Wyrok NSA, sygn. akt II GSK 547/13
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2013-05-09 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6559
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Zarząd Województwa
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: Art. 5 pkt11, art.30b ust. 1, art. 30c ust.1
journal: Dz.U. 2009 nr 84 poz 712
law: Ustawa z dnia 6 grudnia 2006 r. o zasadach prowadzenia polityki rozwoju - tekst jednolity

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Joanna Kabat-Rembelska (spr.) Sędzia NSA Joanna Sieńczyło-Chlabicz Sędzia del. WSA Dariusz Dudra Protokolant Kacper Tybuszewski po rozpoznaniu w dniu 9 maja 2013 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej J. T. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w O. z dnia 14 lutego 2013 r. sygn. akt II SA/Op 38/13 w sprawie ze skargi J. T. na rozstrzygnięcie Zarządu Województwa Opolskiego z dnia 31 grudnia 2012 r. nr [...] w przedmiocie oceny wniosku o dofinansowanie projektu z budżetu Unii Europejskiej oddala skargę kasacyjną


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w O wyrokiem z 14 lutego 2013 r. sygn. akt II SA/Op 38/13 oddalił skargę J T na rozstrzygnięcie protestu Zarządu Województwa Opolskiego z 31 grudnia 2012 r. nr [...] w przedmiocie dofinansowania projektu w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Opolskiego na lata 2007- 2013.

Sąd pierwszej instancji orzekał w następującym stanie faktycznym:

W dniu 3 sierpnia 2012 r. J. T., prowadzący działalność gospodarczą pod nazwą J T. F. U.-H. "A", złożył w Opolskim Centrum Rozwoju Gospodarki (dalej zwane OCRG), wniosek o dofinansowanie projektu pod tytułem: "Utworzenie innowacyjnego ośrodka turystycznego "S" na terenach zabytkowego kompleksu folwarcznego w U". Wniosek został złożony w ramach III naboru wniosków do Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Opolskiego (dalej RPO WO) na lata 2007-2013, nr Osi priorytetowej 1 "Wzmocnienie atrakcyjności gospodarczej regionu", nr poddziałania 1.4.1 "Wsparcie usług turystycznych i rekreacyjno-sportowych świadczonych przez przedsiębiorstwa".

W wyniku przeprowadzonej oceny formalnej wniosku, w związku ze stwierdzeniem uchybień i braków, OCRG pismem z 14 września 2012 r. poinformowało wnioskodawcę o konieczności dostarczenia skorygowanego wniosku i brakujących załączników w ciągu pięciu dni roboczych od dnia otrzymania pisma. W przedmiotowym piśmie szczegółowo wskazano na stwierdzone uchybienia.

W dniu 21 września 2012 r. Jacek Trynda złożył skorygowany wniosek wraz z załącznikami.

W wyniku ponownie przeprowadzonej oceny formalnej wniosku, OCRG pismem z 23 października 2012 r., nr DPO.MS-411.4.3-063/12, poinformowało J. T, że jego wniosek został odrzucony i nie będzie podlegał dalszej ocenie z powodu stwierdzonych uchybień i braków formalnych. Odnośnie kryterium - "Wniosek wypełniony poprawnie, zgodnie z wytycznymi Instytucji Zarządzającej", OCRG stwierdziło:

- w pkt 3.8 wniosku w zakresie wskaźnika produktu "Powierzchnia wybudowanych, przebudowanych, wyremontowanych obiektów" brak jest zgodności z zapisami zał. 14, gdzie wpisano 630 m² powierzchni, natomiast w projekcie budowlanym wskazano, że powierzchnia użytkowa wynosi 970 m². Ponadto od podanej powierzchni nie odjęto części socjalnej, o której mowa w projekcie budowlanym (5,67 m²);

- w pkt 3.8 wniosku we wskaźniku "Liczba pozostałego sprzętu i wyposażenia" podano błędną wartość, ponieważ wliczono okna, drzwi i grzejniki, które powinny zawierać się w pracach budowlanych;

- w pkt 3.11 wniosku koszty kwalifikowane projektu błędnie zawierają koszt budowy pomieszczenia socjalnego (5,67 m²).

