Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt III SA/Gl 323/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2021-10-25 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6532 Sprawy budżetowe jednostek samorządu terytorialnego
Hasła tematyczne: Oświata
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
article: art. 252
journal: Dz.U. 2021 poz 305
law: Ustawa z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych - t.j.
article: art. 90 ust. 2a i ust. 4
journal: Dz.U. 1991 nr 95 poz 425
law: Ustawa z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Apollo Sędziowie Sędzia NSA Krzysztof Wujek Sędzia WSA Dorota Fleszer (spr.) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 25 października 2021 r. sprawy ze skargi Fundacja "A" w C. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w C. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie określenia wysokości dotacji podlegającej zwrotowi do urzędu miasta oddala skargę.


UZASADNIENIE

Pismem z dnia [...] r. Fundacja A (dalej: skarżąca) złożyła skargę na decyzję z dnia [...]r., nr [...] Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. (dalej: organ) utrzymującą w mocy decyzję z dnia [...]r., znak [...] Prezydenta Miasta C. określającej wysokość dotacji podlegającej zwrotowi do budżetu Miasta C. pobranej w okresie od 1 stycznia 2016 r. do 31 grudnia 2016 r. w nadmiernej wysokości w kwocie [...] zł.

Z akt sprawy wynika, że w dniach 10 maja 2019 r. - 11 lipca 2019 r. została przeprowadzona przez upoważnionych pracowników Prezydenta Miasta C. kontrola prawidłowości pobrania i wykorzystania dotacji otrzymanej w okresie od dnia 1 stycznia 2016 do dnia 21 grudnia 2016 r. z budżetu Gminy Miasta C. przez Szkołę Podstawową B w C. (dalej: Szkoła), której organem prowadzącym jest skarżąca. W wyniku kontroli ustalono, że skarżąca w 2016 r. otrzymała [...] zł dotacji. W informacjach miesięcznych o aktualnej liczbie uczniów składanych do Urzędu Miasta C., będących podstawą naliczenia dotacji, stwierdzono niezgodną ze stanem faktycznym liczbę uczniów. Niezgodność ta była wynikiem wykazania w informacji miesięcznej za wrzesień 2016 r. trzech uczniów niebędących od września 2016 r. uczniami tej szkoły. We wrześniu 2016 r. liczba wynosiła 180, podczas gdy liczba uczniów faktycznie uczęszczających do szkoły to 177. We wrześniu na tych trzech uczniów udzielono dotacji w wysokości [...] zł., co jest dotacją pobraną w nadmiernej wysokości i podlega zwrotowi do budżetu Miasta C. wraz z odsetkami. Po za tym ustalono, że w informacjach miesięcznych o aktualnej liczbie uczniów według stanu na 5 dzień miesiąca, Szkoła nie wyodrębniła informacji miesięcznych o liczbie uczniów objętych nauczaniem domowym. W efekcie pobierała dotację w takiej samej wysokości na wszystkich uczniów bez względu na miejsce realizacji przez nich obowiązku szkolnego. Kontrolujący ustalili, iż 123 uczniów na podstawie decyzji dyrektora zostało objętych edukacją domową. W konsekwencji skarżąca pobrała dotację w nadmiernej wysokości w 2016 r. na kwotę [...] zł.

Dokonano także sprawdzenia zgodności wykorzystania dotacji z celami określonymi w art. 90 ust. 3 d ustawy o systemie oświaty. Przeprowadzono ją poprzez zestawienie wydatków, które sfinansowano z dotacji otrzymanej w 2016 r. wraz z dokumentami źródłowymi (rachunkami, fakturami, umowami z kontrahentami, umowami zleceń itp.) oraz wyciągami bankowymi z kontrolowanego okresu, potwierdzającymi dokonanie wydatków. Za niekwalifikowalne do sfinansowania z dotacji 2016 r. kontrolujący uznali wydatki związane z realizacją aneksu z 1 maja 2016 r. do umowy z 8 czerwca 2015 r. zawartej pomiędzy C S.A. w C. – na kwotę [...]zł netto plus podatek. Zakwestionowano fakturę nr [...]z [...]r. wystawioną przez C S.A. na kwotę [...]zł została opisana w nazwie towaru jako "czynsz", natomiast z § 1 pkt. 7 wspomnianej umowy wynika, że jest to opłata za baner reklamowy na frontowej ścianie budynku. Wydatek ten nie może zostać sfinansowany ze środków dotacji, gdyż nie jest on bezpośrednio związany z kształceniem, wychowaniem i opieką.

