Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 2534/12
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2013-04-04 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 652  Sprawy ubezpieczeń zdrowotnych
Hasła tematyczne: Ubezpieczenie społeczne
Skarżony organ: Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 66 ust. 1 pkt 1 lit. c
journal: Dz.U. 2008 nr 164 poz 1027
law: Ustawa z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych - tekst jednolity.
article: art. 13 pkt 4
journal: Dz.U. 2009 nr 205 poz 1585
law: Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych - tekst jednolity.
article: art. 8 pkt 1 lit. c, art. 9 ust. 1 pkt 1 lit. c
journal: Dz.U. 2003 nr 45 poz 391
law: Ustawa z dnia 23 stycznia 2003 r. o powszechnym ubezpieczeniu w Narodowym Funduszu Zdrowia.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Danuta Szydłowska Sędziowie Sędzia WSA Grażyna Śliwińska (spr.) Sędzia WSA Henryka Lewandowska-Kuraszkiewicz Protokolant st. sekr. sąd. Jan Czarnacki po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 kwietnia 2013 r. sprawy ze skargi G. M. na decyzję Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia [...] października 2012 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia podlegania obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego oddala skargę


UZASADNIENIE

G. M. (dalej też jako skarżąca) wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia (dalej też jako "Prezes NFZ") z dnia [...] października 2012 roku nr [...] utrzymującą w mocy decyzję Dyrektora [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia [...] lipca 2012 r. nr [...] ustalającą, że podlegała ona obowiązkowemu ubezpieczeniu zdrowotnemu z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej w okresie od dnia 1 października 2004 r. do dnia 30 września 2005 r. oraz od dnia 1 kwietnia 2006 roku do dnia 28 lutego 2009 roku.

Zaskarżona decyzja wydana została na podstawie art. 102 ust. 5 pkt 24 w związku z art. 109 ust. 5 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz. U. z 2008 r. Nr 164, poz. 1027 z późn. zm., dalej też jako "ustawa o świadczeniach") oraz art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071, z późn. zm.)- dalej jako "K.p.a".

Podstawę faktyczną rozstrzygnięcia stanowiły natępujące ustalenia faktyczne i prawne:

Pismem z dnia [...] kwietnia 2012 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w [...] zwrócił się do [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia Delegatura w [...] (dalej też jako "organ I instancji") z wnioskiem o objęcie ubezpieczeniem zdrowotnym skarżącej z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej. Zakład Ubezpieczeń Społecznych wskazał w swoim wniosku, że skarżąca zgłosiła się z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej do obowiązkowych ubezpieczeń społecznych od 1 października 2004 r. do 30 września 2005 r.

W toku prowadzonego postępowania organ pierwszej instancji ustalił, że z zaświadczenia Wójta Gminy [...] z dnia [...] grudnia 2004 r. wynika, że skarżąca posiada w ewidencji działalności gospodarczej wpis o numerze [...] z datą rozpoczęcia działalności 29 kwietnia 1994 r. Z kolei z pisma KRUS z dnia [...] maja 2012 r. wynika, że od 1 stycznia 1997 r. do 30 września 2004 r. oraz od 1 października 2005 r. do 31 marca r. podlegała ubezpieczeniu społecznemu rolników z tytułu prowadzenia działalności rolniczej i prowadzonej jednocześnie pozarolniczej działalność gospodarczej, a od 1 marca 2009 r. podlega ubezpieczeniu społecznemu rolników z tytułu prowadzenia działalności rolniczej. Ponadto KRUS wskazał w swoim piśmie, że skarżąca w okresie od dnia 7 lutego 2006 r. do dnia 28 lutego 2009 r. miała ustalone prawo do renty rolniczej.

W toku postępowania prowadzonego przez organ I instancji skarżąca poinformowała, że wyrokiem Sądu została przywrócona do ubezpieczenia w KRUS i zaległe składki wraz z naliczonymi odsetkami opłaciła w KRUS. Do swojego pisma załączyła zaświadczenie Placówki Terenowej KRUS w [...] z dnia [...] czerwca 2012 r. potwierdzające okresy podlegania ubezpieczeniu społecznemu rolników.

