Wyrok WSA w Bydgoszczy, sygn. akt II SA/Bd 586/10
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy
Data orzeczenia: 2010-07-27 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6391 Skargi na uchwały rady gminy w przedmiocie ... (art. 100 i 101a ustawy o samorządzie gminnym)
6135 Odpady
Hasła tematyczne: Czystość i porządek
Skarżony organ: Rada Gminy
Powołane przepisy: article: art. 4
journal: Dz.U. 1996 nr 132 poz 622
law: Ustawa z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Anna Klotz Sędziowie: Sędzia WSA Grażyna Malinowska-Wasik Sędzia WSA Grzegorz Saniewski (spr.) Protokolant Katarzyna Korycka po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 27 lipca 2010 r. przy udziale Prokuratora Prokuratury Okręgowej w B. A. K. sprawy ze skargi Prokuratora Rejonowego we W. na uchwałę Rady Gminy B. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie utrzymania czystości i porządku na terenie gminy 1. stwierdza nieważność § 1 – 2, § 6 – 7, § 10 ust. 3, § 12 ust. 3, § 13, § 14 ust. 2, § 19, § 20 ust. 2 i 3, § 23, § 26 ust. 1 zdanie drugie, § 26 ust. 2, § 27 -31 załącznika do uchwały Rada Gminy B. z dnia [...] nr [...] w sprawie ustalenia szczegółowych zasad utrzymania czystości i porządku na terenie Gminy B, 2. w pozostałym zakresie skargę oddala, 3. stwierdza, że zaskarżona uchwała w części określonej w punkcie 1 wyroku nie podlega wykonaniu.


UZASADNIENIE

Prokurator Rejonowy we Włocławku wniósł skargę do tutejszego Sądu na uchwałę Nr XII/80/2003 Rady Gminy Baruchowo z dnia 4 grudnia 2003 r. w sprawie ustalenia szczegółowych zasad utrzymania czystości i porządku na terenie Gminy Baruchowo (Dz. Urz. Woj. Kuj. – Pom. z 2004 r. Nr 17, poz. 180). Szczegółowe zasady utrzymania czystości i porządku stanowią załącznik do wyżej wymienionej uchwały.

W skardze prokurator zarzucił naruszenie przepisów § 135, § 137, § 146, § 147 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 20 czerwca 2002 r. w sprawie "Zasad techniki prawodawczej" (Dz. U. Nr 100, poz. 908 – dalej jako: "rozporządzenie w sprawie zasad techniki prawodawczej") w związku z art. 4 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (tekst jedn. Dz. U. z 2005 r., Nr 236, poz. 2008 ze zm., zwanej w skrócie "u.c.p.g.") i wniósł o stwierdzenie nieważności przepisów § 1, § 2, § 3 § 6, § 23 i § 31 szczegółowych zasad utrzymania czystości i porządku na terenie Gminy Baruchowo, zawartych w załączniku do uchwały.

W uzasadnieniu prokurator wskazał, że Rada Gminy Baruchowo wykroczyła poza przyznaną jej w art. 4 ust.1 u.c.p.g. kompetencję uchwałodawczą, przez co ustanowiony przez nią regulamin utrzymania czystości i porządku na terenie gminy Baruchowo rażąco narusza prawo. Prokurator zauważył, że art. 4 u.c.p.g. nie uprawnia rady gminy do uchwalenia aktu prawa miejscowego, w którym regulowane byłyby zagadnienia inne niż enumeratywnie wymienione w tym przepisie. Skarżący podnosi także, że tworzenie przez uchwałodawcę własnych definicji pojęć, które zostały już zdefiniowane w przepisach u.c.p.g. lub innych ustaw stanowi naruszenie art. 4 ust. 1 i 2 u.c.p.g. oraz jest niezgodne z § 137 rozporządzenia w sprawie zasad techniki prawodawczej. W załączniku do skarżonej uchwały Rada Gminy dokonał powtórzeń definicji:

• "właściciel nieruchomości" (§ 1 pkt 1 załącznika) – uprzednio zdefiniowane w art. 2 ust. 1 pkt 4 u.c.p.g.; ponadto w § 1 pkt a powtórzono art. 2 ust. 3 u.c.p.g.;

• "odpady komunalne" (§ 1 pkt 2 załącznika) – zdefiniowane w art. 2 ust. 1 pkt 4 u.c.p.g. oraz w art. 3 ust. 3 pkt 4 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. o odpadach (tekst jedn. Dz. U. z 2007 r., Nr 39, poz. 251 – dalej jako "ustawa o odpadach");

W uzasadnieniu skargi prokurator podniósł również, że uchwalone zasady utrzymania czystości i porządku na terenie gminy Baruchowo określają obowiązki, które bądź to wynikają już z odrębnych aktów rangi ustawowej lub wykraczają poza upoważnienie ustawowe zawarte w art. 4 ust. 2 pkt 1 – 8 u.c.p.g. Z tego powodu zdaniem skarżącego brak podstaw do określenia w uchwale następujących obowiązków:

• obowiązek utrzymywania porządku, czystości oraz należytego stanu sanitarno-higienicznego nieruchomości (§ 2 ust. 1 załącznika do uchwały) – uregulowany w rozdziale 3 u.c.p.g.;

• obowiązek uprzątania śniegu i lodu oraz usuwania błota i zanieczyszczeń z chodnika (§ 2 ust. 2 oraz § 3 załącznika do uchwały) – uregulowany w art. 5 ust. 1 pkt 4 u.c.p.g.

• obowiązek systematycznego wykaszania traw, chwastów, pielęgnacji drzew i krzewów na nieruchomościach (§ 6 załącznika do uchwały) – w ocenie prokuratora bez podstawy prawnej,

• utrzymania budynków w należytym stanie technicznym i estetycznym (§ 6 załącznika do uchwały) – kwestie uregulowane już w art. 5 ust. 2 i art. 61 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane

• w § 23 załącznika do uchwały powtórzono treść art. 77 i 78 ustawy z dnia 20 maja 1971 r. – Kodeks wykroczeń (Dz. U. Nr 12, poz. 114);

• nałożenie obowiązków na organizatorów imprez lub zgromadzeń o charakterze publicznym (§ 31 załącznika do uchwały) – w ocenie skarżącego bez podstawy prawnej; obowiązki organizatorów imprez masowych określa ustaw z dnia 22 sierpnia 1997 r. o bezpieczeństwie imprez masowych (Dz. U. z 2005 r., Nr 108, poz. 909; z późn. zm.).

W odpowiedzi na skargę organ, uznając jej zasadność wyjaśnił, że zaskarżone przepisy załącznika do uchwały zostaną uchylone na sesji rady gminy, której termin planowany jest na dzień 24 czerwca 2010 r.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy zważył, co następuje:

1. Na wstępie należy zaznaczyć, że podczas merytorycznej kontroli treści kwestionowanego aktu prawa miejscowego stwierdzono, że nie wszystkie zarzuty podniesione w skardze zasługują na uwzględnienie. Z drugiej jednak strony nie będąc związanym granicami zaskarżenia zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.; zwanej w skrócie "p.p.s.a.") Sąd zbadał również legalność innych przepisów zamieszczonych w skarżonej uchwale.

2. Konstytucja RP wymienia akty prawa miejscowego wśród źródeł prawa powszechnie obowiązującego na obszarze działania organów, które je ustanowiły (art. 87 ust. 2 Konstytucji). Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (tekst jedn. Dz. U. z 2001 r., Nr 142, poz. 1591; z późn. zm.; zwana w skrócie "u.s.g.") stanowi w art. 40 ust. 1, że gminie przysługuje prawo stanowienia aktów prawa miejscowego wyłącznie na podstawie upoważnień ustawowych. Dlatego słusznie zauważono w orzecznictwie sądów administracyjnych, że z uwagi na niesamoistność aktów prawa miejscowego oraz ich zależną pozycję w hierarchii źródeł prawa, przy kontroli takich aktów należy mieć na względzie, że nie mogą one naruszać nie tylko przepisów ustawy zawierającej delegację do jego ustanowienia, ale również przepisów Konstytucji i innych ustaw pozostających w pośrednim lub bezpośrednim związku z regulowaną materią (por. wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 25 marca 2005 r., II SA/Wr 2572/02 dostępny w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych (CBOSA) na stronie internetowej: http://orzeczenia.nsa.gov.pl).

