Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt V SA/Wa 428/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2017-02-28 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6559
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2016 poz 718
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Jarosław Stopczyński, Sędzia NSA - Piotr Piszczek (spr.), Sędzia WSA - Michał Sowiński, Protokolant spec. - Anna Szaruch, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 lutego 2017 r. sprawy ze skargi J. R. na rozstrzygnięcie Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] listopada 2015 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania pomocy finansowej ze środków z budżetu Unii Europejskiej: oddala skargę.


UZASADNIENIE

1. Pismem z dnia [...].11.2015 r. Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (ARiMR) stosownie do treści art. 22 ust. 3 Ustawy z dnia 7 marca 2007 roku o wspieraniu obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (Dz.U. z 2013 r., poz. 173), dalej "ustawa" postanowił odmówić [...] przyznania pomocy z uwagi na zaistnienie okoliczności określonych w § 7 ust. 4 pkt. 3, oraz § 14 ust. 3 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 17 października 2007 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Modernizacja gospodarstw rolnych" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007–2013 (Dz.U. z 2014 r. poz. 298 z późn. zm.) – dalej "rozporządzenie".

W motywach wskazał zgodnie z § 7 ust. 4 pkt. 3 rozporządzenia "Pomoc przyznaje się jeżeli: zakończenie realizacji operacji i złożenie wniosku o płatność ostateczną nastąpi w terminie:

a) 36 miesięcy od dnia zawarcia umowy w przypadku operacji realizowanych w dwóch etapach,

b) 24 miesięcy od dnia zawarcia umowy w przypadku operacji realizowanych w jednym etapie – lecz nie później niż do dnia 30 września 2015 roku.

Zgodnie z § 14 ust. 3 ww. rozporządzenia "jeżeli wniosek o przyznanie pomocy nie spełnia innych niż określone w ust. 1 i 2 wymagań, agencja wzywa wnioskodawcę, w formie pisemnej do usunięcia braków w terminie 21 dni od dnia doręczenia wezwania, chyba że zachodzą niebudzące wątpliwości przesłanki nie przyznania pomocy" za które należy uznać brak możliwości złożenia wniosku o płatność ostateczną w terminie do 30 września 2015 r.

Organ dostrzegł, że [...] złożyła w dniu [...] października 2012 r. do [...] Oddziału Regionalnego wniosek o przyznanie pomocy w ramach działania "Modernizacja gospodarstw rolnych", objętego Programem Rozwoju Obszarów wiejskich 2007–2013. W wyniku weryfikacji wniosku o przyznanie pomocy stwierdzono braki formalne, w związku z czym Wnioskodawczyni pismami [...] z dnia [...].04.2013 r. i [...].07.2013 r. była dwukrotnie wzywana do uzupełnienia wniosku. W dniu [...].12.2014 r. uznano że wniosek jest kompletny i kwalifikuje się do dalszej oceny.

Na etapie oceny techniczno – ekonomicznej Wnioskodawczyni pismami [...] z dnia [...].12.2014 r. i [...].07.2015 r. została poproszona o wyjaśnienia dotyczące, m.in. wyliczenia wielkości ekonomicznej gospodarstwa, cen zakupu sadzonek derenia jadalnego, planowanej rozstawy nasadzeń (2,5 m x 2,5 m) oraz poprawę kosztorysu inwestorskiego w zakresie przedmiaru robót i wysokości przyjętych stawek godzinowych robocizny w kosztorysie. W związku z tym mając na uwadze, iż uzasadnienie ekonomiczno – techniczne operacji jest wymogiem wynikającym z obowiązujących przepisów prawa, od spełnienia którego uzależnione jest przyznanie dofinansowania przez Agencję oraz fakt, że ARiMR jako dysponent środków publicznych pochodzących w większości z budżetu Unii Europejskiej jest zobowiązana zapewnić, iż wydatki będą dokonywane w sposób celowy i oszczędny, zachowaniem zasady uzyskiwania najlepszych efektów z danych nakładów, wezwano pismem [...] do korekty zakresu rzeczowego oraz kwoty kosztów kwalifikowanych operacji poprzez redukcję liczby sadzonek, obniżenia ceny zakupu sadzonek oraz obniżenia stawki godzinowej robocizny. Jednocześnie Wnioskodawczyni została poinformowana w treści w/w pisma, że nieskorygowanie zakresu rzeczowego i wysokości kosztów kwalifikowanych będzie skutkowało odmową przyznania pomocy finansowej, o czym wnioskodawczyni została poinformowana pismem [...] z dnia [...].09.2015 r.

