Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 2188/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2016-10-20 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6079 Inne o symbolu podstawowym 607
Hasła tematyczne: Nieruchomości
Skarżony organ: Minister Skarbu Państwa
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 5
journal: Dz.U. 2014 poz 1090
law: Ustawa z dnia 8 lipca 2005 r. o realizacji prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami  Rzeczypospolitej Polskiej - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Emilia Lewandowska Sędziowie WSA Małgorzata Boniecka-Płaczkowska (spr.) WSA Dariusz Pirogowicz Protokolant starszy referent Monika Bodzan po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 października 2016 r. sprawy ze skargi Z. P. na decyzję Ministra Skarbu Państwa z dnia [...] czerwca 2015 r. nr [...] w przedmiocie odmowy potwierdzenia prawa do rekompensaty oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z [...] czerwca 2015 r., nr [...] Minister Skarbu Państwa, po rozpatrzeniu odwołania od decyzji Wojewody [...] z [...] kwietnia 2015 r., nr [...] odmawiającej potwierdzenia Z. P. prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia przez J. K. nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej, utrzymał w mocy decyzję Wojewody.

W uzasadnieniu Minister wskazał, że wnioskiem z [...] kwietnia 2014 r. Z. P. wystąpiła do Wojewody [...] o wydanie decyzji potwierdzającej prawo do rekompensaty z tytułu pozostawienia przez J. K. nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej, w miejscowości osada [...], gmina [...], powiat [...], dawne województwo [...]. Do niniejszego wniosku załączyła:

- orzeczenie Państwowego Urzędu Repatriacyjnego nr [...] z [...] marca 1945 r., wskazujące, że J. K. pozostawił w osadzie [...], gmina [...], powiat [...] następujący majątek nieruchomy: "leśno-rolna o obszarze [...] ha [...]m2, w [...] ha., lasu [...] ha.",

- odpis karty ewakuacyjnej z [...] stycznia 1945 r. wystawioną na nazwisko J. K.,

- postanowienie Sądu Rejonowego dla [...] z [...] kwietnia 2008 r., sygn. akt [...], z którego wynika, że spadek po M. K., zmarłej [...] marca 2007 r. na podstawie testamentu nabyły córki: Z. P. w [...] części i K. K. w [...] części spadku.

Następnie w uzupełnieniu wniosku - pismem z [...] czerwca 2014 r. – Z. P. poinformowała organ I instancji, iż przedłoży dokument świadczący, że J. K. zamieszkiwał na obecnym terytorium Polski. Powyższa okoliczność ma, zdaniem strony, stanowić dowód na to, iż nie złożyła wniosku ze względu na ówczesny wymóg zamieszkiwania na byłym terytorium Rzeczypospolitej Polskiej w dniu 1 września 1939 r.

Pismem z [...] sierpnia 2014 r. Wojewoda [...] wezwał Z. P. do wykazania dokumentami spełnienie wymogu zamieszkiwania w dniu 1 wrześniu 1939 r. przez J. K. na byłym terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Jednocześnie poinformował wnioskodawczynię, iż spełnienie tego wymogu jest konieczne, aby wniosek z [...] kwietnia 2014 r. został wniesiony skutecznie.

W odpowiedzi na powyższe wezwanie strona złożyła następujące dowody:

- zaświadczenie Zarządu Gminy [...], powiatu łaskiego nr [...] marca 1946 r.,

- protokół komisyjnego zbadania akt i prawidłowości osiedlenia ob. J. K. nr [...] z [...] stycznia 1947 r.,

- protokoły przekazania repatriantowi gospodarstwa w użytkowanie przez Państwowy Urząd Repatriacyjny z [...] marca 1946 r.,

- pismo Państwowego Urzędu Repatriacyjnego, Powiatowy Oddział w [...][...] z [...] lutego 1948 r.,

- dokument nadania ziemi nr [...] z [...] sierpnia 1947 r.,

- pismo J. K. z [...] lutego 1948 r., skierowane do Państwowego Urzędu Repatriacyjnego w [...],

- pismo Urzędu Gminy [...] nr [...] z [...] czerwca 2014 r.,

- dyplom magistra filozofii wystawiony przez Uniwersytet [...] w [...], Wydział Matematyczno-Przyrodniczy z [...] grudnia 1939 r. na nazwisko J. K.,

