Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VIII SA/Wa 300/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2020-10-15 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6031 Uprawnienia do kierowania pojazdami
Hasła tematyczne: Ruch drogowy
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Iwona Owsińska – Gwiazda (sprawozdawca), Sędziowie Sędzia WSA Sławomir Fularski, Sędzia WSA Justyna Mazur, Protokolant sekretarz sądowy Karolina Sikora, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 15 października 2020 r. w Radomiu sprawy ze skargi A. T. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w R. z dnia [...] lutego 2020 r. nr [...] w przedmiocie zatrzymania prawa jazdy oddala skargę.


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...]z [...]lutego 2020 r. znak: [...], wydana po rozpatrzeniu odwołania A. T. (dalej: Skarżący) od decyzji Starosty [...]z [...]grudnia 2019 r. znak: [...]o zatrzymaniu Skarżącemu prawa jazdy kat. AM, B1, B, C1, C nr [...], druk nr : [...], wydane [...]listopada 2018 r. przez Starostę [...], na okres trzech miesięcy oraz o zobowiązaniu w/w do niezwłocznego zwrotu dokumentu prawa jazdy do Starosty [...]i uzależnienia początku biegu terminu zatrzymania prawa jazdy od daty zwrotu tego dokumentu do tut. Organu.

W/w decyzją SKO utrzymało w mocy decyzję organu I instancji.

W uzasadnieniu przedstawiono następujące ustalenia:

Pismem z [...]sierpnia 2019 r. Głównego Inspektoratu Transportu Drogowego zawiadomiono organ I instancji o popełnieniu przez Skarżącego [...]kwietnia 2019 r. naruszenia przepisów ruchu drogowego polegającego na przekroczeniu dopuszczalnej prędkości o więcej niż 50 km/h na obszarze zabudowanym. Po przytoczeniu obowiązujących przepisów mających zastosowanie w sprawie organ I instancji na podstawie art. 135 ust. 1 pkt 1a ustawy z 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym, art. 102 ust. 1 pkt 4 ustawy z 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami oraz art. 7 ust. 1 pkt 2 ustawy z 20 marca 2015 r. o zmianie ustawy - Kodeks karny oraz niektórych innych ustaw wydał w/w decyzję z [...]grudnia 2019 r.

W odwołaniu Skarżący zarzucił błędną interpretacje przepisów nie uwzględniającą wyroku Sądu Rejonowego w [...][...][...]Wydział Karny [...], w którym uznano go za winnego wykroczenia polegającego na przekroczeniu prędkości o 60 km/h w terenie zabudowanym w związku z czym wymierzono mu karę grzywny, natomiast nie orzeczono wobec niego środka karnego w postaci zakazu prowadzenia pojazdów, co zdaniem Skarżącego zamyka możliwość zatrzymania prawa jazdy w drodze decyzji Starosty [...], gdyż stanowiłoby to naruszenie zakazu karania dwa razy za to samo (zasada ne bis in idem). Nadto zarzucił błędne przyjęcie, że podstawą zatrzymania prawa jazdy była informacja o jego zatrzymaniu a nie fakt rzeczywistego zatrzymania prawa jazdy.

Utrzymując w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie SKO w [...], po przedstawieniu przebiegu postepowania administracyjnego, podzieliło ustalenia organu I instancji. Przytaczając stosowne regulacje prawne i orzecznictwo NSA wskazało m. in., że przepis art. 102 ust. 1 pkt 4 ustawy z 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami nie daje organowi możliwości odstąpienia o zatrzymaniu prawa jazdy w drodze decyzji w przypadku uzyskania informacji o przekroczeniu dopuszczalnej prędkości o ponad 50 km/h w terenie zabudowanym. Jest to sankcja administracyjna o charakterze prewencyjnym, której istotą jest przymuszenie do respektowania nakazów i zakazów. Jest ona nakierowana na ochronę zasadniczych wartości, jakimi są zdrowie i życie oraz bezpieczeństwo ludzi. Podstawą do wydania takiej decyzji jest informacja o popełnieniu naruszenia o przekroczeniu prędkości, a toczące się postępowanie karne nie ma wpływu na decyzję starosty w sprawie odebrania tego dokumentu. Bez znaczenia pozostaje też, czy organ kontroli ruchu drogowego dokonał zatrzymania prawa jazdy, gdyż nie w każdej sytuacji do takiego zatrzymania może dojść. Podniósł, że w świetle obecnie obowiązujących regulacji podstawą do wydania decyzji o której mowa w art. 102 ust. 1 pkt 4 i 5 oraz ust. 1d i art. 103 ust. 1 pkt 5 ustawy o kierujących pojazdami jest informacja, o której mowa w pkt 3 tj. niezwłoczne powiadomienie starosty (...) przez organ kontroli ruchu drogowego, który stwierdził kierowanie pojazdem silnikowym w okolicznościach przekroczenia dopuszczalnej prędkości jw. W tej sytuacji prawidłowym, w ocenie Kolegium, było uzależnienie początku biegu terminu okresu zatrzymania prawa jazdy od daty zwrotu tego dokumentu do Starosty [...].

