Wyrok WSA w Bydgoszczy, sygn. akt II SA/Bd 124/10
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy
Data orzeczenia: 2010-03-10 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 145a par. 1
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Dnia 10 marca 2010 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Grażyna Malinowska – Wasik (spr.) Sędziowie: sędzia WSA Renata Owczarzak sędzia WSA Grzegorz Saniewski Protokolant: Krzysztof Cisewski po rozpoznaniu w II Wydziale na rozprawie w dniu 10 marca 2010 roku sprawy ze skargi A. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...]r., nr [...] w przedmiocie wznowienia postępowania w przedmiocie zasiłku rodzinnego oddala skargę.


UZASADNIENIE

Decyzją ostateczną z dnia [...] nr [...] Burmistrz K. powołując się na art. 20 ust. 3 art. 3 pkt 11, art. 4, art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2006 r., Nr 139, poz. 992 ze zm.) oraz rozporządzenie Ministra Polityki Społecznej z dnia 2 czerwca 2005 r. w sprawie sposobu i trybu postępowania w sprawach o świadczenia rodzinne (Dz. U. Nr 105, poz. 881) orzekł o uchyleniu od dnia 1 stycznia 2009 r. własnej decyzji nr [...] z dnia [...] przyznającej A. B. zasiłek rodzinny na syna A. w kwocie 48 zł miesięcznie na okres od 1 września 2008 r. do 31 sierpnia 2009 r. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że zgodnie z art. 5 ust. 4a ustawy w przypadku uzyskania przez członka rodziny dochodu, prawo do zasiłku rodzinnego ustala się na podstawie dochodu rodziny powiększonego o uzyskany dochód. Stosownie natomiast do art. 3 pkt 24 f ustawy uzyskanie dochodu oznacza m.in. osiągnięcie dochodu spowodowane rozpoczęciem pozarolniczej działalności gospodarczej, zaś z dniem 1 grudnia 2008 r. mąż wnioskodawczyni – S. B. rozpoczął działalność gospodarczą uzyskując za pierwszy przepracowany miesiąc, tj. grudzień 2008 r. wynagrodzenie netto 4.575 zł. W związku z tym dochód miesięczny na osobę w rodzinie wynosi 1859,70 zł przekraczając kryterium dochodowe tj. 504,00 zł, a w konsekwencji od dnia 1 stycznia 2009 r. świadczenie rodzinne wyżej wymienionej nie przysługuje.

W dniu [...] A. B. złożyła w MGOPS w K. wniosek o wznowienie na podstawie art. 145 kpa postępowania w powyższej sprawie powołując się na wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 30 czerwca 2009 r. (opublikowany w Dz. U. Nr 108, poz. 910 z dnia 8 lipca 2009 r.) stwierdzający niezgodność z Konstytucją rozporządzenia Ministra Polityki Społecznej z dnia 2 czerwca 2005 r., w oparciu o który wydana została decyzja z dnia 23 marca 2009 r.

Decyzją dnia [...] nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. uchyliło decyzję Burmistrza K. z dnia [...] odmawiającą wznowienia postępowania w powyższej sprawie stwierdzając w uzasadnieniu rozstrzygnięcia, że decyzja organu I instancji z dnia [...] stała się z dniem 11 sierpnia 2009 r., w związku z wyrokiem WSA w Bydgoszczy, ostateczna oraz że organ I instancji z uwagi na treść art. 150 § 1 kpa jest właściwy do rozpoznania podania strony o wznowienie postępowania mając na uwadze przesłankę wznowienia określoną w art. 145a § 1 kpa, który to przepis winien być interpretowany w powiązaniu z art. 145 § 1 i § 2 kpa.

W wykonaniu decyzji SKO Burmistrz K. wydał w dniu [...], z powołaniem się na art. 149 § 1 i 145a § 1 kpa w związku z art. 32 ust. 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych postanowienie o wznowieniu postępowania w sprawie zakończonej decyzją ostateczną z dnia [...].

