Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt II SA/Wa 317/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2018-11-16 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6190 Służba Cywilna, pracownicy mianowani, nauczyciele
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2018 poz 1302
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r.  Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity
article: art. 97i  ust. 13,  art. 97n  pkt 3
journal: Dz.U. 2017 poz 524
law: Ustawa z dnia 23 grudnia 1994 r. o Najwyższej Izbie Kontroli - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Adam Lipiński (spr.), Sędziowie WSA Andrzej Góraj, Ewa Kwiecińska, Protokolant specjalista Wiesława Jesiotr, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 listopada 2018 r. sprawy ze skargi M. O. na orzeczenie Odwoławczej Komisji Dyscyplinarnej w Najwyższej Izby Kontroli z dnia [..] grudnia 2017 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania dyscyplinarnego oddala skargę.


UZASADNIENIE

Odwoławcza Komisja Dyscyplinarna w Najwyższej Izbie Kontroli działając na podstawie art. 97n ust. 1 ustawy z dnia 23 grudnia 1994 r. o Najwyższej Izbie Kontroli (Dz. U z 2017 r. poz. 524) - po rozpoznaniu odwołania od orzeczenia Komisji Dyscyplinarnej w NIK z dnia [...] lipca 2016 r. o ukaraniu M. O. karą upomnienia - orzeczeniem z dnia [...] grudnia 2017 r. uchyliła zaskarżone orzeczenie w całości i na mocy art. 97i ust.1 pkt 3 ustawy o Najwyższej Izbie Kontroli, art. 414 § 1 w zw. z art, 17 §1 pkt 3 i art. 458 Kodeksu postępowania karnego oraz art. 97p ustawy o Najwyższej Izbie Kontroli umorzyła postępowanie dyscyplinarne prowadzone przeciwko M. O. o czyn przypisany obwinionemu w sentencji zaskarżonego orzeczenia o ukaraniu, z uwagi na jego znikomy stopień społecznej szkodliwości.

W uzasadnieniu orzeczenia Odwoławcza Komisja Dyscyplinarna wskazała co następuje:

M. O. był mianowanego pracownikiem NIK, zatrudnionym na stanowisku głównego specjalisty kontroli państwowej w Delegaturze NIK w W.

Orzeczeniem z dnia [...] lipca 2016 r. Komisja Dyscyplinarna w NIK uznała M.O. winnym popełnienia przewinienia służbowego polegającego na tym, że w dniach [...] lipca oraz [...] sierpnia 2015 r. nie wywiązał się z obowiązku przesłania raportu o realizacji zadań za - odpowiednio - czerwiec i lipiec 2015 r., nie wykonując tym samym polecenia Dyrektora Delegatury NIK w W. z dnia [...] września 2014 r., przekazanego pracownikom Delegatury NIK w W. w dniu [...] września 2014 r., służącego zapewnieniu wykonania obowiązku sprawozdawczego dotyczącego przekazania głównemu księgowemu Delegatury NIK w W. informacji o pracochłonności czynności przeprowadzonych w miesiącu sprawozdawczym, tj. naruszenia obowiązków służbowych określonych w art. 71 pkt 1 w związku z ad. 72 ust. 1 ustawy z dnia 23 grudnia 1994 r. o Najwyższej Izbie Kontroli (k. 160-161).

Komisja Dyscyplinarna ustaliła, że obowiązek przesyłania raportów o realizacji zadań w danym miesiącu wynikał pierwotnie z zarządzenia nr [...] Dyrektora Delegatury NIK w W. z dnia [...] października 2012 r. w sprawie raportów o realizacji zadań przez kontrolerów wdanym miesiącu oraz o przebiegu kontroli jednostkowej. Zarządzenie to określało zasady i wzór sporządzania i przekazywania raportów miesięcznych o realizacji zadań przez kontrolerów Delegatury. Powyższe zarządzenie zostało uchylone zarządzeniem Dyrektor Delegatury NIK w W. (Dyrektor Delegatury) nr [...] z dnia [...] lutego 2014 r. W dniu [...] marca 2014 r. Dyrektor Delegatury NIK w W. skierowała do podległych pracowników, w tym do obwinionego - za pośrednictwem T. D., głównego specjalisty kontroli państwowej w Delegaturze NIK we W., a jednocześnie planisty w tej Delegaturze - polecenie służbowe dotyczące przesyłania raportów o realizacji zadań w danym miesiącu, wskazując, że należy je składać do drugiego dnia następnego miesiąca po upływie miesiąca rozliczeniowego. W dniu [...] kwietnia 2014 r. T. D., kierując prośbę o przedłożenie raportu za marzec 2014 r, poinformował niektórych pracowników Delegatury NIK we W., w tym obwinionego, że miesięczne rozliczanie budżetu zadaniowego wprowadził Prezes NIK zarządzeniem nr [...] z dnia [...] czerwca 2012 r. począwszy od lipca 2012 r. i że rozliczanie pracochłonności miesięcznej należy wykonywać w terminie do 5 dni roboczych po miesiącu sprawozdawczym.

Pismem z dnia [...] września 2014 r. przesłanym do pracowników w dniu [...] września 2014 r., Dyrektor Delegatury poinformowała, że dotychczasowe obowiązki T. D.m.in. w zakresie prowadzenia spraw planistycznych i sprawozdawczych, przejęła M. K., specjalista kontroli państwowej w Delegaturze NIK w W.. W tym samym piśmie Dyrektor Delegatury przypomniała, że raporty o realizacji zadań w danym miesiącu należy składać do drugiego dnia następnego miesiąca po upływie miesiąca rozliczeniowego.

Obwiniony przedkładał raporty miesięczne terminowo do czerwca 2015 r., przy czym przekazując raporty za kwiecień i maj zaznaczył, że nie jest mu znana podstawa prawna, z której wynika obowiązek przekazywania raportów. W dniu [...] czerwca 2015 r. w odpowiedzi na przypomnienie o zbliżającym się terminie rozliczenia za czerwiec 2015 r., obwiniony poinformował M. K., że nie przekaże rozliczenia, ponieważ nie otrzymał odpowiedzi na wcześniejsze swoje prośby o podanie podstawy do sporządzenia przez niego rozliczenia miesięcznego. Z tego powodu obwiniony nie przekazał raportu za czerwiec 2015 r. i za lipiec 2015 r.

Oceniając ustalony stan faktyczny Komisja Dyscyplinarna uznała za bezsporny fakt nieprzekazania przez obwinionego dwóch raportów miesięcznych: za czerwiec i lipiec 2015 r.

Rozstrzygając kwestię tego, czy taki obowiązek spoczywał na obwinionym i z czego on wynikał, Komisja Dyscyplinarna stwierdziła, że obwiniony mógł mieć w tym zakresie wątpliwości, ale tylko do momentu otrzymania informacji Dyrektora Delegatury z dnia [...] września 2014 r., w której zawarte było m.in, przypomnienie o tym, że raporty o realizacji zadań w danym miesiącu należy składać do drugiego dnia następnego miesiąca po upływie miesiąca rozliczeniowego. Zdaniem Komisji wyraz należy używany jest do wyrażania obowiązku, powinności. W związku z tym według Komisji Dyscyplinarnej nie ma wątpliwości co do tego, że pismo to stanowiło polecenie służbowe.

