Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt II SA/Kr 11/09
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2009-02-25 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6182 Zwrot wywłaszczonej nieruchomości i rozliczenia z tym związane
Hasła tematyczne: Nieruchomości
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: uchylono zaskarżoną decyzję oraz poprzedzające ją decyzje
Powołane przepisy: article: art. 7, 77 par 1 i 107 par 3
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: w zw. z art. 136 ust 3 i 137 ust 1
journal: Dz.U. 2004 nr 261 poz 2603
law: Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Joanna Tuszyńska Sędziowie: WSA Krystyna Daniel (spr.) WSA Aldona Gąsecka - Duda Protokolant: Beata Błach po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 lutego 2009 r. sprawy ze skarg S. K. i J. K. na decyzję Wojewody z dnia 31 października 2008 r. nr [...] w przedmiocie odmowy zwrotu nieruchomości I. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji, II. zasądza od Wojewody na rzecz skarżących S. K. i J. K. kwoty po 200 zł ( dwieście złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Starosta C. decyzją z [...] kwietnia 2005 r. znak: [...] na podstawie art. 142 w zw. z. art. 136 ust. 3 i art. 137 ustawy z 21. 08. 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2004 r. nr 261, poz. 2603 z póżn. zm.) po rozpatrzeniu wniosku S.K. , W.K. , J.K. , A.K. i K.P. orzekł o odmowie zwrotu nieruchomości położonej w A. , oznaczonej obecnie jako działka nr 1 o pow. 0,3068 ha, stanowiącej własność Gminy .

Organ l instancji w uzasadnieniu podał, że wnioskowana do zwrotu nieruchomość, oznaczona obecnie jako działka nr 1 o pow. 0,3068 ha, stanowi część nieruchomości, oznaczonej poprzednio jako działka nr 2 o pow. 1,3285 ha, położonej w A. obręb P.-Z. , która została wywłaszczona decyzją Naczelnika Gminy A. z [...]. 1979 r. Nr [...] na rzecz Skarbu Państwa z przeznaczeniem na cele realizacji osiedla "[...]". W dniu wywłaszczenia przedmiotowa nieruchomość stanowiła własność Z. i A. małż. K.

Spadkobiercami po Z. i A. małż. K. są: S.K. i A.K. , a po zmarłym A.K. s. A. i Z. : W.K. , J.K. , A.K. i K.P.

Organ l instancji wskazał, że sprawa zwrotu przedmiotowej działki została ponownie rozpoznana w związku ze zmianą przepisów ustawy z 21. 08. 1997 o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2004 r. Nr 262, poz. 2603 ze zm.) w szczególności polegającej na zmianie definicji zbędności wywłaszczonej nieruchomości.

W czasie oględzin przeprowadzonych w dniu [...].11. 2004 r. ustalono , że działka nr 1 stanowi teren ogrodzony siatką na podmurówce betonowej, na którym usytuowano: budynek hydroforni, dwa podziemne zbiorniki na wodę pitną o pój. ok. [...] m sześć, każdy, wzdłuż ogrodzenia od strony południowej znajduje się słup telefoniczny, wzdłuż północnej granicy działki rosną drzewa posadzone po wywłaszczeniu.

Uzasadniając swoje stanowisko organ l instancji, w oparciu o załącznik graficzny nr [...] do decyzji o ustaleniu miejsca i warunków realizacji inwestycji [...] 1979 r. Nr [...], wskazał, iż celem wywłaszczenia wnioskowanej do zwrotu działki była w ramach budowy osiedla mieszkaniowego "[...]" - budowa zbiorników na wodę pitną. W oparciu o inne zgromadzone dowody, w tym kopię szkicu inwentaryzacji powykonawczej osiedla "[...]" z [...] 1985 r. , kopię mapy z inwentaryzacji przyłącza c.o do budynku hydroforni z [...]. 1986 r. oraz kopię gazetki: [...]" z marca 1986 r. organ uznał, że cel wywłaszczenia został zrealizowany, gdyż inwestycję tę rozpoczęto przed upływem 7 lat od daty, kiedy decyzja wywłaszczeniowa stała się ostateczna, tj. od dnia [...] listopada 1979 r.

