Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt V SA/Wa 1898/12
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2013-01-23 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6550
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Prezes Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: § 3 pkt 3 lit. a; § 5 ust. 1; § 9 ust. 1 i ust. 3; § 10 ust. 1
journal: Dz.U. 2005 nr 17 poz 142
law: Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 18 stycznia 2005 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na dostosowanie gospodarstw rolnych do standardów Unii Europejskiej objętej planem rozwoju obszarów wiejskich
article: art. 29; art. 41
journal: Dz.U. 2008 nr 98 poz 634
law: Ustawa z dnia 9 maja 2008 r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa.
journal: Dz.U.UE.L 2004 nr 141 poz 18 art. 73 ust. 5
law: Rozporządzenie Komisji (WE) nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004 r. ustanawiające szczegółowe zasady wdrażania wzajemnej zgodności, modulacji  oraz zintegrowanego systemu administracji i kontroli przewidzianych w rozporządzeniu Rady (WE) nr 1782/2003 ustanawiającego wspólne zasady dla  systemów pomocy bezpośredniej w zakresie wspólnej polityki rolnej oraz określonych systemów wsparcia dla rolników

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA - Ewa Wrzesińska-Jóźków (spr.), Sędzia WSA - Izabella Janson, Sędzia WSA - Tomasz Zawiślak, , Protokolant st. sekr. sąd. - Marcin Kwiatkowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 stycznia 2013 r. sprawy ze skargi W. M. na decyzję Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] czerwca 2012 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności z tytułu pomocy finansowej na dostosowanie gospodarstw rolnych do standardów Unii Europejskiej. oddala skargę


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi jest decyzja Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (dalej: "Prezes Agencji") z [...] czerwca 2012 r. nr [...] utrzymująca w mocy własną decyzję z [...] marca 2012 r. nr [...] ustalającą W. M. (dalej: "skarżący") kwotę nienależnie pobranych płatności uzyskanych na mocy decyzji Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w [...] (dalej: "Kierownik Biura Powiatowego ARiMR") z [...] września 2006 roku nr [...], którą przyznano skarżącemu pomoc finansową na dostosowanie gospodarstwa rolnego do standardów Unii Europejskiej. Decyzję podjęto w następującym stanie faktycznym i prawnym.

W dniu 14 marca 2005 r. skarżący złożył na podstawie § 7 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 stycznia 2005 roku w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na dostosowanie gospodarstw rolnych do standardów Unii Europejskiej objętej planem rozwoju obszarów wiejskich (Dz. U. 2005 r., Nr 17, poz. 142 ze zm) – dalej: "rozporządzenie DSU" wniosek o pomoc finansową. Do wniosku dołączony został Plan dostosowania gospodarstwa rolnego do standardów Unii Europejskiej (dalej: "Plan dostosowania") Na podstawie informacji podanych we wniosku ustalono, że skarżący wnosił o płatność na budowę płyty gnojowej o pow. 66,93 m2 oraz budowę zamkniętego zbiornika na gnojówkę o pojemności 53,54 m3 i zbiornika zamkniętego na gnojowicę o pojemności 155,89 m3. Kwota wnioskowanej pomocy finansowej wyniosła łącznie 133.865 zł.

Decyzją z [...] września 2006 roku Kierownik Biura Powiatowego ARiMR przyznał skarżącemu pomoc finansową w łącznej wysokości 93 373,25 zł. Przyznana pomoc miała być wypłacona w dwóch ratach, z zastrzeżeniem dopełnienia obowiązków wynikających z treści § 9 ust. 3 rozporządzenia DSU tj. pod warunkiem zrealizowania w terminie przedsięwzięcia określonego w Planie dostosowania. Termin wypłaty pierwszej raty w kwocie 48 186,63 zł. obejmował 60 dni od dnia, w którym decyzja stanie się ostateczna. Natomiast druga rata (48 186,62 zł) miała zostać wypłacona w terminie 60 dni od dnia złożenia oświadczenia określonego w § 9 ust. 3 pkt 1 lit. b powołanego wyżej rozporządzenia.

