Wyrok NSA, sygn. akt II OSK 1223/15
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2015-09-29 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne: Nadzór budowlany
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Uchylono zaskarżony wyrok i orzeczenia organów I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 48 ust. 1
journal: Dz.U. 2006 nr 156 poz 1118
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane - tekst jednolity

SENTENCJA

Dnia 29 września 2015 roku Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Małgorzata Miron sędzia NSA Zdzisław Kostka sędzia del. WSA Paweł Groński /spr./ Protokolant sekretarz sądowy Tomasz Bogdan Godlewski po rozpoznaniu w dniu 29 września 2015 roku na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej M. G., E. G. i M. G. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 15 stycznia 2015 r. sygn. akt II SA/Rz 1119/14 w sprawie ze skargi E. G., M. G. i M. G. na decyzję Podkarpackiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Rzeszowie z dnia [...] lipca 2014 r. nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki budynku 1. uchyla zaskarżony wyrok, zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Łańcucie z dnia [...] marca 2014 r. znak: [...]; 2. zasądza od Podkarpackiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Rzeszowie solidarnie na rzecz E. G., M. G. i M. G. kwotę 1300 (tysiąc trzysta) zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Zaskarżonym wyrokiem z dnia 15 stycznia 2015 r. sygn. akt II SA/Rz 1119/14 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie, oddalił skargę E. G., M. G. i M. G. na decyzję Podkarpackiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Rzeszowie z dnia [...] lipca 2014 r., nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki budynku.

Ze stanu faktycznego sprawy ustalonego przez organy administracji i przyjętego przez Sąd I instancji za podstawę rozstrzygnięcia wynika, że Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w Łańcucie decyzją z [...] lipca 1969 r. udzieliło E. G. pozwolenia na budowę budynku pomocniczego – warsztatu stolarskiego o wymiarach 12,00 x 12,42 m, murowanego ze stropodachem na nieruchomości nr [...] w K., stanowiącej własność E. i M. G.. Skarżący w latach 1969-1971 wznieśli budynek o innych wymiarach (18,4 x 12,21m), a w latach 1998-2004 rozbudowali do obecnych rozmiarów wynoszących 18,7 x 18,4 m. (od strony północnej o wym. 8,12 x 6,49 m, a od strony północnej o wym. 5,84 x 3,38 m). Obecnie w budynku jest ekspozycja mebli kuchennych, sprzętu AGD, a także są prowadzone prace stolarskie gwarancyjne. Budynek jest parterowy o dwuspadowym dachu pokrytym blachą. Sporny budynek jest usytuowany w odległości 1.60 m od sieci gazowej DN 400 do narożnika budynku od strony południowo - zachodniej. Gazociąg wykonany jest z rur o średnicy 419 mm, grubość ścianki 9.5 mm przystosowany do pracy pod ciśnieniem MOP 4,22 MPa, a średnia wartość ciśnienia wartość ciśnienia w tym gazociągu w 2010 r. wynosiła 2,7 MPA. Gazociąg został przekazany do eksploatacji w październiku 1960 r.

W tych okolicznościach faktycznych organ I instancji rozdzielił sprawę na dwie odrębne sprawy administracyjne prowadzone w stosunku do tego samego obiektu. Jedno z wyodrębnionych postępowań dotyczyło budynku pomocniczego - warsztatu stolarskiego o wym. 18.40 x 12.21 m wybudowanego niezgodnie z warunkami pozwolenia z dnia [...] lipca 1969 r. i zostało zakończone decyzją Podkarpackiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Rzeszowie z dnia [...] lipca 2014 r., znak: [...], którą utrzymano w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Łańcucie z dnia [...] marca 2014 r., znak: [...] wydaną na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 1 ustawy – Prawo budowlane o rozbiórce tego obiektu budowlanego (w sprawie tej wywiedziono skargę kasacyjną - sygn. akt II OSK 1083/15).

