Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt II SA/Kr 920/12
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2012-09-10 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
638  Sprawy egzekucji administracyjnej;  egzekucja obowiązków o charakterze niepieniężnym
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 33 pkt. 1,6,9,10.
journal: Dz.U. 2005 nr 229 poz 1954
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Aldona Gąsecka-Duda Sędziowie: WSA Wojciech Jakimowicz WSA Mariusz Kotulski (spr.) Protokolant: Katarzyna Zbylut po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 września 2012 r. sprawy ze skargi N.W. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 20 kwietnia 2012 r., nr [...] w przedmiocie uznania zarzutów za nieuzasadnione skargę oddala


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia 4 lipca 2001r., znak: [....] , (sprostowaną postanowieniem z dnia 27 sierpnia 2001r., znak: [....] ), dla powiatu [....] nakazał N.W. rozbiórkę parterowego budynku o wymiarach 5,84 x 7,85 m, istniejącego na działce nr [....] i w odległości 4,35 - 4,86 m od zabudowań gospodarczych na działce nr [....] .

W wyniku odwołania od w/w rozstrzygnięcia, [....] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. decyzją z dnia 30 lipca 2002r., znak: [....] utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie wyrokiem z dnia 14 września 2006r., sygn. akt: II SA/Kr 2360/02, oddalił skargę na decyzję MWINB z dnia 30 lipca 2002r. Wyrok ten stał się prawomocny z dniem 24 listopada 2006r.

Z uwagi na niewykonanie orzeczonego obowiązku organ I instancji wystawił w dniu [....] 2007r. zobowiązanemu upomnienie, a następnie w dniu [....] 2009r. tytuł wykonawczy nr [....] w celu wszczęcia postępowania egzekucyjnego, mającego doprowadzić do wykonania w/w obowiązku rozbiórki. Postanowieniem z dnia 24 lipca 2009r., znak: [....] , PINB dla powiatu [....] nałożył na N.W. grzywnę w wysokości 35712,50 zł w celu przymuszenia zobowiązanego do wykonania ciążącego na nim obowiązku rozbiórki.

Postanowieniem z dnia 15 września 2009r., znak: [....] , MWINB uchylił w/w postanowienie, wskazując jednocześnie na nieprawidłowe doręczenie zobowiązanemu odpisu tytułu wykonawczego nr [....] z dnia 20 marca 2009r.

Realizując wskazania zawarte w uzasadnieniu w/w postanowienia, PINB przy piśmie z dnia 28 września 2009r., znak: [....] , skierował do N.W. odpis tytułu wykonawczego nr [....] z dnia 20 marca 2009r. Następnie 17 lutego 2010r. PINB dla powiatu [....] postanowieniem znak: [....] zastosował wobec zobowiązanego N.W. , środek egzekucyjny stosowany w egzekucji obowiązków niepieniężnych, nakładając na niego grzywnę w wysokości 34685,60 zł w celu przymuszenia do wykonania obowiązku rozbiórki.

W związku z nieuiszczeniem przez zobowiązanego nałożonej na niego postanowieniem z dnia 17 lutego 2010r., znak: [....] , grzywny i opłaty za wydanie w/w postanowienia (w wysokości 68 zł), PINB dla powiatu [....] - działając jako wierzyciel tych należności - wystawił w dniu [....] 2010r. tytuły wykonawcze (TYT-1) należności pieniężnych o numerach [....] i [....] w celu wyegzekwowania od N.W. w/w grzywny i opłaty, a następnie skierował je przy piśmie z dnia 27 kwietnia 2010r. znak: [....] , do Naczelnika Urzędu Skarbowego w N. jako organu egzekucyjnego.

Pismem z dnia 15 lipca 2010r. znak: [....] , Naczelnik Urzędu Skarbowego w N. - działając na podstawie art. 34 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (zwanej dalej: upea) - wystąpił do PINB dla powiatu [....] , jako wierzyciela należności pieniężnych, o zajęcie stanowiska w zakresie zarzutów wniesionych przez N.W. w piśmie datowanym na dzień 6 czerwca 2010r., przesyłając jednocześnie to pismo i informując, że na podstawie tytułu wykonawczego o nr [....] dokonano zajęcia rachunku bankowego.

Postanowieniem z dnia 19 października 2010r. o nr: [....] Naczelnik Urzędu Skarbowego w N. zawiesił postępowanie egzekucyjne prowadzone wobec N.W. na podstawie tytułu wykonawczego o nr [....] w związku z brakiem stanowiska wierzyciela w sprawie zgłoszonego zarzutu wskazując, iż dokonane czynności egzekucyjne pozostają w mocy.

W dniu 22 października 2010r. PINB dla powiatu [....] wydał postanowienie znak: [....] w sprawie stanowiska wierzyciela, uznając "za nieuzasadnione zarzuty zgłoszone przez zobowiązanego N.W. w sprawie prowadzenia egzekucji obowiązku określonego w tytułach wykonawczych Nr [....] i Nr [....] z dnia 23.04.2010r., wystawionych przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla Powiatu [....] ".

W wyniku złożonego na powyższe postanowienie zażalenia, organ II instancji postanowieniem z dnia 15 lutego 2011r., znak: [....] , uchylił zaskarżone postanowienie w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez PINB dla powiatu [....].

Po ponownym rozpatrzeniu sprawy PINB dla powiatu [....] wydał postanowienie z dnia 20 maja 2011r., znak: [....] , w sprawie stanowiska wierzyciela, którym uznał "za nieuzasadnione zarzuty: nieistnienia obowiązku, niedopuszczalności egzekucji administracyjnej lub zastosowanego środka, prowadzenia egzekucji przez niewłaściwy organ egzekucyjny, niespełnienia wymogów dotyczących tytułu wykonawczego z dnia 06.06.2010r., zgłoszone przez S.G. w postępowaniu egzekucyjnym należności pieniężnych egzekwowanych przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w N. od zobowiązanego N.W. ".

