Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VII SA/Wa 2850/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2015-03-12 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151 par. 1 pkt 1 w zw. z  art. 145 par. 1  pkt 4
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Miron (spr.), , Sędzia WSA Ewa Machlejd, Sędzia WSA Bożena Więch - Baranowska, Protokolant spec. Katarzyna Ławnik, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 marca 2015 r. sprawy ze skargi D. W. i M. W. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] grudnia 2012 r., znak: [...] w przedmiocie odmowy uchylenia ostatecznej decyzji. skargę oddala


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] grudnia 2012 r. znak [...] Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego (dalej: GINB), na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 127 § 3 Kodeksu postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071 ze zm., dalej: k.p.a.), po rozpatrzeniu wniosku D. W. i M. W. o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] października 2012 r. znak: [...], utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ wskazał, że ww. decyzją z dnia [...] października 2012 r. znak: [...] odmówił uchylenia własnej decyzji z dnia [...] stycznia 2011 r. znak: [...], utrzymującej w mocy własną decyzję z dnia [...] listopada 2010 r. znak: [...], odmawiającą stwierdzenia (na wniosek D. i M. W.) nieważności decyzji GINB z dnia [...] czerwca 2010 r. znak: [...], uchylającej w całości decyzję Wojewody [...] z dnia [...] marca 2010r. Nr [...], znak [...] odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji Starosty [...] z dnia [...] czerwca 2009 r. Nr [...] (zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej J. Z., E. Z. oraz B. Z. pozwolenia na budowę zbiornika na nieczystości płynne do obsługi budynku jednorodzinnego na działce nr ewid.: [...],[...], obręb [...]) i przekazującej sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. D. i M. W. w ustawowym terminie wystąpili o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] października 2012 r.

GINB wskazał, iż postępowanie w niniejszej sprawie zostało wznowione w związku z wnioskiem D. i M. W. w oparciu o przesłankę określoną w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., zgodnie z którym w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli wystąpi o to strona, która bez własnej winy została pozbawiona możliwości wzięcia udziału w postępowaniu.

Organ podniósł, że postępowanie zakończone decyzją Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] stycznia 2011 r. utrzymującą w mocy decyzję z dnia [...] listopada 2010 r. zostało wszczęte na wniosek D. i M. W., a z akt sprawy zakończonej decyzją z dnia [...] stycznia 2011 r. jednoznacznie wynika, że D. i M. W. - jako strona postępowania - mieli zapewnioną możliwość wzięcia czynnego udziału w postępowaniu. W aktach sprawy znajdują się zwrotne potwierdzenia odbioru przez D. W. oraz M. W. pisma GUNB z dnia [...] września 2010 r. (doręczone skarżącym w dniu [...] października 2010 r.) informującego o wszczęciu postępowania w sprawie oraz o możliwości zapoznania się z materiałem dowodowym oraz złożenia uwag i wniosków mogących mieć wpływ na rozstrzygnięcie sprawy, potwierdzenia odbioru decyzji GINB z dnia [...] listopada 2010 r. (doręczona skarżącym w dniu [...] grudnia 2010 r.), a także decyzji GINB z dnia [...] stycznia 2011 r. (doręczona skarżącym w dniu [...] stycznia 2011 r.).

Organ dodał także, iż D. i M. W. wnieśli na ww. decyzję GINB z dnia [...] stycznia 2011 r. skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Prawomocnym wyrokiem z dnia 7 lutego 2012 r. sygn. akt VII SA/Wa 866/11 WSA w Warszawie oddalił skargę D. i M. W. na ww. decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] stycznia 2011 r. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego wyjaśnił, iż w toku postępowania sądowego sąd administracyjny badał okoliczności występowania przesłanki wznowienia postępowania administracyjnego wymienione w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., kwestia dotycząca udziału strony w postępowaniu powinna zostać wyjaśniona w toku rozpoznania wniesionej na decyzję skargi.

