Wyrok WSA w Gdańsku, sygn. akt II SA/Gd 635/07
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Data orzeczenia: 2008-01-30 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6181 Zajęcie nieruchomości i wejście na nieruchomość, w tym pod autostradę
Hasła tematyczne: Gospodarka gruntami
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 124, art. 128 ust. 4
journal: Dz.U. 2004 nr 261 poz 2603
law: Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami - tekst jedn.
article: art. 124, art. 128 ust. 4
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Janina Guść Sędziowie: Sędzia NSA Jan Jędrkowiak (spr.) Asesor WSA Katarzyna Krzysztofowicz Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Diana Wojtowicz po rozpoznaniu w dniu 16 stycznia 2008 r. na rozprawie sprawy ze skargi S. M. oraz A. M. na decyzję Wojewody z dnia 10 lipca 2007 r., nr [...] w przedmiocie ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości oddala skargę.


UZASADNIENIE

S. M. i A. M. wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skargę na decyzję Wojewody z dnia 10 lipca 2007 r. Nr [...] domagając się jej uchylenia. Zaskarżona decyzja utrzymała w mocy decyzję Starosty z dnia 17 maja 2007 r. Nr [...] ograniczającą sposób korzystania z nieruchomości oznaczonej Nr ewid. [...] o pow. 2,40 ha, położonej w obrębie K. gmina K. k.m. [...], dla której Sąd Rejonowy w W. V Wydział Ksiąg Wieczystych Zamiejscowy w P. prowadzi obecnie księgę wieczystą KW Nr [...], stanowiącą własność na prawach wspólności ustawowej skarżących, poprzez udzielenie zezwolenia na założenie i przeprowadzenie na nieruchomości rurociągu paliwowego [...] oraz innych podziemnych obiektów i urządzeń niezbędnych do korzystania z tego rurociągu.

Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym i prawnym ustalonym przez organ:

Wnioskiem z dnia 20 września 2005 r. Zakład A wystąpił do Starosty o udzielenie zezwolenia na założenie i przeprowadzenie rurociągu paliwowego oraz innych podziemnych obiektów i urządzeń niezbędnych do korzystania z tego rurociągu przez nieruchomość położoną w K., oznaczoną w ewidencji gruntów Gminy K. pod nr [...], dla której Sąd Rejonowy w G. prowadzi księgę wieczystą nr KW [...], stanowiącą współwłasność małżonków S. i A. M.

Wojewoda wydał w dniu 15 września 2005 r. decyzję nr [...] w przedmiocie ustalenia lokalizacji inwestycji celu publicznego dla inwestycji: "rozbudowa paliwowego systemu zaopatrzenia w zakresie objętym pakietem inwestycyjnym [...] zadanie nr [...] rurociąg paliwowy [...], na terenie Gminy K. i Gminy G.". Decyzji tej nadano rygor natychmiastowej wykonalności.

Starosta decyzją z dnia 30 grudnia 2005 r. Nr [...] orzekł o ograniczeniu sposobu korzystania z przedmiotowej nieruchomości, nadając tej decyzji rygor natychmiastowej wykonalności.

Odwołanie od powyższej decyzji złożył A. M. oraz S. M.