Po rozpatrzeniu zażalenia na to postanowienie organ II instancji wydał postanowienie z dnia 5 sierpnia 2011r., znak: [....] , o uchyleniu w całości zaskarżonego postanowienia i przekazaniu sprawy do ponownego rozpatrzenia przez PINB dla powiatu [....] .

Po ponownym rozpatrzeniu sprawy PINB dla powiatu [....] wydał postanowienie z dnia 27 stycznia 2012r., znak: [....] , w którym uznał, za niezasługujące na uwzględnienie zarzuty podniesione przez N.W. w postępowaniu egzekucyjnym należności pieniężnych egzekwowanych przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w N. wobec zobowiązanego N.W. wskazane w piśmie z dnia 06.06.2010r., a dotyczące: nieistnienia obowiązku, niedopuszczalności egzekucji administracyjnej lub zastosowanego środka, prowadzenia egzekucji przez niewłaściwy organ egzekucyjny, niespełnienia wymogów dotyczących tytułów wykonawczych nr [....] i [....] z 243.04.2010r. W podstawie prawnej orzeczenia powołano: art. 34 § 1 w zw. z art. 18 ustawy z dnia 17.06.1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.

W uzasadnieniu rozstrzygnięcia wskazano, iż PINB dla powiatu [....] , jako wierzyciel należności pieniężnych egzekwowanych przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w N. na podstawie tytułów wykonawczych o nr [....] i [....] wystawionych przez PINB dla powiatu [....] w dniu 23 kwietnia 2010r., zobowiązany był do zajęcia stanowiska w zakresie następujących zarzutów:

nieistnienia obowiązku uiszczenia grzywny w celu przymuszenia i opłaty egzekucyjnej (art. 33 pkt 1 upea),

niedopuszczalności egzekucji administracyjnej (art. 33 pkt 6 upea),

niedopuszczalności zastosowanego środka egzekucyjnego, tj. zajęcia rachunku bankowego (art. 33 pkt 6 upea),

prowadzenia egzekucji przez niewłaściwy organ egzekucyjny (art. 33 pkt 9 upea),

- niespełnienia wymogów dotyczących tytułów wykonawczych nr 1/10 i 2/10 z dnia 23.04.2010r., określonych w art. 27 upea (art. 33 pkt 10 upea).

W w/w postanowieniu Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla powiatu [....] wyraził stanowisko w zakresie wymienionych wyżej zarzutów uznając, że nie zasługują na uwzględnienie.

Zażalenie na to postanowienie złożył N.W. , działając przez pełnomocnika radcę prawnego S.G. , w piśmie z dnia 5 lutego 2012r.

Postanowieniem z dnia 20 kwietnia 2012r. znak: [....] [....] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego (MWINB) w K. utrzymał w mocy postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego (PINB) dla powiatu [....] z dnia 27 stycznia 2012r. W podstawie orzeczenia powołano art. 138 § 1 pkt 1 kpa w zw. z art. 144 kpa w zw. z art. 18 oraz art. 23 § 1 i 4 ustawy z dnia 17.06.1966 o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.

W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ odwoławczy podzielił stanowisko wierzyciela, PINB dla powiatu [....] , odnośnie zgłoszonego zarzutu nieistnienia obowiązku uiszczenia grzywny w celu przymuszenia i opłaty egzekucyjnej (art. 33 pkt l upea).

MWINB wskazał, że nieistnienie obowiązku oznacza, że obowiązek ten nigdy nie powstał, albo wprawdzie powstał, ale wygasł z powodu wykonania lub z innych przyczyn, np. wskutek przedawnienia lub umorzenia obowiązku albo wskutek uchylenia lub stwierdzenia nieważności o decyzji (postanowienia) o nałożeniu obowiązku (Piotr Przybysz, Postępowanie egzekucyjne w administracji Komentarz, Lexis Nexis, Warszawa 2008, str. 150).

Żadnej z okoliczności skutkujących nieistnieniem obowiązku nie można stwierdzić w przedmiotowej sprawie. W ocenie organu odwoławczego podstawa prawna egzekwowanego obowiązku istnieje i obowiązek nie wygasł. Postanowienie PINB dla powiatu [....] z dnia 17 lutego 2010r., znak: o nałożeniu na zobowiązanego N.W. , grzywny w celu przymuszenia, pozostaje w obrocie prawnym. Orzeczenie to skutecznie doręczono zobowiązanemu w dniu 9 marca 2010r., tj. w 14-tym dniu licząc od daty pierwszego zawiadomienia o pozostawieniu pisma wraz z informacją o możliwości jego odbioru, zgodnie z art. 44 § 4 K.p.a., stosowanym na zasadzie art. 18 upea. Podkreślono, że na potwierdzeniu odbioru jako data pierwszego zawiadomienia o pozostawieniu pisma wraz z informacją o możliwości jego odbioru widnieje 23 lutego 2010r., a pod tym adnotacja, że przesyłkę zwrócono do nadawcy, gdyż adresat nie podjął awizowanej przesyłki. Przesyłkę zawierającą postanowienie PINB dla powiatu [....] z dnia 17 lutego 2010r., znak: [....] , awizowano powtórnie w dniu 2 marca 2010r. Zatem fakt doręczenia postanowienia PINB dla powiatu [....] z dnia 17 lutego 2010r., znak: [....] , można stwierdzić w oparciu o art. 44 K.p.a. Wskazano również, że PINB dla powiatu [....] , dochowując należytej staranności, podjął dodatkowe czynności celem ustalenia danych dotyczących zobowiązanego i zwrócił się z wnioskiem z dnia 18 marca 2010r. o udostępnienie danych z ewidencji ludności i zbioru PESEL oraz ewidencji wydanych i unieważnionych dowodów osobistych. Z Urzędu Miejskiego w K. PINB dla powiatu [....] uzyskał informację, że adres zameldowania na pobyt stały N.W. to [....] , czyli ten, pod który wysłane zostało postanowienie PINB dla powiatu [....] z dnia 17 lutego 2010r., znak: [....] . Podkreślenia wymaga to, że ten sam adres, tj. [....] , wskazał sam zobowiązany, w piśmie z dnia 6 czerwca 2010r., w którym zgłosił zarzuty. Zatem w przedmiotowej sprawie egzekwowany przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w N. obowiązek pieniężny istnieje, gdyż w obrocie prawnym pozostaje ostateczne postanowienie, w drodze którego obowiązek zapłaty należności pieniężnej na N.W. nałożono.

