Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt II SA/Wa 376/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2016-06-22 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6140 Nadanie stopnia i tytułu naukowego oraz potwierdzenie równoznaczności dyplomów, świadectw i tytułów
Hasła tematyczne: Stopnie i tytuły naukowe
Skarżony organ: Centralna Komisja do Spraw Stopni i Tytułów
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję
Powołane przepisy: article: art. 18 a ust.11, art. 21 ust. 1 i 2, art. 29 ust. 1 i 2
journal: Dz.U. 2003 nr 65 poz 595
law: Ustawa z dnia 14 marca 2003 r. o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz stopniach i tytule w zakresie sztuki
article: art. 145 par. 1 pkt 1 lit. a, art. 132, art. 200, art. 205 par. 1, art. 209
journal: Dz.U. 2016 poz 718
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA – Stanisław Marek Pietras (spraw.) Sędzia WSA – Andrzej Kołodziej Sędzia WSA – Janusz Walawski Protokolant starszy sekretarz sądowy – Izabela Kaliszewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 czerwca 2016 r. sprawy ze skargi M. N. na decyzję Centralnej Komisji do Spraw Stopni i Tytułów z dnia [...] stycznia 2016 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności uchwały w sprawie uchylenia uchwały o odmowie odmowy nadania i uchwały o nadaniu stopnia doktora habilitowanego 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję z dnia [...] czerwca 2015 r. nr [...], 2. zasądza od Centralnej Komisji do Spraw Stopni i Tytułów na rzecz skarżącej M. N. kwotę 200 zł (dwieście złotych), tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Rada Wydziału Politologii Uniwersytetu [...] w L. uchwałą z dnia [...] listopada 2014 r. nr [...], działając na podstawie art. 18a ust. 11 ustawy z dnia 14 marca 2003 r. o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz o stopniach i tytule w zakresie sztuki (Dz. U. z 2003 r., Nr 65, poz. 595 ze zm.) oraz zgodnie z uchwałą Komisji Habilitacyjnej z dnia [...] listopada 2014 r., odmówiła skarżącej dr M. N. nadania stopnia naukowego doktora habilitowanego w dziedzinie nauk społecznych w dyscyplinie nauki o polityce.

W odwołaniu z dnia [...] grudnia 2014 r. od powyższej uchwały do Centralnej Komisji do Spraw Stopni i Tytułów Naukowych, skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej uchwały i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia, a ewentualnie o uchylenie zaskarżonej uchwały przez Radę Wydziału i podjęcie ponownej uchwały, zgodnej z opinią komisji habilitacyjnej o nadaniu stopnia doktora habilitowanego.

Rada Wydziału Politologii Uniwersytetu [...] w L. uchwałą z dnia [...] grudnia 2014 r., działając na podstawie art. 132 § 1 k.p.a. w zw. z art. 29 ust. 1 ustawy o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz o stopniach i tytule w zakresie sztuki, w § 1 uchyliła uchwałę Rady Wydziału Politologii z dnia [...] listopada 2014 r. nr [...] w zakresie odmowy nadania skarżącej dr M. N. nadania stopnia naukowego doktora habilitowanego w dziedzinie nauk społecznych w dyscyplinie nauki o polityce i w § 2 nadała skarżącej stopień naukowy doktora habilitowanego w dziedzinie nauk społecznych w dyscyplinie nauki o polityce. W uzasadnieniu podała, że zachodzą przesłanki określone w cytowanych już w podstawie przepisach prawa do uwzględnienia odwołania.

Centralna Komisja do Spraw Stopni i Tytułów postanowieniem z dnia [...] stycznia 2015 r. nr [...], mając za podstawę art. 157 § 1 i 2 k.p.a. w zw. z art. 29 ust. 1 ustawy o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz o stopniach i tytule w zakresie sztuki, wszczęła z urzędu postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności uchwały Rady Wydziału Politologii Uniwersytetu [...] w L. z dnia [...] grudnia 2014 r. i w uzasadnieniu podała, że naruszone zostały proceduralne przepisy art. 21 ust. 1 i 2 ustawy stanowiące, że po złożeniu odwołania od negatywnej uchwały Rady Wydziału, kompetencje do wydania decyzji ma tylko Centralna Komisja, zaś przepisy te mają charakter przepisów szczególnych w relacji do ogólnych przepisów k.p.a. o zasadach rozpatrywania odwołań.

Następnie Centralna Komisja do Spraw Stopni i Tytułów decyzją z dnia [...] czerwca 2015 r. nr [...], działając na podstawie art. 156 § 1 pkt 2, art. 157 § 1 i art. 158 § 1 k.p.a. w zw. z art. 29 ust. 1 ustawy o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz o stopniach i tytule w zakresie sztuki, stwierdziła z urzędu nieważność:

1) uchwały Rady Wydziału Politologii Uniwersytetu [...] w L. z dnia [...] grudnia 2014 r. o uchyleniu uchwały Rady z dnia [...] listopada 2014 r. w sprawie odmowy nadania dr M. N. stopnia doktora habilitowanego,

2) uchwały Rady Wydziału Politologii Uniwersytetu [...] w L. z dnia [...] grudnia 2014 r. w sprawie nadania dr M. N. stopnia doktora habilitowanego.

