Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt II SA/Wa 52/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2019-06-12 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6193 Funkcjonariusze Straży Granicznej
Hasła tematyczne: Straż graniczna
Skarżony organ: Komendant Straży Granicznej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art 113a ust 9 i ust 10
journal: Dz.U. 1992 nr 34 poz 147
law: Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 24 marca 1992 r. w sprawie żołnierzy zawodowych wyznaczonych do pełnienia służby poza granicami państwa w składzie misji specjalnych organizacji międzynarodowych.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Kwiecińska, Sędzia WSA Danuta Kania, Asesor WSA Joanna Kruszewska-Grońska (spr.), Protokolant specjalista Aleksandra Weiher po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 czerwca 2019 r. sprawy ze skargi S. Z. na decyzję Komendanta Głównego Straży Granicznej z dnia [...] listopada 2018 r. nr [...] w przedmiocie nieustalenia prawa do nagrody rocznej za 2018 rok - oddala skargę -


UZASADNIENIE

Zaskarżoną w niniejszej sprawie decyzją z [...] listopada 2018 r. nr [...] Komendant Główny Straży Granicznej (dalej: "KGSG", "organ II instancji", "organ odwoławczy"), na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2018 r., poz. 2096 ze zm.; dalej: "k.p.a.") utrzymał w mocy decyzję Komendanta [...] Oddziału Straży Granicznej (dalej: "KNO SG", "organ I instancji") z [...] sierpnia 2018 r. nr [...]w przedmiocie nieustalenia S. Z. (dalej: "skarżący") prawa do nagrody rocznej za 2018 r. do czasu prawomocnego zakończenia toczącego się wobec niego postępowania karnego.

Do wydania zaskarżonej decyzji doszło w następujących okolicznościach sprawy.

[...] lutego 2017 r. do KNO SG wpłynęło pismo z Prokuratury Okręgowej w [...] informujące o przedstawieniu skarżącemu w dniu [...] lutego 2017 r. zarzutu popełnienia przestępstwa z art. 286 § 1 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. Kodeks karny (Dz. U. z 2018 r., poz. 1600 ze zm.; dalej: "k.k.") polegającego na tym, że w okresie od [...] lipca 2016 r. do [...] lipca 2016 r. w [...], działając w celu osiągnięcia korzyści majątkowej, doprowadził do niekorzystnego rozporządzenia mieniem w kwocie 20.898,10 zł Komendanta [...] Oddziału Straży Granicznej w [...] (dalej: "KPO SG"), za pomocą wprowadzenia w błąd, w ten sposób, iż [...] lipca 2016 r. złożył wniosek o wypłatę należności, z tytułu przeniesienia z urzędu do dalszego pełnienia służby w [...] Oddziale Straży Granicznej z siedzibą w [...], wskazanych w § 13 ust. 1 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 14 grudnia 2006 r. w sprawie należności funkcjonariuszy Straży Granicznej za podróże służbowe, przeniesienia lub delegowania (Dz. U. z 2006 r. Nr 237, poz. 1719 ze zm.; dalej: "rozporządzenie"), w którym wskazał niezgodnie z prawdą, że przesiedlił się do [...] wraz ze wszystkimi członkami rodziny, zameldowując się na stałe oraz dokonał przewozu urządzeń domowych, w wyniku czego została mu [...] lipca 2016 r. wypłacona kwota 20.898,10 zł tytułem zasiłku osiedleniowego i ryczałtu z tytułu przeniesienia. Następnie 19 maja 2017 r. Prokurator Prokuratury Okręgowej w [...] zmienił postanowienie o przedstawieniu skarżącemu zarzutu. Po dokonanej zmianie zarzut postawiony skarżącemu brzmiał następująco: w okresie od [...] lipca 2016 r. do [...] lipca 2016 r. w [...], działając w krótkich odstępach czasu, w wykonaniu z góry powziętego zamiaru w celu osiągnięcia korzyści majątkowej, doprowadził KPO SG do niekorzystnego rozporządzenia mieniem w kwocie 20.898,10 zł, za pomocą wprowadzenia w błąd, w ten sposób, że po wyłudzeniu w dniu [...] lipca 2016 r. w Urzędzie Miejskim w [...] poświadczenia nieprawdy w postaci zameldowania siebie i nieletniej córki A. K. Z. na pobyt stały pod adresem: [...], ul. [...].[...], poprzez podstępne wprowadzenie w błąd inspektora urzędu co do faktycznego miejsca pobytu stałego pod tym adresem, w dniu [...] lipca 2016 r. złożył wniosek o wypłatę należności, z tytułu przeniesienia z urzędu do dalszego pełnienia służby w [...] Oddziale Straży Granicznej z siedzibą w [...], wskazanych w § 13 ust. 1 rozporządzenia, w którym wskazał niezgodnie z prawdą, że przesiedlił się do [...] wraz ze wszystkimi członkami rodziny zameldowując się na stałe oraz dokonał przewozu urządzeń domowych, w wyniku czego została mu [...] lipca 2016 r. wypłacona kwota 20.898,10 zł tytułem zasiłku osiedleniowego i ryczałtu z tytułu przeniesienia, tj. zarzut popełnienia czynu z art. 134 ustawy z dnia 12 października 1990 r. o Straży Granicznej (Dz. U. z 2019 r., poz. 147 ze zm.; dalej: "u.s.g.") w związku z art. 286 § 1 k.k. w zbiegu z art. 272 k.k. w związku z art. 12 k.k.

