Wyrok WSA w Szczecinie, sygn. akt I SA/Sz 246/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Data orzeczenia: 2021-05-06 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6536 Ulgi w spłacaniu należności pieniężnych, do których nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 i 34a  ustaw
Hasła tematyczne: Ubezpieczenie społeczne
Skarżony organ: Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych/ZUS
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 31zo ust. 10 i 11
journal: Dz.U. 2020 poz 1842
law: Ustawa z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych  chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych - t.j.
article: art. 6, art. 77, art. 81, art. 81a
journal: Dz.U. 2020 poz 256
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.
article: art. 151
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Wojtysiak (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Marzena Kowalewska,, Sędzia WSA Bolesław Stachura, , po rozpoznaniu w Wydziale I na posiedzeniu niejawnym w dniu 6 maja 2021 r. sprawy ze skargi J.M. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie zwolnienia z opłacenia należności z tytułu składek za listopad 2020 r. oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie decyzją z dnia [...] stycznia 2021 r., sygnatura sprawy: [...] - wydaną na podstawie art. 31zq ust. 7 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. poz. 1842 z późn. zm. - zwanej w skrócie "ustawą COVID-19") w związku z art. 83 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2020 r. poz. 266, z późn. zm. - w skrócie "u.s.u.s.") - Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w S. odmówił wnioskodawcy J. M. ("Wnioskodawca", "Skarżący")prawo do zwolnienia z obowiązku opłacania należnych składek na ubezpieczenia społeczne i na ubezpieczenie zdrowotne za okres od dnia listopada 2020 r. do dnia 30 listopada 2020 r.

W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w S. (dalej "Organ") wyjaśnił, że zgodnie z art. 31zo ust. 10 ustawy COVID-19, płatnikowi składek prowadzącemu na dzień 30 września 2020 r., działalność oznaczoną według Polskiej Klasyfikacji Działalności (PKD) 2007, jako rodzaj przeważającej działalności kodami 47.71.Z, 47.72.Z, 47.81.Z, 47.82.Z, 47.89:Z, 49.32.Z, 49.39.Z, 56.10.A, 56.10.B, 56.21.Z, 56.29.Z, 56.30.Z, 59.11.Z, 59.12.Z, 59.13.Z, 59.14.Z, 59.20.Ż, 74.20.Z, 77.21.Z, 79.90.A, 79.90.C, 82.30.Z, 85.51.Z, w zakresie działalności leczniczej polegającej na udzielaniu świadczeń w ramach lecznictwa uzdrowiskowego, o którym mowa w art. 2 pkt 1 ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o lecznictwie uzdrowiskowym, uzdrowiskach i obszarach ochrony uzdrowiskowej oraz o gminach uzdrowiskowych, lub realizowanej w trybie stacjonarnym rehabilitacji leczniczej, 86.90.A, 86.90.D, 90.01.Z, 90.02 .Z,. 90.04 .Z, 91.02.Z, 93.11.Z, 93.13.Z, 93.19.Z, 93.21.Z, 93.29.A, 93.29.B, 93.29.Z, 96.01.Z, 96.04.Z, przysługuje prawo do zwolnienia z obowiązku opłacania należnych składek na ubezpieczenia społeczne i na ubezpieczenie zdrowotne za okres od 1 listopada 2020 r. do 30 listopada 2020 r., wykazanych w deklaracjach rozliczeniowych złożonych za ten okres, jeżeli był zgłoszony jako płatnik składek do dnia 30 czerwca 2020 r. i przychód z tej działalności w rozumieniu przepisów podatkowych uzyskany w listopadzie 2020 r. był niższy co najmniej o 40 % w stosunku do przychodu uzyskanego w listopadzie 2019 r.

Organ wskazał przy tym, że zgodnie z Centralną Ewidencją i Informacją o Działalności Gospodarczej, na dzień 30 września 2020 r. przeważającym kodem PKD był kod 82.19.Z (wykonywanie fotokopii, przygotowywanie dokumentów i pozostała specjalistyczna działalność wspomagająca prowadzenie biura), a nie wskazany we wniosku o zwolnienie z obowiązku opłacenia należności z tytułu składek dla płatników w określonych branżach kod PKD 8559.B.