Następnie decyzją z dnia [...] nr [..] na podstawie art. 151 § 1 pkt 1 kpa orzekł o odmowie uchylenia wskazanej wyżej decyzji. Z uzasadnienia decyzji wynika, że wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 30 czerwca 2009 r. sygn. P 45/08 dotyczył sprzeczności z Konstytucją § 17 ust. 2 rozporządzenia Ministra Polityki Społecznej z dnia 2 czerwca 2005 r., zaś podstawę ustalenia dochodu rodziny wnioskodawczyni, którego wysokość zadecydowała o uchyleniu przyznanego jej prawa do świadczenia, stanowił art. 5 ust. 4a ustawy o świadczeniach rodzinnych w związku z art. 3 pkt 24 f tej ustawy, zgodnie z którym do dochodu tego doliczono dochód z prowadzonej działalności gospodarczej S. B. za grudzień 2008 r. Dodatkowo w uzasadnieniu wyjaśniono, że gdyby nawet pomniejszyć dochód rodziny o dochód utracony, to i tak przekraczałby on kryterium dochodowe na osobę, bowiem wynosiłby 1671,91 zł. Organ podkreślił, że nie stosował § 17 ust. 2 rozporządzenia, gdyż utrata i uzyskanie dochodu miały miejsce w okresie zasiłkowym 2008/2009.

W odwołaniu od powyższej decyzji A. B. wniosła o jej uchylenie jako wydanej niezgodnie z przepisami oraz z pominięciem znajdujących się w aktach sprawy dowodów, które winny być uwzględnione w toku wznowionego postępowania, stosownie do decyzji SKO z dnia [...].

Według odwołującej się w rozpatrywanej sprawie organ błędnie przyjął kryterium dochodowe w kwocie 504 zł, zamiast 583 zł, co uzasadnia wyrok Sądu Rejonowego – Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Bydgoszczy z dnia 11 maja 2009 r. zaliczający jej syna A. do osób niepełnosprawnych z dniem 23 października 2006 r. Stosując powyższe kryterium Burmistrz K. postąpił niezgodnie z decyzją SKO oraz własną decyzją z dnia [...] nr [....]. Nadto przy obliczaniu dochodu rodziny pominięte zostało oświadczenie jej męża (złożone na właściwym druku) o dochodach opodatkowanych zryczałtowanym podatkiem dochodowym, z którego wynika, że po odliczeniu wydatków na podstawie działalności gospodarczej dochód z tej działalności był zerowy, jak również nie odjęto dochodu utraconego.

Decyzją z dnia [....] nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. orzekło o utrzymaniu w mocy zaskarżonej decyzji Burmistrza K. Uzasadniając decyzję organ II instancji podniósł, że celem wznowionego na podstawie art. 145a kpa postępowania było ustalenie, czy w poprzednim postępowaniu, w wyniku którego wydana została decyzja z dnia [...], zastosowane były przepisy rozporządzenia z dnia 2 czerwca 2005 r., które Trybunał Konstytucyjny następnie uznał za niegodne z Konstytucją. Niemniej analiza treści decyzji z dnia [...] oraz powołanie się w niej na art. 5 ust. 4a ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych( Dz. U. z 2006 r., Nr 139, poz. 992 ze zm.) dotyczący dochodu uzyskanego w rozumieniu art. 3 pkt 24 f wskazują jednoznacznie, że w sprawie zastosowano § 18 ust. 1 wymienionego wyżej rozporządzenia, w myśl którego do dochodu rodziny dodaje się miesięczną kwotę dochodu uzyskanego przez członka rodziny, o ile dochód ten osoba otrzymuje w dniu ustalenia prawa do świadczeń rodzinnych. Ze względu więc na to, iż zakwestionowany przez Trybunał Konstytucyjny przepis § 17 ust. 2 rozporządzenia nie stanowił podstawy decyzji ostatecznej, nie została spełniona przesłanka z art. 145a kpa, co przesądza o braku możliwości merytorycznego rozpoznania sprawy i wydania nowej decyzji w trybie wznowienia. Jak bowiem wskazał organ, w przypadku stwierdzenia innego rodzaju wadliwości decyzji, nie można uchylić jej w tym trybie.