Drugie postępowanie dotyczyło rozbiórki rozbudowanej części warsztatu stolarskiego, bez pozwolenia na budowę. Decyzją z dnia [...] marca 2014 r., znak:: [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Łańcucie nakazał E. i M. G. rozebrać "rozbudowę" budynku warsztatu stolarskiego, stosownie do art. 48 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane. Podkarpacki Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Rzeszowie, po rozpoznaniu odwołania strony, decyzją z dnia [...] lipca 2014 r. znak: [...], wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. uchylił zaskarżoną decyzję w całości i nakazał M. G. i E. G. rozbiórkę rozbudowy budynku pomocniczego – warsztatu stolarskiego o wym. 8,12 m x 6,49 m od strony północnej i wym. 5,84 m x 3,38 m od tej samej strony. W ocenie organu odwoławczego zaskarżona decyzja w zakresie, w jakim orzekała o nakazie rozbiórki była prawidłowa, a rozstrzygniecie to wymagało jedynie doprecyzowania w zakresie wskazania lokalizacji poszczególnych części obiektu objętych nakazem.

Organ odwoławczy nie podzielił stanowiska inwestorów co do daty budowy spornego obiektu budowlanego, tj. że w całości inwestycję zrealizowano w latach 1969-1971 i w okresie późniejszym nie zmieniano jego wymiarów zewnętrznych. O nielegalnej rozbudowie budynku świadczy bowiem m.in. znajdująca się w aktach sprawy mapa do celów projektowych stanowiąca załącznik do decyzji z dnia [...] lipca 1998 r. nr [...] Wójta Gminy Łańcut oraz na kopii mapy ewidencyjnej według stanu zasobu ewidencji na dzień 22 grudnia 1999 r. Budynek o aktualnych rozmiarach, to jest łącznie z rozbudowaną częścią o wym. 8,12 x 6,48 m. i 5,84 x 3,38 m. jest umieszczony na mapie do celów projektowych dla inwestycji pn. rozbudowa i przebudowa istniejącego budynku magazynowego z przeznaczeniem na budynek usługowo-magazynowy z częścią socjalną i biurową na działce nr [...] stanowiącej załącznik do decyzji Starosty Powiatu Łańcuckiego z dnia [...] lipca 2004 r. nr [...]. Tym samym nie ma podstaw do podzielenia stanowiska strony, co do daty realizacji inwestycji. Sporna rozbudowa budynku nie była widoczna na wskazanym w odwołaniu planie zagospodarowania parceli, a inwestorzy dysponowali wyłącznie pozwoleniem na budowę budynku pomocniczego – warsztatu stolarskiego, a nie na jego rozbudowę. Ta zaś, w świetle art. 3 pkt 6 i art. 28 ust. 1 Prawa budowlanego wymagała uzyskania pozwolenia na budowę, a jego brak świadczy o jej nielegalności w rozumieniu art. 48 ust. 1 Prawa budowlanego.

W ocenie organu, legalizacja stwierdzonej samowoli budowlanej nie była możliwa, ponieważ rozbudowa nie spełniała wymagań w zakresie odległości od istniejącego gazociągu wysokiego ciśnienia wynikających z przepisów obowiązujących w czasie realizacji popełnionej samowoli. Podstawowa odległość wynosiła wówczas 25 m, a zmniejszone – przewidziane dla gazociągów posiadających specjalne zabezpieczenia do 15 lub 10 m.

Skarżący zaskarżyli do WSA w Rzeszowie również tę decyzję Podkarpackiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Rzeszowie.

Sąd I instancji, działając na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), zwanej dalej: "p.p.s.a.", oddalił skargę.