Odnośnie kryterium - "Załączniki do wniosku są poprawne, zgodnie z wytycznymi Instytucji Zarządzającej" OCRG wskazało, że:

- w załączniku nr 1 w sekcji C.8 do kategorii wydatków "Zakup środków trwałych i wyposażenia" błędnie zaliczono zakup okien, drzwi i grzejników, które należało wliczyć do prac budowlanych;

- w załączniku nr 14 metryka projektu nie została podpisana przez osoby sporządzające;

- w załączniku nr 14 nie podano metodologii wyliczeń kosztów socjalnych, mimo że zgodnie z projektem budowlanym występują;

- w załączniku nr 14.2 do kosztu prac budowlanych błędnie wliczono także budowę pomieszczenia socjalnego.

Ocenę projektu przeprowadzono w oparciu o postanowienia "Szczegółowego opisu osi priorytetowych RPO WO 2007-2013 i "Vademecum dla beneficjentów RPO WO 2007-2013", wersja nr 15, Tom I, przyjęta przez Zarząd Województwa Opolskiego uchwałą nr 2064/2012 z dnia 3 kwietnia 2012 r.

Od powyższej oceny J T wniósł protest.

Zarząd Województwa Opolskiego rozpatrzył protest negatywnie. Organ stwierdził, że oświadczenie wnioskodawcy zawarte w piśmie przewodnim do złożonej korekty, zgodnie z którym w budynku nie będą się znajdowały żadne pomieszczenia socjalne, biurowe, magazynowe, techniczne, ani inne podobne, nie znajduje potwierdzenia w dostarczonych do załącznika nr 14 dokumentach. W pkt 1.2 ppkt 1.2.1 metryki projektu wskazano na pomieszczenia techniczne, a w zestawieniu powierzchni widniejącym na rzucie poddasza pod poz. 1/8 znajduje się pomieszczenie socjalne (określone w piśmie odrzucającym jako niekwalifikowane) oraz pod poz. 1/9 w.c. personelu. Natomiast zgodnie z postanowieniami załącznika nr 5 do Szczegółowego opisu osi (...), Część druga - Szczegółowe zasady kwalifikowania poszczególnych rodzajów wydatków, pkt 26.1 lit. k do współfinansowania nie kwalifikują się wydatki na finansowanie obiektów, pomieszczeń lub elementów ich wyposażenia o charakterze administracyjnym, biurowym bądź socjalnym. Wydatki przeznaczone na finansowanie obiektów, pomieszczeń lub elementów ich wyposażenia o charakterze administracyjnym, biurowym bądź socjalnym, które nie są ogólnodostępne i wykorzystuje się je wyłącznie na potrzeby beneficjenta, np. w zakresie administrowania i/lub zarządzania infrastrukturą projektu oraz związane z funkcjonowaniem siedziby beneficjenta i prowadzeniem przez niego działalności, są niekwalifikowane w ramach RPO WO 2007-2013, gdyż nie wpływają bezpośrednio na osiągnięcie celów Programu. Tym samym, wydatki niekwalifikowane w postaci pomieszczenia socjalnego o pow. 5,67 m² oraz w.c. personelu o pow. 2,81 m² powinny zostać wykazane we wniosku o dofinansowanie, czego wnioskodawca nie uczynił.

Odnośnie pkt 3.11 wniosku Instytucja Zarządzająca zgodziła się ze stanowiskiem OCRG wyjaśniając, że zgodnie z postanowieniami Vademecum wnioskodawca powinien określić rodzaje kosztów/kategorie wydatków niekwalifikujących się do wsparcia z EFRR i finansowanych w całości ze środków własnych beneficjenta. W dokumentacji dołączonej do załącznika nr 14, w rzucie poddasza wskazano pomieszczenia socjalne oraz w.c. personelu, które stanowią koszt budowy pomieszczeń o charakterze socjalnym i dlatego powinny zostać wykazane w Tabeli 1.2.B - "Koszty niekwalifikowane projektu" pkt 3.11. wniosku o dofinansowanie. Jednocześnie Instytucja Zarządzająca zwróciła uwagę, że OCRG w piśmie odrzucającym nieprawidłowo powołało się na projekt budowlany, gdyż wnioskodawca przedstawił metrykę projektu.

