Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt III SA/Wa 450/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2018-11-30 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6110 Podatek od towarów i usług
Hasła tematyczne: Podatek od towarów i usług
Skarżony organ: Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 130  par. 2 i 4
journal: Dz.U. 2003 nr 188 poz 1848
law: Ustawa z dnia 16 września 1982 r. - Prawo spółdzielcze - t.j.
article: art. 116a par. 1, art. 116 par. 1 pkt 1 lit. b
journal: Dz.U. 2017 poz 201
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca sędzia WSA Dorota Dziedzic-Chojnacka, Sędziowie sędzia WSA Ewa Radziszewska-Krupa, asesor WSA Piotr Dębkowski (sprawozdawca), , Protokolant referent stażysta Agnieszka Mazańska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 listopada 2018 r. sprawy ze skargi M.Z. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W. z dnia [...] listopada 2017 r. nr [...] w przedmiocie orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności członka zarządu spółdzielni wraz ze spółdzielnią za zaległości podatkowe spółdzielni w podatku od towarów i usług za poszczególne okresy rozliczeniowe 2012 r., 2013 r. 1) uchyla zaskarżoną decyzję; 2) zasądza od Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W. rzecz M.Z. kwotę 480 zł (słownie: czterysta osiemdziesiąt złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Decyzją z [...] lipca 2017 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego W. (dalej: NUS) orzekł o solidarnej odpowiedzialności M.Z. (dalej: Strona, Skarżący) za zaległości podatkowe Spółdzielni [...] (dalej: Spółdzielnia) w podatku od towarów i usług od czerwca do grudnia 2012 r. oraz od stycznia do października 2013 r. wraz z odsetkami za zwłokę oraz kosztami postępowania egzekucyjnego.

Decyzją z [...] listopada 2017 r. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w W. (dalej: DIAS), na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U z 2017 r., poz. 201 ze zm., dalej "Op"), utrzymał w mocy orzeczenie organu pierwszej instancji.

W uzasadnieniu DIAS wskazał, że w niniejszej sprawie postępowanie zostało wszczęte zgodnie z art. 108 § 2 i 3 Op, a mianowicie po wszczęciu wobec Spółdzielni postępowania egzekucyjnego (doręczenia zawiadomień o zajęciu rachunku bankowego) na podstawie doręczonych jej uprzednio tytułów wykonawczych.

DIAS nawiązał następnie do treści art. 116a w zw. z art.116 § 1 Op i stwierdził, że obie przesłanki pozytywne orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności Strony za zaległości podatkowe Spółdzielni zostały w tej sprawie spełnione.

DIAS wskazał, że Skarżący pełnił obowiązki prezesa zarządu Spółdzielni w czasie powstania i upływu terminu płatności zobowiązań podatkowych za okresy objęte decyzją. Wynikało to z odpisu z KRS datowanego na dzień 17 listopada 2015 r., potwierdzającego, że Strona pełniła wspomnianą funkcję od [...] marca do [...] listopada 2010 r. oraz ponownie od [...] września 2011 r.

W kwestii bezskuteczności egzekucji DIAS podkreślił, że dokonano bezskutecznego zajęcia prawa majątkowego stanowiącego wierzytelność z rachunku bankowego Spółdzielni. W odpowiedzi na skierowane zawiadomienia bank poinformował o braku wystarczających środków na realizacje zajęć. Bank wskazał także, że w związku ze zbiegiem egzekucji, Postanowieniem Sądu Rejonowego dla W. z [...] września 2012 r., [...], wyznaczony został, do dalszego łącznego prowadzenia egzekucji z rachunku należącego do Spółdzielni, Komornik Sądowy przy wspomnianym Sądzie Rejonowym.

DIAS podkreślił, że Spółdzielnia posiadała także zaległości w podatku dochodowym od osób fizycznych od lipca do grudnia 2012 r., a także w podatku od towarów i usług za sierpień, wrzesień, październik 2011 r. oraz od lutego do maja 2012 r.

DIAS dodał, że poszukiwanie majątku nieruchomego oraz ruchomości Spółdzielni nie przyniosło rezultatów. Organ egzekucyjny wystąpił z wnioskami do KRS, Wydziału CEPiK oraz dokonał weryfikacji w elektronicznym rejestrze Ksiąg Wieczystych.

