Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt IV SA/Po 1028/09
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2010-06-02 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6120 Ewidencja gruntów i budynków
Hasła tematyczne: Ewidencja gruntów
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego I Kartograficznego
Treść wyniku: Stwierdzono nieważność zaskarżonej decyzji
Powołane przepisy: article: art. 153
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 20 ust. 1 pkt 1
journal: Dz.U. 2005 nr 240 poz 2027
law: Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Grażyna Radzicka Sędziowie WSA Bożena Popowska (spr.) WSA Ewa Kręcichwost – Durchowska Protokolant sekr.sąd. Justyna Hołyńska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 maja 2010 r. sprawy ze skargi B.P na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w Poznaniu z dnia [...] października 2009 r. nr [...] w przedmiocie ewidencji gruntów 1. stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji. 2. zasądza od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w Poznaniu na rzecz B.P. kwotę 200 złotych ( dwieście ) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego, 3. określa, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana.


UZASADNIENIE

B.P. wnioskiem z dnia 20 września 2004r. zwróciła się do Starostwa Powiatowego w T. o wprowadzenie zmian w ewidencji gruntów i budynków dotyczących działki numer [..] położonej w M. gmina K. i przywrócenie przebiegu granicy i powierzchni działki do stanu sprzed odnowy ewidencji gruntów, przeprowadzonej w 1994 roku.

W trakcie postępowania organ administracyjny, na podstawie mapy ewidencyjnej sprzed odnowy ewidencji gruntów przeprowadzonej przez Wojewódzkie Biuro Geodezji i Terenów Rolnych Oddział w T. oraz ewidencji gruntów i budynków prowadzonej przez Starostwo Powiatowe w T. uznał, że zaistniała niezgodność przebiegu granicy wykazanej na mapie sporządzonej w 1963r., a co za tym idzie także niezgodność powierzchni. Organ przyjął, że granica pomiędzy działkami [...] i [...] powinna przebiegać według mapy z 1963r., a nie według mapy sporządzonej podczas odnowy ewidencji gruntów budynków w 1994 r.

Na tej podstawie Starosta T. decyzją dnia [...] marca 2005r. nr [...] orzekł o wprowadzeniu zmiany w części opisowej i kartograficznej operatu ewidencji gruntów i budynków obrębu M. gmina K. w działce [...] stanowiącej własność B.P. Zmiana polegała na skorygowaniu na mapie ewidencyjnej przebiegu granicy oraz powierzchni działki należącej do wnioskodawczyni.

Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w Poznaniu, po rozpoznaniu odwołania B.P., decyzją z dnia [...] czerwca 2005r. Nr [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji. W wyniku wniesionej skargi, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w dniu 13 września 2006r. wydał wyrok w sprawie o sygn akt III SA/Po 485/06, w którym uchylił decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty T.. Sąd stwierdził, że nie wskazanie przez organ dokumentów z zasobu geodezyjnego i kartograficznego, na jakich się oparł wprowadzając zmianę powierzchni i granicy uniemożliwia ocenę legalności zaskarżonej decyzji. Tym samym nie sposób ocenić, jakie materiały powstałe w toku prac geodezyjnych zostały włączone do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego i czy w toku odnowy ewidencji gruntów skutecznie zakwestionowano moc wiążącą dokumentów stanowiących podstawę wpisu do ewidencji. Ma to kluczowe znaczenie dla oceny legalności podjętej przez organy decyzji, gdyż obecnie obowiązujące przepisy rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. (Dz. U. z 2001 r. Nr 38 poz. 454 dalej rozporządzenie) nie dają podstawy do wzruszenia prawomocnych decyzji o dokonaniu wpisu, jeżeli po dacie dokonania wpisu nie nastąpiły żadne zmiany w dokumentach źródłowych, uzasadniające zmianę wpisu.

W związku powyższym, Starosta T. przeprowadził ponownie postępowanie wyjaśniające i decyzją z dnia [...] marca 2009r. nr [...] odmówił wprowadzenia zmian w operacie ewidencji gruntów i budynków obrębu M., Gm. K. na działce nr [...]. Powyższa decyzja, w wyniku odwołania wniesionego przez B.P., została uchylona decyzją Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w Poznaniu z dnia [...] czerwca 2009r. nr [...]. Organ odwoławczy stwierdził bowiem uchybienia w zakresie doręczenia decyzji.