Obwiniony nie zaprzeczał, że otrzymał pismo z dnia [...] września 2014 r. oraz podkreśliła, że nie zgłaszał - w przepisanej formie, tj. zgodnie z art. 72 ust. 2 ustawy o Najwyższej Izbie Kontroli - wątpliwości w tym zakresie Dyrektorowi Delegatury. Zastrzeżenia wyrażane przez obwinionego adresowane były wyłącznie do innych pracowników Delegatury, w szczególności do T. D. i M. K., co nie może być w ocenie Komisji Dyscyplinarnej uznane za wypełnienie dyspozycji ww. art. 72 ust, 2 ustawy o NIK.

W tym stanie rzeczy Komisja Dyscyplinarna uznała, że obwiniony nie przedstawił swoich zastrzeżeń przełożonemu i nie zwrócił się do niego o potwierdzenie polecenia służbowego na piśmie.

Komisja Dyscyplinarna uznała wątpliwości zgłaszane przez obwinionego za pozbawione zasadniczego znaczenia, skoro do czerwca 2015 r. stosował się on do polecenia Dyrektor Delegatury z dnia [...] września 2014 r i przedkładał w terminie raporty miesięczne. Bezpośrednią przyczyną zaprzestania sporządzania i przekazywania przez obwinionego raportów miesięcznych była zmiana jego postawy, która nastąpiła w wyniku rozpoczęcia przez kierownictwo Delegatury niekorzystnego - w jego ocenie - traktowania go w stosunku do pozostałych pracowników Delegatury. Taki powód został wymieniony przez obwinionego w sprzeciwie od upomnienia oraz w złożonych przez niego wyjaśnieniach.

Komisja Dyscyplinarna stwierdziła, że w świetle poczynionych ustaleń nie budzi wątpliwości, iż mimo ciążącego na nim obowiązku wynikającego z polecenia służbowego przełożonej - Dyrektora Delegatury - obwiniony w dwóch przypadkach świadomie i z rozmysłem nie wywiązał się z obowiązku przesłania raportu z realizacji zadań. Stanowiło to naruszenie obowiązków służbowych określonych w art. 71 pkt 1 w związku z art. 72 ust. 1 ustawy o NIK, zgodnie z którymi do obowiązków kontrolera należy należyte, bezstronne i terminowe wykonywanie zadań, a także sumienne wypełnianie poleceń służbowych przełożonych.

Uznając obwinionego winnym zarzucanego mu czynu, Komisja Dyscyplinarna wymierzyła mu karę upomnienia.

Od powyższego orzeczenia organu dyscyplinarnego pierwszej instancji M. O. wniósł odwołanie do Odwoławczej Komisji Dyscyplinarnej NIK, która orzeczeniem z dnia [...] października 2016 r. utrzymała zaskarżone orzeczenie w mocy.

Orzeczenie Odwoławczej Komisji Dyscyplinarnej NIK z [...] października 2016 r. zostało zaskarżone przez M. O. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który wyrokiem z dnia 29 maja 2017 r. sygn. akt II SA/Wa 2211/16 uchylił to orzeczenie w całości.

W uzasadnieniu tego wyroku Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdził, iż opis czynu przypisanego obwinionemu winien wynikać z ustalonego i szczegółowo opisanego w uzasadnieniu stanu faktycznego. W opisie czynu zawartym w uzasadnieniu zaskarżonego orzeczenia oraz w opisie czynu w rozstrzygnięciu organu pierwszej instancji taka jednorodność nie występuje. Czyn, za którego popełnienie wymierzono karę dyscyplinarną dotyczył bowiem niewykonania polecenia służbowego Dyrektora Delegatury NIK w W. z dnia [...] września 2014 r., natomiast organ drugiej instancji ustalił, że datą wydania polecenia służbowego przez Dyrektora Delegatury NIK w W., którego to w ocenie Komisji strona nie wykonała, był dzień [...] marca 2014 r. Mimo tej korekty stanu faktycznego, organ drugiej instancji nie zmienił opisu czynu stanowiącego przewinienie dyscyplinarne przypisane stronie, utrzymując w mocy orzeczenie pierwszoinstancyjne. Tym samym organ odwoławczy sprawił, iż zaistniała niedopuszczalna rozbieżność pomiędzy treścią utrzymanego w mocy rozstrzygnięcia a jego uzasadnieniem.

Na skutek tego wyroku, Odwoławcza Komisja Dyscyplinarna NIK ponownie rozpatrzyła odwołanie M. O. od orzeczenia Komisji Dyscyplinarnej NIK z dnia [...] lipca 2016 r. Orzeczeniem z dnia [...] grudnia 2017 r. uchyliła zaskarżone orzeczenie w całości i umorzyła postępowanie dyscyplinarne prowadzone przeciwko M. O. o czyn przypisany obwinionemu w sentencji zaskarżonego orzeczenia o ukaraniu, z uwagi na jego znikomy stopień społecznej szkodliwości.

W ocenie organu drugiej instancji odwołanie było niezasadne.

Bezsporny jest fakt nieprzekazania przez obwinionego w terminie dwóch raportów miesięcznych: za czerwiec i lipiec 2015 r., pomimo że ciążył na nim taki obowiązek wynikający z polecenia Dyrektora Delegatury, Stanowiło to naruszenie obowiązków służbowych określonych w art. 71 pkt 1 w związku z art. 72 ust. 1 ustawy o NIK, zgodnie z którymi do obowiązków kontrolera należy należyte, bezstronne i terminowe wykonywanie zadań, a także sumienne wypełnianie poleceń służbowych przełożonych.

Komisja Dyscyplinarna prawidłowo ustaliła, fakt wydania polecenia służbowego, którego adresatem był m.in. M. O. oraz bezprawność odmowy jego wykonania przez obwinionego i w tym zakresie właściwie oceniła dowody zebrane w tej sprawie.

Ustalono, że do [...] lutego 2014 r. kwestia sposobu realizacji obowiązku sprawozdawczego przez pracowników Delegatury w W. była uregulowana wymienionym wyżej zarządzeniem nr [...] Dyrektora Delegatury. Z zeznań Dyrektor Delegatury B.S. wynika, że wydała zarządzenie [...] o uchyleniu tego zarządzenia uznając, że ta sfera nie wymaga uregulowania w zarządzeniu. Zmianie uległa zatem tylko forma, w jakiej obowiązek sporządzania przez kontrolerów raportów miesięcznych został ustanowiony, natomiast sam obowiązek został utrzymany w mocy, a jego treść - poza skróceniem terminu przekazywania raportów z trzech do dwóch dni - nie uległa zmianie

Niewątpliwie obwiniony nie mógł mieć w tym zakresie wątpliwości po otrzymaniu pisma Dyrektora Delegatury z dnia [...] września 2014 r., w którym zawarte było m.in. przypomnienie o tym, że "raporty o realizacji zadań w danym miesiącu należy składać do drugiego dnia następnego miesiąca po upływie miesiąca rozliczeniowego" (k.79).

