Wyrok NSA, sygn. akt I GSK 2094/06
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2007-07-18 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6300 Weryfikacja zgłoszeń celnych co do wartości celnej towaru, pochodzenia, klasyfikacji taryfowej; wymiar należności celny
6110 Podatek od towarów i usług
Hasła tematyczne: Celne postępowanie
Celne prawo
Skarżony organ: Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 184
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Zofia Borowicz (spr.) Sędzia NSA Maria Myślińska Sędzia del. WSA Jerzy Strzebińczyk Protokolant Katarzyna Grzelak po rozpoznaniu w dniu 18 lipca 2007 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej J. S. - "[...]" od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 23 marca 2006 r. sygn. akt I SA/Go 1716/05 w sprawie ze skargi J. S. - "[...]" na decyzję Dyrektora Izby Celnej w Rzepinie z dnia [...] marca 2005 r. nr [...] w przedmiocie określenia kwoty długu celnego oraz określenia kwoty podatku od towarów i usług 1) oddala skargę kasacyjną, 2) zasądza od J. S. - "[...]" na rzecz Dyrektora Izby Celnej w Rzepinie kwotę 2897 (dwa tysiące osiemset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim wyrokiem z dnia 23 marca 2006 r., sygn. akt I SA/Go 1716/05 oddalił skargę J. S. "[...]" na decyzję Dyrektora Izby Celnej w Rzepinie z dnia [...] marca 2005 r., nr [...], którą organ utrzymał w mocy rozstrzygnięcie stwierdzające nieprawidłowości w dokonaniu zgłoszenia celnego w zakresie stawki celnej, kwoty długu celnego i podatku od towarów i usług.

Sąd stwierdził, że dnia 5 listopada 2001 r. skarżący, reprezentowany przez agencję celną jako przedstawiciel bezpośredni, dokonał zgłoszenia celnego nr [...], wnosząc o objęcie procedurą dopuszczenia do obrotu swetrów damskich oraz mebli do siedzenia tapicerowanych, chińskiego pochodzenia, potwierdzonego świadectwem pochodzenia, będącego podstawą zastosowania wobec swetrów damskich stawki celnej konwencyjnej w wysokości 18% wartości celnej towaru. Towar objęto deklarowaną procedurą i po przyjęciu zabezpieczenia należności celnych, zwolniono.

Postanowieniem z dnia 25 maja 2004 r. Naczelnik Urzędu Celnego w Świecku wszczął z urzędu postępowanie celne, następnie je zawiesił i zwrócił się do władz chińskich o dokonanie sprawdzenia autentyczności przedstawionego świadectwa pochodzenia towaru. Po uzyskaniu informacji władz chińskich, że świadectwo jest sfałszowane, organ celny podjął zawieszone postępowanie, a następnie w dniu 7 stycznia 2005 r. wydał decyzję, w której uznał zgłoszenie celne z dnia 5 listopada 2001 r. za nieprawidłowe w zakresie zastosowania stawki celnej związanej z importem swetrów damskich, dokonując określenia długu celnego i należnego z tego tytułu podatku wraz z odsetkami.

Dyrektor Izby Celnej w Rzepinie, po rozpatrzeniu odwołania, utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy.

Skarżący w skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim zarzucił wydanej decyzji naruszenie art. 68 § 1 Ordynacji podatkowej, przez wydanie rozstrzygnięcia po upływie trzyletniego okresu przedawnienia oraz naruszenie art. 206 Ordynacji podatkowej poprzez uznanie, że dotyczy on przepisów tej ustawy zawartych w jej dziale III, podczas gdy odnosi się tylko i wyłącznie do działu IV Ordynacji podatkowej.

Skarżący zarzucił również naruszenie art. 65 Ordynacji podatkowej poprzez niewłaściwe zastosowanie, albowiem skarżący nie złożył żadnego wniosku, który jest conditio sine qua non wydania decyzji w tym trybie.

Dyrektor Izby Celnej w udzielonej odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie.

W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim skarga nie zasługiwała na uwzględnienie.

Stan faktyczny w rozpoznawanej sprawie nie budził sporu pomiędzy skarżącym a organem.

