Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt II SA/Gl 898/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2021-09-13 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6139 Inne o symbolu podstawowym 613
Hasła tematyczne: Środowiskowe uwarunkowania dla przedsięwzięcia
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 138 par. 2 i  art. 151a par. 1
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Asesor WSA Tomasz Dziuk, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 13 września 2021 r. sprawy ze sprzeciwu "A" Sp. z o.o. w D. od decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie środowiskowych uwarunkowań realizacji przedsięwzięcia 1) uchyla zaskarżoną decyzję, 2) zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach na rzecz skarżącej Spółki kwotę 580,00 (pięćset osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną sprzeciwem decyzją z dnia [...] r. nr [...], wydaną na podstawie art. 138 § 2 k.p.a., Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Katowicach w wyniku rozpatrzenia odwołania Stowarzyszenia "B" z siedzibą w D., od decyzji Prezydenta Miasta K. z dnia [...] r. nr [...], o środowiskowych uwarunkowaniach w sprawie określenia środowiskowych uwarunkowań dla realizacji przedsięwzięcia mogącego potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko pod nazwą: "Nowa organizacja zabudowy magazynowej wraz z towarzyszącą jej infrastrukturą w "A" Sp. z o.o. w D. przy ul. [...] przewidzianego do realizacji w D. przy ul. [...], na działkach ewidencyjnych nr 1, 2, 3, 4, 5, 6, 7, 8, 9, 10, 11, 12, 13, 14, 15, 16, 17, 18, 19, 20, 21, 23, 24, 25, 22, 26, 27, 28, 29, 30, 31"; karta mapy 19, obręb S., uchyliło decyzję organu I instancji w całości i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia przez ten organ.

Zaskarżona sprzeciwem decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym i prawnym:

Wnioskiem z dnia 5 września 2016 r. "A" Sp. z o.o. z siedzibą w D. (dalej: "Spółka") zwróciła się do Prezydenta Miasta D. o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla nowej organizacji zabudowy jako przedsięwzięcia mogącego potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Katowicach wyłączyło Prezydenta Miasta D. od załatwienia sprawy i wyznaczyło Prezydenta Miasta K. jako organ I instancji.

Po zawiadomieniu o wszczęciu postępowania i uzyskaniu opinii Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska oraz opinii Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w D. organ I instancji postanowieniem z [...] r. stwierdził obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko i określił zakres raportu.

Po przedłożeniu raportu w toku prowadzonego przez organ I instancji postępowania udział zgłosiły: Stowarzyszenie "B" z siedzibą w D. przy ul. [...] oraz stowarzyszenie "C" z siedzibą w D. przy ul [...]. Uwagi i wnioski w ramach udziału społeczeństwa zgłosili również mieszkańcy miasta S. Następnie po przeprowadzeniu postępowania w sprawie oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, licznych wyjaśnieniach wnioskującej Spółki, uwagach i wnioskach społeczeństwa, w tym powyżej wymienionych Stowarzyszeń, oraz uzyskaniu postanowienia RDOS i opinii sanitarnej, organ I instancji wydał decyzję z dnia [...] r., nr [...], określającą środowiskowe uwarunkowania realizacji nowej organizacji zabudowy planowanego przedsięwzięcia.

W następstwie odwołań wniesionych przez "Stowarzyszenie "B"" i "C" Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...] r., uchyliło w całości decyzję z dnia [...] r. i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji.

Od powyższej decyzji kasacyjnej Kolegium z dnia [...] r. Spółka wniosła sprzeciw do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach. Po jego rozpoznaniu Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach wyrokiem z dnia 11 lipca 2018 r. w sprawie sygn. akt II SA/GI 413/18 oddalił sprzeciw.

W wyniku ponownego rozpatrzenia wniosku Spółki organ I instancji wydał decyzję z dnia [...] r., nr [...] (znak: [...]), w której określił dla Spółki środowiskowe uwarunkowania dla nowej organizacji zabudowy przedsięwzięcia mogącego potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko pod nazwą: "Nowa organizacja zabudowy magazynowej wraz z towarzyszącą jej infrastrukturą w "A" Sp. z o.o. w D. przy ul. [...] przewidzianego do realizacji w D. przy ul. [...], na działkach ewidencyjnych nr 1, 2, 3, 4, 5, 6, 7, 8, 9, 10, 11, 12, 13, 14, 15, 16, 17, 18, 19, 20, 21, 23, 24, 25, 22, 26, 27, 28, 29, 30, 31"; karta mapy 19, obręb S. (oznaczonego dalej w skrócie, tak jak dotychczas: "nowa organizacja zabudowy").

