Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt III SA/Gl 2062/11
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2012-06-25 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6111 Podatek akcyzowy
6300 Weryfikacja zgłoszeń celnych co do wartości celnej towaru, pochodzenia, klasyfikacji taryfowej; wymiar należności celny
Hasła tematyczne: Celne prawo
Podatek akcyzowy
Skarżony organ: Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 154 ust. 1
journal: Dz.U. 2009 nr 3 poz 11
law: Ustawa z dnia 6 grudnia 2008 r. o podatku akcyzowym
article: art. 4 ust. 1 pkt 4, art. 7 ust. 2 pkt 1, art. 10 ust. 1 pkt 4
journal: Dz.U. 2004 nr 29 poz 257
law: Ustawa z dnia 23 stycznia 2004 r. o podatku akcyzowym
journal: Dz.U.UE.L 1992 nr 302 poz 1  art. 29 ust. 1, art. 31, art. 201 ust. 2, art. 78 ust. 2
law: Rozporządzenie Rady (EWG) NR 2913/92 z dnia 12 października 1992 r. ustanawiające Wspólnotowy Kodeks Celny.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Apollo, Sędziowie Sędzia WSA Barbara Brandys - Kmiecik (spr.), Sędzia WSA Barbara Orzepowska - Kyć, Protokolant Monika Rał, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 czerwca 2012 r. przy udziale – sprawy ze skargi T. B. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie wymiaru należności celnych, podatku akcyzowego oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] r. o nr [...] Dyrektor Izby Celnej w K. Dyrektor Izby Celnej w K., po rozpatrzeniu odwołania T. B., od decyzji Naczelnika Urzędu Celnego w B. nr [...] z dnia [...] r. określającej elementy kalkulacyjne dla towaru objętego zgłoszeniem celnym [...] nr [...] z dnia [...] r. na potrzeby prawidłowego ustalenia kwot podatków w wysokości: wartość celna towaru [...] PLN, stawka celna dla towaru 10%, kwota cła dla towaru [...] PLN oraz kwoty należnego podatku akcyzowego [...] PLN – utrzymał w mocy rozstrzygnięcie pierwszoinstancyjne. Jako podstawę prawną powołano art. 233 §1 pkt 1, art. 13 §1 pkt 2 lit. a, art. 21 §1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. - Ordynacja podatkowa (t.j. Dz. U. z 2005r. Nr 8, poz.60 ze zm.), art. 154 ust. 1 ustawy z dnia 6 grudnia 2008r. o podatku akcyzowym (Dz. U. z 2009r. Nr 3, poz. 11 ze zm.), art. 4 ust. 1 pkt 4, art. 7 ust. 2 pkt 1, art. 10 ust. 1 pkt 4, art. 20 ust. 2, ust. 5 art. 22 ust. 2, art. 75 ust. 1, ust. 3, art. 80 ust. 1, ust. 2 pkt 2, ust. 3 pkt 2 ustawy z dnia 23 stycznia 2004r. o podatku akcyzowym (Dz. U. z 2004r. Nr 29 poz. 257 ze zm.), § 1, § 2 ust.1 pkt 2 oraz pozycja 21 załącznika 2 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 kwietnia 2004r. w sprawie obniżenia stawek podatku akcyzowego (Dz. U z 2004r, Nr 87, poz.825 ze zm.).

W uzasadnieniu przedstawiono dotychczasowy przebieg postępowania oraz argumentację prawną. Podkreślono, że z akt sprawy wynika, iż w dniu [...] r. T. B. zgłosił do procedury dopuszczenia do obrotu sprowadzony ze Stanów Zjednoczonych Ameryki samochód osobowy używany marki [...] o nr nadwozia [...], rok produkcji 2003, z silnikiem o zapłonie iskrowym o poj. 2457 ccm. W zgłoszeniu celnym (pole 33 dokumentu SAD) zadeklarowano kod CN 87032390 - Taryfy Celnej Wspólnot Europejskich - właściwy dla pojazdów samochodo-wych i innych pojazdów mechanicznych przeznaczonych zasadniczo do przewozu osób (inne niż te objęte pozycją 8702) włącznie z samochodami osobowo - towarowymi (kombi) oraz samochodami wyścigowymi, - pozostałe pojazdy wyposażone w silniki tłokowe wewnętrznego spalania o zapłonie iskrowym, - - o pojemności skokowej przekraczającej 1500ccm, ale nieprzekraczającej 3 000 cm, — używane. Dla towaru zastosowano stawkę celną konwencyjną w wysokości 10 % - zgodnie z obowiązującą w dniu przyjęcia zgłoszenia celnego Taryfą Celną Wspólnot Europejskich (rozporządzenie Komisji (WE) Nr 1549/2006 z dnia 17 października 2006r. zmieniające załącznik I do rozporządzenia Rady (EWG) nr 2658/87 w sprawie nomenklatury taryfowej i statystycznej oraz w sprawie Wspólnej Taryfy Celnej - Dz. U. UE Nr 301, z 31.10.2006r.). Wartość celną importowanego pojazdu zadeklarowano w kwocie [...] USD na podstawie dowodu zakupu z dnia [...]r.. Do zgłoszenia celnego załączono m.in. dowód zakupu z dnia [...]., zdjęcia pojazdu, oświadczenie Strony z dnia [...]r. dot. poniesionych kosztów transportu, deklarację Wartości Celnej D.W.1., amerykański dokument własności pojazdu ("Certificate of Title") o nr [...] z dnia [...]r.

