Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt IV SA/Wr 449/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2020-07-22 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: *Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 4, art. 11 pkt 2
journal: Dz.U. 2018 poz 1508
law: Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ireneusz Dukiel (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Bogumiła Kalinowska Sędzia NSA Mirosława Rozbicka-Ostrowska Protokolant Aleksandra Markiewicz po rozpoznaniu w Wydziale IV na rozprawie w dniu 8 lipca 2020 r. sprawy ze skargi J. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. z dnia [...] lipca 2019 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania zasiłku celowego oddala skargę w całości.


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi J. W. (dalej jako strona lub skarżący) jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. (dalej jako Kolegium, organ odwoławczy lub w skrócie SKO) z dnia [...] lipca 2019 r., nr [...], utrzymująca w mocy, wydaną z upoważnienia Prezydenta W., decyzję Zastępcy Kierownika Zespołu ds. [...] Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej we W. (dalej jako MOPS lub organ I instancji) z dnia [...] czerwca 2019 r., nr [...], odmawiającą przyznania zasiłku celowego z przeznaczeniem na zakup żywności, środków czystości i higieny osobistej, komunikację, bieliznę, leki oraz na wynajęcie lokalu zamieszkania w wysokości około 800,00 zł.

Zaskarżona decyzja wydana została w następującym stanie faktycznym:

Strona w dniu 16 maja 2019 r. zwróciła się do organu I instancji z wnioskiem o udzielenie pomocy finansowej z przeznaczeniem na codzienne potrzeby życiowe, głównie żywność, środki czystości, komunikację, bieliznę, kulturę oraz leki, a także wnioskowała o przyznanie ok. 800,00 zł zasiłku na wynajęcie lokalu mieszkalnego o godnych dla człowieka warunkach zamieszkiwania. Do odrębnego procedowania organ I instancji zakwalifikował wniosek o poświadczenie dla strony prawa do świadczeń zdrowotnych.

Decyzją z dnia [...] czerwca 2019 r. MOPS odmówił przyznania zasiłku celowego na wnioskowane potrzeby. W uzasadnieniu wyjaśniono, że strona odmówiła wskazania miejsca pobytu, co uniemożliwia poczynienia ustaleń, co do jej faktycznej sytuacji życiowej. Organ I instancji ustalił, iż wskazywana przez stronę noclegownia jest miejscem, w którym przebywa ona przez mniejszą część miesiąca (w maju 2019 r. przez 9 dni), a ponadto strona jest właścicielem nieruchomości o wartości szacowanej na 45.000 euro, a tym samym ma możliwość przezwyciężenia swojej sytuacji życiowej własnymi środkami.

Skarżący odwołał się od pierwszoinstancyjnej decyzji wskazując na wywiązanie się z obowiązków przedstawienia swojej sytuacji. Zarzucił ponadto organowi I instancji nieprawidłowe działanie i godzenie w jego prawa, a także nierówne traktowanie go w stosunku do innych osób korzystających z pomocy społecznej.

Po rozpatrzeniu powyższego odwołania Kolegium, wskazaną na wstępie decyzją z dnia [...] lipca 2019 r., utrzymało w mocy decyzję MOPS z dnia [...] czerwca 2019 r. Uzasadniając swoje stanowisko organ odwoławczy przywołał wpierw regulacje dotyczące przeprowadzania rodzinnego wywiadu środowiskowego zawarte w ustawie z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (t. jedn. Dz. U. z 2018 r. poz. 1508 ze zm., dalej jako u.p.s.) i rozporządzeniu Ministra Rodziny Pracy i Polityki Społecznej z dnia 25 sierpnia 2016 r. w sprawie rodzinnego wywiadu środowiskowego (Dz. U. z 2017 r. poz. 1788) konstatując, że nie tylko uprawniają one, ale i obligują organ rozpatrujący wniosek o udzielenie świadczenia z pomocy społecznej do ustalenia miejsca zamieszkania lub pobytu osoby ubiegającej się o świadczenie.

