Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt V SA/Wa 2249/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2018-07-03 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6539 Inne o symbolu podstawowym 653
Hasła tematyczne: Finanse publiczne
Skarżony organ: Minister Pracy i Polityki Społecznej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2017 poz 1369
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Tomasz Zawiślak (spr.), Sędzia WSA - Izabella Janson, Sędzia WSA - Bożena Zwolenik, Protokolant spec. - Anna Szaruch, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 lipca 2018 r. sprawy ze skargi S. Sp. z o.o. z siedzibą w G. na decyzję Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z dnia [...] października 2017 r. nr [...] w przedmiocie nakazu zwrotu środków przekazanych tytułem dofinansowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych: oddala skargę.


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi S.sp. z o.o. w G. (dalej: "skarżąca", "spółka" lub "strona") jest decyzja Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej (dalej: "Minister", "organ odwoławczy") z [...] października 2017 r., znak: [...] utrzymująca w mocy decyzję Prezesa Zarządu Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych (dalej: "Prezes PFRON" lub "organ I instancji") z [...] stycznia 2016 r., znak: [...], nakazującą stronie zwrot środków Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych przekazanych tytułem dofinansowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych w łącznej kwocie: 210.099,41 zł wraz z odsetkami za okresy sprawozdawcze od października 2012 r. do lipca 2014 r. Kontrolowane rozstrzygnięcie zapadło w następującym stanie faktycznym.

W dniu [...] października 2014 r. organ I instancji uzyskał informację, z kompleksowego systemu informatycznego ZUS, że strona w okresie od listopada 2012 r. do sierpnia 2014 r. opłaciła nieterminowo lub nie opłaciła składek na ubezpieczenia społeczne, zdrowotne oraz Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych. W związku z powyższym pismem z [...] października 2014 r. Prezes PFRON zwrócił się do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z zapytaniem czy strona opłaciła terminowo i w całości ww. obowiązkowe składki.

Pismem z [...] listopada 2014 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych poinformował, że skarżąca posiada zaległości we wpłatach na obowiązkowe ubezpieczenia społeczne, zdrowotne, FP i FGŚP, które przedstawiają się następująco: 1) składki na ubezpieczenia społeczne: a) opłacone po terminie: od października 2012 r. do lutego 2013 r.; b) opłacone w niepełnej wysokości: marzec 2013 r., maj 2013 r.; c) nieopłacone: kwiecień 2013 r. oraz od czerwca 2014 r. do sierpnia 2014 r.; 2) składki na ubezpieczenia zdrowotne: a) opłacone po terminie: od października 2012 r. do kwietnia 2013 r. oraz od czerwca 2013 r. do sierpnia 2013 r.; b) opłacone w niepełnej wysokości: maj 2013 r.; c) nieopłacone: od września 2013 r. do września 2014 r.; 3) na koncie FP i FGŚP: a) opłacone po terminie: od października 2012 r. do grudnia 2013 r., b) opłacone w niepełnej wysokości za styczeń 2014 r., c) nie opłacone od lutego 2014 r. do marca 2014 r. i od maja 2014 r. do sierpnia 2014 r.

Wobec powyższego strona pismem z [...] marca 2015 r. została wezwana do zwrotu środków PFRON wypłaconych tytułem dofinansowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych za okres od października 2012 r. do lipca 2014 r. wraz z odsetkami naliczonymi jak dla zaległości podatkowych w terminie 3 miesięcy od dnia otrzymania wezwania. Z uwagi na brak wpłaty w określonym w wezwaniu terminie pismem z [...] lipca 2015 r. Prezes PFRON poinformował spółkę o wszczęciu postępowania w przedmiocie zwrotu kwoty nienależnie pobranego dofinansowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych za ww. okresy. Strona została jednocześnie wezwana do przedstawienia deklaracji ZUS DRA i RCA za okresy od listopada 2012 r. do sierpnia 2014 r., potwierdzenia opłaty składek ZUS za okres od listopada 2012 r. do sierpnia 2014 r., wyciągów bankowych lub innych dokumentów potwierdzających datę wpływu na rachunek bankowy strony kwoty dofinansowania za okresy października 2012 r. do lipca 2014 r. Strona nie przesłała wymaganych dokumentów natomiast kilkoma pismami wnosiła o przedłużenia terminu do złożenia wymienionych dokumentów z uwagi na chorobę prezesa jednoosobowego zarządu spółki, załączając do pism m.in. zaświadczenia lekarskie.

Decyzją z [...] stycznia 2016r. Prezes PFRON nakazał stronie zwrot środków PFRON przekazanych tytułem dofinansowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych w łącznej kwocie: 210.099,41 zł wraz z odsetkami za okresy sprawozdawcze od października 2012 r. do lipca 2014 r.

