Wyrok NSA, sygn. akt I FSK 2154/19
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2023-01-31 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6110 Podatek od towarów i usług
6560
Hasła tematyczne: Interpretacje podatkowe
Podatek od towarów i usług
Skarżony organ: Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 43 ust. 1 pkt 12 lit. a)
journal: Dz.U. 2018 poz 2174
law: Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług - tekst jedn.
journal: Dz.U.UE.L 2006 nr 347 poz 1 art. 135 ust. 1 lit. g)
law: Dyrektywa Rady z dnia  28 listopada 2006 r. Nr 2006/112/WE w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej
article: art. 8a
journal: Dz.U. 2014 poz 157
law: Ustawa z dnia 27 maja 2004 r. o funduszach inwestycyjnych - tekst jedn.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Janusz Zubrzycki, Sędzia NSA Mariusz Golecki, Sędzia WSA del. Elżbieta Olechniewicz (spr.), po rozpoznaniu w dniu 31 stycznia 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 1 sierpnia 2019 r. sygn. akt I SA/Kr 609/19 w sprawie ze skargi V. [...] sp. j. w K. na interpretację indywidualną Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z dnia 14 marca 2019 r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług 1) oddala skargę kasacyjną, 2) zasądza od Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej na rzecz V. [...] sp. j. w K. kwotę 240 (słownie: dwieście czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

1. Wyrok Sądu pierwszej instancji.

Zaskarżonym wyrokiem z dnia 1 sierpnia 2019 r., sygn. akt I SA/Kr 609/19, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, po rozpoznaniu skargi V. sp. j. w K. (dalej: Strona lub Skarżąca) na interpretację indywidualną Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z dnia 14 marca 2019 r. w przedmiocie podatku od towarów i usług, działając na podstawie art. 146 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm., dalej: p.p.s.a.), uchylił zaskarżoną interpretację (opisany wyrok i powołane w uzasadnieniu orzeczenia sądów administracyjnych dostępne są na: www.orzeczenia.nsa.gov.pl).

Sąd pierwszej instancji zgodził się ze Skarżącą, że usługi objęte wnioskiem o wydanie interpretacji indywidualnej podlegają zwolnieniu, o którym mowa w art. 43 ust. 1 pkt 12 lit. a) ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (t.j. Dz. U. z 2018 r., poz. 2174 ze zm.; dalej: ustawa VAT).

WSA, odwołując się do stanowiska Strony, że czynności przez nią świadczone będą miały charakter kluczowy dla działalności obsługiwanych przez nią funduszy alternatywnych (dalej: Fundusze), gdyż stanowią usługi szerokiego wsparcia dedykowane dla podmiotów prowadzących działalność inwestycyjną, mają charakter kompleksowy, świadczone są na podstawie jednej umowy, objęte są jednym wynagrodzeniem i stanowią nierozerwalną całość, za uprawnioną uznał ocenę, że usługi te stanowią powiązany ze sobą zespół świadczeń, których zakres jest istotny i specyficzny dla procesu zarządzania funduszem. Wymienione czynności służą skutecznemu i efektywnemu zarządzaniu funduszem oraz są specyficzne i istotne dla usługi zarządzania funduszami, a doradczy charakter jest marginalny i nie może przesądzać o uznaniu całości usług za usługi doradcze objęte dyspozycją art. 43 ust 15 pkt 2 ustawy o VAT.

Mając na uwadze powyższe okoliczności Sąd stwierdził, że zaskarżona interpretacja nie odpowiada prawu i orzekł o jej uchyleniu.