- kartę ewakuacyjną z [...] stycznia 1945 r. wystawioną na nazwisko J. K.,

- życiorysy sporządzone osobiście przez J. K.: z [...] kwietnia 1951 r., [...] sierpnia 1948 r., [...] czerwca 1953 r. oraz [...] listopada 1967 r.,

- pismo Archiwum Państwowego w [...] z [...] sierpnia 2014 r.,

- książeczkę wojskową seria [...] nr [...] wystawioną na nazwisko J. K.,

- dowód osobisty J. K. seria [...] nr [...] wystawiony w [...][...] czerwca 1928 r.,

- kwestionariusz osobowy J. K. z [...] listopada 1965 r.,

- wniosek o nadanie odznaczenia z [...] grudnia 1954 r.,

- zaświadczenie Instytutu [...] z [...] września 1939 r. wystawione na nazwisko J. K.,

- ankieta dotycząca M. K. z [...] maja 1952 r. wypełniona w celu otrzymania dowodu osobistego,

- zgłoszenie zamieszkania wystawione na nazwisko M. K. z [...] kwietnia 1957 r.,

- kartę osobową M. K. z [...] kwietnia 1957 r.,

- metrykę urodzenia J. K. z [...] marca 1927 r.,

- odpis skrócony aktu urodzenia J. K. z [...] sierpnia 1948 r.,

- pismo Urzędu Miasta [...], Biuro Administracji i Spraw Obywatelskich, Delegatura w Dzielnicy [...] z [...] sierpnia 2014 r.,

- wyciąg metryki ślubu z księgi metrykalnej ślubów dla celów rejestracji nr [...] z [...] września 1943 r.,

- wniosek M. K. o wydanie dowodu osobistego z [...] października 1965 r.

Decyzją z [...] kwietnia 2015 r., nr [...] Wojewoda [...] odmówił potwierdzenia Z. P. prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia przez J. K. nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej, w miejscowości osada [...], gmina [...], powiat [...], dawne województwo [...]. W uzasadnieniu organ wskazał, że wniosek o którym mowa w art. 5 ust. 1 ustawy z 8 lipca 2005 r. o realizacji prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. 2014 r. poz. 1090) został złożony z uchybieniem terminu określonego w wyżej wskazanym przepisie.

Odwołanie od decyzji Wojewody złożyła Z. P.

Minister rozpoznając sprawę wskazał, że kwestie rekompensat za "mienie zabużańskie" reguluje obecnie ustawa z 8 lipca 2005 r. o realizacji prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej. Zgodnie z art. 5 ust. 1 ustawy potwierdzenie prawa do rekompensaty następuje na wniosek osoby ubiegającej się o potwierdzenie tego prawa, złożony nie później niż do [...] grudnia 2008 r.

Wyrokiem z 23 października 2012 r. Trybunał Konstytucyjny (sygn. akt. SK 11/12), orzekł, że art. 2 pkt 1 ustawy z 8 lipca 2005 r. w zakresie, w jakim uzależnia prawo do rekompensaty od zamieszkiwania w dacie 1 września 1939 r. na byłym terytorium Rzeczypospolitej Polskiej jest niezgodny z art. 64 ust. 2 w zw. z art. 31 ust. 3 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej.

Minister wyjaśnił, że [...] lutego 2014 r. weszła w życie ustawa z 12 grudnia 2013 r. o zmianie ustawy o realizacji prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. 2014 r. poz. 195). Na podstawie art. 1 tej ustawy dokonano zmiany przepisu art. 2 pkt 1 ustawy z 8 lipca 2005 r.

Zgodnie ze znowelizowanym brzmieniem art. 2 ustawy z 8 lipca 2005 r. prawo do rekompensaty przysługuje właścicielowi nieruchomości pozostawionych poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej, jeżeli spełnia on łącznie następujące wymogi:

1) był w dniu 1 września 1939 r. obywatelem polskim i miał miejsce zamieszkania na byłym terytorium Rzeczypospolitej Polskiej w rozumieniu przepisów:

a) art. 3 ustawy z dnia 2 sierpnia 1926 r. o prawie właściwym dla stosunków prywatnych wewnętrznych (Dz. U. Nr 101, poz. 580) lub

b) art. 24 Kodeksu Postępowania Cywilnego (Dz. U. z 1932 r. Nr 112, poz. 934), lub

c) § 3-10 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 23 maja 1934 r. wydanego w porozumieniu z Ministrem Skarbu co do § 2 ust. 3-5, z Ministrem Spraw Wojskowych co do §§ 20, 21, 22, 24 ust. 3, § 49 ust. 1 i 2, § 55 i § 56 oraz z Ministrem Spraw Zagranicznych co do § 18 ust. 1 i 2, § 51 i § 55 o meldunkach i księgach ludności (Dz. U. Nr 54, poz. 489)

- oraz opuścił byłe terytorium Rzeczypospolitej Polskiej z przyczyn, o których mowa w art. 1, lub z tych przyczyn nie mógł na nie powrócić;

2) posiada obywatelstwo polskie.

Natomiast art. 2 ust. 2 ustawy zmieniającej stanowi, że w terminie określonym w ust. 1 osoby, które nie złożyły wniosku w terminie, o którym mowa w art. 5 ust. 1 ustawy zmienianej w art. 1, mogą wystąpić o potwierdzenie prawa do rekompensaty, jeżeli wykażą, że na ocenę spełnienia przez nie wymogu zamieszkiwania w dniu 1 września 1939 r. na byłym terytorium Rzeczypospolitej Polskiej mają wpływ zmiany dokonane niniejszą ustawą.

Minister wskazał, że powyższa zmiana sprowadza się do tego, że w miejsce dotychczasowego wymogu zamieszkiwania na byłym terytorium RP w dniu 1 września 1939 r. wprowadzona została przesłanka miejsca zamieszkania na wymienionych terenach, której spełnienie oceniane jest z uwzględnieniem wyżej wskazanych przepisów obowiązujących w dacie 1 września 1939 r.

W rozumieniu przedwojennych przepisów możliwa była sytuacja, w której dana osoba posiadała więcej niż jedno miejsce zamieszkania. Tym samym fakt, iż właściciel nieruchomości pozostawionej zamieszkiwał przed wybuchem drugiej wojny światowej na obecnym terytorium RP nie wyklucza, że właściciel taki posiadał "dodatkowe" miejsce zamieszkania na byłym terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Jednakże niezależnie od liczby posiadanych miejsc zamieszkania każde z nich powinno spełniać kryteria określone w jednym z ww. przepisów.

W ocenie organu odwoławczego z materiału dowodowego wynika jednoznacznie, że J. K. od 1930 r. do dnia repatriacji zamieszkiwał nieprzerwanie na byłym terytorium Rzeczypospolitej Polskiej tj. w [...] i osadzie [...]. Powyższe, zdaniem Ministra, potwierdzają dokumenty przedłożone przez wnioskodawczynię, tj.: - życiorys z [...] listopada 1967 r., w którym J. K. stwierdza, co następuje: "Od lutego do czerwca 1930 r. uczęszczałem do Instytutu Rolniczo - Handlowego w [...]. W miesiącach lipcu i sierpniu przebywałem w Czechosłowacji na praktyce rolniczo-handlowej. Jesienią tegoż roku rozpocząłem studia rolne na Uniwersytecie [...], a w 1931 r. przeniosłem się na Wydział Matematyczno-Przyrodniczy tejże uczelni. Po przebyciu choroby kręgosłupa w 1932 r. zostałem zwolniony od służby wojskowej. Studia na USB w [...] ukończyłem w 1939 r. pracując w międzyczasie na wspólnym z bratem gospodarstwie rolnym w osadzie [...] powiat [...]. W miesiącach lipcu i sierpniu 1939 r. z tytułu kierunku studiów odbyłem praktykę na Stacji Hydrobiologicznej w [...]. Po powrocie w początkach września tegoż roku do [...] wyjechałem na wieś, gdzie przebywałem stale do maja 1941 r. pracując na roli. Od sierpnia 1941 r. do końca stycznia 1945 r. pracowałem w warsztatach "[...]w [...]. We wrześniu 1943 r. ożeniłem się. W końcu lutego 1945 r. wyjechałem z żoną z Wilna w ramach repatriacji do Polski. Początkowo mieszkałem w [...] a następnie przeniosłem się do [...]",

