Wyrok NSA, sygn. akt I OSK 2277/11
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2012-02-08 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6143 Sprawy kandydatów na studia i studentów
Hasła tematyczne: Szkolnictwo wyższe
Skarżony organ: Rektor Uniwersytetu/Politechniki/Akademii
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 197 ust. 4
journal: Dz.U. 2005 nr 164 poz 1365
law: Ustawa z dnia 27 lipca 2005 r. Prawo o szkolnictwie wyższym

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Joanna Banasiewicz, Sędzia NSA Anna Łukaszewska – Macioch (spr.), Sędzia del. NSA Jerzy Solarski, Protokolant asystent sędziego Marta Romanowska, po rozpoznaniu w dniu 8 lutego 2012 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej A. P. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 5 lipca 2011 r. sygn. akt III SA/Kr 155/10 w sprawie ze skargi A. P. na decyzję Rektora Uniwersytetu Jagiellońskiego z dnia 10 listopada 2009 r. nr DN-4003/5/0/2009/2010 w przedmiocie skreślenia z listy doktorantów oddala skargę kasacyjną


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie wyrokiem z dnia 5 lipca 2011 r. sygn. akt III SA/Kr 155/10 oddalił skargę A. P. na decyzję Rektora Uniwersytetu Jagiellońskiego w Krakowie z dnia 10 listopada 2009 r. nr DN-4003/5/0/2009/2010 o skreśleniu z listy doktorantów.

W uzasadnieniu wyroku Sąd przedstawił następujący stan faktyczny sprawy:

Decyzją z dnia 16 września 2009 r. nr WPA-4003/24/08/09 Kierownik Studiów Doktoranckich na Wydziale Prawa i Administracji Uniwersytetu Jagiellońskiego w Krakowie postanowił o skreśleniu A. P. z listy doktorantów na Wydziale Prawa i Administracji UJ z dniem 16 września 2009 r. W uzasadnieniu decyzji powołując się na przepis art. 197 ust. 4 ustawy - Prawo o szkolnictwie wyższym (Dz. U. Nr 164, poz. 1365 ze zm.) oraz § 10 ust. 1 Regulaminu studiów doktoranckich na Uniwersytecie Jagiellońskim stanowiącego załącznik do uchwały Senatu UJ z dnia 19 kwietnia 2006 r. wskazano, że skarżący nie spełnił warunków zaliczenia pierwszego roku, bowiem w terminie przewidzianym Regulaminem studiów nie złożył sprawozdania oraz indeksu, jak również zaniedbał swoje obowiązki nie wpisując studentom zaliczeń z prowadzonych przez siebie ćwiczeń, a nadto nie uzyskał pozytywnej opinii opiekuna naukowego.

W odwołaniu od decyzji z dnia 16 września 2009 r. A. P. zarzucił naruszenie § 9 i §10 Regulaminu studiów doktoranckich, bowiem - jak stwierdził - uzyskał prolongowanie do końca września terminu złożenia kompletnej dokumentacji potrzebnej do zaliczenia pierwszego roku stacjonarnych studiów doktoranckich i w tym terminie złożył stosowne dokumenty. Zarzucił błędy w opinii Kierownika studiów doktoranckich dotyczące jego postępów jako doktoranta w pracy naukowej i dydaktycznej. Podkreślił, że opinia ta nie została mu doręczona. Jako błędne ocenił stwierdzenie zaniedbania przez niego obowiązków związanych z prowadzeniem zajęć dydaktycznych. Podniósł także zarzut naruszenia art. 6, art. 9, art. 10, art. 77 § 1 i art. 80 K.p.a. przez zaniechanie zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego oraz uniemożliwienie mu jako stronie wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów i nierozpoznanie istoty sprawy, a także naruszenie art. 24 § 1 pkt 1, 5 i 7 K.p.a., bowiem decyzję wydała strona postępowania, tzn. były opiekun naukowy i autor spornej opinii z dnia 13 maja 2009 r.

Rektor Uniwersytetu Jagiellońskiego decyzją z dnia 10 listopada 2009 r. utrzymał w mocy decyzję Kierownika studiów doktoranckich. W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że zgodnie z programem studiów doktoranckich Wydziału Prawa i Administracji UJ doktorant pierwszego roku zobowiązany jest do złożenia egzaminu z metodologii nauk prawnych, udokumentowanego uczestniczenia w wykładzie i ćwiczeniach z przedmiotu, z którego będzie przygotowywać pracę doktorską oraz uczestniczenia w seminarium doktoranckim w Katedrze, ponadto przedłożenia pozytywnej opinii opiekuna naukowego zawierającej szczegółową informację o dokonaniach naukowych oraz pisemnego sprawozdania z pracy naukowej.

Za nieuzasadniony organ odwoławczy uznał zarzut dotyczący naruszenia § 9 Regulaminu studiów doktoranckich, gdyż ustna zgoda dziekana na przedłużenie terminu zaliczenia roku nie może być traktowana wiążąco, gdyż dziekan nie posiada kompetencji ani do zaliczania roku studiów, ani do przedłużenia regulaminowego terminu składania sprawozdań przez doktorantów. Nie jest uzasadniony także zarzut dotyczący naruszenia § 10 Regulaminu studiów doktoranckich, gdyż skarżący został skreślony zgodnie z przesłanką zawartą w § 10 ust. 1 lit. b. Natomiast w odniesieniu do zarzutów dotyczących błędów faktycznych zawartych w opinii Kierownika studiów doktoranckich, w tym związanych z zaniedbaniem obowiązków dotyczących prowadzenia zajęć dydaktycznych uznano, że nie zachodzą żadne przesłanki, które podważałyby wiarygodność stanowiska prof. J. Z. i jego opinii na ten temat. Także zarzut dotyczący zaniechania zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego nie został uznany za zasadny, gdyż Kierownik studiów doktoranckich podejmując decyzję o skreśleniu z listy doktorantów dysponował pełną dokumentacją w przedmiotowej sprawie. W decyzji zawarto pouczenie o przysługującym stronie prawie wniesienia skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie za pośrednictwem Uniwersytetu Jagiellońskiego w terminie 30 dni od doręczenia decyzji.

Pismem z dnia 23 listopada 2009 r. A. P. wniósł o uzupełnienie decyzji organu II instancji formułując liczne (w sumie 23) żądania uzupełnienia decyzji poprzez odniesienie się przez organ do szczegółowo wymienionych w piśmie kwestii.

Postanowieniem z dnia 14 grudnia 2009 r. Rektor Uniwersytetu Jagiellońskiego odmówił uzupełnienia decyzji z dnia 10 listopada 2009 r. w zakresie wskazanym we wniosku z dnia 23 listopada 2009 r. wyjaśniając, iż Kodeks postępowania administracyjnego nie przewiduje możliwości uzupełnienia decyzji co do jej uzasadnienia.

W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie A. P. zarzucił naruszenie:

- art. 24 § 1 pkt 1 w zw. z art. 28 i 29 K.p.a. przez to, że decyzję w pierwszej instancji wydała strona tego postępowania, czyli prof. dr hab. J. Z. jako Kierownik studiów doktoranckich na WPiA UJ, który od października 2008 r. sprawował funkcję opiekuna naukowego skarżącego i w opinii z dnia 13 maja 2009 r. in fine zawarł już swoje stanowisko co do osoby skarżącego, które następnie zrealizował wydając decyzję o skreśleniu skarżącego z listy doktorantów. Do zarzutu tego, jak i pozostałych zarzutów odwołania organ drugiej instancji nie ustosunkował się naruszając tym samym art. 8 i 9 K.p.a.;

- art. 6, art. 9 w zw. z art. 107 § 1 K.p.a. oraz art. 11 w zw. z art. 81 K.p.a. przez fakt, że decyzję organu drugiej instancji podpisał pełnomocnik Rektora UJ ds. dydaktyki powołując się na udzielone upoważnienie, jednak bez doręczenia skarżącemu odpisu tego upoważnienia oraz przez niedoręczenie stronie w toku postępowania opinii z dnia 13 maja 2009 r., czym naruszono zasadę jawności postępowania administracyjnego i pozbawiono stronę możliwości wypowiedzenia się co do argumentów zawartych w opinii;

- art. 7, art. 10 § 1 w zw. z art. 75, art. 77, art. 78, art. 86, art. 89 i art. 136 K.p.a. bowiem organ obowiązany był zapewnić stronie czynny udział w postępowaniu, a w szczególności powinien się ustosunkować do wniosków dowodowych strony i okoliczności faktycznych wskazanych przez stronę. Organ drugiej instancji pominął środki dowodowe zaoferowane przez skarżącego i zaniechał obowiązku doręczenia skarżącemu opinii z dnia 13 maja 2009 r., na którą powołał się w decyzji;

- art. 8, art. 11 w zw. z art. 107 § 1 K.p.a. albowiem rozstrzygnięcie zawarte w decyzji organu drugiej instancji powinno stanowić konkretną odpowiedź organu administracyjnego na zawarte w odwołaniu wnioski i twierdzenia skarżącego. Pominięcie tych reguł skutkuje naruszeniem także zasady równości stron oraz elmentarnego poczucia sprawiedliwości i zasad etyki;

- art. 9 w zw. z art. 111 § 1 K.p.a. wynika z zawarcia w zaskarżonej decyzji wadliwego pouczenia i zignorowanie wniosku strony o uzupełnienie pouczenia co do prawa wniesienia skargi do sądu administracyjnego;

