Wyrok NSA, sygn. akt I OSK 1458/17
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2019-04-09 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6076 Sprawy objęte dekretem o gruntach warszawskich
Hasła tematyczne: Nieruchomości
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 7, art. 77 § 1 , art. 80
journal: Dz.U. 2018 poz 2096
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.
article: art. 215 ust. 2
journal: Dz.U. 2015 poz 782
law: Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami - tekst jedn.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Jan Paweł Tarno Sędziowie NSA Tamara Dziełakowska (spr.) del. WSA Mariusz Kotulski Protokolant asystent sędziego Katarzyna Kudrzycka po rozpoznaniu w dniu 9 kwietnia 2019 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej M. M. i S. M. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 19 stycznia 2017 r. sygn. akt I SA/Wa 1725/16 w sprawie ze skargi M. M. i S. M. na decyzję Wojewody Mazowieckiego z dnia [...] sierpnia 2016 r. nr [...] w przedmiocie odszkodowania za nieruchomość warszawską oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

Zaskarżonym wyrokiem z dnia 19 stycznia 2017 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie (sygn. akt I SA/Wa 1725/16) oddalił skargę M. M. i S. M. na decyzję Wojewody Mazowieckiego z dnia [...] sierpnia 2016 r., utrzymującą w mocy decyzję organu I instancji z dnia [...] grudnia 2015 r. w przedmiocie odszkodowania za nieruchomość.

W uzasadnieniu powyższego wyroku Sąd pierwszej instancji wskazał, że nieruchomość położona w [...] o powierzchni 830,32 m2 znajduje się na terenie objętym działaniem dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m. st. Warszawy (Dz. U. Nr 50, poz. 279). Z dniem jego wejścia w życie w dniu 21 listopada 1945 r. grunt przeszedł na własność Gminy m. st. Warszawy, a od 1950 r. na własność Skarbu Państwa. Zgodnie z zaświadczeniem hipotecznym Sądu Grodzkiego w Warszawie z dnia 3 czerwca 1949 r. nieruchomość uprzednio stanowiła własność L. M. Wniosek o przyznanie prawa własności czasowej do gruntu przedmiotowej nieruchomości został złożony po upływie wyznaczonego terminu. Natomiast wniosek o przywrócenie terminu został rozpatrzony przez Prezydenta m. st. Warszawy odmownie.

Pismem z dnia 2 sierpnia 1988 r. S. M. i M. M. wystąpili o przyznanie odszkodowania za przejętą na rzecz Skarbu Państwa nieruchomość przy ul. [...].

Aktualnie ww. nieruchomość stanowi działki nr [...], zabudowane domem mieszkalnym (bliźniakiem), położonym przy [...], która jest własnością osób fizycznych, zaś działki nr [...] są własnością Miasta [...] we władaniu osób fizycznych.

Decyzjami z dnia [...] marca 2008 r. i [...] listopada 2012 r. Prezydent m. st. Warszawy odmawiał wnioskodawcom przyznania odszkodowania za ww. nieruchomość, które następnie Wojewoda Mazowiecki decyzjami z dnia [...] lipca 2009 r. i [...] kwietnia 2013 r. odpowiednio uchylał.

Decyzją z dnia [...] grudnia 2015 r. Prezydent m. st. Warszawy na podstawie art. 104 K.p.a. oraz art. 4 pkt 9b1, art. 129 ust. 1 i art. 215 ust. 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (tekst jedn. Dz. U. z 2015 r., poz. 782 ze zm. – zwanej dalej u.g.n.) odmówił S. M. i M. M. odszkodowania za nieruchomość przy ul. [...].

Decyzją z dnia [...] sierpnia 2016 r. Wojewoda Mazowiecki na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. oraz art. 9a i art. 215 u.g.n. utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. Oceniając przesłanki z art. 215 u.g.n., Wojewoda uznał, że przedmiotowa nieruchomość mogła być przed dniem wejścia w życie dekretu z dnia 26 października 1945 r. przeznaczona pod budownictwo jednorodzinne, jednak były właściciel utracił przed 5 kwietnia 1958 r. możliwość władania nią. Jak ustalił organ odwoławczy, budynek mieszkalny bliźniaczy powstał na podstawie pozwolenia na budowę i projektu zatwierdzonego 2 listopada 1954 r. W dniu 5 sierpnia 1955 r. wydano pozwolenie na wykonanie robót budowlanych na przedmiotowej nieruchomości, a pierwsi lokatorzy zostali zameldowani w budynku przy ul. [...] w dniu 4 marca 1957 r. Zostało także wybudowane nowe połączenie wodociągowe do nieruchomości oraz zostały sprawdzone przewody dymowe, spalinowe i wentylacyjne. Budynek nr [...] został podłączony do sieci gazowej 23 września 1957 r. Natomiast budynek przedwojenny znajdujący na tej nieruchomości został zniszczony podczas działań wojennych.

