Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 2247/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2020-07-17 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6038 Inne uprawnienia  do  wykonywania czynności  i zajęć w sprawach objętych symbolem 603
Hasła tematyczne: Transport
Skarżony organ: Minister Transportu
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 36a ust. 1; art. 4 pkt 53 i 54; art. 36c ust. 1; art. 13b ust. 1; art. 36j ust. 1; art. 36k ust. 1; art. 36e ust. 1 i 2; art. 36f ust. 1 pkt 5, ust. 4 i ust. 5 pkt 1; art. 13 ust. 1 pkt 1 lit. b;
journal: Dz.U. 2019 poz 710
law: Ustawa z dnia 28 marca 2003 r. o transporcie kolejowym - tekst jedn.
article: art. 107; art. 81a;
journal: Dz.U. 2018 poz 2096
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.
journal: Dz.U.UE.L 2012 nr 343 poz 32
law: Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Radyz dnia 21 listopada 2012 r. w sprawie utworzenia jednolitego europejskiego obszaru kolejowego.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grażyna Śliwińska Sędziowie Sędzia WSA Pamela Kuraś-Dębecka Sędzia WSA Magdalena Maliszewska (spr.) Protokolant ref. staż. Robert Mirończyk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 lipca 2020 r. sprawy ze skargi A. Sp. z o.o. z siedzibą w T. na decyzję Prezesa Urzędu Transportu Kolejowego z dnia [...] września 2019 r. nr [...] w przedmiocie naruszenia przepisów ustawy o transporcie kolejowym oddala skargę


UZASADNIENIE

Sygn. akt:

VI SA/Wa 2247/19

Uzasadnienie

Prezes Urzędu Transportu Kolejowego (dalej "Prezes UTK", lub "organ") decyzją z dnia [...] września 2019 r., znak: [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 127 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2018 r. poz. 2096 z późn. zm.), dalej "k.p.a.", w zw. z art. 13a ust. 1 oraz art. 36c ust. 1 ustawy z dnia 28 marca 2003 r. o transporcie kolejowym (t.j. Dz.U. z 2019 r. poz. 710 z późn. zm. dalej "u.t.k."), po rozpatrzeniu złożonego przez [...] sp. z oo z siedzibą w T. (dalej jako: "przewoźnik", "spółka" lub "skarżąca") wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej wydaniem przez organ decyzji z dnia [...] lipca 2019 r., znak: [...], stwierdzającej naruszenie przez przewoźnika przepisów z zakresu kolejnictwa, tj. art. 36c ust. 1 u.t.k., poprzez korzystanie przez przewoźnika z usług świadczonych w obiektach infrastruktury usługowej - stacjach pasażerskich zarządzanych przez [...] S.A. (dalej "[...]"), bez zawartej umowy o udostępnienie obiektów infrastruktury usługowej, utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

Do wydania decyzji doszło w następującym stanie faktycznym i prawnym.

Pismem z dnia 20 marca 2019 r. Prezes UTK zwrócił się do [...] o informację, czy ze wszystkimi przewoźnikami kolejowymi, korzystającymi z obiektów infrastruktury usługowej - stacji pasażerskich zarządzanych przez [...] zostały zawarte umowy, o których mowa w art. 36c ust. 1 u.t.k. Zwrócono się o wskazanie przewoźników, z którymi nie zostały zawarte umowy oraz o informację, czy złożyli oni wnioski o udostępnienie stacji pasażerskich i jaka jest przyczyna nie zawarcia umów.

[...] poinformowała, że spółka nie złożyła wniosku o udostępnienie obiektu infrastruktury usługowej i nie podpisała umowy. [...] wystawiła za okres od 10 grudnia 2017 r. do 31 grudnia 2018 r. faktury za bezumowne korzystanie z obiektów infrastruktury usługowej - stacji pasażerskiej, z których korzystał przewoźnik. Spółka nie przyjęła wystawionych faktur i nie dokonała płatności.

