Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt III SA/Gl 952/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2020-07-09 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6550
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: journal: Dz.U.UE.L 2011 nr 25 poz 8 art. 5 ust. 3
law: Rozporządzenie Komisji (UE) Nr 65/2011 z dnia 27 stycznia 2011 r. ustanawiające szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr  1698/2005 w odniesieniu do wprowadzenia procedur kontroli oraz do zasady wzajemnej zgodności w zakresie środków wsparcia rozwoju  obszarów wiejskich.
journal: Dz.U.UE.L 1995 nr 312 poz 1 art. 3 uat. 1 , art. 1 ust. 2
law: Rozporządzenie Rady (WE, EURATOM) NR 2988/95 z dnia 18 grudnia 1995 r. w sprawie ochrony interesów finansowych Wspólnot  Europejskich.
article: par. 25 ust. 1
journal: Dz.U. 2013 poz 361
law: Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2013 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy  finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" objętego programem Rozwoju obszarów wiejskich na lata 2007-2013.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Barbara Orzepowska-Kyć, Sędziowie Sędzia WSA Barbara Brandys-Kmiecik (spr.), Sędzia WSA Beata Kozicka, Protokolant Specjalista Ewa Olender, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 1 lipca 2020 r. sprawy ze skargi M.S. na decyzję Dyrektora Śląskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Częstochowie z dnia [...] r. nr {...} w przedmiocie płatności obszarowych oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z [...] r. nr [...] Dyrektor Śląskiego Oddziału Regionalnego ARiMR w Częstochowie (dalej: Dyrektor ŚlORARiMR), po rozpatrzeniu odwołania M.S. (dalej: Strona, Skarżący) od decyzji z [...] r. nr [...] Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Z. (dalej: organ, Kierownik ARiMR) ustalającej kwoty nienależnie pobranych płatności z tytułu realizacji Programu Rolnośrodowiskowego, utrzymał w mocy pierwszoinstancyjną decyzję.

W podstawie prawnej powołał art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks Postępowania Administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2018r. poz. 2096 ze zm. - dalej: k.p.a.), art. 10 ust. 1 i 2 oraz art. 29 ust. 1 ustawy z dnia 9 maja 2008r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (Dz. U. 2019r., poz. 1505).

W uzasadnieniu przedstawił stan faktyczny i argumentację prawną. Wyjaśnił, że wnioskiem o przyznanie płatności na rok 2011 strona zawnioskowała o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej w ramach: pakietu 8. Ochrona gleb i wód w wariancie 8.2.1 Międzyplon ozimy do powierzchni 180,1 ha i 15 maja 2012 r. Kierownik ARiMR decyzją nr [...] przyznał płatność rolnośrodowiskową w wysokości 58. 802,10 zł; decyzja została odebrana osobiście przez producenta; środki finansowe zostały przekazane na jego rachunek bankowy.

Przyznając tą płatność organ zobowiązał Stronę do realizacji podjętego zobowiązania rolnośrodowiskowego, wynikającego z zadeklarowanych we wniosku powierzchni, w ciągu 5 lat od terminu rozpoczęcia tego okresu zobowiązania, tj. od dnia 15 marca 2011r., co wynikało z § 26 ust. 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2013 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Program rołnośrodowiskowy" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na łata 2007-2013 (Dz. U. z 2013 r.,poz. 361, ze zm.; dalej zwany "Rozporządzeniem rolnośrodowiskowym"), zgodnie z którym rolnik realizuje zobowiązanie rolnośrodowiskowe od dnia 15 marca roku, w którym został złożony wniosek o przyznanie pierwszej płatności rolnośrodowiskowej.

Warunkiem przyznania płatności w ramach pakietu 8. Ochrona gleb i wód zgodnie z § 12 ust. 6 w/w Rozporządzenia rolnośrodowiskowego jest między innymi uprawa w przypadku wariantu 8.2.1. na gruncie ornym po plonie głównym roślinozimych, jako międzyplonu ozimego. Rolnik realizujący zobowiązanie rolnośrodowiskowe poza spełnieniem warunków, o których mowa w § 2 ust 1 Rozporządzenia rolnośrodowiskowego zobowiązany jest przez cały okres trwania 5 letniego zobowiązania do przestrzegania wymagań, o których mowa w § 4 ust. 2 w/w Rozporządzenia rolnośrodowiskowego. Zgodnie z § 2 ust. 1 pkt 3 Rozporządzenia rolnośrodowiskowego, realizacja zobowiązania rolnośrodowiskowego jest jednym z podstawowych warunków przyznania płatności rolnośrodowiskowej, obowiązującym rolnika zarówno w pierwszym jak i w kolejnych latach ubiegania się o przyznanie płatności rolnośrodowiskowych.

Następnie w kolejnych latach Strona składała wnioski kontynuacyjne o przyznanie płatności rolnośrodowiskowych na 2012 - 2014 zawierające deklarację: pakietu 8. Ochrona gleb i wód w wariancie 8.2.1 Międzyplon ozimy do powierzchni 180,1 ha; organ kolejnymi decyzjami przyznał płatności w wysokości 58. 802,10 zł, a środki finansowe przekazano na rachunek bankowy wskazany przez producenta.

W dniu 15 czerwca 2015 r. Strona także złożyła kolejny wniosek kontynuacyjny o przyznanie w/w płatności rolnośrodowiskowej na 2015 rok do powierzchni 180,86 ha. Gospodarstwo było przedmiotem kontroli na miejscu w dniach od 19 do 27 listopada 2015 r.; wyniki z kontroli zostały odwzorowane w Protokole z czynności kontrolnych nr [...]. Dla działek rolnych zadeklarowanych do płatności rolnośrodowiskowej stwierdzono nieprawidłowości; został zastosowany kod błędu W10 i W14 - oznaczając brak siewu roślin poplonowych i nie stwierdzono deklarowanej uprawy w międzyplonie, co oznacza nierealizowanie zobowiązania rotnośrodowiskoweeo w 2015 r. Skutkowało to wydaniem [...]r. przez Kierownika ARiMR decyzji nr [...] odmawiającej przyznania wnioskowanej płatności.