Dyrektor Delegatury wydając polecenie służbowe działała w oparciu o zarządzenie nr [...] Prezesa NIK z dnia [...] marca 2012 r. w sprawie wprowadzenia w NIK dokumentacji przyjętej polityki rachunkowości oraz procedur kontroli finansowej (k.234-235), które stanowiło (§ 2), że dyrektor jednostki organizacyjnej NIK jest odpowiedzialny za prawidłowe stosowanie przyjętych w polityce ustaleń, procedur, instrukcji i dokumentów. Należy dodatkowo zaznaczyć, że zgodnie z § 15 pkt 1 zarządzenia [...] Prezesa NIK z dnia [...] marca 2012 r. w sprawie szczegółowych zasad przygotowania kontroli, zadań kontrolerów oraz zasad sporządzania informacji o wynikach kontroli, do zadań dyrektora kontrolnej jednostki organizacyjnej (do tej kategorii jednostek należą Delegatury NIK) należy organizowanie pracy jednostki i kierowanie jej działalnością. Ustawa o Najwyższej Izbie Kontroli, a także inne akty prawne dotyczące organizacji i funkcjonowania Najwyższej Izby Kontroli nie nakładają na dyrektorów jednostek organizacyjnych NIK obowiązku zarządzania jednostką poprzez wydawanie zarządzeń. Zatem Dyrektor Delegatury w W., działając w ramach swoich kompetencji mogła "zastąpić" zarządzenie dotyczące realizacji obowiązków sprawozdawczych przez kontrolerów poleceniem służbowym.

Polecenie w tej sprawie zawierała wiadomość e-mail z dnia [...] marca 2014 r., przekazana pracownikom Delegatury przez T. D. na polecenie Dyrektor Delegatury, z której wynika, że raporty o realizacji zadań w danym miesiącu "obowiązują nadal w dotychczasowym układzie", tj. w takim, w jakim były składane do momentu uchylenia zarządzenia nr [...], a także pismo Dyrektora Delegatury w W. z dnia [...] września 2014 r. Za odrzuceniem argumentacji obwinionego kwestionującej wydanie przez Dyrektora Delegatury polecenia służbowego przemawiają dowody zebrane w sprawie, w tym: wiadomości e-mail T. D.k.67-75) i M. K. (k. 87-93), zeznania B. S. - Dyrektora Delegatury (k.115-116) i zeznania wicedyrektora R. K. (k.113-114), a ponadto uzasadnienie upomnienia udzielonego obwinionemu przez Dyrektora Delegatury z dnia [...] sierpnia 2015 r.(k 1-2). Dyrektor Delegatury stwierdziła w uzasadnieniu upomnienia, że polecenie służbowe dotyczące przesyłania raportów o realizacji zadań w danym miesiącu wydała podległym pracownikom w dniu [...] marca 2014 r., a następnie w piśmie z dnia [...] września 2014 r, przypomniała pracownikom Delegatury, że raporty miesięczne należy składać do drugiego dnia miesiąca po upływie miesiąca sprawozdawczego.

Odnosząc się do wyroku WSA z dnia 29 maja 2017 r. Odwoławcza Komisja Dyscyplinarna ustaliła, iż zarówno e-mail z dnia [...] marca 2014 r. (k. 68), jak też pismo Dyrektora Delegatury NIK z dnia [...] września 2014 r. (k, 79) zawierały polecenie służbowe Dyrektora Delegatury w W., dotyczące przesyłania przez kontrolerów raportów o realizacji zadań w danym miesiącu. E-mail z dnia [...] marca 2014 r. potwierdzał obowiązek raportowania uregulowany wcześniej w uchylonym zarządzeniu Dyrektora Delegatury Nr [...] r. Pismo z dnia [...] września 2014 r. potwierdzało i aktualizowało wcześniejsze polecenie w tej kwestii, poprzez wskazanie innego, niż poprzednio pracownika zajmującego się sprawami sprawozdawczości. Pana D. zastąpiła pani K. Ponadto pismo z dnia [...] września 2014 r. zawierające stwierdzenie, że "raporty o realizacji zadań w danym miesiącu należy składać do drugiego dnia następnego miesiąca po upływie miesiąca rozliczeniowego" zostało podpisane osobiście przez B. S. - Dyrektora Delegatury NIK w W., co wyklucza wszelkie wątpliwości, co do pochodzenia i charakteru tego pisma. Zatem Komisja Dyscyplinarna zasadnie przyjęła w opisie czynu, że obwiniony nie wykonał polecenia służbowego zawartego w piśmie z dnia [...] września 2014 r.

W ocenie organu drugiej instancji, należy zgodzić się, ze stanowiskiem Komisji Dyscyplinarnej, że wyraz "należy" używany jest do wyrażania obowiązku, powinności. W związku z tym nie ma wątpliwości co do tego, że pismo z dnia [...] września 2014 r. stanowiło polecenie służbowe.

Dyrektor Delegatury w W., będąc przełożonym wszystkich pracowników Delegatury, miała swobodę wyboru formy polecenia służbowego, jak i sposobu jego przekazania podległym pracownikom: mogła je przekazać osobiście, drogą elektroniczną, ale mogła również posłużyć się innym wyznaczonym przez siebie pracownikiem, któremu poleci przekazać polecenie innemu pracownikowi lub pracownikom. Formułując polecenie może używać mniej lub bardziej kategorycznych sformułowań. Zatem użycie w tej sprawie - w piśmie z dnia [...] września 2014 r. określenia "przypominam" zamiast, np. "polecam" nie zmienia charakteru tego pisma.

Odwoławcza Komisja Dyscyplinarna uznała, że w tej sprawie marginalne znaczenie mają podane przez obwinionego powody niewykonywania przez obwinionego polecenia służbowego dotyczącego obowiązku sprawozdawczego. Obwiniony podawał różne przyczyny swojego zachowania. W świetle treści wiadomości email wysłanych przez obwinionego do M. K. - z dnia [...] czerwca 2015 r. (k. 93) i [...] sierpnia 2015 r. (k. 101) powodem odmowy przekazania przez obwinionego obydwóch raportów (za czerwiec i lipiec 2015 r.) był brak odpowiedzi ze strony M. K. na żądanie obwinionego wskazania podstawy prawnej, w oparciu o którą ma on sporządzać i przekazywać raporty miesięczne. Natomiast ze sprzeciwu od upomnienia (k. 5 - 9) i z wyjaśnień złożonych przez M. O. (k.107-108) wynika, że bezpośrednią przyczynę zaprzestania sporządzania raportów miesięcznych było - uogólniając - poczucie niesprawiedliwego traktowania go przez Kierownictwo Delegatury NIK w W..