W dniu [...]r. w związku z korektą liczby uczniów za 2016 r. Szkoła zwróciła do budżetu miasta kwotę [...]zł.

Zastrzeżenia do protokołu kontroli skarżąca wniosła [...]r. Nie zgadzając się z ustaleniami kontroli podniosła, że w jednostce kontrolowanej w objętym kontrolą okresie obowiązek szkolny realizowany był stacjonarnie, a wyjątkowo częściowo poza szkołą na podstawie umowy współpracy z [...] r. zawartej z Międzynarodowym Zespołem Placówek Oświatowych. Jej przedmiotem było kształcenie uczniów jednostki kontrolowanej poprzez prowadzenie pozaszkolnych zajęć edukacyjnych i wychowawczych w ramach projektu edukacyjnego Polskie Szkoły Internetowe Libratus. Kształcenie w ramach tego projektu odbywało się za pomocą Internetu. Skarżąca podniosła także, że po raz pierwszy zróżnicowanie przyznawanych dotacjach zostało wprowadzone w 2016 r. Uchwała Nr [...] Rady Miasta C. z dnia [...] r. w sprawie trybu udzielania i rozliczania dotacji dla szkół i placówek niepublicznych oraz publicznych przez osoby prawne inne niż Miasto C. lub osoby fizyczne oraz trybu i zakresu kontroli prawidłowości ich pobrania i wykorzystania (dalej: uchwała Rady Miasta C.) nie regulowała sposobu rozliczania nauczania za pomocą Internetu - tym samym dla takiego nauczania powinny mieć zastosowanie reguły ogólne dotyczące rozliczania dotacji oświatowej. Poza tym formularz stanowiący załącznik nr 2 do uchwały Rady Miasta C. stanowiący Informację miesięczną o aktualnej liczbie uczniów nie przewidywał rozgraniczenia na uczniów spełniających obowiązek szkolny lub nauki w szkole oraz poza szkołą. Takie rozgraniczenie pojawiło się dopiero w 2017 r. Jednostka kontrolowana nie miała zatem możliwości raportowania tych informacji, co powoduje, iż nie może ponosić ujemnych konsekwencji z tym związanych.

Odnosząc się w dniu [...] r. do wniesionych zastrzeżeń organ uznał, że nie zasługują na uwzględnienie. W uzasadnieniu zaznaczył, że zastrzeżenia do protokołu z kontroli dotyczą wyłącznie pobrania dotacji na uczniów spełniających obowiązek szkolny poza szkołą (objętych nauczaniem domowym). Do pozostałych kwestii zawartych w protokole z kontroli skarżąca się nie ustosunkowała. Organ podtrzymał swoje stanowisko, zgodnie z którym kontrolujący ustalili liczbę uczniów spełniających obowiązek szkolny poza szkołą czyli objętych nauczaniem domowym na podstawie decyzji wydanych przez Dyrektora Szkoły w sprawie zezwolenia na spełnianie przez ucznia obowiązku szkolnego poza szkołą. Stąd organ nie zgadza się z zarzutem, że kontrolujący błędnie ustalili, iż część uczniów spełniała obowiązek szkolny poza szkołą. Poza tym wątpliwości kontrolujących wzbudziła nie tyle umowa pomiędzy Szkołą i Międzynarodowym Zespołem Placówek Oświatowych, tylko prowadzenie pozaszkolnych zajęć edukacyjnych i wychowawczych przy jednoczesnym wykazywaniu tych uczniów do dotacji w wysokości przysługującej na uczniów realizujących obowiązek szkolny w szkole. Nie zasługuje na uznanie także zarzut, że uchwała Rady Miasta C. nie regulowała sposobu rozliczania nauczania za pomocą Internetu. Zgodnie bowiem z art. 117 ust. 3 ustawy prawo oświatowe jedynie kształcenie ustawiczne może być prowadzone jako stacjonarne lub zaoczne, a także z wykorzystaniem metod i technik kształcenia na odległość. Nie jest uzasadniony także zarzut wadliwej konstrukcji załącznika nr 2 uchwały Rady Miasta C. z tego powodu, że nie uwzględniał podawania informacji o liczbie uczniów spełniających obowiązek poza szkołą. Według organu, skarżący jest zobowiązany do podawania prawidłowej liczny uczniów w miesięcznych informacjach składanych do Urzędu Miasta C., stanowiących podstawę do naliczenia dotacji.

