Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt II SA/Wa 1736/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2021-03-26 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6192 Funkcjonariusze Policji
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 145 par. 1 pkt 1  lit. c
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Marcinkowska, Sędzia WSA Ewa Kwiecińska, Sędzia WSA Iwona Maciejuk (spr.), po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 26 marca 2021 r. sprawy ze skargi E. W. na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] lipca 2020 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wyłączenia stosowania przepisów ustawy uchyla zaskarżoną decyzję


UZASADNIENIE

Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji decyzją z dnia [...] lipca 2018 r.

nr [...], na podstawie art. 8a ustawy z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Straży Marszałkowskiej, Służby Ochrony Państwa, Państwowej Straży Pożarnej, Służby Celno-Skarbowej

i Służby Więziennej oraz ich rodzin (Dz. U. z 2018 r. poz. 132, z późn. zm.), po rozpatrzeniu wniosku E.W. z dnia [...] marca 2017 r., odmówił wyłączenia stosowania wobec wymienionej art. 15c, art. 22a i art. 24a tej ustawy.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 22 marca 2019 r. sygn. akt II SA/Wa 1558/18 uchylił wymienioną decyzję i zasądził zwrot kosztów postępowania na rzecz E.W..

W uzasadnieniu Sąd wskazał m.in., że takie rozumienie pojęcia szczególnie uzasadnionego przypadku, jak przedstawione przez organ w decyzji jest na gruncie art. 8a ustawy uprawnione. Sąd podkreślił jednakże, iż przez szczególnie uzasadniony przypadek można – na gruncie tego przepisu – rozumieć nie tylko wyjątkowe osiągnięcia, czy wybitne zasługi funkcjonariusza w służbie, zwłaszcza pełnionej z narażeniem życia i zdrowia, jak również przykłady zaangażowania w służbę znajdujące odzwierciedlenie w nagrodach i odznaczeniach ale także zdarzenia losowe, czy wybitne zasługi lub dokonania dla kraju, które ze służbą związane nie były. Nadto, przez szczególnie uzasadniony przypadek można również rozumieć szczególną sytuację w jakiej znajduje się wnioskodawca aktualnie, w tym wynikającą ze stanu zdrowia samego wnioskodawcy, czy członka rodziny, nad którym wnioskodawca sprawuje opiekę.

Sąd stwierdził także, że z uwagi na to, iż łączny okres służby skarżącej wynosi prawie 24 lata, tj. 23 lata, 9 miesięcy i 20 dni, służba przez okres 2 lat, 8 miesięcy i 12 dni na rzecz państwa totalitarnego na stanowisku [...] była służbą krótkotrwałą w rozumieniu art. 8a ust. 1 pkt 1 ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy (...). Sąd wskazał, że brzmienie art. 8a ust. 1 pkt 2 ustawy nie zawęża rzetelnego wykonywania zadań i obowiązków wyłącznie do służby pełnionej z narażeniem zdrowia i życia. Kwestia braku dokumentów odnoszących się do zdarzeń służbowych z narażeniem zdrowia i życia nie stanowi podstawy do przyjęcia, że przesłanka ta nie została spełniona. Organ stwierdził zresztą, że E.W. po dniu 12 września 1989 r. rzetelnie wykonywała zadania i obowiązki. Okoliczności powołane w piśmie KGP bezspornie świadczą o spełnieniu przesłanki z art. 8a ust. 1 pkt 2 powołanej wyżej ustawy. Odnosząc się natomiast do stwierdzenia organu, że sprawa ta nie stanowi szczególnie uzasadnionego przypadku Sąd wskazał, że ocena organu w tym zakresie wymyka się w istocie sądowej kontroli. Minister stwierdził bowiem, że strona nie legitymuje się wybitnymi osiągnięciami w służbie, szczególnie wyróżniającymi ją na tle pozostałych funkcjonariuszy. Nie wskazał jednak, jakie wybitne osiągnięcia miałyby, czy mogłyby zostać uznane przez organ za wyróżniające skarżącą na tle pozostałych funkcjonariuszy. Organ nie doprecyzował też, czy ocenę swoją w tym zakresie odnosi do funkcjonariuszy danej jednostki, czy też wszystkich funkcjonariuszy Policji. Organ stwierdził w zaskarżonej decyzji, że postawa i osiągnięcia strony w służbie, jak również charakter i warunki jej pełnienia nie dowodzą, aby sprawa ta stanowiła szczególnie uzasadniony przypadek, pozwalający na skorzystanie z uprawnień wynikających z art. 8a ustawy. Minister nie przedstawił jednak żadnych faktów dotyczących służby skarżącej, charakteru tej służby i warunków jej pełnienia, które zdaniem organu nie pozwalają na przyjęcie, iż jest to szczególnie uzasadniony przypadek. Organ nie przybliżył także postawy skarżącej i jej osiągnięć w służbie, choć także te okoliczności wskazał jako nie przemawiające za uznaniem, że w sprawie zachodzi szczególnie uzasadniony przypadek. Ocenę organu co do zaistnienia szczególnie uzasadnionego przypadku Sąd uznał za dowolną. Sąd zwrócił uwagę, że w aktach postępowania administracyjnego znajduje się m.in. orzeczenie Wojewódzkiej Komisji Lekarskiej Ministerstwa Spraw Wewnętrznych w [...]

