Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt II SA/Po 4240/01
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2004-08-26 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 634  Sprawy kombatantów, świadczenia z tytułu pracy przymusowej
Skarżony organ: Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Ewa Makosz-Frymus ( spr ) Sędziowie Sędzia NSA Maria Hrycaj Sędzia NSA Paweł Miładowski Protokolant referent-stażysta Marcin Kubiak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 sierpnia 2004 r. sprawy ze skargi W.M. na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] października 2001 r. Nr [...] w przedmiocie pozbawienia uprawnień kombatanckich ; I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] lipca 2001 r. nr [...], II. zasądza od Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych na rzecz skarżącej kwotę 10 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania. /-/ P.Miładowski /-/ M.Hrycaj /-/ E.Makosz-Frymus JFS


UZASADNIENIE

Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych , po ponownym rozpatrzeniu sprawy, decyzją z dnia [...] października 2001 r. nr [...], na podstawie art.138 § 1 pkt 1 w związku z art.127 § 3 kpa oraz art.25 ust.2 pkt 2 ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego ( Dz. U. z 1997 r. nr 142, poz.950 ze zm. ) utrzymał w mocy decyzję własna z dnia [...] lipca 2001 r. nr [...] o pozbawieniu W.M. uprawnień kombatanckich przyznanych mu decyzją ZW ZBOWiD w L. z dnia [...] czerwca 1987 r. z tytułu "walki zbrojnej o utrwalanie władzy ludowej" w okresie od [...] listopada 1950 r. do [...] stycznia 1951 r.

W uzasadnieniu decyzji podano, że w okresie zaliczonym jako działalność kombatancka W.M. pełnił służbę w Wojsku Polskim i nie brał udziału w walkach z oddziałami wymienionymi w art.1 ust.2 pkt 6 ustawy o kombatantach. W związku z tym Kierownik stwierdził , że W.M. uzyskał uprawnienia kombatanckie wyłącznie z tytułu działalności w latach 1944 - 1956 w "charakterze uczestnika walk o ustanowienie i utrwalenie władzy ludowej" w rozumieniu art.25 ust.2 pkt 2 cytowanej ustawy, na podstawie którego pozbawia się takie osoby uprawnień kombatanckich.

Ponadto Kierownik Urzędu stwierdził, że nie jest obowiązany do dokonywania innych ustaleń, w szczególności, czy istnieją przesłanki do przyznania uprawnień z tytułu działalności określonej w art.1 ust.2, art.2 i art.4 ustawy o kombatantach. W wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy stwierdzono, że postępowanie weryfikacyjne przeprowadzono prawidłowo.

W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego W.M. wniósł o uchylenie decyzji Kierownika Urzędu z dnia [...] października 2001 r. nr [...]stwierdzając, że decyzja ta jest dla niego krzywdząca i niesprawiedliwa, a ponadto jest szkodliwa "prawnie", "moralnie i społecznie". W konkluzji skarżący wniósł o zachowanie dla niego uprawnień przyznanych przez ZBOWiD.

Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie.

W toku postępowania sądowego skarżący W.M. zmarł, co wynika z odpisu skróconego aktu zgonu nr [...] wystawionego przez Urząd Stanu Cywilnego w R.

W związku z tym w miejsce zmarłego wstąpiła do sprawy jego żona A.M.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje :

Skarga jest uzasadniona.