W ocenie Kolegium organ I instancji zasadnie stwierdził, że fakt korzystania przez stronę co jakiś czas ze schronienia w noclegowni jest niewystarczające do ustalenia jej miejsca pobytu. Zwrócono przy tym uwagę, iż zgodnie z art. 48a ust. 3 u.p.s. noclegownia zapewnia schronienie osobom bezdomnym, świadcząc tymczasową pomoc w postaci miejsca noclegowego, w ramach której umożliwia spędzenie nocy w warunkach gwarantujących ochronę życia i zdrowia. Wobec tego, o ile stałe korzystanie ze schronienia w jednej noclegowni może być przesłanką do uznania jej za miejsce pobytu osoby bezdomnej, o tyle nie jest możliwe stwierdzenie jakie jest miejsce pobytu osoby bezdomnej, jeżeli odmawia ona udzielenia informacji w tym zakresie w odniesieniu do proporcjonalnie długich okresów, w których nie korzysta z noclegowni.

W przekonaniu Kolegium organ, rozpatrujący wniosek o udzielenie świadczenia z pomocy społecznej, może go uwzględnić wyłącznie po pełnej weryfikacji sytuacji osoby wnioskującej, zaś podstawową informacją umożliwiająca taką weryfikację jest wskazanie miejsca pobytu. Niewystarczające jest zaś ustalenie dotyczące tego gdzie strona spędza część nocy w danym okresie czasu (w przedmiotowej sprawie było to tylko 9 dni w maju 2019 r.).

Organ odwoławczy przyznał zatem, że postawa prezentowana przez stronę w toku postępowania administracyjnego nie pozwalała organowi I instancji na przyznanie świadczenia, gdyż wyłącznie w przypadku pełnej współpracy osoby ubiegającej się o świadczenie z organem, umożliwiające ustalenie stanu faktycznego dotyczącego tej osoby, a także podjęcie współpracy w przezwyciężeniu trudnej sytuacji życiowej, pozwala na przyznanie świadczeń.

W ocenie Kolegium istotne jest oczywiście spełnienie pozostałych przesłanek, w tym przesłanki braku możliwości przezwyciężenia trudnej sytuacji życiowej przy wykorzystaniu własnych zasobów, co może mieć znaczenie dla oceny sytuacji strony. W tym kontekście mogą być bowiem rozważane możliwości jakie daje stronie własność nieruchomości położonej we W. Organ odwoławczy zauważył przy tym, że stosowne ustalenia dotyczące wartości nieruchomości oraz możliwości racjonalnego nią zarządzania powinny być przez organ I instancji poczynione w toku postępowania na kolejnych jego etapach, jeżeli strona podjęłaby współdziałanie z organem, w tym wskazała miejsce swojego pobytu oraz umożliwił przeprowadzenie rodzinnego wywiadu środowiskowego. Zdaniem Kolegium z akt sprawy wynika jednak jednoznacznie, że strona nie udostępniła pełnej informacji co do miejsca swojego pobytu, a tym samym uniemożliwiła przeprowadzenia rodzinnego wywiadu środowiskowego. Zwrócono uwagę, że taki wywiad może zostać bowiem przeprowadzony wyłącznie w miejscu zamieszkania lub pobytu (a nie w miejscu, w którym od czasu do czasu strona korzysta ze schronienia).

Podsumowując Kolegium uznało, iż w zaistniałych okolicznościach sprawy postawę strony trzeba było zakwalifikować jako brak współpracy z pracownikiem socjalnym.

W skardze do tut. Sądu strona zarzuciła organom naruszenie przepisów postępowania przez "niewłaściwe, dyskryminujące, stronnicze, wybiórcze, niekompletne zastosowanie przepisów ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej i ustawy z dnia 27.08.2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej oraz brak zastosowania zwierzchnich artykułów Konstytucji RP wobec potrzebującego pomocy, chorego, starego obywatela RP". W szczególności zarzucono naruszenie przepisów postępowania mogących mieć istotny wpływ na wynik sprawy poprzez:

1) naruszenie zasady obiektywizmu oraz przekroczenie granicy swobodnej oceny dowodów - art. 7 w zw. z art. 80, w zw. z art. 107 § 3 k.p.a.,