Skargę na powyższą decyzję złożyli S. M. i M. M., zarzucając jej naruszenie art. 7 w zw. z art. 77 § 1 w zw. z art. 78 § 1 w zw. z art. 136 K.p.a., art. 80 w zw. z art. 8 K.p.a. oraz art. 215 ust. 2 u.g.n. Jak podkreślili skarżący, organy nie ustaliły precyzyjnie daty pozbawienia dawnych właścicieli faktycznego władania nieruchomością,

W odpowiedzi na skargę Wojewoda Mazowiecki wniósł o jej oddalenie.

Rozpoznając powyższą skargę, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał ją za niezasadną.

Jak podkreślił Sąd pierwszej instancji bezsporne w sprawie było ustalenie, że nieruchomość przed dniem wejścia w życie dekretu mogła być przeznaczona pod budownictwo jednorodzinne, a zebrany materiał dowodowy wskazuje, że pozbawienie poprzednich właścicieli faktycznej możliwości władania nieruchomością nastąpiło przed dniem 5 kwietnia 1958 r. Odnośnie zarzutów dotyczących istnienia przedwojennego budynku na działce i nieustalenia przez organy daty jego rozbiórki Sąd podniósł, że w piśmie z dnia 15 czerwca 2004 r. do Prezydenta m. st. Warszawy skarżący podali, że dom położony na działce przy ul. [...] został zniszczony w czasie powstania warszawskiego, a w piśmie z 8 marca 1988 r. nie podnosili, aby działka po wojnie była zabudowana budynkiem byłego właściciela. Z pisma skarżących z dnia 22 maja 2006 r. skierowanego do Prezydenta m. st. Warszawy również nie wynika, aby działka była zabudowana domem należącym do byłego właściciela. Skarżący nie podnosili wówczas, że po wojnie posiadali tę nieruchomość. Wprawdzie z oświadczeń J. W., J. K. i P. M. wynika, że jeszcze pod koniec lat pięćdziesiątych rodzina M. władała działką oraz że na działce był zniszczony dom, jednakże oświadczenia te nie korespondują ze stanowiskiem skarżących zawartym w ww. pismach. Nie bez znaczenia jest też wiek osób składających oświadczenie, a w szczególności P. M. urodzonego w 1954 r. i J. W. urodzonej w 1946 r., gdyż zdaniem Sądu niewiarygodne jest, aby po ponad 50 latach osoby, które wówczas były dziećmi, pamiętały precyzyjnie, że pod koniec lat pięćdziesiątych bywały na działce poprzedników prawnych skarżących, pamiętały zniszczony dom tym bardziej, że skarżący w piśmie z 15 czerwca 2004 r. wskazywali, że dom został zniszczony w czasie powstania. Organ prawidłowo odniósł się do tych oświadczeń, słusznie podnosząc, że nie są one precyzyjne.

Także zebrane w sprawie dowody z dokumentów nie wskazują, aby w dacie realizacji inwestycji przez Spółdzielnię, uzyskiwania stosowych pozwoleń budowlanych istniał dom. Jak wynika z załączonych do pisma z 25 stycznia 2011 r. Archiwum Państwowego m. st. Warszawy zaświadczeń lokalizacyjnych, w tym szkiców stanowiących załącznik do zaświadczenia lokalizacyjnego z dnia [...] maja 1954 r., na działce przy ul. [...] nie wykazano żadnej zabudowy. W legendzie szkicu podano, że cały teren pod inwestycję Spółdzielni [...] (z wyłączeniem budynków do adaptacji) jest niezabudowany. Oznacza to, że co najmniej w 1954 r. na spornej działce nie było żadnego budynku. W kwietniu 1955 r. teren został przekazany Spółdzielni pod inwestycję. W dniu 5 sierpnia 1955 r. wydane zostało pozwolenie na wykonanie robót na przedmiotowej działce. W tej sytuacji stanowiska zawarte w oświadczeniach J. W., J. K. i P. M. odnośnie istnienia pod koniec lat pięćdziesiątych zniszczonego domu nie zasługują na wiarę. Także zarzut skargi odnoszący się do nieustalenia daty rozbiórki starego budynku nie może być skuteczny tym bardziej, że w piśmie z dnia 15 czerwca 2004 r. do Prezydenta m. st. Warszawy skarżący podali, że budynek został zniszczony w czasie powstania warszawskiego.