WSA podzielił stanowisko organów administracji, że w rozpatrywanej sprawie nie ma podstaw prawnych do prowadzenia postępowania legalizacyjnego na podstawie art. 48 ust. 2 Prawa budowlanego. W dacie popełnienia samowoli budowlanej obowiązywało rozporządzenie Ministra Przemysłu i Handlu z dnia 14 listopada 1995 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać sieci gazowe (Dz. U. z 1995 r. Nr 139, poz. 686), zgodnie, z którym odległość gazociągów wysokiego ciśnienia o średnicy 300-500 mm i ciśnieniu 2,5 do 10 MPa dla wolnostojących budynków niemieszkalnych wg załącznika nr 2 ww. rozporządzenia wynosi 25 m. Aktualnie obowiązujące rozporządzenie Ministra Gospodarki z dnia 26 kwietnia 2013 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać sieci gazowe i ich usytuowanie (Dz. U. z 2013 r., poz. 640) w § 110 zawiera przepis intertemporalny, wedle którego dla gazociągów: 1) wybudowanych przed dniem 12 grudnia 2001 r. lub dla których przed tym dniem wydano pozwolenie na budowę; 2) w okresie od dnia 12 grudnia 2001 r. do dnia wejścia w życie niniejszego rozporządzenia lub dla których w tym okresie wydano pozwolenie na budowę - stosuje się szerokość stref kontrolowanych określoną w załączniku nr 2 do rozporządzenia. Strefa kontrolowana dla tego typu gazociągu w stosunku do budynków wolnostojących niemieszkalnych wg l.p.4.8 tabeli nr 1 załącznika nr 2 rozporządzenia wynosi 50 m. Stosownie do § 2 pkt 30 rozporządzenia strefa kontrolowana, to obszar wyznaczony po obu stronach osi gazociągu, którego linia środkowa pokrywa się z osią gazociągu, w którym przedsiębiorstwo energetyczne zajmujące się transportem gazu ziemnego podejmuje czynności w celu zapobieżenia działalności mogącej mieć negatywny wpływ na trwałość i prawidłowe użytkowanie gazociągu. Wymienione rozporządzenie weszło w życie 5 września 2013 r. i uchyliło rozporządzenie Ministra Gospodarki z dnia 30 lipca 2001 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać sieci gazowe (Dz. U. Nr 97, poz. 1055) na które, jako aktualnie obowiązujące powołał się organ II instancji. Błąd ten nie ma jednak wpływu na wskazaną wielkość strefy kontrolowanej, gdyż dla podanych okresów na podstawie § 110 powołanego rozporządzenia są takie same wielkości.

Sąd ponadto stwierdził, że w latach sześćdziesiątych ub. wieku zasady sytuowania i budowy gazociągów oraz odległości bezpieczne od gazociągów określały normy branżowe. Ustanowiona przez Ministra Gospodarki i Energetyki w dniu 18 marca 1971 norma BN-71/8976-31 pt. "Odległości bezpieczne gazociągów wysokiego ciśnienia ułożonych w ziemi", zgodnie z obowiązującym wówczas art. 9 ust. 4 ustawy z dnia 27 listopada 1961 r. o normalizacji (Dz. U. Nr 53, poz. 298 ze zm.) stanowiła, że podstawowa odległość bezpieczna oddzielnie stojących budynków niemieszkalnych od gazociągu o średnicy 300 - 500 mm i ciśnieniu 2,5 do 6,5 MPa powinna wynosić 25 m, a w zależności od rodzaju zastosowanych zabezpieczeń specjalnych mogła odpowiednio być zmniejszona do 15 m lub 10 m.

Biorąc pod uwagę przytoczone przepisy zasadnie przyjęto, że nie jest spełniony warunek niezbędny do legalizacji obiektu wynikający z art. 48 ust. 2 pkt 2 Prawa budowlanego. Konsekwencją powyższego prawidłowo organ zastosował art. 48 ust. 1 tej ustawy.

E. G., M. G. i M. G. zaskarżyli wyrok WSA w Rzeszowie z dnia 15 stycznia 2014 r. sygn. akt II SA/Rz 1119/14 w całości skargą kasacyjną, wnosząc o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Rzeszowie oraz o zasądzenie kosztów postępowania.

