Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 2043/12
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2013-02-22 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6072 Scalenie oraz podział nieruchomości
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Iwona Maciejuk (spr.) Sędziowie: WSA Elżbieta Lenart WSA Przemysław Żmich Protokolant starszy sekretarz sądowy Aleksandra Borkowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 lutego 2013 r. sprawy ze skargi Powiatu [...] na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] sierpnia 2012 r. nr [...] w przedmiocie podziału nieruchomości oddala skargę.


UZASADNIENIE

M. M., W. M. i B. M., współwłaścicielki nieruchomości - działki ew. nr [...], położonej w miejscowości Z., wystąpiły w dniu 10 listopada 2010 r. z wnioskiem o zaopiniowanie wstępnego projektu podziału przedmiotowej nieruchomości przedstawionego na załączonej odbitce z mapy zasadniczej.

Postanowieniem nr [...] z dnia [...] stycznia 2011 r. Burmistrz Gminy B. pozytywnie zaopiniował zaproponowany przez wnioskodawców wstępny projekt podziału.

Burmistrz Gminy B. decyzją z dnia [...] kwietnia 2011 r. nr [...] zatwierdził projekt podziału nieruchomości uregulowanej w księdze wieczystej

nr [...] położonej w miejscowości Z., oznaczonej w ewidencji gruntów jako działka nr [...] obr. [...], na następujące działki:

- działkę nr [..] o pow. [...] ha - teren przeznaczony pod zabudowę mieszkaniową

o niskiej intensywności jednorodzinnej wolnostojącej oraz indywidualnej zabudowy rekreacyjnej wolnostojącej w postaci [...] położony w [...] oraz częściowo w zasięgu oddziaływania [...],

- działkę nr [...] o pow. [...] ha - teren przeznaczony pod zabudowę mieszkaniową

o niskiej intensywności jednorodzinnej wolnostojącej oraz indywidualnej zabudowy rekreacyjnej wolnostojącej w postaci [...] położony w [...],

- działkę nr [...] o pow. [...] ha - teren przeznaczony pod poszerzenie drogi powiatowej ulicy [...],

- działkę nr [..] o pow. [...] ha - teren przeznaczony pod poszerzenie drogi wewnętrznej.

Organ podał, że wymienione działki wykazane zostały na mapie zgłoszonej

do zasobu Wydziału Geodezji i Katastru Starostwa Powiatowego w [...] w dniu [...] marca 2011 r. [...]. Zgodnie z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego terenu we wsi [...] oznaczonego jako część [...], zatwierdzonego uchwałą Rady Miejskiej w [...] Nr [..] z dnia

[...] listopada 2004 r. i uchwałą nr [...] Rady Miejskiej w [...] ([...]) nieruchomość objęta wnioskiem położona jest na terenie oznaczonym symbolem [...].

Dla terenu oznaczonego symbolem [...] plan ustala: przeznaczenie podstawowe - tereny zabudowy mieszkaniowej o niskiej intensywności jednorodzinnej wolnostojącej oraz indywidualnej zabudowy rekreacyjnej wolnostojącej w postaci [...], położone w [...] oraz częściowo w zasięgu oddziaływania [...], a także w strefie [...]. Dojazd – ulicą [...] oraz układem ulic dojazdowych wewnętrznych. W związku z zapisami planu ustalił wymóg, by realizacja wszelkich inwestycji w zasięgu oddziaływania sieci i urządzeń infrastruktury technicznej odbywała się w sposób zgodny z przepisami szczególnymi i pod nadzorem zarządcy sieci i urządzeń; w szczególności, realizacja wszelkich inwestycji w odległości [...] m od osi napowietrznej [...] winna odbywać się pod nadzorem [...].

