Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt II SA/Po 559/08
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2009-02-04 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 32 ust. 4 pkt. 1
journal: Dz.U. 2003 nr 207 poz 2016
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r.  - Prawo budowlane - tekst jednolity
article: par. 13, par. 57, par. 60
journal: Dz.U. 2002 nr 75 poz 690
law: Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie.
article: art. 7, art. 10 par. 1, art. 16 par. 1, art. 77 par. 1, art. 80, art. 97 par. 4
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 145 par. 1 pkr 1 lit. c, art. 152, art. 200
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Edyta Podrazik Sędziowie Sędzia WSA Danuta Rzyminiak-Owczarczak Sędzia WSA Maria Kwiecińska (spr.) Protokolant st.sekr.sąd. Mariola Kaczmarek po rozpoznaniu w Poznaniu na rozprawie w dniu 20 stycznia 2009r. sprawy ze skarg A. B. i W. M. na decyzję Wojewody Wielkopolskiego z dnia 25 kwietnia 2008r. nr [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę; I. uchyla zaskarżoną decyzję, II. zasądza od Wojewody Wielkopolskiego na rzecz A. B. kwotę [...] ([...]) złotych i na rzecz W. M. kwotę [...] ([...]) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania, III. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana. /-/ D. Rzyminiak-Owczarczak /-/ E. Podrazik /-/ M. Kwiecińska


UZASADNIENIE

Decyzją Nr [...]z dnia 13 marca 2008 r. Starosta W. na podstawie art. 28, art. 33 ust. 1, art. 34 ust. 4 i art. 36 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tekst jednolity: Dz.U. z 2003 r. Nr 207 poz. 2016ze zm.) oraz na podstawie art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz.U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.) zatwierdził projekt budowlany i udzielił pozwolenia na budowę inwestorowi Towarzystwo A Sp. z o.o. w W. dla zamierzenia budowlanego w postaci budynku mieszkalnego wielorodzinnego wraz z miejscami parkingowymi obiekt kategorii: XIII na działkach nr [...],[...] - obręb geodezyjny W., położonych w W. przy ul. [...] ,ul. [...], ul. [...]. W uzasadnieniu organ I instancji stwierdził między innymi, iż pismem z dnia 8 lutego 2008 r. Burmistrz Miasta W, przekazał do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Pile wniosek W, M, dotyczący stwierdzenia nieważności decyzji z dnia 18 grudnia 2006 r. o warunkach zabudowy terenu działki nr [...] położonej w W, przy ul. [...]./[...]. Organ I instancji ponadto zauważył, iż pismem z dnia 25 lutego 2008 r. powiadomiono strony o wszczęciu postępowania i możliwości zapoznania się z wnioskiem inwestora oraz o możliwości zgłoszenia ewentualnych wniosków i zastrzeżeń, a w dniach 29 i lutego i 3 marca 2008 r. do organu wpłynęły dwa pisma A.B. - właścicielki sąsiedniej nieruchomości położonej przy ul. [...]. Organ wyjaśnił, iż w pierwszym piśmie uczestniczka zgłosiła zastrzeżenia dotyczące ustaleń decyzji Burmistrza Miasta W, o warunkach zabudowy dla przedmiotowej inwestycji, a w drugim piśmie zgłosiła zastrzeżenia dotyczące realizacji projektowanego obiektu dotyczące: nieodpowiedniej zabudowy - niskie domy, zacienianie, wąskie ulice; zagęszczenia ludności na tak małym terenie; małej ilości miejsc parkingowych; niespełniania przez plac zabudowy warunków bezpieczeństwa; braku miejsca dla wyprowadzanych psów; utrudnienia dojazdu straży pożarnej; organ zwrócił uwagę także na to, że uczestniczka podniosła problem dojazdu poprzez działkę nr [...] do obiektów garażowych zlokalizowanych na swojej działce. Dalej Starosta wskazał, iż pismem z dnia 6 marca 2008 r. zawiadomiono strony o możliwości zapoznania się przed wydaniem decyzji ze zgromadzonymi w sprawie dokumentami, a inwestor w dniu 10 marca 2008 r. złożył pismo, w którym odniósł się do zastrzeżeń A. B., których nie podzielił. Następnie organ zauważył, iż w dniu 12 marca 2008 r. wpłynęły do organu: pismo A. B. zarzucające rażące naruszenie prawa budowlanego w zakresie niezgodnej z § 12 ust. 7 pkt 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, lokalizacji projektowanego budynku na granicy działki i naruszenie występujących w obszarze oddziaływania obiektu uzasadnionych interesów osób trzecich polegające na zapewnieniu odpowiedniej ilości światła w pomieszczeniach, w których przebywają ludzie; pismo W.M., w którym zażądał uznania go za stronę postępowania oraz podniósł iż usytuowanie tak dużego obiektu na działce znajdującej się naprzeciwlegle do jego działki skutkuje pogorszeniem warunków użytkowania jego działki, tzn. powoduje nadmierne zacienienie pomieszczeń mieszkalnych, a wyłącznie fragmentu ulicy na czas prowadzenia robót budowlanych naruszy jego prawo do swobodnego prowadzenia działalności gospodarczej.