Sąd zauważył, odnosząc się do zarzutu przedawnienia z art. 68 Ordynacji podatkowej, że wyróżnia się przedawnienie prawa do wymiaru zobowiązania podatkowego − art. 68 Ordynacji podatkowej oraz przedawnienie zobowiązania podatkowego. W ocenie Sądu, przedawnienie prawa do wymiaru podatku dotyczy decyzji konstytutywnych, natomiast przedawnienie zobowiązania podatkowego dotyczy decyzji deklaratoryjnych. W takim przypadku organ wymierza już powstały podatek, który w sposób prawidłowy powinien zostać obliczony i zapłacony przez podatnika. Decyzja ta dokonuje jedynie weryfikacji dokonanego przez podatnika samoobliczenia zobowiązania podatkowego. Sąd podkreślił, że problematyka ta była przedmiotem rozstrzygnięcia NSA w wyroku z dnia 7 kwietnia 2003 r. w sprawie FSA 2/02 (publ. ONSA 2003/3/84).

W ocenie Sądu I instancji istota problemu w rozpoznawanej sprawie sprowadza się do tego, czy organy celne dokonały prawidłowej interpretacji art. 65 § 4−5 kodeksu celnego.

Sąd stwierdził, że po przyjęciu zgłoszenia celnego, organ celny na wniosek strony wydaje decyzję lub może z urzędu wydać decyzję, w której uznaje zgłoszenie celne za nieprawidłowe w całości lub części i określa kwotę wynikającą z długu celnego zgodnie z przepisami prawa celnego. Decyzja, o której mowa nie może zostać wydana, jeżeli upłynęły 3 lata od dnia przyjęcia zgłoszenia celnego. Przepisy art. 230 § 5 i 6 stosuje się odpowiednio (art. 65 § 5 i 5a w brzmieniu obowiązującym od 10 sierpnia 2003 r.). Oznacza to, zdaniem Sądu, że bieg terminu wskazanego w art. 65 § 5 ulega zawieszeniu z dniem zawieszenia postępowania w sprawie długu celnego. Termin ten biegnie dalej z dniem podjęcia zawieszonego postępowania w sprawie celnej (art. 230 § 5 pkt 2 i § 6 pkt 2 kodeksu celnego w brzmieniu obowiązującym od 10 sierpnia 2003 r.).

Sąd wywiódł, że w rozpoznawanej sprawie zgłoszenia celnego dokonano 5 listopada 2001 r.,postanowieniem z dnia 8 czerwca 2004 r. zawieszono postępowanie celne, natomiast postanowienie o podjęciu postępowania zostało wydane po otrzymaniu odpowiedzi władz chińskich w dniu 5 listopada 2004 r.

W ocenie Sądu z przedstawionych zdarzeń wynika, że licząc okres trzech lat od dokonanego zgłoszenia celnego z dnia 5 listopada 2001 r., termin przedawnienia z art. 65 § 5 minąłby z dniem 5 listopada 2004 r., uległ on jednak przedłużeniu o czas zawieszenia postępowania celnego, które nastąpiło od 8 czerwca 2004 r. do 5 listopada 2004 r. Termin ten więc upłynął w kwietniu 2005 r., jednak przed jego upływem, tj. w dniu 18 marca 2005 r., została wydana decyzja organu odwoławczego.

W skardze kasacyjnej pełnomocnik J. S. zaskarżył w całości ww. wyrok i na podstawie art. 176 w zw. z art. 185 § 1 ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi wniósł o zmianę zaskarżonego wyroku i uchylenie decyzji organu, a ewentualnie, o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania sądowi I instancji. Wniósł również, o zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów postępowania według norm przepisanych.

Zaskarżonemu wyrokowi zarzucił naruszenie przepisów art. 65 § 5 i 5a, 230 § 5 i 6 kodeksu celnego, poprzez ich niesłuszne zastosowanie, oraz naruszenie przepisów intertemporalnych ustawy z dnia 23 kwietnia 2003 r. o zmianie ustawy kodeks celny, art. 3 ust. 1 i 2, wyrażające się w uznaniu, że do postępowania dotyczącego skarżącego zastosowanie mają przepisy obowiązujące od dnia 10 sierpnia 2003 r., kiedy nie zachodzi przesłanka określona w ust. 2 art. 3 powołanej ustawy, a mianowicie postępowanie wszczęte przez organ celny nie było postępowaniem dotyczącym uznania zgłoszenia celnego za nieprawidłowe ani innym, o którym mowa w tym ustępie, czego konsekwencją było nieprawidłowe ustalenie, że w odniesieniu do sytuacji skarżącego decyzja została wydana przed upływem trzyletniego terminu przedawnienia, wobec zawieszenia biegu terminu przedawnienia na czas zawieszenia postępowania.