Plan ustala możliwość podziału terenów przeznaczonych pod inwestycje

w terenie oznaczonym symbolem [...] na działki, przy zachowaniu poniższych zasad: minimalna powierzchnia działki budowlanej – [...] m2; minimalna szerokość działki w liniach rozgraniczających dróg publicznych lub terenów komunikacji wewnętrznej dla zabudowy – [...] m. Nieruchomość objęta projektem podziału przylega do dróg (ulic): ulicy [...] oznaczonej symbolem [...]: ulica lub jej odcinek: fragment ulicy [...] od skrzyżowania z ulicą [...] na zachód, ustalona planem. Funkcja w strukturze funkcjonalno-przestrzennej gminy (klasa techniczna): ulica zbiorcza. Kategoria ulicy (drogi): ulica w ciągu drogi powiatowej nr [...].

Przeznaczenie ustalone planem, to teren komunikacji kołowej. Szerokość

w liniach rozgraniczających [...] m istniejącej działki drogowej nr ew. [...] (własność prywatna), która wraz z działką drogową nr ew. [...] (własnością Gminy [...]), będzie spełniać wymogi dla dojazdu wewnętrznego o charakterze ciągu pieszo-jezdnego o min. [...] m szerokości.

Organ wskazał, że zgodnie z art. 98 ust. 1 ustawy, działki gruntu wydzielone pod drogi publiczne: gminne, powiatowe, wojewódzkie, krajowe - z nieruchomości, której podział został dokonany na wniosek właściciela, przechodzą z mocy prawa, odpowiednio na własność gminy, powiatu, województwa lub Skarbu Państwa z dniem, w którym decyzja zatwierdzająca podział stała się ostateczna albo orzeczenie

o podziale prawomocne. Przepis stosuje się odpowiednio przy wydzielaniu działek gruntu pod poszerzenie istniejących dróg publicznych.

W związku z powyższym, organ stwierdził, że działka nr [..] o pow. [...] ha wydzielona pod poszerzenie ulicy [...] - drogi powiatowej przejdzie na własność Powiatu [...], z chwilą gdy decyzja o podziale stanie się ostateczna.

W odwołaniu od tej decyzji Powiat [...] działający przez Zarząd Powiatu [...] wskazał, że w postępowaniu podziałowym dotyczącym przedmiotowej nieruchomości Zarząd Powiatu [...] powinien być stroną. Odwołujący się Powiat podał, że w przedmiotowym postępowaniu podziałowym Burmistrz Gminy [...] zaniechał obowiązku wynikającego z art. 9 i 10 k.p.a. oraz nie zawiadomił Zarządu Powiatu [...] o wszczęciu postępowania w przedmiotowej sprawie. Zarząd Powiatu wskazał, że decyzja podziałowa nie została mu doręczona.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] decyzją z dnia [...] sierpnia 2012 r. nr [...] utrzymało w mocy decyzję organu I instancji.

Organ wskazał, że podziału nieruchomości można dokonać, jeżeli jest on zgodny z ustaleniami planu miejscowego. Zgodność z ustaleniami planu miejscowego dotyczy zarówno przeznaczenia terenu, jak i możliwości zagospodarowania wydzielonych działek gruntu.

SKO podało, że w przedmiotowej sprawie postanowieniem z dnia [...] stycznia 2011 r. nr [...] Burmistrz Gminy [...] zaopiniował pozytywnie wstępny projekt projektu podziału nieruchomości. SKO w [...] wskazało, że postanowienie

to zostało doręczone Starostwu Powiatowemu w [...] (zwrotne potwierdzenie

w aktach sprawy). Wobec uzyskania pozytywnej opinii zatwierdzającej projekt podziału przedmiotowej nieruchomości, jako zgodnej z ustaleniami obowiązującego planu miejscowego decyzją z dnia [...] kwietnia 2011 r. nr [...] Burmistrz Gminy [...] zatwierdził projekt podziału nieruchomości. Decyzja ta w ocenie Kolegium została wydana zgodnie z ustaleniami planu oraz nie narusza obowiązujących przepisów prawa.