Pozytywnie załatwiając wniosek inwestora organ podkreślił między innymi, iż: projekt budowlany spełnia wymagania ostatecznych decyzji Burmistrza Miasta W. o warunkach zabudowy z dnia 18 grudnia 2006 r. i z dnia 13 kwietnia 2007 r., a do dnia wydania decyzji o pozwoleniu na budowę nie wpłynęło do organu żadne rozstrzygnięcie dotyczące wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji o warunkach zabudowy z dnia 18 grudnia 2006 r.; zastrzeżenia A.B. zawarte w piśmie z dnia 27 lutego 2008 r. dotyczą spraw będących przedmiotem rozpoznania postępowania przeprowadzonego przy ustalaniu warunków zabudowy dla przedmiotowej inwestycji; projekt budowlany został wykonany i sprawdzony przez uprawnione osoby; sąsiednia działka nr ewid. [...] posiada bezpośredni dojazd do drogi publicznej - ul. [...]i planowana inwestycja nie wpływa na zakłócenie możliwości korzystania z wjazdu na działkę nr [...] z drogi publicznej; projektowane zagospodarowanie terenu i lokalizacja budynku w granicy z pasem drogowym ul. [...] wraz z cofnięciem linii zabudowy oraz lokalizacja w stosunku do pozostałych działek sąsiednich spełnia wymagania decyzji o warunkach zabudowy z dnia 18 grudnia 2006 r. i wymagania § 12 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz.U. Nr 75 poz. 690 ze zm.) w zakresie sytuowania budynków na działce budowlanej w odległości od granic z sąsiednią działką budowlaną, a projektowany budynek spełnia wymagania wynikające z § 13 tego rozporządzenia w zakresie dostępu do oświetlenia dziennego pomieszczeń przeznaczonych na stały pobyt ludzi w budynkach sąsiednich; kwestie podniesione przez W.M. dotyczące wyłączenia fragmentu ulicy na czas prowadzenia robót budowlanych powinny być zgłoszone zarządcy drogi, tj. Burmistrzowi Miasta W . Organ powołując się na treść art. 28 ust. (prawa budowlanego) stwierdził, iż katalog stron postępowania dotyczącego pozwolenia na budowę dla przedmiotowej inwestycji nie obejmuje właścicieli działek położonych po przeciwnej stronie ulicy [...] w W., a ponadto wnioskowane zamierzenie budowlane nie narusza występujących na obszarze oddziaływania obiektu uzasadnionych interesów osób trzecich.

Decyzję organ I instancji doręczył między innymi inwestorowi i uczestniczce A. B.; W. M. decyzji organ nie doręczył.

Odrębne odwołania od decyzji organu I instancji wnieśli pismami z dnia 25 marca 2008 r. A. B. i W. M .

A.B. zarzuciła organowi naruszenie art. 5 ust. 1 pkt 8 i 9 ustawy Prawo budowlane oraz § 12 ust. 7 pkt 1 i § 13, § 57 oraz § 60 wyżej wskazanego rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. oraz naruszenie art. 6 i 7 kpa i domagała się uchylenia zaskarżonej decyzji w całości i wydanie orzeczenia odmawiającego zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę. W ocenie odwołującej organ I instancji lakonicznie odniósł się do jej zastrzeżeń, a usytuowanie planowanego obiektu narusza art. 5 ust. 1 pkt 9 ustawy Prawo budowlane nakazujący poszanowanie na obszarze oddziaływania obiektu uzasadnionych interesów osób trzecich, jak i spowoduje zwiększony ruch na ul. [...]., a także prowadzi do chaosu architektonicznego w miejscu objętym ochroną konserwatora zabytków. Zdaniem odwołującej realizacja inwestycji spowoduje również zacienienie jej działki.