- art. 9 w zw. z art. 107 § 1 i art. 111 § 1 i 2 K.p.a. z powodu braku prawidłowego pouczenia w postanowieniu z dnia 14 grudnia 2009 r., którym rozpoznano wniosek z dnia 23 listopada 2009 r. o rektyfikację decyzji z dnia 10 listopada 2009 r., co tworzy stan niepewności dla strony w zakresie prawa do wniesienia skargi;

- art. 9 w zw. z art. 113 § 2 K.p.a. przez to, że organ drugiej instancji nie odniósł się do wniosku skarżącego z dnia 23 listopada 2009 r. o wyjaśnienie istotnych wątpliwości co do treści decyzji z dnia 10 listopada 2009 r.;

- art. 11 w zw. z art. 107 § 1 i 3 K.p.a. poprzez wadliwe uzasadnienie decyzji organu drugiej instancji, które ma charakter ogólnikowy, posługuje się zwrotami niedookreślonymi;

- art. 12 w zw. z art. 35 i art. 36 K.p.a. w związku z wadliwym rozpoznaniem wniosku z dnia 23 listopada 2009 r.;

- art. 40 w zw. z art. 42 K.p.a. przez doręczenie decyzji na inny adres niż wskazany w odwołaniu;

- art. 9 w zw. z art. 41 § 1 i art. 44 K.p.a. poprzez nie pouczenie skarżącego o treści i konsekwencjach wynikających z tych przepisów;

- art. 6 w zw. z art. 75 K.p.a. bowiem opinia o osobie skarżącego z dnia 13 maja 2009 r. nie może stanowić dowodu w rozumieniu przepisów K.p.a. tym bardziej, że strona nie miała możliwości wypowiedzenia się co do jej treści;

- art. 75 w zw. z art. 86 K.p.a. przez danie wiary opinii z dnia 13 maja 2009 r., pomimo że nie mogła być dowodem; jest to jedynie dokument prywatny;

- art. 111 § 1 K.p.a. przez wydanie postanowienia z dnia 14 grudnia 2009 r. odmawiającego uzupełnienia decyzji co do rozstrzygnięcia w przedmiocie wniosków zawartych i opisanych w odwołaniu;

- § 9 i §10 Regulaminu studiów doktoranckich przez nieuwzględnienie, że skarżący w dniu 22 czerwca 2009 r. złożył wniosek do Dziekana WPiA UJ o prolongowanie do końca września terminu do złożenia kompletnej dokumentacji potrzebnej do zaliczenia I roku stacjonarnych studiów doktoranckich, na który to wniosek uzyskał ustną zgodę Dziekana w trakcie rozmowy telefonicznej i kilkakrotnie potwierdzaną przez Dziekana w kolejnych rozmowach. Miała być również złożona do akt doktoranta.

Skarżący podniósł ponadto, że zaskarżone decyzje zawierają sprzeczności, bowiem w uzasadnieniu decyzji organ pierwszej instancji twierdzi, że skarżący zaniedbał swoje obowiązki nie wpisując studentom zaliczeń z prowadzonych zajęć, podczas gdy w treści opinii z 13 maja 2009 r. znajduje się stwierdzenie, że już na miesiąc przed zakończeniem wpisał on zaliczenia wszystkim studentom. Podkreślił, że opinia z 13 maja 2009 r. w sposób nieobiektywny ocenia oraz podaje informacje o osobie skarżącego, które nie mają jakiegokolwiek odzwierciedlenia w rzeczywistości. Zdaniem skarżącego nieprawdziwe jest twierdzenie, że skarżący nie brał udziału w pracach Katedry, co potwierdza fakt, iż został wydelegowany przez Kierownika katedry na konferencję w Bydgoszczy. Ponadto skarżący wygłosił referat na seminarium doktoranckim pt. "Statuty jednostek samorządu terytorialnego" który został w pełni zaaprobowany przez Kierownika Katedry. Ponadto w aktach skarżącego znajdują się także pochlebne opinie, jak również pozytywne oceny zawarte w liście referencyjnym.

Skarżący wniósł o uchylenie decyzji organu pierwszej i drugiej instancji oraz zasądzenie kosztów postępowania.

W odpowiedzi na skargę Rektor UJ wniósł o jej odrzucenie w całości z uwagi na uchybienie terminu określonego w art. 53 § 1 P.p.s.a.

W piśmie z dnia 15 marca 2010 r. skarżący odniósł się do wniosku zawartego w odpowiedzi na skargę podnosząc, że postanowienie o odmowie uzupełnienia decyzji doręczono skarżącemu w dniu 29 grudnia 2009 r. i to od tej daty, stosownie do treści art. 111 § 2 K.p.a., biegł termin do złożenia skargi na wyżej wymienioną decyzję, który upływał 28 stycznia 2010 r. Natomiast skarga została złożona w biurze podawczym organu w dniu 25 stycznia 2010 r., a więc w terminie.

W piśmie procesowym z dnia 27 kwietnia 2011 r. skarżący podniósł dodatkowe zarzuty dotyczące rażącego naruszenia art. 110 K.p.a. w zw. z art. 207 ust. 1 ustawy - Prawo o szkolnictwie wyższym przez wskazanie w osnowie decyzji organu pierwszej instancji terminu, z jakim został skreślony z listy uczestników studium doktoranckiego, gdy tymczasem decyzja wywołująca skutek konstytutywny weszła w życie później, z chwilą doręczenia jej stronie. Podniósł także zarzut naruszenia art. 197 ust. 4 ustawy - Prawo o szkolnictwie wyższym przez jego zastosowanie pomimo braku ustawowych przesłanek, a także zarzut naruszenia art. 7 w związku z art. 86 i art. 77 § 1 oraz art. 107 § 1 i 3 K.p.a. w związku z art. 207 ust. 1 ustawy - Prawo o szkolnictwie wyższym przez niewłaściwe przeprowadzenie postępowania administracyjnego oraz brak wyjaśnienia przyczyn utrzymania w mocy decyzji organu pierwszej instancji w sytuacji, gdy art. 197 ust. 4 Prawa o szkolnictwie wyższym nie przewiduje obligatoryjnego skreślenia doktoranta z listy uczestników studium doktoranckich. Zarzucił naruszenie art. 60 ust. 6 ustawy - Prawo o szkolnictwie wyższym poprzez bezpodstawne uznanie, że ustna zgoda dziekana na przedłużenie terminu zaliczenia roku nie może być traktowana wiążąco, podczas gdy dziekan jako kierownik wydziału jest obok rektora organem uczelni oraz naruszenie art. 10 w związku z art. 61 § 4 i art. 81 K.p.a. w związku z art. 207 ust. 1 ustawy - Prawo o szkolnictwie wyższym, bowiem organ pierwszej instancji zaniechał powiadomienia strony o wszczęciu postępowania administracyjnego, przez co pozbawił go możliwości zapoznania się z materiałem dowodowym, oraz przedstawienia swojego stanowiska w sprawie przed wydaniem decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie wyrokiem z dnia 5 lipca 2011 r. oddalił skargę. Odnosząc się w pierwszej kolejności do zawartego w odpowiedzi na skargę wniosku o jej odrzucenie Sąd uznał wniosek ten za nieuzasadniony wskazując, że zgłoszenie żądania uzupełnienia decyzji przesuwa początek liczenia terminu do wniesienia skargi. Postanowienie z dnia 14 grudnia 2009 r. o odmowie uzupełnienia decyzji doręczono skarżącemu w dniu 29 grudnia 2009 r., natomiast skarga została złożona dnia 25 stycznia 2010 r. a więc z zachowaniem terminu.

Rozpoznając skargę Sąd stwierdził, że nie znajduje podstaw do uchylenia zaskarżonych decyzji. Sąd wskazał na treść art. 197 ust. 1-3 ustawy – Prawo o szkolnictwie wyższym, w którym określone zostały obowiązki doktoranta. Przewidzianą w ust. 4 tego artykułu sankcją za naruszenie tych obowiązków jest możliwość skreślenia z listy uczestników studiów doktoranckich. Decyzję o skreśleniu podejmuje kierownik studiów.

Sąd wskazał, iż zgodnie z § 7 rozporządzenia Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia 19 grudnia 2006 r. w sprawie studiów doktoranckich prowadzonych przez jednostki organizacyjne uczelni (Dz. U z 2007 r. Nr 1 poz. 3 ze zm.) do kompetencji kierownika studiów doktoranckich należy organizacja realizacji programu studiów doktoranckich, dokonywanie oceny realizacji programu studiów doktoranckich oraz prowadzenia badań naukowych przez doktorantów, podejmowanie decyzji w sprawie zaliczenia kolejnych lat studiów doktoranckich oraz wyrażanie zgody na przedłużenie okresu odbywania studiów doktoranckich. Do zasad odbywania studiów doktoranckich odnosi się także art. 169 ust. 2 ustawy - Prawo o szkolnictwie wyższym, zgodnie z którym organizację i tok studiów doktoranckich w zakresie nieuregulowanym w ustawie oraz w odrębnych przepisach określa regulamin studiów doktoranckich. W dacie wydania zaskarżonej decyzji obowiązywał Regulamin studiów doktoranckich na Uniwersytecie Jagiellońskim stanowiący załącznik nr 1 do uchwały Senatu Uniwersytetu Jagiellońskiego z dnia 19 kwietnia 2006 r. nr 6/IV/2006 ze zmianami z dnia 28 marca 2007 r. w sprawie studiów doktoranckich. Zgodnie z § 9 ust 1 - 3 tego Regulaminu okresem zaliczeniowym na studiach doktoranckich jest rok akademicki. Do dnia 30 czerwca każdego roku doktorant jest zobowiązany złożyć na ręce kierownika studiów doktoranckich następujące dokumenty:

a) sprawozdanie z wykonania obowiązków w danym roku akademickim,

b) opinię opiekuna naukowego o postępach naukowych i postępach w przygotowaniu pracy doktorskiej,

c) indeks z wpisami wymaganymi przez plan i program studiów, d) inne dokumenty wymagane przez plan i program studiów.