W uzasadnieniu – powołując się na opisany powyżej stan faktyczny – podała, że naruszone zostały proceduralne przepisy art. 21 ust. 1 i 2 o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz o stopniach i tytule w zakresie sztuki stanowiące, że po złożeniu odwołania od negatywnej uchwały Rady Wydziału, kompetencje do wydania decyzji ma tylko Centralna Komisja i powyższe przepisy mają charakter przepisów szczególnych w relacji do ogólnych przepisów k.p.a. o zasadach rozpatrywania odwołań, w tym i do regulacji art. 132 § 1 k.p.a. Uchwały Rady Wydziału Politologii Uniwersytetu [...] L. z dnia [...] grudnia 2014 r,. są więc dotknięte wadą, o której mowa w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.

We wniosku z dnia [...] sierpnia 2015 r. o ponowne rozpatrzenie sprawy, skarżąca M. N. wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i umorzenie postępowania w pierwszej instancji w całości zarzucając:

1. naruszenie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. poprzez bezpodstawne uznanie, że uchwała Rady Wydziału z dnia [...] grudnia 2014 została wydana z rażącym naruszeniem art. 21 ust. 1 i 2 ustawy o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz o stopniach i tytule w zakresie sztuki;

2. naruszenie art. 156 § 1 pkt 2 poprzez niezastosowanie art. 29 ust. 1 i 2 ustawy o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz o stopniach i tytule w zakresie sztuki w zw. z art. 132 § 1 k.p.a.

