Wyrok WSA w Szczecinie, sygn. akt II SA/Sz 888/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Data orzeczenia: 2018-11-20 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6349 Inne o symbolu podstawowym 634
Hasła tematyczne: Kombatanci
Skarżony organ: Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 1
journal: Dz.U. 2017 poz 2188
law: Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych - tekst jedn.
article: art. 3 par. 1, art. 151
journal: Dz.U. 2018 poz 1302
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r.  Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity
article: art. 117 ust. 4 w zw. z art. 6 ust. 1 pkt 10
journal: Dz.U. 2017 poz 1383
law: Ustawa z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych - tekst jedn.
article: art. 7, art. 77
journal: Dz.U. 2017 poz 1257
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Arkadiusz Windak, Sędziowie Sędzia NSA Stefan Kłosowski (spr.),, Sędzia NSA Danuta Strzelecka-Kuligowska, Protokolant starszy sekretarz sądowy Katarzyna Skrzetuska-Gajos, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 20 listopada 2018 r. sprawy ze skargi A. W. na decyzję Szefa Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w W. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy potwierdzenia świadczenia pracy na rzecz nielegalnych organizacji politycznych i związków zawodowych oddala skargę.


UZASADNIENIE

Wnioskiem z dnia 15 grudnia 2013 r. A. W. zwrócił się do Szefa Urzędu ds. Kombatantów i Osób Represjonowanych o potwierdzenie, że w okresie od lutego 1983 r. do marca 1986 r. świadczył pracę na rzecz organizacji politycznych

i związków zawodowych, nielegalnych w rozumieniu przepisów obowiązujących

do kwietnia 1989 r. Po przeprowadzeniu postępowania organ wydał w dniu [...] r. decyzję odmowną o nr [...], która została utrzymana w mocy po rozpatrzeniu wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy.

Powyższą decyzję A. W. zaskarżył skargą do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie, który wyrokiem z dnia 12 maja 2016 r. (sygn. akt II SA/Sz 1079/15) uchylił zaskarżone decyzje wskazując, że organ w sposób niedostateczny wyjaśnił dlaczego odmówił charakteru nielegalnego organizacjom,

na rzecz których strona miała świadczyć pracę, tj. Polskiej Partii [...] oraz [...]. Sąd wskazał także, że organ nie odniósł się do współpracy A. W. z biurami "[...]" w [...] i [...].

Po ponownym rozpatrzeniu wniosku A. W., Szef Urzędu

ds. Kombatantów i Osób Represjonowanych decyzją z dnia [...] r.

nr [...], powołując się na treść art. 117 ust. 4 w zw. z art. 6

ust. 1 pkt 10 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (tekst jedn. Dz. U. z 2017 r. poz. 1383) i art. 22 ust. 1 ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (tekst jedn. Dz.U. z 2018 r., poz. 276 ze zm.) ponownie odmówił potwierdzenia A. W. świadczenia pracy we wnioskowanym okresie. Po rozpatrzeniu wniosku o ponowne rozpoznanie spraw organ zaskarżoną obecnie decyzją z dnia [...] r. utrzymał w mocy wydane rozstrzygnięcie.

Uzasadniając powyższe rozstrzygnięcie Szef Urzędu ds. Kombatantów i Osób Represjonowanych wyjaśnił, iż zgodnie z art. 6 ust. 1 pkt 10 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (tekst jedn.

Dz. U. z 2017 r., poz. 1383) zwanej dalej: "FUS", okresami składowymi są okresy świadczenia pracy po 1956 r. na rzecz organizacji politycznych i związków zawodowych, nielegalnych w rozumieniu przepisów obowiązujących do kwietnia 1989 r.