W tym samym dniu zgłoszenie - jako odpowiadające wymogom formalnym określonym w art. 62 rozporządzenia Rady (EWG) nr 2913/92 z dnia 12 października 1992r. ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny (Dz.Urz. WE L 302 z 19.10.1992r., str. 1, ze zm.: Dz. Urz. UE Polskie wydanie specjalne, roz. 2, t. 4, str. 307, ze zm) - zostało przyjęte na podstawie art. 63 przedmiotowego rozporządzenia i zarejestrowane w ewidencji [...] pod nr [...]. Jednocześnie przeprowadzono rewizję celną, w wyniku której stwierdzono: samochód osobowy używany marki [...]; numer nadwozia samochodu odczytano z natury; samochód uszkodzony - uszkodzenia zewnętrzne zgodnie z oceną rzeczoznawcy. Sporządzono dokumentację fotograficzną. Pozostałe dane techniczne przyjęto z dokumentów. Towar zwolniono do wnioskowanej procedury po zapłaceniu kwoty długu celnego.

Jednocześnie w tym samym dniu Naczelnik Urzędu Celnego w B. mając wątpliwości co do zadeklarowanej wartości celnej pojazdu wezwał Stronę do przedstawienia w terminie do 7 dni wszelkich dokumentów i informacji uzupełniających, w jakiejkolwiek formie, które uczynią wiarygodną zadeklarowaną wartość celną samochodu jako wartość transakcyjną, czyli całkowitą faktycznie zapłaconą lub należna sumę. W związku z powyższym wezwaniem T. B. przedstawił: dowód wpłaty na kwotę [...] USD za samochód, potwierdzenie przeniesienia własności ww. samochodu na tę samą kwotę (kontrakt), wydruk ze strony internetowej Kelly Blue Book określającej wartość samochodu na rynku USA, ocenę wartości pojazdu dokonaną przez biegłego rzeczoznawcę. Nadto oświadczył na piśmie, że kwotę za którą kupił ww. pojazd przekazał osobiście Panu K. S. zamieszkałemu w USA w formie zaliczki w czasie jego pobytu w USA w [...] roku.

Po wszczęciu z urzędu postępowania w sprawie określenia elementów kalkulacyjnych na potrzeby prawidłowego ustalenia kwot podatków zapoznaniu się strony z dokumentacją zgromadzoną w sprawie i jej oświadczeniu, że nowe dowody w sprawie zobowiązuje się dostarczyć w ciągu dwóch tygodni, Naczelnik Urzędu Celnego w B. powołał J. D. w charakterze biegłego rzeczoznawcy do spraw techniki samochodowej w celu wykonania wyceny wartości samochodu osobowego marki [...] przekazując kserokopie posiadanych dokumentów.

W dniu [...] r. T. B. przedłożył urzędowe tłumaczenie dokumentów w postaci "Rejestru szacunkowego" sporządzonego w USA, a dotyczącego przedmioto-wego samochodu, którego kopia załączona była już przy odprawie celnej. Jednocześnie Strona zawarła prośbę o uwzględnienie w sporządzanej przez biegłego rzeczoznawcę opinii "opisu stanu pojazdu w jakim został przywieziony z wyszczególnieniem uszkodzeń tj. części i robocizny zgodnie z ww. dokumentem.".

W konsekwencji poczynionych ustaleń organ celny pierwszej instancji w dniu [...] r. wydał decyzję nr [...] określając elementy kalkulacyjne dla przedmiotowego towaru na potrzeby prawidłowego ustalenia kwot podatków w wysokości: wartość celna towaru [...] PLN, stawka celna dla towaru 10%, kwota cła dla towaru [...] PLN i kwotę należnego podatku akcyzowego w wysokości [...] PLN. Jednocześnie wezwał Stronę do uiszczenia różnicy pomiędzy podatkiem zadeklarowanym w zgłoszeniu celnym, a określonym decyzją - w kwocie [...]PLN.

Kwestionując prawidłowość decyzji Naczelnika Urzędu Celnego w B. T. B. złożył odwołanie wnosząc o jej anulowanie oraz uznanie wartości podanych w zgłoszeniu celnym. Stwierdził, że za uszkodzony samochód marki [...] zapłacił kwotę [...] USD na dowód czego oprócz złożonych przy odprawie celnej dokumentów tj.: rachunku zakupu, dokumentu przeniesienia własności, dodatkowo przedstawił potwierdzone notarialnie oświadczenie K. S., który w jego imieniu zakupił pojazd. Organ poddając w wątpliwość wiarygodność wartości celnej podanej w zgłoszeniu celnym, powołał rzeczoznawcę, który wyliczył wartość samochodu na rynku polskim – co nie może być uznane za właściwe, ponieważ za samochód zgodnie z przepisami mógł zapłacić gotówką. Strona podniosła także, że przedstawiła autentyczne dokumenty zakupu samochodu z rynku amerykańskiego, których Urząd Celny w B. nie kwestionuje i wycenę kosztów naprawy wykonaną przez ubezpieczyciela amerykańskiego dwukrotnie przekraczającą wartość nieuszkodzonego takiego samochodu wg rankingu KBB na rynku USA, co w oczywisty sposób wskazuje na możliwość wylicytowania uszkodzonego samochodu za kwotę jaką zaoferowano w czasie licytacji. Takie same procedury – zdaniem strony - są obecnie stosowane przez firmy ubezpieczeniowe również w Polsce i wielu krajach Europy. Gdyby przepisy celne określały wartość celną sprowadzanych towarów wg rynkowej ich wartości w kraju to import byłby ekonomicznie nieuzasadniony. Pomimo iż w specyficznych sytuacjach istnieje możliwość uwzględnienia takiej metody pomocniczo, to w tym wypadku wybrano najbardziej niekorzystny i krzywdzący dla importera sposób określenia wartości celnej, przy jednoczesnym zignorowaniu przedstawionych dokumentów oraz realiów rynku z którego sprowadzony został pojazd.

