Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt IV SA/Wa 754/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2019-06-12 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6139 Inne o symbolu podstawowym 613
Hasła tematyczne: Ochrona środowiska
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 10
journal: Dz.U. 1960 nr 30 poz 168
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Aneta Dąbrowska, Sędziowie sędzia WSA Grzegorz Rząsa, sędzia WSA Tomasz Wykowski (spr.), Protokolant spec. Joanna Ziółkowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 czerwca 2019 r. sprawy ze skargi Syndyka masy upadłości W. w [...] na decyzję Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska z dnia [...] grudnia 2018 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wyrażenia zgody na realizację przedsięwzięcia I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. zasądza od Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska na rzecz Syndyka masy upadłości W. w [...] kwotę 797 (siedemset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

I. Zaskarżoną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie (dalej "Sądu") decyzją z dnia [...] grudnia 2018 r. nr [...] (dalej "zaskarżoną decyzją" albo "(ponowną) decyzją odwoławczą") Generalny Dyrektor Ochrony Środowiska (dalej "GDOŚ"), po rozpatrzeniu odwołań szeregu podmiotów od decyzji Regionalnego Dyrektor Ochrony Środowiska w L. (dalej "RDOŚ") z dnia [...] kwietnia 2016 r., znak: [...], określającej środowiskowe uwarunkowania dla realizacji przedsięwzięcia, polegającego na budowie zespołu elektrowni wiatrowych [...], planowanej przez [...] sp. z o.o. sp. komandytowa z siedzibą w W. (dalej odpowiednio "przedsięwzięcie" "Spółka") – uchylił decyzję RDOŚ w całości oraz odmówił zgody na realizację przedsięwzięcia.

II. W/w decyzja odwoławcza została wydana w następujących okolicznościach:

1. Orzekając w postępowaniu odwoławczym po raz pierwszy, decyzją z dnia [...] września 2016 r. znak: [...]. (dalej "pierwsza decyzja odwoławcza"), GDOŚ utrzymał decyzję RDOŚ z dnia [...] kwietnia 2016 r. w mocy.

2. Prawomocnym wyrokiem z dnia 31 stycznia 2018 r., wydanym pod sygn. akt IV SA/Wa 2890/16, tut. Sąd, po rozpatrzeniu skarg Stowarzyszenia [...] oraz E. A., uchylił pierwszą decyzję odwoławczą GDOŚ.

3. Rozpatrując obecnie ponownie odwołania od decyzji RDOŚ, GDOŚ uchylił decyzję organu I instancji i odmówił zgody na realizację przedsięwzięcia. Głównym motywem takiego rozstrzygnięcia stała się niezgodność decyzji organu I instancji z prawem, spowodowana zmianą art. 15 ust. 3 ustawy z 20 maja 2016 r. o inwestycjach w zakresie elektrowni wiatrowych (Dz. U. 2019 poz. 654; dalej: ustawa o elektrowniach). Zgodnie z powyższym artykułem w brzmieniu obowiązującym na dzień rozpatrywania sprawy, jeżeli w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego, obowiązującym w dniu wejścia w życie ustawy o inwestycjach w zakresie elektrowni wiatrowych, przewiduje się lokalizację elektrowni wiatrowej, organ prowadzący postępowanie w sprawie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach odmawia zgody na realizację przedsięwzięcia, jeżeli ta inwestycja nie spełnia wymogów, o których mowa w art. 4 tej ustawy. Jednym z tych wymogów jest m. in. odległość, w której może być lokalizowana i budowana elektrownia wiatrowa, od budynku mieszkalnego albo budynku o funkcji mieszanej, w skład której wchodzi funkcja mieszkaniowa, będąca równą lub większą od dziesięciokrotności wysokości elektrowni wiatrowej mierzonej od poziomu gruntu do najwyższego punktu budowli, wliczając elementy techniczne, w szczególności wirnik wraz z łopatami (całkowita wysokość elektrowni wiatrowej).

