Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 1306/22
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2022-10-10 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2022 poz 329
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Przemysław Żmich (spr.), sędzia WSA Monika Sawa, sędzia WSA Łukasz Trochym, , Protokolant referent stażysta Marta Stec po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 października 2022 r. sprawy ze skargi L. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z dnia 23 marca 2022 r. nr KOA/1123/Sw/22 w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia wychowawczego oddala skargę.


UZASADNIENIE

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Warszawie, po rozpatrzeniu odwołania L. W., decyzją z 23 marca 2022 r. nr KOA/1123/Sw/22 utrzymało w mocy decyzję Burmistrza [...] z [...] lutego 2022 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania prawa do świadczenia wychowawczego z tytułu wychowania syna W. W. na okres od 1 czerwca 2021 r. do 31 maja 2022 r. w wysokości 500 zł miesięcznie.

Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie sprawy.

Burmistrz [...] decyzją z [...] lutego 2022 r. odmówił L. W. przyznania prawa do świadczenia wychowawczego na małoletnie dziecko W. W.. W uzasadnieniu organ wskazał, że z matką dziecka przeprowadzono wywiad środowiskowy, w wyniku którego ustalono, iż małoletni zamieszkuje z matką, ma swój w pełni wyposażony pokój, zaś z oświadczenia zainteresowanej wynika, iż syn spędza weekendy z ojcem i wtedy nocuje w miejscu zamieszkania ojca. Organ wskazał również, że adres zamieszkania małoletniego tożsamy z matką potwierdzono w Zespole Szkół nr [...] w [...], gdzie uczęszcza małoletni. Organ zwrócił się również do miejscowej jednostki Policji, która w wyniku przeprowadzonych czynności potwierdziła, iż małoletni zamieszkuje z matką, zaś w weekendy bywa i nocuje u ojca. Wreszcie uzasadnienie decyzji powołuje się na zakończone ostatecznie postępowanie w przedmiocie wymeldowania małoletniego z miejsca zamieszkania ojca.

Od powyższej decyzji L. W. wniósł odwołanie. W treści odwołania wnioskodawca wskazał na błąd w numerze PESEL w sentencji zaskarżonej decyzji.

Pismem z 8 marca 2022 r. L. W. uzupełnił odwołanie wskazując, iż matka dziecka dopuszcza się manipulacji, syn nie dysponuje kluczami do mieszkania matki, jak również oświadczył, iż to on sprawuje opiekę nad dzieckiem w przeważającej części.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Warszawie decyzją z 23 marca 2022 r. utrzymało w mocy decyzję Burmistrza [...] z [...] lutego 2022 r. W uzasadnieniu organ wskazał, że stosownie do treści art. 4 ust. 2 ustawy z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci (Dz.U. 2019 r. poz. 2407 ze zm.) – dalej zwanej "ustawą" świadczenie wychowawcze przysługuje: 1) matce albo ojcu, jeżeli dziecko wspólnie zamieszkuje i pozostaje na utrzymaniu matki albo ojca, z zastrzeżeniem art. 5 ust. 2a, albo 2) opiekunowi faktycznemu dziecka, jeżeli dziecko wspólnie zamieszkuje i pozostaje na utrzymaniu opiekuna faktycznego, 3) albo opiekunowi prawnemu dziecka, albo 4) dyrektorowi domu pomocy społecznej.

Zastrzeżenie poczynione przez ustawodawcę w treści art. 5 ust. 2a ustawy dotyczy przypadków, w których opieka nad małoletnim sprawowana jest przez rodziców

naprzemiennie.

Co do zasady zatem przesłanką do uzyskania świadczenia wychowawczego jest wspólne zamieszkiwanie małoletniego z osobą uprawnioną do uzyskania świadczenia i pozostawanie na utrzymaniu tej osoby.

