Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt IV SA/Wr 856/11
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2012-04-17 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: *Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. a
journal: Dz.U. 2006 nr 139 poz 992
law: Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Henryk Ożóg, Sędziowie Sędzia WSA Lidia Serwiniowska, Sędzia WSA Wanda Wiatkowska-Ilków (spr.), Protokolant Agnieszka Figura, po rozpoznaniu w Wydziale IV na rozprawie w dniu 11 kwietnia 2012 r. sprawy ze skargi H. J. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w J. G. z dnia [...] października 2011 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia pielęgnacyjnego I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji, II. nie orzeka w przedmiocie wykonania zaskarżonej decyzji.


UZASADNIENIE

Prezydent Miasta J. decyzją z dnia [...] r. Nr [...] na podstawie art. 17 ust. 1-4, art. 20, art. 23, art. 24, art. 26, art. 27, art. 29 ust. 1 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (t.j. Dz.U. z 2006 r., Nr 139, poz. 992 ze zm.) – dalej ustawa, Rozporządzenia Ministra Polityki Społecznej z dnia 2 czerwca 2005 r. w sprawie sposobu i trybu postępowania w sprawach o świadczenia rodzinne (Dz.U. Nr 105, poz. 881 ze zm.), Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 11 sierpnia 2009 r. w sprawie wysokości dochodu rodziny albo dochodu osoby uczącej się stanowiących podstawę do ubiegania się o zasiłek rodzinny oraz wysokość świadczeń rodzinnych (Dz.U. z 2009 r. Nr 129, poz. 1058), art. 4 pkt 2 lit. "w", art. 6 ust. 2a, art. 16 ust. 6 "b", art. 18 ust. 5 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz.U. Nr 137, poz. 887 ze zm.) art. 66 ust. 1 pkt 28, art. 75, ust. 11 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz.U. Nr 210, poz. 2135), art. 104, art. 108 kodeksu postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071 ze zm.) odmówił H. J. przyznania świadczenia pielęgnacyjnego dla osoby z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z koniecznością opieki nad osobą niepełnosprawną T. J.

W uzasadnieniu decyzji powołano treść art. 17 ust. 1 i 5 ustawy. Dalej w oparciu o akt małżeństwa i oświadczenie wnioskodawcy stwierdzono, że zainteresowany i T. J. pozostają w związku małżeńskim. T. J. została zaliczona do osób całkowicie niezdolnych do pracy i niezdolnych do samodzielnej egzystencji, co w świetle art. 3 pkt 21 lit. "b" ustawy oznacza, że posiada znaczny stopień niepełnosprawności. Wnioskodawca oświadczył, że nie podejmuje zatrudnienia z powodu sprawowania opieki nad żoną, nie jest zarejestrowany w PUP. Organ stwierdził, że jedyną przeszkodą przyznania świadczenia pielęgnacyjnego jest fakt, że T. J. pozostaje z zainteresowanym w związku małżeńskim, przez co nie jest spełniony warunek określony w art. 17 ust.5 pkt 2 lit. "a" ustawy. Zgodnie ze wskazanym przepisem świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje, jeżeli osoba wymagająca opieki pozostaje w związku małżeńskim. Z tego też powodu organ odmówił przyznania wnioskowanego świadczenia.

Zaznaczył też, iż w myśl art. 7 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. organy władzy publicznej działają na podstawie i w granicach prawa. Natomiast źródłami powszechnie obowiązującego prawa RP są Konstytucja, ustawy, ratyfikowane umowy międzynarodowe oraz rozporządzenia. Podobną zasadę powiela art. 6 k.pa. zgodnie z którym organy administracji publicznej działają na podstawie przepisów prawa.

Odwołanie od powyższej decyzji z wnioskiem o jej zmianę złożył wnioskodawca, stwierdził, że nikt z rodziny nie jest w stanie podjąć się opieki nad jego żoną.