- karta ewakuacyjna z [...] stycznia 1945 r. wystawiona przez Głównego Pełnomocnika Polskiego Komitetu Wyzwolenia Narodowego do Spraw Ewakuacji, wydana J. K., s. R., ur. [...] maja 1906 r., mieszkańcowi [...], powiatu [...], zgodnie, z którą ww. ewakuuje się z terytorium [...] SRR do [...] wraz z żoną M. K.,

- orzeczenie Państwowego Urzędu Repatriacyjnego z [...] marca 1945 r., z którego wynika, że J. K. zamieszkiwał w osadzie [...], gmina [...], powiał [...],

- protokoły przekazania repatriantowi gospodarstwa w użytkowanie przez Państwowy Urząd Repatriacyjny z [...] marca 1946 r., z których wynika, że J. K. zamieszkałemu poprzednio w osadzie [...], gmina [...], powiat [...] przekazano w tymczasowe użytkowanie gospodarstwo we wsi [...], gmina [...], powiat [...],

- dyplom magistra filozofii wystawiony przez Uniwersytet [...], Wydział Matematyczno – Przyrodniczy z [...] grudnia 1939 r., z którego wynika, że J. K. odbył studia na Uniwersytecie [...] na Wydziale Matematyczno - Przyrodniczym w zakresie zoologii wraz z anatomią porównawczą, - wyciąg metryki ślubu z księgi metrykalnej ślubów z roku 1943 dla celów rejestracji, nr [...], wystawionej w [...] września 1943 r., z której wynika, że J. K. zawarł związek małżeński z M. K. w dniu [...] września 1943 r. w Urzędzie Stanu Cywilnego w [...].

Odnosząc się natomiast do znajdującego się w aktach sprawy zaświadczenia Instytutu [...] na [...] z [...] września 1939 r. stwierdzającego, że J. K. słuchacz Uniwersytetu [...], odbył w miesiącach lipcu i sierpniu 1939 r. dwumiesięczną praktykę na Stacji Hydrobiologicznej Minister uznał, iż zostało ono pozyskane przez stronę dopiero [...] sierpnia 2014 r. Oznacza to, iż zmiany dokonane ustawą z 12 grudnia 2013 r. nie mogły mieć wpływu na ocenę spełnienia wymogu zamieszkiwania przez J. K. w dniu 1 września 1939 r. na byłym terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Dodatkowo organ zauważył, że praktyki, o których mowa J. K. odbył jako słuchacz Uniwersytetu [...], dokąd powrócił po ich zakończeniu. Zaliczenie praktyk studenckich jest warunkiem obligatoryjnym ukończenia studiów. Odbywają się one w zaplanowanym z góry miejscu i czasie. W ocenie Ministra nie można uznać, iż fakt odbioru w dniu 1 września 1939 r. zaświadczenia o ukończeniu praktyk studenckich w [...] na [...] miał wpływ na ocenę spełnienia wymogu zamieszkiwania przez J. K. na byłym terytorium Rzeczypospolitej Polskiej i niezłożenie przez Z. P. wniosku o potwierdzenie prawa do rekompensaty w terminie określonym w art. 5 ust. 1 ustawy z 8 lipca 2005 r., tj. do 31 grudnia 2008 r. W materiale dowodowym niniejszej sprawy znajdują się dokumenty urzędowe świadczące o zamieszkiwaniu J. K. w dniu 1 września 1939 r. na byłym terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.

Odnosząc się do stanowiska zawartego w odwołaniu, iż dopiero po śmierci rodziców i sądowym podziale spadku skarżąca mogła dokonać weryfikacji pozostawionych dokumentów, które były "usytuowane w różnych zakamarkach mieszkania", co tym samym uniemożliwiło wcześniejsze przedłożenie uzyskanych dokumentów, Minister wskazał, że również w tym przypadku brak byłoby podstaw do potwierdzenia prawa do rekompensaty. Niezłożenie przez Z. P. wniosku o potwierdzenie prawa do rekompensaty nie wynikało bowiem z przeświadczenia, że J. K. nie zamieszkiwał na byłym terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Dodatkowo organ zauważył, że skarżąca w odwołaniu wniosła o przywrócenie nabycia prawa do rekompensaty argumentując, że nie miała żadnego wpływu na podejmowane w domu decyzje, aż do momentu zgonu rodziców. Powyższe, zdaniem organu, świadczy o niewystąpieniu przez poprzedników prawnych wnioskodawczyni ze stosownym wnioskiem i jej negatywnej ocenie tego faktu. Nie można uznać, iż podnoszone okoliczności stanowią wyjaśnienie niezłożenia przez Z. P. wniosku o potwierdzenie prawa do rekompensaty w ustawowym terminie.