W dniu 14 stycznia 2008 r. skarżący przesłał do Biura Powiatowego ARiMR w [...] oświadczenie o zrealizowaniu przedsięwzięcia. W związku z powyższym w dniu [...] lutego 2008 roku przeprowadzona została przez inspektorów terenowych kontrola na miejscu. W wyniku kontroli stwierdzono, iż w gospodarstwie skarżącego wykonano płytę gnojną o powierzchni przekraczającej 100 m2, wykonano zbiornik na gnojówkę o pojemności 8,32 m3 i wykonano zbiornik otwarty na gnojówkę o pojemności 243 m3. Powyższe ustalenia zostały potwierdzone podczas wizytacji przeprowadzonej w gospodarstwie skarżącego w dniu [...] lutego 2008 r.

W dniu [...] marca 2008 r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR zawiadomił skarżącego o wszczęciu postępowania w sprawie uchylenia decyzji przyznającej pomoc.

Pismem z 26 marca skarżący powiadomił organ na piśmie, że podjął kroki w kierunku zmiany decyzji o pozwoleniu na budowę. Do Pisma dołączył kopię wniosku z 26 marca 2008 r. skierowanego do Starostwa Powiatowego w [...] o pozwolenie na odstąpienie od zatwierdzonego projektu lub innych warunków pozwolenia na budowę i wydanie zamiennej decyzji w pozwoleniu na budowę w zakresie przykrycia zbiornika na gnojówkę.

Decyzją z [...] kwietnia 2008 roku nr [...], wydaną na podstawie art. 162 § 2 i § 3 kpa w związku z § 9 ust. 3 rozporządzenia DSU Kierownik Biura Powiatowego ARiMR uchylił w całości swoją decyzję z [...] września 2006 roku o przyznaniu pomocy finansowej. Po rozpatrzeniu odwołania Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w [...] (dalej: "Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR") decyzją z [...] lipca 2008 r. nr [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt. 1 Kpa oraz art. 5 ust. 2 Ustawy o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich ze środków pochodzących z Sekcji Gwarancji Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej z dnia 28 listopada 2003 roku (Dz. U. 2003, Nr 229, poz. 2273 ze zm.) utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

Wyrokiem z 16 grudnia 2008 r. Sygn. akt III S.A./Po 433/08 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu stwierdził nieważność decyzji Dyrektora Oddziału Regionalnego ARiMR z [...] lipca 2008 r. i poprzedzającej ją decyzji Kierownika Biura Powiatowego ARiMR z [...] kwietnia 2008 r. W uzasadnieniu wyroku Sąd podniósł, że w przedmiotowej sprawie wydano decyzję w I instancji przy zastosowaniu trybu z art. 162 § 2 k.p.a. bez wystarczającej podstawy prawnej, czego konsekwencją była konieczność uznania, iż decyzje obu instancji dotknięte są wadą nieważności, o jakiej mowa w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.

Mając na względzie stwierdzoną podczas kontroli na miejscu nieprawidłowość, Prezes Agencji pismem z [...] października 2010 r. wszczął z urzędu postępowanie w sprawie ustalenia nienależnie pobranych środków finansowych, ustalonych decyzją Kierownika Biura Powiatowego ARiMR z [...] września 2006 r., a następnie decyzją z [...] marca 2012 r. ustalił skarżącemu kwotę nienależnie pobranych płatności z tytułu dostosowania gospodarstw rolnych do standardów Unii Europejskiej w wysokości 48.186,63 zł. Po rozpatrzeniu wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy Prezes Agencji zaskarżoną decyzją z [...] czerwca 2012 r. utrzymał w mocy własną decyzje podjętą w pierwszej instancji. W uzasadnieniu podniesiono, iż przedsięwzięcie zadeklarowane w Planie dostosowania gospodarstwa rolnego do standardów Unii Europejskiej nie zostało przez producenta rolnego w pełni zrealizowane.