Prezes UTK wszczął z urzędu postępowanie administracyjne w przedmiocie naruszenia przez spółkę art. 36c ust. 1 u.t.k. Ponadto wezwał spółkę do udzielenia następujących informacji:

1) czy korzysta w rozkładzie jazdy pociągów 2018/2019 z obiektów infrastruktury usługowej - stacji pasażerskich zarządzanych przez [...],

2) czy na terenie obiektów infrastruktury usługowej prowadzona jest sprzedaż biletów na pociągi przewoźnika w kasach własnych, kasach innych przewoźników lub w biletomatach,

3) czy umieszcza na terenie obiektów infrastruktury usługowej dodatkowe informacje handlowe.

W odpowiedzi, pismem z dnia 30 kwietnia 2019 r., przewoźnik poinformował, że nie korzysta bezumownie z żadnych usług świadczonych w obiektach infrastruktury usługowej zarządzanych przez [...] (OIU). Korzysta z powierzchni wyłączonych z OIU. W każdym przypadku, w którym przewoźnik korzysta z powierzchni usługowych (biletomaty), ma zawarte umowy o najem tych powierzchni. Spółka wskazała, że korzysta z obiektów infrastruktury usługowej w zakresie wskazanym w załączniku do pisma, na podstawie zawartych z [...] umów. Spółka wskazała także, że tablice informacyjne umieszcza na peronach, zgodnie z umowami zawartymi z [...] S.A.

W ocenie przewoźnika powyższe okoliczności wskazują, że ma zawarte z [...] jako operatorem obiektów infrastruktury usługowej w każdym przypadku umowy na każdy z obiektów na najem powierzchni usługowych. Nie ma zatem podstaw do żądania przez [...], aby przewoźnik wystąpił z wnioskiem o dostęp do innych obiektów infrastruktury nie zdefiniowanych przez [...], tj. obiektów, z których przewoźnik nie korzystał i nie korzysta.

Prezes UTK wydał w dniu [...] lipca 2019 r. decyzję, znak: [...], w której stwierdził naruszenie przez przewoźnika przepisów z zakresu kolejnictwa, tj. art. 36c ust. 1 u.t.k., poprzez korzystanie z usług świadczonych w obiektach infrastruktury usługowej - stacjach pasażerskich zarządzanych przez [...], bez zawartej umowy o udostępnienie obiektów infrastruktury usługowej. Dodatkowo, Prezes UTK wyznaczył termin na usunięcie nieprawidłowości wskazanej w decyzji do dnia 30 września 2019 r.

W wyniku wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, Prezes UTK utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W ocenie organu, nie ulega wątpliwości, że przewoźnik korzysta ze stacji pasażerskich zarządzanych przez [...]. We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy nie wskazał na żadne nowe okoliczności faktyczne, które wskazywałaby na fakt, że spółka rzeczywiście w żaden sposób nie korzysta z obiektów [...]. Korzystanie z infrastruktury stacji pasażerskiej przez przewoźnika, sprowadza się do korzystania przez jego pasażerów z powierzchni wchodzącej w skład obiektu infrastruktury usługowej - stacji pasażerskiej takich jak np. poczekalnia. Podróżni mają bowiem zagwarantowane prawo do korzystania ze stacji pasażerskich na podstawie art. 36k ust. 1 u.t.k. Organ zwrócił uwagę, że warunkiem uzyskania przez przewoźnika dostępu do stacji pasażerskiej jest złożenie wniosku o udostępnienie stacji pasażerskiej, czego w rozpoznawanej sprawie spółka nie uczyniła. Ponadto ma obowiązek pokrywania kosztów udostępniania obiektów infrastruktury usługowej – stacji pasażerskiej, mimo tego, że faktyczne bezpośrednio korzystającym ze stacji pasażerskiej jest pasażer korzystających z usług przewoźnika.

Prezes UTK podkreślił, że z materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie wynika, że pociągi przewoźnika zatrzymują się przy stacjach pasażerskich zarządzanych przez [...]. Fakt ten potwierdzają dokumenty ze strony internetowej przewoźnika, z których wynika, że [...] posiada kasy biletowe na stacjach zarządzanych przez [...], t.j: w B., G., S., T.. Nadto na stacjach B. i T. znajdują się automaty biletowe przewoźnika. Wynika z tego, zdaniem organu, konieczność skorzystania przez pasażerów z powierzchni służącej odprawie podróżnych.