Zebrane w sprawie dowody wskazują, że budynek typu bliźniak na działkach przy [...] został wzniesiony co najmniej na jesieni 1956 r. Jak wynika bowiem z pisma Prezydenta m. st. Warszawy z dnia 23 lipca 2012 r. i załączonych do niego dokumentów z archiwum Kart Osobowych Mieszkańców na nieruchomości przy ul. [...] zostali zameldowani: 31 października 1956 r. C. K. i 14 listopada 1956 r. M. K. Wymeldowali się z tego adresu 28 maja 1980 r. Z kolei pod adresem [...] zameldowane zostały w dniu 4 marca 1957 r. J. i S. K. J. K. zamieszkiwała na tej nieruchomości do 11 maja 1986 r., a S. do śmierci. Sąd nie uznał przy tym, aby zameldowanie na pobyt stały zostało dokonane na działce bez zabudowy lub w budynku nienadającym się faktycznie do zamieszkiwania, a stanowisko skargi, że osobami zameldowanymi mogli być np. najemcy w budynku dawnego właściciela lub osoby bliskie właściciela nieruchomości jest chybione. Mieszkańcy nie byli spokrewnieni ze spadkobiercami byłych właścicieli ani spadkobiercy nie wynajęli tym osobom domu wybudowanego przez Spółdzielnię [...]. W budynku o zabudowie bliźniaczej o odrębnych adresach: [...] zameldowane były osoby obce dla skarżących. Budynek (bliźniak) został podłączony do sieci gazowej 23 września 1957 r. (pismo [...]). Wcześniej, tj. we wrześniu 1956 r. zostało wybudowane nowe połączenie wodociągowe do nieruchomości ([...]) oraz polecono zainstalowanie na ścianie budynku wodomierza. Natomiast ze sprawozdania [...] z dnia 27 czerwca 1957 r. wynika, że w budynku sprawdzono przewody dymowe, spalinowe i wentylacyjne.

Mając powyższe na uwadze, Sąd pierwszej instancji uznał, że nieruchomość przy ul. [...] od co najmniej przełomu października i listopada 1956 r. była już we władaniu rodzin K. i K. i nie można uznać, aby spadkobiercy przedwojennego właściciela posiadali tę nieruchomość w 1957 r. lub w 1958 r. Pozwolenie na użytkowanie budynku przy ul. [...] wydane W. K. [...] kwietnia 1962 r. nie świadczy natomiast, że następcy prawni byłego właściciela zostali pozbawieni faktycznej możliwości władania nieruchomością dopiero po tej dacie. W sprawie nie wykazano także zarzutu fałszowania w latach 40 i 50 – tych dokumentów i rozmijania się stanu faktycznego z treścią zawartą w dokumentach. Organy nie naruszyły zatem art. 215 ust. 2 u.g.n. i prawidłowo ustaliły w sprawie stan faktyczny, zebrały i rozpatrzyły cały materiał dowodowy oraz szczegółowo wyjaśniły motywy, jakimi kierowały się, wydając decyzje.

W tym stanie sprawy, Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę na podstawie art. 151 P.p.s.a.

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku złożyli M. i S. M., zaskarżając go w całości i zarzucając mu:

- naruszenie prawa materialnego, tj.:

1. art. 2, art. 32 ust. 1 i art. 64 ust. 2 Konstytucji RP poprzez niezastosowanie tych przepisów w okolicznościach niniejszej sprawy i jednocześnie poprzez wadliwe zastosowanie art. 215 ust. 2 u.g.n., co w konsekwencji doprowadziło do odmówienia skarżącym prawa do odszkodowania za bezprawnie odebraną nieruchomość z powołaniem się na fakt utraty posiadania nieruchomości przed dniem 5 kwietnia 1958 r.,

2. art. 215 ust. 2 u.g.n. poprzez wadliwą wykładnię tego przepisu polegającą na uznaniu, iż ustalone zdarzenia prawne na wskazanej nieruchomości takie jak informacje o zameldowaniu na części nieruchomości poszczególnych stanowią o stanie faktycznym, jaki istniał w latach 50-tych na spornej nieruchomości (świadczą o fakcie pozbawienia możliwości władania nieruchomością przez dotychczasowego właściciela),

