Wyrok NSA, sygn. akt II OSK 1549/16
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2018-05-15 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Oddalono skargi kasacyjne
Powołane przepisy: article: art. 184, art. 204 pkt 2
journal: Dz.U. 2016 poz 718
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity
article: art. 3 pkt 2 w zw. z art. 28 ust. 2
journal: Dz.U. 2017 poz 1332
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - tekst jedn.

SENTENCJA

Dnia 15 maja 2018 roku Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Marzenna Linska-Wawrzon (spr.) Sędziowie sędzia NSA Jerzy Stelmasiak sędzia del. WSA Piotr Korzeniowski Protokolant sekretarz sądowy Anna Dziosa-Płudowska po rozpoznaniu w dniu 15 maja 2018 roku na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skarg kasacyjnych [...] spółka z ograniczoną odpowiedzialnością spółka komandytowa z siedzibą w W., [...] spółka z ograniczoną odpowiedzialnością spółka komandytowa-akcyjna z siedzibą w L., [...]spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w L. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 10 marca 2016 r. sygn. akt II SA/Po 16/16 w sprawie ze skargi Z. B. na decyzję Wojewody Wielkopolskiego z dnia [...] listopada 2015 r. nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji w sprawie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę 1. oddala skargi kasacyjne; 2. zasądza od [...] spółka z ograniczoną odpowiedzialnością spółka komandytowa-akcyjna z siedzibą w L. na rzecz Z. B. kwotę 240 (dwieście czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego; 3. zasądza od [...] spółka z ograniczoną odpowiedzialnością spółka komandytowa z siedzibą w W. na rzecz Z. B. kwotę 240 (dwieście czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego;


UZASADNIENIE

Wyrokiem z 10 marca 2016 r. sygn. akt II SA/Po 16/16 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu po rozpoznaniu skargi Z. B. na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a/ i c/ ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2016 r. poz. 718 ze zm.; dalej: p.p.s.a.) uchylił decyzję Wojewody Wielkopolskiego z dnia [...] listopada 2015 r. oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty Poznańskiego z dnia [...] sierpnia 2015 r. którą odmówiono uchylenia ostatecznej decyzji Starosty Poznańskiego z dnia [...] maja 2012 r. wydanej na rzecz [...] Sp. z o.o. w L. dotyczącej pozwolenia na budowę dwóch budynków mieszkalnych wielorodzinnych (kategoria obiektu XIII) oraz pięciu zbiorników bezodpływowych na ścieki sanitarne o pojemności 10 m3 każdy, na terenie działek o nr ewid. [...] położonych w obrębie K., w rejonie ulicy [...], gm. K., przeniesionej decyzją z dnia [...] lutego 2015 r. na rzecz [...] Sp. z o.o. w W.

Skargi kasacyjne od powyższego wyroku wnieśli [...]Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością Spółka komandytowo-akcyjna z siedzibą w L., [...]Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w L. oraz [...] Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością Spółka komandytowa z siedzibą w W., zaskarżając wyrok w całości i w jednakowo sformułowanych skargach kasacyjnych na podstawie art. 174 pkt 1 oraz 2 p.p.s.a. zarzucono:

I. Na podstawie art. 174 pkt 2 p.p.s.a. naruszenie przepisów postępowania, mające istotny wpływ na wynik sprawy:

1. art. 1 § 1 i 2 p.u.s.a. w zw. z art. 134 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 135 p.p.s.a. poprzez przekroczenie przez sąd I instancji granic kontroli i nakazanie organom administracji publicznej wykonanie dodatkowych i niewynikających z przepisów prawa obowiązków przy określaniu obszaru oddziaływania inwestycji (w oparciu o treść art. 3 pkt 20 Prawa budowlanego) na nieruchomość należącą do Z. B., w szczególności obowiązku dokonania analizy w zakresie utrudnień w potencjalnej zabudowie tej nieruchomości, podczas gdy obowiązki te nie wynikają z normy prawnej, a nawet wniosków Z. B., co stanowi przekroczenie przez sąd I instancji granic sprawy;