Organ stwierdził w konsekwencji, że spółka korzysta ze stacji pasażerskich zarządzanych przez [...], z którą nie ma podpisanej umowy na udostępnianie obiektów infrastruktury usługowej - stacji pasażerskich. Natomiast wskazane przez nią umowy, dotyczą w zdecydowanej większości umów najmu powierzchni w lokalach, do których pasażerowie nie mają dostępu. Nie ma żadnej umowy najmu na powierzchnię przeznaczoną do odprawy podróżnych (np. poczekalnie, piesze ciągi wewnątrz dworca, hole, itp.).

Na decyzję organu spółka wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, zarzucając jej:

- naruszenie przepisów prawa materialnego, mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 13 ust. 1 pkt 2 lit. b w zw. z art. 13b ust. 1 ustawy z dnia 28 marca 2003 r. o transporcie kolejowym poprzez jego niewłaściwe zastosowanie polegające na błędnym stwierdzeniu przez Organ podstaw do rozstrzygnięcia sprawy i wydania Decyzji oraz decyzji z dnia [...] lipca 2019 r. w ramach kompetencji Organu do sprawowania nadzoru nad sprawiedliwym i niedyskryminującym traktowaniem przez operatorów obiektu infrastruktury usługowej wszystkich przewoźników kolejowych, w zakresie dostępu do obiektu infrastruktury usługowej przez nadzór nad zawieraniem umów z operatorami obiektu infrastruktury usługowej mimo, iż do niesprawiedliwego i dyskryminującego traktowania przewoźników przez [...] S.A., jako operatora nie doszło w niniejszym stanie faktycznym,

- naruszenie przepisów postępowania, mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 6 k.p.a. poprzez samodzielne ustalenie i przyjęcie przez Organ dowolnej definicji "powierzchni odprawy pasażerskiej" oraz "odprawy pasażerskiej", a tym samym przekroczenie przez Organ granic kompetencji przyznanych mu przepisami prawa w zakresie regulacji transportu kolejowego,

- naruszenie przepisów postępowania, mające istotny wpływ na wynik sprawy tj. art. 7 w zw. z art. 77 k.p.a. polegające na niepodjęciu przez Organ czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy w zakresie, w jakim Skarżąca wskazywała na fakt zawarcia z [...] S.A. odrębnych umów, obejmujących korzystanie przez nią z pomieszczeń i powierzchni wyłączonych z obszaru OIU oraz niewyczerpującym rozpatrzeniu dowodu z dokumentu - pisma Skarżącej z dnia 30 kwietnia 2019 r. i jedynie ogólnikowym, a nie rzetelnym odniesieniu się do twierdzeń w nim zawartych,

- naruszenie przepisów postępowania, mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 7a § 1 k.p.a polegające na nierozstrzygnięciu na korzyść Skarżącej wątpliwości co do treści normy prawnej zawartej w art. 36j ust. 1 pkt 2 ustawy o transporcie kolejowym w zakresie, w jakim posługuje się ona pojęciem "powierzchni przeznaczonej do odprawy podróżnych", niezdefiniowanym w przepisach prawa krajowego i unijnego,

- naruszenie przepisów postępowania, mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 81a k.p.a. polegające na nierozstrzygnięciu na korzyść Skarżącej wątpliwości co do stanu faktycznego w zakresie, w jakim ze względu na postępowanie toczone przed TSUE i zakończone wyrokiem z dnia 10 lipca 2019 r., nie było możliwym definitywne ustalenie, czy w istocie Skarżąca - korzystając z peronów - faktycznie korzysta z infrastruktury kolejowej, czy z infrastruktury usługowej,

- naruszenie przepisów postępowania tj. art. 8 k.p.a. polegające na nieprzeprowadzeniu przez Organ postępowania w sposób budzący zaufanie jego uczestników do wtadzy publicznej i nie kierując się zasadami proporcjonalności, bezstronności i równego traktowania.

