Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt IV SAB/Wr 153/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2018-10-24 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6480
658
Hasła tematyczne: Dostęp do informacji publicznej
Skarżony organ: Inspektor Sanitarny
Treść wyniku: *Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 13 i art. 14
journal: Dz.U. 2016 poz 1764
law: Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Bogumiła Kalinowska, Sędziowie: Sędzia WSA Lidia Serwiniowska, Sędzia WSA Wanda Wiatkowska – Ilków (spr.), , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 24 października 2018 r. sprawy ze skargi A. W. na bezczynność Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w J. w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej oddala skargę w całości.


UZASADNIENIE

W dniu 18 czerwca 2018 r. skarżąca A. W. wraz z K. W., na podstawie art. 2 w zw. z art. 14 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. Nr 112, poz. 1198 ze zm.)

wniosła o udzielenie informacji publicznej zgodnie z żądanym zakresem:

1. Ile zostało odnotowanych Niepożądanych Odczynów Poszczepiennych w ciągu ostatnich 10 lat na terenie Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w J. dotyczących szczepień przeciwko: błonicy, tężcowi, krztuścowi, poliomyelitis, inwazyjnemu zakażeniu Haemophilus Influenze, gruźlicy, wirusowemu zapaleniu wątroby, odrze, śwince i różyczce?

2. Jaki charakter miały odnotowane Niepożądane Odczyny Poszczepienne? (proszę o odpowiedź z podziałem na ilość, rodzaje oraz z rozbiciem na poszczególne szczepienia/szczepionki - w zakresie pytania 1 oraz 2)

3. Czy zostały odnotowane przypadki śmiertelne?

4. Kto w razie wystąpienia problemów zdrowotnych po padaniu szczepionki poniesie koszty leczenia?

5. W jaki sposób i przez kogo jest ustalana aktualna sytuacja epidemiologiczna na terytorium Polski, w oparciu o którą jest opracowywany Program Szczepień Ochronnych na dany rok?

6. Z jakich względów nie zostało wydane rozporządzenie właściwego ministra do spraw zdrowia przewidziane w art. 4 ust. ustawy o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi?

7. Czy w Polsce przeprowadza się badania nowonarodzonych dzieci w celu stwierdzenia czy dziecko narodziło się z wrodzoną obniżoną odpornością? (Stwierdzenie wrodzonego lub nabytego niedoboru odporności stanowi przeciwwskazanie do szczepienia).

8. Czy rejestr Niepożądanych Odczynów Poszczepiennych prowadzony przez Państwa instytucję podlega kontroli sądowej? Jeśli tak to jaki sąd jest władny, jeśli nie, to proszę o wyjaśnienie z jakiego powodu nie podlega kontroli?

9. Czy stwierdzenie ciężkiego NOP powoduje skutki prawne (np. konieczność wycofania partii szczepionki)?

10. Z jakiej statystyki wynikają dane, którymi Państwo dysponują?

11. Od którego roku dane te są gromadzone?

12. Czy w innych krajach Unii Europejskiej szczepienia, do których Państwo wzywacie mają charakter obowiązkowy?

13. Czy w związku z przystąpieniem Polski do UE w roku 2004 i obowiązującą w ramach UE zasadą swobody przepływu osób odnotowaliście Państwo epidemie chorób, co do których w krajach UE szczepienia są dobrowolne?

14. Wedle Światowej Organizacji Zdrowia wszczepialność na Ukrainie nie przekracza 50 %, zaś od 11 czerwca 2017 r. obywatele Ukrainy poruszają się swobodnie w ramach strefy Schengen (bez wiz) i obecnie przebywa ich na terytorium naszego państwa blisko 1 milion - Czy w związku z powyższym odnotowaliście Państwo epidemie chorób, których przymus dotyczy wśród tych obywateli lub obywateli naszego kraju?

15. Czy wystosowując pismo przymuszające do szczepienia jesteście Państwo świadomi ilości powikłań poszczepiennych nieodnotowanych, a który to problem z odnotowywaniem zauważa prof. Andrzej Zieliński ( strona www.pzh.gov.pl) Jacek Wysocki, dr Hanna Czajka (Neurologia i Neurochirurgia Polska 2004; 38,1 (supl. 1): S 17-S 24) oraz dr Paweł Grzesiowski (wywiad z dnia 5 grudnia 2016 r., telewizja WP, program Tu i teraz)

16. Czy jest Państwu znane orzecznictwo Europejskiego Trybunału Praw Człowieka w kwestii obowiązku szczepień wskazujące, że przymus stanowi naruszenie art. 8 Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności w sytuacji przymusu szczepień i braku systemu odszkodowawczego?

"Trybunał przypomina, że życie prywatne obejmuje integralność fizyczną i psychiczną osoby (nr 32647/96, decyzja 07.01.98, DR 94, s. 91-93 ). W związku z tym Trybunał zbadał wniosek na podstawie artykułu 8 Konwencji, który stanowi co następuje: Każdy ma prawo do poszanowania swojego życia prywatnego i rodzinnego, swojego mieszkania i swojej korespondencji.

