Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 1592/08
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2009-11-06 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6320 Zasiłki celowe i okresowe
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 38 ust. 3 i4
journal: Dz.U. 2004 nr 64 poz 593
law: Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej
article: art. 138 par. 2
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 138 par. 1 pkt 2
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Monika Nowicka (spr.) Sędziowie: WSA Elżbieta Lenart WSA Maria Tarnowska Protokolant Ewa Szymańska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 listopada 2009 r. sprawy ze skargi A. P. i A. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] sierpnia 2008 r., nr [...] w przedmiocie przyznania zasiłku okresowego 1. oddala skargę. 2. przyznaje ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rzecz adwokata L. K. prowadzącego Kancelarię pod nazwą "[...] " przy ul. [...] [...], tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej kwotę 292,80 (dwieście dziewięćdziesiąt dwa 80/100) złotych, w tym: tytułem opłaty kwotę 240 (dwieście czterdzieści) złotych, tytułem 22% podatku od towarów i usług kwotę 52,80 (pięćdziesiąt dwa 80/100) złotych.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] sierpnia 2008 r., nr [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W., na podstawie art. 127 § 2 w związku z art. 138 § 2 k.p.a., po rozpatrzeniu odwołania A. P., uchyliło decyzję Prezydenta W. z dnia [...] marca 2008 r., nr [...] w sprawie przyznania zasiłku okresowego od 1 marca 2008 r. do 30 kwietnia 2008 r. w kwocie [...] zł miesięcznie.

Powyższe rozstrzygnięcie zostało wydane w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy:

Prezydent W. decyzją z [...] marca 2008 r., nr [...] przyznał A. P. świadczenie w formie zasiłku okresowego od 1 marca 2008 r. do 30 kwietnia 2008 r. w wysokości [...] zł miesięcznie. W uzasadnieniu organ powołał się na treść art. 7 pkt 6 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. nr 64, poz. 593) i wskazał, że wnioskodawca spełnia kryteria do przyznania zasiłku.

Od powyższej decyzji A. P. złożył odwołanie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. kwestionując fakt, iż zasiłek okresowy przyznano mu w tak niskiej kwocie, która nie pozwala na skromne życie. Zaznaczył, że znajduje się w bardzo trudnej sytuacji materialnej spowodowanej kradzieżą dokumentów i mienia. Wniósł o przyznanie zasiłku w wysokości [...] zł miesięcznie.

Rozpoznając odwołanie Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. powołało się na przepis art. 38 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. Nr 64, poz. 593) oraz treść rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 24 lipca 2006 r. w sprawie zweryfikowanych kryteriów dochodowych oraz kwot świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej (Dz. U. z dnia 27 lipca 2006 r.). Organ drugiej instancji zaznaczył, że rodzina wnioskodawcy składa się z dwóch osób i dlatego kryterium dochodowe wynosi dla niego 702 zł, ponadto rodzina ta nie osiąga żadnych dochodów. Kolegium zauważyło, że dyrektor Ośrodka Pomocy Społecznej [...] przyznał A. P. zasiłek okresowy w kwocie mniejszej niż 50% różnicy między kryterium dochodowym rodziny a dochodem tej rodziny. Ponadto zaznaczył, że w decyzji tej brak jest uzasadnienia dlatego organ przyjął takie rozwiązanie. Z analizy przepisów wynika, że zasiłek mógł być przyznany w wysokości od 351 zł do 702 zł. Jednak nie wyjaśniono dlaczego w odniesieniu do A. P. przyjęto taką wysokość zasiłku.

Kolegium zauważyło, że konstrukcja przepisu o zasiłku okresowym wskazuje, iż jest to świadczenie o charakterze uznaniowym co nie oznacza jednak, że dowolnym. Dlatego w sytuacji, gdy przepis zezwala na przyznanie zasiłku w kwocie od 351 zł do 702 zł obowiązkiem organu jest uzasadnienie dlaczego przyjął taką kwotę.

Reasumując organ drugiej instancji przyjął, że przed wydaniem zaskarżonej decyzji organ pomocy społecznej z naruszeniem art. 7 i 77 k.p.a. nie przeprowadził postępowania wyjaśniającego co uzasadnia zastosowanie przepisu art. 138 § 2 k.p.a. Uzasadnienie decyzji narusza przepis art. 107 k.p.a., a nim szczególnie jego § 3 k.p.a., który wymaga szczegółowego uzasadnienia faktycznego i prawnego decyzji. Spowodowało to konieczność uchylenia decyzji celem ponownego przeprowadzenia postępowania, które ma na celu ustalenie rzeczywistych potrzeb A. P., skonfrontowania tej sytuacji z możliwościami Ośrodka Pomocy Społecznej i wydania decyzji prawidłowo uzasadnionej.