Mając powyższe na uwadze DIAS uznał, że cel postępowania egzekucyjnego nie został osiągnięty, gdyż należności publicznoprawne nie uległy zaspokojeniu.

W zakresie przesłanek egzoneracyjnych DIAS skonstatował, że Strona nie wykazała, iż wniosek o ogłoszenie upadłości Spółdzielni został zgłoszony we właściwym czasie.

DIAS nawiązał do pojęcia "właściwego czasu", o którym mowa w art. 116 § 1 pkt 1 lit. a Op i stwierdził, że pojęcie to należy interpretować w świetle przepisów ustawy z 28 lutego 2003 r. Prawo upadłościowe i naprawcze (Dz. U. z 2009 r., Nr 175, poz. 1361 ze zm., dalej "Pun"), w szczególności art. 10, art. 11 ust. 1 i 2 oraz art. 21 ust. 1 tej ustawy.

DIAS podał, że Spółdzielnia z wnioskiem o ogłoszenie upadłości wystąpiła 9 października 2013 r. Zarządzeniem z 26 listopada 2013 r. nastąpił zwrot wniosku, co potwierdziło znajdujące się w aktach pismo Sądu Rejonowego dla W. .

DIAS wskazał następnie, że w przypadku Spółdzielni zastosowanie miały także przepisy ustawy z 16 września 1982 r. Prawo spółdzielcze (Dz.U. z 2003 r., Nr 188. poz. 1848 ze zm., dalej "Ps"). Organ odwoławczy uznał, że w sytuacji, o której mowa w art. 130 § 2 Ps, w powiązaniu z art. 21 ust. 1 Pun, zarząd winien w terminie dwóch tygodni zwołać walne zgromadzenie z postawieniem w porządku dziennym sprawy dalszego istnienia spółdzielni. Istotne znaczenie ma zatem ustalenie, kiedy w przypadku spółdzielni wystąpiła sytuacja niewypłacalności.

DIAS dodał, że z dokumentów znajdujących się w aktach sprawy wynika, iż w latach 2010-2012 zobowiązania przekraczały wartość majątku Spółdzielni. W 2010 r. wartość aktywów wynosiła 469.611,85 zł, zaś wartość zobowiązań i rezerw na zobowiązania 719.521,68 zł. W 2011 r. wartość aktywów wynosiła 409.364.73 zł, zaś wartość zobowiązań i rezerw na zobowiązania 1.077.706,98 zł. W 2012 r. wartość aktywów wynosiła 473.680,33 zł, zaś wartość zobowiązań i rezerw na zobowiązania 1.386.704,10 zł.

Z rachunku zysków i strat wynikało natomiast, że Spółdzielnia: w 2010 r. poniosła stratę w wysokości 353.847,75 zł; w 2011 r. poniosła stratę w wysokości 418.818,85 zł; w 2012 r. poniosła stratę w wysokości 247.049.00 zł.

DIAS wskazał, że Skarżący zwołał walne zgromadzenie Spółdzielni, które [...] marca 2012 r. podjęło uchwałę w sprawie postawienia Spółdzielni w stan upadłości oraz uchwałę o dalszym istnieniu Spółdzielni.

DIAS uznał, że Skarżący, aby uwolnić się od odpowiedzialności za zaległości podatkowe Spółdzielni, powinien w 2013 r. podjąć odpowiednie kroki, których następstwem byłoby skuteczne złożenie wniosku o ogłoszenie upadłości. Biorąc natomiast pod uwagę obowiązek i termin dokonania analizy bilansu Spółdzielni za 2012 r. nie sposób uznać, że [...] października 2013 r. nastąpiło niezwłoczne zgłoszenie wniosku do sądu o ogłoszenie upadłości.

DIAS podkreślił, że Strona nie wskazała także mienia Spółdzielni, z którego egzekucja byłaby faktycznie możliwa i w konsekwencji zaspokoiłaby zaległości podatkowe przynajmniej w znacznej części.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Strona wniosła o uchylenie decyzji organów obu instancji oraz o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych.