Na decyzję Ministra Skarbu Państwa z [...] czerwca 2015 r. skargę wniosła Z. P.

Wskazała, że w odwołaniu od decyzji Wojewody stwierdziła, że dopiero po śmierci rodziców i sądowym podziale spadku mogła dokonać weryfikacji pozostawionych dokumentów, ponieważ nie miała żadnego wpływu na decyzje rodziców, aż do momentu ich zgonu. Podała, że była to sytuacja niezawiniona z jej strony, wobec czego domaga się weryfikacji decyzji dotyczącej realizacji prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej przez jej ojca J. K.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej odrzucenie, jako wniesionej po terminie. Z ostrożności procesowej Minister wniósł o oddalenie skargi.

Postanowieniem z 19 kwietnia 2016 r. Sąd odmówił skarżącej przywrócenia terminu do wniesienia skargi. Naczelny Sąd Administracyjny, na skutek zażalenia skarżącej, postanowieniem z 1 lipca 2016 r., w sprawie I OZ 692/16 uchylił zaskarżone postanowienie i przywrócił termin do złożenia skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Skarga nie jest zasadna.

Prawidłowo organy wskazały, że wniosek o którym mowa w art. 5 ust. 1 ustawy z 8 lipca 2005 r. został złożony przez Z. P. z uchybieniem terminu określonego w wyżej wskazanym przepisie. Zgodnie bowiem z art. 5 ust. 1 ustawy z 8 lipca 2005 r. potwierdzenie prawa do rekompensaty następuje na wniosek osoby ubiegającej się o potwierdzenie tego prawa, złożony nie później niż do 31 grudnia 2008 r.

Natomiast zgodnie z treścią art. 2 ust. 2 ustawy z 12 grudnia 2013 r. o zmianie ustawy o realizacji prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej w terminie określonym w ust. 1 (czyli do 27 sierpnia 2014 r.) osoby, które nie złożyły wniosku w terminie, o którym mowa w art. 5 ust. 1 ustawy zmienianej (czyli do 31 grudnia 2008 r.), mogą wystąpić o potwierdzenie prawa do rekompensaty, jeżeli wykażą, że na ocenę spełnienia przez nie wymogu zamieszkiwania w dniu 1 września 1939 r. na byłym terytorium Rzeczypospolitej Polskiej mają wpływ zmiany dokonane niniejszą ustawą.

Słusznie wskazały organy, że ustawa o zmianie ustawy o realizacji prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej miała na celu dostosowanie systemu prawa do wyroku Trybunału Konstytucyjnego z 23 października 2012 r. (sygn. akt SK 11/12), stwierdzającego niezgodność art. 2 pkt 1 ustawy z 8 lipca 2005 r. z Konstytucją. Zmiana sprowadza się do tego, że w miejsce dotychczasowego wymogu zamieszkiwania na byłym terytorium Rzeczypospolitej Polskiej w dniu 1 września 1939 r. wprowadzona została uściślona przesłanka miejsca zamieszkania na wymienionych terenach, której spełnienie jest oceniane z uwzględnieniem przepisów obowiązujących we wskazanej wyżej dacie, tj. przedwojennych przepisów dopuszczających posiadanie kilku miejsc zamieszkania. W następstwie nowelizacji zakresem podmiotowym ustawy o rekompensacie zostały objęte także te osoby, które na kresach wschodnich miały jedno z kilku miejsc zamieszkania.

Aby strona mogła skorzystać z treści powołanej regulacji muszą zostać łącznie spełnione następujące warunki:

- wnioskodawca nie złożył wniosku o rekompensatę w terminie, o którym mowa w art. 5 ust. 1 ustawy z 8 lipca 2005 r., czyli do 31 grudnia 2008 r.,

- wnioskodawca złożył na podstawie art. 2 ust. 2 ustawy z 12 grudnia 2013 r. o zmianie ustawy o realizacji prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej, wniosek o rekompensatę do [...] sierpnia 2014 r.,

- wnioskodawca wykazał, że na ocenę spełnienia wymogu zamieszkiwania w dniu 1 września 1939 r. na byłym terytorium Rzeczypospolitej Polskiej mają wpływ zmiany dokonane ustawą z 12 grudnia 2013 r., czyli zmiany w zakresie rozumienia przesłanki domicylu.