Odnosząc się do odwołania SKO wskazało też na wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 11.10.2016 r. sygn. 24/15 w którym Trybunał orzekł w szczególności, że zasada ne bis in idem zakazująca ponownego karania w tej samej sprawie nie została naruszona gdyż zatrzymanie prawa jazdy w przypadku w jakim przewiduje stosowanie wobec tej samej osoby, za ten sam czyn sankcji administracyjnej - zatrzymania prawa jazdy i odpowiedzialności prawnokarnej za wykroczenie jest zgodny z art. 2 Konstytucji RP i art. 4 ust. 1 Protokołu nr 7 do Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności sporządzonego 22 listopada 1984 w Strasburgu i art. 14 ust. 7 Międzynarodowego Paktu Praw Obywatelskich i Politycznych. W uzasadnieniu Trybunał zauważył, że zatrzymanie prawa jazdy nie jest sankcja karną, lecz administracyjną, służąca poprawie bezpieczeństwa w ruchu drogowym, a tym samym zwiększeniu ochrony życia i zdrowia uczestników tego ruchu. Stwierdzona przez Trybunał niezgodność w zakresie w jakim przepis ten nie przewiduje sytuacji usprawiedliwiających - ze względu na stan wyższej konieczności - kierowanie pojazdem z przekroczeniem dopuszczalnej prędkości o więcej niż 50 km/h na obszarze zabudowanym nie występuje w analizowanym stanie faktycznym. Brak też w sprawie niniejszej, zdaniem SKO, podstaw prawnych lub faktycznych materialnych lub procesowych do merytorycznego rozpoznania sprawy, co powodowałoby brak przedmiotu postepowania i obligowało do jego umorzenia.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Skarżący zarzucił:

1/ naruszenie przepisów prawa materialnego przez niewłaściwe zastosowanie art. 102 ust. 1 pkt 4 i ust. 1c ustawy o kierujących pojazdami, art. 137 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 ustawy Prawo o ruchu drogowym polegający na interpretacji tych przepisów w sposób pomijający wiążącą treść wyroku Sądu Rejonowego w [...][...], co miało istotny wpływ na wynik sprawy;

2/ niewłaściwe zastosowanie art. 102 ust. 1 pkt 4 ustawy o kierujących pojazdami w zw. z art. 135 ust. 1 pkt 1a lit. a ustawy Prawo o ruchu drogowym poprzez przyjęcie, że podstawą zatrzymania prawa jazdy jest wyłącznie informacja o zatrzymaniu prawa jazdy a nie fakt jej rzeczywistego zatrzymania, co jest warunkiem koniecznym do wydania decyzji o zatrzymaniu prawa jazdy na podstawie art. 102 ust. 1 pkt 4 ustawy o kierujących pojazdami;

3/ przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy polegający na zebraniu, rozpatrzeniu i dokonaniu oceny materiału dowodowego wbrew regułom wynikającym z art. 6, 7, 76 § 1, 77 § 1, 81a § 1, 105 § 1 kpa w szczególności poprzez zaniechanie oceny zgodności z przepisami prawa decyzji Starosty [...] z [...] grudnia 2019 r. i nie wydaniu postanowienia o umorzeniu postepowania w sytuacji wydania w/w wyroku przez Sąd Rejonowy w [...] w sprawie wykroczeniowej A.T..

Wniósł o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji administracyjnej oraz decyzji Starosty [...] i przekazanie sprawy temu organowi do ponownego rozpoznania, zasadzenie zwrotu kosztów postępowania.

W motywach wyeksponował w szczególności fakt nie orzeczenia przez Sąd Rejonowy w [...] środka karnego w postaci zakazu prowadzenia pojazdów, co w jego ocenie zamyka możliwość zatrzymania prawa jazdy w drodze decyzji przez Starostę ze względu na zasadę ne bis in idem i powtórzył argumentację z odwołania.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Kontroli Sądu w tej sprawie została poddana decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z [...] lutego 2020 r. znak [...] utrzymująca w mocy decyzję organu pierwszej instancji.