W uzasadnieniu pełnomocnik wnoszącego skargę kasacyjną podniósł, że stan prawny obowiązujący do dnia 20 sierpnia 2003 r. nie dawał możliwości, aby poprzez zawieszenie postępowania wstrzymać bieg terminu przedawnienia − w konkretnej sytuacji skarżącego − terminu trzyletniego. Organ, który wydał pierwszą decyzję w sprawie, przekazując odwołanie do organu nadrzędnego, będącego stroną niniejszego sporu, powołał się na treść art. 206 ustawy Ordynacja podatkowa. Takie stanowisko, w ocenie wnoszącego skargę kasacyjną, było błędne, albowiem z treści tego przepisu, zdaniem skarżącego, wynika wprost, że wstrzymuje on bieg terminów, o których mowa w tym dziale, a więc nie wstrzymuje terminu tak do wydania, jak i doręczenia decyzji określającej wysokość długu celnego czy zobowiązania podatkowego. Pełnomocnik wnoszącego skargę kasacyjną podkreślił, że Sąd I instancji, w ustnym uzasadnieniu orzeczenia, przyznał rację skarżącemu, że przepis art. 206 Ordynacji podatkowej nie może mieć w tej sytuacji zastosowania. Uznał jednak, że zastosowanie znajdują przepisy art. 65 § 5 i 5a, 230 § 5 i 6 kodeksu celnego, w brzmieniu obowiązującym od 10 sierpnia 2003 r. Zmienione oraz dodane przepisy kodeksu celnego stworzyły nową sytuację prawną, w której zawieszenie postępowania wstrzymywało bieg terminów przedawnienia. Sąd uznał, że skoro postępowanie nie zostało zakończone wydaniem decyzji do dnia wejścia w życie nowych przepisów, to właśnie one winny mieć zastosowanie, a tym samym, w konkretnej sytuacji skarżącego, termin przedawnienia uległ wydłużeniu o okres zawieszenia postępowania, skutkiem czego decyzję organu należy uznać za wydaną z zachowaniem terminu.

Wnoszący skargę kasacyjną podniósł, że już prosta lektura przepisów intertemporalnych ustawy z dnia 23 kwietnia 2003 r. o zmianie ustawy kodeks celny, art. 3 ust. 1 i 2, prowadzi do wniosku, że Sąd I instancji dokonał ich błędnej wykładni. W ocenie skarżącego wynika z nich zasada, że do postępowań niezakończonych przed dniem wejścia w życie ustawy stosuje się przepisy dotychczasowe (ust.1). Dopiero ust. 2 określa wyjątkowe sytuacje, w których pomimo niezakończenia postępowania zastosowanie będą miały przepisy nowe. Zdaniem skarżącego, dotyczy to postępowań dotyczących uznania zgłoszenia celnego za nieprawidłowe, zwrotów lub umorzeń określonych przepisami działu V tytułu VII ustawy zmienianej w art. 1 oraz wyznaczania lub uznania miejsca, w którym mogą być dokonywane czynności przewidziane przepisami prawa celnego. Zdaniem wnoszącego skargę kasacyjną, aby zatem dokonać ustalenia, czy postępowanie dotyczące skarżącego jest wyjątkowym postępowaniem, o którym mowa w ust 2 art. 3 ustawy, należało odnieść się do treści postanowienia o wszczęciu postępowania z dnia 25 maja 2004 r. W postanowieniu tym organ - Naczelnik Urzędu Celnego w Świecku, wszczyna: "z urzędu postępowanie celne w sprawie zgłoszenia celnego nr [...] z dnia 5 listopada 2001 r. w związku z zastosowaniem stawki celnej, wyliczenia długu celnego oraz określenia wysokości zobowiązania podatkowego". Skarżący podkreślił, że analiza językowa tej treści, jak i analiza treści uzasadnienia tegoż postanowienia prowadzi do wniosku, że postępowanie wszczęte w odniesieniu do skarżącego nie było postępowaniem dotyczącym uznania zgłoszenia celnego za nieprawidłowe, o którym mowa w ust 2 art. 3 ustawy o zmianie ustawy kodeks celny. Dlatego, w ocenie skarżącego, skutkiem powyższego musi być zastosowanie − do oceny zgodności z prawem wydanej decyzji − stanu prawnego sprzed 10 sierpnia 2003 r. To z kolei, musi prowadzić do wniosku, że z racji tego, że w tamtym stanie prawnym zawieszenie postępowania nie wstrzymywało biegu terminu przedawnienia, decyzja wydana przez organ jest decyzją wydaną po przewidzianym ustawą terminie, a zatem winna zostać uchylona.