Opisał stan zdrowia żony, stwierdził, że codzienna jej pielęgnacja była przyczyną rezygnacji z zatrudnienia oraz poszukiwania innej pracy zarobkowej, która wymagałaby kilkugodzinnego opuszczenia domu. Oświadczył że choć jej stan wymaga całodobowej opieki, nie jest w stanie oddać żony pod jakąkolwiek opiekę odpowiedniej instytucji.

Dodał, że od ponad 4 lat opiekuje się niepełnosprawną żoną i nie jest w stanie podjąć zatrudnienia; ich jedynym źródłem utrzymania jest świadczenie żony przyznane z racji całkowitej jej niezdolności do pracy, wypłacane przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych. Otrzymywana kwota nie pokrywa comiesięcznych wydatków związanych z opieką.

W związku z tym zwrócił się o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego. Dodał, że przyznana kwota w znacznym stopniu ułatwi codzienne życie.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w J. decyzją z dnia [...] r. Nr [...] na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. oraz art. 17 ust. 1 w związku z art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. "a" ustawy o świadczeniach rodzinnych, po rozpoznaniu odwołania, zaskarżoną decyzję utrzymało w mocy.

W motywach uzasadnienia Kolegium podało podstawy na jakich organ I instancji odmówił przyznania świadczenia, oraz treść odwołania.

Stwierdziło, że dnia 23 sierpnia 2011 r. odwołujący się wystąpił do organu I instancji o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego w związku z opieką nad żoną. Z wniosku oraz zebranych dowodów wynika, że żona zainteresowanego orzeczeniem Lekarza Orzecznika ZUS z dnia [...] r. został uznana za osobę trwale niezdolną do samodzielnej egzystencji, co w świetle ustawy o świadczeniach rodzinnych (art. 3 pkt 21 lit. "b" ustawy) oznacza znaczny stopień niepełnosprawności. Wnioskodawca jest mężem wymienionej niepełnosprawnej osoby i złożył oświadczenie, że nie pracuje zarobkowo, sprawuje opiekę nad żoną, która wymaga pomocy osoby drugiej, nikt z rodziny nie może podjąć się całodobowej opieki, ponadto jedynym dochodem jest świadczenie pielęgnacyjne,

Organ przywołał treść art. 17 ust. 1, ust. 1 a, ust. 3, ust. 4, ust. 5 o świadczeniach rodzinnych.

Wskazał również, że z ustaleń faktycznych wynika, że wnioskodawca nie podejmuje pracy zarobkowej dlatego, że opiekuje się żoną legitymującą się znacznym stopniem niepełnosprawności. Podał, że aby przyznać prawo do świadczenia pielęgnacyjnego konieczne jest spełnienie wszystkich przesłanek określonych ustawą. W niniejszej sprawie jedyną przeszkodą jest fakt, że żona odwołującego się pozostaje z nim w związku małżeńskim, a co zatem idzie nie został spełniony warunek określony w art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. "a" ustawy, niepozostawania w związku małżeńskim osoby wymagającej opieki.

Organ zauważył, że w zakresie tej przeszkody do otrzymania świadczenia pielęgnacyjnego ukształtowała się linia orzecznicza sądów administracyjnych – reprezentowana przez wskazane przez organ wyroki – między innymi WSA w Białymstoku z dnia 20 października 2009 r. sygn. akt II SA/Bk 546/99, z których wynika, że świadczenie pielęgnacyjne przysługuje również małżonkowi, gdy sprawuje opiekę nad niepełnosprawnym małżonkiem. Jednakże orzecznictwo to nie może stanowić podstawy do orzekania w sprawie, także z tego powodu, że od dnia 14 października 2011 r. uległ zmianie między innymi art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. "a" ustawy poprzez uściślenie, że świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje, jeżeli osoba wymagająca opieki pozostaje w związku małżeńskim, chyba że współmałżonek legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności. Przepis ten w brzmieniu obecnie obowiązującym jednoznacznie ponownie wykluczył uprawnienie do świadczenia pielęgnacyjnego, gdy osoba wymagająca opieki pozostaje w związku małżeńskim, z jednym wyjątkiem, gdy również współmałżonek legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności. Stąd brak jest podstaw prawnych do przyznania świadczenia.