Odwołanie od powyższej decyzji wnieśli S.K. , K.P. , J.K. , W.K. i A.K. domagając się uchylenia decyzji organu l instancji i zarzucając, że co najmniej na części wywłaszczonej nieruchomości nie został zrealizowany cel wywłaszczenia.

Wojewoda decyzją z [...] 10. 2005 r. nr [...] uchylił zaskarżoną decyzję Starosty C. z [...] 04. 2005 r. w całości i umorzył postępowanie przed organem l instancji jako bezprzedmiotowe. W uzasadnieniu swej decyzji organ odwoławczy podniósł, iż kwestia zwrotu działki nr 1 o pow. 0,3068 ha w A. była już przedmiotem postępowania administracyjnego, prowadzonego w 2000 r., najpierw przez Starostę C. , a następnie Wojewodę . W związku z powyższym decyzja Starosty C. z [...]. 06. 2000 r. nr [...] kończąca postępowanie w l instancji oraz decyzja Wojewody z [...]. 10. 2000 r. nr [...] kończąca postępowanie odwoławcze, chronione są - wyrażoną w art. 16 § 1kpa - zasadą trwałości decyzji administracyjnych.

Skargę na w/w decyzję Wojewody z [...] 10. 2005 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego złożył S.K. . Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie wyrokiem z 12. 07. 2007 r. sygn. akt II SA/Kr 1367/05 uchylił decyzję Wojewody z [...]. 10. 2005 r. nr [...], wskazując na konieczność powtórnego rozstrzygnięcia sprawy w wyniku wniesionego odwołania i dokonania oceny prawidłowości podjętego w niej rozstrzygnięcia.

Wojewoda rozpoznając ponownie sprawę decyzją z [...] października 2008 r. znak: [...], wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa oraz art. 9a ustawy z 21. 08. 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2004 r., Nr 261, poz. 2603 ze zm.) utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję Starosty z [...] kwietnia 2005 r.

Organ odwoławczy w uzasadnieniu swojej decyzji podał, że w toku przeprowadzonego postępowania wyjaśniającego organ l instancji dokonał analizy zgromadzonego materiału dowodowego w świetle art. 136 ust. 3 i art. 137 ustawy o gospodarce nieruchomościami, wskutek czego ustalił, iż nie można działki nr 1 położonej w A. , uznać za zbędną na cel wywłaszczenia, określony w decyzji wywłaszczeniowej jako: budowa osiedla mieszkaniowego "[...]" w A.

Zgodnie z art. 136 ust. 3 zd. 1 ustawy z 2. 08. 1997 r. o gospodarce nieruchomościami poprzedni właściciel lub jego spadkobierca mogą żądać zwrotu wywłaszczonej nieruchomości lub jej części, jeżeli stosownie do przepisu art. 137, stała się ona zbędna na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu.

Przepis art. 137 ust. 1 powołanej ustawy zawiera dwie odrębne normy prawne, zgodnie z którymi nieruchomość uznaje się za zbędną na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu, jeżeli: - pomimo upływu 7 lat od dnia, w którym decyzja o wywłaszczeniu stała się ostateczna, nie rozpoczęto prac związanych z realizacją tego celu albo - pomimo upływu 10 lat od dnia, w którym decyzja o wywłaszczeniu stała się ostateczna, cel ten nie został zrealizowany.

Organ odwoławczy podkreślił, że w/w przesłanki zbędności nieruchomości nie muszą być spełnione łącznie. Dla ustalenia, iż wywłaszczona nieruchomość stała się zbędna dla realizacji celu wywłaszczenia wystarczy ustalenie, iż jedna z dwóch wymienionych w art. 137 ust. 1 przesłanek zbędności nieruchomości została zrealizowana w danej sprawie. Organ prowadzący postępowanie o zwrot nieruchomości jest więc obowiązany w pierwszej kolejności precyzyjnie ustalić cel wywłaszczenia nieruchomości, a następnie, w drodze dostępnych środków dowodowych, czy przesłanka zbędności, określona w art. 137 ustawy o gospodarce nieruchomościami, zaistniała.