Art. 117 ust. 4 FUS stanowi, iż okresy, o których mowa w art. 6 ust. 1 pkt 10, mogą być udowodnione dokumentami lub zeznaniami świadków. Oceny wiarygodności tych dokumentów i zeznań dokonuje, w drodze decyzji, Szef Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych zgodnie z przepisami ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (tekst jedn. Dz.U. z 2018 r., poz. 276 ze zm.). Zgodnie z art. 22 ust. 1 tej ustawy o spełnieniu warunków orzeka, w drodze decyzji administracyjnej, Szef Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych lub osoby przez niego upoważnione, na podstawie udokumentowanego wniosku zainteresowanej osoby oraz rekomendacji stowarzyszenia właściwego dla określonego rodzaju działalności kombatanckiej lub represji.

We wniosku z dnia 15 grudnia 2013 r. A. W. podniósł, że w styczniu 1983 roku, po zakończeniu internowania w stanie wojennym, wyjechał do [...] i nawiązał współpracę z członkami Polskiej Partii [...], gdzie objął kierowanie kołem [...] w W. i S. , oraz brał udział w kolportażu dokumentów [...], literatury podziemnej, ulotek [...] i "[...]", akcjach protestacyjnych pod Konsulatem Generalnym PRL w K. , współpracy z Kołem [...] - czynnie działając do marca 1986 r. Wskazał też, że w maju 1983 roku był zaproszony na IV Zjazd [...] w [...]. W tym samym okresie miał kontaktować się z ks. F. B., szefem [...] ([...]) w C. . W kwietniu 1983 roku otrzymał propozycję współorganizacji Studium Społecznego [...]. Studium z bezpośrednim jego udziałem miało funkcjonować od lipca 1983 do września 1985 r. Wskazał też, że w czasie pobytu w [...] uczęszczał na studia podyplomowe, pracował w redakcji "[...]" oraz firmie samochodowej. Poprzez [...] miał prowadzić współpracę z biurami "[...]"

w P. i w B. . Wnioskodawca podał także, że ks. B. wydelegował go jako przedstawiciela [...] do komitetu założycielskiego polskiego liceum w K. , gdzie stawił się 2 razy. Twierdził, też, że był współorganizatorem wydania dwutygodnika społeczno- politycznego "[...]" w edycji niemieckiej. W oświadczeniu strony zawarta jest informacja, że nie interesowała go edycja polska i z tego powodu doszło do sporu z ks. B. , który preferował wersję polską. W maju 1984 r. otrzymał azyl polityczny i rozpoczął studia podyplomowe w D. , dlatego nie mógł przyjąć oferty ks. B. zajęcia się rolą komentatora politycznego dla wydawnictw powstających w C. , podejmując się jednocześnie pracy polegającej na zbieraniu materiałów z prasy państw bloku wschodniego. Po powrocie do Polski w kwietniu 1986 r. miał być poddawany "jedynie średnio dotkliwym szykanom".

Organ stwierdził, iż w świetle całości zgromadzonej w toku postępowania dokumentacji, brak jest w sprawie dowodów na świadczenie przez A. W. pracy na rzecz wskazanych wyżej organizacji, co, zgodnie z art. 6 ust. 1 pkt 10 ustawy o FUS jest niezbędne dla uznania jej jako okresu składkowego przez organ. Ustawa o FUS nie zawiera definicji legalnej "świadczenia pracy na rzecz", podobnie nie odnosi się do wskazanej tematyki orzecznictwo sądów administracyjnych. Organ stoi na stanowisku, że ewentualne stwierdzenie członkostwa w organizacji politycznej lub związku zawodowym nie stanowi okoliczności wystarczającej do potwierdzenia faktu świadczenia pracy, ponieważ nie musi być ono związane z faktycznym wykonywaniem przez członka czynności o charakterze pracy. W ocenie organu, przez świadczenie pracy należy rozumieć co najmniej aktywne, systematyczne, uczestnictwo w działalności operacyjnej określonego podmiotu, polegające na osobistym wykonywaniu czynności

w ramach funkcjonującej struktury organizacyjnej i w oparciu o cele ustalone przez kierownictwo. Pojęcie pracy na rzecz organizacji nielegalnych powinno być definiowane z uwzględnieniem pojęcia pracy w rozumieniu Kodeksu pracy. Celem wprowadzenia przepisu art. 6 ust. 1 pkt 10 ustawy o FUS było zrekompensowanie faktu nieodprowadzania składek od wynagrodzenia za pracę faktycznie świadczoną w ramach organizacji nielegalnych, która jako taka nie mogła być ujawniona.