Jak wskazał Organ, kod PKD 8559.B jest wskazany w CEiDG, ale nie jako przeważająca działalność.

W związku z powyższymi ustaleniami Organ stwierdził, że Wnioskodawcy nie przysługuje prawo zwolnienia z obowiązku opłacania należnych składek na ubezpieczenia społeczne i na ubezpieczenie zdrowotne za okres od dnia 1 listopada 2020 r. do dnia 30 listopada 2020 r.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie na powyższą decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w S. z dnia [...].01.2021 r. Wnioskodawca zarzucił:

1. nieusuwalną wadliwość skutkującą nieważnością, gdyż:

1) nie spełnia wymagań art. 77, art., 81, art. 81a K.p.a.

2) została wydana przez Zastępczynię Naczelnika Wydziału B. O.:

- nieposiadającą nie posiadającą stosownych uprawnień do wydawania w imieniu ZUS aktów administracyjnych wynikających z zadań zleconych ZUS, skutkiem czego wydany (podpisany) akt został wydany z rażącym naruszeniem prawa i w konsekwencji (art. 156 § 1 pkt 1 K.p.a.) jest nieważny

- do dnia wydania decyzji stosowne upoważnienie nie zostało przedstawione;

- brak pisemnego upoważnienia jest naruszeniem art. 268a K.p.a.

2. niezgodność przepisu art. 31z ust. 10 ustawy COVID-19 z art. 32 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej.

W związku z powyższym Skarżący wniósł o :

zmianę decyzji w całości;

rozstrzygnięcie sprawy merytorycznie;

przeprowadzenie rozprawy pod nieobecność pozwanego;

4. zwrot kosztów dojazdu W., noclegu, zwrotu utraconych zarobków za dwa dni w wysokości [...] zł dziennie. Łączna wartość zostanie podana podczas rozprawy.

W odpowiedzi na skargę Organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji, dodatkowo wskazując na przepis art. 31zo ust. 11 ustawy COVID-19.

Rozpoznając sprawę na posiedzeniu niejawnym Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie z w a ż y ł, co następuje.

Skarga jest niezasadna, Sąd bowiem, w wyniku kontroli zaskarżonej decyzji pod względem jej zgodności z prawem, nie stwierdził by Organ dopuścił się zarzucanych mu skargą naruszeń przepisów prawa materialnego lub przepisów postępowania w sposób, który miał lub mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Stosownie do treści art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r., poz. 2325 z późn. zm. - dalej w skrócie "P.p.s.a."), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. W ramach swoich kompetencji sąd administracyjny bada, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia prawa materialnego i przepisów postępowania.

W myśl zaś art. 134 § 1 P.p.s.a., sąd administracyjny rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Uwzględnienie skargi następuje w przypadkach naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) P.p.s.a.), naruszenia prawa, dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (art. 145 § 1 pkt 1 lit. b) P.p.s.a), oraz innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) P.p.s.a.). W przypadkach, gdy zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach, sąd stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia (art. 145 § 1 pkt 2 P.p.s.a.). Natomiast w razie nieuwzględnienia skargi w całości albo w części sąd oddala skargę odpowiednio w całości albo w części (art. 151 P.p.s.a.).

Przedmiotem kontroli w niniejszej sprawie jest decyzja Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w S. z dnia [...] stycznia 2021 r., którą odmówiono Skarżącemu prawa do zwolnienia z obowiązku opłacania należnych składek na ubezpieczenia społeczne, na ubezpieczenie zdrowotne, na Fundusz Pracy, Fundusz Solidarnościowy, Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych lub Fundusz Emerytur Pomostowych, za okres od dnia 1 listopada 2020 r. do dnia 30 listopada 2020 r.

Materialnoprawną podstawą rozstrzygnięcia spornej kwestii (odmowy zwolnienia) był przepis art. 31zo ust. 10 i ust. 11 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz.U., poz. 1842 z póżn. zm. - zwaną w skrócie "ustawą COVID-19").