Skarżący zarzucili zaskarżonemu wyrokowi naruszenie:

1) Prawa materialnego w postaci art. 48 ust. 2 ustawy Prawo budowlane przez jego niewłaściwe zastosowanie i nieprowadzenie postępowania mającego na celu legalizację samowoli budowlanej,

2) przepisów postępowania które to uchybienie miało istotny wpływ na wynik sprawy (art. 174 pkt 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi), tj.

a) art. 7, art. 77 oraz art. 80 k.p.a. poprzez uznanie, że organy prowadzące postępowanie nie naruszyły procedury pomimo nie zebrania przez nie w pełni materiału dowodowego, a w konsekwencji niewyjaśnienie stanu faktycznego sprawy, co doprowadziło do rażącego przekroczenia zasady swobodnej oceny dowodów i błędnego rozstrzygnięcia spraw,

b) art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a. w zw. z art. 156 § 1 pkt 5 k.p.a. ponieważ zaskarżona decyzja oraz decyzja organu I instancji są niewykonalne, a ich niewykonalność ma charakter trwały.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej skarżący stwierdzili, że decyzja organu I instancji została wydana bez przeprowadzenia jakiegokolwiek postępowania w sprawie. Postępowanie zostało wszczęte pismem z 17 czerwca 2010 r. i dotyczyło rozbiórki budynku pomocniczego - warsztatu stolarskiego o wym. 18,40 x 18,15 m zlokalizowanego na działce [...] w K. W piśmie z 10 lutego 2014 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Łańcucie poinformował strony postępowania o rozdzieleniu postępowania. To oznacza, że od tej chwili powstały nowe sprawy (postępowania). W konsekwencji wszelkie czynności dokonane przed tą datą odnosiły się wyłącznie do budowy budynku pomocniczego - warsztatu stolarskiego o wym. 18,40 m x 12,21 m. W tym stanie rzeczy nie można uznać, że dotyczyły również drugiego przedmiotu postępowania. Skoro "pojawił się" nowy przedmiot postępowania to oznacza to, że doszło też do wszczęcia nowego postępowania w sprawie dotyczącej tego przedmiotu. Należało więc przeprowadzić odrębne postępowanie, w którym można było oczywiście wykorzystać dowody zgromadzone w innym postępowaniu, tj. dot. budowy budynku pomocniczego - warsztatu stolarskiego, powinno to jednak nie tylko znaleźć odzwierciedlenie w aktach sprawy ale przede wszystkim być dokonane zgodnie z obowiązującymi przepisami. Tymczasem organy nie dokonały żadnej czynności mającej na celu wykorzystanie, w postępowaniu materiału dowodowego zgromadzonego w innej sprawie, a po 10 lutego 2014 r. nie została już przeprowadzona żadna czynność w postępowaniu. Oznacza to, że organ I instancji wszczął postępowanie w sprawie rozbudowy budynku pomocniczego - warsztatu stolarskiego o wym. 8,12 m x ,49 m i 5,84 x 3,38 m i wydał decyzję bez przeprowadzenia postępowania. Zdaniem skarżącego, czym innym jest wykorzystanie materiału dowodowego wcześniej zgromadzonego (w innym postępowaniu) a czym innym dokonanie tego w sposób prawidłowy formalnie. I nie chodzi tu o powtarzanie dokonanych czynności, a jedynie stosowanie przez organy administracji przepisów proceduralnych.

W uzasadnieniu zarzutu naruszenia art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a. w zw. z art. 156 § 1 pkt 5 k.p.a. skarżący podnieśli, że decyzje organów administracji są niewykonalne i ich niewykonalność ma charakter trwały. Organy budowlane (i następnie Sąd I instancji) przyjęły bowiem, że określenie przedmiotu rozbiórki bez odniesienia się do konstrukcji budynku, umożliwia wykonanie tej decyzji. Według skarżących nie można dokonać tak nakazanej rozbiórki, gdyż wskazane w decyzji wymiary "rozbudowy" jaka ma być rozebrana nie pokrywają się z posadowieniem ścian nośnych budynku, który miałby pozostać. Oznacza to, że decyzje organów budowlanych są niewykonalne, a ta niewykonalność jest trwała. Nakaz rozbiórki może być wydany tylko wówczas, gdy objęta nim część jest na tyle niezależna, że da się wydzielić bez uszczerbku dla reszty obiektu, nie stwarzając konieczności doprowadzenia obiektu przez inwestora do stanu poprzedniego. A zatem decyzja winna uwzględniać posadowienie ścian i inne kwestie techniczne. W niniejszej sprawie organy tej kwestii w ogólne nie brały pod uwagę, a WSA w Rzeszowie niezasadnie uznał, że skoro w tym samym dniu (wyrokiem w sprawie II SA/Rz 1118/14) oddali skargę na drugą decyzję Podkarpackiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, to rozbiórce i tak będzie podlegał cały budynek. Każda decyzja administracyjna istnieje w obrocie prawnym niezależnie. Zatem każda powinna być obiektywnie wykonalna. Przesłanki tej nie spełnia "wykonalność łączna" wraz z inną decyzją, a tak potraktował tę kwestię WSA w Rzeszowie.