2. Skarga kasacyjna.

2.1. Od powyższego wyroku skargę kasacyjną złożył organ, zaskarżając wyrok w całości.

Zaskarżonemu wyrokowi na podstawie art. 174 pkt 1 i pkt 2 p.p.s.a. zarzucono:

- naruszenie przepisów postępowania, w sposób mający istotny wpływ na wynik sprawy i przepisów prawa materialnego, poprzez błędną wykładnię i w konsekwencji niewłaściwą ocenę co do zastosowania tj. art. 146 § 1 w związku z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) i lit. a), art. 141 § 4 oraz art. 151 p.p.s.a. w związku z art. 43 ust. 1 pkt 12 lit. a) i lit. b) oraz art. 43 ust. 15 pkt 2 ustawy o VAT poprzez dokonanie przez Sąd wadliwej - nieprawidłowej oceny faktycznej i prawnej stanowiska organu interpretacyjnego i bezpodstawne przyjęcie, że trafne są zarzuty skargi, iż organ naruszył ww. przepisy ustawy o podatku od towarów i usług;

- naruszenie przepisów postępowania, w sposób mający istotny wpływ na wynik sprawy i przepisów prawa materialnego, poprzez błędną wykładnię i w konsekwencji niewłaściwą ocenę co do zastosowania tj. art. 146 § 1 w związku z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) i lit. a) p.p.s.a. w związku z art. 43 ust. 15 pkt 2 ustawy o VAT poprzez przyjęcie, że organ naruszył ww. przepis ustawy o podatku od towarów i usług, podczas gdy przepis ten w ogóle nie podlegał subsumcji w interpretacji indywidualnej, wydanej w niniejszej sprawie;

- naruszenie przepisów prawa materialnego tj. art. 43 ust. 1 pkt 12 lit. a) i lit. b) oraz art. 43 ust. 15 pkt 2 ustawy o VAT poprzez dopuszczenie się błędnej wykładni tych przepisów, a w konsekwencji nieprawidłowej ocenie ich zastosowania w odniesieniu do:

a) art. 43 ust. 1 pkt 12 lit. a) i lit. b) ww. ustawy o VAT, poprzez przyjęcie że świadczone usługi przez Stronę na rzecz Funduszy powinny być zwolnione z opodatkowania podatkiem od towarów i usług;

b) art. 43 ust. 15 pkt 2 ww. ustawy o VAT, poprzez przyjęcie, że charakter doradczy przedmiotowych usług jest marginalny i nie może przesądzać o uznaniu całości usług za usługi doradcze objęte dyspozycją ww. przepisu.

Powyższe uchybienia Sądu skutkowały uwzględnieniem skargi i uchyleniem odpowiadającej prawu interpretacji indywidualnej, podczas gdy przedmiotowa skarga powinna zostać oddalona, na podstawie art. 151 p.p.s.a., gdyż w niniejszej sprawie organ nie dopuścił się naruszenia przepisów wskazanych przez Sąd w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku.

W związku z tak sformułowanymi zarzutami organ wniósł, na podstawie art. 188 p.p.s.a. o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości, rozpoznanie skargi i jej oddalenie lub na podstawie art. 185 § 1 p.p.s.a. o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi pierwszej instancji. Wniesiono także o zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego, w tym kosztów zastępstwa prawnego według norm przepisanych oraz o rozpoznanie sprawy na rozprawie.

2.2. W odpowiedzi na skargę kasacyjną Skarżąca wniosła o jej oddalenie i zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych i o rozpoznanie sprawy na rozprawie.

2.4. Przedmiotowa skarga kasacyjna została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym zgodnie z regulacjami zawartymi w art. 15zzs4 ust. 3 w zw. z ust. 1 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (tekst jedn. Dz. U. z 2020 r., poz. 1842, ze zm.). Zgodnie z tym przepisem przewodniczący może zarządzić przeprowadzenie posiedzenia niejawnego, jeżeli uzna rozpoznanie sprawy za konieczne, a nie można przeprowadzić jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku. Na posiedzeniu niejawnym w tych sprawach sąd orzeka w składzie trzech sędziów.

3. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

3.1. Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej (podstaw kasacyjnych), chyba że zachodzą przesłanki nieważności postępowania sądowego, wymienione w § 2 powołanego artykułu. Takiego rodzaju przesłanek w niniejszej sprawie z urzędu nie odnotowano. Podobnie w trybie tym nie ujawniono podstaw do odrzucenia skargi ani umorzenia postępowania przed sądem pierwszej instancji, które obligowałyby Naczelny Sąd Administracyjny do wydania postanowienia przewidzianego w art. 189 p.p.s.a.

