Wyrok WSA w Gdańsku, sygn. akt II SA/Gd 255/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Data orzeczenia: 2015-09-09 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Uchylono decyzję II i I instancji
Powołane przepisy: article: art. 51, art. 50 ust. 1
journal: Dz.U. 2013 poz 1409
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Wanda Antończyk (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Jolanta Górska Sędzia WSA Janina Guść Protokolant Starszy sekretarz sądowy Katarzyna Gross po rozpoznaniu w dniu 9 września 2015 r. w Gdańsku na rozprawie sprawy ze skargi P. S. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 2 kwietnia 2015 r., nr [...] w przedmiocie nakazu wykonania określonych robót budowlanych 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 24 listopada 2014 r., nr [...], 2. zasądza od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącego P. S. kwotę 500 (pięćset) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

§Sygn. akt II S.A./Gd 255/15

Uzasadnienie

` P. S. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skargę na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowalnego z dnia 2 kwietnia 2015r. nr [...] utrzymującą w mocy zaskarżoną decyzję z dnia 24 listopada 2014r. w części obejmującej nałożony obowiązek wykonania opisanych w decyzji robót budowlanych oraz uchylił zaskarżoną decyzję w części dotyczącej wyznaczonego terminu wykonania obowiązku i wyznaczył nowy termin do 30 czerwca 2015r.

Zaskarżona decyzja zapadła w następującym stanie faktycznym i prawnym:

W postępowaniu wszczętym na wniosek J. K. i A. K. z dnia 25 lutego 2007r. w sprawie dokonanej przez wnioskodawców w styczniu 2006r.zabudowy balkonu typu loggia budynku przy ul. T., mieszkanie nr 2 w S., Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego ww. decyzją z dnia 24 listopada 2014r. nr [...], wydaną na podstawie przepisu art. 80 ust. 2 pkt 1, art. 81 ust.1 pkt 2, art. 83 ust. 1 w związku z art. 51 ust. 1 pkt 2 i art. 51 ust. 7 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tj. Dz. U. z 2013r, r., poz. 267 ze zm.) oraz art. 104 k.p.a. nałożył na Wspólnotę Mieszkaniową obowiązek wykonania w terminie do 31 marca 2015r. na elewacji od strony zachodniej w budynku zlokalizowanym przy ul. T. w S., zgodnie z zaleceniami Uzupełnienia ekspertyzy z października 2008r. sporządzonego 2 czerwca 2014r. przez inż. R. B., robót budowalnych polegających na:

1) Zamocowaniu kątownika stalowego 80x80x6mm, o długości 2015cm nad oknem mieszkania nr 2 zabudowanej loggii od strony zachodniej w tym budynku (w pasie międzykondygnacyjnym nad parterem i 1 piętrem ), pomalowanego w kolorze elewacji farbami gwarantującymi odporność na działanie ognia EI-30,

2) Wykonaniu w oknie balkonowym w zabudowanej logii mieszkania nr 2 balustrady o wysokości1,1m, mierzonej do wierzchu poręczy i maksymalnym prześwicie pomiędzy elementami wypełnienia balustrady 0,12m- zgodnie z przepisami zawartymi w dziale VII-Bezpieczeństwo użytkowania, rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie.

W związku z ww. pismem z 25 lutego 2007r. J. i A. K. organ I instancji ustalił w trakcie oględzin przeprowadzonych w dniu 21 sierpnia 2007r., że loggia w poziomie parteru, po stronie zachodniej budynku przy ul. T. przy mieszkaniu nr 2 została zabudowana. Prowadzone roboty budowalne polegały na usunięciu stolarki okiennej istniejącej loggii i usunięciu balustrady loggii oraz wymurowaniu przy zewnętrznej krawędzi płyty loggii części podokiennej wraz z osadzeniem okna i okna balkonowego z zabudowaną balustradą typu portfenetr.

Organ jednocześnie wskazał, że decyzją Prezydenta Miasta z dnia 22 czerwca 2006r. został zatwierdzony projekt budowalny i udzielone zostało pozwolenie na budowę obejmujące wykonanie remontu elewacji budynku przy ul. T. w S. wraz z jej dociepleniem oraz zmianą kolorystyki. Inwestorem a zarazem adresatem decyzji była Wspólnota Mieszkaniowa budynku położonego przy ul. T. w S. Organ I instancji wskazał, że ww. projekcie zmiana elewacji w związku z zabudową loggii mieszkania nr 2 ujęta była w zatwierdzonym projekcie budowalnym. Do zabudowy logii przy mieszkaniu nr 2 przystąpiono w styczniu 2006r., natomiast roboty budowalne zewnętrzne związane z zabudową loggii ukończono w trakcie wykonywania robót budowalnych elewacyjnych, w zakresie przewidzianym ww. decyzją o pozwoleniu na budowę. W trakcie postępowania administracyjnego właściciele mieszkania nr 2 przedłożyli ekspertyzę techniczną mieszkania nr 2. Ekspertyza ta była kilkakrotnie uzupełniana w trakcie postępowania w związku z zarzutami zgłaszanymi do jej treści przez stronę postępowania P. S. Organ nie stwierdził zagrożenia dla bezpieczeństwa ludzi i mienia, cytując ustalenie ekspertyzy, że po przeanalizowaniu wszystkich elementów budowalnych w obrębie zabudowanej płyty balkonowej ich stan uznaje się za dobry, niemający istotnego negatywnego wpływu na pozostałe elementy całego budynku. Zakres robót mających na celu doprowadzenie zabudowy logii mieszkania nr 2 przy ul. T. w S. do stanu zgodnego z przepisami techniczno-budowalnymi określono na podstawie Uzupełnienia ekspertyzy z października 2008r. sporządzonej 2 czerwca 2014r. przez inż. R. B. W Uzupełnieniu tym wskazano, że w ścianie elewacyjnej (zach.) budynku pas międzykondygnacyjny pomiędzy zabudowanymi loggiami mieszkań nr 2 i 3 wynosi 0,73m i tym samym nie spełnia wymogów przepisu § 233 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Z tej przyczyny w ekspertyzie wskazano, że w ścianie elewacyjnej nad oknem loggii mieszkania nr 2 na wysokości ok. 15cm w poziomie osi otworu okiennego należy przykręcić na kołki metalowe o śr. 10mm w rozstawie co 25cm kątownik stalowy 80/80/6. Minimalna długość kątownika to wymiar otworu okiennego plus 20cm. Kształtownik stalowy należy pokryć farbą do metalu, niepalną w kolorze elewacji. Nadto ustalono, że wysokość balustrady w oknie zabudowanej loggii od strony zachodniej –mieszkania nr 2 wynosi 1,03m, istniejącą balustradę należy zamontować o 7cm wyżej.