W trakcie postępowania organ uzyskał ze zbiorów bibliotecznych materiały archiwalne lub opracowania dotyczące Polskiej Partii [...] oraz [...]. Na wniosek organu Instytut Pamięci Narodowej udostępnił materiały na temat [...], w tym kopię Teczki Rozpracowania Obiektowego na temat tej organizacji o kryptonimie: "[...]". IPN wskazał również, że kwerenda zakończyła się wynikiem negatywnym. Zebrane przez organ środki dowodowe zawierają personalia wielu działaczy obu organizacji, lecz żaden dokument nie wymienia A. W. w kontekście działalności w tej organizacji. Powyższe wskazuje, że kwerenda archiwalna przeprowadzona oraz zlecona Instytutowi Pamięci Narodowej przez organ nie doprowadziła do udowodnienia podnoszonych przez stronę okoliczności. W toku postępowania odwoławczego organ pozyskał z IPN-u jedynie dokumenty zawierające zapisy ewidencyjne dotyczące rejestracji A. W. w charakterze tajnego współpracownika ps. "[...]" przez Wydz. II KWMO w S. 16 czerwca 1978 r., a także zakończenia współpracy z dniem 5 grudnia 1989 r. z powodu "utraty operacyjnych możliwości realizacji zadań".

Na podstawie analizy treści dostarczonych przez A. W. materiałów organ uznał za udowodnione, że w latach 1983-1986 Strona przebywała na terenie [...] i prowadziła korespondencję z przedstawicielami polskiej emigracji skupionymi głównie wokół Polskiej Partii [...] oraz [...]. Jednakże żaden z przedstawionych przez A. W. dokumentów, kierowanych do niego, nie przedstawia go jako członka organizacji, stałego współpracownika, a tym bardziej jako osoby świadczącej pracę na ich rzecz. W aktach sprawy znajdują się dwa dokumenty skierowane przez [...] Komitet Główny w N. do Strony, przy czym jeden kierowany jest do "wszystkich działaczy, przyjaciół, i sympatyków [...] w N. ", a drugi określa porządek obrad Zjazdu [...] w [...]. Organ zwraca uwagę, że we wniosku Strony z dnia 15 grudnia 2013 r. znajduje się jego oświadczenie, że w maju 1983 r. był uczestnikiem IV Zjazdu [...], zawierające informację: "formalnie i prawnie byłem członkiem [...] w N. od czerwca 1983 roku". W jednym z pism, skierowanym do Strony w dniu 10 maja 1983 r. przez T. P., wyraźnie wskazano, że A. W. był zaproszony na zjazd w charakterze gościa. W czerwcu 1983 r. T. P. przesłał mu statut i dokumenty programowe [...]. Wskazane dokumenty świadczą, w ocenie organu, wyłącznie o jego zainteresowaniu działalnością [...] w N. . Jedynym udowodnionym działaniem jest potwierdzone listem Strony, datowanym na 17 czerwca 1983 r., nadesłanie do T. P. 17 deklaracji członkowskich wstąpienia do organizacji (w tym wnioskodawcy), co nie może być uznane za świadczenie pracy na rzez organizacji nielegalnych. Poza tym zdarzeniem Strona nie udokumentowała żadnych działań własnych w określonym przez siebie okresie, które mogłyby uwiarygodnić fakt świadczenia pracy. Wobec ustalonych faktów niemożliwe było uznanie przez Szefa Urzędu, że A. W. świadczył pracę na rzecz [...] w N. w okresie od lutego 1983 r. do marca 1986 r.