2. art. 1 § 1 i 2 p.u.s.a. w zw. z art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez niezgodne wskazanie podstawy prawnej z jej uzasadnieniem podczas gdy stosownie do treści art. 141 § 4 p.p.s.a. uzasadnienie wyroku powinno zawierać podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie;

3. art. 1 § 1 i 2 p.u.s.a. w zw. z art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez brak wyjaśnienia podstawy prawnej z której wynikałby obowiązek organów administracji publicznej wykonania analizy w celu ustalenia obszaru oddziaływania inwestycji będącej przedmiotem pozwolenia na budowę w zakresie potencjalnego ograniczenia zabudowy działki Z. B., a także określenie powyższego obowiązku jedynie w ramach przykładu przy jednoczesnym ogólnym stwierdzeniu naruszenia obowiązków przez ww. organy bez sprecyzowania jakiej jeszcze analizy powinny organy te dokonać aby spełnić wymogi wynikające z treści art. 3 pkt 20 Prawa budowlanego;

4. art. 1 § 1 i 2 p.u.s.a. w zw. z art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez brak przytoczenia w uzasadnieniu wyroku stanowiska obecnych na rozprawie uczestników postępowania- [...] sp. z o.o. z siedzibą w L. oraz [...]sp. z o.o. S.K.A. z siedzibą w L., reprezentowanych przez jednego pełnomocnika, w zakresie ustalonego w sprawie stanu faktycznego oraz podniesionych przez Z. B. zarzutów, podczas gdy zgodnie z treścią art. 141 § 4 p.p.s.a. uzasadnienie wyroku powinno zawierać zwięzłe przedstawienie stanowisk pozostałych stron;

5. art. 1 § 1 i 2 p.u.s.a. w zw. z art. 135 p.p.s.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a/ i c/ p.p.s.a. przez błędne przyjęcie, że wynikające z treści art. 7, art. 77 i art. 80 k.p.a. normy zostały przez organy administracji publicznej naruszone, przez co w ocenie sądu I instancji skarga zasługiwała na uwzględnienie, podczas gdy organy te w rzeczywistości wywiązały się w pełni ze swoich obowiązków zachowując wynikającą z nich zasadę prawdy obiektywnej.

II. Na podstawie art. 174 pkt 1 p.p.s.a. naruszenie przepisów prawa materialnego:

1. art. 3 pkt 20 Prawa budowlanego z zw. z art. 6 ust. 1 i 2 oraz art. 9 ustawy o zmianie ustawy Prawo budowlane, poprzez ich niewłaściwe zastosowanie, podczas gdy nowe brzmienie art. 3 pkt 20 Prawa budowlanego uregulowane w ww. ustawie nie znajdowało zastosowania w niniejszej sprawie na podstawie przepisów intertemporainych zawartych w art. 6 ust. 1 i 2 ww. ustawy;

2. art. 3 pkt 20 Prawa budowlanego poprzez jego błędną wykładnię polegającą na uznaniu, że wyznaczając teren w otoczeniu obiektu budowlanego organy administracyjne powinny brać pod uwagę nie tylko dotychczasową zabudowę nieruchomości mogących znajdować się w obszarze oddziaływania ale także potencjalną zabudowę, choćby skarżący takich planów nie wskazał, ani nie wynikały one z przepisów odrębnych, w tym także miejscowych aktów prawnych jak miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego;

3. art. 3 pkt 20 w zw. z art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego w zw. z art. 28 k.p.a. poprzez błędną wykładnie, skutkującą niewłaściwym zastosowaniem, polegającą na uznaniu, że pomimo braku istnienia odrębnych przepisów z których wynikałyby choćby potencjalne ograniczenia w zagospodarowaniu nieruchomości i wobec braku stosownego wniosku zainteresowanego podmiotu, podmiotowi temu przysługuje interes prawny, podczas gdy w rzeczywistości jest on jedynie faktyczny;

W skargach kasacyjnych wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku Sądu pierwszej instancji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Poznaniu oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.