W wyniku rozpatrzenia odwołania decyzją z [...]r. nr [...] Dyrektor ŚlORARiMR uchylił tą decyzję w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia. Jednakże Kierownik ARiMR po ponownym zweryfikowaniu dokumentów w sprawie decyzją z [...]r. nr [...] powtórnie odmówił Stronie przyznania płatności rolnośrodowiskowej na rok 2015, a organ odwoławczy decyzją z [...] r. nr [...] utrzymał w mocy rozstrzygnięcie pierwszo instancyjne. Natomiast w wyniku rozpatrzenia skargi na powyższą decyzję ostateczną Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach wyrokiem z 4 lipca 2018 r., o sygn. akt III SA/Gl 474/18, oddalił skargę Strony w przedmiocie odmowy przyznania płatności rolnośrodowiskowej na 2015 rok oraz nałożenia sankcji. (wyrok jest prawomocny).

W konsekwencji powyższego Dyrektor ŚORARiMR wskazał, że zgodnie z § 39 ust. 2 pkt. 1 rozporządzenie rolnośrodowiskowego płatność rolnośrodowiskową podlega zwrotowi również w przypadku, gdy rolnik nie przestrzega żadnych wymogów w ramach wariantu określonego pakietu, przy czym zwrotowi podlega ta część płatności, która została przyznana w ramach danego wariantu. Skoro bowiem rolnik jest zobowiązany realizować w odniesieniu do uprawianej rośliny zobowiązanie zgodnie z deklaracją wskazaną we wniosku, może to zobowiązanie zmienić w ramach realizowanego wariantu w zakresie uprawianej rośliny, ale taką zmianę zobowiązany jest zgłosić Kierownikowi Biura Powiatowego zgodnie z § 6 ust. 3 Rozporządzenia rolno środowiskowego zatem skutkiem nierealizowania zobowiązania rolnośrodowiskowego jest odmowa przyznania płatności, a w przypadku przyznania tej płatności i jej wypłaty - obowiązek zwrotu za poprzednie lata, wynikający z § 39 ust. 1 i 2 Rozporządzenia rolnośrodowiskowego.

Wobec tego organ wszczął z urzędu postępowanie administracyjne w sprawie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności z tytułu programu rolnośrodowiskowego przyznanych Stronie.

W dniu 17 kwietnia 2019 r. Strona złożyła pismo wnosząc o umorzenie postępowania administracyjnego w sprawie wskazując brak podstaw do ustalenia, że płatności rolnośrodowiskowe, które zostały przekazane na rachunek bankowy strony, są środkami nienależnie pobranymi. Podkreśliła, że realizowała przez lata 2011-2014 program rołnośrodowiskowy, natomiast złamanie zobowiązania było spowodowane faktem wystąpienia suszy oraz załamania po śmierci ojca Strony.

Kierownik ARiMR nie uznał słuszności argumentów Strony i [...]r. wydał decyzję Nr [...] o ustaleniu kwoty nienależnie pobranych płatności z tytułu realizacji Programu Rolnośrodowiskowego za lata 2011-2014 w łącznej wyskości 235.077,28 zł, powiększoną o odsetki w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych, naliczone po upływie terminu 60 dni od daty doręczenia tej decyzji do dnia zwrotu kwoty nienależnie pobranych płatności.

Kwestionując powyższą decyzję Strona złożyła odwołanie nie zgadzając się z tą decyzją; wniosła o jej uchylenie i umorzenie postępowania. Zarzuciła naruszenie art. 6 do art. 10 i art. 77 § 1 Kpa; oparcie się organu na ustaleniach przyjętych w trakcie oględzin, które nastąpiły 27 listopada 2015 r. i nie uwzględnienie twierdzeń zawartych w piśmie; dokonanie błędnej interpretacji Rozporządzenia rolnośrodowiskowego w kwestii § 39 ust. 2 dotyczącego zwrotu płatności rolnośrodowiskowej oraz nie zastosowanie aktualnego brzmienia rozporządzenia. Odwołujący podnosił również kwestie przedawnienia się roszczeń oraz wystąpienie okoliczności nadzwyczajnych takich jak susza oraz śmierć ojca i opiekę nad chorą załamaną matką. Strona zarzuciła organowi I instacji, iż nie zbadał niezawinionego jej działania wynikającego z siły wyższej tj. suszy.

Po rozpatrzeniu sprawy w trybie odwoławczym zaskarżoną decyzją Dyrektor ŚlOR ARiMR nie uwzględnił zarzutów i utrzymał decyzję pierwszo instancyjną w mocy. Podkreślił, że wypłacone nienależnie Stronie środki finansowe za rok 2011, 2012, 2013 i 2014 z tytułu realizacji Programu Rolnośrodowiskowego pochodzą z Europejskiego Funduszu Rolnego na Rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich oraz ze środków krajowych, przeznaczonych na współfinansowanie wydatków realizowanych z funduszy Unii Europejskiej tj. z funduszy, o których mowa w art. 29 ust. 1 pkt 1 i pkt 2 lit. a w/w ustawy, a sytuacja, w której dochodzi do nienależnego pobrania takich środków ma miejsce niewątpliwie wówczas, gdy wspomniane środki zostaną przyznane na podstawie decyzji administracyjnych (oraz nastąpi ich wypłata), a następnie Strona nie dotrzyma wymogu obowiązującego dla danego programu - w rozpatrywanej sprawie nakazu wysiania międzyplonu ozimego zadeklarowanego we wniosku oraz prowadzenia działalności rolniczej na działkach objętych zobowiązaniem przez okres 5 lat od momentu podjęcia zobowiązania, i zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa jest zobowiązana dokonać zwrotu części płatność, w takim zakresie, w jakim normy przepisów prawa zostały złamane. W trakcie kontroli na miejscu stwierdzono niedochowanie jednego z wymogów programu, polegającego na braku międzyplonu ozimego na zadeklarowanych działkach do płatności rolnośrodowiskowej.