W myśl art. 31zo ustawy COVID-19, na wniosek płatnika składek prowadzącego, na dzień 30 września 2020 r., działalność oznaczoną według Polskiej Klasyfikacji Działalności (PKD) 2007, jako rodzaj przeważającej działalności, kodami 47.71.Z, 47.72.Z, 47.81.Z, 47.82.Z, 47.89.Z, 49.32.Z, 49.39.Z, 56.10.A, 56.10.B, 56.21.Z, 56.29.Z, 56.30.Z, 59.11.Z, 59.12.Z, 59.13.Z, 59.14.Z, 59.20.Z, 74.20.Z, 77.21.Z, 79.90.A, 79.90.C, 82.30.Z, 85.51.Z, 85.52.Z, 85.53.Z, 85.59.A, 85.59.B, 86.10.Z w zakresie działalności leczniczej polegającej na udzielaniu świadczeń w ramach lecznictwa uzdrowiskowego, o którym mowa w art. 2 pkt 1 ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o lecznictwie uzdrowiskowym, uzdrowiskach i obszarach ochrony uzdrowiskowej oraz o gminach uzdrowiskowych, lub realizowanej w trybie stacjonarnym rehabilitacji leczniczej, 86.90.A, 86.90.D, 90.01.Z, 90.02.Z, 90.04.Z, 91.02.Z, 93.11.Z, 93.13.Z, 93.19.Z, 93.21.Z, 93.29.A, 93.29.B, 93.29.Z, 96.01.Z, 96.04.Z, zwalnia się z obowiązku opłacania należnych składek na ubezpieczenia społeczne, na ubezpieczenie zdrowotne, na Fundusz Pracy, Fundusz Solidarnościowy, Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych lub Fundusz Emerytur Pomostowych, za okres od dnia 1 listopada 2020 r. do dnia 30 listopada 2020 r., wykazanych w deklaracji rozliczeniowej złożonej za ten miesiąc, jeżeli był zgłoszony jako płatnik składek do dnia 30 czerwca 2020 r. i przychód z tej działalności w rozumieniu przepisów podatkowych uzyskany w listopadzie 2020 r. był niższy co najmniej o 40 % w stosunku do przychodu uzyskanego w listopadzie 2019 r.

Zgodnie zaś z art. 31zo ust. 11 ustawy COVID-19, oceny spełnienia warunku, o którym mowa w ust. 10, w zakresie oznaczenia prowadzonej działalności według Polskiej Klasyfikacji Działalności (PKD) 2007 dokonuje się na podstawie danych zawartych w rejestrze REGON w brzmieniu na dzień 30 września 2020 r.

Jak wynika z akt administracyjnych badanej sprawy, we wniosku z dnia 02 stycznia 2021 r. o zwolnienie z obowiązku opłacenia należności z tytułu składek dla płatników w określonych branżach Skarżący wskazał, że jako przeważającą działalność na dzień 30 września 2020 r. prowadzi działalność według PKD 8559B.

Z załączonego do akt badanej sprawy dokumentu REGON dotyczącego Skarżącego wynika zaś, że przeważającą działalnością, prowadzoną pod nazwą Centrum "S. " J. M. z siedzibą w S., według PKD jest 8219Z, tj. wykonywanie fotokopii, przygotowywanie dokumentów i pozostała specjalistyczna działalność wspomagająca prowadzenie biura. Te same informacje wynikają z załączonego do akt sprawy dokumentu CEiDG.

Okoliczności tych Skarżący nie kwestionuje, a te właśnie okoliczności faktyczne legły u podstaw odmowy prawa do zwolnienia z obowiązku opłacenia należności z tytułu składek. Przytoczone wyżej przepisy ustawy COVID-19 (art. 31zo ust. 10 i ust. 11), które znajdowały zastosowanie w niniejszej sprawie, nakazywały Organowi taki sposób rozpoznania wniosku. Z art. 31zo ust. 11 ustawy COVID-19 wprost bowiem wynika, że oceny spełnienia warunku, o którym mowa w ust. 10, w zakresie oznaczenia prowadzonej działalności według Polskiej Klasyfikacji Działalności (PKD) 2007 dokonuje się na podstawie danych zawartych w rejestrze REGON w brzmieniu na dzień 30 września 2020 r.