Gmina jako podstawowa jednostka samorządu terytorialnego wykonuje wszystkie zadania samorządu terytorialnego niezastrzeżone dla innych jednostek samorządu terytorialnego (art. 164 ust. 1 i 3 Konstytucji). Jednym z takich zadań jest dbanie o utrzymanie czystości i porządku na terytorium gminy. Zgodnie z art. 3 ust. 1 u.c.p.g. zadanie to należy do obowiązkowych zadań własnych gminy. Prawnym sposobem zapewnienia jego realizacji jest m. in. uchwalenie przez właściwą radę gminy regulaminu utrzymania czystości i porządku na terenie gminy, który jest aktem prawa miejscowego (art. 4 u.c.p.g.). Ustawa, upoważniając radę gminy do uchwalenia regulaminu utrzymania czystości i porządku, wyraźnie określa również zakres przedmiotowy jego treści. Zgodnie bowiem z art. 4 ust. 2 u.c.p.g. ma on określać szczegółowe zasady utrzymania czystości i porządku na terenie gminy dotyczące:

1) wymagań w zakresie utrzymania czystości i porządku na terenie nieruchomości obejmujących:

a) prowadzenie we wskazanym zakresie selektywnego zbierania i odbierania odpadów komunalnych, w tym powstających w gospodarstwach domowych odpadów niebezpiecznych, odpadów wielkogabarytowych, zużytego sprzętu elektrycznego i elektronicznego, zużytych baterii i zużytych akumulatorów oraz odpadów z remontów,

b) uprzątanie błota, śniegu, lodu i innych zanieczyszczeń z części nieruchomości służących do użytku publicznego,

c) mycie i naprawy pojazdów samochodowych poza myjniami i warsztatami naprawczymi;

2) rodzaju i minimalnej pojemności urządzeń przeznaczonych do zbierania odpadów komunalnych na terenie nieruchomości oraz na drogach publicznych, warunków rozmieszczania tych urządzeń i ich utrzymania w odpowiednim stanie sanitarnym, porządkowym i technicznym, przy uwzględnieniu:

a) średniej ilości odpadów komunalnych wytwarzanych w gospodarstwach domowych bądź w innych źródłach,

b) liczby osób korzystających z tych urządzeń;

3) częstotliwości i sposobu pozbywania się odpadów komunalnych i nieczystości ciekłych z terenu nieruchomości oraz z terenów przeznaczonych do użytku publicznego;

4) maksymalnego poziomu odpadów komunalnych ulegających biodegradacji dopuszczonych do składowania na składowiskach odpadów;

5) innych wymagań wynikających z gminnego planu gospodarki odpadami;

6) obowiązków osób utrzymujących zwierzęta domowe, mających na celu ochronę przed zagrożeniem lub uciążliwością dla ludzi oraz przed zanieczyszczeniem terenów przeznaczonych do wspólnego użytku;

7) wymagań utrzymywania zwierząt gospodarskich na terenach wyłączonych z produkcji rolniczej, w tym także zakazu ich utrzymywania na określonych obszarach lub w poszczególnych nieruchomościach;

8) wyznaczania obszarów podlegających obowiązkowej deratyzacji i terminów jej przeprowadzania.

Regulamin może określać wyłącznie wskazane wyżej zagadnienia.

Formułując treść regulaminu uchwałodawca jest związany zasadami techniki prawodawczej określonymi w rozporządzeniu w sprawie zasad techniki prawodawczej. Zasady te są regułami konstruowania poprawnych aktów normatywnych. Obowiązują one przede wszystkim prawodawcę rządowego, jednak zgodnie z § 143 załącznika do tego rozporządzenia zasady określone w dziale VI, z wyjątkiem § 141, w dziale V, z wyjątkiem § 132, w dziale II oraz w dziale I rozdziału 2-7 stosuje się odpowiednio do aktów prawa miejscowego, o ile odrębne przepisy nie stanowią inaczej.