Organ powołując się na wskazane ustalenia ekspertyzy nałożył na Wspólnotę Mieszkaniową wyżej przytoczone obowiązki zawarte w decyzji w celu doprowadzenia robót budowalnych do stanu zgodnego z prawem na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo budowlane.

Uzasadniając wydanie decyzji nakładającej ww. obowiązki na Wspólnotę Mieszkaniowa organ I instancji powołał się na decyzję organu odwoławczego z dnia 10 października 2014r. uchylającą decyzję organu I instancji z 28 sierpnia 2014r nakładającą opisane obowiązki na właścicieli mieszkania nr 2. W uzasadnieniu decyzji z dnia 24 października 20104r. organ odwoławczy wskazał, że organ I instancji nietrafnie uznał jako inwestora i adresata obowiązków wykonania opisanych robót właścicieli mieszkania nr 2. Organ odwoławczy wskazał, że zabudowa loggii nie jest przypadkiem robót budowalnych prowadzonych wewnątrz poszczególnych lokali mieszkalnych niezwiązanych z decyzją o pozwoleniu na budowę. Skoro decyzja o pozwoleniu na budowę została wydana Wspólnocie Mieszkaniowej jako inwestorowi robót budowalnych, które swoim zakresem obejmowały również zabudowę loggii, to w dotyczącym tej zabudowy postępowaniu stroną zobowiązaną powinna być właśnie Wspólnota Mieszkaniowa.

Decyzja organu I instancji z dnia 24 listopada 2014r. poprzedzona została wydaniem w dniu 30 czerwca 2008r. postanowienia na podstawie art. 81c ust. 2 Prawa budowlanego z dnia 30 czerwca 2008r. nakładającego na J. K. i A. K. obowiązek sporządzenia i przedłożenia Powiatowemu Inspektorowi Nadzoru Budowlanego w terminie do 30 października 2008r. ekspertyzy technicznej dotyczącej prowadzenia robót budowalnych polegających na rozebraniu okien w pokoju od strony zachodniej i zabudowie loggii przylegającej do tego pokoju w mieszkaniu nr 2 przy ul. T. w S. W uzasadnieniu tej decyzji wskazano, że odnośnie do robót prowadzonych przez J. i A. K. zachodzą poważne wątpliwości co do spełnienia przez wykonane nowe elementy, jakim jest ściana z oknami w linii balustrady, wymagań przepisów techniczno-budowalnych zawartych w rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Wyjaśnienia wymagają przede wszystkim zagadnienia konstrukcji i bezpieczeństwa użytkowania, w szczególności balustrady przy portfenterze. Jednocześnie organ wskazał, że Wspólnota Mieszkaniowa równolegle z robotami wykonanymi przez J. i A. K., prowadzi remont elewacji wraz z dociepleniem budynku na podstawie pozwolenia na budowę z dnia 22 czerwca 2006r.

Ekspertyza techniczna została sporządzona na zlecenie J. i A. K. w październiku 2008r.Do jej treści zostały zgłoszone zastrzeżenia przez stronę postępowania P.S.

Natomiast powyższe postanowienie zostało uchylone przez Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowalnego w dniu 17 lutego 2010r. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowalnego w uzasadnieniu postanowienia wskazał, że z akt sprawy wynika, iż Wspólnota Mieszkaniowa prowadziła w 2006r. roboty budowalne związane z remontem elewacji ww. budynku wraz z jego dociepleniem oraz zmianą kolorystyki na podstawie decyzji o pozwoleniu na budowę z dnia 22 czerwca 2006r.projekt budowalny zatwierdzony ww. decyzją przewidywał zabudowę loggii przy mieszkaniu nr 2 w formie okna i drzwi balkonowych z balustradą typu portfenetr. Zakres projektowanych prac obejmował m.in. ocenę stanu technicznego niewymienionej stolarki okiennej i drzwiowej, jej renowację lub ewentualną wymianę. Powołując się na powyższe organ odwoławczy stwierdził, że rozpatrywanie robót budowalnych związanych z zabudową logii w kategoriach samowoli budowalnej jest niezasadne. Wobec faktu, ze projekt budowlany zatwierdzony ww. decyzją o pozwoleniu na budowę nie zawierał szczegółów technicznych dotyczących obudowy loggii, to w sytuacji gdy organ nadzoru ma wątpliwości, co do jakości w/w robót budowlanych, winien skorzystać z zastosowania przepisu art. 81c Prawa budowalnego, lecz obowiązek dostarczenia odpowiednich ocen technicznych lub ekspertyz winien być nałożony na Wspólnotę Mieszkaniową, która była inwestorem ww. robót objętych pozwoleniem na budowę. Natomiast w przypadku robót wykonanych wewnątrz poszczególnych lokali (niezwiązanych z decyzją o pozwoleniu na budowę) obowiązek dostarczenia odpowiednich ekspertyz winien być nałożony na poszczególnych właścicieli lokali. Ponadto organ wskazał, że skoro omawiane roboty wykonane w mieszkaniu nr 2 i nr 3 były prowadzone w oparciu o wspólną decyzję o pozwoleniu na budowę, to przy ponownym rozpatrywaniu sprawy należy rozważyć, czy w stosunku do tych robót nie powinno być prowadzone jedno postępowanie.