W wystąpieniu pokontrolnym z [...]r. organ stwierdził nieprawidłowości w zakresie pobrania dotacji za 2016 r. w zakresie: 1. Wykazania w informacji miesięcznej o aktualnej liczbie uczniów za miesiąc wrzesień 2016 r. trzech uczniów niebędących od września 2016 r. uczniami tej szkoły. Dotacja otrzymana na tych trzech uczniów w wysokości [...]zł uznano za dotację pobraną w nadmiernej wysokości i podlegającą zwrotowi do budżetu Miasta C.; 2. Pobrania na uczniów spełniających obowiązek szkolny poza szkołą dotacji w takiej samej wysokości jak na uczniów spełniających obowiązek szkolny w szkole. W związku z powyższym kwotę [...]zł wynikającą z różnicy między wysokością dotacji pobranej a wysokością dotacji należnej na uczniów spełniających obowiązek szkolny poza szkołą uznano za dotację pobraną w nadmiernej wysokości i podlegającą zwrotowi do budżetu Miasta C.; 3. W zakresie sposobu wykorzystania dotacji w 2016 r. – zakwalifikowanie jako nieprawidłowe wykorzystanie dotacji wydatków związanych z realizacją aneksu z 1 maja 2016 r. do umowy z [...] r. zawartej z C S.A w C. na kwotę [...]zł plus VAT; faktury nr [...]z [...]r. wystawionej przez C S.A. na kwotę [...]zł, która została opisana w nazwie towaru jako "czynsz", natomiast z § 1 pkt. 7 wspomnianej umowy wynika, że jest to opłata za baner reklamowy na frontowej ścianie budynku. Wydatek ten nie może zostać sfinansowany ze środków dotacji, gdyż nie jest on bezpośrednio związany z kształceniem, wychowaniem i opieką. W związku z ustaleniami kontroli – celem wyeliminowania nieprawidłowości organ nakazał skarżącej dokonać zwrotu dotacji pobranej w nadmiernej wysokości w kwocie [...] zł oraz dotacji wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem w kwocie [...] zł. Poinformowano także skarżącą, że w przypadku braku zwrotu w/w kwot dotacji zostanie wszczęte postępowanie administracyjne w tejże sprawie.

W dniu [...]r. organ przekazał skarżącej zawiadomienie o wszczęciu postępowania administracyjnego z urzędu w sprawie wydania decyzji określającej kwotę dotacji podlegającej zwrotowi do budżetu Miasta C. za okres od 1 stycznia 2016 r. do 31 grudnia 2016 r. w części pobranej w nadmiernej wysokości przez Szkołę.