Władza publiczna nie może ingerować w korzystanie z tego prawa, z wyjątkiem przypadków, zgodnie z prawem koniecznych w demokratycznym społeczeństwie z uwagi na bezpieczeństwo państwowe, bezpieczeństwo publiczne lub dobrobyt gospodarczy kraju, na ochronę porządku i zapobieganie przestępstwom, ochronę zdrowia i moralności lub ochronę praw i wolności innych osób. Trybunał uważa, że obowiązkowe szczepienia jako przymusowe zabiegi medyczne oznaczając ingerencję w prawo do poszanowania życia prywatnego, gwarantowanego przez art. 8 ust. 1."

- orzeczenie Matter v. Słowacja wyrok z dnia 5 lipca 1999 r., niepublikowany, tak też orzeczenie Salvetti vs. Włochy z 2002 r., 42197/98.

17. Czy jest Państwu wiadomo, czy w związku z działalnością Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w J. została skierowana już skarga do Europejskiego Trybunału Praw Człowieka?

18. Czy prawdą jest, że Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w J. dystrybuuje, dystrybuował, sprzedawał, sprzedaje szczepionki?

19. Jaki zysk Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w J. uzyskał z dystrybucji, sprzedaży szczepionek z uwzględnieniem podziału na poszczególne lata kalendarzowe jak i sumaryczny?

20. Czy nie jest sprzeczne z zasadami demokratycznego Państwa Prawa w szczególności z zasadą państwa prawa (art. 2 Konstytucji RP2), zasadą prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie uczestników (art. 8 k.p.a. – zasada pogłębiania zaufania do prawa) przymuszanie do szczepień przez ten sam organ, który prowadzi rejestr NOP mający świadczyć o bezpieczeństwie szczepień, jak i dystrybuujący, sprzedający szczepionki do których szczepienia przymusza?

21. Czy szczepionki, które mają być podane były w sposób prawidłowy przechowywane?

22. Czy kontrolowali Państwo przychodnię, która wykonuje szczepienia, w szczególności czy posiada ona agregat zabezpieczający przerwanie dostaw energii elektrycznej?

23. Czy w zakresie szczepionki, która ma być podana został zachowany ciąg chłodniczy pomiędzy Ministerstwem Zdrowia, hurtownią, apteką, przychodnią czy też właściwą państwową powiatową stacją sanitarną?

24. Proszę także o informację na temat składu proponowanych szczepionek, tj. pochodzenia szczepów bakterii i wirusów oraz ich antygenów, a także ich właściwości immuno- i patogennych, rodzaju zastosowanych adjuwantów i konserwantów, a także zawartości białek odzwierzęcych (potencjalnie alergogennych).

25. Czy którakolwiek ze stosowanych w Polsce szczepionek zawiera thimerosal, mertiolat, formaldehyd lub fenol?

26 . Proszę też o wyjaśnienie, w jakim celu stosuje się szczepienia przeciwko niektórym chorobom, które praktycznie już nie występują? Przykładowo poliomyelitis.

Na stronie szczepienia.info, prowadzonej przez Państwowy Zakład Higieny można przeczytać następujące informacje:

"W Polsce w 1984 roku miało miejsce ostatnie zachorowanie na poliomyelitis, wywołane dzikim typem wirusów. Obecnie odnotowuje się zachorowania związane ze szczepieniami żywą szczepionką przeciw poliomyelitis tzw. VAPP występujące w następstwie namnażania się wirusów pochodzących ze szczepionki podanej danej osobie lub osobie z otoczenia lub VDPV porażenia wywołanego w wyniku zakażenia zmutowanym w środowisku wirusem polio pochodzenia szczepionkowego." Czy zatem zasadne jest stosowanie szczepienia na tą chorobę, skoro jedyne zachorowania pochodzą ze szczepionek?

27. W jakim celu stosuje się szczepienia BCG przeciwko gruźlicy, skoro w świetle aktualnej wiedzy, szczepionki BCG wykazują relatywnie niską skuteczność w zapobieganiu najczęstszej, płucnej postaci gruźlicy oraz osoby zaszczepione tą szczepionką są głównym źródłem zakażenia?

28. Czy szczepionki stosowane w Polsce są całkowicie bezpieczne? Co jakiś czas pojawiają się w mediach informacje o wycofaniu niektórych partii szczepionek przez Głównego Inspektora Sanitarnego. Np. Seria szczepionki PENTAXIM 5 w 1 została wstrzymana w obrocie ze względu na podejrzenie braku spełnienia wymogów jakościowych. Nr serii: K 4120-1, data ważności 04.2015. Podmiotem odpowiedzialnym jest Sanofi Pasteur S.A. Francja.

Lista wycofanych szczepionek z lat 2005-2013:

(data wycofania/nazwa/producent/seria/przyczyna wycofania)

18-07-2013, Euvax B, LG Life Sciences Poland Sp. z o.o., seria UFA 12001 (niehomogenność)

18-07-2013, Tripacel, Sanofi Pasteur, seria C4007 AK, (niehomogenność)

04-06-2013 DTP, BIOMED S.A, seria 20911001D (obecność szkła)

27-03-2013, DTP, BIOMED S.A. seria 20910001D (obecność "przezroczystego ciała obcego")

29. Wycofania te odbywają się także po podaniu tych szczepionek. Czy moje dziecko może otrzymać taką szczepionkę, która potem zostanie wycofana?

