Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt II SA/Kr 390/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2017-10-05 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6099 Inne o symbolu podstawowym 609
Hasła tematyczne: Wodne prawo
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art.15
journal: Dz.U. 2015 poz 469
law: Ustawa z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Tadeusz Kiełkowski Sędziowie: WSA Mirosław Bator WSA Małgorzata Łoboz (spr.) Protokolant: starszy sekretarz sądowy Beata Stefańczyk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 października 2017 r. sprawy ze skargi W. S. i A. S. na decyzję Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w K. z dnia [...] lutego 2017 r., nr [...] w przedmiocie ustalenia linii brzegu potoku I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. zasądza od Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w K. na rzecz skarżących W. S. i A. S. kwotę 150,00 zł ( sto pięćdziesiąt złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Sygn. akt II SA/Kr [...]

UZASADNIENIE

W dniu 8 maja 2015r. do Starosty [...] wpłynął wniosek Pełnomocnika Prezesa K. Zarządu Gospodarki Wodnej w sprawie wydania decyzji ustalającej nową linię brzegu potoku [...] na odcinku działki nr [...] w obrębie R., gmina R.. Po przeprowadzeniu postępowania administracyjnego w dniu 22 czerwca 2015r. została wydana przez Starostę [...] decyzja ustalająca nową linię brzegu potoku [...] na wysokości działki nr [...] w miejscowości R..

W dniu 6 lipca 2015r. P. W. i A. S. wnieśli odwołanie od powyższej decyzji, nie zgadzając się z zapisem w uzasadnieniu decyzji, iż "grunt został zajęty w sposób naturalny przez wody potoku [...] Według Państwa [...] grunt będący ich własnością.

Po rozpatrzeniu odwołania i analizie akt sprawy, Organ odwoławczy decyzją z dnia 16 września 2015r" znak: [...] uchylił zaskarżoną decyzję w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia Organowi I instancji.

Pismem z dnia 28 września 2015r. wystąpiono do Wnioskodawcy o wyjaśnienie sposobu zajęcia gruntu Państwa [...] na wysokości przedmiotowej działki i przedstawienie dowodów w tej sprawie oraz zwrócono Projekt rozgraniczenia gruntów pokrytych wodami od gruntów przyległych w celu wyjaśnienia i uzupełnienia go zgodnie z wskazaniem Organu II Instancji.

W odpowiedzi Pełnomocnik Prezesa K. Zarządu Gospodarki Wodnej wyjaśnił w piśmie z dnia 28 października 2015r" że na odcinku linii brzegu oznaczonej w projekcie rozgraniczenia pomiędzy punktami [...] i [...] (działka nr [...]) istnieje przejazd w bród, który został zachowany podczas wykonania umocnień brzegu. W związku z powyższym na przedmiotowym odcinku brak jest w projekcie rozgraniczenia skarp jak i umocnień brzegu, a linia brzegu została zaprojektowana, jako przedłużenie naturalnych skarp brzegu umocnionych kamieniem i płytami betonowymi. Według wyjaśnień Pełnomocnika Prezesa KZGW umocnienie brzegów potoku [...] m.in. w rejonie działki nr [...] w R. zostało wykonane po jego naturalnym biegu i konieczne do tego było rozebranie prowizorycznych zabezpieczeń wykonanych przez właścicieli działki sąsiadującej z potokiem, a także wycięcie drzew rosnących na brzegu - w większości podmytych przez wodę potoku.

Do pisma została dołączona dokumentacja fotograficzna wykonana przed rozpoczęciem inwestycji. Analizując przedmiotową dokumentację fotograficzną Organ I instancji stwierdził, iż koryto potoku Stolarzówka (przed rozpoczęciem robót zabezpieczających brzegi potoku na tym odcinku) było zażwirowane, zamulone, prowizorycznie zabezpieczone, widoczne są również drzewa, które rosną w linii brzegu potoku niektóre wręcz przy lustrze wody.

