Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt III SAB/Łd 61/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2022-03-10 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6122 Rozgraniczenia nieruchomości
658
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Burmistrz Miasta i Gminy
Treść wyniku: Zobowiązano organ do załatwienia wniosku
Powołane przepisy: article: art. 35, art. 36
journal: Dz.U. 2017 poz 1257
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 149 par. 1 pkt 1, 3, art. 200
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Janusz Nowacki (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Małgorzata Kowalska Sędzia WSA Paweł Dańczak po rozpoznaniu w dniu 10 marca 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi T. K. i L. K. na bezczynność Burmistrza Gminy i Miasta S. w przedmiocie wniosku o wznowienie postępowania rozgraniczeniowego 1) zobowiązuje Burmistrza Gminy i Miasta S. do rozpoznania wniosku T. K. i L. K. z dnia [...] o wznowienie postępowania rozgraniczeniowego w terminie 60 dni od dnia doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy; 2) stwierdza, że Burmistrz Gminy i Miasta S. dopuścił się bezczynności w załatwieniu wniosku o wznowienie postępowania rozgraniczeniowego; 3) stwierdza, że bezczynność Burmistrza Gminy i Miasta S. nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 4) zasądza od Gminy i Miasta S. na rzecz skarżących - T. K. i L. K. solidarnie kwotę 100 (złotych) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. [pic]


UZASADNIENIE

We wniosku z dnia 28 lipca 2017 r., T. i L. małż. K. zwrócili się do Burmistrza Gminy i Miasta S. o dokonanie rozgraniczenia nieruchomości będącej ich własnością (tj. działki o nr ewid. 309 położonej w obrębie P., gm. S. z działkami przyległymi oznaczonymi nr ewid. 308, 310/1 i 336/1 (droga).

Postanowieniem z dnia 4 sierpnia 2017 r. Burmistrz Gminy i Miasta S. wszczął postępowanie w sprawie rozgraniczenia nieruchomości położonej w obrębie P. oznaczonej nr 309 z działkami przyległymi tj. działką o nr 308, stanowiącą własność A. W., działką o nr 310/1 stanowiącą własność K. F. oraz działką nr 336/1, stanowiącą własność Gminy i Miasta S..

Wyznaczony w sprawie geodeta na rozprawie granicznej w dniu 11 grudnia 2017 r. okazał stronom przebieg granicy działki o nr ewid. 309. Granice działki o nr ewid. 309 z działkami o nr 310/1 i 336/1 zostały ustalone zgodnie z okazaną granicą wynikającą z dokumentów. Odcinek granicy działki nr 309 z działką nr 308 pomiędzy pkt 2G - 3G został przyjęty jako obowiązujący. Brak było natomiast dokumentacji do odtworzenia pkt 2G-3G-4G, która spełniałyby kryterium stanu prawnego. Pomimo nakłaniania stron do wzajemnych ustępstw nie udało się doprowadzić do zawarcia ugody.

Decyzją z dnia [...] Burmistrz Gminy i Miasta S. umorzył postępowanie rozgraniczeniowe pomiędzy działką o nr ewid. 309 a działkami nr ewid. 308, 310/1 i 336/1 i przekazał sprawę do rozstrzygnięcia Sądowi Rejonowemu w Z..

W piśmie z dnia 14 września 2018 r. Sąd Rejonowy w Z. zwrócił się do Burmistrza Gminy i Miasta S. o wznowienie w trybie art. 147 k.p.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. postępowania dotyczącego rozgraniczenia działek o nr 309, 308, 310/1 i 336/1. Sąd wskazał, że w toku postępowania ujawniono nowy nieznany dotychczas stronom oraz geodecie – W. O. dowód w postaci operatu technicznego nr 1402/87 z dnia 6 listopada 1987 r., sporządzony do sprawy Ns 415/87, obejmujący rozgraniczenie działek o nr ewid. 309 i 308. Z akt sprawy wynika, że granica między działkami o nr ewid. 309 i 310/1 oraz 309 oraz 336/1 jest niesporna i w tym zakresie strony mogą zakończyć spór zawarciem ugody.

Postanowieniem z dnia 15 maja 2019 r. Burmistrz Gminy i Miasta S. wznowił z urzędu postępowanie w sprawie rozgraniczenia nieruchomości działki o nr ewid. 309 z działkami przyległymi o nr 308, 310/1 i 336/1.