W uzasadnieniu skargi Strona odwołała się do treści art. 130 § 2 i 3 Ps i wskazała, że podjęła wszelkie stosowne działania w celu postawienia Spółdzielni w stan upadłości, uwalniające ją od odpowiedzialności za zaległości podatkowe w podatku od towarów i usług.

W odpowiedzi na skargę DIAS wniósł o jej oddalenie.

Na rozprawie w dniu 30 listopada 2018 r. Skarżący w swym wystąpieniu przedstawił powody, dla których nie mógł skutecznie działać w celu postawienia Spółdzielni w stan upadłości.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje:

Skarga jest zasadna.

Na wstępie rozważań Sąd stwierdza, że w sprawie nie jest sporne to, iż decyzja orzekająca o odpowiedzialności Strony za zaległości podatkowe Spółdzielni została wydana przed upływem terminu, o którym mowa w art. 118 § 1 Op, zaś postępowanie w tej sprawie zostało wszczęte w sposób zgodny z treścią art. 108 § 2 i 3 tej ustawy.

Przechodząc do kwestii podstaw odpowiedzialności Skarżącego w przedmiotowej sprawie należy stwierdzić, że organy podatkowe obu instancji prawidłowo powołały się na art. 116a w zw. z art. 116 § 1 Op.

Zgodnie z art. 116 § 1 Op, za zaległości podatkowe spółki kapitałowej, odpowiadają solidarnie całym swoim majątkiem członkowie jej zarządu, jeżeli egzekucja z majątku spółki okazała się w całości lub w części bezskuteczna, a członek zarządu: nie wykazał, że we właściwym czasie zgłoszono wniosek o ogłoszenie upadłości lub wszczęto postępowanie zapobiegające ogłoszeniu upadłości (postępowanie układowe) albo niezgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości lub niewszczęcie postępowania zapobiegającego ogłoszeniu upadłości (postępowania układowego) nastąpiło bez jego winy (pkt 1 a i b), bądź nie wskazuje mienia spółki, z którego egzekucja umożliwi zaspokojenie zaległości podatkowych spółki w znacznej części (pkt 2).

Przy tym odpowiedzialność członków narządu, określona w § 1, obejmuje między innymi, zaległości podatkowe z tytułu zobowiązań, których termin płatności upływał w czasie pełnienia przez nich obowiązków członka zarządu (art. 116 § 2).

Zgodnie z art. 116a § 1 Op, za zaległości podatkowe innych osób prawnych niż wymienione w art. 116 odpowiadają solidarnie całym swoim majątkiem członkowie organów zarządzających tymi osobami. Przepis art. 116 stosuje się odpowiednio.

Przesłanki związane z odpowiedzialnością osób trzecich można więc podzielić na dwie kategorie:

a) przesłanki pozytywne orzeczenia odpowiedzialności członka zarządu, które muszą być spełnione, aby wydanie decyzji w tym przedmiocie było możliwe,

b) przesłanki negatywne (egzoneracyjne), które nie mogą zaistnieć, aby organ podatkowy mógł orzec o tej odpowiedzialności.

Warunkiem sine qua non orzeczenia względem konkretnej osoby odpowiedzialności za zaległości spółki kapitałowej jest pełnienie przez nią obowiązków członka zarządu w czasie, w którym te zaległości powstały, tj. w czasie, gdy upłynął termin płatności zobowiązań, z tytułu których ta osoba ma odpowiadać.

W rozpoznawanej sprawie jest to okoliczność niesporna.

Nie budzi także wątpliwości, że postępowanie egzekucyjne prowadzone do majątku Spółki okazało się bezskuteczne.

Do obu powyższych przesłanek DIAS odniósł się w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, zaś Strona nie kwestionuje przedstawionych ustaleń oraz dokonanej oceny prawnej w tym zakresie.

Nie jest także sporne w niniejszej sprawie to, że Skarżący, w toku niniejszego postępowania, nie ujawnił majątku Spółdzielni, z którego możliwe byłoby zaspokojenie wierzytelności publicznoprawnych.

