Postanowienie WSA w Krakowie, sygn. akt I SA/Kr 1341/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2016-04-06 00:00:00+02:00 ()
Symbol z opisem: 6111 Podatek akcyzowy
Hasła tematyczne: Prawo pomocy
Skarżony organ: Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku: oddalono wniosek o zwolnienie od kosztów
Powołane przepisy: article: art. 245 par 3, art.246 par 1 pkt 2, art.260
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Paweł Dąbek po rozpoznaniu w dniu 6 kwietnia 2016r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi L.C. na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia 18 czerwca 2015r. nr [...] w przedmiocie podatku akcyzowego z tytułu wewnątrzwspólnotowego nabycia samochodu postanawia: -oddalić wniosek-


UZASADNIENIE

Niniejsza sprawa została wszczęta wskutek skargi L.C. na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia 18 czerwca 2015r. nr [...] w przedmiocie podatku akcyzowego z tytułu wewnątrzwspólnotowego nabycia samochodu. Skarga ta została wniesiona

do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie za pośrednictwem Dyrektora Izby Celnej pismem z dnia 22 lipca 2015r.

Wraz ze skargą, skarżący złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy

w zakresie zwolnienia go od kosztów sądowych. Z treści wniosku, zawartego w nim "oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach", akt sprawy o sygn. I SA/Kr 1354/15 oraz nadesłanych dokumentów wynika, że skarżący prowadzi gospodarstwo domowe wspólnie z żoną, z którą w 2010r. zawarł umowę majątkową małżeńską. Małżonkowie mają na utrzymaniu małoletnią córkę. Rodzina mieszka w domu, będącym według oświadczenia skarżącego, własnością jego żony. Wnioskodawca

w 2014r. zawiesił działalność gospodarczą prowadzoną pod firmą: FHU "C". L.C., z powodu problemów finansowych. W 2012r. poniósł bowiem stratę

w wysokości 166 977,73 zł, przy przychodzie w wysokości 8 102 447,06 zł, w 2013r. strata wyniosła 89 349,44 zł, przy przychodzie na poziomie 462 969,80 zł, a w 2014r. miała ona wartość 6 913,70 zł, przy przychodzie w wysokości 48 967,94 zł. Żona skarżącego prowadzi działalność gospodarczą, która według oświadczenia wnioskodawcy przynosi 2 000 zł dochodu miesięcznie.

Skarżący miesięczne koszty utrzymania szacuje na kwotę ok. 1900 zł, Obejmują one: opłaty za energię elektryczną, wodę, wywóz śmieci – 500 zł, koszty wyżywienia – 800 zł, koszty utrzymania jedzenia – 300 zł, koszty paliwa do samochodu – 300 zł. Skarżący oświadczył, iż nie posiada oszczędności, nieruchomości,

ani przedmiotów wartościowych. Podniósł też, iż Dyrektor Izby Celnej wydał do tej pory czterdzieści pięć decyzji adresowanych do niego i w związku z tym nie jest on w stanie ponieść kosztów wypływających z ich zaskarżenia.

Postanowieniem z dnia 5 października 2015r. referendarz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie oddalił wniosek skarżącego o zwolnienie

od kosztów sądowych.

We wniesionym sprzeciwie skarżący domagał się zmiany zaskarżonego postanowienia poprzez zwolnienie go od ponoszenia kosztów sądowych w całości. Podniósł, że przedstawił wyczerpująco swoją sytuację finansową. Zaznaczył,

że z żoną pozostaje w rozdzielności majątkowej, oboje prowadzą całkowicie odrębną politykę finansową, wobec czego skarżący nie może podać danych o jej majątku. Nadto skarżący podniósł, że przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym

w Krakowie toczy się szereg spraw z jego skargi, a łączne koszty postępowania mogą wynosić nawet kilkadziesiąt tysięcy złotych.

Postanowieniem z dnia 20 listopada 2015r. Wojewódzki Sąd Administracyjny

w Krakowie utrzymał w mocy postanowienie referendarza Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie z dnia 5 października 2015r. W zażaleniu złożonym

na ww. postanowienie Sądu, skarżący zakwestionował jego prawidłowość, wskazując na naruszenie art. 246 §1 pkt 1 p.p.s.a. i wniósł o "uchylenie zaskarżonego postępowania w całości".

Postanowieniem z dnia 11 lutego 2016r. w sprawie o sygn. akt I GZ 30/16 Naczelny Sąd Administracyjny postanowił uchylić zaskarżone postanowienie

i przekazać sprawę Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Krakowie

do ponownego rozpoznania z zaleceniem uwzględnienia w przedmiotowej sprawie przepisów proceduralnych w brzmieniu obowiązującym przed wejściem w życie ustawy z dnia 9 kwietnia 2015r. – o zmianie ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje.