Centralna Komisja do Spraw Stopni i Tytułów decyzją z dnia [...] stycznia 2016 r. nr [...], mając za podstawę art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 127 k.p.a., utrzymała w mocy zaskarżoną decyzję z dnia [...] czerwca 2015 r. nr [...]. W uzasadnieniu – powołując się na opisany powyżej stan faktyczny – podała, że w toku postępowania podjętego przez Centralną Komisję, wniosek skarżącej o ponowne rozpatrzenie sprawy był rozpatrywany przez Sekcję Nauk Humanistycznych i Społecznych Centralnej Komisji w trybie postanowień statutu Centralnej Komisji, zatwierdzonego zarządzeniem nr [...] Prezesa Rady Ministrów z dnia [...] czerwca 2012 r. Sekcja uzyskała opinię prawną recenzenta z dyscypliny prawo z dnia [...] października 2015 r. i zdaniem opiniującego w niniejszym stanie faktycznym, dokonanie tzw. reasumpcji podjętej przez Radę Wydziału Politologii UMCS uchwały jest dopuszczalne, a co za tym idzie nie stanowi naruszenia art. 21 ust. 1 ustawy. W ocenie recenzenta literalne brzmienie przepisów art. 29 ust. 1 ustawy, nie wyłącza możliwości zastosowania przez Radę Wydziału mechanizmu samokontroli, bowiem przepis ten nie zawiera expressis verbis wskazania, że wyłącznie Centralna Komisja jest organem właściwym w postępowaniach odwoławczych. Reasumując, wniosek skarżącej zasługuje na uwzględnienie, a w konsekwencji za zmianą decyzji z dnia [...] czerwca 2015 r. Następnie na posiedzeniu Sekcji w dniu [...] listopada 2015 r. w toku dyskusji wskazywano m.in., że przyjęcie przez ustawodawcę ratio legis modelu trybu odwoławczego, wynikającego z art. 21 ust. 1 i 2 ustawy polega na tym, że w procesie odwoławczym, to Centralna Komisja podejmuje decyzje w przedmiocie odwołania, gdyż to Komisja ma obowiązek i kompetencje do dbania o poziom nauki i tym samym nie ma zastosowania przepis art. 132 § 1 k.p.a., bo jest on wyłączony przez ustawodawcę. To wyklucza tryb autonaprawy w procesie odwoławczym przez samą Radę Wydziału. W wyniku tajnego głosowania Sekcja Nauk Humanistycznych i Społecznych nie poparła ostatecznie przedmiotowego odwołania. Zgodnie z zasadami proceduralnymi Centralnej Komisji, sprawa była następnie przedmiotem posiedzenia Prezydium Centralnej Komisji w dniu [...] listopada 2015 r. i jej członkowie uznali, że organ winien uzyskać opinię dodatkowego superrecenzenta, jednakże wnioski sporządzonej w dniu [...] stycznia 2016 r. opinii superrecenzenta były niejednoznaczne. Z jednej strony superrecenzent uznał, że od strony prawnej w jego opinii Centralna Komisja ma słuszność w zaistniałym sporze proceduralnym. Z drugiej strony superrecenzent uznał, że mimo racji prawnych względy praktyczne (m.in. wola zaoszczędzenia pieniędzy podatnika i uniknięcie strat moralnych oraz finansowych, na które narażona byłaby habilitantka w wypadku dalszego procedowania) przemawiają za przyjęciem jej odwołania. Z tych względów recenzent opowiadał się ostatecznie za zmianą decyzji Centralnej Komisji z dnia [...] czerwca 2015 r. Następnie zgodnie postanowieniami statutu sprawa była przedmiotem obrad posiedzenia Prezydium Centralnej Komisji w dniu [...] stycznia 2016 r. i Prezydium po zapoznaniu się ze stanowiskiem Sekcji oraz opiniami recenzentów, jak i po przeprowadzeniu dyskusji wypowiedziało się jednogłośnie przeciw przyjęciu wniosku i uchyleniu pierwotnej decyzji. Postępowania określone w ustawie mają charakter szczególny, który wynika ze specyfiki tych postępowań. Charakteryzuje je daleko posunięta odrębność w stosunku do postępowań prowadzonych jedynie na podstawie przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego. Cecha wyjątkowości postępowań z ustawy w sprawach nadania stopni i tytułów naukowych znajduje umocowanie w regulacji zawartej w art. 29 ust. 1 ustawy, w myśl którego to przepisu w postępowaniach z ustawy z dnia 14 marca 2003 r. przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego mają jedynie odpowiednie zastosowanie w zakresie nieuregulowanym w ustawie. Wynika z tego jednoznacznie, że gdy ustawa o stopniach naukowych i tytule naukowym zawiera szczególną regulację, to nie ma podstaw do stosowania w tym zakresie przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego. Przepis art. 21 ust. 1 i 2 ustawy reguluje odmiennie niż ogólne zasady Kodeksu postępowania administracyjnego kilka zasadniczych kwestii postępowania odwoławczego w sprawach nadania stopni i tytułów naukowych, tj. kwestie: terminu wniesienia odwołania, terminu rozpoznania odwołania przez Centralną Komisję, sposobów rozstrzygnięć Centralnej Komisji w procesie odwoławczym, podmiotu mającego wyłączne kompetencje do podejmowania rozstrzygnięć w procesie odwoławczym, jakim jest Centralna Komisja, zaś Rada Wydziału/Rada Naukowa jest tylko pośrednikiem w przekazywaniu odwołania. Wbrew twierdzeniom skarżącej, redakcja przepisu art. 21 ust. 1 i 2 ustawy, w zbiegu z art. 29 ust. 1 ustawy przesądza o tym, że jedynym organem mającym kompetencje – na zasadzie wyłączności – do podejmowania rozstrzygnięć w przedmiocie odwołania jest Centralna Komisja. Dewolutywność w ustawie ma charakter bezwzględny, tj. kontroli, na skutek wniesienia środka odwoławczego, dokonuje tylko Centralna Komisja, jako organ instancyjnie wyższy. Zaznaczono, że procedury nadania stopni i tytułów naukowych w Polsce są wyjątkowo długotrwałe i w miarę stabilne. W sposób oczywisty model proceduralny stosowany od lat w obszarze nauki i szkolnictwa wyższego jest specyficzny w relacji do pozostałych rodzajów postępowania administracyjnego. Specyfikę tę uwzględniają przepisy art. 21 ust. 1 i 2 i art. 29 ust. 1 ustawy i specyfikę tę respektował polski ustawodawca w kolejnych regulacjach dotyczących stopni i tytułów naukowych. W kilkudziesięcioletniej praktyce działania Centralnej Komisji nie było przypadku, aby po złożeniu odwołania przez habilitanta czy doktoranta była zastosowana przez jakąkolwiek Radę Wydziału/ Radę Naukową samokontrola w trybie art. 132 § 1 k.p.a. Do tej pory nie występowały wątpliwości interpretacyjne czy spory co do wykładni ust. 1 i 2 ustawy w zbiegu z art. 132 § 1 k.p.a. Zaznaczono, że nie można podejmować rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie kierując się oportunizmem. Wskazywane we wniosku skarżącej i opinii drugiego superrecenzenta "względy praktyczne" mające przemawiać za przyjęciem odwołania nie mogą być motywem działania centralnego organu państwowego, jakim jest Centralna Komisja. Centralna Komisja nie potwierdza też przekonania skarżącej o "oczywistej zasadności" jej odwołania. W kontekście zakresu naruszenia przez Radę Wydziału Politologii UMSC przepisu art. 21 ust. 1 i 2 ustawy przy podejmowaniu uchwał z dnia [...] grudnia 2014 r., Centralna Komisja potwierdza swoją ocenę o rażącym – a nie zwykłym – naruszeniu prawa, co stanowiło przesłankę zastosowania przepisu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Odnosząc się do dodatkowych zarzutów wskazano, że przyjęty przez Centralną Komisję tryb postępowania wynika ze statutu CK (§ 18) i jest podstawowym trybem działania Komisji wynikającym m.in. ze specyfiki działania organów Centralnej Komisji. Sekcje i Prezydium CK są organami kolegialnymi z licznym składem osobowym. Organy te działają na posiedzeniach, w tej sytuacji podstawowym materiałem pozwalającym zająć stanowisko przez Sekcje i Prezydium CK są opinie recenzentów. Zupełnie bezpodstawny jest więc zarzut zastosowania podstawowego trybu działania Komisji i powołania przez CK w niniejszej sprawie recenzentów. W zakresie waloru prawnego opinii prawnej pierwszego superrecenzenta (pozytywnej dla skarżącej) Centralna Komisja wskazała, że co do zasady opinie recenzentów mają formalnie charakter pomocniczy i stanowią tylko materiał do podejmowania decyzji przez organ. Uchwały Sekcji czy Prezydium Centralnej Komisji (tak samo zresztą jak i Rady Wydziału) przewidziane w przepisach ustawy mają charakter aktów samodzielnych, a opinie recenzentów stanowią tylko materiał pomocniczy do zajmowania stanowiska i podejmowania ostatecznej decyzji przez właściwe organy Centralnej Komisji. W tej sytuacji niezasadne jest wnioskowanie przez skarżącą, że pozytywne opinia recenzenta wiąże w sposób zasadniczy organ podejmujący decyzję. Co do zarzutu o naruszeniu przez Centralą Komisję terminów wskazanych w art. 35 k.p.a. stwierdzono, że w rozpoznawanej sprawie długotrwałość postępowania wynikała z przyczyn obiektywnych, bez uchybień ze strony organów Centralnej Komisji. Generalnie długotrwałość wynikała z czasu sporządzania opinii przez wyznaczonych recenzentów, zatem nietrafny jest zarzut przewlekłości. Z przyczyn oczywistych oceny czynności składające się na postępowania z ustawy nie są możliwe do zrealizowania w terminach wynikających z przepisów art. 35 § 3 k.p.a., co oznacza, że na zasadzie art. 29 ustawy w tych postępowaniach nie stosuje się przepisów art. 35 k.p.a. Odnosząc się do dodatkowego zarzutu o wadzie doręczenia postanowienia o wszczęciu postępowania o stwierdzeniu nieważności uchwał Rady Wydziału Politologii UMSC, Centralna Komisja stwierdziła, że z akt sprawy wynika, iż przesyłka została wysłana na znany adres pracodawcy skarżącej i została ona pokwitowana.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skarżąca wniosła o stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Centralnej Komisji z dnia [...] czerwca 2015 r., o zobowiązanie Centralnej Komisji do wydania w terminie 14 dni decyzji o umorzeniu wszczętego z urzędu postępowania o stwierdzeniu nieważności uchwały Rady Wydziału UMCS z dnia [...] grudnia 2014 r, o orzeczenie, że zaskarżona decyzja nie wywołuje skutków prawnych do chwili uprawomocnienia się wyroku oraz o zasądzenie na jej rzecz zwrotu kosztów postępowania zarzucając:

1) rażące naruszenie art. 16 § 1 i art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. w zw. z art. 29 ust. 1 ustawy o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz o stopniach i tytule w zakresie sztuki polegające na bezpodstawnej ingerencji w ostateczną i prawomocną uchwałę Rady Wydziału z dnia [...] grudnia 2014 r. w sytuacji, gdy nie istniała żadna przesłanka ustawowa do stwierdzenia nieważności tej uchwały w szczególności przy wydawaniu tej decyzji nie doszło do rażącego naruszenia 21 ust. 1 i 2 ustawy,

2) rażące naruszenie art. 21 ust. 1 i 2 cytowanej wyżej ustawy w zw. z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. poprzez błędną wykładnię tego przepisu wbrew jego literalnemu brzmieniu i przyjęcie, że przepis ten stanowi, że "po złożeniu odwołania od negatywnej uchwały Rady Wydziału, kompetencje do wydania decyzji ma tylko Centralna Komisja"

3) rażące naruszenie art. 29 ust. 1 ustawy w zw. z art. 132 § 1 k.p.a. i art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. poprzez błędne uznanie, że art. 21 ust. 1 i 2 ustawy wyłącza w postępowaniu awansowym względną dewolutywność odwołania i uniemożliwia w tym postępowaniu odpowiednie zastosowanie przepisu regulującego autokontrolę zaskarżonej uchwały.

