Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt V SA/Wa 2070/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2018-05-30 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6559
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Prezes Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję
Powołane przepisy: article: art. 135, 145 § 1 pkt 1 lit. a i lit. c, art. 200, art. 205 § 1 i 2
journal: Dz.U. 2017 poz 1369
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 10 ust. 1, art. 21 ust. 1 i 2
journal: Dz.U. 2016 poz 1387
law: Ustawa z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju  Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 - tekst jedn.
article: art. 6, art. 8 § 1, art. 77 § 1, art. 80, art. 110 § 1
journal: Dz.U. 2017 poz 1257
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA - Piotr Piszczek, Sędzia WSA - Krystyna Madalińska-Urbaniak, Sędzia WSA - Irena Jakubiec-Kudiura (spr.), Protokolant - st. spec. Mariusz Dzierzęcki, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 maja 2018 r. sprawy ze skargi M. Sp. z o.o. z siedzibą w S. na decyzję Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] września 2017 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania pomocy finansowej na wspieranie grup producentów rolnych; 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Dyrektora L. Oddziału Regionalnego ARiMR w Z. z dnia [...] lutego 2017 r.; 2. zasądza od Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa na rzecz M. Sp. z o.o. z siedzibą w S. kwotę 697 zł (sześćset dziewięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postepowania sądowego.


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi M. sp. z o.o. z siedzibą w S. (dalej jako: "skarżąca", "strona" lub "grupa") jest decyzja Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (dalej jako: "Prezes ARiMR" lub "organ II instancji"), z [...] września 2017 r., nr [...] utrzymująca w mocy decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (dalej jako: "Dyrektor OR" lub "organ I instancji") z [...] lutego 2017 r., nr [...] o odmowie przyznania środków z tytułu pomocy finansowej na wspieranie grup producentów rolnych za okres od [...] sierpnia 2015 r. do [...] sierpnia 2016 r., tj. za 3 rok korzystania z pomocy.

Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym.

[...] lipca 2013 r. spółka została zarejestrowana w Krajowym Rejestrze Sądowym pod nr [...]. Decyzją Marszałka Województwa [...] z [...] sierpnia 2013 r. nr [...] skarżąca została również wpisana do Rejestru Grup Producentów Rolnych Marszałka Województwa [...].

W dniach od [...]-[...] czerwca 2014 r., w siedzibie grupy oraz w gospodarstwach rolnych członków grupy, tj.: M.P., M. P., R. P., P. P. oraz J. P., została przeprowadzona kontrola na miejscu, dotycząca prowadzonej przez grupę działalności.

Decyzją z [...] września 2014 r. nr [...] Dyrektor OR odmówił grupie przyznania pomocy finansowej w ramach działania "Grupy producentów rolnych" objętej Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013. Powyższa decyzja została następnie uchylona decyzją Prezesa ARiMR z [...] stycznia 2015 r. nr [...].

W dniach [...]-[...] marca 2015 r. oraz [...] marca 2015 r., w siedzibie grupy oraz w gospodarstwach rolnych członków grupy, tj.: C. P., M. P., R. P., P. P. oraz J. P., została przeprowadzona kontrola na miejscu, dotycząca prowadzonej przez grupę działalności.

Ponadto [...] kwietnia 2015 r. Dyrektor OR skierował do Powiatowego Inspektoratu Weterynarii w M. prośbę o udzielenie informacji, odnośnie członków grupy, prowadzących działalność na terenie powiatu [...] w zakresie chowu i hodowli kurczaków. W tym samym dniu skierowano również do strony wezwanie do złożenia wyjaśnień nr [...].

[...] maja 2015 r. do [...] Oddziału Regionalnego ARiMR wpłynęła odpowiedź strony na wezwanie nr [...], zaś [...] czerwca 2015 r. wpłynęła odpowiedź Powiatowego Lekarza Weterynarii w M.

[...] czerwca 2015 r. organ I instancji decyzją nr [...] ponownie odmówił spółce przyznania pomocy finansowej w ramach działania "Grupy producentów rolnych" objętej Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013. Dyrektor OR wskazał, iż stworzenie grupy miało na celu tylko i wyłącznie spełnienie wymogu określonego w Rozporządzeniu Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 9 kwietnia 2008 r. w sprawie wykazu produktów i grup produktów, dla których mogą być tworzone grupy producentów rolnych, minimalnej rocznej wielkości produkcji towarowej oraz minimalnej liczby członków grupy producentów rolnych (Dz. U. z 2013 r., poz. 642), zgodnie z którym minimalna liczba członków grupy zajmującej się produkcją drobiu, powinna wynosić 5 producentów. Ponadto zdaniem organu I instancji, spółka poprzez swoje działania stworzyła sztuczne i pozorne warunki sprzeczne z celami danego działania, wymagane do otrzymania takich płatności. W następstwie poczynionych ustaleń Dyrektor OR uznał, że powyższe działanie wyczerpało przesłanki art. 4 pkt 3 Rozporządzenia Rady (WE EUROATOM) nr 2988/95 z dnia 18 grudnia 1995 r. w sprawie ochrony interesów finansowych Wspólnot Europejskich, (Dz. U. UE L z dnia 23 grudnia 1995 r. Nr 312/1, dalej jako: "rozporządzenie nr 2988/95"), zgodnie z którym działania skierowane na pozyskanie korzyści w sposób sprzeczny z odpowiednimi celami prawa wspólnotowego mającymi zastosowanie w danym przypadku poprzez sztuczne stworzenie warunków w celu pozyskania tej korzyści prowadzą do nie przyznania lub wycofania korzyści, jak i art. 4 ust. 8 rozporządzenia Komisji (UE) nr 65/2011 ustanawiającego szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 w odniesieniu do wprowadzenia procedur kontroli oraz zasady wzajemnej zgodności w zakresie środków wsparcia rozwoju obszarów wiejskich, (Dz. U. UE L z dnia 28 stycznia 2011 r.), zgodnie z którymi nie dokonuje się żadnych płatności na rzecz beneficjentów, w odniesieniu do których stwierdzono, że sztucznie stworzyli warunki wymagane do otrzymania takich płatności, aby uzyskać korzyści sprzeczne z celami systemu wsparcia.

W wyniku rozpatrzenia odwołania strony z [...] lipca 2015 r., Prezes ARiMR decyzją z [...] listopada 2015 r. uchylił decyzję organu I instancji i przyznał stronie pomoc finansową w ramach działania "Grupy producentów rolnych" w okresie od [...] sierpnia 2013 r. do dnia [...] sierpnia 2018 r. w wysokości limitów procentowych i kwotowych określonych w Programie Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (dalej jako: "PROW 2007-2013").