W.M. zarzucił organowi naruszenie tych samych przepisów prawa budowlanego i rozporządzenia wykonawczego, które wskazała A.B., a ponadto art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego, oraz art. 28, art. 10, art. 6 i art. 9 kpa i analogicznie jak uczestniczka domagał się uchylenia zaskarżonej decyzji. W ocenie odwołującego jest on stroną postępowania, gdyż działka o nr [...], której jest właścicielem, znajduje się na obszarze oddziaływania nowoprojektowanego obiektu budowlanego. Ponadto przedstawił analogiczną argumentację, jak uczestniczka i poinformował, iż na jego wniosek Burmistrz Miasta W. postanowieniem z dnia 20 marca 2008 r. wznowił postępowanie w sprawie zakończonej decyzją ostateczną ustalająca warunki zabudowy działki nr [...] położonej w W. przy ul. [...].

Z kopii postanowienia z dnia 20 marca 2008 r. Burmistrza Miasta W., dołączonego do odwołania W. M., wynika, iż na wniosek odwołującego Burmistrz wznowił postępowanie w sprawie zakończonej własną decyzją ostateczną tego organu z dnia 18 grudnia 2006 r. w sprawie ustalenia na wniosek inwestora warunków zabudowy działki nr [...] dla wnioskowanej inwestycji powołując się na przesłankę z art. 145 § 1 pkt 4 kpa, iż strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu.

W dniu 9 kwietnia 2008 r. organ odwoławczy zwrócił się telefonicznie do organu I instancji o uzupełnienie dokumentacji sprawy o analizę dotyczącą oświetlenia światłem naturalnym nieruchomości skarżących. Pismem z dnia 21 kwietnia 2008 r. organ I instancji przekazał organowi odwoławczemu materiały uzupełniające (2 ark.) akta sprawy dotyczące decyzji organu I instancji.

Decyzją z dnia 25 kwietnia 2008 r. Wojewoda Wielkopolski na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz.U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.) utrzymał w mocy decyzję Nr [...] Starosty W. z dnia 13 marca 2008 r., którą organ I instancji zatwierdził projekt budowlany i udzielił pozwolenia na budowę dla zamierzenia budowlanego inwestora. W ocenie organu odwoławczego w niniejszej sprawie zostały spełnione warunki określone w decyzji o warunkach zabudowy, a organ I instancji udzielający pozwolenia na realizację planowanej inwestycji dokonał właściwej oceny faktycznej i prawnej tego przedsięwzięcia. Organ odwoławczy podzielił jednak argumentację A.B. i W. M. co do tego, że projektując budynek wielkogabarytowy w kontekście ścisłej zabudowy śródmiejskiej projektant winien był zwrócić szczególną uwagę na możliwe ograniczenie dostępu naturalnego oświetlenia, co mogłoby powodować brak odpowiedniego nasłonecznienia w pomieszczeniach mieszkalnych okolicznych nieruchomości i skutkować naruszeniem art. 5 ust. 1 pkt 9 Prawa budowlanego w zw. z § 13, § 57 i § 60 rozporządzenia wykonawczego; za zbyt ogólnikowe i niewystarczające organ II instancji uznał stwierdzenie organu I instancji w tym zakresie w odniesieniu do budynków sąsiednich, zawarte w pkt 9 uzasadnienia zaskarżonej decyzji, iż projektowany budynek spełnia wymagania wynikające z § 13 ww. rozporządzenia, gdyż zabrakło dowodu przedłożonego przez inwestora, wykazującego spełnienie wymogów § 13, § 57 i § 60 powołanego rozporządzenia. Dalej organ odwoławczy stwierdził, iż uzupełniający materiał dowodowy Starostwa Powiatowego, zawierający analizę graficzną i pisemne oświadczenia projektanta, potwierdza spełnienie wymogów wskazanych przepisów rozporządzenia wykonawczego. Wojewoda nie podzielił innych zarzutów zawartych w złożonych odwołaniach i uznał, iż podniesione w nich kwestie nie podlegają rozstrzygnięciom w postępowaniu o udzielenie pozwolenia na budowę, a mogą być rozpatrzone na drodze cywilnej w ramach sądownictwa powszechnego. Wojewoda zauważył, iż zamierzenie budowlane inwestora ma stanowić rozwiązanie przestrzenno-funkcjonalne dopełniające w sposób logiczny kwartał zabudowy obrzeżnej w obszarze śródmiejskiej zabudowy miasta W., kreując w kontekście urbanistycznym i socjalnym niewątpliwie pożądany element miastotwórczy. Ponadto organ II instancji podkreślił, iż inwestor stosownie do art. 4 prawa budowlanego może zabudować nieruchomość będącą jego własnością, jeżeli wykaże prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, pod warunkiem zgodności zamierzenia budowlanego z przepisami. Odnosząc się do stanowiska W. M. co do uznania go za stronę postępowania Wojewoda powołując się na treść art. 28 ust,. 2 w zw. z art. 3 pkt 20 Prawa budowlanego podkreślił, iż ustalenie kręgu stron postępowania w kontekście występującego obszaru oddziaływania obiektu w myśl art. 3 pkt 20 powołanej ustawy następuje w każdej sprawie indywidualnie, po obiektywnym dokonaniu analizy planowanego przedsięwzięcia, a samo zaistnienie sąsiedztwa w stosunku do nieruchomości gruntowej, na której planowane jest zamierzenie budowlane, nie przesądza w sposób automatyczny o uznaniu sąsiada za stronę w postępowaniu u udzielenie pozwolenia na budowę. Zarzut naruszenia art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego organ odwoławczy uznał za bezzasadny, zaś ustalenie stron postępowania ocenił, jako prawidłowe. Ponadto organ nie stwierdził naruszenia art. 7, art. 7, art. 9 i art. 10 kpa, ponieważ strony postępowania były na bieżąco informowane przez organ I instancji o poszczególnych etapach postępowania i czynnie w tym postępowaniu uczestniczyły. Organ odwoławczy zauważył także, iż fakt wystąpienia przez W.M. do organu samorządowego o wznowienie postępowania w sprawie zakończonej decyzją ostateczną z dnia 18 grudnia 2006 r. w sprawie ustalenia warunków zabudowy dla przedmiotowej inwestycji nie może dla organu odwoławczego stanowić przesłanki wpływającej na rozstrzygnięcie w niniejszej sprawie, gdyż organy administracji winny respektować art. 16 kpa, tj. zasadę trwałości decyzji administracyjnych.