W uzasadnieniu decyzji organ I instancji wyjaśnił, iż planowane przedsięwzięcie ma polegać na nowej organizacji zabudowy magazynowej wraz z towarzyszącą jej infrastrukturą na działkach o łącznej powierzchni 6,0285 ha. W miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego teren ten jest przeznaczony pod obiekty produkcyjne, składy, magazyny oraz zabudowę usługową. Zakres przedsięwzięcia obejmuje:

1) przebudowę hali technologicznej o powierzchni około 1140 m² i rozbudowę jej o skrzydło o powierzchni około 500 m²;

2) budowę trzech nowych hal magazynowych szkła o łącznej powierzchni około 5 838 m², w tym w południowej części o pow. 1 872 m², w zachodniej części nowego terenu o pow. 2 016 m² i we wschodniej części nowego terenu o pow. 1 950 m²;

3) budowę placów magazynowo-manewrowych o łącznej powierzchni 19 250 m² wokół projektowanych hali magazynowych i przebudowywanej hali technologicznej;

4) budowę parkingu dla samochodów osobowych przy wjeździe o powierzchni około 500 m²;

5) wyburzenie dawnego budynku biurowo - socjalnego znajdującego się we wschodniej części nowego terenu;

6) budowę linii odzysku szkła opakowaniowego o wydajności 20 Mg/h w przebudowanej hali technologicznej wraz z wyposażeniem jej w moduł Roentgena (przeniesienie planowanej do realizacji inwestycji z istniejącej hali magazynowej nr 1 w południowej części zakładu);

7) możliwość prowadzenia odzysku procesu R 13, czyli magazynowanie odpadów poprzedzające którykolwiek z procesów wymienionych w pozycji R-1 do R-12 dla stłuczki szklanej;

8) określenie możliwości pracy przez 7 dni w tygodniu w porze dziennej i nocnej.

Zdaniem organu I instancji w efekcie realizacji przedsięwzięcia nie zmieni się instalacja do odzysku stłuczki szklanej oraz wydajność tej instalacji nie przekroczy 160 000 Mg/rok, która utrzymana będzie na poziomie uzgodnionym w raporcie oddziaływania na środowisko innego przedsięwzięcia pod nazwą: "Modernizacja "D" w D.- [...]". Przewidywany teren, na którym będzie realizowane przedsięwzięcie - według mapy załączonej do karty informacyjnej - pokrywa się z przewidywanym obszarem, na który będzie to przedsięwzięcie oddziaływać.

Na podstawie przedłożonej dokumentacji organ I instancji ustalił, że planowana inwestycja kwalifikuje się do przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, w oparciu o treść § 3 ust. 1 pkt 52 lit. b) i ust. 1 pkt 80 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz. U. z 2016 r. poz. 71, dalej: "rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r.").

Obszar oddziaływania na środowisko został określony na podstawie analiz zawartych w dokumentacji złożonej do wniosku Spółki i przeanalizowany po otrzymaniu raportu z miesiąca maja 2017 r. z uwzględnieniem równoległego przedsięwzięcia pod nazwą: "Modernizacja "D" w D.- [...]", na które Spółka uzyskała odrębną decyzję organu I instancji o środowiskowych uwarunkowaniach nr [...] z dnia [...] r. (k. 10 uzasadnienia decyzji organu I instancji z dnia [...] r.), która dotyczy tych samych działek ewidencyjnych Spółki, co przedsięwzięcie nowa organizacja zabudowy (karta mapy 19, obręb S.).

Od decyzji organu I instancji z dnia [...] r odwołanie złożyło Stowarzyszenie "B" z siedzibą w D.(dalej jako: "Stowarzyszenie"), w którym domagało się jej uchylenia. Odwołanie to nie przyniosło jednak oczekiwanego przez Stowarzyszenie skutku, gdyż decyzją z dnia [...] r. nr [...] Kolegium utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. Natomiast w następstwie skargi wniesionej przez Stowarzyszenie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach wyrokiem z dnia 7 października 2020 r. sygn. akt II SA/Gl 411/20 uchylił decyzję Kolegium.

W uzasadnieniu powyższego wyroku Sąd podniósł, że pomimo obszerności decyzji brakuje w niej szczegółowego odniesienia się do zarzutów odwołania.