W uzasadnieniu zarzutu naruszenia art. 48 ust. 2 pkt 2 ustawy Prawo budowlane, skarżący podnieśli, że budynek o wymiarach 12,00 m x 12,42 wybudowali zgodnie z pozwoleniem na budowę. W tym zakresie budowa była legalna i zgodna z prawem. W rezultacie nie można uznać, że rozbudowa tego budynku - w kierunku przeciwnym niż gazociąg – narusza przepisy techniczno-budowlane. Posadowienie zgodnie z prawem budynku w określony sposób musi sanować ewentualną niezgodność z późniejszymi przepisami techniczno-budowlanymi. W przeciwnym razie, każda zmiana przepisów techniczno-budowlanych musiałaby skutkować rozbiórką części lub całości obiektów budowlanych wybudowanych zgodnie z prawem.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 183 § 1 ppsa Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. Nie dopatrzywszy się w niniejszej sprawie żadnej z wyliczonych w art. 183 § 2 ppsa przesłanek nieważności postępowania sądowoadministracyjnego i będąc związany granicami skargi kasacyjnej, Naczelny Sąd Administracyjny przeszedł do rozpatrzenia zarzutów tej skargi.

Biorąc pod uwagę powyższe Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że skarga kasacyjna zasługuje na uwzględnienie, albowiem usprawiedliwiony jest zawarty w niej zarzut naruszenia przepisów postępowania poprzez nierozważenie przez Sąd I instancji kwestii wykonalności zaskarżonej decyzji o rozbiórce w sytuacji, gdy organy nadzoru budowlanego prowadziły dwa odrębne postępowania legalizacyjne w odniesieniu do rozbudowanego obiektu budowlanego.

W pierwszej kolejności należy wskazać, że – jak słusznie podnieśli skarżący kasacyjnie – każda decyzja o rozbiórce obiektu budowlanego lub jego części powinna być wykonalna nie tylko prawnie ale również technicznie. Nakaz rozbiórki może bowiem obejmować cały obiekt lub jego część, jednakże nakaz rozbiórki części obiektu jest dopuszczalny wyłącznie w sytuacji, gdy jest to część obiektu na tyle samodzielna, że może być rozebrana bez istotnej ingerencji w pozostałą część obiektu budowlanego. Orzekając rozbiórkę części budynku należy zatem brać pod uwagę wykonalność decyzji z punktu widzenia warunków technicznych, to jest możliwości dokonania rozbiórki bez zagrożenia bezpieczeństwa pozostałej części obiektu, która została wykonana zgodnie z prawem lub ewentualnie stanowi przedmiot odrębnego postępowania naprawczego.