Wobec wniosku skarżącego o zwolnienie ze służby stałej w Straży Granicznej, KGSG rozkazem personalnym z [...] kwietnia 2018 r. nr [...] zwolnił go ze służby stałej z dniem [...] maja 2018 r. w trybie art. 45 ust. 3 u.s.g., a KNO SG rozkazem personalnym z [...] maja 2018 r. nr [...] przyznał skarżącemu z dniem [...] maja 2018 roku nagrodę roczną za 2018 r. w wysokości 1/12 uposażenia otrzymanego w roku kalendarzowym, za który przysługuje nagroda. Obydwa ww. rozkazy personalne skarżący zaskarżył odwołaniem, przy czym rozkaz personalny z [...] maja 2018 r. zakwestionował w części dotyczącej "wskazanego uposażenia zasadniczego".

KGSG, po rozpoznaniu odwołania, decyzją z [...] lipca 2018 r. nr [...] uchylił rozkaz personalny z [...] maja 2018 r. i przekazał sprawę organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia, wskazując, że w chwili wydania zaskarżonego rozkazu nie wystąpiła przesłanka wypłaty nagrody rocznej, o której mowa w art. 113a ust. 9 u.s.g., ponieważ skarżący nadal pozostawał w służbie.

Z kolei w wyniku rozpatrzenia odwołania od rozkazu personalnego KGSG z [...] kwietnia 2018 r. nr [...], Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji (dalej: "Minister") decyzją z [...] lipca 2018 r. nr [...]uchylił ww. rozkaz w części dotyczącej terminu zwolnienia skarżącego ze służby w Straży Granicznej i ustalił nowy termin zwolnienia na dzień [...] lipca 2018 r.

Natomiast KNO SG, po ponownym rozpoznaniu sprawy w przedmiocie nagrody rocznej, decyzją z [...] sierpnia 2018 r. nr [...], mając za podstawę art. 113a ust. 9 i ust. 10 u.s.g., nie ustalił skarżącemu (zwolnionemu z dniem [...] lipca 2018 r. ze służby stałej w Straży Granicznej) prawa do nagrody rocznej za rok 2018 do czasu prawomocnego zakończenia toczącego się wobec niego postępowania karnego.

W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ I instancji podkreślił, że na dzień wydania niniejszej decyzji nadal toczy się postępowanie karne, a skarżący w celu ustalenia prawa do nagrody rocznej za 2018 r. powinien poinformować organ I instancji o fakcie oraz o sposobie zakończenia postępowania karnego.

W odwołaniu od powyższej decyzji KNO SG skarżący zarzucił zastosowanie błędnej podstawy prawnej. Jego zdaniem, organ winien zastosować art. 113a ust. 9 i ust. 7 pkt 1 u.s.g. oraz ustalić skarżącemu prawo do nagrody rocznej za rok 2018, a w przypadku prawomocnego zakończenia wyrokiem skazującym postępowania karnego, jakie toczy się wobec niego, zwrócić się o zwrot wypłaconej nagrody rocznej za rok, w którym nastąpiło popełnienie czynu będącego przedmiotem postępowania karnego, tj. za 2016 r. Skarżący podniósł również, że w ostatnim dniu służby - [...] lipca 2018 r. została mu wypłacona nagroda roczna za rok 2018 bez wydania w tym przedmiocie decyzji administracyjnej. Pracownicy pionu księgowości [...] Oddziału Straży Granicznej kontaktowali się z nim w sprawie zwrotu tych pieniędzy, jako błędnie wypłaconych. Z takim postępowaniem organu były funkcjonariusz się nie zgadza.