- naruszenie prawa procesowego, które miało wpływ na treść zaskarżonego wyroku:

3. art. 145 § 1 ust. 1 lit. c P.p.s.a. w zw. z art. 80 K.p.a. oraz art. 8 K.p.a. a także art. 7 K.p.a. w zw. z art. 77 § 1 K.p.a. a także art. 89 § 2 K.p.a. poprzez wadliwą ocenę dowodów zgromadzonych w toku postępowania przed organami a także wadliwą ocenę czynności procesowych podejmowanych przez organy obu instancji w szczególności poprzez:

a. bezzasadne stwierdzenie, iż z faktu wskazania przez skarżących w piśmie z dnia 15 czerwca 2004 r., że dom położony na działce przy ul. [...] został zniszczony w czasie powstania warszawskiego wynika to, iż po wojnie taki dom nie istniał – skarżący twierdzili, że wskazany budynek istniał po wojnie, jedynie został zniszczony w trakcie działań wojennych,

b. wadliwą ocenę dokumentów znajdujących się w aktach sprawy w szczególności zaś zdjęć lotniczych z których wynika istnienie na działce po wojnie zniszczonego budynku,

c. wadliwą ocenę dokumentów, z których wynika zameldowanie na nieruchomości poszczególnych osób bowiem z dokumentów tych nie wynika fakt pozbawienia innych osób władania nieruchomością a dodatkowo poprzez pominięcie, iż meldunek nie obejmuje całej odebranej nieruchomości ile jej część (na pozostałej części meldunek nastąpił dopiero w 1980 r.),

d. wadliwą ocenę znajdujących się w aktach sprawy oświadczeń świadków przy jednoczesnym pominięciu tego, iż w sprawie organy przez wiele lat trwania postępowania nie pozyskały zeznań jakiegokolwiek świadka zaś pomimo wątpliwości oświadczeń przedłożonych przez stronę postępowania, organy nie przeprowadziły rozprawy administracyjnej, aby zweryfikować zeznania świadków i przesłuchać strony postępowania,

e. wadliwe przyjęcie, iż z dowodów zgromadzonych w ramach postępowania przed organami wynika, iż właściciele zostali pozbawieni możliwości faktycznego władania nieruchomością przed 5 kwietnia 1958 r.

f. nieuwzględnienie w trakcie rozpoznawania niniejszej sprawy zaświadczenia Sądu Rejonowego [...] z dnia 1 lutego 2008 r. (ponownie załączone do niniejszego pisma), z którego wynika, iż Skarb Państwa został ujawniony w księdze wieczystej nieruchomości przy ul. [...] 26 – 29 sierpnia 1961 r. na podstawie wniosku, jaki wpłynął w dniu 15 sierpnia 1961 r.).

Wskazując na powyższe, skarżący wnieśli o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie, względnie o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i uchylenie w całości decyzji Wojewody Mazowieckiego z dnia [...] sierpnia 2016 r., a także o zasądzenie na ich rzecz zwrotu kosztów postępowania za obie instancje, w tym zwrotu kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej zakwestionowano konstytucyjność przepisu art. 215 u.g.n. oraz podważono ustalenie co do daty w której nastąpiła faktyczna utrata możliwości władania sporną nieruchomością przez dotychczasowych właścicieli. Skarżący ponownie podkreślili, że budynek istniejący na spornej działce został zniszczony w trakcie działań wojennych i w takim stanie istniał po wojnie, co wynika ze zdjęć lotniczych i oświadczeń świadków.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie.

Rozpoznając sprawę w granicach określonych art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm. – zwanej dalej P.p.s.a.) i nie dostrzegając przy tym przesłanek nieważności postępowania, o których mowa w § 2 tego artykułu, za niezasadny należało uznać zarzut naruszenia przepisów postępowania, tj. naruszenia art. 80, art. 8, art. 7, art. 77 § 1 i art. 89 § 2 K.p.a. (zarzut 3). W okolicznościach niniejszej sprawy stan faktyczny został ustalony przez organy administracyjne prawidłowo, zaś kontrola Sądu pierwszej instancji w tym zakresie nie wykazała żadnych uchybień. Przede wszystkim w świetle zebranego materiału dowodowego prawidłowo wnioskowano, że poprzedni właściciele zostali pozbawieni faktycznej możliwości władania nieruchomością przed dniem 5 kwietnia 1958 r. Wbrew argumentacji skargi kasacyjnej nie było celem postępowania ustalenie stanu budynku przy ul. [...] po zakończeniu działań wojennych, a więc bez znaczenia pozostawało ustalenie, czy dom ten w dniu zakończenia wojny został spalony, czy uszkodzony niezależnie w jakim stopniu. Istotnym pozostawał jedynie stan władania nieruchomości na dzień 5 kwietnia 1958 r.