W ocenie Odwoławczej Komisji Dyscyplinarnej, żaden z podanych przez obwinionego powodów nie pozwoliłby uznać, że odmowa wykonania polecenia przez obwinionego była zgodna z prawem.

W przypadku kontrolerów NIK obowiązek wykonania polecenia zostaje uchylony jedynie w przypadkach przewidzianych w art. 72 ust. 2 i 3 ustawy o NIK - jeżeli polecenie służbowe w przekonaniu pracownika jest niezgodne z prawem lub zawiera znamiona pomyłki, pracownik powinien przedstawić swoje zastrzeżenia przełożonemu; w razie pisemnego potwierdzenia polecenia jest obowiązany je wykonać, ale nie wolno wykonywać poleceń, których wykonanie stanowiłoby przestępstwo lub groziło niepowetowaną szkodą. O ile w toku dalszego postępowania okaże się, że stanowisko pracownika było uzasadnione, przełożony, który wydał polecenie, ponosi z tego tytułu odpowiedzialność.

Konkludując, Odwoławcza Komisja Dyscyplinarna stwierdziła, że Komisja Dyscyplinarna w swoim orzeczeniu z dnia [...] lipca 2016 r, prawidłowo ustaliła, iż obwiniony swoim zachowaniem naruszył obowiązki służbowe określone w art. 71 pkt 1 w zw. z art. 72 ust. 1 ustawy o Najwyższej Izbie Kontroli.

Odwoławcza Komisja Dyscyplinarna, biorąc pod uwagę całokształt okoliczności sprawy, uznała że stopień społecznej szkodliwości czynu przypisanego obwinionemu jest znikomy.

Argumentowała, że przypisany obwinionemu czyn nie dotyczył naruszenia kluczowych dla mianowanych kontrolerów NIK obowiązków związanych z postępowaniem kontrolnym, a jedynie obowiązków sprawozdawczych.

Obwiniony nie złożył miesięcznego raportu jedynie za dwa miesiące - czerwiec i lipiec 2014 r. a przez wiele miesięcy wcześniej i później realizował ten obowiązek poprawnie.

Nieprzekazanie przez obwinionego przedmiotowych raportów nie miało negatywnego wpływu na realizację obowiązków sprawozdawczych przez Delegaturę NIK w W. Nie stwierdzono bowiem, aby fakt niezłożenia raportów przez obwinionego uniemożliwił zrealizowanie w terminie obowiązku sprawozdawczego przez Delegaturę NIK w W.

Nie bez znaczenia jest również okoliczność, że brak było bezpośredniej komunikacji pomiędzy obwinionym i Kierownictwem Delegatury, co utrudniało wcześniejsze wyjaśnienie sprawy. M. O. zwracał się o podania mu podstawy prawnej sporządzania przez niego raportów i sprawozdań do innych pracowników (planistów) zamiast bezpośrednio do Dyrektora czy Wicedyrektora, którzy wiedząc o tym fakcie, uznali, że "nie ma powodu, dla którego pracownik miałby być indywidualnie informowany, skoro były już wydane w tej sprawie polecenia służbowe" (k. 115).

Odwoławcza Komisja Dyscyplinarna wzięła również pod uwagę fakt, że zarządzenia Prezesa NIK podawane jako podstawa realizacji obowiązku sprawozdawczego (k.1-3, 71, 115-117) dotyczyły obowiązków nałożonych na jednostki organizacyjne NIK, a nie wprost na kontrolerów. Natomiast sposób realizacji tych obowiązków przez daną jednostkę, w tym obowiązki sprawozdawcze kontrolerów, określali dyrektorzy poszczególnych departamentów i delegatur.

Odwoławcza Komisja Dyscyplinarna zaznaczyła, iż z dniem [...] stycznia 2018 r. nastąpi rozwiązanie stosunku pracy z M. O. z powodu przejścia na emeryturę. Obecnie (w okresie wypowiedzenia) korzysta on ze zwolnienia ze świadczenia pracy udzielonego mu przez Prezesa NIK na podstawie art. 95 ustawy o NIK.

M.O. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na wyżej opisane orzeczenie Odwoławczej Komisji Dyscyplinarnej w Najwyższej Izbie Kontroli z dnia [...] grudnia 2017 r.

Orzeczeniu temu zarzucił:

I. Obrazę przepisów postępowania mającą wpływ na treść orzeczenia tj.:

1. art. 410 Kpk w związku z art. 97p ustawy o NIK, poprzez:

- nieujawnienie w toku rozprawy głównej całokształtu okoliczności mogących mieć wpływ na treść wydanych orzeczeń. Nie ujawniono, bowiem:

a) przyczyn nieprzekazania przez osobę żądającą sporządzenia i przekazania raportów z wykonania zadań za miesiąc sprawozdawczy skarżącemu (obwinionemu w toku postępowania dyscyplinarnego) podstawy prawnej tego żądania,

b) faktu niepowzięcia od skarżącego (obwinionego w toku postępowania dyscyplinarnego) jakichkolwiek wyjaśnień przed ukaraniem go "Upomnieniem" z dnia [...] sierpnia 2015 r. przyczyn tego faktu,

c) faktu nie zawarcia we "Wniosku o ukaranie" z dnia [...] kwietnia 2016 r. informacji o szkodzie spowodowanej niewykonaniem przez skarżącego (obwinionego w toku postępowania dyscyplinarnego) za dwa miesiące raportów z wykonania zadań za miesiąc sprawozdawczy,

d) faktu, że nie tylko skarżący (obwiniony w toku postępowania dyscyplinarnego) nie wykonywał obowiązku nałożonego rzekomym poleceniem służbowym,

e) nie ukarania skarżącego (obwinionego w toku postępowania dyscyplinarnego) za niewykonywanie rzekomego polecenia służbowego zgodnie z wymaganym "dotychczasowym" układem;

- nieujawnienie w toku rozprawy głównej pełnej i jednoznacznej treści polecenia służbowego dyrektora Delegatury NIK w W. w zakresie sporządzania i przekazywania raportów o realizacji zadań za miesiąc sprawozdawczy wydanego po dniu [...] lutego 2014 r., tj. po dniu anulowania zarządzenia nr [...] określającego obowiązki kontrolerów w zakresie sporządzania i przekazywania raportów o realizacji zadań w miesiącu sprawozdawczym w sytuacji uznawania za polecenie służbowe dwóch dokumentów sporządzonych w różnych terminach dość odległych czasowo;

