne nazwy. Nie ma przy tym przeszkód formalnoprawnych, by decyzje, w tym drugim znaczeniu, były określane, jako zarządzenia w ramach pragmatyki wykonywania ustawowych zadań przez Prezesa Funduszu. Nie są to jednak zarządzenia, o których mowa w przepisie art. 93 Konstytucji RP, a więc strona skarżąca błędnie utożsamia nazwę dokumentu wydanego przez Prezesa NFZ z zarządzeniami Prezesa Rady Ministrów i ministrów, do których odnosi się art. 93 Konstytucji RP.

Należy zauważyć, iż powyższe stanowisko znajduje potwierdzenie w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego, czego przykładem jest m.in. wyrok z dnia 24 lutego 2011 r., sygn. akt II GSK 263/10, w którym NSA stwierdził wyraźnie, że nie można utożsamiać "zarządzenia" Prezesa NFZ, wydanego w oparciu o art. 146 ust. 1 ustawy o świadczeniach, z zarządzeniami, w znaczeniu użytym w art. 93 Konstytucji. NSA w orzeczeniu tym wskazał ponadto, że brak jest również jakichkolwiek argumentów dla przyjęcia tezy, iż dokument określający warunki wymagane od świadczeniodawców biorących udział w określonym konkursie ofert (niezależnie od przyjętej jego nazwy) określa prawa lub obowiązki uczestników tego konkursu. W ocenie NSA, określenie warunków wymaganych od uczestników konkursu nie kreuje praw, czy też obowiązków potencjalnych uczestników tego konkursu, lecz wskazuje (poprzez określenie wymagań) adresatów, którzy mogą wziąć udział w konkursie. Zdaniem NSA, spełnienie przez oferenta i ofertę warunków wymaganych od świadczeniodawców, określonych przez Prezesa Funduszu na podstawie art.146 ust. 1 pkt 3 ustawy o świadczeniach, jest nakazem ustawowym wynikającym a contrario z art. 149 ust. 1 pkt 8 cyt. ustawy (podobne stanowisko NSA wyraził także w cyt. przez organ odwoławczy wyroku z dnia 24 lutego 2011 r., sygn. akt II GSK 262/10). Skład Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, orzekający w niniejszej sprawie, w pełni podziela stanowisko NSA wyrażone we wskazanych powyżej wyrokach.

Należy zauważyć, iż Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia określa warunki zawierania i realizacji umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej zgodnie z posiadanymi kompetencjami, uwzględniając przy ich tworzeniu obowiązujące przepisy prawa. Wydane w ich sprawie zarządzenia, stanowią dla dyrektorów oddziałów wojewódzkich Funduszu podstawę do zwarcia umów o udzielanie świadczeń w poszczególnych zakresach. W trakcie opracowywania zarządzeń, ich projekty podlegają konsultacjom zgodnie z zasadami określonymi ustawą o świadczeniach, a po zakończeniu uzgodnień, zarządzenia udostępniane są do informacji publicznej na stronie internetowej Funduszu. Zdaniem Sądu, organ odwoławczy słusznie zauważył zatem w niniejszej sprawie, iż w przypadku przystąpienia świadczeniodawcy do danego konkursu ofert poprzez złożenie w nim stosownej oferty, zarządzenia mające zastosowanie do prowadzonego postępowania, stają się również wiążące dla tegoż świadczeniodawcy (tak również: WSA w Warszawie m.in. /w:/ wyrok z dnia 23 stycznia 2007 r., sygn. akt VII SA/Wa 950/06).

Należy wskazać, iż dla spornego postępowania konkursowego w odniesieniu do warunków dotyczących przedmiotu umowy, o zawarcie której ubiegała się strona skarżąca, zastosowanie miały: zarządzenie nr 67/2009/DSOZ z dnia 3 listopada 2009 r. w sprawie warunków postępowania dotyczących zawierania umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej, zarządzenie nr 62/2009/DSOZ z dnia 2 listopada w sprawie określenia warunków zawierania i realizacji umów w rodzaju ambulatoryjna opieka specjalistyczna, zarządzenie nr 49/2010/DSOZ z dnia 31 sierpnia 2010 r. w sprawie warunków postępowania dotyczących zawierania umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej, a także zarządzenie nr 73/2009/DSOZ z dnia 13 listopada 2009 r. w sprawie określenia kryteriów oceny ofert w postępowaniu w sprawie zawarcia umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej.

Podkreślić należy, iż Dyrektor [...] Oddziału Wojewódzkiego NFZ wskazał oferentom w ogłoszeniu o konkursie wyżej przywołane zarządzenia określające wymagania właściwe dla tego postępowania, zaś skarżąca spółka do oferty składanej w postępowaniu dołączyła "Oświadczenie Oferenta", w którym wyraźnie wskazała m. in., że zapoznała się z warunkami zawierania umów i nie zgłasza do nich zastrzeżeń oraz przyjmuje je do stosowania.