Ze stanu faktycznego sprawy ustalonego przez organy administracji i przyjętego przez Sąd I instancji za podstawę rozstrzygnięcia wynika, że skarżący w latach 1969-1971 wznieśli budynek o wymiarach 18,4 m. x 12,21 m., a następnie w latach 1998-2004 rozbudowali do obecnych rozmiarów wynoszących 18,7 m. x 18,4 m. (od strony północnej przy granicy działki o wym. 8,12 x 6,49 m, i od strony północnej przy budynku mieszkalnym o wym. 5,84 x 3,38 m). Należy podkreślić, że Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Łańcucie rozdzielił ww. sprawę na dwa odrębne postępowania administracyjne prowadzone w stosunku do tego samego obiektu, jedno prowadzone w oparciu o art. 51 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego a drugie w oparciu o art. 48 ust. 1 tej ustawy. Pierwsza z wyodrębnionych spraw obejmuje budynek pomocniczego warsztatu stolarskiego o wym. 18.40 x 12.21 m wybudowany niezgodnie z warunkami pozwolenia z dnia [...] lipca 1969 r., natomiast druga -której dotyczy niniejsze postępowanie –dotyczy rozbiórki rozbudowanej części warsztatu stolarskiego, bez pozwolenia na budowę. W niniejszej sprawie Podkarpacki Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Rzeszowie decyzją z dnia [...] lipca 2014 r. znak: [...] orzekł o rozbiórce budynku pomocniczego – warsztatu stolarskiego o wym. 8,12 m x 6,49 m od strony północnej przy granicy działki nr [...] w K. i wym. 5,84 m x 3,38 m od strony północnej przy budynku mieszkalnym zlokalizowanej na działce nr [...] położonej w K. Należy podzielić zarzut zawarty w skardze kasacyjnej, że Wojewódzki Sąd Administracyjny nie dokonał prawidłowej oceny, czy możliwe jest dokonanie rozbiórki części obiektu budynku pomocniczego - warsztatu stolarskiego o wym. 18.40 m. x 12.21 m. wybudowanego niezgodnie z warunkami pozwolenia z dnia [...] lipca 1969 r., bez oceny wpływu na pozostałą część tego obiektu, czyli warsztat stolarski o wym. 8,12 m x 6,49 m od strony północnej przy granicy działki nr [...] w K. i wym. 5,84 m x 3,38 m od strony północnej przy budynku mieszkalnym i na odwrót. Spraw tych bowiem nie można oceniać oddzielnie skoro równocześnie organy nadzoru budowlanego prowadziły oba postępowania naprawcze w istocie w odniesieniu do tego samego obiektu budowlanego rozbudowanego jedynie przez inwestora. Nie ulega wątpliwości, że początkowo (przed rozdzieleniem postępowań) Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Łańcucie prowadził postępowanie w sprawie budynku pomocniczego-warsztatu stolarskiego o wym. 18,70 m. x 18,40 m. zlokalizowanego na działce nr [...] położonej w K. Podkreślenia wymaga, że po wydaniu kolejnej decyzji kasatoryjnej przez Podkarpackiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego (w dniu [...] października 2013 r.) organ I instancji zgromadził wprawdzie odpowiednią dokumentację techniczną, jednakże przed rozdzieleniem postępowań administracyjnych i wydaniem odpowiednio: decyzji z dnia [...] marca 2014 r. nakazującej rozbiórkę części budynku w trybie art. 51 ust. 1 pkt 1 oraz decyzji, wydanej w tej samej dacie, nakazującej rozbiórkę części budynku w trybie art. 48 ust. 1 Prawa budowlanego, nie dokonał żadnych ustaleń w zakresie konstrukcji budynku, połączenia poszczególnych jego części i wreszcie technicznej możliwości rozbiórki poszczególnych części obiektu budowlanego. Takiej oceny nie dokonał także Podkarpacki Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanej rozpoznając odwołania skarżących od obu decyzji rozbiórkowych. Co zaś najistotniejsze z punktu widzenia zasadności skargi kasacyjnej właściwej kontroli w tym zakresie nie przeprowadził Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie. Sąd I instancji ograniczył bowiem w istocie ocenę technicznej wykonalności decyzji z dnia [...] lipca 2014 r., znak: [...] do stwierdzenia, że prawidłowo określono zakres rozbiórki w części, do której ma zastosowanie art. 48 Prawa budowlanego albowiem oddalenie skargi w sprawie o sygn. akt II SA/Rz 1118/14 skutkuje rozbiórką całego budynku. Tymczasem należy podkreślić, że wydany w tym samym dniu wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego oddalający skargę na decyzję Podkarpackiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lipca 2014 r., znak: [...] nie był w tej dacie prawomocny i fakt jego wydania nie mógł wpływać na ocenę technicznej możliwości dokonania rozbiórki w niniejszej sprawie. Ponadto zaznaczenia wymaga, że oba postępowania legalizacyjne jakkolwiek ściśle ze sobą związane i dotyczące w istocie jednego obiektu o wymiarach wym. 18,70 m. x 18,40 m. zlokalizowanego na działce nr [...] położonej w K. stanowią dwa odrębne postępowania administracyjne, w których wydawane decyzje stanowią odrębne akty administracyjne podlegające samodzielnej weryfikacji także pod kątem ich wykonalności. Słusznie zatem skarżący kasacyjnie zarzucili, że Sąd I instancji niewłaściwie przyjął, że w związku z oddaleniem skargi w tym samym dniu w sprawie o sygn. akt II SA/Rz 1118/14 na inną decyzję Podkarpackiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego dotyczącą tego samego obiektu to rozbiórce i tak będzie podlegał cały obiekt. W świetle ugruntowanego orzecznictwa sądowoadministracyjnego nie bez znaczenia jest także to, że założeniem każdego postępowania naprawczego prowadzonego na gruncie Prawa budowlanego nie może być rozbiórka obiektu budowlanego lub jego części bez podjęcia chociażby próby dokonania jego legalizacji. Nie można zatem założyć, że techniczna wykonalność decyzji nakazującej rozbiórkę części obiektu budowlanego pozostaje bez znaczenia skoro pozostała część tego obiektu stanowiąca przedmiot odrębnego postępowania legalizacyjnego z pewnością również będzie rozebrana. Wręcz przeciwnie, skoro organ nadzoru budowlanego podjął decyzję o rozdzieleniu postępowań legalizacyjnych w odniesieniu do tego samego obiektu budowlanego to jego rzeczą było ustalenie czy w takim przypadku możliwe będzie np zalegalizowanie części tego obiektu przy jednoczesnej rozbiórce innej jego części. Innymi słowy wydając w rozpoznawanej sprawie decyzję nakazującą rozbiórkę warsztatu stolarskiego o wym. 8,12 m x 6,49 m od strony północnej przy granicy działki nr [...] w K. i wym. 5,84 m x 3,38 m od strony północnej przy budynku mieszkalnym organ nadzoru budowlanego powinien wziąć pod uwagę czy po jej wykonaniu pozostała część obiektu zlokalizowanego na działce nr [...] w K. może zostać zalegalizowana również w znaczeniu technicznym (i na odwrót). Takich ustaleń organy w ogóle zaniechały, zaś Sąd I instancji nie przeprowadził w tym zakresie właściwej kontroli co spowodowało, że usprawiedliwiony okazał się zarzut skargi kasacyjnej naruszenia prawa procesowego w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy, a to skutkowało uchyleniem wyroku Sądu I instancji.