Odpowiedzi na skargi kasacyjne [...] Spółka z o.o. Spółka komandytowo-akcyjna i [...] Spółka z o.o. Spółka komandytowa złożył Z. B. wnosząc o ich oddalenie.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Na wstępie należy wskazać, że postępowanie sądowoadministracyjne w przedmiotowej sprawie zostało wszczęte po dniu 15 sierpnia 2015 r., a zatem do uzasadnienia wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego znajduje zastosowanie art. 193 zd. 2 p.p.s.a. Zgodnie z nim uzasadnienie wyroku oddalającego skargę kasacyjną zawiera ocenę zarzutów skargi kasacyjnej. Powołany przepis stanowi lex specialis wobec art. 141 § 4 p.p.s.a. i jednoznacznie określa zakres, w jakim Naczelny Sąd Administracyjny uzasadnia z urzędu wydany wyrok w przypadku gdy oddala skargę kasacyjną. Regulacja ta, jako mająca szczególny charakter, wyłącza odpowiednie stosowanie do postępowania przed Naczelnym Sądem Administracyjnym wymogów dotyczących koniecznych elementów uzasadnienia wyroku, które przewidziano w art. 141 § 4 w zw. z art. 193 zd. 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny nie przedstawia więc w uzasadnieniu wyroku oddalającego skargę kasacyjną opisu ustaleń faktycznych i argumentacji prawnej podawanej przez organy administracji i Sąd pierwszej instancji. Stan faktyczny i prawny sprawy rozstrzygniętej przez Wojewódzki Sąd Administracyjny przedstawiony został w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku.

Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny ocenił zarzuty postawione wobec zaskarżonego wyroku, uwzględniwszy, że rozpoznaniu podlega sprawa w granicach skargi kasacyjnej (art. 183 § 1 p.p.s.a.), gdyż nie stwierdzono przesłanek nieważności postępowania sądowego określonych w art. 183 § 2 p.p.s.a.

Zawarte w skargach kasacyjnych zarzuty naruszenia art. 3 pkt 20 w zw. z art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego i art. 28 k.p.a. okazały się niezasadne. Sąd Wojewódzki kierując się właściwą interpretacją wymienionych przepisów zasadnie zakwestionował stanowisko organów obu instancji, zgodnie z którym w sprawie nie wystąpiła podstawa wznowienia postępowania z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., bowiem wnioskodawcy nie przysługiwał status strony w sprawie zakończonej decyzją z [...] maja 2012 r. o zatwierdzeniu projektu budowlanego i udzieleniu pozwolenia na budowę dwóch budynków wielorodzinnych z infrastrukturą. Według oceny organu odwoławczego przeprowadzone postępowanie wykazało, że przedmiotowa inwestycja "nie będzie oddziaływać w sposób niezgodny z obowiązującym prawem poza teren, do którego tytuł prawny posiada inwestor" w związku z czym wnioskodawca nie posiada interesu prawnego warunkującego przyznanie mu przymiotu strony. Odnosząc się do wnioskowania przedstawionego przez organy obu instancji Sąd Wojewódzki trafnie stwierdził, że nie można utożsamiać braku naruszeń przepisów (np. w zakresie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie) z brakiem przymiotu strony u właściciela nieruchomości sąsiadującej z terenem inwestycji.

Odnosząc się do treści art. 28 ust. 2 w zw. z art. 3 pkt 20 Prawa budowlanego, Sąd Wojewódzki prawidłowo zaznaczył, że definicja obszaru oddziaływania obiektu nie uzależnia posiadania statusu strony od naruszenia przez inwestycję jakichkolwiek regulacji, lecz jedynie od tego czy w następstwie planowanej inwestycji może dojść do ograniczeń w zagospodarowaniu nieruchomości i położonych w okolicy inwestycji.