Organ II instancji za bezsporny uznał fakt, że adresy zamieszkania 5 członków grupy znajdują się w tej samej miejscowości, pod tym samym adresem, tj. [...],[...]-[...] D. Przyznał, że produkcja związana z chowem i hodowlą drobiu stanowi tzw. działalność nadzorowaną i wymaga uzyskania weterynaryjnego numeru identyfikacyjnego zgodnie z art. 5 pkt 2 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o ochronie zdrowia zwierząt oraz zwalczaniu chorób zakaźnych zwierząt (Dz. U. z 2008 r. Nr 213, poz. 1342, ze zm.). Ustalił przy tym, że M. P., M. P. i P. P. uzyskali wspólny weterynaryjny numer identyfikacyjny [...] [...] kwietnia 2013 r. i zostali zarejestrowani w rejestrze podmiotów powiatowego lekarza weterynarii w M. jako gospodarstwo utrzymujące drób (brojler kurzy) w miejscowości S., [...]-[...] P. (działki ew. nr [...],[...]). Następnie [...] lutego 2014 r. współprowadzącym fermę w miejscowości S. została C. P., która zastąpiła M. P. Ostatecznie, [...] czerwca 2015 r. M. P., P. P. i C. P. uzyskali osobne weterynaryjne numery identyfikacyjne. Prezes ARiMR podkreślił, że posiadanie wspólnego numeru weterynaryjnego nie jest jednoznaczne ze współposiadaniem, czy też współprowadzeniem gospodarstwa. Dodał, iż z pisma Powiatowego Lekarza Weterynarii w M. z [...] października 2015 r. wynika, że M. P., P. P. oraz M. P., a następnie C. P. prowadzą osobne działalności, rozgraniczając produkcję każdego z nich.

Jednocześnie zauważył, że samo stwierdzenie powiązań osobowych pomiędzy członkami grupy, dotyczące tej samej lokalizacji, jak również założenie przez organ I instancji, że cele programowe zakreślone w przepisie art. 35 rozporządzenia nr 1698/2005 nie mogą zostać osiągnięte, nie stanowią wystarczającej podstawy do stwierdzenia sztucznych warunków. Stwierdził, że całość materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie (m.in. informacja uzyskana od Powiatowego Lekarza Weterynarii w M. i decyzje w sprawie wymiaru zaliczek na podatek dochodowy z działów specjalnych produkcji rolnej) wskazuje, że w niniejszej sprawie nie doszło do rozdrobnienia gospodarstw M. P. i R. P. w celu spełnienia przez grupę wymagania posiadania 5 członków. Podkreślił, że kurniki dzierżawione przez M. P. (obecnie będące jego własnością), poddzierżawione P. P. i M. P. (następnie C. P.) nie były wcześniej przez niego użytkowane. Ponadto, członkowie grupy, od dnia jej powstania sukcesywnie powiększają produkcję drobiu, a tym samym brak jest możliwości stwierdzenia, że doszło do decentralizacji istniejących gospodarstwa i sztucznego stworzenia warunków wymaganych do otrzymania płatności.

[...]września 2016 r. skarżąca złożyła do [...] Oddziału Regionalnego ARiMR wniosek o płatność w ramach działania "Grupy Producentów Rolnych" objętej PROW 2007-2013 za okres od [...] sierpnia 2015 r. do [...] sierpnia 2016 r., tj. za 3 rok korzystania z pomocy.

W toku postępowania dotyczącego ww. wniosku do akt sprawy dołączono materiał dowodowy zebrany w trakcie postępowania dotyczącego wniosku o przyznanie pomocy złożonego [...] października 2013 r. oraz wniosku o płatność dotyczącego okresu od dnia [...] sierpnia 2013 r. do dnia [...] sierpnia 2014 r.

Ponadto pismem z [...] listopada 2016 r. organ I instancji wezwał stronę do złożenia wyjaśnień (wezwanie nr [...]) dotyczących przyjęcia w 2015 roku do grupy nowego członka oraz do nadesłania dokumentów potwierdzających odrębność prowadzonych przez członków grupy zakładów produkujących drób rzeźny. W odpowiedzi na wezwanie [...] listopada 2016 r. grupa złożyła wymagane dokumenty.

Decyzją z [...] lutego 2017 r. nr [...] Dyrektor OR odmówił stronie przyznania środków finansowych z tytułu pomocy finansowej na wspieranie grup producentów rolnych w ramach działania "Grupy Producentów Rolnych" za 3 rok korzystania z pomocy.

W ocenie organu I instancji przy tworzeniu grupy jak i w trakcie jej późniejszego funkcjonowania jej członkowie dokonali podziału bazy produkcyjnej będącej w posiadaniu dwóch członków grupy poprzez użyczenie lub wydzierżawienie kurników pozostałym członkom. Wskazał, że zgodnie z ustaleniami poczynionymi w trakcie postępowania w sprawie wniosku o pomoc oraz postępowania w sprawie wniosku o płatność za 3 rok funkcjonowania grupy ustalono, że miesiąc przed zawiązaniem grupy obiekty dzierżawione przez M. P. zostały częściowo użyczone P. P. i P. P. Dodał jednocześnie, że jeden z członków grupy – P. P. wchodząc do grupy miał zapewniony tylko rok możliwości produkcji drobiu (wszedł w posiadanie kurnika na podstawie jednorocznej umowy użyczenia). W trakcie prowadzonego postępowania w sprawie wniosku o pomoc ww. producent zaprzestał działalności (wygasła umowa użyczenia) w jego miejsce członkiem grupy została C. P., która działalność jako producent drobiu rozpoczęła w wyniku użyczenia przez M. P. kurnika, który wcześniej był użyczany P. P. Zdaniem Dyrektora OR z powyższych faktów wynika, iż w odniesieniu do gospodarstwa M. P. nastąpił podział gospodarstwa, a właściwe władztwo nad tym kto kiedy i co realizuje na tym obszarze pozostaje nadal w rękach M. P.

Co do pozostałych dwóch członków grupy organ I instancji zauważył, że obiekty użytkowane przez R. P. i J. P. (zlokalizowane w miejscowości M.) są dzierżawione przez J. P. od 2004 r., jednakże producentem rolnym użytkującym te obiekty do roku 2013 był R. P., który wyzbywając się części użytkowanych przez siebie obiektów umożliwił rozpoczęcie działalności przez swoją córkę J. P.

