Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt II SA/Kr 2472/01
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2005-11-25 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 634  Sprawy kombatantów, świadczenia z tytułu pracy przymusowej
Skarżony organ: Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji

SENTENCJA

Sygn. akt IISA/ Kr 2472/ 01 W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 25 listopada 2005r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Mariusz Kotulski Sędziowie: WSA Aldona Gąsecka-Duda AWSA Janusz Kasprzycki ( spr. ) Protokolant: Karina Lutyńska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 listopada 2005r. sprawy ze skargi J. W. na decyzję Kierownika Urzędu d/s Kombatantów i Osób Represjonowanych w W. z dnia [...] 2001r., Nr [...] w przedmiocie pozbawienia uprawnień kombatanckich I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję tego samego organu z dnia [...] 2000r., II. zasądza od Kierownika Urzędu d/s Kombatantów i Osób Represjonowanych w W. na skarżącego J. W. kwotę 10 (dziesięć) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] kwietnia 2000 r., Nr [...], wydaną na podstawie art. 25 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (Dz.U. z 1997 r., Nr 142, poz. 950 z późn. zm.) Kierownik Urzędu do spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych pozbawił J.W. uprawnień kombatanckich przyznanych przez ZBOWiD w K. decyzją z dnia [...] marca 1979 r. z tytułu walki o utrwalanie władzy ludowej [...] czerwca 1948 r. do [...] sierpnia 1948 r. i od [...] października 1948 r. do [...] czerwca 1950 r., łącznie 2 lata (zaświadczenie ZBOWiD Nr [...]).

Organ stwierdził, że J.W. w okresie zaliczonym przez ZBOWiD jako działalność kombatancka pełnił służbę w Wojsku Polskim i jak wynika z akt sprawy podczas tej służby nie brał udziału w walkach z oddziałami wymienionymi w art. 1 ust. 2 pkt 6 cytowanej ustawy. Uznano zatem, że J.W. uzyskał uprawnienia kombatanckie na mocy dotychczasowych przepisów wyłącznie z tytułu działalności w latach 1944-1956 w "charakterze uczestnika walk o ustanowienie i utrwalanie władzy ludowej", co obecnie skutkuje pozbawieniem ich go. Powołano się na stanowisko Sądu Najwyższego, iż organ nie jest obowiązany do wyjaśnienia, czy istnieją przesłanki uzasadniające przyznanie uprawnień kombatanckich z tytułu działalności określonej w art. 1 ust. 2, art. 2 i 4 cytowanej ustawy.

We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy J.W. podniósł, ze służbę wojskową odbywał z poboru w latach 1948-1950 w [...] Pułku KBW, który brał udział

w walkach z Wehrwolfem i UPA oraz innymi bandami zbrojnego podziemia. Świadczy o tym oficjalny wykaz jednostek WP sporządzony w MON, w którym pod pozycją [...] figuruje w/w Pułk, który w latach 1948-1954 brał udział w walkach. Dodał, że otrzymał dodatek operacyjny za udział w akcjach specjalnych oraz, że został odznaczony srebrnym medalem "Zasłużony na polu chwały". Jest więc żołnierzem a nie tzw. "utrwalaczem władzy ludowej". Zdaniem jego urząd powinien to wszystko ustalić, bo do tego zobowiązuje go procedura "wg kpa /art. 7-9, 11, 75, 77, 80 i 107 § 3 kpa/". Nie może zatem "podpierać się gołosłownie bliżej nieokreślonym orzecznictwem Sądu Najwyższego, że rzekomo nie ma żadnego obowiązku ustalania tzw. "innych przesłanek uzasadniających przyznanie uprawnień kombatanckich". Decyzja jest zatem według niego krzywdząca, sprzeczna ze społecznym poczuciem sprawiedliwości, bowiem odbiera mu uprawnienia słusznie przyznane.

Decyzją z dnia [...] lipca 2001 r., Nr [...], wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 127 § 3 k.p.a. oraz 25 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (Dz.U. z 1997 r., Nr 142, poz. 950 z późn. zm.) Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych utrzymał w mocy decyzję własną z dnia [...] kwietnia 2000 r.

W jej uzasadnieniu organ stwierdził, że J.W. nabył uprawnienia w ZBOWiD wyłącznie z tytułu "utrwalanie władzy ludowej". W okresie zaliczonym jako działalność kombatancka pełnił służbę w Wojsku Polskim i podczas tej służby nie brał udziału w walkach z oddziałami wymienionymi w art. 1 ust. 2 pkt 6 cytowanej ustawy. Organ stwierdził zatem, że J.W. uzyskał uprawnienia kombatanckie wyłącznie z tytułu działalności w latach 1944-1956 w "charakterze uczestnika walk o ustanowienie i utrwalanie władzy ludowej" w rozumieniu art. 25 ust. 2 pkt 2 cytowanej ustawy, co jest zgodne z ustaleniami dokonanymi w zaskarżonej decyzji. Na mocy powołanego przepisu pozbawia się takie osoby uprawnień kombatanckich. Kierownik Urzędu nie jest zobowiązany do dokonywania ustaleń, w szczególności, czy istnieją przesłanki do przyznania uprawnień z tytułu działalności określone w art. 1 ust. 2, art. 2 i art. 4 ustawy. Ta interpretacja znalazła potwierdzenie w orzecznictwie Sadu Najwyższego. Organ nie znalazł zatem podstaw do zmiany własnej decyzji.

