Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt III SA/Wa 3113/11
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2012-10-04 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych, zabezpieczenie zobowiązań podatkowych
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Minister Finansów
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 54, art. 33, art. 59 par. 1,art. 29 par. 1,
journal: Dz.U. 2012 poz 1015
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sylwester Golec, Sędziowie Sędzia WSA Agnieszka Góra-Błaszczykowska (sprawozdawca), Sędzia WSA Beata Sobocha, Protokolant Karol Kodym, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 października 2012 r. sprawy ze skargi M. B. i P. B. na postanowienie Ministra Finansów z dnia [...] sierpnia 2011 r. nr [...] w przedmiocie oddalenia skargi na czynności egzekucyjne oddala skargę


UZASADNIENIE

Naczelnik Urzędu Skarbowego w K. na podstawie tytułów wykonawczych wystawionych przez Burmistrza Ś. nr: [...],[...],[...],[...],[...], obejmujących zaległości z tytułu podatku od środków transportu za 2009 r., podatku rolnego za 2008 r. i 2009 r., podatku od nieruchomości za 2008 r. 2009 r. dokonał zawiadomieniem z 11 grudnia 2009 r. zajęcia wierzytelności Skarżących - M. i P. B. z rachunków bankowych w Banku Spółdzielczym we W.. O powyższym zajęciu organ powiadomił Skarżących 16 grudnia 2009 r., doręczając odpis zawiadomienia o zajęciu wierzytelności.

Pismem z 28 grudnia 2009 r. Skarżący wnieśli skargę na dokonane ww. zawiadomieniem zajęcie wierzytelności. W skardze Skarżący podnieśli, iż tytuły wykonawcze zostały wystawione przez Urząd Miejski w Ś., który jest ich dłużnikiem, nie respektującym prawomocnych wyroków Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 23 lutego 2006 r. sygn. akt I SA/Po 11466/04 i z dnia 3 grudnia 2008 r. sygn. akt I SA/Po/806/08.

Dyrektor Izby Skarbowej w P. po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego wydał postanowienie z [...] lutego 2010 r. nr [...], oddalające wniesioną skargę.

W uzasadnieniu Dyrektor Izby Skarbowej w P. wskazał, że organ egzekucyjny dokonał zajęcia wierzytelności Skarżących z rachunków bankowych zgodnie z przepisami ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Ponadto podniósł, iż zarzuty dotyczące wymagalności dochodzonych zaległości nie podlegają rozpatrzeniu w postępowaniu w sprawie skargi na czynności egzekucyjne, o której mowa w art. 54 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. z 2002 r. Nr 110 poz. 968 ze zm.), dalej "u.p.e.a.".

W zażaleniu na powyższe postanowienie Skarżący ponownie podnieśli, że wierzyciel, wystawiając tytuły wykonawcze nie respektował prawomocnych wyroków WSA, przez co naruszył interes prawny skarżących. Również Organ egzekucyjny przystępując do egzekucji dochodzonych zaległości nie dokonał weryfikacji tytułów wykonawczych pod względem wymagalności egzekwowanych zaległości.

Minister Finansów postanowieniem z [...] sierpnia 2011 r. utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie organu pierwszej instancji.

W uzasadnieniu organ odwoławczy wyjaśnił, że przedmiotem kontrolowanego postępowania jest postanowienie, wydane na podstawie art. 54 u.p.e.a. Stosownie do powołanego przepisu prawa zobowiązanemu przysługuje skarga na czynności egzekucyjne organu egzekucyjnego lub egzekutora zmierzające do zastosowania lub zrealizowania środka egzekucyjnego. Powołany przepis prawa stanowi swoistą ochronę zobowiązanego przed naruszeniami przepisów postępowania. W ramach tego środka zaskarżenia można jednak wnosić wyłącznie zarzuty formalnoprawne, odnoszące się do prawidłowości postępowania organu egzekucyjnego bądź egzekutora przez pryzmat przepisów regulujących sposób i formę dokonywania czynności egzekucyjnych w administracyjnym postępowaniu egzekucyjnym.

Organ odwoławczy, oceniając czynność egzekucyjną, polegającą na zajęciu wierzytelności Skarżących z rachunków bankowych nie dopatrzył się naruszenia przepisów prawa. W toku prowadzonego postępowania organ egzekucyjny zastosował bowiem środek egzekucyjny, do którego upoważniła go ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.

