Postanowienie WSA w Gorzowie Wlkp., sygn. akt I SA/Go 234/10
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp.
Data orzeczenia: 2010-09-14 00:00:00+02:00 ()
Symbol z opisem: 6111 Podatek akcyzowy
Hasła tematyczne: Prawo pomocy
Skarżony organ: Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku: Zwolniono od uiszczenia wpisu
Powołane przepisy: article: art. 260, art. 246 § 2 pkt 2
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Barbara Rennert po rozpoznaniu w dniu 14 września 2010 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku "E" Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi "E" Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie podatku akcyzowego za marzec 2005 r. p o s t a n a w i a 1. przyznać skarżącemu prawo pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od wpisu od skargi kasacyjnej, 2. w pozostałej części wniosek oddalić.


UZASADNIENIE

Wraz ze skargą kasacyjną złożoną od wyroku tut. Sądu z dnia 23 czerwca 2010 r. oddalającego skargę na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] lutego 2010 r. nr [...] w przedmiocie podatku akcyzowego za marzec 2005 r. "E" Spółka z o.o. wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia z obowiązku wniesienia wpisu od skargi kasacyjnej. Wykazując zasadność wniosku skarżąca Spółka podniosła, że nie dysponuje aktualnie środkami i majątkiem pozwalającym na poniesienie opłat sądowych. Spółka nie prowadzi działalności handlowej, albowiem organ podatkowy prowadzi egzekucję wydanych decyzji.

Z oświadczenia o majątku i dochodach wynikało, że kapitał zakładowy skarżącej wynosi 75.000 zł, wartość środków trwałych 7.398 zł, a zysk za ostatni rok obrotowy wyniósł 229.533 zł. Spółka posiada dwa rachunki bankowe z których jeden wykazuje saldo dodatnie w wysokości 5.624,26 zł, a na drugim saldo jest ujemne (-130.659,63 zł).

W dniu 18 maja 2010 r. tut. Sąd, przyznając skarżącej prawo pomocy w zakresie częściowym, zwolnił ją od wpisu od skargi.

Sąd zważył:

Na wstępie wskazać należy, że stosownie do art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz.1270 ze zm.) w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony zarządzenie lub postanowienie, przeciwko któremu został wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. Sprzeciw został wniesiony skutecznie, tym samym należało rozpoznać wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.

Prawo pomocy obejmuje na podstawie art. 244 § 1 p.p.s.a. zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego, co stanowi jego zakres całkowity w myśl art. 245 § 2 p.p.s.a.

Zgodnie z art. 245 § 3 p.p.s.a. prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków, albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata. Zgodnie z § 4 cytowanego artykułu częściowe zwolnienie od opłat lub wydatków może polegać na zwolnieniu od poniesienia ułamkowej ich części albo określonej ich kwoty pieniężnej.

Zaś, przepis art. 246 § 2 p.p.s.a. wskazuje przesłanki, na podstawie których następuje przyznanie prawa pomocy osobie prawnej (a taką jest skarżąca), a także jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej. W zakresie całkowitym następuje ono, gdy osoba prawna lub inna jednostka organizacyjna nieposiadająca osobowości prawnej wykaże, iż nie ma żadnych środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania, a w zakresie częściowym, gdy wykaże, iż nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania.

Zatem, zwolnienie od kosztów sądowych dopuszczalne jest wówczas, gdy z porównania sytuacji majątkowej strony z wysokością obciążających ją kosztów wynikałoby, że pokrycie kosztów sądowych z majątku strony jest niemożliwe i jednocześnie strona nie posiada możliwości zgromadzenia środków niezbędnych na sfinansowanie kosztów sądowych.

Z cyt. wyżej art. 246 § 2 p.p.s.a. wynika jednak, że ciężar udowodnienia braku możliwości pokrycia kosztów postępowania spoczywa na wnioskującym o przyznanie prawa pomocy (por. post. NSA z 6 października 2004 r. GZ 71/04 ONSAiWSA z 2005 r. z. 1 poz. 8). Okoliczności wskazane w tym wniosku należy uzasadnić i uprawdopodobnić, a uznanie czy to nastąpiło należy do oceny sądu. Świadczy o tym użycie we wskazanym przepisie zwrotu "gdy wykaże". Podkreślić przy tym należy, że przyznanie prawa pomocy osobom prawnym i innym jednostkom organizacyjnym, przy spełnieniu przesłanek przewidzianych w przepisie art. 246 § 2 pkt 1 i 2 p.p.s.a., nie ma charakteru obowiązującego. Sąd bowiem może, a nie musi, przyznać taką pomoc, gdy w oparciu o powyższy przepis uzna, że zachodzi taka potrzeba, szczególnie w świetle zapewnienia stronie realizacji zasady prawa do sądu.

Godzi się też zauważyć, że zła sytuacja majątkowa osoby prawnej, która prowadzi bieżącą działalność gospodarczą, sama przez się nie uzasadnia wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych. Koszty sądowe należy postrzegać jako normalne koszty działalności gospodarczej, bowiem dochodzenie swoich praw przed sądem jest elementem tej działalności i wymaga na równi z koniecznością zapewnienia środków na bieżącą działalność, także zapewnienia środków na ich dochodzenie. Wydatki na koszty sądowe powinny być traktowane jako wydatki niezbędne do prowadzenia bieżącej działalności gospodarczej. W działalności gospodarczej występują różnego rodzaju zobowiązania, które wiążą się z koniecznością ponoszenia wydatków finansowych. Do takich zaliczają się również wydatki sądowe konieczne do dochodzenia swoich praw m.in. w postępowaniu sądowoadministracyjnym. Wydatki te należy traktować na równi z innymi kosztami prowadzenia działalności gospodarczej. Inne potraktowanie kosztów sądowych oznaczałoby nieuzasadnione preferowanie jednych wydatków przed innymi. Zwolnienie w takiej sytuacji od kosztów sądowych prowadziłoby do kredytowania na uprzywilejowanych warunkach każdego, kto uzna, że wydatki związane stricte z bieżącą działalnością są bardziej istotne niż te, które służą ochronie interesów w postępowaniu przed sądem.

Mając na względzie powyższe zasady, w oparciu o złożone przez skarżącą Spółkę dokumenty, jak też z uwagi na okoliczności sprawy, w szczególności sytuację finansową i majątkową skarżącej Spółki, co związane jest z zaprzestaniem prowadzenia działalności handlowej, Sąd w wydanym 18 maja 2010 r. postanowieniu doszedł do przekonania, że skarżąca zasługuje na przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od wpisu od skargi. Natomiast z rozpoznawanego wniosku wynika, że sytuacja skarżącej od tamtego czasu nie uległa zmianie.

O tym, że Spółka nadal nie ma możliwości poniesienia kosztów sądowych przekonuje także okoliczność prowadzenia postępowania egzekucyjnego wobec niej.

Sąd wziął pod uwagę także czynnik licznych zainicjowanych przez Spółkę spraw przed tutejszym Sądem (aktualnie na różnych etapach) i to, że przedmiotowa sprawa nie jest jedyną, w której skarżąca zobowiązana jest do uiszczenia należnego wpisu.

W tym stanie rzeczy, Sąd na podstawie powołanych wyżej przepisów, orzekł jak w sentencji.