Niespełnienie któregokolwiek z podanych wyżej warunków powoduje, że organ orzekający nie może wniosku złożonego na podstawie art. 2 ust. 2 ustawy z 12 grudnia 2013 r. o zmianie ustawy o realizacji prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej rozpatrzeć pozytywnie.

Zgodnie z brzmieniem art. 2 ust. 2 ustawy zmieniającej, to osoby występujące z wnioskiem na tej podstawie są obowiązane wykazać (ciężar dowodu spoczywa zatem z woli ustawodawcy na wnioskodawcy), że na ocenę uprawnień do otrzymania rekompensaty ma wpływ zmiana w zakresie przesłanki domicylu. Należy z całą mocą podkreślić, że nie chodzi tu o o badanie przyczyn niezłożenia wniosku na podstawie art. 5 ust. 3 ustawy o rekompensacie (jak sugeruje skarżąca trudności w znalezieniu dokumentów, brak woli jej żyjących wówczas rodziców), lecz stwierdzenie, czy wraz ze zmianą ustawy zmieniła się sytuacja prawna byłego własciciela, np. czy na kresach wschodnich miał "dodatkowe" miejsce zamieszkania w rozumieniu właściwych przepisów.

Z analizy akt wynika, że w rozpatrywanej sprawie spełnione zostały pierwsze dwa warunki (skarżąca nie złożyła wniosku o rekompensatę w terminie do 31 grudnia 2008 r. oraz złożyła wniosek o rekompensatę na podstawie art. 2 ust. 2 ustawy z 12 grudnia 2013 r., tj. do 27 sierpnia 2014 r.). Nie został natomiast spełniony trzeci warunek, czyli skarżąca nie wykazała, że na ocenę uprawnień do otrzymania rekompensaty miała wpływ zmiana w zakresie przesłanki domicylu.

Jak bowiem wynika z akt sprawy ojciec skarżącej J. K. (obywatel polski) zamieszkiwał od 1930 r. do dnia repatriacji nieprzerwanie na byłym terytorium Rzeczypospolitej Polskiej tj. w [...] i osadzie [...]. Świadczą o tym: karta ewakuacyjna z 29 stycznia 1945 r. wydana J. K., orzeczenie Państwowego Urzędu Repatriacyjnego z [...] marca 1945 r., wyciąg metryki z księgi metrykalnej z 1943 r. dotyczący ślubu J. K., jego życiorys z [...] listopada 1967 r., dyplom magistra filozofii wystawiony przez Uniwersytet [...] w [...], protokoły przekazania repatriantowi gospodarstwa w użytkowanie przez Państwowy Urząd Repatriacyjny z [...] marca 1946 r.

Odnosząc się do złożonego przez skarżącą zaświadczenia Instytutu [...] na [...] z [...] września 1939 r. stwierdzającego, że J. K. słuchacz Uniwersytetu [...] w [...], odbył w miesiącach lipcu i sierpniu 1939 r. dwumiesięczną praktykę na [...], to prawidłowo organ uznał, że powyższe zaświadczenie nie ma wpływu na ocenę spełnienia przesłanek z art. 2 ustawy z 12 grudnia 2013 r. Otóż w miejscowościach tych J. K. nie miał miejsca zamieszkania w rozumieniu art. 2 pkt 1 ustawy z 8 lipca 2005 r. Po odbyciu praktyk powrócił on do swojego stałego miejsca zamieszkania. Zaliczenie praktyk studenckich było warunkiem obligatoryjnym ukończenia studiów. Jak słusznie wskazał organ praktyki odbywają się w zaplanowanym z góry miejscu i terminie.