W uzasadnieniu – powołując się na opisany powyżej stan faktyczny – podała, że przepis art. 21 ust. 1 i 2 ustawy nie zabrania, aby Rada Wydziału w trybie autokontroli uwzględniała odwołanie wniesione na swoją uchwałę i nie wskazuje, że wyłączne kompetencje po wniesieniu odwołania posiada jedynie Centralna Komisja. Ponadto przepisy art. 29 ust. 1 ustawy i art. 132 k.p.a. w żaden sposób nie były przedmiotem rozważań prawnych w toku postępowania o stwierdzenie nieważności uchwały. Natomiast dopuszczalność stosowania do postępowania odwoławczego w postępowaniu awansowym przepisów k.p.a. uzależniona jest od spełnienia łącznie dwóch przesłanek:

1) ustawa o stopniach naukowych nie reguluje wyraźnie danej kwestii;

2) przepisy k.p.a., które mają być zastosowane odpowiednio w postępowaniu awansowym, nie są sprzeczne z istotą tego postępowania.

Tymczasem w rozpoznawanej sprawie obie przesłanki są niewątpliwie są spełnione. Przepis art. 21 ust. 1 i ust. 2 ustawy w istocie w zakresie postępowania odwoławczego zawiera odmienne regulacje niż w kodeksie postępowania administracyjnego jedynie odnośnie terminu wniesienia odwołania, terminu przekazania odwołania do organu odwoławczego, terminu rozpoznania odwołania przez Centralną Komisję. Ponadto odmiennie uregulowano sposoby rozstrzygnięć Centralnej Komisji jako organu odwoławczego. W pozostałym zakresie nieuregulowanym do postępowania odwoławczego mają zastosowanie odpowiednio przepisy kodeksu postępowania administracyjnego. W szczególności dotyczy to dopuszczalności w postępowaniu awansowym zastosowania trybu autokontroli przewidzianej w art. 132 § 1 k.p.a. Zgodnie z tym przepisem jeżeli odwołanie wniosły wszystkie strony, a organ administracji publicznej, który wydał decyzję uzna, że to odwołanie zasługuje w całości na uwzględnienie, może wydać nową decyzję, w której uchyli lub zmieni zaskarżoną decyzję. Przepisy ustawy o stopniach i tytułach naukowych w żaden sposób nie regulują, a tym bardziej nie zabraniają stosowania trybu przewidzianego w powyższym przepisie. Nadto istota i specyfika postępowania awansowego nie sprzeciwiają się odpowiedniemu zastosowaniu w postępowaniu awansowym przepisu art. 132 § 1 k.p.a. Wręcz przeciwnie. Uregulowany w art. 21 ust. 2 ustawy sposób rozstrzygnięć Centralnej Komisji po rozpoznaniu odwołania ograniczający się jedynie do kasatoryjnych rozstrzygnięć świadczy, że wyłączną kompetencję w zakresie nadania stopnia doktora habilitowanego ma wyłącznie Rada Wydziału. Uprawnień takich nie ma Centralna Komisja, która nie może orzec merytorycznie. Może jedynie, uznając odwołanie za zasadne, uchylić zaskarżoną uchwałę, przekazując sprawę tej samej lub innej Radzie Wydziału. Zatem wykładnia gramatyczna wskazanych wyżej norm prawnych jednoznacznie świadczy o dopuszczalności trybu autokontroli w postępowaniu awansowym. Za trafnością argumentacji przemawia także wykładnia celowościowa art. 132 § 1 k.p.a. w zw. z art. 29 ust. 1 ustawy, instytucja samokontroli służy szybkiemu naprawieniu własnego błędu, bez konieczności absorbowania organu odwoławczego. Zatem nie ma sensu stwierdzanie nieważności uchwały Rady Wydziału z dnia [...] grudnia 2014 r. z powodu rzekomego rażącego naruszenia prawa po to tylko, aby wrócić na etap rozpoznania odwołania przez Centralną Komisję. Dalej stwierdzono, że we wszystkich postępowaniach administracyjnych, jak również w postępowaniu podatkowym, istnieje dopuszczalność samokontroli przez organ pierwszej instancji i możliwość naprawienia swego błędu. Wynika to ze względnej dewolutywności odwołania w postępowaniu administracyjnym. Nie ma więc żadnego uzasadnienia prawnego dla przyjęcia tezy, że w postępowaniu awansowym o nadanie stopnia doktora habilitowanego istnieje bezwględna dewolutywność odwołania. Zresztą nawet Centralna Komisja w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji nie potrafiła wskazać takich argumentów. Niedopuszczalność autokontroli może jedynie wynikać z jednoznacznie brzmiącej normy prawnej. Ponadto w sprawie nie zachodzi wypadek rażącego naruszenia prawa i w żaden sposób w zaskarżonej decyzji nie analizowano tej kwestii. W dalszej części powołując się na stanowisko judykatury oraz doktryny stwierdziła, że w jej sprawie nie doszło do rażącego naruszenia prawa i nie może być zatem podstawą do stwierdzenia nieważności przepisu, co do którego treści istnieją wątpliwości interpretacyjne i spór co do wykładni. Dalej dodała, że pozytywna uchwała Rady Wydziału jest ostateczna i prawomocna. Centralna Komisja zatem nie zatwierdza takich uchwał. Wreszcie nie wystarczy, tak jak uczyniono w zaskarżonej decyzji, przedstawić odmienną wykładnię przepisów postępowania i stwierdzić, że jest to rażące naruszenie prawa. Należy również w tym zakresie przedstawić argumentację prawną. Natomiast wniosek o zobowiązanie do umorzenia postępowania uzasadniła treścią obowiązującego art. 145a § 1 ustawy – Prawo o postepowaniu przed sądami administracyjnymi, bowiem to merytoryczne rozstrzygnięcie Sądu podjęte na podstawie tego przepisu jest konieczne dla zakończenia postępowania administracyjnego, które jest bezprzedmiotowe. Brak takiego rozstrzygnięcia może spowodować dalsze przedłużające się postępowanie administracyjne.