Dyrektor [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia decyzją z dnia [...] lipca 2012 r. nr [...] ustalił, że skarżąca podlegała obowiązkowemu ubezpieczeniu zdrowotnemu z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej w okresie od dnia 1 października 2004 r. do dnia 30 września 2005 r. oraz od dnia 1 kwietnia 2006 roku do dnia 28 lutego 2009 roku. Wskazał w uzasadnieniu, biorąc pod uwagę informację uzyskaną KRUS, że skarżąca podlegała ubezpieczeniu społecznemu rolników w okresie od dnia 1 stycznia 1997 roku do dnia 30 września 2004 roku, następnie od dnia 1 października 2005 roku do dnia 31 marca 2006 roku oraz podlega mu od dnia 1 marca 2009 roku. Powołał się na art. 5a ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników (w brzmieniu obowiązującym od 1 stycznia 1997 r. do 2 maja 2004 r.) stanowiący, że rolnik, który podlegając ubezpieczeniu społecznemu z mocy tej ustawy, nieprzerwanie co najmniej 1 rok, podejmuje pozarolniczą działalność gospodarczą nie będąc pracownikiem i nie pozostając w stosunku służbowym, podlega nadal temu ubezpieczeniu. Rolnik może podlegać innemu ubezpieczeniu społecznemu wówczas, gdy złoży ZUS lub KRUS oświadczenie, że chce podlegać innemu ubezpieczeniu społecznemu z tytułu pozarolniczej działalności gospodarczej, o ile spełnia w tym zakresie warunki określone w odrębnych przepisach. W świetle tego zapisu oraz informacji zawartych w piśmie KRUS organ uznał, że skarżąca nie podlegała ubezpieczeniu społecznemu jako osoba prowadząca pozarolniczą działalność w okresach kiedy podlegała ubezpieczeniu społecznemu rolników. To natomiast oznacza, w kontekście art. art. 8 pkt 1 lit. c ustawy o powszechnym ubezpieczeniu zdrowotnym, art. 9 ust. 1 pkt 1 lit. c ustawy o powszechnym ubezpieczeniu w Narodowym Funduszu Zdrowia oraz art. 66 ust. 1 pkt 1 lit. c ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych, że osoba ta nie podlegała od 1 stycznia 1999 r. do 30 września 2004 r., od 1 października 2005 r. do 31 marca 2006 r. oraz nie podlega od 1 marca 2009 roku obowiązkowemu ubezpieczeniu jako osoba prowadząca pozarolniczą działalność spełniająca warunki do objęcia ubezpieczeniem społecznym z tego tytułu. Wobec powyższego skarżąca spełniała warunki do objęcia ubezpieczeniem zdrowotnym z tytułu prowadzenia działalności od 1 kwietnia 2006 r. do 28 lutego 2009 r. tj. w okresie pobierania renty rolniczej oraz w okresie do 1 października 2004 r. do 30 września 2005 r. tj. w okresie kiedy nie podlegała ubezpieczeniu społecznemu rolników. Zgodnie bowiem z art. 82 ust. 1 ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych - w przypadku gdy ubezpieczony uzyskuje przychody z więcej niż jednego tytułu do objęcia obowiązkiem ubezpieczenia zdrowotnego, o którym mowa w art. 66 ust. 1, składka na ubezpieczenie zdrowotne jest opłacana z każdego z tych tytułów odrębnie. Wspomniany art. 66 ust. 1 do osób podlegających obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego zalicza natomiast zarówno osoby, które prowadzą działalność pozarolniczą i spełniają warunki do objęcia ubezpieczeniem społecznym z tego tytułu, jak i osoby pobierające rentę lub emeryturę (art. 66 ust. 1 pkt 1 lit. c) i pkt 16 w/w ustawy). A zatem osoba pobierająca rentę lub emeryturę i jednocześnie prowadząca pozarolniczą działalność gospodarczą podlega ubezpieczeniu zdrowotnemu z obydwu tych tytułów.

Od powyższej decyzji skarżąca złożyła odwołanie, w którym podniosła, że w okresie od 1 kwietnia 2006 roku do 28 lutego 2009 roku przebywała na rencie chorobowej otrzymanej po długotrwałym leczeniu, w tym przebyciu w samym tylko roku 2004 trzech operacji. Podkreśliła, że nadal znajduje się pod stałą opieką lekarzy onkologów z uwagi na wykrywane nowe objawy raka. Ponadto, nie została poinformowana o obowiązku dodatkowego ubezpieczenia zdrowotnego.