Wydaną decyzję organ II instancji doręczył także W. M. z zastrzeżeniem, iż doręcza ją wnioskującemu, który nie jest stroną w postępowaniu.

Odrębne skargi na powyższą decyzję wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu A.B. (skarga zarejestrowana pod sygn. akt II SA/Po 559/08) i W.M. (skarga zarejestrowana pod sygn. akt II SA/Po 560/08). W obydwu skargach zawarto żądanie uchylenia zaskarżonej decyzji w całości i zasądzenie kosztów postępowania sądowego oraz zarzucono naruszenie prawa materialnego: art. 5 ust. 1 pkt 9 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz.U. z 2006 r. Nr 156 poz. 1118) i przepisów § 13, § 57 i § 60 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. o warunkach technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz.U. Nr 75, poz. 650), a także naruszenie przepisów postępowania: art. 7 i art. 77 kpa. Ponadto skarżący wnieśli o przeprowadzanie dowodu z akt postępowania administracyjnego prowadzonego przez Starostę W . W.M. zarzucił zaskarżonej decyzji także naruszenie art. 28 ust. 2 ustawy Prawo budowlane i art. 97 § 1 pkt 4 kpa.

W uzasadnieniach skarg podkreślono, iż organy obydwu instancji naruszyły zasadę praworządności i pogłębiania zaufania obywateli do organów Państwa; pominęły nakazy art. 7 i art. 77 § 1 kpa, gdyż nie zbadały stanu faktycznego co do określenia obszaru oddziaływania obiektu (tak W.M.) i zbadaniu skutków wpływu inwestycji na nieruchomości sąsiednie (tak A. B.). Zdaniem skarżących posadowienie projektowanego budynku mieszkalnego w niewielkiej odległości od domów mieszkalnych skarżących (A. B. wskazała, iż jest to odległość ok. 6 m) z całą pewnością ograniczy swobodne korzystanie z nieruchomości, gdyż planowana inwestycja w szczególności narusza przepisy rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, w zakresie nasłonecznienia i oświetlenia nieruchomości. W ocenie skarżących niewielka odległość planowanego wysokiego obiektu od ich domów spowoduje całkowity brak nasłonecznienia w pomieszczeniach tych budynków, a argumenty skarżących podzielił organ odwoławczy. Skarżący podkreślili, iż organ odwoławczy uznał, że planowana inwestycja nie narusza przepisów dotyczących nasłonecznienia i oświetlenia budynków, na podstawie uzupełniającego materiału dowodowego – pisma (organu I instancji) z dnia 24 kwietnia 2008 r., które zawierało analizę graficzną i pisemne oświadczenie projektanta wskazujące spełnienie § 13, § 57 i § 60 powołanego rozporządzenia, skarżący, jako strona w postępowaniu odwoławczym, nie zostali zapoznani z tym materiałem dowodowym. Zdaniem skarżących na całej ul. [...] znajduje się niska zabudowa - maksymalnie do 2 kondygnacji, a domy ją zabudowujące mają niewątpliwie zabytkowy charakter, wobec czego zrealizowanie planowanej inwestycji nie daje się pogodzić z istniejącą zabudową i nie spełnia warunku kontynuacji funkcji zabudowy; warunki obecnej zabudowy powinny być ustalane według zasady "dobrego sąsiedztwa" i nie mogą się różnić diametralnie od warunków ustalanych w czasie obowiązywania planu zagospodarowania przestrzennego W., na dowód czego załączyli kserokopię decyzji Burmistrza Miasta W. o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu dla działki nr [...] (z wniosku W. M.) z dnia 14 stycznia 2002 r. Skarżący podtrzymali argumenty zawarte w ich odwołaniach, a dotyczące utrudnień komunikacyjnych na ul. [...]ze względu na to, że projektowany budynek ma być budynkiem wielomieszkaniowym.