Organ stwierdził, że wniosek o dofinansowanie nie spełnia formalnego kryterium względnego pn. "Wniosek wypełniony poprawnie, zgodnie z wytycznymi Instytucji Zarządzającej" oraz "Załączniki do wniosku są poprawne, zgodnie z wytycznymi Instytucji Zarządzającej" i dlatego podlega odrzuceniu.

J T wniósł skargę na powyższe pismo, zawierające ocenę wniosku, do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w O.

Sąd dokonując kontroli zaskarżonego rozstrzygnięcia nie stwierdził, aby ocena projektu została przeprowadzona w sposób naruszający prawo.

Sąd pierwszej instancji podniósł brak spójności pomiędzy pkt 3.8 wniosku w zakresie wskaźnika pn. Powierzchnia wybudowanych, przebudowanych, wyremontowanych obiektów a dołączoną do Załącznika Nr 14 dokumentacją w postaci metryki projektu. W wymienionym dokumencie wyraźnie wskazano na pomieszczenia techniczne, zaś w zestawieniu powierzchni ujętych na rzucie poddasza pod poz. 1/8 wskazano na pomieszczenia socjalne oraz pod poz. 1/9 w.c. dla personelu. Tymczasem w pkt 3.8 wniosku skarżący nie dokonał korekty wartości wskaźnika o powierzchnię niekwalifikowaną tych dwóch pomieszczeń. Nie zasługuje na uwzględnienie zarzut skarżącego, że sporne pomieszczenia zostały błędnie nazwane i w tej sytuacji nadrzędne znaczenie ma treść oświadczenia skarżącego. Zdaniem Sądu, skarżący wiedząc o popełnionym błędzie powinien był skorygować wniosek i załączniki w taki sposób, aby zapewnić spójność danych zawartych w dokumentacji

Sąd pierwszej instancji ustosunkowując się do uchybień w zakresie wypełnienia przez skarżącego Załącznika nr 14 - Wyciąg z dokumentacji technicznej lub program funkcjonalno-użytkowy, w zakresie niewskazania metodologii wyliczeń kosztów socjalnych, podkreślił, że w piśmie wzywającym do dokonania korekty Jacek Trynda został w sposób precyzyjny poinformowany o konieczności wyliczenia wartości kosztów niekwalifikowanych związanych z finansowaniem pomieszczeń o charakterze socjalnym wraz ze wskazaniem metodologii ich wyliczenia. W skorygowanym załączniku skarżący nie przedstawił jednak wyliczenia i błędnie przyjął, że pomieszczenia te nie występują w projekcie. Podobnie w Załączniku nr 14.2 - Specyfikacja zakupywanych usług, skarżący uwzględnił wszystkie usługi, nie pomniejszając ich o koszt budowy pomieszczeń socjalnych stanowiących wydatki niekwalifikowane.

Sąd zgodził się również z zarzutem Instytucji Zarządzającej dotyczącym nie- wykazania przez skarżącego w skorygowanym wniosku w pkt 3.11 w Tabeli 1.2.B - Koszty niekwalifikowane projektu, kosztów budowy pomieszczeń o charakterze socjalnym, które zostały wymienione w dokumentacji przedstawionej w ramach Załącznika nr 14. Z Instrukcji wypełniania wniosku (Vademecum Tom II, Rozdział 2 pkt 2.2) w zakresie pkt 3.11. Tabela 1 - Planowane koszty w ramach projektu wynika, że w omawianym punkcie należy określić m.in. rodzaje kosztów, kategorie wydatków niekwalifikujących się do wsparcia z EFRR i finansowanych w całości ze środków własnych beneficjenta. Jednocześnie w uwagach podkreślono, że w przypadku gdy cały wydatek nie jest kwalifikowany należy w całości wykazać go w Tabeli 1.2.B. W świetle powyższych zapisów Vademecum skarżący nie dokonał prawidłowej korekty w zakresie pkt 3.11 wniosku, gdyż pomimo podania pomieszczeń socjalnych w dokumentacji projektowej, nie wykazał kosztów ich budowy w Tabeli 1.2.B. Spowodowało to brak spójności w obrębie całej dokumentacji projektowej, a w konsekwencji uchybienie zasadom Instrukcji wypełniania wniosku.