2) naruszenie zasady dążenia do ochrony i pogłębiania zaufania uczestników postępowania do organów administracji rozpatrujących ich sprawę - art. 8 w zw. z art. 11 w zw. z art. 107 § 3 k.p.a.,

Zarzuty obejmowały również naruszenie przepisów prawa materialnego poprzez:

1) niewłaściwą wykładnię przepisów art. 2 ust. 1, art. 3 ust. 1, ust. 3 i ust. 4 u.p.s. art. 4 w zw. z art. 38 ust. 1 pkt 1, art. 39 oraz art. 7 ust. 1 - 7 i ust. 14 u.p.s., a także art. 2 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 54 ust. 1, ust. 3, ust. 4 ustawy z dnia 27.08.2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych oraz brak odniesień i uzasadnienia formalnego do art. 68 pkt 1-3, art. 69 i innych Konstytucji RP w zw. z art. 107 § 1 i § 3 k.p.a.,

2) brak obiektywnego, niedyskryminującego, nieuznaniowego, niesubiektywnego, niekrzywdzącego, niezmanipulowanego, niecząstkowego bez niewłaściwej przemocy urzędowo - prawnej uzasadnienia formalnego i odniesienia się organu do podstawowych, głównych argumentów, dowodów warunkujących przyznanie pomocy społecznej przedstawionych przez odwołującego art. 107 § 1 i § 3 k.p.a. w zw. z art. 7 ust.1-7, ust.14, art. 3 ust. 1-4, art. 4, art. 5, art. 8 ust. 1 pkt 1, art. 38 ust. 1 i art. 39 u.p.s.,

3) naruszenie zasady obiektywizmu i sprawiedliwości społecznej odnośnie art. 104 k.p.a. oraz art. 5 k.c., poprzez "dyskryminujące wobec innych świadczeniobiorców MOPSu stronnicze i krzywdzące skarżącego uznaniowe decyzje pracowników MOPSu, którzy w ciągu ostatnich 2 lat nie przyznali mu chronicznie choremu ani razu potwierdzenia prawa do opieki zdrowotnej i jedynie 550 zł pomocy finansowej na jego potrzeby przy błędnej, negatywnej interpretacji jego b. trudnej sytuacji życiowej w tym zdrowotnej, wiekowej, mieszkaniowej, rodzinnej, finansowej i materialnej i złym, negatywnym, dyskryminującym nastawieniu do potrzebującego pomocy Odwołującego, Skarżącego, Obywatela Rzeczypospolitej Polskiej w wieku [...] lat (wiek starczy wg WHO)",

4) naruszenie i obrazę poprzez stronnicze, nieobiektywne, uznaniowe decyzje następujących artykułów prawa:

a) art. 1, art. 2, art. 7, art. 30, art. 31, art. 32, art. 47, art. 49, art. 51, art. 52, preambuły Konstytucji,

b) art. 60, art. 136, art. 139, art. 221, art. 225, art. 227, art. 235 k.p.a.,

c) art. 5, art. 7 K.c.,

d) art. 2.1, art. 3.1, art. 5.1, art. 7, art. 38.1, art. 39 u.p.s.,

e) i innych.

Skarżący na tej podstawie wniósł o uchylenie przedmiotowych decyzji w całości i orzeczenie co do istoty sprawy poprzez wydanie zadośćuczynienia w wysokości 3.000 zł lub wyższego, oraz potwierdzenie prawa do świadczeń opieki zdrowotnej i nałożenie na SKO znacznej nawiązki za prawdopodobne lekceważenie, dyskryminowanie skarżącego i nieterminowe przesyłanie krzywdzących decyzji (decyzja Kolegium z dnia [...] lipca 2019 r. została odebrana przez skarżącego w dniu 2 września 2019 r.).

