Wyrok NSA oz. w Krakowie, sygn. akt I SA/Kr 210/97
NSA oz. w Krakowie
Data orzeczenia: 1997-09-25 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 611  Podatki  i  inne świadczenia pieniężne, do  których   mają zastosowanie przepisy Ordynacji  podatkowej, oraz egzekucja t
Hasła tematyczne: Podatkowe postępowanie
Powołane przepisy: article: art. 169 par. 2
journal: Dz.U. 1980 nr 9 poz. 26
law: Obwieszczenie Prezesa Rady Ministrów z dnia 17 marca 1980 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego.
article: art. 11 ust. 1
journal: Dz.U. 1993 nr 108 poz. 486
law: Obwieszczenie Ministra Finansów z dnia 1 września 1993 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy o zobowiązaniach podatkowych.
Teza: Uznanie księgi przychodów i rozchodów za nierzetelną i nie uznanie jej jako dowodu w postępowaniu podatkowym, statuuje uprawnienie organów podatkowych do ustalenia przychodu i dochodu z działalności gospodarczej prowadzonej przez podatnika w drodze szacunku.

TEZY

Uznanie księgi przychodów i rozchodów za nierzetelną i nie uznanie jej jako dowodu w postępowaniu podatkowym, statuuje uprawnienie organów podatkowych do ustalenia przychodu i dochodu z działalności gospodarczej prowadzonej przez podatnika w drodze szacunku.


SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny po rozpoznaniu sprawy ze skargi Marka G. na decyzję Izby Skarbowej w N.S. z dnia 3 lutego 1997 r. (...) w przedmiocie zaliczek na podatek dochodowy od osób fizycznych - skargę oddala.


UZASADNIENIE

W wyniku kontroli przeprowadzonej u skarżącego przez Urząd Skarbowy w Z. została wydana w dniu 15 października 1996 r. decyzja (...), którą określono zaliczki na podatek dochodowy od osób fizycznych za okres od 1 stycznia do 31 lipca 1996 r. w wysokości 3.079,60 zł. W uzasadnieniu decyzji stwierdzono, iż w toku kontroli ustalono sprzeczności pomiędzy przychodem wynikającym z podatkowej księgi przychodów i rozchodów a przychodem wyliczonym w oparciu o marżę remanentową. Wobec nie wyjaśnienia przez podatnika tych sprzeczności uznano na zasadzie art. 169 Kpa, że podatkowa księga nie może stanowić dowodu w postępowaniu podatkowym jako nierzetelna, i przychód oraz dochód ustalono w drodze szacunku; dla wyliczenia przychodu przyjęto marżę remanentową, a dla dochodu - wskaźnik zyskowności 6 procent, jako miarodajny dla dochodu osiąganego w tej branży na terenie działalności - podatnika.

Od niniejszej decyzji podatnik odwołał się do Izby Skarbowej w N.S. zarzucając decyzji brak wskazania podstawy prawnej, a także uzasadnienia faktycznego i prawnego. Zdaniem podatnika naruszono także art. 7 i art. 10 Kpa poprzez niewyjaśnienie stanu faktycznego, oraz uniemożliwienie stronie wypowiedzenia się w toku postępowania dowodowego i przed wydaniem decyzji. Podatnik podniósł także, iż brak było podstaw do pominięcia w postępowaniu podatkowym ksiąg podatkowych, i szacowania przychodu, jako że istniały inne dokumenty w oparciu o które można było ustalić rzeczywistą wysokość przychodu. Zastosowanej przez organ I instancji metodzie szacunkowej podatnik zarzucił oparcie jej na zbyt wielu elementach przypadkowych, oraz sprzeczność z zasadami logiki i doświadczenia życiowego. Podatnik odrzucił także wniosek o zaniżeniu przez niego przychodu, argumentując, iż wobec rozpoczęcia działalności zmuszony był, celem pozyskania klienteli stosować niższe ceny, aniżeli inne podmioty występujące w tej branży na rynku.

