Wyrok NSA, sygn. akt I GSK 1769/19
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2020-05-27 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6550
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Ludmiła Jajkiewicz Sędzia NSA Hanna Kamińska (spr.) Sędzia del. WSA Piotr Kraczowski po rozpoznaniu w dniu 27 maja 2020 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej [...] od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 4 czerwca 2019 r., sygn. akt III SA/Po 663/18 w sprawie ze skargi [...] na decyzję Dyrektora Wielkopolskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Poznaniu z dnia 22 sierpnia 2018 r. nr [...] w przedmiocie płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego 1. oddala skargę kasacyjną; 2. zasądza od [...] na rzecz Dyrektora Wielkopolskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Poznaniu 377 (słownie: trzysta siedemdziesiąt siedem) złotych tytułem kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu wyrokiem z 4 czerwca 2019 r., sygn. akt III SA/Po 663/18 oddalił skargę [... na decyzję Dyrektora Wielkopolskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (ARMiR) w Poznaniu z 22 sierpnia 2018 r. nr [... w przedmiocie przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego.

Wyrok zapadł na tle następujących okoliczności sprawy:

[... – dalej: skarżący, strona lub wnioskodawca - złożył w Biurze Powiatowym ARMiR wniosek o przyznanie płatności na 2016 r., w którym ubiegał się o przyznanie: jednolitej płatności obszarowej, płatności za zazielenienie, płatności do bydła, płatności do krów, płatności redystrybucyjnej i płatności dla młodych rolników do działek rolnych.

Powierzchnia działek rolnych zadeklarowana we wniosku o przyznanie płatności do jednolitej płatności obszarowej wyniosła [... ha. Powierzchnia działek rolnych stwierdzona w toku przeprowadzonego postępowania wynosiła [... ha.

Kierownik Biura Powiatowego Agencji ARMiR w Rawiczu decyzją z 5 września 2017 r. umorzył postępowanie w sprawie przyznania płatności związanej do zwierząt gatunku bydło domowe (Bos taurus) w części dotyczącej zwierzęcia o numerze identyfikacyjnym [... , odmówił skarżącemu przyznania Jednolitej Płatności Obszarowej - 2016 i nałożył sankcję w wysokości [...

W uzasadnieniu organ I instancji podniósł, że powierzchnia uprawniona do płatności jest mniejsza niż powierzchnia zadeklarowana we wniosku. Ustaleń tych dokonano w oparciu o pomiary powierzchni, odpowiadającej powierzchni użytkowanej rolniczo w ramach danej działki ewidencyjnej, wykonane na dostępnych w systemie informatycznym zdjęciach obszarów zajmowanych przez działki wskazane we wniosku. Odnośnie działki rolnej - A o pierwotnie zadeklarowanej powierzchni 0,70 ha wykazano, ze jej powierzchnia wynosi 0,67 ha. Powierzchnia została pomniejszona, bowiem płatności nie są przyznawane do cieków wodnych, a taki został przez producenta zadeklarowany na działce ewidencyjnej nr 854. Odnośnie działki – B o pierwotnie zadeklarowanej powierzchni 6,55, wykazano, że jej powierzchnia wynosi 0,26 ha. Wnioskodawca domagając się przyznania płatności w ramach systemu wsparcia bezpośredniego wskazał działkę ewidencyjną o numerze 278 położoną w [...] . Nadto zadeklarowana przez wnioskodawcę działka ewidencyjna o numerze 278 została zadeklarowana do płatności również przez innego producenta rolnego. W 2016 r. sporna działka o nr 278 była użytkowana przez dzierżawcę [... . Skarżący nigdy nie otrzymał zgody na użytkowanie części działki nr 278. Jego działania podejmowane na spornym gruncie, (wykoszenie części działki) zostały ocenione przez [...] , jako wtargnięcie i samowola. Według wnioskodawcy, pracownik Nadleśnictwa "milcząco się zgodził" na użytkowanie części spornej działki, czemu organ I instancji, w świetle dokonanych ustaleń, nie dał wiary. Przyznanie tym samym wnioskodawcy płatności do działek zadeklarowanych we wniosku, w tym do części działki nr [...] byłoby niezgodne z prawem. Zatem zmniejszenie płatności wyliczone jako 1,5 – krotność stwierdzonej różnicy przekracza powierzchnię stwierdzoną do płatności o 6,16 ha.