Pismem z dnia 28 września 2015r. Starosta [...] wystąpił również do Inne jako inwestora prac ubezpieczeniowych z prośbą o przesłanie dokumentacji fotograficznej przedmiotowego terenu sprzed realizacji inwestycji oraz mapy przed wykonawczej odcinka potoku [...] na wysokości przedmiotowej działki. Odpowiadając Inne pismem z dnia 14 grudnia 2015r. potwierdził, iż umocnienie brzegów potoku [...] na wysokości działki nr [...] zostało wykonane po jego naturalnym biegu. Do odpowiedzi załączona została identyczna dokumentacja fotograficzna jak przesłana przez Pełnomocnika Prezesa KZGW.

Świadkowie potwierdzili stanowisko Państwa Siutów, że wykonanie umocnień zabezpieczających brzegi potoku Stolarzówka prowadzone było na gruncie właścicieli działki nr [...], ponieważ skarpy na tym odcinku były proste, natomiast wykonanie ubezpieczeń było prowadzone na gruncie, a nie w korycie potoku, czyli wykonawca zajął grunt działki nr [...].

W celu rozstrzygnięcia w/w zagadnienia - na mapę do celów projektowych (która została wpisana do Powiatowego Ośrodka Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej pod numerem P. 1205.2012.2437) zostały naniesione przez Wydział Geodezji, Kartografii i [...] punkty załamania linii brzegu zgodnie z projektem rozgraniczenia gruntów pokrytych wodami od gruntów przyległych dla działki nr [...] (który został wpisany do Powiatowego Ośrodka Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej pod numerem P. 1205.2014.4537 w dniu 11.12.2014r.). W wyniku analizy w/w mapy oraz operatu wodnoprawnego pn. "Umocnienie brzegów potoku [...] w km 0+350 - 0+550 w m. R. , gm. R., pow. [...], woj. [...] (na podstawie którego wydane zostało przez Starostę [...] pozwolenie wodnoprawne znak: [...] z dnia 4 grudnia 2012 r.) jak również projektu rozgraniczenia gruntów pokrytych wodami od gruntów przyległych działki nr [...] - Starosta [...] stwierdził, iż na znacznym odcinku nowa linia brzegu poprowadzona została po zewnętrznej krawędzi skarpy (która została naniesiona na w/w mapę do celów projektowych czyli przed wykonaniem robót zabezpieczających), co wskazywałoby, iż prace na tym odcinku wykonane były w zakresie istniejących skarp, które zostały utworzone poza granicą działki nr [...] (potok [...]), czyli na części gruntu działki nr [...] wcześniej zabranego przez wodę potoku w sposób sztuczny, przed wykonaniem prac związanych z ubezpieczeniem brzegów potoku. Organ podkreślał, że linia brzegu nie jest krawędzią styku lustra wody z brzegiem, lecz grunty pokryte wodami powierzchniowymi to grunt tworzący dna i brzegi cieków naturalnych w granicach linii brzegu oraz jeżeli śródlądowa woda powierzchniowa płynąca zajmie trwale, w sposób naturalny, grunt niestanowiący własność właściciela wody, grunt ten staje się własnością właściciela wody.

Jednak na odcinku od punktu granicznego 39 przez pkt. 7035, 7036 do pkt. 7037 oraz od punktu granicznego 7035 przez pkt. 39 do pkt. 40 proponowana nowa linia brzegu wykracza znacznie poza skarpę wchodząc w grunt działki nr [...]. Ponadto zgodnie z przekrojem poprzecznym P5 w km 0+412 oraz P6 w km 0+404 (na wysokości budynku gospodarczego zlokalizowanego na przedmiotowej działce) zamieszczonym w w/w operacie wodnoprawnym założono, iż po wykonaniu ubezpieczeń skarp potoku odległość górnej krawędzi ubezpieczonej skarpy od budynku gospodarczego wynosić będzie ok. 3 m, natomiast jak wynika z projektu rozgraniczenia gruntów pokrytych wodami od gruntów przyległych proponowana linia brzegu na tym odcinku poprowadzona została w odległości ok. 1 m od budynku gospodarczego, co wskazuje na sztuczne zabranie części gruntu z działki nr [...] pod wykonanie prac zabezpieczających brzegi potoku na tym odcinku. W związku z powyższym pismem z dnia 15 lutego 2016r. wystąpiono do Pełnomocnika Prezesa K. Zarządu Gospodarki Wodnej w K. o wyjaśnienie w/w uwag.