Odnosząc się do zarzutów podnoszonych przez Zarząd Powiatu [...] w odwołaniu, Kolegium wskazało, iż są one niezasadne. W ocenie Kolegium bezpodstawny jest zarzut nieuznania Zarządu Powiatu [...] za stronę postępowania. Organ wskazał, że postanowienie opiniujące podział przedmiotowej nieruchomości oraz decyzja zatwierdzająca podział zostały doręczone Starostwu Powiatowemu w [...] (zwrotne potwierdzenia odbioru w/w orzeczeń znajdują

się w aktach sprawy). Zatem, z powyższego wynika, iż przynajmniej od etapu wydawania opinii dotyczącej podziału Zarząd Powiatu był uznany za stronę i mógł brać czynny udział w postępowaniu, w tym składać uwagi oraz zapoznawać się z zebranym w sprawie materiałem. Zarzut naruszenia przepisu art. 10 § 1 k.p.a. przez niezawiadomienie strony o zebraniu materiału dowodowego oraz możliwości wypowiedzenia się i składania wniosków może odnieść skutek wówczas, gdy stawiająca go strona wykaże, że zarzucane uchybienie uniemożliwiło jej dokonanie konkretnych czynności procesowych. SKO podkreśliło, że w postępowaniu odwoławczym nie uzupełniono materiału dowodowego ani nie przeprowadzono żadnych nowych czynności, zatem nie było nieznanych stronie dowodów i materiałów,

w stosunku do których strona mogłaby się odnieść. Organ powołał się w tym zakresie na wyrok NSA z dnia 2 lutego 2011 r. sygn. akt I OSK 575/10.

Odnosząc się do zarzutu braku zawiadomienia strony o wszczęciu postępowania Kolegium wskazało, iż w niniejszej sprawie nie stanowi ono podstawy do uchylenia zaskarżonej decyzji. Zawiadomienie strony o wszczęciu postępowania nie jest wartością samą w sobie, lecz ma określony cel, którym jest przede wszystkim poinformowanie stron o tym, iż rozpoczęło się postępowanie administracyjne, w którym może zachodzić potrzeba obrony ich praw. Odwołujący się został poinformowany

o toczącym się postępowaniu podziałowym dotyczącym przedmiotowej nieruchomości (doręczenie postanowienia opiniującego projekt podziału przedmiotowej nieruchomości). W ocenie organu, w sprawie niniejszej została umożliwiona odwołującemu się Zarządowi Powiatu [...] obrona praw w postępowaniu.

Decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia

[...] sierpnia 2012 r. stała się przedmiotem skargi Powiatu [...], działającego przez Zarząd Powiatu [...], do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego

w Warszawie. Wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji SKO, Powiat [...] podniósł, że Burmistrz Gminy [...] zaniechał spełnienia obowiązku wynikającego

z art. 9 i art. 10 k.p.a. Powiat [...] nie został uznany za stronę, nie otrzymał zawiadomienia o wszczęciu postępowania i nie miał możliwości brać czynnego udziału w postępowaniu, stąd Zarząd Powiatu [...] złożył odwołanie od decyzji

i wniósł o jej uchylenie. Skarżący podniósł, że Powiat [...] ma interes prawny do udziału w postępowaniu poprzedzającym wydanie decyzji o podział nieruchomości, albowiem decyzja ta wywołuje skutki nie tylko dla uprawnionego do otrzymania odszkodowania, ale również dla wypłacającego to odszkodowanie - w tym wypadku dla Powiatu [...]. Nie można uznać, że w takiej sytuacji Powiat [...] nie spełnia kryterium strony z art. 28 k.p.a. W konsekwencji więc, art. 98 ust. 1 i 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami, jest materialnoprawną podstawą interesu prawnego Powiatu [...], legitymującą Powiat do udziału w postępowaniu podziałowym. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] nie odniosło się do zarzutów dotyczących błędnego określenia adresata w postanowieniu pozytywnie opiniującym wstępny projekt podziału i w decyzji zatwierdzającej podział nieruchomości.