Decyzją z dnia [...] Burmistrz Gminy i Miasta S. rozgraniczył działkę o nr ewid. 309 z działką o nr ewid. 310/1 (granica w punktach 1G-8G-9G-6G-7G) oraz z działką o nr ewid. 336/1 (granica w pkt 1G-2G), a także częściowo z działką o nr ewid. 308 (tj. odcinek granicy w pkt 2G-3G) i umorzył postępowanie jako bezprzedmiotowe. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ pierwszej instancji wyjaśnił, że postępowanie dotyczące granicy w pkt 3G-4G-21-5G umorzono z uwagi na fakt, że przebiega ona zgodnie z opisem granic i szkicem granicznym wykazanym w protokole granicznym, który powstał na potrzeby postępowania prowadzonego przez Sąd Rejonowy w Z. w sprawie o sygn. akt [...]. Granica ta była już rozgranicza w 1988 r.

Postanowieniem z dnia 3 lutego 2020 r. sygn. akt [...] Sąd Rejonowy w Z. umorzył postępowanie o rozgraniczenie.

W piśmie z dnia 17 lutego 2020 r. skierowanym do Burmistrza Miasta i Gminy S., T. i L. małż. K. zawarli wniosek o rozgraniczenie pozostałych odcinków granicy 3G-4G-21-5G działki nr o ewid. 309 położonej w obrębie P., gm. S. z działką o nr 308 – stanowiącą własność A. W. i zestabilizowanie słupkami betonowymi zapalikowanych punktów na odcinku granicy 3G-4G-21-5G przez geodetę uprawnionego W. O., który przeprowadzał rozgraniczenie.

Zawiadomieniem z dnia 17 marca 2020 r. Burmistrz Miasta i Gminy S., poinformował w trybie art. 36 § 1 k.p.a. T. i L. małż. K. o niezałatwieniu sprawy w terminie ze względu na skomplikowany charakter sprawy, konieczność ustalenia stanu faktycznego oraz przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego i wyznaczył termin załatwienia spray na dzień 30 kwietnia 2020 r. Zawiadomienie zostało doręczone stronom w dniu 23 marca 2020 r.

W dniu 20 kwietnia 2020 r. do organu I instancji wpłynęło pismo T. i L. małż. K., dotyczące wniosku z dnia 17 lutego 2020 r., w którym wskazali, że zgodnie z decyzją z dnia [...] według której granica przebiega w punktach 3G-4G-21-5G zasiali zboże, natomiast A. W. zasiał zboże i ziemniaki naruszając ich prawo własności.

Pismem z dnia 18 maja 2020 r. organ pierwszej instancji skierował do T. i L. małż. K. zapytanie, czy wniosek z dnia 17 lutego 2020 r. należy zakwalifikować jako wniosek o wznowienie postępowania, czy też jako wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji. Pismo zostało doręczone skarżącym z dniu 23 maja 2020 r.

W piśmie z dnia 26 maja 2020 r. T. i L. małż. K. wskazali, że złożone przez nich pisma z dnia 17 lutego 2020 r. i 20 kwietnia 2020 r. należy traktować jako wniosek o wznowienie postępowania rozgraniczeniowego w związku z umorzeniem postanowieniem z dnia 3 lutego 2020 r. przez Sąd Rejonowy w Z. postępowania o rozgraniczenie.

Postanowieniem z dnia 1 lipca 2020 r. Burmistrz Gminy i Miasta S. wszczął postępowanie w sprawie wznowienia postępowania o rozgraniczenie nieruchomości, tj. działki o nr ewid. 309 położonej w obrębie P., gm. S. z działkami przyległymi oznaczonymi nr ewid. 308, 310/1 i 336/1 (droga) zakończonego własną decyzją [...] Postanowienie zostało doręczone stronom w dniu 7 lipca 2020 r.

Postanowieniem z dnia 6 sierpnia 2020 r. organ pierwszej instancji odmówił wznowienia postępowania w sprawie zakończonej ostateczną decyzją Burmistrza Gminy i Miasta S. z dnia [...]

Po rozpatrzeniu zażalenia T. i L. małż. K. na powyższe postanowienie Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. postanowieniem z dnia [...] uchyliło zaskarżone postanowienie organu pierwszej w całości.