Powołaną na wstępie decyzją organ odwoławczy utrzymał w mocy rozstrzygnięcie KNO SG.

W uzasadnieniu decyzji organ II instancji podkreślił, że postępowanie karne jakie toczy wobec skarżącego jest kluczowe i determinuje sposób zakończenia postępowania w sprawie uprawnienia do nagrody rocznej. Jako prawidłowe ocenił rozstrzygnięcie organu I instancji. Nie sposób zastosować w rozpatrywanym przypadku art. 113a ust. 6 u.s.g., który stanowi, że jeżeli przeciwko funkcjonariuszowi toczy się postępowanie karne lub dyscyplinarne o czyn popełniony w roku kalendarzowym, za który przyznawana jest nagroda roczna, do czasu zakończenia tego postępowania nie przyznaje się nagrody rocznej. Informacja o przedstawieniu skarżącemu zarzutów karnych wpłynęła do [...] Oddziału Straży Granicznej [...] lutego 2017 r., a więc po wydaniu rozkazu personalnego z [...] stycznia 2017 r. nr [...] o przyznaniu prawa do nagrody rocznej za 2016 r., tj. za rok, w którym były funkcjonariusz popełnił zarzucany czyn. W niniejszej sytuacji nie znajduje również zastosowania przywołany w odwołaniu art. 113a ust. 7 u.s.g. stanowiący, iż nagrodę roczną obniża się lub nie przyznaje w przypadkach, o których mowa w ust. 4 i 5 za rok kalendarzowy, w którym funkcjonariusz popełnił czyn będący przedmiotem postępowania karnego lub dyscyplinarnego, a jeżeli nagroda została już wypłacona za rok, w którym postępowanie zostało zakończone prawomocnym orzeczeniem lub decyzją. Przesłanką uniemożliwiającą zastosowanie wyż. cyt. przepisu jest fakt, że skarżący został zwolniony ze służby [...] lipca 2018 r. Tym samym ustała na przyszłość przesłanka wszczęcia wobec niego postępowania w przedmiocie ustalenia uprawnienia do nagrody rocznej po zakończeniu postępowania karnego. Pozostawanie w służbie jest warunkiem nabycia prawa do nagrody rocznej. Osoba niebędąca funkcjonariuszem Straży Granicznej, tj. niepozostająca w stosunku służbowym, nie ma prawa do tego świadczenia. Przyznanie prawa do nagrody rocznej za 2016 r., tj. za rok, w którym były funkcjonariusz dopuścił się popełnienia czynu objętego postępowaniem karnym, legło u podstaw zastosowania przez KNO SG art. 113a ust. 9 i ust. 10 u.s.g. Organ I instancji prawidłowo zastosował ww. przepisy, wedle których funkcjonariuszowi zwalnianemu ze służby nagrodę roczną wypłaca się w ostatnim dniu służby, z zastrzeżeniem, że funkcjonariuszowi, wobec którego toczy się postępowanie karne lub dyscyplinarne, nagrodę roczną wypłaca się po zakończeniu tego postępowania. W omawianym przypadku należy również rozważyć przesłankę stanowiącą o ewentualnym obniżeniu nagrody rocznej przewidzianą w art. 113a ust. 4 u.s.g. Nadto zgodnie z ust. 5 pkt 1 przywołanego artykułu, nagroda roczna nie przysługuje w przypadku skazania funkcjonariusza prawomocnym wyrokiem sądu za przestępstwo umyślne, ścigane z oskarżenia publicznego lub przestępstwo skarbowe umyślne.

Decyzja o ustaleniu prawa lub odmawiająca przyznania takiego uprawnienia powinna zapaść najpóźniej w ostatnim dniu służby funkcjonariusza, a więc w omawianym przypadku w dniu [...] lipca 2018 r. Co prawda art. 113a ust. 9 u.s.g. przewiduje wypłatę nagrody rocznej w ostatnim dniu służby, zatem domniemywać należy, iż rozstrzygnięcie o nieprzyznaniu prawa też powinno zapaść najpóźniej w ostatnim dniu służby. W oparciu o ww. przepis sporządzono zwalnianemu ze służby skarżącemu zestawienie należnych świadczeń pieniężnych, które wpłacono na jego konto. Wśród tych świadczeń znalazła się także nagroda roczna za 2018 r. Wypłata tego świadczenia - jako przedwczesnego - była bezpodstawna i jest przedmiotem odrębnego postępowania w przedmiocie jego zwrotu.