Z uzasadnionych względów losowych lub naukowych kierownik studiów doktoranckich może przedłużyć termin, o jakim wyżej mowa, do dnia 15 września lub przenieść niektóre obowiązki na następny rok akademicki. W oparciu o zebraną dokumentację kierownik studiów doktoranckich podejmuje decyzję o zaliczeniu roku do dnia 30 września każdego roku.

W § 10 ust. 1 Regulaminu przewidziano, że kierownik studiów doktoranckich podejmuje decyzję o skreśleniu z listy doktorantów w przypadku:

a) stwierdzenia niezrealizowania obowiązków niezbędnych do zaliczenia roku lub innych podstawowych obowiązków regulaminowych,

b) negatywnej opinii opiekuna naukowego,

c) stwierdzenia zatrudnienia doktoranta na etacie rezydenckim.

Według § 20 Regulaminu opiekun naukowy sprawuje bezpośrednią opiekę merytoryczną i formalną nad doktorantem, a w szczególności:

- dokonuje corocznej oceny postępów doktoranta i formułuje w tej kwestii opinie,

- opiniuje wszelkie wnioski doktoranta dotyczące przebiegu studiów,

- ustala (w porozumieniu z kierownikiem danej jednostki organizacyjnej) zasady udziału doktoranta w pracach tej jednostki,

- oraz zalicza w indeksie zajęcia lub realizację innych obowiązków odbywanych poza Uniwersytetem.

Regulamin w § 15 określa obowiązki doktoranta; należą do nich między innymi:

- realizowanie programu studiów doktoranckich i spełnianie innych wymogów przewidzianych w planie i w programie studiów,

- składanie potwierdzonych przez promotora okresowych sprawozdań z wykonywanych obowiązków oraz innych osiągnięć w wyznaczonych terminach,

- prowadzenie zajęć dydaktycznych lub uczestniczenie w nich w wymiarze nieprzekraczającym 90 godzin w skali roku akademickiego,

- udział w pracach jednostki organizacyjnej, w której doktorant przygotowuje pracę doktorską,

- przestrzeganie przepisów obowiązujących w Uniwersytecie Jagiellońskim

- postępowanie w zgodzie ze ślubowaniem i regulaminem studiów.

Sąd stwierdził, że regulacje zawarte w przytoczonych przepisach prowadzą do wniosku, iż poza ustawą podstawowym aktem określającym prawa i obowiązki studenta jest regulamin studiów uchwalony przez senat uczelni. Wprawdzie przepisy zawarte w regulaminie mają charakter wewnątrzzakładowy i jako takie nie mogą być uznane za powszechnie obowiązujące, jednak z chwilą przyjęcia danej osoby w poczet użytkowników zakładu, staje się ona podmiotem praw i obowiązków, które przysługują bądź obciążają użytkowników danego zakładu. Użytkownika, który dobrowolnie przystąpił do zakładu administracyjnego (np. doktoranta), wiążą przepisy zawarte w aktach normatywnych wewnątrzzakładowych, ponieważ jego wniosek o przyjęcie jest równocześnie wyrażeniem zgody na poddanie się reżimowi prawnemu obowiązującemu w danym zakładzie (uchwała NSA z 13 października 2003 r. OPS 5/03, dostępna: orzeczenia.nsa.gov.pl).

Sąd zauważył, że zawarte w regulaminie studiów doktoranckich regulacje w zakresie przesłanek skreślenia z listy doktorantów nie w pełni są zgodne z uregulowaniem ustawowym. Regulamin wylicza bowiem konkretne przesłanki skreślenia nadając im charakter obligatoryjny, podczas gdy Prawo o szkolnictwie wyższym przewiduje w art. 197 ust. 4 nie obowiązek, a jedynie tylko możliwość skreślenia. Przepis ten wprowadza jednak równocześnie ogólne kryterium niewywiązywania się między innymi z obowiązku postępowania zgodnie z regulaminem studiów doktoranckich, realizowania programu studiów oraz nieodbywania praktyk zawodowych w formie prowadzenia zajęć dydaktycznych.

Sąd podkreślił, że wobec treści art. 197 ust 4 ustawy - Prawo o szkolnictwie wyższym przesłanki skreślenia z listy uczestników studiów mają charakter fakultatywny, a decyzja wydana na podstawie tego przepisu jest decyzją podejmowaną w ramach tzw. "uznania administracyjnego", co dodatkowo oznacza, że rozstrzygnięcia to nie może mieć cech dowolności. Wydanie decyzji musi być w takiej sytuacji poprzedzone dokładnym wyjaśnieniem okoliczności sprawy w zakresie przesłanek skreślenia doktoranta i ich analizą, co winno znaleźć odzwierciedlenie w treści uzasadnienia podjętego rozstrzygnięcia. Zdaniem Sądu, kontrolowana decyzja nie narusza przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sąd zaznaczył, że Kodeks postępowania administracyjnego nie jest w omawianej sprawie stosowany wprost, lecz odpowiednio (art. 207 ust. 1 Prawa o szkolnictwie wyższym). W orzecznictwie sądów administracyjnych (vide: wyrok WSA w Gliwicach z dnia 18 stycznia 2010 r. sygn. akt IV SA/Gl 482/09) podkreśla się, że nie sposób oczekiwać, aby uczelnia publiczna działała tak, jak organ administracji publicznej, gdyż została powołana do zupełnie innych zadań. Zatem odpowiednie stosowanie przepisów K.p.a. oznacza, iż pewne jego regulacje znajdą zastosowanie wprost, inne z pewnymi modyfikacjami, natomiast jeszcze inne z uwagi na specyfikę podmiotu, jakim jest uczelnia publiczna nie będą miały zastosowania przed tym organem, który pełni funkcję organu administracji publicznej tylko w ściśle określonym zakresie spraw wyznaczonych w art. 207 ust. 1 ustawy - Prawo o szkolnictwie wyższym. Natomiast w wyroku z dnia 23 lipca 2008 r. IV SA/Po 660/07 (LEX nr 566517) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu stwierdził, że decyzje organów uczelni, w kontekście wyrażonej w art. 77 ust. 5 Konstytucji RP zasady autonomii szkół wyższych, nie musi spełniać tak surowych kryteriów, jak decyzja organu administracyjnego. Odpowiednie stosowanie przepisów K.p.a. polega na zachowaniu przez organ minimum procedury administracyjnej, niezbędnej do załatwienia sprawy i zagwarantowania ustawowych uprawnień strony.

W ocenie Sądu rozpoznającego niniejszą sprawę, nieuzasadniony jest zarzut, że prof. dr hab. J. Z. powinien wyłączyć się od wydania decyzji w pierwszej instancji. Przepis art. 24 § 1 pkt 1 K.p.a. stanowi, że wyłączenie pracownika od udziału w sprawie dotyczy przypadku, gdy pracownik ten jest stroną w sprawie albo pozostaje z jedną ze stron w takim stosunku prawnym, że wynik sprawy może mieć wpływ na jego prawa lub obowiązki. Stroną natomiast, zgodnie z art. 28 K.p.a., jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. W omawianej sprawie nie można uznać, aby prof. dr hab. J. Z. występował zarówno w charakterze organu jak i strony. Za stronę postępowania nie można bowiem uznać opiekuna naukowego. Jest to tylko podmiot uczestniczący w procesie kształcenia doktoranta. Brak jest przy tym podstaw do twierdzenia, że skreślenie skarżącego z listy doktorantów ma wpływ na prawnie chronione prawa i obowiązki osoby będącej opiekunem naukowym. Sporządzenie przez opiekuna naukowego opinii (oceny) wykorzystanej przy wydawaniu decyzji, jak i doręczenie jej opiekunowi naukowemu nie przesądza, że staje się on stroną postępowania administracyjnego. Decyzja w niniejszej sprawie została doręczona opiekunowi naukowemu nie jako stronie, ale jako podmiotowi uczestniczącemu w procesie kształcenia doktoranta. Brak jest także przesłanek, które pozwalałyby stwierdzić, że uprawdopodobniono istnienie innych okoliczności, które mogły wywołać wątpliwość co do bezstronności pracownika (tu: osoby piastującej funkcję kierownika studiów doktoranckich jako organu wydającego decyzję o skreśleniu).