Mając na uwadze powyższe zarzuty, przewoźnik wniósł o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji, decyzji ją poprzedzającej oraz umorzenie postępowania w całości, jak również zasądzenie na jego rzecz zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Sąd stwierdza, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ zaskarżona decyzja ani decyzja ją poprzedzająca nie naruszają przepisów prawa w sposób uzasadniający ich uchylenie.

W pierwszej kolejności należy zwrócić uwagę, że udostępnienie obiektu infrastruktury usługowej polega na umożliwieniu przewoźnikom kolejowym, na ich wniosek, korzystania z usług, o których mowa w ust. 2 i 3 załącznika nr 2 do u.t.k., do świadczenia których obiekt został specjalnie przystosowany, o czym stanowi art. 36a ust. 1 u.t.k. Natomiast załącznik nr 2 do u.t.k. określa usługi świadczone na rzecz przewoźników kolejowych przez zarządców infrastruktury i operatorów obiektów infrastruktury usługowej. Przepis ust. 2 tego załącznika wskazuje obiekty infrastruktury technicznej, w których usługi te są świadczone, a wśród nich wymienione są na pierwszym miejscu stacje pasażerskie (ust. 2 pkt 1 załącznika nr 2 do u.t.k.).

Pojęcie stacji pasażerskiej definiuje art. 4 pkt 53 u.t.k., który stanowi, że stacja pasażerska to obiekt infrastruktury usługowej obejmujący dworzec kolejowy lub perony wraz z infrastrukturą umożliwiającą pasażerom dotarcie do peronów, pieszo lub pojazdem, z drogi publicznej lub dworca kolejowego.

Stosownie zaś do art. 36c ust. 1 u.t.k. przewoźnik kolejowy nabywa prawo do korzystania z usług świadczonych w obiekcie infrastruktury usługowej po zawarciu z operatorem umowy określającej w szczególności prawa i obowiązki operatora i przewoźnika kolejowego związane ze świadczonymi usługami.

Przewoźnik kolejowy obowiązany jest zatem do zawarcia umowy o udostępnienie obiektów infrastruktury usługowej, jeżeli chce nabyć prawo do korzystania z usług na niej świadczonych. Ustawodawca przesądza jednocześnie, że obiektem infrastruktury usługowej jest m.in. stacja pasażerska.

W rozpoznawanej sprawie z informacji przekazanej przez [...] (w piśmie z dnia 29 marca 2019 r.) wynika, że skarżąca nie podpisała umowy o udostępnienie stacji pasażerskich, a nawet nie złożyła wniosku o takie udostępnienie. Sąd w pełni podziela zatem stanowisko Prezesa UTK, że skarżąca korzysta ze stacji pasażerskich zarządzanych przez [...] bezumownie, mimo że była zobowiązana do zawarcia umowy z [...]. Konsekwencją nie zawarcia umowy i korzystania ze stacji pasażerskich jest naruszenie art. 36c ust. 1 u.t.k. Stwierdzenie naruszenia przepisów z zakresu kolejnictwa obligowało zaś Prezesa UTK do wydania decyzji określającej zakres naruszenia oraz termin usunięcia nieprawidłowości, stosownie do art. 13b ust. 1 u.t.k., co też w rozpoznawanej sprawie uczynił.

Zgodnie z art. 36j ust. 1 u.t.k. udostępnianie stacji pasażerskiej polega na:

1. umożliwieniu korzystania przez podróżnych ze stacji pasażerskiej,

2. udostępnianiu przewoźnikom kolejowym, na zasadach określonych w rozdziale 6a pt. "Obiekty infrastruktury usługowej":

a) powierzchni przeznaczonej do odprawy podróżnych lub umieszczenia dodatkowych informacji handlowych lub,

b) systemu sprzedaży biletów obsługiwanego przez operatora stacji pasażerskiej.