- błędne ustalenia stanu faktycznego przyjętego za podstawę orzeczenia, przez Komisję Dyscyplinarną i Odwoławczą Komisję Dyscyplinarną mogącego mieć wpływ na treść wydanych orzeczeń. Przyjęto, bowiem że:

a) dyrektor Delegatury NIK w W. wydała polecenie służbowe dotyczące sporządzania i przekazywania raportów o wykonaniu zadań w miesiącu sprawozdawczym w formie maila z dnia [...] marca 2014 r. i pisma z dnia [...] września 2014 r.,

b) skarżący, nie mógł mieć żadnych wątpliwości o wydaniu w dniu [...] marca 2014 r. polecenia służbowego we wspomnianym wcześniej zakresie po otrzymaniu pisma dyrektora Delegatury NIK z dnia [...] września 2014 r.,

c) tylko skarżący nie wykonywał obowiązku nałożonego rzekomym poleceniem służbowym,

d) dla rozpatrywanej sprawy nie ma żadnego istotnego znaczenia odstąpienie od karania skarżącego za przekazywanie raportu w innej formie niż wymagana hipotetycznym poleceniem służbowym,

e) dyrektor Delegatury NIK w W. zastąpiła pisemne zarządzenie ustnym poleceniem bez przeprowadzenia i wskazania w tym zakresie jakichkolwiek dowodów i to wbrew złożonym dwukrotnie w postępowaniu dyscyplinarnym zeznaniom byłej dyrektor Delegatury NIK we W. (pierwszy raz przed Rzecznikiem Dyscyplinarnym i drugi raz przed Odwoławczą Komisją Dyscyplinarną),

f) dyrektor Delegatury NIK w W. miała podstawę prawną do wydania polecenia służbowego dotyczącego sporządzania i przekazywania raportów o wykonaniu zadań za miesiąc poprzedni,

g) mail z [...] marca 2014 r. ustalał obowiązek raportowania uregulowany wcześniej uchylonym zarządzeniem dyrektora Delegatury NIK w W. (nr [...]) poprzez tylko zmianę formy polecenia z pisemnego zarządzenia na polecenie ustne, a pismo z [...] września 2014 r. ustalało pisemnie obowiązek raportowania w sytuacji, gdy była dyrektor Delegatury NIK w W. wskazywała w swoim zeznaniu, że pisemnego polecenia w wspomnianym zakresie nie wydawała, a w mailu z [...] marca 2014 r. kazała przekazać informację przypominającą,

h) wyrwane z kontekstu zdanie "(..,) raporty o realizacji zadań w danym miesiącu należy składać do drugiego dnia następnego miesiąca po upływie miesiąca rozliczeniowego, (...)" jest poleceniem służbowym,

i) nie było zgodnej z prawem podstawy odmowy wykonania polecenia służbowego.

2. art. 4 i art. 5 § 2 oraz art. 7 Kpk w związku z art. 97p ustawy o NIK poprzez orzeczenie z naruszeniem zasady obiektywizmu oraz poprzez dokonanie oceny zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego z pominięciem zasad prawidłowego rozumowania, logiki i doświadczenia życiowego, a także poprzez dokonanie wybiórczej i dowolnej oceny zebranego w sprawie materiału dowodowego oraz nie zadośćuczynienie postulatowi badania oraz uwzględniania okoliczności przemawiających zarówno na korzyść, jak i na niekorzyść oskarżonego, wszechstronnego wyjaśnienia całokształtu stanu faktycznego sprawy na podstawie wszystkich przeprowadzonych dowodów polegające na:

- uznaniu maila z [...] marca 2014 r. (k. 69 akt) za polecenie służbowe dotyczące sporządzania i przekazywania raportów z realizacji zadań w miesiącu, podczas gdy:

a) jego treść gramatyczna takiej pewności nie daje,

b) jego treści nie daje się pogodzić z jednoczesnym pominięciem: 1] zeznań dyrektora Delegatury NIK w W. (k. 115-116), 2] okoliczności uchylenia zarządzeniem nr [...] z dnia [...] lutego 2014 r. dotychczas obowiązującego zarządzenia dyrektora Delegatury określającego sposób, formę sporządzania i przekazywania przedmiotowego (zarządzenie nr [...] z dnia [...] października 2012 r. w sprawie raportów o realizacji zadań przez kontrolerów w danym miesiącu oraz o przebiegu kontroli jednostkowych), 3] niewskazania maila z [...] marca 2014 r. przez inne osoby (poza T. D.), jako polecenia służbowego w zakresie sporządzania i przekazywania raportów z realizacji zadań za miesiąc sprawozdawczy, 4] nie umieszczenia maila z [...] marca 2014 r. w wykazie poleceń wewnętrznych wydanych przez dyrektora delegatury NIK w W.,

- uznawaniu używania w mailu z [...] marca 2014 r. i w piśmie z [...] września 2014 r. mniej lub bardziej "kategorycznych" sformułowań (pojęć, słów) takich jak "przypominam" za równoważne ze słowem "polecam" i z tego względu nie wymaganie wydania nowego polecenia w sytuacji anulowania dotychczas obowiązującego polecenia służbowego (wydanego w formie pisemnego zarządzenia),

- uznaniu pisma z [...] września 2014 r. jako polecenia służbowego w zakresie sporządzania i przekazywania raportów z realizacji zadań za miesiąc sprawozdawczy pomimo niewskazania go jako takiego polecenia we "Wniosku o ukaranie" sporządzonego przez Rzecznika Dyscyplinarnego w dniu [...] kwietnia 2015 r.,

nie ocenieniu faktu niekarania skarżącego (obwinionego) za przekazywanie ww. raportu w formie innej niż wymagany rzekomym poleceniem służbowym przy jednoczesnym zarzucie nieterminowego realizowania tego polecenia służbowego,

nie ocenianiu faktu niekarania za nieprzestrzeganie hipotetycznego polecenia innych kontrolerów, którzy również nieterminowo wykonywali raporty z realizacji zadań za miesiąc sprawozdawczy odpowiednio za: kwiecień i maj 2014 r. oraz czerwiec i lipiec 2015 r. (k: 91, 99), co prowadzi do wniosku, iż występuje nie tylko nierówne traktowanie, ale wręcz dyskryminacja tylko jednego pracownika,

ocenianiu faktu nie przekazania w dniach [...] lipca i [...] sierpnia 2015 r. raportów z wykonania zadań w miesiącu sprawozdawczym za miesiące odpowiednio czerwiec i lipiec 2015 r. za czyn o znikomej społecznej szkodliwości w sytuacji stwierdzenia braku negatywnego wpływu wzmiankowanych raportów na realizację obowiązków sprawozdawczych przez Delegaturę NIK w W.

II. Obrazą prawa materialnego, polegającą na niewłaściwym zastosowaniu art. 71 pkt 1 w zw. z art.72 ust 1 ustawy o NIK, polegającą na błędnym przyjęciu, że działanie skarżącego wyczerpuje dyspozycję tych przepisów, gdy działania skarżącego nie wypełniają tych przesłanek ustawowych, a same przepisy zostały zastosowane w sposób całkowicie dowolny i nieuprawniony do stanu faktycznego sprawy.

