Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt IV SA/Po 113/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2020-09-11 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tomasz Grossmann Sędzia WSA Józef Maleszewski Asesor sądowy WSA Katarzyna Witkowicz-Grochowska (spr.) Protokolant st. sekr. sąd. Monika Zaporowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 września 2020 r. sprawy ze skargi A. W. syndyka masy upadłości H. W., prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą Firma [...], Fabryka Mebli Tapicerowanych w upadłości likwidacyjnej na decyzję Inspektor Nadzoru Budowlanego z dnia [...] grudnia 2019 r. nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki oddala skargę w całości


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu wyrokiem z dnia [...] maja 2019 r. sygn. akt IV SA/Po [...] uchylił zaskarżoną decyzję Inspektor Nadzoru Budowlanego z [...] października 2018r. oraz poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w C. z dnia [...] sierpnia 2018 r. w przedmiocie rozbiórki samowolnie rozbudowanej części budynku mieszkalnego wielorodzinnego z częścią usługową, zlokalizowanego w T. przy ul. [...]. WSA wskazał, że przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ powinien jednoznacznie ustalić datę realizacji spornych robót. Ponadto postępowanie dowodowe w tym zakresie należy uzupełnić o wyjaśnienia Pani O. W., która to deklaruje, że posiada precyzyjną wiedzę na temat dat i zakresy prowadzonych w spornym obiekcie robót, a która to była pozbawiona udziału w postępowaniu.

Nadto WSA w wyroku z [...] maja 2019r. stwierdził, że za błędną uznaje się praktykę oznaczania z imienia i nazwiska syndyka jako strony postępowania. Wada ta nie uzasadniała jednak, stwierdzenia nieważności decyzji, ponieważ wada ta polega na wadliwym sposobie opisania adresata decyzji, a nie na wadliwym jego ustaleniu.

Po ponownym rozpoznaniu sprawy Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z [...] grudnia 2019r. uchylił zaskarżoną decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w C. z dnia [...] września 2019r. w części dotyczącej adresatów nakazu i zamiast: "nakazuję Pani O. W. oraz syndykowi masy upadłości H. W. prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą firma A" w to miejsce orzekł, że zobowiązanym do wykonania obowiązku jest: syndyk masy upadłości H. W. prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą firma A, a w pozostałej części utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy.

Powyższe decyzje organów nadzoru budowanego zostały wydane w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych.

Zgodnie ze wskazaniami WSA, ponownie rozpoznając sprawy, PINB wezwał Panią O. W. oraz Pana H. W. do złożenia wyjaśnień dotyczących legalności rozbudowy budynku mieszkalnego wielorodzinnego z częścią usługową zlokalizowanego w T. przy ul. [...] o klatkę schodową.

W dniu [...] sierpnia 2019 r. organ nadzoru budowlanego przesłuchał Panią O. W..

Organ powiatowy w dniu [...] września 2019 r. uzyskał informację ze Starostwa Powiatowego w C. Delegatura w T., że w archiwum odnaleziono akta, znak: [...] dotyczące zmiany sposobu użytkowania budynku administracyjno-biurowego na budynek mieszkalno-handlowy w miejscowości T. przy ul. [...] na działce nr [...].

PINB w dniu [...] września 2019 r. wydał decyzję (znak: [...]), którą nakazał Pani O. W. oraz syndykowi masy upadłości H. W. prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą firma A rozbiórkę samowolnie rozbudowanej części budynku mieszkalnego wielorodzinnego z częścią usługową zlokalizowanego w T. przy ul. [...] o klatkę schodową poprzez: 1) rozebranie ścian zewnętrznych zabudowanego biegu schodowego prowadzącego na piętro budynku mieszkalnego wielorodzinnego z częścią usługową, 2) rozebranie ścian zewnętrznych na wysokości piętra spocznika schodowego, 3) rozebranie ścian oraz stropu powstałego pomiędzy biegiem schodowym, a ścianą zewnętrzną budynku tj. likwidacja powstałej łazienki, 4) zamurowanie wejścia do sutereny budynku od strony działki nr [...].

Odwołanie od powyższej decyzji w ustawowym terminie złożyła Pani O. W. wnosząc o jej uchylenie i umorzenie postępowania. Jednocześnie Skarżąca składa wniosek o wszczęcie postępowania legalizacyjnego na podstawie art. 48 ust. 2 i 3 prawo budowlane. Zaskarżonej decyzji zarzuca naruszenie przepisów ustawy prawo budowlane, tj. art. 48 ust 1 i ust. 2 i 3 przez wadliwą kwalifikację przedmiotowej sprawy polegającej na uznaniu braku możliwości przeprowadzenia postępowania legalizacyjnego, wadliwe określono przeszkodę legalizacji w postaci niezgodności z prawem miejscowym, ponieważ "w okresie budowy przedmiotowego budynku - w latach siedemdziesiątych - wzniesiono ciąg schodów wraz ze spocznikiem i zadaszeniem i w danym okresie spełniał on wymogi prawne prawa budowlanego oraz ówczesnych przepisów o zagospodarowaniu przestrzennym, a obecne przekroczenie linii zabudowy wg. obecnego prawa miejscowego nie ma zastosowania, ponieważ stosowane winny być przepisy z okresu powstania budynku. Skoro organ uznał, że w drodze wyjątku ciąg schodów wraz ze spocznikiem nie musi podlegać rozbiórce, to dlaczego odmówił legalizacji zabudowy tego ciągu schodowego wraz z jego ocieplonym zadaszeniem? (...)". Skarżącą również wskazała na naruszenie przepisów art. 6, 7, 8 oraz art. 77 polegające na braku dodatkowego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy oraz wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego, polegającego na braku ustalenia kluczowej dla sprawy daty budowy budynku i jego zgodności z przepisami o zagospodarowania przestrzennym z daty budowy w zakresie posiadania przez budynek ciągu schodowego ze spocznikiem i daszkiem oraz ich relacji do nieprzekraczalnej linii zabudowy w okresie wznoszenia budowy.

Jednocześnie odwołanie od decyzji organu I instancji w ustawowym terminie złożył również Pan A. W. syndyk masy upadłości H. W., prowadzącego działalność gospodarczą po nazwą "firma A w upadłości" wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. Syndyk przedmiotowej decyzji zarzucił naruszenie: "przepisów postępowania skutkujących nieważnością postępowania poprzez skierowanie decyzji do syndyka masy upadłości, gdyż tymczasem syndyk działa w postępowaniu na rzecz upadłego, lecz nie jest stroną stosunku materiałnoprawnego, w konsekwencji nie syndyk lecz ewentualnie upadły winien być adresatem decyzji określającej jego prawa i obowiązki" oraz art. 52 ustawy prawo budowlane, poprzez jego błędne zastosowanie i przyjęcie, że obowiązkiem rozbiórki może zostać obciążony upadły jako właściciel nieruchomości, gdy tymczasem zobowiązanym do wykonania czynności, o których mowa w art. 48 ust. 1 prawa budowlanego w pierwszej kolejności winien być inwestor robót. Jednocześnie Skarżący zarzuca naruszenie art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. "poprzez błędne przyjęcie, że inwestorem poczynionej rozbudowy jest Pan H. W., gdy tymczasem zebrany w sprawie materiał dowodowy nie daje podstaw do przyjęcia takiego założenia. ".

Inspektor Nadzoru Budowlanego w motywach rozstrzygnięcia zaskarżonej decyzji wskazał, że przedmiotem niniejszego postępowania jest samowolnie rozbudowana część budynku mieszkalnego wielorodzinnego z częścią usługową, zlokalizowanego w T. przy ul. [...] o klatkę schodową o wymiarach 5,0 m x 12,60 m.

W wyniku dokonanej rozbudowy (art. 3 pkt 6 pr. bud.) budynku mieszkalnego wielorodzinnego z częścią usługową o klatkę schodową o wymiarach 5,0 m x 12,60 m doszło do zmiany charakterystycznych parametrów takich jak kubatura, powierzchnia zabudowy, długość i szerokość. WSA w Poznaniu w wyroku z [...] maja 2019r. nie zakwestionował powyższych ustaleń.

Organ stwierdził, że powyższe roboty budowlane wymagały pozwolenia na budowę (art. 28, art. 29-art. 30 pr. bud.), natomiast na gruncie niniejszej sprawy inwestor takiego pozwolenia nie posiadał.

Dalej organ wskazał, że w świetle decyzji Starosty [...] z dnia [...] sierpnia 2000 r., znak: [...], udzielono Spółce B pozwolenia na zmianę sposobu użytkowania budynku administracyjno-handlowego na budynek mieszkalno-handlowy położony w T. przy ul. [...] na działce o numerze ewidencyjnym gruntów [...]. W dokumentacji projektowej do w/w decyzji obrazującej stan obiektu budowlanego przed rozbudową, na mapie sytuacyjno-wysokościowej można zauważyć, iż bieg schodowy oraz spocznik znajdowały się na w/w nieruchomości. Również z rysunków poglądowych będących załącznikiem do decyzji Starosty [...] z dnia [...] sierpnia 2000 r., (rysunek dot. elewacji północnej, południowej oraz zachodniej) wynika, jak wyglądała klatka schodowa przed dokonaniem jej rozbudowy - że od strony zachodniej obiektu budowlanego nie znajdowało się wejście.

W świetle zeznań świadków Pana R. M. i Pana L. M. oraz Pani O. W. organ ustalił, że: "wejście do budynku od strony działki nr [...] posiadało schody prowadzące na parter budynku, które były w części spocznika obudowane i częściowo zadaszone. Pan H. W. zabudował wejście do budynku całkowicie, rozbudowując je w kierunku północnym wzdłuż i w szerz oraz zwiększył jego wysokość, wykonał schody prowadzące do sutereny i wybił w miejscu okna drzwi prowadzące obecnie do sutereny. Powyższe roboty zostały wykonane w 2008 r. bez uzgodnienia jakichkolwiek zgód zarówno współwłaścicieli jak i organu architektoniczno-budowlanego. Nadto Pani O. W. wyjaśniła, że jest współwłaścicielem obiektu od około 2004 r. - w momencie zakupu obiektu były prowadzone prace w rejonie wejścia do obiektu. W czasie zakupu nad klatką schodową nie było dachu i trwały prace wokół istniejących schodów. Prace budowlane nie trwały długo, zostały zakończone w tym samym roku lub na początku roku 2005.

Organy przyjęły, na podstawie całokształtu zgromadzonego materiału dowodowego, iż klatka schodowa została zabudowana po 2000 r., a dokładniej w latach pomiędzy 2004 r. a 2005 r.

Przy czym Spółka B., która uzyskała pozwolenie na zmianę sposobu użytkowania, w projekcie adaptacji obiektu budowlanego będącego załącznikiem do w/w decyzji, nie przewidywano zabudowy klatki schodowej w przedmiotowym budynku. Wobec powyższego organy uznały, że inwestorem samowolnej rozbudowy części budynku mieszkalnego wielorodzinnego z częścią usługową, zlokalizowanego w T. przy ul. [...] o klatkę schodową o wymiarach 5,0 m x 12,60 m, na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego w niniejszej sprawie był Pan H. ., tym samym nie można zgodzić się z Syndykiem masy upadłości, iż materiał dowodowy zebrany w sprawie nie pozwala na przyjęcie, iż inwestorem poczynionej rozbudowy był Pan H. W..

Skoro pomiędzy rokiem 2004 a 2005 wykonano rozbudowę bez wymaganego pozwolenia na budowę, to PINB prawidłowo zastosował na gruncie niniejszej sprawy art. 48 pr. bud. Organ odwoławczy podkreślał, że WSA w Poznaniu w wyroku z dnia [...] maja 2019 r., sygn. akt: IV SA/Po [...], nie zakwestionował wdrożenia w przedmiotowej sprawie procedury w oparciu o art. 48 pr. bud.

Nadto, z zebranego materiału dowodowego wynika, że część rozbudowy dokonanej przez inwestora Pana H. W. tj. część z biegiem schodowym oraz łazienką, znajduje się poza nieprzekraczalną linią zabudowy, poza którą zabrania się budowy i rozbudowy obiektów budowlanych. Część rozbudowy klatki schodowej została wybudowana niezgodnie z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego (Uchwała nr [...] Rady Miejskiej T. z dnia [...] października 1999 r. w sprawie zmiany miejscowego planu ogólnego zagospodarowania przestrzennego miasta T. przy ul. [...], Dz. Urz. Woj. W. Nr [...], poz. 1650 z dnia 13.12. 1999 r.). Tym samym nie został spełniony jeden z podstawowych warunków pozwalających na podjęcie przez PINB procedury legalizacyjnej i zastosowania art. 48 ust. 3 pr. bud.

Wobec powyższego nie ziściły się przesłanki, zawarte w art. 48 ust. 2 pr. bud. umożliwiające zainicjowanie procedury legalizacyjnej, organ I instancji zobowiązany był orzec nakaz rozbiórki na podstawie art. 48 ust. 1 pr. bud., co podtrzymał organ II instancji. Wobec powyższego WWINB wskazał, że przedmiotowa rozbudowa powstała po roku 2000 zatem, legalizacja powstałej samowoli budowlanej odbywa się na podstawie obecnie obowiązujących przepisów prawa, a z uwagi na okres dokonanej rozbudowy w sprawie nie można zastosować art. 103 ust. 2 pr. bud.

Wskazano, również, że nie istnieje możliwość dokonania częściowej rozbiórki rozbudowy z uwagi na jej strukturę i powiązania, a tym samym legalizacji części rozbudowy obiektu budowlanego, która nie przekroczyła nieprzekraczalnej linii zabudowy.

Dalej organ odwoławczy wskazał, że o ile Pani O. W. jest stroną postępowania jako współwłaściciel nieruchomości, to nie była inwestorem poczynionej rozbudowy, zatem nie może być adresatem rozbiórki, z uwagi na fakt, iż Pani O. W. wskazywała, że nic na temat rozbudowy nie wiedziała.

W toku postępowania administracyjnego organ I instancji ustalił, że inwestorem robót był Pan H. W., jednakże mając na uwadze że inwestor prowadził działalność pod nazwą firma A, ogłosił upadłość, to w/w inwestor nie może być adresatem nakazu rozbiórki.

Wobec powyższych ustaleń, należy wskazać, iż w przedmiotowej sprawie zastosowanie znajduje art. 144 ustawy z dnia 28 lutego 2003 r. Prawo upadłościowe (teks jednolity: Dz. U. z 2019 r., poz. 498 z późn. zm; dalej: prawo upadłościowe). Powołując się na orzecznictwo sądów administracyjnych organ odwoławczy wskazał, że stroną jest syndyk masy upadłości dłużnika firma A z siedzibą w P.. Ustalenia dotyczące uznania syndyka za stronę postępowania administracyjnego, nie zostały w żaden sposób zakwestionowane przez WSA w Poznaniu.

Z uwagi na fakt, iż Pani O. W. nie była inwestorem samowolnej rozbudowy części budynku mieszkalnego wielorodzinnego z częścią usługową, zlokalizowanego w T. przy ul. [...] o klatkę schodową o wymiarach 5,00 m x 12,60 m organ odwoławczy uchylił zaskarżoną decyzję organu I instancji w części dotyczącej adresatów nakazu i w to miejsce orzekł, że zobowiązanym do wykonania obowiązku jest syndyk masy upadłości H. W. prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą firma A.

Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu od powyższej decyzji organu odwoławczego wniósł A. W. Syndyk masy upadłości H. W. prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą firma A wnosząc o jej uchylenie oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji oraz o rozstrzygnięcie o kosztach postępowania.

Skarżący zarzucił:

1. naruszenie prawa materialnego

- art. 52 prawa budowanego, poprzez błędne zastosowanie i przyjęcie, że obowiązkiem rozbiórki może zostać obciążony upadły jako właściciel nieruchomości, gdy tymczasem zobowiązanym do wykonania czynności, o których mowa w art. 48 ust. 1 prawa budowanego w pierwszej kolejności winien być inwestor robót,

- art. 52 oprawa budowanego poprzez błędne ustalenie kręgu adresatów decyzji oraz pominięcie O. W. jako jej adresata.

2. naruszenie prawa procesowego, tj.:

- art. 156 § 1 pkt 2 i 4 k.p.a. w zw. z art. 144 ust. 1 Prawa upadłościowego poprzez skierowanie decyzji do syndyka masy upadłości, gdy tymczasem syndyk działa w postępowaniu na rzecz upadłego, lecz nie jest stroną stosunku materialnoprawnego, w konsekwencji nie syndyk lecz ewentualnie upadły winien być adresatem decyzji określającej jego prawa i obowiązki,

- art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. poprzez błędne przyjęcie, że inwestorem poczynionej rozbudowy jest Pan H. W., gdy tymczasem zebrany w sprawie materiał dowodowy nie daje podstaw do przyjęcie takiego założenia,

- art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. poprzez błędne uznanie, że Pani O. W. nie była inwestorem robót budowanych polegających na rozbudowie klatki schodowej.

W uzasadnienie skargi Syndyk rozwinął podniesione zarzuty.

W odpowiedzi na skargę organ nadzoru budowlanego II instancji wniósł o jej oddalenie odwołując się do argumentacji zawartej w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje.

Skarga okazała się niezasadna.

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2019 r. poz. 2167), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (legalności), jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sądy administracyjne, kierując się wspomnianym kryterium legalności, dokonują oceny zgodności treści zaskarżonego aktu oraz procesu jego wydania z normami prawnymi – ustrojowymi, proceduralnymi i materialnymi – przy czym ocena ta jest dokonywana według stanu prawnego i zasadniczo na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu. W świetle art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325, dalej "p.p.s.a.") kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne (pkt 1). Stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Oznacza to, że bierze pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, a także wszystkie przepisy, które powinny znaleźć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, niezależnie od żądań i wniosków podniesionych w skardze – w granicach sprawy, wyznaczonych przede wszystkim rodzajem i treścią zaskarżonego aktu.

Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę miał na uwadze, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu wyrokiem z dnia [...] maja 2018r., sygn. akt IV SA/Po [...] uchylił poprzednią decyzję Inspektor Nadzoru Budowlanego z [...] października 2018r. oraz poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w C. z dnia [...] sierpnia 2018 r. w przedmiocie rozbiórki samowolnie rozbudowanej części budynku mieszkalnego wielorodzinnego z częścią usługową, zlokalizowanego w T. przy ul. [...]. Organy administracji obu instancji rozpoznając ponownie niniejszą sprawę i Sąd w niniejszym postępowaniu na podstawie art. 153 p.p.s.a. pozostawały związane oceną prawną oraz wskazaniami co do dalszego postępowania, wyrażonymi w powyżej opisanym wyroku WSA.

Zgodnie z art. 153 p.p.s.a., ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia. Przez ocenę prawną należy rozumieć osąd o prawnej wartości sprawy. Ocena prawna może dotyczyć stanu faktycznego, wykładni przepisów prawa materialnego i procesowego, prawidłowości korzystania z uznania administracyjnego oraz kwestii zastosowania określonego przepisu prawa jako podstawy do wydania decyzji. Wskazania co do dalszego postępowania stanowią z reguły konsekwencję oceny prawnej. Dotyczą one sposobu działania w toku ponownego rozpoznania sprawy i mają na celu uniknięcie błędów już popełnionych i wskazanie kierunku, w którym winno zmierzać przyszłe postępowanie (J. P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2012 r., s. 397 uw. 1, 2; M. Jagielska, J. Jagielski, R. Stankiewicz, w: red. R. Hauser, M. Wierzbowski, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2011 r., s. 544, Nb 1-3).

Przepis art. 153 p.p.s.a. ma charakter bezwzględnie obowiązujący, co oznacza, że ani organ administracji publicznej, ani sąd, orzekając ponownie w tej samej sprawie, nie mogą nie uwzględnić oceny prawnej i wskazań wyrażonych wcześniej w orzeczeniu sądu, gdyż są nimi związane. Nieprzestrzeganie tego przepisu w istocie podważałoby obowiązującą w demokratycznym państwie prawnym zasadę sądowej kontroli nad aktami i czynnościami organów administracji i prowadziło do niespójności działania systemu władzy publicznej. Związanie oceną prawną wyrażoną w wyroku (uzasadnieniu orzeczenia) oraz wynikającymi z niej wskazaniami co do dalszego postępowania oznacza, że organ nie może formułować nowych ocen prawnych, sprzecznych z wyrażonym wcześniej poglądem, lecz obowiązany jest do podporządkowania się jemu w pełnym zakresie oraz konsekwentnego reagowania w razie stwierdzenia braku zastosowania się do wskazań w zakresie dalszego postępowania przed organem administracji publicznej (wyrok NSA z: [...].7.2009 r., II FSK [...], Lex nr 526493; [...].9.2009 r., I FSK [...], Lex nr 594010; [...].7.2010 r., I GSK [...], Lex nr 594756; wyrok WSA we Wrocławiu z [...].1.2010 r., I SA/Wr [...], Lex nr 559604).

Dlatego w razie wnoszenia kolejnych skarg z powodu niewłaściwego wykonania zapadłego wyroku uwzględniającego skargę, sąd administracyjny jedynie weryfikuje sposób wywiązania się organów ze skierowanych do nich wskazań, nie wnika on natomiast w materię objętą zakresem wcześniejszych ocen (wyrok NSA z dnia [...].4.2010 r., II FSK [...], Lex nr 596261). Należy w tym miejscu dodatkowo podkreślić, że art. 153 p.p.s.a. pełni szczególną rolę w kontekście skuteczności oraz wykonalności orzeczeń sądów administracyjnych. Naruszenie art. 153 p.p.s.a. przez organy administracji pociąga za sobą niebezpieczeństwo ponownego zaskarżenia podjętej decyzji do sądu administracyjnego, unicestwienie bytu prawnego przedmiotowej decyzji oraz konieczność ponownego przeprowadzenia postępowania administracyjnego co do istoty sprawy. W ten sposób toczące się postępowanie administracyjne z nieuzasadnionych powodów ulega przedłużeniu. Dlatego art. 153 p.p.s.a. określa taką relację między organem administracyjnym a sądem, która sprowadza się do związania organu oceną prawną i wskazaniami do dalszego postępowania, gdzie nie ma miejsca na polemikę organu z oceną prawną i wskazaniami do dalszego postępowania.

Wobec powyższego zarzut błędnego skierowania decyzji do syndyka masy upadłości nie może być przedmiotem ponownego rozpoznania przez Sąd rozpoznający niniejsza sprawę. Zarzut ten był bowiem przedmiotem oceny skargi dokonanej przez WSA w poprzednio rozpoznawanej sprawie o sygn. akt IV SA/Po [...]. Sąd wyraźnie wówczas wskazał, że syndyk w postępowaniach dotyczących masy upadłości występuje jako organ postępowania upadłościowego, a nie jako konkretna zindywidualizowana w orzeczeniu osoba (por. D. Chrapoński; Prawo upadłościowe. Komentarz, Wyd/el. 2017). Adresatem nakazu określonego w decyzjach obydwu instancji był wskazany z imienia i nazwiska syndyk w osobie A. W.. Jakkolwiek, organ II instancji podjął próbę korekty sposobu wskazania adresata decyzji, to nie usunął wady orzeczenia pierwszoinstancyjnego w tym zakresie, ponieważ tak samo jak organ I instancji, jako adresata nakazu wskazał A. W.. Nadto Sąd wskazał, że wada ta nie uzasadniała jednak, stwierdzenia nieważności decyzji, ponieważ wada ta polega na wadliwym sposobie opisania adresata decyzji, a nie na wadliwym jego ustaleniu.

W ocenie Sądu, w powyższego wynika, że Sąd poprzednio rozpoznający sprawę dokonał oceny prawidłowość decyzji organów w zakresie zarzutu skierowania decyzji do niewłaściwego podmiotu i przesłanki stwierdzenia nieważności decyzji w oparciu o art. 156 § 1 pkt 4 k.p.a. Sąd ten odniósł się już do zarzut naruszenia art. 156 § 1 pkt 4 k.p.a. w zw. z art. 144 ust. 1 Prawa upadłościowego. Sąd ponownie rozpoznający sprawę nie jest zatem uprawniony do ponownej oceny uprzednio sformułowanego zarzutu w tym zakresie. Kierując się wskazaniami WSA z [...] maja 2018r. organ I instancji skierował kwestionowaną decyzję do syndyka masy upadłości, co zostało następnie zaakceptowane przez organ odwoławczy.

Dokonując tak rozumianej kontroli zaskarżonej decyzji Inspektor Nadzoru Budowlanego z [...] lutego 2019r. Sąd rozpoznający niniejszą sprawę doszedł do przekonania, że odpowiada ona prawu. Organy obu instancji zastosowały się do wskazań WSA wyrażonych w wyroku z [...] maja 2018r.

Materialnoprawną podstawę w niniejszej sprawie stanowią przepisy ustawy z 7 lipca 1994r. – Prawo budowlane (Dz.U. z 2019r., poz. 1186 ze zm.).

W myśl art. 48 ust. 1 Prawa budowanego organ nadzoru budowlanego nakazuje, z zastrzeżeniem ust. 2, w drodze decyzji, rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego:

1) bez wymaganego pozwolenia na budowę albo

2) bez wymaganego zgłoszenia dotyczącego budowy, o której mowa w art. 29 ust. 1 pkt 1a, 2b i 19a, albo pomimo wniesienia sprzeciwu do tego zgłoszenia.

Przywołany art. 48 ust. 2 Prawa budowlanego stanowi, że jeżeli budowa, o której mowa w ust. 1, jest zgodna z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a w szczególności ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego i innymi aktami prawa miejscowego oraz nie narusza przepisów, w tym techniczno-budowlanych, w zakresie uniemożliwiającym doprowadzenie obiektu budowlanego lub jego części do stanu zgodnego z prawem, organ nadzoru budowlanego wstrzymuje postanowieniem – na które przysługuje zażalenie – prowadzenie robót budowlanych. W postanowieniu tym ustala się wymagania dotyczące niezbędnych zabezpieczeń budowy oraz nakłada obowiązek przedstawienia, w wyznaczonym terminie określonych zaświadczeń i dokumentów (ust. 3). W przypadku niespełnienia w wyznaczonym terminie nałożonych obowiązków, stosuje się przepis ust. 1 (art. 48 ust. 4). Wśród wymaganych dokumentów ustawa wskazuje na zaświadczenie wójta, burmistrza albo prezydenta miasta o zgodności budowy z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w przypadku braku obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego. Z kolei przedłożenie w wyznaczonym terminie dokumentów, o których mowa w ust. 3, traktuje się jak wniosek o zatwierdzenie projektu budowlanego i pozwolenie na wznowienie robót budowlanych, jeżeli budowa nie została zakończona (art. 48 ust. 5 Prawa budowanego).

Rolą organów przy ponownym rozpoznaniu sprawy było zatem w pierwszej kolejności jednoznaczne ustalenie daty realizacji spornych robót. Postępowanie dowodowe w tym zakresie należało uzupełnić o wyjaśnienia Pani O. W., która deklarowała że posiada precyzyjną wiedzę na temat dat i zakresu prowadzonych w spornym obiekcie robót, a która była pozbawiona udziału w pierwotnym postępowaniu administracyjnym.

W związku ze wskazaniami wyroku WSA z [...] maja 2018r. organ I instancji uzupełnił postępowanie dowodowe i wezwał Panią O. W. do złożenia wyjaśnień, a w szczególności do ustalenia daty wykonania robót budowlanych oraz ich zakresu.

W oparciu o wyjaśnienia tego świadka, która jednocześnie potwierdziła, że jest współwłaścicielem obiektu od 2004r., organ ustalił, że od około 2004 r., tj. od momentu zakupu, były wykonywane prace w rejonie wejścia do obiektu, w czasie zakupu nad klatką schodową nie było dachu i trwały prace wokół istniejących schodów. Prace budowlane nie trwały długo - zostały zakończone w tym samym roku lub na początku 2005 r. (k. 104 akt ad. I inst.). Pani O. W. nie podała jednak, kto jej zdaniem jest inwestorem przedmiotowych robót budowanych oraz jaki był ich szczegółowy zakres.

Okoliczności dotyczące daty przeprowadzonych robót potwierdziła także pozyskana przez organ I instancji dokumentacja (znak: [...]) dotycząca zmiany sposobu użytkowania budynku administracyjno-biurowego na budynek mieszkalno-handlowy w miejscowości T. na działce nr [...]. Ww. dokumentacja zawiera decyzję Starosty [...] z dnia [...] sierpnia 2000 r. znak: [...] wraz załącznikiem projektowym przedstawiającym wygląd budynku w 2000r. oraz projekt zagospodarowania terenu działki, na którym widoczny jest budynek wraz z niezabudowanymi schodami. Na planie zagospodarowania terenu jest adnotacja, że jest to mapa do celów projektowych wraz z podaną datą [...] grudnia 1998 r. Ponadto ww. projekt w dniu [...] sierpnia 2000 r. zaopiniował rzeczoznawca do spraw zabezpieczeń przeciwpożarowych. Dokumentacja projektowa zawiera również rzut parteru, który został zaopiniowany przez rzeczoznawcę do spraw zabezpieczeń przeciwpożarowych, gdzie widoczny jest bieg schodowy wraz z spocznikiem oraz dachem. Natomiast rzuty pozostałych pięter również przedstawiają zarys biegu schodowego oraz dachu nad nim jak i spocznikiem. Również rzuty elewacji przedstawiają wygląd klatki schodowej której dotyczy niniejsza decyzja (teczka dołączona do akt adm. I inst. po k. 105).

Zebrany materiał dowodowy potwierdził, zatem że roboty budowlane prowadzono najwcześniej od 2004 – 2005r., po dokonaniu zakupu obiektu przez Państwa W. (k. 28-30 akt adm. II instancji). Okoliczność ta wskazuje także, że to Pan H. W. był inwestorem spornych robót budowlanych w związku z zabezpieczeniem miejsc noclegowych dla pracowników prowadzonej przez niego działalności gospodarczej.

Powyższe ustalenia organów uzupełniły i w żadem sposób nie zakwestionowały wcześniejszych ustaleń organów w tym zakresie, w szczególności że inwestorem był Pan H. W.. Wprawdzie na dalszym etapie postępowania nadzorczego zaprzeczył, że był inwestorem, ale w podpisanym przez siebie protokole kontroli z [...] października 2015r. nie miał zastrzeżeń do stwierdzenia organu I instancji, że to on wykonał roboty budowlane polegające na rozbudowie części budynku mieszkalno-wielorodzinnego na działce nr [...] (k. 13 akt adm. I inst.). Niezakwestionowane zostały zeznania świadków Pan R. M. i Pana L. M., którzy zgodnie potwierdzili, że wejście do budynku od strony działki nr [...] posiadało schody prowadzące na parter budynku, które były w części spocznika obudowane i częściowo zadaszone. Pan H. W. zabudował wejście do budynku całkowicie, rozbudowując je w kierunku północnym wzdłuż i w szerz oraz zwiększył jego wysokość, wykonał schody prowadzące do sutereny i wybił w miejscu okna drzwi prowadzące obecnie do tej sutereny (k. 33 i 34 akt adm. I inst.).

Zgromadzony przez organy materiał dowodowy, także ten po ponownym rozpoznaniu sprawy nie dostarczył żadnych dowodów na okoliczność, że współwłaścicielka nieruchomości Pani O. W. była inwestorem spornych robót budowanych. Słusznie zatem organ odwoławczy uchylił decyzję organu I instancji w części i wyeliminował Panią O. W. z kręgu osób zobowiązanych do rozbiórki spornej części budynku. Zgodnie z treścią art. 52 Prawa budowanego w pierwszej kolejności obowiązki organ nadzoru budowlanego nakłada na inwestorów robót budowlanych, zwłaszcza gdy mają realne możliwości by obowiązki te wykonać. Skoro inwestorem jest Pan H. W., a nadto strona nie wykazała, by przestała być współwłaścicielem przedmiotowej nieruchomości, to obowiązki wynikające z prawa budowanego w pierwszej kolejności należy skierować do inwestora, z pominięciem drugiego współwłaściciela. Przy czym, organy prawidłowo uczyniły Panią O. W. stroną niniejszego postępowania administracyjnego. Niezasadny był zatem zarzut Syndyka, że także do Pani O. W. skierować należy decyzję nakazującą rozbiórkę przedmiotowego obiektu.

Sąd rozpoznający niniejszą sprawę podziela zatem stanowisko organu odwoławczego, że inwestorem był H. W.. Zatem zgodnie z art. 52 Prawa budowanego inwestor, właściciel lub zarządca obiektu budowlanego jest obowiązany na swój koszt dokonać czynności nakazanych w decyzji, o której mowa w art. 48, art. 49b, art. 50a oraz art. 51. Skoro, jednak inwestor prowadził działalność gospodarczą pod nazwą firma A i ogłoszona została jego upadłość, to ten inwestor nie może być adresatem nakazu rozbiórki. Zatem stroną jest syndyk masy upadłości dłużnika H. W. firma A z siedzibą w P., co nie zostało zakwestionowane przez WSA w Poznaniu poprzednio rozpoznający sprawę i wiąże w niniejszym postępowaniu zgodnie z art. 153 p.p.s.a.

W świetle zgromadzonych akt sprawy organy zasadnie ustaliły, co potwierdził już WSA poprzednio rozpoznający sprawę, że doszło do rozbudowy budynku mieszkalnego wielorodzinnego o klatkę schodową. Roboty budowlane powodowały zmianę charakterystycznych parametrów obiektu, takich jak: długość, szerokość, wysokość, a także powierzchnia zabudowy oraz kubatura, zabudowany zostały przez Pana H. W. bieg schodowy oraz spocznik, skutkiem czego powstała nowej substancji budowlanej posiadającej kubaturę.

Nie budziło też sporu, że zgodnie z art. 28 ust. 1 Prawo budowlane powyższe roboty budowlane wymagały decyzji o pozwoleniu na budowę (art. 28 Prawa budowanego), której inwestor nie posiadał. Skoro organ nadzoru budowlanego za datę rozbudowy przyjął rok 2004-2005, to zasadnym stało się zastosowanie art. 48 Prawo budowlane.

Z zebranego materiału dowodowego w sprawie wynika, że część rozbudowy budynku tj. część z biegiem schodowym oraz łazienką, znajduje się poza nieprzekraczalnymi liniami zabudowy, poza którymi zabrania się rozbudowy obiektów budowlanych (załącznik graficzny do Uchwały Nr [...] Rady Miejskiej T. z dnia [...] października 1999 r. w sprawie zmiany miejscowego planu ogólnego zagospodarowania przestrzennego miasta T. przy ul. [...], k. 25 i nast. akt adm. I inst.). Wobec powyższego część rozbudowy klatki schodowej została wybudowana niezgodnie z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Zasadnie przyjęły organy, że nie został spełniony jeden z podstawowych warunków pozwalających na podjęcie przez organ nadzoru budowlanego procedury legalizacyjnej. W sytuacji, gdy samowolnie rozbudowany obiekt budowlany nie jest zgody z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a w szczególności z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, bądź narusza przepisy techniczne, niemożliwe jest doprowadzenie obiektu do stanu zgodnego z prawem, ponieważ byłoby to równoznaczne z usankcjonowaniem stanu niezgodnego z przepisami.

Organ I instancji szczegółowo określił także zakres rozbiórki, mając na uwadze stan schodów i zadaszenie spocznika istniejących pierwotnie. Dlatego nakazano rozebrać ściany zewnętrzne zabudowanego biegu schodowego prowadzącego na piętro budynku mieszkalnego wielorodzinnego z częścią usługową, rozebrać ściany zewnętrznych na wysokości piętra spocznika schodowego, rozebrać ściany oraz strop powstały pomiędzy biegiem schodowym a ścianą zewnętrzną budynku tj. likwidację powstałej łazienki oraz zamurować wejście do sutereny budynku od strony działki nr [...]. Słusznie zauważył organ I instancji, że powyższe wyszczególnienie robót rozbiórkowych stało się konieczne, ponieważ w zebranej dokumentacji projektowej wynika, że bieg schodowy oraz spocznik znajdowały się pierwotnie na nieruchomości.

Powyższe ustalenia były wystarczające do prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy, a zatem organy administracyjne nie naruszyły art. 7, art. 77 § 1, art. 80, art. 107 § 3 i art. 8 k.p.a. W ocenie Sąd brak jest zatem podstaw do uznania, że zaskarżona decyzja organu odwoławczego naruszyła prawo i to w stopniu wymagającym wyeliminowanie z obrotu prawnego.

W tym stanie rzeczy należało skargę oddalić na podstawie art. 151 P.p.s.a., jak Sąd orzekł w wyroku.