Wyrok WSA w Lublinie, sygn. akt III SA/Lu 445/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Data orzeczenia: 2018-12-13 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6300 Weryfikacja zgłoszeń celnych co do wartości celnej towaru, pochodzenia, klasyfikacji taryfowej; wymiar należności celnych
Hasła tematyczne: Celne prawo
Skarżony organ: Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2018 poz 1302
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r.  Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity
journal: Dz.U.UE.L 1992 nr 302 poz 1 art. 161, art. 162
law: Rozporządzenie Rady (EWG) NR 2913/92 z dnia 12 października 1992 r. ustanawiające Wspólnotowy Kodeks Celny.
journal: Dz.U.UE.L 1993 nr 253 poz 1 art. 251 ust. 2 pkt b, art. 796da, art. 796e
law: Rozporządzenie Komisji EWG) NR 2454/93 z dnia 2 lipca 1993 r. ustanawiające przepisy w celu wykonania rozporządzenia Rady (EWG) nr  2913/92 ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jerzy Marcinowski, Sędziowie Sędzia WSA Jerzy Drwal, Sędzia WSA Robert Hałabis (sprawozdawca), Protokolant Starszy asystent sędziego Małgorzata Olejowska, po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 13 grudnia 2018 r. sprawy ze skargi C. M. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia [...] czerwca 2018 r. nr [...] w przedmiocie unieważnienia zgłoszenia celnego oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] czerwca 2018 r., nr [...] Dyrektor Izby Administracji Skarbowej – po rozpatrzeniu odwołania skarżącego C. M. prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą "firma A – utrzymał w mocy decyzję Naczelnika [...] Urzędu Celno-Skarbowego w [...] z dnia [...] 2018 r., nr [...] o unieważnieniu zgłoszenia celnego wywozowego.

Zaskarżona decyzja wydana została w następującym stanie sprawy:

W dniu [...] czerwca 2015 r. w Oddziale Celnym w [...] według zgłoszenia celnego zarejestrowanego w Systemie Kontroli Eksportu (ECS) pod poz. [...] objęty został procedurą wywozu towar w postaci odzieży. Eksporterem towaru była C. M. prowadzący działalność gospodarczą pod nazwą "firma A, zaś odbiorcą podmiot ukraiński O. F.. Zadeklarowanym w zgłoszeniu urzędem wyprowadzenia był polski urząd celny o kodzie [...] (Oddział Celny w K. ), który został zmieniony na węgierski urząd celny o kodzie HU [...] w D. .

W dniu [...] czerwca 2015 r. wymieniony wyżej węgierski urząd wyprowadzenia komunikatem "wyniki kontroli w urzędzie wyprowadzenia" (komunikat IE 518) przesłanym w systemie ECS do urzędu wywozu (Oddział Celny w [...]) potwierdził wyprowadzenie towaru z kodem A4 (drobne nieprawidłowości). Na tej podstawie urząd wywozu potwierdził wywóz towaru (komunikat IE 599).

W piśmie z dnia [...] maja 2017 r. Administracja Celna Węgier przekazała informację, że w oparciu o wniosek bułgarskiej administracji celnej strona węgierska prowadzi kontrolę celną dotyczącą zamknięcia procedury tranzytu. W trakcie kontroli ustalono, że 42 różne przesyłki zostały dostarczone z Węgier, z oddziału Punkt I Odpraw Celnych M. D. ([...]), według dokumentów tranzytowych T1 do bułgarskiego Urzędu Celnego MP K. A.. Zgodnie z posiadanymi danymi, w przypadku wyżej wymienionych przesyłek procedury tranzytu zostały zakończone w bułgarskim Urzędzie Celnym K. ([...]). Bułgarska administracja celna poinformowała stronę węgierską, że zgodnie z ustaleniami ekspertów informatycznych, w systemach bułgarskiej administracji celnej nastąpiła ingerencja zewnętrzna. W związku z tym procedury tranzytowe T1 będące przedmiotem kontroli zostały zakończone w sposób nieprawidłowy, komunikaty elektroniczne dotyczące zmiany zadeklarowanego urzędu przeznaczenia, przedstawienia towarów w urzędzie przeznaczenia, przeprowadzonej kontroli i zakończenia operacji zostały przesłane do urzędu celnego bez jakiejkolwiek ingerencji funkcjonariuszy celnych. W związku z powyższą informacją węgierska służba celna przejrzała historie przedmiotowych procedur tranzytowych i ustaliła, że w przypadku 31 przesyłek środki transportu zawierały takie towary, w których historiach występowały różne procedury wywozowe. Po zamknięciu procedur wywozowych towary zostały przeładowane na turecki środek transportu, a przedstawiciel ukraińskiej firmy K. lub I. , który miał prawo rozporządzania towarami, zawnioskował o procedurę tranzytu towarów do [...]. Każda rozpoczęta przesyłka składała się z licznych – w niektórych przypadkach nawet 50-60 – procedur wywozowych.