Podsumowując uznać należy, że nie zostały spełnione wszystkie przesłanki art. 2 ust. 2 ustawy z 12 grudnia 2013 r. Wobec tego organ prawidłowo wydał decyzję odmawiającą przyznania wnioskowanej rekompensaty. Słusznie też organ uznał, że wniosek skarżąca złożyła po terminie o jakim mowa w art. 5 ust.1 ustawy z 8 lipca 2005 r. Podnieść także należy, że analiza zarówno odwołania jak i skargi wskazują, że niezłożenie w terminie przez skarżącą wniosku o potwierdzenie prawa do rekompensaty nie wynikało z przeświadczenia, że jej ojciec J. K. nie zamieszkiwał na byłym terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Otóż skarżąca podnosiła, że nie miała wpływu na podejmowane w domu decyzje, aż do momentu zgonu rodziców. Oznaczać to może że nie akceptowała stanowiska rodziców odnośnie nie złożenia wniosku o rekompensatę, a dopiero po ich śmierci podjęła działania mające, w jej ocenie, uzyskanie rekompensaty. Jednakże wniosek złożyła po terminie, a przesłanki z art. 2 ust.2 ustawy zmieniającej nie zostały wykazane.

Sąd dostrzega, że do akt sprawy nie zostało złożone postanowienie spadkowe (akt poświadczenia dziedziczenia) po J. K. Skarżąca złożyła jedynie postanowienie spadkowe po jego żonie, a swojej matce – M. K. Z postanowienia tego wynika, że spadek po M. K. nabyła skarżąca oraz jej siostra K. K. Wprawdzie brak wykazania następstwa prawnego po J. K. jest uchybieniem procesowym, jednakże wobec odmowy skarżącej przyznania prawa do rekompensaty po ojcu z innych przyczyn (niż brak wykazania następstwa prawnego), uchybienie to nie miało wpływu na treść rozstrzygnięcia.

Z kolei niepowiadomienie o postępowaniu siostry skarżącej jest przesłanką wznowieniową przewidzianą w art. 145 § 1 pkt 4 kpa. Jednakże przesłanka wznowieniowa z art. 145 § 1 pkt 4 kpa może stanowić podstawę uchylenia decyzji tylko wówczas, gdy powołuje się na nią podmiot uprawniony do skorzystania z tej przesłanki, to jest ten, który bez własnej winy nie został dopuszczony do udziału w postępowaniu. Inne podmioty nie mogą się skutecznie na tę okoliczność powoływać. Dotyczy to również Sądu rozstrzygającego sprawę ze skargi podmiotów biorących udział w postępowaniu, który z urzędu nie ma podstaw do podnoszenia, że podmiot nie wnoszący skargi został pominięty w postępowaniu administracyjnym i z tej przyczyny stosowania art. 145 § 1 pkt 1 lit. b) ppsa. Zauważyć należy, że przesłanka wznowieniowa polegająca na niezapewnieniu stronie udziału w postępowaniu administracyjnym bez jej winy (art. 145 § 1 pkt 4 kpa) wiąże się ściśle z art. 147 kpa, stosownie do którego wznowienie postępowania z tej przyczyny następuje tylko na żądanie strony. Takie rozwiązanie ustawowe powoduje, że tylko od woli strony, która została pominięta w postępowaniu zależy, czy skorzysta z prawa do żądania wznowienia, ewentualnie podniesienia zarzutu zaistnienia przesłanki wznowieniowej w skardze wniesionej do sądu administracyjnego. Inne podmioty nie mają prawa do zastępowania uprawnionej strony i korzystania z zarzutu wystąpienia podstaw do wznowienia, powołując się na to, że nie wszystkie podmioty, które powinny brać udział w postępowaniu, zostały do udziału w nim dopuszczone. Powyższe stanowisko ugruntowało się w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego (por. wyroki NSA: z 26 marca 2013 r., sygn. akt II OSK 2276/11, z 5 czerwca 2006 r., sygn. I OSK 911/05; z 17 czerwca 2008 r., sygn. II OSK 665/07; z 22 grudnia 2008 r. sygn. akt II OSK 1109/07; z 26 stycznia 2009 r., sygn. II OSK 51/08; z 26 maja 2009 r., sygn. akt II OSK 832/08; z 26 stycznia 2009 r. sygn. akt II OSK 51/08, z 18 maja 2010 r. sygn. akt II OSK 796/09, z 14 grudnia 2011 r., sygn. akt II OSK 1886/10). Sąd w niniejszym składzie stanowisko to w pełni podziela.

Mając na uwadze wszystkie wyżej wskazane okoliczności Sąd z mocy art. 151 ppsa orzekł jak w sentencji wyroku.