Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 1874/10
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2011-04-05 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Boniecka-Płaczkowska Sędziowie WSA Marta Kołtun-Kulik (spr.) WSA Przemysław Żmich Protokolant Zbigniew Dzierzęcki po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 kwietnia 2011 r. sprawy ze skargi A.N. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] lipca 2010 r. nr [...] w przedmiocie przyznania świadczenia z funduszu alimentacyjnego 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Burmistrza Miasta i Gminy P. z dnia [...] marca 2010 r. nr [...]; 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu.


UZASADNIENIE

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. decyzją z dnia [...] lipca 2010 r., nr [...] utrzymało w mocy decyzję Burmistrza Miasta i Gminy P. z dnia [...] marca 2010 r., nr [...] w przedmiocie przyznania prawa do świadczeń z funduszu alimentacyjnego.

Zaskarżona decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. została wydana w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy.

Burmistrz Miasta i Gminy P. decyzją z dnia [...] marca 2010 r., nr [...] przyznał świadczenie z funduszu alimentacyjnego J.G. w wysokości [...] zł miesięcznie i W.G. w wysokości [...] zł miesięcznie w okresie od dnia 1 października 2009 r. do dnia 30 listopada 2009 r. oraz odmówił w/w uprawnionym przyznania świadczenia z funduszu alimentacyjnego w okresie od dnia 1 grudnia 2009 r. do dnia 30 września 2010 r.

Jako podstawę materialno-prawną rozstrzygnięcia organ I instancji wskazał art. 1a, art. 2 pkt 4, 5, 8, 10, 11, 12, art. 9 ust. 1 i 2, art. 12 ust. 1 i 2, art. 15, art. 18, art. 19 ust. 1, art. 20 ust. 2 oraz art. 25 ustawy z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów (Dz.U. Nr 1, poz. 7 z późn. zm., dalej jako: ustawa).

Zgodnie z art. 9 ust. 1 ustawy świadczenia z funduszu alimentacyjnego przysługują osobie uprawnionej do ukończenia przez nią 18 roku życia; w przypadku gdy osoba ta uczy się w szkole lub szkole wyższej – do ukończenia przez nią 25 roku życia, zaś w przypadku posiadania orzeczenia o znacznym stopniu niepełnosprawności – bezterminowo.

Natomiast w myśl art. 2 pkt 11 ustawy przez pojęcie "osoba uprawniona" należy rozumieć osobę uprawnioną do alimentów od rodzica na podstawie tytułu wykonawczego pochodzącego lub zatwierdzonego przez sąd, jeżeli egzekucja okazała się bezskuteczna.

Na mocy wyroku Sądu Okręgowego w W. z dnia [...] listopada 2008 r., sygn. akt [...] na rzecz małoletnich J.G. i W.G. zostały zasądzone alimenty od biologicznego ojca w wysokości odpowiednio: [...] zł oraz [...] zł miesięcznie. Zgodnie z zaświadczeniem organu egzekucyjnego z dnia [...] września 2009 r., egzekucja świadczeń alimentacyjnych okazała się bezskuteczna.

W uzasadnieniu decyzji z dnia [...] marca 2010 r. organ I instancji wskazał, że w myśl art. 9 ust. 2 ustawy świadczenia z funduszu alimentacyjnego przysługują, jeżeli dochód rodziny w przeliczeniu na osobę nie przekracza kwoty 725 zł.

Organ zaznaczył, że dochód rodziny to przeciętny miesięczny dochód członka rodziny uzyskany w roku kalendarzowym poprzedzającym okres zasiłkowy (art. 3 pkt 2 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych – Dz. U. z 2006 r. Nr 139, poz. 992 z późn. zm.), który w niniejszej sprawie stanowi okres od dnia 1 października 2009 r. do dnia 30 września 2010 r., bowiem wniosek skarżącej o ustalenie prawa do świadczeń z funduszu alimentacyjnego wpłynął do organu w dniu 30 września 2009 r.

Zatem w wyżej wskazanym okresie świadczeniowym jest to dochód uzyskany przez członków rodziny w 2008 r. Przy czym organ wyjaśnił, że przez dochód należy rozumieć przychody podlegające opodatkowaniu na zasadach ogólnych na podstawie przepisów o podatku dochodowym od osób fizycznych, pomniejszone o koszty uzyskania przychodu, należny podatek dochodowy od osób fizycznych, składki na ubezpieczenia społeczne niezaliczone do kosztów uzyskania przychodu oraz składki na ubezpieczenie zdrowotne (art. 3 pkt 1 lit a ustawy o świadczeniach rodzinnych).