W odpowiedzi z dnia 11 marca 2016r. Pełnomocnik Prezesa KZGW poinformował, że podtrzymuje stanowisko przedstawione w swoim piśmie z dnia 28 października 2015r. w sprawie wykonania umocnień potoku [...] w rejonie m. in. działki nr [...] po naturalnie ukształtowanym brzegu, wskazując jako dowód zdjęcie wykonane po wezbraniach powodziowych w 2010r., które przedstawiają prawy brzeg potoku w rejonie budynku gospodarczego usytuowanego na działce nr [...], z którego wynika, że naturalnie ukształtowana skarpa brzegu przylega bezpośrednio do budynku gospodarczego. W piśmie tym Pełnomocnik Prezesa KZGW stwierdza również, iż bezpośrednie porównanie przez tutejszy organ mapy projektowej z mapą rozgraniczenia prowadzi w tym przypadku do błędnych wniosków pozostających w sprzeczności z dokumentacją fotograficzną.

W dniu 18 kwietnia 2016r. Starosta [...] wydał decyzję ustalającą nową linię brzegu potoku [...] na wysokości działki nr [...] położonej w obrębie R..

Pismem z dnia 19 kwietnia 2016r. Państwo [...] wystąpili z zapytaniem cyt. "dlaczego zarówno w świetle art. 15 ust. 9 jak i ust. 10 ustawy z dnia 18 lipca 200lr. Prawo wodne Starostwo Powiatowe w G. nie przeprowadziło rozgraniczenia naszych działek, ustalenia przebiegu linii brzegowej przed wykonaniem prac budowlanych, a po wydaniu pozwolenia wodnoprawnego".

W dniu 17 maja 2016r. P. W. i A. S. wnieśli odwołanie od decyzji Starosty [...] z dnia 18 kwietnia 2016r., znak: [...] w sprawie ustalenia nowej linii brzegu prawego potoku [...] na wysokości działki nr [...] położonej w obrębie R..

Po rozpatrzeniu odwołania i analizie akt sprawy, organ odwoławczy decyzją z dnia 14 czerwca 2016r., znak: [...] -70/15 uchylił zaskarżoną decyzję w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I Instancji.

Podczas przeprowadzonej rozprawy administracyjnej w terenie stwierdzono, iż proponowana linia brzegu potoku Stolarzówka przedstawiona w Projekcie rozgraniczenia gruntu pokrytego wodami od gruntów przyległych pokrywa się ze stanem faktycznym w terenie, na co dowodem były wykonane pomiary w poszczególnych punktach ustalających na mapie nową linię brzegu - wykonane zwłaszcza w punktach odniesienia, tj. na wysokości istniejących budynków. Państwo Siutowie podczas wizji w terenie nie wnieśli uwag odnośnie przebiegu proponowanej nowej linii brzegu (co zostało zapisane w protokole), natomiast stwierdzili iż cyt. "... uważają, iż na odcinku od pkt 35 (początek brodu) do końca pkt. 7035 grunt nie był naturalnie zabrany przez wodę, lecz w sposób sztuczny przy wykonywaniu umocnień ". Ostatecznie organ stwierdził, że linia brzegu została właściwie ustalona, zgodnie z obowiązującymi przepisami prawnymi, a skarżący zgodzili się z jej przebiegiem, co wyrazili poprzez podpisanie protokołu ustalenia przebiegu granic jak również wpisem do protokołu z rozprawy administracyjnej w trenie odbytej w dniu 26 lipca 2016r.

Dalej organ przedstawiał, że zgodnie z załączonym do wniosku Pełnomocnika K. Zarządu Gospodarki Wodnej Projektem rozgraniczenia gruntów pokrytych wodami od gruntów przyległych - grunt zajęty przez wodę potoku [...] został geodezyjnie wydzielony projektem podziału działki nr [...] położonej w miejscowości R., gmina R., który przedstawia się następująco:

działka o nr [...] o pow. 0,0119 ha w miejscowości R., powstała w wyniku podziału

działki nr [...], została trwale zajęta przez wodę potoku [...] i z mocy prawa stała się własnością właściciela wody,

2. działka nr [...] o pow. 0,2200 ha powstała z podziału działki nr [...] stanowi nadal wspólność ustawową Pana A. S., zam. [...] 426 i Pani W. S., zam. [...] [...]