Decyzja KGSG z [...] listopada 2018 r. stała się przedmiotem skargi skarżącego do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, w której wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji KNO SG z [...] sierpnia 2018 r. nr [...], zobowiązanie organu do wydania decyzji, w której zostanie mu przyznane prawo do nagrody rocznej za 2018 r., a także zasądzenie od organu na jego rzecz kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych.

Zaskarżonej decyzji skarżący zarzucił naruszenie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w związku z art. 113a ust. 1, ust. 7, ust. 9 i ust. 10 u.s.g. poprzez utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji, który błędnie uznał, że w sprawie znajduje zastosowanie art. 113a ust. 10 u.s.g. w związku z czym skarżącemu, wobec którego toczy się postępowanie karne, należy wstrzymać nagrodę roczną za 2018 r. do czasu jego zakończenia, podczas gdy czyn zarzucony skarżącemu miał być przez niego popełniony w 2016 r., a nagroda za ten rok została wypłacona, wskutek tego wstrzymanie jej zapłaty byłoby bezprzedmiotowe, brak jest zaś podstawy prawnej wstrzymania wypłaty nagród za kolejne lata, w tym za rok 2018, gdyż skarżący pełnił wtedy służbę, został zwolniony i nie był w tym roku aresztowany, ani też nie zawieszono go w czynnościach służbowych, dotąd też nie zakończyło się prowadzone przeciwko niemu postępowanie karne.

W uzasadnieniu skargi powtórzył argumentację zawartą w odwołaniu.

W odpowiedzi na skargę KGSG wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

W niniejszej sprawie stan faktyczny jest bezsporny między stronami. Sporna natomiast jest jego ocena prawna.

W lutym 2017 r. KNO SG został poinformowany o przedstawieniu skarżącemu zarzutów karnych obejmujących przestępstwo oszustwa (art. 286 § 1 k.k.).

Skarżący został zwolniony ze służby w Straży Granicznej na podstawie art. 45 ust. 3 u.s.g. W myśl tego przepisu funkcjonariusza zwalnia się ze służby w terminie do 3 miesięcy od dnia pisemnego zgłoszenia przez niego wystąpienia ze służby. W ostatecznej (w toku instancji administracyjnej) decyzji z [...] lipca 2018 r. nr [...]Minister wskazał [...] lipca 2018 r. jako datę zwolnienia skarżącego ze służby.

Stosownie do art. 113a ust. 9 u.s.g. funkcjonariuszowi zwalnianemu ze służby należną nagrodę roczną wypłaca się w ostatnim dniu służby. Według art. 113a ust. 10 u.s.g. funkcjonariuszowi, o którym mowa w ust. 9, wobec którego toczy się postępowanie karne lub dyscyplinarne, nagrodę roczną wypłaca się po zakończeniu tego postępowania, z uwzględnieniem ust. 4. Z kolei art. 113a ust. 4 u.s.g. wskazuje, że nagrodę roczną obniża się od 20% do 50% za rok kalendarzowy, w którym funkcjonariusz:

1) został skazany prawomocnym wyrokiem sądu za przestępstwo nieumyślne, ścigane z oskarżenia publicznego lub przestępstwo skarbowe nieumyślne;

2) naruszył dyscyplinę służbową lub zasady etyki zawodowej, jeżeli za czyn ten prawomocnym orzeczeniem wymierzono mu karę dyscyplinarną nie surowszą niż nagana z ostrzeżeniem;

3) nie wywiązywał się z obowiązków służbowych, co zostało stwierdzone w opinii służbowej.