Sąd zaakcentował, że zakres decyzji organu I instancji z dnia [...] r., dotyczącej przedsięwzięcia nowa organizacja zabudowy, jest znacznie szerszy niż pierwotnie wydanej przez ten organ decyzji, która była przedmiotem analizy dokonanej w prawomocnym wyroku tutejszego Sądu z dnia 11 lipca 2018 r. sygn. akt II SA/Gl 413/18 (CBOS). Dotyczy to zarówno powierzchni dokupionych przez Spółkę nowych działek uwzględnionych w nowej organizacji zabudowy, jak i prawie trzykrotnie zwiększonej powierzchni hal magazynowych w porównaniu z pierwotną kartą informacyjną (była jedna hala o powierzchni około 2 000 m², a obecnie są to trzy nowe hale o łącznej powierzchni około 5 838 m²), a także nowego parkingu, większego placu magazynowo-manewrowego oraz budowy od podstaw linii odzysku szkła opakowaniowego o wydajności 20 Mg/h w przebudowanej hali technologicznej wraz z wyposażeniem jej w moduł Roentgena (nastąpiło tu przeniesienie planowanej do realizacji inwestycji z istniejącej hali magazynowej nr 1 w południowej części zakładu), a także możliwości prowadzenia odzysku procesu R 13, czyli magazynowania odpadów poprzedzającego którykolwiek z procesów wymienionych w pozycji R-1 do R-12 dla stłuczki szklanej.

Tymczasem obszar oddziaływania na środowisko został określony na podstawie analiz zawartych w dokumentacji złożonej do wniosku Spółki i przeanalizowany po otrzymaniu raportu z miesiąca maja 2017 r. z uwzględnieniem równoległego przedsięwzięcia pod nazwą: "Modernizacja "D" w D.- [...]", na które Spółka uzyskała odrębną decyzję organu I instancji o środowiskowych uwarunkowaniach nr [...] z dnia [...] r., która dotyczy tych samych działek ewidencyjnych Spółki, co przedsięwzięcie nowa organizacja zabudowy. Kwestia ta nie była przedmiotem oceny przez Kolegium, a w uzasadnieniu decyzji zabrakło rozważań merytorycznych odnoszących się do raportu oddziaływania na środowisko. Kolegium nie poczyniło rozważań nad spójnością wewnętrzną raportu. Przykładowo, na str. 1 wersji ujednoliconej raportu z maja 2017 r. wskazuje się, że realizacja przedsięwzięcia polega na nowej hali magazynowej (w tym dla odpadów stłuczki szklanej) i placach magazynowo-manewrowych oraz przebudowie istniejącej hali technologicznej, do której przeniesiona zostanie linia odzysku szkła opakowaniowego. Nie zmieni się instalacja do odzysku stłuczki szklanej oraz wydajność tej instalacji i będzie na poziomie 160 000 Mg odpadowego szkła na rok (tak jak podano w raporcie innego przedsięwzięcia pod nazwą "Modernizacja "D" w D.- [...]."). Na str. 59 raportu zastrzeżono, że część powierzchni magazynowych będzie przeznaczona do magazynowania szkła i odpadów szkła odrębnym podmiotom gospodarczym.

Według Sądu proces magazynowania stłuczki szklanej może być źródłem emisji zanieczyszczeń pyłowych, a unoszenie się pyłów może następować w niesprzyjającej pogodzie i występowaniu porywistych wiatrów. Źródłem emisji będą dwie linie przetwarzania stłuczki szklanej (str. 70). Mimo tych ustaleń na str. 72 raportu stwierdza się, że: "Parametry emisyjne oraz wielkość emisji z procesu usuwania lekkich frakcji zanieczyszczeń w tej linii nie ulegną zmianie". Skoro ma być przetwarzana (a więc i dostarczana) większa ilość szkła, które może być źródłem emisji zanieczyszczeń pyłowych, to, zdaniem Sądu, logicznym jest wniosek, że może dojść do zwiększenia zanieczyszczeń w stosunku do stanu, kiedy tego szkła dostarcza się i przerabia mniejszą ilość. Jednak do tych kwestii Kolegium nie nawiązało, ani też nie zażądało ustosunkowania się do tych wątpliwości przez Spółkę, a mają one znaczenie w kontekście ustalenia obszaru oddziaływania na otoczenie i zgodności z przepisami planu miejscowego.

Kolegium, poza ogólnikowymi hasłami, nie odniosło się także szczegółowo i merytorycznie do zagadnienia aktualności zaakceptowanego raportu oddziaływania na środowisko z miesiąca maja 2017 r., chociaż technologia i wymagania z zakresu ochrony środowiska są zmienne.