Zgodnie ze stanowiskiem doktryny prawa administracyjnego w zakresie wywłaszczeń i zwrotów nieruchomości (m. in. T. Woś, "Wywłaszczanie i zwrot nieruchomości", Warszawa, 2004 r., s. 209-216) oraz orzecznictwem Naczelnego Sądu Administracyjnego (por. wyrok z 22. 10. 1993 r., sygn. akt SA/Kr 477/93 -zachowujący nadał aktualność) cel wywłaszczenia musi być interpretowany ściśle. Ustalenie celu wywłaszczenia następuje poprzez przywołanie celu jaki podano w decyzji wywłaszczeniowej, z uwzględnieniem jego doprecyzowania w dokumentacji dotyczącej inwestycji, dla urzeczywistnienia której nastąpiło wywłaszczenie, l tak w wyniku analizy załącznika graficznego nr [...] do decyzji o ustaleniu miejsca i warunków realizacji inwestycji (tj. osiedla "[...]" w A. ) z [...]. 1979 r. nr [...] ustalono, iż na wywłaszczonej nieruchomości zaplanowane były dwa zbiorniki na wodę pitną oraz budynek hydroforni. Odnosząc powyższe do zawartego w zaskarżonej decyzji rozstrzygnięcia organ odwoławczy podał, że organ l instancji zgromadził szereg dowodów wskazujących na fakt zrealizowania na działce nr 1 w A. celu wywłaszczenia, określonego w decyzji Naczelnika Gminy A. Nr [...] z [...]. 1979 r., jakim była: budowa osiedla mieszkaniowego "[...]" w A, a dokładniej: realizacja budynku hydroforni wraz z dwoma zbiornikami na wodę pitną. O takim celu wywłaszczenia nieruchomości świadczą m.in. następujące dokumenty:

- szkic z inwentaryzacji powykonawczej osiedla "[...]" z [...] 1985 r.,

- mapa z inwentaryzacji przyłącza c.o. do budynku hydroforni z [...]1986 r. oraz -

- kopia gazety [...] -" [...]" z marca 1986r

Organ II instancji podkreślił zatem, że powyższe dowody jednoznacznie wskazują na fakt realizacji na przedmiotowej działce budynku hydroforni i zbiorników na wodę pitną, natomiast w świetle terminów określonych w art. 137 u.g.n. należy stwierdzić, że nie zaistniały przesłanki zbędności działki na cel wywłaszczenia. Uzasadniając powyższe wskazał, że decyzja Naczelnika Gminy A. z [...]. 1979 r. Nr [...] o wywłaszczeniu przedmiotowej nieruchomości stała się ostateczna w dniu [...].11. 1979 r., a powołane wyżej dowody świadczą o zrealizowaniu celu wywłaszczenia w okresie od listopada 1985 do czerwca 1986 r.

Organ odwoławczy zauważył ponadto, iż podnoszona przez odwołujących się okoliczność niewykorzystywania obecnie terenu objętego wnioskiem o zwrot na cel wywłaszczenia, nie może świadczyć o jego zbędności w świetle art. 137 ustawy o gospodarce nieruchomościami. W postępowaniu administracyjnym prowadzonym w przedmiocie zwrotu wywłaszczonej nieruchomości w obecnym stanie prawnym niemal bez znaczenia jest sposób aktualnego jej wykorzystywania w sytuacji, gdy cel na jaki wywłaszczono daną nieruchomość został zrealizowany, a organ prowadzący postępowanie nie stwierdził zaistnienia przesłanek zbędności.