Odnośnie płatności dodatkowej (redystrybucyjnej), organ wyjaśnił, że płatność ta przysługuje do gruntów objętych obszarem zatwierdzonym do jednolitej płatności obszarowej, będących w posiadaniu rolnika, zatem również w przypadku tej płatności przyznanie wnioskodawcy płatności, z powodów wskazanych wyżej, byłoby niezgodne z prawem.

Organ I instancji odnosząc się do płatności dla młodych rolników wyjaśnił, że płatność ta przysługuje do powierzchni objętych zatwierdzonym obszarem do jednolitej płatności obszarowej. Wnioskodawca prowadził działalność w gospodarstwie rolnym więcej niż pięć lat przed pierwszym złożeniem wniosku o przyznanie jednolitej płatności obszarowej w ramach systemu na lata 2015 – 2020. Od 1 marca 2015 r. podlega ubezpieczeniu społecznemu w KRUS w pełnym zakresie jako rolnik, a także objął w posiadanie zwierzęta gospodarskie objęte obowiązkiem zgłoszenia do rejestru.

Orzekając na skutek odwołania skarżącego Dyrektor Wielkopolskiego Oddziału Regionalnego ARMiR w Poznaniu decyzją z 22 sierpnia 2018 r., utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.

W uzasadnieniu organ odwoławczy podkreślił, że zwrócił się pismem do Nadleśniczego Nadleśnictwa [...] o wyjaśnienie kwestii dotyczących dokonywania przez stronę w 2016 r. zbioru traw z łąki położonej na działce ewidencyjnej nr [...] , jak też wyrażenia zgody na wykonywanie wskazanej czynności. Z odpowiedzi wynika, że wnioskodawca nie posiadał zgody na rzekome użytkowanie, w tym wykonywanie jakichkolwiek czynności na tym obszarze. Strona nie wykazała zatem posiadania gruntu w sposób trwały i swobodny.

Uzasadniając oddalenie skargi strony na powyższą decyzję WSA w Poznaniu podał, że istota sporu sprowadza się do stwierdzenia, czy skarżący użytkował na dzień 31 maja 2016 roku działkę zgłoszoną do płatności w ramach systemu wsparcia bezpośredniego o numerze ewidencyjnym [...],[...] . Podczas weryfikacji wniosku odnośnie ww. działki stwierdzono konflikt kontroli krzyżowej. Zadeklarowana przez wnioskodawcę ww. działka została zadeklarowana do płatności również przez innego producenta rolnego. Sporna działka o nr [...] była użytkowana przez dzierżawcę [...] . Strona nigdy nie otrzymała zgody na użytkowanie tej działki ani ze strony wydzierżawiającego, jak i ze strony dzierżawcy. Działania skarżącego podejmowane na spornym gruncie, (wykoszenie części działki) zostały ocenione przez [...] , jako wtargnięcie i samowola. Z odpowiedzi Nadleśniczego Nadleśnictwa [...] wynika, że skarżący nie posiadał zgody na rzekome użytkowanie, w tym wykonywanie jakichkolwiek czynności na tym obszarze. Zatem organ nie dał wiary skarżącemu, że pracownik Nadleśnictwa "milcząco się zgodził" na użytkowanie części spornej działki. Tym samym wnioskodawca nie był faktycznym i trwałym posiadaczem gruntów na działce nr [...] na dzień 31 maja 2016 r.