Zebrana przez organ dokumentacja sprawy wskazuje, że w latach 1983-1984 A. W. kontaktował się listownie z przedstawicielami [...]. Otrzymał zaproszenie na seminarium pracy społecznej w dniach 26 - 27.11.1983 r., lecz z pisma [...] z dnia 02.12.1983 r. wynika, że nie był na nim obecny. A. W. otrzymał także zaproszenia na II Zebranie Roczne [...] w dniu 04.06.1984 r. oraz do udziału w Marszu Pokoju o Wyzwolenie Narodów w dniach 26-28.08.1984 r. jednakże brak jest dowodu na uczestnictwo. Organ stwierdził, że A. W. brał udział w przygotowaniu koncepcji i tematyki Studium pod auspicjami [...] w pierwszych kilku miesiącach pobytu w [...], na co wskazuje korespondencja z H. C.. Z uzyskanych przez organ opracowań wynika, że chodzi najprawdopodobniej o Studium Wyzwolenia Społecznego, którego celem było przygotowanie terenowych działaczy [...] do działalności.

Oddzielną grupę dokumentów przedstawionych przez Wnioskodawcę stanowi korespondencja z ks. B. z [...] na temat wydawanego periodyku pt.: "[...]". Organ stwierdza, że z listów tych wynika jednoznacznie,

że wydawnictwo to nie było firmowane oraz wspierane organizacyjnie przez

ks. B. , jak również samo [...]. Istniał ponadto spór między A. W. , a ks. B. na temat edycji językowej tego pisma, na co Wnioskodawca zwrócił uwagę w piśmie do organu z dnia 13 grudnia 2013 r. [...] wydawała na terenie [...] własne czasopismo pt.: "[...]". Praca redakcyjna Wnioskodawcy związana z wydawaniem pisma pt.: "[...]" nie może zatem zostać uznana za świadczenie pracy na rzecz [...].

Zebrana przez organ dokumentacja nie zawiera opisu jakichkolwiek innych działań Wnioskodawcy oraz dowodów na powyższe. Podnoszona przez niego okoliczność współpracy, na zlecenie ks. B. , z biurami "[...]" w B. i P. , nie została uprawdopodobniona za pomocą środków dowodowych. W toku postępowania organ wielokrotnie zwracał się do Wnioskodawcy o dostarczenie do Urzędu dokumentów, oświadczeń świadków lub wskazanie osób, które mogłyby potwierdzić okoliczność świadczenia pracy na rzecz organizacji politycznych i związków zawodowych, nielegalnych w rozumieniu przepisów obowiązujących do kwietnia 1989 r., w tym także o przekazanie dowodów, że w latach 1983-1986 świadczył pracę na rzecz oddziałów "[...]" w P. i B. . Pisma organu kierowane były do Wnioskodawcy w dniach 15.12.2017 r., 26.01.2018 r., 20.04.2018 r. Wnioskodawca nie wykonał jednak prośby organu oraz obowiązku wynikającego z art. 117 ust. 4 FUS, który stanowi,

iż okresy, o których mowa w art. 6 ust. 1 pkt 10 FUS, mogą być udowodnione dokumentami lub zeznaniami świadków. Szef Urzędu przeprowadził wyczerpujące postępowanie dowodowe, jednakże nie doszło do udowodnienia okoliczności świadczenia przez A. W. pracy na rzecz Polskiej Partii [...] oraz [...] w określonym przez stronę okresie.