Mając na względzie powyższe, nie sposób uznać za słuszny zarówno zarzutu naruszenia przez organy obu instancji przepisu art. 9 k.p.a., jak też zarzutu wydania spornych decyzji bez podstawy prawnej.

Zdaniem Sądu, nie sposób zgodzić się również z zarzutem strony skarżącej podniesionym w skardze, że nieuwzględnienie przez NFZ faktu 30 letniego okresu współpracy skarżącej z Funduszem w ramach umów o udzielanie świadczeń zdrowotnych, stanowi o naruszeniu zasady uczciwej konkurencji oraz interesu społecznego ("potrzeb środowiska"). Należy podzielić bowiem stanowisko Prezesa NFZ i uznać w konsekwencji, iż – wbrew sugestiom strony skarżącej – to właśnie premiowanie w konkursie ofert świadczeniodawców, z którymi Fundusz związany był umowami we wcześniejszym okresie, stanowiłoby podstawę do orzeczenia o naruszeniu zasad uczciwej konkurencji i tym samym przepisów art. 134 ustawy o świadczeniach.

W ocenie Sądu, nie można również podzielić zarzutów strony skarżącej, która stwierdziła, iż przeprowadzone w toku spornego postępowania konkursowego negocjacje - są niezgodne z art. 142 ust. 6 ustawy o świadczeniach.

Po pierwsze, skarżąca spółka uznała, iż cena oczekiwana przez Fundusz jest ceną pozorną, gdyż, aby mieć szansę na kontrakt trzeba zaproponować co najmniej cenę minimalną. W konsekwencji strona uznała, że negocjacje były zbędne i miały jedynie na celu zmuszenie jej do obniżenia ceny do poziomu co najmniej minimalnego.

Po drugie, skarżąca zarzuciła, że przeprowadzone negocjacje są niezgodne z art. 142 ust. 6 ustawy o świadczeniach, albowiem w momencie, gdy strony ustalą cenę akceptowaną przez obie strony, postępowanie kończy się. W tej sytuacji, według strony skarżącej, podpisanie protokołu końcowego z negocjacji daje oferentowi przekonanie o spełnieniu wszystkich wymogów niezbędnych do zawarcia kontraktu. W konsekwencji skarżąca za niedopuszczalny uznała dopisek umieszczony w protokole, mówiący, że zbieżność stanowisk nie oznacza wyboru oferenta i przyrzeczenia zawarcia umowy. W ocenie strony, sformułowanie to wprowadza bowiem dodatkową, nieznaną ustawie o świadczeniach, procedurę oceny oferentów, mimo pozytywnego wyniku negocjacji.