Dyrektor Izby Celnej w K. nie znajdując podstaw do uznania zasadności podniesionych zarzutów – utrzymał w mocy rozstrzygnięcie I instancji, podzielając jej stanowisko. Przywołano regulacje art. 29 nowej ustawy o podatku akcyzowym i jej odpowiednika w art. 22 ust. 2 z ustawy z 2004r., właściwej w niniejszej sprawie z mocy art. 154 ust. 1 ustawy akcyzowej z 2008 r., jako możliwość do określenia elementów kalkulacyjnych według zasad określonych w przepisach prawa celnego na potrzeby prawidłowego określenia kwoty akcyzy z tytułu importu, w sytuacji gdy, powiadomienie dłużnika o wysokości długu celnego nie może nastąpić z uwagi na przedawnienie, a istnieje podstawa do obliczenia lub zweryfikowania należności podatkowych. W przedmiotowej sprawie powiadomienie dłużnika o wysokości długu celnego nie mogło nastąpić, ponieważ upłynęły trzy lata od daty powstania długu celnego (dług celny powstał w dniu przyjęcia zgłoszenia celnego, tj. w przedmiotowej sprawie w dniu [...]r.), zgodnie z art. 221 ust. Wspólnotowego Kodeksu Celnego. Zatem decyzja Naczelnika Urzędu Celnego w B. określa kwotę należnego z tytułu importu towaru (decyzja podatkowa) podatku akcyzowego dla potrzeb którego zgodnie art. 22 ust.2 ustawy z dnia 23 stycznia 2004r. o podatku akcyzowym zostały określone elementy kalkulacyjne według zasad określonych w przepisach celnych.

Przedstawiając stosowne przepisy prawa celnego, które doprowadziły do ustalenia innych elementów kalkulacyjnych niż deklarowała Strona w zgłoszeniu celnym (tu: wartość celna, stawka celna, cło) i określenie podatku akcyzowego w kwocie wyższej aniżeli zadeklarowana w zgłoszeniu celnym - organ odwoławczy zauważył, że Naczelnik Urzędu Celnego w B. dokonując oceny zadeklarowanej w zgłoszeniu celnym wartości pojazdu porównał ją z wartością podaną przez rzeczoznawcę samochodowego w dostarczonej przez Stronę opinii nr [...] z dnia [...] r., w której posługując się cenami podobnych samochodów używanych na rynku kraju eksportu i wykorzystując przy tym dane z amerykańskiej strony internetowej www.kbb.com, rzeczoznawca ustalił, iż przewidywana wartość samochodu uwzględnia-jąca uszkodzenia powypadkowe wynosi [...] USD. Podana wartość uwzględniała uszkodzenia powypadkowe pojazdu oraz realia rynku amerykańskiego w tym wysokie koszty napraw na tym rynku. Rzeczoznawca ustalił stopień zużycia ocenianego pojazdu na około 60%.

Mając wątpliwość czy podana przez Stronę w zgłoszeniu celnym cena transakcyjna odzwierciedla wartość celną towaru organ I instancji wezwał Stronę do przedstawienia dokumentów, które uczyniłyby wiarygodną zadeklarowaną wartość celną pojazdu [...] jako wartość transakcyjną, czyli całkowitą faktycznie zapłaconą lub należną sumę. T. B. nie przedstawił innego dokumentu poza dokumentem przedstawionym do odprawy celnej tj. rachunkiem z dnia [...] r., który potwierdzał płatność za sprowadzony samochód w podanej w nim kwocie.

Dyrektor Izby Celnej wskazał także na opinię techniczną nr [...] z dnia [...]r. J. D. - biegłego rzeczoznawcy do spraw techniki samochodowej - zawierającą wycenę wartości spornego samochodu, wykonaną w oparciu o dostarczoną dokumentację tj. ocenę techniczną nr [...] z dnia [...] r., amerykańską kalkulację naprawy i zdjęcia uszkodzonego pojazdu. W opinii biegły stwierdził: " 1. Samochód z dobrą dbałością o pojazd i jego utrzymanie, z pokolizyjnymi uszkodzeniami powstałymi w zdarzeniu z dn. [...]

2. Opis stanu technicznego pojazdu przed kolizją z dnia [...]:

silnik i osprzęt silnika - sprawny technicznie, stan adekwatny do przebiegu,

skrzynia biegów i przeniesienie napędu - sprawne technicznie, bez widocznych uszkodzeń,

układ hamulcowy - przed kolizją sprawny technicznie, nie wymagał napraw,

zawieszenie przednie/tylne - przed kolizją sprawne technicznie, bez nadmiernych luzów i uszkodzeń,

układ kierowniczy - przed kolizją sprawne technicznie, bez nadmiernych luzów i uszkodzeń,

nadwozie - brak informacji, czy było wcześniej naprawiane, przed kolizją bez uszkodzeń.

3. Opis stanu technicznego pojazdu po kolizji z dnia [...], takiego samego jak dn.

[...]: Samochód był z powypadkowymi uszkodzeniami nadwozia (po uderzeniu bocznym prawym). Samochód wymagał napraw w celu przywrócenia wartości bazowej i spełnienia wymogów dopuszczenia do ruchu. Naprawa była technicznie możliwa, ekonomicznie opłacalna. Zakres naprawy w Arkuszu Ustalenia Wartości Pojazdu w Stanie Uszkodzonym dołączonym do niniejszej opinii. Możliwe było występowanie jeszcze innych, niewielkich uszkodzeń, które ujawniły się w trakcie naprawy.