3.2. Skarga kasacyjna jest niezasadna.

3.3. Spór w niniejszej sprawie dotyczy tego, czy usługi takie jak opisane we wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej spełniają kryteria uznania ich za "usługi zarządzania funduszami inwestycyjnymi" w rozumieniu art. 43 ust. 1 pkt 12 lit. a) ustawy o VAT oraz art. 135 ust. 1 lit. g) Dyrektywy 2006/112/WE Rady z dnia 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej (Dz.U. WE.L. Nr 347 str. 1, dalej: Dyrektywa VAT).

Zdaniem Strony opisane we wniosku o interpretację usługi powinny być objęte zwolnieniem, o którym mowa w ww. przepisie ustawy o VAT, gdyż usługi te realizowane będą wyłącznie na zlecenie Funduszy i jedynie na rzecz tego typu podmiotów, stanowić będą niezbędny i konieczny element zarządzania Funduszami i ich aktywami. Usługi te będą stanowiły wsparcie Funduszy w ich bieżącej działalności, a także zarządzanie portfelami inwestycyjnymi Funduszy i ryzykiem inwestycyjnym. Przy czym są one specyficzne i istotne dla obsługi inwestycji w obszarze private equity / venture capital, co powoduje, że jedynie dla podmiotów prowadzących działalność inwestycyjną przedstawiają one wymierną i relewantną wartość rynkową. W związku z tym – zdaniem Strony - są one właściwe dla działalności Funduszy. Do tego usługi będą wykonywane usługi całościowo, zapewniając kompleksową obsługę Funduszy w ww. zakresie.

Natomiast organ stanął na stanowisku, że zwolnieniu od podatku VAT w świetle art. 43 ust. 1 pkt 12 lit. a) ustawy o VAT podlegają czynności zarządzania portfelem inwestycyjnym funduszu oraz zarządzanie ryzykiem rozumiane zgodnie z art. 8a ustawy z dnia 27 maja 2004 o funduszach inwestycyjnych i zarządzaniu alternatywnymi funduszami inwestycyjnymi (Dz.U. z 2014 r., poz. 157 ze zm., dalej: ustawa o funduszach). Przy czym oprócz czynności zarządzania portfelem inwestycyjnym oraz ryzykiem zarządzający alternatywnym funduszem inwestycyjnym może wykonywać także czynności dodatkowe wymienione w pkt 2 załącznika 1 załącznika I do Dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2011/61/UE z dnia 8 czerwca 2011 r. w sprawie zarządzających alternatywnymi funduszami inwestycyjnymi i zmiany dyrektyw 2003/41/WE i 2009/65/WE oraz rozporządzeń (WE) nr 1060/2009 i (UE) nr 1095/2010 (dalej: Dyrektywa ZAFI). A zatem zwolnienie, będące istotą sporu w niniejszej sprawie, powinno być rozumiane zgodnie z przepisami ustawy o funduszach oraz Dyrektywy ZAFI. Wobec tego, że zakres usług wymienionych we wniosku nie obejmuje zarządzania portfelami inwestycyjnymi oraz ryzykiem, usługi te – według organu - nie będą objęte zwolnieniem z art. 43 ust. 1 pkt 12 lit. a) ustawy o VAT.