W odpowiedzi na skargę Centralna Komisja do Spraw Stopni i Tytułów wniosła o jej oddalenie, a wskazując na dotychczasowe ustalenia faktyczne i prawne dodała, że wbrew więc twierdzeniom skarżącej, redakcja przepisu i literalne brzmienie art. 21 ust. 1 i 2 ustawy w zbiegu z art. 29 ust. 1 przesądza o tym, że jedynym organem mającym kompetencje – na zasadzie wyłączności – do podejmowania rozstrzygnięć w przedmiocie odwołania jest Centralna Komisja. W literalnym brzmieniu przepisy te bezspornie stanowią, że po złożeniu odwołania od negatywnej uchwały Rady Wydziału, kompetencje do wydania decyzji ma Centralna Komisja i dalej wskazała, że przepis art. 21 ust. 1 i 2 ustawy powinien być przede wszystkim odczytywany "a contrario".

W piśmie procesowym z dnia [...] maja 2016 r. skarżąca podtrzymała zarzuty ze skargi dodając, że nie można w procesie wykładni norm prawnych pomijać pewne ogólne zasady, czy też systemowe rozwiązania. Wyjątek od dopuszczalności autokontroli powinien być zatem jednoznacznie określony przez ustawodawcę poprzez wprowadzenie wyraźnego zakazu autokontroli. Wszelkie zatem wątpliwości interpretacyjne powinny być więc rozstrzygane zgodnie z zasadą systemową. Przepisy procesowe także należy interpretować przez pryzmat ogólnych zasad postępowania administracyjnego, które mają przecież charakter normatywny. Tak więc wykładnia art. 21 ust 1 ustawy powinna być dokonywana w kontekście zasady szybkości postępowania (art. 12 k.p.a.). Uwzględnienie odwołania przez organ pierwszej instancji, bez konieczności przekazywania odwołania organowi odwoławczemu, zwłaszcza w sytuacji, gdy ten organ nie może wydać decyzji reformatoryjnej, w znaczący sposób przyspiesza załatwienie sprawy. Ponadto należy uwzględnić zasadę prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie do organów (art. 8 k.p.a.). Okoliczność, że organ, który wydał zaskarżony akt sam przyznaje się do swojego błędu niewątpliwie tą zasadę realizuje i wzmacnia poczucie praworządności. Ponadto nie sposób się powoływać na kilkudziesięcioletnią tradycję, w sytuacji, gdy nowe przepisy dotyczące postępowania habilitacyjnego obowiązują od 2011 r. Reasumując, uwzględniając wynik wykładni gramatycznej, systemowej i celowościowej, w żaden sposób nie można racjonalnie twierdzić, że art. 21 ust. 1 i 2 ustawy. wyłącza dopuszczalność stosowania trybu autokontroli w postępowaniu awansowym. Zatem ustawa o stopniach naukowych nie reguluje w żaden sposób kwestii autokontroli w przypadku wniesienia odwołania.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z brzmieniem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości m.in. poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem.

Skarga analizowana pod tym kątem zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do treści art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 14 marca 2003 r. o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz o stopniach i tytule w zakresie sztuki (Dz. U. Nr 65, poz. 595 ze zm.), osoba ubiegająca się o nadanie stopnia doktora lub doktora habilitowanego może wnieść od uchwał, o których mowa w art. 14 ust. 2 i art. 18a ust. 11, jeżeli są one odmowne, odwołanie do Centralnej Komisji za pośrednictwem właściwej rady w terminie miesiąca od dnia doręczenia uchwały wraz z uzasadnieniem. Rada przekazuje odwołanie Centralnej Komisji wraz ze swoją opinią i aktami sprawy w terminie trzech miesięcy od dnia złożenia odwołania, zaś po rozpatrzeniu odwołania, w terminie nie dłuższym niż sześć miesięcy, Centralna Komisja albo utrzymuje w mocy zaskarżoną uchwałę, albo uchylając ją, przekazuje sprawę do ponownego rozpatrzenia radzie tej samej lub innej jednostki organizacyjnej.