W odpowiedzi na skargę kasacyjną Dyrektor Izby Celnej w Rzepinie wniósł o oddalenie skargi kasacyjnej w całości oraz zasądzenie na rzecz organu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przypisanych.

Organ podniósł, że wszczęte, postanowieniem z dnia 25 maja 2004 r., postępowanie w sprawie zgłoszenia celnego w dniu 5 listopada 2001 r. w związku z zastosowaniem stawki celnej, wyliczeniem długu celnego oraz określenia wysokości zobowiązania podatkowego było skutkiem uznania zgłoszenia celnego przez skarżącego za nieprawidłowe. Fakt ten został następnie potwierdzony decyzjami organu celnego, co jasno i logicznie zostało uzasadnione w uzasadnieniu decyzji.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej p.p.s.a.) Naczelny Sad Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej. Granice te Sąd przekracza z własnej inicjatywy jedynie w przypadku nieważności postępowania (art. 183 § 2 p.p.s.a.), jednakże w rozpoznawanej sprawie taka sytuacja nie zachodzi.

Skargę kasacyjną, zgodnie z art. 174 p.p.s.a., można oprzeć na naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie lub na naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Wobec takich regulacji nie może budzić wątpliwości, że wywołane skargą kasacyjną postępowanie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym nie polega na ponownym rozpoznaniu sprawy w jej całokształcie i że uzasadnione jest odnoszenie się do poszczególnych zarzutów składających się na podstawy kasacyjne i wyznaczających zakres badania sprawy przez Sąd drugiej instancji.

Ponieważ składające się na podstawy kasacyjne zarzuty wyznaczają granice badania sprawy przez Naczelny Sąd Administracyjny, istotne znaczenie ma należyte ich sformułowanie. W szczególności koniecznym warunkiem uznania, że strona powołuje się na jedną z podstaw kasacyjnych jest wskazanie, które przepisy ustawy zostały naruszone, na czym to naruszenie polegało oraz jaki mogło mieć wpływ na wynik sprawy (por. wyrok NSA z dnia 24 czerwca 2004 r., sygn. akt OSK 421/04, zbiór LEX nr 146732).

Zgodnie z aktualnymi poglądami prezentowanymi w orzecznictwie wady skargi kasacyjnej dotyczące sytuowania naruszonych przepisów same przez się nie stanowią podstawy uznania zarzutów za niezasadne (por. wyrok NSA z dnia 21 marca 2007 r., sygn. akt I GSK 938/06 niepubl.).