Odrębnym zagadnieniem, istotnym dla wydania decyzji w sprawie, jest ustalenie przez organ czy Polska Partia [...] oraz [...] miały charakter nielegalnych organizacji politycznych i związków zawodowych, w rozumieniu przepisów obowiązujących do kwietnia 1989 roku. Organ w dniu 11 października 2016 r. wystąpił z prośbą do Instytutu Pamięci Narodowej o udzielenie informacji, czy w świetle posiadanej przez IPN wiedzy, działające w latach 1983-86 na terenie [...], [...] oraz [...] były organizacjami nielegalnymi w rozumieniu przepisów obowiązujących do kwietnia 1989 r. W toku prowadzonego postępowania organ wielokrotnie zwracał się w tej sprawie do Instytutu Pamięci Narodowej, który zgodnie z art. 53 ustawy z dnia 18 grudnia 1998r. o Instytucie Pamięci Narodowej - Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu (tekst jedn. Dz.U. z 2016 r. poz. 1575) prowadzi badania naukowe, najnowszą historią Polski, w tym historią polskiej emigracji, z prośbą o przyspieszenie prowadzonej w sprawie kwerendy archiwalnej. Uzyskano odpowiedzi Instytutu Pamięci Narodowej z dnia 19 października 2017 r. oraz z dnia 11 maja 2018 r., że w wyniku przeprowadzonych badań i na podstawie dotychczasowej wiedzy, nie udało się ustalić, czy wymienione organizacje były organizacjami nielegalnymi w rozumieniu przepisów obowiązujących do kwietnia 1989 r.

Organ wskazał też, że w rozporządzeniu Ministra Administracji Publicznej

z dnia 10 marca 1950 r. w sprawie przystosowania stowarzyszeń do przepisów prawa o stowarzyszeniach (Dz. U. z 1950 r., Nr 9, poz. 97,98) nakazano, by stowarzyszenia istniejące w dniu wejścia w życie rozporządzenia, a opierające swój byt prawny na decyzjach władz administracyjnych lub sądowych ponownie złożyły wniosek o jego rejestrację. Określono, że stowarzyszenia, które nie zastosują się do wymogu, uważa się za rozwiązane z mocy samego prawa, a majątek ich ulega likwidacji. Na podstawie art. 19, art. 20 i art. 14 rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 27 października 1932 r. (Dz. U. z 1932, Nr 94, poz. 807,808) Prawo o stowarzyszeniach działalność stowarzyszeń wymagała rejestracji przed odpowiednim organem administracji, który mógł podanie załatwić odmownie w przypadku, gdy powstanie stowarzyszenia nie odpowiadało względom pożytku publicznego. W dniu 23 października 1945 r. Urząd Bezpieczeństwa Publicznego wydał okólnik o trybie postępowania w sprawie rejestracji stowarzyszeń i związków, w którym nakazano organom rejestracyjnym zasięgnięcie opinii wojewódzkiego urzędu bezpieczeństwa publicznego.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w wyroku z dnia 20 grudnia 2007 r. (sygn. Akt II SA/Ke 511/07) zwrócił uwagę, ze ustawa o FUS, jak również inne przepisy prawa nie definiują określenia organizacji politycznych, nielegalnych w rozumieniu przepisów obowiązujących do kwietnia 1989 r. Sąd przyjął, że za nielegalne organizacje polityczne można uznać te, które: zostały zdelegalizowane, a więc działały wcześniej legalnie; organizacje, których rejestracji odmówiono przed tą datą; organizacje polityczne, co do których nie były nawet podejmowane próby ich zarejestrowania, gdyż ich założyciele mieli uzasadnione podstawy aby przypuszczać, że ich organizacja nie tylko nie zostanie zarejestrowana, ale jeszcze próba jej rejestracji może spowodować represje skierowane przeciwko nim.