Dla przedmiotowej inwestycji – co wynika z raportu oddziaływania – całkowita wysokość planowanych do budowy w ramach analizowanego przedsięwzięcia elektrowni wiatrowych miała wynosić do 200 m. Na podstawie materiałów przedłożonych przez wnioskodawcę, m.in.: załączników do raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko przedstawiających lokalizację przedmiotowej inwestycji, kopii mapy ewidencyjnej, wypisów i wyrysów z miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego gminy K. i gminy K. oraz dokumentacji kartograficznej i fotograficznej zamieszczonej w aneksie nr 3 do raportu, GDOŚ ustalił, że:

– elektrownia wiatrowa [...] planowana jest do lokalizacji w odległości ok. 550 m od budynku położonego na działce o nr. ewid. [...], obręb N., gm. K.;

– elektrownia wiatrowa [...] planowana jest do lokalizacji w odległości ok. 420-500 m od budynków położonych na działkach o numerach ewid.: [...], [...], [...], [...] oraz [...], obręb W., gm. K.;

– elektrownia wiatrowa [...] planowana jest do lokalizacji w odległości ok. 480-600 m od budynków położonych na działkach o numerach ewid.: [...], [...], [...] oraz [...], obręb W., gm. K.;

– elektrownia wiatrowa [...] planowana jest do lokalizacji w odległości ok. 545 m od budynku położonego na działce o nr. ewid. [...], obręb K., gm. K.;

– elektrownia wiatrowa [...] planowana jest do lokalizacji w odległości ok. 410-700 m od budynków położonych na działkach o numerach ewid.: [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...] oraz [...], obręb W., gm. K.;

– elektrownia wiatrowa [...] planowana jest do lokalizacji w odległości ok. 470-520 m od budynków położonych na działkach o numerach ewid.: [...], [...], [...] oraz [...], obręb K., gm. K.;

– elektrownia wiatrowa [...] planowana jest do lokalizacji w odległości ok. 460 m od budynków położonych na działkach o numerach ewid. [...] i [...], obręb J., gm. K.;

– elektrownia wiatrowa [...] planowana jest do lokalizacji w odległości ok. 860 m od budynku położonego na działce o nr. ewid. [...], obręb S., gm. K.;

– elektrownia wiatrowa [...] planowana jest do lokalizacji w odległości ok. 880 m od budynku położonego na działce o nr. ewid. [...], obręb J., gm. W.;

– elektrownia wiatrowa [...] planowana jest do lokalizacji w odległości ok. 980 m od budynków położonych na działkach o numerach ewid. [...] i [...], obręb A., gm. W.;

– elektrownia wiatrowa [...] planowana jest do lokalizacji w odległości ok. 550-615 m od budynków położonych na działkach o numerach ewid.: [...], [...], [...], [...] oraz [...], obręb S., gm. K..

Powyższe wskazuje, że minimalna odległość od budynku mieszkalnego albo budynku o funkcji mieszanej, wynosząca w przypadku niniejszej sprawy 2000 m. nie została zachowana w przypadku żadnej z elektrowni wiatrowych będących przedmiotem inwestycji. Zatem GDOŚ miał podstawę do odmowy wyrażenia zgody na realizację przedsięwzięcia.

III. Pismem z dnia [...] lutego 2019 r. Syndyk masy upadłości Spółki (dalej "Syndyk") wniósł do tut. Sądu skargę na ponowną decyzję odwoławczą GDOŚ, wnosząc o stwierdzenie jej nieważności alternatywnie o jej uchylenie. W skardze podniesiono zarzuty naruszenia:

1) art. 156 § 1 pkt 4 ustawy z 14 czerwca 1960 roku Kodeks postępowania administracyjnego (tj. Dz.U. z 2018 roku, poz. 2096; dalej: k.p.a.), poprzez wydanie decyzji wobec podmiotu niebędącego stroną w sprawie, tj. wobec Spółki w upadłości z siedzibą w W., nie zaś wobec Syndyka, który po ogłoszeniu upadłości jest jedynym uprawnionym podmiotem, który może występować w postępowaniu administracyjnym w charakterze strony względem masy upadłości, zgodnie z treścią przepisu art. 144 §§ 1 i 2 ustawy z 28 lutego 2003 roku Prawo upadłościowe (tj. Dz.U. z 2017 roku, poz. 2344, dalej: Prawo upadłościowe);