Odnosząc się do zarzutów odwołania Strony, że organ nie wziął pod uwagę, iż realizował on program rołnośrodowiskowy przez wszystkie dotychczasowe lata, posiadał plan działalności rolnośrodowiskowej, rejestr działalności rolnośrodowiskowej, potwierdzenie spełnienia warunków sanitarnych, a fakt niezawinionego niezrealizowania planu w ostatnim roku nie powinien skutkować koniecznością zwrotu za wszystkie okresy; Strona wskazała przy tym, że zmiany dotyczące rodzaju zasiewu i możliwości zmiany roślin zostały wprowadzone w trakcie trwania zobowiązania rolnośrodowiskowego i nie powinny mieć bezwzględnego charakteru wiążącego w związku z naruszeniem nowych warunków realizacji starego zobowiązania – organ odwoławczy wyjaśnił, że kwestie uzyskiwania płatności z tytułu zobowiązania rolnośrodowiskowego reguluje § 2 pkt 3 rozporządzenia rolnośrodowiskowego, który stanowi, iż przesłanką korzystania z płatności rolnośrodowiskowej jest realizacja 5-letniego zobowiązania rolnośrodowiskowego, o którym mowa w art. 39 rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 z dnia 20 września 2005r. w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) (Dz. Urz. UE L 277 z 21.10.2005, s. 1, ze zm.), (...) obejmujące wymogi wykraczające ponad podstawowe wymagania, w ramach określonych pakietów i ich wariantów, zgodnie z planem działalności rolnośrodowiskowej. Dodatkowo, Wnioskodawca powinien spełniać warunki przyznania płatności rolnośrodowiskowej w ramach określonych pakietów lub ich wariantów określone w rozporządzeniu (§ 2 pkt 4 rozporządzenia rolnośrodowiskowego). Ponadto, rolnik realizujący zobowiązanie rolnośrodowiskowe winien przez cały okres 5 letniego zobowiązania do przestrzegania wymagań, o których mowa w § 4 ust. 2 rozporządzenia rolnośrodowiskowego, w tym - w myśl pkt. 3 tego przepisu - obowiązany jest przestrzegać innych wymogów określonych dla danego pakietu lub wariantu. Powyższe zobowiązanie rolnośrodowiskowe ciążące na Producencie wynika z § 2 ust. 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2013 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Program rołnośrodowiskowy" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. z 2013 r., poz. 361, ze zm.) natomiast na podstawie § 39 ust. 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2013 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Program rołnośrodowiskowy" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. z 2013 r., poz. 361, ze zm.) płatność rolnośrodowiskową podlega zwrotowi, jeżeli rolnik nie realizuje całego zobowiązania rolnośrodowiskowego, w szczególności w związku z niesporządzeniem planu działalności rolnośrodowiskowej albo sporządzeniem go niezgodnie z wymogami określonymi w rozporządzeniu, lub nie spełnia innych warunków przyznania płatności rolnośrodowiskowej określonych w rozporządzeniu a także nie przestrzega żadnych wymogów w ramach wariantu określonego pakietu, przy czym zwrotowi podlega ta część płatności, która została przyznana w ramach danego wariantu;(...) o czym mówi ust. 2 cytowanego rozporządzenia.

W konsekwencji organ odwoławczy zaakcentował, że podczas przeprowadzonej w dniu 19-27 listopada 2015r. kontroli na miejscu nie stwierdzono na działkach rolnych A1A oraz AA1A poplonu - teren zaorany, natomiast na działkach rolnych F1 oraz GG1 stwierdzono ugór. Na działkach F1 oraz GG1 inspektorzy odnotowali w raporcie brak uprawy deklarowanej w plonie głównym. Jako uprawę stwierdzoną wpisali ugór. Po zakończeniu czynności kontrolnych Protokół z czynności kontrolnych nr [...] został przekazany Stronie do podpisu. W dniu 27 listopada 2015 r. Strona złożyła swój podpis i otrzymała raport z kontroli. Następnie, dokument ten został poddany kontroli formalnej przeprowadzanej przez pracownika WOPD, której celem była weryfikacja poprawności przeprowadzonej kontroli ; dokumentacja fotograficzna zgromadzona podczas kontroli na miejscu przeprowadzonej w dniach 19 listopada 2015 r. - 27 listopada 2015 r., wskazywała, że na działkach F1 i GG1 nie był przeprowadzony zabieg agrotechniczny polegający na siewie roślin w międzyplonie. W wyniku kontroli formalnej dokonano korekt w raporcie - między innymi w zakresie skorygowania kodów dla działek rolnych, a także korekt na szkicach polowych; wprowadzone w raporcie zmiany zostały naniesione i zaparafowane przez osobę przeprowadzającą kontrolę formalną dokumentacji pokontrolnej. W związku z dokonanymi zmianami w raporcie, konieczne było przesłanie również Wnioskodawcy raportu uwzględniającego powyższe korekty, co nastąpiło 5 stycznia 2016 r. Oznacza to, że w ostatnim roku trwania zobowiązania rolnośrodowiskowego Producent złamał warunki jego realizacji nie wsiewając międzyplonu na działkach rolnych objętych zobowiązaniem. Tym samym zasadnie zastosowano przepis § 39 ust. 1 i 2 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2013 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Program rołnośrodowiskowy" oraz art. 35 ust. 2-4 rozporządzenia Komisji (UF) Nr 640/2014 z dnia 11 marca 2014 r. uzupełniającego rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 w odniesieniu do zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli oraz warunków odmowy lub wycofania płatności oraz do kar administracyjnych mających zastosowanie do płatności bezpośrednich, wsparcia rozwoju obszarów wiejskich oraz zasady wzajemnej zgodności (Dz. Urz. UF F 181 z 30.06.2014 r. str. 48), który reguluje zasady cofania wsparcia przyznanego w ramach programu rozwoju obszarów wiejskich.