W dniu 3 listopada 2020 r. T. i L. małż. K. na podstawie art. 37 § 1 k.p.a. wnieśli do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. ponaglenie o wydanie przez Burmistrza Gminy i Miasta S. decyzji w sprawie rozgraniczenia nieruchomości.

Pismem z dnia 4 listopada 2020 r. Burmistrz Gminy i Miasta S. poinformował skarżących o wydłużeniu terminu załatwienia sprawy z przyczyn niezależnych od organu do dnia 15 grudnia 2020 r.

Zawiadomieniem z dnia 18 grudnia 2020 r. organ pierwszej instancji zawiadomił strony o możliwości zapoznania się ze zgromadzonym materiałem dowodowym i wypowiedzenia się przed wydaniem rozstrzygnięcia w sprawie.

Decyzją z dnia [...] Burmistrz Gminy i Miasta S. uchylił decyzję z dnia [...] w części dotyczącej umorzenia postępowania jako bezprzedmiotowego i w tym zakresie orzekł o konieczności wyniesienia i stabilizacji słupkami betonowymi punktów na odcinkach granicy 3G-4G-21-5G, do przeprowadzenia powyższych czynności technicznych nadal pozostaje geodeta uprawniony – W. O. i w pozostałym zakresie utrzymał w mocy decyzję z dnia [...]

Od powyższej decyzji A. W. złożył odwołanie wskazując, że nieprawdą jest, iż pomiędzy nim a jego sąsiadem istnieje spór co do użytkowania działek. Wyjaśnił, że użytkuje swoją nieruchomość tak jak jest to przedstawione w protokole granicznym z 1987 r. Ponadto przebieg granicy wskazany w protokole z 2017 r. jest inny aniżeli przebieg granicy wskazany w protokole z 1987 r., a granica między pkt 3G-4G-21-5G nie została jeszcze zastabilizowana. Skarżący zakwestionował konieczność ponownego ponoszenia kosztów rozgraniczenia. Wniósł o komisyjne odszukania spornego słupka granicznego oznaczonego w protokole graniczny z 1987 r.

Zawiadomieniem z dnia 23 kwietnia 2021 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze S. z uwagi na konieczność uzupełnienia akt sprawy wyznaczyło nowy termin rozpatrzenia sprawy do dnia 24 maja 2021 r. Kolejnym zawiadomieniem z dnia 24 maja 2021 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze S. wyznaczyło nowy termin rozpatrzenia sprawy do dnia 24 czerwca 2021 r.

Decyzją z dnia [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze S. uchyliło zaskarżoną decyzję w całości i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji wskazując, że w aktach sprawy znajduje się protokół graniczny z dnia 1 października 1987 r. sporządzony przez geodetę J. C., oraz postanowienie Sądu Rejonowego w Z.z dnia [...] sygn. akt: [...]. Postanowieniem z dnia [...] Sąd Rejonowy w Z. dokonał rozgraniczenia działki o nr ewid. 27 i 28 (obecnie działki o nr ewid. 308 i 309), w punktach 6, 5, 1, 2, 3 4, tak jak zostało to przedstawione na szkicu znajdującym się w aktach sprawy.

Z analizy ww. postanowienia i szkicu wynika, że sporna granica w pkt 2G-3G-4G-5G (przez 21) została już ustalona ww. prawomocnym postanowieniu Sądu (por. odpowiednio w pkt 1-2-3-4). Oznacza to, że w decyzji z dnia [...] organ raz jeszcze orzekł o rozgraniczeniu tego samego odcinka granicy - 2G-3G, co jest działaniem nieprawidłowym.

Wydając decyzję po wznowieniu postępowania zakończonego ww. decyzją, organ pierwszej instancji nie usunął jednak ww. uchybienia, tzn. utrzymana w mocy pozostała jedynie część dotycząca umorzenia postępowania w zakresie granicy w pkt 3G-4G-21-5G, natomiast w obrocie prawnym nadal obowiązuje ponowne orzeczenie względem granicy w odcinku 2G-3G, która to część została już ustalona na podstawie ww. postanowienia Sądu Rejonowego w Z.

W ponownie prowadzonym postępowaniu organ pierwszej instancji winien doprowadzić do uchylenia ponownego orzeczenia o rozgraniczeniu względem granicy w pkt 2G-3G, która została ustalona ww. postanowieniem Sądu.