Od powyższej decyzji strona odwołała się do Ministra, który opisaną powyżej decyzją utrzymał w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie.

Minister przytoczył m.in. treść art. 26a ust. 1a1 pkt 3 oraz art. 2 pkt 4a ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (t.j. Dz. U. z 2018r., poz. 518, dalej: "ustawa o rehabilitacji") i podkreślił, że miesięczne dofinansowanie do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych ze środków PFRON może być wypłacone pracodawcy jedynie pod warunkiem spełnienia wszystkich wymogów określonych ustawą. Zatrudnienie pracownika niepełnosprawnego jest podstawowym ale nie jedynym warunkiem uzyskania dofinansowania nałożonym na pracodawców przez ustawę. Jednym z tych warunków jest również fakt terminowego ponoszenia przez beneficjentów wszystkich kosztów płacy, przez które należy rozumieć także wpłaty na poczet obowiązkowych składek na ubezpieczenia społeczne oraz zdrowotne i FP oraz FGŚP. W przypadku ustalenia, że którykolwiek z wymogów ustawowych nie został przez pracodawcę spełniony wówczas dofinansowanie mu nie przysługuje, a już wypłacone musi zostać zwrócone. Wobec ustalenia przez organ I instancji, że strona opłaciła nieterminowo i nie w pełnej wysokości lub nie opłaciła w ogóle ww. składek, w jego ocenie, należało orzec o zwrocie wypłaconego dofinansowania jako nienależnego.

Organ odwoławczy podkreślił, że organy nie negowały faktu przeznaczenia przez stronę wypłaconych środków PFRON na wynagrodzenia dla osób niepełnosprawnych, natomiast obowiązek zwrotu podyktowany jest niewypełnieniem przez pracodawcę innych, ustawowych wymogów otrzymania dofinansowania.

W dalszej części uzasadnienia odniósł się do stawianych zarzutów uznając je za niezasadne.

Pismem z 10 listopada 2017r. strona złożyła skargę do WSA w Warszawie wnosząc m.in. o uchylenie decyzji organów obydwu instancji i umorzenie postępowania oraz o zasądzenie kosztów postępowania. Zaskarżonej decyzji i decyzji Prezesa Zarządu PFRON zarzuciła:

I. naruszenie przepisu prawa materialnego, które miało wpływ na treść wydanego rozstrzygnięcia, a to:

1) art. 26a ust 1a1 pkt 3 oraz art. 26a ust. 11 pkt 1 ustawy o rehabilitacji poprzez ich błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie.

II. naruszenie przepisów postępowania, które miało wpływ na treść wydanego rozstrzygnięcia, a to:

1) art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tj. Dz.U. z 2017r., poz. 1257 ze zm., dalej: k.p.a.) polegające na utrzymaniu w mocy zaskarżonej odwołaniem decyzji organu I instancji pomimo, że została ona wydana z naruszeniem art. 8 k.p.a. polegającego na nadużyciu prawa w wyniku zażądania zwrotu środków finansowych wydatkowanych na wynagrodzenia zatrudnionych osób niepełnosprawnych wyłącznie z powodu opóźnienia w zapłacie należności wobec ZUS, poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie art. 49e ust.1 i 2 ustawy o rehabilitacji zawodowej;

2) art 138 § 1 pkt 1 k.p.a. polegające na utrzymaniu w mocy zaskarżonej odwołaniem decyzji organu I instancji pomimo, że została ona wydana z naruszeniem art. 16 § 1 oraz art. 110 k.p.a. poprzez wydanie zaskarżonej decyzji pomimo, iż organ związany był szeregiem własnych jednostkowych prawomocnych decyzji wydanych po rozpatrzeniu składanych co miesiąc, za pośrednictwem platformy internetowej wniosków spółki o przyznanie środków na dofinasowanie wynagrodzeń dla osób niepełnosprawnych, które do dnia dzisiejszego nie zostały uchylone albo nie stwierdzono ich nieważności, prowadzi do wniosku, że zaskarżona decyzja został wydana z rażącym naruszeniem prawa (art. 110 k.p.a.) przez co na podstawie art 156 § 1 pkt 2 k.p.a. uznać ją należy za nieważną;

3) art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. polegające na utrzymaniu w mocy zaskarżonej odwołaniem decyzji organu I instancji pomimo, że została ona wydana z naruszeniem art. 10 § 1 k.p.a. poprzez brak umożliwienia skarżącej czynnego udziału w postępowaniu, podczas gdy strona pisemnie usprawiedliwiała niemożność zapoznania się z materiałami postepowania, wynikającą z choroby prezesa jednoosobowego zarządu spółki uniemożliwiającą mu uczestniczenie w czynnościach postępowania;