W rozpoznawanej sprawie skarżąca M. N. w dniu [...] grudnia 2014 r. wniosła – jak opisano już w stanie faktycznym – odwołanie do Centralnej Komisji do Spraw Stopni i Tytułów naukowych od niekorzystnej dla siebie uchwały Rady Wydziału Politologii Uniwersytetu [...] w L. uchwałą z dnia [...] listopada 2014 r. nr [...] odmawiającej jej nadania stopnia naukowego doktora habilitowanego w dziedzinie nauk społecznych w dyscyplinie nauki o polityce.

Z kolei według art. 29 ust. 1 ustawy o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz o stopniach i tytule w zakresie sztuki, w postępowaniach dotyczących nadania stopnia doktora i doktora habilitowanego albo tytułu profesora oraz nadania, ograniczenia, zawieszenia i pozbawienia uprawnienia do nadawania tych stopni w zakresie nieuregulowanym w ustawie stosuje się odpowiednio przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego.

Stąd też Rada Wydziału Politologii Uniwersytetu [...] w L. uchwałą z dnia [...] grudnia 2014 r., mając za podstawę cytowany wyżej przepis art. 29 ust. 1 ustawy i powołując się w podstawie prawnej na treść art. 132 § 1 k.p.a., uchyliła własną uchwałę z dnia [...] listopada 2014 r. nr [...] w zakresie odmowy nadania skarżącej dr M. N. nadania stopnia naukowego doktora habilitowanego w dziedzinie nauk społecznych w dyscyplinie nauki o polityce i jednocześnie nadała skarżącej stopień naukowy doktora habilitowanego w dziedzinie nauk społecznych w dyscyplinie nauki o polityce. Z kolei Centralna Komisja do Spraw Stopni i Tytułów decyzją z dnia [...] czerwca 2015 r. nr [...], utrzymaną następnie w mocy decyzją z dnia [...] stycznia 2016 r. nr [...], działając na podstawie art. 156 § 1 pkt 2, art. 157 § 1 i art. 158 § 1 k.p.a. w zw. z art. 29 ust. 1 ustawy o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz o stopniach i tytule w zakresie sztuki, stwierdziła w całości nieważność uchwały Rady Wydziału Politologii Uniwersytetu [...] w L. z dnia [...] grudnia 2014 r. uzasadniając swoje rozstrzygnięcie argumentem, że kompetencje do wydania decyzji ma tylko Centralna Komisja i powyższe przepisy mają charakter przepisów szczególnych w relacji do ogólnych przepisów k.p.a. o zasadach rozpatrywania odwołań, w tym i do regulacji art. 132 § 1 k.p.a. dodając, że to wyłącznie Centralna Komisja jest organem właściwym w postępowaniu odwoławczym, a zastosowanie art. 132 k.p.a. nie ma zastosowania, bowiem został wyłączony przez ustawodawcę i w konsekwencji w kilkudziesięcioletniej praktyce działania Centralnej Komisji nie było przypadku zastosowania art. 132 k.p.a.

Reasumując, spór w niniejszej sprawie sprowadza się do oceny, czy ustawa o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz o stopniach i tytule w zakresie sztuki, dopuszcza stosowanie zasady względnej dewolutywności odwołania, o której mowa w art. 132 Kodeksu postępowania administracyjnego i odpowiedź Sądu w tym względzie jest pozytywna.

Zgodnie z treścią art. 132 § 1 k.p.a., jeżeli odwołanie wniosły wszystkie strony, a organ administracji publicznej, który wydał decyzję, uzna, że to odwołanie zasługuje w całości na uwzględnienie, może wydać nową decyzję, w której uchyli lub zmieni zaskarżona decyzję.

