Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VIII SA/Wa 881/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2014-01-16 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6300 Weryfikacja zgłoszeń celnych co do wartości celnej towaru, pochodzenia, klasyfikacji taryfowej; wymiar należności celny
Hasła tematyczne: Podatek od towarów i usług
Skarżony organ: Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję
Powołane przepisy: article: art. 122, art. 187 par. 1, art. 191, art. 210 par. 4
journal: Dz.U. 2012 poz 749
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa - tekst jednolity.
journal: Dz.U.UE.L 2009 nr 324 poz 23 art. 3 oraz art. 6 lit. c)
law: Rozporządzenie Rady (WE) nr 1186/2009 z dnia 16 listopada 2009 r. ustanawiające wspólnotowy system zwolnień celnych (wersja ujednolicona).

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Justyna Mazur, Sędziowie Sędzia WSA Artur Kot /sprawozdawca/, Sędzia WSA Iwona Szymanowicz-Nowak, Protokolant Referent Małgorzata Domagalska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 stycznia 2014 r. sprawy ze skargi W. D. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w W. z dnia [...] sierpnia 2013 r. nr [...] w przedmiocie określenia należnej kwoty długu celnego 1) uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Naczelnika Urzędu Celnego w R. z dnia [...] grudnia 2012 r. nr [...],[...]; 2) stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości do chwili uprawomocnienia się niniejszego wyroku; 3) zasądza od Dyrektora Izby Celnej w W. na rzecz skarżącego W. D. kwotę [...] ([...]) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

1.1. Zaskarżoną decyzją z [...] sierpnia 2013 r., po rozpatrzeniu odwołania W. D. (dalej: "skarżący"), Dyrektor Izby Celnej w W. (dalej: "Dyrektor IC" lub "organ odwoławczy") utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celnego w R. (dalej: "Naczelnik UC") z [...] grudnia 2012 r. Przedmiotem decyzji było określenie wartości celnej pojazdu, określenie kwoty długu celnego, a także odmowa zastosowania zwolnienia z należności celnych przywozowych do samochodu typu pick – up importowanego w ramach tzw. mienia przesiedlenia. Jako podstawę prawną rozstrzygnięcia Dyrektor IC powołał przepisy art. 20 ust. 1 i ust. 3 lit. c), art. 31 ust. 1, art. 68, art. 71 ust. 1, art. 74 ust. 2, art. 201 ust.1 lit. a), ust. 2 i ust. 3, art. 214 ust.1, art. 218 ust. 1, art. 221 ust. 1 rozporządzenia Rady (EWG) nr 2913/92 z dnia 12 października 1992r. ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny (Dz. Urz. WE L 302

z dnia 19.10.1992r. ze zm.; dalej: "WKC"), art. 178 ust. 4, art. 181 ust. 1, art. 199 ust. 1, art. 240, art. 247 ust. 1, ust. 2 i ust. 3, art. 248 ust. 2 rozporządzenia Komisji (EWG) nr 2454/93 z dnia 2 lipca 1993 r. ustanawiającego przepisy w celu wykonania rozporządzenia Rady (EWG) nr 2913/92 ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny (Dz. Urz. WE L 253 z dnia 11.10.1993r. ze zm.), art. 3 i art. 6 lit. c) rozporządzenia Rady (WE) nr 1186/2009 z dnia 16 listopada 2009r. ustanawiającego wspólnotowy system zwolnień celnych (Dz. Urz. UE L 324 z 10 grudnia 2009r., dalej: "rozporządzenie Rady nr 1186/2009"), przepisy rozporządzenia Komisji (WE) nr 861/2010 z dnia 5 października 2010 r. zmieniającego załącznik I do rozporządzenia Rady (EWG) Nr 2658/87 w sprawie nomenklatury taryfowej i statystycznej oraz w sprawie Wspólnej Taryfy Celnej (Dz. Urz. WE L 284 z 29.10.2010 r.), a także art. 23 ust. 3, art. 73 ust. 1 ustawy z 19 marca 2004 r. Prawo celne (tj. Dz. U. z 2013 r., poz.727). W uzasadnieniu powołał nadto przepisy art. 233 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2012 r., poz. 749 ze zm.; dalej: "Op").

1.2. Uzasadniając rozstrzygnięcie organ odwoławczy przedstawił przebieg postępowania w sprawie oraz powołał się na ustalenia faktyczne organu I instancji.

Z ustaleń tych wynika, że na podstawie zgłoszenia celnego dokonanego [...] października 2011 r., skarżący zgłosił do odprawy celnej towar w postaci używanego samochodu ciężarowego marki [...], typu pick-up, rok produkcji [...], wnioskując

o objęcie go procedurą dopuszczenia do obrotu z zastosowaniem zwolnienia od cła

w ramach tzw. mienia przesiedlenia. Do zgłoszenia celnego dołączył między innymi zaświadczenie z [...] maja 2011 r. o pobycie w K., wydane przez Konsulat Generalny RP w T., listę mienia przesiedlenia, oświadczenie o wykorzystywaniu przedmiotowego pojazdu w K. wyłącznie do celów prywatnych, oświadczenie o poniesionych kosztach transportu, kopie ubezpieczenia pojazdu wraz z tłumaczeniem na język polski, dowodu rejestracyjnego samochodu i zaświadczenia z [...] października 2011 r. o przeprowadzonym badaniu technicznym pojazdu wraz z załącznikami.