Następnie w dniu [...]r. została wydana decyzja w sprawie określenia wysokości dotacji podlegającej zwrotowi przez skarżącą do budżetu Miasta C. pobranej w okresie od 1 stycznia 2016 r. do 31 grudnia 2016 r. w nadmiernej wysokości przez Szkołę w kwocie [...]zł i nakazania zwrotu do budżetu Miasta C. dotacji pobranej w nadmiernej wysokości w kwocie [...]zł wraz z odsetkami naliczonymi, jak dla zaległości podatkowych od dnia 23 września 2019 r. do dnia zapłaty na rachunek bakowy Urzędu Miasta C.. Decyzji został nadany rygor natychmiastowej wykonalności. Z uzasadnienia decyzji wynika, że organ oparł się na ustaleniach poczynionych w trakcie kontroli upoważnionych przez niego pracowników co do prawidłowości pobrania i wykorzystania dotacji otrzymanej w okresie od dnia 1 stycznia 2016 do dnia 21 grudnia 2016 r.

Od tej decyzji skarżąca złożyła odwołanie, zarzucając decyzji rażące naruszenie:

1. przepisów postępowania mające wpływ na treść zaskarżonej decyzji, a to art. 6, 7, 8 k.p.a. w zw. z art. 9 k.p.a. w zw. z art. 10 k.p.a. polegające na prowadzeniu postępowania w sposób pobieżny, nie budzący zaufania jego uczestnika do władzy publicznej, bez należytego informowania strony o okolicznościach faktycznych i prawnych mających wpływ na sposób rozstrzygnięcia sprawy, przez co zasada czynnego udziału strony w postępowaniu stała się fikcją;

2. art. 7a k.p.a. poprzez nałożenie na stronę obowiązku zwrotu dotacji w sytuacji, gdy w sprawie istnieją poważne wątpliwości co do treści załącznika nr 2 do uchwały Rady Miasta C.;

3. przepisów postępowania mające zasadniczy wpływ na treść zaskarżonej decyzji, a to art. 75 § 1 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. polegające na zaniechaniu przeprowadzenia pełnego postępowania dowodowego z urzędu w celu zbadania okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy, w szczególności związanych ze sporządzeniem błędnych druków o nazwie: Informacja miesięczna o aktualnej liczbie uczniów, nie dających możliwości podania danych innych niż te podane przez skarżącą;

4. przepisów postępowania, a mianowicie art. 107 § 3 k.p.a. poprzez nie zawarcie w uzasadnieniu decyzji wszystkich okoliczności związanych z przedmiotową sprawą i przyczyn, dla których organ I instancji odmówił wiarygodności innym dowodom, a nadto

5. błędne przyjęcie przez organ I instancji, że nauczanie za pomocą Internetu w realizowanym przez stronę projekcie edukacyjnym Polskie Szkoły Internetowe Libratus należy traktować jako nauczanie domowe.

Z uwagi na powyższe Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Prezydentowi Miasta C., ewentualnie uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i umorzenie postępowania pierwszej instancji w całości lub uchylenie zaskarżonej decyzji w części dotyczącej odsetek i wydanie orzeczenia w tym zakresie poprzez określenie daty początkowej naliczania odsetek na datę prawomocności decyzji. Skarżąca wniosła także o uchylenie rygoru natychmiastowej wykonalności nadanego zaskarżonej decyzji jako nadanego z rażącym naruszeniem art. 108 § 1 k.p.a. Jej zdaniem organ nie wykazał bowiem podstaw do jego nadania.

W uzasadnieniu skarżąca szczególnie akcentuje niestaranność legislacyjną Prezydenta Miasta C., który ustalając wzór formularza stanowiącego informację miesięczną o aktualnej liczbie uczniów nie dawał możliwości skarżącej wprowadzenia innych danych niż te wynikające z formularza, stanowiącego załącznik do uchwały Rady Miasta C. Treść formularza nie zawierała wszystkich danych, niezbędnych do prawidłowego rozliczenia dotacji, a w konsekwencji wprowadzała w błąd co do zakresu informacji, które należało przekazywać.