Skarżący w uzasadnieniu swojej skargi podał, że "toczy się nadal postępowanie co do wyższego stopnia niepełnosprawności, że prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe, nie pracuje zawodowo ani dorywczo, jest zarejestrowany w PUP bez prawa do zasiłku, nie uzyskuje żadnego dochodu i znajduje pewne schronienie w Noclegowni we W. gdzie przebywa większość dni. Skarżący nie ma obecnie godnego dla człowieka miejsca zamieszkania, a pewnym miejscem pobytu jest dla Niego od 10.08.2017r. noclegownia (...). Wcześniej Skarżący mieszkał w lokalu rodzinnym, który musiał opuścić na czas trwania postępowania w sprawie konfliktu rodzinnego. Skarżący będąc Człowiekiem chronicznie chorym w wieku starczym nie otrzymał od władz samorządowych, państwowych żadnej pomocy i wsparcia w uzyskaniu godnego człowieka miejsca do zamieszkania, mieszkania socjalnego. Zauważa się podawanie przez Organ zaniżonej ilości dni pobytu Skarżącego w Noclegowni, gdyż w grudniu jak i innych miesiącach 2018 r. nie zawsze wszystkie dni pobytu są dobrze zaznaczone (brak zakreślenia), oraz, że nocował już od 07.01.2019 r. Skarżący przedstawił Organowi wyczerpującą, obszerną, normalną dokumentację opisującą należycie sytuację materialno-bytową i zdrowotną zgodnie z art. 4 i art. 109 u.p.s., czego Organ nie zauważa i nie rozważa kompleksowo z pozytywnym, dobrym, należnym podejściem do Człowieka, bez niedozwolonego naruszania dóbr osobistych Skarżącego, do czego dochodzi w dyskryminacyjnym, hegemonistycznym postępowaniu Organu. Niewłaściwym, nieobiektywnym jest stwierdzenie, że "Organ nie ma możliwości ustalenia faktycznej sytuacji materialno-bytowej strony". Bulwersuje i oburza fakt, że Organ nie bierze pod uwagę podstawowych, głównych spraw i argumentów Skarżącego poświadczonych dokumentami, takich jak wiek [...] lata, niepełnosprawność, chroniczne choroby, bezdomność, brak dochodów, konflikt rodzinny w Jego b. trudnym życiu. Organ próbuje niewłaściwie, niedopuszczalnie, niesprawiedliwie określać złą sytuację materialno-bytową Skarżącego na inną, przekraczając swoje kompetencje, naruszając dobra osobiste Skarżącego, nakłaniając Go do działania na własną szkodę, do działań nierealnych, których nie jest w stanie w obecnej sytuacji życiowej zrealizować po czym dyskryminująco, nieobiektywnie, niehumanitarnie nie uwzględniając całościowo podstawowych argumentów, dowodów Odwołującego odmawia potrzebnej pomocy w b. trudnym życiu przez uznaniową, hegemonistyczną, stronniczą, oligarchijno-korporacyjną, relatywistyczną, aspołeczną wykładnię prawa."

Skarżący zarzucił niezgodność z prawdą tez i twierdzeń urzędników samorządowych MOPS, że nie współpracuje z pracownikiem socjalnym i powołując się na RODO nie podaje danych i adresów miejsc w których przebywa gdy nie ma go w schronisku. Jego zdaniem "chodzi tu o to, że w podejściu do skarżącego urzędnicy MOPS nieustannie go hiperinwigilując przekraczają swoje kompetencje, naruszają jego dane osobowe i dobra osobiste, dyskryminują i krzywdzą go swoim negatywnym podejściem do niego z mało istotnymi trzecio - czwartorzędnymi argumentami w stosunku do głównych, podstawowych, istotnych argumentów przedstawianych przez Odwołującego (...)".

Kolegium w odpowiedzi na skargę wniosło o jej oddalenie podtrzymując w całości swoje dotychczasowe stanowisko wyrażone i uzasadnione w zaskarżonej decyzji. Odnosząc się do skargi wskazano dodatkowo, że strona nie może bowiem ograniczać przykazywanych organowi relewantnych dla przyznania pomocy informacji o sobie, przyjmując przy tym, że chęć pozyskania innych informacji stanowi działania inwigilacyjne. Zwrócono uwagę, iż w toku wywodu skargi działania organu I instancji, chcącego pozyskać informacje o miejscu jego zamieszkania skarżący nazywa "nakłanianiem [...] do działania na własną szkodę". Zdaniem Kolegium taki sposób postrzegania toczącego się postępowania wskazuje na to, że brak współdziałania strony może wynikać z tego, że ujawnienie pełnych informacji o sobie powodować by mogło wydanie przez organ decyzji odmownej.