Skarżąca stwierdziła, że dane te są niezbędne w związku z treścią Państwa pisma z dnia 11 czerwca 2018r. (mającego na celu uchylenie się od szczepień), aby podjąć odpowiedzialną decyzję, co do szczepień.

W odpowiedzi na wniosek skarżącej z dnia 18.06.2018 r. (data wpływu do PSSE w J. 19.06.2018 r.), dotyczący udostępnienia informacji publicznej, Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w J. pismem z dnia 29 czerwca 2018 r. poinformował skarżącą co następuje:

Ad.1.2.

W ciągu ostatnich 10 lat, to jest od roku 2008, zarejestrowano w Powiatowej Stacji Sanitarno- Epidemiologicznej w J. 32 niepożądane odczyny poszczepienne, z czego: 3 NOP wystąpiły po podaniu szczepionki przeciwko wirusowemu zapaleniu wątroby typu B, 9 po zaszczepieniu szczepionką BCG przeciwko gruźlicy. Pozostałe niepożądane odczyny poszczepienne dotyczyły szczepionek poliwalentnych (skojarzonych):

• DTP i DTaP (błonica, tężec, krztusiec całokomórkowy i bezkomórkowy) - 7 osób,

• MMR lub Priorix (odra, świnka, różyczka) - 1 osoba,

• Infanrix IPV i Infanrix IPV+Hib (błonica, tężec, krztusiec, poliomyelitis, inwazyjne zakażenie Haemophilus Influenzae ) - 4 osób,

• Infanrix Hexa (błonica, tężec, krztusiec, poliomyelitis, inwazyjne zakażenie Haemophilus Influenzae, wzw typu B) - 1 osoba,

• Prewenar 13-2 osoby,

• Jednoczesne podanie co najmniej dwóch preparatów szczepionkowych, najczęściej trzech lub czterech - 5 osób,

• 4 odczyny poszczepienne miały charakter poważny,

• 28 odczynów poszczepiennych miało charakter łagodny.

Informacje dotyczące ilości odnotowanych niepożądanych odczynów poszczepiennych w całej Polsce zamieszczone są na stronie internetowej Narodowego Instytutu Zdrowia Publicznego - Państwowego Zakładu Higieny (NIZP-PZH) w biuletynie "Szczepienia ochronne w Polsce". Informacje te wynikają z prawnie określonego systemu zgłaszania niepożądanych odczynów poszczepiennych zgodnie z Rozporządzeniem Ministra Zdrowia z dnia 21 grudnia 2010 roku w sprawie niepożądanych odczynów poszczepiennych oraz kryteriów ich rozpoznawania (Dz.U., 2010 r., Nr 254, poz. 1711). Dodatkowo informacje o niepożądanych odczynach poszczepiennych dostępne są również na portalu internetowym Szczepienia.info.

Ad. 3.

Nie odnotowano przypadków śmiertelnych.

Ad. 4.

Odpowiedzialność uzależniona będzie od wyników postępowania wyjaśniającego.

Ad. 5.

Dane statystyczne dotyczące sytuacji epidemiologicznej w naszym kraju zbierane są na podstawie art. 27 ustawy z dnia 5 grudnia 2008 roku o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi (Dz. U. z 2018 r. poz. 151.). W dwutygodniowych meldunkach epidemiologicznych MZ-56 zbiorcze dane zgłaszane są do WSSE, a stamtąd do Zakładu Epidemiologii Narodowego Instytutu Zdrowia Publicznego Państwowego Zakładu Higieny w Warszawie, gdzie opracowywana jest sytuacja epidemiologiczna dla całej Polski. Problemami związanymi ze szczepieniami ochronnymi w Polsce zajmują się:

• Państwowa Inspekcja Sanitarna,

• Zakład Epidemiologii Narodowego Instytutu Zdrowia Publicznego Państwowego Zakładu Higieny w Warszawie,

• Urząd Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych Wydział Monitorowania Niepożądanych Działań Produktów Leczniczych

• w Warszawie.

W roku 2007 zarządzeniem Ministra Zdrowia powołany został Pediatryczny Zespół Ekspertów ds. Programu Szczepień Ochronnych. Zgodnie z tym zarządzeniem Pediatryczny Zespół Ekspertów ds. Programu Szczepień Ochronnych (PZEsPSO) stał się niezależnym organem doradczym Ministra Zdrowia. W skład Zespołu wchodzą pediatrzy reprezentujący różne specjalności szczegółowe, większość z nich to członkowie Polskiego Towarzystwa Wakcynologii. Podjęli oni decyzję o wspólnym występowaniu w sprawach dotyczących szczepień ochronnych, aby w ten sposób mieć większy wpływ na dokonywanie szybszych zmian w profilaktyce tych chorób zakaźnych, które stanowią zagrożenie dla życia i zdrowia dzieci.