W tym miejscu podkreślić należy, że w orzecznictwie utrwalone jest stanowisko, iż wyznaczenie obszaru oddziaływania inwestycji (art. 3 pkt 20 Prawa budowlanego) nie może ograniczać się do ustalenia takiego oddziaływania planowanego obiektu budowlanego, które stanowić będzie naruszenie obowiązujących przepisów prawa. W sprawach pozwolenia na budowę należy przyjąć, że jeżeli istnieją przepisy prawa materialnego, które nakładają na inwestora określone obowiązki czy ograniczenia związane z zagospodarowaniem i zabudową jego działki względem działek sąsiednich, to tym samym właściciele tych działek mają status strony i to niezależnie od tego, czy projekt budowlany w ocenie organu spełnia wymagania określone stosownymi przepisami czy normami technicznym (por. wyroki NSA: z 14 grudnia 2012 r., II OSK 1494/11; z 25 stycznia 2013 r., II OSK 1698/11; z 14 lipca 2011 r., II OSK 1182/10; z 16 sierpnia 2012 r., II OSK 832/11; z 9 października 2007 r., II OSK 1321/06; z 14 września 2006 r., II OSK 1090/05; z 12 kwietnia 2011 r., II OSK 644/10; z 6 grudnia 2011 r., II OSK 1764/10; z 25 lutego 2014 r., II OSK 2271/12; z 9 czerwca 2014 r., II OSK 46/13; z 29 stycznia 2014 r., II OSK 2064/12; wyroki WSA w Gliwicach: z 17 czerwca 2010 r., II SA/Gl 983/09 i z 24 sierpnia 2011 r., II SA/Gl 250/11).

W piśmiennictwie wskazuje się, że obszaru oddziaływania obiektu nie można utożsamiać wyłącznie z zachowaniem przez inwestora wymogów określonych przepisami techniczno-budowlanymi, ponieważ obiekt budowlany może wprowadzać określone ograniczenie w zagospodarowaniu terenu, co nie oznacza, że jego realizacja jest niezgodna z tymi przepisami i co za tym idzie – nie można będzie uzyskać na jego realizację pozwolenia na budowę. Udział w sprawie pozwolenia na budowę obiektu budowlanego innych podmiotów jako stron tego postępowania, poza inwestorem, nie oznacza, że niemożliwe będzie uzyskanie pozwolenia. Należy bowiem przyjąć, że podmioty określone w art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego w okolicznościach, w których powstaje uzasadnione podejrzenie istnienia wpływu projektowanej inwestycji na ich nieruchomości, powinny być stronami tego postępowania (zob. Komentarz aktualizowany do art. 28 Prawa budowlanego, A. Plucińska-Filipowicz (red.), A. Kosicki, SIP Lex pkt II – stan prawny programu 09.05.2018). Komentatorzy zwracają uwagę, że: "Na tle przepisów rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, wykształciła się niewłaściwa praktyka polegająca na uznawaniu, że jeżeli usytuowanie projektowanego budynku odpowiada odległościom od granicy działki sąsiedniej określonych w tym rozporządzeniu, to budynek ten nie oddziałuje na sąsiednią działkę (zob. m.in. wyrok WSA w Warszawie z 21 maja 2008 r., VII SA/Wa 1223/07, Lexis.pl nr 1963075). Rozwiązanie to razi automatyzmem, gdyż zachowanie przez inwestora odległości projektowanego obiektu od granic sąsiednich nieruchomości nie zawsze samo w sobie przesądza o wpływie bądź braku wpływu tej inwestycji na otoczenie, tym bardziej że określone obiekty budowlane mogą oddziaływać na nieruchomości położone dalej niż w bezpośrednim sąsiedztwie działki, na której planowana jest realizacja obiektu. Wyznaczając strefę wokół projektowanego obiektu budowlanego (obszar oddziaływania obiektu), organ powinien każdorazowo dokonać analizy nakazów i zakazów zawartych w przepisach odrębnych w kontekście indywidualnych cech obiektu budowlanego – tj. jego wielkości, formy, konstrukcji, przeznaczenia oraz sposobu zagospodarowania terenu znajdującego się w otoczeniu projektowanej inwestycji" (por. Prawo budowlane. Komentarz, pod red. A. Glinieckiego, wyd. 2, LexisNexis, s. 270 i powołane tam orzeczenia sądów administracyjnych).