Strona podważa natomiast stanowisko organów, że Skarżący nie wykazał, iż wniosek o ogłoszenie upadłości nie został złożony we właściwym czasie lub nie wykazał, że niezgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości nastąpiło bez jego winy.

Zgodnie z art. 130 § 1 Ps, ogłoszenie upadłości spółdzielni następuje w razie jej niewypłacalności. Stosownie natomiast do art. 130 § 2 Ps, jeżeli według sprawozdania finansowego spółdzielni ogólna wartość jej aktywów nie wystarcza na zaspokojenie wszystkich zobowiązań, zarząd powinien niezwłocznie zwołać walne zgromadzenie, na którego porządku obrad zamieszcza sprawę dalszego istnienia spółdzielni. Na podstawie art. 130 § 3 Ps, pomimo niewypłacalności spółdzielni walne zgromadzenie może podjąć uchwałę o dalszym istnieniu spółdzielni, jeżeli wskaże środki umożliwiające wyjście jej ze stanu niewypłacalności. W myśl natomiast art. 130 § 4 Ps, w razie podjęcia przez walne zgromadzenie uchwały o postawieniu spółdzielni w stan upadłości, zarząd spółdzielni obowiązany jest niezwłocznie zgłosić do sądu wniosek o ogłoszenie upadłości.

Ponadto, zgodnie z art. 131 Ps, z wnioskiem o ogłoszenie upadłości spółdzielni będącej w stanie likwidacji obowiązany jest wystąpić do sądu likwidator niezwłocznie po stwierdzeniu niewypłacalności spółdzielni. Zgodnie zaś z art. 132 Ps, na wniosek wierzyciela, który zgłosił wniosek o ogłoszenie upadłości spółdzielni, sąd może zarządzić postawienie jej w stan upadłości pomimo uchwały walnego zgromadzenia spółdzielni o dalszym jej istnieniu.

Powołane przepisy mają niewątpliwie charakter lex specialis w stosunku do unormowań Pun, do których odwołuje się judykatura w kwestii "właściwego czasu" złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości osoby prawnej, stosownie do treści art. 116 § 1 pkt 1 lit. a Op.

Zgodnie z art. 10 Pun, upadłość ogłasza się w stosunku do dłużnika, który stał się niewypłacalny.

Na podstawie art. 11 ust. 1 Pun, dłużnika uważa się za niewypłacalnego, jeżeli nie wykonuje swoich wymagalnych zobowiązań pieniężnych. Z kolej stosownie do art. 11 ust. 1 i 2 Pun, dłużnika będącego osobą prawną albo jednostką organizacyjną nieposiadającą osobowości prawnej, której odrębna ustawa przyznaje zdolność prawną, uważa się za niewypłacalnego także wtedy, gdy jego zobowiązania przekroczą wartość jego majątku, nawet wówczas, gdy na bieżąco te zobowiązania wykonuje.

Na podstawie art. 21 ust. 1 Pun, dłużnik jest obowiązany, nie później niż w terminie dwóch tygodni od dnia, w którym wystąpiła podstawa do ogłoszenia upadłości, zgłosić w sądzie wniosek o ogłoszenie upadłości. Stosownie do art. 21 ust. 2 Pun, jeżeli dłużnikiem jest osoba prawna albo inna jednostka organizacyjna nieposiadająca osobowości prawnej, której odrębna ustawa przyznaje zdolność prawną, obowiązek, o którym mowa w ust. 1, spoczywa na każdym, kto ma prawo go reprezentować sam lub łącznie z innymi osobami.

Z powołanych przepisów wynika, że niewypłacalność spółdzielni może nastąpić zarówno w przypadku, gdy spółdzielnia nie wykonuje swoich wymagalnych zobowiązań pieniężnych, jak też gdy jej pasywa przewyższają wartość aktywów. Nie mniej jednak tylko druga ze wspomnianych przesłanek ma realne przełożenie na działania zarządu spółdzielni, który winien niezwłocznie zwołać walne zgromadzenie w celu podjęcia uchwały o postawienie spółdzielni w stan upadłości. Na fakt zaprzestania regulowania wymagalnych zobowiązań powołać się mogą jedynie wierzyciele spółdzielni. Artykuł 130 § 2 Ps tylko w przypadku nadwyżki pasywów nad aktywami nakazuje wszczęcie stosownego postępowania wewnątrzspółdzielczego, które może doprowadzić do ogłoszenia upadłości, ale nie musi, jeśli walne zgromadzenie uzna, że możliwe jest wyjście spółdzielni ze stanu niewypłacalności.