Do pisma Administracji Celnej Węgier załączono spis zgłoszeń MRN, gdzie towary zostały objęte procedurami wywozowymi w Polsce. W związku z tym, że na podstawie informacji przekazanej przez stronę bułgarską ustalono, że towary objęte dokumentami MRN wymienionymi w wyżej wymienionym załączniku nie opuściły terytorium Unii Europejskiej, administracja celna Węgier poinformowała, że wycofuje wyprowadzenie tych towarów i nie potwierdza końcowego wywozu towarów z obszaru Wspólnoty. W związku z informacją, że wśród wymienionych zgłoszeń znajduje się zgłoszenie skarżącego o wskazanym wyżej numerze, Naczelnik [...] Urzędu Celno-Skarbowego w [...] jako organ pierwszej instancji przeanalizował to zgłoszenie celne w systemie ECS, a następnie wezwał eksportera do dostarczenia informacji i dokumentów stanowiących dowody świadczące o tym, że towar objęty powyższym zgłoszeniem celnym opuścił unijny obszar celny.

Decyzją z dnia [...] marca 2018 r. Naczelnik [...] Urzędu Celno-Skarbowego w [...] unieważnił wyżej wymienione zgłoszenie celne wywozowe.

W wyniku rozpatrzenia odwołania skarżącego, Dyrektor Izby Administracji Skarbowej jako organ odwoławczy utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji.

W uzasadnieniu organ odwoławczy podniósł, że z dniem 1 maja 2016 r. weszło w życie rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 952/2013 z dnia 9 października 2013 r. ustanawiającego Unijny Kodeks Celny (Dz. Urz. UE L z dnia 10 października 2013 r. Nr 269, str. 1 – dalej jako "UKC"). Rozporządzenie to z dniem 1 maja 2016 r. zastąpiło rozporządzenie Rady (EWG) nr 2913/92 z dnia 12 października 1992 r. ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny (Dz. Urz. UE L z dnia 19 października 1992 r. Nr 302, str. 1, z późn. zm. – dalej jako "WKC"). Organ wyjaśnił, że nowe przepisy prawa celnego UE (obowiązującego od 1 maja 2016 r.) nie zawierają przepisów przejściowych regulujących kwestie stosowania norm prawnych do zdarzeń, które miały miejsce przed ich wejściem w życie. Tym samym w sprawach celnych stosuje się przepisy materialne obowiązujące w dniu zaistnienia danego zdarzenia, przepisy proceduralne zawarte w Unijnym Kodeksie Celnym oraz przepisy ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (j.t. Dz. U. z 2018r. poz. 800, z późn. zm. – dalej jako "Ordynacja podatkowa"), ale jedynie w zakresie wynikającym z art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 19 marca 2004 r. – Prawo celne (j.t. Dz. U. z 2018 r. poz. 167, z późn. zm. – dalej jako "Prawo celne").

Odnosząc się do okoliczności tej sprawy organ odwoławczy stwierdził, że podstawę prawną decyzji dotyczącej zgłoszenia z dnia [...] czerwca 2015 r. stanowiły przepisy materialne zawarte we Wspólnotowym Kodeksie Celnym i przepisach wykonawczych do tego Kodeksu, a nie przepisy Unijnego Kodeksu Celnego powołane w decyzji organu pierwszej instancji. Pomimo tego, brak podstaw do uchylenia decyzji organu pierwszej instancji, ponieważ stwierdzone uchybienie nie miało wpływu na wynik sprawy, gdyż w toku postępowania organ I instancji prawidłowo stosował przepisy Wspólnotowego Kodeksu Celnego i rozporządzenia Komisji (EWG) Nr 2454/93 z dnia 2 lipca 1993 r. ustanawiającego przepisy w celu wykonania rozporządzenia Rady (EWG) nr 2913/92 ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny (Dz. Urz. UE L z dnia 11 października 1993 r. Nr 253, str. 1 – dalej jako "RWKC").