Skargę od powyższej decyzji do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie złożyli S.K. oraz J.K. , domagając się uchylenia zaskarżonej decyzji i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania. Obaj skarżący zarzucili, że organy orzekające w sprawie w sposób niezgodny ze stanem faktycznym i prawnym ustaliły, że cel wywłaszczenia został zrealizowany na całej działce oznaczonej obecnie jako dz. nr 1 w A. , podczas gdy na przedmiotowej działce zrealizowano jedynie budynek hydroforni oraz jeden zbiornik na wodę. W związku z tym, w ich przekonaniu, przynajmniej część przedmiotowej nieruchomość powinna być zwrócona wnioskodawcom. Tymczasem organ odwoławczy nie skorzystał z możliwości zwrócenia skarżącym części nieruchomości tylko odmówił im zwrotu całości. Nadto podnieśli, że zbiornik na wodę i hydrofornia wybudowana na nieruchomości od dawna nie są wykorzystywane, a pozostałe elementy takie jak ogrodzenie, słup telefoniczny i drzewa nie mają związku z celem wywłaszczenia i zostały zrealizowane dopiero kilkanaście lat po wywłaszczeniu. Podnieśli, że jeszcze w lat 90-tych tj. gdy działka nr 1 nie była ogrodzona, rodzina K. użytkowała ją rolniczo. Zarzucili, że hydrofornia nie spełniała swojej funkcji ponieważ była przedsięwzięciem chybionym i nie służyła mieszkańcom osiedla "[...]" . W konkluzji wnieśli o zwrot całej działki nr 1 albo jej części.

Wojewoda w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie w całości podtrzymując argumenty zawarte w uzasadnieniu decyzji z [...] października 2008 r.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył co następuje:

Stosownie do art. 1 ustawy z 30. 08. 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej w skrócie p.p.s.a., sądy administracyjne powołane są do kontroli działalności publicznej, w tym w zakresie legalności decyzji administracyjnych i stosują środki określone w ustawie (art. 1 i art. 3 p.p.s.a.). W ramach swej kognicji sąd bada czy przy wydawaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia prawa materialnego i przepisów postępowania administracyjnego, nie będąc przy tym związanym granicami skargi, stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a.

Skarga zasługuje na uwzględnienie.

Należy zauważyć, że zgodnie z podstawowymi zasadami postępowania administracyjnego, wyrażonymi w art. 6 i art. 7 kpa, organy administracji publicznej działają na podstawie przepisów prawa (art. 6), a w toku postępowania stoją na straży praworządności i podejmują wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli (art. 7). Zgodnie z przepisem art. 77 § 1 kpa organ administracji publicznej jest zobowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy, a stosownie do przepisu art. 107 § 3 kpa, w uzasadnieniu faktycznym decyzji w szczególności wskazać fakty, które organ uznał za udowodnione, dowody na których się oparł oraz przyczyny, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś w uzasadnieniu prawnym - wyjaśnić podstawy prawne decyzji z przytoczeniem przepisów prawa.

Z dyspozycji art. 136 ust. 3 ustawy z 21. 08. 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (zwanej dalej w skrócie u.g.n.) wynika, że poprzedni właściciel lub jego spadkobierca mogą żądać zwrotu wywłaszczonej nieruchomości lub jej części, jeżeli stosownie do przepisu art. 137, stała się ona zbędna na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu.

Stosownie do dyspozycji art. 137 ust. 1 cyt. ustawy nieruchomość uznaje się za zbędną na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu jeżeli:

- pomimo upływu 7 lat od dnia, w którym decyzja o wywłaszczeniu stała się ostateczna, nie rozpoczęto prac związanych z realizacją tego celu albo

- pomimo upływu 10 lat od dnia, w którym decyzja o wywłaszczeniu stała się ostateczna, cel ten nie został zrealizowany.

Należy przy tym podkreślić, że wyżej wskazane przesłanki zbędności nieruchomości nie muszą być spełnione łącznie ponieważ dla ustalenia, że wywłaszczona nieruchomość stała się zbędna dla realizacji celu wywłaszczenia wystarczy ustalenie, że jedna z dwóch przesłanek wymienionych w art. 137 ust. 1 ustawy została zrealizowana. Zatem organ administracji publicznej prowadzący postępowanie o zwrot nieruchomości jest obowiązany, oparciu o dostępne środki dowodowe, precyzyjnie ustalić cel wywłaszczenia wnioskowanej do zwrotu nieruchomości, a następnie ustalić czy przesłanki określone w art. 137 ust. 1 u. g. n. zaistniały w konkretnej sprawie. Ustalenia w powyższej kwestii mają decydujące znaczenie dla prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy o zwrot wywłaszczonej nieruchomości. Ustalenie celu wywłaszczenia następuje poprzez wskazanie celu jaki podano w decyzji o wywłaszczeniu z uwzględnieniem jego doprecyzowania w dokumentacji dotyczącej inwestycji, dla urzeczywistnienia której nastąpiło wywłaszczenie.