W ocenie Sądu pierwszej instancji, nie można natomiast zgodzić się ze stanowiskiem Instytucji Zarządzającej co do konieczności podpisania załączonej do wniosku metryki projektu architektoniczno-budowlanego przez osoby ją sporządzające. Jak słusznie zauważył skarżący, w Instrukcji wypełniania załączników wyraźnie podano, co taka metryka powinna zawierać. Do wymogów tych należy podanie: numerów tomów dokumentacji, tytułów opracowań, nazwiska autorów opracowań wraz z numerami ich uprawnień i opis techniczny. Z powyższego nie wynika warunek podpisania metryki przez jej autorów. Tym samym, zdaniem Sądu, należało uznać, że przedstawiona przez skarżącego metryka projektu odpowiada warunkom określonym w postanowieniach Vademecum.

Reasumując Sąd pierwszej instancji stwierdził, że wniosek o dofinansowanie złożony przez skarżącego nie spełniał kryteriów koniecznych, czego skutkiem było jego odrzucenie na etapie oceny formalnej.

J T zaskarżył powyższy wyrok w całości, domagając się jego uchylenia i uwzględnienia skargi w całości poprzez stwierdzenie, że ocena projektu została przeprowadzona w sposób naruszający prawo z jednoczesnym przekazaniem sprawy do ponownego rozpoznania przez instytucję zarządzającą ewentualnie uchylenia i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Opolu oraz zasądzenia kosztów postępowania kasacyjnego.

Na podstawie art. 174 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm., dalej p.p.s.a.) skarżący zarzucił naruszenie prawa materialnego:

1) art. 87 ust.1 i ust. 2 Konstytucji RP przez jego niezastosowanie i przyjęcie, że w przypadku kontroli prawidłowości działań instytucji zarządzających sąd powinien wziąć pod uwagę także postanowienia systemu realizacji programu operacyjnego, gdy tymczasem regulacje systemu realizacji programu, jako niezaliczające się do konstytucyjnego katalogu źródeł prawa powszechnie obowiązującego, nie mogą stanowić podstawy negatywnej oceny wniosku;

2) art. 26 ust.1 pkt 8 i 16 ustawy z dnia 6 grudnia 2006 r. o zasadach prowadzenia polityki rozwoju (tj. Dz. U. z 2009 r., Nr 84, poz. 712 ze zm., dalej ustawa) - poprzez jego błędną wykładnię - polegającą na przyjęciu, że z treści wspomnianego artykułu tj. upoważnienia instytucji zarządzającej m.in. do określenia systemu realizacji programu operacyjnego oraz zapewnienia właściwiej informacji i promocji programu operacyjnego oraz zapewnienia informacji i promocji programu operacyjnego wynika kompetencja instytucji do ustalenia swoistej procedury postępowania przy ocenie projektów, gdy tymczasem w ramach tych uprawnień instytucja zarządzająca uprawniona jest do ogłoszenia i przeprowadzenia konkursu zgodnie z art. 29 ustawy, natomiast uprawnienie to nie sięga ustanowienia przez instytucję zarządzającą w sposób wiążący dla wnioskodawców szczególnej, rygorystycznej procedury uzyskania dofinansowania;

3) przepisów Rozdziału II pkt 2.2 oraz Rozdziału I pkt 1.2.4.1. Vademecum dla beneficjentów RPO-WO 2007-2013 Tom II zwanego dalej Vademecum w związku z Rozdziałem II pkt 12.1 i 2 Wytycznych Instytucji Zarządzającej w zakresie procedury odwoławczej w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Opolskiego na lata 2007-2013 poprzez ich niewłaściwe zastosowanie - przez przyjęcie, że wniosek Skarżącego, skorygowany pismem z 21 września 2012 r. nie spełniał wymogów formalnych - gdy tymczasem skorygowany wniosek wraz załącznikami spełniał wszystkie warunki określone w Vademecum, nie zawierając sprzeczności, a zatem odrzucenie wniosku, a następnie rozpatrzenie negatywne protestu przez instytucję zarządzającą było bezzasadne;

