Wyrok NSA, sygn. akt II SA 742/98
NSA w Warszawie (przed reformą)
Data orzeczenia: 1998-08-10 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 604  Działalność gospodarcza, w tym z udziałem  podmiotów zagranicznych
Hasła tematyczne: Przeciwdziałanie alkoholizmowi
Administracyjne postępowanie
Powołane przepisy: article: art. 28
journal: Dz.U. 1980 nr 9 poz. 26
law: Obwieszczenie Prezesa Rady Ministrów z dnia 17 marca 1980 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego.
article: art. 18 ust. 6
journal: Dz.U. 1982 nr 35 poz. 230
law: Ustawa z dnia 26 października 1982 r. o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi.
Teza: W związku z zakłóceniami porządku przez osoby pijące alkohol w pobliżu domu skarżącego, skarżący ma określony interes faktyczny związany z rozważeniem konieczności pozbawienia możliwości zakupu alkoholu w sklepie.

Nie ma natomiast interesu prawnego w rozumieniu art. 28 Kpa. Brak przymiotu strony w postępowaniu objętym dyspozycją art. 18 ust. 6 ustawy z dnia 26 października 1982 r. o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi /Dz.U. nr 35 poz. 230 ze zm./ skarżącego wynika m.in. z faktu, że według tego przepisu decyzja o cofnięciu zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych wydana na jego podstawie może być skierowania jedynie do adresata tego zezwolenia.

TEZY

W związku z zakłóceniami porządku przez osoby pijące alkohol w pobliżu domu skarżącego, skarżący ma określony interes faktyczny związany z rozważeniem konieczności pozbawienia możliwości zakupu alkoholu w sklepie.

Nie ma natomiast interesu prawnego w rozumieniu art. 28 Kpa. Brak przymiotu strony w postępowaniu objętym dyspozycją art. 18 ust. 6 ustawy z dnia 26 października 1982 r. o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi /Dz.U. nr 35 poz. 230 ze zm./ skarżącego wynika m.in. z faktu, że według tego przepisu decyzja o cofnięciu zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych wydana na jego podstawie może być skierowania jedynie do adresata tego zezwolenia.


UZASADNIENIE

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. decyzją z dnia 3 kwietnia 1998 r. działając na podstawie art. 127 par. 2 Kpa w związku z art. 17 pkt 1 Kpa i art. 2 ustawy z dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych /Dz.U. nr 122 poz. 593 ze zm./ po rozpoznaniu odwołania Andrzeja A. od decyzji Burmistrza Miasta i Gminy z dnia 9 lutego 1998 r. w sprawie odmowy cofnięcia zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych w sklepie monopolowym na zasadzie art. 138 par. 1 pkt 2 Kpa, uchyliło zaskarżoną decyzję i umorzyło postępowanie przed organami I instancji.

W uzasadnieniu podano, że decyzją Burmistrza Miasta i Gminy z dnia 9 lutego 1998 r. działając na wniosek Andrzeja A. odmówiono cofnięcia zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych w sklepie monopolowym w K., prowadzonym przez Agnieszkę i Mieczysława W. s.c. Stwierdzono, że przeprowadzone postępowanie wyjaśniające nie wykazało by w okolicy sklepu, jak również w miejscu sprzedaży występowały powtarzające się zakłócenia porządku publicznego, które spełniałyby przesłanki z art. 18 ust. 6 pkt 2 ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi.

Na skutek odwołania Andrzeja A. Samorządowe Kolegium Odwoławcze uchyliło zaskarżoną decyzję i umorzyło postępowanie przed organem I instancji.

W uzasadnieniu tej decyzji podano, iż podstawę prawną cofania zezwoleń na sprzedaż alkoholu stanowi art. 18 ust. 6 pkt 2 ustawy z dnia 12 września 1996 r. o zmianie ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi /Dz.U. nr 127 poz. 543 ze zm./ oraz prawo miejscowe /art. 5 ust. 1 pkt 4/ uchwała rady gminy w sprawie m.in. szczegółowych zasad wydawania i cofania zezwoleń na prowadzenie sprzedaży napojów alkoholowych.

Warunkiem prowadzenia postępowań w sprawie cofania zezwoleń jest przyjęcie takiej uchwały.

W niniejszej sprawie brak dowodu istnienia uchwały Rady Miasta i Gminy dot. tej kwestii.

Ponadto stwierdzono, iż organ I instancji bezzasadnie uznał Andrzeja A. za stronę postępowania.

Zezwolenie na sprzedaż napojów alkoholowych zostało wydane na wniosek Agnieszki i Mieczysława W. Spółka Cywilna i tylko oni są stronami postępowania w sprawie. Natomiast wyjaśniono, iż liczne interwencje Andrzeja A. w sprawie zakłócania porządku publicznego w pobliżu sklepu zobowiązują organ administracji do wszczęcia postępowania z urzędu.