Analizując powyższe stwierdzić przede wszystkim należy, a co podnosi organ w zaskarżonej decyzji, że przepis art. 21 ust. 1 i 2 ustawy o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz o stopniach i tytule w zakresie sztuki w żadnej mierze nie wskazuje, aby to wyłącznie Centralna Komisja była organem właściwym w postepowaniu odwoławczym. Wprawdzie postępowanie odwoławcze przywołane w ustawie charakteryzuje się pewną odrębnością w stosunku do uregulowań zawartych w Kodeksie postępowania administracyjnego, jednakże dotyczy to wyłącznie terminu złożenia odwołania, terminu przekazania odwołania wraz z opinią i aktami sprawy do Centralnej Komisji, terminu wydania decyzji przez Centralna Komisję oraz rodzaju rozstrzygnięcia przez Komisję Centralną (nie uwzględniono rozstrzygnięcia reformatoryjnego). Zatem autokontrola, o której mowa w art. 132 Kodeksu postępowania administracyjnego, nie została uregulowana w ustawie o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz o stopniach i tytule w zakresie sztuki. Ponadto – jak wynika z wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 4 lutego 2014 r. sygn. akt I OSK 2723/13 i które to stanowisko Sąd w niniejszym składzie przyjmuje "jako swoje" – "W literaturze przedmiotu powszechnie przyjmuje się, że pojęcie "odpowiednie zastosowanie przepisów" oznacza, że rozważając, które przepisy regulujące postępowanie administracyjne będą miały zastosowanie wprost, które z odpowiednimi modyfikacjami, a które w ogóle nie będą miały zastosowania, należy wziąć pod uwagę cechy charakterystyczne postępowania w sprawach stopni naukowych i tytułu naukowego. Odpowiednie stosowanie Kodeksu postępowania administracyjnego w postępowaniach w sprawie ograniczenia lub cofnięcia prawa nadawania stopnia doktora lub doktora habilitowanego nie może jednak w żaden sposób zmienić charakteru tych postępowań, ponieważ przy odpowiednim stosowaniu wszelkich przepisów prawa modyfikacji mogą podlegać jedynie przepisy odpowiednio stosowane, a nie przepisy, które mają być przez nie uzupełniane – por. J. Nowacki, Analogia legis, Warszawa 1966, s. 146; B. Adamiak, J. Borkowski, Zakład administracyjny w postępowaniu administracyjnym, Studia Iuridica 1996, nr 32, s. 23 i n.; A. Błachnio-Parzych, Przepisy odsyłające systemowo (wybrane zagadnienia), PiP 2003, nr 1, s. 51. Jak podkreśla J. Borkowski, w postępowaniu w sprawach stopni naukowych przepisy kpa mają ograniczone zastosowanie, bo jest ono przede wszystkim posiłkowe, a więc tylko dopełniające już istniejącą w ustawie i aktach wykonawczych regulację czynności postępowania organów właściwych w sprawie - zob. Podstawy prawne nadawania stopni i tytułu, naukowych i w zakresie sztuki, a kontrola sądu administracyjnego w tych sprawach [w:] Ratio est anima legis. Księga jubileuszowa ku czci Profesora Janusza Trzcińskiego, Warszawa 2007, s. 164. (...) Również w orzecznictwie sądowym niejednokrotnie wyjaśniano, że "odpowiednie" stosowanie kpa w sprawach o nadanie stopnia naukowego albo tytułu naukowego ma ścisły związek ze specyfiką postępowań poprzedzających podejmowanie przez właściwe jednostki organizacyjne uchwał w tych sprawach. Zdaniem NSA regułę wyrażoną w art. 29 ust. 1 usn należy rozumieć w ten sposób, że w omawianych sprawach przepisy kpa mają zastosowanie tylko w kwestiach nieuregulowanych w ustawie i jest to tylko zastosowanie odpowiednie. Odpowiedniość stosowania kpa oznacza, że jedne przepisy Kodeksu będą stosowane wprost, bez żadnych modyfikacji, a niektóre – z dostosowaniem do charakteru rozpatrywanej sprawy, a inne w ogóle nie będą miały zastosowania – por. np. wyrok NSA z 30 maja 2008 r., I OSK 212/08, czy wyrok NSA z 20 kwietnia 2007 r., I OSK 1661/06. (...) Skoro w przepisach ustawy o stopniach naukowych ... określających tryb rozpoznawania spraw z zakresu ograniczania lub cofania prawa nadawania stopnia doktora lub doktora habilitowanego nie ma regulacji szczególnych dotyczących doręczeń, a przepisy kpa o doręczeniach w żaden sposób nie wpływają na charakter tych postępowań, to należy przyjąć, że przepisy kpa o doręczeniach (art. 39-49) mają w tym postępowaniu zastosowanie wprost (bez modyfikacji). Oznacza to, że Centralna Komisja miała obowiązek pouczenia strony o obowiązku poinformowania o zmianie adresu i o konsekwencjach prawnych określonych w art. 41 § 2 kpa. Skoro Centralna Komisja nie dopełniła tego obowiązku, to zarzut naruszenia przez Sąd I instancji art. 29 ust. 1 i 2 usn w zw. z art. 41 § 1 i 2 kpa, art. 45 kpa należało uznać za bezzasadny".

Zatem skoro w przepisach ustawy o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz o stopniach i tytule w zakresie sztuki dotyczących odwołań nie ma regulacji szczególnej dotyczącej autokontroli, a przepis art. 132 § 1 k.p.a. w żaden sposób – zdaniem Sądu – nie ma wpływu na charakter postępowania odwoławczego, to stosuje się go wprost, tj. bez modyfikacji w rozpoznawanej sprawie.

Zgodzić się ponadto należy ze skarżącą, ze organ w żadnej mierze nie wskazał w zaskarżonej decyzji, na czym polegało rażące naruszenie prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., jak również zauważyć należy, że odmienna wykładnia przepisów postępowania nie stanowi w świetle ustalonego już stanowiska judykatury, rażącego naruszenia prawa zezwalającego na stwierdzenie nieważności aktu prawnego w postepowaniu nadzwyczajnym.

W tym stanie rzeczy, na mocy art. 145 § 1 pkt 1 lit. a w zw. z art. 132, a w sprawie kosztów na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 1 i 209 cytowanej już wyżej ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, należało orzec, jak w sentencji wyroku.