Organ odwoławczy wskazał, że obowiązkiem eksportera jest przedstawienie w urzędzie wyprowadzenia towarów zgodnych z towarami zgłoszonymi do procedury wywozu. Wyprowadzenie towaru następuje w urzędzie celnym wyprowadzenia, który po przeprowadzeniu odpowiednich kontroli wynikających z analizy ryzyka i upewnieniu się czy przedstawione towary są zgodne z towarami zgłoszonymi, wysyła do urzędu celnego wywozu za pomocą komunikatu w systemie ECS "wyniki kontroli w urzędzie wyprowadzenia" (komunikat IE 518 w systemie ECS). Na tej podstawie urząd wywozu potwierdza wywóz towaru poza obszar celny Wspólnoty (komunikat IE 599 w systemie ECS).

W rozpoznawanej sprawie wywóz towaru objętego wyżej wymienionym zgłoszeniem celnym został potwierdzony przez urząd wywozu (Oddział Celny w [...]) w dniu [...] czerwca 2015 r. w systemie ECS na podstawie komunikatu węgierskiego urzędu wyprowadzenia o kodzie [...] "wyniki kontroli w urzędzie wyprowadzenia". Z informacji węgierskich władz celnych wynika, że towary objęte zgłoszeniem nie opuściły terytorium Unii Europejskiej, w związku z czym administracja celna Węgier wycofała potwierdzenie wyprowadzenia towarów wyjaśniając, że nie potwierdza końcowego wywozu towarów z obszaru Unii. Organ uznał, że komunikat IE 599 w systemie ECS (który został wygenerowany przez urząd wywozu na podstawie komunikatu węgierskiego urzędu wyprowadzenia), nie może stanowić zatem dowodu, że towary objęte zgłoszeniem opuściły obszar celny UE. W sytuacji, gdy urząd wyprowadzenia nie potwierdzi wyprowadzenia towarów, ciężar wykazania faktu, że towary opuściły obszar celny UE leży po stronie eksportera lub zgłaszającego. Eksporter lub zgłaszający mogą przekazać urzędowi celnemu wywozu dowód, że towary opuściły obszar celny UE, pozwalający na zamknięcie procedury przez urząd wywozu. W rozpoznawanej sprawie urząd wyprowadzenia wycofał potwierdzenie wyprowadzenia towarów, o czym organ celny poinformował skarżącego, wzywając go jednoczenie do dostarczenia dowodów, że towary opuściły obszar celny UE. W odpowiedzi na wezwanie organu celnego skarżący przedłożył wydruk komunikatu IE 599 (potwierdzenie wywozu). W świetle ustaleń administracji celnej węgierskiej, komunikat IE 599 wygenerowany w urzędzie wywozu na podstawie komunikatu "wyniki kontroli w urzędzie wyprowadzenia" węgierskiego urzędu celnego [...], nie może stanowić dowodu na wyprowadzenie przedmiotowego towaru.

Konsekwencją informacji otrzymanej od węgierskiego organu celnego oraz braku dostatecznych dowodów, że towary opuściły obszar celny UE jest sytuacja, o której mowa w art. 796e ust. 2 RWKC, zgodnie z którym, jeżeli w ciągu 150 dni od daty zwolnienia towarów do wywozu urząd celny wywozu nie otrzymał komunikatu "Wyniki kontroli w urzędzie wyprowadzenia" z urzędu celnego wyprowadzenia ani dostatecznych dowodów zgodnie z art. 796da ust. 4, urząd celny wywozu może uznać to za informację, że towary nie opuściły obszaru celnego Wspólnoty. W tej sytuacji, stosownie do art. 251 ust. 2 pkt b RWKC, zgłoszenie może zostać unieważnione.

Organ odwoławczy podkreślił, że dowody od węgierskiej administracji celnej uzyskane zostały w ramach współpracy organów celnych państw członkowskich. Dokumenty te są dokumentami urzędowymi i stanowią dowód tego co zostało w nich urzędowo stwierdzone, dopóki nie zostanie udowodnione, że dokument ten nie jest prawdziwy albo, że twierdzenia w nim zawarte nie są zgodne z prawdą. W ocenie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej organ I instancji podjął wszystkie niezbędne działania w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy i zgromadził w sprawie cały materiał dowodowy niezbędny do wydania rozstrzygnięcia w sprawie. Umożliwił również stronie czynny udział w gromadzeniu materiału dowodowego i dał jej możliwość przestawienia swojego stanowiska w sprawie.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie skarżący C. M. zaskarżył w całości decyzję Dyrektor Izby Administracji Skarbowej.