Wskazano, że opłata w wysokości 68 zł jest bezpośrednio związana z faktem wydania postanowienia o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia i wynika z art. 64a § 1 pkt 1 upea, który stanowi: "Organ egzekucyjny w egzekucji obowiązków o charakterze niepieniężnym pobiera opłaty za dokonane czynności egzekucyjne w następującej wysokości, z zastrzeżeniem art. 64d: za wydanie postanowienia o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia - 20% kwoty nałożonej grzywny, nie więcej jednak niż 68 zł; w przypadku wielokrotnego nakładania grzywien opłatę pobiera się osobno od każdego postanowienia". Skoro więc w przedmiotowej sprawie wydane zostało postanowienie o nałożeniu na zobowiązanego grzywny w celu przymuszenia, to wraz ze skutecznym doręczeniem tego postanowienia zobowiązanemu powstał obowiązek uiszczenia w/w opłaty.

Odnosząc się natomiast do wyrażonego w skarżonym postanowieniu stanowiska w zakresie zarzutu niedopuszczalności egzekucji administracyjnej (art. 33 pkt 6 upea), organ II instancji zaznaczył, iż egzekucja administracyjna może być niedopuszczalna z przyczyn podmiotowych lub przedmiotowych. Przesłanki podmiotowe odnoszą się do zobowiązanego lub do organu egzekucyjnego. Egzekucja administracyjna jest niedopuszczalna z przyczyn podmiotowych, gdy przepisy prawa wyłączają prowadzenie egzekucji wobec zobowiązanego wskazanego w tytule wykonawczym (np. z uwagi na wyłączenia, o których mowa w art. 14 upea, dotyczące osób korzystających z przywilejów i immunitetów dyplomatycznych), a także gdy egzekucję prowadzi podmiot niebędący organem egzekucyjnym. Przesłanki przedmiotowe niedopuszczalności egzekucji natomiast odnoszą się do przedmiotu egzekucji i jej podstaw. Z przesłanką przedmiotową niedopuszczalności egzekucji mamy do czynienia, gdy jej przedmiotem jest świadczenie niepodlegące egzekucji administracyjnej lub gdy tytuł wykonawczy został wystawiony przez podmiot nieuprawniony (P. Pietrasz [w:] J. Dembczyńska, P. Pietrasz, K. Sobieralski, R. Suwaj: "Praktyka administracyjnego postępowania egzekucyjnego", Wrocław 2008r. str. 225). Organ odwoławczy stwierdził, że PINB wyrażając swoje stanowisko jako wierzyciel słusznie uznał, że żadna z przesłanek niedopuszczalności egzekucji nie jest spełniona w przedmiotowej sprawie. W szczególności z akt sprawy nie wynika, aby zobowiązany był osobą, w stosunku do której przepisy prawa wyłączają prowadzenie egzekucji administracyjnej. Z kolei przedmiotem egzekucji w niniejszej sprawie są należności pieniężne, tj. grzywna w celu przymuszenia w wysokości 34685,60 i opłata w wysokości 68 zł, które podlegają egzekucji w trybie administracyjnej egzekucji należności pieniężnych, co wprost wynika z art. 124 § 1 upea i z art. 64c § 1 i 5 w z w. z art. 64a § 1 pkt 1 upea. Ponadto egzekucję prowadzi podmiot, będący organem egzekucyjnym. Z art. 19 § 1 upea wynika bowiem, że naczelnik urzędu skarbowego jest organem egzekucyjnym uprawnionym do stosowania wszystkich środków egzekucyjnych w egzekucji administracyjnej należności pieniężnych. W ocenie MWINB nie ma wątpliwości, że Naczelnik Urzędu Skarbowego w N. jest organem egzekucyjnym obowiązku wynikającego z postanowienia PINB dla powiatu [....] z dnia 17 lutego 2010r., znak: [....] , o nałożeniu na zobowiązanego N.W. , grzywny w celu przymuszenia wraz z opłatą.