W dniu [...] r. organ II instancji wydał decyzję o utrzymaniu w mocy zaskarżonej decyzji. Jak wynika z jej uzasadnienia zarzut błędu w ustaleniach faktycznych dotyczący traktowania nauczania za pomocą Internetu w realizowanym przez stronę projekcie edukacyjnym Polskie Szkoły Internetowe Libratus jako nauczania domowego nie zasługuje na uznanie. Konieczność zwrotu dotacji oraz wysokość kwoty przypadającej do zwrotu nie są uzależnione od oceny charakteru zajęć prowadzonych w formie internetowej. Obowiązek zwrotu dotacji wynika z faktu pobierania dotacji w pełnej wysokości za uczniów, którzy realizowali obowiązek szkolny poza szkołą na podstawie decyzji Dyrektora Szkoły. Organ podkreśla przy tym, że przepisy rozporządzenia nie pozostawiają wątpliwości, że realizacja obowiązku szkolnego poza szkołą podlega innym zasadom finansowania, niż w przypadku tradycyjnego pobierania nauki. Z faktu korzystania ze środków publicznych przez skarżącą w ramach prowadzonej działalności należy wywieźć obowiązek uwzględniania zmiany stanu prawnego, który wpływa na ustalenie wysokości dotacji, a następnie na jej rozliczenie. Tym samym nie zasługują na uwzględnienie zarzuty kierowane wobec organu. W przypadku ustalenia przez organ, że ma miejsce pobranie dotacji w nadmiernej wysokości, określenie obowiązku zwrotu dotacji jest obligatoryjne na gruncie art. 252 ustawy o finansach publicznych.

W dniu [...] r. skarżąca złożyła skargę, wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości. Podtrzymuje w niej swoje stanowisko zawarte w odwołaniu od decyzji I instancji. Dodatkowo zarzuca organowi II instancji oparcie swojego rozstrzygnięcia na obowiązkach wynikających z przepisów o finansach publicznych, ustawy o systemie oświaty i przepisach wykonawczych, wskazując je jako źródło obowiązku, uznając jednocześnie, że takim nie są przepisy prawa miejscowego, które konkretyzowały błędnie sposób jego wykonania.

W odpowiedzi na skargę organ podtrzymując swoje stanowisko wniósł o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:

Skarga okazała się niezasadna.

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2021 r. poz. 137), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Natomiast według art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 z późn. zm., dalej: p.p.s.a.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Kontrola działalności administracji publicznej obejmuje między innymi orzekanie w sprawach skarg na decyzje, postanowienia administracyjne (por. art. 3 § 2 pkt 1 i 2 p.p.s.a.). Zadaniem sądu administracyjnego jest zbadanie prawidłowości zastosowania przez organy administracji przepisów obowiązującego prawa, zarówno prawa materialnego, jak też przepisów postępowania. Uwzględnienie skargi następuje w przypadku stwierdzenia przez sąd naruszenia przepisów prawa materialnego, jeżeli miało ono wpływ na wynik sprawy lub naruszenia przepisów prawa procesowego, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a także dające podstawę do wznowienia postępowania - art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Ponadto, zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Jak wynika z art. 90 ust. 2a ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty – dalej u.s.o. (według stanu prawnego na dzień 1 września 2015 r. i obowiązującego w 2016 r.) dotacje dla szkół niepublicznych o uprawnieniach szkół publicznych, w których realizowany jest obowiązek szkolny lub obowiązek nauki, przysługują na każdego ucznia w wysokości nie niższej niż kwota przewidziana na jednego ucznia danego typu i rodzaju szkoły w części oświatowej subwencji ogólnej otrzymywanej przez jednostkę samorządu terytorialnego, o której mowa w ust. 1 i 2, pod warunkiem że osoba prowadząca szkołę poda organowi właściwemu do udzielania dotacji planowaną liczbę uczniów nie później niż do 30 września roku poprzedzającego rok udzielania dotacji. Tym samym – według NSA - ustawa o systemie edukacji przyznaje niepublicznym placówkom oświatowym uprawnienia do korzystania z pomocy finansowej ze środków budżetowych jednostek samorządu terytorialnego w postaci dotacji. Przyznawane są one na cały rok kalendarzowy, a ich płatność jest dokonywana w formie miesięcznych rat. Dotacje te przysługują uprawnionym podmiotom z mocy prawa, w przypadku spełnienia przez nie wymogów formalnych określonych w ustawie (wyrok NSA z 12 lutego 2014 r., II GSK 66/13, LEX nr 1497887).