Sąd I instancji podniósł, że zgodnie z art. 8 ust. 1 ustawy z dnia 5 lutego 2015 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz. U. z 2017 r., poz. 278, dalej: ustawa) jednolita płatność obszarowa, płatność za zazielenienie, płatność dla młodych rolników, płatność dodatkowa i płatności związane do powierzchni upraw, zwane dalej "płatnościami obszarowymi", są przyznawane do powierzchni działki rolnej: 1) położonej na gruntach będących kwalifikującymi się hektarami w rozumieniu art. 32 ust. 2 rozporządzenia nr 1307/2013, zwanych dalej "kwalifikującymi się hektarami"; 2) będącej w posiadaniu rolnika w dniu 31 maja roku, w którym został złożony wniosek o przyznanie tych płatności; 3) o powierzchni nie mniejszej niż 0,1 ha; 4) nie większej jednak niż maksymalny kwalifikowalny obszar, o którym mowa w art. 5 ust. 2 lit. a rozporządzenia nr 640/2014, określony w systemie identyfikacji działek rolnych, o którym mowa w przepisach o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności. Istotne dla wydania rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie miało ustalenie, kto był posiadaczem spornych gruntów w dniu 31 maja 2016 r. Dopłaty do gruntów rolnych przysługują bowiem wyłącznie faktycznym ich posiadaczom. Dla uzyskania dopłat nie wystarczy samo posiadanie, samoistne lub zależne w rozumieniu Kodeksu cywilnego, ale również konieczne jest rolnicze wykorzystywanie działek rolnych. Jak słusznie przyjęto w sprawie, sens płatności polega na rekompensowaniu faktycznie poniesionych kosztów w związku z utrzymaniem gruntów rolnych zgodnie z normami, dlatego płatności przyznawane są osobie, która jest faktycznym użytkownikiem gruntów, która rzeczywiście je uprawia i dokonuje swobodnie odpowiednich zabiegów agrotechnicznych oraz zbiera plony. Wskazanych czynności nie musi dokonywać osobiście, lecz może korzystać z pomocy osób trzecich.

W ocenie WSA organ nie ma obowiązku aktywnego poszukiwania dowodów, albowiem to na stronie ciąży obowiązek przedstawiania dowodów oraz dawania wyjaśnień, co do okoliczności sprawy. Zgodnie z art. 3 ust. 3 ustawy strony oraz inne osoby uczestniczące w postępowaniach, o których mowa w ust. 1, są obowiązane przedstawiać dowody oraz dawać wyjaśnienia co do okoliczności sprawy zgodnie z prawdą i bez zatajania czegokolwiek; ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne. Zatem, wobec zobowiązania strony do przedstawienia wszystkich dowodów niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy, ustawodawca oparł postępowanie dowodowe w znacznym stopniu na dowodach przedstawionych przez stronę, a tym samym, przeniósł ciężar dowodu na osobę, która z faktu wywodzi skutki prawne. To na stronie ubiegającej się o płatności spoczywa ciężar wykazania, że w sposób rzeczywisty spełnia warunki do ich uzyskania.

Sąd podał, że skarżący nie użytkował spornej działki w sposób trwały i szczególny w okresie całego "roku gospodarczego". Wnioskodawca nie uzyskał zgody na użytkowanie spornej działki od przedstawicieli Lasów Państwowych. Nadleśnictwo [...] nie wnosiło zastrzeżeń, co do sposobu użytkowania przedmiotowej działki przez [...] . Oba te podmioty łączyła umowa z 3 marca 2008 r. dotycząca trawozbioru z łąk będących użytkami ekologicznymi. Skarżący wprawdzie deklarował, że wykonywał szereg czynności na działce o numerze ewidencyjnym [...], jednakże podnoszone przez wnioskodawcę okoliczności istotne dla rozstrzygnięcia sprawy nie tylko nie zostały wykazane dowodowo, ale były sprzeczne ze zgromadzonym materiałem dowodowym.

Sąd I instancji wskazał, że organy przeprowadziły w sposób prawidłowy postępowanie wyjaśniające mające na celu zbadanie kwestii spełniania przez skarżącego warunków do otrzymania płatności. W sposób wyczerpujący zebrały i rozpatrzyły zgromadzony materiał dowodowy, w tym ten dostarczony przez stronę. Ocena organu jest racjonalna, logiczna i spójna, a co najważniejsze znajduje potwierdzenie w zgromadzonym materiale dowodowym. Organ prawidłowo zastosował prawo materialne, a poczynione ustalenia faktyczne były wystarczające do przyjęcia stanowiska, że zaktualizowały się przesłanki do odmowy przyznania skarżącemu wnioskowanych płatności.