Mając powyższe na uwadze, Starosta T. ponownie rozpoznając sprawę, działając na podstawie z art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (jt: Dz. U. z 2000r., nr 98, poz. 1071 ze zm. - dalej kpa) oraz art. 22 ustawy z dnia 17 maja 1989r. Prawo Geodezyjne i Kartograficzne (j.t. Dz.U. z 2005 r. Nr 240 poz. 2027 ze zm. – dalej ustawa), odmówił wprowadzenia zmian w ewidencji gruntów dotyczących działki [...] położonej w M. gmina K. Starosta T. mając na uwadze zgromadzoną w sprawie dokumentację oraz opierając się na obecnym zapisie w operacie ewidencji gruntów i budynków wprowadzonym odnową ewidencji gruntów, przeprowadzoną w roku 1994 przez Wojewódzkie Biuro Geodezji i Terenów Rolnych Oddział w T., zgodnie z wyrokiem WSA sygn. akt III SA/Po 485/06 z 13 września 2006r., nie znalazł uzasadnienia do wprowadzenia zmian w operacie ewidencji gruntów i budynków w działce [...] położonej w obrębie M.

B.P., kwestionując powyższe rozstrzygnięcie wniosła odwołanie, w którym podniosła, że nie wnioskowała o wprowadzenie zmian w ewidencji gruntów i budynków. Skarżąca chciała tylko, by przywrócony został stan zgodny z mapami od założenia ewidencji oraz planem nieruchomości sporządzonym w 1963 r., z których to dokumentów wynikało, iż działka nr [...] (pierwotnie składająca się z dwóch działek nr [...] i nr [...]) miała powierzchnię 2.65 ha. B.P. zażądała wydania decyzji, w której będzie określony przebieg granicy działki, powierzchnia działki, a także przede wszystkim sposób wyliczenia przez Wydział Geodezji w T. - z uwzględnieniem różnic między wyliczeniami Wydziału Geodezji w T., a wyliczeniami powierzchni z 1963r. oraz mapa z przebiegiem granicy i powierzchni. Odwołująca wniosła także o wyjaśnienie, na czyje polecenie Wydział Geodezji w T. przy odnowie ewidencji scalił dwie działki w jedną.

Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w Poznaniu, po rozpatrzeniu powyższego odwołania, w dniu [...] października 2009r. wydał decyzję nr [...], w której działając na podstawie art. 138 §1 ust. 2 kpa w zw. z art. 7b ustawy orzekł o utrzymaniu w mocy decyzji organu I instancji w części dotyczącej odmowy wprowadzenia zmiany, polegającej na przypisaniu działce nr [...] powierzchni 2.65 ha i uchyleniu decyzji organu I instancji w części orzekającej o odmowie wprowadzenia zmiany przebiegu granicy działki nr [...], zgodnie z przebiegiem ujawnionym w operacie ewidencyjnym od założenia ewidencji gruntów. Ponadto organ odwoławczy zmienił przebieg wspólnej granicy działek nr [...] i nr [...] na mapie ewidencyjnej obrębu M. w ten sposób, że odcinek granicy wyznaczony przez punkty graniczne o numerach [...]-[...] zastąpił odcinkiem wyznaczonym przez punkty [...]-[...]. W jednostce rejestrowej nr [...] (właściciel B.P.) w miejsce działki nr [..] o powierzchni 2.60 ha postanowiono wpisać działkę nr [...] o powierzchni [...] ha (zgodnie z wykazem zmian gruntowych z 2005 r. nr [...]), zaś w jednostce rejestrowej [...] (właściciel D. i J. małż. T.) w miejsce działki nr [...] o powierzchni 10.29 ha postanowiono wpisać działkę nr [...] o powierzchni 10.2664 ha (zgodnie z wykazem zmian gruntowych z 2005 r. nr [...]).