Wnioskodawczyni w odpowiedzi na w/w pismo złożyła pismo z dnia [...].09.2015 r. wzywające Prezesa Agencji do usunięcia naruszenia prawa. W wyniku postępowania odwoławczego Prezes ARiMR przywrócił wniosek do ponownej weryfikacji (pismo [...] z dnia [...].10.2015 r.).

W związku z przywróceniem wniosku o ponownej weryfikacji w dniu [...].10.2015 r., nie możliwe byłoby zakończenie jego weryfikacji w tym oceny techniczno– ekonomicznej wniosku do dnia [...] września 2015 r. Należy stwierdzić, że pomoc może być przyznana, jeżeli spełnione są wszystkie warunki jej przyznania. W odniesieniu do przedmiotowej operacji jednym z warunków wynikającym z rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 17 października 2007 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Modernizacja gospodarstw rolnych" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007 – 2013 (DZ.U. z 2014 r. poz. 298 z późn. zm.) było zakończenie realizacji operacji i złożenie wniosku o płatność ostateczną nie późnej niż do dnia 30 września 2015 r.

Określony w rozporządzeniu z dnia 17 października 2007 r. maksymalny termin zakończenia realizacji operacji i złożenie wniosku o płatność ostateczną jest terminem prawa materialnego. Uchybienie terminu prawa materialnego wywołuje skutek prawny wygaśnięcia praw lub obowiązków o charakterze materialnym. W sprawie wniosku o przyznanie pomocy złożonego przez [...], upływ terminu na złożenie wniosku o płatność spowodował wygaśnięcie prawa do wypłaty pomocy.

2. W skardze – po uprzednim wezwaniu do usunięcia naruszenia prawa, które zostało rozpatrzone negatywnie – [...] zarzuciła organowi:

a) posługiwanie się przez Organ dowodami zebranymi w sprawie w sposób nielegalny i bezprawny, bowiem między innymi:

- dowód z ortofotomapy (znajdujący się w aktach sprawy) pochodzi z maja 2012 r. a wniosek złożony w niniejszej sprawie o przyznanie pomocy jest datowany na [...] października 2012 r.; prawo nakazuje, aby dowody w sprawie były zebrane w czasie kiedy trwa postępowanie, a w niniejszej sprawie postępowanie zaczęło się dopiero w dniu [...] października 2012 r., tak więc dowód z ortofotomapy (maj 2012 r.) był uwzględniony w niniejszym postępowaniu w sposób nielegalny, bezprawny i bezpodstawny;

- dowód z wydruku e-mail [...] do [...] (znajdujący się w aktach sprawy) nie może stanowić dowodu w sprawie niniejszej bowiem z jego treści wynika, że jest on korespondencją prywatną "w nawiązaniu do rozmowy na festiwalu derenia w [...]" korespondencja ta nie jest wysłana ani zatytułowana przez Organ prowadzący postępowanie w prawie wniosku Skarżącej, bowiem wówczas podany byłby znak sprawy i wskazanie, że informacje będą potrzebne i wykorzystane w tej konkretnej indywidualnej sprawie, a w tym przypadku tak nie jest;

- dowód z opinii Instytutu Ogrodnictwa w [...] (znajdujący się w aktach sprawy) jest dowodem bezprawnym i nielegalnie użytym w aktach sprawy, bowiem nie odnosi się do jej konkretnej i indywidualnej sprawy, a także nie zgadza się znak sprawy wskazany w opinii ze znakiem sprawy Skarżącej, a ponadto w treści na stronie 4 nienumerowanej opinii znajduje się podpunkt dotyczący uprawy borówki wysokiej a przecież temat ten nie dotyczy sprawy Skarżącej, bowiem jej wniosek nie obejmował takiego tematu.