Zgłoszenie celne spełniało wymogi formalne określone w art. 62 WKC. Naczelnik UC przed zwolnieniem towaru, korzystając z możliwości przewidzianych w art. 68 WKC, przeprowadził kontrolę zgłoszenia celnego celem upewnienia się o prawidłowości danych w nim zawartych oraz przystąpił do rewizji celnej towaru. W trakcie rewizji dokonano oględzin pojazdu, jego pomiarów oraz sprawdzenia numeru nadwozia. Nie stwierdzono widocznych zewnętrznych uszkodzeń pojazdu. Importowany przez skarżącego pojazd organ I instancji określił jako samochód ciężarowy. Nie uwzględnił wyjaśnień skarżącego, że przedmiotowy pojazd podczas pobytu w K. nie był wykorzystywany do transportu towarów i został sprowadzony jako mienie przesiedlenia w celu wykorzystania wyłącznie do celów prywatnych, tj. do przewozu osób, a nie towarów. Zdaniem skarżącego, pojazd ten nie stanowi handlowego środka transportu. Czyli powinien zostać zakwalifikowany jako samochód osobowy, nie zaś ciężarowy. Skarżący dołączył między innymi opinię techniczną pojazdu z dnia [...] października 2011r., sporządzoną przez rzeczoznawcę samochodowego M. I.

Naczelnik UC, decyzją z [...] grudnia 2012 r., w wyniku ponownie przeprowadzonego postępowania, po uzupełnieniu materiału dowodowego, określił prawidłową wartość celną samochodu marki [...] typu pick-up oraz należną kwotę wynikającą z długu celnego z tytułu importu tego samochodu. Odmówił zastosowania zwolnienia z należności celnych przywozowych w stosunku do importowanego handlowego środka transportu i uznania ww. pojazdu za samochód osobowy. Zdaniem Naczelnika UC, w niniejszej sprawie nie zostały spełnione przesłanki do zastosowania zwolnienia od cła przedmiotowego samochodu, o których mowa w art. 3 rozporządzenia Rady (WE) nr 1186/2009 z 16 listopada 2009r., gdyż stosownie do treści art. 6 lit. c) powołanego rozporządzenia, zwolnienia nie stosuje się do handlowych środków transportu.

1.3. W odwołaniu od powyższej decyzji jego autor zarzucił naruszenie:

- art. 122 w związku z art. 187 Op poprzez błędne ustalenie stanu faktycznego,

w zakresie zakwalifikowania przedmiotowego pojazdu jako handlowego środka transportu i pominięcie okoliczności faktycznych, przemawiających za odrzuceniem ww. uznania, co doprowadziło do odmowy zastosowania zwolnienia ww. pojazdu od cła jako mienia przesiedleńczego;

- art. 191 w zw. z art. 121 Op polegającego na ocenie materiału dowodowego w sposób sprzeczny z logiką i doświadczeniem życiowym poprzez uznanie, że przedmiotowy pojazd nie jest samochodem osobowym, mimo iż jego cechy wskazują na taki charakter;

- art. 3 rozporządzenia Rady nr 1186/2009 poprzez jego niezastosowanie w zakresie zwolnienia z należności celnych przywozowych i art. 6 lit. c) tego rozporządzenia poprzez błędną wykładnię definicji handlowego środka transportu skutkującą zakwalifikowaniem przedmiotowego pojazdu do tej kategorii.

1.4. Zdaniem Dyrektora IC, za chybione należało uznać zarzuty odwołania, gdyż organ I instancji prawidłowo zastosował przepisy prawa materialnego i nie naruszył przepisów postępowania. Ustalenia faktyczne dokonane przez Naczelnika UC organ odwoławczy uznał za własne. Wskazał następnie na art. 20 ust. 3 lit. a) WKC i wyjaśnił, że z treści tego przepisu wynika, że Taryfa Celna Wspólnot Europejskich (dalej: "Taryfa celna") obejmuje towarową Nomenklaturę Scaloną. Klasyfikacji taryfowej towarów dokonuje się na podstawie rozporządzenia Komisji (WE) corocznie zmieniającego załącznik I do rozporządzenia Rady (EWG) nr 2658/87 w sprawie nomenklatury taryfowej i statystycznej oraz w sprawie Wspólnej Taryfy Celnej. Dodał, że w dacie zgłoszenia towaru do odprawy celnej, tj. [...] października 2011r., obowiązywało rozporządzenie Komisji (WE) nr 861/2010 z dnia 05 października 2010 r. zmieniające załącznik I do rozporządzenia Rady (EWG) Nr 2658/87 w sprawie nomenklatury taryfowej i statystycznej oraz w sprawie Wspólnej Taryfy Celnej (Dz. Urz. UE L 284 z 29.10.2010 r.). Natomiast wykładnią Taryfy celnej jest komentarz ujęty w "Notach wyjaśniających do Nomenklatury Scalonej Wspólnot Europejskich" opublikowanych