[...] w skardze kasacyjnej zaskarżył powyższy wyrok w całości domagając się jego uchylenia i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia przez WSA w Poznaniu oraz zasądzenia kosztów postępowania kasacyjnego. Autor skargi kasacyjnej wniósł o jej rozpoznanie na posiedzeniu niejawnym.

Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono naruszenie:

I. Prawa materialnego art. 8 ust. 1 ustawy z dnia 5 lutego 2015 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego poprzez błędną jego wykładnię i stwierdzenie, iż organ dokonał prawidłowej wykładni pojęcia "posiadanie" w konsekwencji czego uznał, iż skarżący nie jest posiadaczem nieruchomości objętej wnioskiem;

II. Przepisów postępowania tj.:

a) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 dalej: p.p.s.a.) w zw. z art. 7, art. 77 i art. 80 ustawy z 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2013 r. poz. 267, z późn. zm. dalej: kpa) poprzez niezałatwienie wniosku po myśli strony, na skutek zinterpretowania wszelkich niejasności i wątpliwości na niekorzyść strony oraz niepodjęcie wszelkich niezbędnych kroków do ustalenia stanu faktycznego, skutkujące wydaniem błędnej decyzji poprzez brak uwzględnienia faktu, iż skarżący był faktycznym i trwałym posiadaczem gruntów na działce nr [...] na dzień 31 maja 2016r.;

b) art. 3 § 1 i art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 7, art. 75 § 1, art. 77 § 1 oraz art. 80 k.p.a. przejawiające się w tym, że Sąd w wyniku niewłaściwej kontroli legalności działalności administracji publicznej nie zastosował środka określonego w ustawie, mimo że zebrany w sprawie materiał dowodowy okazał się być niewystarczający i budzący wątpliwości, które po prawidłowej ocenie lub po uzupełnieniu materiału dowodowego o płytę CD, mogłyby przechylić szalę na korzyść skarżącego. Sąd przyjął uzasadnienie organu oparte głównie o materiał dowodowy świadczących na niekorzyść skarżącego. Nie rozważył również wszystkich zarzutów podniesionych w skardze oraz nie dokonał wszechstronnego i pełnego wyjaśnienia podstaw faktycznych i prawnych, co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy i w związku z tym dokonał niewłaściwej kontroli organu;

c) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w związku z art. 141 § 4 p.p.s.a. przez niewzięcie pod uwagę całego materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie, co miało wpływ na jej wynik.

Argumentację na poparcie powyższych zarzutów skarżący kasacyjnie przedstawił w uzasadnieniu skargi kasacyjnej.

Dyrektor Wielkopolskiego Oddziału Regionalnego ARMiR w Poznaniu w odpowiedzi na skargę kasacyjną wniósł o jej oddalenie oraz zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Stosownie do art. 183 § 1 zd. pierwsze p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. W rozpoznawanej sprawie nie wystąpiły przesłanki nieważności postępowania określone w § 2 powołanego przepisu, co pozwoliło Sądowi na rozpoznanie sprawy w zakresie wyznaczonym zarzutami skargi kasacyjnej oraz stosownie do art. 193 zd. drugie p.p.s.a. – przedstawienie motywów rozstrzygnięcia, w odniesieniu do tych zarzutów.

Niniejsza skarga kasacyjna została oparta na obu podstawach kasacyjnych wymienionych w art. 174 pkt 1 i 2 p.p.s.a. W myśl tego przepisu skargę kasacyjną można oprzeć na naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie albo na naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Wnoszący skargę kasacyjną był więc zobowiązany do wskazania konkretnych przepisów postępowania oraz wyjaśnienia, na czym to naruszenie polega (art. 176 § 1 pkt 2 p.p.s.a.), a dodatkowo, w przypadku zarzutu procesowego – wykazania, że gdyby do tego naruszenia nie doszło to rozstrzygnięcie sprawy byłoby innej treści, a w przypadku zarzutu materialnego – wskazania formy tego naruszenia (błędną wykładnię lub/i niewłaściwe zastosowanie). Podniesione przez wnoszącego skargę kasacyjną zarzuty nie znajdują oparcia w stanie prawnym i faktycznym sprawy.