W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy powołując się na art. 22 i 23 ustawy, przepisy rozdziału 3 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz. U. Nr 38, poz. 454 – dalej rozporządzenie), oraz wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 lutego 2006r. sygn. akt I OSK 437/2005 wykazywał, iż w aktualnym stanie prawnym dopuszczalne jest dokonywanie zmian w ewidencji gruntów i budynków, nie tylko w oparciu o dokumentacje wytworzone po wprowadzeniu w życie operatów ewidencyjnych, ale także mających na celu wyeliminowanie z baz błędów i omyłek, które zaistniały w procesie zakładania bądź odnowy ewidencji. Analizując dokonane przez organ I instancji rozstrzygnięcie, Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego uznał, że jest ono w części zgodne z obowiązującymi przepisami prawa oraz wydanym w sprawie wyrokiem WSA. Jednocześnie organ II instancji uznał za konieczne skorygowanie przebiegu granicy między działkami nr [...] i nr [...] w celu przywrócenia przebiegu do stanu zgodnego ze stanem prawnym nieruchomości. W uzasadnieniu decyzji wyjaśniono, że ewidencja gruntów gm. K. założona została w latach 1961-1969 na podstawie przepisów zarządzenia Ministrów Rolnictwa i Gospodarki Komunalnej z dnia 20 lutego 1969r. w sprawie ewidencji gruntów (M.P. Nr 11, poz. 98). Mapę ewidencyjną z przebiegiem granic działek opracowano metodą fotogrametryczną, w wyniku przetworzenia zdjęć lotniczych do postaci fotomapy. Powierzchnie działek określono metodą graficzną, tj. na podstawie miar odczytanych z mapy ewidencyjnej w skali 1:5000. W latach 1994-1996 dokonano z urzędu odnowy operatu ewidencyjnego, zgodnie z rozdziałem 4 ww. zarządzenia w sprawie ewidencji gruntów. Część graficzną operatu (mapę ewidencyjną) oraz część opisową opracowano na podstawie bezpośredniego, nowego pomiaru na gruncie. Przebieg granic działek określono w myśl zapisów § 10 zarządzania, mówiących, że: przebieg linii granicznych określa się według faktycznego stanu władania na gruncie, według stanu prawnego nieruchomości, według obowiązującego podziału powierzchniowego na obszarach lasów państwowych. Dane geodezyjne z pomiaru na gruncie były podstawą do obliczenia powierzchni ewidencyjnej działek metodą analityczną. Stan władania ustalony przez wykonawców prac potwierdzony został przez właścicieli gruntów w protokóle ustalenia stanu władania, zawierającym numery działek ewidencyjnych i nowo obliczone powierzchnie. Obwieszczenie Wojewody Konińskiego z 13 lutego 1996 r. w sprawie wprowadzenia do stosowania odnowionego operatu ewidencji gruntów dla obrębu K. i M. w gm. K. opublikowane zostało w Dzienniku Urzędowym Województwa Konińskiego Nr 3 z 1996 r, pod pozycją 15, zgodnie z brzmieniem § 8 zarządzenia w sprawie ewidencji gruntów.

Organ odwoławczy za bezsporny uznał fakt, iż przy zakładaniu ewidencji gruntów do rejestru gruntów dla działki nr [...] wprowadzono powierzchnię nie odpowiadającą faktycznemu użytkowaniu na gruncie, wynikającemu z opracowanego fotogrametrycznie zdjęcia lotniczego (mapy ewidencyjnej). W wyniku odnowy ewidencji gruntów w latach 1994-96, przebieg linii granicznych wyznaczających stan faktycznego użytkowania działek nr [...] i nr [...] określony został metodą pomiaru bezpośredniego na gruncie. Dane geodezyjne z pomiaru były podstawą sporządzenia nowej mapy ewidencyjnej oraz obliczenia powierzchni nieruchomości metodą analityczną. Kierując się zapisami § 7 ust. 1 zarządzenia w sprawie ewidencji gruntów mówiącego że: działkę stanowi obszar gruntu ograniczony gruntami stanowiącymi przedmiot odrębnego władania, w ramach odnowy, dokonano połączenia działek nr [...] i [...] w jedną działkę o nr [...]. Powierzchnia działki określona (obliczona) ze współrzędnych punktów załamania granic wynosiła 2.60 ha (po zaokrągleniu do 1 ara). Nie stanowiła zatem prostej sumy powierzchni działek obliczonych przy podziale w 1963 r. (2.65 ha). Stwierdzony ubytek powierzchni wynosił 0.05 ha.