Odnosząc się do kwestii wystąpienia okoliczności nadzwyczajnych organ odwoławczy zauważył, że śmierć członka rodziny to ciężkie przeżycie dla wszystkich bliskich w tym i Strony postępowania, jednakże nie może ona stanowić siły wyższej, gdyż dotyka każdego człowieka, a usprawiedliwianie nią niedopilnowania obowiązku wynikającego z zobowiązania rolnośrodowiskowego podjętego przez Stronę nie może być prawnie uznana. Odnośnie wystąpienia suszy w gospodarstwie rolnym producenta wyjaśniono, że kwestia ta została już rozpatrzona w postępowaniu, dotyczącym przyznania płatności rolnośrodowiskowej w ramach kampanii 2015 i Kierownik ARiMR w postępowaniu, dotyczącym przyznania płatności za 2015 uznał, że brak jest podstaw do tego, aby uznać wystąpienie zjawiska suszy za zaistnienie siły wyższej lub okoliczności nadzwyczajnych. Stało się tak, gdyż Skarżący nie dopełnił obowiązku poinformowania organu I instancji o zaistnieniu takich okoliczności, w terminie 10 dni.

Dyrektor ŚlOR ARiMR również rozważał kwestię wystąpienia siły wyższej (okoliczności nadzwyczajnej) - suszy, artykułując, iż wystąpienie suszy stanowi okoliczność nadzwyczajną, gdyż jest to katastrofa naturalna poważnie dotykająca grunty gospodarstwa jednakże zgodnie z art. 47 ust. 2 rozporządzenia (WF) nr 1974/2006 z dnia 15 grudnia 2006 r. ustanawiającego szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW - przypadki siły wyższej lub wyjątkowych okoliczności muszą być zgłaszane przez beneficjenta lub przez upoważnioną przez niego osobę na piśmie właściwemu organowi, wraz z odpowiednimi dowodami wystarczającymi dla właściwych organów, w ciągu 10 dni roboczych od dnia, w którym beneficjent lub upoważniona przez niego osoba są w stanie dokonać tej czynności. W uzasadnieniu decyzji ostatecznej, o utrzymaniu w mocy decyzji dotyczącej kampanii 2015, Dyrektor ŚlOR ARiMR podniósł, iż właśnie ten warunek nie został spełniony, bo nie miało miejsca zawiadomienie właściwego organu, dokonane w przewidzianym prawem terminie. Stało się tak, ponieważ protokół z oszacowania szkód w gospodarstwie sporządzony przez Komisję powołaną Zarządzeniem Wojewody [...] został przedstawiony organowi odwoławczemu dopiero w odpowiedzi na wezwanie nr [...] z [...] r., a stanowisko to podzielił również Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w wyroku z dnia 4 lipca 2018r., o sygn. akt III SA/Gl 474/18 oddalając skargę Strony.

Odnosząc się do zarzutu nie uwzględnienia pisma z dnia 4 grudnia 2015 r., w którym Wnioskodawca wniósł zastrzeżenia do podpisanego przez siebie raportu, kwestionując ustalenia wyników kontroli działek rolnych A, AA, F oraz GG organ odwoławczy zauważył, iż w dniu 8 stycznia 2016 r. wysłano do Strony odpowiedź na zastrzeżenia z informacją, że nie zostały one uwzględnione z powodu wniesienia uwag do raportu już podpisanego 27 listopada 2015 r. Uznając (pomimo braku załączonych dowodów siły wyższej) wskazane pismo z 4 grudnia 2015 r., w którym znajduje się wzmianka o wystąpieniu suszy w gospodarstwie za fakt zgłoszenia - jak to ujęto - faktu siły wyższej Kierownikowi Biura, to i tak Strona nie dopełniła warunku zgłoszenia tych okoliczności organowi I instancji w terminie 10 dni roboczych.

Odnosząc się do kwestii nie stosowania przez Kierownika ARiMR art. 46 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1974/2006 z 15 grudnia 2006 r. ustanawiającego szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolnv na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) stanowiącego, iż wszystkie zobowiązania podjęte po 2011 roku będą musiały zostać dostosowane do nowych ram prawnych następnego okresu programowania i w konsekwencji tych zmian rolnik ma prawo odstąpienia od programu rolnośrodowiskowego przy wystąpieniu poszczególnych przesłanek wymienionych w aktach wykonawczych, oraz faktu, iż Strona nie została jednak o tym pouczona, a zobowiązanie rolnośrodowiskowe podejmowała na wcześniejszych zasadach prawnych - organ odwoławczy zauważył, iż zgodnie z § 5 ust. 1. Rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 11 marca 2015 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Program rołnośrodowiskowy" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013, jeżeli rolnik realizujący zobowiązanie rolnośrodowiskowe, o którym mowa w art. 39 rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 z dnia 20 września 2005 r. w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW), podjęte po dniu 14 marca 2012 r., nie akceptuje dostosowania, o którym mowa w art. 46 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1974/2006 z dnia 15 grudnia 2006 r. ustanawiającego szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) - to w 2015 r. składa oświadczenie o braku akceptacji takiego dostosowania, ze wskazaniem zakresu, którego dotyczy brak akceptacji. Natomiast Strona rozpoczęła swoje zobowiązanie w dniu 15 marca 2011r. a więc nie mogła złożyć oświadczenia o rezygnacji z realizacji programu. Ponadto w myśl § 3.1. w/w rozporządzenia, do zobowiązania rolnośrodowiskowego, o którym mowa w art. 39 rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 z dnia 20 września 2005 r. w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) podjętego przed dniem 15 marca 2012 r. stosuje się wymogi określone w części VII. Pakiet 8. Ochrona gleb i wód ust. 2-4 załącznika nr 3 do rozporządzenia zmienianego w § 1 w brzmieniu dotychczasowym. Oznacza to, że zobowiązanie rolnośrodowiskowe podjęte przez Stronę od 15 marca 2011r. miało być realizowane na starych zasadach do końca okresu jego trwania.