A. B. zaskarżyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego wnosząc o jej uchylenie oraz poprzedzającej ją decyzji Burmistrza K. z dnia [...], jak również uchylenie decyzji ostatecznej Burmistrza K. z dnia [...] w oparciu o przepisy art. 145a, art. 145 § 1 pkt 1 i 5 kpa oraz art. 154 i 156 § 1 pkt 2 i 7 kpa. Wyżej wymienionym decyzjom zarzuciła naruszenie art. 32, art. 69, art. 71 Konstytucji RP oraz niezgodność z orzeczeniem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 30 czerwca 2009 r. i § 18 ust. 1 rozporządzenia Ministra Polityki Społecznej z dnia 2 czerwca 2005 r. Nadto wniosła o przeprowadzenie przez Sąd dowodów z zeznań świadka – Kierownika Sekcji Świadczeń Rodzinnych Miejsko –Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w K. oraz z opinii biegłego z zakresu ekonomii gospodarczej na okoliczność przychodu i dochodu z prowadzonej działalności gospodarczej. Uzasadniając skargę A. B. podniosła, że wg niej § 17 ust. 2 rozporządzenia z dnia 2 czerwca 2005 r. stanowił podstawę wydania decyzji z dnia [..], gdyż – zgodnie z tym ówcześnie obowiązującym przepisem - nie odliczono od dochodu rodziny dochodu utraconego jej męża S. B., mimo iż fakt utraty przezeń dochodu był organom orzekającym znany, na co wskazuje treść uzasadnienia decyzji SKO sygn. [...]. W związku z tym zaistniała przesłanka wznowieniowa z art. 145a kpa.

Ponadto SKO winno stwierdzić nieważność decyzji Burmistrza K. z dnia [...] z uwagi na to, że na skutek wprowadzenia odwołującej się w błąd przez pracownika MGOPS co do sposobu ustalenia wysokości dochodu z działalności opodatkowanej podatkiem zryczałtowanym i nie udostępnienia jej druku załącznika nr 3 do rozporządzenia z dnia 2 czerwca 2005 r., który wypełnia się przy podawaniu powyższego dochodu, wykazała w postępowaniu niewłaściwy dochód za 2008 r., w kwocie 475 zł z działalności gospodarczej uwzględniony przy ustalaniu dochodu rodziny. Naruszenie § 18 ust. 1 rozporządzenia z dnia 2 czerwca 2005 r. polegało natomiast na doliczeniu na jego podstawie do dochodu rodziny dochodu z grudnia 2008 r., mimo iż w dacie ustalenia prawa do świadczenia dochodu z działalności gospodarczej S. B. nie uzyskiwał, co wynika z załączonego do akt oświadczenia (w styczniu i lutym 2009 r. nie wskazano dochodu) i czego świadomy był organ I instancji, a także SKO w świetle treści uzasadnienia jego decyzji nr [...].

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie powtarzając argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, a nadto wywodząc, że nie mogło odnieść się do zarzutu naruszenia przepisów Konstytucji wobec nie wskazania ich wewnętrznych jednostek redakcyjnych oraz nie podania, na czym ich naruszenie polega, zaś powoływana w skardze decyzja sygn. [...] dotyczyła innej sprawy.

Wojewódzki Sąd Administracyjny Bydgoszczy zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sąd administracyjny sprawuje w zakresie swej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem według stanu faktycznego i prawnego istniejącego w dacie wydania kwestionowanego aktu. W postępowaniu sądowym nie mogą być zatem brane pod uwagę argumenty natury słusznościowej. Poza tym podstawę orzeczeń sądowych stanowi, stosownie do art. 133 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270), materiał zawarty w aktach sprawy. Tak więc sąd ocenia materiał dowodowy zebrany przez organ nie dokonując własnych ustaleń faktycznych, lecz kontrolując ustalenia organu w kontekście zgromadzonego przezeń w toku postępowania administracyjnego materiału dowodowego. Wyjątkowo sąd, w myśl art. 106 § 3 ppsa, może przeprowadzić dowód uzupełniający z dokumentu przy zaistnieniu przesłanek wymienionych w tym przepisie. Przeprowadzenie dowodu z innych środków dowodowych, w tym z zeznań świadka lub opinii powołanego przez sąd biegłego, co należy podnieść w nawiązaniu do wniosku skarżącej, jest niedopuszczalne.