Odnosząc powyższe do niniejszej sprawy trzeba wskazać, że poza sporem jest, że przedmiotowa nieruchomość położona w A. , obecnie oznaczona jako działka nr 1 o pow. 0,3068 ha, stanowiąca własność gminy , wnioskowana do zwrotu przez S.K. , W.K. , J.K. , A.K. i K.P. , którzy są spadkobiercami poprzednich właścicieli w/w nieruchomości, została wywłaszczona w celu "budowy osiedla mieszkaniowego [...] w A". Powyższy cel wywłaszczenia został wskazany w decyzji Naczelnika Gminy w A.. z [...]. 1979 r. , znak: [...], którą orzeczono o wywłaszczeniu na rzecz Państwa nieruchomości oznaczonej jako dz. nr 2 stanowiącej własność Z.K. i A.K. . Organy ustaliły, że po Z. i A.K. ( na mocy postanowienia oraz po Sądu Rejonowego dla K. z [...].1999 r. sygn. akt [...]) spadkobiercami zostali S.K. i A.K. s. A. i Z. , a po A.K. s. A. i Z. spadkobiercami są: W.K. , J.A.K. , A.K. i K.P. (na mocy postanowienia Sądu Rejonowego dla K. z [...].2003 r. sygn. akt [...]). Bezsporne jest, że wnioskowana do zwrotu działka nr 1 stanowi część działki nr 2 wywłaszczonej w/w decyzją Naczelnika Gminy A. z [...].09. 1979 r. Decyzja ta stała się ostateczna na mocy decyzji Prezydenta Miasta K. z [...]. 11. 1979 r. znak: [...].

Nadto organy precyzując cel wywłaszczenia na przedmiotowej działce ustaliły, że zaplanowano na niej realizację budynku hydroforni wraz z dwoma zbiornikami na wodę pitną dla wskazanego w decyzji osiedla mieszkaniowego. Powyższe zostało ustalone w oparciu o załącznik graficzny nr 1 do decyzji o ustaleniu miejsca i warunków realizacji inwestycji nr [...] z [...] 1979 dotyczącej l etapu realizacji osiedla mieszkaniowego "[...]".

Natomiast sporne w niniejszej sprawie są przede wszystkim ustalenia dotyczące braku zbędności na cel wywłaszczenia całej przedmiotowej nieruchomości jako przesłanki decydującej o odmowie zwrotu nieruchomości, poczynione przez organy l i II instancji, z którymi nie zgadzają się skarżący. Należy podkreślić, że ustalenie zbędności - analogicznie jak ustalenie celu wywłaszczenia - musi być dokonane po wyczerpującym rozpatrzeniu całego materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie (art. 77 ust. 1 kpa).

Jak stwierdziły organy l i II instancji w kontrolowanych przez Sąd decyzjach wnioskowana do zwrotu działka nr 1 w A. nie spełnia kryteriów zbędności na cel wywłaszczenia określonych w art. 137 ust. 1 cyt. ustawy. Z uzasadnień decyzji organu l i II instancji wynika, że na działce nr 1 zrealizowano -zaplanowany w/w załączniku nr 1 do decyzji o ustaleniu miejsca warunków realizacji inwestycji z [...] 1979 r. - budynek hydroforni oraz dwa zbiorniki podziemne na wodę pitną o pój. około [...] m3 każdy, a nadto, że teren działki został ogrodzony siatką na podmurówce, wzdłuż ogrodzenia od strony [...] znajduje się słup telefoniczny, a wzdłuż [...] granicy działki rosną drzewa posadzone po wywłaszczeniu. Z uzasadnień decyzji organów obu instancji wynika, że ustalenia dotyczące zagospodarowania działki zostały poczynione w oparciu o oględziny działki przeprowadzone w dniu [...] 11. 2004 r. Natomiast w oparciu o:

- szkic z inwentaryzacji powykonawczej osiedla [...] z [...]. 1985 r.