3. Regulamin utrzymania czystości i porządku na terenie gminy jako akt prawa miejscowego przynależy do źródeł prawa powszechnie obowiązującego na obszarze działania organu, który je ustanowił (art. 87 ust. 2 Konstytucji RP). Taki akt normatywny musi odpowiadać wszystkim wymogom, jakie prawo stawia w odniesieniu do zasad tworzenia i obowiązywania systemu źródeł prawa. Stosownie do art. 94 Konstytucji RP organy samorządu terytorialnego ustanawiają akty prawa miejscowego obowiązujące na obszarze działania tych organów, na podstawie i w granicach upoważnień zawartych w ustawie. Ustawodawca wyznaczył tym samym aktom prawa miejscowego konkretne miejsce w hierarchii źródeł prawa: akty te mają charakter zależny od źródeł prawa wyższego rzędu, czego konsekwencją jest stanowisko, iż nie mogą normować materii uregulowanych aktami wyższego rzędu, nadto nie mogą wykraczać poza zakres delegacji ustawowej (por. wyrok WSA w Rzeszowie z dnia 23 października 2007 r., sygn. akt II SA/Rz 59/07, LEX nr 349285). Granice upoważnienia do wydania regulaminu czystości i porządku na terenie gminy wyznacza art. 4 ust. 2 u.c.p.g. Każde unormowanie wykraczające poza udzielone upoważnienie jest naruszeniem normy upoważniającej, a więc stanowi naruszenie konstytucyjnych warunków legalności aktu prawa miejscowego wydanego na podstawie upoważnienia ustawowego (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 7 kwietnia 2010r., sygn. akt II OSK 170/10, dostępny w CBOSA).

4. Powyższe skutkuje stwierdzeniem, że powtarzanie i uzupełnianie w przepisach regulaminu przepisów ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach i innych aktów normatywnych powszechnie obowiązujących jest istotnym wykroczeniem poza zakres upoważnienia ustawowego. Zgodnie z § 118 w związku z § 143 rozporządzenia w sprawie zasad techniki prawodawczej – w uchwale rady gminy nie powtarza się przepisów ustaw, ratyfikowanych umów międzynarodowych i rozporządzeń. Naruszenie tego zakazu i wprowadzenie do uchwały przepisów ustawowych powoduje nieważność tych przepisów. Ponadto sprzeczne z prawem jest dokonywanie zmian w przepisach ustawowych i regulowanie niektórych kwestii w sposób odmienny niż w ustawie. Oznacza to, że powszechnie obowiązujący porządek prawny narusza w stopniu istotnym nie tylko regulowanie przez radę gminy raz jeszcze tego co zostało już uregulowane w źródle prawa powszechnie obowiązującego, lecz również modyfikowanie przepisu ustawowego przez akt wykonawczy niższego rzędu, co możliwe jest tylko w granicach wyraźnie przewidzianego upoważnienia ustawowego. Naruszenie delegacji ustawowej w powyższym zakresie jest istotne także z tego względu, że te same pojęcia zdefiniowane w akcie normatywnym, jakim są przepisy Regulaminu, mogą być inaczej interpretowane niż w "otoczeniu prawnym" przepisów ustawy. Założenie racjonalności prawodawcy oznacza bowiem, że poprzez sam fakt zdefiniowania w akcie normatywnym określonych pojęć, prawodawca daje wyraz temu, że zamierza przypisać definiowanym zwrotom nie tylko inne znaczenie niż w języku potocznym, ale też inne znaczenie niż powszechnie przyjmuje się to w innych aktach normatywnych. Dlatego też przepisy Regulaminu odwołujące się do "powtórnie" zdefiniowanych pojęć prawnych z różnych ustaw mogłyby być interpretowane inaczej niż gdyby to nastąpiło przy zastosowaniu rozumienia tych pojęć poddanych wykładni w ramach przepisów danej tylko ustawy (por. wyrok ww. NSA z dnia 7 kwietnia 2010r.).