Zaskarżonej decyzji zarzucił:

1) naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, to jest:

a) naruszenie tiretu 26 Preambuły rozporządzenia Parlamentu Europejskiego I Rady (UE) nr 952/2013 z dnia 9 października 2013 r. ustanawiającego unijny kodeks celny oraz z art. 44 UKC w związku art. 15 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa, poprzez rozpoznanie sprawy przez organ odwoławczy na podstawie innych przepisów prawa materialnego niż legły u podstaw rozstrzygnięcia organu I instancji, co jest przejawem naruszeniem zasady dwuinstancyjności postępowania, które ma wpływ na wynik sprawy, bowiem miało na celu bezpodstawne orzeczenie co do istoty sprawy, a nie uchylenie i umorzenie postępowania wobec przedawnienia prawa do wydania decyzji przez organ I instancji;

b) naruszenie art. 27 ust. 1, ust. 2 i ust. 3 UKC, poprzez uchylenie korzystnej decyzji, pomimo braku jednoznacznych przesłanek wynikających ze stanu faktycznego ustalonego przez organ odwoławczy warunkujących jej uchylenie;

c) naruszenie pkt 38 Preambuły do UKC, poprzez usunięcie z obrotu prawnego korzystnej dla skarżącego decyzji, pomimo braku przeprowadzonego postępowania w kierunku zbadania "dobrej wiary" skarżącego w realizacji procedury eksportu;

2) naruszenie przepisów prawa materialnego mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj. naruszenie art. 162 WKC w związku z art. 793 ust. 7 RWKC, poprzez uznanie, że brak dostarczenia przez skarżącego dodatkowych dowodów na żądanie organu I instancji jest przesłanką wystarczającą do unieważnienia zgłoszenia do procedury wywozu;

3) naruszenie prawa materialnego wobec wydania decyzji przez organ odwoławczy w warunkach przedawnienia (art. 221 ust. 3 WKC).

Na podstawie tak sformułowanych zarzutów skarżący wniósł o uchylenie decyzji organów obu instancji i zasądzenie kosztów postępowania.

W uzasadnieniu skargi skarżący zarzucił organowi, że wydając zaskarżoną decyzję nie wziął pod uwagę terminu przedawnienia, o którym mowa art. 221 ust. 3 WKC. Zgodnie z powołanym przepisem, prawo organu do wydania decyzji wygasa z upływem trzech lat od dnia przyjęcia zgłoszenia celnego. Zgłoszenie celne w rozpoznawanej sprawie zostało przyjęte w dniu [...] marca 2015 r., a termin do wydania decyzji upłynął w dniu [...] marca 2017 r., zaś decyzja organu I instancji została wydana w dniu [...] marca 2018 r.

Odnosząc się do zagadnienia unieważnienia zgłoszenia celnego skarżący podniósł, że przyjęcie błędnego zgłoszenia jest błędem organu celnego a nie zgłaszającego. Nie można zatem obciążać skarżącego za nieprawidłowe działanie organu celnego. Skarżący podkreślił, że nie miał świadomości, iż sprzedany przez niego towar będzie przedmiotem działań gospodarczych niezgodnych z prawem. Wskazał, że sam dokonał zgłoszenia do procedury wywozu towaru zakupionego przez kontrahenta ukraińskiego, a następnie towar przekazał przewoźnikowi, który zobowiązany był do dostarczenia towaru do przejścia granicznego. Od chwili przekazania towaru przewoźnikowi dysponentem towaru był jego właściciel, czyli obywatel Ukrainy, który prawdopodobnie zdecydował o zmianie miejsca wyprowadzenia towaru ze Wspólnoty. W tych okolicznościach obowiązkiem organu celnego było ustalenie rzeczywistego przebiegu zdarzenia i ustalenie, czy towar objęty procedurą wywozu opuścił terytorium UE lub na nim pozostał.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Administracji Skarbowej wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje:

Skarga nie zawiera usprawiedliwionych podstaw, dlatego podlegała oddaleniu.

Przedmiotem kontroli sądu w niniejszej sprawie była decyzja Dyrektora Izby Administracji Skarbowej o unieważnienie zgłoszenia celnego.

Istota sporu sprowadzała się do oceny, czy organy celne w świetle zebranego materiału dowodowego oraz przepisów prawa miały podstawę do stwierdzenia, że brak było dowodów jednoznacznie potwierdzających, że towar objęty w urzędzie wyjścia (Oddział Celny w Korczowej) procedurą wywozu został faktycznie wyprowadzony poza obszar celny Unii, co w konsekwencji doprowadziło do unieważnienia zgłoszenia celnego w procedurze wywozu i czy organ miał prawo unieważnić zgłoszenie celne mimo wygenerowania w węgierskim urzędzie celnym (urzędzie celnym wyprowadzenia) komunikatu IE 518 w elektronicznym Systemie Kontroli Eksportu (ECS), na podstawie którego urząd wywozu (Oddział Celny w [...]) wygenerował w systemie ECS komunikatu IE 599 – potwierdzający wywóz towarów poza terytorium Wspólnoty.