Zgodnie z art. 259 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j., Dz.U. z 2012r., poz. 270 ze zm., dalej: p.p.s.a.) od postanowień, wydanych przez referendarza sądowego przysługuje sprzeciw

do właściwego wojewódzkiego sądu administracyjnego. Z treści art. 260 p.p.s.a

w brzmieniu obowiązującym przed wejściem w życie ustawy z dnia 9 kwietnia 2015r. – o zmianie ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi,

tj. w brzmieniu obowiązującym przed dniem 15 sierpnia 2015r., które znajdzie zastosowanie w przedmiotowej sprawie, wynika, że w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, zarządzenie lub postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. Na postanowienie przysługuje zażalenie.

W myśl przepisu art. 245 §1 p.p.s.a., prawo pomocy może być przyznane

w zakresie całkowitym lub częściowym, przy czym prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (§ 2 tego przepisu), natomiast prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 §3 p.p.s.a.), zaś częściowe zwolnienie od opłat lub wydatków może polegać na zwolnieniu od poniesienia ułamkowej ich części albo określonej ich kwoty pieniężnej (art. 245 §4 p.p.s.a.). Zgodnie z art. 246 §1 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej może nastąpić: w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, a w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.

Stosownie do art. 255 p.p.s.a., jeżeli oświadczenie strony zawarte we wniosku okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego

i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości, strona jest obowiązana złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego. Konsekwencją nie zrealizowania takiego wezwania jest oddalenie wniosku o przyznanie prawa pomocy.

Sąd zauważa, że użyte w art. 246 p.p.s.a. sformułowanie "gdy osoba wykaże" oznacza, iż to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uzasadniającej przyznanie prawa pomocy

we wnioskowanym zakresie. Powołany przepis nie pozostawia wątpliwości również

co do tego, że inicjatywa w zakresie uprawdopodobnienia okoliczności świadczących o trudnej sytuacji materialnej, np. związanej z ponoszeniem nadzwyczajnych kosztów utrzymania, czy leczenia spoczywa na wnioskodawcy. Sąd, korzystając z uprawnień, zakreślonych przez art. 255 p.p.s.a., może – jeżeli oświadczenie strony zawarte

we wniosku, okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości – wezwać stronę do złożenia w zakreślonym terminie, dodatkowego oświadczenia

lub przedłożenia dokumentów dotyczących jej stanu majątkowego, dochodów

lub stanu rodzinnego. Jednakże na tym możliwości sądu w zakresie badania stanu majątkowego, rodzinnego i możliwości płatniczych strony się kończą i bez współpracy ze strony osoby, ubiegającej się o przyznanie prawa pomocy, ustalenie

czy rzeczywiście nie może ona ponieść kosztów związanych ze sprawą,

nie jest możliwe. Zatem w zakresie ustalenia, czy w danej sprawie zachodzą przesłanki do udzielenia prawa pomocy osoba wnioskująca winna współpracować z sądem administracyjnym, jeżeli nie poprzez wskazanie wszelkich okoliczności istotnych dla oceny jej stanu majątkowego, to przynajmniej realizując wszelkie wezwania sądu o uzupełnienie brakujących danych i dokumentów. W wypadku braku pełnej współpracy wnioskodawcy, skutki nie wykazania okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia o prawie pomocy będą obciążać właśnie jego. Jak podkreśla się

w orzecznictwie, strona powinna podejmować takie czynności, które przekonałyby sąd o zasadności przyznania prawa pomocy, ponieważ rozstrzygnięcie w tej kwestii zależy od tego, co przez stronę zostanie wykazane (tak Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z 30 lipca 2009 roku, sygn. akt I FZ 171/09, Lex Omega nr 552205). W takiej sytuacji uznać trzeba, iż zainteresowana nie wykazała – w rozumieniu art. 246 §1 p.p.s.a.- że nie stać jej na poniesienie wydatków, niezbędnych w postępowaniu sądowym. Wskazuje się też, że skoro strona uchyliła się od przedstawienia wskazanej przez Sąd dokumentacji, do dostarczenia której została zobowiązana na podstawie art. 255 p.p.s.a., powinna liczyć się z tym, że Sąd nie będzie miał wystarczających podstaw do uznania jej oświadczeń i twierdzeń za uprawdopodobnione, a tym samym uzasadniające przyznanie prawa pomocy (zob. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 kwietnia 2012r., sygn. akt II FZ 170/12, Lex Omega nr 1137689), a niedopełnienie, nawet w części, obowiązku złożenia przez stronę dodatkowego oświadczenia uzasadnia oddalenie wniosku o przyznanie prawa pomocy (tak Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniach z dnia 28 marca 2012r., sygn. akt I OZ 189/12, Lex Omega nr 1145153 oraz z dnia 16 marca 2012r., sygn. akt I OZ 156/12, Lex Omega nr 1136748).