3.4. Sąd pierwszej instancji w tym sporze przyznał rację Skarżącej. WSA zauważył, że stanowisko organu sprowadza się do tego, że sporne usługi podlegają zwolnieniu tylko w przypadku, gdy podmiot je świadczący wykonuje ponadto czynności zarządzania portfelem inwestycyjnym oraz ryzykiem funduszu, podczas gdy na gruncie przepisów ustawy o funduszach, zarządzać portfelem oraz ryzykiem alternatywnego funduszu inwestycyjnego może tylko i wyłącznie zarządzający alternatywnym funduszem inwestycyjnym. W myśl przepisów ustawy o funduszach niemożliwym jest natomiast wykonywanie czynności zarządzania portfelem i ryzykiem przez podmiot inny niż zarządzający alternatywnym funduszem inwestycyjnym. W związku z tym Sąd pierwszej instancji uznał, że stanowisko organu stanowi zbyt wąskie rozumienie pojęcia "zarządzania" i skutkowałoby uznaniem interpretowanego zwolnienia za podmiotowe, a więc adresowane tylko do podmiotów uprawnionych do zarządzania portfelem i ryzykiem alternatywnej spółki inwestycyjnej, czyli tylko zarządzającego alternatywnym funduszem inwestycyjnym, a samo pojęcie "zarządzania" ograniczałoby się jedynie do zarządzania portfelem i ryzykiem zarządzającego tego rodzaju funduszem.

Naczelny Sąd Administracyjny w pełni podziela to stanowisko WSA.

Sąd pierwszej instancji w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku, nie zgadzając się z organem, zasadnie podkreślił konieczność odwołania się do pojęcia "zarządzania funduszami" na gruncie Dyrektywy VAT wypracowanego w orzecznictwie Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej.

3.5. Na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 12 lit. a) ustawy o VAT zwalnia się od podatku usługi zarządzania funduszami inwestycyjnymi, alternatywnymi funduszami inwestycyjnymi i zbiorczymi portfelami papierów wartościowych - w rozumieniu przepisów o funduszach inwestycyjnych i zarządzaniu alternatywnymi funduszami inwestycyjnymi. Zgodnie zaś z ustawą o funduszach:

1) fundusz inwestycyjny jest osobą prawną, której wyłącznym przedmiotem działalności jest lokowanie środków pieniężnych zebranych w drodze proponowania nabycia jednostek uczestnictwa albo certyfikatów inwestycyjnych w określone w ustawie papiery wartościowe, instrumenty rynku pieniężnego i inne prawa majątkowe;

2) alternatywnym funduszu inwestycyjnym jest instytucja wspólnego inwestowania, której przedmiotem działalności, w tym w ramach wydzielonego subfunduszu, jest zbieranie aktywów od wielu inwestorów w celu ich lokowania w interesie tych inwestorów zgodnie z określoną polityką inwestycyjną, niebędącą funduszem działającym zgodnie z prawem wspólnotowym regulującym zasady zbiorowego inwestowania w papiery wartościowe;

3) zbiorczy portfel papierów wartościowych stanowi współwłasność łączną posiadaczy tytułów uczestnictwa; składniki zbiorczego portfela nie podlegają egzekucji prowadzonej z majątku uczestnika zbiorczego portfela, a następuje wyłącznie przez odkupienie tytułów uczestnictwa zbiorczego portfela papierów wartościowych; uczestnik nie może rozporządzać udziałem w zbiorczym portfelu papierów wartościowych ani udziałem w poszczególnych składnikach tego portfela.

Przepis art. 43 ust. 1 pkt 12 lit. a) ustawy o VAT stanowi implementację art. 135 ust. 1 lit. g) Dyrektywy VAT, zgodnie z którym państwa członkowskie zwalniają transakcje zarządzania specjalnymi funduszami inwestycyjnymi (dalej: SFI), określonymi przez państwa członkowskie.

Zwolnienia przewidziane w art. 135 ust. 1 Dyrektywy VAT są autonomicznymi pojęciami prawa Unii, których celem jest uniknięcie rozbieżności w stosowaniu systemu VAT w poszczególnych państwach członkowskich i które należy rozważać w ogólnym kontekście wspólnego systemu VAT (zobacz w szczególności wyrok z dnia 9 grudnia 2015 r., F., C-595/13, EU:C:2015:801, pkt 30 i przytoczone tam orzecznictwo).