Rozpoznając odwołanie skarżącej Prezes NFZ podzielił stanowisko organu pierwszej instancji utrzymując w mocy zaskarżona decyzję. Stwierdził, że posiadanie uprawnień rentowych, nie wyłączyło podlegania obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej. Wynika to z art. 82 ust. 1 ustawy o świadczeniach przewidującego w przypadku gdy ubezpieczony uzyskuje przychody z więcej niż jednego tytułu do objęcia obowiązkiem ubezpieczenia zdrowotnego, o którym mowa w art. 66 ust. 1 tej ustawy, składka na ubezpieczenie zdrowotne opłacana jest z każdego z tych tytułów odrębnie. Organ zaznaczył, że podejmowanie i wykonywanie działalności odbywa się na własny rachunek i na własne ryzyko przedsiębiorcy, a prowadzenie tej działalności występuje w okresach faktycznego wykonywania usług, jak i w okresach wyczekiwania na kolejne zamówienia bądź poszukiwania zbytu na swoje usługi. Wszystkie te czynności pozostają w ścisłym związku z prowadzoną działalnością gospodarczą, gdyż zmierzają do stworzenia właściwych warunków do jej wykonywania. Organ odwoławczy przytoczył też stanowisko Sądu Najwyższego wyrażone w postanowieniu z dnia 17 lipca 2003 r. (II UK. 111/03 - OSN 17/2003), zgodnie z którym faktyczne wykonywanie działalności gospodarczej w czasie oczekiwania na kolejne zamówienia lub w czasie ich poszukiwania, nie oznacza zaprzestania prowadzenia takiej działalności i nie powoduje uchylenia obowiązku ubezpieczenia społecznego i zdrowotnego. Zaprzestanie prowadzenia działalności oznacza ostateczne zakończenie jej prowadzenia i nie może być utożsamiane z "przerwą" w prowadzeniu tej działalności. Specyfika prowadzenia działalności gospodarczej sprawia, że przedsiębiorca sam dysponuje swoim czasem i może go przeznaczyć na jej bezpośrednie wykonywanie albo na sprawy prywatne, rodzinne, leczenie lub wypoczynek. Istotą działalności gospodarczej jest jej prowadzenie w sposób ciągły i zorganizowany, na własny rachunek i ryzyko. Jej prowadzenie występuje zarówno w okresach faktycznego wykonywania usług, jak też w czasie podejmowania innych czynności związanych z działalnością - oczekiwaniem na kolejne zamówienia, szukanie klientów czy pracowników. Faktyczne zaprzestanie prowadzenia działalności gospodarczej, które nie znalazło odzwierciedlenia w ewidencji działalności gospodarczej, nie powoduje wyłączenia przedsiębiorcy prowadzącego tę działalność z ubezpieczenia zdrowotnego - a w razie braku innego tytułu do ubezpieczeń społecznych także z ubezpieczenia społecznego. Jeżeli bowiem przedsiębiorca nie prowadził działalności gospodarczej powinien zadbać o odzwierciedlenie tego faktu w ewidencji działalności gospodarczej. Dla okresu przed 20 września 2008 r., dowód uprawdopodobniający nieprowadzenie działalności gospodarczej może stanowić pisemne zgłoszenie przerwy w wykonywaniu tejże działalności do ZUS bądź do właściwego urzędu skarbowego oraz brak przychodów z tytułu pozarolniczej działalności potwierdzony stosownym zaświadczeniem. Zdaniem organu odwoławczego, posiadanie czynnego wpisu w ewidencji działalności gospodarczej po dniu 19 września 2008 r. wiąże się z obowiązkiem podlegania ubezpieczeniu zdrowotnemu. Jedynie wykreślenie wpisu z ewidencji lub odnotowanie przez organ ewidencyjny przerwy w prowadzeniu działalności gospodarczej powoduje - na stałe lub okresowo - ustanie obowiązku ubezpieczenia. Jego zdaniem również wyrejestrowanie z ubezpieczeń w ZUS, czy też zgłoszenie we właściwym urzędzie skarbowym przerwy w wykonywaniu pozarolniczej działalności, bądź złożenie tamże dokumentów likwidacyjnych, nie stanowi przesłanki do uznania niewykonywania działalności gospodarczej. Ustalił, na podstawie danych zawartych w Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej prowadzonej przez ministra właściwego do spraw gospodarki, że skarżąca z dniem 29 kwietnia 1994 r. rozpoczęła prowadzenie działalności gospodarczej i nie zgłaszała jej zawieszenia ani likwidacji. Jednocześnie powołał się w tym kontekście na treść oświadczenia skarżącej, że w czasie pobierania renty w latach 2006-2009 działalność gospodarcza była prowadzona przez cały czas. W tym czasie, gdy przebywała w szpitalu na zwolnieniach lekarskich, czy rencie (nie mogąc pracować) jej działalność gospodarczą prowadził mąż lub córka, która w tym czasie uczyła się. Dochody roczne były bardzo niskie, gdyż poza tym, że rodzina prowadziła za nią działalność, zajmowała się jeszcze swoją pracą.