Przepisy zarządzenia w sprawie ewidencji gruntów w § 58 pkt 5, obowiązujące w terminie prowadzenia odnowy operatu ewidencyjnego obrębu M., dopuszczały dokonywanie zmian granic i powierzchni działki, jeżeli wykazane w operacie ewidencyjnym granice i powierzchnie według faktycznego stanu władania (§ 10 pkt 1) były niezgodne ze stanem prawnym nieruchomości. Stan prawny działek nr [...] i nr [...] ujawnionych w księdze wieczystej KW [...], a także działki nr [...] (obecnie wchodzącej w skład działki nr [...]) ujawnionej w księdze wieczystej KW [...], w zakresie zasięgu prawa własności, ograniczonego przebiegiem granic nieruchomości, wskazywał na przebieg granic w linii prostej (w odniesieniu do korygowanego odcinka). Przebieg wspólnej granicy między nieruchomością, stanowiącą własność B.P. oraz nieruchomością będącą własnością małż. T. był spójny w obu księgach wieczystych. Analiza dokumentacji doprowadziła organy obu instancji do wniosku, iż przy odnowie ewidencji gruntów popełniono błąd polegający na zmianie przebiegu (konfiguracji) odcinka granicy, na przebieg niezgodny ze stanem prawnym. Takie działania organu dokonane przy odnowie operatu ewidencyjnego organ odwoławczy uznał za niezgodne z obowiązującymi przepisami zarządzenia w sprawie ewidencji gruntów. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego uznał więc, że zasadnym jest skorygowanie przebiegu granicy, zgodnie ze stanem prawnym nieruchomości ujawnionym w KW [...] i KW [...].

Odnosząc się do podstaw prawnych dokonywania zmian danych ewidencyjnych, a mających na celu sprostowanie błędów i omyłek w ewidencji gruntów i budynków, organ II instancji powołał się na interpretację Naczelnego Sądu Administracyjnego zawartą w wyroku z dnia 21 lutego 2006 r. I OSK 473/05 (LEX nr 194378), oraz wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie sygn akt II SA/Kr 187/08.

Odnosząc się do żądań B.P., dotyczących przywrócenia powierzchni jej nieruchomości, zgodnej z tytułem prawnym, tj aktem notarialnym Rep [...] i księgą wieczystą KW [..] organ odwoławczy stwierdził, że przy aktualnie ustalonym przebiegu granicy ewidencyjnej i zastosowanej metodzie obliczenia powierzchni, nie ma możliwości dokonania zmian danych ewidencyjnych jedynie w zakresie samej powierzchni działek. Stąd organ II instancji ocenił, że żądanie przywrócenia powierzchni z aktu notarialnego związane byłoby ze zmianą przebiegu granic między działkami nr [...] i nr [...] i wkracza w sferę działań dotyczących rozstrzygania sporów o własność, nie należących do właściwości organów administracji geodezyjnej i kartograficznej.

B.P. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu. Skarżąca zakwestionowała rozstrzygnięcie organu odwoławczego w części dotyczącej utrzymania w mocy decyzji I instancji w zakresie odmowy wprowadzenia zmiany, polegającej na przypisaniu działce nr [...] powierzchni 2.65ha i wpisania w jednostce rejestrowej nr [...] (właściciel b.P.) w miejsce działki nr [...] o powierzchni 2.60 ha działki nr [...] o powierzchni 2.6246 ha (zgodnie z wykazem zmian gruntowych z 2005 r. nr [...]) i wniosła o uchylenie zaskarżonej części decyzji jako naruszającej prawo. W uzasadnieniu wskazano na fakt, iż Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w Poznaniu w zaskarżonej decyzji orzekł o utrzymaniu w mocy decyzji organu I instancji w części dotyczącej odmowy wprowadzenia zmiany, polegającej na przypisaniu działce nr [...] powierzchni 2.65ha, orzekając jednocześnie o utrzymaniu w mocy decyzji organu I instancji w części dotyczącej utrzymania przebiegu granicy między działkami nr [...] i [...] zgodnie z przebiegiem zaznaczonym i określonym na planie z 1963r. Skarżąca wskazała również na fakt, iż powierzchnia będącej jej własnością działki [...] określona została na 2.6246 ha, podczas gdy przy sporządzaniu ewidencji gruntów powierzchnia ta wskazana została na 2.65ha. W ten sposób działka uległa zmniejszeniu o 0.0254 ha, przy uznaniu takiego samego przebiegu granicy. W treści skargi podniesiono, że przy zakładaniu ewidencji gruntów dla Gminy K. w latach 1961-1969, w oparciu o obowiązujące wówczas przepisy Zarządzenia Ministrów Rolnictwa I Gospodarki Komunalnej z dnia 20 lutego 1969r. w sprawie ewidencji gruntów przyjęta została powierzchnia działki oznaczonej obecnie pod nr [...] na 2.65ha, taka powierzchnia została również wpisana do księgi wieczystej.

Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w Poznaniu odpowiadając na skargę, wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga zasługuje na uwzględnienie, choć z innych powodów, niż podniesione w skardze.