W.M. wskazał na to, że organ odwoławczy sam przeczy swoim ustaleniom, gdyż w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji najpierw odniósł się do zarzutów przedstawionych przez niego, jak do zarzutów strony, a następnie w tym uzasadnieniu udowadnia słuszność organu I instancji w pominięciu go, jako strony postępowania. Skarżący nie zgodził się z ograniczeniem obszaru oddziaływania obiektu jedynie do działek inwestora – nr [...]i [...] oraz działek bezpośrednio sąsiadujących - o wspólnych granicach, tj. działek o nr [...],[...],[...] i [...] i wyłączeniem z tego obszaru działki skarżącego o nr [...], która przez drogę o szerokości 5 m będzie sąsiadowała ze sporną inwestycją. Ponadto skarżący podniósł, iż Wojewoda Wielkopolski powinien w trybie art. 97 § 1 pkt 4 kpa zawiesić postępowanie do czasu zakończenia postępowania w przedmiocie wznowienia postępowania w sprawie wydania przez Burmistrza Miasta W. ostatecznej decyzji z dnia 18 grudnia 2006 r. ustalającej warunki zabudowy dla spornej inwestycji; skarżący wyjaśnił, iż decyzją z dnia 17 kwietnia 2008 r. powyższy organ odmówił uchylenia wskazanej decyzji ustalającej warunki zabudowy i obecnie toczy się w Samorządowym Kolegium Odwoławczym w Pile postępowanie odwoławcze w tej sprawie.

Postanowieniem z dnia 24 lipca 2008 r., sygn. II SA/Po 560/08, Sąd połączył sprawę II SA/Po 560/08 ze sprawą II SA/Po 559/08 w celu ich łącznego rozpoznania oraz rozstrzygnięcia pod sygnaturą ostatniej z wymienionych spraw.

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy podtrzymał stanowisko zaprezentowane w zaskarżonym postanowieniu i wniósł o oddalenie skargi.

Na rozprawie w dniu 20 stycznia 2009 r. W. M. ponownie podnosząc, iż nie umożliwiono mu zapoznania się z aktami sprawy i wynikami przeprowadzonej analizy oświetlenia, zaznaczył, iż wskazana w analizie odległość projektowanego budynku od jego budynku nie odpowiada rzeczywistemu stanowi rzeczy.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Skargi okazały się zasadne, mimo że tylko część argumentacji w nich zawartych zasługiwała na uwzględnienie.

W postępowaniu sądowoadministracyjnym obowiązuje zasada oficjalności, mająca aktualnie umocowanie i określone granice w przepisach art. 134 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej p.p.s.a. Zgodnie z tą zasadą sąd administracyjny nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi, czy też zawartą w skardze argumentacją. Zobowiązany jest natomiast do oceny praworządności zachowań organów administracji w danej sprawie. Granice rozpoznania skargi przez sąd są z jednej strony wyznaczone przez kryterium legalności działań organów w konkretnej i zaskarżonej sprawie, z drugiej natomiast strony przez zakaz pogarszania sytuacji prawnej skarżących.