W skardze złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na powyższą decyzję, skarżąca powołała się zarówno na niskie przychody z prowadzonej działalności, w istocie przesądzające o jej bardziej formalnej stronie funkcjonowania, o czym świadczy określenie, że działalność ta "po prostu tylko przetrwała", jak też przekonanie, iż podlegała jedynie ubezpieczeniu w KRUS.

W piśmie procesowym z dnia [...] lutego 2013 roku Prezes NFZ wniósł ostatecznie o oddalenie skargi, podtrzymując stanowisko zajęte w zaskarzonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym ta kontrola stosownie do § 2 powołanego artykułu sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Sąd w ramach swojej właściwości dokonuje zatem kontroli aktów z zakresu administracji publicznej z punktu widzenia ich zgodności z prawem materialnymi jak i prawem procesowym. Sąd rozstrzyga przy tym w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi zw. dalej p.p.s.a. - Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).

Stosownie do art. 145 § 1 p.p.s.a. Sąd uwzględnia skargę tylko wówczas, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (1a), naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (1b), inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (1c), a także wówczas, gdy stwierdza nieważność decyzji (postanowienia) z przyczyn określanych w art. 156 k.p.a. lub w innych przepisach bądź z tych przyczyn stwierdza wydanie decyzji (postanowienia) z naruszeniem prawa.

Badając skargę wg powyższych kryteriów Sąd uznał, że nie zasługuje ona na uwzględnienie, bowiem zaskarżona decyzja oraz decyzja ją poprzedzająca nie naruszają prawa w sposób uzasadniający ich uchylenie.

Materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji stanowiły, wskazane szczegółowo w decyzji organu I instancji przepisy art. 107 ust. 5 pkt 16 i art. 109 ust. 1 i 4, art. 66 ust. 1 pkt 1 lit. c i pkt 16, art. 69 ust. 1 i art. 82 ust.1 ustawy o i art. 11 ust.1 ustawy z dnia 6 lutego 1997 r. o powszechnym ubezpieczeniu zdrowotnym (Dz. U. nr 28, poz. 153 z późn. zm.), art. 9 ust. 1 pkt 1 lit. c i art. 12 ust. 1 ustawy z dnia z dnia 23 stycznia 2003 r. o powszechnym ubezpieczeniu w Narodowym Funduszu Zdrowia (Dz. U. nr 45, poz. 391 z późn. zm.), art. 8 ust. 6 pkt 1 i art. 13 pkt 4 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (tekst jedn. - Dz. U. z 2009 r. nr 205 poz. 1585 z późn. zir.), art. 8 ust. 1, art. 18 i art. 19 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 23 grudnia 1988 r. o działalności gospodarczej [Dz. U. nr 41, poz. 324 z późn. zm.), art. 88a ust. 1, art. 88d i art. 88e ust. 1 pkt 1 oraz art. 7 ust. 2 i art. 7d ust. 1 ustawy z dnia 19 listopada 1999 r. - Prawo działalności gospodarczej (Dz. U. nr 101, poz. 1178 ; późn. zm.) w zw. z art. 66 pkt 2 i 3 ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. - Przepisy wprowadzające ustawę o swobodzie działalności gospodarczej (Dz. U. nr 173, poz. 1808 z późn. zm.).