Kontrola sądu administracyjnego, zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002r., nr 153, poz. 1269) i art. 3 § 1 i § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r., nr 153, poz. 1270 ze zm. – dalej ppsa), ogranicza się do badania zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych. Kontrola ta ogranicza się więc do zbadania czy w toku rozpoznania sprawy organy administracji publicznej nie naruszyły prawa materialnego i procesowego w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy, czy zgodnie z art. 7, 77 § 1 i 80 kpa dokonano ustalenia stanu faktycznego a dokonana ocena tych ustaleń znajduje oparcie w materiale dowodowym i uzasadnieniu decyzji sporządzonym zgodnie z art. 107 kpa, a więc w sposób przekonywujący. Ponadto Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany powołaną podstawą prawną (art. 134 §1 ppsa).

Podnieść też należy, iż zgodnie z treścią art. 153 ppsa, ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu Sądu wiążą w sprawie ten Sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia. Z powyższego wynika, że orzeczenie sądu administracyjnego wywiera skutki wykraczające poza zakres postępowania sądowoadministracyjnego, w którym zostało wydane oraz poza zakres postępowania administracyjnego, w którym wydane zostało zaskarżone rozstrzygnięcie. Zasięgiem jego objęte jest przyszłe postępowanie administracyjne w sprawie (por. wyrok NSA z dnia 22 marca 1999r. sygn akt SA 527/97, LEX 47275). Z treści powołanego przepisu w jednoznaczny sposób wynika obowiązek organu orzekającego w sprawie podporządkowania się wyrażonej w orzeczeniu sądu ocenie prawnej jak i wytycznym sądu co do dalszego postępowania w sprawie. Ocena prawna może dotyczyć zarówno samej wykładni prawa materialnego i procesowego, jak i braku wyjaśnienia w kontrolowanym postępowaniu administracyjnym istotnych okoliczności stanu faktycznego (por. wyrok NSA z dnia 29 lipca 1999r. sygn. IV SA 1177/97, LEX 47301). Oceną prawną wyrażoną w wyroku związany jest też sąd, ilekroć dana sprawa będzie rozpoznawana przez sąd, jeżeli nie ulegną zmianie przepisy (wyrok SN z dnia 25 lutego 1998r., sygn. akt III RN 130/97, OSNA i US 1999, nr 1, poz. 2).

W świetle powyższego, mając na uwadze treść uzasadnienia wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 13 września 2006r. sygn akt III SA/Po 485/06 stwierdzić należy, że organ odwoławczy nie zastosował się do treści wyroku i wytycznych zawartych w uzasadnieniu. Sąd w ww. wyroku, mając na uwadze obecnie obowiązujące przepisy rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. (Dz. U. z 2001 r. Nr 38 poz. 454), stwierdził, że nie ma podstaw do wzruszenia prawomocnych decyzji o dokonaniu wpisu, jeżeli po dacie dokonania wpisu nie nastąpiły żadne zmiany w dokumentach źródłowych uzasadniające zmianę wpisu. Sąd wskazał na stan prawny obowiązujący przed 14 stycznia 1997r. (Zarządzenie Ministrów Rolnictwa i Gospodarki Komunalnej z dnia 20 lutego 1969r. w sprawie ewidencji gruntów) oraz zmianę stanu prawnego po tej dacie (rozporządzenie Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa oraz Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej z dnia 17 grudnia 1996r. w sprawie ewidencji gruntów ), umożliwiającą - w ramach postępowania w zakresie ewidencji gruntów - wyłącznie zmianę przebiegu granic, a nie zmianę granic i powierzchni. W tym świetle Sąd za kluczowe uznał wskazanie dokumentów pozwalających na ocenę czy zapadłe w toku prac nad odnową ewidencji gruntów rozstrzygnięcia stanowiły zmianę granicy czy też granicy i powierzchni nieruchomości.

Tymczasem organ odwoławczy uznając, iż w trakcie dokonywania odmowy granic popełniono błąd, dokonał zmian na mapie ewidencyjnej, wytyczając nowy przebieg granicy działek nr [...] i nr [...] na mapie ewidencyjnej obrębu M. w ten sposób, że odcinek granicy wyznaczony przez punkty graniczne o numerach [...]-[...] zastąpił odcinkiem wyznaczonym przez punkty [...]-[...]. W związku z powyższym, organ odwoławczy zmienił również powierzchnie tych działek. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w następujący sposób umotywował swoje rozstrzygnięcia. Analiza dokumentacji doprowadziła organ do wniosku, iż przy odnowie ewidencji gruntów popełniono błąd polegający na zmianie przebiegu (konfiguracji) odcinka granicy, na przebieg niezgodny ze stanem prawnym. Takie działania organu, dokonane przy odnowie operatu ewidencyjnego, Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego uznał za niezgodne z obowiązującymi przepisami zarządzenia w sprawie ewidencji gruntów. Na tej podstawie, organ odwoławczy uznał, że zasadnym jest skorygowanie przebiegu granicy.