Zdaniem organu I instancji z zebranego materiału dowodowego wynika ponadto, iż J. P. podzieliła będącą w jej posiadaniu bazę produkcyjną (zlokalizowaną w miejscowości L. na działce ewidencyjnej nr [...]) i użyczyła B. W. budynek inwentarski o numerze [...], w celu rozpoczęcia przez niego produkcji w zakresie hodowli i chowu drobiu (Umowa użyczenia została zawarta [...] grudnia 2015 r., natomiast numer weterynaryjny został nadany B. W. [...] czerwca 2016 r.).

Ponadto wskazał, że P. P. i C. P. nie ponoszą samodzielnie kosztów energii elektrycznej, oleju opałowego, kosztów usług weterynaryjnych oraz kosztów dezynfekcji budynków. Zdaniem Dyrektora OR powyższe wskazuje na zależność ekonomiczną i funkcjonalną istniejącą pomiędzy M. P., a ww. członkami grupy, którzy użyczają od niego bazę produkcyjną. Tym samym, w ocenie organu, nie można mówić o w pełni samodzielnym funkcjonowaniu tych podmiotów.

Dyrektor OR wskazał również, że w okresie utworzenia przedmiotowej grupy producentów rolnych i jej funkcjonowania w pierwszym roku działalności, w spółce działalność nadzorowaną w zakresie tuczu drobiu prowadziły tylko trzy podmioty i posiadały nadane następujące numery weterynaryjne:

- [...] dla fermy zajmującej się hodowlą i chowem drobiu położonej miejscowości M. [...],

- [...] dla fermy zajmującej się hodowlą i chowem drobiu położonej miejscowości M. [...],

- [...] dla fermy zajmującej się hodowlą i chowem drobiu położonej miejscowości S.

Przypomniał również, że B. W. uzyskał numer weterynaryjny i został zarejestrowany w rejestrze podmiotów nadzorowanych powiatowego lekarza weterynarii w G. [...] czerwca 2016 r., a wstąpił do grupy [...] grudnia 2015 r.. Tym samym, w ocenie organu I instancji, na dzień wstąpienia do grupy nie był on producentem drobiu, w rozumieniu przepisów o nadzorze weterynaryjnym.

Dyrektor OR wskazał dalej, że podział bazy produkcyjnej należącej do M. P. poprzez użyczenie kurników do produkcji drobiu, położonych w miejscowości Silna na rzecz poszczególnych osób fizycznych stanowił dekoncentrację, tj. rozdzielenie potencjału produkcyjnego jednego podmiotu. W ocenie organu miało to na celu wyłącznie spełnienie przez grupę wymogu określonego w Rozporządzeniu Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 9 kwietnia 2008 r., zgodnie z którym minimalna liczba członków grupy, zajmującej się produkcją drobiu powinna wynosić 5 producentów.

W ocenie Dyrektora OR działalność prowadzona przez P. P., M. P. i C. P. nie ma charakteru działalności samodzielnej (posiadanie wspólnego numeru weterynaryjnego, wspólne ponoszenie kosztów związanych z użytkowaniem obiektów np. woda, olej opałowy, energia elektryczna, utylizacja odpadów, usługi weterynaryjne, dezynfekcja budynku itp.).

Mając powyższe na uwadze, Dyrektor OR stwierdził, iż w przedmiotowej sprawie nastąpiło zaistnienie przesłanek z przepisu art. 60 rozporządzenia nr 1306/2013. Podkreślił, iż trudno doszukać się możliwości osiągnięcia przez spółkę celów, dla których grupa powinna być powołana. Wyjaśnił, że M. P. użyczając fermy oznaczone [...] i [...] położone w miejscowości S. dwóm pozostałym członkom przedmiotowej grupy producentów rolnych niejako zrezygnował z prowadzenia własnej produkcji drobiu na ww. obiektach. Podobnie J. P. użyczając budynek inwentarski o numerze [...] położony w miejscowości L. uszczupliła posiadaną przez siebie bazę produkcyjną. W związku z powyższym, zdaniem organu I instancji, nie można mówić o koncentracji podaży oraz poprawie efektywności gospodarowania, gdyż jak wskazano powyżej w omawianej sprawie, w pierwszej kolejności nastąpiła dekoncentracja, tj. rozdzielenie potencjału produkcyjnego dwóch członków grupy.

Wskazał, że w niniejszej sprawie utworzenie grupy producentów rolnych doprowadziło do sytuacji przeciwnej do warunku wskazanego w art. 35 pkt 2 rozporządzenia nr 1698/2005 (tj. wspólnym wprowadzaniu towarów do obrotu, w tym przygotowania do sprzedaży, centralizacji sprzedaży i dostawy do odbiorców hurtowych), to jest do sztucznego rozdrobnienia produkcji, mającego na celu umożliwienie członkom grupy wykazanie się jakąkolwiek produkcją drobiu po to, aby następnie mogło dojść do centralizacji. Dodał, iż chronologia kolejnych zdarzeń poprzedzających utworzenie grupy wskazuje, że zamiarem osób zawiązujących ww. podmiot oraz jej poszczególnych członków, było działanie mające na celu w pierwszej kolejności ominięcie warunku wskazanego w art. 35 ust. 1 lit. b rozporządzenia nr 1698/2005 a w dalszej kolejności otrzymanie pomocy w ramach działania "Grupy Producentów Rolnych". Na potrzeby wypełnienia warunku minimalnej liczby członków M. P. oraz J. P. użyczyli posiadaną bazę produkcyjną pozostałym członkom przedmiotowej grupy.

W przedmiotowej sprawie, zdaniem Dyrektora OR, strona wypełniła zarówno warunek obiektywny do uznania, że stworzyła sztuczne warunki, tj. poprzez jej utworzenie niezgodnie z celem wskazanym w art. 35 ust. 1 lit. b rozporządzenia nr 1698/2005 jak i warunek subiektywny poprzez wykazanie, że cały ciąg zdarzeń poprzedzających utworzenie grupy był zaplanowanym działaniem, które miało za cel ominięcie warunku z art. 35 ust. 1 lit. b rozporządzenia nr 1698/2005, a w dalszej kolejności powodowałoby uzyskanie pomocy sprzecznej z celami danego systemu wsparcia.