Odnosząc się do zarzutów naruszenia art. 6, 7, 8, 9 i 10 w zw. z art. 77 § 1 Kpa organ odwoławczy uznał je za chybione. Podkreślił także, że zasadą jest, iż płatności nienależnie lub nadmiernie pobrane powinny zostać zwrócone, a tym samym przepisy ustanawiające wyjątki od tej zasady powinny być interpretowane zawężające. Zgodnie z art. 5 ust. 3 rozporządzenia Komisji (UE) Nr 65/2011 obowiązek zwrotu nienależnie pobranych płatności nie ma zastosowania pod warunkiem łącznego spełnienia następujących przesłanek:

- płatność została dokonana na skutek pomyłki właściwej władzy,

- błąd ten nie mógł w zwykłych okolicznościach zostać wykryty przez rolnika, przesłanki te jednak wsprawie nie wystąpiły.

Skoro więc w tej sprawie stwierdzono, że nieprawidłowości powstały z przyczyn leżących po stronie rolnika, a także, że nienależnie pobrane płatności z tytułu realizacji Programu Rolnośrodowiskowego były finansowane ze środków pochodzących z funduszy Unii Europejskiej oraz z środków krajowych, należało zbadać, czy w niniejszej sprawie istnieją przesłanki określone w art. 3 ust. 1 w zw. z art. 1 ust. 2 rozporządzenia Rady (WE, EURATOM) Nr 2988/95 z dnia 18 grudnia 1995 r. w sprawie ochrony interesów finansowych Wspólnot Europejskich (Dz. Urz. UE Nr L 312, s. 1 z 23.12.1995 r. z późn. zm.). Zgodnie z tymi przepisami prawa wspólnotowego obowiązek zwrotu płatności nienależnie pobranej nie powstaje, jeżeli upłynął okres wynoszący 4 lata (maksymalnie 8 lat uwzględniając przerwanie okresu przedawnienia) od czasu dopuszczenia się nieprawidłowości przez rolnika, za którą w niniejszej sprawie należy uznać datę zaprzestania realizacji zobowiązania rolnośrodowiskowego (w przypadku płatności w ramach PROW). Przerwanie terminu przedawnienia stosownie do rozporządzenia Rady (WE, EURATOM) Nr 2988/95 jest spowodowane przez każdy akt właściwego organu władzy, o którym zawiadamia się daną osobę, a który odnosi się do śledztwa lub postępowania w sprawie nieprawidłowości. Zatem przerwanie biegu przedawnienia (obliczanego przy zastosowaniu rozporządzenia Rady (WE, EURATOM) Nr 2988/95) może nastąpić przez doręczenie stronie informacji odnoszącej się wyraźnie do określonej płatności i wskazującej conajmniej na podejrzenie wystąpienia nieprawidłowości. Po każdym przerwaniu okres przedawnienia biegnie na nowo.

W przypadku tej sprawy mamy do czynienia z jedną datą zaprzestania realizacji zobowiązania rolnośrodowiskowego. Jest to data ostatniego dnia przeprowadzonej kontroli na miejscu tj. 27 listopada 2015r., podczas której wykryto brak stosowania międzyplonu ozimego. Protokół z czynności kontrolnych został przekazany Producentowi do podpisu w dniu zakończenia kontroli tj. 27 listopada 2015r. Mając powyższe na uwadze od czasu dopuszczenia się nieprawidłowości przez rolnika do momentu ustalenia Stronie kwoty nienależnie pobranych płatności rolnośrodowiskowych w decyzji o ustaleniu kwoty nienależnie pobranych płatności z tytułu realizacji Programu Rolnośrodowiskowego tj. z dnia [...] r. - nie upłynął okres czterech lat.

Ponadto w tej decyzji o ustaleniu kwoty nienależnie pobranych płatności z tytułu realizacji Programu Rolnośrodowiskowego z dnia [...] r. Kierownik ARiMR zasadnie wykazał, że w przedmiotowej sprawie nie zachodzą przesłanki do odstąpienia od ustalenia kwot nienależnie lub nadmiernie pobranych płatności.

W skardze na powyższą decyzję ostateczną Strona wniosła o uchylenie decyzji organów obu instancji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia, ewentualnie o zmianę tych decyzji i umorzenie postępowania.

Wskała na naruszenie prawa i zarzucił obrazę przepisów mającą istotny wpływ na wynik sprawy tj. art. 6, 7, 8 i 9 w zw. z art. 77 § 1 Kpa, które miało istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy. Podtrzymując dotychczasowe swe stanowisko Skarżący zaakcentował, że zmiany dotyczące rodzaju zasiewu i możliwości zmiany roślin zostały wprowadzone w trakcie trwania zobowiązania rolnośrodowiskowego i nie powinny mieć bezwzględnego charakteru wiążącego w związku z narzucaniem nowych warunków realizacji starego zobowiązania. Podtrzymał zarzuty błędnej wykładni i niewłaściwego zastosowania § 38 ust 2 rozporządzenia rolno- środowiskowego, który odnosi się tylko do zmniejszenia płatności przyznanej w danym roku, lecz nie do zwrotu płatności uzyskanych za lata ubiegłe, co w tym przypadku reguluje § 39 ust. 1 rozporządzenia rolno środowiskowego; niezastosowanie § 39 ust. 1 w zw. z niezastosowaniem § 2 ust.l pkt 4), § 4 ust. 2 pkt 3 i ust. 3 oraz załączników nr 3 i 7 do rozporządzenia rolnośrodowiskowego, stanowiącego, iż zwrot płatności następuje m.in. w przypadku niedotrzymania innych warunków płatności, określonych dalej w ww, przepisach, których to warunków w przedmiotowym przypadku nie dotrzymano z sposób niezawiniony - a tym samym poprzez błędne uznanie, że w przypadku nieprzestrzegania przez rolnika wymogów w ramach poszczególnych pakietów jest możliwość żądania zwrotu płatności przyznanej za ubiegłe lata; niezastosowanie art. 39 rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 z dnia 20 września 2005 r. w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) dotyczącego definicji zobowiązania rolnośrodowiskowego jako zobowiązania wieloletniego poprzez przyjęcie, że określone w decyzji uchybienia stwierdzone w danym roku mogą skutkować zwrotem środków uprzednio już otrzymanych, gdyż nie miały miejsca w uprzednich latach; organ błędnie pominął aktualne brzmienie § 39 rozporządzenia i innych przepisów, które precyzują sposób ustalania nienależnych płatności do zwrotu. Organ oparł swoje ustalenia na niewyjaśnionych należycie podstawach prawnych, co oznacza naruszenie obowiązku prawidłowego uzasadnienia decyzji administracyjnej.