Zgodnie z art. 66 ust. 1 pkt 1 lit. c ustawy o świadczeniach, obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego podlegają osoby spełniające warunki do objęcia ubezpieczeniami społecznymi lub ubezpieczeniem społecznym rolników, które są osobami prowadzącymi działalność pozarolniczą lub osobami z nimi współpracującymi. Z brzmienia art. 69 ust. 1 wynika zaś, że obowiązek ubezpieczenia zdrowotnego tych osób powstaje i wygasa w terminach określonych w przepisach o ubezpieczeniach zdrowotnych. Stosownie zaś do art. 13 ust. 4 ustawy o systemie ubezpieczeń zdrowotnych obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu, rentowym, chorobowemu i wypadkowemu podlegają osoby fizyczne w następujących okresach - osoby prowadzące działalność pozarolniczą - od dnia rozpoczęcia wykonywania działalności do dnia zaprzestania wykonywania tej działalności.

Spór pomiędzy skarżącą a organem II instancji sprowadza się w swej istocie do oceny, czy podlegała ona obowiązkowemu ubezpieczeniu zdrowotnemu z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej w okresie od dnia 1 października 2004 r. do dnia 30 września 2005 r. oraz od dnia 1 kwietnia 2006 roku do dnia 28 lutego 2009 roku, czy też zaprzestała prowadzenia tej działalności w spornym okresie, ponieważ wówczas pobierała rentę chorobową. Poza sporem jest bowiem, że w okresie tym ustalenie faktu prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej wywiedziony został z wpisu w ewidencji działalności gospodarczej, która nie została zawieszona, ani nie została wyrejestrowana z ewidencji. Także, w toku postępowania administracyjnego, w piśmie złożonym do Prezesa NFZ z [...] sierpnia 2012 r., p.n. “oświadczenie" skarżaca potwierdziła, że w latach 2006-2009 r. działalność gospodarcza była prowadzona cały czas, bowiem nie chciała z niej rezygnować. W czasie, gdy przebywała w szpitalu, na zwolnieniach lekarskich jej działalność prowadził mąż lub córka, a gdy jej stan zdrowia zaczął się poprawiać zaczęła prowadzić działalność przy pomocy rodziny.

Powyższe oznacza, że organy prawidłowo ustaliły – zarówno na podstawie dokumentu - wpisu formalnego skarżacej w ewidencji, jak i na podstawie stanu faktycznego potwierdzonego prze oświadczenie skarzacej, że nie mogło być mowy o zaprzestaniu wykonywania tej działalności w ustalonym w decyzji okresie.

Nie budzi wątpliwości prawidłowe ustalenie, że nie miało miejsca ani formalne, ani faktyczne zaprzestanie we wskazanych okresach prowadzenia działalności gospodarczej, co oznacza, że skarżąca jako przedsiębiorca nie została wyłączona z ubezpieczenia społecznego i zdrowotnego.

Powyższa okoliczność - w konsekwencji - rodzi skutki prawne w sferze podlegania jej obowiązkowemu ubezpieczeniu zdrowotnemu.

Zgodnie z art. 13 pkt 4 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu, rentowemu, chorobowemu i wypadkowemu podlegają w brzmieniu obowiązującym do dnia 20 września 2008 r. osoby prowadzące działalność gospodarczą od dnia rozpoczęcia wykonywania działalności do dnia zaprzestania wykonywania tej działalności, a od dnia 20 września 2008r. osoby prowadzące pozarolniczą działalność od dnia rozpoczęcia wykonywania działalności do dnia zaprzestania wykonywania tej działalności z wyłączeniem okresu na który wykonywanie działalności zostało zawieszone na podstawie przepisów o swobodzie działalności gospodarczej