W sprawie bezsprzecznie ustalono, iż w dniu [...] sierpnia 2019 r. do Starosty [...] jako organu I instancji wpłynęło pismo Głównego Inspektoratu Transportu Drogowego z [...] sierpnia 2019 r. wskazujące, że K. T. w dniu [...] kwietnia 2019 r. popełnił wykroczenie polegające na przekroczeniu dopuszczalnej prędkości o więcej niż 50 km/h na obszarze zabudowanym. Okoliczność ta zobowiązywała organ do wszczęcia i przeprowadzenia postępowania zakończonego wydaniem decyzji o zatrzymaniu Skarżącemu prawa jazdy na okres 3 miesięcy oraz do nadania tej decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności. Jednocześnie do Sądu Rejonowego w [...][...] Wydział Karny GITD skierował wniosek o ukaranie Skarżącego za to, że przekroczył na obszarze zabudowanym prędkość o więcej niż 50 km/h.

Istotę sprawy stanowi więc kwestia, czy w podjętych rozstrzygnięciach organy w sposób zgodny z prawem orzekły o zatrzymaniu Skarżącemu prawa jazdy z uwagi na przekroczenie prędkości o więcej niż 50 km/h na obszarze zabudowanym.

Przy rozpatrywaniu sprawy na względzie należy mieć treść art. 102 ust. 1 pkt 4 u.k.p. stanowiącego, że starosta wydaje decyzję administracyjną o zatrzymaniu prawa jazdy lub pozwolenia na kierowanie tramwajem, w przypadku gdy, kierujący pojazdem przekroczył dopuszczalną prędkość o więcej niż 50 km/h na obszarze zabudowanym. Zgodnie natomiast z art. 102 ust. 1c u.k.p. Starosta decyzję w powyższym przedmiocie wydaje się na okres 3 miesięcy, nadając jej rygor natychmiastowej wykonalności oraz zobowiązując kierującego do zwrotu prawa jazdy, jeżeli dokument ten nie został zatrzymany w trybie art. 135 ust. 1 p.r.d. W myśl art. 135 ust. 1 pkt 1a p.r.d. policjant zatrzyma prawo jazdy za pokwitowaniem w przypadku ujawnienia czynu polegającego na kierowaniu pojazdem z prędkością przekraczającą dopuszczalną o więcej niż 50 km/h na obszarze zabudowanym. Przy czym, w myśl art. 7 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 20 marca 2015 r. o zmianie ustawy- Kodeks Karny oraz niektórych innych ustaw podmiot, który ujawnił popełnienie naruszenia, o którym mowa w art. 135 ust. 1 pkt 1a p.r.d. lub wydał prawomocne rozstrzygnięcie za to naruszenie, niezwłocznie powiadamia o tym starostę właściwego ze względu na miejsce zamieszkania kierującego pojazdem. Podstawą wydania decyzji w oparciu o art. 102 ust. 1 pkt 4 i 5 oraz ust. 1d i art. 103 ust. 1 pkt 5 u.k.p. jest informacja, o której mowa odpowiednio w pkt 1 lub 3 (art. 7 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 20 marca 2015 r.). Stosownie do art. 136 ust. 1 p.r.d. zatrzymane prawo jazdy, z wyjątkiem przypadku określonego w art. 135 ust. 1 pkt 1 lit. c, Policja przekazuje niezwłocznie, nie później niż w ciągu 7 dni, według właściwości, sądowi uprawnionemu do rozpoznania sprawy o wykroczenie, prokuratorowi lub staroście.

Mając na uwadze powyższe wskazać należy, że organ administracji (starosta) wszczyna, prowadzi postępowanie administracyjne oraz wydaje decyzję o zatrzymaniu prawa jazdy, która ma charakter obligatoryjny i związany. Przesłanką do wydania decyzji o zatrzymaniu prawa jazdy przez organ administracji jest przekroczenie dopuszczalnej prędkości o więcej niż 50 km/h na obszarze zabudowanym. Podstawą wydania decyzji jest informacja o ujawnieniu popełnienia naruszenia, o którym mowa w art. 135 ust. 1 pkt 1a p.r.d. lub prawomocne rozstrzygnięcie za to naruszenie.

Odnosząc powyższe rozważania do zarzutów podniesionych przez Skarżącego wskazać należy, iż ukaranie w postępowaniu wykroczeniowym za czyn polegający na przekroczeniu dopuszczalnej prędkości o więcej niż 50 km/h na obszarze zabudowanym pozostaje bez wpływu na decyzję starosty o zatrzymaniu prawa jazdy na okres 3 miesięcy. Wbrew temu co twierdzi Skarżący okoliczność, iż wobec skarżącego w postępowaniu wykroczeniowym nie orzeczono środka karnego w postaci zakazu prowadzenia pojazdów w żaden sposób nie uniemożliwia wydania przez starostę decyzji w oparciu o treść art. 102 ust. 1 pkt 4 u.k.p. Nie sposób zgodzić się również z argumentem Skarżącego, iż podstawą wydania decyzji przez starostę nie może być wyłącznie informacja o przekroczeniu dopuszczalnej prędkości, a nie fakt rzeczywistego zatrzymania dokumentu potwierdzającego uprawnienia do kierowania pojazdami.