Wartość rynkowa brutto wyżej zidentyfikowanego pojazdu, w stanie jak przed szkodą, określona na dzień [...] roku wynosi: [...] PLN (w tym VAT (22%) [...] PLN). Wartość brutto pojazdu w stanie uszkodzonym określona na dzień [...] roku wynosi: [...] PLN w tym VAT(22%) [...] PLN. Wartość określono na podstawie notowań rynkowych z katalogu "Pojazdy Samochodowe - Wartości Rynkowe 11-2007" zaakceptowanych przez wykonawcę opinii; korekt mających wpływ na wartość pojazdu, analizy zbywalności pojazdu uszkodzonego."

Mając na uwadze zebrany w sprawie materiał dowodowy, Dyrektor Izby Celnej w K. stwierdził słuszność uznania przez organ I instancji wystąpienia w sprawie przesłanki wyłączającej możliwość ustalenia wartości na podstawie art. 29 ust.1 Wspólnotowego Kodeks Celnego. Zatem prawidłowo zastosowano przepis art. 181 a ust.1 rozporządzenia Komisji (EWG) Nr 2454/93 z dnia 2 lipca 1993r. ustanawiającego przepisy w celu wykonania rozporządzenia Rady (EWG) Nr 2913/92 ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny, zgodnie z którym - jak już podkreślono powyżej - jeżeli zgodnie z procedurą ustanowioną w ust.2, organy celne mają uzasadnione wątpliwości, że zadeklarowana wartość celna stanowi całkowitą faktycznie zapłaconą lub należną sumę określoną w art. 29 WKC, nie muszą ustalać wartości celnej przywożonych towarów z zastosowaniem metody wartości transakcyjnej. Skoro więc kwota [...]USD wskazana w dokumencie zakupu z dnia [...]r. nie mogła zostać przyjęta jako wartość transakcyjna (z powodu iż odbiegała od cen podobnych pojazdów) w rozpatrywanej sprawie konieczne było - jak to zrobił Naczelnik Urzędu Celnego w B. - ustalenie wartości celnej importowanego samochodu metodą zastępczą. Zatem ustalanie wartości celnej pojazdu zostało opracowane zgodnie z zaleceniami studium 1.1 Technicznego Komitetu Ustalania Wartości Celnej Światowej Organizacji Celnej (WCO) i zgodnie z postanowieniami Porozumienia w sprawie stosowania artykułu VII Układu Ogólnego w Sprawie Taryf Celnych i Handlu z 1994 r.

Ustalona więc przez rzeczoznawcę na podstawie notowań rynkowych z wydawnictw AUTOBIT, GIEŁDA SAMOCHODOWA, informacji z komisów sprzedających ww. rodzaj pojazdów, internetowych ofert sprzedaży, przeliczeń z wykorzystaniem programu Info Ekspert, korekt mających wpływ na wartość pojazdu, wartość posłużyła do przeprowadzenia kalkulacji wartości celnej metodą "ostatniej szansy" opisaną w art. 31 ust.1 Wspólnotowego Kodeksu Celnego. Tak obliczona przez Naczelnika Urzędu Celnego w B. wartość celna pojazdu metodą ostatniej szansy" wynosiła [...] PLN (tj. [...] USD - po przeliczeniu wg obowiązującego w dniu przyjęcia zgłoszenia celnego kursu walut: 1 USD = 2,9845 PLN). Konsekwencją zaś powyższego było ustalenie pozostałych elementów kalkulacyjnych - kwota cła wyniosła zatem [...] PLN tj. wartość celna w wys. [...] PLN x stawka celna 10% = cło w wys. [...] PLN, a podstawa wymiaru podatku akcyzowego wyniosła [...] PLN (tj. wartość celna [...] PLN + cło [...] PLN = [...] PLN). Stawkę podatku akcyzowego w przedmiotowej sprawie przyjęto do określenia kwoty podatku stawkę w wysokości 13,6 % tj. właściwą dla samochodów osobowych o pojemności silnika powyżej 2000 ccm zgodnie z § 1 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 10 listopada 2006r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie obniżenia stawek podatku akcyzowego ( Dz. U. z 2006r. Dz. U. Nr 210, poz. 1551 ). Zatem kwota należnego podatku akcyzowego wyniosła [...] PLN.

Nadto Dyrektor Izby Celnej w K. ustosunkował się do zarzutów odwołania wskazując, że wartość celna sprowadzonego przez Stronę pojazdu w postaci [...] została ustalona według tzw. metody "ostatniej szansy", Naczelnik Urzędu Celnego w B. posłużył się opinią certyfikowanego rzeczoznawcy samochodowego o nr [...] z dnia [...] r., który w swojej kalkulacji określił wartość rynkową brutto sprowadzonego pojazdu w stanie uszkodzonym, jaki został stwierdzony w dniu [...] r., na podstawie notowań rynkowych. W kalkulacji uwzględniono korekty mające wpływ na wartość pojazdu oraz analizę zbywalności pojazdu uszkodzonego. Przywołał stanowisko Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku w wyroku z dnia 12 listopada 2008r. ( sygn. akt I SA/Bk224/08) na poparcie prawidłowości dokonanej wyceny.

Odnosząc się do przedstawionej wyceny kosztów naprawy Dyrektor Izby Celnej w K. stwierdził, że metody ustalania wartości celnej przywożonych towarów i kolejność ich stosowania zostały szczegółowo określone w art. 29 do 31 Wspólnotowego Kodeksu Celnego i nie ma od tego żadnego odstępstwa. Skoro zatem strona zadeklarowała wartość samochodu w kwocie [...] USD, która odbiegała od cen podobnych pojazdów, to organ dokonując oceny porównał ją z cenami podobnych samochodów używanych na rynku kraju eksportu. Do porównania wykorzystał przedłożony przez Stronę do zgłoszenia celnego wydruk z amerykańskiej strony internetowej www.kbb.com. oraz dostarczoną opinię techniczną nr [...] z dnia [...] r., w której rzeczoznawca w opisie stanu technicznego stwierdził - 60% stopień zużycia pojazdu i wskazał przewidywaną wartość pojazdu uwzględniającą uszkodzenia powypadkowe na poziomie [...] USD. Przy tej okazji podał, że wartość tę potwierdzają wysokie koszty naprawy na poziomie [...]USD, uwzględniające realia na rynku amerykańskim.