Wskazano również, że z przepisu art. 20 ust. 1 ustawy, z dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (Dz.U. z 2001 r., Nr 79, poz. 856 ze zm.) wynika, że przy orzekaniu członkowie składów orzekających kolegium są związani wyłącznie przepisami powszechnie obowiązującego prawa, tym samym kolegium nie może wydać decyzji, wbrew przepisom ustawy.

Kolegium podało również, że sytuacja zdrowotna, osobista i dochodowa rodziny przywołana w odwołaniu nie mogą stanowić podstawy do orzekania i przyznania świadczenia.

Skargę na powyższą decyzję złożył wnioskodawca, zarzucił, że jest krzywdząca i niesprawiedliwa. Powtórzył w niej wszystkie argumenty zawarte w odwołaniu. Szczegółowo przedstawił stan zdrowia żony, który wymaga całodobowej opieki. Stwierdził, że nikt z rodziny nie jest w stanie podjąć się nad nią opieki. Podniósł, że od 4 lat sprawuje opiekę nad żoną. Dodał, że jedynym źródłem utrzymania jego i żony, jest świadczenie wypłacane przez ZUS dla żony, nie pokrywa ono nawet comiesięcznych wydatków na opiekę.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie a uzasadniając swoje stanowisko przywołał argumenty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) wojewódzkie sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Uchylenie decyzji może nastąpić wówczas, gdy wydanie zaskarżonej decyzji nastąpiło w wyniku naruszenia prawa materialnego lub procesowego, które to naruszenie miało lub mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy – art. 145 § 1 pkt 1 lit. "a" i "c" ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – dalej p.p.s.a. Istotnym jest także, że rozstrzygając daną sprawę sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi, może stosować przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa a zakres jego procedowania wytyczają granice danej sprawy oraz zakaz reformationis in peius (art. 133 i 134 § 1 i 2 p.p.s.a).

W ocenie Sądu skarga jest zasadna, bowiem zarówno zaskarżona decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego jak i poprzedzająca ją decyzja Kierownika Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej naruszają prawa w stopniu uzasadniającym ich uchylenie.

Z akt administracyjnych wynika niesporny pomiędzy stronami stan faktyczny sprawy, a mianowicie że skarżący wystąpił o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego z uwagi na to, że nie podejmuje zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z koniecznością sprawowania opieki nad niepełnosprawną żoną, która legitymuje się orzeczeniem Lekarza Orzecznika ZUS w J. z dnia [...] r. stwierdzającym, że jest osobą trwale niezdolną do samodzielnej egzystencji – co w świetle ustawy o świadczeniach rodzinnych – art. 3 pkt 21 lit. "b" ustawy oznacza znaczny stopnień niepełnosprawności.

Małżonka skarżącego wymaga stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku z niezdolnością do samodzielnej egzystencji. Opiekę taką sprawuje skarżący, który w tym celu zrezygnował z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej.

W rozpoznawanej sprawie zastosowanie mają zatem przepisy ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2006 r., Nr 139, poz. 992 ze zm.).

Stosownie do art. 17 ust. 1 ustawy świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej przysługuje:

1) matce albo ojcu,

2) innym osobom, na których zgodnie z przepisami ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. – Kodeks rodzinny i opiekuńczy (Dz. U. Nr 9, poz. 59 ze zm.) ciąży obowiązek alimentacyjny, z wyjątkiem osób o znacznym stopniu niepełnosprawności,

3) opiekunowi faktycznemu dziecka

- jeżeli nie podejmują lub rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji, albo osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności.

Osobie innej niż spokrewniona w pierwszym stopniu, na której ciąży obowiązek alimentacyjny, przysługuje świadczenie pielęgnacyjne, w przypadku gdy nie ma osoby spokrewnionej w pierwszym stopniu albo gdy osoba ta nie jest w stanie sprawować opieki, o której mowa w ust. 1 (ust. 1a).

W myśl art. 17 ust. 5 pkt 2 a ustawy świadczenia pielęgnacyjne nie przysługują jeżeli : 1) osoba wymagająca opieki – pozostaje w związku małżeńskim chyba, że współmałżonek legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności.

