Wyrok NSA oz. we Wrocławiu, sygn. akt I SA/Wr 2040/96
NSA oz. we Wrocławiu
Data orzeczenia: 1998-04-23 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 611  Podatki  i  inne świadczenia pieniężne, do  których   mają zastosowanie przepisy Ordynacji  podatkowej, oraz egzekucja t
Powołane przepisy: article: ze zm.
journal: Dz.U. 1991 nr 9 poz. 31
law: Ustawa z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych.
Teza: Na zakres obowiązku w podatku od nieruchomości nie wpływa okoliczność uszkodzenia uprzedniego istniejącego zadaszenia budynku. Ustawa z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych /Dz.U. nr 9 poz. 31 ze zm./ w żadnym przepisie nie uzależnia obowiązku podatkowego, czy też wysokości zobowiązania od stanu technicznego obiektu. Jeżeli więc dany obiekt istnieje i nie podlega rozbiórce powstaje obowiązek zapłaty podatku.

TEZY

Na zakres obowiązku w podatku od nieruchomości nie wpływa okoliczność uszkodzenia uprzedniego istniejącego zadaszenia budynku. Ustawa z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych /Dz.U. nr 9 poz. 31 ze zm./ w żadnym przepisie nie uzależnia obowiązku podatkowego, czy też wysokości zobowiązania od stanu technicznego obiektu. Jeżeli więc dany obiekt istnieje i nie podlega rozbiórce powstaje obowiązek zapłaty podatku.


SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny po rozpoznaniu sprawy ze skargi Henryka G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w J.-G. z dnia 1 października 1996 r. (...) w przedmiocie wymiaru podatku od nieruchomości za 1996 r. - oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją Samorządowe Kolegium Odwoławcze w J.-G. utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta B. z 17 lipca 1996 r. (...) określająca podatek od nieruchomości za rok 1995 w kwocie 90.997 zł, należny od Henryka G.

Organ odwoławczy nie podzielił zarzutów odwołania dotyczących naruszenia przez organ I instancji art. 5 ust. 1 i 4 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, przez zaliczenie gruntów i budynków do kategorii związanych z działalnością gospodarczą w sytuacji, gdy przeważająca część tych nieruchomości nie jest w ogóle użytkowana.

W ocenie Samorządowego Kolegium Odwoławczego zarzut ten jest niezasadny z tego powodu, że zgodnie z art. 5 ust. 2 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych nie jest konieczne faktyczne użytkowanie nieruchomości przez osobę prowadzącą działalność gospodarczą. Istotne jest jedynie to, że nieruchomości pozostają we władaniu tej osoby. W takiej sytuacji zasadne jest uznanie, że grunty i budynki są związane z prowadzoną działalnością gospodarczą. Organ odwoławczy dokonując takiej wykładni cytowanego przepisu powołał się także na utrwalone w tej materii stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego. jednocześnie wskazał, że podatek od nieruchomości jest podatkiem majątkowym. Tym samym ocena, iż doszło do zmiany wykorzystania budynków może nastąpić tylko wtedy, gdy zostanie udowodniona nowa funkcja tego obiektu, w rozumieniu przepisów prawa budowlanego. Takie jednak dowody w tej sprawie nie zostały przedłożone, stąd za chybiony organ odwoławczy uznał zarzut, że obecnie sporne nieruchomości są użytkowane w inny sposób.

Zdaniem organu odwoławczego nie są także zasadne zarzuty odwołania dotyczące naruszenia przepisów o postępowaniu administracyjnym, a w szczególności art. 7 i art. 107 par. 3 Kpa. Strona bowiem nie sprecyzowała tego zarzutu, zaś Kolegium z urzędu nie stwierdziło, aby organ I instancji nie wyjaśnił sprawy należycie, względnie naruszył zasady sporządzania uzasadnienia zaskarżonej decyzji.

Podatnik wniósł na tę decyzję skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego.

Skarga została oparta na zarzucie naruszenia art. 5 ust. 1 pkt 2, 3 i 5, art. 5 ust. 2, art. 3 ust. 4 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych /Dz.U. nr 9 poz. 31/.