Pismem z dnia 29 lipca 2021 r. L. i T. małż. K. złożyli ponaglenie w związku z niezałatwieniem przedmiotowej sprawy w terminie określonym w art. 35 k.p.a. i niewskazaniem zgodnie z art. 36 k.p.a. przyczyn zwłoki w załatwieniu sprawy.

Postanowieniem dnia 12 sierpnia 2021 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. po rozpatrzeniu ponaglenia T. i L. małż. K. działając na podstawie art. 37 § 6 pkt 1 i 2 k.p.a., stwierdziło, że Burmistrz Gminy i Miasta S. dopuścił się bezczynności w przedmiotowym postępowaniu, bezczynność nie miała jednak miejsca z rażącym naruszeniem prawa i zobowiązało Burmistrza Gminy i Miasta S. do załatwienia sprawy w terminie do dnia 15 września 2021 r.

W uzasadnieniu postanowienia organ wskazał, że z akt sprawy wynika, iż decyzja Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. z dnia [...], uchylająca w całości decyzję Burmistrza Gminy i Miasta S. z dnia [...] i przekazująca sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji wpłynęła do Urzędu Gminy i Miasta S. w dniu 11 czerwca 2021 r. W dniu 1 lipca 2021 r. została sporządzona notatka służbowa z rozmowy telefonicznej z geodetą W. O. (autorem dokumentacji rozgraniczeniowej), podczas której poinformowano o ww. decyzji i zaproponowano wspólne spotkanie w siedzibie Urzędu Gminy i Miasta S. w celu przeanalizowania materiału dowodowego sprawy. Z notatki wynika, że geodeta zaproponował wstępny termin spotkania na drugą połowę sierpnia. W ocenie organu, stopień skomplikowania sprawy i zakres postępowania wyjaśniającego, przy współudziale godety, ma istotny wpływ na ponowne rozpatrzenie sprawy.

Organ odwoławczy podkreślił, że zgodnie z art. 35 § 1 k.p.a. organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. Stosownie do treści art. 35 § 3 k.p.a., załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania, zaś w postępowaniu odwoławczym - w ciągu miesiąca od dnia otrzymania odwołania. Z art. 36 § 1 k.p.a. wynika obowiązek organu administracji zawiadomienia strony o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 lub w przepisach szczególnych, podając przyczyny zwłoki i wskazując nowy termin załatwienia sprawy. Ten sam obowiązek ciąży na organie administracji publicznej również w przypadku zwłoki w załatwieniu sprawy z przyczyn niezależnych od organu (art. 36 § 2 k.p.a.).

Analiza akt przedmiotowej sprawy upoważnia do stwierdzenia, że Burmistrz Gminy i Miasta S. dopuścił się bezczynności w załatwieniu sprawy, nie wypełnił bowiem ciążącego na nim obowiązku i nie zawiadomił stron postępowania o przyczynach niezałatwienia sprawy w terminie, tj. do dnia 11 lipca 2021 r., jak również nie wskazał nowego terminu jej załatwienia. Konsekwencją zawiadomienia strony o nowym terminie załatwienia sprawy jest natomiast brak bezczynności organu. Organ administracji publicznej pozostaje w bezczynności w każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 k.p.a., jeżeli nie dopełnił czynności określonych w art. 36 k.p.a. lub nie podjął innych działań wynikających z przepisów procesowych mających na celu usunięcie przeszkody w wydaniu decyzji.

W ocenie Samorządowego Kolegium Odwoławczego bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszenie prawa, ponieważ przekroczenie przez organ ustawowych obowiązków, wynikających z art. 35 i art. 36 k.p.a., nie było znaczne. Wyznaczając termin rozpoznania przedmiotowej sprawy organ miał na względzie zarówno określone w przepisach procedury administracyjnej terminy obligujące organ administracji publicznej do rozstrzygnięcia sprawy, jak też realną możliwość jej załatwienia przez organ w wyznaczonym terminie. Odstąpiono od zarządzenia wyjaśnienia przyczyn i ustalenia osób winnych bezczynności w przedmiotowej sprawie, a także podjęcia środków zapobiegających bezczynności lub przewlekłości w przyszłości, o których mowa w art. 37 § 2 k.p.a. (w brzmieniu obowiązującym przed dniem 1 czerwca 2017 r.) z uwagi na to, że ww. czynności o charakterze nieprocesowym powinny być podejmowane w trybie pragmatyk służbowych.