Dokonując oceny prawidłowości dokonanej czynności egzekucyjnej pod względem formalnym Organ odwoławczy stwierdził, że zajęcia rachunków bankowych dokonano w sposób prawidłowy. Do zajęcia wierzytelności wykorzystano druk zawiadomienia o zajęciu prawa majątkowego stanowiącego wierzytelność z rachunku bankowego u dłużnika zajętej wierzytelności będącego bankiem, który odpowiada wzorowi ustalonemu dla tego rodzaju druków w rozporządzeniu Ministra Finansów z dnia 22 listopada 2001 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. Nr 137, poz. 1541, z późn. zm.). Z materiału dowodowego zgromadzonego w aktach sprawy wynika, że dłużnik zajętej wierzytelności uznał tę wierzytelność. Odnosząc się natomiast do zarzutu, iż organ egzekucyjny wszczynając przedmiotowe postępowanie egzekucyjne nie zbadał wymagalności dochodzonych zaległości, Minister Finansów podtrzymał stanowisko organu pierwszej instancji, wyrażone w zaskarżonym postanowieniu. Wskazano, że w ramach skargi na czynności egzekucyjne, o której mowa w art. 54 u.p.e.a., nie podlegają bowiem rozpatrzeniu kwestie dotyczące wymagalności dochodzonych zaległości. Kwestie te stanową inny przedmiot sprawy i podlegają rozpatrzeniu w odrębnym postępowaniu, prowadzonym na podstawie art. 33 u.p.e.a. w przedmiocie zarzutów w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej należności pieniężnych lub na podstawie art. 59 wymienionej ustawy w przedmiocie umorzenia postępowania egzekucyjnego. Organ odwoławczy podkreślił, że Skarżący nie skorzystali z ww. środków zaskarżenia. Ponadto zauważył, iż zgodnie z art. 29 § 1 u.p.e.a. organ egzekucyjny nie jest uprawniony do badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym natomiast ma obowiązek badać z urzędu dopuszczalność egzekucji administracyjnej. W postępowaniu egzekucyjnym organ egzekucyjny wykonuje czynności zlecone przez wierzyciela dochodzonych zaległości tj. stosuje przewidziane w ustawie o postępowaniu egzekucyjnym w administracji środki egzekucyjne, służące doprowadzeniu do wykonania ciążących obowiązków. Jednocześnie organ podkreślił, że wyroki WSA ( sygn. akt I SA/Po 806/08 i sygn. akt I SA/Po 1146/04) na które powołują się Skarżący w skardze na czynności egzekucyjne z 28 grudnia 2009 r., nie zasługują na uwzględnienie w przedmiotowym postępowaniu egzekucyjnym, gdyż wyroki te nie dotyczą dochodzonych należności. Powołane wyroki dotyczą bowiem podatku od nieruchomości za 2004 r. oraz podatku rolnego i podatku od nieruchomości za 2007 r.

W skardze na powyższe postanowienie Skarżący wnieśli o jego uchylenie.

W uzasadnieniu podnieśli, że podtrzymują w całości swoje wcześniejsze stanowisko w sprawie. Wskazane przez nich uprzednio fakty jasno obrazują sprawę i wskazują na ewidentny brak zrozumienia ze strony Ministra Finansów.

Wskazali, że nie można dyskredytować wskazanych przez nich w zażaleniu wyroków Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, dotyczą bowiem takich samych zagadnień. Co prawda dotyczą konkretnych spraw, lecz ich treść jak powinna być przedmiotem analizy przez urzędników Ministerstwa. Wskazane przez nich wyroki jednoznacznie obrazują praktyki lokalnych władz i potwierdzają słuszność wniesienia skargi.

W odpowiedzi na skargę Minister Finansów podtrzymał argumentację zawartą w zaskarżonym postanowieniu i wniósł o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Skarga jest niezasadna.

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów lub czynności wymienionych w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr z 2012 r., poz. 270), dalej powoływanej jako p.p.s.a., sprawowana jest w oparciu o kryterium zgodności z prawem. W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a - c p.p.s.a.), a także, gdy decyzja lub postanowienie organu dotknięte są wadą nieważności (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Wyjaśnić również należy, iż stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Sąd, dokonując oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji ma prawo i obowiązek uwzględnić również okoliczności, wprawdzie nie wskazane w skardze jako zarzut, ale mające wpływ na tę ocenę.

Na wstępie podkreślenia wymaga, że zajęcia rachunków bankowych dokonano w sposób prawidłowy. Do zajęcia wierzytelności wykorzystano druk zawiadomienia o zajęciu prawa majątkowego stanowiącego wierzytelność z rachunku bankowego u dłużnika zajętej wierzytelności będącego bankiem, który odpowiada wzorowi ustalonemu dla tego rodzaju druków w rozporządzeniu Ministra Finansów z dnia 22 listopada 2001 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. Nr 137, poz. 1541, z późn. zm.).