Otóż, zdaniem Sądu, należy przede wszystkim wskazać, że w stosunkach cywilnoprawnych, a taki charakter mają negocjacje prowadzone w toku postępowania konkursowego, przyjmuje się wprawdzie, że jeżeli strony prowadzą negocjacje (rokowania) w celu zawarcia oznaczonej umowy, to umowa zostaje zawarta, gdy strony dojdą do porozumienia co do wszystkich jej postanowień, które były przedmiotem rokowań, niemniej obowiązuje jednocześnie wyraźne stanowisko, że strony mogą na początku negocjacji ustalić szczegółowe zasady ich prowadzenia, których charakter musi być oceniany przez pryzmat m.in. określonego, przewidzianego w ustawie - szczególnego reżimu prawnego. W tej sytuacji, gdy Prezes NFZ jasno ustalił, w ramach reguł postępowań konkursowych prowadzonych na podstawie ustawy o świadczeniach, że w protokole z negocjacji cenowych, zawarta będzie wyraźna klauzula zawierająca sformułowanie, że zbieżność stanowisk nie oznacza wyboru oferenta i przyrzeczenia zawarcia umowy, to uznać należy, iż – wbrew stanowisku strony skarżącej – nie sposób przyjąć, że takie negocjacje przebiegają niezgodnie z przepisami cyt. ustawy oraz wydanych na jej podstawie zarządzeń Prezesa NFZ. Zdaniem Sądu, strona skarżąca, podpisując protokół końcowy z negocjacji - poświadczyła jednocześnie przyjęcie do wiadomości treści wspomnianej klauzuli i wyraził tym samym zgodę na jej zastosowanie. Ponadto warto wskazać, iż z samego brzmienia powołanego przez stronę skarżącą przepisu art. 72 Kodeksu cywilnego wynika, iż ustawodawca dopuszcza zarówno prowadzenie negocjacji w celu zawarcia umowy, jak i negocjacji prowadzonych w innym celu, jak choćby ustalenie, czy strony w ogóle chcą zawrzeć umowę. Niewątpliwie cel prowadzenia negocjacji może zostać wskazany przez strony wyraźnie, w szczególności mogą one, bądź jedna ze stron, zastrzec, że nie prowadzą negocjacji w celu zawarcia umowy (vide: K. Kopaczyńska-Pieczniak, Komentarz do art. 72 kodeksu cywilnego /w:/ A. Kidyba (red.), Z. Gawlik, A. Janiak, A. Jedliński, K. Kopaczyńska-Pieczniak, E. Niezbecka, T. Sokołowski, Kodeks cywilny. Komentarz. Tom I. Część ogólna, LEX 2009; podobnie: M. Pyziak-Szafnicka, Komentarz do art. 72 k.c. /w:/ M. Pyziak-Szafnicka (red.), B. Giesen, W.J. Katner, P. Księżak, B. Lewaszkiewicz-Petrykowska, R. Majda, E. Michniewicz-Broda, T. Pajor, U. Promińska, W. Robaczyński, M. Serwach, Z. Świderski, M. Wojewoda, Kodeks cywilny. Część ogólna. Komentarz, LEX 2009). Zdaniem Sądu, w niniejszej sprawie Komisja konkursowa w sposób jednoznaczny określiła intencje prowadzenia negocjacji i podkreśliła w sposób niebudzący jakichkolwiek wątpliwości, że protokół końcowy nie jest gwarantem zawarcia umowy. W tej sytuacji należy uznać, że fakt podpisania protokołu końcowego z negocjacji nie stanowił jakiejkolwiek obietnicy zawarcia umowy, albowiem jego postanowienia były jedynie podstawą do sporządzenia rankingu końcowego, którego wyniki stanowiły dopiero podstawę do zawarcia umów o udzielanie stosownych świadczeń objętych przedmiotowym konkursem.

Zdaniem Sądu fakt, czy oferta danego oferenta będzie konkurencyjna w stosunku do innych uczestników postępowania, zależy wyłącznie od jej treści. Konkurs zawsze niesie za sobą element ryzyka i niewiadomej jego rozstrzygnięcia. W tej sytuacji trzeba zgodzić się z organem odwoławczym, iż na podstawie ustawy o świadczeniach, rola Funduszu sprowadza się do zbierania ofert usługodawców, a następnie wynegocjowania z nimi odpowiedniej ceny i ilości świadczeń, aby osiągnąć najkorzystniejszy bilans ceny w odniesieniu do przedmiotu zamówienia. Jeśli natomiast część oferentów spełnia oczekiwane warunki cenowo-ilościowe i warunki te mieszczą się w przedmiocie zamówienia, to wybór ofert odbywa się na zasadach konkurencyjnych, a oferty z niewystarczającą ilością punktów oceny nie zostają zakwalifikowane do zawarcia umowy.

Ustosunkowując się ponadto do zgłoszonych na rozprawie dodatkowych dwóch zarzutów strony skarżącej, należy uznać, iż w świetle zgromadzonego w niniejszej sprawie materiału dowodowego, nie znajdują one jakiegokolwiek uzasadnienia i tym samym nie dają podstawy do uchylenia spornych decyzji organów obu instancji.

Otóż, jeśli chodzi o zarzut dotyczący wadliwości komparycji decyzji Dyrektora [...] Oddziału Wojewódzkiego NFZ z dnia [...] stycznia 2011 r., należy stwierdzić, iż wskazana część przedmiotowej decyzji rzeczywiście nie zawiera prawidłowego (pełnego) oznaczenia nazwy konkursu ogłoszonego przez Oddział Wojewódzki Funduszu, którego pełna nazwa brzmiała: "Konkurs ofert nr [...] o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej w okresie od 1 stycznia 2011 r. do 31 grudnia 2013 r. w rodzaju: ambulatoryjna opieka specjalistyczna, w zakresie: świadczenia w zakresie położnictwa i ginekologii, pobranie materiału z szyjki macicy do przesiewowego badania cytologicznego - zakres skojarzony z 02.1450.001.02". Niemniej, w ocenie Sądu, wskazana niedokładność w oznaczeniu pełnej nazwy konkursu nie miała jakiegokolwiek istotnego znaczenia dla oceny prawidłowości tej decyzji, albowiem zarówno z jej uzasadnienia, jak i podanego w komparycji tej decyzji numeru konkursu (indywidualnego kodu postępowania konkursowego), wynika bezspornie, że sporna decyzja dotyczy rozstrzygnięcia zainicjowanego odwołaniem strony skarżącej z dnia [...] grudnia 2010 r. wniesionym od niekorzystnego dla niej rozstrzygnięcia Komisji konkursowej z dnia [...] grudnia 2010 r. Ponadto należy uznać, iż zaskarżona decyzja Prezesa NFZ z dnia [...] sierpnia 2011 r. usuwa wszelkie wątpliwości w tej materii, wyraźnie wskazując, którego postępowania konkursowego dotyczy decyzja Dyrektora [...] Oddziału Wojewódzkiego NFZ z dnia [...] stycznia 2011 r.