4) art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. polegające na utrzymaniu w mocy zaskarżonej odwołaniem decyzji organu I instancji pomimo, że została ona wydana z naruszeniem art. 97 ust 1 pkt 3 k.p.a. poprzez brak zawieszenia postępowania w sytuacji, gdy skarżąca nie mogła brać udziału w postępowaniu z powodu choroby prezesa jednoosobowego zarządu spółki, potwierdzonej zaświadczeniami lekarskimi;

5) art. 7 i 77 § 1 k.p.a. poprzez wydanie zaskarżonej decyzji bez uprzedniego wszechstronnego wyjaśnienia okoliczności, na które następnie organ odwoławczy oparł swoje rozstrzygniecie oraz bez rozpatrzenia całokształtu zebranych okoliczności w oparciu o przesłanki pomimo, że spółka wykazała, iż:

a) składane przez nią wnioski Wn - D o przyznanie z Funduszu środków tytułem dofinansowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych, były przed wypłatą środków przez Fundusz pod względem nie tylko formalnym ale i merytorycznym (rachunkowym) weryfikowane, sprawdzane i zatwierdzane;

b) środki przyznane przez Fundusz na podstawie złożonych przez spółkę wniosków Wn - D zostały w całości wykorzystane przez skarżącą zgodnie z ich przeznaczeniem, tj. zostały przekazane osobom niepełnosprawnym.

W odpowiedzi na skargę Minister wniósł o oddalenie skargi podtrzymując dotychczas prezentowane stanowisko.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m.in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t. j. Dz. U. z 2017 r. poz. 2188) oraz art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2017 r. poz.1369 ze zm., dalej: "p.p.s.a."), sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem. W tym zakresie mieści się ocena, czy zaskarżone rozstrzygnięcie odpowiada prawu i czy postępowanie prowadzące do jego wydania nie jest obciążone wadami uzasadniającymi wyeliminowanie tego rozstrzygnięcia z obrotu prawnego. Zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a. Wykładnia powołanego przepisu wskazuje, że sąd ma nie tylko prawo, ale i obowiązek dokonania oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego, nawet wówczas, gdy dany zarzut nie został w skardze podniesiony. Z drugiej jednak strony, granicą praw i obowiązków sądu, wyznaczoną w art. 134 § 1 p.p.s.a. jest zakaz wkraczania w sprawę nową. Granice te zaś wyznaczone są dwoma aspektami, mianowicie: legalnością działań organu oraz całokształtem aspektów prawnych tego stosunku prawnego, który był objęty treścią zaskarżonego rozstrzygnięcia.

Dokonując oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji, sąd doszedł do przekonania, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 26a ust. 1 ustawy o rehabilitacji, pracodawcy przysługuje ze środków Funduszu miesięczne dofinansowanie do wynagrodzenia pracownika niepełnosprawnego, o ile pracownik ten został ujęty w ewidencji zatrudnionych osób niepełnosprawnych, o której mowa w art. 26b ust. 1.

Od powyższej generalnej zasady ustawodawca przewidział wyjątki, których zaistnienie powoduje, że mimo tego, iż pracodawca spełnia inne przesłanki do uprawniające do uzyskania dofinansowania, to dofinansowanie nie przysługuje, a te wypłacone należy zwrócić.

Jeden z takich wyjątków został określony w art. 26a ust. 1a1 pkt 3 ustawy o rehabilitacji. Zgodnie z tym przepisem, miesięczne dofinansowanie nie przysługuje jeżeli miesięczne koszty płacy zostały poniesione przez pracodawcę z uchybieniem terminów, wynikających z odrębnych przepisów, przekraczającym 14 dni.

Natomiast w myśl art. 26a ust. 4 ustawy o rehabilitacji kwota miesięcznego dofinansowania nie może przekroczyć 90% faktycznie i terminowo poniesionych miesięcznych kosztów płacy, a w przypadku pracodawcy wykonującego działalność gospodarczą, w rozumieniu przepisów o postępowaniu w sprawach dotyczących pomocy publicznej, zwanego dalej "pracodawcą wykonującym działalność gospodarczą", 75% tych kosztów.

Definicja "kosztów płacy" zawarta została w art. 2 pkt 4a ustawy o rehabilitacji, przez które rozumie się wynagrodzenie brutto oraz finansowane przez pracodawcę obowiązkowe składki na ubezpieczenia emerytalne, rentowe i wypadkowe naliczone od tego wynagrodzenia i obowiązkowe składki na Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych.