3. granica pomiędzy działką nr [...] (Wp-woda płynąca) a działką nr [...] oddziela grunty trwale zajęte przez wody płynące od gruntów przyległych i stanowi obecnie linię brzegu potoku [...] na tym odcinku.

Na obszarze objętym projektem rozgraniczenia nie stwierdzono przymulisk, odsypisk i wysp. Projekt podziału nieruchomości położonej w miejscowości R. objął grunty zajęte przez wodę potoku Stolarzówka. Grunt został geodezyjnie wydzielony projektem podziału działki nr [...], który został wpisany do Powiatowego Ośrodka Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej pod numerem [...] w dniu 11 grudnia 2014r. i stanowi załącznik do decyzji. Prawa właścicielskie w stosunku do potoku [...] który jest śródlądową wodą płynącą, sprawuje Prezes K. Zarządu Gospodarki Wodnej. Podnoszenie przez właścicieli działki nr [...] faktu, iż część przedmiotowej działki została zabrana podczas prowadzonych prac ubezpieczeniowych w sposób sztuczny, została wyjaśniona w toku przedmiotowego postępowania. Szczegółowe określenie jaka powierzchnia z działki pierwotnej nr [...] została zabrana sztucznie (czego domagają się jej właściciele) nie jest objęta tokiem niniejszego postępowania. Również zgłaszane przez skarżących zastrzeżenia dotyczące niewłaściwego wykonania prac zabezpieczających brzegi potoku [...] (pomimo, iż nie dotyczyły prowadzonego postępowania) zostały wyjaśnione przez Starostę [...] Z informacji uzyskanych od [...] Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. wynika, iż sprawa ta badana była przez ten Organ i cyt. " Podczas przeprowadzonej kontroli stanu technicznego w dniu 16 października 2015 r. (po blisko 3 latach od zakończenia robót budowlanych) stwierdzono, że stan techniczny umocnień brzegu w postaci opasek brzegowych z płyt ażurowych oraz koszy siatkowo-kamiennych jest dobry i nie budzi zastrzeżeń. Na kontrolowanym odcinku umocnienia są w stanie jednolitym, nie zauważono zjawiska zsuwania się płyt ażurowych po skarpie, jak również zapadania się koszy siatkowo-kamiennych".

Od powyższej decyzji odwołanie złożyli skarżący. Podnieśli, że podtrzymują wszystkie zastrzeżenia złożone w toku postępowania. W szczególności podnieśli, że wprawdzie Starosta wskazuje, że grunt został im zabrany w sposób sztuczny, jednakże nie wskazuje jaki to obszar. Skoro bowiem przed rozpoczęciem prac nie stwierdzono przesunięcia granic potoku, to jest rzeczą oczywistą, że obszar działki wydzielonej nr [...] wskazany w projekcie rozgraniczenia wykonanym przez firmę Optima został im zabrany w toku prac regulacyjnych. W decyzji brak jest odniesienia się do wizji w terenie z dnia 26 lipca 2016r. w zakresie wykonanych pomiarów odległości budynków od proponowanej linii brzegowej oraz odniesienia tych pomiarów do map. Ważne jest uzyskanie odpowiedzi na pytanie, czy inwestytcja związana z regulacją potoku została wykonana zgodnie z pozwoleniem wodnoprawnym. Skarżący podnosili, że w obrębie działki [...] krawędź brzegu nie była wyraźna, przed wykonaniem prac regulacyjnych krawędź biegła tuż przy zetknięciu lustra wody z działkami skarżących i linii trwałego porostu traw. W ocenie odwołujących się inwestor RZGW w K. zajął część ich działek , by wykonać urządzenia wodne, które mają wysokość ok 2m patrząc od lustra wody i są wykonane pod skosem około 45 stopni.

Inne wydał w dniu 23 lutego 2017r. decyzję, znak : [...], w oparciu o art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego ( tekst jednolity DZ.U. z 2016r. poz. 23 z późn. zmianami, dalej "k.p.a."., w zw. z art. 15 ustawy z dnia 18 lipca 2001r. prawo wodne ( tekst jednolity DZ.U. z 2015r., poz. 469 z późn. zmianami), po rozpatrzeniu odwołania W. S. i A. S. od decyzji Starosty [...] z dnia 30 grudnia 2016r. znak [...] o ustaleniu linii brzegu potoku Stolarzówka w miejscowości R. na działce nr [...], utrzymując w mocy zaskarżoną decyzję.