Przed ponownym rozpoznaniem sprawy organ I instancji przeprowadził w dniu 6 listopada 2012r. kolejne oględziny robót budowalnych i nałożył na J. i A. K. obowiązek uzupełnienia ekspertyzy. Ekspertyza była dwukrotnie uzupełniana przez Inż. R. B. w marcu 2013r. i w październiku 2014r.

W trakcie kolejnych oględzin stwierdzono, że w lokalu nr 2 przy ul. T. wysokość balustrady portfenetr w ścianie zachodniej wynosi od poziomu posadzki do poręczy wynosi 91cm, szerokość przestrzeni między pionowymi piętrami wynosi 0,73m.

W uzupełnieniu ekspertyzy z dnia 1października 2008r. inż. R. B. wskazał, że w ścianie elewacyjnej (zach.) budynku pas międzykondygnacyjny pomiędzy zabudowanymi loggiami mieszkań nr 2 i 3 wynosi 0,73 cm. i nie spełnia przepisów § 223 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Z tego powodu należy na ścianie elewacyjnej nad oknem loggii mieszkania nr 2 na wysokości 15cm w poziomie w osi otworu okiennego przykręcić na kołki metalowe o śr. 10mm w rozstawie co 25cm kątownik stalowy 80/80/6. Minimalna długość kątownika to wymiar otworu okiennego plus 20cm. Kształtownik stalowy należy pokryć farbą do metalu, niepalną w kolorze elewacji. Natomiast istniejącą balustradę należy zamontować o 7cm wyżej.

Mając na uwadze powyższe organ I instancji w decyzji z dnia 28 sierpnia 2014r. działając na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego nałożył na J. K. i A. K. obowiązek wykonania czynności opisanych w ekspertyzie w terminie do 30 listopada 2014r.

Na skutek odwołania od ww. decyzji wniesionego przez M. i P. S. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia 10 października 2014r. uchylił decyzję organu I instancji z dnia 28 sierpnia 2014r. i przekazał mu sprawę do ponownego rozpatrzenia.

W uzasadnieniu tej decyzji organ odwoławczy przytoczył treść przepisu art. 50 ust. 1 Prawa budowlanego oraz treść przepisu art. 51 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 51 ust.7 stanowiącego, że właściwy organ w drodze decyzji nakłada obowiązek wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzania wykonanych robót do stanu zgodnego z prawem. Organ ponownie wskazał, że w zakresie prowadzonych od 2006r. przez Wspólnotę Mieszkaniową robót budowalnych polegających na dociepleniu w oparciu o pozwolenie na budowę z dnia 22 czerwca 2006r. projekt budowlany przewidywał m.in. zabudowę loggii przy lokalu nr 2 w formie okna i drzwi balkonowych z balustradą typu portfenetr. Przy wykonywaniu tych robót naruszone zostały przepisy techniczno-budowalne zawarte w rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z 12 kwietnia 2002r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (przepis § 223 minimalna wysokość miedzykondygnacyjnego oddzielenia przeciwpożarowego 0,8m i § 298 ust. 2 minimalna wysokość balustrady 1,1m). Wg niespornych ustaleń faktycznych pas międzykondygnacyjny przy loggii lokalu nr 2 wynosi 0,73m, a jej balustrada ma wysokość 1,03m. W tej sytuacji nałożenie obowiązku doprowadzenia robót do stanu zgodnego z prawem było co do zasady uprawnione, jednakże określające je decyzja dotknięta jest istotnymi wadami. W pierwszej kolejności wskazano, że organ I instancji skierował obowiązek do właścicieli mieszkań zamiast do Wspólnoty Mieszkaniowej, będącej inwestorowi, któremu udzielono pozwolenia na budowę. Nadto wskazano, że obowiązek zamieszczony w pkt 2 osnowy decyzji został określony w formie odesłania do przepisów techniczno-budowalnych, co oznacza brak tej części rozstrzygnięcia i niewykonalność decyzji w tym zakresie.

Organ odwoławczy wskazał, że skoro decyzja o pozwoleniu na budowę została wydana Wspólnocie Mieszkaniowej jako inwestorowi robót budowalnych, które swoim zakresem obejmowały również zabudowę loggii, to w dotyczącym tej zabudowy postępowaniu organu nadzoru budowlanego stroną zobowiązaną powinna być właśnie Wspólnota.