Na powyższą decyzję skarżący wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, w której domaga się uchylenia decyzji obu instancji bądź stwierdzenia ich nieważności. Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie:

- art. 29 ust. 1 i 3 ustawy z 9 maja 2008r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa i wydanie decyzji bez podstawy prawnej poprzez zastosowanie powyższego przepisu, który nie może być podstawą prawną w niniejszej sprawie ponieważ ustawa weszła w życie 24 czerwca 2008 r. a wg art. 41 ustawy, jej przepisy stosuje się jedynie do spraw dotyczących udzielania pomocy wszczętych na podstawie wcześniejszych przepisów i nie zakończonych przed wejściem w życie tej ustawy

-art. 29 ust. 3 ustawy o Agencji poprzez wydanie zaskarżonej decyzji przez osobę nieuprawnioną - wskazany przepis pozbawia Prezesa Agencji możliwości upoważniania pracowników Agencji do rozpatrywania wniosków o ponowne rozpatrzenie sprawy

- art. 73 ust. 1 i 3 rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004 ustanawiającego szczegółowe zasady wdrażania zasady współzależności, modulacji oraz zintegrowanego systemu administracji i kontroli przewidzianych w rozporządzeniach Rady (WE) nr 1782/2003 i (WE) nr 73/2009, oraz wdrażania zasady współzależności przewidzianej w rozporządzeniu Rady (WE) nr 479/2008 (Dz.U.UE.L.2004.141.18 ze zm.) poprzez nieuwzględnienie, że zwrot płatności uległ przedawnieniu na podstawie art. 73 ust. 5 powołanego rozporządzenia

Podniósł, iż wniosek o przyznanie płatności, do którego załączony był Plan dostosowania złożył 14 marca 2005 r., decyzja przyznająca płatności wydana została [...] września 2006 r., natomiast Plan dostosowania zwrócono jemu dopiero 4 lutego 2008 r., tymczasem zgodnie z treścią § 7 ust. 4 rozporządzenia RM z 18.01.2005 r. organ zobowiązany był zwrócić skarżącemu Plan dostosowania niezwłocznie. W ocenie skarżącego negatywne konsekwencje niedopełnienia obowiązku określonego w przepisie ponosi ten, na kim ten obowiązek spoczywa. Skarżący podniósł, iż wypełnił warunki określone w decyzji Kierownika Biura Powiatowego ARiMR. W decyzji tej określono wyłącznie kwotę pomocy i warunek wypłacenia drugiej raty (złożenie oświadczenia), nie określono w niej natomiast warunków technicznych planowanego przedsięwzięcia budowlanego. Warunki te zostały określone w Planie dostosowawczym, nie miały one jednak charakteru wiążącego, ponieważ Plan nie został skarżącemu zwrócony. Stwierdził także, że budowa zbiorników przebiegała pod nadzorem pracowników Biura Powiatowego ARiMR i kolejne fazy były przez pracowników tego Biura akceptowane.

Podniósł ponadto, iż decyzja z [...] września 2006 r. o przyznaniu pomocy finansowej nie została dotychczas uchylona i jest obowiązująca.

Skarżący zarzucił organom orzekającym, że postępowanie administracyjne ograniczyło się jedynie do stwierdzenia pewnych rozbieżności powierzchniowych i co do zadaszenia zbiorników a nie do merytorycznej oceny, czy mimo to przedsięwzięcie spełniło wymagania prawa unijnego.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. W przyjętym przez producenta rolnego Planie dostosowania gospodarstwa rolnego do standardów UE zobowiązał się on do wybudowania w gospodarstwie rolnym płyty gnojowej o pow. 66,93 m2 oraz budowy zamkniętego zbiornika na gnojówkę o pojemności 53,54 m3 i zbiornika zamkniętego na gnojowicę o pojemności 155,89 m3.