w Dz. Urz. WE C 137 z dnia 06.05.2011 r.; dalej: "Noty wyjaśniające do CN"). Zauważył, że w celu zapewnienia właściwej interpretacji i jednolitego stosowania Taryfy celnej opublikowane zostały "Noty wyjaśniające do Zharmonizowanego Systemu Oznaczania

i Kodowania Towarów" (załącznik do obwieszczenia Ministra Finansów z 1 czerwca 2006r. w sprawie wyjaśnień do Taryfy celnej; M.P. Nr 86, poz. 880; dalej: "Noty wyjaśniające do HS").

Dyrektor IC uznał tym samym, że importowany przez skarżącego pojazd samochodowy typu pick-up stanowi samochód ciężarowy, klasyfikowany do pozycji 8704 (TARIC 8704 21 39 00). Nie jest samochodem osobowym objętym pozycją 8703 Taryfy celnej. Zauważył, że pozycja 8703 obejmuje pojazdy samochodowe i pozostałe pojazdy mechaniczne przeznaczone zasadniczo do przewozu osób (inne niż te objęte pozycją 8702), włącznie z samochodami osobowo-towarowymi (kombi) i samochodami wyścigowymi. Natomiast pozycja 8704 obejmuje pojazdy mechaniczne do transportu towarów. Porównanie brzmienia tych pozycji wskazuje, że oparte są one na kryterium przeznaczenia jako głównej przesłance klasyfikacyjnej. Pojazdy, które służą nie tylko do przewozu ludzi, ale także do innych celów (w tym do przewozu towarów), mogą zostać uznane za osobowe wówczas, gdy inne cele mają znaczenie poboczne wobec przeznaczenia głównego, tj. przewozu osób. Klasyfikacja importowanego pojazdu

do kategorii samochodów osobowych z pozycji 8703 musi być poprzedzona ustaleniami świadczącymi o tym, że główną funkcją użytkową samochodu jest przewóz osób. Muszą o tym świadczyć cechy konstrukcyjne, wyposażenie pojazdu i ogólny wygląd.

Dyrektor IC powołał się na poglądy prawne wyrażone w wyroku Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości (dalej: "ETS") z 6 grudnia 2007 r. w sprawie C – 486/06 oraz poglądy prezentowane w orzecznictwie sądów administracyjnych (np. w wyrokach NSA: z 21.09.2012 r., I GSK 16/12; z 10.05.2012, I GSK 370/12 i z 20.05.2010r., I GSK 770/09), z których wynika, że procedura klasyfikowania pojazdu samochodowego

do pozycji 8703 lub 8704 winna przebiegać w ten sposób, że na wstępie organ celny winien ustalić zasadnicze przeznaczenie danego pojazdu. Do pozycji 8703 można zakwalifikować jedynie pojazd, który jest przeznaczony zasadniczo do przewozu osób. Ustalenie zaś, że pojazd nie jest przeznaczony zasadniczo do przewozu osób, powoduje, że winien być zaklasyfikowany do pozycji 8704 (pojazdy samochodowe

do transportu towarowego). W przypadku samochodów o mieszanym przeznaczeniu, wyposażonych w odrębną część przeznaczoną do przewozu towarów (typu pick-up), ocena ich zasadniczego przeznaczenia wymaga uprzedniego dokonania analizy części osobowej pojazdu. Dyrektor IC powołał się także na wyrok NSA z 20 kwietnia 2007r. (sygn. akt I GSK 1361/06), w świetle którego wyposażenie i wykończenie wnętrza samochodu należy brać pod uwagę przy ocenie zasadniczego przeznaczenia pojazdu samochodowego. Wykończenie to może być zasadniczo różne dla samochodu osobowego i towarowego. Typowe samochody przeznaczone do przewozu towarów są pozbawione większości wyposażenia charakterystycznego dla samochodów osobowych (np. pasy bezpieczeństwa w tylnej części pojazdu, tylne szyby itp.). Brak tych elementów powoduje, że osoby także mogą być przewożone samochodem ciężarowym (z reguły kierowca + 1 pasażer), lecz funkcja przewozu osób jest jedynie funkcją dodatkową (uzupełniającą) w stosunku do funkcji dominującej, tj. do przewozu towarów.