Poza tym potwierdzeniem stanowiska organu celnego o niskiej cenie transakcyjnej przedmiotowego pojazdu były dane zawarte w opinii technicznej nr [...] z dnia [...] r. J. D. - Certyfikowanego Rzeczoznawcy Samochodowego, który wskazał - biorąc pod uwagę całą dokumentację zgromadzoną w sprawie, w tym także dokumenty przedłożone przez Stronę, że wartość pojazdu w stanie uszkodzonym określona na dzień [...] roku wynosiła [...] PLN. Taki materiał dowodowy pozwolił więc na wydanie decyzji, w której organ celny pierwszej instancji ustalając na nowo wartość celną sprowadzonego pojazdu w oparciu o jedyną możliwą i wiarygodną metodę ustalania wartości celnej - metodę "ostatniej szansy" - dokonał określenia elementów kalkulacyjnych dla towaru objętego zgłoszeniem celnym [...] nr [...] z dnia [...] r. na potrzeby prawidłowego określenia kwoty akcyzy z tytułu importu wyrobu akcyzowego. W przeprowadzonym natomiast postępowaniu dążąc do realizacji prawdy obiektywnej, podjęto wszelkie niezbędne kroki do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy przez wydanie prawidłowego rozstrzygnięcia merytorycznego w sprawie.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach T. B. zakwestionował powyższą decyzję ostateczną i wniósł o jej uchylenie oraz zasądzenie kosztów. Powtórzył dotychczasową argumentację akcentując naruszenie art. 181 a rozporządzenia Komisji (EWG) nr 2454/93 z dnia 2 lipca 1993r. poprzez przyjęcie, iż w niniejszej sprawie istnieją uzasadnione wątpliwości i przyczyny pozwalające zakwestionować wiarygodność lub dokładność informacji i dokumentów służących określaniu wartości celnej przedmiotowego pojazdu samochodowego (w szczególności dowodu zapłaty z dnia [...] r.), które skarżący dołączył do zgłoszenia celnego [...] nr [...]z dnia [...] r.; art. 29 WKC poprzez odmówienie przyjęcia za wartość celną spornego pojazdu kwoty wskazanej w dowodzie zapłaty załączonym do przedmiotowego zgłoszenia celnego bez dostatecznego uzasadnienia wątpliwości co do rzeczywistej wartości towaru; art. 121 § 1 Ordynacji podatkowej poprzez prowadzenia postępowania podatkowego w sposób niebudzący zaufania do organów celnych, tj. dowolne i arbitralne posługiwanie się zgromadzonym w sprawie materiałem dowodowym dla wykazania, iż wartość celna zadeklarowana w przedmiotowym zgłoszeniu celnym nie odpowiada rzeczywistej wartości importowanego towaru, przy jednoczesnym zaniechaniu podjęcia podstawowych, niezbędnych czynności dowodowych w celu ustalenia cen powypadkowych podobnych samochodów funkcjonujących na rynku amerykańskim, a prawidłowo przeprowadzone postępowanie dowodowe doprowadziłoby do uznania, że wartość transakcyjna towaru mieści się w granicach cen podobnych towarów na terenie Stanów Zjednoczonych, a tym samym brak jest podstaw do odstępowania od metody wartości transakcyjnej.

W odpowiedzi na skargę organ celny podtrzymał swoje stanowisko.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów lub czynności wymienionych w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012r., poz. 270 - zwanej dalej p.p.s.a.) sprawowana jest w oparciu o kryterium zgodności z prawem. W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c p.p.s.a.). Wyjaśnić również należy, iż stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy. Granice sprawy wyznaczane są przedmiotem zaskarżenia, ale sąd nie jest związany zarzutami skargi.

Oceniając zaskarżoną decyzję należy stwierdzić, że odpowiada ona prawu, tym samym skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Istotą sporu w niniejszej sprawie była wartość celna importowanego towaru. Dlatego też koniecznym stało się wyjaśnienie prawidłowości danych zgłoszonego przez importera do obrotu towaru. Na podstawie art. 29 ust. 1 Wspólnotowego Kodeksu Celnego wartością celną towaru jest wartość transakcyjna, tzn. cena faktycznie zapłacona lub należna za towary wówczas, jeżeli zostały sprzedane w celu wywozu na obszar Wspólnoty. Jednakże w pewnych wypadkach zasada ta doznaje ograniczeń i wartość transakcyjna nie może być przyjęta za wartość celną towaru. Stosownie do postanowień art. 181a ust. 1 rozporządzenia Komisji (EWG) nr 2454/93 (zwanego dalej rozporządzeniem wykonawczym), jeżeli organy celne mają uzasadnione wątpliwości, że zadeklarowana wartość celna stanowi całkowitą faktycznie zapłaconą lub należną sumę określoną w art. 29 Wspólnotowego Kodeksu Celnego, nie muszą ustalać wartości celnej przywożonych towarów z zastosowaniem metody wartości transakcyjnej. Organowi celnemu, na podstawie art. 78 ust. 2 Wspólnotowego Kodeksu Celnego przysługuje uprawnienie do badania wiarygodności dokumentów przedkładanych przez stronę zarówno pod względem formalnym, jak i materialnym. Wiarygodność dokumentów służących do określenia wartości celnej towaru obejmuje nie tylko ich autentyczność, ale także wiarygodność podanej w nich ceny transakcyjnej (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 marca 2007r., sygn. akt I GSK 1167/06).