W orzecznictwie sądów administracyjnych początkowo podzielany był jednolity pogląd, z którego wynikało, że dla określenia obowiązku ubezpieczenia zdrowotnego z tytułu wykonywania działalności pozarolniczej znaczenie prawne ma wyłącznie wpis do ewidencji działalności gospodarczej oraz jego wykreślenie z tej ewidencji, przy jednoczesnym założeniu, że bez istotnego znaczenia pozostaje fakt, czy uzyskuje się z tej działalności przychody (vide: m.in. wyroki WSA w Warszawie z dnia 6 marca 2006 r., sygn. akt VI SA/Wa 1636/05, z dnia 4 kwietnia 2006 r., sygn. akt VI SA/Wa 210/06, czy też z dnia 7 kwietnia 2006 r., sygn. akt SA/Wa 31/06). W późniejszym okresie w orzecznictwie sądów administracyjnych dotyczącym rozważanej kwestii, związanej z ustalaniem obowiązku podlegania ubezpieczeniu zdrowotnemu z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej, utrwaliła się inna linia orzecznicza, która zasadniczo przyjęła, że dokonanie wpisu do ewidencji działalności gospodarczej rodzi jedynie domniemanie faktyczne podjęcia działalności i wykonywania jej do czasu wykreślenia z ewidencji, co powoduje w konsekwencji, że ocena organu, czy stan faktyczny niewykonywania działalności gospodarczej ma wpływ na podleganie obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego musi być poprzedzona stosownym ustaleniem i oceną tego organu (tak: m.in. w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 25 października 2006 r., sygn. akt II GSK 179/06). Wpis do ewidencji działalności gospodarczej ma bowiem charakter deklaratoryjny, co jest słusznie podkreślone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Zatem dopuszczalne jest przeprowadzenie dowodu na okoliczność faktyczną, że pomimo istnienia wpisu do ewidencji działalność gospodarcza w rzeczywistości nie jest czy nie była wykonywana. Przy czym, przy dokonywaniu oceny wykonywania (prowadzenia) działalności gospodarczej w rozumieniu powyższego przepisu należy uwzględnić wszelkie okoliczności sprawy, w tym także zamiar (wolę) osoby prowadzącej działalność gospodarczą (v. np. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 15 listopada 2006r. sygn. akt II GSK 191/06 wraz z powołanym tam orzecznictwem).

Przenoszac powyższe na grunt niniejszej sprawy, uwzględniajac treść oswiadczenia skarżącej, znaczenie prawne dla określenia okresu objęcia obowiązkiem ubezpieczenia zdrowotnego z tytułu wykonywania działalności pozarolniczej ma zarówno istniejacy wpis do ewidencji działalności gospodarczej oraz jej faktyczne prowadzenie. Przedsiębiorca nie mógł zatem wykazać, że zaprzestał prowadzenia działalności gospodarczej w czasie choroby i pobierania renty, skoro co innego wynika z powołanego wyżej jej oświadczenia. Skarżąca nie czyniła także żadnych starań, by dowodzić fakt zaprzestania prowadzenia działalności gospodarczej. Prowadziła ją bowiem z pomocą członków rodziny, co nie powoduje wyłączenia przedsiębiorcy z ubezpieczenia społecznego i zdrowotnego.

Z prowadzeniem działalności gospodarczej mamy do czynienia zarówno w okresach faktycznego wykonywania czynności, które wyczerpują jej istotę (np. usług), jak też w czasie podejmowania innych czynności związanych z tą działalnością. O prowadzeniu działalności gospodarczej decydują bowiem wszelkie działania podejmowane przez przedsiębiorcę w celu zaistnienia czynności dających przychód – w tym także okres pobierania renty chorobowej. Przesłanka wykonywania działalności gospodarczej w sposób ciągły nie może być zatem rozumiana jako konieczność jej wykonywania bez przerwy (przez cały rok, miesiąc, tydzień lub dzień), lecz jako zamiar powtarzalności określonych czynności, w odróżnieniu od ich przypadkowości, jednorazowości, sporadyczności lub okazjonalności. Przyjmuje się więc, że działalność gospodarcza z założenia ma być działalnością wykonywaną w sposób zorganizowany i nastawioną na nieokreślony z góry okres czasu, a ponadto związana jest z nią konieczność ponoszenia przez przedsiębiorcę ryzyka gospodarczego. W trakcie postępowania przed organem skarżąca akcentowała, że nie miała zamiaru ani czasowego zaprzestania wykonywania działalności, ani zawieszania jej wykonywania w czasie choroby.

Oznacza to, że posiadanie uprawnień rentowych nie wyłączyło podlegania obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej, co wynika to z art. 82 ust. 1 ustawy o świadczeniach.

Wbrew oczekiwaniom skarżącej, posiadanie czynnego wpisu w ewidencji działalności gospodarczej, jej faktyczne wykonywanie, także po dniu 19 września 2008 r. wiąże się z obowiązkiem podlegania ubezpieczeniu zdrowotnemu. Skoro skarżąca z dniem 29 kwietnia 1994 r. rozpoczęła prowadzenie działalności gospodarczej i nie zgłaszała jej zawieszenia ani likwidacji, a także złożyła oświadczenie stanowiące o zgodności powyższego wpisu ze stanem faktycznym, że w czasie pobierania renty w latach 2006-2009 działalność gospodarcza była prowadzona przez cały czas, także gdy przebywała w szpitalu na zwolnieniach lekarskich, czy rencie (nie mogąc pracować) jej działalność gospodarczą prowadził mąż lub córka, która w tym czasie uczyła się, to dla potrzeb rozpoznania wniosku ZUS nie ma znaczenia jakiej wysokości dochody roczne uzyskiwała.