Z materiału dowodowego zgromadzonego w aktach sprawy wynika, że zajęcia wierzytelności z rachunków bankowych w Banku Spóldzielczym w W. dokonano zawiadomieniem z dnia 11 grudnia 2009, a skarżący zostali o nim powiadomieni 16 grudnia 2009. Pismem z 28 grudnia 2009 r. Skarżący wnieśli skargę na dokonane ww. zawiadomieniem zajęcie wierzytelności. W skardze Skarżący podnieśli, iż tytuły wykonawcze zostały wystawione przez Urząd Miejski w Ś., który jest ich dłużnikiem, nie respektującym prawomocnych wyroków Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 23 lutego 2006 r. sygn. akt I SA/Po 11466/04 i z dnia 3 grudnia 2008 r. sygn. akt I SA/Po/806/08. Nie kwestionowali dokonanych czynności egzekucyjnych.

Dyrektor Izby Skarbowej w P. po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego wydał postanowienie z [...] lutego 2010 r. nr [...], oddalające wniesioną skargę. Dnia 16 lutego 2010 skarżący wnieśli zażalenie do Ministra Finansów podnosząc nie respektowanie prawomocnych wyroków WSA i naruszenie w ten sposób ich interesu prawnego. Minister Finansów postanowieniem z dnia [...].08.2011 utrzymał jednak w mocy zaskarżone postanowienie.

Analiza dokonanych czynności egzekucyjnych doprowadziła Sąd do wniosku, że czynności te zostały prawidłowo przeprowadzone. Stosownie do art. 54 § 1 u.p.e.a., zobowiązanemu przysługuje skarga na czynności egzekucyjne organu egzekucyjnego lub egzekutora. Podkreślenia wymaga, że w treści skargi, skierowanej do Sądu, skarżący nie zarzucali jakichkolwiek wad czynności egzekucyjnych. Zarzuty skargi dotyczyły tylko kwestii mających charakter materialnoprawny.

Należy zatem ustosunkować się do zarzutu, iż organ egzekucyjny wszczynając przedmiotowe postępowanie egzekucyjne nie zbadał wymagalności dochodzonych zaległości. W tej kwestii Sąd podkreśla, iż w ramach skargi na czynności egzekucyjne, o której mowa w art. 54 u.p.e.a., nie podlegają rozpatrzeniu kwestie dotyczące wymagalności dochodzonych zaległości.

Jak stwierdził WSA w Warszawie w wyroku z dnia 22 stycznia 2004 r. (III SA 1503/03, LEX nr 113578), z całokształtu uregulowań w zakresie środków zaskarżenia w postępowaniu egzekucyjnym w administracji wynika, że skarga z art. 54 § 1 u.p.e.a. przysługuje w sytuacji, gdy stronie nie przysługują inne środki zaskarżenia, oraz że skarga ta dotyczy samych czynności wykonawczych postępowania egzekucyjnego, a nie okoliczności, które mogą być przedmiotem zarzutów.

Kwestie dotyczące wymagalności dochodzonych zaległości stanowią inny przedmiot sprawy i podlegają rozpatrzeniu w odrębnym postępowaniu, prowadzonym na podstawie art. 33 u.p.e.a. w przedmiocie zarzutów w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej należności pieniężnych. Powołany przepis w punkcie 1 stanowi, że podstawą zarzutu w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej może być wykonanie lub umorzenie w całości albo w części obowiązku, przedawnienie, wygaśnięcie albo nieistnienie obowiązku.

Natomiast w myśl art. 59. § 1 u.p.e.a. postępowanie egzekucyjne umarza się:

1) jeżeli obowiązek został wykonany przed wszczęciem postępowania;

2) jeżeli obowiązek nie jest wymagalny, został umorzony lub wygasł z innego powodu albo jeżeli obowiązek nie istniał;

W sprawie Skarżący nie skorzystali z ww. środków zaskarżenia.

Trafnie zaznaczyły organy, iż zgodnie z art. 29 § 1 u.p.e.a. organ egzekucyjny nie jest uprawniony do badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym, natomiast ma obowiązek badać z urzędu dopuszczalność egzekucji administracyjnej. Nie budzi wątpliwości, że w sprawie niniejszej egzekucja jest dopuszczalna, co wynika z analizy przedstawionego wyżej stanu faktycznego i prawnego sprawy.

Podkreślenia wymaga również, że powołane przez skarżących wyroki WSA (sygn. akt I SA/Po 806/08 i sygn. akt I SA/Po 1146/04, dotyczące podatku od nieruchomości za 2004 r. oraz podatku rolnego i podatku od nieruchomości za 2007 r.) nie dotyczą dochodzonych należności i nie mogą mieć wpływu na rozpoznanie sprawy niniejszej.

Skoro zatem nie stwierdzono wad dokonanych czynności egzekucyjnych, a zarzuty materialnoprawne nie mogły zostać uwzględnione, Sąd orzekł jak w sentencji na podstawie art. 151 p.p.s.a.