W. S. i A. S., pismem z dnia 18 marca 2017 r. zaskarżyli powyższą decyzję organu Inne do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie. W obszernym uzasadnieniu skargi skarżący zaprezentowali argumentację nawiązującą do stanowiska prezentowanego w toku postępowania, w szczególności w odwołaniu. Skarżący podkreślili, że inwestycja – regulacja potoku Stolarzówka w 2012 r., wbrew twierdzeniom organu, nie została wykonana zgodnie z projektem i pozwoleniem wodnoprawnym. W ocenie skarżących błędnie zinterpretowane zostało stanowisko Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K., które odnosiło się tylko do kwestii technicznych inwestycji. Zdaniem skarżących, wykonawca w sposób sztuczny zabrał część ich działek; nie jest tak – jak utrzymuje organ – że potok [...] w sposób naturalny zajął część działek [...] i [...]. Skarżący zaprezentowali pogląd, że ustalenie linii brzegowej w świetle art. 15 ust. 9 prawa wodnego powinno nastąpić razem z wydaniem pozwolenia wodnoprawnego z 4 grudnia 2012 r. i wtedy byłoby jasne, jaki obszar działek jest [...] i 1122 jest konieczny do zajęcia w celu wykonania umocnienia brzegu. Na poparcie swojego stanowiska skarżący przytoczyli tezy zaczerpnięte z orzecznictwa sądów administracyjnych, w szczególności z wyroku Wojewódzkiego Sąd Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 2 kwietnia 2009 r., II SA/Wr [...].

W odpowiedzi na skargę Inne wniósł o jej nieuwzględnienie w pełni podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie. Organ ponownie powołał się na pismo Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia 30 listopada 2016 r., znak [...] i zaprezentował ocenę, że kwestia legalności robót jest wyjaśniona. W ocenie Inne zarzuty skarżących mogą być jedynie podstawą roszczeń cywilnoprawnych, które przykładowo organ wskazywał.

W piśmie z dnia 11 września 2017 r. skarżący zakwestionowali stanowisko organu przedstawione w odpowiedzi na skargę, podtrzymali argumentację prezentowaną wcześniej, a nadto przedłożyli kopie dokumentów związanych z toczącym się postępowaniem administracyjnym dotyczącym cofnięcia pozwolenia wodnoprawnego z dnia 4 grudnia 2012 r., w tym zawiadomienie o wszczęciu postępowania z dnia 4 kwietnia 2017 r., zawiadomienie o rozprawie z dnia 5 maja 2016 r., pismo Starosty [...] z dnia 17 maja 2017 r., protokół rozprawy administracyjnej z dnia 24 maja 2017 r., pismo Starosty [...] z dnia 30 maja 2017 r., zawiadomienie o mediacji z dnia 6 lipca 2017 r., pismo Starosty [...] z dnia 7 lipca 2017 r., zawiadomienie o rozprawie administracyjnej z dnia 26 lipca 2017r., pismo Starosty [...] z 24 sierpnia 2017r., protokół rozprawy z 17 sierpnia 2017r.

Na rozprawie w dniu 5 października 2017r. pełnomocnik organu podniósł, że postępowanie w sprawie cofnięcia pozwolenia wodnoprawnego nie ma znaczenia dla rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie. Zwrócił uwagę, że cofnięcie pozwolenia wodnoprawnego ma charakter uznaniowy i że nawet, gdy zachodzą przesłanki z art. 136 prawa wodnego, organ może ale nie musi cofnąć pozwolenia. Ponadto nawet w razie cofnięcia pozwolenia wodnoprawnego nie musi być orzeczony nakaz rozbiórki; rozstrzygnięcie w tym zakresie też ma charakter uznaniowy. Pełnomocnik organu wskazał dalej, że w razie gdyby doszło do cofnięcia pozwolenia wodnoprawnego względnie nawet nakazu rozbiórki, orzeczenia takie nie mają charakteru wstecznego. W takim przypadku można by ewentualnie rozważać wznowienie postępowania albo też ustalenie nowej linii w innym miejscu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:

Na wstępie wyjaśnić należy, że istota sądowej kontroli administracji publicznej sprowadza się do ustalenia czy w określonym przypadku, jej organy dopuściły się kwalifikowanych naruszeń prawa. Sąd administracyjny sprawuje swą kontrolę pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej - art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014 r. poz. 1647 z późn. zm.). Zakres tej kontroli wyznacza przepis art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 z późn. zm.; zwana dalej p.p.s.a.), stanowiąc, że Sąd rozstrzyga w granicach sprawy nie będąc przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Ponadto w myśl art. 135 p.p.s.a. Sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia.

Mając na względzie powyższe, skarga okazała się być zasadna.

W ocenie Sądu rację mają skarżący, o ile zarzucają niewyjaśnienie wszystkich okoliczności faktycznych istotnych dla sprawy ( art. 7, 77 i 80 k.p.a.).

Wskazaną przez organ podstawą materialnoprawną rozstrzygnięcia jest art. 15 ust. 1, ust. 3, ust. 4,5, 6,7, art. 17 ust. 1 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. – Prawo wodne (obecnie t.j. Dz. U. z 2017 r. poz. 1121, dalej p.w.). Kluczowe znaczenie mają przy tym: art. 15 ust. 6, który stanowi, że jeżeli krawędź brzegu jest wyraźna, linia brzegu biegnie tą krawędzią; art. 15 ust. 7, w myśl którego jeżeli brzegi wód są uregulowane, linia brzegu biegnie linią łączącą zewnętrzne krawędzie budowli regulacyjnych, a przy plantacjach wikliny na gruntach uzyskanych w wyniku regulacji – granicą plantacji od strony lądu; art. 17 ust. 1 stanowiący, że jeżeli śródlądowa woda powierzchniowa płynąca lub wody morza terytorialnego albo morskie wody wewnętrzne zajmą trwale, w sposób naturalny, grunt niestanowiący własności właściciela wody, grunt ten staje się własnością właściciela wody. W decyzji przyjęto bowiem, że istnieją podstawy do ustalenia linii brzegu zgodnie z przebiegiem wyraźnej krawędzi brzegu cieku (od punktu 7037 do 7038) oraz po zewnętrznej krawędzi budowli regulacyjnej (w pozostałym zakresie).

Części dyspozytywna normy statuowanej w art. 15 ust. 7 pr.wod. jest jasna, bowiem jednoznacznie utożsamia ona linię brzegu z linią łączącą zewnętrzne krawędzie budowli regulacyjnych. Zważywszy na uzasadnienie zaskarżonej decyzji oraz argumentację strony skarżącej, rozważania wymaga jednak część hipotetyczna wspomnianej normy, a w szczególności to, czy z jej punktu widzenia liczy się status prawny owych budowli regulacyjnych (ich legalność, zgodność z prawem), czy też można od niego abstrahować i – przykładowo – kierować się budowlami wykonanymi całkowicie samowolnie czy też niezgodnie z uzyskanym pozwoleniem. Strona skarżąca wskazywała na prawną doniosłość tej kwestii w niniejszej sprawie; wydaje się, że co do zasady stanowiska tego nie kwestionował również [...], tyle tylko, że – w ocenie organu – "budowle regulacyjne są legalne" (s. 2 uzasadnienia decyzji) i kwestia ta została w niniejszej sprawie wyjaśniona (s. 1 odpowiedzi na skargę). W ocenie Sądu nie ulega wątpliwości, że budowlami regulacyjnymi, o których mowa w art. 15 ust. 7 pr.wod., są tylko budowle spełniające kryterium legalności (wykonane zgodnie z prawem). Okoliczność ta jest zatem istotna w sprawie i wymaga wyjaśnienia (por. powołany w skardze wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 2 kwietnia 2009 r., II SA/Wr [...], CBOSA).