W konsekwencji powyższych ustaleń i wskazań organu odwoławczego organ I instancji wydał przytoczoną wyżej decyzję z dnia 24 listopada 2014r. nakładającą opisane obowiązki na Wspólnotę Mieszkaniową .

Odwołanie od powyższej decyzji złożyli M. i P. S., właściciele mieszkania nr 3 położonego w budynku przy ul. T. w S.

W uzasadnieniu odwołania odnosząc się do wskazanych w decyzji robót dotyczących zamocowania kątownika stalowego w celu uzyskania odporności na działanie ognia podnieśli, że wykonanie gzymsu na ścianie elewacyjnej nad oknem loggii mieszkania nr 2 na wysokości 15cm z kątownika stalowego 80/80/6 nie spełnia wymagań zawartych w § 216.1 i § 223 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002r. Wskazano, że w myśl powołanych przepisów stalowy gzyms o wymiarze 0,08m umieszczony na ścianie elewacyjnej budynku nie stanowi dodatkowego oddzielenia p.pożarowego, które można zsumować z istniejącym niewystarczającym oddzieleniem pionowym. Wskazali, że w zaistniałej sytuacji obowiązek dostarczenia ekspertyz dotyczących robót w częściach wspólnych i wykonywanie robót budowalnych w częściach wspólnych budynku takich jak wzmacnianie ścian zewnętrznych, montaż dodatkowych gzymsów na elewacji, remont płyty balkonowej należy do Wspólnoty Mieszkaniowej, która jest inwestorem robót budowalnych objętych pozwoleniem na budowę. Wszelkie zalecenia i decyzje winny być kierowane do Wspólnoty. Skarżący wskazali, że złożyli w organie nadzoru I instancji uzupełnioną i poprawioną ekspertyzę dotyczącą sprawdzenia wykonania zabudowy loggii wraz z balkonem w poziomie stropu nad parterem mieszkania nr 3, która zawierała opis wykonania balkonu na elewacji zachodniej o odporności ogniowej EI 30 i tym samym pozwalała na uzyskanie odpowiedniego oddzielenia p.pożarowego pasa międzykondygnacyjnego parteru i I piętra. Nadto odwołujący powołali się na uzasadnienie decyzji organu II instancji z dnia 17 lutego 2010r., w której organ ten stwierdził, że skoro omawiane roboty budowalne w mieszkaniu nr 2 i nr 3 były prowadzone w oparciu o wspólną decyzję o pozwoleniu na budowę, to przy ponownym rozpoznaniu sprawy należałoby rozważyć czy w stosunku do tych robót nie powinno być prowadzone jedno postępowanie.

Powołując się na powyższe odwołujący zarzucili, że wydana decyzja jest niezgodna z przepisami rozporządzenia z dnia 12 kwietnia 2002r.( § 216.1 i § 223) oraz decyzjami organu II instancji z dnia 17 lutego 2010r. i 10 października 2014r.

Zaskarżoną do Sądu decyzją z dnia 2 kwietnia 2015r. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję w części obejmującej nałożone na Wspólnotę Mieszkaniową obowiązki oraz zmienił termin ich wykonania na dzień do 30 czerwca 2015r..

W uzasadnieniu organ II instancji w pierwszej kolejności przedstawił dotychczasowy przebieg postępowania w sprawie oraz wskazania co do dalszego postępowania zawarte w swoim postanowieniu w dniu 17 lutego 2010r. i w decyzji z dnia 10 października 2014r. uchylających wydane w sprawie rozstrzygnięcia organu I instancji.

Organ odwoławczy wskazał, że podstawą prawną decyzji stanowił ww. przepis art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowalnego. Natomiast w ramach prowadzonych od 2006r. przez Wspólnotę Mieszkaniową robót budowalnych, polegających na remoncie elewacji i jej dociepleniu w oparciu o pozwolenie na budowę z dnia 22 czerwca 2006r. wykonano również zabudowę loggii przy mieszkaniu nr 2, w formie okna i drzwi balkonowych z balustradą typu potrfenetr. W sposobie realizacji zabudowy zostały naruszone dwa przepisy techniczno-budowlane, a zatem wystąpiła przesłanka z art. 50 ust. 1 pkt 4 Prawa budowalnego (roboty budowalne wykonywane w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w pozwoleniu na budowę lub w przepisach). Te przepisy to § 233 (minimalna wysokość miedzykondygnacyjnego pasa oddzielenia przeciwpożarowego:0,8m) i § 298 ust. 2 (minimalna wysokość balustrady:1,1m) rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002r. Pas miedzykondygnacyjny przy loggii lokalu nr 2 wynosi 0,73cm, a jej balustrada ma wysokość 1,03m. W tej sytuacji nałożenie obowiązków opisanych w decyzji było zasadne.

Odnosząc się do zarzutów odwołania organ odwoławczy podkreślił, że w myśl § 223 ust. 2 "za równorzędne rozwiązanie uznaje się oddzielenie poziome w formie daszków, gzymsów i balkonów o wysięgu i wymiaru pionowego co najmniej 0,8m lub też inne oddzielenie poziome i pionowe o sumie wysięgu co najmniej 0,8m. Jeżeli więc dotychczasowa wysokość pasa międzykondygnacyjnego pomiędzy zabudowanymi loggiami mieszkań nr 2 i 3 wynosi 0,73, to zwiększenie tego pionowego wymiaru o wysięg poziomy w postaci bloku kątownika szerokości 0,08m daje sumę 0,81, czyniąc zadość ww. normie przeciwpożarowej.