Pojęcia użyte do określenia zwolnień, o których mowa w art. 135 ust. 1 Dyrektywy VAT, należy interpretować w sposób ścisły, ponieważ zwolnienia te stanowią odstępstwa od ogólnej zasady, zgodnie z którą VAT jest pobierany od każdej usługi świadczonej odpłatnie przez podatnika [patrz w szczególności wyroki: z dnia 28 października 2010 r., A. (C-175/09, EU:C:2010:646, pkt 25); z dnia 17 stycznia 2013 r., W. (C-543/11, EU:C:2013:20, pkt 25); z dnia 12 czerwca 2014 r., G. (C-461/12, EU:C:2014:1745, pkt 25 i przytoczone tam orzecznictwo); z dnia 16 listopada 2017 r., K. (C-308/16, EU:C:2017:869, pkt 39, 45); z dnia 25 lipca 2018 r., D. (C-5/17, EU:C:2018:592, pkt 29); a także z dnia 19 grudnia 2018 r., M. (C-17/18, EU:C:2018:1038, pkt 37)].

Z brzmienia art. 135 ust. 1 lit. g) Dyrektywy VAT wynika, po pierwsze, że nie ma on zastosowania do wszystkich funduszy, lecz wyłącznie do tych, które zostały zakwalifikowane jako specjalne fundusze inwestycyjne (dalej także jako: SFI), a po drugie: zakresem stosowania tego zwolnienia objęte są rodzaje działalności, które można uważać za "zarządzanie".

3.6. W rozpoznawanej sprawie nie jest spornym, że Fundusze, na rzecz których Strona będzie dokonywała czynności opisanych we wniosku, są specjalnymi funduszami inwestycyjnymi. Spornym jest, czy opisane we wniosku o interpretację usługi, które zamierza świadczyć Skarżąca na rzecz Funduszy mają charakter usług "zarządzania" w rozumieniu tego przepisu.

3.7. Transakcje "zarządzania", których dotyczy zwolnienie, muszą być "właściwe" dla działalności przedsiębiorstw zbiorowego inwestowania. Ocena, co jest "właściwe" do zarządzania SFI, zależy od przedmiotu tego funduszu inwestycyjnego. Celem takiego funduszu inwestycyjnego jest zachowanie i pomnażanie majątku. Dlatego też właściwe dla zarządzania takim majątkiem jest wszystko, co musi czynić zarządca w celu zachowania powierzonych mu aktywów i osiągnięcia z nich przychodów. W tym celu musi on właściwie gospodarować przedmiotami należącymi do tych aktywów. Co w konkretnym wypadku wchodzi w skład takich działań, można zdefiniować jedynie w zależności od składników aktywów (patrz opina Rzecznik Generalnej J. K. w sprawie F., C-595/13, EU:C:2015:327, pkt 49-50).

3.8. Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej orzekł, że zakres zastosowania art. 135 ust. 1 lit. g) Dyrektywy VAT obejmuje, poza czynnościami polegającymi na zarządzaniu portfelami, również funkcje polegające na zarządzaniu samymi przedsiębiorstwami zbiorowego inwestowania (wyrok z dnia 4 maja 2006 r., A., C-169/04, EU:C:2006:289, pkt 64).

Ponadto w wyroku w sprawie G.1 z dnia 7 marca 2013 r. (C-275/11, EU:C:2013:141) Trybunał wyjaśnił, że świadczenia takie jak obliczanie kwoty dochodów i ceny jednostek uczestnictwa lub udziałów funduszu, wycena aktywów, rachunkowość, przygotowywanie deklaracji w celu podziału dochodów, dostarczanie informacji i dokumentacji na temat rachunków okresowych i deklaracji podatkowych, statystyk i VAT, a także opracowywanie prognoz przychodów wchodzą w zakres pojęcia "zarządzania" SFI (pkt 27). Istotnym jest także, że usługi zarządzania świadczone przez podmiot zarządzający będący osobą trzecią muszą stanowić w globalnej ocenie odrębną całość oraz spełniać szczególne i istotne funkcje z zakresu zarządzania SFI [patrz wyroki: z dnia 5 czerwca 1997 r., S. (C-2/95, EU:C:1997:278, pkt 66); z dnia 4 maja 2006 r., A.1 (C-169/04, EU:C:2006:289, pkt 70–72); a także z dnia 7 marca 2013 r., G.1 (C-275/11, EU:C:2013:141, pkt 21)].