W przedmiotowej sprawie wątpliwości organu celnego wzbudziła prawidłowość przedstawionej przez importera wartości celnej pojazdu, jaką była cena zakupu – [...] USD. W konsekwencji więc dla wyjaśnienia kwestii spornej ceny pojazdu organ zwrócił się do rzeczoznawcy samochodowego J. D. o ustalenie jego wartości, co określono na kwotę [...] PLN, a po zastosowaniu korekt metodą zredukowanego kosztu naprawy - wartość samochodu określono na kwotę [...] PLN., która zawiera pełne kwoty należności celno – podatkowych. Zatem przy ustalaniu wartości celnej pojazdu należało tę kwotę pomniejszyć również o cło 10%, akcyzę 13,6% i podatek VAT 22%. Tak obliczoną kwotę [...] PLN pomniejszono dodatkowo o zwyczajowo przyjętą marżę w wysokości 10% i w konsekwencji za wartość celną przedmiotowego pojazdu w stanie przedstawionym do odprawy celnej przyjęto kwotę [...] PLN, w oparciu o którą obliczono należności podatkowe z tytułu importu towaru.

Poza tym rozbieżności w wartości celnej spornego samochodu zadeklarowanej przez stronę a faktycznie notowaną na rynku amerykańskim potwierdził także rzeczoznawca samochodowy w dostarczonej przez Stronę opinii nr [...] z dnia [...]r., w której posługując się cenami podobnych samochodów używanych na rynku kraju eksportu i wykorzystując przy tym dane z amerykańskiej strony internetowej www.kbb.com. ustalił, iż przewidywana wartość samochodu uwzględniająca uszkodzenia powypadkowe wynosi [...] USD. Podana tak wartość uwzględniała uszkodzenia powypadkowe pojazdu oraz realia rynku amerykańskiego w tym wysokie koszty napraw na tym rynku. Rzeczoznawca ustalił stopień zużycia ocenianego pojazdu na około 60%.

Mając zatem na względzie powyższe okoliczności należało stwierdzić, że trafnie organy celne zakwestionowały cenę nabycia przedmiotowego samochodu za [...] USD, porównując ją do średniej ceny samochodu tej samej marki wynoszącej [...] PLN, gdyż cena wskazana w fakturze rażąco odbiegała od ceny ustalonej przez organ, a tym samym zaistniała podstawa do kwestionowania wiarygodności dokumentów, ponieważ cena transakcyjna towaru powinna odzwierciedlać jego wartość.

Odstąpienie bowiem od zasady ustalania wartości celnej w oparciu o wartość transakcyjną musi znajdować uzasadnione podstawy w okolicznościach sprawy. Takie podstawy daje w szczególności stwierdzenie, że cena towaru była rażąco niska, co zakłada jej porównywanie z innymi cenami. Ustalenie tychże cen nie może być intuicyjne ani dowolne a ocena w tym zakresie musi być dokonana w oparciu o ceny obowiązujące w kraju sprzedawcy. Należy zatem wykazać, że treść zakwestionowanego dokumentu nie jest zgodna ze stanem faktycznym (por. wyrok NSA z 10 stycznia 2007r.; I GSK 3350/05; niepubl.).

Odnosząc powyższe uwagi do stanu faktycznego przedmiotowej sprawy należy stwierdzić, że odrzucenie przez organy celne wartości transakcyjnej jako podstawy ustalenia wartości celnej importowanego towaru nie było dowolne, lecz opierało się na uzasadnionych przesłankach. Źródłem uzasadnionych wątpliwości organów celnych było porównanie cen kształtujących się na rynku amerykańskim zawarte we wspomnianej opinii rzeczoznawcy B. S. nr [...] z dnia [...] r. określającego wartość przedmiotowego, uszkodzonego pojazdu na [...] USD. W celu uzyskania wiedzy na temat poziomu cen na tym rynku posłużono się także danymi zawartymi w na stronach internetowych wskazanych firm (Kelley Blue Book), z której wydruk dołączono do akt. Cena "Fair" tam podana za podobny samochód wynosiła - [...] USD. Natomiast wycena konkretnego pojazdu dokonana przez biegłego J. D. ustalała jego wartość na kwotę [...] PLN.

Należy także podkreślić, że posługiwanie się katalogami i wyspecjalizowanymi czasopismami dostępnymi także w formie elektronicznej jest nie tylko powszechnie akceptowane w orzecznictwie, lecz znajduje także oparcie w opiniach Technicznego Komitetu Ustalania Wartości Celnej Światowej Organizacji Celnej (WCO). Poszukując informacji na temat cen pojazdu tego typu, co importowany w niniejszej sprawie organ zasięgnął opinii rzeczoznawcy, który posłużył się prawidłowymi metodami poszukując tylko właściwego modelu i rocznika. Opinia jest jednym z dowodów zebranych w postępowaniu dowodowym podlegającym ocenie na równie z innymi dowodami. Takie postępowanie odpowiada wymogom zasady prawdy obiektywnej, stanowiącej jeden z fundamentalnych standardów postępowania organów celnych (art. 122 i art. 187 § 1 Ordynacji podatkowej).

Po ustaleniu, iż przedmiotem importu był samochód osobowy używany marki [...] o nr nadwozia [...], rok produkcji 2003, z silnikiem o zapłonie iskrowym o poj. 2457 ccm z wartością pojazdu zadeklarowaną przez skarżącego w oczywisty sposób odbiegającą od cen katalogowych, uzasadniało to wątpliwości co do prawidłowości wartości zadeklarowanej i w świetle art. 181a rozporządzenia wykonawczego stanowiło podstawy do odstąpienia przez organy celne od ustalania wartości celnej sprowadzonego pojazdu na podstawie wartości transakcyjnej.