Natomiast zgodnie z art. 90 ust. 4 u.s.o. organ stanowiący jednostki samorządu terytorialnego ustala tryb udzielania i rozliczania dotacji, o których mowa w ust. 1a-1c i 2-3b, oraz tryb i zakres kontroli prawidłowości ich pobrania i wykorzystywania, uwzględniając w szczególności podstawę obliczania dotacji, zakres danych, które powinny być zawarte we wniosku o udzielenie dotacji i w rozliczeniu jej wykorzystania, oraz termin i sposób rozliczenia dotacji. Z przepisu tego wynika, że intencją ustawodawcy było przeniesienie na rzecz organu stanowiącego właściwej jednostki samorządu terytorialnego uprawnienia do ustalenia, w drodze uchwały, ogólnych zasad związanych z procesem przyznawania dotacji oświatowych oraz trybu weryfikacji prawidłowości wykorzystania przyznawanych środków. Uchwała taka może zawierać m.in. przepisy regulujące treść wniosku o przyznanie, upoważnienie jednostek organizacyjnych działających w ramach właściwego urzędu do weryfikacji formalnej wniosków czy też szczegółowy tryb prowadzenia kontroli prawidłowości wykorzystania środków (wyrok NSA z 12 lutego 2014 r., II GSK 66/13, LEX nr 1497887). Zdaniem NSA przeniesienie przez ustawodawcę omawianych kompetencji na jednostkę samorządu terytorialnego zasadnie uznaje się za nieprzypadkowe. Ma to służyć sprecyzowaniu i indywidualizacji trybu przyznawania i rozliczania dotacji w odniesieniu do potrzeb konkretnej społeczności, uwzględniając specyfikę lokalną, ale oczywiście - co istotne - w granicach upoważnienia oraz określonych przepisami prawa (por. wyrok NSA z 10 lipca 2015 r., II GSK 1374/14, LEX nr 1995124; por. wyrok NSA z 13 września 2019 r., I GSK 1290/18, LEX nr 2726563).

Przechodząc na grunt niniejszej sprawy wskazać należy, że przedmiotem skargi nie jest wysokość dotacji podlegająca zwrotowi. Należy wskazać, że skarżąca nie podniosła w skardze zarzutów skierowanych przeciwko dokonanym w sprawie ustaleniom faktycznym. Zdaniem Sądu stan faktyczny sprawy został ustalony z zachowaniem reguł procedury administracyjnej, na podstawie całokształtu dostępnych w sprawie dowodów.

Sąd podziela tutaj stanowisko organu co do przeprowadzonej przez niego oceny nauczania za pomocą Internetu w realizowanym przez skarżącą projekcie edukacyjnym Polskie Szkoły Internetowe Libratus pod względem utożsamiania tej formy edukacji z nauczaniem domowym i co do jego wpływu na ostateczną wysokość dotacji podlegającej zwrotowi.

Odnosząc się do meritum skargi dotyczy ona co do istoty nieuwzględnienia przez organ I instancji błędu zawartego w formularzu Informacja miesięczna o aktualnej liczbie uczniów, stanowiącego załącznik nr 2 do uchwały Rady Miasta C. Jego konstrukcja nie uwzględniała w treści informacji o liczbie dzieci pobierających naukę poza szkołą. W konsekwencji, skoro dane zawarte w formularzu nie wymagały podania tych danych skarżąca, pobierając dotację nie wyodrębniała w informacjach miesięcznych liczby uczniów spełniających obowiązek szkolny poza szkołą. W ten sposób doszło do pobrania dotacji w takiej samej wysokości na wszystkich uczniów, także tych spełniających obowiązek szkolny poza szkołą.