Postanowieniem z dnia [...] Burmistrz Gminy i Miasta S. zawiadomił strony postępowania, że z uwagi na konieczność odszukania punktów granicznych ujawnionych podczas rozgraniczenia w 1987 r. sprawa zostanie załatwiona do dnia 29 października 2021 r.

W piśmie z dnia 25 września 2021 r. skierowanym do Burmistrza Gminy i Miasta S. skarżący zawarli wezwanie do usunięcia naruszenia prawa.

W dniu 3 listopada 2021 r. T. i L. małż. K. wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skargę wskazując, że do dnia wniesienia skargi brak jest odpowiedzi na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa z dnia 25 września 2021 r. skierowane do Burmistrza Gminy i Miasta S., a wskazany w postanowieniu z dnia 15 września 2021 r. termin załatwienia sprawy, tj. 29 października 2021 r. nie został przez Burmistrza Gminy i Miasta S. zachowany i brak jest informacji o przyczynie niezałatwienia sprawy w terminie.

W odpowiedzi na skargę Burmistrz Gminy i Miasta S. wskazał, że skarga jest zasadna. Jednocześnie z uwagi na fakt, iż w niniejszej sprawie przekroczenie terminu załatwienia i opóźnienie przy podejmowaniu przez organ kolejnych czynności spowodowane jest wystąpieniem niezależnych od organu okoliczności wniósł o nieobciążanie organu kosztami postępowania.

Wskazał, że zgodnie z art. 36 § 1 k.p.a., o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie organ administracji publicznej jest zobowiązany zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki, wskazując nowy termin załatwienia sprawy oraz pouczając o prawie do wniesienia ponaglenia. Organ nie podjął w terminie kolejnych czynności w sprawie i nie zawiadomił wnioskodawców. W niniejszej sprawie wystąpiły jednak niezależne od organu okoliczności, które utrudniły prawidłowe prowadzenie postępowania.

Burmistrz Gminy i Miasta S. w postępowaniu dotyczącym rozgraniczenia nieruchomości zlecił biegłemu wykonanie czynności, których ten z powodu choroby nie podjął i nie powiadomił o tym organu. Opóźnienie jest zatem spowodowane niezależnymi od organu okolicznościami. Jednocześnie Burmistrz Gminy i Miasta S. poszukuje obecnie nowego biegłego, który przeprowadzi czynności w zakresie rozgraniczenia nieruchomości.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:

Skarga jest zasadna.

Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.), dalej p.p.s.a., kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a.

Stosownie do treści art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany wskazanymi przez stronę skarżącą zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a.

W myśl art. 53 § 2b p.p.s.a., skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania można wnieść w każdym czasie po wniesieniu ponaglenia do właściwego organu.

Przeprowadzona ocena legalności wykazała, że skarga jest zasadna co do zarzutu bezczynności organu.

Stosownie do treści art. 149 § 1 p.p.s.a., sąd uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 albo na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 4a: 1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu albo do dokonania czynności; 2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa; 3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności. Jednocześnie, na podstawie art. 149 § 1a p.p.s.a., sąd stwierdza, czy bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Na podstawie § 2 art. 149 sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a. lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a.

W myśl art. 53 § 2b p.p.s.a., skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania można wnieść w każdym czasie po wniesieniu ponaglenia do właściwego organu.

Stosownie do art. 37 § 1 k.p.a. na niezałatwienie sprawy w terminie określonym w art. 35 k.p.a. lub w przepisach szczególnych, ani w terminie wskazanym zgodnie z art. 36 § 1 (bezczynność), lub gdy postępowanie jest prowadzone dłużej niż jest to niezbędne do załatwienia sprawy (przewlekłość), stronie służy ponaglenie do organu wyższego stopnia, a jeżeli nie ma takiego organu – do organu prowadzącego postępowanie. W niniejszej sprawie skarżący wyczerpał środki zaskarżenia w toku postępowania administracyjnego, czyniąc zadość art. 53 § 2b p.p.s.a., tj. skarga została wniesiona po uprzednim złożeniu ponaglenia, które skierowane zostało do właściwego organu.