Jeśli chodzi o zgłoszone przez skarżącego uwagi i zastrzeżenia do treści opinii z dnia 13 maja 2009 r., to – zdaniem Sądu - są one nieuzasadnione. Skarżący nie wskazuje żadnych okoliczności, które świadczyłyby o braku obiektywizmu autora tej opinii. Nieuzasadnione są także zarzuty dotyczące treści powyższej opinii i jej wpływu na wydanie zaskarżonej decyzji. Opinia opiekuna naukowego zawiera stwierdzenia niekorzystne dla skarżącego, ale nie są to elementy ocenne, tylko wskazanie konkretnych okoliczności. Wyjaśniono w niej również przekonująco, dlaczego różni się ona od wcześniej wydawanych opinii o skarżącym. Sąd podkreślił, że opinia opiekuna naukowego nie jest aktem administracyjnym, do którego stosuje się chociażby odpowiednio przepisy K.p.a. Jest to bowiem wewnętrzny akt zakładu administracyjnego. Do tej kategorii aktów administracyjnych orzecznictwo zalicza między innymi ocenę egzaminatora, będącą jego wyłącznym atrybutem (wyrok NSA z dnia 2 grudnia 1994 r. sygn. akt I SA 1636/94, ONSA z. 4 poz. 176). Nieuzasadniony jest zatem zarzut, że opinia jest tylko dokumentem prywatnym i nie może stanowić dowodu w rozumieniu K.p.a. Jak wynika z § 20 Regulaminu studiów doktoranckich, jest to dokument wewnętrzny zakładu administracyjnego sporządzany przez upoważniony do tego podmiot.

W świetle wskazanych wyżej zasad odnoszących się do odpowiedniego stosowania K.p.a., za nieuzasadnione Sąd uznał zarzut wadliwego uzasadnienia zaskarżonej decyzji przez nieodniesienie się do wszystkich zarzutów wymienionych w odwołaniu. Uzasadnienie jest wprawdzie nieco lakoniczne, ale wbrew twierdzeniom skargi, nie jest ani ogólnikowe, ani szablonowe i odnosi się w sposób wystarczający do istotnych okoliczności spornych sprawy. Zdaniem Sądu, organy obu instancji prawidłowo uznały, że ustna zgoda Dziekana na przedłużenie terminu zaliczenia roku nie ma wiążącego charakteru. Poza tym skarżący nie wykazał, aby zgodę taką faktycznie uzyskał, co więcej z treści jego wniosku z dnia 28 września 2009 r. wynika, że Dziekan nie potwierdza oświadczeń skarżącego o udzieleniu mu ustnej zgody na przedłużenie terminu. Z § 9 ust. 3 Regulaminu wynika natomiast, że organem właściwym do rozpoznania wniosku o przedłużenie terminu do złożenia wymaganych dokumentów jest wyłącznie Kierownik studiów doktoranckich, który termin ten może przedłużyć tylko do dnia 15 września.

Za bezpodstawne Sąd uznał twierdzenie, że podpisanie decyzji przez Pełnomocnika Rektora UJ ds. dydaktyki, bez doręczenia skarżącemu dowodu upoważnienia do działania w sprawie, narusza zasadę jawności postępowania administracyjnego. Pełnomocnik powołał się na udzielone mu upoważnienie, skarżący zaś faktu istnienia takiego upoważnienia nie kwestionuje.

Wpływu na jawność postępowania nie miało także niedoręczenie skarżącemu opinii z dnia 13 maja 2009 r. Jak bowiem wskazano wyżej, jest to wewnętrzny akt zakładu administracyjnego, do którego nie stosuje się przepisów K.p.a.; nie doręcza się go zatem z urzędu. Skarżący nie zaprzecza, że opinię złożono do akt i że zapewniono mu możliwość zapoznania się z tym dokumentem oraz sporządzenia notatek, o czym świadczy fakt, że w skardze skarżący obszernie odniósł się do treści opinii. W skardze natomiast nie wyjaśniono, w jaki sposób zarzucane naruszenie mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Wpływu na wynik sprawy nie miało w żadnym razie doręczenie decyzji na niewłaściwy adres, skoro skarżący skutecznie, w terminie, złożył skargę do sądu. W tym kontekście - zdaniem Sądu - bezpodstawny jest także zarzut zignorowania wniosku strony o uzupełnienie pouczenia. Sąd wyjaśnił, że zawarte w decyzji pouczenie powinno się ograniczać tylko do zwykłych środków zaskarżenia, a nie informować o możliwościach jej wzruszenia w trybie nadzwyczajnym. Zgodnie bowiem art. 107 § 1 K.p.a. pouczenie ma dotyczyć tyko tego, czy i w jakim trybie na decyzję służy stronie odwołanie lub skarga do sądu administracyjnego.

Za bezpodstawne uznał Sąd także zarzuty dotyczące postanowienia z dnia 14 grudnia 2009 r., którym odmówiono uzupełnienia decyzji z dnia 10 listopada 2009 r. Sąd nie zgodził się z twierdzeniem skarżącego, że w trybie art. 111 § 1 K.p.a. można uzupełniać zawartą w decyzji argumentację prawną i polemizować z zarzutami strony. Przepis ten wyraźnie mówi o uzupełnieniu decyzji "co do rozstrzygnięcia", a więc nie co do argumentacji. Wskazany w skardze wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 kwietnia 1998 r. sygn. akt IV SA 1176/97 dotyczy innej sytuacji faktycznej. W sprawie tej sprostowano oczywistą omyłkę w treści uzasadnienia, czego konsekwencją była konieczność uzupełnienia stanu faktycznego, będącego podstawą wydania decyzji. Wyrok ten nie dotyczy możliwości uzupełniania uzasadnienia decyzji o dalszą argumentację, o jakie skarżący wystąpił w niniejszej sprawie.

Nie można także uznać, aby na wynik niniejszej sprawy miało wpływ rozpoznanie z opóźnieniem wniosku o uzupełnienie decyzji, podobnie jak nieuwzględnienie żądania wyjaśnienia istotnych wątpliwości co do treści decyzji. Instytucja ta nie może bowiem służyć do kwestionowania stanowiska organu wyrażonego w decyzji. Wyjaśnianie wątpliwości nie może prowadzić ani do nowej oceny stanu faktycznego lub prawnego, ani powodować zmiany merytorycznej treści rozstrzygnięcia.

Bezpodstawny jest także zarzut pozbawienia skarżącego prawa czynnego udziału w postępowaniu administracyjnym przez niepowiadomienie go o zgromadzonym materiale dowodowym i możliwości zapoznania się z tym materiałem oraz o możliwości składania wniosków dowodowych. Strona miała zapewniony udział w postępowaniu mogła zapoznać się z treścią akt osobowych i opinią z dnia 13 maja 2009 r. To samo, zdaniem Sądu, dotyczy zarzutu niepowiadomienia strony o wszczęciu postępowania.

Jeśli chodzi o określenie daty skreślenia ze studiów doktoranckich na dzień 16 września 2009 r. Sąd powołał się w tym względzie na wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 lutego 2010 r. sygn. akt I OSK 1107/09, w którym wyrażono pogląd, że skreślenie z listy studentów jest niewątpliwie decyzją konstytutywną; wywołuje bowiem skutek ex nunc uchylając istniejący stosunek materialnoprawny. Jednak jak niemal każda decyzja, również i w tym przypadku mamy do czynienia z elementami mieszanymi deklaratoryjno-konstytutywnymi (również Czesław Martysz (w:) G. Łaszczyca, Cz. Martysz, A. Matan Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz. Tom II, LEX 2007, s. 21). Skoro zatem, według organu orzekającego o skreśleniu, stosunek administracyjny powinien być rozwiązany na skutek niespełnienia wymogów statusu doktoranta do konkretnego dnia roku akademickiego, to rozwiązanie to powinno nastąpić z chwilą spełnienia się przesłanek skreślenia z listy doktorantów, a nie dopiero w chwili osiągnięcia przez decyzję o skreśleniu cechy ostateczności. W niniejszej sprawie złożenie sprawozdania oraz indeksu, a także uzyskanie pozytywnej opinii opiekuna naukowego miało nastąpić, zgodnie z § 9 ust 2 Regulaminu, do dnia 30 czerwca 2009 r. Określenie w decyzji organu I instancji późniejszego terminu nie narusza w niczym interesu strony.

Oceniając natomiast zaskarżoną decyzję z punktu widzenia norm prawa materialnego Sąd stwierdził, że przepisy te nakładają na uczestników studiów doktoranckich nie tylko uprawnienia, ale także obowiązki związane z realizacją programu, składania sprawozdań z przebiegu pracy, złożenia egzaminów oraz obowiązek odbywania praktyk zawodowych w formie prowadzenia zajęć dydaktycznych. Jak wynika ze zgromadzonego w sprawie materiału, skarżący nie realizował w sposób prawidłowy powyższych obowiązków. Otrzymał negatywną opinię opiekuna naukowego świadczącą o nie realizowaniu programu studiów doktoranckich. Nie złożył w terminie sprawozdania, niewłaściwie wykonał obowiązek odbywania praktyk zawodowych w formie prowadzenia zajęć dydaktycznych, nie brał udziału w pracach jednostki organizacyjnej, w której przygotowywał doktorat. Naruszył więc obowiązki określone w art. 197 ust. 1, 2 i 3 ustawy - Prawo o szkolnictwie wyższym. Zachodziły zatem przesłanki zastosowania art. 197 ust. 4 tej ustawy. Co prawda, jak wskazano wyżej, nie miały ona charakteru obligatoryjnego, a jedynie fakultatywny, ale uzasadnienie organów obu instancji, przy uwzględnieniu odpowiedniego stosowania zasad określonych w K.p.a., zdaniem Sądu, pozwalają na ocenę, iż granice swobodnego uznania nie zostały przekroczone. Organy obu instancji prawidłowo ustaliły stan faktyczny i prawny sprawy i wydały na tej podstawie prawidłowe rozstrzygnięcie. Decyzja administracyjna jest bowiem zgodna zarówno z prawem materialnym jak i procesowym. Dokumenty zgromadzone w aktach sprawy wskazują jednoznacznie, że zaistniały przesłanki do skreślenia skarżącego z listy doktorantów. Skarżący był oceniany niezależnie przez kompetentne osoby z odpowiednim stopniem i tytułem naukowym z zakresu prawa administracyjnego. Oceniający nie miał wątpliwości co do braku osiągnięć i postępów skarżącego w pracy naukowo-badawczej prowadzonej w ramach studiów doktoranckich. W tym stanie rzeczy Sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 P.p.s.a.