Pismem z [...] marca 2017 r. strona wniosła odwołanie od ww. decyzji Dyrektora OR wnosząc o jej uchylenie w całości i przyznanie stronie środków finansowych. Wskazała m.in., że nieprawidłowości, na które powołuje się organ przywołując art. 60 nr 1306/2013 oraz art. 4 ust. 3 rozporządzenia nr 2988/95, a które przez organ sprowadzane są w istocie do problemu "sztucznego stworzenia warunków przyznania pomocy finansowej" nie mogą stanowić podstawy odmowy płatności, w ramach już ukształtowanego decyzją ostateczną prawa danej grupy do pomocy finansowej. Zdaniem strony są to okoliczności, które musiały istnieć od początku, co jednak w niniejszej sprawie nie miało miejsca, bowiem odwołującej się grupie przyznano prawo do pomocy finansowej (nadto uwzględniając analogiczny stan faktyczny wypłacono jej środki finansowe za pierwszy rok działania). Dodała, iż dowodziła już na tym etapie, że jej powstanie nie było obarczone nieprawidłowościami o jakich mowa w ww. przepisach i otrzymała wnioskowaną pomoc. Zaznaczyła również, że okoliczności faktyczne sprawy, od daty wydania decyzji z [...] listopada 2015 r. nie zmieniły się.

Po rozpatrzeniu powyższego odwołania Prezes ARiMR decyzją z [...] września 2017 r. nr [...] utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Organ II instancji podzielił w całości ustalenia Dyrektora OR. Wskazał dodatkowo, że utworzenie grupy producentów rolnych z 5 członków, z których 2 (P. P. oraz M. P.) rozpoczęło prowadzenie działalności ze względu na którą grupa powstała, bezpośrednio przed wpisem jej do rejestru prowadzonego ówcześnie przez Marszałka Województwa [...], na gruntach dzierżawionych od M. P. oraz od J. P. wskazuje, iż doszło do podziału gospodarstwa ww. członków grupy celem umożliwienia skorzystania z danego działania poprzez obejście przepisów rozporządzenia w sprawie wykazu produktów w zakresie dotyczącym minimalnej ilości członków grupy. Dodał, że takie utworzenie grupy doprowadziło ponadto do sytuacji przeciwnej do celu określonego w art. 35 ust. 1 lit. a oraz lit b rozporządzenia nr 1698/2005, tj. do sztucznego rozdrobnienia produkcji mającego na celu umożliwienie innym podmiotom rozpoczynającym działalność w zakresie produktu, ze względu na który grupa powstała, wykazaniem się bazą produkcyjną oraz produkcją i umożliwić stronie wypełnienie warunku minimalnej liczby członków. Podkreślił, że bez wydzielenia przez M. P. oraz J. P. własnych gruntów i budynków gospodarczych grupa nie wypełniłaby warunku minimalnej liczby członków, a tym samym nie otrzymałaby pozytywnej decyzji Marszałka o wpisie do rejestru grup producentów.

Zdaniem organu II instancji istotnym w sprawie jest również fakt, iż każda z umów dzierżawy podpisana jest do 2018 roku, a zatem do końca okresu, na który grupie została przyznana pomoc finansowa. Powyższe, w ocenie Prezesa ARiMR, dowodzi, że intencją osób zakładających grupę, jak i osób, które do grupy dołączyły w kolejnych latach jest jedynie uzyskanie wsparcia w ramach działania "Grupy producentów rolnych".

Ponadto wskazał, że biorąc pod uwagę, iż początkowo 4 z 5 członków, a obecnie 5 z 6 członków grupy są członkami rodziny zamieszkującymi pod tym samym adresem, pozwala wywieść, że osoby te zawiązując grupę, jak również planując zmiany osobowe w kolejnych latach, z łatwością mogły dojść do porozumienia między sobą w zakresie obejścia przepisów mających zastosowanie dla przedmiotowego działania, w tym przepisu dotyczącego limitu członków.

Zdaniem organu odwoławczego fakt, iż numery weterynaryjne niektórym członkom grupy zostały nadane kilka miesięcy przed zarejestrowaniem podmiotu, jak również to, że weszli oni w posiadanie bazy produkcyjnej na kilka miesięcy przez wpisem grupy do rejestru prowadzonego wówczas przez Marszałka Województwa [...], utworzenie grupy było działaniem pozornym, mającym jedynie na celu uzyskanie wsparcia z działania "Grupy producentów rolnych" w ramach PROW 2007-2013, gdyż w przedmiotowej sprawie nie można wskazać, iż strona osiągnęła cele określone w rozporządzeniu nr 1698/2005.

Wskazał następnie, że nie kwestionuje spełniania przez skarżącą formalnych warunków koniecznych do uzyskania statusu grupy producentów rolnych, gdyż odmienną kwestią jest spełnienie formalnych warunków do uzyskania statusu grupy producentów rolnych, o czym decydował właściwy miejscowo marszałek województwa, a odmienną spełnienie przesłanek do otrzymania pomocy finansowej w ramach PROW 2007- 2013 określonych w przepisach unijnych czy też krajowych. W jego ocenie pomimo spełnienia formalnych warunków niezbędnych do utworzenia grupy, strona w sposób sztuczny i pozorny stworzyła warunki do przyznania płatności, a otrzymanie w takiej sytuacji płatności oznaczałoby uzyskanie korzyści sprzecznych z celami systemu wsparcia.

W dalszej części uzasadnienia organ II instancji odniósł się do zarzutów strony zawartych w odwołaniu uznając je za niezasadne. Podkreślił m.in., że dopiero wraz z wnioskiem o przyznanie płatności składanych jest szereg dokumentów na podstawie, który ARiMR może wywieść konkretne wnioski w zakresie stworzenia sztucznych warunków przez stronę. Tym samym, brak jest możliwości, aby przed wydaniem decyzji o przyznaniu pomocy ARiMR mogła stwierdzić zaistnienie okoliczności świadczących o stworzeniu sztucznych warunków przez grupę. Dodał, że w niniejszej sprawie zmieniły się okoliczności faktyczne, które miały miejsce w dniu zawiązywania się grupy i w późniejszych latach jej działalności, w szczególności w zakresie zmian członkowskich odbywających się w grupie i związanymi z nimi zmian w użytkowaniu budynków gospodarczych.

Pismem z [...] października 2017 r. skarżąca wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na powyższą decyzję Prezesa ARiMR wnosząc o jej uchylenie oraz o uchylenie decyzji organu I instancji, a także o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.