Wobec powyższego Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. decyzją z [...] sierpnia 2008 r. uchyliło decyzję Prezydenta W. z [...] marca 2008 r. i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I Instancji.

Na powyższą decyzję A. P. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. W obszernym uzasadnieniu skarżący zakwestionował poprawność rozstrzygnięcia, jak również szczegółowo opisał sytuację rodzinną i materialną w jakiej się znajduje.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. wniosło o jej oddalenie. Kolegium podtrzymało stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje:

Wojewódzki Sąd Administracyjny sprawuje, w zakresie swojej właściwości kontrolę – pod względem zgodności z prawem – zaskarżonych aktów lub czynności organów administracji publicznej, przy czym kontrola Sądu sprowadza się do zbadania, czy organy administracyjne w toku rozpoznania sprawy nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy.

W pierwszej kolejności stwierdzić należy, że materialnoprawną podstawą dla wydania decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. zaskarżonej do sądu stanowiły przepisy ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2004 r., nr 64, poz. 593 ze zm.), a w szczególności art. 38 powołanej ustawy, który w ust. 3 i 4 stanowi, że minimalna wysokość zasiłku okresowego wynosi 50% różnicy między kryterium dochodowym osoby samotnie gospodarującej - rodziny, a dochodem tej osoby - rodziny. Treść powołanego przepisu wskazuje, że wydane na jego podstawie rozstrzygniecie ma charakter uznaniowy w tym znaczeniu, że przewiduje jedynie dolną (minimalną) granicę, której organ rozpoznający wniosek nie może przekroczyć.

Zauważyć należy, że w sytuacji, gdy decyzja administracyjna oparta jest na swobodnym uznaniu musi odpowiadać warunkom określonym m. in. w art. 107 § 1 i § 3 kpa. W przeciwnym razie rozstrzygnięcie może zostać ocenione jako noszące cechy dowolności. Dlatego treść takiej decyzji powinna zawierać szczegółowe wskazanie okoliczności faktycznych i prawnych, którymi organ administracji kierował się przy jej wydaniu. Obowiązek takiego właśnie skonstruowania treści decyzji wynika również z zasad ogólnych kodeksu postępowania administracyjnego w tym z zasady udzielania informacji wyrażonej w art. 9 kpa, oraz zasady wyjaśnienia stronie zasadności rozstrzygnięcia wyrażonej w art. 11 kpa.

W niniejszej sprawie zgodzić się należy ze stanowiskiem wyrażonym w zaskarżonej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] sierpnia 2008 r. w którym organ drugiej instancji stwierdza, że badana przez niego decyzja Prezydenta W. z dnia [...] marca 2008 r. zawiera zbyt lapidarne uzasadnienie przyznania skarżącemu zasiłku okresowego w takiej a nie innej kwocie. Tego rodzaju uzasadnienie nie pozwalało Kolegium na dokonanie oceny jakimi motywami i czy zasadnie organ pierwszej instancji kierował się ustalając dla A. P. kwotę zasiłku w wysokości 350 zł. Nie mogąc zatem ustalić czy decyzja z dnia [...] marca 2008 r. nie przekracza granic swobodnego uznania zasadnie zastosował tryb przewidziany w art. 138 § 2 k.p.a. uchylając decyzję i przekazując sprawę do rozpoznania organowi pierwszej instancji, wskazując przy tym na naruszenie art. 7 i 77 k.p.a.

Na marginesie Sąd pragnie zaznaczyć, że badał z urzędu kwestię zastosowania w postępowaniu administracyjnym zakończonym decyzją Kolegium trybu o którym mowa w art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a., jednakże uznał, że również w tym zakresie Kolegium nie naruszyło prawa, które dawałoby podstawy do uchylenia zaskarżonej decyzji. Przeprowadzenie bowiem przez Kolegium postępowania wyjaśniającego niejako "za organ pierwszej instancji" naruszałoby zasadę dwuinstancyjności, której istota polega na dwukrotnym rozpoznaniu i rozstrzygnięciu sprawy. A zatem wydanie decyzji kasacyjnej było prawidłowe.

Biorąc powyższe pod uwagę Sąd – z mocy przepisu art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – orzekł jak w sentencji.

O kosztach nieopłaconej pomocy prawnej Sąd orzekł na podstawie art. 250 powołanej ustawy.