- mapę inwentaryzacji przyłącza c.o. do budynku hydroforni z [...] 1986 r. oraz

- kopię gazety [...] z marca 1986 r. organy ustaliły, że realizacja celu wywłaszczenia przedmiotowej działki została rozpoczęta przed upływem 7 lat i ukończona przed upływem 10 lat od dnia w którym decyzja o wywłaszczeniu stała się ostateczna (tj. [..].11. 1979 r.).

Oceniając powyższe nie można się zgodzić, że w niniejszej sprawie organy obu instancji spełniły wymogi określone w art. 7, art. 77 ust. 1 i art. 107 ust. 3 kpa.

Przede wszystkim należy wskazać, że wbrew ustaleniom poczynionym przez organy I i II instancji z wyżej wskazanych dokumentów, przedłożonych w aktach administracyjnych sprawy, nie wynika, że na przedmiotowej działce, w terminach z art. 137 ust. 1 u.g.n. decydujących o stwierdzeniu zbędności lub o braku zbędności wywłaszczonej nieruchomości, znajdowały się dwa zbiorniki na wodę pitną. Trzeba zauważyć, że w przesłanych organowi l instancji przez Burmistrza A. w dniu [...]04. 2005 r. dokumentach, w tym potwierdzonej kopii szkicu inwentaryzacji powykonawczej z [...].11. 1985 r., wskazano, że na przedmiotowej działce został zrealizowany budynek hydroforni oraz jeden zbiornik podziemny na wodę, zlokalizowany na południe od budynku hydroforni. Na realizację budynku hydroforni i jednego zbiornika na wodę wskazuje również potwierdzona kopia mapy inwentaryzacji przyłącza c.o. do budynku hydroforni z [...] 1986 r. Z kolei z gazety: [...] z marca 1986 można wnosić jedynie, że "Zakłady Chemiczne [...] sfinansowały ujęcie wody pitnej, stację uzdatniania, wodociąg i hydrofornię w pobliżu osiedla". W aktach znajduje się także kopia (niepotwierdzona) ostatecznego protokołu odbioru robót i przekazania w użytkowanie, spisany [...]. 1986 r. w urzędzie Gminy A. , w którym mowa m. in. o odbiorze hydroforni osiedlowej i "zbiornika wody uzdatnionej [...] na Osiedlu [...]". Nadto w aktach znajduje się protokół rozprawy przeprowadzonej przez organ l instancji w dniu [...] marca 2005 r., z którego wynika, że kierująca rozprawą R.G. - główny specjalista w Wydziale Architektury i Gospodarki Nieruchomościami Starostwa Powiatowego w C. -przedstawiając dotychczasowe wyniki postępowania dotyczącego zwrotu przedmiotowej nieruchomości wskazała, że na działce nr 1 "w granicy ogrodzenia od strony [...] usytuowany jest budynek hydroforni, a głębi działki, w kierunku [...] - "zbiornik o konstrukcji żelbetowej na wodę pitną". Analogiczne ustalenia znajdują się w protokole rozprawy przeprowadzonej przez organ l instancji w dniu [...] 06. 2000 r. , oraz w protokole oględzin przedmiotowej działki w dniu [...].01. 2000 r., w których wskazano, że na przedmiotowej nieruchomości zaprojektowano budowę dwóch zbiorników, ale na ogrodzonej działce zrealizowano, obok hydrofornii, zbiornik na wodę i dwa słupy telefoniczne oraz posadzone od strony północnej drzewa.