Zdaniem Sądu Kolegium nie przedstawiło wystarczającego uzasadnienia dotyczącego stanowiska co do właściwego określenia przez organ I instancji obszaru (terenu), na który będzie oddziaływać objęte postępowaniem przedsięwzięcie. Sąd zaakcentował przy tym, że zakaz oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko ujmować należy jako zakaz przekraczania standardów jakości środowiska, a więc przekraczania standardów emisyjnych wynikających z obowiązujących norm.

Według Sądu Kolegium nie dostrzegło również, że zaskarżona decyzja zapadła w wyniku złożenia odwołania przez organizację społeczną występującą na prawach strony w tym postępowaniu. Z powyższych względów w sprawie o wydanie decyzji środowiskowej prawo do ochrony interesu prawnego może być skutecznie realizowane poprzez wskazanie konkretnego przepisu prawa materialnego, który chroni bezpośredni i rzeczywisty interes, a który zostaje naruszony postanowieniami takiej decyzji.

Po ponownym rozpatrzeniu sprawy wskazaną na wstępie decyzją z dnia [...] r. Kolegium uchyliło decyzję organu I instancji w całości i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia przez ten organ.

W uzasadnieniu decyzji Kolegium szczegółowo przedstawiło przebieg dotychczasowego oraz dokonało obszernej prezentacji treści wydanych dotychczas w sprawie rozstrzygnięć, jak i związanych z nimi środków zaskarżenia. Kolegium dokonało także obszernego przytoczenia przepisów stanowiących podstawę rozstrzygnięcia.

Odnosząc się do wskazań wynikających z wyroku tutejszego Sądu z dnia 7 października 2020 r. sygn. akt II SA/Gl 411/20 Kolegium przedstawiło wywód, w świetle którego Stowarzyszenie legitymowane było do złożenia odwołania od decyzji organu I instancji.

Przywołując wyroki tutejszego Sądu z dnia 11 lipca 2018 r. sygn. akt II SA/Gl oraz z dnia 7 października 2020 r. sygn. akt II SA/Gl 411/20 Kolegium stwierdziło, że stronami postępowania obok wnioskodawcy będą podmioty, którym będzie służyć prawo rzeczowe do nieruchomości bezpośrednio sąsiadujących z trenem inwestycji. Zdaniem organu odwoławczego krąg ten musiał zostać ponowne zweryfikowany przez organ I instancji w oparciu o ponownie zbadany obszar oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko w ponownie prowadzonym postępowaniu, gdyż nie sposób badać kręgu stron postępowania bez uprzedniego zbadania obszaru oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko. W ocenie zaś Kolegium niezbędnym jest ponowne zbadanie zasięgu oddziaływania planowanego do realizacji przedsięwzięcia zwłaszcza, że przewidziane do realizacji przedsięwzięcie w niniejszym postępowaniu ma szerszy zakres niż przedsięwzięcie pod nazwą "Modernizacja "D" w D.– [...]". Zatem według Kolegium obszar oddziaływania planowanego obecnie do realizacji przedsięwzięcia nie może być tożsamy z ww. planowanym przedsięwzięciem i podlegać będzie weryfikacji w ponownie prowadzonym postępowaniu. Jednocześnie Kolegium wskazało na konieczność wzięcia przez organ I instancji pod uwagę wniosków dowodowych zgłoszonych przez Stowarzyszenie, w których wskazuje na unoszenie się drobin szkła w powietrzu, zaleganie odpadów szkła na drogach dojazdowych do zakładu, emisję hałasu poza terenem zakładu. Kolegium odniosło się przy tym do oględzin terenu przeprowadzonych w dniu [...] r. oraz materiału zdjęciowego dołączonego do adnotacji z oględzin i stwierdziło nieprzydatność tych dowodów do ustalenia stanu faktycznego. Odmowę wiarygodności i mocy dowodowej organ odwoławczy uzasadnił brakiem prawidłowego protokołu z oględzin oraz tym, że w oględzinach ze względu na brak prawidłowego zawiadomienia nie uczestniczyły strony oraz stowarzyszenia ekologicznie, a zdjęcia z oględzin nie zawierają opisów. W związku z tym Kolegium wskazało na konieczność usunięcia wymienionych powyżej uchybień przy ponownie przeprowadzanym dowodzie z oględzin.

Sprzeciw od powyższej decyzji Kolegium wniosła spółka reprezentowana przez fachowego pełnomocnika będącego adwokatem.