Dodatkowo zgodnie z treścią art. 22 ustawy w przypadku zbiegu prawa rodziców, opiekunów prawnych dziecka lub opiekunów faktycznych dziecka do świadczenia wychowawczego, świadczenie to wypłaca się temu z rodziców, opiekunów prawnych dziecka lub opiekunów faktycznych dziecka, który faktycznie sprawuje opiekę nad dzieckiem. Jeżeli opieka nad dzieckiem sprawowana jest równocześnie przez oboje rodziców, opiekunów prawnych dziecka lub opiekunów faktycznych dziecka, świadczenie wychowawcze wypłaca się temu, kto pierwszy złoży wniosek. W przypadku gdy po złożeniu wniosku o ustalenie prawa do świadczenia wychowawczego przez rodzica, opiekuna prawnego dziecka lub opiekuna faktycznego dziecka drugi rodzic, opiekun prawny dziecka lub opiekun faktyczny dziecka złoży wniosek o ustalenie prawa do świadczenia wychowawczego w związku z opieką nad tym samym dzieckiem, organ właściwy ustala kto sprawuje opiekę i w tym celu może zwrócić się do kierownika ośrodka pomocy społecznej o przeprowadzenie rodzinnego wywiadu środowiskowego, o którym mowa w ustawie z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej, w celu ustalenia osoby sprawującej opiekę nad dzieckiem. Przepisy art. 15 ust. 2 i 3 stosuje się.

W kontekście powyższego Kolegium podkreśliło, że kluczowe znaczenie dla ustalenia prawa do świadczenia wychowawczego ma sprawowanie faktycznej opieki nad dzieckiem przez danego rodzica.

Pomijając zagadnienia związane z tzw. opieką naprzemienną, co do zasady faktyczną opiekę sprawuje ten z rodziców, u którego dziecko stale zamieszkuje.

Odnosząc powyższe do okoliczności sprawy Kolegium podało, że ponownie przeprowadzone postępowanie wyjaśniające wskazuje w sposób niebudzący wątpliwości, iż faktyczna opieka nad dzieckiem jest sprawowana przede wszystkim przez jego matkę. Nadto świadczenie wychowawcze na małoletniego zostało przyznane w okolicznościach sprawy właśnie matce dziecka w drodze stosownej informacji skierowanej do zainteresowanej.

Skarżący złożył swój wniosek o przyznanie świadczenia później niż matka dziecka. To z kolei oznacza, iż nawet w przypadku uznania zbiegu prawa do świadczenia, pierwszeństwo zachowuje matka małoletniego, która wcześniej złożyła wniosek o świadczenie.

Od decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z 23 marca 2022 r. L. W. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. W skardze wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji. W uzasadnieniu wskazał, że SKO w uzasadnieniu pominęło istotne dowody w sprawie załączone do odwołania z 8 marca 2022 r. Jego zdaniem złożenie fałszywego oświadczenia w szkole przez matkę K. K., co do miejsca zamieszkania W. W., nie może być podstawą zamieszkania dziecka i wytyczną do wydania decyzji. Zakwestionował to, że SKO powołało się na pismo Policji o przebywaniu u ojca w weekendy, lecz nie opisało, że weekend u ojca trwa od czwartku do środy. SKO pominęło fakt nieprzeprowadzenia wywiadu przez MGOPS u ojca. SKO pominęło fakt w opisie mieszkania matki, że składa się z 2 pokoi i kuchni z czego jeden pokój zajmuje W. W., a drugi pokój matka z córką K. i partnerem oraz kotem K., zgodnie z opisem podanym przez K. K.. SKO pominęło dowód w postaci oświadczenia W. W., co do miejsca zamieszkania i zameldowania. SKO powołało się na wymeldowanie małoletniego z miejsca zamieszkania ojca, co jest kompletnym kłamstwem.

Skarżący podał, że w tej sprawie toczą się postępowania wyjaśniające w urzędzie meldunkowym Miasta [...].

Skarżący przyznał, że matka W. W. złożyła wniosek już 1 lutego 2021 r. w obawie uzasadnionej odmowy i natychmiast ten wniosek został rozstrzygnięty przez MGOPS w [...].