b) czynności zmierzające do przewlekłości postępowania w ten sposób, że:

- pisma datowane na rok 2013 r. informujące skarżącą o niemożliwości załatwienia sprawy w terminie są ogólnikowe i odnoszą się do całokształtu prac Organu, a nie do konkretnej sprawy Skarżącej; treść tych pism jest niezmienna i brzmi: "uprzejmie informuję, że (...) wniosek o przyznanie pomocy z uwagi na dużą ilość wniosków złożonych w krótkim czasie, skomplikowany charakter ich oceny, dużą ilość wezwań do uzupełnienia / wyjaśnienia kierowanych do Wnioskodawców, zostanie rozpatrzony w terminie (...)". Powyższy termin może ulec dodatkowemu wydłużeniu. Podana przyczyna nie jest przyczyną leżącą po stronie wnioskodawcy (tutaj Skarżącej) ani skomplikowanego charakteru sprawy, czynności które koniecznie należy wykonać i wymagają one czasu, ale Organ tłumaczy się ilością ogólnie podjętych od innych wnioskodawców spraw. Takie tłumaczenie jest niezgodne z prawem i nie może stanowić podstawy do przedłużania postępowania, które w efekcie negatywnie kończy się dla Skarżącej, bowiem ostatecznie Organ odmawia przyznania pomocy ze względu na termin [...] września 2015 r. o czym prędzej nie informował Skarżącej, która była aktywnie zainteresowana sprawą.

- w 2014 r. i 2015 r. Organ już nie przekłada terminu załatwienia sprawy tylko odmawia przyznania pomocy na co przysługuje Skarżącej prawo do wezwania do usunięcia naruszenia prawa - zdarza się to kilkakrotnie i za każdym razem w odpowiedzi okazuje się, że Organ faktycznie naruszył prawo i postępowanie toczy się nadal; istotnym jest to, że odmowa przyznania pomocy jest rozstrzygnięciem na podstawie oczywistych danych wynikających z akt sprawy, np. powierzchnia gospodarstwa rolnego; świadczy to o czynnościach Organu - uczestnika zmierzających bezpośrednio do przewlekłości postępowania, bowiem wymiana tych pism to okres około 60 dni - tj. około 2 miesięcy; takich wezwań do usunięcia naruszenia prawa było kilka w okresie od [...].10.2012 r. do chwili obecnej. W tym czasie Organ mógł prowadzić postępowanie w sprawie z wniosku Skarżącej, a tego nie robił, bo dowody zebrane przez Organ w sprawie są nierzetelne. Nie były one zebrane w tej konkretnej sprawie indywidualnej i nie mogą być tu użyte. Skoro jednak Organ posłużył się nimi dla uporczywego wykazywania braku możliwości uzyskania pomocy przez skarżącą (wnioskodawczynię) to są to działania bezpośrednio zmierzające do zakończenia postępowania z wniosku Skarżącej na jej niekorzyść, zwłaszcza, gdy nie została ona poinformowana o tym, że po terminie ... września 2015 r. Organ odmówi jej przyznania pomocy. Skarżąca nie z własnej winy nie dopełniła terminu ... września 2015 r.

c) Organ prowadził postępowanie bezczynnie, bo nie wykonał w tej sprawie żadnych czynności merytorycznych, a te które wykonał są bezpodstawne, bezprawne i jako takie nie mogą być uznane za czynności merytoryczne w sprawie; dowody zebrane w sprawie są bezprawne, nielegalne, informacja o przesunięciu terminu załatwienia sprawy z uwagi na podaną przez Organ przyczynę jest bezpodstawna i niedopuszczalna prawem w niniejszej sprawie, bowiem powinna odnosić się do konkretnej indywidualnej sprawy Skarżącej, a nie całokształtu prac Organu w związku z innymi złożonymi wnioskami niezależnymi od Skarżącej. Dodatkowo stałe i uporczywe odmawianie przyznania pomocy z uwagi na bezpodstawne powody, które następnie zostają uchylane.