W konkluzji skargi M. O. wniósł o :

uchylenie zaskarżonego orzeczenia w całości oraz związanego z nim orzeczenia Komisji Dyscyplinarnej z [...] lipca 2016 r. i uznanie obwinionego za niewinnego z powodu braku zawinionych działań lub zaniechań skarżącego,

zasądzenia kosztów postępowania przed sądem administracyjnym wedle norm przepisanych.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, argumentując jak w uzasadnieniu zaskarżonego orzeczenia.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje:

Skarga nie jest zasadna.

Zaskarżone orzeczenie Odwoławczej Komisji Dyscyplinarnej przy Naczelnej Izby Kontroli i z dnia [...] grudnia 2017 r. nie narusza prawa w zakresie, który mógłby stanowić o jego uchyleniu albo stwierdzeniu nieważności.

Na wstępie wyjaśnić należy, iż zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy – Prawo o ustroju sądów administracyjnych, sąd administracyjne w rozpoznawaniu spraw kierują się zasadą legalizmu, to znaczy, iż sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności zaskarżonej decyzji administracyjnej (tu orzeczenia dyscyplinarnego) z prawem obowiązującym w dacie jej wydania. Innymi słowy, chodzi tutaj o kontrolę aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej, dokonywaną pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów odnoszących się do słuszności rozstrzygnięcia.

Sąd ten jedynie ocenia i kontroluje zaskarżone orzeczenie według zasad legalizmu. Tak kontrola dokonywana jest według zasad kasacji a nie apelacji. W szczególności sąd administracyjny nie jest organem dyscyplinarnym kolejnej instancji.

Sąd administracyjny rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc także związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi).

W niniejszej sprawie, ponownie rozpatrując odwołanie skarżącego od orzeczenia organu pierwszej instancji, Odwoławcza Komisja Dyscyplinarna przy Naczelnej Izby Kontroli była związana, w rozumieniu art. 153 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, wytycznymi zawartymi w wyroku WSA w Warszawie z dnia 29 maja 2017 r. sygn. akt II SA/Wa WSA z dnia 29 maja 2017 r.

W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, organ drugiej instancji w sposób prawidłowy wykonał te wytyczne.

Odwoławcza Komisja Dyscyplinarna w uzasadnieniu orzeczenia z [...] grudnia 2017 r. ustaliła, iż zarówno e-mail z dnia [...] marca 2014 r. (k. 68), jak też pismo Dyrektora Delegatury NIK z dnia [...] września 2014 r. (k, 79) zawierały to samo zagadnienie - polecenie służbowe Dyrektora Delegatury w W., dotyczące przesyłania przez kontrolerów raportów o realizacji zadań w danym miesiącu. Obwiniony nie wykonał polecenia służbowego zawartego w piśmie z dnia [...] września 2014 r.

Pismo z dnia [...] września 2014 r. zawierające stwierdzenie, że "raporty o realizacji zadań w danym miesiącu należy składać do drugiego dnia następnego miesiąca po upływie miesiąca rozliczeniowego" zostało podpisane osobiście przez Dyrektora Delegatury NIK w W., co wyklucza wszelkie wątpliwości, co do pochodzenia i charakteru tego pisma.

Zatem zostały w całości usunięte wątpliwości zawarte w uzasadnianiu wyroku WSA w Warszawie z dnia 29 maja 2017 r. i w sprawie nie ma już wątpliwości, iż czyn, który stanowił przedmiot rozpoznania przez organy dyscyplinarne obu instancji dotyczył niewykonania przez skarżącego polecenia służbowego Dyrektora Delegatury NIK w W. z dnia [...] września 2014 r.

Zarzuty skargi dotyczące tego zagadnienia są z tej przyczyny chybione.

W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie prawidłowe było ustalenia organu, iż skarżący, mimo ciążącego na nim obowiązku wynikającego z polecenia służbowego Dyrektora Delegatury NIK w W. z dnia [...] września 2014 r. w dwóch przypadkach świadomie i z rozmysłem nie wywiązał się z obowiązku przesłania raportu z realizacji zadań - to jest w dniach [...] lipca oraz [...] sierpnia 2015 r. nie wywiązał się z obowiązku przesłania raportu o realizacji zadań za odpowiednio czerwiec i lipiec 2015 r. - i tym samym naruszył obowiązki służbowych określone w art. 71 pkt 1 w związku z art. 72 ust. 1 ustawy o NIK.

Organ zasadnie odmówił wiary twierdzeniom skarżącego, co do istoty tego polecenia i braku związania nim skarżącego, podczas realizacji jego obowiązków.

Faktem oczywistym jest otrzymanie przez skarżącego przedmiotowego polecenia i zapoznania się z nim. Skarżący faktom tym nie zaprzeczył, o czym świadczą jego stanowiska w sprawie oraz fakt wcześniejszego złożenia przez niego zastrzeżenia, domagającego się podania podstawy prawnej powyższego polecenia. Zastrzeżenie to nie mogło zostać przez organ dyscyplinarny potraktowane jako zgodne z art. 72 ust. 2 ustawy o Najwyższej Izbie Kontroli – bowiem zastrzeżenia takie dotyczą ewentualnego przestępstwa a takiego charakteru tu oczywiście brak. Skarżący również terminowo przesyłał wcześniejsze raporty. Nie przesłał jedynie w tym terminie raportów za czerwiec i lipiec 2015 r., tłumacząc już w raporcie za kwiecień, iż polecenia nie wykona do czasu otrzymania podstawy prawnej powyższego polecenia.

W uzasadnieniu zaskarżonego orzeczenia organ drugiej instancji wskazał, iż źródłem wydania przedmiotowego polecenia by przepisy wewnętrzne NIK to jest: zarządzenie nr [...] Prezesa NIK z dnia [...] marca 2012 r. w sprawie wprowadzenia w NIK dokumentacji przyjętej polityki rachunkowości oraz procedur kontroli finansowej (w szczególności § 2) oraz § 15 pkt 1 zarządzenia Nr [...]Prezesa NIK z dnia [...] marca 2012 r. w sprawie szczegółowych zasad przygotowania kontroli, zadań kontrolerów oraz zasad sporządzania informacji o wynikach kontroli. Oczywistym jest, iż skarżący musiał znać powyższe zarządzenia.

Jak tłumaczy skarżący, zawarte w przedmiotowym poleceniu sformułowanie "należy" nie zostało przez niego potraktowane jako kategoryczne polecenie.

Jednakże takie błędne rozumienie sformułowania "należy" nie mogło w sposób obiektywny usprawiedliwiać niewykonania polecenia, co do terminu składania raportów comiesięcznych, albowiem jak trafnie zauważa organ dyscyplinarny - semantyczne znaczenia słowa "należy" służy do wyrażania obowiązku, powinności. Także użyte w piśmie z [...] września 2014 r. określenie "przypominam", zamiast np. "polecam" nie zmienia nakazującego charakteru tego pisma.

W tym miejscu ponownie należy zaznaczyć, iż sąd administracyjny dokonuje jedynie kontroli legalności danego rozstrzygnięcia organu administracji.