W rozpoznawanej sprawie jest bezspornym, że małżonka, w związku z opieką nad którą skarżący ubiega się o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego, jest osobą o znacznym stopniu niepełnosprawności, która wymaga stałej opieki i pomocy innej osoby w związku z niezdolnością do samodzielnej egzystencji.

W sprawie tej nie było także poddawany w wątpliwość fakt, że skarżący nie pozostaje w zatrudnieniu w związku z koniecznością sprawowania stałej opieki nad żoną.

Zaskarżoną decyzją Kolegium w utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji odmawiającą przyznania świadczenia pielęgnacyjnego skarżącemu z uwagi na fakt pozostawania jego w związku małżeńskim.

Stanowisko Kolegium wyrażone w zaskarżonej decyzji należało uznać za błędne.

Przede wszystkim, należy podkreślić, że na małżonkach ciąży wzajemny obowiązek alimentacyjny.

Obowiązek alimentacyjny obciąża – stosownie do art. 128 k.r.o. – krewnych w linii prostej oraz rodzeństwo, którzy mają powinność dostarczania środków utrzymania, a w miarę potrzeby także środków wychowania. Małżonkowie nadto obowiązani są do wspólnego pożycia, do wzajemnej pomocy i wierności oraz do współdziałania dla dobra rodziny, którą przez swój związek założyli.

W myśl art. 27 k.r.o. oboje małżonkowie obowiązani są, każdy według swych sił oraz swych możliwości zarobkowych i majątkowych, przyczyniać się do zaspokajania potrzeb rodziny, którą przez swój związek założyli. Zadośćuczynienie temu obowiązkowi może polegać także, w całości lub w części, na osobistych staraniach o wychowanie dzieci i na pracy we wspólnym gospodarstwie domowym.

Art. 130 k.r.o. określa, że obowiązek jednego małżonka do dostarczania środków utrzymania drugiemu małżonkowi po rozwiązaniu lub unieważnieniu małżeństwa albo po orzeczeniu separacji wyprzedza obowiązek alimentacyjny krewnych tego małżonka.

Przepis art. 130 k.r.o. ani żaden inny przepis prawa nie uściśla kolejności obowiązku alimentacyjnego krewnych małżonka uprawnionego do świadczeń alimentacyjnych ze strony współmałżonka na podstawie art. 27 k.r.o., to jest w czasie trwania małżeństwa. Uzasadnionym jest jednak pogląd, że skoro obowiązek alimentacyjny rozwiedzionego małżonka wyprzedza obowiązek krewnych drugiego małżonka, to tym bardziej obowiązek zobowiązanego małżonka wyprzedza obowiązek krewnych uprawnionego małżonka w czasie trwania małżeństwa w myśl art. 27 k.r.o. (J. Pietrzykowski, Komentarz do art. 130 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego, Kodeks rodzinny i opiekuńczy. Komentarz, pod red. K. Pietrzykowskiego, 2012, System informacji prawnej Legalis, t. 1 i 2; M. Andrzejewski, Komentarz do art. 130 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego Kodeks rodzinny i opiekuńczy. Komentarz, pod red. H. Doleckiego i T. Sokołowskiego, 2010, System informacji prawnej LEX, t. 2).

Chociaż przepisy k.r.o. nie używają w stosunkach między małżonkami pojęcia obowiązku alimentacyjnego, to tak w orzecznictwie, jak i doktrynie przyjmuje się, że do obowiązków wynikających z art. 27 k.r.o. stosuje się przepisy dotyczące obowiązku alimentacyjnego bądź to w drodze analogii, bądź też wprost, przy uwzględnieniu istniejących odmienności (wyrok SN z dnia 24 sierpnia 1990 r., I Cr 442/90, OSNC 1991, z. 10-12, poz. 124; M. Sychowicz, Komentarz do art. 27 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego (w:) Kodeks rodzinny i opiekuńczy. Komentarz, pod red. K. Piaseckiego, 2011, System informacji prawnej LexPolonica, t. 7).