W pierwszej kolejności należy odnieść się do kwestii, jakie przepisy znajdują zastosowanie w rozpoznawanej sprawie.

Zgłoszenie celne zostało złożone w dniu [...] czerwca 2015 r., to jest wówczas kiedy obowiązywały przepisy rozporządzenia Rady (EWG) nr 2913/92 z dnia 12 października 1992 r. ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny. Z dniem 1 maja 2016 r. weszło w życie rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 952/2013 z dnia 9 października 2013 r. ustanawiającego Unijny Kodeks Celny. Prawidłowo Dyrektor Izby Administracji Skarbowej przyjął, że wobec braku przepisów przejściowych, do oceny zdarzeń mających miejsce przed wejściem w życie przepisów nowych stosuje się przepisy materialnoprawne obowiązujące w dacie tych zdarzeń, zaś przepisy proceduralne mają zastosowanie do wszystkich postępowań zawisłych w momencie ich wejścia w życie.

Dlatego materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji stanowiły przepisy Wspólnotowego Kodeksu Celnego. Przepisy art. 161-162 WKC regulują procedurę wywozu, a przepisy art. 788-796e rozporządzenia Komisji (EWG) Nr 2454/93 z dnia 2 lipca 1993 r. ustanawiającego przepisy w celu wykonania rozporządzenia Rady (EWG) nr 2913/92 ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny (Dz. Urz. UE L z dnia 11 października 1993 r. Nr 253, str. 1 – dalej jako "RWKC"), określają zasady dokumentowania oraz potwierdzenia faktycznego wyprowadzenia towaru poza teren Unii. Stosownie do art. 161 ust. 1 WKC, procedura wywozu pozwala na wyprowadzenie towaru wspólnotowego poza obszar celny Unii. Dokonanie wywozu wymaga spełnienia przewidzianych dla niego formalności, z uwzględnieniem środków polityki handlowej oraz – jeśli znajdują zastosowanie – należności celnych wywozowych. Zgodnie zaś z art. 162 WKC, zwolnienie do wywozu udzielane jest pod warunkiem, że towary opuszczą obszar celny Wspólnoty w tym samym stanie, w jakim znajdowały się w chwili przyjęcia zgłoszenia do wywozu.

Szczegółowy tryb wymiany informacji pomiędzy organami celnymi w wypadku objęcia towaru procedurą wywozu poza obszar celny Unii uregulowano w rozdziale 3 pt. "Wymiana danych wywozowych między organami celnymi z wykorzystaniem technologii informatycznej i sieci komputerowych" rozporządzenia Komisji (EWG) Nr 2454/93. Zgodnie z art. 796d ust. 2 RWKC urząd celny wyprowadzenia przesyła "Wyniki kontroli w urzędzie wyprowadzenia" do urzędu celnego wywozu, najpóźniej w dniu roboczym następującym po dniu, w którym towary opuściły obszar celny Unii.

W przypadkach uzasadnionych szczególnymi okolicznościami urząd celny wyprowadzenia może przesłać komunikat w późniejszym terminie.

W sprawie niniejszej zgłoszenie celne zostało dokonane z wykorzystaniem Systemu Kontroli Eksportu (ECS). System ten jest systemem unijnym umożliwiającym wymianę zgłoszenia wywozowego i wymianę informacji w formie elektronicznej między urzędami celnymi na terenie Unii Europejskiej. Dokumentem potwierdzającym wywóz towarów poza terytorium Unii jest komunikat IE 599 podpisany przez system ECS przy użyciu klucza do bezpiecznej transmisji danych. Komunikat IE 599 zawiera dane zgłoszenia z momentu zwolnienia zgłoszenia do procedury wywozu oraz informacje o potwierdzeniu wywozu lub zatrzymaniu towaru na granicy. Komunikat IE 599 jest wysyłany do zgłaszającego przez urząd celny wywozu. Otrzymanie przez zgłaszającego komunikatu IE 599, który zawiera informację o potwierdzeniu wywozu – stanowi dowód dokonania eksportu. W przypadku jednak, gdy w związku z ingerencją zewnętrzną ustalono, że procedura wywozu otwarta w Polsce nie została prawidłowo zakończona i towar nie opuścił obszaru Unii Europejskiej, w pełni uzasadnione jest przeprowadzenie postępowania dowodowego w celu zebrania dowodów alternatywnych, potwierdzających fakt wyprowadzenia danego towaru.