Odnośnie natomiast zarzutu niedopuszczalności zastosowanego środka egzekucyjnego, tj. zajęcia rachunku bankowego (art. 33 pkt 6 upea) podzielono stanowisko PINB, iż zarzut ten nie zasługuje na uwzględnienie. Wprawdzie PINB dla powiatu [....] nie nawiązał do tego zarzutu w uzasadnieniu skarżonego postanowienia, ale w ocenie organu odwoławczego nie stanowi to wady skutkującej koniecznością uchylenia tego postanowienia. Wskazano, że środek egzekucyjny można uznać za niedopuszczalny, jeżeli nie został przewidziany w ustawie, a ponadto gdy wprawdzie został przewidziany w ustawie, ale do egzekucji obowiązków innego rodzaju (Piotr Przybysz, Postępowanie egzekucyjne w administracji Komentarz, Lexis Nexis, Warszawa 2008, str. 154). Postępowanie egzekucyjne w przedmiotowej sprawie dotyczy należności pieniężnych - grzywny w celu przymuszenia w wysokości 34685,60 i opłaty w wysokości 68 zł. Organ odwoławczy podniósł, że z art. 1a pkt 12 lit. a tiret czwarte upea wprost wynika, iż środkiem egzekucyjnym w postępowaniu egzekucyjnym dotyczącym należności pieniężnych jest m.in. egzekucja z rachunków bankowych. Zasady i tryb stosowania tego środka egzekucyjnego przewidziane zostały w rozdziale 4 upea (art. 80-88 upea), zatytułowanym Egzekucja z rachunków bankowych i wkładów oszczędnościowych. Rozdział ten z kolei zawiera się w Dziale II Egzekucja należności pieniężnych. Skoro więc w przedmiotowej sprawie egzekucja dotyczy obowiązku o charakterze pieniężnym, to zajęcie rachunku bankowego przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w N. na gruncie ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji w ocenie organu II instancji uznać należało za dopuszczalny środek egzekucyjny.

Organ odwoławczy podzielił również stanowisko wierzyciela, PINB dla powiatu nowosądeckiego, co do zgłoszonego zarzutu prowadzenia egzekucji przez niewłaściwy organ egzekucyjny (art. 33 pkt 9 upea). Wskazać należy, że właściwość organu egzekucyjnego do prowadzenia egzekucji badana jest przez pryzmat zarówno właściwości rzeczowej, jak i właściwości miejscowej. W przedmiotowej sprawie o właściwości rzeczowej naczelnika urzędu skarbowego, jako organu egzekucyjnego uprawnionego do stosowania wszystkich środków egzekucyjnych w egzekucji administracyjnej należności pieniężnych, przesądza art. 19 § 1 upea. Przepis ten stosowany jest z zastrzeżeniem art. 19 § 2-8 upea, jednak okoliczności stanowiące podstawę zastrzeżenia, a wymienione w art. 19 § 2-8 upea, nie zaistniały w przedmiotowej sprawie, w której obowiązek uiszczenia grzywny w wysokości 34685,60 zł wynika z ostatecznego postanowienia Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla powiatu [....] z dnia 17 lutego 2010r., znak: [....] . Organ odwoławczy uznał także, iż brak jest podstaw do stwierdzenia w przedmiotowej sprawie naruszenia przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w N. właściwości miejscowej do prowadzenia egzekucji należności pieniężnych wobec N.W. Zgodnie żart. 22 §2 upea właściwość miejscową organu egzekucyjnego w egzekucji należności pieniężnych z praw majątkowych lub ruchomości ustala się co do zasady według miejsca zamieszkania lub siedziby zobowiązanego. Terytorialny zasięg działania Naczelnika Urzędu Skarbowego w N. wynika z rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 19 listopada 2003r. w sprawie terytorialnego zasięgu działania oraz siedzib naczelników urzędów skarbowych i dyrektorów izb skarbowych (Dz. U. z 2003, Nr 209, poz. 2027 z późn. zm.). Zasięg ten obejmuje m.in. gminę K. , w obrębie której znajduje się miejscowość [....] . W związku z tym organem właściwym miejscowo do prowadzenia egzekucji należności pieniężnych wobec N.W. jest Naczelnik Urzędu Skarbowego w N.

Odnośnie zarzutu niespełnienia wymogów określonych w art. 27 upea (art. 33 pkt 10 upea),w ocenie organu II instancji, wierzyciel słusznie stanął na stanowisku, że tytuły wykonawcze nr [....] i [....] z dnia 23 kwietnia 2010r. wystawione zostały zgodnie z treścią art. 27 upea. Zarówno tytuł nr 1/10 z dnia 23 kwietnia 2010r., jak i tytuł nr [....] z dnia 23 kwietnia 2010r. sporządzone zostały na wzorze, o którym mowa w § 5 ust. 2 pkt 1 Rozporządzenia Ministra Finansów w sprawie wykonywania niektórych przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji z dnia 22 listopada 2001r. (Dz. U. Nr 137, poz. 1541 z późn. zm.). W konsekwencji tytuły zawierają wymagane ustawowo elementy, wymienione w art. 27 upea, przesądzające o ich prawidłowości.

Nie godząc się z tym rozstrzygnięciem, N.W. zastępowany przez pełnomocnika radcę prawnego mgr S.G. , wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, żądając uchylenia w całości zaskarżonego postanowienia jego oraz poprzedzającego go rozstrzygnięcia organu I instancji.

Skarżonemu rozstrzygnięciu zarzucono naruszenie przepisów postępowania, które to uchybienie miało istotny wpływ na wynik sprawy w szczególności przepisu art. 26 § 5 ustawy z dnia 17 czerwca 1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tekst jednolity w Dz. U. Nr 229 z 2005r. poz. 1954 z poźn. zm.) oraz przepisów art. 33 pkt 1, 6, 9 i 10 powołanej ustawy z dnia 17 czerwca 1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.

W uzasadnieniu skargi podniesiono, iż "podanie w zaskarżanych postanowieniach Organu administracji, że Organy nadzoru budowlanego nie uwzględniły zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym nie stanowi załatwienia pisma Pana N.W. Skarżący powołał, że nie został Panu W. doręczony tytuł wykonawczy, ani tytuł wykonawczy nr [....] , ani tytuł wykonawczy nr [....] . Nie zostało Skarżącemu doręczone zawiadomienie o zajęciu rachunku bankowego. Zatem nie nastąpiło wszczęcie egzekucji administracyjnej."