Odnosząc powyższe do stanu faktycznego rozpoznawanej sprawy Dyrektor IC zauważył, że z dokonanych przez organ I instancji oględzin i pomiarów importowanego przez skarżącego pojazdu wynikało, że długość przestrzeni ładunkowej wynosi [...] mm, długość rozstawu osi - [...] mm, wysokość burty w przestrzeni załadunkowej wynosi zaś [...] mm. W części osobowej pojazdu znajduje się 6 siedzeń wyposażonych w pasy bezpieczeństwa, z czego: 4 fotele w 3-punktowe pasy, fotele środkowe (przedni i tylny) w 2-punktowe pasy; fotele środkowe (tylny i przedni) nie mają zagłówków. Przed fotelem przednim środkowym znajduje się panel z tworzywa sztucznego z dźwignią zmiany biegów, schowkiem i wgłębieniami na akcesoria np. kubeczki, ograniczający przestrzeń na nogi. Na naklejkach umieszczonych w kabinie podano zaś informację,

iż na przednich siedzeniach nie powinny być przewożone dzieci w wieku poniżej 12 lat; tylne drzwi posiadają funkcję blokady otwarcia ich od środka; przestrzeń ładunkowa posiada wyposażenie służące do przewożenia ładunków, tj. specjalną zabudowę: przestrzeń ładunkowa przykryta jest aluminiową pokrywą z oddzielnym zamkiem, posiadającą elementy służące do przytwierdzania ładunku w postaci rurek umieszczonych wzdłuż czterech krawędzi, otwieraną za pomocą teleskopów. Pojazd wyposażono w dodatkowe oświetlenie na dachu oraz 2 uchwyty metalowe służące

do zaczepiania, np. lin. Ponadto stwierdzono braki w wyposażeniu, tj. pustą kieszeń

w panelu audio i 2 puste inne kieszenie oraz wnęki.

Zdaniem Dyrektora IC, za prawidłowe należy uznał stanowisko Naczelnika UC, że przedmiotem przywozu był samochód wielofunkcyjny (osobowo/towarowy), którego dominującą funkcją jest przewóz towarów (kod TARIC 8704 21 39 00). Takie cechy jak: wyposażenie pojazdu w poduszki powietrzne, system audio (radio/CD), chromowane elementy nadwozia, czy też wykorzystywanie pojazdu wyłącznie do przewozu osób, nie wykluczają zdaniem organu towarowej jako głównej funkcji tego samochodu. Pojazdem przeznaczonym do przewożenia ładunków może być bowiem również samochód osobowo-towarowy (pick-up). Przedmiotowy pojazd zdaniem organu odwoławczego spełniał kryterium stosunku długości skrzyni do transportu towarów do długości osi, ujętego w Notach wyjaśniających do NC (długość podłogi powierzchni do transportu towarów - [...] mm, 1/2 długości rozstawu osi pojazdu - [...] mm:2 = [...] mm). Porównanie powyższych wielkości pozwala uznać, że przedmiotowy pojazd odpowiada charakterystyce towarów objętych pozycją 8704 taryfy celnej.

Zdaniem organów, pojazd spełniał także kryterium wagowe, gdyż był to pojazd przeznaczony do przewozu 5 osób, a nie 6 osób jak twierdzi skarżący. W części osobowej, przed przednim, środkowym fotelem zamontowany został panel z tworzywa sztucznego z dźwignią zmiany biegów, schowkiem i wgłębieniami na akcesoria. Fotel ten nie może być zatem wykorzystywany do przewozu osób. Całkowita ładowność wynosi 750 kg. Ładowność części pasażerskiej wynosi 350 kg (5 x 70 kg na osobę), zaś części ładunkowej 400 kg (dopisek Sądu – w zaskarżonej decyzji wskazano 330 kg, zob. s. 8). Tym samym kryterium wagowe, czyli większa ładowność części towarowej od osobowej, potwierdza zdaniem organów tezę o ciężarowej (towarowej) jako dominującej funkcji pojazdu (zob. s. 7 – 8 zaskarżonej decyzji).

Za chybione Dyrektor IC uznał zatem zarzuty odwołania, w tym dotyczące naruszenia art. 3 i art. 6 lit. c) rozporządzenia Rady (WE) 1186/2009 z 16 listopada 2009 r. W niniejszej sprawie nie zostały bowiem spełnione przesłanki do zastosowania zwolnienia od cła, o których mowa między innymi w przepisach art. 3 – 11 powołanego rozporządzenia, dotyczących mienia osobistego przywożonego na obszar celny Wspólnoty przez osoby przenoszące swoje miejsce zamieszkania z państw trzecich. Stosownie do treści art. 6 lit. c) ww. rozporządzenia, zwolnienia nie stosuje się bowiem do handlowych środków transportu. Z uwagi na brak definicji legalnej pojęcia "handlowych środków transportu", Dyrektor IC odwołał się do definicji handlowego pojazdu mechanicznego, o której mowa w art. 107 ust. 2 ww. rozporządzenia. Cytując treść tego przepisu Dyrektor IC stwierdził, że o tym, czy dany pojazd typu pic-up może korzystać ze zwolnienia z należności celnych przywozowych, jako składnik mienia osobistego osoby przenoszącej swoje miejsce zamieszkania, decyduje konstrukcja tego pojazdu, jego klasyfikacja i przeznaczenie. Powtórzył, że konstrukcja i wyposażenie przedmiotowego pojazdu świadczą o tym, że zasadniczym jego przeznaczeniem jest przewóz towarów (samochód wielofunkcyjny (osobowo/towarowy) o dominującej funkcji przewozu towarów, objęty kodem CN 8704). Zdaniem Dyrektora IC, o prawidłowej klasyfikacji pojazdu do wskazanego kodu świadczy także zakres ubezpieczenia przedmiotowego pojazdu, z którego wynika, że pojazd ten został zakwalifikowany jako pojazd ciężarowy (użytek ubezpieczeniowy rolniczy). Zatem przedmiotowy samochód mieści się w definicji handlowego pojazdu mechanicznego, o której mowa w art. 107 ust.2 lit a) rozporządzenia Nr 1186/2009 i jest mechanicznym pojazdem drogowym, pod względem konstrukcji i wyposażenia zasadniczo przeznaczonym do transportu towarów. Podlega zatem wyłączeniu ze zwolnienia od należności celnych na podstawie art. 6 lit. c) rozporządzenia Rady nr 1186/2009. Brak jest zatem podstaw do uznania przedmiotowego pojazdu za wolny od cła na postawie art. 3 tego rozporządzenia Rady.