Zarzuty skarżących dotyczące merytorycznej treści decyzji organu odwoławczego są nietrafne, bowiem w istocie odnoszą się do okoliczności rozstrzygniętych ostatecznymi decyzjami o warunkach zabudowy, jakie inwestor uzyskał dla planowanego przedsięwzięcia. Należy podkreślić, iż inwestor legitymuje się decyzjami Burmistrza Miasta W. o warunkach zabudowy: z dnia 18 grudnia 2006 r. dla działki nr [...], gdzie zamierzona jest budowa budynku mieszkalnego wielorodzinnego, oraz z dnia 13 kwietnia 2007 r. dla inwestycji w postaci zespołu miejsc parkingowych na działce nr [...], jako uzupełnienia zainwestowania działki nr [...] przeznaczonej pod zabudowę mieszkalną wielorodzinną. Warunki zabudowy określone w decyzji z dnia 18 grudnia 2006 r. dopuszczają wzniesienie na działce nr [...] budynku o 3 kondygnacjach mieszkalnych i poddasza, a obowiązująca linia zabudowy jest określona na min. 4 m od granicy działki z pasem drogowym ul. [...], oraz w granicy działki z pasem drogowym ul. [...]., przy czym dopuszcza się miejscowe cofnięcie linii zabudowy od ul. [...] o ok. 4 m na odcinkach, które nie przekraczają 50 % łącznej długości elewacji; według treści przedmiotowej decyzji jej projekt został uzgodniony między innymi z Wielkopolskim Wojewódzkim Konserwatorem Zabytków w P. (postanowienie uzgadniające [...] z dnia 28 sierpnia 2006 r.). Funkcjonowanie wspomnianych decyzji o warunkach zabudowy w obrocie prawnym powoduje, iż jeżeli projekt zamierzenia budowlanego jest zgodny z tymi warunkami, to ani organ wydający pozwolenie na budowę, ani też uczestnicy postępowania w przedmiocie wydania pozwolenia na budowę nie mogą kwestionować ustalonych warunków zabudowy. Organ prowadzący postępowanie w sprawie wydania pozwolenia na budowę musi zgodnie z art. 16 § 1 kpa respektować ostateczną decyzję o warunkach zabudowy. Stosownie do treści art. 32 ust. 4 pkt 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t. jedn. Dz.U. z 2006 r. Nr 156 poz. 1118 ze zm.) pozwolenie na budowę może być wydane wyłącznie temu, kto złożył wniosek w tej sprawie w okresie ważności decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, jeżeli jest ona wymagana zgodnie z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Budowa miejsc parkingowych związanych z planowaną zabudową mieszkaniową znajduje swoje oparcie w decyzji warunkach zabudowy z dnia 13 kwietnia 2007 r.; budowa dużego obiektu - budynku mieszkalnego wielorodzinnego w warunkach ścisłej zabudowy miejskiej może pogarszać komunikację - ruch drogowy, ale jest to naturalna konsekwencja takiej zabudowy i należy się z nią liczyć. Z kolei kształt i podstawowe parametry projektowanego budynku - planowanej zabudowy działki nr[...]- zostały pozytywnie zaopiniowane przez Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków.

Co się tyczy zarzutu zacienienia budynków skarżących w wyniku realizacji inwestycji, której dotyczy pozwolenie na budowę, trzeba zauważyć, iż organ II instancji prawidłowo uznał, iż organ I instancji dopuścił się w tym zakresie uchybień, jak i trafnie ocenił, że braki w tym zakresie mogą zostać usunięte w postępowaniu odwoławczym i postanowił z urzędu uzupełnić postępowanie dowodowego w tym zakresie. Zlecenie przeprowadzenia określonych czynności organowi I instancji znajduje swoje oparcie w art. 136 kpa, w świetle notatki z dnia 9 kwietnia 2008 r. organ odwoławczy zlecił organowi I instancji analizę dotyczącą oświetlenia światłem naturalnym nieruchomości obydwu skarżących. Otrzymane od tego organu materiały uzupełniające zawierają oświadczenie projektanta i analizę zacienienia. Analiza zacienienia (k. 31 akt adm. II inst.) dotyczy nieruchomości W. M. (działka nr [...]- wtórnik mapy zasadniczej - k. 9 akt adm. II inst.), a do nieruchomości A. B. - działki [...] (k. 30 akt adm. II inst.) odnosi się oświadczenie projektanta co do tego, że budynek A. B. nie jest zacieniany, bowiem w elewacji wschodniej tego budynku brak jest okien, zatem przesłanianie nie występuje. Na tych materiałach oparł się organ odwoławczy ustalając, iż planowana inwestycja spełnia wymogi wskazane w § 13, § 57 i § 60 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz.U. Nr 75 poz. 690 ze zm.). O ile kwestię zacieniania w stosunku do budynku A. B. można byłoby uznać za wyjaśnioną (skarżąca przed Sądem nie zaprzeczyła, iż elewacja jej budynku od strony projektowanego budynku nie ma okien), to już zagadnienia zacieniania budynku W. M., który tak jak i A. B., nie mógł w postępowaniu odwoławczym wypowiedzieć się co do wniosków analizy i zakwestionować chociażby przyjętej w tej analizie odległości pomiędzy projektowaną inwestycją a jego budynkiem - co nastąpiło na rozprawie w dniu 20 stycznia 2009 r. - nie można uznać za prawidłowo wyjaśnione. W ten sposób organ odwoławczy naruszył art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 kpa.