Sąd administracyjny nie dokonuje własnej oceny zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego (nie mieści się to w ramach postępowania kasacyjnego) a jedynie sprawdza czy ocena taka, dokonana przez organ jest prawidłowa i czy nie narusza zasad prawidłowego uznania, czy nie jest dowolna.

Organ ma prawo, w granicach swobodnego uznania, dokonywać własnej oceny zgromadzonego materiału dowodowego, dawać wiary lub nie świadkom. Ustalenia faktów i oceny dokonywane przez organu w tym zakresie nie muszą być zgodna z oceną skarżącego. Muszą być natomiast oparte na zasadzie obiektywizmu i przekonywujące.

W niniejszej sprawie ocena zgromadzonego materiału dowodowego została przeprowadzona przez Odwoławczą Komisję Dyscyplinarną NIK niezwykle skrupulatnie z odniesieniem się do konkretnych stron akt postępowania dyscyplinarnego. Organ wskazał dlaczego nie dał wiary wyjaśnieniom skarżącego, co do braku jego winy.

W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie argumentacja zawarta w uzasadnieniu zaskarżonego orzeczenia nie jest ani dowolna, ani stronnicza, ani wewnętrznie sprzeczna.

W sposób oczywisty i należyty wykazane zostało, iż zaniechanie przez skarżącego wykonania obowiązku przesłania raportu z realizacji zadań, kolejno do [...] lipca oraz do [...] sierpnia 2015 r., stanowiło naruszenie obowiązków pracowniczych określonych w art. 71 pkt 1 w zw. z art. 72 ust. 1 ustawy o NIK oraz określonych norm etycznych ustalonych w standardach kontroli NIK.

Powyższe ustalenie czyni niezasadnym zarzut naruszenia art. 71 pkt 1 i art. 72 ust. 2 ustawy o NIK.

Stosunek pracy kontrolera mianowanego NIK oparty jest na silnych gwarancjach instytucjonalnych. Obok stabilności zatrudnienia i pewnych szczególnych uprawnień ustawodawca obwarował status pracowniczy kontrolera także licznymi obowiązkami i odpowiedzialnością dyscyplinarną. Są one związane z istotą służby publicznej. Taka regulacja ma zapewnić, że kontroler będzie osobą godną zaufania, która daje rękojmię należytego wykonywania obowiązków służbowych, poszanowania interesu publicznego oraz dbałość i wiarygodność Najwyższej Izby Kontroli, Kontroler ma obowiązek przestrzegać przepisów prawa, w tym przepisów art. 71 pkt 1 w zw. z art. 72 ust. 1 ustawy o NIK oraz określonych norm etycznych ustalonych w standardach kontroli NIK. Kierowanie się wartościami takimi jak uczciwość, rzetelność, fachowość i odpowiedzialność sprawia, że zachowanie się w służbie i poza nią możemy uznać za godne stanowiska kontrolera. Naruszenie obowiązków pracownika Najwyższej Izby Kontroli oraz uchybienie godności stanowiska stanowią delikty dyscyplinarne.

W uzasadnieniu orzeczenia Odwoławczej Komisji Dyscyplinarnej został dokładnie wyjaśniony stan faktyczny sprawy oraz wyczerpująco odniesiono się do zebranego w sprawie materiału dowodowego czym wypełniono normę zawartą w art. 7 kpa i art. 140 kpk. W uzasadnieniu orzeczenia w sposób jasny i niebudzący wątpliwości wymieniono dowody na których organ się oparł wydając orzeczenie, w tym mi.in.: e-mail T. D. (k. 67-75) i M. K. (k 87-93), zeznania B. S. - Dyrektora Delegatur NIK w W.(k. 115-116), zeznania R. K. - Wicedyrektora Delegatur NIK w W. (k. 113-114), uzasadnienie upomnienia udzielonego Skarżącemu przez Dyrektora Delegatury NIK w W. w dniu [...] sierpnia 2015 r. (k. 1-2).

Zatem wszystkie zarzuty skargi dotyczące błędnego ustalenia i oceny zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego są całkowicie chybione. Nadto oparcie konstrukcji tych zarzutów w znacznej mierze na normie art. 410 Kpk, jest o tyle chybione, iż przepisy Kodeksu postępowania karnego, w tym pragmatycznym postępowaniu dyscyplinarnym stosuje się jedynie odpowiednio i w zakresie nieuregulowanym, jak to stanowi art. 97p ustawy o NIK – a zatem nie wprost. Norma art. 410 Kpk winna być zatem stosowana w sposób odpowiedni do potrzeb postępowania dyscyplinarnego, przy oczywistym zachowaniu proporcji pomiędzy postępowaniem karnym a dyscyplinarnym oraz różnic co do wagi i roli obu postępowań. Tak samo – w sposób odpowiedni - należy stosować przywołane przez skarżącego przepisy art. 4 i art. 5 § 2 Kpk.

W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie istotne jest, iż od samego początku zaistnienia niniejszej sprawy dyscyplinarnej, zarzucane skarżącemu przewinienie dyscyplinarne traktowane było jako naruszenie obowiązków pracowniczych mniejszej wagi.

W dniu [...] sierpnia 2015r. Dyrektor Delegatury NIK w W., na podstawie art. 97b ust. 1 ustawy o NIK, wymierzył M.O. karę upomnienia za naruszenie obowiązków pracownika Najwyższej Izby Kontroli, określonych w art. 71 pkt 1 w zw. z art. 72 ust 1 ustawy o NIK – za to, że w dniach [...] lipca oraz [...] sierpnia 2015 r. nie wywiązał się z obowiązku przestania raportu o realizacji zadań za czerwiec i lipiec 2015 r., co stanowiło niewykonanie polecenia służbowego Dyrektora Delegatury NIK w W..

Na skutek wniesienia przez skarżącego sprzeciwu sprawa została skierowana do postępowania dyscyplinarnego i ostatecznie zakończona orzeczeniem Odwoławczej Komisji Dyscyplinarnej NIK z dnia [...] grudnia 2017 r. o umorzeniu postępowania dyscyplinarnego, z uwagi na znikomy stopień społecznej szkodliwości czynu, na mocy art. 97i ust. 1 pkt 3 ustawy o NIK w zw. z art. 17 § 1 pkt 3 i art. 458 Kpk oraz art. 97p ustawy o NIK.

Nie ma racji skarżący, gdy twierdzi, iż w niniejszej sprawie powinno zostać wydane orzeczenie uniewinniające go.

Po pierwsze, ustalono niezbicie, iż zarzucane przewinienie zostało popełnione z winy umyślnej (skarżący świadomie nie dopełnił złożenia dwóch raportów w terminie).

Po drugie, brak jest jakichkolwiek przesłanek, aby umorzenie postępowania dyscyplinarnego, o którym mowa w art. 97i ust. 1 pkt 3 ustawy o NIK odnosić jedynie do sytuacji procesowych (np. gdy z określonych przesłanek postępowanie dyscyplinarne nie może być prowadzone). Taka wykładnia tego przepisu bezpodstawnie zawęża jego stosowanie.