Organowi II instancji skarżąca zarzuciła rażące naruszenie przepisów prawa procesowego i materialnego, które mogły i miały wpływ na wynik prowadzonego postępowania, tj.:

1) art. 6 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2017 r. poz. 1257, dalej jako: "k.p.a.") poprzez działanie niezgodne z obowiązującymi przepisami prawa;

2) art. 77 i art. 80 k.p.a. poprzez niezebranie w sposób wyczerpujący materiału dowodowego, jego pobieżną analizę oraz przekroczenie granic swobodnej oceny dowodów;

3) art. 8 w zw. z art. 110 k.p.a. poprzez naruszenie zasady związania organu wydanym rozstrzygnięciem, dokonanie w ramach zaskarżonej decyzji oceny okoliczności faktycznych i ich prawnej klasyfikacji, co do których organ wypowiedział się w ostatecznej decyzji z [...] listopada 2015 r.;

4) § 6 ust. 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 20 kwietnia 2007 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Grupy producentów rolnych" objętej Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 Dz. U. z 2007 r., Nr 81, poz. 550 ze zm., dalej jako: "rozporządzenie gpr"), poprzez uznanie, że organ na tym etapie postępowania ma prawo ponownie dokonywać oceny przesłanek formalnych i materialnych przyznania pomocy finansowej, rozpatrując wniosek o przyznanie płatności;

5) § 7 i § 8 rozporządzenia gpr poprzez przekroczenie granic oceny wniosku odwołującej się grupy o przyznanie płatności;

6) art. 60 Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (EU) nr 1306/2013 oraz art. 4 ust. 3 Rady (WE, EURATOM) nr 2988/95, poprzez ich nieuzasadnione zastosowanie, uznanie, że wcześniej uznane za prawidłowe i zgodne z prawem okoliczności stanu faktycznego, które stanowiły podstawę przyznania pomocy, należy w chwili obecnej interpretować jako niezgodność, uzasadniającą odmowę realizacji przyznanej odwołującemu się pomocy.

Uzasadniając podniesione zarzuty strona stwierdziła m.in., że okoliczności faktyczne sprawy od daty wydania decyzji z [...] listopada 2015 r. nie zmieniły się, zaś organ II instancji zmieniając swoją ocenę tych okoliczności, wykroczył zarówno poza przepisy rozporządzenia gpr, jak również naruszył zasadę związania decyzją administracyjną, której wyrazem jest zarówno przepis art. 16 jak i art. 110 k.p.a. Zdaniem skarżącej takie działanie jest niezgodne z prawem, bowiem narusza zasadę praworządności. Dodał, że dokonywanie odmiennej interpretacji tych samych okoliczności faktycznych, od wcześniej dokonanej i usankcjonowanej ostateczną decyzją oceny narusza zasadę pogłębiania zaufania do organów państwa.

Zauważyła, że nie wyeliminowano z obrotu prawnego, ani decyzji o uznaniu strony za grupę producencką, ani też decyzji, w oparciu o którą przyznano jej prawo do pomocy finansowej i w oparciu o którą to decyzję ma ona prawo co roku ubiegać się o płatności. W ocenie spółki opieranie odmowy przyznania płatności w oparciu o zarzuty o charakterze podmiotowym, jest niezgodna z prawem i stanowi przekroczenie obowiązujących przepisów prawa.

Wskazała również, że sama analiza składu osobowego, czy dostrzeżenie korzystania z tej samej infrastruktury to jeszcze zbyt mało, by odmówić spółce przyznania płatności, ta bowiem spełnia zarówno warunki formalne uznania jej za grupę producencką jak i materialnoprawne, sprowadzające się także do osiągnięcia celu, jakiemu stworzenie tego podmiotu miało służyć.

W odpowiedzi na skargę Prezes ARiMR wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

Skarga zasługuje na uwzględnienie, jednakże nie wszystkie jej zarzuty okazały się zasadne.

Na wstępie zauważyć należy, że stosownie do art. 2 ustawy z 15 września 2000 r. o grupach producentów rolnych i ich związkach oraz o zmianie innych ustaw (Dz. U. z 2000 r. Nr 88, poz. 983 ze zm. – dalej jako: "ustawa o gpr") osoby fizyczne, jednostki organizacyjne nieposiadające osobowości prawnej oraz osoby prawne prowadzące gospodarstwo rolne w rozumieniu przepisów o podatku rolnym lub prowadzące działalność rolniczą w zakresie działów specjalnych produkcji rolnej, mogą organizować się w grupy producentów rolnych w celu: dostosowania produkcji rolnej do warunków rynkowych, poprawy efektywności gospodarowania, planowania produkcji ze szczególnym uwzględnieniem jej ilości i jakości, koncentracji podaży oraz organizowania sprzedaży produktów rolnych, a także ochrony środowiska naturalnego. Treść art. 3 ustawy o gpr określa szereg warunków, które muszą zostać spełnione dla prowadzenia działalności przez grupę producentów rolnych, między innymi zgodnie z ust. 1 pkt 1 art. 3 grupa musi zostać utworzona przez producentów jednego produktu lub grupy produktów. W ustawie określone zostały również wymagania jakie musi spełniać statut lub umowa, na podstawie których działa grupa (art. 4). Na podstawie art. 7 ustawy o gpr (w brzmieniu mającym zastosowanie w niniejszej sprawie), spełnienie przez grupę warunków określonych w ustawie o grupach producentów stwierdzał w drodze decyzji administracyjnej marszałek województwa właściwy ze względu na siedzibę grupy, który dokonuje również wpisu grupy do prowadzonego przez siebie rejestru grup. Nadzór nad działalnością grupy sprawował marszałek województwa (art. 12 ustawy w brzmieniu mającym zastosowanie w niniejszej sprawie).

Program wspierania rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich obejmuje między innymi działanie pod nazwą "grupy producentów rolnych". W ramach tego programu grupom producentów rolnych przyznawana jest pomoc finansowa. Realizowanie programu na terytorium RP reguluje ustawa o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich w tym w odniesieniu do grup producentów (art. 5 ust. 1 pkt 10).

W treści art. 10 ust. 1 u.w.r.o.w. przewidziano, że pomoc jest przyznawana, jeżeli wnioskodawca spełnia warunki przyznania pomocy określone w przepisach rozporządzenia nr 1698/2005 oraz w przepisach Unii Europejskiej wydanych w trybie tego rozporządzenia, a także w przepisach wydanych na podstawie art. 29 ustawy, czyli w rozporządzeniu gpr.

Zgodnie z § 3 rozporządzenia gpr pomoc jest udzielana grupie producentów, która prowadzi działalność na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, jest wpisana do rejestru grup producentów rolnych zgodnie z ustawą czyli do rejestru prowadzonego przez właściwego marszałka województwa, została utworzona ze względu na produkty określone w załączniku do rozporządzenia i został jej nadany numer identyfikacyjny w trybie przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów. W myśl § 6 ust. 1 rozporządzenia gpr pomoc jest wypłacana w formie rocznych płatności i obejmuje okresy kolejnych 12 miesięcy prowadzenia działalności przez grupę, liczone od dnia decyzji o wpisie grupy do rejestru.

