Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt II SA/Po 2737/03
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2004-12-15 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 615  Sprawy zagospodarowania przestrzennego
6391 Skargi na uchwały rady gminy w przedmiocie ... (art. 100 i 101a ustawy o samorządzie gminnym)
Skarżony organ: Rada Miasta
Treść wyniku: Stwierdzono nieważność aktu prawa miejscowego w całości

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Barbara Kamieńska (spr.) Sędzia NSA Jolanta Staniecka Asesor sąd. Lilianna Drewniak-Żaba Protokolant Marek Nowak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 grudnia 2004r. sprawy ze skargi P.S. na uchwałę Rady Gminy w M. z dnia 27 października 2003r. Nr X/124/2003 w przedmiocie zarzutów do projektu planu miejscowego; I. stwierdza nieważność zaskarżonej uchwały; II. zasądza od Rady Gminy M. na rzecz skarżącego P. S. 10zł (dziesięć złotych) tytułem zwrotu wpisu od skargi; III. określa, że zaskarżona uchwała nie może być wykonana. /-/ L.Drewniak-Żaba /-/ B.Kamieńska /-/ J.Szaniecka


UZASADNIENIE

Pismem z dnia [...] lipca 2003r. - złożonym w biurze podawczym Urzędu dnia [...] sierpnia 2003r. - P. S. , właściciel działki nr [...] usytuowanej przy ul. [...] w R. wniósł zarzuty do projektu zmiany miejscowego planu ogólnego zagospodarowania miasta M. oraz pobliskich miejscowości Z. i R. dla terenów przewidzianych na potrzeby komunikacji.

Zdaniem autora zarzutów, realizacja planowanego poszerzenia i pokrycia powierzchnią asfaltową ul. [...] w R. "pociągnie za sobą szereg ujemnych następstw dla własności prywatnej mieszkańców R., ich bezpieczeństwa oraz dla środowiska i krajobrazu naturalnego", dojdzie bowiem do całkowitej zmiany organizacji ruchu na tej wsi, a ulica [...] stanie się główna drogą przelotową z M. . P. S. zakwestionował celowość tego rozwiązania w sytuacji, gdy droga dojazdowa do R. z M. już istnieje; tę rolę pełni ulica [...]. Nadto podjęcie działań mających na celu położenie asfaltu na ul. [...] będzie wymagało poszerzenia drogi. Konieczne będzie naruszenie skarpy rozciągającej się wzdłuż jego działki nr [...], tworzącej naturalny wąwóz. Zniszczone zostaną walory estetyczno-ekologiczno-krajobrazowe tego miejsca, a ponadto naruszenie utrwalonego prze lata nasypu spowoduje zwielokrotnienie kosztów budowy drogi ze względu na osuwanie się skarpy. Wzdłuż jego działki rosną 40-letnie lipy - pomniki przyrody i w przypadku realizacji poszerzenia drogi konieczna będzie likwidacja tych cennych drzew.

Uczestnicząc, wraz z innymi osobami składającymi zarzuty, w posiedzeniu Komisji Gospodarczej Rady Miejskiej odbytym w dniu 23 października 2003r. skarżący zakwestionował ustalenia projektu planu w odniesieniu do przebiegu projektowanej drogi na całym odcinku przylegającym do jego działki ("jest wszystko ważne").

W szczególności podkreślił, że skoro na innych odcinkach zaplanowano drogę o szerokości 11,50m, to i na 300 metrowej długości jego działki droga powinna mieć taką szerokość, nie zaś szerokość 15m. Jest to istotne z uwagi na usytuowanie przy granicy budynku gospodarczego (protokół nr [...] k. 24-29 akt sądowych).

Rada Miejska w M. uchwałą nr X/124/2003 z dnia 27 października 2003r. - podjętą na podstawie art. 18 ust. 2 pkt 15 ustawy z dnia 08 marca 1990r. o samorządzie gminnym (t.j. Dz.U. z 2001r. Nr 142, poz. 1591 ze zm.) oraz art. 24 ust. 3 ustawy z dnia 07 lipca 1994r. o zagospodarowaniu przestrzennym (t.j. Dz.U. z 1999r. Nr 15, poz. 139 ze zm.) w związku z art. 85 ustawy z dnia 27 marca 2003r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz.U. nr 80, poz. 717) - odrzuciła w całości zarzut wniesiony przez P. S., przytaczając następujące uzasadnienie:

"1. Podstawowe założenia dla konstruowania planu miejscowego:

- wyznaczone pasy drogowe muszą odpowiadać przepisom prawa - warunkom technicznym i powinny umożliwić pobudowanie technicznego uzbrojenia podziemnego oraz ich nawierzchniowe zagospodarowanie,