Tylko na marginesie wskazano, z uwagi na akcentowanie tej kwestii w skardze, choć nie to było przesłanką wydania zaskarżonej decyzji, że informacja o wartości posiadanej przez stronę nieruchomości nie jest uzyskania "nie wiadomo na jakiej podstawie", ani też na podstawie podpisanego przez stronę "gotowego pisma, gdzie wpisano wartość 45.000 euro", lecz wartość ta wynika ze złożonych przez skarżącego pod przysięgą zeznań co do ceny nabycia nieruchomości. Strona nie przedstawiła żadnych dowodów, które by wskazywały na obniżenie wartości tej nieruchomości od daty zakupu, zaś twierdzenia o rynkowym spadu wartości nieruchomości i obniżeniu jej stanu są gołosłowne.

W toku postępowania skarżący złożył dodatkowe oświadczenie, z którego wynika, że nadal w pełnym zakresie podtrzymuje zarzuty i żądania skargi wskazując, iż "nie ma możliwości i zasobów, którymi mógłby pokonać swoją bardzo ciężką sytuację życiową i w tym zakresie nie można mu zarzucać braku współpracy z pracownikiem socjalnym i ośrodkiem pomocy społecznej w kwestii rozwiązywania swojej trudnej sytuacji życiowej. (...) Natomiast nie podejmowanie działań w kierunku uzyskania dochodu z nieruchomości nie wynika ze złej woli Skarżącego, lecz z innych powodów obiektywnych- nie ma on środków niezbędnych by dokończyć remont i wynająć kłopotliwą nieruchomość, bądź ją sprzedać. (...) Skarżący stale współpracuje z MOPSem informując jego pracowników o swoich trudnościach: wieku – [...] lat- starczy wg WHO, przedemerytalny, złym stanie zdrowia - przyznany stopień niepełnosprawności, stanie mieszkaniowym - brak lokalu mieszkalnego w Polsce i przebywanie od ponad 2,5 roku w noclegowni [...], bezdomności, długoletnim sporze, konflikcie prawnym i rodzinnym gdzie jest b. krzywdzony od 2012 r., sytuacji finansowej - brak środków, dochodu i pomocy niesprawnych, źle działających OPS, stronniczo, nierzetelnie, nieuczciwych, nieobiektywnych w ocenie dowodów". Zdaniem skarżącego spełnia on warunki określone w art. 2, art. 3, art. 7 ust.1-7 i 14, art. 8 ust. 1, art. 38 ust. 1, art. 39 i art. 41 ust. 1 u.p.s. i nie ze swojej winy znajduje się w trudnej sytuacji życiowej. Zaznaczył przy tym, że "jest wiele młodszych osób, które mogłyby być dziećmi Skarżącego i mają nieruchomości, domy i lokale na własność, które mają mniej niż Skarżący i lżejsze choroby, są o wiele sprawniejsze, często młodsze, mają większe środki finansowe niż Skarżący, a otrzymują pieniądze z pomocy społecznej na czynsz, media, zasiłki celowe, okresowe, specjalne. Skarżący jest względem nich ciągle, jawnie, uznaniowo dyskryminowany poprzez stawianie błędnych, uznaniowych, autokratycznych, nieuczciwych, niesprawiedliwych, krzywdzących tez, decyzji, bez należytego wzglądu na potrzeby starszego, ciężko chorego, bezdomnego, bez dochodu Obywatela RP i dobrego, należnego, ludzkiego podejścia do przedstawianych przez Skarżącego istotnych, głównych argumentów dowodów ciężkiego życia, art. 7, a tych Organ nie bierze pod uwagę i nie daje na to uzasadnień faktycznych w subiektywnych, jednostronnych, złych decyzjach".

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t. jedn. Dz. U. z 2019 r., poz. 2167 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Dalsze uszczególnienie kompetencji sądów administracyjnych znajduje się w art. 3 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t. jedn. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325, dalej jako u.p.p.s.a.), w którym określono jakie kategorie spraw obejmuje kontrola działalności administracji publicznej sprawowana przez sądy administracyjne. Uwzględniając z kolei skargę na decyzję sąd administracyjny, stosownie do art. 145 § 1 u.p.p.s.a., uchyla decyzję w całości albo w części (pkt 1), stwierdza nieważność decyzji w całości lub części (pkt 2) lub stwierdza wydanie decyzji z naruszeniem prawa (pkt 3).