Główne zadania Pediatrycznego Zespołu Ekspertów ds. Programu Szczepień Ochronnych:

• bieżąca analiza sytuacji epidemiologicznej w Polsce i na świecie oraz obciążeń systemu opieki zdrowotnej w Polsce z powodu zachorowań na choroby, którym można zapobiegać za pomocą szczepień,

• analiza dostępnych preparatów szczepionkowych - ich tolerancji, bezpieczeństwa oraz skuteczności,

• analiza międzynarodowych regulacji w zakresie szczepień ochronnych,

• opracowanie lub opiniowanie założeń i propozycji zmian PSO oraz przygotowanie rekomendacji dla osób decydujących o finansowaniu PSO,

• opracowywanie lub opiniowanie projektów legislacyjnych w zakresie szczepień ochronnych,

• opracowanie lub opiniowanie założeń długofalowej strategii szczepień ochronnych w Polsce.

Ad. 6.

Pytanie zawarte w tym punkcie zmierza do uzyskania informacji o przepisach prawa. Informacje o prawie, jego stosowaniu, interpretacji, czy też informacje podlegające ujawnieniu na podstawie innych aktów prawnych nie podlegają udostępnieniu w trybie dostępu o informacji publicznej.

Ad. 7.

Zgodnie z Rozporządzeniem Ministra Zdrowia z dnia 18 sierpnia 2011 r. w sprawie obowiązkowych szczepień ochronnych (Dz. U. 2018, poz.753) oraz Programem Szczepień Ochronnych noworodki w Polsce w ciągu 24 godzin po urodzeniu podlegają szczepieniom obowiązkowym przeciwko gruźlicy i wirusowemu zapaleniu wątroby typu B. Przed ich wykonaniem u dzieci przeprowadzane są obowiązkowe badania kwalifikacyjne, tak jak w przypadku wszystkich pozostałych szczepień. Kwalifikacyjne badanie lekarskie do szczepień ochronnych przeprowadza wyłącznie lekarz posiadający niezbędną wiedzę z zakresu szczepień ochronnych, znajomości wskazań oraz przeciwwskazań do szczepień, a także niepożądanych odczynów poszczepiennych. Po przeprowadzeniu takiego badania lekarz potwierdza lub wyklucza zakwalifikowanie noworodka do szczepień ochronnych podpisem w karcie uodpornienia i książeczce szczepień, a wynik tego badania wpisuje w dokumentacji medycznej dziecka. Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w J. nie posiada natomiast informacji, czy u nowonarodzonych dzieci w Polsce przeprowadzane są badania w celu stwierdzenia wrodzonych zaburzeń odporności, gdyż nie jest to wiedza niezbędna do wykonywania jego ustawowych obowiązków.

Ad. 8 i 9.

Rejestr niepożądanych odczynów poszczepiennych prowadzony przez PSSE w J. nie podlega kontroli sądowej. Natomiast na życzenie sądu przekazywane są wszelkie posiadane przez nas informacje.

Pytania zawarte w punktach 8 i 9 zmierzają do uzyskania informacji o przepisach prawa. Informacje o prawie, jego stosowaniu, interpretacji, czy też informacje podlegające ujawnieniu na podstawie innych aktów prawnych nie podlegają udostępnieniu w trybie dostępu o informacji publicznej.

Ad. 10 i 11.

Zgodnie z art. 21 ustawy z dnia 5 grudnia 2008r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi (tj. Dz. U. 2018, poz. 151) lekarz lub felczer, który podejrzewa lub rozpoznaje wystąpienie niepożądanego odczynu poszczepiennego ma obowiązek, w ciągu 24 godzin od powzięcia podejrzenia jego wystąpienia, zgłoszenia takiego przypadku do państwowego powiatowego inspektora sanitarnego właściwego dla miejsca powzięcia podejrzenia jego wystąpienia.

Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny po otrzymaniu zgłoszenia niepożądanego odczynu poszczepiennego w terminie do 7 dni od dnia otrzymania formularza zgłoszenia:

1) przeprowadza dochodzenie epidemiologiczne,

2) uzupełnia formularz zgłoszenia o informacje zebrane w miejscu wykonania szczepienia,

3) dokonuje weryfikacji rodzaju zgłoszonego NOP,

4) po usunięciu danych osobowych przekazuje kopię zgłoszenia państwowemu wojewódzkiemu inspektorowi sanitarnemu właściwemu ze względu na miejsce wykonania szczepienia, Głównemu Inspektorowi Sanitarnemu oraz do Urzędu Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych, Wydziału Monitorowania Niepożądanych Działań Produktów.

Niepożądane Odczyny Poszczepienne rejestrowane są w Sekcji Epidemiologii PSSE w J. od 1998 roku. O zasadach zgłaszania NOP oraz Rozporządzeniu Ministra Zdrowia z dnia 2ł.l2.2010r. w sprawie niepożądanych odczynów poszczepiennych oraz kryteriów ich rozpoznawania przypomina się na bieżąco pielęgniarkom z punktów szczepień oraz lekarzom ze wszystkich podmiotów leczniczych.

Ad. 12

Informacje dotyczące obowiązkowych i dobrowolnych szczepień ochronnych w krajach Unii Europejskiej nie mieszczą się w pojęciu "informacja publiczna" i nie dają się przyporządkować żadnej z kategorii wskazanych w art. 6 ustawy o dostępie do informacji publicznej. Treść regulacji prawnych dotyczących szczepień ochronnych obowiązujących w innych krajach Unii Europejskiej w ramach ich prawa wewnętrznego nie została wytworzona przez polskie władze publiczne i nie odnosi się do polskich władz publicznych, czy też wykonywania władzy publicznej i gospodarowania mieniem publicznym. Wymogu przeprowadzenia analiz praw obcego państwa nie sposób wyprowadzić z jakiegokolwiek przepisu ustawy o dostępie do informacji publicznej, względnie innych ustaw. Oznacza to, że wniosek Państwa w zakresie tych pytań nie może być uznany za wniosek o udostępnienie informacji publicznej.