Organ II instancji uznając częściowo zarzuty podatnika za zasadne uchylił decyzje Urzędu Skarbowego i określił wysokość zaliczek za okres kontroli na kwotę 2.219,00 zł. Izba Skarbowa nie dopatrzyła się naruszenia art. 104 Kpa. Uznała również za słuszne pominięcie ksiąg podatkowych kontrolowanego, wobec faktu, iż wykazane przez niego marże w działalności handlowej i gastronomicznej w sposób znaczny odbiegają od zarówno zeznanych przez podatnika do protokołu jaki i od marż obliczonych na podstawie remanentu kontrolnego, a to stanowi, w myśl utrwalonego w orzecznictwie poglądu, wystarczającą przesłankę dla przyjęcia istnienia sprzeczności poszczególnych składników działalności gospodarczej, o której mowa w art. 169 par. 2 Kpa. Tym samym istniały uzasadnione podstawy faktyczne dla ustalenia przychodu podatnika w drodze szacunku. Izba uznała dalej za nieuzasadniony zarzut naruszenia praw przysługujących stronie w toku postępowania, stwierdzając, iż podatnik zapoznany został z całym materiałem dowodowym i miał możliwość czynnego udziału w postępowaniu, w tym również możliwość składania wniosków dowodowych i składania zastrzeżeń, z którego to prawa nie korzystał. Co do ustalenia przychodu, Izba również nie dopatrzyła się uchybień, stwierdzając, iż ustalenie średniej marży ważonej w oparciu o wyniki remanentu kontrolnego i udział procentowy w sprzedaży poszczególnych asortymentów towaru, podany przez podatnika, w pełni odpowiada zasadom logiki i doświadczenia życiowego. Izba uznała natomiast zasadność odwołania w kwestii zastosowania 6 procent wskaźnika zysku i ustaliła dochód podatnika jako różnicę pomiędzy przychodem ustalonym na podstawie art. 11 par. 1 ustawy o zobowiązaniach podatkowych i kosztami jego uzyskania wskazanymi w deklaracji za lipiec 1996 r.

W skardze na decyzję Izby Skarbowej podatnik zarzucił w sposób ogólny naruszenie przez organ drugiej instancji przepisów prawa materialnego i procesowego wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji.

Izba Skarbowa w odpowiedzi na skargę wniosła o jej oddalenie podtrzymując swe argumenty zawarte w decyzji ostatecznej co do pominięcia ksiąg podatkowych skarżącego w postępowaniu podatkowym i określenia w drodze szacunku przychodu i dochodu za kwestionowany okres. W szczególności Izba zwróciła uwagę na fakt, że średnia marża ważona przyjęta do szacowania, została ustalona na podstawie remanentu kontrolnego i udziału procentowego podanego przez Skarżącego do protokołu kontroli z dnia 21 sierpnia 1996 r. Taką metodę szacunku jako opartą na informacjach podatnika, najlepiej zorientowanego w specyfice prowadzonej działalności, nie można zdaniem Izby, uznać za przypadkową. Izba podniosła również, że w trakcie postępowania skarżący był zapoznany z przysługującymi mu, jako stronie postępowania prawami.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga jest nieuzasadniona, gdyż zaskarżona decyzja nie narusza prawa.

Nierzetelność prowadzenia księgi podatkowej przez podatnika jest w świetle zebranego w tej kwestii materiału dowodowego, niewątpliwa, dając organom podatkowym podstawę do pominięcia księgi w postępowaniu podatkowym. Remanent kontrolny nie został przez podatnika w sposób merytoryczny zakwestionowany, a wykazana w jego oparciu marża z prowadzonej przez podatnika działalności gospodarczej w sposób rażący odbiegała od tej jaką wykazywał podatnik w księdze podatkowej. Podatnik w żaden sposób nie wyjaśnił przyczyny istnienia tej sprzeczności. Ta okoliczność, wskazująca na istnienie sprzeczności poszczególnych składników w działalności gospodarczej była - zgodnie z treścią art. 169 par. 2 Kpa - wystarczającą podstawą uznania tej księgi za nierzetelną i nie uznania jej jako dowodu w postępowaniu podatkowym. Ta z kolei okoliczność statuuje uprawnienie organów podatkowych do ustalenia przychodu i dochodu z działalności gospodarczej prowadzonej przez podatnika w drodze szacunku.

Przyjęta w zaskarżonej decyzji metoda ustalenia tak przychodu jak i dochodu podatnika w drodze szacunku nie nasuwa zastrzeżeń. Przychód podatnika ustalono powiększając go o marżę remanentową, ustaloną w toku kontroli kontrolowanego, przyjmując udział procentowy w sprzedaży poszczególnych asortymentów towaru, podany przez podatnika. Dochód ustalono jako różnicę pomiędzy przychodem ustalonym na podstawie art. 11 ust. 1 ustawy o zobowiązaniach podatkowych i kosztami jego uzyskania wskazanymi w deklaracji za lipiec 1996 r. Wobec tak zastosowanej metody szacunku nie można podzielić zarzutu skarżącego, iż narusza ona przepisy prawa materialnego i procesowego. Metoda ta jest także zgodna z zasadami logiki i doświadczenia życiowego.

Odnosząc się do zarzutów formalnych skarżącego stwierdzić należy, iż skarżący ograniczył się jedynie do ich ogólnikowego podniesienia. W tym stanie rzeczy Sąd uznał za prawdziwe twierdzenia organu drugiej instancji, iż podatnik zapoznany został z całym materiałem dowodowych i miał możliwość czynnego udziału w postępowaniu w tym, możliwość składania wniosków dowodowych i składania zastrzeżeń, wobec czego zarzut naruszenia prawa procesowego jest chybiony.

W tym stanie rzeczy, skoro zaskarżona decyzja nie narusza prawa, Sąd opierając się na art. 27 ust. 1 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym, orzekł jak w sentencji.