W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, w takich przypadkach gdy przewinienie dyscyplinarne dotyczy naruszenia obowiązków mniejszej wagi (a właśnie w taki sposób niniejsza sprawa była kwalifikowana) i jest zawinione, i jednocześnie w ocenie organu nie jest zasadne wymierzanie kary dyscyplinarnej, to zgodnie z art. 97i ust. 1 pkt 3 ustawy o NIK, Komisja Dyscyplinarna może wydać orzeczenie o umorzeniu postępowania dyscyplinarnego. Orzeczenie umarzające postępowanie dyscyplinarne może także wydać Odwoławcza Komisja Dyscyplinarna, stosując art. 97i ust. 1 pkt 3 w zw. art. 97n pkt 3. ustawy o NIK.

Za takim szerokim rozumieniem instytucji "umorzenia postępowania dyscyplinarnego" przemawia zawarta w ustawie o NIK możliwość wartościowania przewinień dyscyplinarnych, brak w ustawie o NIK instytucji "odstąpienia od wymierzenia kary dyscyplinarnej" oraz stosunkowo mały katalog kar dyscyplinarnych (art. 97a ustawy) a także brak rozbudowania najłagodniejszych środków dyscyplinujących, jak ma to miejsce w innych pragmatykach służbowych (np. rozmowa dyscyplinująca) - w ustawie o NIK najłagodniejszym środkiem jest upomnienie.

Nie każde przewinienie dyscyplinarne, stanowiące naruszenie obowiązków mniejszej wagi musi zostać ukarane.

Z kolei uniewinnienie w takich sytuacjach, zwłaszcza gdy wina pracownika jest oczywista, może oddziaływać niekorzystnie na dyscyplinę pracy. Właśnie do takich sytuacji należy stosować umorzenie postępowania z uwagi na popełnienie przewinienia dyscyplinarnego mniejszej wagi.

Powyższy problem z orzecznictwa dyscyplinarnego, doskonale ilustruje postanowienie Sądu Apelacyjnego w K. z dnia [...] września 2002 r., sygn. akt [...] wydane co prawda na gruncie ustawy o sądach powszechnych, ale odnoszące się do takiej właśnie sytuacji gdy zawinienie dotyczy przewinienia mniejszej wagi i w ocenie organu dyscyplinarnego stosowanie nawet najłagodniejszej kary dyscyplinarnej nie jest wskazane – "1. Gdy stopień społecznej szkodliwości przewinienia służbowego nie jest wyższy niż znikomy, czyn taki nie wyczerpuje znamion przewinienia, zatem postępowanie dyscyplinarne o ten czyn podlega umorzeniu. Dopuszczalność wartościowania przewinień służbowych objętych przepisami ustawy o ustroju sądów powszechnych wynika z wprowadzenia do ustawy przypadków przewinień dyscyplinarnych mniejszej wagi (art. 109 § 5 usp). Jest to stan odmienny od zachodzącego w okresie obowiązywania ustawy o ustroju sądów powszechnych z 1985 r., która nie rozróżniała między zachowaniami dyscyplinarnymi różnej wagi. Dlatego obecnie nie ma zastosowania pogląd wyrażony w uchwale składu siedmiu sędziów SN z dnia 24 marca 1989 r. VI KZP 23/88 o niedopuszczalności wartościowania przewinień służbowych (OSNKW 1989/3-4 poz. 23), powziętej w poprzednim stanie prawnym. Skoro i w doktrynie dopuszcza się wartościowanie przewinień (komentarz do usp, 2002 str. 324-325, teza 2 i str. 336, teza 10), a Sąd Apelacyjny poprzednio podobnie orzekał, zaś poglądów odmiennych nikt już nie wypowiada, zbędne jest szersze uzasadnianie tej wykładni ustawy. W takim razie dopuszczalne jest umorzenie postępowania również z powodu znikomości społecznej szkodliwości przewinienia (wykroczenia) służbowego, choć ustawa wyraźnie takiej sytuacji nie przewiduje. Było to zbędne, skoro wystarczające jest odpowiednie zastosowanie regulacji przewidzianych przez Kodeks postępowania karnego, odpowiednio się tu stosujący (art. 128 usp). 2. Umorzenie postępowania jest rzeczą Sądu, a nie rzecznika dyscyplinarnego, którego kompetencją jest wszcząć postępowanie i przedstawić zarzuty albo odmówić wszczęcia (art. 114 § 2 i § 5 usp), a umorzenie postępowania ustawa oddaje sądowi (arg. z art. 108 § 2 usp)."

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w pełni podziela pogląd zawarty w powyższym postanowieniu Sądu Apelacyjnego w K.

Odnosząc powyższe do niniejszej sprawy i wskazanych w uzasadnieniu zaskarżonego orzeczenia przyczyn, dla których organ drugiej instancji uznał za zasadne umorzenie postępowania, rozstrzygnięcie takie uznać należy za zgodne z prawem.

W tym aspekcie przypomnieć należy, iż Odwoławcza Komisja Dyscyplinarna argumentowała, iż przypisany obwinionemu czyn nie dotyczył naruszenia kluczowych dla mianowanych kontrolerów NIK obowiązków związanych z postępowaniem kontrolnym, a jedynie obowiązków sprawozdawczych. Obwiniony nie złożył miesięcznego raportu jedynie za dwa miesiące - czerwiec i lipiec 2014 r. a przez wiele miesięcy wcześniej i później realizował ten obowiązek poprawnie. Nieprzekazanie przez obwinionego przedmiotowych raportów nie miało negatywnego wpływu na realizację obowiązków sprawozdawczych przez Delegaturę NIK w W.. Nie stwierdzono bowiem, aby fakt niezłożenia raportów przez obwinionego uniemożliwił zrealizowanie w terminie obowiązku sprawozdawczego przez Delegaturę NIK w W..

Konfrontując powyższe argumenty z okolicznością naruszenie przez skarżącego obowiązków mniejszej wagi - umorzenie postępowania dyscyplinarnego było zasadne.

Odwoławcza Komisja Dyscyplinarna mogła zastosować tu wprost konstrukcję art. 97i ust. 1 pkt 3 w zw. art. 97n pkt 3. ustawy o NIK, wskazując na naruszenie obowiązków pracownika mniejszej wagi, mogła także, posiłkując się art. 97p ustawy, zastosować tu art. 97i ust. 1 pkt. 3 ustawy w zw. z art. 17 § 1 pkt 3 i art. 458 Kpk. Odpowiednikiem karego pojęcia "znikomy stopień społecznej szkodliwości czynu" będzie w postepowaniu dyscyplinarnym pojęcie "naruszenie obowiązków pracownika mniejszej wagi". W obu przypadka umorzenie postępowania dyscyplinarnego jest zatem prawidłowe.

Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł, jak w sentencji wyroku.