Podkreślił Skarżący niezastosowanie przepisów obowiązujących m.in. rozporządzenia Ministra Rolnictwa I Rozwoju Wsi z dnia 7 czerwca 2018 r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013; podniósł zarzut przedawnienia żądanych roszczeń. Wskazał na orzecznictwo i skonkludował, że organ nie zbadał niezawinionego przez Skarżącego działania sil wyższych tj, suszy, a w konsekwencji braku przesłanek do wydania spornej decyzji, ponieważ przesłanką wypełnienia warunków rolnośrodowiskowych jest posianie, a nie wyhodowanie plonów.

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie powielając dotychczasową argumentację. Podkreślił, że Kierownik ARiMR w postępowaniu, dotyczącym przyznania płatności za 2015 rok uznał, że brak jest podstaw do tego, aby uznać wystąpienie zjawiska suszy za zaistnienie siły wyższej lub okoliczności nadzwyczajnych. Stało się tak, gdyż Skarżący nie dopełnił obowiązku poinformowania organu I instancji o zaistnieniu takich okoliczności, w terminie 10 dni.

Stanowisko to podzielił również Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w orzeczeniu z 4 lipca 2018r. o sygn. akt akt III SA/Gl 474/18 oddalając skargę.

Na rozprawie sądowej obie strony podtrzymały swoje dotychczasowe stanowiska i argumentację w sprawie. W terminie publikacyjnym przedstawiły pisma procesowe. Skarżący podkreślił, że w latach 2011 – 2014 wypełniał swoje obowiązki, środowisko nie poniosło żadnych negatywnych skutków przez wysianie innej rośliny niż zadeklarowana; dołączył decyzję odmawiającą przyznania płatności za 2015r. i nakładającą sankcję w wysokości 58.980,60 zł oraz pisma z ARiMR potrącające kolejne kwoty. Natomiast organ wyjaśnił, że wskazywana przez Stronę sankcja wynika z odmowy przyznania dopłaty za 2015r. i naliczenia kary dodatkowej, która była potrącana z płatności przyznawanych rolnikowi za kolejne lata. Sporna, wyliczona kwota do zwrotu obejmuje wypłacone płatności; nie jest to karanie dwa razy za to samo, gdyż każde wynika z innej regulacji prawnej.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2019 r. poz. 2167), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Natomiast według art. 3 § 1 i 2 pkt. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325, dalej P.p.s.a.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Kontrola działalności administracji publicznej obejmuje między innymi orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne. Tylko zatem stwierdzenie, iż zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, z naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub z innym naruszeniem przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy, może skutkować uchyleniem przez Sąd zaskarżonej decyzji (art. 145 § 1 pkt. 1 lit. a, b, c P.p.s.a.). Przy rozstrzyganiu spraw Sąd nie kieruje się zasadami słuszności, sprawiedliwości społecznej, wyjątkowymi, w ocenie skarżącego, okolicznościami, które miałyby uzasadniać niezastosowania jakiegoś przepisu prawa, bądź interpretację sprzeczną z treścią przepisu.

Dokonując oceny zaskarżonej decyzji w zakresie zgodności z prawem należy stwierdzić, że zaskarżona decyzja odpowiada prawu, a przeprowadzone w określonych na wstępie ramach badanie jej zgodności z prawem wykazało, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem nie można organom zarzucić naruszenia przepisów prawa.

Sporem w sprawie jest zasadność ustalenia kwoty nienależnie pobranych przez Stronę płatności za 2011-2014 wobec odmowy przyznania płatności za 2015 r., gdyż stwierdzono nieprawidłowości w wywiązywaniu się rolnika z zobowiązania rolnośrodowiskowego w ramach: pakietu 8. Ochrona gleb i wód w wariancie 8.2.1 Międzyplon ozimy do powierzchni 180,1 ha.