Ad. 13. 14.

Od dnia 11 czerwca 2017r. nie ogłoszono w Polsce żadnej epidemii. Nie oznacza to jednak, że nie odnotowano znamiennego wzrostu zachorowań na niektóre choroby zakaźne w różnych rejonach naszego kraju. Na początku bieżącego roku WSSE w Olsztynie zarejestrowała ognisko zachorowań na odrę wśród obywateli Ukrainy pracujących w Polsce, ale także wśród naszych obywateli, którzy zostali zarażeni tą bardzo groźną chorobą. Wszelkie dane na temat tych zachorowań znaleźć można na stronie internetowej Państwowego Zakładu Higieny w Warszawie. Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w J. nie jest natomiast zobowiązany do wskazywania, czy stwierdzono epidemie chorób, co do których istnieje obowiązek szczepień na Ukrainie, gdyż informacja ta, podobnie jak w przypadku pytań nr 12 , nie mieści się w pojęciu informacji publicznej.

Ad. 15 i 16

Odpowiedzi na te pytania również nie mieszczą się w pojęciu informacji publicznej, nie odnoszą się one bowiem do faktów, lecz wiedzy organów na temat orzecznictwa Europejskiego Trybunału Praw Człowieka oraz stanowiska wyrażanego przez niektórych przedstawicieli nauki, co do występowania nieodnotowanych powikłań poszczepiennych. Wnioskiem o udzielenie informacji publicznej mogą być pytania o określone fakty, o stan zjawisk na dzień udzielania odpowiedzi. Informacje publiczne odnoszą się do pewnych danych, a nie są środkami do ich kwestionowania. Ad. 17.

Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w J. nie posiada informacji, czy została skierowana skarga do Europejskiego Trybunału Praw Człowieka w Strasburgu w związku z jego działalnością, mającą na celu przymuszenie do realizacji obowiązków wynikających z ustawy z dnia 5 grudnia 2008r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi.

Ad. 18 i 19

Zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa do zakresu działania Państwowej Inspekcji Sanitarnej w dziedzinie zapobiegania i zwalczania chorób zakaźnych należy m. in. ustalanie zakresu i terminów szczepień ochronnych oraz sprawowanie nadzoru w tym zakresie. Szczegółowe zasady przekazywania szczepionek świadczeniodawcom prowadzącym obowiązkowe szczepienia ochronne oraz sposób przechowywania szczepionek określa rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 15 listopada 2010 r. w sprawie sposobu przekazywania szczepionek świadczeniodawcom prowadzącym obowiązkowe szczepienia ochronne oraz sposobu przechowywania szczepionek stanowiących rezerwę przeciwepidemiczną kraju.

W celu realizacji Programu Szczepień Ochronnych:

• Podmioty lecznicze, wykonujące szczepienia obowiązkowe, zgłaszają swoje zapotrzebowanie na szczepionki do poszczególnych powiatowych stacji sanitarno - epidemiologicznych (PS SE), w których przeprowadza się ich analizę w odniesieniu do stanu uodpornienia w poszczególnych grupach wiekowych oraz do liczby mieszkańców objętych programem szczepień z danego terenu,

• PSSE przekazują zamówienia zbiorcze do poszczególnych wojewódzkich stacji sanitarno - epidemiologicznych (WSSE),

• WSSE przekazują zamówienie do Głównego Inspektoratu Sanitarnego w Warszawie,

• WSSE odbierają preparaty szczepionkowe z Centralnej Bazy Rezerw Sanitarno - Epidemiologicznych samochodem-chłodnią,

• PSSE odbierają preparaty z WSSE w specjalistycznych cool-boxach i przekazują do podmiotów leczniczych, które transportują je w termotorbach z wkładami chłodzącymi.

Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w J., zgodnie ze swoimi ustawowymi obowiązkami, zajmuje się dystrybucją szczepionek do realizacji szczepień obowiązkowych zgodnie z Programem Szczepień Ochronnych i z tego tytułu nie uzyskuje żadnego zysku. Nigdy natomiast nie prowadził i nie prowadzi sprzedaży szczepionek.

Do 2008 roku w Stacji funkcjonował Punkt Szczepień Zalecanych dla dorosłych, w którym przeprowadzano głównie szczepienia przeciwko grypie oraz wirusowemu zapaleniu wątroby dla osób przed zabiegami operacyjnymi. Ad. 20.

Ocena, czy nie jest sprzeczne z zasadami demokratycznego Państwa Prawa przymuszanie do szczepień przez organ prowadzący rejestr NOP oraz zajmujący się dystrybucją preparatów szczepionkowych do realizacji szczepień ochronnych obowiązkowych nie należy do kompetencji Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w J.

Ad. 21, 22 i 23.