Trafne okazały się zarzuty obydwu skarżących co do braku zapoznania stron postępowania odwoławczego z uzupełnionym materiałem dowodowym, a W. M. co do tego, że organ II instancji rozpatruje zarzuty zawarte w jego odwołaniu, a nie uznaje go za stronę postępowania. Stanowisko organu w odniesieniu do W.M. w istocie można sprowadzić do stwierdzenia, że skoro analiza zacienienia wskazuje, iż nie naruszono obowiązujących norm dotyczących zacienienia budynków i nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego, to budynek tego skarżącego nie znajduje się w sferze oddziaływania inwestycji, a zatem właściciel tej nieruchomości nie może być stroną postępowania, gdyż nie ma on interesu prawnego. Pogląd taki nie może uzyskać aprobaty, bowiem w niniejszej sprawie niewątpliwie zachodzi sytuacja, w której planowana inwestycja ze względu na swoje wymiary wpływa na sąsiadujące z nią budynki - także ten, który znajduje się na działce W. M., na co wskazuje postępowanie organu odwoławczego, który przeprowadził uzupełniające postępowanie dowodowe w kierunku analizy nasłonecznienia obiektów sąsiednich względem projektowanego budynku. Wymieniony skarżący nie tylko zakwestionował wnioski przeprowadzonej analizy, ale również wskazał naruszenie konkretnych przepisów wyżej powołanego rozporządzenia wykonawczego, które mogły zostać naruszone. Bezsprzecznie właściciele sąsiednich nieruchomości mają w okolicznościach niniejszej sprawy prawo wypowiedzenia się co do wyników przeprowadzonego badania (analizy), które ma przecież istotny wpływ na wynik sprawy. Organ nie może z góry założyć, iż skoro planowana inwestycja w jego ocenie spełnia normy nasłonecznienia (tzw. "linijki słońca"), to sąsiednie nieruchomości nie znajdują się w obszarze oddziaływania tej inwestycji. Właściciele nieruchomości sąsiadujących z budynkiem, który poprzez swoje gabaryty może oddziaływać na nie poprzez zacienianie, mają prawo do tego, by w trakcie postępowania w sprawie pozwolenia na budowę, jako strona postępowania, zapoznać się z materiałem dowodowym, w tym i z wynikami analizy zacienienia, oraz wnieść swoje uwagi i zastrzeżenia, a czynności tych mogą dokonać tylko jako strony postępowania administracyjnego (por. wyrok WSA w Gdańsku z dnia 18 października 2007 r., II SA/Gd 173/07, ZNSA 2008/3/146). Mając na uwadze przedstawiony pogląd stwierdzić należy, iż w niniejszej sprawie przed wydaniem rozstrzygnięcia przez organ II instancji konieczne było umożliwienie stronom, a zatem nie tylko A. B., ale i W.M., zapoznania się i wypowiedzenia co do materiałów zgromadzonych w postępowaniu. Tymczasem strony przed wydaniem zaskarżonej decyzji nie miały możliwości zapoznania się z uzupełnionym materiałem dowodowym i wypowiedzenia co do wyników analizy zacienienia. W.M. w ogóle nie zapewniono możliwości zapoznania się i wypowiedzenia co do materiałów zgromadzonych w postępowaniu przed organami obydwu instancji. Trzeba podkreślić, iż w wyniku wypowiedzenia się przez organ odwoławczy co do argumentów zawartych w odwołaniu W.M. oraz doręczenia mu decyzji tego organu (wprawdzie z zastrzeżeniem, iż wnioskujący nie jest stroną w postępowaniu) organ ten faktycznie uznał skarżącego za stronę postępowania. Powyższe prowadzi do wniosku, iż organ II instancji naruszył wyrażoną w art. 10 § 1 kpa zasadę czynnego udziału strony w postępowaniu. Sądowi znane jest stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego co do tego, że w sytuacji postawienia organom administracji publicznej zarzutu dotyczącego braku zawiadomienia strony przed wydaniem decyzji o zebraniu materiału dowodowego i możliwości składania wniosków dowodowych, koniecznym jest ustalenie, jakiej konkretnie czynności procesowej nie mogła strona dokonać, jakiego dowodu w sprawie nie mogła przedstawić i jaki wpływ na wynik sprawy mogło mieć tak stwierdzone uchybienie, a dopiero wykazanie, że naruszenie przez organ administracji publicznej zasady czynnego udziału strony w postępowaniu administracyjnym poprzez niepowiadomienie jej o zgromadzeniu materiału dowodowego i możliwości zapoznania się z tym materiałem oraz o możliwości składania wniosków dowodowych, uniemożliwiło stronie podjęcie konkretnie wskazanej czynności procesowej (najczęściej w sferze postępowania dowodowego), a także wykazanie, że uchybienie to miało istotny wpływ na wynik sprawy, daje podstawy do przyjęcia, że doszło do naruszenia art. 10 kpa (wyrok z dnia 24 maja 2007 r., II GSK 4/07, LEX nr 351055). W ocenie tutejszego Sądu W.M., jako stronę postępowania, pozbawiono możliwości bieżącego (w postępowaniu w I, jak i w II instancji) udziału w postępowaniu, zapoznania się ze zgromadzonymi materiałami, jak i wypowiadania się co tych materiałów, jak chociażby w zakresie możliwości zacieniania jego budynku przez planowany budynek mieszkalny oraz rzeczywistej odległości pomiędzy tymi budynkami. Obydwoje skarżący zostali pozbawieni możliwości zgłoszenia przed wydaniem decyzji przez organ odwoławczy kontrargumentów wobec wniosków przeprowadzonej analizy zacienienia. Biorąc pod uwagę skalę naruszenia prawa stron do udziału w postępowaniu administracyjnym, jak i wątpliwości związane z wnioskami uzupełniającego postępowania dowodowego (jaka jest faktyczna odległość pomiędzy budynkiem W.M. a projektowanym budynkiem), naruszenie art. 10 § 1 kpa oraz art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 kpa w niniejszej sprawie uznać należy za mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a.). W konsekwencji konieczne okazało się uchylenie decyzji organu II instancji.