Natomiast art. 113a ust. 5 u.s.g. stanowi, iż nagroda roczna nie przysługuje w przypadku:

1) skazania funkcjonariusza prawomocnym wyrokiem sądu za przestępstwo umyślne, ścigane z oskarżenia publicznego lub przestępstwo skarbowe umyślne;

2) wymierzenia funkcjonariuszowi za czyn, o którym mowa w ust. 4 pkt 2, kary dyscyplinarnej:

a) wydalenia ze służby,

b) ostrzeżenia o niepełnej przydatności do służby,

c) obniżenia stopnia,

d) wyznaczenia na niższe stanowisko służbowe,

e) ostrzeżenia o niepełnej przydatności do służby na zajmowanym stanowisku;

3) zwolnienia funkcjonariusza ze służby z powodu:

a) skazania prawomocnym wyrokiem sądu za przestępstwo nieumyślne, ścigane z oskarżenia publicznego lub przestępstwo skarbowe nieumyślne,

b) popełnienia czynu o znamionach przestępstwa lub przestępstwa skarbowego, jeżeli popełnienie czynu jest oczywiste i uniemożliwia pozostawanie w służbie,

c) niewywiązywania się z obowiązków służbowych w okresie odbywania służby stałej, stwierdzonego w dwóch kolejnych opiniach służbowych, między którymi upłynęło co najmniej 6 miesięcy,

d) nieprzydatności do służby stwierdzonej w opinii służbowej w okresie odbywania służby przygotowawczej.

Bezsprzecznie w dacie wydania zaskarżonej decyzji (jak też decyzji organu I instancji) wobec skarżącego prowadzone było postępowanie karne, w którym ostatecznie przedstawiono mu zarzut popełnienia czynu ciągłego (art. 12 k.k.) wyczerpującego znamiona oszustwa (art. 286 § 1 k.k.) w zbiegu z wyłudzeniem podstępem poświadczenia nieprawdy (art. 272 k.k.). Zgodnie z art. 134 u.s.g. funkcjonariusz ponosi odpowiedzialność dyscyplinarną za popełnione przestępstwa i wykroczenia - niezależnie od odpowiedzialności karnej. Zarówno przestępstwo z art. 272 k.k., jak i przestępstwo z art. 286 § 1 k.k. jest ścigane z oskarżenia publicznego (wyjątek stanowi oszustwo popełnione na szkodę osoby najbliższej, co nie miało miejsca w ramach zarzucanego skarżącemu czynu). Ponadto oba ww. przestępstwa można popełnić jedynie umyślnie, w zamiarze bezpośrednim.

Okoliczność toczącego się względem skarżącego postępowania karnego wypełnia dyspozycję przepisu art. 113a ust. 10 u.s.g. wprowadzającego wyjątek od ustanowionej w art. 113a ust. 9 u.s.g. zasady, iż zwalnianemu ze służby funkcjonariuszowi nagrodę roczną wypłaca się w ostatnim dniu służby. To bowiem od wyniku postępowania karnego zależy wysokość nagrody rocznej (vide art. 113a ust. 4 pkt 1 u.s.g.), jak i samo uprawnienie do tego świadczenia (vide art. 113a ust. 5 pkt 1 u.s.g.). Dlatego w zaistniałym przypadku ewentualne ustalenie skarżącemu prawa do nagrody za 2018 r. powinno nastąpić po prawomocnym zakończeniu postępowania karnego.

Chybiony jest argument skarżącego, że otrzymał nagrodę za rok 2016, w którym to dopuścił się popełnienia zarzucanego mu czynu. Jak wynika z akt administracyjnych sprawy, nagrodę tę organ I instancji przyznał skarżącemu rozkazem personalnym nr [...] wydanym [...] stycznia 2017 r., podczas gdy informacja o postępowaniu karnym wpłynęła do KNO SG dopiero [...] lutego 2017 r., a zatem już po wypłacie tej należności.

Również nietrafne jest porównanie przez skarżącego podstaw do wypłaty mu nagród za 2017 r. i 2018 r., ponieważ o ile w dacie ustalenia prawa do nagrody za 2017 r. skarżący był funkcjonariuszem Służby Granicznej (pozostawał w stosunku służbowym), o tyle wypłata tego świadczenia za rok 2018 determinowana jest z jednej strony okolicznością zwolnienia skarżącego ze służby z dniem [...] lipca 2018 r., a z drugiej strony faktem prowadzenia wobec niego - czyli zwalnianego ze służby funkcjonariusza - postępowania karnego.

W świetle poczynionych ustaleń faktycznych, organy obu instancji prawidłowo orzekły o nieustaleniu skarżącemu prawa do nagrody rocznej za 2018 r. do czasu prawomocnego zakończenia toczącego się wobec niego postępowania karnego.

Mając na uwadze powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.) oddalił skargę.