Skarżący podał, że nie zgadza się z tak zawężoną wykładnią przepisów dotyczących postępowania administracyjnego. Powiat zarzucił, że organ odwoławczy nie przeprowadzał z urzędu dodatkowego postępowania wyjaśniającego w trybie

art. 136 k.p.a., które pozwoliłoby uzyskać informację na temat możliwego związku przyczynowego między brakiem zawiadomienia o wszczęciu postępowania

a rozstrzygnięciem.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło

o jej oddalenie, powołując się na dotychczasowe ustalenia.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

Skarga nie jest zasadna.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie nie stwierdził w niniejszej sprawie naruszenia przepisów prawa materialnego, jak również naruszenia przepisów prawa procesowego w stopniu, który miałby wpływ na jej wynik.

W sprawie jest bezsporne i nie kwestionowały tego w toku postępowania administracyjnego również organy, tj. Burmistrz Gminy [...] i Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...], że Powiat [...] ma w niniejszej sprawie interes prawny – wynikający wprost z przepisu art. 98 ust. 1 i ust. 3 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (t.j. Dz. U. z 2010 r. Nr 102, poz. 651 ze zm.).

W orzecznictwie sądowoadministracyjnym ugruntowany jest pogląd, który Sąd rozpoznający niniejszą sprawę podziela, że w przypadku podziału nieruchomości

na podstawie art. 98 ust. 1 u.g.n., gdy wiąże się to z wydzieleniem działki pod drogę powiatową, Powiat jest stroną postępowania podziałowego. Zgodnie bowiem

z art. 28 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.), zwanej dalej k.p.a., stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie, albo kto żąda czynności organu, ze względu na swój interes prawny lub obowiązek.

W ocenie Sądu, wbrew zarzutom skargi, Powiat [...] był uznany

za stronę postępowania podziałowego i, jak wynika z akt postępowania administracyjnego, brał faktyczny udział w tym postępowaniu. Wprawdzie, zgodzić trzeba się z tym zarzutem skargi, że Powiat [...] nie został zawiadomiony

o samym wszczęciu postępowania podziałowego, jednakże, nie można – w stanie faktycznym niniejszej sprawy – twierdzić, iż Powiat faktycznie nie brał udziału w tym postępowaniu podziałowym. Powiatowi doręczone zostało bowiem postanowienie Burmistrza Gminy [...] z dnia [...] stycznia 2011 r. pozytywnie opiniujące wstępny projekt podziału nieruchomości wraz z załącznikiem, który stanowiła mapa wskazująca sposób podziału nieruchomości. Wprawdzie doręczając to postanowienie, niewłaściwie wskazano w miejsce Powiatu, jako adresata – Starostwo Powiatowe w [...],

to jednak, nie ulega wątpliwości, że Powiat [...] wiedział o toczącym

się postępowaniu w sprawie podziału nieruchomości, w sposób określony w tym postanowieniu i uwidoczniony na załączonej mapie. Samo wskazanie w miejsce Powiatu (jako podmiotowi, któremu następuje doręczenie) Starostwa Powiatowego,

nie oznacza, że Powiat nie miał wiedzy o toczącym się postępowaniu podziałowym.

W taki sam sposób doręczono Powiatowi [...] decyzję Burmistrza Gminy [...] z dnia [...] kwietnia 2011 r. zatwierdzającą podział nieruchomości, od której

to decyzji Powiat [...], działający przez Zarząd, wniósł w ustawowym terminie odwołanie. Za nieuzasadnione Sąd uznał w świetle powyższego twierdzenia skarżącego Powiatu, że decyzja organu I instancji nie została Powiatowi [...] doręczona.

W sprawie jest bezsporne, co Sąd wskazał już wyżej, że Powiat [...] jest stroną postępowania w sprawie podziału nieruchomości i w ocenie Sądu – mimo błędnego określenia w miejsce Powiatu, Starostwa Powiatowego przy doręczaniu przesyłek – Powiat [...] brał w tym postępowaniu udział.