Zgodnie z art. 18 ust. 8 ustawy z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi, szczepionki zakupione przez Ministra Zdrowia są transportowane i przechowywane z zachowaniem łańcucha chłodniczego oraz na zasadach określonych w przepisach prawa farmaceutycznego. Łańcuch chłodniczy są to środki techniczne i rozwiązania organizacyjne służące utrzymaniu oraz monitorowaniu, zgodnych z zaleceniami wytwórców, warunków przechowywania, transportu i dystrybucji produktów immunologicznych w celu zachowania ich trwałości i zapobieżenia zmniejszeniu ich skuteczności. Podstawowe wskazania dotyczące prawidłowego przechowywania szczepionek to:

• zachowanie odpowiedniej temperatury przechowywania i transportu szczepionek. Temperaturą optymalną do przechowywania preparatów szczepionkowych jest temperatura od +2°C do +8°C.

• przechowywanie preparatów z dala od bezpośredniego działania promieniowania słonecznego.

• prowadzenie całodobowego monitoringu właściwej temperatury w urządzeniach chłodniczych, także w dni wolne, oraz zainstalowanie systemu powiadamiania pracowników odpowiedzialnych o każdym przypadku przekroczenia lub obniżenia zadanej temperatury za pomocą smsów. Nie ma obowiązku posiadania agregatów prądotwórczych przez podmioty medyczne.

• zapewnienie efektywnej dystrybucji szczepionek, aby nie dopuścić do przerwania "zimnego łańcucha",

• przestrzeganie dat ważności szczepionek.

Pracownicy PSSE w J. kontrolują wszystkie punkty szczepień, funkcjonujące na naszym terenie, w zakresie prawidłowego przechowywania preparatów szczepionkowych oraz prowadzenia ciągłego monitoringu temperatury w urządzeniach chłodniczych. W żadnym punkcie nie stwierdzono przerwania łańcucha chłodniczego, wobec powyższego można stwierdzić, że szczepionki, które powinny być podane Pani dziecku, były przechowywane i transportowane prawidłowo.

Ad. 24. 25. 28. 29.

O informacje dotyczące składu i procesów produkcyjnych szczepionek można się zwrócić do Państwowej Inspekcji Farmaceutycznej, która sprawuje nadzór nad jakością produktów leczniczych znajdujących się w obrocie, w tym szczepionek.

Ad. 26. 27.

Informacje na temat zasadności szczepień przeciw poliomyelitis oraz szczepienia BCG można uzyskać na portalu internetowym Szczepienia.info.

Skargę na bezczynność w zakresie udostępnienia informacji złożyła wnioskodawczyni do tutejszego Sądu w dniu 25 lipca 2018 r. Wniosła o: 1) zobowiązanie Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w J. do udzielenia żądanej informacji publicznej w terminie 14 dni od daty doręczenia akt organowi,

2) na podstawie art. 6 ustawy o odpowiedzialności funkcjonariuszy publicznych za rażące naruszenie prawa w związku z art. 149 ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczenie, że bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa,

3) wymierzenie organowi grzywny na podstawie art. 149 § 2 p.p.s.a. w maksymalnej wysokości określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a.,

4) zasądzenie kosztów postępowania.

W uzasadnieniu skargi zainteresowana podała, że w odpowiedzi na wezwanie do wykonania obowiązku szczepień ochronnych, złożyła pismo o udostępnienie informacji publicznej. Do dnia wniesienia skargi, organ nie udostępnił pełnej żądanej informacji ani też nie wydał decyzji odmownej zgodnie z art. 16 ustawy o dostępie do informacji publicznej (pytanie 4) czym naruszył 14 dniowy termin zapisany art. 13 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej.

W dalszej części skargi powołała orzecznictwo sądowoadministracyjne dotyczące charakteru bezczynności, z urzędu kontroli przewlekłości postępowania, kwestii dotyczącej wyczerpania środków zaskarżenia, wykładni NSA dotyczącej stosowania prawa (art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a.).

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Zarzucił, że skarżąca przed złożeniem niniejszej skargi nie skorzystała z przewidzianej w art. 37 k.p.a. instytucji ponaglenia do organu wyższego stopnia. Zgodnie z art. 52 § 1 i § 2, art. 54 § 1 p.p.s.a. skargę do sądu administracyjnego wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania jest przedmiotem skargi.

Podniósł, że na wszystkie pytania dotyczące informacji publicznej skarżąca otrzymała odpowiedź. Nie miały takiego charakteru pytania 6, 8-9, 12, 15-17, 20 w związku z tym poinformowano skarżącą, że nie stanowią one informacji publicznej.

Konkretna informacja stanowi informację publiczną jeżeli odnosi się do istniejącego już stanu rzeczy oraz do czynności dokonanych przez organ, a nie przypuszczeń, względnie poglądów co do potencjalnej szkodliwości szczepień i niezgodności regulacji dotyczących obowiązkowych szczepień z innymi regulacjami.

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t. j. Dz. U. z 2017 r., poz. 2188 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta, stosownie do art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm., dalej p.p.s.a.), obejmuje m.in. orzekanie w sprawie skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w art. 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a.

W niniejszej sprawie przedmiotem kontroli Sądu jest bezczynność organu związana z udostępnieniem informacji publicznej.