W sprzeciwie zarzucono naruszenie art. 138 § 2 k.p.a. w zakresie, w jakim Kolegium orzekło o uchyleniu decyzji organu I instancji i przekazaniu sprawy do ponownego rozpatrzenia, pomimo, że sprawa została wyczerpująco wyjaśniona przez organ I instancji i nie zachodziły przesłanki uzasadniające konieczność prowadzenia uzupełniającego postępowania dowodowego w odniesieniu do okoliczności mających istotne znaczenia dla rozstrzygnięcia; ewentualnie możliwe było przeprowadzenie przez Kolegium uzupełniającego postępowania dowodowego. Ponadto zarzucono naruszenie art. 74 ust. 3a ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie poprzez przyjęcie, że organ I instancji w sposób wadliwy ustalił krąg stron postępowania. Zarzucono również naruszenie art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. w związku z art. 138 § 2 k.p.a. w zakresie, w jakim Kolegium przyjęło, że stan faktyczny sprawy w zakresie ustalenia przez organ I instancji zasięgu oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko nie został należycie i wyczerpująco wyjaśniony.

W związku z podniesionymi zarzutami strona skarżąca domaga się uchylenia zaskarżonej decyzji oraz zasądzenia kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

W uzasadnieniu skargi strona skarżąca zaakcentowała, że Kolegium winno było wydać decyzję merytoryczną, a wydanie decyzji kasacyjnej służyć miało jedynie odsunięciu w czasie momentu uzyskania przez skarżącą ostatecznej decyzji środowiskowej. W sytuacji zaś uznania, że decyzja organu I instancji zawiera błędy Kolegium powinno było te błędy wyeliminować we własnym zakresie, a nie przerzucać obowiązku ponownego rozpatrzenia sprawy na organ I instancji. W przeciwieństwie bowiem do postępowania sądowoadministracyjnego w postępowaniu administracyjnym wydawanie rozstrzygnięć kasacyjnych jest wyjątkiem, a nie zasadą. Zakwestionowano także wnioski Kolegium, wedle których zwiększenie powierzchni inwestycji musiało skutkować również zwiększeniem emisji hałasu czy pyłów, skoro w raporcie jednoznacznie wskazano, że parametry planowanej inwestycji powiązane z emisją do środowiska, pomimo zwiększenia jej zakresu, nie ulegną zmianie.

W odpowiedzi na sprzeciw Kolegium wniosło o jego oddalenie, podtrzymując w całości stanowisko przedstawione w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył co następuje:

W pierwszej kolejności odnotowania wymaga, że na podstawie art. 9 pkt 7 ustawy z dnia 7 kwietnia 2017 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego oraz niektórych innych ustaw, od dnia 1 czerwca 2017 r. wprowadzono do ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi instytucję sprzeciwu, który przysługuje od rozstrzygnięcia wydanego na podstawie art. 138 § 2 k.p.a.

Przepis art. 64a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 z późn. zm., dalej "p.p.s.a.") stanowi, że od decyzji, o której mowa w art. 138 § 2 k.p.a., skarga nie przysługuje, jednakże strona niezadowolona z treści decyzji może wnieść od niej sprzeciw.

Przedmiotem rozpoznania Sądu w niniejszej sprawie jest sprzeciw strony od decyzji Kolegium, uchylającej decyzję organu I instancji i przekazującej sprawę do ponownego rozpatrzenia przez ten organ.

Zakwestionowane przez stronę wnoszącą sprzeciw rozstrzygnięcie organu odwoławczego zostało wydane na podstawie art. 138 § 2 k.p.a. i ma charakter kasacyjny. Okoliczność ta ma kluczowe znaczenie dla rozpoznania niniejszej sprawy, gdyż w obowiązującym stanie prawnym w świetle powołanego powyżej art. 64a p.p.s.a. jedynym środkiem zaskarżenia pozwalającym na poddanie wydanej w toku postępowania administracyjnego decyzji kasacyjnej kontroli sądu administracyjnego jest sprzeciw od tej decyzji.

Sprzeciw jest środkiem zaskarżenia, różniącym się istotnie od klasycznej skargi. Jak wynika z art. 64e p.p.s.a. instytucja sprzeciwu ma charakter formalny i ograniczony, gdyż służy wyłącznie do zbadania prawidłowości zastosowania przez organ odwoławczy ustawowych przesłanek uchylenia decyzji wydanej na podstawie art. 138 § 2 k.p.a.