4) art. 26 ust. 2 ustawy w związku z art.2 Konstytucji RP – poprzez ich niewłaściwe zastosowanie i przyjęcie, że ocena niespełnienia przez skarżącego kryterium " wniosek wypełniony poprawnie" oraz " załączniki do wniosku wypełnione poprawnie zgodnie z wytycznymi Instytucji Zarządzającej, dokonana została przez instytucję zarządzającą w sposób prawidłowy, gdy tymczasem skarżący w odpowiedzi na wezwanie organu pośredniczącego dokonał żądanej korekty wniosku w sposób prawidłowy zaś interpretacja treści Vademecum, z której by wynikało niespełnienie warunków formalnych przez skarżącego (a tym samym uzasadniające odrzucenie wniosku skarżącego oraz rozpatrzenie negatywne przez instytucję zarządzającą protestu skarżącego)- stanowiłoby naruszenie zasady przejrzystości reguł stosowanych przy ocenie projektów oraz zasady proporcjonalności – poprzez nałożenie na wnioskodawcę sposobu usunięcia braków wniosku w sposób nieadekwatny do celu, jakiemu ma on służyć.

5) art. 26 ust. 2 ustawy w związku z Rozdziałem II pkt 10 Wytycznych Instytucji Zarządzającej w zakresie procedury odwoławczej poprzez ich niewłaściwe zastosowanie i przyjęcie, że brak było w przedmiotowej sprawie podstaw do zastosowania wobec skarżącego instytucji zwrócenia się przez Instytucję Zarządzającą do wnioskodawcy o dodatkowe wyjaśnienia bądź dokumenty na poparcie złożonych wyjaśnień, w sytuacji, w której skarżący wcześniej złożył poprawiony wniosek wraz z oświadczeniem wyjaśniającym błąd we wcześniejszej dokumentacji, zaś dalsze postępowanie OCRG oraz Instytucji Zarządzającej wskazuje, że miały one wątpliwości w tym zakresie

6) art. 26 ust. 2 ustawy w związku z pkt 2.10 ppkt 10 Wytycznych Instytucji Zarządzającej w zakresie procedury odwoławczej poprzez błędną wykładnię sformułowania "IZ może się zwrócić do wnioskodawcy o przesłanie dodatkowych wyjaśnień bądź dokumentów na poparcie złożonych wyjaśnień, które mogą mieć znaczenie dla sprawy" polegającą na przyjęciu, że fakt zwrócenia się przez Instytucję Zarządzającą o dodatkowe wyjaśnienia bądź dokumenty zostawione jest uznaniu Instytucji Zarządzającej, co pozostawałoby w sprzeczności z treścią art. 26 ust. 2 ustawy nakazującą uwzględnić zasadę równego dostępu oraz przejrzystości reguł stosowanych przy ocenie projektów.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Na wstępie należało rozważyć zasadność tych zarzutów skargi kasacyjnej, które zostały podniesione w nawiązaniu do wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 12 grudnia 2011 r. sygn. akt P 1/11 (OTK-A 2011/10/115).

Wspomnianym wyrokiem Trybunał Konstytucyjny orzekł, że:

"1. Art. 5 pkt 11 ustawy z dnia 6 grudnia 2006 r. o zasadach prowadzenia polityki rozwoju (Dz. U. z 2009 r. Nr 84, poz. 712 i Nr 157, poz. 1241) przez to, że dopuszcza uregulowanie praw i obowiązków wnioskodawców w trakcie naboru projektów finansowanych z programu operacyjnego poza systemem źródeł powszechnie obowiązującego prawa, jest niezgodny z art. 87 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej.

2. Art. 30b ust. 1 zdanie pierwsze i ust. 2 ustawy powołanej w punkcie 1 w zakresie, w jakim dopuszcza uregulowanie środków odwoławczych przysługujących wnioskodawcy w toku postępowania o dofinansowanie z programu operacyjnego poza systemem źródeł powszechnie obowiązującego prawa, jest niezgodny z art. 87 Konstytucji.

3. Art. 30c ust. 1 ustawy powołanej w punkcie 1 w zakresie, w jakim uzależnia prawo do skorzystania ze skargi do sądu administracyjnego od wyczerpania środków odwoławczych przewidzianych w aktach niebędących źródłem powszechnie obowiązującego prawa, jest niezgodny z art. 87 Konstytucji."

Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku składu siedmiu sędziów z 25 czerwca 2012 r. sygn. akt I FPS 4/12 (http://.orzeczenia.nsa.gov.pl) słusznie zauważył, że rozważając problem odmowy zastosowania przepisu niekonstytucyjnego, ale o odroczonej przez Trybunał utracie mocy obowiązującej sądy powinny mieć na uwadze dwie kwestie, po pierwsze powody, dla których w danej sprawie zastosowano odroczenie, po drugie wyjątkowy charakter tego odroczenia. Należy bowiem zauważyć, że orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego stwierdzające niekonstytucyjność przepisu, ale jednocześnie "odraczające" utratę jego mocy obowiązującej nie powoduje swoistego automatyzmu – czy to w postaci obowiązku jego dalszego stosowania przez sądy, czy to w postaci odmowy zastosowania takiego przepisu, a to z uwagi na obalenie domniemania jego konstytucyjności. Należy zatem dokładnie rozważyć powody, dla których Trybunał Konstytucyjny odroczył w czasie utratę mocy przepisu naruszającego zasady konstytucyjne.

Naczelny Sąd Administracyjny w obecnym składzie zauważa, że - co do zasady - skorzystanie przez Trybunał Konstytucyjny z możliwości odroczenia utraty mocy obowiązującej aktu normatywnego nie zawsze oznacza obowiązek stosowania tego aktu do czasu upływu terminu ustalonego przez Trybunał w wyroku. Naczelny Sąd Administracyjny podziela bowiem pogląd, że obowiązywanie aktu normatywnego nie do końca należy utożsamiać z obowiązkiem jego stosowania. Ponadto należy mieć na względzie, że akt normatywny, o którym Trybunał Konstytucyjny orzekł, że jest niekonstytucyjny, stracił domniemanie konstytucyjności. W konsekwencji należy przychylić się do stanowiska, że sąd - rozpoznając sprawę - ma możliwość dokonania jej oceny z punktu widzenia ochrony praw jednostki i ma możliwość dokonywania wyboru pomiędzy normą, zgodnie z którą orzeczenie TK wchodzi w życie z dniem ogłoszenia, a normą, która prolonguje obowiązywanie niekonstytucyjnego aktu normatywnego (por. R. Hauser, J. Trzciński "Prawotwórcze znaczenie orzeczeń Trybunału Konstytucyjnego w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego" wydanie 2; LexisNexis 2010; str. 83-87).

Jak już wspomniano w pkt II wyroku z dnia 12 grudnia 2011 r., Trybunał Konstytucyjny orzekł, że przepisy wymienione w części I, w zakresie tam wskazanym, tracą moc obowiązującą z upływem osiemnastu miesięcy od dnia ogłoszenia wyroku w Dzienniku Ustaw Rzeczypospolitej Polskiej. W uzasadnieniu Trybunał Konstytucyjny wywiódł, że: "stosownie do art. 190 ust. 3 Konstytucji przez osiemnaście miesięcy od ogłoszenia wyroku Trybunału Konstytucyjnego w Dzienniku Ustaw zakwestionowane przepisy – o ile wcześniej nie zostaną uchylone bądź zmienione przez ustawodawcę, mimo że obalone w stosunku do ich zostało domniemanie konstytucyjności – winny być stosowane przez wszystkich adresatów, w tym przez sądy orzekające (zob. wyrok o sygn. P 1/05 oraz wyroki z: 3 czerwca 2008 r., sygn. P 4/06, OTK ZU nr 5/A/2008, poz. 76 i z 17 grudnia 2008 r., sygn. P 16/08, OTK ZU nr 10/A/2008, poz. 181). Art. 190 Konstytucji nie różnicuje bowiem skutków poszczególnych elementów sentencji orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego, co oznacza, że także zawarte w niej rozstrzygniecie o odroczeniu mocy obowiązującej przez niekonstytucyjne przepisy ma charakter ostateczny i moc powszechnie obowiązującą (por. powołane wyroki o sygn. P 1/05 i P 16/08)". Ponadto Trybunał Konstytucyjny stwierdził, że "Korzystanie z procedury odwoławczej następuje zasadniczo w momencie rozstrzygania wyników konkursów, co oznacza w praktyce możliwość utrzymania – w drodze wyjątku – dotychczasowych zasad w odniesieniu do wszystkich wdrażanych obecnie regionalnych programów operacyjnych na lata 2007 – 2013. Nowe regulacje, uwzględniające niniejszy wyrok, powinny zaś uregulować sytuację uczestników konkursów w programach operacyjnych na kolejne okresy programowania."

Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, motywy, jakimi kierował się Trybunał Konstytucyjny odraczając utratę mocy obowiązującej niekonstytucyjnych przepisów ustawy o zasadach prowadzenia polityki rozwoju, uzasadniają przyjęcie, że regulacje te nie tylko formalnie obowiązują, ale także powinny być stosowane, gdyż Trybunał Konstytucyjny umożliwił funkcjonowanie wadliwych rozwiązań ustawy do dnia 28 czerwca 2013 r.

Przyjęcie stanowiska wyrażonego w skardze kasacyjnej, że zakwestionowane przepisy, jako niekonstytucyjne, nie mogą być stosowane, powodowałby konieczność natychmiastowego wstrzymania rozdziału środków rozwojowych pochodzących z Unii Europejskiej z uwagi na brak procedur, aż do czasu ustanowienia procedur w formie zgodnej z art. 87 Konstytucji RP. Taki właśnie skutek wyroku byłby niemożliwy do zaakceptowania i sam Trybunał Konstytucyjny go wykluczył.

Zbliżone stanowisko, co do kwestii zakresu mocy obowiązującej niekonstytucyjnych przepisów ustawy o zasadach prowadzenia polityki rozwoju Naczelny Sąd Administracyjny zajął m.in. w orzeczeniach: z dnia 8 maja 2012 r., sygn. akt II GSK 678/12; z dnia 21 grudnia 2011 r., sygn. akt II GSK 2174/11; z dnia 1 czerwca 2012 r., sygn. akt II GSK 823/12; z dnia 13 czerwca 2012 r., sygn. akt II GSK 872/12; z dnia 13 czerwca 2012 r., sygn. akt II GSK 843/12; z dnia 4 lipca 2012 r., sygn. akt II GSK 978/12.

Z podanych przyczyn Naczelny Sąd Administracyjny uznał za niesłuszne zarzuty opisane w punktach 1 i 2 skargi kasacyjnej.

Pozostałe zarzuty podniesione w skardze kasacyjnej w istocie dotyczą dwóch problemów. Po pierwsze skarżący kwestionuje wynik oceny formalnej wniosku o dofinansowanie, twierdząc, że został on skorygowany i spełniał wszystkie warunki formalne, a istniejące pierwotnie nieścisłości zostały wyjaśnione w piśmie skarżącego z 21 września 2012 r., złożonym wraz z poprawionym wnioskiem z załącznikami. Po drugie, według skarżącego, błędnie przyjęto, że nie było podstaw do zastosowania wobec niego procedury zwrócenia się przez Instytucję Zarządzającą do wnioskodawcy o dodatkowe wyjaśnienia, a stosowanie tej procedury pozostawiono uznaniu Instytucji Zarządzającej.

W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego stanowisko skarżącego jest niesłuszne.

Sąd pierwszej instancji wszechstronnie odniósł się do zarzutów podniesionych w skardze, zaś wyprowadzone w wyniku ich oceny wnioski należało uznać za prawidłowe.

W sprawie jest bezsporne, że wniosek skarżącego złożony w ramach III naboru wniosków do RPO WO na lata 2007 – 2013, Oś priorytetowa 1 "Wzmocnienie atrakcyjności gospodarczej regionu, poddziałanie 1.4.1 "Wsparcie usług turystycznych i rekreacyjno-sportowych świadczonych przez przedsiębiorstwa" zawierał uchybienia i braki. Skarżący został wezwany do ich usunięcia poprzez szczegółowe opisanie stwierdzonych wad wniosku. Spór dotyczy oceny sposobu usunięcia wspomnianych uchybień i braków. Zdaniem skarżącego skorygowany wniosek spełniał wszystkie warunki formalne. Szczególną wagę w tym zakresie skarżący przywiązuje do oświadczenia zawartego w piśmie z 21 września 2012 r., które według niego stanowi integralną część wniosku. W ocenie Sądu pierwszej instancji wniosek nie został poprawiony zgodnie z wezwaniem skierowanym do skarżącego przez OCRG. Sąd podniósł, że oświadczenie złożone przez skarżącego, aby mogło mieć znaczenie dla oceny wniosku, powinno wiązać się ze złożeniem poprawionego wniosku i wymaganej dokumentacji. Oświadczenie skarżącego nie ma bowiem znaczenia nadrzędnego wobec wniosku. Sąd pierwszej instancji trafnie uznał, że skarżący wiedząc o popełnionym błędzie winien był skorygować wniosek i załączniki w taki sposób, by zapewnić spójność przedstawionych danych w obrębie całej dokumentacji.