Ponownie prowadząc postępowanie odwoławcze organ powinien umożliwić W. M. zapoznanie się z całością materiałów zgromadzonych w postępowaniu przed organami obydwu instancji i wypowiedzenie się co do zebranych dowodów, zaś A.B. zapewnić możliwość zapoznania się i wypowiedzenia co do materiałów zgromadzonych w postępowaniu przed organem II instancji. Ponadto należy jednoznacznie rozstrzygnąć, czy materiały uzyskane od organu I instancji w wyniku uzupełniającego postępowania dowodowego są wystarczające dla oceny, czy w stosunku do budynku W. M. zacienianie nie wystąpi, w szczególności, jaka jest faktyczna odległość pomiędzy planowanym obiektem a budynkiem skarżącego, celem weryfikacji założeń przyjętych w analizie zacienienia i jej wniosków, a w razie potrzeby ponownie przeprowadzić to postępowanie dowodowe w wyżej wskazanym kierunku.

Na marginesie tylko warto zauważyć, iż w sprawie nie było podstaw do zawieszenia w trybie art. 97 § 1 pkt 4 kpa postępowania administracyjnego w przedmiocie udzielenia pozwolenia na budowę. Jak wynika z akt sprawy, ostateczna decyzja Burmistrza Miasta W. o warunkach zabudowy z dnia 18 grudnia 2006 r. dla działki nr [...], na której zaplanowano sporny budynek, nadal funkcjonuje w obrocie prawnym i organy administracji są zobowiązane do poszanowania rozstrzygnięcia zawartego w tym akcie. Trzeba podkreślić, iż postępowanie administracyjne jest dwuinstancyjne (art. 15 kpa) i o wyeliminowaniu decyzji z obrotu prawnego w drodze stwierdzenia jej nieważności lub uchylenia w wyniku wznowienia postępowania można mówić dopiero wtedy, kiedy decyzja stwierdzająca nieważność innej decyzji lub uchylająca taką decyzję jest ostateczna (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 20 maja 2004 r., IV SA 4725/02, LEX nr 146722).

Wobec powyższego Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. uchylił zaskarżoną decyzję.

O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 p.p.s.a., a co do wykonania zaskarżonej decyzji orzeczono na podstawie art. 152 tej ustawy.

/-/ D.Rzyminiak-Owczarczak /-/ E.Podrazik /-/ M.Kwiecińska

MK