Z kolei, w myśl art. 47 ust. 1 pkt 3 ustawy z 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (t. j. Dz. U. z 2016 r., poz. 963 ze zm.) płatnik składek – niebędący osobą fizyczną opłacającą składkę wyłącznie dla siebie, ani jednostką budżetową czy samorządowym zakładem budżetowym – przesyła w tym samym terminie deklarację rozliczeniową, imienne raporty miesięczne oraz opłaca składki za dany miesiąc nie później niż do 15 dnia następnego miesiąca.

Przenosząc powyższe regulacje na grunt niniejszej sprawy zauważyć należało, że z informacji udzielonej przez ZUS wynika, że spółka: 1) składki na ubezpieczenia społeczne: a) opłaciła po terminie za okresy: od października 2012 r. do lutego 2013 r.; b) opłaciła w niepełnej wysokości za okresy: marzec 2013 r., maj 2013 r.; c) nie opłaciła za okresy: kwiecień 2013 r. oraz od czerwca 2014 r. do sierpnia 2014 r.; 2) składki na ubezpieczenia zdrowotne: a) opłaciła po terminie za okresy: od października 2012 r. do kwietnia 2013 r. oraz od czerwca 2013 r. do sierpnia 2013 r.; b) opłaciła w niepełnej wysokości za okresy: maj 2013 r.; c) nie opłaciła za okresy: od września 2013 r. do września 2014 r.; 3) na składki na Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych: a) opłaciła po terminie za okresy: od października 2012 r. do grudnia 2013 r., b) opłaciła w niepełnej wysokości za okres styczeń 2014 r., c) nie opłaciła za okresy od lutego 2014r. do marca 2014r. i od maja 2014r. do sierpnia 2014r. (karta 56-64). Powyższe informacje potwierdzają dane z kompleksowego systemu informatycznego ZUS (karty 49-52 akt adm.) oraz faktom tym skarżąca w żaden sposób nie zaprzecza. Tym samym w sprawie jednoznacznie ustalono, że składki ZUS za okresy rozliczeniowe od grudnia 2012 r. do lutego 2013 r. zostały poniesione z uchybieniem terminu przekraczającym 14 dni, a więc miesięczne dofinansowanie za okresy sprawozdawcze od października 2012 r. do stycznia 2013 r. w takiej sytuacji zostało pobrane nienależnie. Natomiast składki ZUS za okresy rozliczeniowe od marca 2013 r. do sierpnia 2014 r. nie zostały poniesione w całości, a więc zgodnie z cyt. wyżej art. 26a ust. 1a1 pkt 3 ustawy o rehabilitacji miesięczne dofinansowanie za okresy sprawozdawcze od marca 2013 r. do lipca 2014 r. zostało pobrane nienależnie.

Uzyskanie dofinansowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych nie jest możliwe, a wypłacone dofinansowanie podlega zwrotowi, gdy nie zostały opłacone w terminie składki na ubezpieczenia emerytalne, rentowe i wypadkowe naliczone od wynagrodzenia brutto i obowiązkowe składki na Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych, co wprost wynika z powołanego na wstępie przepisu art. 26a ust. 1a1 pkt 3 ustawy o rehabilitacji, który to przepis dotyczy kosztów płacy za okresy sprawozdawcze od grudnia 2012r. (przepis te wszedł w życie 1 grudnia 2012r.). Tym samym sąd w pełni podziela stanowisko organów obydwu instancji, że w sprawie zaistniała sytuacja określona w art. 26a ust. 1a1 pkt 3 ustawy o rehabilitacji. W odniesieniu natomiast do kosztów płacy sprzed grudnia 2012r. zastosowanie znajdzie cytowany powyżej przepis art. 26a ust. 4 ustawy o rehabilitacji, który nakazuje terminowe uiszczanie miesięcznych kosztów płacy. W sprawie, co wykazano wyżej spółka nie uiszczała terminowo kosztów płacy.

Powyższe oznacza, że wypłacone dofinansowanie winno zostać zwrócone. Zgodnie bowiem z art. 26a ust. 11 pkt 1 ustawy o rehabilitacji w przypadku stwierdzenia nieprawidłowości w wyniku kontroli albo analizy dokumentów zgromadzonych przez Fundusz lub danych, o których mowa w art. 49c, Prezes Zarządu Funduszu wydaje decyzję nakazującą zwrot wypłaconego dofinansowania w zakresie stwierdzonych nieprawidłowości.

W myśl art. 49e ust. 1 ustawy o rehabilitacji środki Funduszu podlegają zwrotowi w kwocie wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem, pobranej w nadmiernej wysokości lub ustalonej w wyniku kontroli w zakresie stwierdzonych nieprawidłowości, określonej w drodze decyzji nakazującej zwrot wypłaconych środków wraz z odsetkami naliczonymi od tej kwoty, od dnia jej otrzymania, w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych. Zwrotu, o którym mowa w ust. 1, dokonuje się w terminie 3 miesięcy od dnia otrzymania wezwania do zapłaty lub ujawnienia okoliczności powodujących obowiązek zwrotu (art. 49e ust. 2 ustawy o rehabilitacji zawodowej).