W szczególności skarżący zarzucał, że organy niezasadnie przyjęły, iż sporne nieruchomości są związane z prowadzoną działalnością gospodarczą. Według bowiem skarżącego art. 5 ust. 1 i 2 cyt. ustawy dotyczy obiektów i gruntów faktycznie związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej na tych gruntach i w tych obiektach. Powołując się na wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 listopada 1991 r. SA/Wr 1140/90 wskazywał, że przez działalność gospodarczą w rozumieniu ustawy uznawać należy działalność, o jakiej mowa w ustawie z 30 grudnia 1988 r. o działalności gospodarczej, a więc działalność wytwórczą, budowlaną, handlową lub usługową. Taka jednak działalność nigdy nie była prowadzona na spornych gruntach i w tych budynkach. Poza tym trzy spośród tych budynków w roku 1994 przeznaczone zostały do rozbiórki ze względu na zły stan techniczny. Jeden zaś z budynków został zakupiony z dachem częściowo zawalonym. Obiekty te nie stanowiły zatem "budynków" w rozumieniu art. 3 ust. 4 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, nie posiadały bowiem "zadaszenia".

W art. 5 ust. 2 zawarta jest definicja "gruntów związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej". Grunty, które zostały wyszczególnione w wykazie z 31 lipca 1995 r. złożonym przez skarżącego, warunków tych nie spełniają, zaś organy podatkowe zaliczając te grunty do kategorii związanej z prowadzoną działalnością gospodarczą nie wskazały do której kategorii grunty te zalicza, w rozumieniu art. 5 ust. 1 pkt 1, 2 lub 3.

Organ odwoławczy w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, powołał się na dotychczasową argumentację, a dodatkowo wskazał, że skarżący prowadzi działalność gospodarczą pod nazwą Prywatne Przedsiębiorstwo "H." w B. Grunty i budynki zakupił od syndyka Zakładu Produkcji Lekkiej Obudowy. W związku z tym nieruchomości te były związane z działalnością gospodarczą. Ponadto, zgodnie z art. 21 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne /Dz.U. nr 30 poz. 163/ dane wynikające z ewidencji gruntów stanowią podstawę wymiaru podatku. Przedmiotowe budynki i tereny w ewidencji gruntów zaliczone zostały do kategorii terenów przemysłowych zabudowanych. Nie istniały więc żadne wątpliwości, że są one związane z prowadzeniem działalności gospodarczej.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga nie jest zasadna.

Naczelny Sąd Administracyjny, zgodnie z art. 21 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368/, powołany został do badania legalności ostatecznych decyzji administracyjnych. Oznacza to, że przedmiotem kontroli Sądu jest zgodność z prawem zaskarżonej decyzji. W związku z powyższym, usunięcie zaskarżonej decyzji z obrotu prawnego może nastąpić tylko wówczas, gdy postępowanie sądowe dostarczy podstaw do uznania, że przy wydawaniu zaskarżonej decyzji organy naruszyły prawo w zakresie wskazanym w art. 22 ust. 2-3 ustawy o NSA. W niniejszej sprawie brak jest podstaw do stwierdzenia takiego naruszenia prawa, w konsekwencji więc, zgodnie z art. 27 ust. 1 ustawy o NSA, skarga podlegała oddaleniu.

Przede wszystkim nie jest trafny zarzut skargi, jakoby organy naruszyły przepisy praw materialnego, a w szczególności art. 5 ust. 1pkt 2 i art. 5 ust. 2 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych /Dz.U. nr 9 poz. 31 ze zm./.

Obrazy tych przepisów podatnik upatrywał w tym, że organy bezzasadnie uznały sporne budynki i grunty za związane z prowadzoną działalnością gospodarczą w sytuacji, gdy faktycznie obiekty te nie są wykorzystywane.

Sąd poglądu tego nie podziela.

W sprawie nie było sporne, że przedmiotowe budynki i grunty zostały nabyte od syndyka upadłości Zakładu Produkcji Lekkiej Obudowy. a także iż sam skarżący również prowadzi działalność gospodarczą. W związku z tym nie ulega wątpliwości, że nieruchomości te przed nabyciem związane były z prowadzoną działalnością gospodarczą, jak też i to, że obecnie są we władaniu podmiotu gospodarczego.