Zgodnie z art. 796da ust. 4 RWKC, taki dowód może stanowić w szczególności jeden z następujących dokumentów lub kilka z nich:

a) kopia potwierdzenia dostawy podpisana lub uwierzytelniona przez odbiorcę spoza obszaru celnego Unii;

b) dowód zapłaty, faktura lub potwierdzenie dostawy należycie podpisane lub uwierzytelnione przez przedsiębiorcę, który wyprowadził towary poza obszar celny Unii;

c) oświadczenie podpisane lub uwierzytelnione przez przedsiębiorstwo, które wyprowadziło towary poza obszar celny Unii;

d) dokument poświadczony przez organy celne państwa członkowskiego lub kraju spoza obszaru celnego Unii;

e) prowadzony przez przedsiębiorców rejestr towarów dostarczonych na platformy wiertnicze i produkcyjne ropy naftowej i gazu oraz turbiny wiatrowe.

W sprawie tej organ celny stwierdził, że procedura wywozu otwarta w Polsce według dokumentu [...] [...] nie została prawidłowo zakończona i towar nie opuścił obszaru Unii Europejskiej. W konsekwencji organ celny wezwał skarżącego do nadesłania dokumentów potwierdzających dokonanie wywozu towaru. Skarżący w toku postępowania przedłożył na tę okoliczność wydruk komunikatu IE 599 "potwierdzenie wywozu". Nie przedłożył natomiast żadnych dokumentów przewozowych, ani urzędowych, świadczących o wywiezieniu towaru z obszaru celnego Unii Europejskiej, albo poświadczających ich wprowadzenie do obrotu na obszarze celnym importera. Dlatego podzielić należało stanowisko organu, że przedłożony dokument nie mógł być uznany za wystarczający dowód wywozu. Uzasadnione wątpliwości organu wzbudziło to, że operacja przemieszczania towarów pomiędzy dwoma obszarami celnymi nie była potwierdzana przez żaden organ celny, czy też jakimkolwiek innym dokumentem, który nosiłby cechy dokumentu urzędowego. W aktach sprawy znajdują się zaś urzędowe dokumenty, z których wynika, że towar objęty procedurą wywozu, po zamknięciu procedury wywozu, został w bułgarskim urzędzie celnym przeładowany na turecki środek transportu, a przedstawiciel ukraińskiej firmy, który miał prawo rozporządzania towarami zawnioskował o procedurę tranzytu towarów do Turcji. Procedura ta nie została prawidłowo zakończona, ponieważ nastąpiła zewnętrzna ingerencja w system (k. 1-7 akt adm.).

Powyższe argumenty przemawiały za tym, aby nie uznać przedłożonych dokumentów za wystarczające dla udowodnienia, że towar został wywieziony poza obszar celny Unii Europejskiej. Rzeczą skarżącego było bowiem wykazanie, że towar, który został objęty zgłoszeniem celnym wywozowym, został wyprowadzony poza obszar celny Wspólnoty. Brzmienie art. 796da ust. 4 RWKC ("dowód może w szczególności stanowić jeden z następujących dokumentów lub kilka z nich") wskazuje, że dla wykazania faktu wywozu towaru wystarczy przedstawienie jednego z dokumentów, o których mowa w tym przepisie. Strona może także przedłożyć zupełnie inny, niewymieniony w tym przepisie dokument. Istotne jest jedynie to, by dokument, na który powołuje się strona, był wiarygodny, a więc by miał postać oryginału lub potwierdzonej za zgodność z oryginałem kserokopii. Dokument taki musi również pozwalać na identyfikację wywiezionego towaru w taki sposób, by można było bez żadnych wątpliwości stwierdzić, że dotyczy tego samego towaru, który został zgłoszony do procedury wywozu. Ocena mocy dowodowej i wiarygodności danego dokumentu należy natomiast do organu celnego, który potwierdza wyprowadzenie towarów eksporterowi lub zgłaszającemu, jeżeli jest przekonany, że dowody przedstawione zgodnie z art. 796 da ust. 4 RWKC są dostateczne (art. 796e ust. 1 lit. b RWKC).

Dokonana przez organ celny ocena dokumentu przez przedłożonego przez skarżącego nie była dowolna. Dokument ten, jak każdy inny dowód podlega ocenie organów celnych i może być weryfikowany przez inne dowody. Zasadnie stwierdził organ, że dokument przedstawiony przez skarżącego nie jest dowodem na wywóz zakupionych towarów poza obszar celny Unii Europejskiej.