Z tych względów Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego stwierdził, iż w rozpatrywanej sprawie nie zaistniała przesłanka wznowienia postępowania wymieniona w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a.. Wskazał przy tym, iż zarzuty podnoszone we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy wobec niezaistnienia w przedmiotowej sprawie przesłanki wznowienia postępowania pozostają bez wpływu na podjęte rozstrzygnięcie. Jeżeli bowiem w postępowaniu co do przyczyn wznowienia organ ustali, że nie występuje żadna z podstaw wznowienia postępowania, nie przechodzi do merytorycznego rozpoznania sprawy administracyjnej, nie może bowiem, nawet w przypadku, gdy stwierdzi innego rodzaju wadliwość decyzji, uchylić jej w tym trybie. Odnosząc się do wniosku o przeprowadzenie w sprawie rozprawy GINB stwierdził, że w okolicznościach niniejszej sprawy nie zachodzi żadna z sytuacji określonych w art. 89 § 1 i § 2 k.p.a., a tym samym brak jest podstaw do wyznaczenia rozprawy.

D. W. i M. W. złożyli skargę na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] grudnia 2012 r. wnosząc o jej uchylenie, zmianę i nakazanie rozbiórki nielegalnie wybudowanego szamba bez pozwolenia na budowę i bez aktów własności.

Skarżący podnieśli, że nie zostały wykonane wyroki Sądu wydane w sprawach II SA/Wr 178/04 i II SA/Wr 362/05. Nie została wykonana decyzja Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego, uchylająca decyzję Wojewody nr [...], w której GINB zamiast stwierdzić nieważność decyzji uchylił tylko decyzję Wojewody, a pozostawił w obrocie prawnym nieważną decyzję Starosty [...] nr [...].

Wskazali też, że inwestor nie wykonał warunków decyzji nr [...], a także, że projekt budowlany rażąco narusza prawo, bowiem R. i J. P. nie posiadali odpowiednich uprawnień budowlanych i nie byli zarejestrowani w [...] Okręgowej Izbie Architektów RP. Zarzucili, że organy rażąco naruszały prawo i pozbawiały ich prawa do rozpraw administracyjnych i prawa do dokumentów.

Podnieśli, że szambo zostało wybudowane w dniu [...] sierpnia 2009 r., a projekt budowlany dnia [...] sierpnia 2009 r. został zmieniony, nikt go nie zatwierdził i nie było pozwolenia na budowę. Szambo nie odpowiada warunkom sanitarnym, ochrony środowiska, ścieki są rozprowadzane w ziemi i stwarzają zagrożenie dla życia i zdrowia skarżących oraz bezpieczeństwa nowo wybudowanego budynku mieszkalnego skarżących. Skarżący zarzucili, że projekt budowlany został oparty na mapie z przerysowanymi granicami działek [...] w działkę nr [...], a tej w posesję skarżących. Podnieśli, że E., J. i B. Z. nie są właścicielami działki nr [...] i [...] w [...]. Ze sprawozdania technicznego geodetów wynika, że nie było działek nr [...],[...],[...] w [...] do 1996 r. w tym miejscu, gdzie się obecnie znajdują, co wynika również z mapy geodezyjnej z Archiwum Państwowego otrzymanej [...] maja 2012 r. i fałszowanych wyciągów zmian gruntowych ze Starostwa Powiatowego ksiąg wieczystych [...] i [...]. Skarżący wskazali, że działki p. Z. wykupił Skarb Państwa pod budowę obwodnicy w [...] w 2000 r., a p. Z. bezprawnie zajęli ponad 20 ha w działkach budowlanych wraz z budynkami po byłych PGR po 1992 r., bowiem Starosta [...] fałszowanym wyciągiem zmian gruntowych dopisał p. Z. kolejne grunty po byłych PGR w 2005 i 2006 r., wpisując fałszywe KW [...] i [...]. Z tych względów, zdaniem skarżących, decyzja Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego jest niesprawiedliwa i nieważna, rażąco narusza interes Rzeczypospolitej Polskiej i interes społeczny, bowiem wszystkie organy rażąco naruszyły art. 35 Prawa budowlanego. Skarżący podnieśli również, że Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego przekroczył swoje uprawnienia przy wyłączaniu od orzekania Wojewody, jego zastępców oraz pracowników.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał argumenty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje:

Skarga nie jest zasadna i podlega oddaleniu albowiem zaskarżona decyzja odpowiada prawu.

Kontrolowanym w niniejszej sprawie rozstrzygnięciem organ administracji utrzymał w mocy własną decyzję odmawiającą uchylenia ostatecznej decyzji Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] stycznia 2011 r., którą to decyzją utrzymano w mocy decyzję odmawiającą stwierdzenia nieważności rozstrzygnięcia decyzji z dnia [...] czerwca 2010 r. Ta ostatnia decyzja uchylała decyzję Wojewody [...] z dnia [...] marca 2010 r., którą organ odmówił stwierdzenia nieważności decyzji Starosty [...], którą organ zatwierdził projekt budowlany i udzielił pozwolenia na budowę zbiornika na nieczystości płynne do obsługi budynku jednorodzinnego na działce nr [...] i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania organowi pierwszej instancji.