nr [...], którym Komisja ta uznała E.W. za inwalidę i zaliczyła ją do [...] grupy inwalidów, stwierdzając przy tym, że inwalidztwo pozostaje w związku ze służbą

i jest trwałe. Strona w toku postępowania administracyjnego wnosiła

o przeprowadzenie dowodu m.in. z tego orzeczenia, jak również z zaświadczenia

o stanie zdrowia córki K.W.. Podnosiła, że zdrowie straciła pracując dla dobra i bezpieczeństwa polskich obywateli. Sąd wskazał, że organ okoliczności tych nie wziął pod uwagę i nie rozważył ich w aspekcie szczególnie uzasadnionego przypadku, co skutkowało naruszeniem art. 7, art. 77 § 1 i 80 i art. 107 § 3 k.p.a.

Sąd wskazał, że ponownie rozpoznając sprawę organ przyjmie, że w sprawie spełnione zostały przesłanki z art. 8a ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy i dokona wyczerpującej oceny, co do tego, czy sprawa skarżącej stanowi szczególnie uzasadniony przypadek w rozumieniu art. 8a ust. 1 ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy (...). Wyrażając ocenę w tym zakresie organ przywoła fakty dotyczące służby skarżącej, jej postawy, charakteru służby i warunków jej pełnienia, o czym była mowa w zaskarżonej decyzji i odniesie powyższe do tych osiągnięć w służbie, które uznaje za wybitne, czy szczególnie wyróżniające. Dokonując oceny w zakresie szczególnie uzasadnionego przypadku organ weźmie przy tym pod uwagę, że – na gruncie art. 8a ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy (...) – szczególnie uzasadniony przypadek może dotyczyć również m.in. zdarzenia losowego, czy szczególnej sytuacji w jakiej znajduje się wnioskodawca aktualnie, w tym wynikającej ze stanu zdrowia samego wnioskodawcy, jak również członka rodziny, nad którym wnioskodawca sprawuje opiekę. Organ rozważy w szczególności, czy okoliczność, że wnioskodawczyni została inwalidą na trwałe (w związku ze służbą w Policji) nie stanowi – na gruncie stanu faktycznego tej sprawy – szczególnie uzasadnionego przypadku, który umożliwia wyłączenie stosowania art. 15c, art. 22a i art. 24a tej ustawy.

Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 13 grudnia 2019 r. sygn. akt I OSK 1464/19 oddalił skargę kasacyjną od wymienionego wyżej wyroku.

Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji decyzją z dnia [...] lipca 2020 r. nr [...], na podstawie art. 8a ustawy z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Straży Marszałkowskiej, Służby Ochrony Państwa, Państwowej Straży Pożarnej, Służby Celno-Skarbowej

i Służby Więziennej oraz ich rodzin (Dz. U. z 2020 r. poz. 723), zwanej dalej ustawą o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy (...) odmówił wyłączenia stosowania wobec E.W. art. 15c, art. 22a i art. 24a tej ustawy.

W uzasadnieniu wskazał, że wnioskodawczyni została zwolniona ze służby w Komendzie Powiatowej Policji w S. z dniem [...] kwietnia 2008 r. i ma ustalone prawo do emerytury i renty inwalidzkiej, których wysokość ustalono z uwzględnieniem odpowiednio art. 15c i 22a wskazanej już wyżej ustawy, przy czym nie wypłaca się renty inwalidzkiej z uwagi na posiadanie prawa do korzystniejszej emerytury.