Na podstawie dostępnych materiałów organ stwierdził, że zarówno Polska Partia [...] oraz [...] zostały zarejestrowane i prowadziły działalność poza granicami Polski, funkcjonując w oparciu o przepisy prawa [...]. W tych realiach organ uznał, że w niniejszej sprawie nie można stwierdzić wystąpienia okoliczności określonych w wyroku o sygn. II SA/Ke 511/07, bowiem nie doszło do delegalizacji organizacji w Polsce oraz nie ma podstaw by sądzić, że podejmowano próby rejestrowania tych podmiotów w kraju. W ocenie organu władze [...] i [...] zarejestrowały swą działalność na terenie [...], co skutkowało tym, że mogły prowadzić swobodną i legalną działalność polityczną na terenie tego kraju, a osoby zaangażowane w tę działalność czyniły to w sposób wolny, bez obawy o grożące im represje na obszarze prowadzenia działań. Szef Urzędu podkreśla przy tym, że zebrany materiał dowodowy nie wskazywał, że działacze wymienionych organizacji prowadzili w okresie 1983-1986 jakąkolwiek działalność na terenie PRL. Warto zwrócić uwagę, że art. 4 wspomnianego rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 27 października 1932 r. Prawo o stowarzyszeniach mówi o odrębnym uregulowaniu na mocy Rozporządzenia Rady Ministrów, które miało dotyczyć organizacji i funkcjonowania na terenie Polski stowarzyszeń o charakterze międzynarodowym. Z powyższego przepisu można wywnioskować przez analogię, że ideą funkcjonującego ówcześnie

w Polsce prawa o stowarzyszeniach było uregulowanie warunków prowadzenia działalności przez grupy osób, która odbywałaby się wyłącznie na polskim obszarze terytorialnym.

Organ uznaje zatem, że zarówno Polska Partia [...] jak

i [...] były organizacjami politycznymi, lecz nie ma podstaw do uznania, że były nielegalne w rozumieniu przepisów obowiązujących w PRL do kwietnia 1989 roku. Nawet gdyby przyjąć, iż organizacje te byłyby organizacjami nielegalnymi w rozumieniu art. 6 ust. 1 pkt 10 ustawy o FUS to pozostaje to bez wpływu na treść podjętego przez organ rozstrzygnięcia gdyż, w świetle zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego brak jest podstaw do potwierdzenia, że w okresie od lutego 1983r. do marca 1986 r. wnioskodawca wykonywał pracę na rzecz organizacji politycznych i związków zawodowych, nielegalnych w rozumieniu przepisów obowiązujących do kwietnia 1989 roku.

Powyższą decyzję ostateczną A. W. również zaskarżył skargą do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego podnosząc zarzut, że została ona oparta na szczątkowym materiale archiwalnym, w związku z czym organ nie wyjaśnił należycie jego działalności na rzecz wskazanych organizacji i bezpodstawnie odrzucił jego wniosek o uznanie jego działalności za pracę na rzecz nielegalnych organizacji.

Zakwestionował również stanowisko organu, iż organizacji tych, jako działających poza granicami PRL, nie można uznać za organizacje nielegalne.

Odpowiadając na skargę Szef Urzędu ds. Kombatantów i Osób Represjonowanych wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone

w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sad Administracyjny w Szczecinie z w a ż y ł, co następuje:

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2018 r., poz. 2107) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. prawidłowości zastosowania przez te organy przepisów obowiązującego prawa oraz trafności ich wykładni. Uwzględnienie skargi, powodujące eliminację zaskarżonego aktu z obrotu prawnego, następuje w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu, które mogły mieć wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 P.p.s.a.).

Oceniając zaskarżoną obecnie decyzję Sąd nie stwierdził naruszenia przez organ zarówno mających zastosowanie w sprawie przepisów prawa materialnego, tj. art. 117 ust. 4 w zw. z art. 6 ust. 1 pkt 10 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, jak też przepisów postępowania, zarówno ogólnych, zawartych w Kodeksie postępowania administracyjnego, jak i szczególnych, zawartych w ustawie z 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (t.j. Dz.U. z 2018 r. poz. 276 ze zm.).

Po uchyleniu przez tutejszy Sąd wcześniejszych decyzji Szefa Urzędu

ds. Kombatantów i Osób Represjonowanych, organ ten przeprowadził w porozumieniu z Instytutem Pamięci Narodowej, który jest instytucją badającą i dokumentującą działalność opozycyjną wobec władz PRL, szeroką kwerendę materiałów dotyczących działalności organizacji, na które skarżący się powołuje.