W rozpoznawanej sprawie autor skargi kasacyjnej nie odwołał się wprost do podstaw wskazanych w art. 174 p.p.s.a., a jedynie powołał przepisy ustawy, które w jego ocenie zostały naruszone i podał na czym to naruszenie polegało. Kasator zarzucił naruszenie art. 65 § 5 i 5a oraz art. 230 § 5 i 6 kodeksu celnego poprzez ich niesłuszne zastosowanie oraz naruszenie przepisów intertemporalnych ustawy z dnia 23 kwietnia 2003 r. o zmianie ustawy – Kodeks celny oraz o zmianie ustawy o Służbie Celnej (Dz.U. Nr 120, poz. 1122), tj. art. 3 ust. 1 i 2, poprzez przyjęcie, że do postępowania dotyczącego skarżącego zastosowanie mają przepisy obowiązujące od dnia 10 sierpnia 2003 r., a więc wprowadzone powołaną ustawą. Kasator zarzucił przy tym, że w sprawie nie zachodzi przesłanka z art. 3 ust. 2 ustawy, gdyż postępowanie wszczęte przez organ celny postanowieniem z dnia 25 maja 2004 r. nie było postępowaniem dotyczącym uznania zgłoszenia celnego za nieprawidłowe ani innym, o którym mowa w tym ustępie, czego konsekwencją było nieprawidłowe ustalenie, że w odniesieniu do sytuacji skarżącego decyzja została wydana przed upływem trzyletniego terminu przedawnienia, wobec zawieszenia biegu terminu przedawnienia na czas zawieszenia postępowania. Autor skargi kasacyjnej analizując treść postanowienia o wszczęciu postępowania z dnia 25 maja 2004 r. generalnie zrzucił, że wadliwie ustalono zakres przedmiotowy sprawy, która dotyczy wszczętego z urzędu postępowania celnego w sprawie zgłoszenia celnego nr [...] z dnia 5 listopada 2001 r.

Wobec tak sformułowanych zarzutów skargi kasacyjnej na wstępie należy zauważyć, że art. 174 pkt 1 p.p.s.a. przewiduje oparcie skargi kasacyjnej na podstawie naruszenia prawa materialnego. Określa jednocześnie postacie, w jakich to naruszenie może nastąpić, a mianowicie przez błędną wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie. Ostatnio wymieniona postać naruszenia prawa materialnego wyraża się pominięciem obowiązującego przepisu, który powinien być stosowany w konkretnej sprawie. Wadliwość w tej postaci naruszenia prawa sprowadza się więc w istocie do wadliwego wyboru przez sąd orzekający normy prawnej lub mylnej subsumcji.

Natomiast naruszenie prawa materialnego będące następstwem błędnej jego wykładni można określić jako nadanie innego znaczenia treści zastosowanego przepisu, czyli polega na mylnym zrozumieniu poszczególnego zwrotu lub treści i tym samym znaczenia przepisu lub też tylko terminu występującego w jego treści. Istnieje też możliwość naruszenia prawa materialnego w obu jego formach, a to wówczas, kiedy niewłaściwe zastosowanie jest następstwem błędnej wykładni treści zawartej w określonej normie prawnej.

Błędne zastosowanie lub niezastosowanie przepisów materialnych zasadniczo każdorazowo pozostaje w ścisłym związku z ustaleniami stanu faktycznego sprawy. W konsekwencji oznaczać to będzie brak możliwości skutecznego powoływania się na zarzut niewłaściwego zastosowania prawa materialnego, o ile równocześnie nie zostaną także zakwestionowane ustalenia faktyczne, na których oparto skarżone rozstrzygnięcie (por. wyrok NSA z dnia 20 stycznia 2006 r., sygn. akt I FSK 507/05, zbiór LEX 183513). Zarzut dotyczący wadliwego ustalenia stanu faktycznego sprawy, który legł u podstaw wydania decyzji winien być sformułowany w oparciu o podstawę kasacyjną z art. 174 pkt 2 p.p.s.a.

Treść zarzutów skargi kasacyjnej, a głównie ich uzasadnienie wskazuje, że autor skargi kasacyjnej kwestionuje ocenę Sądu akceptującą ustalenia organów celnych, iż postępowanie celne w rozpoznawanej sprawie toczyło się w przedmiocie uznania zgłoszenia celnego za nieprawidłowe. Tak sformułowane zarzuty wskazują, że kasator kwestionuje w istocie rzeczy ustalenia faktyczne odnoszące się do przedmiotu sprawy.

Jednocześnie kasator nie formułuje zarzutu naruszenia przez Sąd I instancji przepisów postępowania, którymi można zwalczać ustalenia stanu faktycznego (art. 174 pkt 2 p.p.s.a.). Sąd kasacyjny będąc związany granicami skargi kasacyjnej nie bada trafności ustaleń faktycznych, poczynionych w zaskarżonym wyroku, jeżeli skarżący skutecznie nie zarzucił − w ramach podstawy kasacyjnej, określonej w art. 174 pkt 2 p.p.s.a – że przy ich dokonaniu doszło do naruszenia przepisów postępowania. Należy przy tym zauważyć, że prawidłowe sformułowanie podstawy kasacyjnej wskazanej w art. 174 pkt 2 p.p.s.a. winno sprowadzać się do zarzutu i argumentacji obejmującej adekwatne przepisy ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w sposób, na podstawie i w trybie których sąd administracyjny mógł i powinien rozpoznawać oraz rozpatrywać legalność kontrolowanego postępowania administracyjnego (por. wyrok NSA z dnia 20 stycznia 2006 r., sygn. akt II FSK 166/05, zbiór LEX nr 104422).