W uchwale Składu Pięciu Sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 28 grudnia 1995 r. VI SA 21/95 - ONSA 1996 Nr 1 poz. 9 - stwierdzono, co następuje: "(...) Ustawa z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych różnicuje opodatkowanie budynków i gruntów w zależności od tego, na jakie potrzeby te obiekty są zajęte. Przepis art. 5 tej ustawy więc odróżnia na przykład budynki związane z działalnością gospodarczą /ust. 1 pkt 2/ od budynków zajętych na cele mieszkalne /ust. 1 pkt 1/, a grunty związane z działalnością gospodarczą /ust. 1 pkt 5 lit. "a"/ od pozostałych gruntów /ust. 1 pkt 5 lit. "b"/. W art. 5 ust. 2 ustawa wyjaśnia, że za grunty związane z działalnością gospodarczą uważa się grunty zabudowane i nie zabudowane, służące na potrzeby prowadzenia działalności gospodarczej. Wymieniona ustawa natomiast nie zawiera unormowań, wedle których do uznania, iż budynki lub grunty są związane z działalnością gospodarczą, konieczne jest stwierdzenie, że są one nieprzerwanie wykorzystywane w takim celu. Pozwala to na sformułowanie wniosku, że "związanie z prowadzeniem działalności gospodarczej", o którym mowa w art. 5 ust. 1 pkt 2 i 5 lit. "a" cytowanej ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r., nie może być utożsamiane jedynie z działalnością faktyczną. Gdyby bowiem ustawodawca zamierzał powiązać obowiązek podatkowy tylko z działalnością faktyczną, to niewątpliwie dałby temu jednoznaczny wyraz w art. 5 tej ustawy. Odstąpienie zaś od wprowadzenia takiego unormowania wskazuje - jak się wydaje - na troskę ustawodawcy o stabilizację sytuacji podatkowej w zakresie podatku od nieruchomości. Przejęcie bowiem w tym wypadku jako wiążącego kryterium faktycznego wykorzystania obiektu oznaczałoby niekiedy w praktyce dość częste zmiany w zakresie obowiązku podatkowego danego podmiotu, co niewątpliwie wywoływałoby skutki nie odpowiadające wspomnianemu celowi ustawy. Wniosku o faktycznym wykorzystaniu budynków lub gruntów jako kryterium w zakresie obowiązku podatkowego w podatku od nieruchomości nie można wyprowadzać również z art. 6 ust. 3 powołanej ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. Z treści tego przepisu wynika, że rozstrzyga on jedynie o sytuacji podatkowej określonego podmiotu w wypadku, gdy w trakcie roku kalendarzowego powstanie lub przestanie występować związek pomiędzy działalnością, a danym obiektem. Zgodzić się więc należy ze stanowiskiem Sądu Najwyższego, wyrażonym (...) w uchwale z dnia 18 grudnia 1992 r. III AZP 25/92 /OSN 1993 nr 5 poz. 68/, dotyczącej art. 6 ust. 3 ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o podatkach i opłatach lokalnych /Dz.U. nr 12 poz. 50 ze zm./, a więc przepisu zawierającego identyczną treść co do art. 6 ust. 3 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r., że omawiana regulacja dotyczy trwałej zmiany przeznaczenia budynku lub gruntu, która nastąpiła w ciągu roku podatkowego i powoduje konieczność zmiany stosownej stawki Powyższe stanowisko podzielił także R. Mastalski w glosie do tego orzeczenia /OSP 1994 z. 1 poz. 14 str. 35 i 36/, który dodatkowo podkreślił, że znajduje ono istotne wsparcie we wnioskach wypływających z wykładni systemowej. Otóż wykładnia ta uzasadnia przyjęcie, że podatek od nieruchomości nie nawiązuje w swej konstrukcji do efektów ekonomicznych uzyskiwanych przez jej wykorzystywanie. Decydujące znaczenie bowiem ma to, że podstawę opodatkowania gruntów i budynków stanowi ich powierzchnia Nie jest więc ważne z punktu widzenia omawianej regulacji prawnej, jak intensywnie wykorzystywana jest powierzchnia budynku lub gruntu, jakie przynosi efekty finansowe. Istotne natomiast jest to, czy dana nieruchomość - budynek lub grunt - związana jest z działalnością gospodarczą. Jeżeli zatem budynek lub grunt został zajęty na prowadzenie działalności gospodarczej albo jest związany z prowadzeniem działalności gospodarczej, nie traci on tego charakteru przez fakt czasowego zawieszenia prowadzonej działalności. Zawieszenie prowadzenia działalności gospodarczej nie jest równoznaczne z jej zaprzestaniem, a dopiero to przesądza o zmianie przeznaczenia budynku lub gruntu /art. 6 ust. 2 ustawy/ (...)"