W decyzji z dnia [...] marca 2010 r. Burmistrz Miasta i Gminy P. ustalił, że począwszy od dnia [...] listopada 2009 r. do rodziny (oprócz wnioskodawczyni i dwojga dzieci) należy T.N., wskutek zawarcia małżeństwa z A.G., matką uprawnionych. Zgodnie bowiem z art. 2 pkt 12 ustawy przez pojęcie "rodziny" rozumie się odpowiednio następujących członków rodziny: rodziców osoby uprawnionej, małżonka rodzica osoby uprawnionej, osobę, z którą rodzic osoby uprawnionej wychowuje wspólne dziecko, pozostające na ich utrzymaniu dzieci w wieku do ukończenia 25 roku życia oraz dziecko, które ukończyło 25 rok życia otrzymujące świadczenia z funduszu alimentacyjnego lub legitymujące się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności, jeżeli w związku z tą niepełnosprawnością przysługuje świadczenie pielęgnacyjne, o którym mowa w przepisach ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych.

W związku z powyższym w okresie od dnia 1 października 2009 r. do dnia [...] listopada 2009 r., gdy rodzina składała się z trzech osób, ustawowe kryterium dochodowe w przeliczeniu na osobę w rodzinie nie zostało przekroczone (wynosiło [...] zł), co uzasadniało przyznanie świadczeń z funduszu alimentacyjnego dla osób uprawnionych w okresie od dnia 1 października 2009 r. do dnia 30 listopada 2009 r. Natomiast z uwagi na zmianę liczby członków rodziny, od dnia [...] listopada 2009 r., wyliczając kryterium dochodowe w przeliczeniu na osobę w rodzinie, organ uwzględnił dochód męża wnioskodawczyni. Po przeanalizowaniu sytuacji finansowej rodziny organ stwierdził, że miesięczny dochód w rodzinie A.N. w przeliczeniu na osobę wyniósł [...] zł i tym samym przekroczył ustaloną kwotę 725,00 zł, co skutkowało odmową przyznania świadczeń w okresie od dnia 1 grudnia 2009 r. do dnia 30 września 2010 r.

Odwołanie od decyzji Burmistrza Miasta i Gminy P. z dnia [...] marca 2010 r. wniosła A.N., nie zgadzając się z wydanym rozstrzygnięciem. W uzasadnieniu odwołania skarżąca podniosła w szczególności, że Burmistrz Miasta i Gminy P. ustalając dochód rodziny w roku poprzedzającym przyznanie świadczeń, tj. w 2008, niezasadnie uwzględnił dochody męża skarżącej T.N., gdyż w tym czasie (do dnia [...] listopada 2009 r.) nie był członkiem jej rodziny, a więc jego dochody za ten okres nie powinny wpływać na wysokość dochodu jednego członka rodziny skarżącej.

Decyzją z dnia [...] lipca 2010 r., nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W., utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję Burmistrza Miasta i Gminy P. z dnia [...] marca 2010 r.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. w uzasadnieniu podjętej decyzji wskazało za organem I instancji, iż ustalając kryterium dochodowe rodziny A.N. zasadnym jest uwzględnianie dochodu drugiego męża skarżącej mimo, że w roku poprzedzającym przyznanie świadczeń, tj. w roku 2008 nie był on członkiem rodziny. Przepis art. 9 ust. 2 ustawy posługuje się pojęciem dochodu rodziny. Jako, że T.N. niewątpliwie należy do rodziny w powyższym znaczeniu niezależnie od faktu, że w roku poprzedzającym (2008 r.) do niej nie należał, to stając się członkiem rodziny automatycznie jego dochody za rok poprzedzający uzyskanie świadczeń podlegają uwzględnieniu przy obliczaniu kryterium dochodowego, o którym mowa w art. 9 ust. 2 ustawy.

W związku z powyższym Kolegium uznało, że organ I instancji prawidłowo ustalił kryterium dochodowe przyznając uprawnionym świadczenia z funduszu alimentacyjnego w okresie od dnia 1 października 2009 r. do dnia 30 listopada 2009 r. i odmawiając przyznania w okresie od dnia 1 grudnia 2009 r. do dnia 30 września 2010 r.

Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosła A.N. zarzucając zaskarżonej decyzji naruszenie:

← art. 2, art. 18 i art. 71 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r.;

← prawa materialnego poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie przepisów art. 9 ust. 2 ustawy z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów a także art. 1 pkt 1 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych.

Skarżąca w uzasadnieniu wskazała na brak podstaw do uwzględniania przy obliczaniu kryterium dochodowego dochodu uzyskanego przez T.N. w roku kalendarzowym 2008, tj. roku, w którym nie był on członkiem rodziny skarżącej, a który to okres organ bierze pod uwagę jako rok poprzedzający okres zasiłkowy.