Skarżący podał, że 8 lutego 2022 r. została wydana opinia Sądu Okręgowego w [...] przez Zespół Sądowych Specjalistów ze wskazaniem opieki naprzemiennej.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Warszawie wniosło o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zaprezentowane w zaskarżonej decyzji.

W piśmie z 6 września 2022 r. L. W. oświadczył, że od wielu lat jest dla syna pierwszoplanowym opiekunem jako rodzic. W pełni zaspokaja jego potrzeby życiowe, rozumie samopoczucie dziecka, jest z nim bardzo związany emocjonalnie. Wskazał, że wykonuje wszystkie obowiązki dzięki którym dziecko będzie wychowane w sposób zapewniający jego prawidłowy rozwój, na dobrego i mądrego człowieka. L. W. podał, że poświęca synowi dużo czasu na co dzień, okazuje pozytywne uczucia, angażuje się w jego życie przez co zbudował zaufanie i zrozumienie. Dokładał wszelkich starań, aby zapewnić synowi kondycję fizyczną i psychiczną, polegającą na właściwym ukształtowaniu jego charakteru i przygotowaniu do życia społecznego. Syn uczęszcza do 2 klasy technikum. Skarżący razem z synem ćwiczą na małej siłowni. W wakacje razem wyjeżdżają w góry i nad morze z psem W.. W ferie zimowe razem wyjeżdżają na narty w góry.

Skarżący uważa, że stworzył z synem trwałą, zgodną rodzinę opartą na prawdzie, szacunku i zrozumieniu. Po ponad 2 latach batalii sądowej o miejsce zamieszkania syna Sąd Rejonowy w [...] wydał postanowienie i ostatecznie oddalił wniosek K. K. o miejscu zamieszkania W. przy matce.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zaważył, co następuje.

Skarga nie jest uzasadniona.

W niniejszej sprawie zaistniał pomiędzy L. W., a Samorządowym Kolegium Odwoławczym w Warszawie spór, co do tego, czy małoletni syn W. W. zamieszkuje z ojcem L. W. i czy ojciec sprawuje opiekę nad synem i w związku z tym to skarżący jest wyłącznie uprawniony do świadczenia wychowawczego na dziecko w wysokości 500 zł miesięcznie, o które wnioskował w podaniu z 20 lutego 2021 r.

Trafnie wskazało Kolegium, że zgodnie z art. 4 ust. 1 i 2 ustawy, w brzmieniu obowiązującym do 1 stycznia 2022 r., celem świadczenia wychowawczego jest częściowe pokrycie wydatków związanych z wychowywaniem dziecka, w tym z opieką nad nim i zaspokojeniem jego potrzeb życiowych. Świadczenie wychowawcze przysługuje matce albo ojcu, jeżeli dziecko wspólnie zamieszkuje i pozostaje na utrzymaniu matki albo ojca, z zastrzeżeniem art. 5 ust. 2a (w przypadku gdy dziecko, zgodnie z orzeczeniem sądu, jest pod opieką naprzemienną obydwojga rodziców rozwiedzionych, żyjących w separacji lub żyjących w rozłączeniu sprawowaną w porównywalnych i powtarzających się okresach).

Prawidłowo ustalił organ odwoławczy, że w niniejszej sprawie, do dnia wydania zaskarżonej decyzji (23 marca 2022 r.), L. W. nie dysponował prawomocnym orzeczeniem sądu ustalającym, że W. W. pozostaje pod opiekę naprzemienną obojga rodziców w porównywalnych i powtarzających się okresach.

Z akt sprawy wynika – na co słusznie wskazało SKO w Warszawie – że W. W. pozostawał, do dnia wydania zaskarżonej decyzji, przede wszystkim pod faktyczną opieką matki K. K.

Materiał dowodowy sprawy wskazuje, że każdy z rodziców W. W. obstaje przy tym, że jeden z nich zamieszkuje wraz z synem i sprawuje nad nim faktyczną opiekę.