W rozpoznawanej sprawie organ odwoławczy mimo przedstawienia prawidłowych uwag dotyczących wykładni przepisów art. 28 ust. 2 i art. 3 pkt 20 Prawa budowlanego, nie zastosował ich na etapie oceny stanu faktycznego sprawy. Przyjął bowiem wadliwie za organem pierwszej instancji, że oddziaływanie przedmiotowych obiektów nie wykracza poza obszar nieruchomości inwestora, gdyż zachowane zostały odległości dla danego rodzaju obiektów określone warunkami technicznymi rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 12 kwietnia 2002 r. Wskazał ponadto, że planowana inwestycja nie spowoduje dla nieruchomości wnioskodawcy ograniczeń w zakresie nasłonecznienia oraz ochrony przeciwpożarowej.

Mając na uwadze przytoczone w decyzjach ustalenia faktyczne należało zgodzić się z oceną Sądu Wojewódzkiego, że organy nie wyjaśniły wszystkich okoliczności istotnych dla wyznaczenia kręgu stron w sprawie pozwolenia na budowę udzielonego decyzją z [...] maja 2012 r. Wprawdzie argumentacja Sądu zawarta w uzasadnieniu nie jest w całości trafna, to jednak zasadnie wskazał na niewystarczającą analizę oddziaływania planowanych obiektów na nieruchomość wnioskodawcy w kontekście przepisów dotyczących: zacienienia obiektu, odległości budynku mieszkalnego od miejsc parkingowych lub miejsc składowania odpadów.

Mianowicie trzeba zauważyć, że organ pierwszej instancji nie przedstawił rzetelnie wszystkich danych odnoszących się do odległości planowanych obiektów od budynku oraz działki stanowiącej własność wnioskodawcy, a jedynie przedstawił swoje wnioski co do zachowania wymogów z § 12 ust. 1 pkt 1, § 13, § 60, § 272 ust. 1, § 19, § 23 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 12 kwietnia 2002 r.

W szczególności organ pierwszej instancji nie wyjaśnił w sposób należyty kwestii ewentualnego zacienienia nieruchomości wnioskodawcy. Wbrew zapatrywaniu organu odwoławczego nie mogły być w tym przedmiocie miarodajne własne ustalenia organu pierwszej instancji skoro we wcześniejszej decyzji kasacyjnej z [...] czerwca 2015 r. wskazano na brak ekspertyzy, która zawierałaby jednoznaczną ocenę, czy powstanie planowanego budynku spowoduje zacienienie nieruchomości wnioskodawcy.

Skoro w poprzedniej decyzji organ odwoławczy dostrzegł potrzebę dokładnego zbadania wymogów dotyczących nasłonecznienia i przesłaniania oraz innych ograniczeń, czy utrudnień wpływających na korzystanie z nieruchomości wnioskodawcy, to już z tego względu należało przyznać mu status strony.

W takiej sytuacji na etapie merytorycznego sprawdzania projektu budowlanego niezbędne było uzupełnienie dokumentacji co do analizy przesłaniania i nasłonecznienia.

Wykazanie zgodności inwestycji w omawianym zakresie powinno być dokonane poprzez sporządzenie analizy przesłaniania, zawierającej stosowne rysunki i opis (m.in. tzw. linijkę słońca), tak aby poddawało się to weryfikacji przez organy administracji, jak też strony postępowania (por. wyrok NSA z 2 czerwca 2011 r., II OSK 927/10; wyrok WSA we Wrocławiu 37/07; wyrok NSA z 29 czerwca 2011 r., II OSK 1138/10).

Warto w tym miejscu przywołać wyrok NSA z 14 marca 2012 r., II OSK 2375/10, w którym stwierdzono, że za stronę postępowania w sprawie pozwolenia na budowę uznaje się właścicieli sąsiednich nieruchomości bez względu na to, czy powstający w sąsiedztwie obiekt jest budowany zgodnie z przepisami technicznymi, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, czy z naruszeniem tych przepisów, chyba że organ jednoznacznie ustali, że granice obszaru oddziaływania obiektu nie przekraczają granic działki, którą dysponuje inwestor.