A.N. wniosła o uchylenie w całości decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] lipca 2010 r. oraz poprzedzającej ją decyzji Burmistrza Miasta i Gminy P. z dnia [...] marca 2010 r. oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. wniosło o jej odrzucenie, jako wniesionej z uchybieniem ustawowego terminu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Na wstępie należy zaznaczyć, że skarga z dnia 16 sierpnia 2010 r. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. została wniesiona w terminie wynikającym z art. 53 § 1 ustawy z dnia 30 lipca 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej jako p.p.s.a.). Zgodzić się należy z Kolegium, iż trzydziesty dzień na złożenie przedmiotowej skargi przypadł w sobotę 14 sierpnia 2010 r. W związku z powyższym, zgodnie z art. 83 § 2 p.p.s.a., ostatnim dniem terminu na wniesienie skargi był dzień 16 sierpnia 2010 r., w którym to dniu skarżąca nadała w/w pismo w urzędzie pocztowym w P.

Sąd nie znalazł zatem podstaw do odrzucenia skargi z dnia 16 sierpnia 2010 r. I przeszedł do merytorycznego jej rozpoznania uznając, że zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z treścią art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Wspomniana kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (§ 2).

Opierając się na tak zakreślonej kognicji konieczne było wyeliminowanie z obrotu prawnego zarówno decyzji zaskarżonej, jak i poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji, z uwagi na naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na treść podjętego rozstrzygnięcia.

Zgodnie z dyspozycją art. 9 ust. 2 ustawy świadczenia z funduszu alimentacyjnego przysługują, jeżeli dochód rodziny w przeliczeniu na osobę nie przekracza kwoty 725 zł.

Nie budzi wątpliwości, iż odpowiednio dochód i dochód rodziny na potrzeby tejże ustawy winien być definiowany w oparciu o regulacje ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (art. 2 pkt 5 ustawy). Te zaś przez dochód rodziny rozumieją przeciętny miesięczny dochód członków rodziny uzyskany w roku kalendarzowym poprzedzającym okres zasiłkowy (art. 3 pkt 2).

Istota niniejszej sprawy sprowadza się zatem do ustalenia kryterium dochodowego w rozumieniu art. 9 ust. 2 ustawy, tzn. ustalenie dochodu w przeliczeniu na osobę w rodzinie, rozumianej zgodnie z art. 2 pkt 12 ustawy.

Konkluzja zaprezentowana przez Kolegium w zaskarżonej decyzji, że z dniem [...] listopada 2009 r. T.N. stał się członkiem rodziny skarżącej, dlatego też należało uwzględnić jego dochód uzyskany w roku kalendarzowym poprzedzającym okres zasiłkowy mimo, że w roku 2008 r. nie był członkiem rodziny, jest wadliwa. Zgodnie z ustawą z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych dochód członków rodziny uzyskany w roku kalendarzowym poprzedzającym okres zasiłkowy powinien być ustalany dla rodziny, której definicja wynika z art. 2 pkt 12 ustawy, jednak w kształcie rodziny istniejącym w roku kalendarzowym poprzedzającym okres zasiłkowy, tj. bez T.N. Żaden z przepisów ustawy nie upoważnia organów do przyjmowania fikcji, zgodnie z którą dolicza się dochód męża skarżącej za 2008 r., mimo iż stan prawny wynikający z faktu zawarcia małżeństwa w odniesieniu do wnioskodawczyni, nastąpił dopiero z dniem [...] listopada 2009 r.

Tym samym wydane w rozpoznawanej sprawie decyzja Burmistrza Miasta i Gminy P. z dnia [...] marca 2010 r. oraz utrzymująca to rozstrzygnięcie w mocy zaskarżona decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] lipca 2010 r., z uwagi na uwzględnienie przy ustalaniu kryterium dochodowego dochodu T.N. uzyskanego w 2008 r., naruszają prawo, w szczególności art. 9 ust. 2 ustawy. W związku z powyższym zasadnym jest uchylenie w/w rozstrzygnięć na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a.

Prowadząc ponownie postępowanie organy administracji publicznej winny w sposób prawidłowy ustalić dochód w przeliczeniu na osobę w rodzinie A.N., uwzględniając zawarte wyżej wskazania dotyczące sposobu ustalenia kryterium dochodowego w rozumieniu art. 9 ust. 2 ustawy.

Z uwagi na charakter uchylonej decyzji sąd stwierdził, że nie podlega ona wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku (art. 152 p.p.s.a.).

-----------------------

6