Przytoczone wyżej przepisy krajowe nie przewidują kontrolowania przez organy ARiMR założenia i funkcjonowania grupy producentów rolnych pod kątem spełnienia wymogów formalnych. W tym zakresie organy ARiMR są związane decyzją i wpisem do rejestru dokonanymi przez właściwego marszałka województwa. Wobec uzyskania przez skarżącą wpisu do prowadzonego przez Marszałka Województwa [...] rejestru grup producentów rolnych, Prezes ARiMR zobowiązany był zatem uznać, że grupa spełnia wymogi formalne bycia grupą producentów rolnych.

Zgodnie z cytowanym wyżej § 3 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia gpr fakt posiadania przez spółkę wpisu do rejestru grup producentów rolnych był natomiast badany na etapie wydania przez organ II instancji decyzji z [...] listopada 2015 r. o udzieleniu grupie pomocy finansowej w ramach działania "Grupy producentów rolnych" w okresie od 29 sierpnia 2013 r. do dnia 28 sierpnia 2018 r. W decyzji tej Prezes ARiMR przeanalizował również możliwość wystąpienia sztucznych warunków uzyskania pomocy, ostatecznie stwierdzając, iż w sprawie nie doszło do decentralizacji istniejących gospodarstw i sztucznego stworzenia przez spółkę warunków wymaganych do otrzymania płatności.

Wyjaśnić dalej należy, że zgodnie z § 6 ust. 3 rozporządzenia gpr wypłata pomocy za dany okres jest dokonywana na podstawie decyzji Dyrektora Oddziału Regionalnego ARiMR, która jest wydawana w oparciu o złożony wniosek o płatność, spełniający warunki określone w § 7 ust. 1, do którego dołączane są dokumenty wskazane w ust. 2 tego przepisu. W niniejszej sprawie badaniu Sądu została poddana decyzja Prezesa ARiMR utrzymująca w mocy decyzję organu I instancji dotycząca odmowy przyznania stronie środków z tytułu pomocy finansowej w ramach działania "Grupy producentów rolnych" za okres od [...] sierpnia 2015 roku do [...] sierpnia 2016 roku, tj. za 3 rok korzystania z pomocy.

Przypomnieć w tym miejscu trzeba, że organ odwoławczy, w oparciu o zebrany w sprawie materiał dowodowy, stwierdził stworzenie przez spółkę sztucznych warunków do uzyskania płatności za 3 rok korzystania z pomocy, dowodząc zarówno zaistnienia elementu obiektywnego jak i subiektywnego, koniecznych do zastosowania art. 60 rozporządzenia nr 1306/2013. Stwierdził, że pomimo spełnienia formalnych warunków niezbędnych do utworzenia grupy, skarżąca w sposób sztuczny i pozorny stworzyła warunki do przyznania płatności, a otrzymanie w takiej sytuacji płatności oznaczałoby uzyskanie korzyści sprzecznych z celami systemu wsparcia. W jego ocenie utworzenie grupy producentów rolnych z 5 członków, z których 2 (P. P. oraz . P.) rozpoczęło prowadzenie działalności ze względu na która grupa powstała, bezpośrednio przed wpisem jej do rejestru prowadzonego ówcześnie przez Marszałka Województwa [...], na gruntach dzierżawionych od M. P. oraz od J. P. wskazuje, iż doszło do podziału gospodarstwa ww. członków grupy celem umożliwienia skorzystania z danego działania poprzez obejście przepisów rozporządzenia w sprawie wykazu produktów w zakresie dotyczącym minimalnej ilości członków grupy. Dodał, że takie utworzenie grupy doprowadziło do sytuacji przeciwnej do celu określonego w art. 35 ust. 1 lit. a oraz lit b rozporządzenia nr 1698/2005, tj. do sztucznego rozdrobnienia produkcji mającego na celu umożliwienie innym podmiotom rozpoczynającym działalność w zakresie produktu, ze względu na który grupa powstała, wykazaniem się bazą produkcyjną oraz produkcją i umożliwić stronie wypełnienie warunku minimalnej liczby członków.

W treści skargi strona zakwestionowała dokonaną przez organ odwoławczy ocenę podnosząc m.in., że nieprawidłowości, na które powołuje się Prezes ARiMR przywołując treść art. 60 rozporządzenia nr 1306/2013 oraz art. 4 ust. 3 rozporządzenia nr 2988/95, a które przez organ sprowadzane są w istocie do problemu "sztucznego stworzenia warunków przyznania pomocy finansowej" nie mogą stanowić podstawy odmowy płatności, w ramach już ukształtowanego decyzją ostateczną prawa danej grupy do pomocy finansowej. Wskazała, że są to przecież okoliczności, które musiały istnieć od początku, co jednak w niniejszej sprawie nie miało miejsca, bowiem skarżącej grupie przyznano prawo do pomocy finansowej. W ocenie strony organ odwoławczy dopuścił się jednocześnie naruszenia § 6, 7 i 8 rozporządzenia gpr, bowiem na etapie rozpoznawania wniosków o wypłatę pomocy na dany rok korzystania z pomocy organy nie mają prawa ponownie dokonywać oceny przesłanek formalnych i materialnych przyznania pomocy.

Z powyższym twierdzeniem skarżącej nie sposób się jednak zgodzić. W treści zaskarżonej decyzji organ II instancji, posiłkując się ugruntowanym w tym przedmiocie stanowiskiem sądów administracyjnych, prawidłowo wskazał, że organy ARiMR mają zarówno uprawnienie, jak i obowiązek badać w postępowaniu dotyczącym przyznania płatności, czy spełnione są warunki do otrzymania płatności. Z analizy całokształtu regulacji dotyczących wsparcia grup producentów - zawartego w art. 35 ust. 1-3 rozporządzenia nr 1698/2005, art. 5 ust. 1 pkt 10 i art. 10 ust. 1 u.w.r.o.w. oraz § 3-4 i § 6 rozporządzenia gpr wynika bowiem, że na wszystkich etapach udzielania wsparcia – a zatem zarówno na etapie podejmowania decyzji o przyznaniu pomocy, ale także na etapie podejmowania decyzji o wypłacie tej pomocy organy uprawnione są do badania wystąpienia sztucznych warunków przyznania pomocy. Organy ARiMR wydając decyzje o płatności zobowiązane są zatem sprawdzić, czy wnioskodawca został wpisany do rejestru grup producentów rolnych, jak również czy spełnia kryteria przyznania pomocy określone w przepisach wspólnotowych oraz, czy nie występują określone w przepisach wspólnotowych przesłanki do odmowy wypłat pomocy. Ponadto zgodnie z treścią art. 21 ust. 2 pkt 1 i pkt 2 u.w.r.o.w. "W postępowaniu w sprawie dotyczącej przyznania pomocy organ, przed którym toczy się postępowanie: stoi na straży praworządności; jest obowiązany w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy". Tym samym organy ARiMR zobowiązane są również rozpatrzyć ponownie całość materiału dowodowego. Fakt wydania decyzji o przyznaniu pomocy w ramach działania "Grupy producentów rolnych" na okres 5 lat nie może zatem zamykać organom ARiMR możliwości późniejszej kontroli kwestii stworzenia przez grupę sztucznych warunków uzyskania wnioskowanej pomocy.