5. W świetle powyższych rozważań zasadny jest zarzut odnośnie istotnego naruszenia prawa poprzez powtórzenie bądź zmodyfikowanie definicji pojęć, które zostały już przez ustawodawcę zdefiniowane, tj. właściciela nieruchomości (§ 1 pkt 1 wraz z lit. a) załącznika do uchwały – powtórzenie art. 2 ust. 1 pkt 1 i art. 2 ust. 3 u.c.p.g.) oraz odpadów komunalnych (§ 1 pkt 2 załącznika do uchwały) – przetworzona definicja z art. 3 ust. 2 pkt 4 ustawy o odpadach, do której odsyła art. 2 ust. 1 pkt 2 u.c.p.g.). Odnośnie drugiej ze wskazanych definicji należy dodatkowo zauważyć, że obecna definicja odpadów komunalnych w ustawie o odpadach uległa zmianie.

6. Istotnym naruszeniem prawa jest także powtórzenie treści normatywnej, w szczególności formułującej obowiązki obywateli, zawartej w ustawie o utrzymaniu czystości i porządku na terenie gminy lub innych ustaw. W badanej uchwale miało to miejsce w § 12 ust. 3, § 20 ust. 2 i 3, § 23 i § 28 załącznika do uchwały. Przewidziany w § 12 ust. 3 załącznika do uchwały obowiązek zachowania przez właściciela nieruchomości dokumentu potwierdzającego wykonanie usługi usunięcia z nieruchomości odpadów stanowi powtórzenie treści normatywnej zawartej w art. 6 ust. 1 u.c.p.g. Zawarty w § 20 ust. 2 załącznika do uchwały obowiązek szczepienia zwierząt wynika już z art. 56 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o ochronie zdrowia zwierząt oraz zwalczaniu chorób zakaźnych zwierząt (tekst jedn. Dz. U. z 2008 r., Nr 213, poz. 1342 ze zm.). Obowiązek opłacania podatku "od psa" (§ 20 ust. 3 załącznika do uchwały) jest powtórzeniem obowiązku podatkowego wynikającego z przepisów ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (tekst jednolity Dz. U. z 2010 r., Nr 95, poz. 613), przy czym w momencie uchwalenia wskazanego przepisu uchwały obowiązek ten wynikał z art. 13 i 14 ustawy z 12 stycznia 1991 r., natomiast obecnie, po zmianie wynikającej z art. 1 pkt 12 i pkt 14 ustawy z dnia 7 grudnia 2006 r. o zmianie ustawy o podatkach i opłatach lokalnych oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 249, poz. 1828) obowiązek taki istnieje tylko wówczas, jeżeli rada gminy podjęła stosowną uchwałę o wprowadzeniu opłaty od posiadania psów (art.18a ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. w treści obecnie obowiązującej). Słusznie również prokurator wskazał, że § 23 załącznika do uchwały jest powtórzeniem treści art. 77 i 78 kodeksu wykroczeń. Zawarte w § 28 załącznika do uchwały wskazanie, że kontrolę przestrzegania postanowień zaskarżonej uchwały prowadzi wójt za pośrednictwem odpowiednich organów i uprawnionych osób jest w istocie powtórzeniem przewidzianej w art. 5 ust. 6 u.c.p.g. kompetencji organu wykonawczego gminy do nadzoru nad realizacją obowiązków właścicieli nieruchomości, określonych w tejże ustawie.

7. Rada gminy dopuściła się także istotnego naruszenia przepisów prawa poprzez częściowe powtórzenie oraz częściowe zmodyfikowanie (bez podstawy prawnej) przepisów ustawowych w § 2 oraz w § 14 ust. 2 załącznika do uchwały.