2) art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. w zw. z art. 144 §§ 1 i 2 Prawa upadłościowego, w zw. z art. 10 § 1 k.p.a. poprzez brak zawiadomienia syndyka od momentu jego ustanowienia w dniu [...] września 2018 roku bądź ogłoszenia o jego ustanowieniu dnia [...] października 2018 roku (ogłoszenie w MSiG [...] ([...]), poz. [...]), o czynnościach postępowania, w szczególności możliwości końcowego zaznajomienia się z jego materiałami — w szczególności wynikiem postępowania dowodowego, które winno było zostać przez organ przeprowadzone stosownie do wytycznych zawartych w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 31 stycznia 2018 roku, sygn. akt: IV SA/Wa 2890/16;

3) art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 15 ust. 5 ustawy o elektrowniach poprzez brak przeprowadzenia postępowania dowodowego w sposób wszechstronny pozwalający na ustalenie w sposób prawidłowy stanu faktycznego mającego stanowić podstawę wydawanej decyzji, w szczególności poprzez pominięcie materiałów, w zakresie których przedłożenia organ winien był wezwać Spółkę, zaś po dniu [...] września 2018 roku Syndyka do przedłożenia dokumentów wskazanych w ww. przepisie; jednocześnie skarżący wskazuje, że ww. braki w sposób znaczny zaskutkowały wadliwymi ustaleniami faktycznymi poczynionymi przez organ w zaskarżonej decyzji, m.in. w zakresie odległości jakie określone zostały na str. 4 i 5 decyzji;

4) art. 107 § 3 k.p.a. poprzez niekompletność uzasadnienia zaskarżonej decyzji, w szczególności mając na uwadze, iż jest ona decyzją co do istoty sprawy — zmieniającą decyzję organu I instancji, a nie jedynie decyzją "potwierdzającą" decyzję I instancji, recypującej ustalenia, czy też dokonaną ocenę materiału dowodowego.

IV. W odpowiedzi na skargę, udzielonej pismem z dnia [...] marca 2019 r., GDOŚ wniósł o jej odrzucenie, alternatywnie o jej oddalenie, podtrzymując merytoryczne stanowisko w sprawie.

Wniosek o odrzucenie skargi uzasadniono brakiem legitymacji wnoszącego skargę do jej wniesienia. Zdaniem organu, fakt postawienia Spółki w stan upadłości i ustanowienia dla niej syndyka masy upadłości statuuje co najwyżej jego interes faktyczny, a nie prawny do występowania ze skargą w niniejszej sprawie. Wydana decyzja nie wpływa bowiem na stan majątku upadłej Spółki, albowiem przepisy ustawy z 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. z 2016 r., poz. 353 ze zm.; dalej: ustawa o.o.ś.) nie uzależniają prawa do wystąpienia z wnioskiem o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach od faktu posiadania praw rzeczowych np. prawa własności planowanego przedsięwzięcia.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

V. Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U. z 2016 r., poz.1066 z późn.zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle § 2 powołanego wyżej artykułu, kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

Kontrola ta obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty (art.3 § 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – t.j. Dz.U. z 2017 poz.1369 z późn. zm. – zwanej dalej "p.p.s.a.").

Na podstawie art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Stosownie do art.135 p.p.s.a. sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia.

Oceniając sprawę w świetle powyższych kryteriów, zdaniem Sądu skarga zasługuje na uwzględnienie.

VI. Kontrola legalności zaskarżonej obecnie decyzji odwoławczej prowadzi do następujących wniosków:

1. Przedmiotem kontrolowanego postępowania administracyjnego, prowadzonego w trybie ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko, było ustalenie na wniosek Spółki środowiskowych uwarunkowań dla wskazanego we wniosku przedsięwzięcia. Rozpatrzywszy ponownie odwołania od decyzji organu I instancji, korzystnej dla Spółki, GDOŚ zreformował tę decyzję na niekorzyść w/w podmiotu, ostatecznie odmawiając określenia żądanych uwarunkowań. Ponowne postępowanie odwoławcze toczyło się jednakże z wadą procesową, polegającą na zaniechaniu przez GDOŚ zawiadomienia Syndyka masy upadłości Spółki o jego prowadzeniu oraz o możliwości skorzystania przez Syndyka z uprawnień, o których mowa w art.10 k.p.a. Z tej racji, nie wchodząc w meritum sprawy, należało zaskarżoną decyzję wyeliminować z obrotu prawnego, co skutkuje powstaniem po stronie GDOŚ obowiązku przeprowadzenia postępowania odwoławczego po raz kolejny, tym razem z pełnym poszanowaniem uprawnień procesowych Syndyka, będącego ustawowym reprezentantem upadłej Spółki w postępowaniach administracyjnych.