Skarżący zarzuca brak podstawy do prowadzenia postępowania egzekucyjnego, brak podstawy do dokonania czynności egzekucyjnej. W szczególności brak było podstawy do dokonania czynności egzekucyjnej na rzecz Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w N. Wskazano, że tak wynika z pisma skarżącego z dnia 06.07.2010r.

Postanowieniem [....] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia 15 września 2009r. o znaku: [....] uchylone zostało postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w N. z dnia 24 lipca 2009r. o znaku: [....] , którym nałożono na N.W. grzywnę w celu przymuszenia w wysokości 35712,50 zł. W ocenie pełnomocnika skarżącego, sprzecznie ze stanem faktycznym sprawy zaskarżone postanowienie usiłuje kwestionować zarzut skarżącego nieistnienia obowiązku uiszczenia grzywny w celu przymuszenia.

Dalej w skardze podniesiono, że zastosowanie środka egzekucyjnego nie jest dopuszczalne, gdy nie zostało skutecznie wszczęte postępowanie egzekucyjne.

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie podtrzymując swoje stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył co następuje:

Skarga nie jest zasadna, albowiem zaskarżone oraz poprzedzające je rozstrzygnięcie odpowiada prawu.

Zgodnie z art. 3 § 1 oraz art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania w sposób, który miał lub mógł mieć wpływ na wynik sprawy. Sądowa kontrola legalności zaskarżonych orzeczeń administracyjnych sprawowana jest przy tym w granicach sprawy, a sąd nie jest związany zarzutami, wnioskami skargi, czy też powołaną w niej podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.).

Dokonując tak rozumianej oceny zaskarżonego rozstrzygnięcia, Wojewódzki Sąd Administracyjny nie dopatrzył się w nim naruszeń prawa skutkujących koniecznością jego uchylenia lub stwierdzenia nieważności (art. 145 § 1 i 2 p.p.s.a.).

Istotą sporu w sprawie było ustalenie, czy w ramach toczącego się postępowania egzekucyjnego prawidłowe jest stanowisko wierzyciela (Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla powiatu [....] ), co do niezasadności zarzutów zgłoszonych przez zobowiązanego – N.W. , na podstawie art. 33 pkt 1, art. 33 pkt 6, art. 33 pkt 9, art.33 pkt 10 ustawy z dnia 17 czerwca 1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. z 2005 r., Nr 229, poz. 1954 ze zm.), dalej u.p.e.a,

Według art. 33 u.p.e.a. podstawą zarzutu w sprawie prowadzenia egzekucji może być: 1) wykonanie lub umorzenie w całości albo w części obowiązku, przedawnienie, wygaśnięcie albo nieistnienie obowiązku; 2) odroczenie terminu wykonania obowiązku albo brak wymagalności obowiązku z innego powodu, rozłożenie na raty spłaty należności pieniężnej; 3) określenie egzekwowanego obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z orzeczenia, w którym obowiązek został nałożony; 5) niewykonalność obowiązku o charakterze niepieniężnym; 6) niedopuszczalność egzekucji administracyjnej lub zastosowanego środka egzekucyjnego; 7) brak uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia, o którym mowa w art. 15 § 1 u.p.e.a.; 8) zastosowanie zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego; 9) prowadzenie egzekucji przez niewłaściwy organ egzekucyjny; 10) niespełnienie wymogów określonych w art. 27 u.p.e.a.

Zarzuty w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego są sformalizowanym środkiem prawnym, a podniesione w nich okoliczności zakreślają granice sprawy rozpoznawanej przez organ egzekucyjny. Postępowanie zainicjowane zgłoszeniem zarzutów ma charakter wpadkowy i szczególny w stosunku do toczącego się postępowania egzekucyjnego.

Celem każdego postępowania egzekucyjnego jest doprowadzenie do realizacji normy prawa materialnego. W postępowaniu tym nie chodzi jednak o autorytatywną konkretyzację norm prawa materialnego, lecz o wykonanie tej normy zgodnie z konkretyzacją dokonaną w postępowaniu orzekającym. Zasadą będzie prowadzenie postępowania egzekucyjnego po ostatecznym zakończeniu postępowania orzekającego (wydaniu decyzji ostatecznej). Postępowanie egzekucyjne może być także prowadzone równocześnie z postępowaniem orzekającym, jeżeli decyzji nadano rygor natychmiastowej wykonalności albo gdy podlega ona natychmiastowemu wykonaniu z mocy prawa. Podkreślić należy, że prowadzeniu postępowania egzekucyjnego nie stoi na przeszkodzie prowadzenie odwoławczego postępowania orzekającego lub weryfikacja decyzji w trybach nadzwyczajnych. Dopiero wstrzymanie wykonania decyzji przez organ prowadzący takie postępowanie (art. 135, art. 152 § 1 i art. 159 § 1 k.p.a.) powoduje niedopuszczalność prowadzenia postępowania egzekucyjnego. W niniejszej sprawie sytuacja taka nie miała miejsca.

Z treści skargi wniesionej przez pełnomocnika skarżącego wydaje się wynikać, że nie rozumie on o jaki etap postępowania egzekucyjnego chodzi, ani nawet jaki jest przedmiot postępowania egzekucyjnego. Wynika to zapewne z zawiłego stanu faktycznego i prawnego jaki powstał w przedmiotowej sprawie na etapie postępowanie egzekucyjnego.

Otóż nie budzi wątpliwości, iż causą dla prowadzenia postępowania egzekucyjnego w stosunku do N.W. jest niewykonanie przez niego ostatecznej decyzji MWINB w K. z 30.07.2002r. nakazującej rozbiórkę budynku na działce nr [....] w M. Skarga na tę decyzję została oddalona prawomocnym wyrokiem przez WSA w Krakowie. Fakt, że przez ponad 10 lat organy administracyjne nie zdołały doprowadzić do skutecznej egzekucji swojej decyzji, jest niezrozumiały, ale nie podlega ocenie Sądu w niniejszej sprawie.