Należy bowiem zauważyć, że podjęcie przez walne zgromadzenie uchwały o postawieniu spółdzielni w stan upadłości należy do wyłącznej właściwości walnego zgromadzenia, mimo że nie znajduje to odzwierciedlenia w katalogu spraw wymienionych w art. 38 § 1 tego aktu prawnego. Przepisy art. 130, regulując tryb postępowania wewnątrzspółdzielczego w sprawie ogłoszenia upadłości spółdzielni, określają też w sposób wyłączny kompetencje jej poszczególnych organów w tym zakresie. Jeśli zaistnieje podstawa ogłoszenia upadłości - zarząd ma obowiązek zwołać walne zgromadzenie, które podejmuje uchwałę co do dalszego bytu spółdzielni, w tym także uchwałę o postawieniu spółdzielni w stan upadłości. Decyzja w tej materii nie należy więc do zarządu spółdzielni, ponieważ zastrzeżona została w ustawie innemu organowi (art. 48 § 2 Ps). Skoro ustawodawca w sposób wyraźny wskazał uprawnienia likwidatora do zgłoszenia wniosku o ogłoszenie upadłości z pominięciem walnego zgromadzenia, to brak takiego zastrzeżenia w stosunku do zarządu nakazuje wnioskować a contrario, że organ ten nie ma uprawnień do samodzielnego decydowania o wystąpieniu do sądu ze stosownym wnioskiem, pomimo zaistnienia stanu niewypłacalności spółdzielni. Nie może też tego uczynić wbrew uchwale walnego zgromadzenia o dalszym istnieniu spółdzielni. Na takie rozumienie tej kwestii wskazuje pośrednio treść art. 132 Ps, w którym ustawodawca zaznacza, że sąd może ogłosić upadłość spółdzielni nawet wbrew uchwale walnego zgromadzenia spółdzielni o dalszym jej istnieniu, ograniczając to do sytuacji, w której następuje to na wniosek wierzyciela.

Prowadzi to do wniosku, że obowiązki zarządu sprowadzają się w tym postępowaniu do zwołania we właściwym czasie walnego zgromadzenia, po stwierdzeniu za pomocą sporządzonego według zasad prawidłowej rachunkowości (art. 87 Ps) sprawozdania finansowego, że ogólna wartość aktywów tej spółdzielni nie wystarcza na zaspokojenie wszystkich jej zobowiązań oraz do niezwłocznego zgłoszenia wniosku do sądu o ogłoszenie upadłości po podjęciu uchwały przez walne zgromadzenie o postawieniu spółdzielni w stan upadłości.

Jak wskazał w jednym z swych orzeczeń Sąd Najwyższy, dopiero uchybienie tym obowiązkom przez zarząd może prowadzić do przyjęcia, że niezgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości nastąpiło z winy jego członków w kontekście art. 116 § 1 pkt 1 lit. b Op (wyrok SN z 6 września 2011 r., I UK 61/11, LEX nr 1055019).

Mając powyższe na uwadze należy stwierdzić, że stan niewypłacalności Spółdzielni, który nakazywał Stronie podjęcie działań zmierzających do postawienia jej w stan upadłości wystąpił już w 2010 r. Wartość aktywów wynosiła wówczas 469.611,85 zł, zaś wartość zobowiązań i rezerw na zobowiązania 719.521,68 zł. Z rachunku zysków i strat wynikało natomiast, że Spółdzielnia w 2010 r. poniosła stratę w wysokości 353.847,75 zł.

Skarżący, co nie jest sporne w tej sprawie, nie pełnił jednak na początku 2011 r. funkcji prezesa zarządu Spółdzielni. Nie miał zatem obowiązku aby właściwie zareagować na stan jej finansów. Skarżący ponownie objął funkcję w zarządzie Spółdzielni dopiero [...] września 2011 r. Stosowne działania musiał więc podjąć, gdyby stan niewypłacalności powtórzył się na koniec 2011 r.