Organ odwoławczy wskazał również, że zaskarżoną decyzję organ I instancji podjął w ponowionym procesie decyzyjnym, po uchyleniu poprzedniej decyzji. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy nie było konieczności nałożenia obowiązku dostarczenia ekspertyzy na Wspólnotę Mieszkaniową, ponieważ organ I instancji dysponował ekspertyzą z października 2014r, którą przedłożyli właściciele mieszkania nr 2. Nadto organ I instancji uznał, że w zakresie robót budowalnych wykonanych w loggiach mieszkań nr 2 i nr 3 przeprowadzi dwa odrębne postępowania do czego uprawniają go normy prawa administracyjnego.

P. S. wniósł skargę na tę decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku domagając się uchylenia zaskarżonej decyzji.

Skarżący podniósł, że organ I instancji wszczął postępowanie w sprawie prowadzenia przez J. i A. K. robót budowalnych polegających na przebudowie budynku w obrębie loggii mieszkania nr 2 przy ul. T. w S. bez pozwolenia na budowę. Rozpoczęta w 2007r. procedura legalizacyjna tej samowoli wskazuje, że roboty budowalne, których prawidłowość została zakwestionowana nie były realizowane w ramach prac remontowych prowadzonych przez Wspólnotę Mieszkaniową w 2006r., na które posiadała ona pozwolenie na budowę a wykonane zostały przed wydaniem tego pozwolenia. Ponadto ich realizacja nastąpiła bez zgody i wiedzy pozostałych współwłaścicieli. W 2006r. prace termoizolacyjne wykonywane na zlecenie Wspólnoty na podstawie wydanego pozwolenia na budowę objęły również samowolnie zabudowaną loggię, w wyniku czego na ścianie zewnętrznej przyklejona została izolacja ze styropianu o grubości 15cm. Skarżący podniósł, że umieszczenie w dokumentacji budynku samowolnie zabudowanej loggii mieszkania nr 2 i uzyskanie pozwolenia na wykonanie robót termomodernizacyjnych nie oznacza legalizacji samowoli budowalnej.

Skarżący podniósł, że postępowanie wyjaśniające dotyczące prawidłowości wykonanych robót nie spełniło wymagań kpa. Skarżący podniósł, że postępowanie było długotrwałe a przedłożona organowi ekspertyza zawierała szereg nieprawidłowości i była w toku postępowania uzupełniana i poprawiana. Skarżący wskazał powołując się na treść uzasadnienia decyzji organu II instancji z dnia 17 lutego 2012r., że obowiązek dostarczenia ekspertyzy dotyczącej robót w częściach wspólnych i wykonywanie robót w częściach wspólnych budynku, takich jak :wzmacnianie ścian zewnętrznych, montaż dodatkowych gzymsów na elewacji zewnętrznej, remont płyty balkonowej itp. należy do Wspólnoty Mieszkaniowej, która jest inwestorem robót budowalnych objętych pozwoleniem na budowę. Skarżący podniósł, że cały proces decyzyjny prowadzony przez organ nadzoru jest obarczony wadami prawnymi i winien być przeprowadzony ponownie, a wszelkie zalecenia i decyzje winny być kierowane Wspólnoty Mieszkaniowej. Decyzja o nałożeniu obowiązków służąca doprowadzeniu do stanu zgodnego z prawem samowoli budowalnej narusza prawa do decydowania o współwłasności pozostałych współwłaścicieli, nie dając im prawa do przedstawienia własnych rozwiązań i zmusza do przyjęcia wadliwego technicznie rozwiązania.

Nadto skarżący powołując się na treść decyzji nakładającej obowiązek wykonania opisanych w decyzji robót podniósł, że decyzja ta nie uwzględnia wymagań zawartych w pkt 3 § 233 rozporządzenia, który stanowi, że elementy poziome wymienione w ust. 3 powinny mieć klasę odporności ogniowej wymaganą w stosunku do ścian zewnętrznych budowali i być wykonane z elementów niepalnych. W powyższym przepisie wskazano więc, że oba elementy pionowy i poziomy, czyli ściana i gzyms (w tym wypadku kątownik stalowy) mają tworzyć łącznie element niepalny o odpowiedniej klasie odporności ogniowej. W niniejszej sprawie w ekspertyzie zalecono przymocowanie kątownika stalowego do ściany elewacyjnej nad oknem loggii mieszkania nr 2, ocieplonej styropianem. Styropian jest elementem niepalnym, ale nie posiada wymaganej klasy odporności ogniowej i w przypadku pożaru ulegnie stopieniu. Z tego powodu zalecone do wykonania rozwiązanie choć "matematycznie" zgodne z wymaganiami § 233 ust. 2 nie czyni zadość normie przeciwpożarowej, gdyż dwa elementy, tj. ściana posiadająca klasę odporności ogniowej i gzyms z kątownika stalowego, nie przylegają do siebie i są rozdzielone materiałem nie posiadającym klasy wymaganej odporności ogniowej.

Nadto w skardze skarżący przedstawił dane dotyczące badań dotyczących ociepleń ze styropianu w związku z bezpieczeństwem elewacji ocieplonych płytami styropianowymi i zagrożeniami pożarem (spalaniem ocieplenia).

Nadto na rozprawie w dniu 9 września 2015r. skarżący dodatkowo wyjaśnił, że wprawdzie styropian jest materiałem niepalnym lecz nie posiada klasy odporności ogniowej. Nakładając obowiązki przewidziano, że w pasie międzykondygnacyjnym przymocowany kątownik stalowy ma być przymocowany do warstwy styropianu, a nie bezpośrednio do ściany nośnej. Rozwiązanie byłoby prawidłowe gdyby budynek nie był ocieplony.