Istota skargi na bezczynność polega na tym, że sąd uwzględniając skargę, zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa lub stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności w prowadzonym postępowaniu (art. 149 § 1 p.p.s.a.). Instytucja skargi na bezczynność ma więc na celu doprowadzenie do wydania rozstrzygnięcia w sprawie. Oceniając, czy organ pozostaje w bezczynności sąd bierze pod uwagę sytuację istniejącą w dacie orzekania. Wydanie przez organ decyzji lub innego aktu wyłącza możliwość uwzględnienia skargi na bezczynność. Tym samym, jeżeli w toku postępowania sądowoadministracyjnego, przed dniem orzekania w sprawie ze skargi na bezczynność, organ administracji publicznej wyda akt lub podejmie czynność, których domagała się strona, to przestaje być w bezczynności.

Przedmiotem kontroli sądowej w niniejszej sprawie jest bezczynność Burmistrza Gminy i Miasta S. w rozpatrzeniu wniosku T. i L. K. o wznowienie postępowania rozgraniczeniowego. Dokonując kontroli zarzuconej przez skarżących bezczynności sąd uznał, że wniesiona skarga zasługuje na uwzględnienie.

Należy wskazać, że zgodnie z zasadą szybkości postępowania (art. 12 k.p.a.), organy administracji publicznej powinny działać w sprawie wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do jej załatwienia (§ 1). Sprawy, które nie wymagają zbierania dowodów, informacji lub wyjaśnień, powinny być załatwione bezzwłocznie (§ 2). Przepisy ustawy Kodeks postępowania administracyjnego wprowadzają następujące terminy załatwienia sprawy: "bez zbędnej zwłoki" (art. 35 § 1 k.p.a.), "niezwłocznie" (§ 2 tego artykułu), gdy sprawa może być rozpatrzona w oparciu o dowody przedstawione przez stronę łącznie z żądaniem wszczęcia postępowania lub w oparciu o fakty i dowody powszechnie znane albo znane z urzędu organowi, przed którym toczy się postępowanie, bądź możliwe do ustalenia na podstawie danych, którymi rozporządza ten organ, "w ciągu miesiąca", jeżeli załatwienie sprawy wymaga postępowania wyjaśniającego (§ 3 zd. pierwsze tego artykułu), "nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania" (§ 3 zd. drugie ww. artykułu), gdy sprawa jest szczególnie skomplikowana. Do terminów określonych powyżej nie wlicza się terminów przewidzianych w przepisach prawa dla dokonania określonych czynności, okresów zawieszenia postępowania, okresu trwania mediacji oraz okresów opóźnień spowodowanych z winy strony albo przyczyn niezależnych od organu (art. 35 § 5 k.p.a.).

W przypadku niezałatwienia sprawy w terminie, zgodnie z art. 36 § 1 k.p.a. organ administracji publicznej jest obowiązany zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki, wskazując nowy termin załatwienia sprawy oraz pouczając o prawie do wniesienia ponaglenia. Ten sam obowiązek ciąży na organie administracji publicznej również w przypadku zwłoki w załatwieniu sprawy z przyczyn niezależnych od organu (art. 35 § 2 k.p.a.).

Stosownie zaś do treści art. 37 § 1 pkt 1 k.p.a., o stanie bezczynności można mówić, gdy nie załatwiono sprawy w terminie określonym w art. 35 k.p.a. lub przepisach szczególnych ani w terminie wskazanym zgodnie z art. 36 § 1 k.p.a. Powyższe pozwala przyjąć, że sądowa ocena stanu bezczynności ogranicza się do ustalenia, że sprawy nie załatwiono w terminie ustawowym (wynikającym z art. 35 k.p.a. lub przepisów szczególnych) albo wyznaczonym przez organ (zgodnie z art. 36 § 1 k.p.a.). Bieg któregokolwiek z ww. terminów chroni organ przed zarzutem bezczynności. Oznacza to, że przedmiotem skargi na bezczynność jest wyłącznie ocena zachowania organu w postępowaniu administracyjnym przez pryzmat terminowości i ma na celu wymuszenie na organie podjęcia wymaganej prawem czynności lub aktu.