d) Podejmowanie działań, które w istocie swojej i całokształcie zachowań Organu zmierzały do odgórnego nieprzyznania żadnemu wnioskowi z zakresu tematyki sadu dereniowego do przyznania pomocy w ramach programu w zakresie jakiego Skarżąca składała wniosek; nasuwa się pytanie w czyim interesie Organ działał, skoro korespondencja e–mailowa ... pracownik Organu bezpośrednio zajmujący się sprawą Skarżącej ma charakter prywatny, a pisma informujące o niemożliwości załatwienia sprawy w terminie są argumentowane dużą ilością wniosków, co nie powinno mieć znaczenia przy rozpatrywaniu sprawy Skarżącej. Argumentacja Organu na chwilę obecną stała się powodem, dla którego można mówić o działaniach Organu bezpośrednio zmierzających do ostatecznie negatywnego rozstrzygnięcia dla Skarżącej.

e) Nieprawidłowe pouczenie zawarte w zaskarżonym rozstrzygnięciu, bowiem jest tam wskazane :"od niniejszego pisma, wnioskodawcy przysługuje skarga do Wojewódzkiego Sądu (...)", bowiem prawo wskazuje, że skarga sądowoadministracyjna przysługuje na rozstrzygnięcie (np. decyzję) Organu, a nie do pisma.

f) Naruszenie § 7 ust. 4 pkt 3 oraz § 14 ust. 3 oraz § 19 rozporządzenia bowiem Organ uznał, że skoro postępowanie z wniosku o przyznanie pomocy nie zostało zakończone do dnia ... września 2015 r. to Organ musi wydać negatywne rozstrzygnięcie.

Skarżąca uważa, że termin [...] września 2015 r. nie odnosi się do wniosku, tylko do wniosku o płatność, która powinna być poprzedzona umową cywilnoprawną pomiędzy organem a Skarżącą, a Skarżąca aby podpisać umowę i złożyć wniosek o płatność musi mieć pozytywnie rozpatrzony wniosek o przyznanie pomocy, ale w tym zakresie Organ bezczynnie i bezpodstawnie przedłużał postępowanie na niekorzyść Skarżącej. Zdaniem Skarżącej na podstawie § 19 rozporządzenia: "1. Wezwanie przez Agencję wnioskodawcy do wykonania określonych czynności w toku postępowania w sprawie przyznania pomocy wstrzymuje bieg terminu rozpatrywania wniosku o przyznanie pomocy do czasu wykonania przez wnioskodawcę tych czynności.

2. Jeżeli w trakcie rozpatrywania wniosku o przyznanie pomocy niezbędne jest uzyskanie dodatkowych wyjaśnień lub opinii innego podmiotu lub zajdą nowe okoliczności budzące wątpliwości co do możliwości przyznania pomocy termin rozpatrywania wniosku o przyznanie pomocy wydłuża się o czas niezbędny do uzyskania wyjaśnień lub opinii, o czym Agencja informuje w na piśmie wnioskodawcę".

Organ powinien wydłużyć termin postępowania dopóki wszystkie wątpliwości nie zostaną wyjaśnione, a wnioskodawca wykona wszystkie niezbędne czynności. O wydłużonym terminie Organ powinien zawiadomić stronę.

g) Organ nie poinformował Skarżącej o tym, że z dniem ... września 2015 r. mija termin składania wniosków o płatność, a tym samym nieukończone postępowanie z wniosku o przyznanie pomocy będzie miało negatywne skutki dla Skarżącej w postaci odmowy przyznania pomocy. Skarżąca była sprawą ze swojego wniosku bardzo zainteresowana, udzielała wszystkich niezbędnych informacji i wyjaśnień oraz była w stałym kontakcie z Organem celem aktywnego uczestnictwa w sprawie, ale Organ nie udzielił jej takiej informacji, chociaż Skarżąca była tym zainteresowana i dopytywała się o wszystkie mogące mieć znaczenie dla sprawy informacje

Uwzględniając powyższe Skarżąca wniosła o:

a) uchylenie w całości zaskarżonego rozstrzygnięcia

b) zasądzenie od uczestnika na rzecz Skarżącej kosztów postępowania sądowego według norm przepisanych.