Celem instytucji sprzeciwu jest przyspieszenie rozpatrzenia i załatwienia sprawy administracyjnej co do jej istoty. Z tego względu sąd rozpoznaje sprzeciw, co do zasady, na posiedzeniu niejawnym w składzie jednego sędziego, gdyż nie dokonuje merytorycznej oceny prawidłowości rozpatrzenia i załatwienia sprawy co do jej istoty (art. 64d § 1 p.p.s.a.). Wskazać także należy na art. 151a § 1 p.p.s.a. stanowiący, że sąd, uwzględniając sprzeciw od decyzji, uchyla decyzję w całości, jeżeli stwierdzi naruszenie art. 138 § 2 k.p.a.

Konsekwencją powołanych powyżej uregulowań prawnych zawartych w przepisach p.p.s.a jest to, że sąd w ramach kontroli zgodności z prawem decyzji kasacyjnej wydanej przez organ odwoławczy ocenia, czy w realiach danej sprawy organ ten zasadnie skorzystał z możliwości wydania takiej decyzji, czy też bezpodstawnie zaniechał załatwienia sprawy co do jej istoty.

Podstawowym obowiązkiem sądu administracyjnego, rozpoznającego sprzeciw od decyzji kasacyjnej, jest więc przede wszystkim ustalenie, czy wystąpiły przesłanki do zastosowania art. 138 § 2 k.p.a. Sąd administracyjny rozstrzygnąć zatem musi kwestię, czy na etapie postępowania odwoławczego wystąpiły przesłanki do odstąpienia przez organ II instancji od zasady ogólnej ponownego, merytorycznego rozpoznania sprawy albo zakończenia jej w inny sposób.

Rozstrzygnięcie powyższej kwestii wymaga odniesienia się do treści art. 138 § 2 k.p.a. W świetle tego przepisu organ odwoławczy może wydać decyzję kasacyjną, gdy decyzja organu I instancji została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Dla wykładni art. 138 § 2 k.p.a. istotne znaczenie ma art. 136 § 1 k.p.a., zgodnie z którym organ odwoławczy może przeprowadzić na żądanie strony lub z urzędu dodatkowe postępowanie w celu uzupełnienia dowodów i materiałów w sprawie albo zlecić przeprowadzenie tego postępowania organowi, który wydał decyzję. Analiza norm procesowych wynikających z powyższych przepisów k.p.a. prowadzi do wniosku, że organ odwoławczy może skorzystać z wynikającego z art. 138 § 2 k.p.a. uprawnienia do skasowania decyzji organu I instancji tylko w sytuacji, w której organ ten, stosując środki wskazane w art. 136 § 1 k.p.a., nie będzie mógł we własnym zakresie naprawić wad postępowania pierwszoinstancyjnego co do wyjaśnienia "zakresu sprawy mającego istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie".

Badając w niniejszej sprawie – w świetle powyższych kryteriów – zasadność wydania przez Kolegium na podstawie art. 138 § 2 k.p.a. zakwestionowanej sprzeciwem decyzji Sąd stwierdził, że okoliczności, jakimi kierował się organ odwoławczy, nie uzasadniały uchylenia decyzji organu I instancji i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia.

W ocenie Sądu organ odwoławczy nie przedstawił przekonującej argumentacji przemawiającej za uchyleniem decyzji organu I instancji z powodu konieczność ponownego zbadania zasięgu oddziaływania planowanego do realizacji przedsięwzięcia. Wskazując w wyroku z dnia 7 października 2020 r. sygn. akt II SA/Gl 411/20 na przetwarzanie (a więc i dostarczanie) większej ilości szkła, tutejszy Sąd wskazał jedynie na możliwość zwiększania zanieczyszczeń, nie przesądzając, że takie zwiększenie faktycznie nastąpi i to jeszcze ze skutkiem dla zmiany obszaru oddziaływania zamierzonej inwestycji. Wskazana zaś wadliwość poprzednio uchylonej decyzji Kolegium polegała na tym, że do kwestii tych Kolegium nie nawiązało, ani też nie zażądało ustosunkowania się do tych wątpliwości przez Spółkę. Chodziło zatem o to, że zagadnienie obszaru oddziaływania nie zostało poprzez Kolegium dostrzeżone i właściwe zbadane. Wobec takiego wskazania Kolegium powinno było w pierwszej kolejności zwrócić się o wyjaśnienie przez Spółkę podniesionych przez Sąd wątpliwości. Takich czynności wyjaśniających Kolegium nie podjęło, a po zwrocie akt z tutejszego Sądu (akta zwrócono do Kolegium w dniu 18 stycznia 2021 r.) organ odwoławczy ograniczył się wyłącznie do wydania w dniu [...] r. postanowienia o przedłużeniu terminu załatwienia sprawy do dnia 30 kwietnia 2021 r. oraz podjęcia czynności niezbędnych do publicznego obwieszczenia o treści tego postanowienia.