Na koniec 2011 r. wartość aktywów wynosiła 409.364,73 zł, zaś wartość zobowiązań i rezerw na zobowiązania 1.077.706,98 zł. Z rachunku zysków i strat wynikało natomiast, że Spółdzielnia w 2011 r. poniosła stratę w wysokości 418.818,85 zł.

Skarżący, dla uniknięcia konsekwencji, o których mowa w art. 116a § 1 Op, winien zatem wówczas niezwłocznie zwołać Nadzwyczajne Walne Zgromadzenie Członków Spółdzielni. Następnie, po uzyskaniu zgody Zgromadzenia w formie uchwały, winien także niezwłocznie wystąpić z wnioskiem o ogłoszenie jej upadłości.

Jak wynika z akt sprawy, Skarżący dopełnił pierwszego z obowiązków, gdyż w terminie sporządzenia rocznego sprawozdania finansowego, określonego w art. 52 ustawy z 29 września 1994 r. o rachunkowości (Dz. U. Nr 121, poz. 591 ze zm.), zwołał Nadzwyczajne Walne Zgromadzenie Członków Spółdzielni. Zawiadomienia o wspomnianym Zgromadzeniu zostały opatrzone datą 14 marca 2012 r., zaś Zgromadzenie odbyło się 30 marca 2012 r. Skarżący podjął zatem niezwłocznie działania w tej kwestii po tym jak sprawozdanie roczne wykazało, że Spółdzielnia obiektywnie znajduje się w stanie niewypłacalności. Wobec treści podjętej uchwały o kontynuowaniu działalności przez Spółdzielnię, nie można natomiast przypisać Skarżącemu winy, że nie złożył wniosku o ogłoszenie upadłości we właściwym czasie.

W niniejszej sprawie było zatem istotne to, że Zgromadzenie, które odbyło się 30 marca 2012 r. podjęło uchwałę o dalszym istnieniu Spółdzielni oraz wskazało środki umożliwiające wyjście ze stanu niewypłacalności. Zarząd Spółdzielni był bowiem automatycznie zwolniony z obowiązku zgłoszenia wniosku o upadłość w sądzie. Skarżący dopełnił obowiązku wynikającego z art. 130 § 2 Ps. Z obiektywnych przyczyn nie mógł natomiast dopełnić obowiązku wynikającego z art. 130 § 4 tej ustawy.

Zdaniem Sądu, organ odwoławczy orzekając ponownie w tej sprawie musi uwzględnić fakt, że Skarżący z obiektywnych przyczyn nie był w stanie do końca 2012 r. w sposób skuteczny złożyć wniosku o ogłoszenie upadłości. Jest to o tyle istotne, że część zaskarżonej decyzji dotyczy zaległości przypadających na ten właśnie rok podatkowy, w którym, zdaniem Sądu, Strona bezspornie dołożyła wszelkich starań pozwalających na stwierdzenie, iż niezłożenie wniosku o ogłoszenie upadłości Spółdzielni nastąpiło bez jego winy.

Jeśli chodzi natomiast o zaległości powstałe w 2013 r., to w tym zakresie organ musi uwzględnić i przeanalizować szereg dowodów świadczących o tym, z jakimi trudnościami borykał się Skarżący w ramach relacji wewnątrz Spółdzielni. Strona złożyła bowiem do akt szereg dokumentów, które DIAS musi wziąć pod uwagę analizując przesłankę egzoneracyjną z art. 116 § 1 pkt 1 lit. b Op.

W szczególności Sąd stwierdza, że organ nie może poprzestać na konstatacji, iż wniosek z 23 stycznia 2014 r., który złożył wierzyciel E.M., był wnioskiem spóźnionym, pomijając zarazem wszystkie wydarzenia, które miały miejsce w 2013 r. Skarżący podejmował bowiem wówczas aktywne działania celem postawienia Spółdzielni w stan upadłości. Wspomniane działania muszą być zatem ocenione z punktu widzenia przesłanki egzoneracyjnej, uwalniającej Stronę od odpowiedzialności za zaległości podatkowe Spółdzielni, powstałe w 2013 r.