Z kolei z przedłożonego w aktach protokołu z oględzin działki nr 1 przeprowadzonych przez organ l instancji z dnia [...].11. 2004 r. z udziałem J.K. i A.K. wskazano, że na przedmiotowej działce w całości ogrodzonej, obok budynku hydroforni, sześciu drzew i jednego słupa telefonicznego znajdują się dwa zbiorniki na wodę. Należy przy tym wskazać, że z powyższych oględzin, jak również z oględzin przeprowadzonych w dniu [...]. 01. 2000 r. nie zostały sporządzone szkice sytuacyjne.

W związku z powyższym trzeba zauważyć, że w niniejszej sprawie organy przyjmując, że na działce nr 1 wykonano, oprócz budynku hydroforni, dwa zbiorniki na wodę, a ich realizacja została rozpoczęta przed upływem 7 lat i zakończona przed upływem 10 lat od dnia, w którym decyzja wywłaszczeniowa stała się ostateczna, nie tylko nie ustosunkowały się do całego zebranego w sprawie materiału dowodowego (tj. w/w dokumentów z lat 1985-1986 oraz protokołu oględzin z 2000 r.), pomijając bez żadnego wyjaśnienia zawarte w nich informacje wskazujące, że na przedmiotowej działce wybudowano - obok hydroforni - tylko jeden zbiornik na wodę i dokonano ich odbioru w 1985 r. Powyższych wątpliwości organy l instancji i II instancji nie wyjaśniły, jakkolwiek kwestia ta ma istotne znaczenie dla określenia jaka część przedmiotowej działki stała się zbędna na cel wywłaszczenia.

Organy poprzestały również na stwierdzeniu, że teren przedmiotowej działki jest ogrodzony siatką na podmurówce, nie ustalając czy ogrodzenie działki wchodzi w zakres sprecyzowanego celu wywłaszczenia działki nr 1 , określonego w decyzji wywłaszczeniowej jako budowa osiedla mieszkaniowego "[...]" w A. Organy nie dokonały także żadnych ustaleń czy ogrodzenie zostało zrealizowane w terminach z art. 137 ust. 1 u.g.n. W analogiczny sposób organy odniosły się do znajdujących się na działce drzew i słupa (słupów ) telefonicznych poprzestając na stwierdzeniu, że znajdują się one na działce oraz wskazując, że drzewa zostały posadzone po wywłaszczeniu. Brak też jakichkolwiek ustaleń, czy posadzenie drzew i postawienie słupa telefonicznego ma związek z realizacją celu wywłaszczenia oraz kiedy zostały one zrealizowane. W odniesieniu do drzew -organy poprzestały na wskazaniu, że zostały posadzone "po wywłaszczeniu" co w świetle wymogów art. 137 ust 1 cyt. ustawy nie jest wystarczające do uznania zbędności lub braku zbędności wywłaszczonej nieruchomości. Nadto należy odkreślić, że organ odwoławczy w ogóle nie ustosunkował się do zarzutu, że w ocenie odwołujących się co najmniej część działki nr 1 stała się zbędna na cel określony w wywłaszczeniu.

W związku z tym przy ponownym rozpoznaniu sprawy konieczne będzie jednoznaczne i precyzyjne ustalenie jaki był cel wywłaszczenia wnioskowanej do zwrotu działki nr 1 w A. tj. czy obejmował on również ogrodzenie działki lub posadzenie drzew, a następnie ustalenie zbędności przedmiotowej działki na cel wywłaszczenia z określeniem czy cała działka lub jej część stała się zbędna na cel wywłaszczenia, jako przesłanki decydującej o możliwości zwrotu wywłaszczonej nieruchomości lub jej części, stosownie do dyspozycji z art. 136 ust. 3 cyt. ustawy.

Trafnie natomiast organ odwoławczy wskazał, że podniesiona przez skarżących okoliczność niewykorzystywania terenu objętego wnioskiem nie może świadczyć o jego zbędności ponieważ w aktualnym prawnym dla postępowania o zwrot wywłaszczonej nieruchomości istotne jest stwierdzenie zaistnienia przesłanek zbędności określonych w art. 137 ust. 1 u. g. n.

Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdzając naruszenie przepisów postępowania, które to naruszenie mogło mieć wpływ na wynik sprawy na podstawie art. 145 § 1 pkt. 1 lit. "c" p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.

O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a.