Organ wskazał, że zgodnie z pismem z dnia [...] marca 2017 r. z Instytutu Pamięci Narodowej - Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu - stanowiącym Informację o przebiegu służby Nr [...], wnioskodawczyni pełniła służbę na rzecz totalitarnego państwa, o której mowa w art. 13b ustawy od dnia [...] lutego 1987 r. do dnia [...] października 1989 r., tj. przez okres 2 lat, 8 miesięcy i 12 dni. Całkowity okres służby ww. wynosi 23 lata, 9 miesięcy i 20 dni.

Minister wskazał, że z pisma Komendanta Głównego Policji z dnia [...] lutego 2018 r. wynika, że wnioskodawczyni w toku pełnionej służby rzetelnie wykonywała zadania i obowiązki, o czym świadczą informacje zawarte m. in. w opiniach służbowych oraz wnioskach o mianowanie na kolejne wyższe stopnie policyjne i stanowiska służbowe. Ponadto w analizowanych materiałach nie stwierdzono kar dyscyplinarnych, jak również nie były prowadzone wobec niej żadne postępowania karne lub karno - skarbowe. Poinformowano, że wśród materiałów zgromadzonych w przedmiotowej sprawie brak jest dokumentów potwierdzających udział wnioskodawczyni

w zdarzeniach, które mogły stanowić zagrożenie dla życia i zdrowia.

Organ przytoczył art. 8a ustawy. Wskazał jak rozumie pojęcie krótkotrwałej służby przed dniem 31 lipca 1990 r. i rzetelnego wykonywania zadań i obowiązków po dniu 12 września 1989 r.

Następnie przywołał fragment wyroku NSA z dnia 13 grudnia 2019 r. sygn. akt I OSK 1895/19 oraz WSA w Warszawie z dnia 8 maja 2019 r. sygn. akt II SA/Wa 147/19.

Odnosząc się w dalszej kolejności do wydanych w niniejszej sprawie wyroków WSA w Warszawie o sygn. akt II SA/Wa 1558/18 i NSA o sygn. akt sygn. akt I OSK 1464/19 organ stwierdził, że obie przesłanki z art. 8a ust. 1 pkt 1 i pkt 2 ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy (...) zostały spełnione. Minister wskazał, że powinien dokonać oceny, czy w sprawie wymienionej zachodzi "szczególnie uzasadniony przypadek". Podał następnie, że z zebranej dokumentacji wynika, iż E.W. w toku pełnionej służby po dniu 12 września 1989 r. wprawdzie otrzymywała pozytywne opinie służbowe, awansowała na kolejne wyższe stopnie policyjne i stanowiska służbowe, jednakże z informacji dotyczącej przebiegu służby przekazanej przez Komendanta Głównego Policji wynika, iż zainteresowanej w toku pełnionej służby nie zostały nadane jakiekolwiek wyróżnienia oraz ordery/odznaczenia państwowe, czy też odznaki/medale resortowe. Powyższe - w ocenie organu - w sposób nie budzący wątpliwości wskazuje, iż służba pełniona przez wnioskodawczynię nie legitymuje się wybitnymi osiągnięciami w służbie, wyróżniającymi ją na tle pozostałych funkcjonariuszy.

Następnie Minister wskazał, że w kwestii sformułowania ostatecznej oceny organu, co do tego czy sprawę zainteresowanej można zaliczyć do szczególnie uzasadnionego przypadku, o którym mowa powyżej, istotny aspekt stanowi również fakt, iż zainteresowana utożsamiała się z ustrojem totalitarnym, a także wykonywała zadania charakterystyczne dla tegoż ustroju, co na gruncie przedmiotowej sprawy, w sposób niebudzący wątpliwości, wpływa na niekorzyść byłego funkcjonariusza.