Jednocześnie pomimo zaniechania wskazanych przez Sąd czynności wyjaśniających Kolegium stwierdziło, że niezbędnym jest ponowne zbadanie zasięgu oddziaływania planowanego do realizacji przedsięwzięcia. Z konieczności zaś zbadania tego zagadnienia Kolegium wywiodło potrzebę zastosowania art. 138 § 2 k.p.a. i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. Z ustaleniem nowego zasięgu oddziaływania Kolegium powiązało przy tym konieczność ponownego zbadania zgodności planowanego do realizacji przedsięwzięcia z postanowieniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. W celu zaś poczynienia tych ustaleń Kolegium wskazało na nieodzowność zbadania w ponownie prowadzonym postępowaniu spójności i aktualności przedłożonego przez Spółkę raportu o oddziaływaniu planowanego przedsięwzięcia z maja 2017 r., a także na konieczność odniesienia się do zarzutów Stowarzyszenia podniesionych w odwołaniu i w związku z tym ewentualnego uzupełnienia raportu.

Oceniając, w związku z wniesionym sprzeciwem, poprawność powyższego stanowiska Kolegium stwierdzić należy, że w istocie organ ten ograniczył się do przeniesienia na organ I instancji wskazań, które wobec Kolegium poczynił Sąd w wielokrotnie już przywołanym powyżej wyroku z dnia 7 października 2020 r. sygn. akt II SA/Gl 411/20. Należy w związku z tym zaakcentować, że wyrokiem tym tutejszy Sąd uchylił wyłącznie decyzję organu odwoławczego. Jednocześnie Sąd nie skorzystał z przysługującego mu uprawnienia do tego, aby wraz z uchyleniem zaskarżonej decyzji organu odwoławczego uchylić również decyzję organu I instancji i tym samym doprowadzić do tego, aby sprawa od razu wróciła do etapu pierwszoinstancyjnego. Jakkolwiek w przywoływanym tutaj wyroku Sąd nie przeprowadził w omawianym tutaj zakresie dodatkowych rozważań, to nie ulega wątpliwości, że w świetle tego wyroku dostrzeżone w nim braki poprzedniej decyzji Kolegium oraz poprzedzającego jej wydanie postępowania odwoławczego mogły być naprawione przez Kolegium, bez konieczności uchylania stanowiącej przedmiot tego postępowania odwoławczego decyzji organu I instancji tj. bez konieczności sięgania przez Kolegium do rozstrzygnięcia, o którym mowa w art. 138 § 2 k.p.a.

W ocenie Sądu, ponownie rozpoznając sprawę odwołania Stowarzyszenia, Kolegium powinno było - w ramach uzupełniającego postępowania dowodowego, o którym mowa w art. 136 k.p.a. - zwrócić się do Spółki o wyjaśnienie podniesionych przez Sąd wątpliwości dotyczących zakresu oddziaływania przedmiotowego przedsięwzięcia z uwzględnieniem zakresu opisanego w pkt I na stronie drugiej decyzji z dnia [...] r. (zresztą zakresu tożsamego ze wskazanym we wcześniejszej decyzji organu I instancji z dnia [...] r.). W świetle wiążącego stanowiska, zawartego w powyższym wyroku tutejszego Sądu, chodzi tutaj o wyznaczenie takiego obszaru, w którym oddziaływanie zamierzonego przedsięwzięcia (tj. nowej organizacji zabudowy), przekraczać będzie normy obowiązujące w zakresie dopuszczalnego poziomu zapylenia, czy to w odniesieniu do innych wskazanych w raporcie oddziaływań. W związku z modyfikacją pierwotnego wniosku i powstałymi w tym zakresie rozbieżnościami pomiędzy kartą informacyjną przedsięwzięcia a raportem (sporządzonym już z uwzględnieniem modyfikacji wniosku) koniecznym było przede wszystkim ustalenie, w oparciu o wyjaśnienia Spółki, czy obszar ponadnormatywnego, skumulowanego oddziaływania zamknie się w granicach terenu należącego do tej Spółki, a jeżeli nie, to jakie inne jeszcze tereny będzie on obejmował. Oprócz konieczności poczynienia tych wyjaśnień, obowiązkiem organu odwoławczego było także dokonanie analizy treści raportu pod względem jego spójności w aspekcie zasygnalizowanych w odwołaniu naruszeń prawa. W razie zaś powstania wątpliwości w tym zakresie, powinny one być również przedstawione przez organ odwoławczy Spółce celem udzielania dodatkowych wyjaśnień. Dokonanie takiej analizy stanowiłoby zadośćuczynienie przez Kolegium obowiązkowi ponownego, merytorycznego rozpoznania sprawy, bez którego nie sposób odnieść się do zasadności zarzutów odwołania. Tymczasem na skutek kwestionowanego obecnie w sprzeciwie uchylenia decyzji organu I instancji, to w istocie ten organ, a nie organ odwoławczy, ma dokonać oceny zasadności większości zarzutów odwołania.