Z kolei, jeśli chodzi o zarzut skarżącej spółki dotyczący rzekomego braku dostępu do ofert pozostałych podmiotów uczestniczących w spornym postępowaniu konkursowym i w konsekwencji utrudnienia realizacji prawa strony do skutecznego odwołania się od jego wyników, Sąd uznał, że twierdzenia pełnomocnika skarżącej spółki w tym zakresie nie znajdują żadnego potwierdzenia zarówno w materiale dowodowym zgromadzonym w toku postępowania, jak i w dodatkowo złożonej na rozprawie kopii pisma strony skarżącej z dnia [...] stycznia 2011 r. Zdaniem Sądu, z akt sprawy oraz ze złożonego pisma strony nie wynika, iż skarżąca spółka w niniejszej sprawie występowała o udostępnienie jej dokumentacji pozostałych podmiotów biorących udział w spornym postępowaniu konkursowym. Wbrew temu, co twierdził pełnomocnik skarżącej spółki, strona nie wykazała, aby w toku czy to postępowania konkursowego przed Komisją konkursową, czy też na dalszym etapie postępowania – w toku postępowania administracyjnego toczącego się przed organami obu instancji, występowała do wskazanych organów z wnioskiem o umożliwienie jej zapoznania się z całością akt sprawy, w tym z dokumentacją - ofertami złożonymi przez pozostałych oferentów uczestniczących w spornym postępowaniu konkursowym.

Owszem, w ocenie Sądu, należy wyraźnie wskazać, iż prezentowane w podobnych sprawach, jak niniejsza, stanowisko Prezesa NFZ, zgodnie z którym odmowa udostępnienia stronom skarżącym dokumentacji ofertowej, złożonej przez konkurencyjnych świadczeniodawców biorących udział w postępowaniu konkursowym, wynika rzekomo z przepisów prawa powszechnie obowiązującego – budzi co najmniej uzasadnione wątpliwości (vide: m.in. stanowisko wyrażone w zdaniach odrębnych sędziów NSA złożonych do wyroków NSA z dnia 16 marca 2011r., sygn. akt II GSK 264/10 oraz II GSK 265/10, czy też wyroku NSA z dnia 14 czerwca 2011 r., sygn. akt II GSK 554/10). Niemniej należy jednocześnie stanowczo podkreślić, iż w rozpatrywanej sprawie brak było jakichkolwiek wątpliwości w tym zakresie, gdyż strona skarżąca w ogóle nie występowała do organów z formalnym wnioskiem o udostępnienie jej dokumentacji innych oferentów, a nawet nie uprawdopodobniła, by na jakimkolwiek etapie sprawy była choćby ogólnie zainteresowana dokumentacją swoich konkurentów, ograniczając się we wszystkich swoich wystąpieniach wyłącznie do zarzutów dotyczących rzekomo wadliwej oceny jej własnej oferty oraz do zarzutów w przedmiocie wadliwości całego procesu (podstaw formalno-prawnych) konkursów organizowanych przez Narodowy Fundusz Zdrowia.

W konsekwencji Sąd stwierdził, iż wbrew zarzutom skarżącej spółki, organy obu instancji zgromadziły w sposób należyty materiał dowodowy, odnosząc się w sposób pełny do wszystkich przywołanych przez stronę skarżącą argumentów na okoliczność braku podstaw do rozstrzygnięcia konkursu na niekorzyść skarżącej.

Mając na względzie powyższe uznać należy, że Prezes NFZ, działając zgodnie z przepisem art. 77 § 1 k.p.a., rozważył w sposób wszechstronny całokształt zebranego materiału dowodowego i stosownie do unormowania zawartego w art. 80 k.p.a. - ustalił, że nie zachodziły podstawy do wyboru oferty strony skarżącej.

Również uzasadnienia zarówno zaskarżonej decyzji, jak i poprzedzającej ją decyzji Dyrektora Oddziału Wojewódzkiego Funduszu, spełniają wszelkie istotne warunki, o których stanowi przepis art. 107 § 3 k.p.a.

Biorąc powyższe pod uwagę, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie - działając na podstawie przepisu art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - orzekł, jak w sentencji wyroku.