Niestety badania te i zgromadzony w ich wyniku materiał dowodowy nie potwierdziły twierdzeń Skarżącego o jego pracy na rzecz tych organizacji, w rozumieniu pracy jakie nadaje temu pojęciu ustawa Kodeks pracy.

Organ trafnie bowiem odwołuje się do treści art. 117 ust. 4 oraz art. 6 ust. 1 pkt 10 ustawy emerytalnej, stwierdzając, iż celem tego unormowania jest zrekompensowanie osobom, które pracując, tzn. wykonując różne usługi i zadania na rzecz organizacji nielegalnych w PRL, w rozumieniu obowiązującego wówczas prawa, nie mogły tej pracy zalegalizować, a co za tym idzie zaliczyć do wynikających z tego uprawnień emerytalnych. W przepisie tym chodzi o wykonywanie pracy w rozumieniu jakie nadaje temu pojęciu prawo pracy, zwłaszcza ustawa Kodeks pracy, a nie o polityczną działalność w organizacjach nielegalnych (tj. udział w różnych formach działalności organizacyjno-politycznej). Przez pracę, o której mowa w art. 117 ust. 4 ustawy o FUS należy zatem rozumieć systematyczne wykonywanie przyjętych na siebie obowiązków w pewnym okresie czasu. w tym podleganie kierownictwu (zwierzchnictwu) struktur (organizacji), na rzecz których praca była wykonywana, nawet jeśli za te czynności osoba nie pobierała wynagrodzenia.

W świetle przytoczonych przepisów okresy tej pracy winny być wykazane określonymi dokumentami lub zeznaniami świadków. Skarżący, mimo kilkukrotnych wezwań organu dowodów tych nie przedstawił. Powołał się jedynie na okoliczności (których organ nie zakwestionował), które nie dają jednak podstaw do uznania, iż była to praca w wyżej przedstawionym rozumieniu.

W ocenie Sądu, w świetle całości dokumentacji sprawy, Szef Urzędu zasadnie stwierdził, że brak jest w sprawie dowodów na świadczenie pracy przez A. W. na rzecz Polskiej Partii [...] oraz [...], co zgodnie z art. 117 ust. 4 ustawy emerytalnej jest niezbędne dla uznania tego okresu, jako okresu składkowego w rozumieniu tej ustawy emerytalnej.

Zgodnie z art. 117 ust. 4. ww. ustawy "Okresy, o których mowa w art. 6 ust. 1

pkt 10, mogą być udowodnione dokumentami lub zeznaniami świadków. Oceny tych dokumentów i zeznań dokonuje, w drodze decyzji, Szef Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych zgodnie z przepisami o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego".

W toku całego postępowania nie zostały przez Skarżącego złożone dokumenty ani nie zostali wskazani świadkowie, których treść bądź zeznania mogły potwierdzić fakt świadczenia pracy w wyżej przedstawionym rozumieniu, na rzecz organizacji politycznych, nielegalnych w rozumieniu przepisów obowiązujących do kwietnia 1989 r.

Należy mieć na uwadze, że instytucja potwierdzania przez Szefa Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych jako okresów składkowych okresów świadczenia pracy na rzecz organizacji politycznych, nielegalnych w rozumieniu przepisów obowiązujących do kwietnia 1989 r. została wprowadzona w celu zadośćuczynienia swego rodzaju krzywdzie osób pracujących na rzecz organizacji nielegalnych, a zatem takich, które z powodów oczywistych nie mogły odprowadzać składek ZUS z tytułu świadczonej pracy, skutkujące niemożnością zaliczenia tych okresów pracy do okresów uprawniających do nabycia prawa do świadczeń emerytalnych lub rentowych z ubezpieczenia społecznego. Oznacza to, że czynności wykonywane na rzecz organizacji nielegalnych również powinny były mieć charakter ciągły, powtarzalny, wykonywany systematycznie, a nie jednorazowo czy sporadycznie.