Zdaniem Dyrektora IC, organ I instancji nie dopuścił się także innych naruszeń, w tym odnośnie ustalonej wartości celnej przedmiotowego pojazdu. Z uwagi na znaczne zaniżenie wartości celnej pojazdu należało zastosować art. 181a RWKC i ustalić wartość celną pojazdu według metody wymienionej w art. 31 ust. 1 WKC. Przyjęta przez organ I instancji wartość jest nadto korzystna dla skarżącego (zob. s. 15 decyzji).

2.1. Z takim rozstrzygnięciem nie zgodził się skarżący. Pismem z [...] października 2013 r. wniósł zatem skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Występując o uchylenie zaskarżonej decyzji, autor skargi postawił zarzuty naruszenia:

- art. 3 rozporządzenia nr 1186/2009 poprzez odmowę zastosowania zwolnienia od cła pojazdu jako składnika mienie osobistego podlegającego zwolnieniu;

- art. 6 lit. c) rozporządzenia w sprawie zwolnień celnych w związku z postanowieniami Załącznika I do Rozporządzenie Komisji (UE) nr 861/2010 z dnia 5 października 2010 r. zmieniającego załącznik I do rozporządzenia Rady (EWG) nr 2658/87 w sprawie nomenklatury taryfowej i statystycznej oraz w sprawie Wspólnej Taryfy Celnej poprzez błędną wykładnię i zaklasyfikowanie przedmiotowego samochodu jako "handlowego środka transportu";

- art. 122 w związku z art. 187 Op w związku z art. 73 ust. 1 Prawa celnego, poprzez dowolne ustalenie stanu faktycznego w zakresie zakwalifikowania przedmiotowego pojazdu jako "handlowego środka transportu" polegające w szczególności na dowolnym przyjęciu, że samochód skarżącego jest samochodem 5-osobowym, nie zaś samochodem 6-osobowym, co doprowadziło do pominięcia okoliczności faktycznych, przemawiających za zastosowaniem zwolnienia samochodu z należności celnych jako "mienia przesiedleńczego";

- art. 191 w zw. z art. 121 Op w związku z art. 73 ust. 1 Prawa celnego, polegającego na ocenie materiału dowodowego w sposób sprzeczny z logiką i doświadczeniem życiowym, poprzez uznanie, że przedmiotowy pojazd nie jest samochodem osobowym, w szczególności przez przyjęcie, że wyznacznikiem przeznaczenia do przewozu towarów jest posiadanie: pustych kieszeni na wyposażenie, ograniczonego miejsca

na nogi dla jednego z pasażerów, silnika napędzanego olejem napędowym oraz klimatyzacji, gdy prawidłowo ocenione wyżej wskazane cechy samochodu wskazują na charakter samochodu jako osobowego, nie zaś ciężarowego; podobnie jak posiadanie: blokady otwarcia tylnych drzwi, pasów dla wszystkich pasażerów, poduszek powietrznych, systemu car-audio, sportowych felg;

- § 1 rozporządzenia MF z dnia 22 kwietnia 2004 r. w sprawie kursu wymiany stosowanego w celu ustalania wartości celnej w zw. z art. 11 Prawa celnego, w związku z art. 169 RWKC i art. 35 WKC w związku z art. 120, art. 121 § 2, art. 122 i art. 210 § 1 pkt 4 i 6 i § 4 Op w związku z art. 73 ust. 1 Prawa celnego poprzez:

a) niewskazanie w decyzji podstaw przyjęcia do przeliczenia wartości pojazdu kursu dolara z konkretnego dnia, w szczególności kursu ustalonego zgodnie z art. 169 RWKC;

b) niewskazanie w sentencji decyzji konkretnej jednostki redakcyjnej stanowiącej podstawę prawną zastosowanego kursu waluty mającego zastosowanie do ustalenia wartości celnej pojazdu.