W piśmie z dnia [...] maja 2017 r. administracja celna Węgier poinformowała, że towary objęte wyżej wymienionym zgłoszeniem nie opuściły terytorium Unii Europejskiej i w związku z tym administracja celna Węgier wycofuje potwierdzenie wyprowadzenia towarów i nie potwierdza końcowego wywozu towarów z obszaru Unii. Pismo to zostało przekazane w ramach współpracy organów celnych państwa członkowskich, która odbywa się na podstawie rozporządzenia Rady (WE) nr 515/97 z dnia 13 marca 1997 r. w sprawie wzajemnej pomocy między organami administracyjnymi Państw Członkowskich i współpracy między Państwami Członkowskimi a Komisją w celu zapewnienia prawidłowego stosowania przepisów prawa celnego i rolnego (Dz. Urz. UE L z dnia 22 marca 1997 r. Nr 82, str. 1). Dokument ten ma moc dowodową dokumentu urzędowego. Ustalenia zawarte w tym dokumencie są wiążące dla polskich organów celnych. Zgodnie bowiem z treścią art. 194 Ordynacji podatkowej, dokument urzędowy to dokument sporządzony w formie określonej przepisami prawa przez powołane do tego organy władzy publicznej lub innej jednostki, jeśli na podstawie odrębnych przepisów uprawnione są do ich wydawania. Ordynacja nie ogranicza pojęcia dokumentów urzędowych do dokumentów krajowych. Dokumentem urzędowym jest także dokument sporządzony przez organy władzy publicznej innego państwa i honorowany przez władze RP na podstawie odrębnych przepisów. Dokumenty urzędowe mają zwiększoną moc dowodową i stanowią dowód tego co zostało w nich urzędowo stwierdzone. Z dokumentem związane jest również domniemanie prawdziwości jego treści. Prawidłowo przeprowadzone przez organy celne państwa członkowskiego kontrole procedur wywozowych są wiążące dla organów celnych drugiego państwa członkowskiego i nie podlegają postępowaniu sprawdzającemu.

Zgodnie z art. 796e RWKC, urząd celny wywozu potwierdza wyprowadzenie towarów eksporterowi lub zgłaszającemu w następujących przypadkach:

a) po otrzymaniu komunikatu "Wyniki kontroli w urzędzie wyprowadzenia" z urzędu celnego wyprowadzenia;

b) jeżeli, w przypadkach określonych w art. 796da ust. 2, nie otrzymał w ciągu 10 dni komunikatu "Wyniki kontroli w urzędzie wyprowadzenia" z urzędu celnego wyprowadzenia, ale jest przekonany, że dowody przedstawione zgodnie z art. 796da ust. 4 są dostateczne.

Jeżeli w ciągu 150 dni od daty zwolnienia towarów do wywozu urząd celny wywozu nie otrzymał komunikatu "Wyniki kontroli w urzędzie wyprowadzenia" z urzędu celnego wyprowadzenia ani dostatecznych dowodów zgodnie z art. 796da ust. 4, urząd celny wywozu może uznać to za informację, że towary nie opuściły obszaru celnego Wspólnoty. O unieważnieniu zgłoszenia wywozowego urząd celny wywozu informuje eksportera lub zgłaszającego oraz deklarowany urząd celny wyprowadzenia.

Jak już wskazano, dokumentem potwierdzającym wywóz towarów jest zgodnie z art. 796e ust. 1 lit. a RWKC jest komunikat IE 599 – "Potwierdzenie wywozu", który jest wysyłany do zgłaszającego przez urząd celny wywozu po otrzymaniu z urzędu wyprowadzenia komunikatu IE518 – "Wynik kontroli w urzędzie wyprowadzenia". W sprawie tej organ celny Węgier wycofał potwierdzenie wyprowadzenia towarów objętych wyżej wymienionym zgłoszeniem i nie potwierdził wywozu towarów z obszaru Unii. Konsekwencją tego było wezwanie skarżącego jako eksportera do dostarczenia dowodów na okoliczność, że towary opuściły obszar celny Unii. Tymczasem dowody przedstawione przez skarżącego były niedostateczne i nie potwierdzały wyprowadzenia towarów poza obszar celny Unii. To zaś uzasadniało unieważnienie zgłoszenia. Zgodnie bowiem z art. 251 ust. 2 pkt b RWKC, w drodze odstępstwa od art. 66 ust. 2 WKC, zgłoszenie celne może zostać unieważnione po zwolnieniu towarów w przypadku innych towarów, w odniesieniu do których urząd celny wywozu został poinformowany, zgodnie z art. 792a ust. 1, lub uznaje on, zgodnie z art. 796e ust. 2, że zgłoszone towary nie opuściły obszaru celnego Wspólnoty.