3.9. Z wniosku o interpretację wynika, że usługi, które Strona zamierza świadczyć na rzecz Funduszy, będą obejmowały: świadczenie usług księgowości (przy czym usługi te nie będą świadczone na rzecz Funduszy, które posiadają już własną obsługę księgową), bieżącą obsługę prawną Funduszu, usługi administracyjne (w tym przechowywanie dokumentacji), obsługę zapytań inwestorów, analizy oraz rekomendacje wszelkich uprzednio wyszukanych potencjalnych projektów inwestycyjnych w zakresie zgodności z polityką inwestycyjną Funduszu (w tym: przygotowywanie oraz nadzorowanie due diligence projektów, przeprowadzenie audytu potencjalnych inwestycji, w tym także audytu w zakresie możliwości uzyskania ochrony i komercjalizacji własności intelektualnej wytworzonej w ramach projektu, przekazywanie Funduszowi rekomendacji projektów na podstawie analizy raportów due diligence), sporządzanie umów inwestycyjnych oraz wsparcie Funduszu w procesach negocjacyjnych, w tym także aktywne uczestnictwo w negocjacjach mających na celu przygotowanie warunków do realizacji transakcji, przedstawienie Funduszowi rekomendacji na podstawie przygotowanych dokumentów deal status report (DSR) oraz notatek z posiedzeń Komitetu Inwestycyjnego, uczestniczenie w Komitetach Inwestycyjnych funduszy inwestycyjnych, modelowanie wyniku funduszy inwestycyjnych bazując na projekcjach przychodów z inwestycji, analiza wyników inwestycyjnych funduszy inwestycyjnych, analiza działań - w tym pod kątem ryzyk prawnych i rynkowych, podejmowanych przez Fundusz w świetle przepisów prawnych dotyczących funduszy inwestycyjnych, statutów, umów, polityki inwestycyjnej i innych dokumentów regulujących zarządzanie funduszem oraz innych przepisów prawa, analiza możliwości patentowych projektów w tym prowadzenie rozmów z dysponentami projektu w zakresie ich gotowości zaangażowania w jego dalszy rozwój, ocena stopnia zaawansowania projektu, ocena trafności identyfikacji niezaspokojonych potrzeb związanych z projektem, analiza stanu prawnego przedmiotów inwestycji środków Funduszu; nadzór nad realizacją projektów inwestycyjnych, analiza w zakresie oferowania, dystrybucji oraz wprowadzenia jednostek uczestnictwa alternatywnych funduszy inwestycyjnych do obrotu, wsparcie w procesie uzyskania dla projektów dotacji, a także wsparcie w zakresie rozliczenia dotacji, wsparcie w procesie uzyskania dla projektów dotacji lub grantów, a także wsparcie w zakresie rozliczenia dotacji lub grantów oraz bieżącym kontakcie z instytucjami udzielającymi wsparcia (a tym z instytucjami pośredniczącymi), przygotowywanie rekomendacji dotyczących realizacji procesu wyjścia z inwestycji, wsparcie Funduszu w bieżącym monitorowaniu wyników spółek portfelowych oraz w monitorowaniu poziomu realizacji założonej strategii inwestycyjnej, przygotowanie dla Funduszu rekomendacji oraz planów dotyczących realizacji procesu wyjścia z inwestycji, badaniu stanu prawnego, finansowego i faktycznego przedmiotu lokat Funduszu, w tym identyfikowanie związanych z tym ryzyka oraz informowanie o nich podmiotu zarządzającego funduszem inwestycyjnym, reprezentacja zarządzającego alternatywnymi funduszami inwestycyjnymi przed Komisją Nadzoru Finansowego, sądami powszechnymi, administracyjnymi, arbitrażowymi, organami administracji publicznej i innymi osobami i jednostkami oraz wspierania w wykonywaniu wszelkich obowiązków informacyjnych dotyczących Spółek spoczywających na zarządzającym alternatywnymi funduszami inwestycyjnymi.