Autor skargi wniósł nadto o wystąpienie przez Sąd, na podstawie art. 267 ust. 2 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej, z następującymi pytaniami prejudycjalnym dotyczącym wykładni przepisów pochodnego prawa unijnego:

1) czy na gruncie Rozporządzenie Komisji (UE) nr 861/2010 z dnia 5 października

2010 r. zmieniające załącznik I do rozporządzenia Rady (EWG) nr 2658/87 w sprawie nomenklatury taryfowej i statystycznej oraz w sprawie Wspólnej Taryfy Celnej będący przedmiotem postępowania pojazd marki [...] model [...], stanowiący pojazd typu pick-up, tzn. samochody składające się po pierwsze z zamkniętej kabiny pełniącej funkcję kabiny pasażerskiej dla 6 osób, a po drugie z przestrzeni ładunkowej oddzielonej od kabiny pasażerskiej, otwieranej z tyłu - posiadającego klimatyzację, luksusowe felgi oraz wykończenie, poduszki powietrzne dla pasażerów, pasy bezpieczeństwa dla 6 osób, zestaw car-audio, a także inne wyposażenie opisane w aktach sprawy, należy klasyfikować jako pojazd samochodowy i pozostałe pojazdy mechaniczne służące zasadniczo do przewozu osób (inne niż te objęte pozycją 8702), włącznie z samochodami osobowo-towarowymi (kombi) oraz samochodami wyścigowymi z pozycji CN 8703, czy też jako pojazd samochodowy do transportu towarowego w pozycji CN 8704?

2) czy na gruncie art. 3 i art. 6 lit. c) Rozporządzenia Rady (WE) nr 1186/2009

z dnia 16 listopada 2009 r. (wersja ujednolicona) pojazd [...] typu pick-up, opisany w pytaniu pierwszym należy traktować jako handlowy środek transportu niestanowiący tzw. mienia przesiedlenia, czy też jako samochód przeznaczony do przewozu osób, a w konsekwencji stanowiący tzw. mienie przesiedlenia ?

2.2. Uzasadniając skargę jej autor podtrzymał zasadnicze elementy dotychczas prezentowanej argumentacji, tj. uznał, że importowany przez skarżącego z K. samochód typu pick-up, nie stanowi handlowego środka transportu. Podlega zwolnieniu z należności celnych, gdyż wchodzi w skład tzw. mienia przesiedlenia, o którym mowa w przepisach rozporządzenia Rady (WE) Nr 1186/2009 z dnia 16 listopada 2009 r. Przepisy te wprowadzają wyjątek od zasady zwolnienia z opodatkowania tzw. mienia przesiedlenia, w szczególności dotyczący handlowych środków transportu. Wyjątki należy zaś interpretować ściśle. Za niedopuszczalne uznał zastosowanie przez organy wykładni rozszerzającej oraz stosowanie analogii na niekorzyść skarżącego, który wykazał, że przedmiotowy pojazd służył wyłącznie do zaspokajania celów prywatnych na terytorium K. W takim też celu został przywieziony na terytorium Polski. Bezpodstawnie został uznany za pojazd towarowy (handlowy środek transportu).

Zdaniem autora skargi organy nie wykazały, że sporny pojazd został sprowadzony do Polski w celu handlowym lub też do prowadzenia przy jego pomocy działalności gospodarczej. Dokonane oględziny również nie dały podstaw do wniosku, że przeznaczeniem tego pojazdu było używanie go w celach handlowych. Pojazd wypełnia przesłanki do uznania go za samochód osobowo – towarowy, klasyfikowany do pozycji nr 8703 NC. Organy błędnie przypisały pojazd do pozycji NC CN 8704 (pojazdy samochodowe do transportu towarowego).

Autor skargi za wadliwą uznał przy tym ustaloną przez organy wartość celną importowanego przez skarżącego pojazdu, na podstawie wybiórczych ofert z Internetu, gdy należało powołać biegłego. Jego zdaniem uzasadnienie zaskarżonej decyzji zawiera istotne braki, gdyż organ nie wyjaśnił, na jakiej podstawie i w jaki sposób zastosował kurs walut. Nie jest zatem wiadome, czy określona skarżącemu wysokość długu celnego jest prawidłowa. Zdaniem autora skargi, wskazane uchybienia świadczą o wadliwości decyzji i konieczności jej wyeliminowania z obrotu prawnego.

Końcowo autor skargi uzasadnił konieczność wystąpienia do TSUE z pytaniami prejudycjalnymi (zob. str. 10 – 11 skargi). Przedstawił swoje stanowisko w tym zakresie.

2.3. W odpowiedzi na skargę Dyrektor IC wystąpił o jej oddalenie. Podtrzymał jednocześnie stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

skarga zasługuje na uwzględnienie, aczkolwiek nie wszystkie postawione w niej zarzuty i wnioski okazały się zasadne.