Minister wskazał, iż wprawdzie wnioskodawczyni została przeniesiona rozkazem personalnym do SB, jednakże nigdy nie podejmowała żadnych działań mających na celu usunięcie jej z etatu SB i kontynuowała karierę zawodową w charakterze funkcjonariusza przez okres co najmniej 2 lat, 8 miesięcy i 12 dni. Z zebranego materiału nie wynika jednoznacznie, kiedy ww. zakończyła służbę w SB (zob. Informację o przebiegu służby Nr [...], przebieg służby (pracy), wniosek personalny z dnia [...] października 1989 r. oraz Informację dotyczącą przebiegu służby z dnia [...] stycznia 2018 r.). Organ wskazał, że pozostając na tym etacie, ww. była częścią ww. formacji i czerpała określone i wymierne korzyści. Ponadto jak wynika z opinii służbowej z dnia [...] czerwca 1987 r. postawa moralno-etyczna wnioskodawczyni nie budziła zastrzeżeń. Wskazać należy, że jak wynika z dokumentacji z IPN-u, m.in. opinii służbowej z dnia [...] czerwca 1987 r. [...], zakres realizowanych zadań przez zainteresowaną był szerszy, aniżeli wynika z treści jej wniosku, tj. oprócz obowiązków sekretarza-maszynistki wykonywała inne zlecone czynności służbowe w zakresie ewidencji obiektów, kadry kierowniczej uzbrojonych staży oraz utrzymywała kontakt telefoniczny z ochranianymi zakładami pracy, przyjmowała zgłaszane wydarzenia i informacje. Minister podał, że E.W. w dniu [...] czerwca 1987 r. własnoręcznie podpisała się i wskazała, że z opinią zapoznała się, tym samym nie wniosła jakichkolwiek uwag. W związku z powyższym E.W. w ciągu prawie 3 lat wykonywania zadań nie wystąpiła z wnioskiem o zmianę przydziału służbowego, co wskazuje iż z pełną świadomością godziła się na służbę w organach Służby Bezpieczeństwa.

Minister stanowczo podkreślił również, że E.W., pełniąc służbę na etacie SB, czerpała określone, wymierne korzyści, m.in. otrzymywała dodatek specjalny (patrz: wniosek personalny z [...] czerwca 1987 r.), który następnie podwyższano (patrz: wniosek personalny z [...] października 1988 r.), awansowano ją na funkcjonariusza służby stałej (patrz: wniosek personalny z [...] czerwca 1987 r.), podwyższano jej dodatek służbowy (patrz: wniosek personalny z [...] maja 1989 r.), podwyższano jej uposażenie zasadnicze (patrz: wniosek personalny z [...] października 1989 r.). Powyższe świadczy, że wiązano z E.W. w ramach SB konkretne plany zawodowe i inwestowano w nią środki finansowe. Minister wskazał, że z pewnością nie można tutaj mówić o braku świadomości strony co do charakteru struktur, do których przynależała i apanaży uzyskiwanych przez byłą funkcjonariusz z tego tytułu. Przedmiotowa postawa związana z pełną świadomością aktywnego uczestnictwa w strukturach Służby Bezpieczeństwa, a także pozostawania w ich ramach przez prawie 3 lata, w ocenie organu, nie kwalifikują sprawy jako szczególnie uzasadniony przypadek.

Jednocześnie Minister wskazał, że w dokumentacji Instytutu Pamięci Narodowej znajduje się informacja, że strona była członkiem Polskiej Zjednoczonej Partii Robotniczej (zob. opinia służbowa z dnia [...] listopada 1979 r.), która była masową partią kierującą autorytarnym państwem i centralnie zarządzaną, zbiurokratyzowaną gospodarką; partią dążącą do kontrolowania wszelkich przejawów życia społecznego. Organ podał: jak wynika z wniosku personalnego z dnia [...] października 1988 r. wskazano, że:,,(...) jako członek PZPR uczestniczy w działalności partyjnej przez udział w zebraniach i czynach społecznych (...)“ oraz dodano, że: "(...) postawa moralno-etyczna nie budzi zastrzeżeń (...)". W opinii służbowej z dnia [...] czerwca 1987 r. wskazano, że zainteresowana: "Jako członek PZPR uczestniczy w życiu partyjnym oraz czynnie popiera podejmowane akcje i czyny społeczne". Przedmiotowe członkostwo nie było zindywidualizowanym zaangażowaniem się w działalność typowo charakteryzującą ustrój państwa totalitarnego. Skoro wnioskodawczyni wyrażała chęć przystąpienia do PZPR to niewątpliwie nawiązała ona ówcześnie nie tylko stosunek prawny w ramach służby państwowej, lecz identyfikowała się z realizowanymi przez ten ustrój zadaniami i funkcjami, zaś jej aktywność zawodowa nie ograniczała się do zwykłych, standardowych działań podejmowanych w aparacie organizacyjnym państwa totalitarnego.

W ocenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracja przedmiotowa sprawa nie stanowi szczególnie uzasadnionego przypadku, pozwalającego na skorzystanie z uprawnień wynikających z powyższego przepisu ustawy zaopatrzeniowej, skutkujących wyłączeniem stosowania względem wnioskodawczyni ogólnie obowiązującego art. 15c, art. 22a i art. 24a ustawy zaopatrzeniowej. Organ podał, że wnikliwa analiza materiału dowodowego (stanowiącego kopię akt osobowych o sygn. [...]), pozwala na domniemanie, iż zainteresowana utożsamiała się z ustrojem totalitarnym.

Minister oceniając, czy sprawa stanowi szczególnie uzasadniony przypadek wskazał też, nawiązując do stanu inwalidztwa powstałego w trakcie pełnienia służby i mającego związek z pełnioną służbą, że służba w Policji zwykle wiąże się z potencjalnym ryzykiem dla zdrowia i życia funkcjonariuszy oraz ewentualnymi urazami. Odnosząc się do podniesionych przez stronę w toku postępowania argumentów dotyczących narażania życia i zdrowia w trakcie realizowania obowiązków służbowych, organ wskazał, że orzeczenie komisji lekarskiej zaliczające zainteresowaną do drugiej grupy inwalidzkiej w związku ze służbą, nie jest tożsame z posiadaniem zaświadczenia, iż służba pełniona była z narażeniem zdrowia i życia uprawniającego do podwyższenia procentowego wysługi emerytalnej.

Reasumując organ stwierdził, że E.W. wykonywała zadania służbowe po dniu [...] września 1989 r. poprawnie, na co wskazują pozytywne opinie służbowe. Jednakże biorąc pod uwagę w szczególności charakter służby strony przed dniem 31 lipca 1990 r., a także wyżej opisaną postawę zainteresowanej w okresie służby w strukturach Służby Bezpieczeństwa, w ocenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji, przedmiotowa sprawa nie stanowi szczególnie uzasadnionego przypadku, pozwalającego na skorzystanie z uprawnień wynikających z art. 8a ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy (...) skutkujących wyłączeniem stosowania względem wnioskodawczyni art. 15c, art. 22a i art. 24a tejże ustawy.

Decyzja Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] lipca 2020 r. nr [...] stała się przedmiotem skargi E.W. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Skarżąca wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji i zasądzenie zwrotu kosztów postępowania zarzuciła:

1. rażącą obrazę przepisów prawa materialnego, to jest art. 8a ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy (...) poprzez błędną wykładnię, a w konsekwencji przyjęcie, iż skarżący nie spełnia warunku szczególnie uzasadnionego przypadku, pomimo przyznania spełniania przesłanek wynikających z art. 8 a § 1 ust 1 i 2 ustawy emerytalnej.

2. obrazę prawa postępowania administracyjnego, a mianowicie art. 7 i art. 77 k.p.a. przez niewłaściwe ich zastosowanie poprzez:

- brak ustalenia co skarżąca robiła będąc w Wydziale SB, czy prowadziła czynności świadczące o jej pracy na rzecz totalitarnego państwa czy służba ta wykonywana byłą przez skarżącą rzetelnie, jaki był cel pracy skarżącej w wydziale SB, przy czym pominiecie zupełnie faktu trudnej sytuacji rodzinnej skarżącej i motywów faktycznych, dla których skarżąca podjęła pracę w wydziale;

- nieuwzględnienie utraty zdrowia przez skarżącą wskutek długoletniej służby, wskazującej, iż skarżąca wykonywała zadania i obowiązki po dniu 12 września 1989 r. z narażeniem zdrowia i życia a już na pewno rzetelnie i w szczególnych warunkach;

- pominięcie szczególnej sytuacji rodzinnej skarżącej tj. choroby córki, konieczności pracy przez skarżącą, w miejscu gdzie będzie miała możliwość zabezpieczyć finansowo zdrowie swojej córki.

W uzasadnieniu skarżąca wskazała m.in., że organ pominął osobistą sytuację skarżącej, która ewidentnie miała wpływ na wykonywaną przez nią pracę. Organ jedynie wspomniał o sytuacji zdrowotnej skarżącej wynikającej z złączonego zaświadczenia Wojewódzkiej Komisji Lekarskiej Ministerstwa Spraw Wewnętrznych w [...], przyjmując niejako, iż powstałe inwalidztwo w związku ze służbą jest normalnym następstwem służby. Podała, że z takim założeniem nie można się zgodzić. Zaznaczyła, że charakter pracy jaką wykonywała, jak również sposób wykonywania obowiązków w wydziale SB nie może zostać zaliczony w rozumieniu ustawy jako praca na rzecz totalitarnego państwa. W ocenie skarżącej organ przekroczył granice uznania administracyjnego.

Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymując ustalenia dokonane w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

Skarga podlegała uwzględnieniu, albowiem w sprawie tej naruszony został art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.), zwanej dalej P.p.s.a. Zgodnie z tym przepisem, ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie.

Przepis art. 153 P.p.s.a. ma charakter bezwzględnie obowiązujący, co oznacza, że ani organ administracji publicznej, ani Sąd, orzekając ponownie w tej samej sprawie, nie mogą nie uwzględnić oceny prawnej i wskazań wyrażonych wcześniej w orzeczeniu sądu, gdyż są nimi związane. Ciążący na organie i na sądzie obowiązek podporządkowania się ocenie prawnej wyrażonej w wyroku sądu administracyjnego, może być wyłączony tylko w wypadku istotnej zmiany stanu prawnego lub faktycznego, czyniącej pogląd prawny nieaktualnym, a także w razie wzruszenia wyroku w trybie przewidzianym prawem (v. wyrok NSA z dnia 26 czerwca 2000 r. sygn. akt I SA/Ka 2408/98, orzeczenia.nsa.gov.pl). Przez ocenę prawną należy rozumieć wyjaśnienie istotnej treści przepisów prawnych i sposobu ich zastosowania w konkretnym wypadku. Ocena prawna może odnosić się zarówno do przepisów prawa materialnego, jak

i procesowego. Zarówno organ administracji, jak i Sąd, rozpoznając sprawę ponownie, obowiązane są zastosować się do oceny zawartej w uzasadnieniu wyroku. Związanie to dotyczy również wskazań co do dalszego postępowania, w przypadku uchylenia poprzedniej decyzji ze względu na naruszenie przepisów procesowych w zakresie dotyczącym wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy.

W sprawie niniejszej Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji nie zastosował się w pełni do oceny prawnej i wskazań wyrażonych w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 22 marca 2019 r. sygn. akt II SA/Wa 1558/18. Uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

W zaskarżonej decyzji z dnia [...] lipca 2020 r. Minister uwzględnił ocenę Sądu i wskazanie, co do konieczności przyjęcia, że w sprawie spełnione zostały przesłanki z art. 8a ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy (...). Minister trafnie przyjął zatem, że służba skarżącej przed 31 lipca 1990 r. była służbą krótkotrwałą oraz, że skarżąca rzetelnie wykonywała zadania i obowiązki po 12 września 1989 r., choć nie były one wykonywane z narażeniem zdrowia i życia.

Minister nie uwzględnił jednakże w pełni oceny Sądu, co do rozumienia pojęcia szczególnie uzasadnionego przypadku oraz wskazań Sądu w zakresie konieczności ustalenia, czy taki szczególnie uzasadniony przypadek w tej sprawie zachodzi. Organ w zaskarżonej decyzji z dnia [...] lipca 2020 r. dokonał ustaleń i stwierdził, że skarżącej mimo pozytywnych opinii służbowych i awansów na kolejne stopnie policyjne i stanowiska służbowe nie zostały nadane jakiekolwiek wyróżnienia, ordery, odznaczenia, czy medale i skarżąca nie legitymuje się wybitnymi osiągnięciami w służbie, wyróżniającymi ją na tle pozostałych funkcjonariuszy. W tym zakresie organ wskazanie Sądu wykonał. Sąd oceny dokonanej przez organ w tej części nie kwestionuje. Jednakże, w wyroku z dnia 22 marca 2019 r. sygn. akt II SA/Wa 1558/18 Sąd jednoznacznie wskazał również, że przez szczególnie uzasadniony przypadek można, na gruncie art. 8a ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy (...), rozumieć nie tylko wyjątkowe osiągnięcia, czy wybitne zasługi funkcjonariusza w służbie ale szczególnie uzasadniony przypadek może dotyczyć również m.in. zdarzenia losowego, czy szczególnej sytuacji w jakiej znajduje się wnioskodawca aktualnie, w tym wynikającej ze stanu zdrowia samego wnioskodawcy, jak również członka rodziny, nad którym wnioskodawca sprawuje opiekę. Sąd wskazał na konieczność rozważenia przez organ w szczególności, czy okoliczność, że wnioskodawczyni została inwalidą na trwałe (w związku ze służbą w Policji) nie stanowi – na gruncie stanu faktycznego tej sprawy – szczególnie uzasadnionego przypadku, który umożliwia wyłączenie stosowania art. 15c, art. 22a i art. 24a tej ustawy.