W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego J.W. zarzucił naruszenie przepisów postępowania: art. 7-9, 11-12 oraz art. 75, 77, 80 i 107 § 3 k.p.a. jak i przepisów prawa materialnego: art. 25 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach. Podniósł, że Urząd bezpodstawnie uznał, że jest on "utrwalaczem władzy ludowej" ze skutkami przewidzianymi w art. 25 ust. 2 pkt 2 ustawy o kombatantach ponieważ z poboru odbywał on służbę wojskową w okresie 1948 do 1950 w [...] Pułku - m.p. Ł., na co nie miał żadnego wpływu. Bezpodstawne jest także przyjęcie, że nie brał on udziału w walce z UPA

i Wehrwolfem i innymi bandami zbrojnego podziemia, albowiem z wykazu MON poz. [...], wynika, że żołnierze [...] Pułku brali udział w walkach z w/w wymienionymi wrogimi ugrupowaniami, co napisał w jego swoim odwołaniu. Dodał, że w latach 1943-45 był żołnierzem BCH "P." Urząd tej podstawy kombatanctwa nie zbadał. Jego zdaniem, jak wynika z powyższego, ma on prawo do statusu kombatanta, opartego na art. 1 ust. 2 pkt 3 i 6 ustawy o kombatantach.

W odpowiedzi na skargę Kierownik do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych wniósł o oddalenie skargi podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko, wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył co następuje:

Stosownie do treści art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo

o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U., Nr 153, poz. 1271 ze zm.) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U., Nr 153, poz. 1270 ze zm., zwanej dalej w skrócie p.o.p.s.a.).

Stosownie natomiast do § 1 rozporządzenia Prezydenta RP z 25 kwietnia 2003 r. w sprawie przekazania rozpoznawania innym wojewódzkim sądom administracyjnym niektórych spraw z zakresu działania Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w Warszawie (Dz.U., Nr 72, poz. 653) rozpoznawanie spraw z zakresu działania Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w Warszawie, w których stroną skarżącą są osoby zamieszkałe poza obszarem właściwości Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, przekazuje się wojewódzkim sądom administracyjnym, na których obszarze właściwości osoby te zamieszkują.

Podstawowa zasada polskiego sądownictwa administracyjnego została określona w art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269), zgodnie z którym sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrole legalności działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej.

Zasada, że sądy administracyjne dokonują wyłącznie kontroli działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie, została również wyrażona w art. 3 § 1 p.o.p.s.a.

Istota kontroli polega na ocenie zgodności zaskarżonej decyzji według stanu faktycznego i prawnego istniejącego w dacie podejmowania zaskarżonego rozstrzygnięcia.

Oznacza to, że w przedmiotowej sprawie Sąd bierze pod uwagę przede wszystkim obowiązujące w dacie podejmowanego rozstrzygnięcia przepisy ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz.U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071 ze zm., zwanej dalej w skrócie k.p.a.), a także regulacje obowiązujące w dniu wydania przez Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych decyzji w postępowaniu odwoławczym ustawy o kombatantach.... Przy tym, zgodnie z art. 134 § 1 p.o.p.s.a., Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy administracyjnej nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Sądowa kontrola wykazała naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Wbrew bowiem treści art. 7 k.p.a. Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych nie podjął wszelkich kroków do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego niniejszej sprawy, mając m.in. na względzie słuszny interes obywatela oraz wbrew treści art. 77 § 1 k.p.a. nie zebrał w sposób wyczerpujący i nie rozpatrzył całego materiału dowodowego.

Zauważyć należy, że Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych nie poddał szczegółowej analizie całego przebiegu służby J.W. W aktach sprawy brak jest informacji, iż zwracano się do CAW o ustalenie, czy rzeczywiście, jak podał J.W. we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, żołnierze [...] Pułku KBW Ł. walczyli z bandami UPA i Wehrwolfem. Okoliczności tych organ jednak nie zweryfikował.

Ponadto organ nie zbadał również okoliczności podniesionej w szczegółowej relacji J.W., co do jego działalności w Batalionach Chłopskich jako łącznika, mimo, że okoliczność ta została podniesiona jeszcze przed wydaniem decyzji z dnia 5 kwietnia 2000 r. o pozbawieniu J.W. uprawnień kombatanckich.

Mając powyższe na uwadze stwierdzić należy, ze zarówno przebieg służby wojskowej skarżącego jak i okoliczność jego działalności w B.Ch. powinny zostać poddane szczegółowej analizie z uwagi na treść art. 25 ust. 2 pkt 2 in fine ustawy o kombatantach...oraz możliwość ewentualnego zachowania uprawnień kombatanckich wynikającą z tego przepisu.

W tym stanie rzeczy orzeczono jak w punkcie I sentencji wyroku na podstawie art. 145 § 1 lit. "c" ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U., z 2002 r., Nr 153, poz. 1270 ze zm.) w związku z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U., Nr 153, poz. 1271 ze zm.).

O kosztach orzeczono w punkcie II sentencji wyroku, na podstawie art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U., z 2002 r., Nr 153, poz. 1270 ze zm.) w związku z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U., Nr 153, poz. 1271 ze zm.).