Ponadto Skarżąca wniosła o dopuszczenie o dowodu z:

a) "Zestawienia od Organu w sprawie ilości wniosków z zakresu przyznania pomocy za założenie sadu dereniowego złożonych w 2012 r. i ilości pozytywnych decyzji w tym zakresie przez Organ".

b) "Pisemnych uwag dra ... Dyrektora Arboretum i Zakładu Fizjografii w ... do pisemnej opinii Instytutu w S. na okoliczność wykazania, że opinia Instytutu w ... jest nierzetelna, niepełna, sprzeczna z wiedzą z zakresu uprawy, sadzenia i wykorzystania derenia".

Ponadto z ostrożności procesowej Skarżąca wniosła o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o zawarcie umowy z Organem i złożenia wniosku o płatność.

W motywach Skarżąca podniosła okoliczności przemawiające za uwzględnieniem skargi.

3. W odpowiedzi na skargę podniesiono okoliczności formalne przemawiające za jej oddaleniem; są to okoliczności zawarte w motywach zaskarżonego pisma z dnia ....11.2015 r. w tej sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

I. Zgodnie z treścią art. 175 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej (Dz.U. z 1997 r., Nr 78, poz. 483 ze zm.) sady administracyjne - podobnie jak powszechne, wojskowe i Sąd Najwyższy – zostały powołane do sprawowania wymiaru sprawiedliwości. Z art.184 tego aktu normatywnego wynika, że sądy administracyjne sprawują, w zakresie określonym w stawie, kontrolę działalności publicznej obowiązującej również orzekanie o zgodności z ustawami uchwał organów samorządu terytorialnego i aktów normatywnych terenowych organów administracji rządowej.

Różnica pomiędzy sprawowaniem kontroli działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne, a załatwieniem sprawy wynikającej z działalności administracji publicznej przez sądy powszechne jest dość oczywista. Te ostatnie bowiem przejmują sprawę wynikającą z działalności administracji publicznej do dalszego jej załatwienia; w przypadku zaś sądów administracyjnych - co do zasady - sprawa, której przedmiot jest związany z działalnością organów administracji publicznej, nie przestaje być sprawą, której załatwienie należy cały czas do kontrolowanego przez Sąd organu. Sąd administracyjny bowiem dokonuje - w ramach sprawowanych funkcji orzeczniczych - kontroli (oceny) tej działalności.

Sąd ten na skutek zaskarżenia aktu (decyzji, postanowienia) lub czynności, a także bezczynności organu administracji publicznej nie przejmuje sprawy administracyjnej do końcowego załatwienia ma jedynie skontrolować i ocenić działalność (a niekiedy bezczynność) tego organu. Nie może zatem - co do zasady - zastępować organu administracji publicznej i merytorycznie rozstrzygać sprawy.

II. Określając zakres kognicji zauważyć należy, że sądy administracyjne, w tym wojewódzki, sprawują wymiar sprawiedliwości między innymi poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, która jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej - patrz art. 1 § 1 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U z 2014 r., poz. 270 ze zm.). Uzupełnieniem tego zapisu jest treść art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), w którym wskazano, iż owe sądy stosują środki określone w ustawie (akt ten cyt. jest dalej jako p.p.s.a.).

Powyższe regulacje określają podstawową funkcję sądownictwa i toczącego się przed nim postępowania. Jest nią – bez wątpienia – sprawowanie wymiaru sprawiedliwości poprzez działalność kontrolną nad wykonywaniem administracji publicznej. Nie ulega wątpliwości, że podstawowym celem tejże kontroli jest eliminowanie z porządku prawnego aktów (zwłaszcza decyzji i postanowień), a także czynności organów administracji publicznej niezgodnych z prawem. Kontrola sądowa jest istotna zarówno z punktu widzenia podmiotu skarżącego, jak i całego aparatu administracyjnego państwa, który winien być zainteresowany w eliminowaniu z obrotu prawnego niezgodnych z prawem aktów i czynności swoich funkcjonariuszy.