Podkreślono, iż uzasadnienie decyzji organu I instancji nie uwzględnia całości zebranego materiału i zachodzi potrzeba rozważenia występowania przesłanek z art. 18 cyt. ustawy. Świadczy o tym zarówno pismo Kuratorium Oświaty i Wychowania z dnia 20 listopada 1997 r. jak i pismo - notatka służbowa straży miejskiej.

Powyższą decyzję Andrzej A. zaskarżył do Naczelnego Sądu Administracyjnego, wnosząc o jej uchylenie. Wysunął zarzut, że sklep z alkoholem znajduje się w odległości ca 50 m od szkoły oraz wybito szyby w jego mieszkaniu, wniosek o cofnięcie zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych w tym sklepie nie został uwzględniony.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie wskazując, iż umorzenie postępowania przed organem I instancji nastąpiło ze względów formalnych.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga nie mogła być uwzględniona, albowiem zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem.

Na wstępie należy wyjaśnić skarżącemu, że przedmiotem rozstrzygnięcia organu administracyjnego w niniejszej sprawie było zagadnienie procesowe a mianowicie czy Andrzej A. jest stroną postępowania administracyjnego w rozumieniu art. 28 Kpa.

Zgodnie z art. 61 par. 1 Kpa postępowanie administracyjne wszczyna się na żądanie strony lub z urzędu.

Stosownie do art. 28 Kpa stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek.

W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego utrwalił się pogląd, według którego o legitymacji do występowania w postępowaniu administracyjnym w charakterze strony, rozstrzygają przepisy prawa materialnego. Mieć interes prawny w postępowaniu administracyjnym znaczy to samo, co ustalić przepis prawa powszechnie obowiązującego, na którego podstawie można skutecznie żądać czynności organu z zamiarem zaspokojenia jakiejś potrzeby albo żądać zaniechania lub ograniczenia czynności organu sprzecznych z potrzebami danej osoby.

Od tak pojmowanego interesu prawnego należy odróżnić interes faktyczny, to jest sytuację, w której dana osoba jest wprawdzie bezpośrednio zainteresowana rozstrzygnięciem sprawy administracyjnej, nie można jednak tego zainteresowania poprzeć przepisami prawa powszechnie obowiązującego, mającego stanowić podstawę skutecznego żądania stosownych czynności organu administracji. W takim wypadku osobie tej nie przysługuje przymiot strony w postępowaniu administracyjnym /postanowienie NSA z dnia 19 stycznia 1996 r. SA/Ł 1843/95/.

Zgodnie z art. 18 ust. 6 pkt 2 ustawy z dnia 26 października 1982 r. o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi /Dz.U. nr 35 poz. 230 ze zm./ zezwolenie na sprzedaż napojów alkoholowych cofa się w przypadku powtarzającego się, w miejscu sprzedaży lub najbliższej okolicy, zakłócania porządku publicznego w związku ze sprzedażą napojów alkoholowych przez daną placówkę. Stosownie do ust. 7 art. 18 ww. ustawy cofnięcie zezwolenia wymaga zasięgnięcia opinii właściwej komisji rady gminy.

Wskazane przepisy w przypadku istnienia określonych w nim przesłanek przewidują wydanie decyzji o cofnięciu zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych. Dotyczy to jednak osób w tym przypadku Agnieszki i Mieczysława W. Spółka Cywilna, gdyż to oni posiadają wspomniane zezwolenie.

Skarżący mieszka w K. przy ul. S. Z informacji Komendanta Straży Miejskiej wynika, że alkohol pity jest na ul. E. przy ogrodzeniu posesji skarżącego w odległości około 50-100 m od sklepu.

W związku z zakłóceniami porządku przez osoby pijące alkohol w pobliżu jego domu, skarżący ma określony interes faktyczny związany z rozważeniem konieczności pozbawienia możliwości zakupu alkoholu w sklepie prowadzonym przez Agnieszkę i Mieczysława W. Nie ma natomiast interesu prawnego w rozumieniu art. 28 Kpa. Brak przymiotu strony w postępowaniu objętym dyspozycją art. 18 ust. 6 cyt. ustawy skarżącego wynika m.in. z faktu, że według tego przepisu decyzja o cofnięciu zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych wydana na jego podstawie może być skierowania jedynie do Agnieszki i Mieczysława W. Adresatem tej decyzji nie jest bowiem skarżący.

W świetle tego co wyżej powiedziano, należy przyjąć, że organ II instancji prawidłowo uznał, że skarżący na którego wniosek zostało wszczęte postępowanie o cofnięcie zezwolenia na sprzedaż alkoholu Agnieszce i Mieczysławowi W. s.c. nie był stroną tego postępowania w rozumieniu art. 28 Kpa.

Skoro skarżącemu nie przysługiwał przymiot strony w rozumieniu art. 28 Kpa, to organ II instancji obowiązany był uchylić zaskarżoną decyzję i umorzyć postępowanie przed organem I instancji.

Z powyższych względów Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 27 ust. 1 cyt. ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./ orzekł jak w sentencji.