Od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie A. P., reprezentowany przez adwokata, wniósł skargę kasacyjną.

Wyrok zaskarżył w całości zarzucając:

1. naruszenie przepisów postępowania, tj.:

1) art. 3 § 1 i § 2 pkt 1 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c i art. 141 § 4 P.p.s.a poprzez ich nieprawidłową wykładnię, a w konsekwencji również niewłaściwe zastosowanie w toku przedmiotowej sprawy polegające na przedstawieniu przez Sąd pierwszej instancji stanu faktycznego niezgodnie z rzeczywistością, w szczególności poprzez zaaprobowanie stanu faktycznego ustalonego przez organ administracji jako prawidłowego, podczas gdy organ administracji pominął istotne dla sprawy okoliczności, takie jak fakt uzyskania przez skarżącego nowego opiekuna naukowego, czy okoliczność spełnienia przez skarżącego obowiązków sprawozdawczych, co pozostaje w związku z oceną legalności decyzji; tymczasem prawidłowa wykładnia powołanego przepisu nakłada na Sąd obowiązek przedstawienia nie jakiegokolwiek stanu faktycznego sprawy, lecz stanu rzeczywistego, ustalonego i przyjętego zgodnie z obowiązującym prawem na podstawie wszystkich złożonych do akt dokumentów i przedstawionych faktów. Natomiast stan faktyczny ustalony w sposób fragmentaryczny kryteriów tych nie spełnia, co również zaświadcza o wadliwie wykonanym przez Sąd pierwszej instancji ustrojowym obowiązku kontroli decyzji administracyjnych pod względem zgodności z prawem, uzasadniającym przypuszczenie, iż prawidłowe zważenie wszystkich faktów i czynności podejmowanych w sprawie prowadziłoby do odmiennych konkluzji, aniżeli przyjętych w treści zaskarżonego orzeczenia. Tym samym Sąd winien był, sprawując kontrolę legalności, zastosować środek określony w ustawie i uchylić zaskarżoną decyzję na zasadzie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a.;

2) naruszenie art. 3 § 1 i § 2 w związku z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c i w zw. z art. 141 § 4 P.p.s.a. poprzez jego nieprawidłowe zastosowanie wskutek nieustosunkowania się przez Sąd do stanowiska zaprezentowanego w skardze i w piśmie procesowym uzupełniającym skargę z dnia 27 kwietnia 2011 r. dotyczącego naruszenia przepisów prawa materialnego mających zastosowanie w sprawie, tj. Prawa o szkolnictwie wyższym i prawa procesowego - Kodeksu postępowania administracyjnego; tymczasem prawidłowa wykładnia wskazanych przepisów prowadzi do wniosku, że Sąd administracyjny ma obowiązek ustosunkowania się co do wszystkich zarzutów i stanowisk podnoszonych przez skarżącego, gdyż na tym polega sądowa kontrola działalności administracji publicznej, w tym zgodności z prawem wydawanych przez te organy decyzji i innych aktów administracyjnych;

3) naruszenie art. 141 § 4 oraz art. 3 § 1 P.p.s.a. w związku z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych, a w konsekwencji również art. 197 ust. 4 ustawy - Prawo o szkolnictwie wyższym w związku z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i lit. c P.p.s.a poprzez ich błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie w sprawie poprzez przyjęcie, że uzasadnienie zaskarżonej decyzji nie musi zawierać wyczerpującego omówienia okoliczności stanowiących podstawę skreślenia skarżącego z listy doktorantów, w tym nie musi zawierać stanowiska organu administracji co do przedłożonych przez skarżącego dowodów z dokumentów oraz że wystarczające jest w tym zakresie stanowisko organu przedstawione w opinii z dnia 13 maja 2009 r., gdy tymczasem prawidłowa wykładnia powołanych przepisów prowadzi do wniosku, że wadliwe sporządzenie uzasadnienia decyzji uznaniowej w przedmiocie skreślenia skarżącego z listy doktorantów (wymogi art. 107 § 3 K.p.a.), nie może być sanowane przez powoływanie się na wcześniejszą wypowiedź piastuna organu administracji, albowiem opinia z dnia 13 maja 2009 r. nie jest aktem zaskarżanym i ocenianym w postępowaniu sądowym i nie stanowi również części decyzji administracyjnej. Tym samym Sąd pierwszej instancji winien był, sprawując kontrolę legalności, zastosować środek określony w ustawie i uchylić zaskarżoną decyzję na zasadzie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c i lit. a P.p.s.a.;

4) naruszenie art. 3 § 1 P.p.s.a. w związku z art. 1 § 1 i 2 P.u.s.a. poprzez ich błędną wykładnię i nieprawidłowe zastosowanie w sprawie, w szczególności poprzez przekroczenie przez Sąd granic kontroli działalności administracji publicznej objawiające się zastępowaniem organów administracji obu instancji w wykazaniu i uzasadnieniu okoliczności stanowiących podstawę skreślenia skarżącego z listy doktorantów w sytuacji, w której organy administracji w żaden sposób nie ustosunkowały się do materiału dowodowego oferowanego przez skarżącego, jak również nie ustosunkowały się do twierdzeń i wniosków podnoszonych i zgłaszanych przez skarżącego w treści odwołania, podczas gdy prawidłowa wykładnia wskazanych przepisów prawa prowadzi do wniosku, iż Sąd administracyjny nie jest władny dokonywać ustaleń w sprawie za organ. Jak bowiem wynika z art. 1 § 1 i 2 P.u.s.a. w związku z art. 3 § 1 P.p.s.a., sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości w szczególności poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. W przypadku, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 1 P.p.s.a., Sąd dokonuje jedynie oceny legalności decyzji administracyjnej, a tym samym nie może dokonywać w sprawie samodzielnych ustaleń faktycznych i prawnych, albowiem Sąd administracyjny nie może wyręczać organu administracji publicznej w rozstrzyganiu sprawy administracyjnej;

5) naruszenie art. 133 § 1 P.p.s.a poprzez nierozpoznanie istoty sprawy i oparcie wyroku na niepełnym materiale dowodowym, w tym poprzez pominięcie przedłożonych przez skarżącego dokumentów takich jak: wniosek w przedmiocie prolongowania terminu do przedłożenia dokumentacji sprawozdawczej z dnia 22 czerwca 2009 r., sprawozdanie z dnia 28 września 2009 r., oświadczenie opiekuna naukowego z dnia 10 września 2009 r., pisma skarżącego z dnia 14 września 2009 r., zaświadczeń o uczestnictwie skarżącego w konferencjach naukowych, jak również certyfikatów wskazujących, iż skarżący wykonywał ciążące na nim obowiązki naukowe i dydaktyczne oraz iż skarżący dopełnił obowiązek złożenia sprawozdania z powyższych czynności zgodnie z Regulaminem studiów doktoranckich;

6) naruszenie art. 3 § 1 i art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. w związku z art. 107 § 3 K.p.a. wobec niedostrzeżenia przez Sąd, że zaskarżona decyzja nie zawiera uzasadnienia odpowiadającego wymogom przepisanych prawem, tj. obligatoryjnych elementów, jakimi są uzasadnienie faktyczne i uzasadnienie prawne. Organ nie wskazał bowiem faktów, które uznał za udowodnione w sprawie, nie wskazał również, na podstawie jakich dowodów doszedł do przekonania, że skarżący nie spełnił kryteriów umożliwiających zaliczenie I roku stacjonarnych studiów doktoranckich, a także nie odniósł się do zarzutów, dowodów i tłumaczeń zawartych w odwołaniu strony. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ powinien wyjaśnić stronie zasadność przesłanek, którymi kierował się przy załatwieniu sprawy oraz wskazać fakty, które uznał za udowodnione, dowody na których się oparł oraz przyczyny dla których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, także odnieść się do wszystkich podniesionych w sprawie zarzutów. Ponadto zaskarżona decyzja nie zawiera kolejnego obligatoryjnego elementu uzasadnienia, jakim jest prawidłowe, a zatem niesprzeczne uzasadnienie prawne, przy czym wadliwości te mają istotny wpływ na wynik sprawy. Tym samym Sąd winien był, sprawując kontrolę legalności, zastosować środek określony w ustawie i uchylić zaskarżoną decyzję na zasadzie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a.;