- techniczne uzbrojenie podziemne, które musi pomieścić pas drogowy: wodociąg, kanalizacja sanitarna, kanalizacja deszczowa, gazociąg, linie kablowe zasilania elektroenergetycznego, linie kablowe telekomunikacyjne,

- nawierzchniowe zagospodarowanie pasa drogowego: jezdnia, chodniki, pas bezpiecznikowy jezdni, ścieżka rowerowa, drzewa wraz z trawnikiem, napowietrzne linie elektroenergetyczne, znaki drogowe,

- zapewnić bezpieczeństwo ruchu kołowego, pieszego, rowerowego,

- zmniejszyć uciążliwe oddziaływanie ruchu drogowego na sąsiednie nieruchomości (obecna nawierzchnia drogi jest gruntowa, a miejscami szutrowa),

- na poszerzenie istniejącego, zbyt wąskiego pasa drogowego, możliwie jak najmniej przyłączyć terenów sąsiadujących, prywatnych,

2. Na podstawie art. 37 ust. 1 ustawy z dnia 07 lipca 1994r. o zagospodarowaniu przestrzennym (...) można użytkować grunt w sposób dotychczasowy do czasu jego zagospodarowania zgodnie z planem. Plan miejscowy obrazuje docelowe zagospodarowanie terenu.

Działka oznaczona nr ew. [...] została objęta planem miejscowym tylko z przeznaczeniem na cele komunikacyjne. Plan nie rozwiązuje terenów mieszkaniowych.

3. plan miejscowy obejmuje część działki o nr ewidencyjnym [...].

4. Niniejszy plan miejscowy jest pierwszym etapem w realizacji celu publicznego, którym jest budowa "ulicy o odpowiednich parametrach i standardach."

P. S. wniósł skargę na powyższą uchwałę zarzucając naruszenie art. 7, 8, 9, 77 i art. 80 kpa, przepisów ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym, w szczególności art. 24 ust. 3, naruszenie art. 21 Konstytucji i art. 40 k.c., naruszenie art. 5 ust. 1 pkt 1a i 1e oraz ust. 2 pkt 3 prawa budowlanego oraz naruszenie art. 72 ust. 1 pkt 5 i 6, art. 73 ust. 1 pkt 1 i ust. 2 pkt 1 oraz art. 74 ust. 1 i 75 ust. 1 prawa ochrony środowiska.

Zarzucił, że uchwała nie ma wyczerpującego uzasadnienia, dlaczego w jego przypadku gmina uwzględniła wyłącznie interes ogólny. Nadto, nie wyjaśniono wszechstronnie wszystkich okoliczności sprawy i nie pouczono strony o terminie i możliwości zaskarżenia uchwały. Projekt zmiany planu ogranicza prawa właściciela w zakresie korzystania z nieruchomości i nie uwzględnia też charakteru terenu objętego planem. Utworzenie planowanej drogi doprowadzi do zwiększenia ruchu drogowego i zniszczenia istniejącego drzewostanu.

W odpowiedzi na skargę Rada Gminy M. wniosła o jej oddalenie. Przedstawiając dotychczasowy przebieg sprawy podniosła, że rada gminy nie ma obowiązku pouczania strony o prawie zaskarżenia uchwały. Podkreśliła też, że budowa drogi wymiarowej jest niezbędna dla prawidłowego funkcjonowania sieci komunikacyjnej. Szerokość drogi wynika z parametrów technicznych wpływających na bezpieczeństwo ruchu i możliwość budowy urządzeń infrastruktury.

Na rozprawie w dniu 15 grudnia 2004r. skarżący wyjaśnił, że w kwestionowanym projekcie ulica [...] od jej początku ma mieć szerokość 11,7m na 300 metrowym odcinku przylegającym do jego działki i dalej planuje się jej rozszerzenie do 15m, a następnie droga znów ma się zwężać.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga okazała się uzasadniona, chociaż nie wszystkie zawarte w niej zarzuty okazały się trafne.

Przede wszystkim nasuwają się wątpliwości, co do zachowania wymogu art. 18 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 07 lipca 1994r. o zagospodarowaniu przestrzennym (t.j. Dz.U. z 1999r. Nr 15, poz. 139 ze zm.). W myśl tego przepisu o przystąpieniu do sporządzania planu ogłasza się w miejscowej prasie oraz przez obwieszczenie, a także w sposób zwyczajowo przyjęty w danej miejscowości. Tymczasem na k. 3 akt administracyjnych dla potwierdzenia spełnienia wymogu ogłoszenia prasowego w odniesieniu do uchwały nr 342/XXXVIII/2002 Rady Miejskiej w M. z dnia 25 lutego 2002r. załączono komunikat prasowy dotyczący przystąpienia do sporządzania innego planu, nie obejmującego żadnych działek z terenu R., którego przedmiotem mają być ustalenia dotyczące przeznaczenia terenu na cele aktywizacji gospodarczej.