Znaczenie dla wyjaśnienia tak zdefiniowanego problemu prawnego ma ustalenie charakteru uchwały jednostki samorządu terytorialnego, podejmowanej na podstawie art. 90 ust. 4 u.s.o. Zgodnie z utrwaloną w tym zakresie linią orzeczniczą intencją ustawodawcy było, aby organ stanowiący właściwej jednostki samorządu terytorialnego ustalił w drodze uchwały (stanowiącej akt prawa miejscowego) ogólne zasady związane z procesem przyznawania dotacji oświatowych oraz trybem weryfikacji prawidłowości wykorzystania przyznanych środków. Uchwała taka mogła zawierać m.in. przepisy regulujące treść wniosku o przyznanie, upoważnienie jednostek organizacyjnych działających w ramach właściwego urzędu do weryfikacji formalnej wniosków, czy też szczegółowy tryb prowadzenia kontroli prawidłowości wykorzystania środków. Uchwała organu stanowiącego, o której mowa w art. 90 ust. 4 u.s.o. mogła wskazywać także na formę czynności konkretyzującej wysokość stawki dotacji przysługującej określonym placówkom oświatowym w danym roku kalendarzowym (wyrok NSA z 12 luty 2014 r., II GSK 66/13, LEX nr 1497887). Warto tutaj podnieść, że przez "tryb udzielania i rozliczania dotacji" należy rozumieć przede wszystkim wymagania formalne, jakich powinny dopełnić podmioty ubiegające się o dotację co oznacza, że tryb udzielania dotacji ma znaczenie bardziej techniczne (por. prawomocny wyrok WSA w Łodzi z 4 lipca 2017 r., I SA/Łd 265/17, LEX nr 2329920, wyrok NSA z 14 marca 2019 r., I GSK 761/18, LEX nr 2655420). Jednakże zakres danych, o których mowa w art. 90 ust. 4 u.s.o., nie może być mylony z zasadami oraz przesłankami, które w obrębie całego systemu prawnego mają takie znaczenie, jak warunki konieczne (wyrok NSA z 9 września 2014 r., II GSK 388/14, wyrok NSA z 5 kwietnia 2016 r., II GSK 2612/14, LEX nr 2081272; wyrok WSA w Bydgoszczy z 17 maja 2011 r., I SA/Bd 18/11, LEX nr 783986; wyrok NSA z 13 września 2019 r., I GSK 1290/18, LEX nr 2726563).

W związku z powyższym Sąd podziela stanowisko organu co do technicznego charakteru uchwały, podejmowanej na podstawie art. 90 ust. 4 u.s.o. w stosunku do przepisów prawa materialnego, które określają prawa i obowiązki podmiotów, do których są kierowane. Tym samym brak wyraźnego wyszczególnienia w formularzu "Informacja miesięczna o aktualnej liczbie uczniów" nie zwalnia skarżącej, korzystającej ze środków publicznych w ramach prowadzonej działalności gospodarczej od obowiązku znajomości stanu prawnego i jego zmian, zwłaszcza w zakresie w jakim ma on wpływ nie tylko na ustalenie wysokości dotacji, ale także na jej rozliczenie. Ma znaczenie w tej sprawie to, że informacja o obniżeniu subwencji oświatowej na uczniów spełniających obowiązek szkolny lub obowiązek nauki poza szkołą była rozpowszechniana przez Ministerstwo Edukacji Narodowej poprzez zamieszczanie stosowanych wyjaśnień na jego stronach internetowych. Skarżąca nie podnosi zresztą, że nie dysponowała wiedzą o wprowadzonej zmianie w zakresie ustalania wysokości dotacji, z czego należy wnosić, że były one jej znane. Tym niemniej nie podjęła jakichkolwiek działań zmierzających do prawidłowego podawania miesięcznych danych o aktualnej liczbie uczniów, będących z kolei podstawą do właściwego obliczania dotacji.