Tytuł wykonawczy z dnia [....] 03.2009r. zmierzający do wykonania obowiązku wynikającego z w/w ostatecznej decyzji został wysłany za pismem z dnia 28.09.2009r. i skutecznie doręczony zobowiązanemu z dniem 16 października 2009r.

Postanowieniem z dnia 17.02.2010r. PINB dla powiatu [....] nałożył na zobowiązanego grzywnę w celu przymuszenia do wykonania obowiązku. Postanowienie to zostało skutecznie doręczone zobowiązanemu z dniem 9 marca 2010r. Kwestie związane z tym postępowaniem egzekucyjnym, a więc i zarzuty odnoszące się do niego nie są przedmiotem niniejszego postępowania sądowego.

Wobec nieuiszczenia w terminie grzywny w celu przymuszenia oraz opłaty egzekucyjnej organ egzekucyjny - PINB dla powiatu [....] – wystawił w dniu 23.04.2010r. tytuły egzekucyjne nr [....] i [....] i skierował je do właściwego organu egzekucyjnego – Naczelnika Urzędu Skarbowego w N. celem egzekucji. Pismem z dnia 6.06.2010r. (wniesionym do organu egzekucyjnego dopiero 8.07.2010r.) pełnomocnik N.W. wniósł zarzuty przeciwegzekucyjne na podstawie art.33 pkt 1, 6, 9 i10 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracyjnym. Również ta część postępowania egzekucyjnego, co do merytorycznego załatwienia zarzutów odnoszących do wszczęcia i prowadzenia postępowania egzekucyjnego nie jest przedmiotem niniejszego postępowania sądowego. Zarzuty te w sposób merytoryczny załatwi odrębnym orzeczeniem organ egzekucyjny prowadzący postępowanie egzekucyjne tj. Naczelnik Urzędu Skarbowego w N.

Natomiast wskutek wniesienia zarzutów do prowadzonego postępowania egzekucyjnego przez Naczelnik Urzędu Skarbowego w N. , organ ten na podstawie art.34 § 1 u.p.e.a. przesłał zarzuty do wierzyciela, czyli do PINB dla powiatu [....] w celu uzyskania jego stanowiska. I właśnie wyłącznie zajęcie stanowiska przez wierzyciela (tj. PINB dla powiatu [....] ) w formie postanowienia w sprawie wniesionych zarzutów jest przedmiotem niniejszego postępowania sądowego – a nie jak wynikałoby z treści skargi rozstrzygnięcie w przedmiocie wniesionych przez zobowiązanego zarzutów. Jak wskazano wyżej zajęcie stanowiska przez wierzyciela (tj. PINB dla powiatu [....] ) w rozpoznawanej sprawie wiąże się z egzekwowaniem w sposób przymusowy przez organ skarbowy należności pieniężnej tj. nie uiszczonej dobrowolnie grzywny w celu przymuszenia, nałożonej na N.W. na podstawie prawomocnego postanowienia z dnia 17 lutego 2010 r., znak: [....] .

Skarżący w piśmie z dnia 6.06.2010r. skierowanym do Naczelnika US w N. podnosił zarzuty mające oparcie wart. 33 pkt 1,6,9 i 10 upea.

W tym stanie, stosownie do art. 34 § 1 u.p.e.a. zarzuty zgłoszone na podstawie art. 33 pkt 1-7, 9 i 10 tej ustawy, a przy egzekucji obowiązków o charakterze niepieniężnym także na podstawie art. 33 pkt 8 organ egzekucyjny rozpatruje po uzyskaniu stanowiska wierzyciela, co do zgłoszonych zarzutów, z tym, że w zakresie zarzutów, o których mowa w art. 33 pkt 1-5 wypowiedź wierzyciela jest dla organu egzekucyjnego wiążąca.

W ocenie Sądu, ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego wynika, że stanowisko wierzyciela (Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla powiatu [....] ) uznające za niezasadne zarzuty zgłoszone na podstawie art. 33 pkt 1, 6, 9 i 10 jest prawidłowe.

Wymaga podkreślenia, iż egzekwowanie nałożonej na zobowiązanego grzywny w celu przymuszenia jako należności pieniężnej, następuje na drodze egzekucji administracyjnej. Potwierdza to treść art. 2 § 1 pkt 2 u.p.e.a. stosownie do którego, egzekucji administracyjnej podlegają grzywny i kary pieniężne wymierzane przez organy administracji publicznej. Zgodnie zaś z art. 124 § 1 u.p.e.a., nałożone grzywny w celu przymuszenia, nieziszczone w terminie, podlegają ściągnięciu w trybie egzekucji należności pieniężnych, określonym w niniejszej ustawie. Z tych względów za niezasadny uznać należy zarzut niedopuszczalności egzekucji administracyjnej.

Skarżący w jednym z zarzutów podniósł, że w świetle art. 33 pkt 1 u.p.e.a., egzekwowany obowiązek nie istnieje.

Zgodnie z treścią art. 33 pkt 1 u.p.e.a. podstawą zarzutu w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej może być wykonanie lub umorzenie w całości albo w części obowiązku, przedawnienie, wygaśnięcie albo nieistnienie obowiązku. Przepis ten oznacza, że zobowiązany, wnosząc zarzuty oparte na tej podstawie, powinien przedstawić dowody potwierdzające, że obowiązek nie istnieje, ponieważ nigdy nie powstał albo wprawdzie powstał, ale wygasł z powodu wykonania (okoliczność faktyczna) lub z innych przyczyn wynikających wprost z przepisów prawa (przedawnienie) lub czynności prawnych (uchylenie lub stwierdzenie nieważności decyzji o nałożeniu obowiązku). Skutkiem okazania takich dowodów jest obowiązek odstąpienia organu egzekucyjnego lub egzekutora od czynności egzekucyjnych (art. 45 § 1 u.p.e.a.).