Wskazać także należy, że w myśl art. 134 § 1 ppsa, sąd nie będąc przy ocenie legalności co do zasady związany granicami skargi, to jest mając obowiązek wykroczenia poza podnoszone w skardze zarzuty i reagowania na niedostrzeżone przez osobę skarżącą wadliwości kontrolowanego aktu, jest jednak związany granicami sprawy. Granice zaś sprawy w zakresie orzekania wyznacza, jak przyjęto w orzecznictwie sądowym, jej przedmiot, przez który należy rozumieć treść określonych praw i obowiązków oraz ich podstawę faktyczną i prawną. Oznacza to, że rozpoznając skargę sąd nie może wykraczać swoimi ocenami prawnymi poza granice sprawy określone przez przedmiot zaskarżonej konkretnej decyzji, a zatem ogranicza się do zbadania legalności tejże decyzji niezależnie od tego, czy rozwiązanie problemów podnoszonych przez osobę skarżącą wykracza poza zawarte w tej decyzji rozstrzygnięcie.

W niniejszej sprawie przedmiotem zaskarżenia jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. wydana w związku z wniesionym odwołaniem od decyzji Burmistrza K. orzekającej, na podstawie art. 151 pkt 1 kpa, o odmowie uchylenia decyzji ostatecznej z dnia [...] z powodu niezaistnienia przesłanki wznowienia postępowania określonej w art. 145a § 1 kpa.

W myśl wskazanego przepisu można żądać wznowienia postępowania w przypadku, gdy Trybunał Konstytucyjny orzekł o niezgodności aktu normatywnego z Konstytucją, umową międzynarodową lub ustawą, na podstawie którego została wydana decyzja.

Skarżąca zaś wniosek o wznowienie postępowania zakończonego decyzją ostateczną z dnia [...] oparła na wyroku Trybunału Konstytucyjnego sygn. P 45/08 z dnia 30 czerwca 2009 r. (publik. w Dz. U. z 2009 r., Nr 108, poz. 910) stwierdzającym niezgodność § 17 ust. 2 rozporządzenia Ministra Polityki Społecznej z dnia 2 czerwca 2005 r. w sprawie sposobu i trybu postępowania w sprawach o świadczenia rodzinne (Dz. U. Nr 105, poz. 881 ze zm.) z art. 92 ust. 1 Konstytucji RP w związku z art. 23 ust. 5 i art. 5 ust. 4 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2006 r., Nr 139, poz. 992 ze zm.), w związku z którym to wyrokiem wymieniony przepis z dniem 8 lipca 2009 r. utracił moc.

Z uwagi na powyższe, kontroli sądu podlegała wyłącznie legalność oceny, iż przesłanka wznowienia z art. 145a § 1 kpa nie wystąpiła ze względu na nie stosowanie § 17 ust. 2 rozporządzenia z 2 czerwca 2005 r. przez organ przy rozstrzyganiu decyzją ostateczną z dnia [...] w przedmiocie utraty od dnia 1 stycznia 2009 r. przez skarżącą prawa do zasiłku rodzinnego na syna A., co stanowi wymagany element omawianej podstawy wznowienia.

Skarga we wskazanym wyżej zakresie to jest takim, w jakim Sąd władny był ją rozpoznać, nie zasługuje na uwzględnienie.

Art. 16 kpa ustanawia ochronę decyzji ostatecznych poprzez przyznanie im cech trwałości. Wynikająca z powyższego przepisu zasada ogólna postępowania administracyjnego – trwałości decyzji ostatecznych, mająca istotne znaczenie dla stabilizacji opartych na decyzji skutków prawnych oznacza, iż decyzja ostateczna musi być wyeliminowana z obrotu prawnego tylko w przypadkach przewidzianych w kodeksie postępowania administracyjnego oraz ustawach szczegółowych. Wzruszenie wydanej na podstawie przepisów kpa decyzji ostatecznej w trybie wznowienia postępowania może mieć miejsce tylko z powodu wad wyszczególnionych w art. 145 § 1 i 145a § 1 kpa, przy czym musi dojść do bezspornego, po wznowieniu postępowania, ustalenia, że decyzja jest dotknięta określoną wadą.