Sąd pierwszej instancji trafnie przedstawił i ocenił te elementy wniosku, które zadecydowały o jego odrzuceniu na etapie oceny formalnej. Należy zgodzić się ze stanowiskiem WSA, że nie wszystkie uchybienia i braki, szczegółowo opisane w piśmie z 14 września 2012 r., którym wezwano skarżącego do poprawienia i uzupełnienia wniosku zostały wyeliminowane. We wspomnianym piśmie w odniesieniu do pkt 3.8 zaznaczono, że wskazana w tym zakresie korekta ma nastąpić z zachowaniem spójności na poziomie całej dokumentacji projektowej. Skarżący został więc dokładnie poinformowany o zakresie oczekiwanych zmian wniosku, lecz mimo to nie wprowadził koniecznych uzupełnień i zmian wynikających ze złożonego oświadczenia o tym, że w budynku nie będą znajdowały się żadne pomieszczenia socjalne, biurowe, magazynowe, techniczne ani inne podobne oraz, że wszystkie pomieszczenia będą dostępne dla gości hotelowych i tylko im będą służyły. Rzetelność oświadczenia skarżącego może budzić pewne wątpliwości, gdy się uwzględni, że chodzi o budynek hotelowy, w którym z istoty rzeczy muszą znajdować się pomieszczenia biurowe, techniczne i inne niezbędne do prawidłowego funkcjonowania tego rodzaju obiektu. Wątpliwości z pewnością nie powstałyby, gdyby dokumentacja załączona do wniosku była wewnętrznie spójna i obrazowała rzeczywisty stan rzeczy.

W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, skarżący niesłusznie twierdzi, że przyczyną odrzucenia jego wniosku nie był brak korekty, lecz forma korekty. Zauważyć trzeba, że korekta wniosku ma na celu wyeliminowanie występujących uchybień, błędów, czy pomyłek, tak by wniosek wraz z załącznikami stanowił pewną logiczną i spójną całość. Sąd pierwszej instancji słusznie podniósł, że podawane we wniosku dane muszą tworzyć zbiór informacji, których wymaga gospodarz konkursu w celu dokonania oceny według przyjętych kryteriów. W przypadku wniosku złożonego przez skarżącego tak się nie stało. Przystępując do konkursu skarżący powinien orientować się jakie wymagania stawiane są jego uczestnikom i ocenić, czy jest w stanie im sprostać. Jak słusznie podkreślił Sąd pierwszej instancji, procedura konkursowa jest wysoce sformalizowana, jednak podmioty, które decydują się na udział w konkursie i chcą skorzystać z dofinansowania, powinny stosować się do przyjętych w nim reguł.

W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego chybione są także zarzuty dotyczące niewłaściwego zastosowania przez Instytucję Zarządzającą procedury wezwania wnioskodawcy do złożenia wyjaśnień i dokumentów. Sąd pierwszej instancji trafnie uznał, że jest to tryb działania wyjątkowy i ma zastosowanie w przypadkach, gdy zachodzi potrzeba wyjaśnienia wątpliwości, bowiem co do zasady Instytucja Zarządzająca przy rozpatrywaniu protestu opiera się na dokumentacji złożonej do konkursu, ewentualnie uzupełnionej w trakcie oceny wniosku o dofinansowanie. Wbrew stanowisku skarżącego, w przypadku, gdy wezwanie do złożenia wyjaśnień lub dokumentów jest wyjątkiem od ogólnej zasady rozstrzygania protestu na podstawie wniosku beneficjenta wraz z załącznikami, wnioskodawca nie może oczekiwać, że w każdym przypadku zastosowanie tego trybu przez Instytucję Zarządzającą jest obowiązkowe. Należy podzielić stanowisko Sądu pierwszej instancji, że w rozpoznawanej sprawie nie zachodziła potrzeba wezwania skarżącego do złożenia wyjaśnień, gdyż rozpatrzenie protestu było możliwe na podstawie dokumentów, jakimi dysponowała Instytucja Zarządzająca.

Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 p.p.s.a., oddalił skargę kasacyjną.