W nawiązaniu do argumentacji skargi kasacyjnej wskazać trzeba, że stwierdzenie Sądu pierwszej instancji, iż w piśmie z dnia 15 czerwca 2004 r. skierowanym do Prezydenta m. st. Warszawy skarżący podali, że dom położony na działce przy ul. [...] został zniszczony w czasie powstania warszawskiego stanowi wierne przytoczenie wyjaśnień złożonych w tym piśmie. Podobnie, bez wpływu na powyższe ustalenie organu pozostaje to, że na zdjęciach lotniczych, bez opisanej daty, na przedmiotowej działce został uwidoczniony zniszczony budynek, jak stwierdził skarżący po wojnie. Oświadczenia świadków zostały z kolei ocenione przez organ i zaakceptowane przez Sąd pierwszej instancji słusznie jako niewiarygodne, szczególnie z uwagi na znaczny upływ czasu i małą precyzyjność ich zeznań.

Ustalenie o pozbawieniu faktycznej możliwości władania nieruchomością przed dniem 5 kwietnia 1958 r. organy poczyniły na podstawie bardziej obiektywnych dokumentów jak: zaświadczenie lokalizacyjne z dnia [...] maja 1954 r., na której nie wykazano istnienia zabudowy, pozwolenia na wykonanie robót budowlanych z dnia 5 sierpnia 1955 r. oraz faktu zameldowania mieszkańców na przedmiotowej nieruchomości.

Wbrew natomiast twierdzeniom strony skarżącej z ww. faktu zameldowania ani organy administracyjne, ani Sąd pierwszej instancji nie wywodziły bezpośrednio faktu "pozbawienia innych osób władania nieruchomością", ale że doszło do realizacji inwestycji, a więc zabudowania przedmiotowej nieruchomości nowym budynkiem. Podstawowa konkluzja, że działka w 1954 r. pozbawiona była zabudowy, którą następnie zrealizowano nie została podważona, zaś to ona przede wszystkim przemawiała za przyjęciem pozbawienia faktycznej możliwości władania nieruchomością przed dniem 5 kwietnia 1958 r. poprzedników prawnych skarżących.

Z przyczyn powyżej wskazanych za niezasadny należało uznać zarzut naruszenia art. 215 ust. 2 u.g.n. (zarzut 2). I choć autor skargi kasacyjnej błędnie łączy formę naruszenia tego przepisu – wykładni – z ustaleniem poczynionym w toku postępowania administracyjnego, to przede wszystkim stwierdzić trzeba, że wobec wykluczenia drugiej przesłanki – pozbawienie faktycznej możliwości władania nieruchomością po dniu 5 kwietnia 1958 r. – zastosowanie tego przepisu w okolicznościach niniejszej sprawy było niemożliwe. Jak wyżej wskazano fakt zameldowania osób trzecich na przedmiotowej nieruchomości nie stanowił jedynej i bezpośredniej przyczyny wykluczenia ww. przesłanki.