Jest niewątpliwe, że organy powinny w postępowaniu podziałowym przy doręczaniu wszelkiej korespondencji w tym zakresie określając stronę wskazywać "powiat" a nie "starostwo powiatowe", które jest jednostką organizacyjną powiatu, zgodnie z art. 33 ustawy z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie powiatowym

(t.j. Dz. U. z 2001 r. Nr 142, poz. 1592), i służy wykonywaniu zadań zarządu powiatu. Nie jest to jednak uchybienie, które w niniejszej sprawie, w świetle całokształtu materiału dowodowego, miało wpływ na wynik sprawy. Organ I instancji w decyzji podziałowej z dnia [...] kwietnia 2011 r., powołując się na przepis art. 98 ust. 1 ustawy

o gospodarce nieruchomościami, wyraźnie wskazał, że działka nr [...] o powierzchni [...] ha wydzielona pod poszerzenie ulicy [...] – drogi powiatowej przechodzi na własność Powiatu [...], z chwilą, gdy decyzja o podziale stanie się ostateczna. Nie ulega więc najmniejszej wątpliwości, że to Powiat [...], a nie Starostwo Powiatowe było uznane przez organ za stronę postępowania podziałowego i jednoznacznie wskazane jako strona postępowania podziałowego w tej decyzji. Nie można w tej sytuacji mówić o naruszeniu przepisu art. 28 k.p.a. Nie można też w niniejszej sprawie mówić o naruszeniu art. 10 k.p.a. w stopniu, który uzasadniałby uchylenie zaskarżonej decyzji. Choć bowiem Powiatowi nie doręczono zawiadomienia o wszczęciu postępowania podziałowego, to nie ulega wątpliwości, że Powiat [...] wiedział o toczącym się postępowaniu, brał w nim udział i mógł zgłaszać żądania. Żadne wnioski dowodowe nie zostały zgłoszone w toku postępowania. Powiat nie kwestionował też prawidłowości dokonanego podziału nieruchomości. Niezrozumiały jest w świetle powyższego, zarzut naruszenia przepisu art. 9 k.p.a.

Oceniając zaś prawidłowość zaskarżonej decyzji i decyzji organu I instancji

w przedmiocie samego podziału nieruchomości, Sąd stwierdził, iż decyzje te są zgodne z prawem. Stosownie do art. 93 ust. 1 zdanie pierwsze ustawy o gospodarce nieruchomościami, podziału nieruchomości można dokonać, jeżeli jest on zgodny

z ustaleniami planu miejscowego. Zgodność z ustaleniami planu w myśl ust. 1 dotyczy zarówno przeznaczenia terenu, jak i możliwości zagospodarowania wydzielonych działek gruntu (art. 93 ust. 2 u.g.n.). Organy prawidłowo stwierdziły, że podział nieruchomości jest zgodny z ustaleniami planu miejscowego, zatwierdzonego uchwałą Rady Miejskiej w [...] nr [...] z dnia [...] listopada 2004 r. i uchwałą Rady Miejskiej w [...] nr [...] z dnia [...] marca 2005 r. Zgodność

z ustaleniami planu dotyczy zarówno przeznaczenia terenu, jak i możliwości zagospodarowania wydzielonych działek gruntu, co jednoznacznie wykazano w decyzji organu I instancji, utrzymanej następnie w mocy zaskarżoną decyzją. W sprawie wydano postanowienie pozytywnie opiniujące wstępny projekt podziału nieruchomości. Organy prawidłowo stwierdziły też, że działka nr [...] o powierzchni [...] ha wydzielona pod poszerzenie ulicy [...], przechodzi, zgodnie z art. 98 ust. 1 u.g.n., z mocy prawa, na własność Powiatu [...] z dniem, w którym decyzja zatwierdzająca podział stanie się ostateczna.

Z tych względów, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270) orzekł, jak w wyroku.