W orzecznictwie sądowoadministracyjnym podkreśla się, że z bezczynnością lub przewlekłym prowadzeniem sprawy przez organ administracji publicznej mamy do czynienia wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ ten - mimo ustawowego obowiązku - nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub też innego aktu lub nie podjął stosownej czynności wskazanych w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. (por. np. wyrok NSA z 05.07.2012 r. sygn. akt II OSK 1031/12, publ. jak wyżej). Dla stwierdzenia stanu bezczynności lub przewlekłości organu nie ma przy tym znaczenia fakt, z jakich powodów dany akt administracyjny nie został podjęty, a w szczególności, czy stan ten był zawiniony przez organ, czy też nie.

W niniejszej sprawie Burmistrz Gminy i Miasta S. nie załatwił sprawy wniosku T. i L. K. w wymaganym terminie dopuszczając się w tym zakresie bezczynności. Stan ten trwa do dnia wydania wyroku.

Z zebranego materiału dowodowego wynika, że w dniu 17 lutego 2020r. T. i L. K. złożyli wniosek o wznowienie postępowania rozgraniczeniowego zakończonego decyzją Burmistrza Gminy i Miasta S. z [...] Wniosek ten został rozpatrzony decyzją Burmistrza z [...], którą uchylono w części decyzję z [...] a w pozostałym zakresie utrzymano ją w mocy. Po wniesieniu odwołania decyzją z dnia [...] SKO w S. uchyliło decyzję z [...] i przekazało sprawę organowi I instancji do ponownego rozpoznania. Akta sprawy wróciły do organu I instancji w dniu 11 czerwca 2021r. i do chwili obecnej wniosek skarżących nie został rozpoznany. W tym czasie po złożeniu ponaglenia przez skarżącego postanowieniem z dnia 12 sierpnia 2021r. SKO w S. stwierdziło bezczynność Burmistrza Gminy i Miasta S., która nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa i zobowiązało organ I instancji do załatwieniu sprawy w terminie do 15 września 2021r. Termin ten nie został dochowany i do dnia wydania wyroku w niniejszej sprawie organ I instancji nie rozstrzygnął wniosku z dnia 17 lutego 2020r.

W ocenie sądu brak jest podstaw do uznania, że opóźnienie w rozpoznaniu wniosku skarżących nastąpiło z przyczyn niezależnych pod organu a mianowicie wyłącznie z winy uprawnionego geodety W. O.. Jak wynika z zebranego materiału dowodowego w dniu 1 lipca 2021r. pracownik organu administracji skontaktował się telefonicznie z geodetą W.O. i ustalono, że w drugiej połowie sierpnia 2021r. dojdzie do spotkania celem omówienia kwestii wznowienia granic nieruchomości. Do takiego spotkania doszło w dniu 6 września 2021r. w czasie którego ustalono, że należy wznowić sporny odcinek granicy nieruchomości przy czym geodeta miał powiadomić strony o terminie wykonania czynności wznowienia tej granicy. Do daty wniesienia skargi nic w tej sprawie się nie działo. Dopiero po złożeniu skargi przez T i L. K. pracownik organu skontaktował się telefonicznie z geodetą, który poinformował, że jest chory, znajduje się w szpitalu i zapomniał poinformować o tym urząd oraz strony. W odpowiedzi na skargę podniesiono natomiast, że organ obecnie poszukuje nowego geodety do przeprowadzenia czynności rozgraniczenia granic nieruchomości.