L. W. twierdzi, że syn zamieszkuje z nim pod adresem: [...], ul. [...]. Wskazuje, że tam jest pokój syna i jego rzeczy osobiste, syn ma klucz do mieszkania. Wskazuje, że rano budzi syna, przygotowuje mu śniadanie, kupuje synowi ubrania, założył synowi konto osobiste "junior" w banku, wyjeżdża z synem na ferie, wakacje i wyjazdy weekendowe (oświadczenia z 27 kwietnia 2021 r., 7 lipca 2021 r. i 19 stycznia 2022 r., oświadczenie zawarte w aktualizacji wywiadu środowiskowego z 8 lipca 2021 r., odwołanie z 8 marca 2022 r.).

Z kolei K. K. twierdzi, że W. W. zamieszkuje wraz z nią pod adresem: [...], ul. [...] i tam jest zameldowany. Matka wskazała, że sporządza dla syna posiłki, utrzymuje kontakt ze szkołą syna, odbywa z synem wizyty lekarskie. Syn ma swój pokój, tam znajdują się jego rzeczy osobiste. Ojciec syna ma zasądzone alimenty na dziecko (oświadczenie z [...] maja 2021 r. i [...] grudnia 2021 r., oświadczenie zawarte w aktualizacji wywiadu środowiskowego z [...] maja 2021 r. i [...] grudnia 2021 r.).

Na korzyść matki, jako pełniącej pierwszoplanową rolę wychowawczą i opiekuńczą nad W. W. i przez to uprawnioną do świadczenia wychowawczego, przemawiało jednak to, że: 1) pracownik socjalny ocenił, że W. W. pozostaje pod opieką matki K. K. - aktualizacja wywiadu z [...] maja 2021 r. i [...] grudnia 2021 r., 2) K. K. ZUS przyznał [...] listopada 2021 r. świadczenie z programu "Dobry start" na syna w kwocie 300 zł, 3) Burmistrz [...] decyzją z [...] października 2021 r. uchylił czynność zameldowania W. W. na pobyt stały pod adresem zamieszkania ojca. Decyzja ta stała się ostateczna, skoro Wojewoda [...] decyzją z [...] grudnia 2021 r. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Stan ten pozostaje bez zmian, co potwierdza decyzja Burmistrza [...] z [...] września 2022 r., którą skarżący przedłożył w formie kserokopii Sądowi na rozprawie, 4) w ewidencji Zespołu Szkół nr [...] im. [...] w [...] figuruje W. W. jako zamieszkujący pod adresem zamieszkania matki, 5) pismo Komisariatu Policji w [...] z [...] stycznia 2022 r. wskazujące, że W. W. w większości mieszka u matki, co według przedstawiciela Policji oświadczył W. W. dzielnicowemu w trakcie osobistego kontaktu z małoletnim w obecności matki K. .K. Fakt kontaktu K. K. i W. W. z dzielnicowym z Komisariatu Policji w [...] potwierdził L. W. w odwołaniu.

Wobec tego, skoro K. K. jako pierwsza wystąpiła wnioskiem z 1 lutego 2021 r. o przyznanie świadczenia wychowawczego na syna W. W. i na podstawie informacji Burmistrz [...] przyznał matce to świadczenie na okres od 1 czerwca 2021 r. do 31 maja 2022 r., to brak było podstaw do przyznania tego świadczenia po raz drugi ojcu L. W. na ten sam okres świadczeniowy.

Rację miało więc SKO w Warszawie, że w niniejszej sprawie zastosowanie miał art. 22 ust. 1 ustawy. Zgodnie z tym przepisem w przypadku zbiegu prawa rodziców dziecka do świadczenia wychowawczego, świadczenie to wypłaca się temu z rodziców dziecka, który faktycznie sprawuje opiekę nad dzieckiem. Jeżeli opieka nad dzieckiem sprawowana jest równocześnie przez oboje rodziców dziecka, świadczenie wychowawcze wypłaca się temu, kto pierwszy złoży wniosek.

Wobec tego Sąd uznał, że zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem.

Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2022 r. poz. 329 ze zm.) w zw. z art. 15zzs4 ust. 2 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz.U. z 2021 r. poz. 2095 ze zm.) orzekł, jak w sentencji wyroku.