W rozpoznawanej sprawie kasator nie sformułował zarzutu z art. 174 pkt 2 p.p.s.a., gdyż nie wskazał jaką normę postępowania naruszył Sąd I instnacji w procesie kontroli legalności zaskarżonej decyzji.

Równocześnie autor skargi kasacyjnej nie zakwestionował ustaleń organów zaakceptowanych przez Sąd I instancji co do tego, że zgłoszenie celne w rozpoznawanej sprawie zostało dokonane w dniu 5 listopada 2001 r., a postanowienie o wszczęciu postępowania celnego dotyczącego tegoż zgłoszenia celnego zostało wydane w dniu 25 maja 2004 r., natomiast postanowienie o zawieszeniu toczącego się postępowania organ celny wydał w dniu 8 czerwca 2004 r., a w dniu 5 listopada 2004 r. wydał postanowienie w przedmiocie podjęcia zawieszonego postępowania. Z kolei decyzja organu celnego I instancji z dnia 7 stycznia 2005 r. została doręczona skarżącemu w dniu 17 stycznia 2005 r.

Skarżący oparł skargę kasacyjną na zarzucie naruszenia art. 3 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 23 kwietnia 2003 r. o zmianie ustawy – Kodeks celny oraz o zmianie ustawy o Służbie Celnej wyrażającym się w błędnym uznaniu, że do niniejszego postępowania mają zastosowanie przepisy obowiązujące od dnia 10 sierpnia 2003 r., a w konsekwencji błędnym przyjęciu, że w sprawie mają zastosowanie art. 65 § 5 i 5a oraz art. 230 § 5 i 6 kodeksu celnego.

Ponieważ skarżący nie zakwestionował w ramach podstawy kasacyjnej z art. 174 pkt 2 p.p.s.a. ustaleń faktycznych dotyczących w szczególności przedmiotu sprawy, Naczelny Sąd Administracyjny jest związany ustaleniami faktycznymi poczynionymi w zaskarżonym wyroku. Oznacza to, że za podstawę faktyczną badania zarzutu naruszenia prawa materialnego należy przyjąć ustalenia zawarte w zaskarżonym wyroku.

Przepis art. 3 ust. 1 cyt. ustawy z dnia 23 kwietnia 2003 r. o zmianie ustawy... stanowi, że postępowania wszczęte i niezakończone ostatecznie przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy podlegają rozpatrzeniu według przepisów dotychczasowych z zastrzeżeniem ust. 2. Ten z kolei przepis stanowi, że do postępowań wszczętych i niezakończonych ostatecznie przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy, dotyczących m.in. uznania zgłoszenia celnego za nieprawidłowe, stosuje się przepisy ustawy zmienianej w art. 1, w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą.

W związku z tym należy zauważyć, że przyjęcie zgłoszenia celnego jest czynnością materialno-techniczną, która nie może przesądzać o prawidłowości zgłoszenia celnego. W konsekwencji, dla objęcia towaru procedurą celną i określenia długu celnego nie jest konieczne wydanie decyzji administracyjnej (por. wyrok NSA z dnia 28 czerwca 2005 r., sygn. akt I GSK 451/05).

Organ celny nadal zachowuje prawo do ingerencji w prawną sytuację towaru objętego zgłoszeniem celnym, co oznacza, że w okresie 3 lat od dnia przyjęcia zgłoszenia celnego może wydać decyzję, w której inaczej rozstrzygnie o przeznaczeniu celnym towaru lub o kwocie wynikającej z długu celnego (art. 65 § 5 kodeksu celnego). Organ celny w momencie przyjmowania zgłoszenia obowiązany jest sprawdzić, czy spełnia ono wymogi formalne określone w art. 64 kodeksu celnego. Organ celny przed zwolnieniem towaru może uruchomić postępowanie weryfikacyjne w trybie art. 70 kodeksu celnego. Postępowanie takie uruchamiane jest niezwłocznie po przyjęciu zgłoszenia celnego, bez potrzeby wydawania postanowienia o wszczęciu postępowania, a datą wszczęcia jest dzień przyjęcia zgłoszenia celnego.