Zgodnie z ogólną zasadą praworządności (art. 6 K.p.a.), mającą walor zasady konstytucyjnej (art. 7 Konstytucji RP), organy administracji publicznej zobowiązane są działać na podstawie i w granicach prawa. To zaś nakazuje rozpoznawanie i rozstrzyganie spraw przez organy administracji na podstawie obowiązującego aktualnie, tj. w dacie orzekania przez organ, stanu prawnego.

Nie sposób zatem uznać by Organ administracji miał orzekać wbrew treści obowiązujących przepisów prawa, które w sposób jednoznaczny nakazywały organom oceniać wniosek płatnika składek (niesporne) o zwolnienie z obowiązku opłacania składek co do spełnienia warunku, o którym mowa w ust. 10 art. 31zo, w zakresie oznaczenia rodzaju prowadzonej przeważającej działalności według Polskiej Klasyfikacji Działalności (PKD) 2007 - na podstawie danych zawartych w rejestrze REGON w brzmieniu na dzień 30 września 2020 r. Takiej oceny nakazywała ustawowa regulacja. Skoro zatem w dacie orzekania przez Organ w przedmiocie zwolnienia z obowiązku opłacania składek obowiązywały wyżej przytoczone przepisy ustawy COVID-19, to obowiązkiem Organu było ich zastosowanie w dacie orzekania.

Natomiast okoliczności podnoszone w uzasadnieniu skargi, a mianowicie:

- że Organ nie zebrał i nie przeprowadził analizy zebranego materiału dowodowego, gdyby bowiem to uczynił, dowiedziałby się, że od samego początku, tj. zgłoszenia do CEiDG prowadzenia działalności gospodarczej z dniem 1 kwietnia 2014 r. zamierzał prowadzić edukację dietetyczną, co miało być kontynuacją Jego poprzedniego zajęcia - był dyrektorem w Centrum [...] S., opłacał stronę internetową tego CENTRUM w celu prowadzenia działalności edukacyjnej poprzez internet;

- że Skarżący nie był w stanie zmienić zapisu w CEiDG - jako dominującą działalność z 82.19Z na 85.59.B, gdyż opiekuje się swoimi rodzicami, o czym ZUS wiedział;

- że z powodu siły wyższej Skarżący nie mógł zmienić zapisu w CEiDG z 82.19.Z na 85.59.B,

nie wiązały Organu w ocenie wniosku Skarżącego w świetle znajdujących zastosowanie w sprawie przepisów ustawy COVID-19 Organu, a tym samym nie miały znaczenia dla oceny meritum sporu. Zwrócić bowiem należy uwagę, że przedsiębiorca ma nie tylko prawa, ale także i obowiązki nakreślone przepisami prawa, także w zakresie zgłoszenia zmian danych w CEiDG i REGON, w tym co do faktycznego rodzaju przeważającej prowadzonej działalności gospodarczej. Nie budzi zaś wątpliwości, i nie jest sporne, że przeważającą działalnością gospodarczą Skarżącego na podstawie danych zawartych w rejestrze REGON w brzmieniu na dzień 30 września 2020 r. według PKD był kod 82.19.Z, który nie jest objęty zakresem przedmiotowym zwolnienia przewidzianego w art. 31zo ustawy COVID-19.

Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 15 marca 2016 r.

I OSK 1632/14, odnosząc się do danych wpisanych w CEiDG, wskazał, że:

"Istnieje domniemanie, że dane wpisane do CEIDG są prawdziwe. Jeżeli do CEIDG wpisano dane niezgodnie z wnioskiem lub bez tego wniosku, osoba wpisana do CEIDG nie może zasłaniać się wobec osoby trzeciej, działającej w dobrej wierze, zarzutem, że dane te nie są prawdziwe, jeżeli po powzięciu informacji o tym wpisie zaniedbała wystąpić niezwłocznie z wnioskiem o jego sprostowanie, uzupełnienie lub wykreślenie. W związku z powyższym organy orzekające w sprawie są związane treścią wpisu skarżącego do CEIDG i nie mogą poczynić własnych ustaleń, odmiennych niż dane w nim zawarte.". Stanowisko to jest nadal aktualne w obowiązującym porządku prawnym i znajduje analogiczne zastosowanie do zgłoszenia zmian w innych rejestrach czy ewidencjach, np. REGON.