W trakcie postępowania organ uzyskał ze zbiorów bibliotecznych materiały archiwalne lub opracowania dotyczące Polskiej Partii [...] oraz [...]. Dodatkowo należy wskazać,

że na wniosek organu Instytut Pamięci Narodowej udostępnił materiały na temat [...], w tym kopię Teczki Rozpracowania Obiektowego na temat tej organizacji o kryptonimie: "[...]". IPN wskazał również, że kwerenda posiadanych przez tę instytucję materiałów archiwalnych, z których mógłby wynikać fakt świadczenia przez Skarżącego pracy na rzecz ww. organizacji zakończyła się wynikiem negatywnym. Zebrane przez organ środki dowodowe zawierają personalia wielu działaczy obu organizacji, lecz żaden dokument nie wymienia A. W. w kontekście działalności w tej organizacji. Powyższe wskazuje, że kwerenda archiwalna przeprowadzona oraz zlecona Instytutowi Pamięci Narodowej przez organ nie doprowadziła do udowodnienia podnoszonych przez Skarżącego okoliczności.

W skardze do Sądu A. W. zarzucił, że Urząd dysponuje "szczątkowymi materiałami archiwalnymi", jednakże pomimo wezwań organu nie przedłożył dowodów na okoliczność świadczenia pracy w wyżej przedstawionym rozumieniu we wnioskowanym przez siebie okresie i na rzecz wskazanych organizacji. Należy zauważyć, iż w toku postępowania organ zwracał się do skarżącego o dostarczenie do Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych dokumentów, oświadczeń świadków lub wskazanie osób, które mogłyby potwierdzić okoliczność świadczenia pracy na rzecz organizacji politycznych i związków zawodowych, nielegalnych w rozumieniu przepisów obowiązujących do kwietnia 1989 r., w tym także o przekazanie dowodów, że w latach 1983-1986 świadczył pracę na rzecz oddziałów "[...]" w P. i B. . W tego typu sprawach organ nie ma obowiązku samodzielnego poszukiwania dowodów potwierdzających, iż Wnioskodawca spełnia przesłanki do potwierdzenie okresu świadczenia pracy na rzecz nielegalnych organizacji politycznych. (por. wyrok WSA w Kielcach z dnia 25 maja 2018 r. sygn. akt II SA/Ke 130/18 oraz wyrok WSA w Bydgoszczy z dnia 28 listopada 2017 r. sygn. akt

II SA/Bd 560/17). Dowody w tym zakresie powinna przedstawić bądź wskazać osoba zainteresowaną.

Jak wynika z analizy akt postępowania, w niniejszej sprawie Szef Urzędu podjął wszelkie czynności niezbędne do wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy z uwzględnieniem interesu społecznego i słusznego interesu strony, czego wymaga art. 7 oraz art. 77 K.p.a. W ocenie Sądu, Skarżący nie wykazał dowodowo okoliczności świadczenia pracy na rzecz Polskiej Partii [...] oraz [...] w wyżej przedstawionym rozumieniu, a także na rzecz zagranicznych biur "[...]".

Trafne jest również – zdaniem Sądu – organu, że wskazywane przez Skarżącego, działające legalnie na terenie [...] organizacje polityczne jak [...] w [...] oraz [...] nie mogą być uznane za organizacje nielegalne w rozumieniu przepisów obowiązujących do kwietnia 1989 r. Zdaniem Sądu, określenie organizacje nielegalne w rozumieniu przepisów obowiązujących do 1989 r. odnosić się może tylko do organizacji działających w PRL lub ich zagranicznych struktur (jak np. biura "[...]" w B. lub w P. ). Nie odnosi się natomiast do działających za granicą organizacji, które nie miały swych struktur na terenie Polski– jak organizacje, na które powołuje się Skarżący.

W tym stanie rzeczy – w ocenie Sądu – skarga nie znajduje uzasadnionych podstaw wobec czego podlega oddaleniu na podstawie art. 151 P.p.s.a.