Zgodnie z art. 1 ust. 1 u.d.i.p. każda informacja o sprawach publicznych stanowi informację publiczną w rozumieniu ustawy i podlega udostępnieniu na zasadach i w trybie określonych w niniejszej ustawie. Podmiotami zobowiązanymi do udostępnienia informacji są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, w szczególności organy władzy publicznej (art. 4 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p.). Przykładowy katalog informacji publicznych, podlegających udostępnieniu wymienia przepis art. 6 ust. 1 u.d.i.p.

Zgodnie ze stanowiskiem Naczelnego Sądu Administracyjnego informacją publiczną w rozumieniu art. 6 u.d.i.p. będzie każda wiadomość wytworzona lub odnoszona do władz publicznych, a także wytworzona lub odnoszona do innych podmiotów wykonujących funkcje publiczne w zakresie wykonywania przez nie zadań władzy publicznej i gospodarowania mieniem komunalnym lub mieniem Skarbu Państwa. Bliższa analiza powołanego przepisu wskazuje, że wnioskiem może być pytanie o określone fakty, o stan określonych zjawisk na dzień udzielania odpowiedzi. Informacje publiczne odnoszą się do pewnych danych, a nie są środkami do ich kwestionowania (por. wyrok NSA z dnia 7 marca 2012 r. sygn. akt I OSK 2445/11 i wyrok WSA w Poznaniu z dnia 6 września 2017 r. sygn. akt IV SAB/Po 41/17).

Zgodnie z brzmieniem art. 13 u.d.i.p. udostępnianie informacji publicznej na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku (ust. 1). Jeżeli informacja publiczna nie może być udostępniona w terminie określonym w ust. 1, podmiot obowiązany do jej udostępnienia powiadamia w tym terminie o powodach opóźnienia oraz o terminie, w jakim udostępni informację, nie dłuższym jednak niż 2 miesiące od dnia złożenia wniosku (ust. 2). Udostępnianie informacji publicznej na wniosek następuje w sposób i w formie zgodnych z wnioskiem, chyba że środki techniczne, którymi dysponuje podmiot obowiązany do udostępnienia nie umożliwiają udostępnienia informacji w sposób i w formie określonych we wniosku (art. 14 ust. 1).

Ustawa o dostępie do informacji publicznej wymienia trzy formy załatwienia sprawy w przedmiocie udzielenia informacji na wniosek zainteresowanego podmiotu. Mianowicie organ, do którego wniesiono wniosek winien udostępnić tę informację w formie czynności materialno-technicznej (art. 10 u.d.i.p.) bądź też odmówić jej udostępnienia (art. 16 ust. 1 u.d.i.p.) albo umorzyć postępowanie (art. 14 ust. 2 w zw. z art. 16 ust. 1 u.d.i.p.).

Bezczynność organu w sytuacji określonej przepisami u.d.i.p. polega więc na tym, że organ zobowiązany do podjęcia czynności materialno-technicznej w przedmiocie informacji publicznej, takiej czynności nie podejmuje i jednocześnie nie wydaje decyzji o odmowie jej udostępnienia, albo też udziela informacji niepełnej, czy też niezgodnej z wnioskiem.

Przedmiotem sporu w niniejszej sprawie jest kwestia oceny, czy odpowiedź udzielona przez organ w drodze pisma z dnia 29 czerwca 2018 r., skierowanego do skarżącej, była wystarczająca do uznania, że żądanie udostępnienia informacji publicznej zostało zrealizowane.

Z akt sprawy wynika, że skarżąca wnioskiem z dnia 18 czerwca 2018 r. wystąpiła o udostępnienie informacji publicznej w zakresie problematyki szczepień ochronnych obejmującej udzielenie informacji na 29 pytań szczegółowo opisanych w stanie faktycznym. Wniosek ten wpłynął do organu w dniu 19 czerwca 2018 r., zaś organ udzielił odpowiedzi na zadane w nim pytania pismem z dnia 29 czerwca 2018 r., doręczonym skarżącej w dniu 3 lipca 2018 r. w ten sposób, że: odpowiedział na pytania o numerach 1-5, 7, 10-11, 13-14, 18-19, i 20-29, natomiast w stosunku do pytania 17 oświadczył, że nie posiada na ten temat informacji, zaś w odniesieniu do pytań 6, częściowo 8-9, 12, 15, 16 uznał, że nie dotyczą one informacji publicznej. Analiza treści powyższego pisma organu z dnia 29 czerwca 2018 r. dowodzi bezspornie, że skarżąca otrzymała odpowiedź na złożony wniosek o udostępnienie informacji publicznej. Organ udzielił odpowiedzi na wniosek w terminie ustawowym, tj. w terminie 14 dni od dnia złożenia przez skarżącą wniosku, udostępniając jej posiadaną informację publiczną.

W ocenie skarżącej, na dzień złożenia skargi organ administracji publicznej nie udostępnił jej pełnej żądanej informacji.

Jednakże swojego twierdzenia nie uzasadniła. Skarga w tej kwestii nie zawiera ani jednego zdania uzasadnienia.