Trudno więc w tym zakresie obciążać Organ negatywnymi z tego tytułu konsekwencjami dla Skarżącego, tym bardziej w sytuacji, gdy jak Skarżący twierdzi, już od kwietnia 2014 r. zamierzał prowadzić edukację dietetyczną, jednak z ww. powodów, w tym z powodu siły wyższej (nie wykazując co stanowiło "siłę wyższą"), do dnia 30 września 2020 r. nie zmienił dominującej działalności z 82.19.Z na 85.59.B, co warunkowało nabycie prawa do zwolnienia ze składek, podczas gdy Skarżący - jak wynika z akt niniejszej sprawy - składając wniosek o zwolnienie, skorzystał z platformy elektronicznej ZUS, a to świadczy, że w tym samym trybie elektronicznym miał możliwość zgłoszenia w systemie REGON i CEiDG zmiany działalności przeważającej, czego jednak zaniechał, a skutkowało uprawnioną odmową Organu do przyznania prawa do zwolnienia z obowiązku opłacania składek za okres od 1 listopada 2020 r. do 30 listopada 2020 r.

Z tych też powodów Sąd stwierdził, że zarzuty skargi co do naruszenia przepisów postępowania (art. art. 77, 81 i 81a K.p.a.) przez brak zgromadzenia i analizy materiału dowodowego przez Organ, czyli podjęcia działań z urzędu w celu ustalenia faktycznie prowadzonej przez Skarżącego dominującej (przeważającej) działalności gospodarczej, w szczególności w spornym okresie (na dzień 30.09.2020 r.) i weryfikacji w tym zakresie złożonego przez Skarżącego wniosku o zwolnienie ze składek - są nieuprawnione.

Skarżący zatem nie wykazał by zaskarżona decyzja naruszała prawo, a tym samym za bezpodstawne Sąd uznał zarzuty skargi co do naruszenia przepisów prawa, w tym art. 31zo ust. 10 ustawy COVID-2019 jako niezgodnego z art. 32 Konstytucji RP.

Nadto, Sąd orzekający w sprawie stwierdził, że również zarzut skargi co do naruszenia w sposób rażący art. 156 § 1 pkt 1 K.p.a. jest niezasadny. Z akt administracyjnych sprawy jednoznacznie bowiem wynika, że Pani B. O. w dacie orzekania była uprawniona do wydania w imieniu Prezesa ZUS zaskarżonej decyzji na podstawie upoważnienia Prezesa ZUS Nr [...] z dnia [...] czerwca 2017 r.

W tym stanie sprawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie stwierdził, że mimo częściowo błędnego uzasadnienia (brak odniesienia się do danych REGON, stosownie do art. 31zo ust. 11 ustawy COVID-19), które jednak nie miało wpływu na wynik sprawy, zaskarżona decyzja odpowiadała prawu, i w związku z tym, działając na podstawie art. 151 P.p.s.a., orzekł o oddaleniu skargi jako nieuzasadnionej.

Niniejsza sprawa, wyznaczona na rozprawę, z uwagi na realnie istniejące zagrożenie dla zdrowia osób uczestniczących w rozprawie, została skierowana i rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów, a podstawą były następujące przepisy: art. 15 zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz.U. z 2020 r. poz. 374 ze zm.), art. 20 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2019 r., poz. 2167 późn. zm.) oraz § 3 zarządzenia Nr 39 Prezesa Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 października 2020 r. w sprawie odwołania rozpraw oraz wdrożenia w Naczelnym Sądzie Administracyjnym działań profilaktycznych służących przeciwdziałaniu potencjalnemu zagrożeniu zakażenia wirusem SARS-CoV-2 oraz § 1 ust. 1 i 2 zarządzenia Prezesa Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 26 października 2020 r. w sprawie odwołania rozpraw oraz wdrożenia w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Szczecinie działań profilaktycznych służących przeciwdziałaniu potencjalnemu zagrożeniu zakażenia wirusem SARS-CoV-2 w związku z objęciem terytorium Rzeczypospolitej Polskiej obszarem, na którym wystąpił stan epidemii.

Wyżej powołane wyroki są dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych na internetowej stronie pod adresem: www.nsa.gov.pl