Porównując katalog tych rozstrzygnięć z zakresem żądań skargi wniesionej w niniejszej sprawie przez skarżącego wyraźnie należy zaznaczyć, iż sąd administracyjny nie ma kompetencji do orzekania o zadośćuczynieniu, ani do potwierdzania prawa do świadczeń opieki zdrowotnej, czy też nakładania na organ nawiązki za lekceważenie, dyskryminowanie skarżącego i nieterminowe doręczenie decyzji.

Nadmienić jednakże należy, iż w myśl art. 134 § 1 u.p.p.s.a. sądowa kontrola legalności zaskarżonych orzeczeń administracyjnych sprawowana jest wyłącznie w granicach danej sprawy, a sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną.

Przeprowadzona przez Sąd pod tym kątem kontrola legalności zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji wykazała, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Materialnoprawną podstawę zaskarżonego rozstrzygnięcia stanowiły przepisy ustawy o pomocy społecznej. Zgodnie z art. 2 ust. 1 u.p.s. pomoc społeczna jest instytucją polityki społecznej państwa, mającą na celu umożliwienie osobom i rodzinom przezwyciężanie trudnych sytuacji życiowych, których nie są one w stanie pokonać, wykorzystując własne uprawnienia, zasoby i możliwości. Zadaniem pomocy społecznej jest wspieranie osoby i rodziny w wysiłkach zmierzających do zaspokojenia niezbędnych potrzeb i umożliwianie im życia w warunkach odpowiadających godności człowieka, a także zapobieganie wskazanym w art. 2 ust. 1 u.p.s. trudnym sytuacjom przez podejmowanie działań zmierzających do życiowego usamodzielnienia osób i rodzin oraz ich integracji ze środowiskiem (art. 3 ust. 1 i ust. 2 u.p.s.).

Jedną z form pomocy społecznej jest zasiłek celowy, który - zgodnie z art. 39 ust. 1 u.p.s. - jest przyznawany w szczególności na pokrycie części lub całości kosztów zakupu żywności, leków i leczenia, opału, odzieży, niezbędnych przedmiotów użytku domowego, drobnych remontów i napraw w mieszkaniu, a także kosztów pogrzebu.

W rozpatrywanej sprawie bezspornym jest, że skarżący jest osobą w podeszłym wieku (sam określa swój wiek jako starczy), zarejestrowaną w urzędzie pracy jako osoba bez prawa do zasiłku, prowadzącą samodzielne gospodarstwo domowe oraz wskazującą jako miejsce pobytu noclegownię [...]. Skarżący odmawia równocześnie podania aktualnego miejsca pobytu poza noclegownią, zasłaniając się na RODO i dobrem znajomych, podobnie jak odmawia podania dokładniejszych informacji na temat swojego stanu zdrowia, powołując się na tajemnicę lekarską. Skarżący ujawnił natomiast, że jest właścicielem nieruchomości we W., której jednak od wielu lat nie dogląda i nie może jej sprzedać, z uwagi na niemożność wyjazdu z Polski.

Przedmiotem sporu pozostaje natomiast ocena czy w sprawie mamy do czynienia z brakiem współdziałania skarżącego z pracownikiem socjalnym w rozwiązywaniu trudnej sytuacji życiowej, co w rozważanym przypadku stanowiło podstawę do odmowy przyznania wnioskowanego świadczenia.

W tym zakresie Sąd w składzie orzekającym podziela stanowisko organów, prawidłowo wywiedzione po analizie treści przepisów art. 4 i art. 11 pkt 2 u.p.s.