Zdaniem składu orzekającego w niniejszej sprawie, organ odwoławczy faktycznie zastosował nieobowiązujący już przepis § 58 pkt 5 zarządzenia w sprawie ewidencji gruntów, dopuszczający dokonywanie zmian granic i powierzchni działki, jeżeli wykazane w operacie ewidencyjnym granice i powierzchnie według faktycznego stanu władania (§ 10 pkt 1), były niezgodne ze stanem prawnym nieruchomości. Organ uchybił tym samym obowiązującym przepisom, gdyż w ich świetle (ustawa i rozporządzenie), organ nie ma podstaw do samodzielnej korekty błędów w zakresie, w jakim wpływają na ustalenie powierzchni gruntów.

Zwrócić należy bowiem uwagę na fakt, iż ewidencja gruntów, w rozumieniu art. 20 ust. 1 pkt 1 ustawy stanowi wyłącznie rejestr danych dotyczących ich położenia, granic, powierzchni, rodzajów użytków gruntowych oraz ich klas gleboznawczych, oznaczenia ksiąg wieczystych lub zbiorów dokumentów, jeżeli zostały założone dla nieruchomości, w skład której wchodzą grunty. Postępowanie ewidencyjne, kończące się wydaniem decyzji administracyjnej, nie może więc służyć dokonaniu zmian w zasobie ewidencyjnym, o ile przesłanką takich zmian nie są konkretne dokumenty lub zdarzenia prawne, powodujące z mocy prawa obowiązek dokonania nowego wpisu (co prowadzi do zmiany treści ewidencji). Postępowanie w przedmiocie wpisu nie może służyć niejako samoistnie weryfikacji danych zawartych w ewidencji odnośnie kwestii własności, obszaru, czy przebiegu granic poszczególnych nieruchomości, których podstawą byłyby własne ustalenia w wyniku krytycznej oceny danych i dokumentów stanowiących podstawę wcześniejszych wpisów. Stanowisko takie, wynikające wprost z treści obowiązujących obecnie regulacji normatywnych, dotyczących prowadzenia ewidencji, jest podzielane także w utrwalonym orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego (por. sygn. akt I OSK 101/05 i I OSK 696/05, niepubl.).

Nie wyklucza to możliwości sprostowania błędów i omyłek w ewidencji, a więc wad nieistotnych. Zmiana granic i powierzchni działki nie należy jednak do spraw nieistotnych i nie może być dokonywana w tym trybie. Powyższe stanowisko jest tym bardziej uzasadnione, iż trudno uznać dokonaną przez organ korektę za oczywistą omyłkę, skoro powierzchnia przedmiotowej działki za każdym razem określana jest inaczej (w trakcie zakładania ewidencji w 1963r. powierzchnia działki należącej do skarżącej wynosiła 2,65 ha, w trakcie odnowy operatu ewidencyjnego dokonanego w 1994r. powierzchnia wynosiła 2,60 ha, a organ odwoławczy w ramach przedmiotowego postępowania określił ją na 2,6246 ha). Zmiana granic działki wymaga więc przeprowadzenia stosownego postępowania zakończonego orzeczeniem, które może być podstawą zmian w ewidencji.

Należy zauważyć, że zmiana granic, a co za tym idzie - powierzchni działek dotyczy stanów własnościowych. Zasadniczo kwestie własnościowe nieruchomości rozstrzygane są przez sądy powszechne. Tylko w zakresie określonym przez art. 29 i następne ustawy rozgraniczenie nieruchomości może być dokonane w trybie administracyjnym. Jednak strona niezadowolona z ustalenia przebiegu granicy w decyzji o rozgraniczeniu może żądać, w terminie 14 dni od dnia doręczenia jej decyzji w sprawie, przekazania sprawy sądowi.

Mając powyższe na uwadze stwierdzić należy, że decyzja Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w Poznaniu, zmieniająca przebieg wspólnej granicy działek nr [...] i nr [...] wraz ze zmianą ich powierzchni wydana została z rażącym naruszeniem prawa. Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 w związku z art. 153 ppsa, orzekł więc jak w sentencji.