W niniejszej sprawie zobowiązany żadnej z takich okoliczności nie wykazał. Podstawą wystawienia tytułu wykonawczego nr [....] i [....] z dnia 23.04. 2010r. było niewykonanie obowiązku wynikającego z postanowienia z dnia 17.02.2010r. o nałożeniu na N.W. grzywny w celu wykonania obowiązku. Przy czym celem nałożenia tej grzywny było przymuszenie zobowiązanego do wykonania obowiązku polegającego na rozbiórce parterowego budynku. Należy w tym miejscu nadmienić, że grzywna w celu przymuszenia jest środkiem egzekucyjnym, a nie zobowiązaniem pieniężnym. Nie ulega więc przedawnieniu, może natomiast podlegać umorzeniu (art. 125 u.p.e.a.). Z akt sprawy nie wynika, a i skarżący tego nie podnosi, by dobrowolnie uiścił grzywnę. Ponadto, grzywna nie została umorzona. Nie zaszła również sytuacja polegająca na uchyleniu lub stwierdzeniu nieważności postanowienia z dnia 17.02.2010r. o nałożeniu na skarżącego grzywny. Zatem w/w postanowienie o nałożeniu grzywny, którego niewykonanie stało się podstawą do wszczęcia przedmiotowego postępowania egzekucyjnego, nie zostało z niego wyeliminowane i funkcjonuje w obrocie prawnym.

W ocenie Sądu, ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego wynika, że stanowisko wierzyciela (Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla powiatu [....] ) uznające za niezasadny zarzut zgłoszony na podstawie art. 33 pkt 1 jest prawidłowe.

W kolejnym zarzucie skarżący powołuje się "na brak podstaw do prowadzenia postępowania egzekucyjnego", bowiem postanowienie PINB z dnia 24.07.2009r. o nałożeniu grzywny zostało uchylone. Pełnomocnikowi skarżącego umknął fakt, iż podstawą prowadzenia niniejszego postępowania egzekucyjnego jest pozostające w obrocie prawnym postanowienie PINB dla powiatu [....] z dnia 17 lutego 2010r., znak: [....] o nałożeniu grzywny, stanowiące podstawę prawną należności objętej tytułami wykonawczymi nr [....] i [....] – a nie postanowienie PINB dla powiatu [....] z dnia 24.07.2009r. Jak zasadnie podaje pełnomocnik skarżącego postanowienie PINB dla powiatu [....] z dnia 24.07.2009r. zostało uchylone postanowieniem MWINB w K. z dnia 15.09.2009r., nr [....] . Co więcej w tym postanowieniu MWINB w K. z dnia 15.09.2009r. jednoznacznie wskazano, że postępowanie egzekucyjne wszczyna się z chwilą skutecznego doręczenia zobowiązanemu tytułu wykonawczego, a to otwiera mu m.in. drogę do zgłoszenia zarzutów w terminie 7 dni od daty doręczenia tytułu wykonawczego. Wskazano tam również zasadnie, że "zobowiązany może ustanowić pełnomocnika w postępowaniu egzekucyjnym dopiero po doręczeniu mu odpisu tytułu wykonawczego, gdy z wtedy staje się stroną postępowania egzekucyjnego, której jednym z uprawnień jest prawo do ustanowienia pełnomocnika w tym postępowaniu (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 lipca 2003r., sygn. akt I SA/Wr 3234/01 niepubl.). Właściwa reprezentacja zobowiązanego przez pełnomocnika następuje dopiero po doręczeniu odpisu tytułu wykonawczego i przedłożeniu do akt sprawy stosownego pełnomocnictwa po dokonaniu doręczenia." Dlatego też organ odwoławczy wobec braków w doręczeniu tytułu wykonawczego uznał w tym postanowieniu, że nie zostało skutecznie wszczęte postępowanie egzekucyjne względem N.W. i niedopuszczalne było stosowanie środka egzekucyjnego. W konsekwencji, jak wskazano wyżej i co wynika z akt sprawy, tytuł wykonawczy z dnia 20.03.2009r. zmierzający do wykonania obowiązku wynikającego z w/w ostatecznej decyzji administracyjnej został ponownie ekspediowany i skutecznie doręczony zobowiązanemu z dniem 16 października 2009r. Dlatego też powoływanie się przez pełnomocnika w niniejszej sprawie na fakt uchylenia postanowienia PINB dla powiatu [....] z dnia 24.07.2009r. postanowieniem MWINB w K. z dnia 15.09.2009r., nr [....] jest całkowicie bezpodstawne – wobec późniejszych zdarzeń faktycznych i prawnych, które miały miejsce w tejże sprawie. Jeszcze raz podkreślić należy, iż to postępowanie egzekucyjne prowadzone jest na podstawie ostatecznego postanowienia PINB dla powiatu [....] z dnia 17 lutego 2010r., znak: [....] o nałożeniu grzywny, stanowiącego podstawę prawną należności objętej tytułami wykonawczymi nr [....] i [....] – a nie jak błędnie sądzi i sugeruje pełnomocnik skarżącego na postawie postanowienia PINB dla powiatu [....] z dnia 24.07.2009r. Dlatego też zarzut, że uchylone zostało postanowienie PINB dla powiatu [....] z 24.07.2009r. i obowiązek nie istnieje nie ma żadnego znaczenia dla niniejszego postępowania egzekucyjnego toczącego się na innej podstawie i zmierzającego do wykonania obowiązku wynikającego z postanowienia PINB dla powiatu [....] z dnia 17 lutego 2010r. Dodać jedynie należy dla jasności rozważań, że zarówno to postanowienie jak i tytuły wykonawcze nr [....] i [....] zostały skutecznie doręczone zobowiązanemu. Nastąpiło to w trybie domniemania doręczenia z art. 44 kpa. Fakt, że zobowiązany nie odbiera osobiście żadnej urzędowej korespondencji kierowanej do niego przez uprawnione organy, nie ma żadnego znaczenia dla uznania skuteczności doręczenia mu tych aktów. Prawo przewiduje i reguluje takie sytuacje. Tym samym zarzut pełnomocnika niedoręczenia zobowiązanemu z postanowienia PINB dla powiatu [....] z dnia 17 lutego 2010r. oraz tytułów wykonawczych nr [....] i [....] jest nie tylko bezpodstawny, całkowicie bezzasadny, ale wręcz nie odpowiadający prawdzie.