W ocenie Sądu organy prawidłowo ustaliły, biorąc pod uwagę informację uzyskaną z KRUSu, że skarżąca podlegała ubezpieczeniu społecznemu rolników w okresie od dnia 1 stycznia 1997 roku do dnia 30 września 2004 roku, następnie od dnia 1 października 2005 roku do dnia 31 marca 2006 roku oraz podlega mu od dnia 1 marca 2009 roku. Art. 5a ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników (w brzmieniu obowiązującym od 1 stycznia 1997 r. do 2 maja 2004 r.) stanowiący, że rolnik, który podlegając ubezpieczeniu społecznemu z mocy tej ustawy, nieprzerwanie co najmniej 1 rok, podejmuje pozarolniczą działalność gospodarczą nie będąc pracownikiem i nie pozostając w stosunku służbowym, podlega nadal temu ubezpieczeniu.

Innymi słowy, rolnik może podlegać innemu ubezpieczeniu społecznemu wówczas, gdy złoży ZUS lub KRUS oświadczenie, że chce podlegać innemu ubezpieczeniu społecznemu z tytułu pozarolniczej działalności gospodarczej, o ile spełnia w tym zakresie warunki określone w odrębnych przepisach.

W świetle regulacji art. 5a ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników, informacji zawartych w piśmie KRUS organ prawidłowo uznał, że skarżąca nie podlegała ubezpieczeniu społecznemu jako osoba prowadząca pozarolniczą działalność w okresach kiedy podlegała ubezpieczeniu społecznemu rolników. To oznacza, w kontekście art. art. 8 pkt 1 lit. c ustawy o powszechnym ubezpieczeniu zdrowotnym, art. 9 ust. 1 pkt 1 lit. c ustawy o powszechnym ubezpieczeniu w Narodowym Funduszu Zdrowia oraz art. 66 ust. 1 pkt 1 lit. c ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych, że osoba ta nie podlegała od 1 stycznia 1999 r. do 30 września 2004 r., od 1 października 2005 r. do 31 marca 2006 r. oraz nie podlega od 1 marca 2009 roku obowiązkowemu ubezpieczeniu jako osoba prowadząca pozarolniczą działalność spełniająca warunki do objęcia ubezpieczeniem społecznym z tego tytułu. Wobec powyższego skarżąca spełniała warunki do objęcia ubezpieczeniem zdrowotnym z tytułu prowadzenia działalności od 1 kwietnia 2006 r. do 28 lutego 2009 r. tj. w okresie pobierania renty rolniczej oraz w okresie do 1 października 2004 r. do 30 września 2005 r. tj. w okresie kiedy nie podlegała ubezpieczeniu społecznemu rolników.

Zgodnie z art. 82 ust. 1 ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych - w przypadku gdy ubezpieczony uzyskuje przychody z więcej niż jednego tytułu do objęcia obowiązkiem ubezpieczenia zdrowotnego, o którym mowa w art. 66 ust. 1, składka na ubezpieczenie zdrowotne jest opłacana z każdego z tych tytułów odrębnie. Wspomniany art. 66 ust. 1 do osób podlegających obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego zalicza natomiast zarówno osoby, które prowadzą działalność pozarolniczą i spełniają warunki do objęcia ubezpieczeniem społecznym z tego tytułu, jak i osoby pobierające rentę lub emeryturę (art. 66 ust. 1 pkt 1 lit. c) i pkt 16 w/w ustawy). A zatem osoba pobierająca rentę lub emeryturę i jednocześnie prowadząca pozarolniczą działalność gospodarczą podlega ubezpieczeniu zdrowotnemu z obydwu tych tytułów.

Powyższe oznacza, że organ odwoławczy dokonał prawidłowych ustaleń faktycznych i prawidłowej wykładni norm prawa materialnego, co skutkuje oddaleniem skargi na podstawie art. 151 p.p.s.a.