Co istotne, z wniosku wynika także, że usługi te stanowić będą niezbędny i konieczny element zarządzania Funduszami i jego aktywami. Usługi te będą stanowiły wsparcie Funduszy w ich bieżącej działalności, a także zarządzanie portfelami inwestycyjnymi Funduszy i ryzykiem inwestycyjnym. Strona podkreślała, że usługi te są specyficzne i istotne dla obsługi inwestycji w obszarze private equity / venture capital, co powoduje, że jedynie dla podmiotów prowadzących działalność inwestycyjną przedstawiają one wymierną i relewantną wartość rynkową, a w konsekwencji są one właściwe dla działalności Funduszy. Ponadto usługi będą wykonywane całościowo, zapewniając kompleksową obsługę Funduszy w ww. zakresie.

Odnośnie tak zakreślonych okoliczności Sąd pierwszej instancji zasadnie uznał, że usługi te stanowią powiązany ze sobą zespół świadczeń, których zakres jest istotny i specyficzny dla procesu zarządzania Funduszami. Wymienione czynności służą skutecznemu i efektywnemu zarządzaniu Funduszami oraz są specyficzne i istotne dla usługi zarządzania Funduszami, a doradczy charakter jest marginalny i nie może przesądzać o uznaniu całości usług za usługi doradcze objęte dyspozycją art. 43 ust 15 pkt 2 ustawy o VAT. Tym samym rację należało przyznać WSA, który nie podzielił oceny organu co do tego, że przedmiotowe usługi stanowią usługi doradztwa wyłączone ze zwolnienia od podatku w myśl art. 43 ust. 15 pkt 2 ustawy o VAT, a przeciwnie – stanowią czynności nierozerwalnie związane z działalnością Funduszy.

W związku z tym Sąd pierwszej instancji prawidłowo uznał, że sporne usługi opisane we wniosku o interpretację mają charakter usług "zarządzania" w rozumieniu art. 135 ust. 1 lit. g) Dyrektywy VAT, a w konsekwencji spełniają kryteria uznania za "usługi zarządzania funduszami inwestycyjnymi" w rozumieniu art. 43 ust. 1 pkt 12 lit. a) ustawy o VAT. Usługi te bowiem, w świetle wskazanych powyżej kryteriów wypracowanych przez Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej, stanowią odrębną całość oraz spełniają szczególne i istotne funkcje z zakresu "zarządzania" Funduszami.

3.10. W konsekwencji za nietrafne należało uznać sformułowane w skardze kasacyjnej zarzuty naruszenia przez Sąd pierwszej instancji art. 43 ust. 1 pkt 12 lit. a) i b) oraz art. 43 ust. 15 pkt 2 ustawy o VAT poprzez ich błędną wykładnię prowadzącą do niezasadnego uznania, że usługi opisane we wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej w tej sprawie spełniają kryteria uznania ich za "usługi zarządzania funduszami inwestycyjnymi".

3.11. Naczelny Sąd Administracyjny nie odniósł się natomiast do zarzutu naruszenia przez WSA w Krakowie art. 141 § 4 p.p.s.a., gdyż nie został on w żaden sposób uzasadniony.

3.12. W tym stanie rzeczy, wobec braku usprawiedliwionych podstaw, skarga kasacyjna podlegała oddaleniu na podstawie art. 184 p.p.s.a.

O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono natomiast na podstawie art. 209, art. 204 pkt 2 w zw. z art. 205 § 2 i § 4 oraz 207 § 1 p.p.s.a.

Elżbieta Olechniewicz Janusz Zubrzycki Mariusz Golecki

sędzia WSA (del.) sędzia NSA sędzia NSA