Powyższe nieprawidłowości zostały potwierdzone prawomocnym wyrokiem WSA we Gliwicach z 4 lipca 2018r. o sygn. akt III SA/Gl 474/18, którym Sąd oddalił skargę Skarżącego na decyzję Dyrektora ŚlORARiMR nr [...] z [...] r. utrzymującą w mocy pierwszoinstancyjną decyzję z [...] r. o odmowie przyznania na 2015 r. płatności rolnośrodowiskowej. W uzasadnieniu tego wyroku WSA w Gliwicach wskazał m.in., że "Skarżący zadeklarował obsianie swojego areału rzepakiem ozimym. Tymczasem, w trakcie postępowania administracyjnego ustalono, że nabył on gorczycę białą, którą – jak zapewniał – obsiał swoje działki. Okoliczność tę Wnioskodawca potwierdził podczas rozprawy przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym. Już to zachowanie było naruszeniem prawa. W myśl § 2 pkt 3 rozporządzenia rolnośrodowiskowego przesłanką korzystania z płatności rolnośrodowiskowej jest realizacja 5-letniego zobowiązania rolnośrodowiskowego, o którym mowa w art. 39 rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 z dnia 20 września 2005r. w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) (Dz. Urz. UE L 277 z 21.10.2005, s. 1, z późn. zm.), (...) obejmujące wymogi wykraczające ponad podstawowe wymagania, w ramach określonych pakietów i ich wariantów, zgodnie z planem działalności rolnośrodowiskowej. Dodatkowo, Wnioskodawca powinien spełniać warunki przyznania płatności rolnośrodowiskowej w ramach określonych pakietów lub ich wariantów określone w rozporządzeniu (§ 2 pkt 4 rozporządzenia rolnośrodowiskowego). Ponadto, rolnik realizujący zobowiązanie rolnośrodowiskowe winien przez cały okres 5 letniego zobowiązania do przestrzegania wymagań, o których mowa w § 4 ust. 2 rozporządzenia rolnośrodowiskowego, w tym - w myśl pkt. 3 tego przepisu – obowiązany jest przestrzegać innych wymogów określonych dla danego pakietu lub wariantu. W tej sytuacji, zakładając, że pomimo tych jasnych uregulowań zgodne z prawem było obsianie działek gorczycą białą zamiast rzepaku ozimego i przyjmując, iż taki zasiew istotnie miał miejsce, należało zbadać kwestię działania siły wyższej, która zniszczyła zasiewy i uniemożliwiła Stronie wywiązanie się z ciążącego na niej pięcioletniego zobowiązania./.../ Wbrew twierdzeniom Strony, nie sposób też jako surogatu zgłoszenia (pomimo braku załączonych dowodów siły wyższej) uznać powszechnie znanego faktu wystąpienia suszy w całej Polsce, poinformowania o tym Kierownika Biura przez innych rolników, czy zgłoszenia dokonanego w gminie. Nie trzeba bowiem przekonywać o odrębności administracji samorządowej i rządowej, a wymóg dokonania zgłoszenia kompetentnemu organowi (popartego załączonym do niego dowodem) jasno wynika z art. 47 ust. 2 rozporządzenia (WE) nr 1974/2006. Jest to akt prawa unijnego, bezpośrednio stosowany w Polsce na podstawie art. 91 ust. 3 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Ponadto, nawet fakt występowania suszy w całej Polsce nie jest tożsamy z jej zaistnieniem u konkretnej osoby, np. w przypadku nawadniania określonego areału, pomimo powszechnej klęski suszy, to nadzwyczajne zdarzenie nie występuje u osoby realizującej wspomniane zachowanie. Na marginesie warto zresztą dodać, że Wnioskodawca nie jest konsekwentny w formułowaniu argumentu dotyczącego wystąpienia suszy (siły wyższej). Raz twierdzi bowiem, że dokonywał zgłoszenia (organowi I instancji lub gminie), w innym miejscu podnosi natomiast, że o wystąpieniu suszy organ powinien wiedzieć z urzędu. Obydwie te tezy trudno ze sobą pogodzić. Nie sposób też przyjąć, że okolicznością uzasadniającą bierność Skarżącego w informowaniu o zaistnieniu siły wyższej była jej niewiedza, czy nieświadomość. Akty prawa powszechnie obowiązującego (a do takich należą zarówno ustawy, jak i rozporządzenia Rady Ministrów i rozporządzenia unijne) są publikowane w odpowiednich organach promulgacyjnych i od tego momentu obowiązują. Broniąc swoich racji nie można zaś skutecznie zasłaniać się nieznajomością prawa powszechnie obowiązującego, opublikowanego we właściwy sposób. O powinności zgłaszania wszelkich zaistniałych zmian Skarżący został zresztą pouczony we wniosku o przyznanie płatności. Właśnie w tym dokumencie zobowiązał się on do niezwłocznego informowania na piśmie organów ARiMR o każdym fakcie który może mieć wpływ na nienależne lub nadmierne przyznanie płatności a także o każdej zmianie, która nastąpi w okresie od dnia złożenia wniosku do dnia przyznania pomocy finansowej. Przechodząc do zarzutu "niemiarkowania sankcji administracyjnej" (braku ograniczenia jej do roku 2015, w którym wykryto nieprawidłowości) należy stwierdzić, że i ten argument nie znajduje uzasadnienia. Na przeszkodzie takiemu ważeniu sankcji stoi bowiem wyraźna treść art. 19 rozporządzenia delegowanego komisji (UE) nr 640/2014 z dnia 11 marca 2014 r. uzupełniającego rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 w odniesieniu do zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli oraz warunków odmowy lub wycofania płatności oraz do kar administracyjnych mających zastosowanie do płatności bezpośrednich, wsparcia rozwoju obszarów wiejskich oraz zasady wzajemnej zgodności (Dz.U.UE.L. z 2014 r., nr 181.s. 48). We wspomnianym akcie prawnym, przez wzgląd na treść art. 91 ust. 3 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, obowiązującym na terenie Polski określono zasady miarkowania sankcji i organ I instancji, a także organ odwoławczy w swoich rozstrzygnięciach stosowali się do tych zasad (por w szczególności art. 19 ust. 2 i 3 wspomnianego rozporządzenia). Taka, a nie inna wysokość kary administracyjnej była zaś konsekwencją tego, że cała powierzchnia działek nie była obsiana poplonem zgodzie z deklaracją Wnioskodawcy." W podsumowaniu WSA w Gliwicach stwierdził więc, że nie dopatrzył się zarzucanego niewłaściwego zastosowania rozporządzeń unijnych wskazanych w skardze, a także rozporządzenia rolnośrodowiskowego.