W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Organ II instancji podniósł, że skarżący błędnie odczytuje treść przepisów § 223 ust. 2 i 3 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002r., których treść organ przytoczył. Wskazano, że wprawdzie umocowany poziomo w ścianie zewnętrznej budynku kątownik stalowy wykonano z materiału niepalnego, jednakże ściana ta jest elementem pionowym oddzielenia, do którego nie odnosi się warunek dotyczący klasy odporności ogniowej i niepalności określony w powołanym ust. 3.nadto wskazano, że styropian w ścianie jest izolacyjnym wyrobem budowlanym-dopuszczonym do obrotu handlowego i stosowania w budownictwie. Jako materiał "zamknięty" obustronnie obudowany, przy właściwej technologii wykonywania robót nie powoduje dyskwalifikujących go zagrożeń.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył co następuje:

Art. 1 § 1 oraz art. 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. nr 153, poz. 1269 ze zm.) stanowi, iż sąd administracyjny sprawuje, w zakresie swej właściwości, kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej. Zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz.U. z 2012r., poz. 270 ze zm.), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Przedmiotem kontroli Sądu jest decyzja Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowalnego z dnia 2 kwietnia 2015r. utrzymująca w mocy decyzję organu I instancji o nałożeniu na Wspólnotę Mieszkaniową obowiązku wykonania opisanych w decyzji robót mających na celu ich doprowadzenie do stanu zgodnego z prawem. Podstawę prawną tej decyzji stanowił przepis art 51 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994r Prawo budowlane (tekst jednolity Dz. U. z 2013r., poz. 1409 ze zm.).

Wychodząc z tak zakreślonych granic kognicji Sąd stwierdza, że skarga zasługuje na uwzględnienie.

W pierwszej kolejności wskazać należy na przedmiot postępowania, a w konsekwencji przedmiot sprawy administracyjnej, której dotyczyło postępowanie.

Organ nadzoru wszczął postępowanie w sprawie prowadzenia przez J. i A. K. robót budowalnych polegających na przebudowie części budynku w obrębie loggii mieszkania nr 2 przy ul. T. w S. Wszczęcie postępowania poprzedził wniosek J. i A. K. z dnia 25 lutego 2007r., w którym zwrócili się oni z prośbą o zalegalizowanie dokonanej w styczniu 2006r. zabudowy balkonu typu loggia, na którą nie posiadają zgody oraz pismo skarżącego z dnia 18 kwietnia 2007r., w którym zwraca się on o wyjaśnienie czy zabudowa otwartej przestrzeni balkonu na wiosnę 2006r. przez właścicieli mieszkania nr 2 jest zgodna z prawem budowlanym, podając jednocześnie, że współwłaściciele nie byli informowani o zamiarze wstawienia drzwi balkonowych, okien, barierki balkonowej i postawienia ściany zewnętrznej zmieniającej wygląd elewacji, jak również będąc współwłaścicielami nieruchomości nie udzielali zgody na takie prace.

Ze sporządzonego w sprawie protokołu oględzin z dnia 21 sierpnia 2007r. wynika, że właściciele mieszkania nr 2 wykonali następujące roboty, które doprowadziły do zabudowy logii, a mianowicie wykonano rozbiórkę okna balkonowego i okna nad murkiem podokiennym w ścianie zewnętrznej, usunięto część ościeżnic od murka podokiennego do nadproża, usunięto balustradę loggii i w linii tej balustrady wymurowano część podokienną wraz z osadzeniem okna a w części wykonano okno balkonowe i zamontowano balustradę typu portfenetr. Powstała ściana z oknami w linii balustrady poprzez zabudowę istniejącej płyty balkonowej oknem balkonowym i drzwiami balkonowymi i zamontowaniem balustrady.

Zgodnie z art. 28 ust. 1 ustawy Prawo budowalne, roboty budowlane można rozpocząć po uzyskaniu ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę, z zastrzeżeniem art. 29 -31 ustawy. Niespornym jest, że właściciele mieszkania nr 2 takiego pozwolenia na budowę nie posiadali.