Prawidłowość podejmowanych działań, a tym samym legalność działania organów administracyjnych – w pierwszym rządzie weryfikowana poprzez pryzmat podstawowych zasad postępowania administracyjnego – stanowi bowiem istotny element efektywności i ważną przesłankę istnienia społecznej akceptacji działania aparaty administracji rządowej, jak tez samorządowej, przenoszony jest na ocenę funkcjonowania całego państwa (vide P. Piszczek: Zasady ogólne Kodeksu postępowania administracyjnego w świetle orzecznictwa NSA Episteme 2008, nr 79, s.

21-54).

W powyższym kontekście stosownie - do treści art. 145 § 1 p.p.s.a. – należy zwrócić uwagę, iż nie każdy akt administracyjny, który dotknięty jest wadliwością automatycznie zostanie usunięty z obrotu prawnego. Ustawodawca bowiem przyjął, iż Sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie (w całości lub w części) może tak orzec, jeżeli stwierdzi:

a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy,

b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, niezależnie od tego, czy uchybienie to miało wpływ na wynik sprawy,

c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istoty wpływ na wynik sprawy.

Sąd stwierdza nieważność aktu (w całości lub w części), jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 ustawy z unia 14 czerwca 1960 r. kodeksu postępowania administracyjnego - Dz.U. z 2013 r. poz. 267 ze zm. (dalej k.p.a.) lub w innych przepisach (np. w art 247 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa – Dz.U. z 2012 r., poz. 749 ze zm. – dalej o.p.).

Orzeka także wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w k.p.a. lub w innych ustawach.

Reasumując należy stwierdzić, iż uchylenie aktu administracyjnego z racji naruszenia prawa nie powoduje uchylenia aktu administracyjnego, gdy wystąpi w postaci rażącej albowiem wówczas stwierdza się nieważność decyzji lub postanowienia. Wreszcie "inne naruszenie przepisów postępowania" skutkuje uchyleniem aktu administracyjnego, o ile uchylenie to mogło mieć (a więc wcale nie musiało mieć) wpływ na wynik sprawy.

Za usprawniające tok postępowania administracyjnego należy uznać rozwiązanie przyjęte przez ustawodawcę w art. 145 § 3 p.p.s.a. polegające na tym, że w przypadku, o którym mowa w § 1 pkt 1 i 2 tego przepisu, Sąd stwierdzając podstawę do umorzenia postępowania administracyjnego, umarza to postępowanie.

III. Kolejną - istotną zmianą - służącą usprawnieniu postępowania administracyjnego jest przyznanie sądom administracyjnym uprawnienia do merytorycznego orzekania (art. 145a p.p.s.a.), które stanowi odstępstwo od funkcjonującego równolegle modelu kasacyjnego. Celem zmian jest przyznanie sądowi - w zakresie objętym art. 145 § 1 pkt 1 lit. a oraz pkt 2 uprawnienia zobowiązania organu w kwestii wydania decyzji lub postanowienia o wskazanym rozstrzygnięciu w określonym przez Sąd terminie. O ile okoliczności sprawy będą uzasadniały wydanie stosownego rozstrzygnięcia. Sąd nie tylko może uchylić zaskarżony akt administracyjny, ale wskazać - w wiążący sposób tryb załatwienia sprawy, albo jej rozstrzygnięcie. Regulacja ta przyznaje więc Sądowi prawo do merytorycznego rozstrzygnięcia, które jest jednak wyłączone, gdy przepisy pozostawiają to uznaniu organu.

IV. Istotnym - z punktu widzenia zakresu przedmiotowego kontroli sprawowanej przez sądy administracyjne I instancji - jest art. 134 p.p.s.a. Z przepisu tego wynika, że Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną; wprowadzony został jednak wyjątek od tej zasady dotyczący skarg na pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego. Przeprowadzona zmiana wynika z brzmienia dodanego art. 57a p.p.s.a., który wprost stanowi o związaniu sądu administracyjnego granicami skargi oraz powołaną podstawą prawną w tego rodzaju sprawach.

V. Zasady przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Modernizacja gospodarstw rolnych" reguluje rozporządzenie MRiRW z dnia 17 października 2007 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Modernizacja gospodarstw rolnych" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. z 2014 r., poz. 298 z późn. zm.) wydane w oparciu o delegację ustawową a mianowicie art. 29 ust. 1 pkt 1 w związku z art. 5 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 7 marca 2007 r. wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (Dz. U. z 2013 r. poz. 173).