Dalej trzeba zauważyć, że art. 17 ust. 1 pr.wod. uzależnia przewidziany w nim skutek (nabycie własności gruntu przez właściciela wody) od procesu przebiegającego w sposób naturalny. Sytuacja, w której do zajęcia gruntu doszłoby w inny sposób (np. "przy okazji" wykonywania budowli regulacyjnych), nie odpowiada hipotezie normy wynikającej z tego przepisu i tym samym wyklucza jego zastosowanie. Z tego też względu argumentacja organu, nawiązująca do powołanego przepisu, a zawarta w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji (strona 2, ostatni akapit) – jest, w ocenie Sądu, błędna.

Istotna wydaje się także sekwencja zdarzeń. Artykuł 15 ust. 9 pr.wod. ustanawia zasadę, w myśl której – jeżeli ustalenie linii brzegu jest konieczne w związku z wykonaniem urządzeń wodnych lub kształtowaniem nowych koryt cieków naturalnych – postępowanie w sprawie ustalenia linii brzegu przeprowadza się łącznie z postępowaniem w sprawie wydania pozwolenia wodnoprawnego. Artykuł 15 ust. 10 pr.wod. przewiduje wprawdzie wyjątek od tej zasady, ale tylko w odniesieniu do przypadków niecierpiących zwłoki. W ocenie Sądu skarżący słusznie wskazują, że w niniejszej sprawie założona przez ustawodawcę kolejność czynności nie została zachowana. Winno to na obecnym etapie skutkować szczególną skrupulatnością organu w wyjaśnianiu kwestii związanych z legalnością odnośnych budowli regulacyjnych, w tym ich zgodnością z pozwoleniem.

Dokonując oceny ustaleń faktycznych organu w kontekście poczynionych tu uwag, należy stwierdzić, że – w kluczowym i zarazem spornym zakresie – nie są one prawidłowe. Ustalając, że "budowle regulacyjne są legalne" li tylko na podstawie pisma Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia 30 listopada 2016 r. znak [...] (żaden inny dowód na tę okoliczność nie został w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji wskazany) – organ, w ocenie Sądu, naruszył dyspozycję art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2017 r. poz. 1257, dalej k.p.a.). Przyjmowanie za miarodajny dowód na istotną w sprawie okoliczność pisma sporządzonego na użytek postępowania skargowego samo przez się budzi wątpliwości, a poza tym – na co trafnie wskazują skarżący – odnośne pismo traktuje o właściwościach i stanie technicznym budowli regulacyjnych, a nie o tym aspekcie ich legalności (zgodności z pozwoleniem), który ma znaczenie i jest istotą sporu w sprawie niniejszej. Wszak zasadnicze zarzuty skarżących nie dotyczyły właściwości i stanu technicznego budowli regulacyjnych, lecz ich lokalizacji (umiejscowienia) w terenie, a konkretnie ich przesunięcia w głąb działek. Kwestia ta nie została wyjaśniona. Z uzasadnienia zaskarżonej decyzji nie wynika, by – poza wspomnianym pismem Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. – organ zgromadził i rozważył jakikolwiek materiał dowodowy co do tej kwestii. W szczególności z uzasadnienia tego nie wynika, by organ we własnym zakresie poddał analizie treść samego pozwolenia wodnoprawnego ani też by organ zbadał i rozważył okoliczności i prawidłowość czynienia z niego użytku (wykonania spornych budowli regulacyjnych).