Wymaga ponownego zwrócenia uwagi, że komunikat IE 599 wskazujący, że towar objęty zgłoszeniem celnym opuścił obszar celny Unii, nie może mieć przesądzającego znaczenia dla stwierdzenia wywozu towaru w sytuacji, gdy istnieją wiarygodne dowody potwierdzające, że do takiego wywozu towaru poza obszar celny Unii nie doszło. Organy celne mają prawo ocenić, zgodnie z zasadą swobodnej oceny dowodów wyrażoną w art. 191 Ordynacji podatkowej, czy wygenerowany komunikat IE 599 w konfrontacji z innymi dowodowymi zebranymi w sprawie jest dowodem wiarygodnym, czy też należy mu odmówić mocy dowodowej i oczekiwać od zgłaszającego przedstawienia alternatywnych dowodów potwierdzających fakt wyprowadzenia danego towaru, o których mowa w art. 796 da ust. 4 RWKC.

Nie zasługiwał również na uwzględnienie zarzut naruszenia art. 221 ust. 3 WKC i wydania decyzji po upływie terminu przedawnienia. Zgodnie z art. 221 ust. 1 WKC, niezwłocznie po dokonaniu zaksięgowania dłużnik zostaje powiadomiony o kwocie należności zgodnie z odpowiednią procedurą. Według zaś art. 221 ust. 3 WKC, powiadomienie dłużnika nie może nastąpić po upływie trzech lat, licząc od dnia powstania długu celnego. Bieg tego terminu zostaje zawieszony z chwilą złożenia odwołania w rozumieniu art. 243 na czas trwania procedury odwoławczej.

Powołane wyżej przepisy dotyczą należności celnych i decyzji określającej kwotę długu celnego. Kontroli sądu w niniejszej sprawie poddana była zaś decyzja o unieważnieniu zgłoszenia celnego. Podstawę prawną tej decyzji stanowił całkowicie odrębny przepis, a mianowicie przepis art. 251 ust. 2 pkt b RWKC. Kwestia powstania i określenia kwoty długu celnego nie była przedmiotem sporu w niniejszej sprawie. Z tej przyczyny nieuzasadnione jest również twierdzenie skarżącego, że zaskarżona decyzja została wydana po upływie terminu, o którym mowa w art. 221 ust. 3 WKC. W powołanym przepisie mowa jest o przedawnieniu długu celnego i upływie terminu do powiadomienia dłużnika o powstałym długu celnym. Przedmiotem rozpoznawanej sprawy była zaś decyzja o unieważnieniu zgłoszenia celnego. Procedurę zmierzającą do unieważnienia zgłoszenia celnego, w tym stosowne terminy, określają zaś powołane i omówione już wyżej przepisy części drugiej RWKC "Przeznaczenie celne", Tytuł IV "Przepisy wykonawcze dotyczące wywozu", Rozdział 3 "Wymiana danych wywozowych między organami celnymi z wykorzystaniem technologii informatycznej i sieci komputerowych". Okoliczność wycofania potwierdzenia wyprowadzenia towarów przez administrację celną Węgier i informacje uzyskane od administracji celnej Bułgarii uzasadniały wszczęcie procedury zmierzającej do ustalenia, czy zgłoszone towary opuściły obszar celny Wspólnoty i w konsekwencji wydania decyzji o unieważnieniu zgłoszeniu celnego. Wbrew zarzutom skargi organ celny nie stwierdził, że zgłoszenie celne jest nieprawidłowe. Kluczową kwestią w niniejszej sprawie było natomiast ustalenie, czy towar objęty zgłoszeniem celnym opuścił obszar celny Wspólnoty w takim staniem, w jakim znajdował się w chwili przyjęcia zgłoszenia do wywozu.

Bezpodstawny okazał się również zarzut skargi, że organ nie ustalił, czy skarżący działał w dobrej wierze realizując procedurę eksportu. W art. 796da RWKC wskazano, jakie czynności musi podjąć eksporter lub zgłaszający, aby wykazać, że towary opuściły obszar celny Wspólnoty. Żaden przepis Wspólnotowego Kodeksu Celnego i rozporządzenia wykonawczego nie przywiduje możliwości wyłączenia odpowiedzialności eksportera lub zgłaszającego z uwagi na działanie w dobrej wierze.

Konkludując stwierdzić należało, że w rozpoznawanej sprawie organy celne dokonały prawidłowej i wszechstronnej oceny wszystkich zebranych w toku postępowania dowodów. Wbrew zarzutom skargi, w toku postępowania podjęły wszelkie niezbędne czynności w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy. Ocena zaś dokonanych ustaleń odpowiada prawu i nie narusza granic swobodnej oceny dowodów wyrażonej w art. 191 Ordynacji podatkowej.

Mając powyższe rozważania na względzie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie – na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 z późn. zm.), obowiązany był oddalić skargę, o czym orzekł w sentencji wyroku.