NSA uznając, że istota sprawy została dostatecznie wyjaśniona, przeszedł do kontroli zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Łańcucie z dnia [...] marca 2014 r., znak: [...] i doszedł do przekonania że obie decyzje muszą zostać wyeliminowane z obrotu prawnego. Przede wszystkim w ocenie NSA w celu skutecznego i zgodnego z prawem przeprowadzenia postępowania naprawczego w odniesieniu do całej budowli zlokalizowanej na działce [...] w K. niezbędne jest poprowadzenie przez organy nadzoru budowlanego jednego postępowania, które powinno odbyć się w trybie art. 51 ust. 1 Prawa budowlanego.

W niniejszej sprawie nie można traktować budynku zlokalizowanego na działce jako dwóch odrębnych obiektów budowlanych lub części tego samego obiektu mogących stanowić samodzielny i niezależny przedmiot dwóch odrębnych postępowań legalizacyjnych. Jednocześnie nie można też twierdzić, że sporny obiekt powstał w warunkach typowej samowoli budowlanej i właściwym trybem w tej sytuacji będzie art. 48 ust. 1 Prawa budowlanego. Wręcz przeciwnie poza sporem jest, że E. G. uzyskał w dniu [...] lipca 1969 pozwolenie na budowę budynku pomocniczego – warsztatu stolarskiego o wymiarach 12,00 m. x 12,42 m, murowanego ze stropodachem na działce o nr [...] w K. wydane przez Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w Łańcucie. W związku z tym należy stwierdzić, że skarżący legitymują się ostatecznym pozwoleniem na budowę, natomiast samowolnie dokonali rozbudowy bryły budynku wybudowanego na podstawie pozwolenia na budowę. W tej sytuacji, skoro zasadne zarówno w sensie prawnym jak i technicznym staje się prowadzenie jednego postępowania legalizacyjnego w odniesieniu do obiektu o wymiarach 18,70 m. x 18,40 m. położonego na działce o nr [...] w K. to postępowanie to powinno być prowadzone w oparciu o art. 51 ust. 1 Prawa budowlanego. Prowadząc to postępowanie organy nadzoru budowlanego zobowiązane będą do ustalenia, czy rozbudowany obiekt może być doprowadzony do stanu zgodnego z prawem przy uwzględnieniu obowiązujących przepisów technicznych i wymogów bezpieczeństwa związanych z posadowieniem sieci gazowej. W szczególności obowiązkiem organów będzie dokonanie wnikliwej i rzetelnej analizy możliwości zachowania istniejącego obiektu w istniejącej lub zmodyfikowanej bryle w doniesieniu do położonego gazociągu, co musi zostać poprzedzone odpowiednim postępowaniem z wykorzystaniem istniejącej dokumentacji technicznej i ewentualnym uzupełnieniem posiadanego materiału dowodowego. Brak możliwości legalizacji obiektu skutkować zaś będzie obowiązkiem dokonania jego rozbiórki. Należy przy tym podkreślić, że posadowienie obiektu w zbyt bliskiej odległości od istniejącego gazociągu nie przesądza samo przez się o zaistnieniu zagrożenia, o którym mowa w art. 50 ust. 1 pkt 1 ustawy – Prawo budowlane. To rzeczą organu nadzoru budowlanego będzie wyjaśnienie czy kolizja lokalizacji gazociągu i budynku uzasadnia stwierdzenie, że istnienie budynku powoduje zagrożenie bezpieczeństwa życia i mienia i na czym to zagrożenie polega. Przy tej ocenie organ winien uwzględnić, że w niniejszej sprawie została wydana decyzja o pozwoleniu na budowę, a budynek istnieje "bezkolizyjnie" od wielu lat, przede wszystkim zaś fakt, iż obowiązek dbałości o bezpieczeństwo i właściwą eksploatację sieci gazowych należy do operatora sieci, który powinien podjąć działania zabezpieczające według warunków i przepisów wewnętrznych. Takie stanowisko prezentowane jest w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego (m.in. w sprawach dotyczących usytuowania obiektu (altany) w odległości mniejszej niż wynikała z przywołanych norm branżowych). Pogląd prezentowany powyżej znajduje uznanie także w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego (por. wyrok z 11 kwietnia 2013 r., II OSK 2061/11, dostępny na: http://:orzeczenia.nsa.gov.pl), a Sąd w niniejszej sprawie w pełni stanowisko to podziela.

Na marginesie powyższych wywodów należy stwierdzić, że NSA prawomocnym wyrokiem z dnia 29 września 2015 r., sygn. akt. 1083/15 uchylił wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 15 stycznia 2015 r., sygn. akt II SA/Rz 1118/14, zaskarżoną decyzję Podkarpackiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lipca 2014 r., znak: [...] oraz poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Łańcucie z dnia [...] marca 2014 r., znak: [...].

Mając to wszystko na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 188 oraz art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 193 tej ustawy, orzekł jak w sentencji. O kosztach Sąd orzekł w oparciu o art. 203 pkt 1 i art. 200 p.p.s.a.