Sąd podziela także stanowisko organów co do zasadności nałożenia na skarżącą obowiązku zwrotu nienależnie pobranej dotacji. Niewątpliwie ma tutaj zastosowanie art. 252 ustawy z 27 sierpnia 2009 r. ustawy o finansach publicznych (tekst jedn. Dz.U. z 2021 poz.305 ze zm., dalej u.f.p.), wyznaczający zasady zwrotu dotacji wykorzystanych niezgodnie z przeznaczeniem i pobranych nienależnie lub w nadmiernej wysokości. Stosownie zatem, dotacje udzielone z budżetu jednostki samorządu terytorialnego wykorzystane: 1) niezgodnie z przeznaczeniem a także 2) pobrane nienależnie lub w nadmiernej wysokości - podlegają zwrotowi do budżetu wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych, w ciągu 15 dni od dnia stwierdzenia okoliczności, o których mowa w pkt 1 lub pkt 2. NSA stoi tutaj na stanowisku, zgodnie z którym z treści art. 252 ust. 1 pkt 2 u.f.p. wynika, że obowiązek zwrotu odnosi się do dotacji pobranych w nadmiernej wysokości. Oznacza to, że dotyczy on środków publicznych przyznanych i wypłaconych beneficjentowi. Wskazuje na to także treść art. 252 ust. 3 i ust. 5 u.f.p., gdzie mowa jest również o "dotacjach pobranych w nadmiernej wysokości", a więc takich, które zostały przyznane i wypłacone (wyrok NSA z 6 grudnia 2019 r., I GSK 1580/18, LEX nr 3065656).

Przepis definiuje pojęcia dotacji pobranej nienależnie i dotacji pobranej w nadmiernej wysokości. Mowa tutaj o art. 252 ust. 3 u.f.p., według którego dotacjami pobranymi w nadmiernej wysokości są dotacje otrzymane z budżetu jednostki samorządu terytorialnego w wysokości wyższej niż określona w odrębnych przepisach, umowie lub wyższej niż niezbędna na dofinansowanie lub finansowanie dotowanego zadania.

Wymaga podkreślenia, że obowiązek zwrotu dotacji wynikający z przepisów art. 252 u.f.p. powstaje z mocy prawa (ex lege) (por. wyrok WSA w Gliwicach z 27 września 2017 r., I SA/Gl 328/17, LEX nr 2384000; wyrok WSA we Wrocławiu z 20 lipca 2016 r., III SA/Wr 1084/15, LEX nr 2103202).

Kwota podlegającej zwrotowi dotacji stanowi niepodatkową należność budżetową w rozumieniu art. 60 pkt 1 u.f.p. Podstawą prawną zwrotu dotacji przez jej beneficjenta jest decyzja administracyjna wydana przez wójta, burmistrza, prezydenta miasta, starostę lub marszałka województwa (art. 61 ust. 1 pkt 4 u.f.p.).

W okolicznościach sprawy żądanie zwrotu dotacji było obowiązkiem organu wynikającym ze wskazanych przepisów. Interes skarżącej polegający na utrzymaniu nienależnie, niezgodnie z przepisami prawa otrzymanych dotacji nie może przeważyć nad interesem publicznym, nawet jeżeli nienależnie otrzymana dotacja została wykorzystana zgodnie z przeznaczeniem (por. wyrok NSA z dnia 10 marca 2020 r., I GSK 1519/19, LEX nr 3065282).

Z powyższych względów Sąd uznając za niezasadne zarzuty w skardze podniesione na podstawie art. 151 p.p.s.a. skargę oddalił.