W tym kontekście trzeba też zwrócić uwagę na wskazaną przez skarżących w piśmie z dnia 11 września 2017 r. okoliczność, że zostało wszczęte z urzędu przez Starostę [...] postępowanie w sprawie cofnięcia pozwolenia wodnoprawnego z dnia 4 grudnia 2012 r. i że stwierdzono w jego toku istotne rozbieżności między operatem a sytuacją w terenie. Na obecnym etapie niepodobna oceniać dokumentów załączonych do wspomnianego pisma jako dowodów i czynić na ich podstawie ustaleń faktycznych, aczkolwiek – traktowane jako część argumentacji skarżących – utwierdzają one w przekonaniu, że kwestia legalności (zgodności z pozwoleniem) przedmiotowych budowli regulacyjnych budzi wątpliwości i wymaga wyjaśnienia. Odnosząc się do stanowiska organu w tej mierze, wyrażonego na rozprawie, trzeba stwierdzić, że istotnie kompetencja do cofnięcia pozwolenia wodnoprawnego może być postrzegana jako fakultatywna, a poza tym nawet skorzystanie z niej nie musi pociągać za sobą konieczności usunięcia urządzeń wodnych. W ocenie Sądu, nie można jednak z tego wywodzić wniosku o braku zależności między postępowaniem o ustalenie linii brzegu w oparciu o istniejącą budowlę regulacyjną a postępowaniem w sprawie cofnięcia pozwolenia wodnoprawnego, na podstawie którego budowla ta została wykonana. Obok ewentualnego elementu o charakterze konstytutywnym (cofnięcie pozwolenia), rozstrzygnięcie podejmowane w oparciu o art. 136 ust. 1 pkt 2 pr.wod. zawiera zawsze element deklaratywny (stwierdzenie, czy urządzenia wodne wykonane zostały niezgodnie z warunkami ustalonymi w pozwoleniu wodnoprawnym lub nie są należycie utrzymywane) – i już ten element deklaratywny, jak wynika z poczynionych wcześniej rozważań, miałby znaczenie w sprawie niniejszej. Chodzi zatem o prawidłową rekonstrukcję już istniejącego obiektywnie stanu faktycznego i prawnego (kwestia legalności budowli regulacyjnej), a nie o zdarzenie następcze, które miałoby uzasadniać ponowne ustalenie linii brzegu w przyszłości. W sprawie niniejszej zarzucana jest przede wszystkim nieprawidłowość czynności faktycznych podjętych na podstawie pozwolenia wodnoprawnego, a nie nieprawidłowość samego pozwolenia. Również art. 136 ust. 1 pr.wod., choć traktuje o "cofnięciu lub ograniczeniu" pozwolenia wodnoprawnego, nie zakłada weryfikowania jego prawidłowości; tak naprawdę przepis ten przewiduje zniesienie lub ograniczenie prawidłowo ukształtowanych praw i obowiązków z uwagi na ich nienależyte wykonywanie względnie późniejszą zmianę okoliczności faktycznych. Wyniku postępowania prowadzonego w oparciu o art. 136 ust. 1 pkt 2 pr.wod. nie można tedy – patrząc z perspektywy sprawy niniejszej – postrzegać wyłącznie w kategoriach ewentualnego wzruszenia prejudykatu (o ile w ogóle pozwoleniu wodnoprawnemu można tu przepisać taki status) i powstania przyczyny wznowienia postępowania opisanej w art. 145 § 1 pkt 8 k.p.a. W sprawie niniejszej liczy się nie tyle byt pozwolenia wodnoprawnego, ile ocena zgodności budowli regulacyjnej z warunkami ustalonymi w tymże pozwoleniu – a postępowanie prowadzone w oparciu o art. 136 ust. 1 pkt 2 pr.wod. na dokonanie takiej właśnie oceny jest zorientowane. Jego wynik może zatem stanowić niejako kwalifikowany dowód na okoliczność istotną w postępowaniu niniejszym.

Przedstawione motywy, w ocenie Sądu, uzasadniają konkluzję, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem art. 7, 77 § 1 i 107 § 3 k.p.a. polegającym na niewyjaśnieniu wszystkich okoliczności sprawy mających znaczenie dla jej rozstrzygnięcia. Dotyczy to przede wszystkim kwestii legalności (zgodności z pozwoleniem wodnoprawnym) budowli regulacyjnych mających stanowić punkt odniesienia dla ustalenia linii brzegu potoku, w tym ich lokalizacji (umiejscowienia) w terenie.

W ponownym postępowaniu w sprawie organ obowiązany będzie wspomniane wyżej okoliczności wyjaśnić, uwzględniając ustalenia i wynik postępowania w sprawie cofnięcia pozwolenia wodnoprawnego z dnia 4 grudnia 2012 r. Jeżeli postępowanie to nie zostało zakończone decyzją ostateczną i jest w toku, organ powinien rozważyć zawieszenie postępowania w przedmiotowej sprawie po myśli art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a.

Ze względu na powyższe, na podstawie art.145 § 1 pkt 1 lit a i c p.p.s.a., należało orzec jak w pkt I sentencji wyroku. O kosztach postępowania Sąd orzekł w pkt II sentencji wyroku na podstawie art. 200 p.p.s.a.