Zaskarżone rozstrzygnięcie zostało wydane w jednym z nadzwyczajnych postępowań – postępowaniu wznowieniowym i jest wynikiem rozpoznania wniosku skarżących z dnia [...] lutego 2011 r. (data wpływu do organu [...] lutego 2011 r.). We wniosku tym skarżący wnosili o wznowienie szeregu postępowań w tym m.in. zakończonego decyzją z dnia [...] stycznia 2011 r. wskazując jako podstawę prawną żądania art. 145 § 1 pkt 1-8 k.p.a. Uzasadnienie tego wniosku nie zawierało żadnego odniesienia do wskazanych przesłanek wznowieniowych za wyjątkiem stwierdzenia, że strona nie brała udziału bez własnej winy w postępowaniu. Podniesiono w nim natomiast, że wydanie decyzji objętych wnioskiem nastąpiło z rażącym naruszeniem prawa. Wobec niejednoznaczności żądania organ administracji wezwał skarżących do jego skonkretyzowania poprzez wskazanie czy żądają wznowienia postępowania czy też stwierdzenia nieważności jednocześnie pouczając, iż wydanie decyzji z rażącym naruszeniem prawa nie stanowi przesłanki do wznowienia postępowania lecz do stwierdzenia nieważności decyzji. Organ pouczył jednocześnie, że brak jednoznacznego wypowiedzenia się w tym przedmiocie będzie skutkowało uznaniem, że skarżący żądają wznowienia postępowania w oparciu o art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a.

W piśmie z dnia [...] marca 2011 r. skarżący nie sprecyzowali żądania, co skutkowało potraktowaniem ich pierwotnego wniosku jako żądanie wznowienia postępowania z uwagi na niebranie udziału, bez własnej winy w postępowaniu zakończonym decyzją z dnia [...] stycznia 2011 r. (zgodnie z pouczeniem).

Postępowanie zainicjowane tak określonym żądaniem ma na celu zbadanie czy nie zachodzą okoliczności wskazujące na kwalifikowane naruszenie przepisów postępowania, które daje podstawę do jego wznowienia. Postępowanie takie jest prowadzone w dwóch etapach: we wstępnej fazie postępowania, regulującej stwierdzenie dopuszczalności wznowienia postępowania organ bada wyłącznie, czy wniosek o wznowienie opiera się na którejś z ustawowych przesłanek z art. 145 lub art. 145a k.p.a., czy w świetle twierdzeń w nim zawartych został on złożony przez podmiot uznający się za stronę postępowania i czy został zachowany termin ustanowiony w art. 148 k.p.a. Tylko, gdy w świetle twierdzeń wynikających już z samego wniosku o wznowienie wynika, że brak jest ustawowych podstaw do wznowienia, wniosek składa podmiot w sposób oczywisty nie będący stroną albo termin do jego złożenia nie został zachowany, organ wydaje decyzję o odmowie wznowienia postępowania (art. 149 § 3 k.p.a.). W przeciwnym wypadku zobowiązany jest wznowić postępowanie (art. 149 § 1 kpa) i przeprowadzić je zarówno co do rzeczywistego istnienia przyczyn wznowienia, jak i pozostałych kwestii dotyczących dopuszczalności wznowienia, a także co do istoty sprawy (art. 149 § 2 k.p.a.). Stwierdzenie, w tej kolejnej fazie postępowania, że z wnioskiem wystąpił podmiot nie będący w rzeczywistości stroną albo, że nie zaistniały przesłanki wznowienia skutkuje - zgodnie z art. 151 § 1 pkt 1 k.p.a. - odmową uchylenia decyzji dotychczasowej.

W niniejszej sprawie prawidłowo organy administracji we wstępnej fazie uznały, że wniosek został złożony w ustawowym 1 - miesięcznym terminie, skoro decyzja kończąca postępowanie objęte wnioskiem została doręczona stronom [...] stycznia 2011 r., a wniosek o wznowienie został wpłynął do organu [...] lutego 2011 r.

Wobec nie stwierdzenia negatywnych przesłanek uzasadniających odmowę wznowienia prawidłowo organ – postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2011 r., działając w oparciu o art. 149 § 1 i 145 § 1 pkt 4 k.p.a. prawidłowo wznowił postępowanie.