3.1. Zgodnie z art. 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), Sąd sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem (legalności). Kontrola sądów administracyjnych ogranicza się zatem do zbadania, czy organy administracji (podatkowe) w toku rozpoznawanej sprawy nie naruszyły prawa w sposób przewidziany w art. 145 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.; dalej: "u.p.p.s.a."). Dodać należy, że zgodnie z art. 134 § 1 u.p.p.s.a., Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

3.2. Ramy materialnoprawne.

Zgodnie z art. 3 rozporządzenia Rady (WE) Nr 1186/2009 z dnia 16 listopada 2009 r. ustanawiającego wspólnotowy system zwolnień celnych (Dz. U. UE. L. 2009.324.23; dalej: "rozporządzenie 1186/2009"), z zastrzeżeniem art. 4 - 11 zwolnione z należności celnych przywozowych jest mienie osobiste przywożone przez osoby fizyczne przenoszące swoje miejsce zamieszkania z państwa trzeciego na obszar celny Wspólnoty.

W świetle art. 6 lit. c) powołanego wyżej rozporządzenia 1186/2009, zwolnienia nie stosuje się do handlowych środków transportu.

3.3. W rozpoznawanej sprawie organy celne przyjęły, że przedmiotem importu był samochód ciężarowy (handlowy środek transportu), a nie osobowy, marki [...], typu pick-up (okoliczność bezsporna). Pojazd ten nie podlegał zatem w ocenie organów zwolnieniu od cła jako składnik tzw. mienia przesiedleńczego z K. do Polski. Podstawę do takiego wniosku stanowił między innymi przyjęcie przez organy celne, że przedmiotowy pojazd służy do przewozu 5, a nie 6 osób, jak twierdził skarżący. Organy celne zakwestionowały nadto wartość celną pojazdu zadeklarowaną przez skarżącego oraz określiły prawidłową ich zdaniem wartość celną pojazdu i kwotę długu celnego z tytułu importu przedmiotowego pojazdu. Skarżący kwestionuje zaś ustalenia faktyczne dokonane przez organy, a w konsekwencji za bezpodstawne uważa zastosowanie powołanych przez organy przepisów prawa materialnego. Zdaniem autora skargi, przedmiotowy pojazd podlega zwolnieniu od cła, zgodnie z art. 3 rozporządzenia Rady nr 1186/2009. W szczególności, jego zdaniem brak jest podstaw do wniosku, że główną funkcją tego pojazdu jest funkcja ciężarowa (towarowa), a nie osobowa. Nie wystąpiła zatem przesłanka negatywna przewidziana w art. 6 lit. c) rozporządzenia Rady nr 1186/2009, uniemożliwiająca potraktowanie przedmiotowego pojazdu jako składnika tzw. mienia przesiedlenia, o którym mowa w art. 3 powołanego rozporządzenia.

4.1. Zdaniem Sądu, zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, tj. art. 122, art. 187 § 1, art. 191 i art. 210 § 4 Op, w stopniu powodującym konieczność wyeliminowania jej z obrotu prawnego. Organy pochopnie przyjęły bowiem, że przedmiotowy pojazd należy traktować jako samochód posiadający dominującą funkcję towarową (ciężarową), a nie osobową. W szczególności dowolnie przyjęły, że przedmiotowy pojazd typu pick – up służy do przewozu 5 osób, a nie 6 osób, dzięki czemu spełnia kryterium wagowe (przewaga ładowności części towarowej nad osobową). Czyli wbrew temu, co wynika z oświadczeń skarżącego i z treści złożonej przez niego do akt sprawy opinii technicznej pojazdu z [...] października 2011r., sporządzonej przez rzeczoznawcę samochodowego M. I., a także temu, co wynika z treści dokumentu identyfikacyjnego pojazdu (zob. k. 173 (261) akt sprawy). Organy nie przeprowadziły stosownych dowodów w tym zakresie. Pominęły nadto te dowody, które wskazują na to, że pojazd jest przeznaczony do przewozu 6 osób. Ustalając przeznaczenie samochodu (główną funkcję: towarowa lub osobową) należy zdaniem Sądu ustalić w pierwszej kolejności na podstawie dowodów rejestracyjnych

i karty pojazdu, czy przedmiotowy pojazd został zarejestrowany w K. i w Polsce jako pojazd przeznaczony do przewozu 5, czy też 6 osób.

W celu potwierdzenia zasadności swoich ustaleń faktycznych organy powołały się między innymi na ceny rynkowe porównywalnych pojazdów na terytorium K. Pominęły jednak fakt, że z tych danych wynika, że władze [...] sprzedawały porównywalny pojazd jako przeznaczony do przewozu 6 osób, a nie 5, jak przyjęły organy (zob. k. 30 (53) akt celnych).

Jeżeli przedmiotowy pojazd przeznaczony jest do przewozu 6 osób, to wadliwe jest stanowisko organów przyjęte na podstawie stosownych wyliczeń z uwzględnieniem średniej wagi człowieka (70 kg), iż kryterium wagowe (rzekoma przewaga ładowności części towarowej nad osobową) świadczy o tym, że głównym przeznaczeniem przedmiotowego pojazdu jest funkcja towarowa (ciężarowa), a nie osobowa. Sąd podziela stanowisko organów, że okoliczność ta (kryterium wagowe) może mieć istotny wpływ na wynik rozpoznawanej sprawy.