W niniejszej sprawie bliskie sąsiedztwo nieruchomości wnioskodawcy i terenu inwestycji, jak też duży rozmiar przedmiotowego przedsięwzięcia nakazywały potraktować wnioskodawcę jako stronę postępowania.

Natomiast ocena organów co do zgodności zaprojektowanych obiektów budowlanych z przepisami prawa powinna być dokonana w ramach merytorycznego rozpoznania sprawy, a nie na etapie badania podstawy wznowienia postępowania. Właściciel nieruchomości znajdującej się w bezpośrednim lub bliskim sąsiedztwie inwestycji musi mieć możliwość brania udziału w postępowaniu administracyjnym służącym sprawdzeniu m.in. tego, czy obowiązujące wymogi związane z zagospodarowaniem i zabudową nieruchomości zostaną zachowane w sposób gwarantujący ochronę przewidzianą w art. 5 ust. 1 pkt 9 Prawa budowlanego (por. wyroki NSA: z 12 kwietnia 2011 r., II OSK 644/10; z 1 marca 2012 r., II OSK 282/12; z 17 kwietnia 2013 r., II OSK 2508/11; z 22 czerwca 2016 r., II OSK 2569/14).

W zaskarżonym wyroku trafnie Sąd Wojewódzki zaakcentował, że przy ustalaniu kręgu stron w sprawie pozwolenia na budowę należy również uwzględnić okoliczności związane z potencjalnym zagospodarowaniem i zabudową działek sąsiednich. Oczywiście rację mają skarżący kasacyjnie, że ten obowiązek organu aktualizuje się wówczas gdy właściciele sąsiednich nieruchomości zgłoszą konkretne zastrzeżenia związane z własnymi planami inwestycyjnymi, wynikającymi z decyzji o warunkach zabudowy lub pozwolenia na budowę. Założyć bowiem trzeba, że organ architektoniczno-budowlany nie ma obowiązku badać wszelkich utrudnień, jakie może powodować planowana inwestycja dla korzystania z nieruchomości sąsiednich, lecz tylko takie, które dotyczyć mogą uzasadnionych interesów osób trzecich podlegających ochronie w procesie inwestycyjno-budowlanym, zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 9 Prawa budowlanego.

Podkreślić należy, że dla ustalenia obszaru oddziaływania obiektu istotne znaczenie ma projekt zagospodarowania działki, który stosownie do art. 34 ust. 3 pkt 1 Prawa budowlanego powinien zawierać m.in. odległości obiektów "w nawiązaniu do istniejącej i projektowanej zabudowy terenów sąsiednich". Trzeba pamiętać, że prawo do zabudowy ustanowione w art. 4 Prawa budowlanego nie jest nieograniczone, gdyż warunkiem skorzystania z tego prawa jest zgodność zamierzenia budowlanego z przepisami. Oznacza to, że podmiot planujący inwestycję budowlaną musi uwzględnić inne prawa i dobra chronione, w tym uzasadniony interes osób trzecich, zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 9 Prawa budowlanego. W komentarzach do art. 4 i 5 Prawa budowlanego wskazuje się, że własność i inne prawa majątkowe podlegają równej dla wszystkich ochronie prawnej, a zatem każdy właściciel nieruchomości ma prawa dokonać budowy, rozbudowy w taki sposób, by nie utrudniać właścicielom nieruchomości sąsiednich takich samych działań w stosownym, wybranym przez nich czasie. Zakres dysponowania nieruchomością na cele budowlane nie może być rozumiany w taki sposób, w wyniku którego dochodziłoby do znacznych utrudnień czy wręcz uniemożliwienia zabudowy na działkach sąsiednich.

Odwołując się do orzecznictwa sądowego autorzy wskazują, że należy w tym zakresie dokonywać wyważenia interesów inwestora i właścicieli działek sąsiednich. Oznacza to wymóg uwzględnienia istniejącej zabudowy oraz zabudowy działek w przyszłości (zob. Prawo budowlane. Komentarz, pod red. M. Wierzbowskiego, A. Plucińskiej-Filipowicz, Lex a Wolters Kluwer business, Warszawa 2014, s. 66; Prawo budowlane. Komentarz, pod red. A. Glinieckiego, wyd. 2, LexisNexis, Warszawa 2014 , s. 101, 103, 118 i powołane tam orzeczenia sądowe).