W niniejszej sprawie skarżący nie zrealizował wezwania o nadesłanie oświadczeń dokumentów, a mianowicie nie przedłożył wyciągów z kont bankowych G. J. – C. (zarówno osobistych, jak i firmowych), obejmujących operację z ostatnich trzech miesięcy i ich obecny stan, wyciągów z jej lokat bankowych, zeznań podatkowych G. J. – C. za 2014r. oraz oświadczenia określającego numer księgi wieczystej nieruchomości, w której mieszka rodzina.

Należy wskazać, że fakt zawarcia między małżonkami umowy ustanawiającej rozdzielność majątkową pozostaje w istocie bez znaczenia dla oceny sytuacji majątkowej osoby ubiegającej się o przyznanie prawa pomocy w postępowaniu sądowoadministracyjnym (zob. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego

z dnia 10 czerwca 2014r., sygn. akt I OZ 412/14, Lex Omega nr 1480918). Obowiązek poszerzenia ustaleń faktycznych o informacje dotyczące stanu posiadania małżonka osoby ubiegającej się o zwolnienie od kosztów sądowych odnosi się również do sytuacji, gdy o zwolnienie z kosztów zabiega osoba pozostająca w związku małżeńskim, w którym obowiązuje ustrój rozdzielności majątkowej. W takiej sytuacji wnioskodawcę obciąża obowiązek wykazania, że nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania nawet z pomocą małżonka (tak Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 20 lutego 2014r., sygn. akt I OZ 95/14, Lex Omega nr 1449986). Przy ocenie możliwości finansowych poboczną kwestią jest rozdzielność majątkowa istniejąca między małżonkami. Ustanowienie rozdzielności majątkowej nie wyłącza stosowania przepisów regulujących małżeńskie stosunki majątkowe, niezależnie od ustroju majątkowego obowiązującego małżonków (zob. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12 września 2014r., sygn. akt I FZ 339/14, Lex Omega 1503381). Słusznie zatem referendarz przyjął, że brak przedłożenia dokumentów, obrazujących sytuację finansową żony skarżącego uniemożliwia ocenę, czy prawo pomocy powinno zostać przyznane. Należy również zaznaczyć, że wskazanie numeru księgi wieczystej nieruchomości, na której zamieszkuje m. in. skarżący nie jest uzależnione od ujawnienia stosownej informacji przez jego żonę.

W zaskarżonym postanowieniu z dnia 5 października 2015r. trafnie zaznaczono też, że wiarygodność oświadczeń skarżącego musi budzić zastrzeżenia

co do wiarygodności. We wniosku o prawo pomocy skarżący podał, że nie posiada żadnych składników majątkowych, przedstawiających jakąkolwiek wartość.

W oświadczeniu z dnia 18 września 2015r. stwierdził, że nie posiada żadnych samochodów. Jednocześnie zaś skarżący przedstawił zaświadczenie Prezydenta Miasta K., z którego wynika, że jest on właścicielem samochodu osobowego AUDI A6 i przyczepy ciężarowej.

Jednocześnie Sąd nadmienia, że w analogicznych sprawach skarżącego o sygn. akt I SA/Kr 1321/15 – I SA/Kr 1331/15 na decyzje Dyrektora Izby Celnej w przedmiocie podatku akcyzowego z tytułu wewnątrzwspólnotowego nabycia samochodu – które zawisły przed tut. Sądem, a w których skarżący również wnioskował o zwolnienie go od kosztów sądowych, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie postanowieniami z dnia 12 listopada 2015r. również oddalił wnioski skarżącego. Zażalenia na te postanowienia zostały oddalone postanowieniami Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11 lutego 2016r. o sygn. akt I GZ 19/16-I GZ 29/16.

Podsumowując dotychczasowe rozważania należy stwierdzić, że w niniejszej sprawie nie zostały wykazane przesłanki do przyznania prawa pomocy

we wnioskowanym zakresie. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 245 §3 oraz art. 246 §1 pkt 2 w zw. z art. 260 p.p.s.a. Sąd orzekł jak w sentencji postanowienia.