W ocenie Sądu organ odwoławczy, w realiach rozpoznawanej sprawy, mógłby ewentualnie być uprawniony do uchylenia zaskarżonej decyzji w sytuacji, w której po przeprowadzeniu uzupełniającego postępowania dowodowego, ustaliłby, że obszar ponadnormatywnego oddziaływania zamierzonego przedsięwzięcia obejmuje również tereny stanowiące własność osób, które dotychczas nie były uznawane za strony postępowania. Jednak do poczynienia takich ustaleń koniecznym jest najpierw zastosowanie się przez Kolegium do wskazań zawartych w wyroku tutejszego Sądu z dnia 7 października 2020 r. sygn. akt II SA/Gl 411/20. W tym przede wszystkim zwrócenie się przez organ odwoławczy do Spółki o wyjaśnienie wskazanych w powyższym wyroku wątpliwości dotyczących prawidłowości wyznaczenia obszaru ponadnormatywnego oddziaływania nowej organizacji zabudowy tj. zamierzonego przedsięwzięcia, którego dotyczyła, zakwestionowana w odwołaniu decyzja organu I instancji z dnia [...] r.

W kontekście wskazanych przez Kolegium nieprawidłowości dotyczących oględzin przeprowadzonych w dniu [...] r. zaakcentować należy, że w wyroku z dnia 7 października 2020 r. sygn. II SA/Gl 411/20 prawidłowość przeprowadzenia tego dowodu nie została zakwestionowana przez tutejszy Sąd. W konsekwencji organ odwoławczy nie miał podstaw do tego, aby poprzez wskazanie nieprawidłowości dotyczących tych oględzin uzasadniać konieczność uchylenia decyzji organu I instancji i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia przez ten organ. Ponadto w realiach rozpoznawanej sprawy kluczowe znaczenie ma ocena Raportu, którego przedmiotem jest przedsięwzięcie dopiero zamierzone, a nie istniejące, przez co badanie zagadnień dotyczących już funkcjonującego przedsięwzięcia nie może zasadniczo mieć charakteru rozstrzygającego. Wskazane zaś przez organ odwoławczy braki opisu dokumentacji zdjęciowej mogły zostać uzupełnione przez organ I instancji w oparciu o zlecenie uzupełnienia materiału dowodowego, o którym mowa w końcowej części art. 136 § 1 k.p.a. bez konieczności uchylenia zakwestionowanej odwołaniem decyzji tego organu.

Mając na względzie powyższe rozważania Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach uznał, że zakwestionowana sprzeciwem decyzja Kolegium narusza art. 138 § 2 k.p.a. i na podstawie art. 151a § 1 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.

O kosztach obejmujących: wpis od sprzeciwu (100 zł), koszty zastępstwa procesowego (480 zł) - ustalone na podstawie rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności adwokatów, Sąd rozstrzygnął w oparciu o przepisy art. 200, art. 205 § 2 i art. 209 p.p.s.a.

Wskazania co do dalszego postępowania wynikają wprost z przedstawionych powyżej rozważań Sądu. Rozpoznając ponownie sprawę Kolegium zastosuje się także do wskazań wynikających z wyroku tutejszego Sądu z dnia 7 października 2020 r. sygn. akt II SA/Gl 411/20, przyjmując, że ich adresatem jest w pierwszej kolejności Kolegium, a jego rola, jako organu ponownie rozpatrującego odwołanie, nie może się ograniczać do prostego przeniesienia na organ I instancji obowiązku usunięcia braków dostrzeżonych przez tutejszy Sąd w poprzednio kontrolowanym postępowaniu odwoławczym.