Konsekwencją zaś zakwestionowania wartości transakcyjnej wynikającej z rachunku była konieczność ustalenia wartości celnej przedmiotowego pojazdu z wykorzystaniem jednej z metod wskazanych kolejno w art. 30 WKC. Odmowa przyjęcia wartości transakcyjnej w następstwie zakwestionowania materialnej wiarygodności zgodnie z przepisami prawa celnego nie tylko może, ale i powinna uwzględniać zastępcze metody ustalania wartości celnej podanej w prawie celnym.

W pierwszej kolejności należy zastosować ustalenie wartości celnej w oparciu o wartość transakcyjną towarów identycznych bądź podobnych (art. 30 ust. 2 lit. a) i b) WKC) sprzedanych w celu wywozu do Wspólnoty i wywiezionych w tym samym lub zbliżonym czasie co towary, dla których ustalana jest wartość celna. Zastosowanie tej metody w przypadku importu samochodów osobowych, nie nabytych od producenta trafnie uznaje się za problematyczne. Niemożliwym jest bowiem znalezienie samochodu osobowego o identycznym bądź podobnym stopniu zużycia. Takim materiałem porównawczym nie mogą być notowania cen rynkowych w USA.

Kolejna metoda - ceny jednostkowej towarów identycznych lub podobnych (art. 30 ust. 2 lit. c) WKC) dotyczy sprzedaży towarów masowych, odsprzedawanych we Wspólnocie w największych zbiorczych ilościach osobom niepowiązanym ze sprzedającym.

Wyklucza się również metodę wartości kalkulowanej (art. 30 ust. 2 lit. d) WKC), opartej na kosztach produkcji i zysku. Techniczny Komitet Ustalania Wartości Celnej WCO wypowiedział się również przeciwko ustalaniu wartości celnej używanych pojazdów samochodowych przy zastosowaniu tej metody, gdyż metoda ta może mieć zastosowanie do tych towarów, które są wytwarzane w stanie, w którym zostały zgłoszone do odprawy celnej. Dlatego zwykle nie jest możliwe zastosowanie tej metody w sytuacji importu towarów używanych, skoro w takim stanie nie są one wytwarzane (wyrok NSA z dnia 22 marca 2007r., sygn. akt I GSK 1167/06), a taki status posiadał importowany samochód na rynku amerykańskim.

W przypadku braku możliwości zastosowania metod opisanych w art. 30 WKC wartość należy ustalić w oparciu o metodę opisaną w art. 31 WKC, tj. metodę "ostatniej szansy", co w przedmiotowej sprawie zasadnie zostało uczynione. Przepis ten przewiduje, że jeżeli wartość celna nie może być ustalona na podstawie przepisów art. 29 lub art. 30 WKC, ustalana jest na podstawie danych dostępnych we Wspólnocie z zastosowaniem odpowiednich środków zgodnych z zasadami i ogólnymi przepisami: artykułu VII Układu Ogólnego w sprawie Taryf Celnych i Handlu, Porozumienia w sprawie stosowania artykułu VII Układu Ogólnego w sprawie Taryf Celnych i Handlu. W szczególności dokonuje się weryfikacji w oparciu o materiały porównawcze dla samochodów o parametrach zgodnych z danymi dla sprowadzonych przez importera, wyprodukowanych poza Wspólnotą, sprzedawanych na rynku Wspólnoty. Zgodnie z postanowieniami Porozumienia, w sytuacji gdy wartość celna przywożonych używanych pojazdów samochodowych ustalana jest w oparciu o art. 31 WKC, istnieje możliwość skorzystania z wyspecjalizowanych katalogów lub czasopism zawierających średnie ceny rynkowe tych pojazdów na obszarze Wspólnoty bądź z opinii biegłego.

Zauważyć należy, iż w przedmiotowej sprawie biegły rzeczoznawca powołany przez organ, posługując się przy ustalaniu wartości rynkowej przyjął bazową cenę pojazdu w kwocie [...] PLN, a następnie dokonał odpowiednich korekt. Jak wynika z wyceny, wartość rynkowa pojazdu została ustalona przy uwzględnieniu wskazanych w niej korekt mających wpływ na jego wartość, którą ostatecznie ustalił na kwotę [...]PLN. Dlatego też niezasadny jest zarzut skargi, że ustalenie wartości rynkowej nastąpiło w sposób dowolny. Zarzuty skarżącego dotyczące oparcia się na materiale dowodowym i wycenie kosztów naprawy dokonanej przez amerykańskiego ubezpieczyciela nie mają usprawiedliwionych podstaw, bowiem rzeczoznawca uwzględnił koszty naprawy i zastosował odpowiednie wskaźniki redukcji, a posłużenie się tego typu metodą dla wyjaśnienia wątpliwości co do wartości celnej pojazdu było w pełni zgodne z zasadami postępowania celnego. Należy tutaj podkreślić, iż przy ustalaniu wartości celnej w oparciu o metodę ostatniej szansy dopuszcza się posługiwanie się katalogami i czasopismami fachowymi, konieczne jest jednak uwzględnienie stanu pojazdu i wszystkich elementów indywidualnych wpływających na jego wartość. O ile uwzględnienie tych indywidualnych okoliczności każdego przypadku z reguły będzie utrudnione w przypadku oparcia się wyłącznie na cenach katalogowych, o tyle zarzutu takiego nie można z pewnością postawić opinii biegłego, która opiera się na badaniu konkretnego pojazdu i uwzględnia w ostatecznej ocenie wartości wszystkie indywidualne elementy takie jak zużycie, uszkodzenia.