2. W pierwszej kolejności Sąd nie podziela stanowiska GDOŚ co do prawnej niedopuszczalności wniesienia niniejszej skargi przez Syndyka. Zgodnie z treścią art. 144 ust. 1 ustawy z 28 lutego 2003 r. Prawo upadłościowe (Dz. U. 2019 poz. 4981) po ogłoszeniu upadłości postępowania sądowe, administracyjne lub sądowoadministracyjne dotyczące masy upadłości mogą być wszczęte i prowadzone wyłącznie przez syndyka albo przeciwko niemu. Postępowania, o których mowa w ust. 1, syndyk prowadzi na rzecz upadłego, lecz w imieniu własnym (ust. 2). Bezspornym jest przy tym, że stroną postępowania w znaczeniu materialnym pozostaje nadal upadły (który winien być wskazany jako adresat decyzji), a syndyk działa na jego rzecz, będąc "podstawionym" w jego miejsce w postępowaniach sądowych i administracyjnych.

W niniejszej sprawie na mocy postanowienia Sądu Rejonowego w B. Wydział [...] dla spraw upadłościowych i restrukturyzacyjnych z [...] września 2018 r. dla upadłej Spółki został ustanowiony syndyk masy upadłości w osobie T. S.. Z mocy ww. przepisów podmiot ten wszedł w miejsce Spółki do postępowania o ustalenie środowiskowych uwarunkowań dla przedmiotowej inwestycji.

Nie można również podzielić zarzutu braku po stronie upadłej Spółki, na rzecz której działa Syndyk, interesu prawnego w niniejszej sprawie w sytuacji, w której kontrolowane postępowanie administracyjne oddziałuje bezpośrednio na sferę praw i obowiązków upadłej Spółki, mogąc skutkować nabyciem przez ten podmiot uprawnień wynikających z pozytywnej decyzji środowiskowej (które to uprawnienia mogą mieć w szczególności realną wartość majątkową).

3. Przechodząc do kontroli legalności kwestionowanego postępowania odwoławczego, Sąd zauważa zasadność podniesionego w skardze zarzutu naruszenia art. 10 k.p.a., pozbawiającego Spółkę (abstrahując w tym miejscu od kwestii jej właściwej w danym momencie reprezentacji) możliwości wypowiedzenia się w sprawie. Z analizy akt administracyjnych sprawy wynika bowiem, że po ich zwrocie Organowi przez Sąd (wraz z prawomocnym wyrokiem), przy piśmie z dnia [...] sierpnia 2018 r., strony postępowania zostały poinformowane o możliwości zapoznania się z aktami sprawy oraz wypowiedzenia co do zebranego materiału dowodowego, jak również zawiadomienie to zostało przekazane wójtom gmin W., K. i K. oraz Prezydentowi miasta K. celem umieszczenia na tablicach ogłoszeniowych. Co jednakże istotne, GDOŚ całkowicie pominął przy tej czynności Spółkę a kolejną czynnością organu było już wydanie decyzji zaskarżonej obecnie. Powyższe zaniechanie organu odwoławczego bezspornie naruszyło uprawnienia procesowe Spółki (a następnie upadłej Spółki), wynikające z art.10 k.p.a. Jak już wskazano wcześniej, rozpatrując sprawę po raz kolejny, organ zawiadomi w sposób prawidłowy Syndyka (jako przedstawiciela ustawowego upadłego) o toczącym się postępowaniu i umożliwi mu zajęcie stanowiska w sprawie.

4. Konieczność ponowienia postępowania odwoławczego z uwagi na zaistniałe uchybienia procesowe, czyni obecnie bezprzedmiotowym wypowiadanie się przez Sąd do trafności meritum zaskarżonego obecnie rozstrzygnięcia GDOŚ.

W tym stanie rzeczy Wojewódki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. b p.p.s.a. uchylił zaskarżoną decyzję. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a.