Sąd podziela w całości zarzuty skargi, że roboty te były prowadzone bez pozwolenia na budowę, są zatem samowolą budowalną. Stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji że roboty nie stanowią samowoli budowalnej, gdyż zostały wykonane na podstawie decyzji o pozwoleniu na budowę z dnia 22 czerwca 2006r. w ramach prowadzonego od 2006r. przez Wspólnotę Mieszkaniową robót budowalnych polegających na remoncie elewacji i jej dociepleniu jest niezasadne, albowiem nie znajduje uzasadnienia w materiale dowodowym sprawy. Takie ustalenie faktyczne jest więc całkowicie dowolne a nawet sprzeczne z innymi dowodami zgromadzonymi w sprawie. Organ wskazywał, że projekt ten przewidywał m.in. zabudowę loggii przy lokalu nr 2 w formie okna i drzwi balkonowych z balustradą typu portfenetr. Stanowisko to nie znajduje uzasadnienia w przedłożonych sądowi aktach administracyjnych. Do akt tych załączono jedynie decyzję z dnia 22 czerwca 2006r. o zatwierdzeniu projektu budowalnego i udzieleniu pozwolenia na wykonanie robót budowalnych polegających na remoncie elewacji przy ul. T. w S. wraz z jej dociepleniem oraz zmianą kolorystyki. Nie wynika z niej aby prace związane z zabudową loggii były ujęte w udzielonym pozwoleniu. Takie stanowisko organu jest sprzeczne ze stanowiskiem skarżącego oraz stron postępowania (J. i A. K.), a więc właścicieli mieszkań nr 2 i nr 3, którzy jednoznacznie oświadczyli, że prace te nie były wykonane na podstawie pozwolenia na budowę. Ewentualne ich umieszczenie w dokumentacji budynku po ich wykonaniu nie oznacza ich legalizacji. Ta okoliczność również nie została udokumentowana przez organ, ale w przypadku zaistnienia takiej okoliczności należy podzielić stanowisko skarżącego, że umieszczenie w dokumentacji budynku samowolnie zabudowanej loggii w mieszkaniu nr 2 i uzyskanie pozwolenia na wykonanie tych robót nie oznacza ich legalizacji, skoro zostały one wykonane przed wydaniem tego pozwolenia. Art. 32 ust. 4a ustawy Prawo budowalne stanowi, że nie wydaje się pozwolenia na budowę w przypadku rozpoczęcia robót budowalnych z naruszeniem przepisu art. 28 ust. 1 ustawy. Ze złożonych akt administracyjnych wynika, że współwłaściciele mieszkania nr 2 przystąpili do wykonywania robót budowlanych wymagających pozwolenia na budowę przed uzyskaniem pozwolenia na budowę przez Wspólnotę Mieszkaniową. W konsekwencji powyższego wobec braku pozwolenia na budowę uznać należy, że nieprawidłowości związane z opisanymi pracami związane z zabudową logii nie mogą dotyczyć Wspólnoty Mieszkaniowej, gdyż inwestorem tych prac byli właściciele mieszkania nr 2.

Sąd nie podzielił w konsekwencji zarzutu skarżącego, że postępowanie w sprawie winno być prowadzone jedynie z udziałem Wspólnoty Mieszkaniowej jako inwestora, do którego jako inwestora powinny być kierowane rozstrzygnięcia w sprawie dotyczące nałożenia obowiązków dostarczenia ekspertyzy, czy też obowiązków wykonania robót budowalnych. Przedmiot postępowania, a więc w konsekwencji sprawy administracyjnej, w granicach których Sąd orzeka dotyczą konkretnych robót wykonanych bez pozwolenia na budowę przez inwestorów, którymi byli w rozpatrywanej sprawie właściciele mieszkania nr 2. W takim przypadku (braku pozwolenia na budowę) zastosowanie znajdują w zależności od charakteru wykonanych robót, przepisy art. 48-51 ustawy Prawo budowlane wprowadzające sankcję rozbiórki bądź dopuszczające możliwość ich legalizacji.

Organ administracji wszczynając postępowanie w sprawie prowadzenia przez J. i A. K. robót budowalnych polegających na przebudowie części budynku w obrębie loggii mieszkania nr 2 bez pozwolenia na budowę prawidłowo zastosował przepis art. 51 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo budowalne.

Wykonane roboty wymagały w świetle art. 28 ust. 1 ustawy Prawo budowlane pozwolenia na budowę, wykonane prace nie doprowadziły do powstania obiektu budowlanego ani jego części, w związku z czym w sprawie znajdowały zastosowanie przepisy art. 51 ustawy. Odnosząc się do podnoszonej przez skarżącego okoliczności, że należy rozważyć możliwość zastosowania w sprawie art. 48 ustawy Prawo budowalne na tej podstawie, że doszło do rozbudowy w rozumieniu art. 3 pkt 6 ustawy Prawo budowalne, Sąd nie podzielił takiego stanowiska uznając, że w rozpatrywanej sprawie wykonane roboty polegające na zabudowie loggii stanowiły przebudowę w rozumieniu art. 3 pkt 7a ustawy i jest to inny przypadek, niż określone w art. 48 ust. 1, o którym mowa w powołanym niżej art. 50 ust. 1 prawa budowalnego. Zasadnie zatem zamiast postępowania w sprawie samowoli budowalnej w rozumieniu art. 48 ust. 1 w związku z art. 48 ust. 4 , organy przeprowadziły postępowanie na podstawie art. 50 i 51 ustawy Prawo budowlane. Jak to wskazano w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 9 maja 2014r, sygn. akt II OSK 573/13 zabudowę tarasu, jak też loggii stanowią konstrukcje nieprzewidziane wprost w Prawie budowalnym i trudno takie konstrukcje traktować jako obiekt budowalny w rozumieniu art. 48 ust. 1 ustawy Prawo budowalne.

Cytowany przez organ przepis art. 50 ustawy Prawo budowalne stanowi, że w przypadkach innych niż określone w art. 48 ust. 1 lub w art. 49ust. 1 właściwy organ wstrzymuje prowadzenie robót budowalnych wykonywanych: 1) bez wymaganego pozwolenia na budowę albo zgłoszenia, 2 ) w sposób mogący spowodować zagrożenie bezpieczeństwa ludzi lub mienia, lub 3) na podstawie zgłoszenia z naruszeniem art. 30 ust. 1, lub 4) w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w pozwoleniu na budowę bądź w przepisach. Przy czym postanowienia o wstrzymaniu robót nie wydaje się gdy zostały one już wykonane.