W aktach sprawy znajduje się m. in. pismo z 30 września 2014 r., w którym Strona wyjaśnia, jak brak pracowników i organów statutowych Spółdzielni uniemożliwił mu dalsze skuteczne sprawozdanie jej spraw. Skarżący nawiązuje w nim do zwołanych dwóch kolejnych nadzwyczajnych zgromadzeń w grudniu 2013 r., które z przyczyn od niego niezależnych się nie odbyły, mających na celu aktywowanie organów statutowych i zakończenie działalności Spółdzielni zgodnie z obowiązującymi przepisami.

Z akt wynika ponadto, że [...] października 2013 r. Spółdzielnia wystąpiła z wnioskiem o ogłoszenie upadłości. Wniosek został zwrócony na mocy zarządzenia z [...] listopada 2013 r. Organy nie pokusiły się jednak o wyjaśnienie z jakich przyczyn to nastąpiło, choć adnotacja ołówkiem na piśmie Sądu Rejonowego (karta 28 akt podatkowych) wskazuje, że powód zwrotu wniosku uznawano pierwotnie za istotny.

W aktach znajdują się również m. in.: pismo Strony z 29 listopada 2013 r. "Rozwiązanie umowy o pracę"; pismo z 20 grudnia 2013 r. skierowane do członków Spółdzielni; oświadczenie z 30 stycznia 2014 r., a także inne dokumenty (dołączone do pisma Strony z 5 czerwca 2017 r.), świadczące jednoznacznie o tym, iż Skarżący dokładał starań w celu zakończenia działalności Spółdzielni. Strona potwierdziła to również swym wystąpieniem na rozprawie przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie (vide protokół rozprawy z 30 listopada 2018 r.).

Zdaniem Sądu, powyższe okoliczności skłaniają ku temu aby organ odwoławczy uzupełnił materiał dowodowy poprzez przesłuchanie Skarżącego na okoliczności następujące w 2013 r., które wyjaśniałyby po kolei jakie działania podejmowała Strona w celu postawienia Spółdzielni w stan upadłości oraz jakie obiektywne trudności uniemożliwiały jej zwołanie Zgromadzenia i złożenie stosownego wniosku o upadłość.

Zdaniem Sądu, nie budzi wątpliwości, że Skarżący nie może ponosić odpowiedzialności za zaległości podatkowe z 2012 r., gdyż do końca 2012 r. podjął wszelkie możliwe działania aby złożyć wspomniany wniosek.

Kwestią wymagającą wyjaśnienia jest natomiast wyłącznie to, czy równie starannie działał w okresach późniejszych, gdy powstawały zaległości podatkowe za 2013 r.

W odniesieniu do okresów rozliczeniowych 2012 r. Sąd uznał, że w sprawie doszło do naruszenia art. 116a § 1 w zw. z art. 116 § 1 pkt 1 lit. b Op w zw. z art. 130 § 2 i 4 Ps, gdyż Skarżący wykazał, iż bez swojej winy nie złożył we właściwym czasie wniosku o ogłoszenie upadłości.

W przypadku zaś okresów rozliczeniowych z 2013 r. Sąd stwierdza naruszenie art. 122, art. 180, art. 187 § 1, art. 188 i art. 191 Op, gdyż w sprawie organy nie wyjaśniły z jakich przyczyn do złożenia formalnie skutecznego wniosku o ogłoszenie upadłości doszło dopiero w styczniu 2014 r. oraz czy w związku z zaistniałymi zdarzeniami Skarżący ponosi winę za taki stan rzeczy. W szczególności pomocne w tym zakresie okazać się mogą wyjaśnienia Skarżącego, którego należy przesłuchać w ramach powtórnego postępowania wyjaśniającego.

W związku z tym na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.) Sąd uchylił zaskarżoną decyzję.

O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 i 205 § 2 Ppsa oraz § 14 ust. 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz.U. z 2018 r., poz. 265). Na kwotę 480 zł złożyło wynagrodzenie pełnomocnika, albowiem Skarżący był w tej sprawie zwolniony z wpisu od skargi.