Wojewoda decyzją z dnia 23 marca 2006 r. Nr [...] uchylił w całości zaskarżoną decyzję Starosty i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wskazał, iż Starosta, wykonujący zadanie z zakresu administracji rządowej, nie przeprowadził w znacznej części postępowania wyjaśniającego, a postępowanie prowadzone było z rażącym naruszeniem przepisów proceduralnych. Wojewoda zwrócił uwagę, iż złożony przez Zakład A wniosek z dnia 20 września 2005 r. nie zawierał wszystkich dokumentów wymienionych w art. 116 ust. 2 ustawy z dnia 2 I sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2004 r., nr 261, poz. 2603 z późn. zm.) brak aktualnego odpisu z księgi wieczystej dla nieruchomości objętej wnioskiem o udzielenie zezwolenia, a ponadto Starosta nie dopełnił obowiązku wynikającego z art. 117 ust. 1 tej ustawy. Organ II instancji również wskazał, iż wyjaśnienia i uzupełnienia złożonego wniosku z dnia 20 września 2005 r. o materiał dowodowy, wymaga sprawa prowadzonych rokowań. Zdaniem Wojewody rokowania nie zostały przeprowadzony w sposób prawidłowy, tzn. w złożonych ofertach, a także w projekcie umowy brak jest dokumentów uzasadniających wysokość ustalonego odszkodowania w takiej, a nie w innej wysokości. Brak takich dokumentów może świadczyć o przejawie culpa in contrahendo. co może skutkować uchyleniem decyzji wywłaszczeniowej (decyzji o ograniczeniu sposobu korzystania z nieruchomości). Ponadto Wojewoda stwierdził, iż materiał dowodowy znajdujący się w aktach sprawy nie pozwala na zweryfikowanie zasadności nadania decyzji Starosty rygoru natychmiastowej wykonalności. Organ odwoławczy wskazał również, iż naruszona została zasada wynikająca z art. 10 § 1 k.p.a. -- nie powiadomiono wszystkich stron postępowania o rozprawie administracyjnej, .jak również przed wydaniem decyzji, strony nie miały możliwości wypowiedzenia się, co do zebranych dowodów i materiałów w przedmiotowej sprawie.

Na powyższą decyzję A. i S. M. wnieśli skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, który postanowieniem z dnia 20 czerwca 2006 r. sygn. akt II SA/Gd 320/06 odrzucił przedmiotową skargę.

Starosta, wykonujący zadanie z zakresu administracji rządowej, po otrzymaniu akt sprawy do ponownego rozpatrzenia zebrał materiał dowodowy w postaci: odpisu z księgi wieczystej K W Nr [...] prowadzonej przez Sąd Rejonowy w W. V Wydział Ksiąg Wieczystych Zamiejscowy w P. - sporządzony na dzień 15 grudnia 2006 r. wraz z dokumentacją dla celów informacyjnych dla nieruchomości położonej w K., stanowiącej działkę nr [...] o pow. 2,40 ha; operat szacunkowy sporządzony przez rzeczoznawcę majątkowego E. C. -- biegłego Sądu Okręgowego w G., dotyczący wyceny zmniejszenia się wartości nieruchomości na skutek zaistnienia szkody trwałej związanej z budową obiektu liniowego wraz z infrastrukturą towarzyszącą na nieruchomości na skutek trwałego ograniczenia w sposobie korzystania z nieruchomości w pasie eksploatacyjnym i strefie bezpieczeństwa sieci infrastruktury; protokół badania księgi wieczystej KW Nr [...], z którego wynika, iż w dniu 6 lutego 2007 r. w dziale III tej księgi wpisano ostrzeżenie o wszczęciu postępowania dotyczącego ograniczenia sposobu korzystania z działki nr [...] o pow. 2,40 ha, stanowiącej własność A. i S. M. Pismem z dnia 7 lutego 2007 r. Nr [...] Starosta zawiadomił strony postępowania o rozprawie administracyjnej w sprawie ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości położonej w K., stanowiącej działkę nr [...], którą na wniosek strony odwołującej się odroczono i wyznaczono nowy termin na dzień 8 marca 2007 r. Z protokołu rozprawy administracyjnej przeprowadzonej w tym dniu wynika, iż strony postępowania podtrzymały dotychczasowe stanowisko w przedmiotowej sprawie. A. M. i S. M. wnieśli o wydanie decyzji o odmowie ograniczenia sposobu korzystania z przedmiotowej nieruchomości ze względu na brak podstawowego warunku wszczęcia postępowania administracyjnego jakim jest przeprowadzenie rokowań, o których mowa w art. 124 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Dodatkowo wskazali na ustalenia zawarte w decyzji Wojewody z dnia 23 marca 2006 r., uchylającej decyzję Starosty z dnia 30 grudnia 2005 r. dotyczące braku prowadzenia rokowań. Stwierdzili też, iż skarżący nie zostali poinformowani o możliwości negocjacji zarówno kwoty odszkodowania jak i treści umowy dotyczącej ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości. Wnieśli również o ich przesłuchanie na okoliczność braku rokowań poprzedzających złożenie wniosku o udzielenie zezwolenia.

Zakład A podtrzymał stanowisko o przeprowadzeniu rokowań, wskazując, iż zostało to wykazane dokumentami. Rokowania dotyczyły przeprojektowania przebiegu instalacji w sposób jak najmniej uciążliwy dla właścicieli - obie strony doszły do zgodnego porozumienia. Odnośnie kwestii ustalenia odszkodowania, strona wskazała, iż strony nie uzgodniły jego wysokości.

Pismem z dnia 10 kwietnia 2007 r. Zakład A wycofał wniosek w przedmiocie ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości oznaczonej jako działka nr 124 w części dotyczącej nadania decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności. Do pisma dołączono kserokopie umów zawartych pomiędzy właścicielami sąsiednich nieruchomości, przez które przebiega rurociąg paliwowy realizowany w oparciu o decyzję lokalizacyjną Wojewody z dnia 15 września 2005 r. Nr [...], a Zakładem A.

Starosta, stosownie do postanowień art. 10 § 1 k.p.a., pismem z dnia 19 kwietnia 2007 r. Nr [...] wezwał strony o zajęcie ostatecznego stanowiska w przedmiotowej sprawie.

W odpowiedzi na powyższe skarżący wnieśli o zobowiązanie Zakładu A do przedłożenia wszystkich umów zawartych z właścicielami nieruchomości objętych decyzją Wojewody z dnia 15 września 2005 r. o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego; przeprowadzenie dowodu z zeznań świadków (wszystkich właścicieli z którymi zawarto wspomniane umowy) na okoliczność, iż wnioskodawca nie prowadził rokowań, ale nakłaniał osoby słabsze do zawarcia umowy korzystniejszej dla siebie; przeprowadzenie dowodu z zeznań skarżących na okoliczność, iż przeprowadzone rokowania miały charakter pozorny; przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego do spraw wyceny nieruchomości na okoliczność, iż proponowana kwota odszkodowania ze względu na jej wysokość powinna być traktowana jako czynność pozorna; zobowiązanie wnioskodawcy do przedłożenia dokumentów źródłowych mających uzasadniać zaproponowaną kwotę odszkodowania w myśl uzasadnienia decyzji organu I instancji.

Starosta, wykonujący zadanie z zakresu administracji rządowej, w dniu 17 maja 2007 r. wydał decyzję nr [...], w której na podstawie art. 124 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2004 r. nr 261, poz. 2603 z późn. zm.) orzekł o ograniczeniu sposobu korzystania z nieruchomości stanowiącej własność na prawach wspólności ustawowej A. i S. M., położonej w obrębie K. gmina K., obejmującej działkę nr 124, poprzez udzielenie zezwolenia Zakładowi A na założenie i przeprowadzenie rurociągu paliwowego [...] oraz innych podziemnych obiektów i urządzeń niezbędnych do korzystania z tego rurociągu. Rurociąg przebiegać miał wzdłuż południowej granicy przedmiotowej nieruchomości w sposób przedstawiony w decyzji Wojewody z dnia 15 września 2005 r. o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego, a wokół rurociągu ustanowiono strefę bezpieczeństwa szerokości 30 m (po 15 m od osi rurociągu). Organ zobowiązał inwestora Zakład A do przywrócenia nieruchomości wymienionej powyżej do stanu poprzedniego, niezwłocznie po zakończeniu inwestycji, a także do usuwania skutków wywołanych ewentualnymi awariami rurociągu paliwowego i urządzeń służących do korzystania z tego rurociągu. Ponadto zobowiązał właściciela nieruchomości do jej udostępnienia w celu wykonania czynności związanych z konserwacją oraz usuwaniem awarii rurociągu paliwowego oraz innych podziemnych obiektów i urządzeń niezbędnych do korzystania z tego rurociągu.

Odwołanie od decyzji Starosty złożyła S. i A. M. domagając się jej uchylenia i wnosząc o umorzenie postępowania administracyjnego w sprawie. Ewentualnie o uchylenie i przekazanie sprawy organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia. Zaskarżonej decyzji zarzucono rażące naruszenie przepisu art. 138 § 2 k.p.a., poprzez brak wykonania zaleceń organu II instancji wiążących organ I instancji w zakresie obowiązku wyjaśnienia okoliczności wskazanych w decyzji organu II instancji; rażące naruszenie przepisu art. 7, art. 77 § 1 i art. 78 § 1 w związku z art. 75 § 1 oraz art. 86 k.p.a. poprzez pominięcie wniosków dowodowych złożonych przez stronę, w tym w szczególności wniosku o przesłuchanie stron postępowania. Nadto zarzucili naruszenie przepisu art. 124 ust. 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami poprzez wydanie decyzji pomimo braku wyczerpania trybu negocjacji z właścicielami gruntów przewidzianych w tym przepisie.

Pismem z dnia 6 czerwca 2007 r. odwołujący się uzupełnili odwołanie podtrzymując wszystkie zawarte w nim wnioski i zarzuty. Skarżący analizując jednocześnie swoje argumenty wnieśli o rozważenie przez organ II instancji (czego nie uczynił organ I instancji), czy zamiast ograniczenia sposobu korzystania z przedmiotowej nieruchomości, uzasadnionym nie jest pełne wywłaszczenie części nieruchomości zajętej przez inwestycję.

Badając w trybie odwoławczym przedmiotową sprawę, organ II instancji stwierdził, iż zaskarżona decyzja Starosty, wydana została zgodnie z zasadami i trybem przewidzianym w ustawie z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. 2004 r. nr 261, poz. 2603 z późn. zm.). W ocenie organu odwoławczego zaistniały warunki określone w art. 124 ust. 1 i ust. 3 ustawy. Wojewoda rozstrzygnął decyzją z dnia 15 września 2005 r. o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego. Rokowania przeprowadzone z właścicielami w sprawie wejścia na teren w celu realizacji inwestycji nie dały rezultatu. Strony nie doszły do zgodnego porozumienia, a tym samym nie doprowadziły do zawarcia umowy cywilnoprawnej o charakterze obligacyjnym ze skutkami w sferze prawa rzeczowego. O prowadzeniu rokowań świadczeń znajdujących się w aktach sprawy: protokół ze spotkania, protokół z rokowań, oferta zawarcia umowy, projekt umowy, pisma inwestora skierowane do właścicieli oraz pismo właścicieli skierowane do wnioskodawcy. Organ odwoławczy podkreślił, iż Starosta, w celu uzgodnienia rozbieżnych stanowisk przeprowadził w dniu 1 grudnia 2005 r. oraz w dniu 8 marca 2007 r. rozprawy administracyjne, które zakończyły się wynikiem negatywnym. W tej sytuacji organ I instancji zasadnie przyjął, iż zostały spełnione przesłanki do wydania decyzji w trybie art. 124 ustawy o gospodarce nieruchomościami. W ocenie organu II instancji, bezzasadny jest zarzut, iż doszło do naruszenia przepisu art. 124 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Twierdzenie. iż w przedmiotowej sprawie istnieją przesłanki do umorzenia postępowania nic znajdują oparcia w aktualnie obowiązujących przepisach prawa w tym zakresie. Art. 105 § 1 k.p.a. wymienia jako przesłankę umorzenia postępowania bezprzedmiotowość tego postępowania. Należy zauważyć, iż bezprzedmiotowość postępowania administracyjnego to brak przedmiotu postępowania. Tym przedmiotem jest zaś konkretna sprawa, w której organ administracji państwowej jest władny i jednocześnie zobowiązany rozstrzygnąć na podstawie przepisów prawa materialnego o uprawnieniach lub obowiązkach indywidualnego podmiotu. W tej konkretnej sprawie Wojewoda decyzji z dnia 23 marca 2007 r. uznał. iż istnieje przedmiot postępowania. Natomiast wobec stwierdzonych uchybień w prowadzonym przez organ I instancji postępowaniu, uchylono decyzję Starosty z dnia 17 maja 2007 r. przekazano sprawę do ponownego rozpatrzenia, celem uzupełnienia i usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości. Z akt sprawy wynika, iż organ I instancji wbrew twierdzeniom skarżących, po ponownym rozpatrzeniu sprawy zebrał wszystkie wspomniane na wstępie dokumenty, których brak wskazał Wojewoda w decyzji z dnia 23 marca 2007 r. Również wyjaśnienia i uzupełnienia wymagała sprawa przeprowadzonych rokowań o dokumenty uzasadniające wysokość ustalonego odszkodowania. Takim dokumentem jest operat szacunkowy sporządzony przez rzeczoznawcę majątkowego określający wartość szkody z tytułu zmniejszenia się wartości nieruchomości na skutek budowy obiektu liniowego wraz z infrastrukturą techniczną. Wobec powyższego wywodzenie przez stronę twierdzeń, iż organ I instancji jedynie częściowo wywiązał się z nałożonych na niego obowiązków jest w ocenie organu bezpodstawne.

Odnosząc się natomiast do zarzutu naruszenia przez Starostę przepisów prawa procesowego organ stwierdził, że rozstrzygnięcie sprawy przez organ I instancji zostało poprzedzone wyczerpującym zebraniem materiału dowodowego, przez co nie zostały naruszone przepisy art. 7 k.p.a. nakładające na organy administracji publicznej obowiązek podejmowania wszelkich kroków do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli i art. 77 § 1 k.p.a. zgodnie, z którym organ jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć materiał dowodowy. W sytuacji natomiast, gdy po wyczerpaniu środków dowodowych lub z powodu ich braku pozostały nie wyjaśnione fakty istotne dla rozstrzygnięcia sprawy, to wówczas organ administracji publicznej dla ich wyjaśnienia może przesłuchać stronę, stosownie do postanowień art. 86 k.p.a. W przedmiotowej sprawie pomimo, iż strony podnoszą, że rokowania nie miały miejsca, to zgromadzony materiał dowodowy wskazuje jednak, iż rokowania odbyły się i zakończyły się wynikiem negatywnym. W niniejszej sprawie zostały więc wyjaśnione wszystkie okoliczności sprawy, istotne dla jej rozstrzygnięcia. Chybiony jest zatem zarzut naruszenia przepisów kodeksu postępowania administracyjnego. Organ nadto wyjaśnił, iż. jak wynika z art. 112 ust. 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami, wywłaszczenie może polegać m.in. na pozbawieniu (odebraniu) prawa własności lub prawa użytkowania wieczystego, lub też tylko na ograniczeniu tych praw. Unormowania zawarte w art. 124 ust. 1 ustawy jest szczególnym rodzajem wywłaszczenia, polegającym na ograniczeniu prawa własności lub prawa użytkowania wieczystego. Konstrukcja prawna ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości wskazuje, że jest to jedna z form wywłaszczenia, a w związku z tym ograniczenie to może być dokonane, .jeżeli cele publiczne nie mogły być zrealizowane w inny sposób niż przez ograniczenie praw do nieruchomości. Skoro więc .jak wykazano powyżej zaistniały warunki do zastosowania art. 124 ust. 1 i ust. 3 ustawo gospodarce nieruchomościami zasadnym było wydanie przez Starostę decyzji o ograniczeniu sposobu korzystania z nieruchomości.

W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu skarżący zarzucili rażące naruszenie przepisu art. 124 ustawy o gospodarce nieruchomościami poprzez utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji, pomimo istnienia przesłanek do jej uchylenia i umorzenia postępowania administracyjnego, które wobec braku prawidłowo przeprowadzenia rokowań w sprawie jest w ocenie skarżących przedwczesne oraz poprzez zaprojektowanie przedmiotowego rurociągu w sposób nadmiernie (nie po granicy działki) obciążający nieruchomość skarżących. Zarzucili też naruszenie § 136 Rozporządzenia Ministra Gospodarki z dnia 21 listopada 2005 r. w sprawie warunków technicznych, jakimi powinny odpowiadać bazy i stacje paliw płynnych, rurociągi przesyłowe dalekosiężne służące do transportu ropy naftowej i produktów naftowych i ich usytuowanie (Dz. U. 2005 r., Nr 243, poz. 2063) poprzez ustanowienie strefy bezpieczeństwa w szerokości 30 m, tj. po 15 m od osi rurociągu, choć projekt budowlany wymaga jedynie strefy o szerokości 12 m, tj. 6 m, od osi rurociągu. W ocenie skarżących organ naruszył ponadto przepis art. 112 ustawy o gospodarce nieruchomościami, przez nie rozważenie przedstawionych przez stronę zarzutów, iż bardziej właściwe byłoby pełne wywłaszczenie nieruchomości zajętej pod inwestycję w miejsce ograniczenia prawa własności tej części nieruchomości. Skarżący nadto zarzucili naruszenie przepisu art. 77 § 1 i art. 78 § 1 i art. 75 § 1 oraz art. 86 w zw. z art. 140 i 136 k.p.a. Nadto zarzucili błąd w ustaleniach faktycznych poprzez uznanie, iż decyzja organu I instancji została poprzedzona wyczerpującym zebraniem materiału dowodowego, w sytuacji w której organ pominął wszystkie złożone przez skarżących wnioski dowodowe.

W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasową argumentację.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 oraz § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz.1269), sąd administracyjny sprawuje, w zakresie swej właściwości, kontrolę pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej.

Mający zastosowanie w rozpoznawanej sprawie art. 124 ustawy o gospodarce nieruchomościami przewiduje szczególny przypadek ograniczenia prawa własności. Polega on na znoszeniu przez właściciela przedsięwzięć podejmowanych na jego nieruchomości, a polegających na zakładaniu i przeprowadzaniu na nieruchomości ciągów drenażowych, przewodów i urządzeń służących do przesyłania płynów, pary, gazów i energii elektrycznej oraz urządzeń łączności publicznej i sygnalizacji, a także innych podziemnych, naziemnych lub nadziemnych obiektów i urządzeń niezbędnych do korzystania z tych przewodów i urządzeń.

Ograniczenie to następuje na skutek zezwolenia udzielonego przez starostę wykonującego zadanie z zakresu administracji rządowej podmiotowi wykonującemu prace związane z budową obiektów lub urządzeń.

Przed wszczęciem postępowania zmierzającego do wydania zezwolenia przewidziano możliwość uzyskania zgody właściciela (lub użytkownika wieczystego) na wykonywanie prac.

W tym celu osoba lub jednostka organizacyjna zamierzająca wystąpić z wnioskiem o zezwolenie zobowiązana została do wcześniejszych rokowań z właścicielem (użytkownikiem wieczystym). W przypadku braku zgody istnieje obowiązek dołączenia do wniosku dokumentów z przeprowadzania tych rokowań (art. 124 ust. 3 w/w ustawy). Jak z powyższego wynika, wydanie przez starostę decyzji opartej na treści art. 124 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami, ustawodawca uzależnia od sytuacji, w której pomimo przeprowadzonych rokowań nie doszło do porozumienia pomiędzy osobą lub jednostką organizacyjną a właścicielem nieruchomości na realizację robót na jego terenie.

W powołanym art. 124 ust. 1 został zawarty też warunek, że ograniczenie w drodze decyzji sposobu korzystania z nieruchomości może nastąpić wyłącznie zgodnie z planem miejscowym, a w przypadku braku planu – zgodnie z decyzją o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego.

Inwestycja, której dotyczy zaskarżona decyzja jest inwestycją celu publicznego (wynikającego z definicji zawartej w art. 6 ustawy), a także została wydana ostateczna decyzja o jej lokalizacji.

W aktach sprawy znajdują się także dowody z przeprowadzonych rokowań. Rokowania te nie doprowadziły do zawarcia między stronami stosownej umowy, co na gruncie omawianego tu art. 124 oznacza, że właściciel nie wyraził zgody na wykonywanie prac.

Zaistniały zatem przesłanki do wydania decyzji, o której mowa w art. 124 ust. 1 ustawy, tj. czasowego ograniczenia przez właściciela sposobu korzystania z nieruchomości.

Nie jest trafny podnoszony w skardze zarzut, że rokowania miały charakter "pozorny". W materiałach sprawy znajdują się, powołane we wstępnej części uzasadnienia, pisma kierowane do skarżących z ofertą zawarcia umowy. Elementem prowadzonych rokowań jest uwzględnienie wniosku skarżących o przeprojektowanie przebiegu instalacji tak ażeby przebiegała ona w sposób jak najmniej uciążliwy dla właścicieli. Podkreślić też należy, że aktach administracyjnych znajdują się kserokopie umów zawartych z innymi właścicielami gruntów, którzy przystali na uzgodniony poziom rekompensat finansowych należnych właścicielowi ze względu na utrudnienia w korzystaniu z nieruchomości wynikające z przebiegu procesu budowlanego.

Wskazania wymaga, że nie mamy tu do czynienia z "odszkodowaniem" (termin ten przejawia się w niektórych dokumentach postępowania administracyjnego) lecz, jak trafnie zostało to ujęte w projektach umów, określoną formą rekompensaty dla właściciela za uciążliwości związane z realizacją inwestycji i czasowym ograniczeniem korzystania z nieruchomości. To, że proponowana kwota nie spełniała oczekiwań skarżących nie oznacza, że nie został dopełniony wymóg rokowań z art. 124 ust. 3 ustawy.

Zgodnie z treścią art. 124 ust. 4 ustawy na występującej o zezwolenie osobie lub jednostce organizacyjnej spoczywa obowiązek przywrócenia nieruchomości do stanu poprzedniego.

Warunkiem domagania się odszkodowania jest więc wystąpienie szkody związanej z realizacją inwestycji, której rodzaj oraz wysokość możliwa będzie do ustalenia po jej zaistnieniu

O odszkodowaniu należnym z tytułu zajęcia nieruchomości na podstawie uprzednio wydanego zezwolenia orzeka właściwy miejscowo organ administracji publicznej (art. 124 ust. 4 in fine w zw. z art. 128 ust. 4 ustawy).

Jakkolwiek w tym przypadku chodzi niewątpliwie o zaspokojenie roszczeń o charakterze cywilnoprawnym, to jednak z mocy wyraźnego przepisu ustawy orzekanie o tych roszczeniach zostało przekazane do organów administracji publicznej.

Odnosząc się do zarzutu skargi, "iż bardziej właściwe byłoby pełne wywłaszczenie nieruchomości zajętej pod inwestycję w miejsce ograniczenia prawa własności tej części nieruchomości" to stwierdzić należy, że orzekający w trybie powołanego art. 124 ustawy, organ w ogóle nie był władny do analizowania takiej możliwości.

Sytuacja, w której zrealizowanie inwestycji celu publicznego uniemożliwia dalsze prawidłowe korzystanie z nieruchomości uregulowana została w art. 124 ust. 5 ustawy, który stanowi, że jeżeli założenie lub przeprowadzenie ciągów, przewodów i urządzeń, o których mowa w ust. 1 uniemożliwia właścicielowi albo użytkownikowi wieczystemu dalsze prawidłowe korzystanie z nieruchomości w sposób dotychczasowy, albo w sposób zgodny z jej dotychczasowym przeznaczeniem, właściciel lub użytkownik wieczysty może żądać, aby odpowiednio starosta, wykonujący zadanie z zakresu administracji rządowej, lub występujący z wnioskiem o zezwolenie, o którym mowa w ust. 2 nabył od niego na rzecz Skarbu Państwa w drodze umowy własność albo użytkowanie wieczyste nieruchomości.

Żądanie to ma zatem charakter cywilnoprawny i w razie odmowy realizacji uprawnień właściciela może być dochodzone wyłącznie w drodze powództwa przed sądem powszechnym o nakazanie stronie pozwanej złożenia oświadczenia woli o nabyciu całej nieruchomości powodów.

Zarzut, o którym wyżej mowa strona skarżąca wiąże z ustanowieniem strefy bezpieczeństwa, która ich zdaniem jest określona po pierwsze wadliwie, a ponadto jej istnienie sprawi, że nieruchomość nie będzie mogła być wykorzystywana w sposób dotychczasowy.

W tym przypadku zauważyć należy, że rozmiar strefy został przeniesiony z decyzji o lokalizacji inwestycji celu publicznego. Orzekający o ograniczeniu sposobu korzystania z nieruchomości organ tej strefy nie ustalał i nie miał takich możliwości prawnych.

Decyzja o lokalizacji inwestycji celu publicznego jest decyzją ostateczną pozostającą w obrocie prawnym i orzekający w niniejszej sprawie organ nie był kompetentny do prowadzenia w w/w zakresie postępowania i korygowania jej zapisów.

Jeżeli w/w ustalenie istotnie uniemożliwi właścicielowi korzystanie z nieruchomości zgodnie z dotychczasowym przeznaczeniem, to będzie on mógł wykorzystać wyżej opisany tryb z art. 124 ust. 5 ustawy.

Nie jest uzasadniony także zarzut o naruszeniu przez orzekające organy przepisów kodeksu postępowania administracyjnego o postępowaniu dowodowym.

Zarzut ten strona skarżąca wiąże z niewłaściwie (w jej ocenie) przeprowadzonymi rokowaniami. W tym przypadku można jedynie dodatkowo zwrócić uwagę na treść powoływanego już art. 124 ust. 3. Z wskazanego tu przepisu jednoznacznie wynika, że dotyczy on włącznie właściciela lub użytkownika wieczystego nieruchomości oraz osoby lub jednostki organizacyjnej zamierzającej wystąpić z wnioskiem o zezwolenie.

Na tym etapie nie ma miejsca na jakiekolwiek postępowanie administracyjne. W konsekwencji po wszczęciu postępowania, które następuje po złożeniu wniosku (art. 124 ust.1), organ nie ma żadnych podstaw do prowadzenia postępowania dowodowego w przedmiocie przyczyn braku zgody rokujących stron.

Po wpłynięciu wniosku osoby lub jednostki organizacyjnej i wszczęciu postępowania, o którym mowa w art. 124 ust. 1ustawy o gospodarce nieruchomościami postępowanie dowodowe prowadzone przez organ w omawianym wyżej zakresie powinno sprowadzać się wyłącznie do ustalenia faktu istnienia rokowań (na podstawie oceny dokumentów z przeprowadzonych rokowań) oraz ich negatywnego wyniku (braku zgody ze strony właściciela lub użytkownika wieczystego nieruchomości).

Mając powyższe na uwadze, Sąd na mocy art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) oddalił skargę.