Tym samym, powyższy przepis wyraźnie wskazuje, że udostępnienie przewoźnikowi kolejowemu stacji pasażerskiej odbywa się na zasadach określonych w rozdziale 6a u.t.k., czyli m.in. art. 36c ust. 1 u.t.k. Co tylko potwierdza wcześniejsze stwierdzenie, że korzystanie przez przewoźnika kolejowego ze stacji pasażerskiej wymaga zawarcia umowy o udostępnienie obiektów infrastruktury usługowej.

Sąd podziela stanowisko organu, że jeżeli przewoźnik kolejowy zatrzymuje się na danej stacji kolejowej w celu umożliwienia wsiadania i wysiadania pasażerom, a nadto prowadzi na stacjach sprzedaż biletów, to przyjąć należy, że korzysta z niej poprzez czynności podjęte przez swoich podróżnych. Korzystanie z infrastruktury stacji pasażerskiej przez przewoźnika, sprowadza się zatem do korzystania przez jego pasażerów z powierzchni wchodzącej w skład obiektu infrastruktury usługowej - stacji pasażerskiej takich jak np. poczekalnia. Przy czym, za korzystanie ze stacji pasażerskich jest dla podróżujących nieodpłatne. Stosownie bowiem do art. 36k ust. 1 u.t.k. stacje pasażerskie są udostępniane podróżnym nieodpłatnie.

Jednakże powyższe nie oznacza, że przewoźnik kolejowy jest zwolniony z obowiązku ponoszenia opłat za korzystanie z obiektu infrastruktury usługowej, jaką jest stacja pasażerska. Po pierwsze, stosownie do art. 36e ust. 1 oraz art. 36f ust. 1 pkt 5 u.t.k., za dostęp do obiektu infrastruktury usługowej przewoźnik kolejowy jest obowiązany uiszczać opłatę, której wysokość określa operator w regulaminie dostępu do obiektu infrastruktury usługowej. Po drugie, udostępnianie stacji pasażerskiej przewoźnikowi kolejowemu następuje na zasadach określonych w rozdziale 6a (art. 36j ust. 1 pkt 2 u.t.k.), a zatem na zasadach określonych w przepisach art. 36a – art. 36i u.t.k. Żaden przepis nie wyłącza pobierania opłat od przewoźnika kolejowego za udostępnienie stacji pasażerskiej.

Odnosząc się do zarzutów skargi, należy podkreślić, że przewoźnik zarzucił zaskarżonej decyzji wiele naruszeń, ale żadne z nich nie zasługuje na uwzględnienie.

Niezasadne są zarzuty co do naruszenia przez organ przepisów prawa procesowego jak również prawa materialnego. W rozpoznawanej sprawie Prezes UTK podjął wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy. Zgromadzony przez organ materiał dowodowy nie pozostawia wątpliwości, że przewoźnik naruszył art. 36c ust. 1 u.t.k. poprzez korzystanie z usług świadczonych w obiektach infrastruktury usługowej - stacjach pasażerskich bez zawartej umowy o udostępnienie obiektów infrastruktury usługowej. Organ nie dopuścił się naruszenia zasad ogólnych postępowania administracyjnego, ani zasad postępowania dowodowego. Wydane przez Prezesa UTK decyzje w pełni zaś odpowiadają wymaganiom zawartym w art. 107 k.p.a., w szczególności co do uzasadnienia faktycznego oraz prawnego. Zarówno zaskarżona decyzja, jak i decyzja ją poprzedzająca zawierają wyczerpujące uzasadnienia podjętych przez organ rozstrzygnięć.

Podnoszony przez skarżącą zarzut naruszenia art. 13 ust. 1 pkt 2 lit. b w zw. z art. 13b ust 1 u.t.k. polegający na wydaniu decyzji niesprawiedliwej i dyskryminującej przewoźnika należy uznać za niezasadny. Brak jest podstaw do twierdzenia, by celem organu regulacyjnego było doprowadzenie do zawarcia umów przez PKP z niektórymi tylko, a nie ze wszystkimi przewoźnikami, którzy ich jeszcze nie zawarli.