Postępowanie podjęte w trybie art. 83 kodeksu celnego po zwolnieniu towaru w celu kontroli zgłoszenia jest odrębnym postępowaniem administracyjnym. Wszczęcie postępowania weryfikacyjnego następuje poprzez wydanie postanowienia skierowanego do strony (por. wyrok NSA z dnia 23 kwietnia 2003 r., sygn. akt V SA 1886/02, OSP 2004/05 poz. 70 wraz z aprobującą glosą H. Sęka, publ. OSP 2004/5 str. 296). Datą wszczęcia postępowania jest wówczas dzień doręczenia odpisu postanowienia. Czynności o charakterze technicznym dokonywane przed momentem wszczęcia postępowania celnego nie wywołują skutków prawnych, gdyż przed wydaniem postanowienia o wszczęciu postępowania nie toczy się żadne postępowanie administracyjne (por. wyrok NSA z dnia 27 marca 2007 r., sygn. akt I GSK 1037/06, niepubl.).

W rozpoznawanej sprawie zgłoszono towar do procedury celnej dopuszczenia do obrotu w dniu 5 listopada 2001 r. Zgłoszenie celne nr [...] zostało przyjęte, a organ celny nie skorzystał z uprawnienia przewidzianego w art. 70 kodeksu celnego. Weryfikacja przedmiotowego zgłoszenia celnego nastąpiła dopiero po zwolnieniu towaru, czyli w trybie art. 83 kodeksu celnego. Postanowienie o wszczęciu postępowania celnego w przedmiocie weryfikacji zgłoszenia celnego z dnia 5 listopada 2001 r. zostało wydane w dniu 25 maja 2004 r., a doręczone stronie w dniu 1 czerwca 2004 r. (karta 21 akt adm.). Zatem postępowanie w sprawie weryfikacji zgłoszenia celnego z dnia 5 listopada 2001 r. nie toczyło się od tej daty. Brak więc podstaw do uznania, że w sprawie ma zastosowanie art. 3 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 23 kwietnia 2003 r. o zmianie ustawy – Kodeks celny oraz o zmianie ustawy o Służbie Celnej, gdyż w dacie wejścia w życie tej ustawy (tj. 10 sierpnia 2003 r.) nie toczyło się wobec skarżącego żadne postępowanie celne, o którym stanowi omawiany przepis prawa. Postępowanie celne podjęte w trybie art. 83 kodeksu celnego wobec zgłoszenia celnego dokonanego w dniu 5 listopada 2001 r. zostało wszczęte w dniu 1 czerwca 2004 r. (data doręczenia skarżącemu postanowienia o wszczęciu postępowania), a więc po dacie 10 sierpnia 2003 r., kiedy obowiązywały już znowelizowane przepisy kodeksu celnego, w tym art. 65 § 5 i 5a oraz art. 230 § 5 i 6 tej ustawy.

Słusznie zatem uznał Sąd I instancji, iż przepisy art. 65 § 5 i 5a oraz art. 230 § 5 i 6 kodeksu celnego w brzmieniu obowiązującym od dnia 10 sierpnia 2003 r. miały zastosowanie w rozpoznawanej sprawie. Tym samym zarzut naruszenia art. 3 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 23 kwietnia 2003 r. o zmianie ustawy - Kodeks celny oraz o zmianie ustawy o Służbie Celnej należało uznać za bezzasadny. W konsekwencji za nietrafny należało uznać też zarzut naruszenia art. 65 § 5 i 5a oraz art. 230 § 5 i 6 kodeksu celnego.

Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. oddalił skargę kasacyjną jako pozbawioną usprawiedliwionych podstaw. Rozstrzygnięcie o kosztach postępowania kasacyjnego Sąd oparł o treść art. 204 pkt 1 i art. 205 § 2 p.p.s.a. oraz § 6 pkt 6 i § 14 ust. 2 pkt 2 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz.U. Nr 163, poz. 1349 ze zm.).