Mając powyższe na względzie zasadnie Prezes PFRON zażądał od skarżącej zwrotu środków PFRON przekazanych tytułem dofinansowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych za miesiące od października 2012r. do lipca 2014r. Podkreślić raz jeszcze należy, że zaistnienie omawianej sytuacji z mocy samego prawa obliguje organ administracyjny do zażądania zwrotu wypłaconego dofinansowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych. Dodatkowo wskazać trzeba, że nakazanie zwrotu jest niezależna od tego, czy pracodawca wypełnia inne ustawowe przesłanki, uprawniające do skorzystania z dofinansowania.

Odnosząc się do twierdzeń skargi, stwierdzić należy, że polega ona na nieporozumieniu, zaś argumenty prezentowane przez skarżącą są całkowicie chybione i nie przystają do omówionego wyżej stanu prawnego. W sytuacji bowiem zaistnienia przesłanki określonej w art. 26a ust. 1a1 pkt 3 oraz 26a ust. 4 ustawy o rehabilitacji, nie ma znaczenia czy strona spełnia inne ustawowe przesłanki do udzielenia dofinansowania. Powoduje to z kolei, że nie ma żadnego znaczenia fakt wykorzystania przez stronę zgodnie z przeznaczeniem udzielonego dofinansowania na wynagrodzenia osób niepełnosprawnych. Co więcej skarżąca zdaje się nie zauważać, że wydana w sprawie decyzja nie jest decyzją uznaniową, a decyzją zapadającą w okolicznościach ściśle określonych przepisami ustawy o rehabilitacji. Wystąpienie powyższej ustawowej przesłanki zobligowało organy do wydania decyzji nakazującej zwrot uzyskanych środków. Nie mają zatem żadnego znaczenia kwestie związane z realiami obrotu gospodarczego, na które powołuje się skarżąca, czy też cel dla którego wypłacane jest dofinansowanie do wynagrodzeń osób niepełnosprawnych. Skoro z obiektywnego faktu wynikało, że strona bądź nie opłaciła bądź też uchybiła terminowi na opłacenie składek ponad 14 dni, to organ był zobowiązany do wydania decyzji odmownej. Skarżąca zdaje się nie zauważać, że jej obowiązkiem jest terminowe regulowanie m.in. należności składkowych i tylko wyjątkowo ustawodawca uznał, że nie będzie wyciągał negatywnych konsekwencji w wypadku uchybienia terminowi opłacenia kosztów płacy, jeżeli to uchybienie nie przekroczy 14 dni. Powyżej tego terminu prawodawca nakazał nie udzielać pomocy publicznej, a co do pomocy już udzielonej nakazał zażądanie zwrotu, co wprost wynika z art. 26a ust. 1a1 ust. 3 i art. 26a ust. 4 w zw. art. 26a ust. 11 pkt 1 i w zw. z art. 49e ust. 1 i 2 ustawy o rehabilitacji. W tym miejscu należy wskazać, że skarżąca dokonując wykładni art. 49e ust. 1 ustawy o rehabilitacji pomija część treści tego przepisu. Przepis ten bowiem wskazuje na trzy przypadki, w których organ żąda zwrotu środków. Pierwszy przypadek to wykorzystanej środków niezgodnie z przeznaczeniem, który w sprawie nie wystąpił. Drugi przypadek, to pobranie dofinansowania w nadmiernej wysokości, co także w sprawie nie wystąpiło. I trzeci przypadek to ustalenie na podstawie dokonanej kontroli, że nastąpiła nieprawidłowość, która miała wpływ na udzielone dofinansowanie i ten przypadek w sprawie wystąpił. Ustalono bowiem, że dofinansowanie stronie się nie należało, gdyż skarżąca nie wypełniła przesłanki terminowego regulowania składek. Tym samym organ po pierwsze, gdyby wiedział, że składki ZUS nie zostały opłacone we wskazanym terminie, to winien odmówić udzielenia dofinansowania, a w wypadku, gdy wiedzę tę uzyskał już po wypłacie tego dofinansowania ma obowiązek zażądać jego zwrotu, co też w sprawie zasadnie uczynił. Regulacja zawarta w art. 49e ust. 1 ustawy o rehabilitacji ma charakter bezwzględnie obowiązujący, tak więc w każdym przypadku stwierdzenia naruszenia przepisów ustawy o rehabilitacji polegającego na nieterminowym poniesieniu przez pracodawcę kosztów płacy pracodawca zobowiązany jest do zwrotu wypłaconego dofinansowania. W związku z powyższym zarzut wskazany w pkt 1 i 5 skargi jest bezzasadny. Sąd, wbrew zarzutom skargi, nie dopatrzył się uchybień w prowadzonym przez organ administracji postępowaniu skutkujących koniecznością uchylenia zaskarżonej decyzji. W ocenie sądu organ działał na podstawie przepisów prawa i dokonał oceny w oparciu o cały materiał dowodowy zebrany i rozpatrzony w sposób wyczerpujący (art. 7, 77 § 1 i 80 k.p.a.). Organ w sposób kompletny i zrozumiały wyjaśnił także zasadnicze powody podjętego rozstrzygnięcia, wypełniając kryteria przepisu art. 107 § 3 k.p.a.