W świetle poczynionych rozważań nie sposób również uznać za zasadny zarzut naruszenia przez Prezesa UTK art. 6 przez przyjęcie dowolnych definicji pojęć "powierzchni odprawy pasażerskiej" oraz "odprawy pasażerskiej". Przeczy temu lektura uzasadnień wydanych w sprawie decyzji, w których przyjęte definicje korelują z pojęciami używanymi przez ustawodawcę. Wbrew stanowisku skarżącej spółki, organ wziął pod uwagę fakt zawarcia przez nią odrębnych umów najmu odpowiednich powierzchni, uznając je – zasadnie – za niewystarczające, bowiem nie wyczerpują one obowiązku, o którym mowa w art. 36c ust. 1 u.t.k..

Za niezasadny należało także uznać zarzut naruszenia przepisu art. 81a kpa poprzez nieuwzględnienie na korzyść strony wątpliwości co do stanu faktycznego. W zakresie powyższego zarzutu, skarżąca przywoływała treść wyroku TSUE z dnia 10 lipca 2019 r. wydanego w sprawie sygn. akt: C-210/18 i wynikającej z niego konieczności dokonania rozróżnienia pomiędzy infrastrukturą kolejową, do której przewoźnika ma prawo bezpłatnego dostępu w minimalnym zakresie (tzw. minimalny dostęp) a infrastrukturą usługową, do której dostęp jest płatny.

Należy zauważyć, iż pytanie prawne, które skierowane zostało do Trybunału , dotyczyło kwestii, czy perony pasażerskie stanowią element infrastruktury kolejowej, czy też usługowej w rozumieniu pkt 2 lit. a) załącznika II do wyżej powołanej Dyrektywy. Wyrok dotyczący powyższej kwestii był korzystny dla przewoźnika. Tymczasem w kontrolowanej obecnie sprawie mowa jest nie o peronach, lecz o stacjach pasażerskich. Należy stwierdzić, iż analiza obowiązujących przepisów przekonuje, iż perony stanowią odrębny byt od stacji, aczkolwiek są do nich niejako przypisane. Potwierdza to definicja zawarta w art. 4 pkt 54 u.t.k., zgodnie z którym stacja pasażerska jest to obiekt infrastruktury usługowej, obejmujący dworzec kolejowy lub peronu wraz z infrastrukturą umożliwiającą pasażerom dostęp do peronu, pieszo, lub pojazdem, z drogi publicznej, lub z dworca kolejowego.

Warto w tym miejscu wyjaśnić, iż Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2012/34/UE z dnia 21 listopada 2012 r. w sprawie utworzenia jednolitego europejskiego obszaru kolejowego /Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej L 343/32/ w załączniku I stwierdza, że infrastruktura kolejowa składa się m.in. z peronów pasażerskich, "w tym na stacjach pasażerskich". Użytkowanie infrastruktury kolejowej należy do minimalnego pakietu dostępu w rozumieniu pkt 1 lit. c) załącznika II do ww. Dyrektywy, ale nie dotyczy to infrastruktury usługowej, czyli m.in. stacji pasażerskich, o które chodzi w niniejszej sprawie.

Słusznie zatem organ uznał, iż wyrok TSUE z dnia 10 lipca 2019 r. nie odnosi się bezpośrednio do stanu faktycznego sprawy obecnie kontrolowanej, gdzie umowy miały dotyczyć infrastruktury usługowej na stacjach pasażerskich.

Reasumując, Prezes UTK wydając decyzję stwierdzają naruszenie przepisów z zakresu kolejnictwa, tj. art. 36c ust. 1 u.t.k., polegające na korzystaniu przez przewoźnika z usług świadczonych w obiektach infrastruktury usługowej - stacjach pasażerskich zarządzanych przez PKP, bez zawartej umowy o udostępnienie obiektu infrastruktury usługowej i wyznaczył termin na usunięcie nieprawidłowości do dnia 30 września 2019 r., działał zgodnie z obowiązującymi przepisami. Prawidłowo przy tym zinterpretował i zastosował przepis prawa materialnego - art. 13b ust. 1 u.t.k. Stwierdzając naruszenie przepisów z zakresu kolejnictwa, Prezes UTK był zobowiązany do wydania decyzji określającej zakres naruszenia oraz termin usunięcia nieprawidłowości, o czym przesądza użyty w art. 13b ust. 1 u.t.k. zwrot "wydaje decyzję".