W ocenie Sądu żądane przez stronę informacje co do szczepień ochronnych i sprawowania nadzoru w tym zakresie - jako informacje odnoszące się do realizacji zadań ustawowo przypisanych Państwowej Inspekcji Sanitarnej - należało uznać za informację publiczną w rozumieniu u.d.i.p. i na te pytania organ bezsprzecznie udzielił odpowiedzi w ustawowym, czternastodniowym terminie. Dotyczy to bez wątpienia opisanych na wstępie pytań (według numeracji zawartej we wniosku) 1-5, 7, 10-11, 13-14, 18-19 i 20-29. Nie można zatem przypisać organowi bezczynności w tym zakresie.

W części natomiast dotyczącej pytań o numerach: 6, 8, 9, 12, 15, 16 organ odpowiedział, że nie dotyczą one informacji publicznej, co zawarł w tym samym piśmie z dnia 29 czerwca 2018 r., wystosowanym do strony przed upływem 14 dni od daty wniesienia wniosku z żądaniem udostępnienia informacji publicznej.

W zakresie odpowiedzi na pytanie 6 wskazać należy, że powody wydania lub nie określonych aktów prawnych, nie dotyczą ani przedmiotu działalności ani też kompetencji lub zasad funkcjonowania skarżonego organu. Informacja publiczna, o której mowa w u.d.i.p., odnosi się do sfery faktów, a nie domniemań, domysłów. To samo dotyczy odpowiedzi na pytania 8 i 9. Nie jest rolą organu udzielanie w trybie u.d.i.p. informacji o przepisach prawa, czy też skutkach prawnych.

Według Sądu, pytanie 12, odnosi się do charakteru szczepień w innych krajach Unii Europejskiej i nie dotyczy ani przedmiotu działalności ani też kompetencji lub zasad funkcjonowania skarżonego organu. Treść regulacji prawnych dotyczących szczepień obowiązujących w innych krajach UE, w ramach ich prawa wewnętrznego, nie została bowiem wytworzona przez polskie władze publiczne i nie odnosi się do tych władz, czy też wykonywania władzy publicznej i gospodarowania mieniem publicznym. Wymogu przeprowadzenia analiz prawa obcego nie sposób wyprowadzić z jakiegokolwiek przepisu u.d.i.p., względnie innych ustaw (por. wyrok WSA w Poznaniu z dnia 14 września 2017 r. sygn. akt II SAB/Po 99/17 i wyrok WSA w Gdańsku z dnia 25 kwietnia 2018 r. sygn. II SAB/Gd 18/18).

W ocenie Sądu, także pytania 15 i 16 nie dotyczą wskazanej wyżej sfery faktów, danych związanych z działalnością organu, lecz odnoszą się ewentualnie do posiadanej przez organ wiedzy. Z przepisów u.d.i.p. nie wynika natomiast, żeby - w trybie i na zasadach przewidzianych w tej ustawie - organ był obowiązany dokonywać ocen dotyczących zgodności prawa krajowego z Konstytucją, racjonalności i celowości regulacji prawnych stanowiących podstawę działania tegoż organu, czy też składać oświadczenia co do znajomości orzecznictwa Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości czy Europejskiej Konwencji Praw Człowieka.

Z przytoczonych względów Sąd uznał, że pytania zawarte w wymienionych wyżej punktach wniosku nie dotyczyły informacji publicznej w rozumieniu u.d.i.p. Z przepisów u.d.i.p. nie wynika bowiem, że organ obowiązany jest dokonywać ocen dotyczących zgodności prawa krajowego z prawem międzynarodowym, czy też racjonalności i celowości regulacji prawnych stanowiących podstawę działania tegoż organu. Konkretna informacja aby posiadała walor informacji publicznej, musi się odnosić do sfery faktów (czyli do istniejącego już stanu rzeczy oraz do czynności dokonanych już przez organ władzy publicznej), a nie do sfery przypuszczeń, bądź podejrzeń podmiotu domagającego się udostępnienia informacji, względnie przekonań tegoż podmiotu co do potencjalnej szkodliwości szczepień i niezgodności regulacji dotyczących szczepień obowiązkowych z innymi przepisami. Nie może ona też odnosić się do subiektywnej świadomości osób pełniących funkcje organu, czy ich wiedzy na temat orzecznictwa sądów, trybunałów lub też fachowej literatury bądź publikacji.

Odnosząc się natomiast do odpowiedzi na pytanie 17 dotyczące wiedzy organu, czy w związku z jego działalnością została złożona skarga do Trybunału Praw Człowieka to organ udzielił odpowiedzi choć nie miała ona charakteru merytorycznego. Stwierdził bowiem, że nie posiada w tej materii wiedzy.

W tym miejscu wyjaśnić należy, że sądy administracyjne co do zasady nie kontrolują prawdziwości i rzetelności udzielonej informacji. Zaznaczyć również trzeba, że organ nie mógł udostępnić wnioskodawczyni informacji, które nie są w jego posiadaniu i którymi nie dysponuje.

Podsumowując stwierdzić należy, że organ nie pozostał bezczynny w sprawie, gdyż udzielił odpowiedzi na wniesione przez skarżącą żądanie w terminie ustawowym i udostępnił jej posiadaną informację publiczną. Skoro zatem w ustalonym stanie faktycznym sprawy zarzut bezczynności okazał się chybiony, sąd zobligowany był oddalić skargę.

Mając powyższe na względzie, na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji wyroku.