Trafnie zatem Samorządowe Kolegium Odwoławcze, jak wynika z uzasadnienia zaskarżonego rozstrzygnięcia, skoncentrowało się rozpoznając odwołanie na analizie treści decyzji ostatecznej z dnia [...] pod kątem prawnych podstaw ustalenia wysokości miesięcznego dochodu na osobę w rodzinie skarżącej na kwotę 1859, 70 zł skutkującego uchyleniem prawa do świadczenia z powodu przekroczenia kryterium dochodowego. Wnioski organu będące wynikiem tej analizy, są w ocenie Sądu, prawidłowe.

Skarżąca zarzuciła, że błędne wyliczenie powyższego dochodu jest następstwem m.in. pomniejszenia dochodu rodziny o dochód utracony w styczniu i lutym 2009 r. przez jej męża, w związku z posłużeniem się przez organ - Burmistrza K. unormowaniem zawartym w niekonstytucyjnym przepisie § 17 ust. 2 rozporządzenia z dnia 2 czerwca 2005 r.

W myśl § 17 ust. 1 rozporządzenia, w przypadku utraty przez członka rodziny dochodu, od dochodu rodziny odejmuje się przeciętną miesięczną kwotę utraconego dochodu. Przepis ten koresponduje z art. 5 ust. 4 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych, który stanowi, że w przypadku utraty dochodu prawo do zasiłku rodzinnego ustala się na wniosek osoby, o której mowa w art. 4 ust. 2, na podstawie dochodu rodziny lub dochodu osoby uczącej się pomniejszonego o utracony dochód.

Regulacja zawarta w § 17 ust. 2 ust. 2 rozporządzenia ograniczała natomiast uwzględnianie utraty dochodu przy ustaleniu wysokości dochodu w stosunku do powyższego przepisu ustawy i § 17 ust. 1 rozporządzenia, wprowadzając przesłankę negatywną w postaci uzyskania innego dowodu w tym samym roku kalendarzowym. Przepis ten stanowił bowiem, że nie pomniejsza się dochodu rodziny o dochód utracony, jeżeli w tym samym roku kalendarzowym osoba uzyskała inny dochód i nie utraciła go przed zgłoszeniem wniosku o zasiłek, bez względu na przerwę w uzyskiwaniu dochodów w roku kalendarzowym poprzedzającym okres zasiłkowy.

W postawie prawnej decyzji z dnia [...] wymieniono, obok art. 4 i art. 5 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych, określających warunki przyznania zasiłku rodzinnego, jedynie ogólnie rozporządzenie Ministra Polityki Społecznej z dnia 2 czerwca 2005 r., zaś w uzasadnieniu decyzji nie ma w ogóle mowy o tym rozporządzeniu. Nie przytacza się również treści zawartych w nim regulacji.

Natomiast z uzasadnienia decyzji wynika, że organ powiększył dochód rodziny skarżącej o dochód w kwocie 4575 zł uzyskany z działalności gospodarczej w grudniu 2008 r. przez jej męża. W zakresie tym organ powołał się na art. 5 ust. 4a oraz z art. 3 pkt 24 f ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. oraz przedstawił sposób obliczania miesięcznego dochodu na osobę w rodzinie skarżącej na sumę 1859, 70 zł.

Z kolei wyjaśnienie przez organ I instancji kwestii nie stosowania § 17 ust. 2 rozporządzenia w wydanej przezeń po wznowieniu postępowania decyzji z dnia 19 października 2009 r. nie jest jasne. Organ stwierdza, że nie stosował tego przepisu ze względu na to, iż w okresie zasiłkowym 2008/2009 nastąpiła utrata i uzyskanie dochodu przez męża skarżącej.

Nie może jednak budzić wątpliwości, że niezależnie od całkowitego pominięcia w decyzji ostatecznej z dnia [...] omawianego problemu, w świetle treści § 17 ust. 2 rozporządzenia brak było podstaw do posłużenia się przez organ tym przepisem w celu nieodliczenia utraty dochodu za styczeń i luty 2009 r. Jak wcześniej bowiem wskazano warunkiem niepomniejszenia dochodu rodziny o dochód utracony jest, jak wyraźnie wynika z § 2, i uzyskanie i utrata dochodu w tym samym roku kalendarzowym, zaś w rozpatrywanej sprawie uzyskanie dochodu miało miejsce w grudniu 2008 r., zaś jego utrata w kolejnym roku 2009 r.

W świetle powyższych okoliczności nie jest możliwe stwierdzenie, tak jak czyni to skarżąca, że bezsprzecznie organ obliczając dochód rodziny wykorzystał niekonstytucyjne unormowanie, którego dotyczy wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 30 czerwca 2009 r., a tym samym przyjęcie, że zaistniała przesłanka wznowieniowa określona w art. 145a § 1 kpa skutkująca wadliwością rozstrzygnięcia wydanego na podstawie art. 151 § 1 pkt 1 kpa.

Dodatkowo należy podkreślić, że Trybunał Konstytucyjny wydał wyrok sygn. P 45/08 w czerwcu 2009 r., zaś kwestionowana decyzja ostateczna została podjęta trzy miesiące wcześniej.

W odwołaniu od decyzji Burmistrza K. z dnia [...] skarżąca podniosła, iż organ winien uwzględniając wyrok Sądu Rejonowego w Bydgoszczy z dnia 11 maja 2009 r. zaliczający jej syna do osób niepełnosprawnych z dniem 23 października 2006 r. przy wydaniu decyzji zastosować kryterium dochodowe w kwocie 583 zł wynikające z art. 5 ust. 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych. Łącząc powyższy zarzut z zawartym w skardze do Sądu wnioskiem dot. uchylenia zaskarżonej decyzji z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 5 kpa stwierdzić należy, że treść powyższego wyroku nie może stanowić podstawy wznowienia przewidzianej we wskazanym przepisie. Zgodnie z art. 145 § 1 pkt 5 kpa w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nie znane organowi, który wydał decyzję. Jedną z przesłanek zastosowania powyższej podstawy wznowienia jest, by nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniały w dniu wydania decyzji ostatecznej. Tymczasem wspomniany wyrok ustalający niepełnosprawność syna skarżącej został wydany niemal dwa miesiące po wydaniu decyzji ostatecznej z dnia 23 marca 2009 r.

Z kolei wskazując w skardze jako podstawę żądania wznowienia postępowania art. 145 § 1 pkt 1 kpa, faktu powołania się na ten przepis skarżąca nie uzasadniła. Nadmienić należy, że wznowienie postępowania w oparciu o powyższą podstawę co do zasady wymaga uzyskania prawomocnego wyroku sądowego stwierdzającego sfałszowanie dowodu, na którym oparte było wydanie decyzji.

W związku z określonym na wstępie zakresem badania przez Sąd legalności zaskarżonej decyzji SKO z dnia [...] i rodzajem pozostałych zamieszczonych w skardze zarzutów wyjaśnić trzeba, że jeżeli po wznowieniu postępowania zakończonego decyzją ostateczną organ stwierdzi, iż przyczyna wznowienia nie wystąpiła, zachodzi prawna przeszkoda do przejścia przez organ do merytorycznego rozpoznania sprawy, którą kończyła kwestionowana decyzja ostateczna (art. 149 § 2 kpa). Tymczasem dopiero w tej fazie wznowionego postępowania może mieć miejsce rozpatrzenie podnoszonych przez stronę dalszych zarzutów i składanych wniosków oraz dokonanie ponownej oceny stanu faktycznego i prawnego sprawy. Wymienione czynności winny umożliwić organowi stwierdzenie, czy w sytuacji zaistnienia przesłanki wznowieniowej wydana przezeń decyzja ostateczna była prawidłowa, czy też nie. Rzecz oczywista, że wydanie trafnego kończącego wznowione postępowanie rozstrzygnięcia wymaga uprzedniego dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, przy uwzględnianiu zasad określonych w art. 7 i 77 § 1 kpa.

Skoro zatem w niniejszym przypadku w pierwszej fazie postępowania, to jest po wydaniu postanowienia wznawiającego, organ I instancji stwierdził brak podstawy wznowienia, na której skarżąca oparła żądanie wznowienia, w związku z czym nie istniała możliwość przejścia do rozpatrzenia co do istoty sprawy pozbawienia jej prawa do zasiłku, nie mogła skarżąca zarówno w toku wznowionego postępowania jak i obecnie nie może w skardze do Sądu podnosić skutecznie zarzutów dotyczących wadliwości decyzji ostatecznej z dnia [...], czy to z powodu błędnego w świetle § 18 ust. 1 rozporządzenia z dnia 2 czerwca 2005 r. doliczenia do dochodu rodziny dochodu męża z grudnia 2008 r., nieuzasadnionego nie zastosowania § 17 ust. 1 tegoż rozporządzenia, czy też na skutek niepoczynienia ustaleń co do faktycznych rozmiarów dochodu z działalności gospodarczej uzyskanego w grudniu 2008 r. (wobec rozbieżności między oświadczeniem a zaświadczeniem o dochodach), którym to zarzutom poświęcona jest znaczna część uzasadnienia skargi. Także organ nie musiał, a nawet nie powinien do nich w uzasadnieniu decyzji się ustosunkowywać.

Wyjaśnić nadto należy, że nawet zaistnienie przesłanki wznowienia nie zawsze prowadzi do uchylenia decyzji ostatecznej, której dotyczyło wznowienie postępowania. Jeśli bowiem organ by ocenił, że mimo przesłanki wznowieniowej postępowanie wykazało, iż mogłaby zapaść wyłącznie kończąca je decyzja odpowiadająca w swej istocie kwestionowanej decyzji ostatecznej, musiałby - zgodnie z art. 151 § 2 w związku z art. 146 § 2 kpa – ograniczyć się stwierdzenia, że owa decyzja ostateczna wydana została z naruszeniem prawa.

W niniejszym postępowaniu administracyjnym nie mógł podlegać rozpatrzeniu wniosek o stwierdzenie na podstawie art. 156 § 1 kpa nieważności decyzji ostatecznej z dnia [...], jak również organ z urzędu nie mógł orzekać w przedmiocie stwierdzenia nieważności tej decyzji. To samo dotyczy wniosku dotyczącego uchylenia decyzji ostatecznej na podstawie art. 154 kpa. Nie jest dopuszczalne bowiem zamienne stosowanie poszczególnych trybów nadzwyczajnych wzruszania decyzji ostatecznych, gdyż każdy z tych trybów ma na celu usunięcie tylko określonego rodzaju wadliwości decyzji i oparty jest na odmiennych przesłankach. Naruszenie wyłączności stosowania wybranego przez stronę trybu nadzwyczajnego weryfikacji decyzji, tak jak w rozpatrywanej sprawie trybu wznowieniowego (art. 145a § 1 kpa) i orzeczenie w przedmiocie nieważności decyzji, czy jej uchylenia w oparciu o art. 154 kpa, wręcz stanowiłoby samo w sobie rażące naruszenie prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 kpa.

Nie ma natomiast przeszkód, by skarżąca domagała się stwierdzenia nieważności kwestionowanej decyzji ostatecznej z dnia [...] w odrębnym zainicjowanym jej wnioskiem postępowaniu. W postępowaniu tym mogłyby być podniesione zarzuty, nie przesądzając o ich skuteczności, dotyczące m.in. naruszenia prawa materialnego poprzez zastosowanie lub nie zastosowanie konkretnego przepisu ustawy o świadczeniach rodzinnych lub aktu wykonawczego do niej.

Z przedstawionych wyżej względów uznając, że zaskarżona decyzja poprzez utrzymanie w mocy decyzji Burmistrza K. z dnia [..] nie narusza prawa, Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) orzekł, jak w sentencji wyroku.