7) naruszenie art. 3 § 1 i art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. w związku z art. 110 K.p.a. przejawiające się w tym, że Sąd w wyniku niewłaściwej kontroli legalności działalności administracji publicznej nie zastosował środka określonego w ustawie, a w konsekwencji zaaprobował zaskarżoną decyzję, wyrażając pogląd, według którego zawarcie w osnowie decyzji organu I instancji terminu, od jakiego organ I instancji stwierdzał, że strona została skreślona z listy uczestników studiów doktoranckich, jest uchybieniem nie mającym wpływu na wynik sprawy, gdy tymczasem prawidłowa wykładnia art. 110 K.p.a. w związku z oceną legalności badanych decyzji administracyjnych nie pozostawia wątpliwości, iż uchybienie to ma istotny wpływ na kwestionowane rozstrzygnięcie, skoro zapadło ono z naruszeniem upoważnienia ustawowego określonego w ustawie - Prawo o szkolnictwie wyższym, w trakcie niezakończonego jeszcze roku akademickiego i Przy czym naruszenie prawa odnoszące się do tak istotnego elementu, jakim jest osnowa decyzji, nie może być uznane za niemąjące wpływu na wynik sprawy, zwłaszcza że omawiane naruszenie dotyczy nie tylko treści osnowy decyzji, ale również jej części motywacyjnej. Z tak błędnie skonstruowaną sentencją wiąże się również pogwałcenie przez organ administracji uzyskanej przez skarżącego prolongaty terminu do złożenia kompletnej dokumentacji celem zaliczenia roku studiów;

8) naruszenie art. 3 § 1 i art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. w związku z art. 7, art. 75 § 1, art. 77 § 1 oraz art. 80 K.p.a., przejawiające się w tym, że Sąd w wyniku niewłaściwej kontroli legalności działalności administracji publicznej nie zastosował środka określonego w ustawie, mimo że zebrany przez organ materiał dowodowy okazał się być niewystarczający i budzący wątpliwości, które przy uzupełnieniu materiału dowodowego mogły przechylić szalę na korzyść skarżącego. Sąd przyjął uzasadnienie organu oparte głównie o materiał dowodowy świadczący na niekorzyść skarżącego. Sąd nie dostrzegł jednak, iż materiał ten mógłby zostać uzupełniony zgodnie z wnioskami odwołania. Brak jest wyjaśnienia przyczyn, dlaczego nie przesłuchano w sprawie opiekuna naukowego; nie wiadomo, dlaczego zrezygnowano z przeprowadzenia rozprawy administracyjnej. Skoro istnieją wyraźne rozbieżności pomiędzy treścią uzasadnienia decyzji uznaniowej, opinii z dnia 13 maja 2009 r., jak również materiałem dowodowym przedłożonym przez skarżącego za odwołaniem, to należało przesłuchać opiekuna naukowego i skarżącego. Tymczasem z powołanych wyżej przepisów procedury, jak również z utrwalonego już orzecznictwa sądowoadministracyjnego wynika, iż nawet działając w ramach uznania administracyjnego organ nie przestaje być związany jedną z podstawowych zasad postępowania administracyjnego, jaką jest zasada prawdy materialnej (obiektywnej), obligująca organ do podjęcia wszelkich kroków, celem dokładnego ustalenia stanu faktycznego sprawy, w zgodzie z rzeczywistym stanem rzeczy. Zaskarżona decyzja narusza wspomniane zasady, ponieważ organ nie odniósł się co do wszystkich dowodów oferowanych przez skarżącego w sprawie, w szczególności nie tłumacząc, dlaczego ustna zgoda udzielona przez dziekana w przedmiocie prolongowania terminu do złożenia dokumentacji, w konkretnych okolicznościach sprawy nie może być uznana za wiążącą, gdy tymczasem obowiązek wszechstronnego rozpoznania sprawy powstaje szczególnie, gdy sprawa jest rozstrzygana w ramach uznania administracyjnego, w zakresie ważenia interesu społecznego i słusznego interesu doktoranta. Jeżeli organ nie jest w stanie podważyć argumentu o obiektywnych przyczynach niemożności wywiązania się z obowiązków doktoranta w terminie (zgoda dziekana na prolongowanie terminu do złożenia dokumentacji; oświadczenie nowego opiekunka naukowego z 10 września 2009 r.), nie może stąd wyciągać negatywnych dla doktoranta konsekwencji; tym samym Sąd winien był, sprawując kontrolę legalności, zastosować środek określony w ustawie i uchylić zaskarżoną decyzję na zasadzie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a.;

9) naruszenie art. 3 § 1 i art. 145 § 1 pkt. 1 lit. c P.p.s.a. w związku z art. 8, art. 11 K.p.a. a w konsekwencji również art. 2 Konstytucji RP wobec niedostrzeżenia przez Sąd, iż zaskarżona decyzja z dnia 16 września 2009 r. jako podstawę skreślenia skarżącego z listy doktorantów wskazuje okoliczność "nie wpisania zaliczenia studentów", gdy tymczasem z treści opinii z dnia 13 maja 2009 r. wynika pogląd wręcz przeciwny. Zmienność poglądów prawnych tego samego organu (piastuna organu), przy takim samym stanie faktycznym i prawnym, która nie znalazła uzasadnienia w dodatkowych ustaleniach dowodowych, jest nie do zaakceptowania w państwie prawa i narusza zasadę zaufania oraz przekonywania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Tym samym Sąd winien był, sprawując kontrolę legalności, zastosować środek określony w ustawie i uchylić zaskarżoną decyzję na zasadzie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a.;

10) naruszenie art. 3 § 1 i art. 145 § 1 pkt 1 lit. c i lit. a P.p.s.a. w związku z art. 6, art. 10 i art. 61 § 4 K.p.a. i w związku z art. 81 K.p.a. przejawiające się w tym, że Sąd w wyniku niewłaściwej kontroli legalności działalności administracji publicznej nie zastosował środka określonego w ustawie, a w konsekwencji zaaprobował zaskarżoną decyzję, wyrażając pogląd, według którego, zaniechanie zawiadomienia skarżącego o wszczęciu postępowania administracyjnego w przedmiocie skreślenia z listy doktorantów nie jest okolicznością zaświadczającą o wadliwie wykonanym przez organ administracyjny obowiązku rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej, SĄD NIE TAK POWIEDZIAŁ gdy tymczasem prawidłowa wykładnia wskazanych przepisów postępowania administracyjnego prowadzi do przeciwnego wniosku; przy czym charakter przedmiotowej sprawy nie zwalnia organów uczelni od powinności stosowania się do obowiązujących procedur; brak zadośćuczynienia powyższemu obowiązkowi przez organ administracji uniemożliwił skarżącemu zaprezentowanie dowodów i podjęcie obrony już na etapie postępowania przed organem I instancji, a w konsekwencji przedłożone przez skarżącego dowody dopiero za odwołaniem nie mogły być poddane wartościowaniu przez dwa niezależnie działające od siebie organy zgodnie z administracyjnym tokiem instancji; skarżący został pozbawiony możliwości obrony swych praw na etapie postępowania pierwszoinstacyjnego, zaś waga tego naruszenia świadczy o istotnym naruszeniu przez organ swych obowiązków mających wpływ na wynik sprawy. Tym samym Sąd winien był, sprawując kontrolę legalności, zastosować środek określony w ustawie i uchylić zaskarżoną decyzję na zasadzie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a.;

11) naruszenie art. 3 § 1 i art. 145 § 1 pkt 1 lit. a oraz lit. c P.p.s.a. w związku z art. 6, art. 7, art. 8 i art. 9 K.p.a, poprzez nieuchylenie zaskarżonej decyzji, pomimo rażącego naruszenia przez organ administracji zasady legalności, praworządności i rzetelności, naruszenia słusznego interesu skarżącego, wprowadzenia strony w błąd co do rzeczywistego stanu faktycznego i prawnego oraz działanie sprzeczne z zasadą pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa;

12) naruszenie art. 3 § 1 i art. 145 § 1 pkt 1 lit. a oraz lit. c P.p.s.a. w związku z art. 24 § 1 pkt 1 w związku z pkt 5 oraz art. 24 § 3 K.p.a., a w konsekwencji również art. 2 Konstytucji RP wobec niedostrzeżenia przez Sąd, że zaskarżona decyzja z dnia 16 września 2009 r. była decyzją wydaną przez byłego opiekuna naukowego skarżącego, a także autora opinii z dnia 13 maja 2009 r., a zatem osoby pozostającej ze skarżącym w takim stosunku prawnym i faktycznym, że mogło mieć to wpływ na ostateczny wynik sprawy, w tym na zakres uprawnień i obowiązków strony, skoro zaskarżone decyzje uznaniowe rozstrzygały o skreśleniu skarżącego z listy doktorantów; przy czym z zasady demokratycznego państwa prawnego wynika wymóg - niedostrzeżony przez Sąd - aby wszelkie postępowania prowadzone przez organy władzy publicznej w celu rozstrzygnięcia spraw indywidualnych odpowiadały standardom sprawiedliwości proceduralnej; z kolei sprawiedliwość wymusza między innymi takie cechy postępowania, jak obiektywizm postępowania w orzekaniu oraz związaną z tym konieczną niezależność osób wydających decyzje administracyjne; na tym bowiem polega zasada i jednocześnie gwarancja procesowa, że nikt nie może być sędzią we własnej sprawie, bo z wydanym poprzednio rozstrzygnięciem (np. opinią z dnia 13 maja 2009 r.) zwykle się identyfikuje przy jego ponownej ocenie; w szczególności postępowanie w sprawie skreślenia studenta z listy doktorantów musi zapewniać wszechstronne i staranne zbadanie okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy, gwarantować stronie prawo do wysłuchania, tj. prawa przedstawienia i obrony swoich racji, a jednocześnie umożliwić rozpatrzenie sprawy w sposób obiektywny i niezależny, co ma przecież szczególne znaczenie w ramach decyzji uznaniowych. Tym samym Sąd winien był, sprawując kontrolę legalności, zastosować środek określony w ustawie i uchylić zaskarżoną decyzję na zasadzie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a.