W sprawie tej organ wskazań tych nie wykonał. Wskazał bowiem jedynie,

że orzeczenie komisji lekarskiej zaliczające zainteresowaną do drugiej grupy inwalidzkiej w związku ze służbą, nie jest tożsame z posiadaniem zaświadczenia,

iż służba pełniona była z narażeniem zdrowia i życia. Tymczasem kwestia wykonywania zadań z narażeniem zdrowia i życia, o czym była już mowa w wyroku Sądu z dnia 22 marca 2019 r., nie przesądza w kwestii rzetelności wykonywanych zadań i nie daje podstaw do stwierdzenia, że dany przypadek nie jest przypadkiem szczególnie uzasadnionym, gdy zadania nie były wykonywane z narażeniem zdrowia i życia. Organ w zaskarżonej decyzji nie rozważył, czy okoliczność zaliczenia skarżącej do III grupy inwalidów na stałe (w związku ze służbą w Policji) można czy też nie kwalifikować jako okoliczność szczególną w tej konkretnej sprawie. Stwierdzenie, że służba w Policji zwykle wiąże się z potencjalnym ryzykiem dla zdrowia i życia funkcjonariuszy oraz ewentualnymi urazami nie stanowi dokonania oceny w tym zakresie. Stwierdzenie organu odnosi się do wszystkich funkcjonariuszy, zaś organ rozstrzyga w konkretnej sprawie. Nadto, organ nadal nie uwzględnił, dokonując oceny szczególnie uzasadnionego przypadku, znajdującego się w aktach administracyjnych zaświadczenia o stanie zdrowia córki skarżącej – K.W. i nie dokonał ustalenia, czy sytuacja, w jakiej znajduje się skarżąca – która podnosiła kwestie sprawowania opieki nad córką - pozwala czy też nie na zakwalifikowanie tego przypadku jako szczególnie uzasadnionego. Organ wskazań tych nie wypełnił.

W to miejsce organ wskazał m.in., że skarżąca nigdy nie podejmowała działań mających na celu usunięcie jej z etatu SB, podał, że oprócz obowiązków [...] wykonywała inne zadania zlecone, podał, że otrzymywała dodatek specjalny, że ją awansowano, podwyższano uposażenie, że była członkiem PZPR, że identyfikowała się z realizowanymi przez ten ustrój zadaniami i funkcjami, zaś jej aktywność zawodowa nie ograniczała się do zwykłych standardowych działań podejmowanych w aparacie organizacyjnym państwa totalitarnego.

Zauważyć należy, że Sąd I instancji w wyroku z dnia 22 marca 2019 r. sygn. akt II SA/Wa 1558/18 żadnych wskazań w przedstawionym przez organ zakresie nie zawarł. Jeśli zaś organ kierował się uzasadnieniem wyroku NSA z dnia 13 grudnia 2019 r. sygn. akt I OSK 1464/19, to zauważyć należy, że organ nie wykazał, aby aktywność zawodowa skarżącej "nie ograniczała się do zwykłych, standardowych działań podejmowanych w aparacie organizacyjnym państwa totalitarnego". Jeśli przy tym organ uczynił stronie zarzut, że nie podejmowała działań mających na celu usunięcie jej z etatu SB, to powinien był wziąć pod uwagę okoliczności, na które strona powołała się we wniosku do Ministra, tam bowiem wnioskodawczyni wskazała, że zależało jej na pracy, gdyż ma dziecko z porażeniem mózgowym i w tamtym czasie korzystała z pomocy lekarskiej w Centrum Zdrowia Dziecka, Centrum Matki Polki i Polikliniki MSW w [...].

Ponownie rozpatrując sprawę organ uwzględni w pełni wskazania Sądu zawarte w wyroku z dnia 22 marca 2019 r. sygn. akt II SA/Wa 1558/18.

Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie,

na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 119 pkt 2 i art. 120 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.), orzekł jak w wyroku. Sąd nie orzekł o zwrocie kosztów postępowania, albowiem skarżąca nie wykazała poniesionych kosztów. Na podstawie art. 239 § 1 pkt 1 lit. d powołanej ustawy, skarżąca nie miała obowiązku uiszczania kosztów sądowych.