Odnosząc się do wskazanego w skardze art. 33 pkt 6 u.p.e.a., wskazać należy, iż przepis ten stanowi, że podstawą zarzutu w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego może być między innymi niedopuszczalność egzekucji. W przepisie tym chodzi o niedopuszczalność egzekucji ze względów formalnych a nie merytorycznych, o których mowa w art. 33 pkt 1 i 2. Zarzut oparty na tej podstawie (pkt 6) mógłby być uzasadniony, gdyby np. właściwa była egzekucja sądowa a nie administracyjna, bądź dłużnik korzysta z immunitetu itp. (por. R. Hauser, Z. Leoński, A. Skoczylas, Postępowanie egzekucyjne w administracji. Komentarz, wyd. CH Beck, Warszawa 2005, s. 113). O tym czy egzekucja jest dopuszczalna - w przedstawionym wyżej znaczeniu - przesadza przepis prawa materialnego, a nie art. 33 pkt 6 określający jedynie jedną z podstaw zarzutów.

Powyższe oznacza, że brak było podstaw do uznania zarzutu egzekucyjnego złożonego przez N.W. Nie zaszła bowiem żadna z okoliczności podnoszonych przez zobowiązanego.

W kwestii niedopuszczalności zastosowania środka egzekucyjnego tj. zajęcie rachunku bankowego Sąd w całości podziela rozważania organu odwoławczego. Zajęcie rachunku bankowego zobowiązanego w sprawie dotyczącej obowiązku o charakterze pieniężnym zostało uregulowane w rozdziale 4 u.p.e.a. i uznać je należy za dopuszczalny środek egzekucyjny.

Sąd podziela również stanowisko organu II instancji, iż tytuły wykonawcze nr [....] i [....] wystawione zostały zgodnie z treścią art. 27 u.p.e.a.

W przedmiotowej sprawie została również dochowana właściwość rzeczowa i miejscowa organu egzekucyjnego - Naczelnika US w N. , o czym przesądza art. 19 §1 u.p.e.a. i art. 22 § 2 u.p.e.a.

Na zakończenie jeszcze raz podkreślić należy, iż przedmiotem niniejszej kontroli sądowej jest wyrażenie stanowiska przez wierzyciela tj. PINB dla powiatu [....] a nie rozstrzygnięcie zarzutów wniesionych przez zobowiązanego – to nastąpi w drodze odrębnego rozstrzygnięcia przez organ nadzoru tj. Naczelnika US w N. Procedura egzekucyjna wymaga zgodnie z art.34 u.p.e.a. uzyskania wypowiedzi wierzyciela. Wypowiedź ta poza przypadkami z art.33 § 1pkt 1-5 u.p.e.a. nie jest dla organu egzekucyjnego wiążąca. W niniejszej sprawie będące przedmiotem kontroli postanowienie MWINB w K. z 20.04.2012r., nr [....] oraz poprzedzające je postanowienie organu I instancji uznać należy za prawidłowe tak pod względem formalnym jak i merytorycznym. Zostały wydane na podstawie prawa, zawierają wszystkie prawem przewidziane elementy, a także w sposób pełny i prawidłowy zawierają stanowisko wierzyciela w stosunku do wniesionych w postępowaniu egzekucyjnym zarzutów, odnosząc się do każdego z nich. Spośród podniesionych przez pełnomocnika zobowiązanego zarzutów stanowisko wierzyciela tylko odnośnie zarzutu z art. 33 § 1pkt 1 u.p.e.a. będzie wiążące (a jak wskazano wyżej stanowisko wierzyciela w tym zakresie jest w pełni uzasadnione). Natomiast odnośnie pozostałych zarzutów z art. 33 § 1pkt 6, 9, i 10 u.p.e.a., to stanowisko wierzyciela zawarte w zaskarżonym postanowieniu, chociaż jak najbardziej uzasadnione, nie jest wiążące dla organu egzekucyjnego.

Tym samym organ II instancji odniósł się do przedmiotu sprawy dokonując oceny stanowiska wierzyciela odnośnie do wniesionych zarzutów na postępowanie egzekucyjne oraz zaprezentował swoje poglądy w tej materii. MWINB w K. prawidłowo zastosował przepisy ustawy z dnia 17 czerwca 1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2005r., Nr 229, poz. 1954 ze zm.). oraz ustawy kodeks postępowania administracyjnego.

W tym stanie rzeczy, ponieważ podniesione w skardze zarzuty nie mogły odnieść zamierzonego skutku, a jednocześnie brak jest okoliczności, które z urzędu należałoby wziąć pod rozwagę, Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji na podstawie art. 151 p.p.s.a.