Działanie organu zatem bez wątpienia oparte było na obowiązujących przepisach prawa. Zawarcie przez przewoźnika kolejowego umowy o udostępnienie obiektu infrastruktury usługowej – stacjach pasażerskich jest warunkiem sine qua non nabycia prawa do korzystania z usług świadczonych na stacjach pasażerskich. Korzystanie ze stacji pasażerskich zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa, obliguje przewoźnika kolejowego do zawarcia takiej umowy. Bezumowne korzystanie ze stacji pasażerskich stanowi naruszenie przepisów z zakresu kolejnictwa i Prezes UTK, jako organ regulacyjny w sprawach z zakresu transportu kolejowego, został zobowiązany przez ustawodawcę do podjęcia odpowiednich działań w tym zakresie poprzez wydanie decyzji określającej zakres naruszenia oraz termin usunięcia nieprawidłowości.

Na marginesie należy zauważyć, iż poza wyżej przytoczonymi uregulowaniami prawnymi, przedmiotowe kwestie porządkuje Regulamin dostępu przez licencjonowanych przewoźników kolejowych do obiektu infrastruktury usługowej – pasażerskiej wydany w lutym 2019 r. przez [...] SA (w aktach administracyjnych). Podstawą jego wydania był przepis art. 36f pkt 1 u.t.k. Poza definicjami takich pojęć, jak obiekt infrastruktury usługowej, stacja pasażerska operator stacji pasażerskiej, przewoźnik, opłata za dostęp do stacji pasażerskiej, powierzchnia przeznaczona do odprawy podróżnych, itp. (§1 Definicje), w Rozdziale 4 przewidziana jest opłata za dostęp, rozliczanie należności, zaś § 8 pkt 1 przewiduje, iż opłata dla Przewoźnika za udostępnienie powierzchni przeznaczonej do odprawy podróżnych na stacji pasażerskiej ustalana jest na podstawie cennika dostępu do infrastruktury usługowej – stacji pasażerskiej. W przypadku zastrzeżeń co do opracowanego przez [...] regulaminu, istnieje możliwość zgłoszenia do Prezesa UTK stosownego wniosku w tym zakresie. Taką możliwość przewiduje art. 36f ust. 4 u.t.k. Zgodnie z tym przepisem, Prezes UTK, uwzględniając konieczność zapewnienia niedyskryminującego i równego traktowania przewoźników kolejowych ubiegających się o dostęp do obiektu, z urzędu lub na wniosek przewoźnika kolejowego, w drodze decyzji, nakazuje operatorowi wprowadzenie zmian w opublikowanym regulaminie obiektu, jeżeli regulamin obiektu nie spełnia wymagań określonych w przepisach. W decyzji organ może w szczególności nakazać zmianę wysokości opłat, które pobierane są od przewoźników kolejowych za dostęp do infrastruktury usługowej, o czym stanowi art. 36f ust. 5 pkt 1 u.t.k. W tym miejscu podkreślenia wymaga, że wysokość opłat nie jest ustalana arbitralnie, lecz w oparciu o obowiązujące przepisy. Operator określa wysokość opłat, które nie mogą przekraczać kosztów udostępniania obiektu ponoszonych przez operatora powiększonych o rozsądny zysk określony jako stopa zwrotu z kapitału własnego ustalona przez operatora, uwzględniająca ewentualne ryzyka, w szczególności związane z przychodami, oraz średnią stopę zwrotu dla danego sektora w ostatnich latach, nie większą niż 10%, zgodnie z art. 36e ust. 2 u.t.k. Ponadto, Sąd zwraca uwagę, że samo opracowanie regulaminu przez PKP nie nastąpiło w sposób uznaniowy, według dowolnych kryteriów. Konieczność opracowania regulaminu dostępu do obiektów infrastruktury usługowej przewiduje art. 36f ust. 1 u.t.k. i przepis ten określa również elementy, jakie powinien zawierać taki regulamin, w tym wysokość opłat.

Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, działając na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.