W ramach zarzutu naruszenia przepisów postępowania (tj. art. 3 § 1, art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 7, art. 75 § 1, art. 77 i art. 80 k.p.a.) wnoszący skargę kasacyjną podniósł, że wyrok Sądu pierwszej instancji jest wadliwy, gdyż aprobuje błędne ustalenia i ocenę istotnych dla sprawy okoliczności, z czym nie można się zgodzić. Analiza akt sprawy i uzasadnienia skarżonego wyroku nie potwierdza stawianego przez stronę zarzutu. Przede wszystkim strona nie wskazuje na błędy w zakresie ustaleń faktycznych, czy też wady oceny tych ustaleń dokonanych przez organ i akceptowanych przez Sąd pierwszej instancji, jak też nie przedstawia żadnych kontrargumentów na uzasadnienie tych twierdzeń. W swej istocie zarzut opiera się na założeniu, że zinterpretowano wszelkie niejasności i wątpliwości na niekorzyść strony oraz nie podjęto wszelkich niezbędnych kroków do ustalenia stanu faktycznego, skutkiem czego została wydana błędna decyzja, nieuwzględniająca faktu, iż wnoszący skargę kasacyjną na dzień 31 maja 2016 r. był faktycznym i trwałym posiadaczem gruntów na działce nr [...]. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego przyjęcie takiego założenia przez stronę jest jej subiektywną oceną ustaleń dokonanych w postępowaniu, do której ma prawo, ale która nie musi prowadzić do podważenie stanu faktycznego sprawy. Zwłaszcza w sytuacji, gdy twierdzenia strony odnoszące się do braku obiektywizmu nie zostały nawet uprawdopodobnione, a stan faktyczny sprawy został ustalony na podstawie różnych środków dowodowych (nie tylko na podstawie zeznań świadków), w tym na podstawie pisma z 15 maja 2018 r. Nadleśniczego Lasów Państwowych Nadleśnictwa [...], w którym organ wyjaśnia kwestie związane z użytkowaniem działki ewidencyjnej nr [...]. Stąd też dokonane przez organ ustalenia nie powinny budzić uzasadnionych wątpliwości co do kwestii, w jaki sposób w stanie sprawy kształtowały się fakty i ich ocena. Tym samym dokonana przez Sąd pierwszej instancji kontrola zaskarżonej decyzji odpowiada prawu. Sąd prawidłowo ocenił i właściwie zinterpretował ustalone fakty, z których wynika, że wnoszący skargę kasacyjną nie użytkował spornej działki w sposób trwały i szczególny w okresie całego "roku gospodarczego". Wnoszący skargę kasacyjną nie uzyskał bowiem zgody na użytkowanie spornej działki od przedstawicieli Lasów Państwowych. Nadleśnictwo [...] łączyła umowa trawozbioru z łąk będących użytkami ekologicznymi (położonych na przedmiotowej działki) zawarta 3 marca 2008 r. z dzierżawcą tych gruntów [...] , do realizacji której żadna ze stron umowy nie wniosła żadnych zastrzeżeń. Wnoszący skargę kasacyjną wprawdzie deklarował, że wykonywał szereg czynności na działce o numerze ewidencyjnym [...], niemniej jednak z dokonanych w sprawie ustaleń wynika, że nie był faktycznym i trwałym posiadaczem tej działki na dzień 31 maja 2016 r. Jego wejście na grunt zostało uznane za wtargnięcie i samowolę. Wbrew twierdzeniom, nie uzyskał on (w sposób milczący) zgodny zarówno organu jak i [...] na użytkowanie tej działki. Organ nie dał też wiary wyjaśnieniom strony składanym na okoliczność wykonywania czynności odchwaszczania na przedmiotowej działce. Ocena zgromadzonego materiału winna więc prowadzić do odmowy przyznania wnoszącemu skargę kasacyjną płatności w ramach systemu wsparcia bezpośredniego na rok 2016. W sprawie nie mogło zatem dojść do naruszenia wskazanych w petitum skargi kasacyjnej przepisów k.p.a. (art. 7, art. 75 § 1, art. 77 i art. 80). Organ zrealizował wynikające z tych przepisów zasady (prawdy obiektywnej, równej mocy środków dowodowych, zupełności materiału dowodowego oraz swobodnej oceny dowodów).