Dodać warto, że organy w sposób nieprecyzyjny wskazują, czy fotel przedni środkowy może służyć do przewozu osób, choć z pewnymi utrudnieniami, czy też konstrukcja części osobowej pojazdu na wysokości panelu z dźwignią zmiany biegów uniemożliwia wykorzystywanie tego fotela do przewozu osób, pomimo wyposażenia fotela w pasy bezpieczeństwa. Okoliczność ta w świetle wyżej wskazanych uchybień ma drugorzędne znaczenie. Podobnie jak i niewystarczające rozważania dotyczące wyposażenia pojazdu pod kątem jego przeznaczenia.

4.2. Prawidłowe ustalenia faktyczne w zakresie głównego przeznaczenia pojazdu (funkcja ciężarowa czy też osobowa) są niezbędne do tego, aby ocenić, czy pojazd korzysta ze zwolnienia od cła. W realiach niniejszej sprawy kwestia ta ma zaś pierwszorzędne znaczenie dla jej prawidłowego rozstrzygnięcia. Jeżeli bowiem pojazd korzysta ze zwolnienia od cła, to kontynuowanie postępowanie celnego może okazać się bezprzedmiotowe. W tej sytuacji za przedwczesne należy uznać odnoszenie się w sposób wiążący w ramach kontroli legalności zaskarżonej decyzji do pozostałych zagadnień, dotyczących wartości celnej pojazdu oraz wysokości długu celnego.

5. Zarzuty skargi Sąd uznał za trafne w części, o której mowa wyżej. W świetle powyższego, mając przy tym na względzie fakt, że krajowe sądy administracyjne należy traktować jako sądy unijne, brak było jakichkolwiek podstaw do występowania przez Sąd z pytaniem prejudycjalnym do TSUE. Tym bardziej, że autor skargi występował o uchylenie decyzji, a nie zawieszenie postępowania sądowego. Skoro w skardze postawione zostały trafne zarzuty naruszenia przez organy przepisów postępowania przy dokonywaniu ustaleń faktycznych, i to w stopniu mogącym mieć istotny wpływ

na wynik sprawy, to zdaniem Sądu za przedwczesne należy uznać odnoszenie się

w sposób wiążący do zarzutów materialnoprawnych.

6. Ponownie rozpoznając sprawę organ celny obowiązany będzie uwzględnić powyższe rozważania i ustalić w sposób prawidłowy, czy zasadniczą funkcją przedmiotowego pojazdu jest funkcja osobowa (pozycja 8703 Taryfy celnej), czy też ciężarowa (pozycja CN 8704). Jeżeli pojazd przeznaczony jest do przewozu 5 osób, to obowiązkiem Naczelnika UC będzie wyjaśnienie w sposób odpowiadający przepisom art. 191 i art. 210 § 4 Op, z jakich powodów uważa, że wyposażenie części osobowej pojazdu między innymi w poduszki powietrzne, sportowe felgi, system car – audio, klimatyzację, pasy bezpieczeństwa i system blokady otwarcia tylnych drzwi jest mniej istotne od potencjalnej możliwości wykorzystywania pojazdu jako handlowego środka transportu. W tym celu należy podjąć dodatkowe działania zmierzające do ustalenia faktycznego sposobu wykorzystania pojazdu na terenie kraju przez skarżącego. Dokonanie oględzin pojazdu służyć bowiem powinno wyciagnięciu stosownych wniosków, w granicach art. 191 Op, na potrzeby prawidłowego zastosowania przepisów prawa materialnego. Dopiero po ustaleniu, że pojazd nie korzysta ze zwolnienia od cła, możliwe będzie kontynuowanie postępowania w celu ustalenia prawidłowej wartości celnej przedmiotowego pojazdu typu pick – up, a także ewentualnej kwoty długu celnego. Prawidłowe uzasadnienie decyzji powinno zaś odzwierciedlać sposób rozumowania osób biorących udział w jej wydaniu.

7. Mając na uwadze powyższe, działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) oraz art. 135 u.p.p.s.a., Sąd orzekł, jak w punkcie pierwszym sentencji wyroku. Zakres, w jakim uchylony akt nie może być wykonany, Sąd określił zgodnie z art. 152 u.p.p.s.a. (punkt 2). O zwrocie kosztów postępowania Sąd postanowił zaś na mocy przepisów art. 200, art. 205 § 2 i art. 209 u.p.p.s.a. w związku z § 14 ust. 2 pkt 1 lit. a) i § 6 pkt 4 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz. U. z 2013 r., poz. 490), gdyż strona skarżąca była reprezentowana przed Sądem przez radcę prawnego. Na łączną kwotę ([...] zł) przysługujących do zwrotu stronie skarżącej kosztów postępowania składają się: [...] zł tytułem uiszczonego wpisu stosunkowego od skargi, [...] zł tytułem zastępstwa procesowego i [...] zł tytułem zwrotu uiszczonej opłaty skarbowej od dokumentu pełnomocnictwa (pkt 3 sentencji wyroku).