Odnosząc się do pozostałych zarzutów sąd stwierdza, że są one także niezasadne. Słusznie Minister zauważył w zaskarżonej decyzji, że w sprawie nie naruszono art. 16 § 1 i art. 110 k.p.a. Skarżąca bowiem zupełnie nie zwraca uwagi, że w sprawie wypłata dofinansowania do wynagrodzeń osób niepełnosprawnych nie nastąpiła na podstawie wydanych decyzji dotyczących wskazanych okresów sprawozdawczych. Prezes PFRON wypłacił skarżącej środki, w sposób bezdecyzyjny, na podstawie złożonych przez spółkę wniosków Wn-D. Tym samym w żaden sposób nie można stwierdzić, że organ "był związany" swoimi wcześniejszymi "decyzjami" dotyczącymi wypłaty dofinansowania za poszczególne miesiące, gdyż takich decyzji w sprawie nie wydał. Zasadnie w decyzji organ wytłumaczył stronie, że przekazanie dofinasowania następuje po weryfikacji wniosku Wn-D, która to weryfikacja ma charakter wyłącznie formalny. Oznacza to, że organ bada poprawność wypełnienia wniosku oraz to czy został on złożony w terminie, natomiast organ w każdym wypadku nie ma obowiązku kontroli zgodności danych zwartych we wniosku ze stanem faktycznym. Organ opiera się tutaj na oświadczeniu pracodawcy zawartym w treści wniosku Wn-D, że dane w nim zawarte oraz zawarte w załącznikach do wniosku są zgodne ze stanem faktycznym i prawnym. Organ zarówno przed dokonaniem wypłaty, jak też po dokonaniu wypłaty dofinansowania jest uprawniony do dokonania sprawdzenia tych danych i przeprowadzenia postępowania administracyjnego w celu ustalenia czy pracodawca spełnia przesłanki ustawowe uprawniające do korzystania z dofinansowania ze środków PFRON. W wypadku, gdy weryfikuje wniosek i stwierdzi, że dofinansowanie nie przysługuje, to wydaje decyzję odmawiającą przyznania pomocy. Natomiast, w wypadku gdy opierając się w całości na oświadczeniu strony wypłaci dofinansowanie, a następnie uzyska w toku kontroli informacje o nieprawidłowościach (nie spełnieniu przesłanek do udzielenia pomocy publicznej) dotyczących udzielonej pomocy, to organ ma obowiązek zażądać zwrotu udzielonej pomocy publicznej (nakazać zwrot wypłaconego dofinansowania). W związku z powyższym wszystkie działania organów orzekających w sprawie miały oparcie w obowiązujących przepisach, a tym samym nie ma żadnych podstaw aby decyzję uznać za nieważną.

Odnosząc się natomiast do zarzutów strony dotyczących pozbawienia strony czynnego udziału w postępowaniu, gdyż osoba upoważniona do reprezentowania spółki (prezes jednoosobowego zarządu spółki) ze względu na chorobę, o której informował organ przekładając stosowne dokumenty nie był w stanie zapoznać się z dokumentacją i złożyć wyjaśnienia, należy uznać ten zarzut za nietrafny. W myśl art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. sąd może uchylić decyzję, jeśli stwierdzi takie naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Tak więc zarzut naruszenia art. 10 § 1 k.p.a. może odnieść skutek tylko wtedy, jeżeli strona wykaże, że zarzucane uchybienie wpłynęło na treść rozstrzygnięcia. Warunkiem sine qua non uchylenia decyzji z powodu naruszenia przepisów postępowania jest bowiem wykazanie, że takie naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (patrz: uchwała składu siedmiu sędziów NSA z 25 kwietnia 2005 r. sygn. akt FPS 6/04, ONSAiWSA 2005, z. 4, poz. 66, wyrok NSA z 1 lutego 2011 r., sygn. akt II OSK 1098/10, LEX nr 786594 i z 18 maja 2006 r., sygn. akt II OSK 831/05, ONSAiWSA 2006/6/157). Skarżąca nie wykazała, że taka sytuacja zaistniała, gdyż oprócz podnoszonego zarzutu nie wykazała jakiegokolwiek związku między tym zarzutem a treścią decyzji.