Ustawodawca w art.25 ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego ( Dz. U. z 2002 r. nr 42, poz.371 ze zm. ) , zamieszczonym w rozdziale "Przepisy przejściowe i końcowe", uregulował sytuację prawną osób, które w dniu wejścia w życie ustawy, tj. 1 stycznia 1991 r. posiadały uprawnienia kombatanckie uzyskane na podstawie poprzednio obowiązujących przepisów. Uregulowanie takie było następstwem innego określenia w ustawie o kombatantach przesłanek uprawniających do uzyskania statusu kombatanta lub innej osoby uprawnionej, niż w poprzednio obowiązujących przepisach. Wprowadzając w ustawie o kombatantach nowe określenie działalności kombatanckiej i działalności równorzędnej z działalnością kombatancka, ustawodawca w art.25 ustawy uregulował sprawę osób, które uzyskały uprawnienia kombatanckie przed dniem wejścia w życie ustawy o kombatantach , na podstawie dotychczasowych przepisów. Przyjęto zasadę, że osoby te zachowują uprawnienia, z wyjątkami określonymi w art.25 ust.2 ustawy o kombatantach. W przypadku osób, które uzyskały uprawnienia kombatanckie wyłącznie z tytułu działalności w latach 1944 - 1956 w charakterze "uczestników walk o ustanowienie i utrwalenie władzy ludowej" lub innych tytułów niż wymienione w art.1 ust.2 , art.2 oraz art.4 ustawy o kombatantach przyjęto zasadę, że osoby te pozbawia się uzyskanych wcześniej uprawnień kombatanckich. Do tej grupy osób należy W.M., który uprawnienia kombatanckie nabył z tytułu utrwalania władzy ludowej w okresie od [...] listopada 1950 r. do [...] stycznia 1951 r. pełniąc w tym czasie służbę wojskową w jednostce nr [...] KBW Rzeszów.

W związku z tym uzasadnione jest pozbawienie skarżącego uprawnień kombatanckich przyznanych mu decyzją ZW ZBOWiD-u w L. z dnia [...] czerwca 1987 r.

Jednak skarżący w toku postępowania twierdził, że pełniąc służbę wojskową w jednostce nr [...] KBW Rzeszów brał udział w walkach na terenie województw lubelskiego, rzeszowskiego i białostockiego i jednostka walczyła także z bandami UPA.

Na poparcie twierdzeń W.M. żona jego A.M., po wstąpieniu do sprawy w miejsce zmarłego męża, przedłożyła zeznania świadka F.S., który potwierdza udział zmarłego w walkach z UPA.

Co prawda, jak wynika z wykazu Centralnego Archiwum Wojskowego, jednostka, w której pełnił służbę W.M. w latach 1950 - 1952 tylko w dniu 21 maja 1951 r. brała udział w walkach z bandami UPA. Fakt ten nie zwalnia jednak organu z obowiązku wyjaśnienia podnoszonych okoliczności. Sąd nie podziela stanowiska Kierownika Urzędu, że nie jest obowiązany do wyjaśniania czy istnieją inne przesłanki do przyznania skarżącemu uprawnień kombatanckich z tytułu działalności określonej w art.1 ust.2, art.2 i art.4 ustawy o kombatantach w dniu 24 stycznia 1991 r.

W sytuacji gdy kombatant posiada uprawnienia kombatanckie z takiego tytułu, że możliwe jest pozbawienie go tych uprawnień, a jednocześnie wskazuje na działalność kombatancką z innego tytułu, to przed ostatecznym rozstrzygnięciem pozbawiającym taka osobę uprawnień kombatanckich z dotychczasowego tytułu należy wyjaśnić czy uprawnienia te mogą być zachowane z innego , wskazanego tytułu. Takie stanowisko znajduje uzasadnienie w uchwale Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 4 marca 2002 r. sygn. OPS 13/01 ( ONSA 2002/4/132 ).

W związku z powyższym rzeczą organu będzie, przy ponownym rozpatrzeniu sprawy, dokładne wyjaśnienie czy W.M. w okresie pełnienia służby wojskowej faktycznie brał udział w walkach z oddziałami UPA, co dawałoby podstawę do ewentualnego zachowania uprawnień kombatanckich na podstawie art.1 ust.2 pkt 6 ustawy o kombatantach. Ocenie organu winny zostać poddane przedłożone już dowody. Ponadto Kierownik Urzędu winien w szczególności udzielić A.M. , działającej w sprawie w miejsce zmarłego męża W.M., informacji co do sposobu i możliwości uzyskania stosownych dowodów w sprawie.

Z tych względów Sąd, na podstawie art.145 § 1 ust.1 lit."a" i "c" oraz art.200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. nr 153, poz.1270 ), w związku z art.97 Przepisów wprowadzających ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. nr 153, poz.1271 ) ,orzekł jak w sentencji.

/-/ P.MIładowski /-/ M.Hrycaj /-/ E.Makosz-Frymus

JFS