Dodatkowo wyjaśnić należy, że postępowanie w sprawach przyznawania pomocy w ramach działania "Grupy producentów rolnych" jest podzielone na dwa etapy. Pierwszy to przyznanie pomocy, który zarazem jest warunkiem obligatoryjnym do przyznawania w kolejnych latach płatności, a drugi to przyznanie środków finansowych z tytułu pomocy finansowej na wspieranie grup producentów rolnych. Decyzja o przyznaniu pomocy finansowej wydawana jest po sprawdzeniu spełnienia przez grupę określonych § 3 ust. 1 rozporządzenia gpr wymogów formalnych, zaś wniosek o płatność składany jest po upływie konkretnego okresu faktycznej działalności grupy i realizacji przyjętego przez nią celu działania. Tak więc, składając wnioski o płatność ARiMR wszczyna nowe postępowanie administracyjne. Mając na uwadze powyższe, w orzecznictwie sądowoadministracyjnym nie budzi wątpliwości pogląd, że fakt przyznania pomocy finansowej w latach ubiegłych nie jest gwarancją otrzymania płatności w całym pięcioletnim okresie, na który pomoc została przyznana.

Słusznie organ II instancji zwrócił przy tym wracał uwagę, że wraz z wnioskiem o przyznanie płatności składanych jest szereg dokumentów na podstawie, których ARiMR może wywieść konkretne wnioski w zakresie stworzenia sztucznych warunków przez stronę. Ponadto, na etapie oceny wniosku o przyznanie płatności przeprowadzana jest kontrola, m.in. w siedzibie grupy, podczas której sprawdzane są dokumenty do których organ zazwyczaj nie ma dostępu na etapie weryfikacji wniosku o przyznanie pomocy.

Należy jednakże zauważyć, że w niniejszej sprawie, co podniosła strona w treści skargi, okoliczności faktyczne sprawy, istotne z punktu widzenia badania wystąpienia sztucznych warunków uzyskania płatności, nie zmieniły się od daty wydania przez Prezesa ARiMR decyzji z [...] listopada 2015 r. o przyznaniu stronie pomocy finansowej w ramach działania "Grupy producentów rolnych" za okres od [...] sierpnia 2013 r. do [...] sierpnia 2018 r. Ponadto podkreślenia wymaga, że w toku postępowania zakończonego decyzją z [...] listopada 2015 r. organy ARiMR dokonały analizy wystąpienia sztucznych warunków sprzecznych z celami działania, na co wprost wskazuje treść ww. decyzji (s. 7-8 decyzji z [...] listopada 2015 r.). Co istotne organ II instancji w zaskarżonej w niniejszej sprawie decyzji, fakt wystąpienia sztucznych warunków argumentował okolicznościami, które znane były na etapie przyznawania stronie pomocy decyzją z [...] listopada 2015 r. Z uwagi na fakt, iż decyzja o przyznaniu pomocy nr [...] została wydana dopiero [...] listopada 2015 r. przeważająca część materiału dowodowego, w oparciu o który organ odwoławczy wydał zaskarżone rozstrzygnięcie, była również w posiadaniu tegoż organu na etapie toczącego się postępowania administracyjnego zakończonego wydaniem decyzji o przyznaniu pomocy finansowej na okres od [...] sierpnia 2013 r. do [...] sierpnia 2018 r.

Faktem jest, że w toku prowadzonego postępowania dotyczącego wniosku spółki o płatność za 3 rok korzystania z pomocy, Prezes ARiMR uzupełnił zgromadzony materiał dowodowy, jednakże to nie nowe dowody były podstawą zmiany stanowiska organu, co do spełnienia przez stronę przesłanek uzyskania pomocy, a odmienna ocena znanych już wcześniej okoliczności ustalonych na etapie wydania decyzji z [...] listopada 2015 r. (wspólna siedziba członków i powiązania osobowe, użyczenie lub wydzierżawienie kurników przez dwóch członków pozostałym członkom grupy, czy kwestia uzyskania numerów weterynaryjnych).

Sąd podziela przy tym argumentację organu odwoławczego zawartą w zaskarżonej decyzji, że odmienną kwestią jest spełnienie formalnych warunków do uzyskania statusu grupy producentów rolnych (o czym decydował właściwy miejscowo marszałek województwa), a odmienną spełnienie przesłanek do otrzymania pomocy finansowej w ramach PROW 2007-2013 określonych w przepisach unijnych, czy też krajowych. Powyższe nie ma jednak żadnego znaczenia dla oceny prawidłowości zaskarżonej decyzji. Istotnym w sprawie jest, że na etapie udzielenia spółce pomocy (a nie na etapie wydania decyzji w sprawie wpisu do rejestru grup producentów rolnych) organ dokonał analizy wystąpienia sztucznych warunków uzyskania wnioskowanej pomocy uznając, iż taka okoliczność nie mała w niniejszym przypadku miejsca. Następnie zaś, w zaskarżonej decyzji z [...] września 2017 r., dotyczącej odmowy wypłaty płatności za 3 rok korzystania z pomocy, Prezes ARiMR w oparciu o takie same okoliczności dokonał odmiennej oceny tej kwestii. Podkreślenia wymaga, że Sąd nie neguje uprawnienia organu do kontrolowania spełnienia przez grupę warunków uzyskania pomocy na etapie badania wniosków o płatność składanych za każdy kolejny rok. Jednakże w sytuacji, która zaistniała w niniejszej sprawie, tj. gdy organ na etapie udzielenia stronie pomocy uznał, iż grupa nie stworzyła sztucznych warunków do uzyskania wnioskowanej pomocy, a następnie na etapie postępowania w sprawie przyznania pomocy na 3 rok korzystania z pomocy, w oparciu o badane już wcześniej okoliczności i dowody zmienia w tym zakresie swoje stanowisko, uznać należało, że takie działanie narusza postanowienia art. 8 § 1 k.p.a., które to naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W ocenie Sądu nie można uznać za prawidłowe dokonanie przez ten sam organ w stosunku do tej samej strony oraz w oparciu o te same okoliczności faktyczne odmiennej oceny w zakresie stworzenia lub też nie sztucznych warunków do uzyskania wsparcia. Udzielenie pomocy finansowej, a następnie odmowa przyznania środków za konkretny rok korzystania z pomocy, w sytuacji, gdy organ nie wykazał, aby w sprawie zmieniły się okoliczności faktyczne uzasadniające podjęcie odmiennej oceny w zakresie realizacji przez stronę celów określonych w art. 35 ust. 1 rozporządzenia nr 1698/2005 narusza, zdaniem Sądu, w sposób rażący zasadę prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej.