Dodatkowo wypada też zauważyć, na co zwrócił uwagę Sąd pierwszej instancji, że w postępowaniu regulowanym przepisami ustawy z 20 lutego 2015 r. obowiązki organu w zakresie gromadzenia materiału dowodowego zostały w dość istotny sposób ograniczone. Stosownie do przepisów tej ustawy organ jest zobowiązany w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy (art. 27 ust. 1 pkt 2), a więc inaczej niż wynika to z art. 7 k.p.a., w myśl którego organ jest zobowiązany podjąć wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Poza tym w strony oraz inne osoby uczestniczące w postępowaniu, o którym mowa w ust. 1, są obowiązane przedstawiać dowody oraz dawać wyjaśnienia co do okoliczności sprawy zgodnie z prawdą i bez zatajania czegokolwiek; ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne (art. 27 ust 2). Ustawodawca w postępowaniach regulowanych powołaną ustawą przekazał więc inicjatywę dowodową na rzecz wnioskodawcy (producenta rolnego). Tak więc to obowiązkiem strony było wykazanie swojej racji w sposób niebudzący uzasadnionych wątpliwości, do czego jednak nie doszło. Wnoszący skargę kasacyjną nie przedstawił żadnego dokumentu na poparcie swoich twierdzeń, nie wyjaśnił też, w jaki sposób płyta CD miałaby pomóc w ustaleniu posiadania przez niego spornego gruntu. Organ dysponował natomiast dowodami zaprzeczającymi tym twierdzeniom. Przesunięcie ciężaru dowodu w kierunku strony postępowania nie pozbawiło organu prawa dokonywania kontroli wniosków. Wręcz przeciwnie przepisy zarówno krajowe jak i unijne nakładają na organ taki obowiązek. W stanie sprawy organ wywiązał się z tego obowiązku – dokonał niezbędnych czynności w celu ustalenia czy producentowi rolnemu przysługuje wnioskowana przez niego płatność. Jak wynika z uzasadnienia zaskarżonego wyroku powodem odmowy przyznania płatności było brak wykazania przez wnoszącego skargę kasacyjną posiadania na dzień 31 maja 2016 r. przedmiotowej działki ewidencyjnej i trwałego jej użytkowania rolniczo. Okoliczność ta była przesądzająca dla przyjęcia, że nie był posiadaczem w rozumieniu przepisów uprawniających do uzyskania płatności w ramach systemu wsparcia bezpośredniego na rok 2016.