Zgodnie z § 7 ust. 2 rozporządzenia wykonawczego pomoc może być przyznana, jeżeli zostały spełnione warunki określone w rozporządzeniu oraz innych przepisach prawa związanych z realizacją operacji. Zgodnie zaś z § 7 ust. 4 pkt 3 rozporządzenia, jednym z warunków wynikających z rozporządzenia jest zakończenie realizacji operacji i złożenie wniosku o płatność ostateczną nie później niż do dnia [...].09.2015 r.

VI. W przedmiotowej sprawie odmówiono przyznania pomocy Skarżącej z uwagi na fakt, iż upłynął maksymalny termin na zakończenie realizacji operacji i złożenie wniosku o płatność ostateczną, tj. ....09.2015 r. Określony w rozporządzeniu maksymalny termin zakończenia realizacji operacji i złożenia wniosku o płatność ostateczną jest terminem prawa materialnego. Uchybienie terminu prawa materialnego wywołuje skutek prawny wygaśnięcia praw lub obowiązków o charakterze materialnym. Zgodnie z orzecznictwem sądów administracyjnych, termin prawa materialnego jest terminem, który ogranicza w czasie dochodzenie lub inną realizację praw podmiotowych, a jego skuteczny upływ powoduje wygaśnięcie określonego prawa podmiotowego lub niemożliwość jego realizacji (wyrok NSA w Warszawie z dnia 19.01.1998 r. sygn. akt II SA 1257/97). Z powyższego wynika, że upływ terminu na złożenie wniosku o płatność spowodował wygaśnięcie prawa do wypłaty pomocy. Wnioskom, które zostały przywrócone do ponownej weryfikacji w terminie, który uniemożliwił zakończenie ich weryfikacji i ewentualne podpisanie umów przyznania pomocy do dnia ....09.2015 r. należało zatem odmówić przyznania pomocy.

W świetle ww. argumentacji nie sposób uznać, aby na etapie obsługi przez ARiMR wniosku o przyznanie pomocy w przedmiotowej sprawie o odmowie przyznania Skarżącej pomocy finansowej w przedmiotowej sprawie doszło do naruszenia prawa, w szczególności § 7 ust. 4 pkt 3 rozporządzenia. Rozstrzygnięcie Agencji o odmowie przyznania Skarżącej pomocy finansowej w ramach przedmiotowego działania w świetle ustalonego stanu faktycznego i prawnego sprawy jest jak najbardziej zasadne. Działania Agencji należy uznać za prawidłowe zarówno co do treści, jak i formy.

Skarga podlega oddaleniu, jeżeli zaskarżonemu aktowi lub czynności nie można postawić zarzutu naruszenia prawa zarówno procesowego, jak i materialnego. Jak zostało wykazane wyżej Agencja w toku postępowania w sprawie wniosku Skarżącej nie naruszyła ani przepisów prawa materialnego, ani przepisów postępowania.

VII. Mając powyższe na uwadze w zakresie zarzutów zawartych przez ... w skardze – wskazać trzeba, iż Sąd nie może oceniać merytorycznie sprawy, jak też w kontekście przewlekłości postępowania.

Nawet jeżeli wystąpiła na pewnych etapach bezczynność, to decydujące znaczenie ma treść § 7 ust. 4 pkt 3 rozporządzenia. Ustalenia Sądu w zakresie bezczynności lub przewlekłości postępowania nie mogą skutkować – jak tego chce Skarżąca – "przywróceniem terminu do złożenia wniosku o zawarcie umowy z Organem i złożenia wniosku o płatność".

VIII. W tej więc sytuacji bez znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy jest informacja "w sprawie ilości wniosków z zakresu przyznania pomocy na założenie sadu dereniowego założonych w 2012 r.", jak też "pisemne uwagi ...", jako, że – jak wyżej wskazano – dalsze merytoryczne prowadzenie postępowania nie jest dopuszczalne.

IX. Mając na względzie treść art. 151 p.p.s.a. należało orzec jak w sentencji.