Wskazać w tym miejscu zależy, iż w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ II instancji stwierdził, iż zmieniły się okoliczności faktyczne, które miały miejsce w dniu zawiązywania się grupy i w późniejszych latach jej działalności, w szczególności w zakresie zmian członkowskich odbywających się w grupie i związanymi z nimi zmian w użytkowaniu budynków gospodarczych. Powyższe potwierdzać miało zdaniem organu prawidłowość jego stanowiska o ponownym zbadaniu wystąpienia sztucznych warunków przyznania stronie pomocy.

Należy zatem podkreślić, że z porównania treści decyzji Prezesa ARiMR z [...] listopada 2015 r. o przyznaniu pomocy finansowej oraz decyzji z [...] września 2017 r. o odmowie przyznania środków za 3 rok korzystania z pomocy wynika, iż wskazane przez organ odwoławczy zmiany okoliczności sprawy były mu znane również na etapie wydania decyzji z [...] listopada 2015 r. Uzupełniające ustalenia poczynione na etapie rozpatrywania wniosku o przyznanie pomocy za okres od [...] sierpnia 2015 r. do [...] sierpnia 2016 r., związane z przystąpieniem do grupy nowego członka – B. W. stanowiły zaś jedynie dodatkowe potwierdzenie uprzednio stwierdzonych okoliczności i wskazywały na dalsze korzystanie przez członków grupy z wcześniej wypracowanych schematów działania, które w ocenie Prezesa ARiMR, zawartej w zaskarżonej decyzji, uznać należało za przejaw stworzenia przez grupę sztucznych warunków przyznania pomocy.

Skutkiem naruszenia przez organ II instancji art. 8 k.p.a. poprzez dokonanie odmiennej od pierwotnej oceny przesłanek stworzenia przez grupę sztucznych warunków mających na celu uzyskanie wsparcia z działania "Grupy producentów rolnych", w oparciu o te same okoliczności już wcześniej badane i analizowane przez organy, było naruszenie również przepisów prawa materialnego, tj. art. 35 ust. 1 rozporządzenia nr 1698/2005 jak i art. 60 rozporządzenia nr 1306/2013 i w konsekwencji odmowa przyznania stronie płatności za 3 rok korzystania z pomocy.

Za niezasadne Sąd uznał natomiast pozostałe zarzuty naruszenia przez organ przepisów postępowania. Przypomnieć należy, że zgodnie z treścią art. 21 ust. 1 i ust. 2 u.w.r.o.w., z zastrzeżeniem zasad i warunków określonych w przepisach, o których mowa w art. 1 pkt 1, do postępowań w sprawach indywidualnych rozstrzyganych w drodze decyzji administracyjnej stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, chyba że przepisy ustawy stanowią inaczej. Organ, przed którym toczy się postępowanie stoi na straży praworządności i jest obowiązany w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy, a zgodnie z ust. 3 tego przepisu strony oraz inne osoby uczestniczące w postępowaniu, o którym mowa w ust. 2, są obowiązane przedstawiać dowody oraz dawać wyjaśnienia co do okoliczności sprawy zgodnie z prawdą i bez zatajania czegokolwiek; ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne.

Zatem z treści ww. przepisu wynika, że organ działa na podstawie k.p.a., z zastrzeżeniem pewnych odmienności, do których należy brak związania treścią m.in. art. 77 § 1 tej ustawy, zatem zawarty w skardze zarzut dotyczący jego naruszenia nie jest zasadny. Obowiązkiem organu jest natomiast rozpatrzenie całego materiału dowodowego, co w ocenie Sądu miało miejsce w sprawie. Organ II instancji odniósł się do dokumentów i dowodów zgromadzonych w sprawie i dokonał oceny ich znaczenia dla podjętego rozstrzygnięcia. Nie doszło zatem również do naruszenia art. 80 k.p.a. Organ działał także w zgodzie z treścią art. 6 k.p.a., bowiem decyzję swą oparł o prawidłową podstawę prawną. Niewątpliwie powołał zarówno przepisy prawa krajowego jak i przepisy unijne, które miały zastosowanie w niniejszej sprawie.

Za niezasadny uznać również należało zarzut naruszenia art. 110 § 1 k.p.a. dotyczący związania organu decyzją od chwili jej doręczenia stronie. Należy bowiem zauważyć, że organy ARiMR nie orzekały wcześniej o przyznaniu stronie środków finansowych z tytułu pomocy finansowej na wspieranie grup producentów rolnych za okres od [...] sierpnia 2015 r. do [...] sierpnia 2016 r., tj. za 3 rok korzystania z pomocy. Tym samym zarówno organ I jak i II instancji nie mógł w niniejszej sprawie naruszyć ww. przepisu.

Przy ponownym rozpatrywaniu sprawy, organy powinny uwzględnić przedstawione wyżej uwagi, w szczególności fakt, że Prezes ARiMR w decyzji z [...] listopada 2015 r., w oparciu o wskazane w tej decyzji okoliczności faktyczne, nie stwierdził, aby spółka stworzyła sztuczne warunki uzyskania pomocy.

Mając powyższe na względzie stosownie do dyspozycji art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i lit. c w zw. z art. 135 p.p.s.a. – należało uchylić zarówno decyzję organu II jak i I instancji.

O kosztach rozstrzygnięto na zasadzie art. 200 i art. 205 § 1 i 2 p.p.s.a i w związku z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych. Na łączną kwotę 697 zł przysługujących do zwrotu stronie kosztów postępowania sąd zaliczył 200 zł tytułem uiszczonego wpisu stałego od skargi, 480 zł tytułem kosztów zastępstwa procesowego oraz 17 zł tytułem opłaty skarbowej od pełnomocnictwa.