Zgodnie zaś z art. 51 ustawy Prawo budowalne, przed upływem 2 miesięcy od dnia wydania postanowienia, o którym mowa w art. 50 ust. 1 właściwy organ w drodze decyzji :1) nakazuje zaniechanie dalszych robót budowalnych bądź rozbiórkę obiektu budowalnego lub jego części, bądź doprowadzenie obiektu do stanu poprzedniego, albo 2) nakłada obowiązek wykonania określonych czynności lub robót budowalnych w celu doprowadzenia robót do stanu zgodnego z prawem, określając termin ich wykonania.

Zgodnie z art. 51 ust. 3 ustawy po upływie terminu lub na wniosek inwestora organ sprawdza wykonanie obowiązku, o którym mowa w ust. 1 pkt 2 i wydaje decyzję 1) o stwierdzeniu wykonania obowiązku albo2) w przypadku niewykonania obowiązku –nakazującą zaniechanie dalszych robót budowlanych bądź rozbiórkę obiektu lub jego części bądź doprowadzenie obiektu do stanu poprzedniego.

Co do zasady więc organy prawidłowo zastosowały przepis art. 51 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo budowalne, przy czym przedmiotem postępowania naprawczego są roboty budowalne wykonane w warunkach określonych w art. 50 ust. 1 ustawy Prawo budowalne, a nie w art. 50 ust. 4 ustawy.

Zgodnie z art. 52 ustawy Prawo budowlane czynności nakazane w decyzji, o której mowa w art. 51 obowiązany jest wykonać na własny koszt inwestor, właściciele lub zarządca obiektu budowalnego. W rozpatrywanej sprawie czynności winni wykonać inwestorzy jako sprawcy samowoli budowalnej i jednocześnie współwłaściciele mieszkania nr 2. Dodatkowo wskazać należy, że zalegalizowanie robót wykonanych bez pozwolenia na budowę wymaga od współwłaścicieli wykazania się prawem do dysponowania nieruchomością na cele budowlane odnośnie robót, które mogą stanowić ingerencję w część wspólną budynku, wykonanych w sytuacjach opisanych w przepisie art. 51 ustawy Prawo budowalne W zasadzie zabudowa loggii dostępnej wyłącznie dla właścicieli lokalu jest inwestycją w części budynku przynależnej wyłącznie właścicielom, jednakże wykonanie prac dotyczących ściany budynku, oznacza, że inwestycja ma nie tylko wymiar inwestycji zamykającej się w obszarze przynależnym do współwłaścicieli mieszkania nr 2, ale dotyczy także części wspólnej budynku, a tym samym stanowiącej współwłasność wszystkich właścicieli lokali mieszkalnych w tym budynku. W sytuacji wydzielenia w budynku odrębnych lokali powstaje kilka odrębnych nieruchomości i nieruchomość będąca przedmiotem współwłasności. Ściana zewnętrzna budynku nie jest elementem nieruchomości stanowiącym odrębne lokale, lecz elementem tej nieruchomości, która jest nieruchomością wspólną. W sytuacji prowadzenia prac związanych z częścią wspólną budynku w celu legalizacji samowoli budowalnej niezbędnym jest zgoda wspólnoty mieszkaniowej na roboty dotyczące części wspólnych budynku, a tym samym przedłożenie oświadczenia o prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowalne.

Zatem organ w sposób nieprawidłowy ustalił, że w sprawie nie doszło do wykonania robót bez pozwolenia na budowę a roboty dotyczące zabudowy loggii przylegającej do mieszkania nr 2 zostały wykonane na podstawie pozwolenia na budowę udzielonego Wspólnocie Mieszkaniowej.

Mając na uwadze powyższe ustalenia uznać należało, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem art. 52 ustawy Prawo budowalne przez skierowanie decyzji do podmiotu, który nie jest sprawcą samowoli budowalnej i który nie jest właścicielem mieszkania nr 2 . Nadto organ nadzoru budowalnego stosując w sprawie art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowalnego winien dokonać ustalenia okoliczności istotnych dla zastosowania tego przepisu, w tym prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowalne, w ramach wynikającego z art. 7 i 77 kpa obowiązku wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy.

Przedstawione naruszenia prawa materialnego i procesowego skutkują koniecznością uchylenia zaskarżonej decyzji , jak i decyzji organu I instancji, stosownie do art. 135 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Mając na względzie przedstawione naruszenia prawa Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c w związku z art. 135 tej ustawy uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji z dnia 24 listopada 2014r., zgodnie z punktem 1 sentencji wyroku.

Wobec uwzględnienia skargi, Sąd na podstawie art. 200 ww. ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r., zasądził od organu na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania w kwocie 500zł stanowiącej równowartość wpisu sądowego

Ponownie rozpoznając sprawę organ, mając na uwadze przedstawione wyżej ustalenia, dla przedmiotowych robót budowlanych zastosuje tryb postępowania naprawczego określony w art. 50 ust. 1 pkt 1 i art. 51 Prawa budowalnego uwzględniając przepis art. 52 ustawy. Nadto ponownie rozpoznając sprawę organ w uzasadnieniu decyzji, wobec kwestionowania przez skarżącego prawidłowości nałożenia obowiązku zapewniającego prawidłowe zabezpieczenie p.pożarowe, w tym przymocowanie kątownika stalowego w pasie miedzykondygnacyjnym do warstwy styropianu a nie do ściany nośnej, uzasadni swoje stanowisko albowiem złożenie dodatkowych wyjaśnień w odpowiedzi na skargę nie spełnia wymogów art. 107 § 3 kpa.