Prawidłowo także organ administracji ustalił, że postępowanie zakończone wydaniem decyzji z dnia [...] stycznia 2011 r. nie jest dotknięte wadą wymienioną w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. Nie ulega wątpliwości, że skarżący byli stronami ww. postępowania, toczyło się ono bowiem na ich wniosek. Rację ma również organ administracji twierdząc, że wbrew zarzutom skarżących brali oni czynny udziału w tym postępowaniu na każdym jego etapie. Z akt sprawy wynika bowiem, że decyzja z dnia [...] stycznia 2011 r. została skarżącym doręczona [...] stycznia 2011 r. (dowody doręczenia w aktach administracyjnych). Doręczono skarżącym również decyzję organu pierwszej instancji z dnia [...] listopada 2010 r. (dnia [...] listopada 2010 r., dowody w aktach sprawy). Nie można także skutecznie zarzucić organom administracji ażeby D. i M. W. nie uczestniczyli na którymś z etapów postępowania.

Niezależnie od powyższego wskazać należy, że decyzja z dnia [...] stycznia 2011 r. była przedmiotem kontroli Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, który wyrokiem z dnia [...] lutego 2012 r. w sprawie VII SA/Wa 866/11 oddalił skargę. W skardze na ww. decyzję skarżący zarzucali naruszenie art. 10 k.p.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny wprawdzie w sposób szczegółowy nie odniósł się do powyższego zarzutu w uzasadnieniu wyroku, jednakże biorąc pod uwagę, że w myśl art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r. poz. 270, ze zm., dalej: p.p.s.a.) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi, należało uznać, że oddalenie skargi oznaczało niepodzielenie zarzutu dotyczącego naruszenia art. 10 k.p.a. Wobec powyższego, niezależnie od tego, że Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę nie doszukał się ww. uchybień wskazać należy, że odmienna ocena ewentualnie zaistniałej przesłanki stanowiłaby naruszenie art. 170 p.p.s.a., zgodnie z który orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy i inne organy państwowe, a w przypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby.

W tym stanie rzeczy prawidłowo organ administracji uznał, że nie zaistniała przesłanka wymieniona w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. co obligowało organ do odmowy uchylenia decyzji z dnia [...] stycznia 2011 r.

Podkreślenia wymaga natomiast, że zarówno skarga będąca przedmiotem rozpoznania Sądu jak i szereg pism procesowym złożonych przez skarżących w toku postępowania sądowoadministracyjnego sugerowałyby, że ich zarzuty zmierzają do podważenia decyzji Starosty [...] z dnia [...] czerwca 2009 r. Zarzuty te nie mogły być przedmiotem rozpoznania Sądu w niniejszej sprawie. Co do zarzutów rażącego naruszenia prawa to były one przedmiotem oceny organów administracji w sprawie o stwierdzenie nieważności tej decyzji.

Sąd nie jest również władny w ingerować w ww. ostateczną decyzję w związku z pominięciem skarżących w tym postępowaniu w charakterze strony. Skoro organy administracji uznały legitymację skarżących we wszczęciu postępowania nieważnościowego w stosunku do tej decyzji, to należy konsekwentnie przyjąć, że taki przymiot mieli również w postępowaniu zakończonym decyzją udzielającą pozwolenia na budowę zbiornika na nieczystości płynne do obsługi budynku jednorodzinnego. Zgodnie z treścią art. 16 k.p.a. wzruszenie takiej decyzji może się odbywać w odrębnym postępowaniu o uchylenie lub stwierdzenie nieważności decyzji. Nie jest także granicą sprawy w rozumieniu art. 135 p.p.s.a. orzekanie w przedmiocie omawianego rozstrzygnięcia Starosty [...] tym bardziej, że szereg decyzji wydanych już po tej decyzji, a rozstrzygającej w przedmiocie prawidłowości tej decyzji w punktu widzenia kwalifikowanych naruszeń prawa była przedmiotem kontroli sądów administracyjnych.

Z tych względów Sąd uznał, że zarzuty skargi nie znajdują oparcia w przepisach prawa, a biorąc dodatkowo pod uwagę, że Sąd nie dostrzegł takich naruszeń przepisów prawa procesowego lub materialnego, które mogłoby mieć wpływ na wynik sprawy – skargę należało oddalić.

Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 ustawy – p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.