Ponadto i co również jest istotne z akt administracyjnych wynika, że postępowanie administracyjne od jego wszczęcia w dniu [...] lipca 2015r. do zakończenia ostateczną decyzją z [...] grudnia 2017r., trwało ponad dwa lata. W okresie tym prezes zarządu spółki wnioskami z: 11 sierpnia 2015r. (k. 75-76), 18 września 2015 r. (k. 78-80), 16 października 2015r. (k. 110-111), 12 listopada 2015r. (k. 113-114), 4 stycznia 2106r. (k. 116-117), 15 stycznia 2016r. (k. 123-124), z 15 listopada 2016r. (k. 149-150), 15 grudnia 2016r. (k. 151-152), 10 stycznia 2017r. (k. 155-156), 30 stycznia 2017r. (k. 157-158), 9 lutego 2017r. (k. 153-154), 6 marca 2017r. (k. 159-160), 28 marca 2017r. (k. 161-163), 14 kwietnia 2017r. (k. 164-165), 27 kwietnia 2017r. (k. 166-167), 5 czerwca 2017r. (k. 168), 2 sierpnia 2017r. (k. 169-170), 7 sierpnia 2017r. (k.171-172), 14 sierpnia 2017r. (k. 173-174), 16 sierpnia 2017r. (k.177-178), 31 sierpnia 2017r. (k. 179-180), 21 września 2017r. (k. 181-182), 6 października 2017r. (k. 187-188) zwracał się z prośbą o prolongatę terminu (przełożenie) zakończenia sprawy wskazując na swoją chorobę. A więc z powyższego wynika, że prezes zarządu spółki zwrócił się 23 razy o przełożenie terminu zakończenia sprawy. Tym samy w ocenie tego podmiotu, tj. prezesa zarządu jego choroba miała uniemożliwić zakończenie postępowania, aż do przywrócenia sprawności jego organizmu. Odnosząc się do powyższego po pierwsze zasadnie organ zwrócił uwagę, że skoro prezes zarządu ze względu na swoją chorobę nie mógł uczestniczyć w postępowaniu, to mógł i powinien upoważnić osobą do reprezentowania spółkę w tych czynnościach. W szczególności istotne jest to w sytuacji długotrwałej choroby. Co więcej prezes zarządu mógł też, np. zażądać kserokopii dokumentów i na ich podstawie złożyć stosowne wyjaśnienia i dokumenty. Wobec powyższego, zdaniem sądu, choroba prezesa zarządu spółki nie stanowi podstawy do zaniechania przez organ prowadzący postępowania określonych czynności do czasu ustania choroby. Ponadto mimo choroby prezesa zarządu, spółka działała (patrz np. wnioski składane do KRS – nr wpisu ..., ...)) i w części spraw była reprezentowana przez Ł. K. (patrz pisma – powyżej wskazane wnioski - kierowane przez tę osobę do organów orzekających), działającego z upoważnienia prezesa zarządu, więc nic nie stało na przeszkodzie aby np. ta lub inna osoba reprezentowała spółkę w tej sprawie. W ocenie sądu, co do zasady, kwestie organizacyjne w spółce w żaden sposób nie mogą tamować prowadzonych postępowań administracyjnych. To rolą zarządu i ewentualnie innych organów spółki jest takie ułożenie spraw spółki, aby mogła ona działać w sposób sprawny. Nie dopuszczalne jest przerzucanie zaniedbań w tym zakresie związanych z organizacją spółki na organy administracyjne. Jeżeli spółka nie może działać w sposób sprawny i prawidłowy to odpowiedzialność za traki stan rzeczy ponoszą wyłącznie organy spółki, a nie inne podmioty. Tym samy zupełnie bezzasadny jest zarzut naruszenia art. 10 k.p.a.

W podobny sposób sąd odniósł się do wniosku prezesa zarządu spółki o odroczenie rozprawy, ze względu na chorobę prezesa w dniach 25 czerwca do 13 lipca 2018 r. Zgodnie z art. 107 p.p.s.a. nieobecność stron lub ich pełnomocników na rozprawie nie wstrzymuje rozpoznania sprawy.

W myśl art. 109 p.ps.a. rozprawa ulega odroczeniu, jeżeli sąd stwierdzi nieprawidłowość zawiadomienia którejkolwiek ze stron albo jeżeli nieobecność strony lub jej pełnomocnika jest wywołana nadzwyczajnym wydarzeniem lub inną znaną sądowi przeszkodą, której nie można przezwyciężyć, chyba że strona lub jej pełnomocnik wnieśli o rozpoznanie sprawy w ich nieobecności.