W konsekwencji za niezasadny należało również uznać zarzut naruszenia wskazanych w petitum skargi kasacyjnej przepisów p.p.s.a. ( art. 3 § 1 i art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) oraz art. 141 § 4). Sąd pierwszej instancji dokonał kontroli zaskarżonej decyzji pod względem zgodności z prawem i zastosował środek prawny adekwatny do wyniku tej kontroli (art. 151 p.p.s.a.). Sporządzone przez ten Sąd uzasadnienie odpowiada wymogom ustawowym, określonym w art. 141 § 4 p.p.s.a. Przepis ten stanowi normatywny wzorzec kontroli wyroków, a w związku z tym do jego naruszenia dochodzi jedynie wówczas, gdy sąd pierwszej instancji uchybi zasadom sporządzania uzasadnienia w sposób wykluczający kontrolę instancyjną. Celem prawidłowo sporządzonego uzasadnienia jest bowiem wyjaśnienie powodu wydania określonej treści rozstrzygnięcia w sferze prawnej oraz faktycznej i umożliwiać stronom postępowania oraz sądowi kasacyjnemu, na wypadek wniesienia skargi kasacyjnej, prześledzenie toku rozumowania sądu, które do takiego rozstrzygnięcia doprowadziło (wyroki NSA z: 11 maja 2016 r. o sygn. akt II GSK 1551/16, 28 lipca 2016 r. o sygn. akt I GSK 639/15, 9 marca 2016 r. o sygn. akt II GSK 301/16 i 13 stycznia 2012 r. o sygn. akt I FSK 1696/11). Podkreślenia wymaga również i to, że obowiązek szczegółowego uzasadnienia przez sąd swego stanowiska jawi się zawsze wówczas, gdy sąd podziela ocenę prawną dokonaną przez organ, nie zgadzając się z argumentami strony skarżącej. Wówczas konieczne jest odniesienie się do wszystkich tych argumentów skargi, które identyfikują spór prawny wynikły w danej sprawie lub pozostają z nim w ścisłym związku. Niemniej jednak tzw. "nierozprawienie" się przez sąd ze wszystkimi zarzutami skargi nie może a limine prowadzić do uwzględnienia skargi kasacyjnej z powodu naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a., jeśli nie ma wątpliwości, co do motywów podjęcia określonej treści rozstrzygnięcia, a pozostawione bez omówienia argumenty skargi nie mogłyby wpłynąć na zmianę orzeczenia. W sprawie poddanej kontroli instancyjnej, Naczelny Sąd Administracyjny nie stwierdził, aby uzasadnienie zaskarżonego wyroku nie spełniało ustawowych wymogów konstrukcyjnych. W szczególności nie można zarzucić Sądowi pierwszej instancji, że nie jest jasna motywacja oddalenia skargi. Sąd ten wskazał i omówił podstawę prawną rozstrzygnięcia, odwołując się do konkretnych elementów stanu faktycznego, które zdaniem tego Sądu nie pozwalały na dokonanie odmiennej oceny.

Podsumowując, za niezasadny należało uznać zarzut naruszenia przepisów postępowania.

Odnosząc się natomiast do zarzutu naruszenia prawa materialnego należy zauważyć, że Sąd pierwszej instancji nie dokonywał wykładni art. 8 ust. 1 ustawy z dnia 5 lutego 2015 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz. U. z 2017 r., poz. 278 z późn. zm.), z tego chociażby względu zarzut ten jest chybiony. Powołany w skardze kasacyjnej art. 8 ust. 1 ustawy z dnia 5 lutego 2015 r. nie definiuje pojęcia "posiadanie". Zdaniem wnoszącego skargę kasacyjną organ dokonał nieprawidłowej wykładni pojęcia "posiadanie", w konsekwencji czego uznał, iż strona nie jest posiadaczem nieruchomości objętej wnioskiem. Stanowisko prezentowane w tym zakresie w uzasadnieniu skargi kasacyjnej jest nietrafne. W orzecznictwie sądów administracyjnych został wyrażony pogląd, że na użytek płatności rolnych ocena posiadania musi być dokonywana przez pryzmat faktycznego użytkowania działek dla celów rolniczych. Ze względu na cel przyznawanych płatności rolnych w ramach WPR posiadanie w znaczeniu cywilnoprawnym gruntów rolnych nie stanowi samoistnej przesłanki uzyskania płatności rolnych. Wsparcie finansowe dla producentów rolny jest związane z realizacją założeń polityki rolnej przez państwa członkowskie Unii Europejskiej, a nie z samym faktem posiadania gruntów rolnych, w rozumieniu cywilnoprawnym. W tej sprawie sytuacja ta nie miała również miejsca, ponieważ sporne grunty były w posiadaniu innego rolnika. Z tego względu nie można przyjąć, że Sąd pierwszej instancji wadliwie ustalił znaczenie posiadania.

Podsumowując, za niezasadny należało uznać zarzut naruszenia prawa materialnego.

Skarga kasacyjna została oparta na nieusprawiedliwionych podstawach kasacyjnych.

Mając na względzie powyższe Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 182 § 2 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji.

O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 204 pkt 1 p.p.s.a. w zw. § 14 ust. 1 pkt 2 lit. b) w zw. z § 14 ust 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2015 r., poz. 1800 ze zm.).