Ze względów wyżej przedstawionych akceptacji podlegały ogólne uwagi Sądu Wojewódzkiego co do konieczności ochrony uprawnień właścicieli w zakresie zagospodarowania i zabudowy nieruchomości sąsiednich. Jednak w sposób nieadekwatny do stanu faktycznego poczynione zostały wskazania co do działań organu w konkretnej sprawie w sytuacji, gdy wnioskodawca domagając się wznowienia postępowania nie powoływał się na żadne okoliczności związane z własnymi zamierzeniami budowlanymi. Zgodzić się więc należało z twierdzeniami autorów skarg kasacyjnych, że nie można na organ nakładać obowiązku badania wpływu planowanej inwestycji na tereny sąsiednie pod kątem wszystkich możliwych form ich zabudowy, a więc w takich przypadkach, gdy właściciele takich nieruchomości nie zgłaszają konkretnych zamierzeń budowlanych. Ten aspekt sprawy nie był jednak decydujący dla jej rozstrzygnięcia bowiem z przyczyn omówionych powyżej należało zanegować stanowisko organów obu instancji co do niezaistnienia podstawy wznowienia postępowania z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a.

Zarzuty kasacyjne nie podważyły zasadniczych przesłanek, którymi kierował się Sąd Wojewódzki uchylając kontrolowane decyzje. Niewątpliwie w uzasadnieniu zaskarżanego wyroku Sąd wykazał błędne rozumienie przez organy obu instancji przepisów art. 28 ust. 2 i art. 3 pkt 20 Prawa budowlanego co skutkowało niewłaściwym przeprowadzeniem postępowania wyjaśniającego, jak też wadliwą oceną prawną dotyczącą statusu procesowego wnioskodawcy w postępowaniu zakończonym decyzją o pozwoleniu na budowę wydaną 11 maja 2012 r.

Jednocześnie zastrzec trzeba, że uwagi Sądu Wojewódzkiego co do potrzeby dokonania bardziej wnikliwych czynności wyjaśniających powinny być odniesione do etapu merytorycznego rozpoznania sprawy, a nie samego badania legitymacji procesowej wnioskodawcy. Przyjmując, że wnioskodawcy przysługiwał przymiot strony na podstawie art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego, a w konsekwencji skuteczny był jego wniosek o wznowienie postępowania (art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a.), to niezgodna z prawem okazała się decyzja w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji z [...] maja 2012 r. Tym samym zasadnie Sąd Wojewódzki zastosował środek przewidziany w art. 145 § 1 pkt 1 lit. a/ i c/ p.p.s.a. Wbrew zarzutom kasacyjnym Sąd Wojewódzki zgodnie z art. 141 § 4 p.p.s.a. wyjaśnił w uzasadnieniu wyroku podstawę prawną podjętego rozstrzygnięcia. Nie zostały naruszone również przepisy art. 134 § 1 i art. 135 p.p.s.a. Rozpoznanie sprawy nastąpiło bowiem w granicach wyznaczonych przedmiotem kontrolowanych przez Sąd decyzji, a uchylenie decyzji organu pierwszej instancji podyktowane było charakterem stwierdzonych uchybień związanych z naruszeniem przepisów prawa materialnego i przepisów.

Zauważyć również trzeba, że Sąd Wojewódzki nie zastosował w rozpoznawanej sprawie przepisów nowelizacji powołanej w podstawie kasacyjnej (ustawa z 20 lutego 2015 r.), przy czym dokonana zmiana art. 3 pkt 20 Prawa budowlanego nie mogła mieć znaczenia dla wykładni tego przepisu ukształtowanej w orzecznictwie sądów administracyjnych.

Z tych wszystkich względów skargi kasacyjne, jako pozbawione usprawiedliwionych podstaw, podlegały oddaleniu na podstawie art. 184 p.p.s.a.

O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono zgodnie z art. 204 pkt 2 p.p.s.a.