II. przepisów prawa materialnego poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe

zastosowanie w sprawie, w szczególności:

1) naruszenie art. 2 Konstytucji RP poprzez jego niezastosowanie w sprawie w sytuacji, gdy wskutek złożonego w dniu 22 czerwca 2009 r. wniosku do dziekana WPiA UJ, skarżący uzyskał zapewnienie organu uczelni o prolongowaniu terminu do złożenia kompletnej dokumentacji związanej z zaliczeniem I roku studiów doktoranckich, co nie zostało uwzględnione przez organ II instancji tylko dlatego, że organ ten uznał, iż "ustna zgoda dziekana na prolongowanie terminu do złożenia dokumentacji nie może okazać się wiążąca w sprawie", czym niewątpliwie doszło do naruszenia praw nabytych po stronie skarżącego, a także doszło do podważenia zasady zaufania obywateli do tworzonego prawa wpisaną w konstytucyjną zasadę państwa prawnego. W konsekwencji Sąd pierwszej instancji naruszył art. 145 § 1 pkt. 1 lit. a w związku z art. 151 P.p.s.a, bowiem niezasadnie oddalił skargę w sytuacji naruszenia przez organ administracji art. 2 Konstytucji RP;

2) naruszenie art. 197 ust. 4 ustawy - Prawo o szkolnictwie wyższym poprzez błędną wykładnię sprowadzającą się do uznania, iż przepis ten nie zawiera wyczerpującego katalogu przesłanek umożliwiających skreślenie doktoranta ze studiów doktoranckich oraz że norma ta może być konkretyzowana przez prawo wewnętrzne uczelni; w konsekwencji powyższego Sąd nieprawidłowo uznał, że w sprawie ma zastosowanie art. 196 ust. 2 Prawa o szkolnictwie wyższym w związku z zapisem § 10 ust. 1 i ust. 2 Regulaminu studiów doktoranckich w sytuacji, w której prawidłowa wykładnia art. 197 ust. 4 prowadzi do jednoznacznego wniosku, iż przepis ten ma charakter wyczerpujący. Zatem, wobec odmiennego charakteru decyzji z art. 197 ust. 4 i § 10 Regulaminu, rozstrzygnięcie sprawy nie mogło zapaść łącznie na podstawie obu tych przepisów. Tak się jednak stało, co wynika wprost z podstawy prawnej decyzji I instancji, która została w całości powtórzona przez organ odwoławczy; w konsekwencji Sąd pierwszej instancji naruszył art. 145 § 1 pkt 1 lit. a w związku z art. 151 P.p.s.a, bowiem niezasadnie oddalił skargę w sytuacji naruszenia przez organy administracji obu instancji przepisu art. 197 ust. 4 ustawy - Prawo o szkolnictwie wyższym stosowanego łącznie z § 10 Regulaminu studiów doktoranckich przewidującego obligatoryjne skreślenie doktoranta z listy uczestników studiów III stopnia, a zatem statuującego bardziej rygorystyczne rozwiązanie, aniżeli powołany przepis ustawy. Skoro zapis regulaminowy nie pozostawia organowi swobody w podjęciu decyzji, która została przewidziana w zapisie ustawowym, zatem jest z nim sprzeczny. Przy takim konflikcie norm: prawa wewnętrznego uczelni (regulamin) i prawa powszechnie obowiązującego organ był związany normami ustawowymi jako nadrzędnymi i zobowiązany był orzekać w sposób nienaruszający norm ustawowych, a więc wyłącznie w oparciu o art. 197 ust. 4 ustawy – Prawo o szkolnictwie wyższym.

Wskazując na te zarzuty skarżący wniósł o zmianę zaskarżonego wyroku przez uchylenie w całości decyzji organów obu instancji, a także zasądzenie od organu administracji na rzecz skarżącego kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych lub według spisu kosztów, jeżeli zostanie złożony na rozprawie; ewentualnie wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Krakowie oraz zasądzenie od organu administracji na rzecz skarżącego kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych, lub według spisu kosztów, jeżeli zostanie złożony na rozprawie. Ponadto wniesiono o zarządzenie rozpoznania przedmiotowej sprawy poza kolejnością z uwagi na szczególnie ważne okoliczności zachodzące w sprawie.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 183 § 1 P.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny, jako sąd kasacyjny, rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, a z urzędu bierze pod rozwagę jedynie nieważność postępowania. Jeżeli, tak jak w rozpoznawanej sprawie, nie zachodzą przesłanki nieważności postępowania sądowego enumeratywnie wymienione w art. 183 § 2 ustawy P.p.s.a., rola sądu kasacyjnego ogranicza się do skontrolowania i zweryfikowania zarzutów przytoczonych w skardze kasacyjnej. Będąc związany granicami skargi kasacyjnej, Naczelny Sąd Administracyjny nie może samodzielnie konkretyzować przytoczonych w skardze zarzutów, ani w żaden sposób ich uzupełniać.

Oceniając w tym aspekcie podstawy kasacyjne przytoczone w skardze kasacyjnej wniesionej w niniejszej sprawie, Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że zarzuty podniesione w ramach obu tych podstaw są niezasadne.

Treść zarzutów procesowych ujętych w kilkunastu punktach, sprowadza się do zakwestionowania prawidłowości przeprowadzonej przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie sądowej kontroli decyzji wydanych w przedmiocie skreślenia A. P. z listy uczestników Studium doktoranckiego na Wydziale Prawa UJ. W tym zakresie generalnie podnoszony jest zarzut naruszenia art. 3 § 1 P.p.s.a. oraz art. 1 § 1 i 2 P.u.s.a., które to naruszenie skarżący wiąże z szeregiem uchybień popełnionych – jego zdaniem – w postępowaniu poprzedzającym wydanie zaskarżonych decyzji, których Sąd pierwszej instancji nie dostrzegł, bądź niewłaściwie je ocenił. Wśród wskazanych przez skarżącego uchybień procesowych organów uczelni orzekających w sprawie w pierwszym rzędzie wymienione zostało naruszenie art. 7, art. 75 § 1, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 K.p.a.

Zarzut uchybienia obowiązkowi ustalenia prawdy obiektywnej, z którym związana jest powinność organu wszechstronnego i wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego, skarga kasacyjna wiąże z błędnym, zdaniem jej autora, ustaleniem stanu faktycznego sprawy, co przełożyło się na jego wadliwy opis oraz ocenę prawną w uzasadnieniu decyzji. Zarzut błędnych ustaleń co do stanu faktycznego sprawy w pierwszej kolejności skierowany został wobec opinii z dnia 13 maja 2009 r. sporządzonej przez prof. dr hab. J. Z. - opiekuna naukowego A. P. w pierwszym roku studiów doktoranckich, a następnie wobec działań organu odwoławczego, który - zdaniem skarżącego - nie poddał wystarczającej ocenie wszystkich zgłoszonych przez niego zarzutów, a także nie uwzględnił przedstawionych przez niego wniosków dowodowych.

Odnosząc się do tych zarzutów trzeba pierwszej kolejności podkreślić, że decyzja o skreśleniu A. P. z listy doktorantów zapadła w postępowaniu, regulowanym w pierwszej kolejności przepisami szczególnymi odnoszącymi się do decyzji podejmowanych w indywidualnych sprawach studentów i doktorantów. Zgodnie bowiem z art. 207 ust. 1 Prawa o szkolnictwie wyższym przepisy K.p.a. mają w tych sprawach nie bezpośrednie, ale odpowiednie stosowanie co oznacza, że pewne jego regulacje znajdują zastosowanie wprost, inne z pewnymi modyfikacjami, natomiast jeszcze inne nie będą w ogóle miały zastosowania przed jej organami z uwagi na specyfikę podmiotu, jakim jest uczelnia publiczna, której organy pełnią funkcje organu administracji publicznej tylko w ściśle określonym zakresie spraw i z uwzględnieniem przepisów regulujących w sposób szczególny zarówno kompetencje tych organów jak i prawa oraz obowiązki uczestników procesu kształcenia. Te szczególne przepisy o charakterze powszechnie obowiązującym zawarte są w ustawie – Prawo szkolnictwie wyższym i aktach wykonawczych do tej ustawy. Niezależnie od tego, z chwilą złożenia ślubowania, słuchacza obowiązuje regulamin studiów (regulamin studiów doktoranckich, regulamin studiów podyplomowych) uchwalany przez senat uczelni. W tym względzie wypada przypomnieć, że szkoły wyższe korzystają z zagwarantowanej w art. 70 ust. 5 Konstytucji autonomii we wszystkich obszarach swojego działania, na zasadach określonych w ustawie. Uczelnie są organizowane i działają na zasadach wolności badań naukowych, wolności twórczości artystycznej i wolności nauczania. Pełniąc misję odkrywania i przekazywania prawdy poprzez prowadzenie badań i kształcenie studentów, uczelnie stanowią integralną część narodowego systemu edukacji i nauki (art. 4 ust. 2 i 3 Prawa o szkolnictwie wyższym). Ustrojowa pozycja oraz cele, jakie realizuje uczelnia wyznaczają równocześnie relacje pomiędzy podmiotami procesu kształcenia, w ramach których wywiązywanie się z obowiązków i powinności słuchacza poddane jest autonomicznej ocenie osób prowadzących proces dydaktyczny. Oceny takie, będące aktem specjalistycznej wiedzy, nie mogą być weryfikowane w toku procesu administracyjnego; pozostają zatem także poza kontrolą sądu administracyjnego.