Przyznanie świadczenia z pomocy społecznej dla osoby znajdującej się w trudnej sytuacji życiowej nie jest prawem bezwarunkowym i nie wiąże się z przerzuceniem wszelkich kosztów utrzymania na organy pomocy społecznej, tym bardziej, gdy osoba wnioskująca nie wykazuje dostatecznej woli współpracy z nimi w zakresie ustalenia swojej rzeczywistej sytuacji materialnej, finansowej, rodzinnej czy zdrowotnej, a więc co do kwestii decydujących o przyznaniu świadczenia i jego rozmiarze. Nie jest bowiem tak, że samo spełnienie kryterium dochodowego w powiązaniu z jedną z tych okoliczności jest wystarczające do otrzymania pomocy w formie zasiłku celowego, gdyż pomoc społeczna spełnia jedynie funkcję subsydiarną, wymagając współdziałania beneficjenta udzielanej pomocy.

Pamiętać należy, że zgodnie z intencją ustawodawcy, celem pomocy społecznej jest jedynie udzielenie wsparcia, a nie zastąpienie indywidualnych wysiłków w dążeniu do poprawy swej sytuacji bytowej. Należy z cała mocą podkreślić, iż art. 3 u.p.s. nie dopuszcza możliwości uczynienia z pomocy społecznej stałego źródła dochodów, ani nie pozwala na udzielenie tej pomocy osobom, które dysponują możliwościami samodzielnego przezwyciężenia trudności na jakie napotkały na swojej życiowej drodze.

Pomoc przyznawana na podstawie ustawy o pomocy społecznej - bez względu na rodzaj świadczenia - ma charakter jedynie przejściowy i nie może zamieniać się w stałe lub długotrwałe źródło utrzymania dla osób o nią występujących. Tym bardziej nie może też prowadzić do nieuzasadnionego rzeczywistymi potrzebami przyznawania świadczeń osobom, które nie wywiązały się z obowiązku współdziałania z organem udzielającym pomocy i/ lub których sytuacja materialna wprost wskazuje, że nie należą one do kręgu osób, które takiego wsparcia rzeczywiście potrzebują.

Zdaniem Sądu podnoszone przez organy okoliczności dotyczące odmowy ujawnienia przez skarżącego miejsca swojego pobytu poza noclegownią czy informacji odnoszących się do stanu zdrowia, w tym przedstawienia recept medycznych, świadczą jednoznacznie, iż w kontrolowanej sprawie doszło do faktycznej odmowy współdziałania skarżącego z organami pomocy społecznej w rozwiązywaniu jego trudnej sytuacji życiowej. Bez wskazania tych danych nie jest możliwym ustalenie faktycznej sytuacji materialno-bytowej i zdrowotnej skarżącego biorąc pod uwagę szereg wątpliwości, jakie nasuwają się na podstawie dotychczas zebranego materiału dowodowego. W grupie takich niejasności można dla przykładu wskazać np. na wieloletni brak oficjalnych dochodów, niewielki staż pracy w stosunku do wieku, niepodejmowanie pracy w ostatnich latach, uprzednie zamieszkiwanie i zarobkowanie poza granicami kraju, lokalizacja posiadanej nieruchomości, nieznane miejsce lub miejsca zamieszkiwania poza noclegownią.

W ocenie Sądu przyznanie skarżącemu w przedmiotowym stanie faktycznym wnioskowanego świadczenia byłoby całkowicie sprzeczne z intencją ustawodawcy, a zwłaszcza z ustanowioną w art. 2 ust. 1 u.p.s. zasadą subsydiarności systemu pomocy społecznej. W tym kontekście powołane w skardze argumenty należy ocenić wyłącznie jako nieuzasadnioną polemikę skarżącego z prawidłowym stanowiskiem organów, które dokonały właściwych ustaleń faktycznych i zgodnie z zasadami wynikającymi z art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. oceniły zebrany w sprawie materiał dowodowy. Stosownie do art. 107 § 3 k.p.a., wskazały i wyjaśniły też podstawy faktyczne i prawne podjętych rozstrzygnięć, którym nie można zarzucić dowolności.

Sąd nie znalazł też podstaw do stwierdzenia, iż w sprawie doszło do wskazywanych przez stronę naruszeń prawa materialnego, w tym przepisów ustawy o pomocy społecznej, czy też licznie podnoszonych deliktów konstytucyjnych.

Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 151 u.p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji wyroku.