W ocenie Sądu organ II instancji dokonał nieprawidłowej wykładni przepisów ustawy o świadczeniach rodzinnych.

Przepis art. 17 ust. 2 lit. "a" ustawy, w brzmieniu obowiązującym przed dniem 14 października 2011 r. (a więc w dacie wszczęcia postępowania administracyjnego w niniejszej sprawie), stanowił, iż świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje, jeżeli osoba wymagająca opieki pozostaje w związku małżeńskim.

Trybunał Konstytucyjny w postanowieniu z dnia 1 czerwca 2010 r., P 38/09 (OTK-A 2010, nr 5, poz. 53) zaaprobował dotychczas panujące stanowisko sądów administracyjnych, zgodnie z którym posługiwanie się wobec tego przepisu (w poprzednio obowiązującym brzmieniu) jedynie wykładnią językową nie jest dopuszczalne jako niezgodne z podstawowymi wartościami konstytucyjnymi, takimi jak ochrona małżeństwa i dobra rodziny (art. 18 i art. 71 Konstytucji RP) oraz równość wobec prawa (art. 32 Konstytucji RP). Interpretując ten przepis trzeba kierować się po pierwsze wykładnią celowościową i systemową ,a nie dosłownym jego brzmieniem.

W dniu 14 października 2011 r., a więc w toku postępowania przed organem II instancji, zmieniony został rozważany przepis art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. "a" ustawy, na podstawie art. 1 pkt 6 lit. "b" tiret trzeci ustawy z dnia 19 sierpnia 2011 r. o zmianie ustawy o świadczeniach rodzinnych oraz ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów (Dz. U. Nr 205, poz. 1212). Stosownie do aktualnego brzmieniem tego przepisu negatywna przesłanka wyłączająca możliwość przyznania świadczenia pielęgnacyjnego występuje, gdy osoba wymagająca opieki pozostaje w związku małżeńskim, chyba że współmałżonek legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności.

Z literalnej bowiem wykładni art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. "a" w zw. z art. 17 ust. 1 ustawy (w brzmieniu obecnie obowiązującym) wynika, że ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu opieki nad osobą pozostającą w związku małżeńskim jest możliwe wyłącznie w sytuacji, gdy oboje małżonkowie wymagają opieki. Małżonek, którym ma się opiekować "świadczeniobiorca", winien bowiem legitymować się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności lub orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami, o jakich mowa w art. 17 ust. 1 ustawy, zaś jego współmałżonek, stosownie do art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. "a" ustawy, musi być osobą niepełnosprawną w stopniu znacznym.

Jednocześnie powołany wyżej przepis art. 17 ust. 1 pkt 2 in fine ustawy (który także uzyskał nowe brzmienie od dnia 14 października 2011 r.) wyłącza wyraźnie możliwość przyznania świadczenia pielęgnacyjnego współmałżonkowi osoby wymagającej opieki, gdy legitymuje się on orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności.

Oznacza to, że wykładnia gramatyczna art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. "a" ustawy skutkuje uznaniem, że nie jest obecnie możliwe uzyskanie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego przez małżonka, który rezygnuje z zatrudnienia z uwagi na konieczność sprawowania osobistej opieki nad swoim współmałżonkiem, niepełnosprawnym w stopniu znacznym lub legitymującym się orzeczeniem o stopniu niepełnosprawności wraz ze wskazaniami, o jakich mowa w art. 17 ust. 1 ustawy.

Zdaniem Sądu taki kierunek wykładni rozważanego przepisu nie jest możliwy w demokratycznym państwie prawnym, gdzie panują zasady sprawiedliwości społecznej (art. 2 Konstytucji), gdyż prowadziłaby do niczym nieuzasadnionego naruszenia zasady równości wobec prawa (art. 32 ust. 1 Konstytucji). Stosując ten przepis należy przyznać zatem pierwszeństwo wykładni celowościowej i systemowej przed wykładnią językową. Przepis art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. "a" ustawy winien być zatem interpretowany w ten sposób, że dotyczy on sytuacji, gdy o świadczenie pielęgnacyjne z tytułu sprawowanej opieki nad osobą niepełnosprawną pozostającą w związku małżeńskim ubiega się osoba spełniająca kryteria wskazane w ust. 1 (lub w ust. 1a), niebędąca małżonkiem zobowiązanym w pierwszej kolejności do alimentacji (podobny pogląd wyraził WSA w Olsztynie w wyroku z dnia 16 lutego 2012 r., II SA/Ol 9/12, niepubl.).