Nie można także podzielić zarzutu naruszenia art. 2, art. 32 ust. 1 i art. 64 ust. 2 Konstytucji RP w związku z art. 215 ust. 2 u.g.n. (zarzut 1). Przede wszystkim zauważyć trzeba, że ww. przesłanka "pozbawienia faktycznej możliwości władania nieruchomością przed dniem 5 kwietnia 1958 r." była badana przez Trybunał Konstytucyjny w postanowieniu z dnia 28 października 2015 r. sygn. akt P 6/13 (OTK-A 2015/9/161). I choć w orzeczeniu tym Trybunał umorzył postępowanie wszczęte na skutek pytania prawnego o zgodność art. 215 ust. 2 u.g.n. z przepisami Konstytucji jak w zarzucie "w zakresie, w jakim uzależnia prawo do odszkodowania od pozbawienia poprzedniego właściciela nieruchomości bądź jego następców prawnych faktycznej możliwości władania nieruchomością po 5 kwietnia 1958 r.", to jednak nie sposób pominąć przyczyn tego umorzenia. Trybunał uznał bowiem, że brak regulacji odnośnie byłych właścicieli gruntów warszawskich lub ich następców prawnych, którzy utracili władztwo nad nieruchomością przez 5 kwietnia 1958 r. – tak jak ma to również miejsce w niniejszej sprawie – stanowi rodzaj zaniechania legislacyjnego (prawodawcze), którego stwierdzenie niekonstytucyjności natomiast uzasadnione jest tylko wtedy, gdy istnieje konstytucyjny nakaz uregulowania jakiejś kwestii, a ustawodawca wykonuje ten nakaz jedynie w części. Na gruncie art. 215 ust. 2 u.g.n. zdaniem Trybunału taki nakaz nie obowiązuje. Konstytucja nie wymaga bowiem zagwarantowania prawa do pełnego odszkodowania. "Dla zapewnienia równej ochrony praw majątkowych wszystkich osób dotkniętych działaniem dekretu warszawskiego konieczna byłaby więc nowa regulacja ustawowa. Zarzut braku takiej regulacji mógłby być rozpatrywany wyłącznie w kategoriach zaniechania prawodawczego, którego badanie pozostaje jednak poza zakresem kognicji Trybunału". Trybunał nie miał przy tym wątpliwości, że ograniczenie stosowania art. 215 ust. 2 u.g.n. do określonej grupy byłych właścicieli nie jest wynikiem przeoczenia prawodawcy. Jak wskazywał: "Ustawodawca, nie czyniąc nic poza kopiowaniem w u.g.n. rozwiązań wypracowanych pod rządami ustaw z 1958 r. i 1985 r., dał wyraz braku woli ustanowienia przepisów reprywatyzacyjnych. Zaniechanie unormowania tej kwestii jest faktem notoryjnie znanym i dość powszechnie krytykowanym (...)". W orzeczeniu tym Trybunał analizował również sytuację zrównania byłych właścicieli poprzez wykreślenie z art. 215 ust. 2 u.g.n. słów "jeżeli poprzedni właściciel bądź jego następcy prawni zostali pozbawieni faktycznej możliwości władania nią po dniu 5 kwietnia 1958 r.", jednakże w ocenie Trybunału taki zabieg mógłby prowadzić do pogłębienia nierówności i stanu niesprawiedliwości, co samo doprowadziłoby do stanu niezgodności z konstytucją.

W świetle powyższego argumentację zmierzającą do wykazania niekonstytucyjności art. 215 ust. 2 u.g.n. uznać należało za nieskuteczną, podobnie jak powoływanie się na zdanie odrębne sędziego TK zgłoszone do ww. postanowienia, które nie stanowi części orzeczenia samego Trybunału. Wyjaśnić również trzeba, że odwołanie się w analizowanym przepisie do daty "5 kwietnia 1958 r." nie jest przypadkowe i wiązało się z wejściem z życie ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości (Dz. U. Nr 17, poz. 70). Jak podkreśla się w doktrynie, zgodnie z zamierzeniem ustawodawcy art. 215 ma służyć zapewnieniu ciągłości praw do odszkodowania, przyznanych byłym właścicielom nieruchomości warszawskich na mocy uchylonej ustawy z dnia 12 marca 1958 r., zachowanych następnie w przepisach przejściowych kolejnej uchylonej już ustawy z 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości (tekst jedn. Dz.U. z 1991 r. Nr 30, poz. 127 ze zm.), które wobec niezakończenia procesu ich stosowania zostały konsekwentnie przeniesione do ustawy nowej. Ustawa z 1958 r. nie uchylała wcześniejszych przepisów dotyczących odszkodowań za nieruchomości warszawskie, które wynikały z dekretu o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy, a jedynie wyłączała ich stosowanie w przypadkach unormowanych w art. 53. Przepisy te zostały faktycznie uchylone dopiero w ustawie z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości. W ten sposób z dniem wejścia w życie ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości (1 sierpnia 1995 r.) poprzedni właściciele nieruchomości skomunalizowanych na mocy dekretu, a następnie upaństwowionych, którzy utracili ich władanie przed 5 kwietnia 1958 r., zostali całkowicie pozbawieni praw do odszkodowania, natomiast poprzedni właściciele, którzy zachowali posiadanie nieruchomości (a także wynikającą z dekretu odrębną własność budynków) co najmniej do tej daty, mieli prawo do uzyskania odszkodowania, jednak wyłącznie w okrojonym zakresie, akceptowalnym na mocy przepisów z 1958 r. (A. Błaszczak [w:] P. Czechowski (red.) Ustawa o gospodarce nieruchomościami. Komentarz. Wolters Kluwer 2015 r. LeX/el).

Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 P.p.s.a. oddalił skargę kasacyjną.