Określone w § 2 załącznika do uchwały obowiązki właścicieli nieruchomości nie stanowią uszczegółowienia zasad utrzymania czystości i porządku na terenie gminy, lecz stanowią powtórzenie i rozszerzenie zakresu obowiązków wynikających bezpośrednio z przepisów u.c.p.g. W szczególności nie jest jasne jaki jest sens normatywny sformułowania "utrzymanie stanu sanitarno - higienicznego", skoro wymieniona ustawa w ogóle nie posługuje się takim pojęciem. Przewidziany w § 2 ust. 2 załącznika do uchwały obowiązek usuwania błota i zanieczyszczeń z chodnika pomija wynikające z art. 5 ust. 1 pkt 4 u.c.p.g. zwolnienie z obowiązku uprzątnięcia chodnika, na którym jest dopuszczony płatny postój lub parkowanie pojazdów samochodowych. Tym samym Rada nałożyła na właścicieli nieruchomości obowiązek uprzątania chodników w szerszym zakresie, niż przepisy u.c.p.g. Ponadto przewidziane w § 2 ust. 3 załącznika do uchwały rozszerzenie obowiązku "uprzątania ze śniegu i lodu oraz usuwania błoga i zanieczyszczeń" na inne nieruchomości służące do użytku publicznego nie określa w sposób jednoznaczny na kim spoczywa wspomniany obowiązek, a jednocześnie posługuje się niezdefiniowanym pojęciem "innych nieruchomości służących do użytku publicznego", podczas gdy w ustawie o utrzymaniu porządku na terenie gminy mowa jest o "części nieruchomości służącej do użytku publicznego" (art. 4 ust. 2 pkt 1 lit. b) u.c.p.g.).

Z kolei określony w § 14 ust. 2 załącznika do uchwały obowiązek przyłączenia się do sieci kanalizacyjnej, a w przypadku jej braku – obowiązek gromadzenia nieczystości płynnych w zbiornikach bezodpływowych lub odprowadzenia ich do przydomowej oczyszczalni ścieków jest częściowo powtórzeniem, a częściowo modyfikacją art. 5 ust. 1 pkt 2 u.c.p.g., przy czym wprowadzona modyfikacja została dokonana bez podstawy prawnej. Przewidziany w art. 5 ust. 1 pkt 2 u.c.p.g. obowiązek przyłączenia się do istniejącej sieci kanalizacyjnej nie jest bowiem bezwględny (jak to wynika z treści zakwestionowanego przepisu uchwały) – wyłącza go okoliczność posiadania przydomowej oczyszczalni ścieków spełniającej wymagania określonej w przepisach odrębnych.

8. Przekroczenie granic ustawowego upoważnienia określonego w art. 4 ust. 2 u.c.p.g. poprzez określenie obowiązków bez istnienia ku temu podstawy prawnej Rada Gminy dopuściła się w § 6, § 7, § 10 ust. 3, § 13, § 19, § 26 ust. 1 zdanie drugie, § 27, § 29, § 30 i § 31 załącznika do uchwały.

Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę podzielił pogląd przedstawiony w wyroku WSA w Bydgoszczy z dnia 3 marca 2010 r. (II SA/Bd 93/10), że ustawodawca nie upoważnił organów stanowiących gminy do tak szerokiego określania obowiązków z zakresu utrzymania porządku i czystości jak nałożenie obowiązków w zakresie estetyki nieruchomości i pielęgnacji znajdującej się na niej szaty roślinnej, w związku z czym stwierdzono nieważność regulacji przewidzianej w § 6 załącznika do uchwały.

Również brak jest podstawy prawnej do umieszczenia w akcie prawa miejscowego regulującego problematykę utrzymania czystości i porządku na terenie gminy przepisu określającego program działania wójta o charakterze promocji porządku, ładu i estetycznego wyglądu nieruchomości (§ 7 załącznika do uchwały).

Przewidziane w § 10 ust. 3 załącznika do uchwały ponoszenie kosztów przygotowania i utrzymania pojemników przez właścicieli nieruchomości pozbawione jest podstaw prawnych, a nadto narusza zasadę swobody umów, gdyż strony umowy o wywóz nieczystości mogą umówić się, że wymienione koszty ponosić będzie podmiot świadczący usługę.