Zatem wobec przedstawionych wyżej okoliczności i prawomocnego przesądzenia wyżej cytowanym wyrokiem zaistnienia nieprawidłowości w 2015 roku, a w konsekwencji nie wywiązania się przez Stronę z 5-letniego zobowiązania rolno środowiskowego – koniecznym i zasadnym było wydanie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji Kierownika ARiMR jako następstwa, skutku stwierdzonych nieprawidłowości. Tym samym prawidłowe było obciążenie Skarżącego sankcją 58.980,60 zł, a zarzuty w tym zakresie należy uznać za chybione. Decyzja bowiem w kwestii odmowy płatności za 2015r. i nakładająca w/w sankcję, co wykazano wyżej, została uznana przez WSA w Gliwicach za legalną.

Zatem konkludując należy odnieść się do zarzutów stawianych zaskarżonej w niniejszym postępowaniu decyzji i stwierdzić, że przedstawione w jej uzasadnieniu uwarunkowania zostały poprzedzone wszechstronnym wyjaśnieniem wszystkich okoliczności sprawy i dokładnym ustaleniem stanu faktycznego, prawidłowo ocenione przez organ oraz w pełni rozważone i ujęte w treści wydanego rozstrzygnięcia. Poza tym wiążący charakter wyż. cyt. wyroku WSA z dnia 4 lipca 2018r. o sygn. akt III SA/Gl 474/18 prawomocnie przesądził kwestie stwierdzonych uchybień w ramach zadeklarowanego przez rolnika wariantu 8.2.1 Międzyplon ozimy na powierzchni 180,86 ha wobec ustalonego przez ARiMR brak siewu roślin poplonowych i nie stwierdzenia deklarowanej uprawy w międzyplonie, co oznaczało nierealizowanie zobowiązania rolnośrodowiskowego w 2015 r.; prawidłowość działań organów; zasadne ustalenia kontroli na miejscu w zakresie kwalifikowalności powierzchni. Powyższego nie mogą podważyć aktualnie zgłaszane w niniejszym postępowaniu zarzuty skargi, wnioski skarżącego i jakiekolwiek oświadczenia czy zgłaszane wnioski dowodwe.

Skład orzekający w niniejszej sprawie nie stwierdził naruszenia wskazanych przez Stronę przepisów prawa. W szczególności nie naruszono zasad procesowych ani regulacji prawa materialnego wskazywanego przez Skarżącą. Przyznawanie płatności rolnych następuje w sztywnym reżimie prawnym i jak to podkreśliły organy przepisy w tym zakresie mają charakter obligatoryjny.

Norma art. 29 ust. 1 pkt 1 i pkt 2 lit. a ustawy o Agencji jednoznacznie przewiduje wydanie decyzji w razie dokonania nienależnej lub nadmiernej wypłaty rodzajowo określonych środków publicznych.

Natomiast art. 5 ust. 3 rozporządzenia Komisji (UE) Nr 65/2011 z dnia 27 stycznia 2011 r. stanowi, że brak obowiązku zwrotu płatności uznanej za nienależną nie ma zastosowania, jeżeli dana płatność została dokonana na skutek pomyłki właściwej władzy lub innej władzy oraz jeśli błąd nie mógł w zwykłych okolicznościach zostać wykryty przez rolnika. Jednakże w niniejszej sprawie nieprawidłowość skutkująca powstaniem kwoty nienależnie pobranej powstała z przyczyn leżących po stronie rolnika, co potwierdza wspomniany wyrok z dnia 4 lipca 2018r. Podobnie jak przesądził kwestię stanu nadzwyczajnego – suszy – i niedopełnienie przez Skarżącego obowiązku zawiadomienia o tym fakcie ARiMR-u.

Organ zbadał także czy w niniejszej sprawie istnieją przesłanki określone w art. 3 ust. 1 w zw. z art. 1 ust. 2 rozporządzenia Rady Nr 2988/95 z dnia 18 grudnia 1995r. w sprawie ochrony interesów finansowych Wspólnot Europejskich (Dz. Urz. UENr L 312, s. 1 z 23.12.1995 r. z późn. zm.), zgodnie z którymi obowiązek zwrotu płatności nienależnie pobranej nie powstaje, jeżeli upłynął okres wynoszący 4 lata (maksymalnie 8 lat uwzględniając przerwanie okresu przedawnienia) od czasu dopuszczenia się nieprawidłowości przez rolnika, za którą należy uznać, w przedmiotowej sprawie, nieprzestrzeganie wymogu szczegółowego dla realizowanego wariantu programu rolnośrodowiskowego stwierdzonego w trakcie złożenia wniosku o przyznanie płatności na 2015 r. tj. 15 czerwca 2015r. Szczegółową analizę biegu terminów przedawnienia w tej sprawie przedstawiły organy w kwestionowanej obecnie przez skarżącego decyzji oraz ujęte obszernie w części opisowej uzasadnienia. Skoro zatem w niniejszej sprawie datą zaprzestania realizacji zobowiązania rolnośrodowiskowego jest data ostatniego dnia przeprowadzonej kontroli na miejscu tj. 27 listopada 2015r., podczas której wykryto brak stosowania międzyplonu ozimego to do momentu ustalenia spornej kwoty nienależnie pobranych płatności rolnośrodowiskowych decyzją z [...]r. o ustaleniu kwoty nienależnie pobranych płatności z tytułu realizacji Programu Rolnośrodowiskowego nie upłynął okres czterech lat.

Również stwierdzić należy, że prawidłowo organ ustalił sporną kwotę przedstawiając stosowne wyliczenia i podkreślając, że powstała ona w wyniku przeprowadzonego postępowania w sprawie ustalenia tejże kwoty nienależnie pobranych płatności z uwagi na stwierdzone uchybienia w przestrzeganiu przez Stronę warunków deklarowanego gospodarowania na gruncie, oraz w związku ze złamaniem zobowiązania rolnośrodowiskowego.

Mając na uwadze powyższe, na mocy art. 151 p.p.s.a. skargę oddalono.

-----------------------

2