W świetle treści przywołanych wyżej przepisów oraz ugruntowanego orzecznictwa nie budzi wątpliwości, że informacja uzyskana od właściwego podmiotu, który ujawnił fakt kierowania pojazdem z prędkością przekraczającą dopuszczalną o więcej niż 50 km/h na obszarze zabudowanym, stanowi podstawę wydania decyzji o zatrzymaniu prawa jazdy. Uzyskanie takiej informacji obliguje organ do wydania decyzji o zatrzymaniu prawa jazdy. Brzmienie art. 102 ust. 1 pkt 4 ustawy o kierujących pojazdami, który wprost przewiduje, że "starosta wydaje decyzję administracyjną" nie pozostawia wątpliwości co do związanego charakteru podejmowanego na jego podstawie rozstrzygnięcia. Zatrzymanie prawa jazdy w oparciu o art. 102 ust. 1 pkt 4 u.k.p. jest sankcją administracyjną o charakterze prewencyjnym, ochronnym i zabezpieczającym. Instytucja zatrzymania prawa jazdy jest instrumentem, który w założeniu ustawodawcy ma służyć zapewnieniu bezpieczeństwa w ruchu drogowym, a przez to przyczyniać się do ochrony życia i zdrowia jego uczestników. Skuteczność realizowania celu prewencyjno-ochronnego sankcji administracyjnej w postaci czasowego zatrzymania prawa jazdy ustawodawca zapewnił poprzez obligatoryjność i natychmiastowość jej zastosowania, aby oddziaływać odstraszająco na kierujących pojazdami i zniechęcić ich do nadmiernego przekraczania prędkości na obszarze zabudowanym. Realizacji powyższego celu służy art. 7 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 20 marca 2015 r. Wniosek zatem, że podstawę wydania decyzji o zatrzymaniu prawa jazdy w trybie art. 102 ust. 1 pkt 4 u.k.p. w zw. z art. 7 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 20 marca 2015 r. może stanowić wyłącznie informacja o ujawnieniu przedmiotowego naruszenia, można wyprowadzić nie tylko z literalnego brzmienia art. 7 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 20 marca 2015 r., ale także w oparciu o uchwałę Naczelnego Sądu Administracyjnego z 1 lipca 2019 r., sygn. I OPS 3/18, z której wynika, że "podstawę wydania decyzji o zatrzymaniu prawa jazdy w trybie art. 102 ust. 1 pkt 4 u.k.p. w zw. z art. 7 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy zmieniającej może stanowić wyłącznie informacja o ujawnieniu czynu polegającego na kierowaniu pojazdem z przekroczeniem dopuszczalnej prędkości o więcej niż 50 km/h na obszarze zabudowanym". W uzasadnieniu uchwały NSA wskazał również, że "decyzja o zatrzymaniu prawa jazdy w oparciu o art. 102 ust. 1 pkt 4 u.k.p. jest decyzją związaną. Rozstrzygnięcie to oraz jego zakres nie zostały pozostawione uznaniu organu. Zatrzymanie prawa jazdy w oparciu o art. 102 ust. 1 pkt 4 u.k.p. jest sankcją administracyjną o charakterze prewencyjnym (por. wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 11 października 2016 r., K 24/15, OTK-A 2016/77)" zasadnie przywołany przez organ odwoławczy w motywach decyzji. Uznać należy więc, że nie stanowi przeszkody w wydaniu decyzji przez starostę okoliczność, iż dokument potwierdzający uprawnienia do kierowania pojazdami nie został zatrzymany. Potwierdza to również uprawnienie organu do zawarcia w treści decyzji żądania zwrotu tego dokumentu przez kierującego. Zwrot dokumentu ma natomiast zgodnie z art. 102 ust 1 e u.k.p znaczenie przy ustalaniu początku biegu terminu na jaki zatrzymano prawo jazdy.

Podzielić należy również bez konieczności powielenia, stanowisko Samorządowego Kolegium Odwoławczego zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, iż w przedmiotowej sprawie nie doszło do naruszenia zasady ne bis in idem. Jak już wskazano powyżej postępowanie administracyjne prowadzone w przedmiocie zatrzymania prawa nie ma na celu pociągnięcia kierującego pojazdem do odpowiedzialności karnej, lecz zapewnienie bezpieczeństwa w ruchu drogowym poprzez czasowe wyeliminowanie osoby stwarzającej takie zagrożenie.

Mając na uwadze powyższe uznać należy więc, że zarzuty Skarżącego są niezasadne i nie zasługują na uwzględnienie.

Zasadnie zatem Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji.

Z tego względu, Sąd oddalił skargę - art. 151 p.p.s.a.