W ocenie sądu w sprawie przepis art. 109 p.p.s.a. nie znajdzie zastosowania, gdyż to tylko wskazana we wniosku choroba prezesa zarządu ma być podstawą do odroczenia, a więc okoliczność ta nie dotyczy samej spółki, tylko osoby jej reprezentującej. Tym samym nic nie stoi na przeszkodzie, aby w rozprawie uczestniczył inny podmiot właściwie umocowany do reprezentowania spółki, np. pełnomocnik. Co więcej w sprawie w żaden sposób nie można uznać, że okoliczność na którą powołuje się prezes zarządu jest okolicznością, której nie można przezwyciężyć. Zgodnie z tym co zostało już wskazane wyżej prezes zarządu jest osobą schorowaną, która w postępowaniu administracyjnym złożyła 23 wnioski o prolongowanie terminu załatwienia sprawy motywowane chorobą. Tym samym choroba nie jest zdarzeniem nagłym, gdyż prezes zarządu winien być świadomy swojego stanu zdrowotnego. Sąd ponownie wyjaśnia, że to rolą organów spółki jest takie zorganizowanie jej pracy aby nie przerzucać odpowiedzialności za własne działania lub zaniechania na inne podmioty w tym sąd lub organ. Innymi słowy prezes zarządu spółki, po otrzymaniu zawiadomienia o rozprawie w dniu 11 czerwca 2017r. miał określony czas aby tak uregulować prace spółki, aby nie tamowały one prowadzonych postępowań, w tym postępowania sądowoadministracyjnego.

W okolicznościach tej sprawy kolejnym argumentem przemawiającym za odmową odroczenia, jest także to, że ze zwolnienia lekarskiego wynika, iż skarżący może chodzić, a więc choroba nie jest przeszkodą, której nie można przezwyciężyć. Prezes zarządu spółki bowiem oprócz zaświadczenia lekarskiego nie przedstawił innych okoliczności uzasadniających twierdzenie, że przeszkody tej nie można przezwyciężyć. Zasadnie NSA w wyroku z 11 marca 2009 r., II GSK 782/08, LEX nr 570322, wskazał, że przedłożenie przed rozprawą zaświadczenia lekarskiego, cyt. "w którym w rubryce "wskazania lekarskie" wpisano cyfrę "2" oznaczającą, że "chory może chodzić", to – uznając chorobę za "przeszkodę" w rozumieniu art. 109 p.p.s.a. – nie można przyjąć, aby była to przeszkoda, "której nie można przezwyciężyć", skoro chory zgodnie ze wskazaniami lekarza może chodzić, a jednocześnie pełnomocnik nie przedstawił jakichkolwiek innych okoliczności, które mogłyby świadczyć o tym, że chociaż według wskazań lekarza skarżąca mogła chodzić, to w tym konkretnym przypadku jej choroba (ewentualnie inne okoliczności) winna być traktowana jako przeszkoda, której nie da się przezwyciężyć (a właśnie ta przesłanka stanowi jeden z warunków sine qua non odroczenia rozprawy na podstawie art. 109 p.p.s.a.)". Mając powyższe na względzie skarżąca nie wykazała żadnych okoliczności wskazujących dlaczego inny podmiot nie może reprezentować spółki, a także powodów dla których mimo że prezes zarządu może chodzić, to nie stawił się na rozprawę. Tym samym wniosek podlegał oddaleniu.

Słusznie także organ wskazał, że w sprawie nie wystąpiła przesłanka do zawieszenie postępowania administracyjnego na podstawie art. 97 § 1 pkt 3 k.p.a., który stanowi, że organ administracyjny zobowiązany jest zawiesić postępowanie w przypadku utraty przez stronę lub przez jej ustawowego przedstawiciela zdolności do czynności prawnych. W sprawie taki przypadek nie miał miejsca. Sam fakt choroby, nawet długotrwałej nie powoduje utraty zdolności do czynności prawnych i nie jest podstawą do zawieszenia postępowania przez organ.

Mając powyższe na względzie organy orzekające w sprawie dokonały szczegółowej analizy materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie. W ocenie sądu, w toku kontrolowanego postępowania nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego, jak również przepisów i zasad ogólnych postępowania administracyjnego, w szczególności tych zasad, które nakazują organom administracji publicznej przeprowadzić postępowanie dowodowe w sprawie oraz przeprowadzić ocenę zgromadzonego materiału, a wyniki postępowania odzwierciedlić w treści wydanego orzeczenia.

W związku z tym, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie działając na podstawie art. 151 p.p.s.a., oddalił skargę