W ocenie Sądu, zasadnie podważono wartość transakcyjną, a po wyeliminowaniu poszczególnych metod, prawidłowo zastosowano metodę "ostatniej szansy". Materiał dowodowy został zgromadzony zgodnie z regułami procesowymi, stanowił on wystarczającą podstawę do ustalenia stanu faktycznego sprawy, jego oceny dokonano zaś w zgodzie z zasadami logiki. W wyniku prawidłowych działań procesowych zastosowano właściwie zinterpretowane regulacje prawa materialnego.

Sąd nie dopatrzył się w zaskarżonej decyzji dotyczącej niczego, co usprawiedliwiałoby zarzut błędnej oceny materiału dowodowego. Przedstawione przez skarżącego dokumenty nie ograniczyły uprawnień organu celnego co do weryfikowania wartości transakcyjnej i nie mogły rozwiać wątpliwości co do wartości transakcyjnej pojazdu. Tym bardziej, że zadeklarowana wartość samochodu rażąco odbiega od wartości tego typu samochodów na rynku kraju eksportu, co wykazały organy w postępowaniu. A strona nie przedstawiła dowodu (oprócz dokumentu zakupu) jednoznacznie potwierdzającego faktycznie zapłaconą kwotę [...] USD za przedmiotowy samochód. Tym bardziej, że w piśmie z dnia [...] r. przedstawiając dowód wpłaty na kwotę [...] USD za samochód oświadczyła, że suma ta uiszczona została tytułem zaliczki.

Sąd zauważa także, że organy celne nie kwestionowały możliwości okazjonalnego zakupu, o ile zostaną wiarygodnie wykazane okoliczności uzasadniające niską cenę i wzywały stronę do uwiarygodnienia ceny transakcji. Jednakże skarżący w toku postępowania administracyjnego nie wykazał z jakich powodów cena importowanego samochodu była tak znacznie niższa od średniej wartości odnoszących się do samochodów tej samej marki, typu i rocznika, co sprowadzony przez skarżącego, występujących na rynku kraju eksportu. Ponadto w ocenie Sądu w przypadku importowanego pojazdu niemożliwym jest znalezienie samochodu identycznego lub podobnego pod względem stopnia zużycia, a w związku z tym w celu dokonania obiektywnej oceny i porównania należy wziąć pod uwagę wartość samochodu nieuszkodzonego, którą następnie należy pomniejszyć o stosowne upusty, co uczyniły organy w niniejszej sprawie.

Z powyższych względów w ocenie Sądu zaskarżona decyzja dotycząca określenia elementów kalkulacyjnych towaru dla potrzeb ustalenia nalezności podatkowych zapadła z poszanowaniem zasad postępowania wynikających z Ordynacji podatkowej, w tym zasady swobodnej oceny dowodów (art. 191), co wyżej wykazano.

Rozstrzygnięcie odnośnie określenia kwoty podatku akcyzowego oparte zostało na przepisach ustawy o podatku akcyzowym i rozporządzenia Ministra Finansów dot. obniżenia stawek podatku akcyzowego. Zgodnie z art. 4 ust 1 pkt 4 ustawy o podatku akcyzowym, opodatkowaniu podatkiem akcyzowym podlega eksport i import wyrobów akcyzowych, a obowiązek podatkowy w tym zakresie powstaje z chwilą powstania długu celnego, w rozumieniu przepisów prawa celnego (art. 7 ust. 2 pkt 1). Dług celny powstaje w chwili przyjęcia zgłoszenia celnego (art. 201 ust. 2 WKC). Podstawą zaś opodatkowania podatkiem akcyzowym, zgodnie z art. 10 ust. 1 pkt 4 ustawy o podatku akcyzowym, jest wartość celna wyrobów akcyzowych powiększona o należne cło, a przypadku importu, z uwzględnieniem ust. 7-10 Oczywistym jest zatem, że należności celne są częścią składową podstawy opodatkowania, stąd określenie kwoty długu celnego wpływa na określenie podatku akcyzowego. Zmiany w zakresie ustalenia właściwej wartości celnej towaru, w tym przypadku wartości sprowadzonego samochodu, skutkowały zmianą kwoty długu celnego, a to w konsekwencji wpłynęło na wysokość podatków.

Organ celny uwzględniając ustaloną wartość importowanego samochodu określił zobowiązanie w podatku akcyzowym przy zastosowaniu stawki 13,6% przyjętej w oparciu o § 1 wspomnianego wyżej rozporządzenie Ministra Finansów dla samochodów o pojemności silnika powyżej 2000 cm3.

Na zakończenie jeszcze należy zauważyć, że z powołanych powyżej uwarunkowań prawnych bezsprzecznie wynika, że istnieje pomiędzy nimi bardzo ścisły i nierozerwalny związek. Zaistnienie pewnego zdarzenia gospodarczego określonego na gruncie przepisów celnych, tj. objęcie towaru procedurą dopuszczenia do obrotu i powstałe z tego tytułu należności celne powodują konsekwencje w postaci powstania obowiązku podatkowego - w przypadku wyrobów akcyzowych, a takimi są samochody osobowe - również obowiązku podatkowego w zakresie podatku akcyzowego. To przepisy podatkowe, określając zasady opodatkowania w przypadku importu towarów, odwołują się do rozwiązań przyjętych w prawie celnym i określonych w tym prawie zdarzeń. Natomiast przedstawione przez stronę dokumenty m.in. zakupu, zestawienie kosztów naprawy nie stanowiły wystarczającej podstawy dla przyjęcia faktycznie zapłaconej kwoty w [...] USD za przedmiotowy pojazd w świetle ustaleń poczynionych przez organy, a także opinii eksperta i wydruku ze strony internetowej dołączonych przez samego zainteresowanego.

Wobec powyższego należy stwierdzić, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa, a skarga nie zasługując na uwzględnienie podlega oddaleniu na podstawie art. 151 p.p.s.a.