Również regulacja § 13 załącznika do uchwały jest niezgodna z prawem, gdyż w ust. 1 w istocie modyfikuje sankcję już wyczerpująco określoną w art. 6 ust. 3 u.c.p.g. (w brzmieniu obowiązującym w momencie podjęcia uchwały),zaś ust. 2 pozbawiony jest zupełnie podstawy prawnej.

Przepisy u.c.p.g. nie upoważniają rady gminy do określania w wydawanym na jej podstawie akcie normatywnym miejsca pozbywania się odpadów oraz podmiotu obowiązanego do pokrywania kosztów deratyzacji, co powoduje konieczność stwierdzenia nieważności § 19 a także § 26 ust. 1 zdanie drugie załącznika do uchwały.

Odnośnie treści § 27 - § 30 załącznika do uchwały należy stwierdzić, że w art. 4 u.c.p.g. brak jest upoważnienia ustawowego do określania szczegółowych zasad nadzoru wójta, burmistrza lub prezydenta miasta nad realizacją obowiązków właścicieli nieruchomości w zakresie utrzymania czystości i porządku (art. 5 ust. 6 u.c.p.g.). W szczególności brak jest podstaw prawnych do określenia przez radę gminy kto jest upoważniony do kontroli określonych przez radę gminy zasad czystości i porządku (funkcjonariusze policji, inspektorzy nadzoru sanitarnego, ochrony środowiska, nadzoru budowlanego itd - § 29 załącznika do uchwały) oraz określania obowiązku wójta do wyznaczenia osób fizycznych lub innych podmiotów do kontroli stanu zbiorników nieczystości ciekłych (§ 27 załącznika do uchwały).

Brak jest także podstawy prawnej do nakładania przez radę gminy w regulaminie obowiązku utrzymania czystości i porządku nieruchomości przez niebędących ich właścicielami organizatorów imprez lub zgromadzeń o charakterze publicznym (por. wyrok WSA w Bydgoszczy z dnia 25 maja 2010 r., II SA/Bd 251/10), co skutkowało stwierdzeniem nieważności § 31 załącznika do uchwały.

9. Sąd nie uwzględnił natomiast skargi w zakresie odnoszącym się do treści § 3 załącznika do zaskarżonej uchwały. W ocenie Sądu, przepis ten został ustanowiony w granicach upoważnienia ustawowego wynikającego z art. 4 ust. 2 pkt 1 lit. b) u.c.p.g., zgodnie z którym określony przez radę gminy regulamin utrzymania czystości i porządku na terenie gminy określa szczegółowe zasady utrzymania czystości i porządku na terenie gminy dotyczące wymagań w zakresie utrzymania czystości i porządku na terenie nieruchomości obejmujące uprzątanie błota, śniegu, lodu i innych zanieczyszczeń z części nieruchomości służących do użytku publicznego. Innymi słowy – wolą ustawodawcy jest, by w regulaminie rada gminy uszczegółowiła, w jaki sposób ma być wykonane "uprzątanie błota, śniegu, lodu i innych zanieczyszczeń". W granicach tak określonego upoważnienia ustawowego pozostają zatem zapisy § 3 załącznika do uchwały, określający gdzie ww. zanieczyszczenia mają być usunięte ("w miejsce nie powodujące zakłóceń w ruchu pieszych lub pojazdów"), gdzie i kiedy ma być usunięty piasek użyty do ograniczenia śliskości chodnika (ust. 1) oraz gdzie i jakie inne zanieczyszczenia usuwane z chodników mogą mają być usuwane (wskazanie na pojemniki na odpady, z wyłączeniem śniegu, lodu, popiołu, żużla (...) - § 3 ust. 2 w związku z § 16 ust. 2 i 3 załącznika do uchwały).

Wobec powyższego na podstawie art. 147 § 1 p.p.s.a., orzekł jak w pkt 1 sentencji wyroku, a na podstawie art. 151 p.p.s.a. – jak w pkt 2 sentencji wyroku.

Wobec częściowego uwzględnienia skargi, na podstawie art. 152 p.p.s.a. Sąd orzekł w przedmiocie jej wykonania (pkt 3 sentencji wyroku).