W przekonaniu sądu nie można uznać, że to tylko z winy geodety W. O. doszło do opóźnienia w rozpoznania wniosku skarżących. Należy zaznaczyć, że to organ administracji prowadzi postępowanie i powinien podejmować stosowne działania aby toczyło się ono sprawnie i szybko co wynika z treści art.12 K.p.a. W niniejszej sprawie organ administracji winien zatem czuwać aby postępowanie w przedmiocie wniosku z 17 lutego 2020r. toczyło się sprawnie i szybko. Winien więc czuwać aby po spotkaniu w dniu 6 września 2021r. geodeta niezwłocznie przystąpił do wykonania czynności rozgraniczenia nieruchomości. Winien monitorować sytuację i nakłaniać geodetę do niezwłocznego podjęcia zleconych mu czynności tym bardziej, że organ odwoławczy wyznaczył termin załatwienia sprawy na dzień 15 września 2021r. Burmistrz Gminy i Miasta S. do dnia wniesienia skargi żadnych tego rodzaju działań nie podjął. Dopiero po złożeniu skargi do sądu organ skontaktował się z geodetą W.O. i ustalił, że ten geodeta nie może w najbliższym czasie wykonać czynności rozgraniczenia nieruchomości. Okolicznością niesporną jest zatem to, że wniosek skarżących o wznowienie postępowania rozgraniczeniowego nie został rozpoznany przez organ do dnia wydania wyroku. Przekroczony został termin przewidziany dla załatwienia sprawy szczególnie skomplikowanej wynoszący dwa miesiące od dnia wszczęcia postępowania (art.35 § 3 K.p.a.). Opóźnienie w rozpoznaniu wniosku skarżących nastąpiło wskutek bezczynności organu. Brak jest podstaw do uznania, że do opóźnienia doszło z przyczyn niezależnych od organu. W związku z czym, na podstawie art.149 § 1 pkt 1 i 3 p.p.s.a. sąd zobowiązał Burmistrza Gminy i Miasta S. do rozpoznania wniosku T. i L. K. z dnia 17 lutego 2020r. w terminie 60 dni od doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy (pkt 1 wyroku) oraz stwierdził, że organ administracji dopuścił się bezczynności w załatwieniu wymienionego wniosku (pkt 2 wyroku).

Jednocześnie sąd stwierdził, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa (pkt 3 wyroku). Wskazać należy, że istotą rażącego naruszenia prawa jest pozbawiona jakichkolwiek wątpliwości, oczywistość stwierdzonego naruszenia. Ocena ta powinna być dokonywana z uwzględnieniem wszelkich okoliczności konkretnej sprawy, w tym czasu bezczynności, jak i jej powodów. Rażące naruszenie prawa w rozumieniu art. 149 § 1a p.p.s.a. oznacza wadliwość o szczególnie dużym ciężarze gatunkowym i ma miejsce w razie oczywistego braku podejmowania jakichkolwiek czynności, oczywistego lekceważenia wniosków strony i jawnego natężenia braku woli do załatwienia sprawy, jak i w razie ewidentnego niestosowania przepisów prawa. Istotą rażącego naruszenia prawa jest bowiem pozbawiona jakichkolwiek wątpliwości oczywistość stwierdzonego naruszenia (zob. wyrok NSA: z dnia 4 czerwca 2019 r., sygn. akt II OSK 3374/18; z dnia 6 sierpnia 2019 r., sygn. akt II OSK 1802/19). Nie jest zatem wystarczające samo przekroczenie ustawowych terminów, ale musi być ono znaczne bądź też przejawiać się w całkowitym braku reakcji na wniosek strony.

W ocenie sądu w niniejszej sprawie stan bezczynności nie miał charakteru rażącego naruszenia prawa. Opóźnienie w rozpoznaniu wniosku nie było bowiem przez organ zamierzone. Po stronie organu nie było celowego unikania rozpoznania wniosku, nie miało także miejsce celowe lekceważenie wniosku ani zła wola organu w rozpoznaniu wniosku. Nierozpoznanie wniosku w wymaganym terminie w dużej mierze wynikało z zachowania geodety uprawnionego W. O., który zobowiązał się wznowić granice nieruchomości lecz miał dużo zleconych prac i zaplanowany urlop wypoczynkowy. Później natomiast zachorował, znalazł się w szpitalu i zapomniał o tym powiadomić organ administracji. Faktem jest, że organ administracji nie czuwał nad tym aby prace geodezyjne były niezwłocznie wykonane lecz zachowanie geodety W.O. nie pozostaje bez znaczenia dla oceny czy stan bezczynności miał charakter rażącego naruszenia prawa. W przekonaniu sądu opóźnienie w rozpoznaniu wniosku skarżących nie świadczy o złej woli organu, poważnym zaniedbaniu ani nie przesądza o lekceważącym traktowaniu T. i L. K. i ciążących na organie obowiązkach. Z tych też względów uznać należało, że nie doszło do rażącego naruszenia prawa.

Na podstawie art.200 p.p.s.a. sąd zasądził od organu administracji na rzecz skarżących solidarnie kwotę 100 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania. Wymieniona kwota odpowiada wpisowi jaki skarżący uiścili w niniejszej sprawie.

a.l.