Pozbawienie bowiem uprawnienia do świadczenia pielęgnacyjnego, przyznawanego na osobę pozostającą w związku małżeńskim, małżonków tych osób, zobowiązanych wobec nich do alimentacji naruszałoby konstytucyjną zasadę równości, a także zasadę sprawiedliwości społecznej uchybiałoby też konstytucyjnym nakazom ochrony i opieki nad rodziną w ogólności (art. 18 Konstytucji) oraz szczególnej pomocy władz publicznych rodzinom w trudnej sytuacji materialnej i społecznej (art. 71 Konstytucji – por. stanowisko wyrażone w cz. III pkt 4 uzasadnienia wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 15 listopada 2006 r., P 23/05, OTK-A 2006, nr 10, poz. 151 oraz w cz. III pkt 3 wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 18 lipca 2008 r., P 27/07, OTK-A 2008, nr 6, poz. 107).

Inna wykładnia tego przepisu przez organy administracji prowadziłaby do patologicznej sytuacji konieczności rezygnowania z pozostawania w związku małżeńskim tylko z tego powodu, iż w takim wypadku ich opiekunowie mieliby niekwestionowane prawo do świadczenia pielęgnacyjnego Naruszałoby to zasadę ochrony rodziny z art. 18 Konstytucji przez skłanianie małżonków do rozwiązania małżeństwa przez rozwód w celu uzyskania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego. Jest absolutnie niedopuszczalne (por. stanowisko wyrażone w cz. III pkt 4.4.2 uzasadnienia wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 23 czerwca 2008 r., P 18/06; OTK-A 2008, nr 5, poz. 83).

Skarżący wystąpił o świadczenie pielęgnacyjne w związku ze sprawowaniem opieki nad żoną. Nie może stanowić podstawy do odmowy przyznania tego świadczenia fakt pozostawania osoby wymagającej opieki w związku małżeńskim ze skarżącym. Wykładnia sądowa, która została zastosowana w niniejszej sprawie powinna zmierzać do rezultatu wynikającego z takiego rozumienia prawa, które zapewnia jego spójność oraz konstytucyjność. Sąd jest zobowiązany wybrać taką interpretację normy ustawowej, która umożliwia najpełniejsze urzeczywistnienie norm, zasad i wartości konstytucyjnych. Takiej też wykładni w rozpoznawanej sprawie dokonał Sąd w odniesieniu do przepisów art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. a) w zw. z art. 17 ust. 1 ustawy, mając na uwadze wskazane zasady konstytucyjne równości wobec prawa oraz ochrony rodziny i zapewnienia rodzinie w uzasadnionych wypadkach prawa do szczególnej pomocy ze strony władzy publicznej. W konsekwencji przedstawiona przez organy orzekające w sprawie interpretacja powołanych przepisów prawa materialnego uznana została za błędną, co prowadzi do wniosku, że organy dopuściły się naruszenia prawa materialnego poprzez jego błędną wykładnię, co miało wpływ na wynik sprawy. Prowadzić to musiało do uchylenia zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej jej decyzji organu I instancji.

Podobne stanowisko zostało wyrażone w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 16 lutego 2012 r. sygn. akt II SA/Lu 34/12.

Ponownie rozpoznając sprawę organy uwzględnią wskazaną w niniejszym uzasadnieniu ocenę prawną, dokonają ponownej analizy zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego i ponownie rozpatrzą wniosek skarżącego w przedmiocie przyznania świadczenia pielęgnacyjnego.

Mając powyższe na uwadze, Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. "a" i "c", art. 135 oraz art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), orzekł jak w sentencji wyroku.