Powyższe przesądza jednoznacznie o wyłączeniu z zakresu sądowej kontroli opinii z dnia 13 maja 2009 r. sporządzonej przez prof. dr hab. J. Z. jako opiekuna naukowego doktoranta A. P. Z tego względu za chybione należy uznać zarzuty zmierzające do podważenia zawartych w tej opinii stwierdzeń odnoszących się do wywiązywania się przez skarżącego z obowiązków doktoranta w pierwszym roku studiów doktoranckich.

Poza tym nie ulega wątpliwości, że skarżący nie wywiązał się z obowiązków określonych regulaminem studiów doktoranckich, w tym z wynikającego z § 9 ust. 2 Regulaminu obowiązku złożenia w terminie do 30 czerwca 2009 r. na ręce Kierownika studiów doktoranckich sprawozdania z wykonania obowiązków w roku akademickim. Nie uzyskał też opinii opiekuna naukowego o postępach naukowych i postępach w przygotowaniu pracy doktorskiej. Powoływanie się przez skarżącego na prolongatę terminu do złożenia sprawozdania, o którym wyżej mowa, jest o tyle bezprzedmiotowe (wobec braku pozytywnej opinii opiekuna naukowego), co i gołosłowne, gdyż decyzji Kierownika studiów doktoranckich o przedłużeniu terminu przedstawienia wymaganych dokumentów, o jakiej mowa w § 9 ust. 3 Regulaminu, nie uzyskał. Niewywiązywanie się zaś z obowiązków określonych regulaminem studiów doktoranckich, zgodnie z art. 197 ust. 4 Prawa o szkolnictwie wyższym, stanowi przesłankę uzasadniającą podjęcie decyzji o skreśleniu z listy uczestników studiów doktoranckich. W myśl natomiast § 10 ust. 1 lit. b Regulaminu studiów doktoranckich na Uniwersytecie Jagiellońskim już sama negatywna opinia opiekuna naukowego uzasadnia podjęcie przez Kierownika studiów doktoranckich decyzji o skreśleniu doktoranta.

Za niezasadne należy uznać zarzuty dotyczące braku uwzględnienia zgłaszanych przez skarżącego wniosków dowodowych i nieodniesienia się przez orzekające w sprawie organy, a także przez Sąd pierwszej instancji do wszystkich uwag i zastrzeżeń podnoszonych w składanych przez skarżącego środkach odwoławczych. Jak zaznaczono, odpowiednie stosowanie Kodeksu postępowania administracyjnego nie obliguje organów uczelni do ścisłego podporządkowania procesu wydawania decyzji w oznaczonych w ustawie sprawach przepisom tego Kodeksu. Niezależnie od tego z żadnego przepisu K.p.a. nie wynika obowiązek organu administracyjnego odniesienia się do każdej z poruszonych przez stronę kwestii, jak również przeprowadzenia każdego z wnioskowanych przez stronę dowodów. Zadaniem organu jest rozstrzygnięcie indywidualnej sprawy poprzez wydanie decyzji w oparciu o zgromadzone w sprawie, nie budzące wątpliwości, okoliczności stanu faktycznego, przy zachowaniu praw procesowych przysługujących stronie. W niniejszej sprawie okoliczności faktyczne wypełniające przesłanki określone w art. 197 ust. 4 Prawa o szkolnictwie wyższym w zw. z § 9 ust. 2 lit. a i b oraz § 10 ust. 1 lit. b Regulaminu ustalone zostały w sposób nie budzący żadnych wątpliwości. Skarżący nie był przy tym pozbawiony możliwości obrony swych praw i w pełni korzystał z przysługujących mu środków prawnych.

Nie można podzielić poglądu skarżącego o naruszeniu art. 24 § 1 pkt 1 K.p.a. poprzez wydanie decyzji w pierwszej instancji przez Kierownika studiów doktoranckich w osobie prof. dr hab. J. Z., który równocześnie był opiekunem naukowym skarżącego. W żadnym razie nie można przyjąć, że sytuacja ta wypełnia przewidzianą w tym przepisie przesłankę wyłączenia pracownika organu od udziału w postępowaniu w sprawie skreślenia skarżącego z listy uczestników studiów doktoranckich. Wyłączenie pracownika w myśl art. 24 § 1 pkt 1 K.p.a. następuje ze względu na pozostawanie ze stroną w takim stosunku prawnym, że wynik postępowania może mieć wpływ na jego prawa lub obowiązki. W przedmiotowej sprawie nie sposób dopatrzyć się jakiegokolwiek wpływu skreślenia doktoranta na prawa lub obowiązki prof. dr hab. J. Z. jako osoby piastującej funkcję Kierownika studiów doktoranckich.

Naczelny Sąd Administracyjny nie znajduje również uzasadnienia zarzutu dotyczącego wskazania w decyzji organu pierwszej instancji ścisłej daty (16 września 2009 r.) skreślenia A. P. z listy doktorantów. Jak słusznie wskazał Sąd pierwszej instancji, decyzja o skreśleniu choć jest decyzją konstytutywną, to jednak zawiera element deklaratoryjny. Skoro stosunek administracyjny pomiędzy uczelnią a doktorantem, zgodnie z art. 197 ust. 4 Prawa o szkolnictwie wyższym może być rozwiązany na skutek niespełnienia wymogów statusu doktoranta do konkretnego dnia roku akademickiego, to rozwiązanie tego stosunku powinno nastąpić z chwilą spełnienia się przesłanek skreślenia z listy doktorantów, a nie dopiero w chwili osiągnięcia przez decyzję o skreśleniu cechy ostateczności. Określenie daty skreślenia A. P. z listy doktorantów na dzień 16 września 2009 r., choć bliżej nie wyjaśnione w uzasadnieniu decyzji, nie ma żadnego wpływu na wynik przedmiotowej sprawy, gdyż materialna przesłanka skreślenia zaistniała już w dacie 30 czerwca 2009 r.

Naczelny Sąd Administracyjny nie znalazł również podstaw do uwzględnienia zarzutów odnoszących się do naruszenia przepisów prawa materialnego. W tym przypadku redakcja podstawy kasacyjnej nie została prawidłowo sformułowana wskutek użycia wyrażenia "w szczególności" przed wymienieniem przepisów uznanych przez skarżącego za naruszone. Tak przytoczona podstawa kasacyjna nasuwa wątpliwości co do granic zaskarżenia; użycie zwrotu "w szczególności" może bowiem prowadzić do wniosku, że - w ocenie strony skarżącej - zaskarżony wyrok narusza całokształt norm prawa materialnego, co - jak należy przyjąć - nie było zamiarem autora skargi kasacyjnej. Należy zaznaczyć, że skarga kasacyjna jest sformalizowanym środkiem zaskarżenia i powinna być tak zredagowana, aby nie dopuszczała wątpliwości co go granic zaskarżenia. Mimo tej ułomności skargi kasacyjnej, uwzględniając prawo podstawowe strony do sądu (art. 45 Konstytucji R.P.) Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną biorąc pod uwagę wyłącznie przepisy, które zostały wyraźnie wymienione w skardze kasacyjnej jako naruszone przez Sąd pierwszej instancji.

Zarzut naruszenia art. 197 ust. 4 Prawa o szkolnictwie wyższym jest całkowicie niezasadny. W świetle przedstawionych wyżej ustaleń, znajdujących potwierdzenie w aktach sprawy, nie można mieć jakichkolwiek wątpliwości, że w stosunku do A. P. zachodziła podstawa do zastosowania sankcji przewidzianej w art. 197 ust. 4 ustawy – Prawo o szkolnictwie wyższym w postaci podjęcia decyzji o skreśleniu go z listy uczestników studiów doktoranckich.

Chybiony jest zarzut naruszenia art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej przez jego niezastosowanie w niniejszej sprawie. Uzasadnienie skargi kasacyjnej nie wyjaśnia, w jaki sposób zaskarżony wyrok narusza wskazaną normę konstytucyjną poprzez jej niezastosowanie; szczególnie gdy się zważy, że art. 2 Konstytucji to norma ustrojowa ustanawiająca podstawową zasadę ustroju politycznego Rzeczypospolitej Polskiej jako demokratycznego państwa prawnego. Treść ogólnych norm ustrojowych wytycza kierunki tworzenia prawa, a także sposób wykładni i stosowania przepisów prawa obowiązującego, a konkretyzacja ogólnych zasad ustrojowych znajduje się w ustawach zwykłych. Oznacza to, że niezależnie od przyjętej w art. 8 Konstytucji zasady bezpośredniego stosowania jej przepisów, ani art. 2 ani pozostałe przepisy ustawy zasadniczej mające charakter ogólnych norm ustrojowych nie mogą stanowić samoistnej podstawy rozstrzygnięć podejmowanych w procesie stosowania prawa. Mając powyższe na uwadze nie sposób przyjąć, że doszło do naruszenia art. 2 Konstytucji wskutek tego, iż w toku postępowania w niniejszej sprawie nie uwzględniono, że skarżący uzyskał zapewnienie organu uczelni o prolongowaniu terminu do złożenia dokumentacji niezbędnej do zaliczenia I roku studiów doktoranckich. Tym bardziej, że twierdzenie o prolongowaniu terminu nie zostało przez skarżącego w jakikolwiek sposób wykazane.

W związku z tym, że zarzuty podniesione wobec zaskarżonego wyroku okazały się niezasadne, skargę kasacyjną należało oddalić z uwagi na brak usprawiedliwionych podstaw.

Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji.