Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt V SA/Wa 2836/08
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2009-04-08 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6539 Inne o symbolu podstawowym 653
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Minister Pracy i Polityki Społecznej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 26a ust. 1, art. 26b ust. 1, 4 i 5, art. 33 ust. 1, 2 i 4
journal: Dz.U. 1997 nr 123 poz 776
law: Ustawa z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych.
article: par. 4 ust. 1 pkt 2
journal: Dz.U. 2007 nr 53 poz 354
law: Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 20 marca 2007 r. w sprawie zaświadczeń o pomocy de minimis i pomocy de minimis w rolnictwie lub  rybołówstwie

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Krystyna Madalińska-Urbaniak, Sędzia WSA - Dorota Mydłowska, Sędzia WSA - Danuta Dopierała (spr.), Protokolant - Sylwia Wojtkowska-Just, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 marca 2009 r. sprawę ze skargi E. M. na postanowienie Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia ... sierpnia 2008 r. nr ... w przedmiocie odmowy wydania zaświadczenia o pomocy de minimis oddala skargę.


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi z 30 września 2008 r. (data nadania) wniesionej przez E. M. prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą P.P.H.U. – Z.P.CH. M. z siedzibą we W. jest postanowienie Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia [...] sierpnia 2008 r. nr [...] utrzymujące w mocy postanowienie Prezesa Zarządu Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych (dalej: Prezes Zarządu PFRON) z dnia [...] grudnia 2007 r. nr [...] o odmowie wydania zaświadczenia o pomocy de minimis.

Pismem z 25 czerwca 2007 r. E. M. zwrócił się do PFRON o wydanie zaświadczenia o pomocy de minimis w kwocie 27.000,00 zł, tj. 6.960,74 euro w związku z poniesieniem wydatku z zakładowego funduszu rehabilitacji osób niepełnosprawnych (zfron) na realizację indywidualnego programu rehabilitacji (ipr) w zakresie przygotowania stanowiska pracy – zakup i dostosowanie maszyny do indywidualnych potrzeb wynikających z psychofizycznych możliwości osoby niepełnosprawnej (§ 4 pkt 2 a) rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 27 kwietnia 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków udzielania pomocy de minimis przedsiębiorcom prowadzącym zakłady pracy chronionej (Dz. U. nr 98, poz. 989). Do wniosku załączył m.in. kopię faktury nr [...] dotyczącej zakupu samochodu marki [...] wraz z dowodem zapłaty wskazując, iż pozostała część faktury została pokryta ze środków pochodzących z podatków.

W piśmie z dnia 30 listopada 2007 r., powołując m.in. § 2 pkt 12a rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 31 grudnia 1998 r. w sprawie zakładowego funduszu rehabilitacji osób niepełnosprawnych (Dz. U. z 1999 r., Nr 3, poz. 22 ze zm.) oraz § 3 pkt 2 i 12 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 26 kwietnia 2007 r. w sprawie szczegółowych warunków udzielania pomocy de minimis przedsiębiorcom prowadzącym zakłady pracy chronionej (Dz. U. nr 76, poz. 496), przedsiębiorca zauważył, iż samochód może stanowić ruchome wyposażenie stanowiska pracy niepełnosprawnego pracownika, zatem na podstawie ww. przepisów sfinansowaniu mogą podlegać wydatki na jego zakup.

Postanowieniem z [...] grudnia 2007 r. Prezes Zarządu PFRON odmówił wydania zaświadczenia o pomocy de minimis na dzień 29 marca 2007 r. w kwocie w kwocie 27.000,00 zł, tj. 6.960,74 euro.

W uzasadnieniu organ wskazał, iż wydatek poniesiony na zakup samochodu nie stanowi pomocy de minimis w rozumieniu § 2 pkt 12a rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 31 grudnia 1998 r. w sprawie zakładowego funduszu rehabilitacji osób niepełnosprawnych oraz § 4 pkt 2 a) rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 27 kwietnia 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków udzielania pomocy de minimis przedsiębiorcom prowadzącym zakłady pracy chronionej. Przepisy te nie przewidują możliwości zakupu samochodu na potrzeby zakładu pracy, gdyż nie mieści się on pod pojęciem maszyny lub urządzenia. Nie ma natomiast przeszkód w sfinansowaniu oprzyrządowania samochodu na potrzeby osoby niepełnosprawnej zatrudnionej na stanowisku kierowcy ze środków zfron.

W zażaleniu na powyższe postanowienie E. M. wniósł o jego uchylenie w całości podnosząc m.in., iż katalog wydatków w ramach ipr jest otwarty (§ 2 pkt 12a rozporządzenia z dnia 31 grudnia 1998 r.) co oznacza, że można sfinansować wszystkie koszty wynikające z programu mające na celu zmniejszenie ograniczeń zawodowych związanych z rodzajem i stopniem niepełnosprawności pracownika. Zaznaczył, iż to komisja rehabilitacyjna po analizie sytuacji zawodowej, ocenie psychofizycznych możliwości osoby niepełnosprawnej podejmuje decyzję co będzie finansowane jako koszt zmniejszenia ograniczeń zawodowych wynikających z rodzaju i stopnia niepełnosprawności. Pracownik firmy M. objęty ipr ze względu na rodzaj niepełnosprawności nie mógł wykonywać obowiązków na dotychczasowym stanowisku pracy i bez sfinansowania zakupu samochodu utraciłby zdolność świadczenia pracy. Komisja rehabilitacyjna wskazała na konieczność zakupu samochodu pracownikowi udowadniając, iż zmniejszy to jego ograniczenia zawodowe i wpłynie korzystnie na jego rehabilitację.

Nadto przedsiębiorca wskazał, iż zaskarżone postanowienie nie zawiera uzasadnienia prawnego, gdyż z powołanych przez PFRON przepisów nie wynika, iż poniesiony wydatek nie stanowi pomocy de minimis.

Postanowieniem z [...] sierpnia 2008 r., na podstawie art. 138 § 1 w związku z art. 144 i art. 219 k.p.a. Minister Pracy i Polityki Społecznej utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie.

W uzasadnieniu, powołując treść § 2 pkt 12a rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 31 grudnia 1998 r. w sprawie zakładowego funduszu rehabilitacji osób niepełnosprawnych, organ wskazał, iż celem ipr jest zmniejszenie ograniczeń zawodowych pracownika niepełnosprawnego, wynikających z rodzaju i stopnia niepełnosprawności, w związku z powyższym sfinansowaniu z zfron podlegają koszty dostosowania miejsca pracy i stanowiska pracy do potrzeb wynikających z rodzaju i stopnia niepełnosprawności, mające na celu zmniejszenie ograniczeń zawodowych. Zasadność poniesionych wydatków musi zatem wynikać wprost z samego ipr i musi być uzasadniona spodziewanym zmniejszeniem lub wyeliminowaniem ograniczeń zawodowych wynikających z rodzaju i stopnia niepełnosprawności pracownika, dla którego program został opracowany.

Z ustaleń faktycznych sprawy niniejszej wynika, że osoba niepełnosprawna, na rzecz której został opracowany ipr, po wystąpieniu niepełnosprawności, tj. od 1 lipca 2004 r., wykonywała zawód pracownika ochrony mienia. Praca ta - jak wskazała strona w piśmie procesowym z 9 maja 2008 r. - zwłaszcza w okresie jesienno-zimowym wymagała od pracownika dużego wysiłku fizycznego, co wpłynęło niekorzystnie na stan jego zdrowia. Lekarz medycyny pracy wyraził konieczność zmiany stanowiska pracy, co zadecydowało o objęciu pracownika ipr oraz stworzeniem nowego stanowiska pracy kierowcy - montera. Pracodawca podniósł kwalifikacje zawodowe pracownika pokrywając koszt kursu prawa jazdy oraz wyposażył stanowisko pracy w samochód ciężarowy z dostosowaną do jego potrzeb kabiną kierowcy z komfortowym siedzeniem (dodatkową poduszką lędźwiową), uchwytami pomagającymi wsiadać i wysiadać. Obecnie do obowiązków pracownika należy rozwożenie materiałów i surowców budowlanych, a także sprawowanie kontroli nad ekipami monterów.

Zdaniem organu w rozpatrywanej sprawie nie można uznać, ze zakup samochodu stanowi działanie związane z przystosowaniem stanowiska pracy stosownie do potrzeb wynikających z niepełnosprawności i przyczynia się do zmniejszenia ograniczeń wynikających z rodzaju i stopnia niepełnosprawności pracownika. W celu zmniejszenia tych ograniczeń wystarczyło dostosować kabinę kierowcy poprzez zaopatrzenie jej w ww. oprzyrządowanie. Zakup samochodu winien - zdaniem organu - nastąpić ze środków finansowych pracodawcy, a jedynie koszty oprzyrządowania samochodu związane z potrzebami osoby niepełnosprawnej zatrudnionej na stanowisku kierowcy można sfinansować ze środków zfron.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na powyższe postanowienie Ministra Pracy i Polityki Społecznej skarżący – E. M. wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia zarzucając naruszenie prawa mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:

1. błąd w ustaleniach faktycznych sprawy w wyniku dowolnego przyjęcia, że zakup samochodu nie miał związku z niepełnosprawnością pracownika zatrudnionego u skarżącego i nie był warunkiem niezbędnym do wykonywania pracy na tym stanowisku, podczas gdy prawidłowe ustalenie stanu faktycznego, a zwłaszcza treść indywidualnego programu rehabilitacyjnego oraz "okresowa ocena Komisji rehabilitacyjnej" z 6 sierpnia 2008 r. prowadzą do wniosku, że zakup tego samochodu stanowił wyposażenie (dostosowanie) stanowiska pracy osoby niepełnosprawnej, co w dalszej konsekwencji miało na celu zmniejszenie ograniczeń zawodowych wynikających z rodzaju niepełnosprawności, jak również usprawnienie i wykonywanie obowiązków zawodowych,

2. niezastosowanie § 2 pkt 12a rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 31 grudnia 1998 r. w wyniku dowolnego przyjęcia, że wydatek poniesiony na zakup samochodu dla niepełnosprawnego pracownika - stosownie do jego indywidualnego programu rehabilitacyjnego - nie stanowił pomocy de minimis w rozumieniu tego przepisu, podczas gdy przepis ten winien mieć zastosowanie, gdyż zakup ten miał na celu zmniejszenie ograniczeń zawodowych wynikających z rodzaju i stopnia niepełnosprawności i był kosztem dostosowania miejsca pracy i stanowiska do potrzeb wynikających z rodzaju i stopnia niepełnosprawności,

3. błędną wykładnię § 4 rozporządzenia Rady Ministrów z 27 kwietnia 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków udzielania pomocy de minimis przedsiębiorcom prowadzącym zakłady pracy chronionej poprzez przyjęcie, że przepis ten nie przewiduje możliwości zakupu samochodu na potrzeby zakładu pracy chronionej, albowiem zawiera zamknięty katalog sytuacji, w których się udziela pomocy, podczas gdy prawidłowa wykładnia tego przepisu prowadzi do uzasadnionego wniosku, że przepis ten przewiduje otwarty katalog wydatków i w sytuacji, gdy Komisja Rehabilitacyjna wskazuje dany wydatek za zasadny i zmierzający do przygotowania stanowiska pracy należy uznać go za zasadny,

4. art. 107 § 3 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie i niewskazanie w uzasadnieniu postanowienia faktów, które organ znał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej oraz nie wyjaśnienie podstawy prawnej postanowienia.

W odpowiedzi na skargę Minister Pracy i Polityki Społecznej wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko.

W piśmie procesowym z 17 marca 2009 r. zatytułowanym "Uzupełnienie skargi z dnia 29.09.2008 r.", skarżący, działający przez pełnomocnika, podtrzymał dotychczasowe zarzuty, twierdzenia i wnioski w sprawie wnosząc o zasądzenie kosztów postępowania, a nadto zarzucił:

- błędną wykładnię art. 33 ust. 6 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych poprzez przyjęcie, że w zakresie kompetencji PFRON jest również uprawnienie do kontroli prawidłowości realizacji przepisów tego art. 1 – 4a, w zakresie przeznaczania środków zfron na finansowanie rehabilitacji zawodowej, społecznej i leczniczej, w tym na indywidualne programy rehabilitacji osób niepełnosprawnych opracowywane przez powołane przez pracodawców komisje rehabilitacyjne oraz ubezpieczenie osób niepełnosprawnych, zgodnie z zakładowym regulaminem wykorzystania tych środków, podczas gdy prawidłowa interpretacja tego przepisu jednoznacznie wskazuje na przyznanie czynności kontrolnych w tym zakresie właściwemu terenowo urzędowi skarbowemu,

- błędną wykładnię art. 5 ust. 3 ustawy z dnia 30 kwietnia 2004 r. o postępowaniu w sprawach dotyczących pomocy publicznej, poprzez przyjęcie, że PFRON posiadał uprawnienie do odmowy wydania skarżącemu zaświadczenia o pomocy de minimis, podczas gdy zaskarżony przepis zawiera dla organu obowiązek wydania zaświadczenia z urzędu w sytuacji poniesienia wydatku z zfron,

- błędną wykładnię art. 217 k.p.a. poprzez przyjęcie, że PFRON miał prawo odmówić wydania skarżącemu zaświadczenia o udzieleniu pomocy de minimis, podczas gdy organ ten ma obowiązek wydać zaświadczenie na żądanie podmiotu, który ma interes prawny w urzędowym potwierdzeniu wydatkowania środków z zfron,

- niezastosowanie § 4 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 11 sierpnia 2004 r. w sprawie zaświadczeń o pomocy de minimis, poprzez błędne przyjęcie, że PFRON nie naruszył zaskarżonej normy prawa odmawiając wydania skarżącemu zaświadczenia o udzielonej pomocy de minimis w terminie 2 miesięcy od udzielenia pomocy.

Skarżący podkreślił, iż w niniejszej sprawie środki z zfron zostały wydatkowane zgodnie z przepisami ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych. W zakładzie powołano komisję rehabilitacyjną, która opracowała dla niepełnosprawnego pracownika indywidualny program rehabilitacji. Zgodnie z zaleceniami komisji pracownik ten zmienił stanowisko pracy z pracownika ochrony na kierowcę – pomocnika montera. To właśnie komisja rehabilitacyjna, po analizie sytuacji zawodowej, ocenie psychofizycznych możliwości osoby niepełnosprawnej podejmuje decyzję, co będzie finansowane jako koszt zmniejszenia ograniczeń zawodowych wynikających ze stopnia niepełnosprawności. Pracownik skarżącego nie mógł wykonywać obowiązków na dotychczasowym stanowisku pracy i bez sfinansowania zakupu samochodu ciężarowego utraciłby zdolność wykonywania pracy.

Powołując szeroko przepisy prawa wspólnotowego oraz prawa krajowego dotyczące pomocy publicznej oraz przepisy k.p.a. dotyczące wydawania zaświadczeń, skarżący stwierdził, iż nie można zgodzić się ze stanowiskiem Ministra, że przepisy art. 5 ust. 3 ustawy o postępowaniu w sprawach dotyczących pomocy publicznej pozwalają PFRON odmówić wydania skarżącemu zaświadczenia o pomocy de minimis. W niniejszej sprawie, w przypadku gdy ustawa o postępowaniu w sprawach dotyczących pomocy publicznej nakłada na skarżącego obowiązek uzyskiwania zaświadczeń o uzyskanej pomocy de minimis w celu udokumentowania wysokości otrzymanej pomocy i zapewnienia, aby pomoc ta nie przekroczyła dozwolonych 100.000 euro, a także gdy zakup samochodu nastąpił ze środków zforn, to rozstrzygnięcie PFRON w każdej sytuacji powinno dotyczyć wydania zaświadczenia o wydatkowaniu przez skarżącego kwot z zfron w granicach progów finansowych wynikających z postanowień Traktatu lub zaświadczenia stwierdzającego ich przekroczenie. W żadnym razie przepisy nie dają legitymacji dla PFRON do wydania decyzji odmawiającej wydania przedmiotowego zaświadczenia.

W piśmie procesowym z 2 kwietnia 2009 r. Minister, ustosunkowując się do zarzutów podniesionych w uzupełnieniu skargi podniósł w szczególności, iż PFRON nie prowadził kontroli gospodarowania środkami zfron, lecz zgodnie z art. 218 § 2 k.p.a. mającym zastosowanie w sprawie przeprowadził konieczne postępowanie wyjaśniające w celu zbadania prawidłowości wykorzystania środków publicznych przekazanych przez PFRON do dyspozycji pracodawcy.

Nadto zauważył, iż nie można zgodzić się ze stanowiskiem skarżącego, iż na podstawie art. 5 ust. 3 ustawy o postępowaniu w sprawach dotyczących pomocy publicznej na organie ciąży obowiązek wydania zaświadczenia z urzędu w sytuacji poniesienia każdego, a więc także zupełnie dowolnego wydatku z zfron. Zaświadczenie o pomocy de minimis ma potwierdzić dokonanie wydatku zgodnie z katalogiem określonym w rozporządzeniu z dnia 31 grudnia 1998 r. w sprawie zakładowego funduszu rehabilitacji osób niepełnosprawnych. Nie można było więc potwierdzić wydatku dokonanego z naruszeniem przepisów prawa i PFRON, jako organ udzielający pomocy miał prawo odmówić wydania takiego zaświadczenia.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

W oparciu o treść art. 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne, w tym sąd wojewódzki, sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Uzupełnieniem tego zapisu jest treść art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej: "p.p.s.a.", w którym wskazano, że owe sądy stosują środki określone w ustawie.

Kierując się ww. przesłankami i badając zaskarżone postanowienie w granicach określonych przepisami powołanych wyżej ustaw oraz w oparciu o akta sprawy, zgodnie z art. 133 § 1 p.p.s.a., Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, iż skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zdaniem Sądu zaskarżone postanowienie jest prawidłowe - nie narusza prawa, zaś zarzuty podniesione w skardze są nieuzasadnione.

Jak wynika z akt sprawy zaskarżonym postanowieniem z [...] sierpnia 2008 r. Minister Pracy i Polityki Społecznej utrzymał w mocy postanowienie Prezesa Zarządu PFRON z [...] grudnia 2007 r. o odmowie wydania zaświadczenia o pomocy de minimis na kwotę 27.000,00 zł obejmującą wydatek z zakładowego funduszu osób niepełnosprawnych w postaci samochodu ciężarowego marki [...].

Kwestią sporną w sprawie niniejszej pozostaje zasadność rozstrzygnięcia organu orzekającego w świetle prawnych i faktycznych okoliczności sprawy.

Problematyka dotycząca pomocy de minimis została przeniesiona na grunt prawa polskiego w ramach procesu harmonizacji prawa krajowego z prawem wspólnotowym. Podstawowym aktem prawnym odnoszącym się do pomocy publicznej, w tym do pomocy de minimis, jest Traktat Ustanawiający Wspólnotę Europejską - art. 87 i 88 (Dz. U. z 2004 Nr 90, poz. 864/2 ze zmianami), a w dalszej kolejności rozporządzenie Komisji (WE) nr 69/2001 z dnia 12 stycznia 2001 r. w sprawie zastosowania art. 87 i 88 Traktatu do pomocy de minimis (Dz. Urz. WE L 10 z 13.01.2001) zmienione rozporządzeniem Komisji (WE) Nr 1998/2006 z dnia 15 grudnia 2006 r. w sprawie zastosowania art. 87 i 88 Traktatu do pomocy de minimis (Dz. Urz. UE L 379 z 28.12.2006, str. 5).

Na gruncie prawa krajowego kluczową rolę pełni ustawa z dnia 30 kwietnia 2004 r. o postępowaniu w sprawach dotyczących pomocy publicznej (Dz. U. z 2007 r., Nr 59, poz. 404 ze zm.), która zastąpiła ustawę z dnia 27 lipca 2002 r. o warunkach dopuszczalności i nadzorowaniu pomocy publicznej dla przedsiębiorców (Dz. U. Nr 141, poz. 1177 ze zm.) oraz - obowiązujące w dacie dokonania przedmiotowego w sprawie wydatku ze środków zfron - rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 27 kwietnia 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków udzielania pomocy de minimis przedsiębiorcom prowadzącym zakłady pracy chronionej (Dz. U. Nr 98, poz. 989), a także rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 20 marca 2007 r. w sprawie zaświadczeń o pomocy de minimis i pomocy de minimis w rolnictwie lub rybołówstwie (Dz. U. nr 53, poz. 354), obowiązujące w dacie złożenia wniosku o wydanie zaświadczenia de minimis.

Ponadto dla potrzeb niniejszej sprawy istotne znaczenie mają także przepisy ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (Dz. U. Nr 123, poz. 776 ze zm., dalej: ustawa o rehabilitacji) oraz przepisy rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 31 grudnia 1998 r. w sprawie zakładowego funduszu rehabilitacji osób niepełnosprawnych (Dz. U. z 1999 r. Nr 3, poz. 22 ze zm.).

Mając na względzie treść zaskarżonego postanowienia oraz zarzuty skargi i pisma procesowego z 17 marca 2009 r. wskazać należy, iż stosownie do art. 26a ust. 1 ww. ustawy o rehabilitacji, pracodawcy przysługuje ze środków Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych miesięczne dofinansowanie do wynagrodzenia pracownika niepełnosprawnego, który nie ma ustalonego prawa do emerytury, o ile pracownik ten został ujęty w ewidencji zatrudnionych osób niepełnosprawnych, o której mowa w art. 26b ust. 1, prowadzonej przez Fundusz. Zgodnie z ust. 4 tego artykułu, kwota miesięcznego dofinansowania, z zastrzeżeniem ust. 5, nie powinna przekroczyć kwoty miesięcznego wynagrodzenia osiąganego przez pracownika niepełnosprawnego. W przypadku, gdy kwota miesięcznego dofinansowania przekracza kwotę miesięcznego wynagrodzenia osiąganego przez pracownika niepełnosprawnego u pracodawcy prowadzącego zakład pracy chronionej, pracodawca przekazuje różnicę pomiędzy kwotą miesięcznego dofinansowania a kwotą tego wynagrodzenia na zakładowy fundusz rehabilitacji osób niepełnosprawnych, z przeznaczeniem na indywidualny program rehabilitacji pracowników niepełnosprawnych zatrudnionych w zakładzie pracy chronionej (ust. 5 pkt 2).

Stosownie natomiast do treści art. 33 ust. 1 i 2 omawianej ustawy prowadzący zakład pracy chronionej tworzy zakładowy fundusz rehabilitacji osób niepełnosprawnych, zwany dalej "funduszem rehabilitacji" - w szczególności ze środków, o których mowa w art. 26a ust. 5 pkt 2 oraz w art. 31 ust. 3 pkt 1 lit. b) i pkt 2; z części zaliczek na podatek dochodowy od osób fizycznych, zgodnie z odrębnymi przepisami; z wpływów z zapisów i darowizn; z odsetek od środków zgromadzonych na rachunku funduszu rehabilitacji; ze środków pochodzących ze zbycia środków trwałych zakupionych ze środków funduszu, w części niezamortyzowanej. Środki funduszu rehabilitacji (...) przeznaczane są na finansowanie rehabilitacji zawodowej, społecznej i leczniczej oraz ubezpieczenie osób niepełnosprawnych, zgodnie z zakładowym regulaminem wykorzystania tych środków (art. 33 ust. 4).

Zgodnie z § 1 ww. rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 27 kwietnia 2004 r., rozporządzenie to określa szczegółowe warunki udzielania przedsiębiorcom prowadzącym zakłady pracy chronionej pomocy, o której mowa w art. 26a ust. 5 pkt 2 ustawy o rehabilitacji w ramach pomocy de minimis, o której mowa w rozporządzeniu Komisji (WE) Nr 69/2001 z dnia 12 stycznia 2001 r. Pomoc ta może być udzielana, jeżeli spełnione zostaną łącznie warunki określone w ww. rozporządzeniu (§ 2), dotyczące m.in. przeznaczenia pomocy – w tym środków z zakładowego funduszu rehabilitacji osób niepełnosprawnych pochodzących z nadwyżki, o której mowa w art. 26a ust. 5 pkt 2 ustawy o rehabilitacji - na sfinansowanie wydatków, o których mowa w § 4 rozporządzenia.

Podstawą zakwalifikowania pomocy jako pomocy de minimis jest zaświadczenie wydane przedsiębiorcy przez upoważniony podmiot (§ 3 rozporządzenia). Potwierdzenie tego zapisu stanowi dyspozycja art. 5 ust. 3 ustawy o postępowaniu w sprawach dotyczących pomocy publicznej, zgodnie z którym podmioty udzielające pomocy wydają beneficjentowi pomocy zaświadczenie stwierdzające, że udzielona pomoc publiczna jest pomocą de minimis (...).

Z kolei formę, treść, termin i oraz sposób wydawania zaświadczenia stwierdzającego, że udzielona pomoc publiczna jest pomocą de minimis określa rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 20 marca 2007 r. w sprawie zaświadczeń o pomocy de minimis i pomocy de minimis w rolnictwie lub rybołówstwie (Dz. U. nr 53, poz. 354), które z dniem 5 kwietnia 2007 r. zastąpiło rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 11 sierpnia 2004 r. w sprawie zaświadczeń o pomocy de minimis (Dz. U. nr 187, poz. 1930).

W zakresie nieuregulowanym postanowieniami ww. aktów prawnych znajdują zastosowanie przepisy działu VII k.p.a. – Wydawanie zaświadczeń (art. 217 – 220 k.p.a.). Zgodnie z art. 219 § 2 k.p.a. organ administracji publicznej, przed wydaniem zaświadczenia, może przeprowadzić w koniecznym zakresie postępowanie wyjaśniające. Zakres tego postępowania wynikać będzie nie tylko z żądania osoby zainteresowanej, lecz również z oceny możliwości jego spełnienia przez organ. Postępowanie wyjaśniające powinno zmierzać w kierunku ustalenia stanu faktycznego i prawnego wymagającego potwierdzenia zaświadczeniem. W jego toku można wykorzystać środki dowodowe stosując odpowiednio przepisy o postępowaniu dowodowym zawarte w k.p.a. (v. Borkowski, [w] Adamiak/Borkowski, KPA, Komentarz, 6, wyd. Warszawa 2004, Art. 217 Nb 3.). W przypadku, gdy nie można spełnić żądania osoby ubiegającej się o wydanie zaświadczenia odnośnie potwierdzenia określonych faktów lub stanu prawnego np. ze względu na treść posiadanych dokumentów, właściwy organ odmawia wydania zaświadczenia. Odmowa następuje w drodze postanowienia, na które służy zażalenie (art. 219 k.p.a.).

Mając na względzie powyższe nie można, zdaniem Sądu, zgodzić się ze stanowiskiem skarżącego zaprezentowanym w skardze oraz w późniejszym piśmie procesowym, że Prezes Zarządu PFRON miał obowiązek wydania zaświadczenia o pomocy de minimis z urzędu w sytuacji poniesienia wydatku z zakładowego funduszu rehabilitacji osób niepełnosprawnych, a tym samym, że wydanie postanowienia o odmowie wydania zaświadczenia stanowi naruszenie art. 5 ust. 3 ustawy o postępowaniu w sprawach dotyczących pomocy publicznej w zw. z art. 217 k.p.a.

Jak bowiem wynika z powołanego wyżej rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 27 kwietnia 2004 r., jedną z przesłanek wydania zaświadczenia o pomocy de minimis jest spełnienie warunków określonych w tymże rozporządzeniu, w tym warunku dotyczącego przeznaczenia pomocy na finansowanie rodzajów wydatków wymienionych w § 4 rozporządzenia. Zatem w sytuacji, gdy - jak w sprawie niniejszej - załączone do wniosku dokumenty nie pozwalały na jednoznaczną ocenę stanu faktycznego i prawnego sprawy, organ był uprawniony w świetle art. 218 § 2 k.p.a. do przeprowadzenia w koniecznym zakresie postępowania wyjaśniającego, co - wobec stwierdzenia dokonania wydatku z naruszeniem przepisów prawa - skutkowało wydaniem na podstawie art. 219 k.p.a. postanowienia o odmowie wydania wnioskowanego zaświadczenia.

Zaznaczenia wymaga, iż celem przeprowadzonego postępowania była prawna możliwość zakwalifikowania pomocy jako pomocy de minimis a nie kontrola gospodarowania środkami zakładowego funduszu rehabilitacji osób niepełnosprawnych co czyni nieuzasadnionym podniesiony w ww. piśmie procesowym zarzut naruszenia art. 33 ust. 6 ustawy o rehabilitacji.

Nie uzasadnione są również, zdaniem Sądu, pozostałe zarzuty skargi i ww. pisma procesowego dotyczące naruszenia § 4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 27 kwietnia 2004 r. oraz § 2 pkt 12 a) rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dni 31 grudnia 1998 r.

Przedmiotowy w sprawie wydatek za sfinansowanie zakupu samochodu ciężarowego [...] został zrealizowany w ramach indywidualnego programu rehabilitacji opracowanego dla niepełnosprawnego pracownika firmy – M. K. zatrudnionego na stanowisku – pracownik ochrony mienia (k. 64 i nast. akt admin.), wobec którego orzeczono lekki stopień niepełnosprawności na skutek wypadku w wyniku którego doszło do uszkodzenia narządu ruchu (orzeczenie o stopniu niepełnosprawności nr [...] z [...] stycznia 2008 r. – k. 46 akt admin.). W IPR wskazano, że pracownik posiada zdolność do samodzielnego poruszania się, jest zdolny do pracy nie wymagającej zbyt dużo chodzenia i wysiłku fizycznego przy odpowiednim dostosowaniu stanowiska pracy do potrzeb i możliwości wynikających ze skutków niepełnosprawności. Biorąc pod uwagę opinię lekarską odnośnie możliwości pogłębienia schorzenia narządu ruchu uznano za zasadną zmianę dotychczasowego stanowiska pracy z pracownika ochrony mienia na kierowcę – pomocnika montera oraz wyposażenie nowego stanowiska pracy poprzez zakup przystosowanego do potrzeb wynikających z niepełnosprawności samochodu (uchwyty pomagające wsiadać i wysiadać z kabiny kierowcy, regulacja kąta nachylenia siedziska i oparcia kierowcy, wyprofilowane oparcia z możliwością masażu w czasie jazdy).

W toku postępowania administracyjnego skarżący wyjaśnił, iż w ramach realizacji IPR podniesiono kwalifikacje zawodowe M. K. pokrywając koszty kursu prawa jazdy oraz wyposażając jego nowe stanowisko pracy w samochód ciężarowy z dostosowaną do potrzeb wynikających z niepełnosprawności kabiną kierowcy. Wskazał, że do obowiązków pracownika na nowym stanowisku należy rozwożenie materiałów i surowców budowlanych, a także sprawowanie kontroli nad ekipami monterów, przy czym pracę tę można podzielić w stosunku 75% do 25% na dowożenie materiałów i kontrolę nad jakością wykonywanych przez monterów zadań.

Jak już wskazano powyżej warunkiem udzielenia pomocy, o której mowa w § 1 ww. rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 27 kwietnia 2004 r. jest łączne spełnienie warunków określonych w rozporządzeniu, w tym również wynikających z § 4 zgodnie z którym pomoc może być przeznaczona na finansowanie rodzajów wydatków wymienionych w tym przepisie, w tym na przygotowanie stanowisk pracy, w szczególności na zakup i modernizację maszyn i urządzeń do indywidualnych potrzeb wynikających z psychofizycznych możliwości osób niepełnosprawnych (pkt 2 a) oraz na wydatki inne, ponoszone w ramach indywidualnych programów rehabilitacji (§ 3 pkt 12). Zaznaczyć przy tym należy, iż samochód ciężarowy – środek transportu, nie mieści się w zakresie przedmiotowym ww. przepisu § 4 pkt 2 a) rozporządzenia.

Zgodnie z § 2 pkt 12a rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 31 grudnia 1998 r. w sprawie zakładowego funduszu rehabilitacji osób niepełnosprawnych, indywidualne programy rehabilitacji mają na celu zmniejszenie ograniczeń zawodowych wynikających z rodzaju i stopnia niepełnosprawności, w ramach których są finansowane m.in. koszty dostosowania miejsca pracy i stanowiska pracy do potrzeb wynikających z rodzaju i stopnia niepełnosprawności (lit. e). W myśl § 4a ust. 5 rozporządzenia program rehabilitacji opracowuje komisja rehabilitacyjna z udziałem osoby niepełnosprawnej, która będzie realizowała ten program. Program powinien zawierać indywidualną ocenę psychofizycznych możliwości i zdolności osoby niepełnosprawnej oraz określać (1) stanowisko pracy i wymagane umiejętności niezbędne do kontynuowania pracy na tym stanowisku lub podjęcia pracy na innym stanowisku, (2) zakres dostosowania miejsca pracy i stanowiska pracy do potrzeb wynikających z rodzaju i stopnia niepełnosprawności (...).

Podkreślić w tym miejscu należy, iż sam fakt sfinansowania wydatku w ramach IPR nie oznacza, że spełniony został warunek udzielenia pomocy w ramach pomocy de minimis, o którym mowa w § 4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 27 kwietnia 2004 r. Wydatek taki winien służyć sfinansowaniu kosztów, o których mowa w § 2 pkt 12a rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 31 grudnia 1998 r., przy czym otwarty katalog kosztów zawarty w ww. przepisie nie oznacza dowolności w zakresie dokonywania wydatków przez wnioskodawcę. Przedmiotem wydatkowania są bowiem środki publiczne przekazane do dyspozycji pracodawcy przez Państwowy Fundusz Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych, które winny być wykorzystywane w sposób celowy i oszczędny, z zachowaniem zasady uzyskiwania najlepszych efektów z danych nakładów.

Mając na względzie powyższe, należy zgodzić się, zdaniem Sądu, ze stanowiskiem organów orzekających, że zakup przedmiotowego samochodu ciężarowego [...] nie stanowi działania związanego z przystosowaniem stanowiska pracy kierowca – pomocnik montera do potrzeb wynikających z niepełnosprawności zatrudnionego na nim pracownika.

Przede wszystkim zaznaczyć należy, iż - jak słusznie stwierdzono w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia - stanowisko to wymaga wyposażenia w samochód niezależnie od tego, czy pracę tę wykonuje osoba sprawna czy też niepełnosprawna. Innymi słowy zakup samochodu jest warunkiem niezbędnym do wykonywania pracy na tym stanowisku i brak jest podstaw do uznania, że stanowi on koszt dostosowania stanowiska pracy do potrzeb wynikających z rodzaju i stopnia niepełnosprawności.

Samochód ten - jak wynika z akt sprawy - posiada kabinę zaopatrzoną m.in. w komfortowe siedzenie, dodatkową poduszkę lędźwiową oraz uchwyty pomagające wsiadać i wysiadać (Okresowa opinia Komisji Rehabilitacyjnej realizacji IPR – k. 48 akt admin.). Elementy te stanowią w istocie specjalistyczne oprzyrządowanie samochodu mające na celu zmniejszenie ograniczeń wynikających z rodzaju i stopnia niepełnosprawności i właśnie wyposażenie samochodu w te elementy stanowi, zdaniem Sądu, koszt dostosowania stanowiska pracy do potrzeb wynikających z rodzaju i stopnia niepełnosprawności. Z tego też względu podzielić należy pogląd organu orzekającego wyrażony w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia, że zakup samochodu winien nastąpić ze środków finansowych pracodawcy, a jedynie koszt oprzyrządowania dostosowującego samochód do potrzeb osoby niepełnosprawnej może podlegać sfinansowaniu ze środków zfron.

W świetle powyższego brak jest podstaw do uznania, że w sprawie doszło do naruszenia przepisów § 4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 27 kwietnia 2004 r. oraz § 2 pkt 12a rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 31 grudnia 1998 r.

Ustosunkowując się do pozostałych zarzutów skargi Sąd stwierdza, iż wprawdzie rację ma skarżący wskazując, iż w osnowie zaskarżonego postanowienia organ nie powołał dokładnie podstawy prawnej rozstrzygnięcia ze wskazaniem na konkretne przepisy wymienionych aktów prawnych, jednak uchybienie to - jakkolwiek ważkie z punktu widzenia wymogów, o których mowa w art. 124 k.p.a. - nie mogło mieć istotnego wpływu na wynik sprawy, a tylko takie w myśl art. 145 § 1 pkt 1 lit c) p.p.s.a., mogło stanowić podstawę uchylenia zaskarżonego postanowienia.

Tak samo ocenić należy, wskazany w piśmie procesowym z 17 marca 2009 r., zarzut naruszenia § 4 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 11 sierpnia 2004 r. (w sprawie niniejszej, co należy zaznaczyć, znajduje zastosowanie przepis § 4 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 20 marca 2007 r. w sprawie zaświadczeń o pomocy de minimis i pomocy de minimis w rolnictwie lub rybołówstwie - Dz. U. nr 53, poz. 354) w zakresie terminu wydania przez Prezesa Zarządu PFRON rozstrzygnięcia w sprawie przyjmując, że uchybienie to nie stanowi podstawy do uchylenia zaskarżonego postanowienia w trybie art. 145 § 1 pkt 1 lit c) p.p.s.a.

W tym miejscu Sąd zauważa, że w zaskarżonym postanowieniu doszło do omyłki pisarskiej, gdyż został wskazany art. 26c ust. 1 pkt 1 ustawy o rehabilitacji, który ewidentnie nie dotyczy niniejszej sprawy, zamiast art. 26a ust. 5 pkt tejże ustawy.

Konkludując Sąd stwierdza, że zaskarżone rozstrzygnięcie jest prawidłowe, a uzasadnienie - wbrew twierdzeniom skargi - odpowiada wymogom, o których mowa w art. 107 § 3 w zw. z art. 126 k.p.a. Zarówno argumentacja skargi, jak i analiza akt sprawy nie ujawniła wad tego rodzaju, że mogłyby mieć wpływ na podjęte postanowienie. Nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego ani przepisów postępowania w stopniu uzasadniającym wyeliminowanie zaskarżonego orzeczenia z obrotu prawnego.

Z tych względów i na podstawie art. 151 p.p.s.a. Sąd orzekł jak w sentencji wyroku.