Nie można wykluczyć, iż omawiany komunikat prasowy został omyłkowo dołączony do akt administracyjnych zamiast właściwego ogłoszenia prasowego. W toku dalszego postępowania będzie okazja do wyjaśnienia podniesionych wątpliwości.

Z akt administracyjnych nie wynika też, czy Zarząd Gminy rozpatrzył zarzut wniesiony przez skarżącego w terminie przewidzianym w art. 18 ust. 2 pkt 8 cytowanej ustawy, to znaczy w terminie nie dłuższym niż miesiąc od ich wniesienia.

Przede wszystkim jednak zaskarżona uchwała o odrzuceniu zarzutów skarżącego narusza 24 ust. 3 cytowanej ustawy. Przepis ten stanowi, że o uwzględnieniu, bądź odrzuceniu zarzutu rozstrzyga rada gminy w drodze uchwały, zawierającej ustalenia faktyczne i prawne. Należy przyznać rację skarżącemu, iż lakoniczne uzasadnienie - ograniczające się do przytoczenia podstawowych założeń dla konstruowania planu miejscowego oraz do stwierdzenia, że projekt zmiany planu miejscowego obejmuje na cele komunikacyjne część działki skarżącego dla realizacji celu publicznego, którym jest "budowa ulicy o odpowiednich parametrach i standardach" - nie spełnia wymogów ostatnio powołanego przepisu.

Uzasadnienie nie odnosi się do najbardziej istotnej kwestii poruszanej przez skarżącego, to znaczy kwestii rozszerzania poszerzenia drogi do 15m na całej długości jego działki. Przez to poszerzenie ingerencja we własność skarżącego będzie przecież większa, niż gdyby miano poprzestać na szerokości drogi z początkowego jej odcinka, to znaczy na szerokości około 11,50m.

Jeśli istniały przesłanki do takiego zaplanowania drogi, to powinny być omówione w uzasadnieniu zaskarżonej uchwały. Jak wyjaśnił Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 03 kwietnia 2000r. sygn. IV SA 2120/99 (opublikowanym ONSA 2001/4/166) - Rada Gminy, rozpatrując zarzuty zgłoszone do projektu planu, nie może skutecznie powoływać się na interes ogólny jako na podstawowe, a tym bardziej jedyne kryterium zasadności podejmowanych rozstrzygnięć planistycznych.

Mając na względzie interes ogółu, rada gminy nie może tracić z pola widzenia interesów prawnych poszczególnych obywateli, a uzasadnienie powinno umożliwić sprawdzenie, czy właściwie wyważono w konkretnej sprawie interes publiczny i potrzebę ochrony interesu indywidualnego.

Nie można również pominąć, że uzasadnienie kwestionowanej uchwały Rady Miejskiej nie zostało podpisane przez osoby do tego upoważnione. Skoro bowiem w myśl § 17 ust. 1 i § 39 regulaminu Rady Miejskiej w M. , stanowiącego załącznik nr 4 do statutu, uchwały Rady podpisuje Przewodniczący, to ten sam wymóg powinien być stosowany do uzasadnienia uchwały.

Jeśli chodzi o wyrażane w zarzutach obawy o możliwości pękania ścian budynków mieszkalnych położonych przy ul. [...], czy konieczność poniesienia przez Gminę dużych nakładów finansowych związanych z projektowaną drogą, to należy wyjaśnić, że nie wskazują one na naruszenie indywidualnego interesu prawnego skarżącego.

Z kolei zarzucany brak pouczenia o terminie i sposobie zaskarżenia uchwały nie miał wpływu na ważność uchwały. Skarga została wniesiona w terminie, a poza tym wiedzę, co do sposobu zaskarżenia uchwały o odrzuceniu zarzutów przekazał dnia [...] października 2003r. skarżącemu i jego córce Burmistrz w trakcie posiedzenia Komisji Gospodarczej Rady Miejskiej, co odnotowano na stronie 20 in fine protokołu nr [...] (k. 29 akt sądowych).

Wskazane wady uzasadnienia zaskarżonej uchwały powodują konieczność stwierdzenia jej nieważności. Dlatego na podstawie art. 147 § 1, art. 152 i art. 200 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2002r. Nr 153, poz. 1270) orzeczono jak w sentencji.

/-/ L.Drewniak-Żaba /-/ B.Kamieńska /-/ J.Szaniecka

MarK