W konkluzji uchwała ta stwierdza, że budynki i grunty podmiotu prowadzącego działalność gospodarczą mogą być uznane za obiekty wymienione w art. 5 ust. 1 pkt 2 i pkt 5 lit. "a" ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych /Dz.U. nr 9 poz. 31 ze zm./ także wtedy, gdy w roku podatkowym nie były wykorzystane do prowadzenia wspomnianej działalności.

Naczelny Sąd Administracyjny w niniejszym składzie pogląd wyrażony w cytowanej uchwale podziela w całości.

Niezasadnie zatem zarzucał skarżący, że organy bezpodstawnie przypisały istnienie związku spornych nieruchomości z prowadzoną działalnością gospodarczą, gdyż ich niewykorzystywanie w danym roku podatkowym nie zmienia charakteru nieruchomości z punktu widzenia cytowanych przepisów ustawy o podatkach i opłatach lokalnych.

Chybiony jest także zarzut podatnika, że część z przedmiotowych budynków nie powinna podlegać podatkowi, gdyż nie posiadają zadaszenia.

Wprawdzie stosownie do art. 3 ust. 4 cyt. ustawy za budynek w rozumieniu ustawy uznaje się obiekt budowlany umocowany na ziemi lub w ziemi, posiadający ściany lub słupy albo filary oraz pokrycie dachowe, jednakże w niniejszej sprawie nie ma żadnych podstaw do przyjęcia, że sporne obiekty nie spełniają tych kryteriów.

Skarżący swoje stanowisko opierał na tym, że dachy niektórych budynków zostały uszkodzone, a część została zakupiona z dachami zawalonymi. Jednakże podatnik nie twierdził, że obiekty te konstrukcyjnie zostały przewidziane, jako obiekty bez zadaszenia.

Okoliczność, że istniejące uprzednio zadaszenie budynku uległo uszkodzeniu nie wpływa na zakres obowiązku w podatku od nieruchomości Ustawa z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych /Dz.U. nr 9 poz. 31 ze zm./ w żadnym przepisie nie uzależnia obowiązku podatkowego, czy też wysokości zobowiązania w tym podatku od stanu technicznego obiektu. Jeżeli więc dany obiekt istnieje i nie podlega rozbiórce, rodzi obowiązek zapłaty podatku.

Zasadnie także przyjął organ odwoławczy, że podatnik nie sprecyzował na czym miało polegać naruszenie przepisów o postępowaniu administracyjnym. Niezależnie jednak od tego Sąd stwierdzi, że w toku postępowania podatkowego nie nastąpiło takie naruszenie przepisów o postępowaniu administracyjnym, które miało wpływ na sposób załatwienia sprawy, a tym samym takie, które w świetle art. 22 ust. 2 pkt 3 ustawy o NSA mogą stanowić samodzielną przesłankę do uchylenia zaskarżonej decyzji.

Reasumując Sąd stwierdza, że zarzuty skargi nie są zasadne. Tym samym, nie ma w niniejszej sprawie podstaw do uznania, że zaskarżona decyzja i poprzedzająca ją decyzja organu I instancji naruszyły prawo w zakresie o jakim mowa na wstępie niniejszych wywodów. W rezultacie Sąd nie znajduje podstaw do sunięcia tych decyzji z obrotu prawnego.

Dlatego, na podstawie art. 27 ust. 1 ustawy o NSA, skarga została oddalona. Z tych przyczyn Sąd orzekł, jak w sentencji.