W dniu 14 stycznia 2008 r. skarżący złożył oświadczenie, że zrealizował przedsięwzięcie określone w Planie dostosowania.

Jak wynika z prawidłowo ustalonego stanu faktycznego w sprawie, skarżący nie wykonał właściwie przyjętego zobowiązania. Niespornym jest bowiem, iż w wyniku przeprowadzonej w dniu [...] lutego 2008 r. przez organ kontroli, pracownicy Biura Kontroli ARiMR stwierdzili, iż w gospodarstwie skarżącego wykonano płytę gnojną o powierzchni 100,88 m2, wybudowano zbiornik na gnojówkę o pojemności 8,32 m3 i zbiornik otwarty na gnojówkę o pojemności 243 m3. Skarżący nie kwestionował tych ustaleń, co potwierdził podpisem na protokole kontroli. Oświadczył natomiast, że wniesie zmiany do Planu dostosowania i pozwolenie na budowę. W protokole zaznaczono, że skarżący przedstawił kontrolującym decyzję i pozwolenie na budowę z [...] listopada 2007 r. wydane przez Starostę [...], które obejmowały budowę płyty obornikowej 101,93 m2, zbiornika otwartego na gnojówke o poj. 243 m3 oraz zbiornika na gnojówkę zamkniętego o poj. 8 m3.

Przechodząc do wyjaśnienia podjętego przez organy rozstrzygnięcia zauważyć należy, że ustawa z 28 listopada 2003r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich ze środków pochodzących z Sekcji Gwarancji Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej (Dz. U. Nr 229, poz. 2273 ze zm.) określa zadania oraz właściwość jednostek organizacyjnych i organów, w zakresie wspierania rozwoju obszarów wiejskich ze środków pochodzących z Sekcji Gwarancji EFOiGR dotyczące m.in. dostosowania gospodarstw rolnych do standardów UE, określonych przepisami Unii Europejskiej oraz postanowieniami Traktatu Akcesyjnego. Zgodnie z delegacją ustawową zawartą w art. 3 ust. 2 pkt 1 powołanej ustawy, Rada Ministrów w zakresie ustalonym w planie rozwoju obszarów wiejskich określiła w rozporządzeniu z dnia 18 stycznia 2005 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na dostosowanie gospodarstw rolnych do standardów Unii Europejskiej objętej planem rozwoju obszarów wiejskich (Dz. U. z 2005 r. Nr 17, poz. 142 ze zm.) – zwanego dalej "rozporządzeniem DSU", szczegółowe warunki udzielania oraz zwracania pomocy finansowej na dostosowanie gospodarstw rolnych do standardów Unii Europejskiej. Stosownie do § 3 pkt 3 lit. a rozporządzenia DSU płatność jest udzielana producentowi rolnemu, który zobowiąże się do realizacji przedsięwzięcia określonego w Planie dostosowania gospodarstwa rolnego do standardów UE, w terminie określonym w tym planie, w celu dostosowania gospodarstwa rolnego do wymagań w zakresie przechowywania nawozów naturalnych określonych w przepisach o nawozach i nawożeniu oraz w sprawie szczegółowych wymagań, jakim powinny odpowiadać programy działań mające na celu ograniczenie odpływu azotu ze źródeł rolniczych.

Zgodnie z § 5 ust. 1 rozporządzenia DSU przedsięwzięcie, o którym mowa w § 3 pkt 3 lit. a tiret pierwsze, polega na wyposażeniu gospodarstwa rolnego w płytę gnojową lub zbiornik na gnojowicę lub gnojówkę lub na rozbudowie płyty gnojowej.

Rozporządzenie DSU w § 9 ust. 1 stanowi, iż płatność wypłaca się w dwóch równych ratach. Stosownie do § 9 ust. 3 pkt 1 drugą ratę płatności wypłaca się, jeżeli producent rolny zrealizował w terminie przedsięwzięcie określone w Planie dostosowania oraz nie później niż w dniu, w którym upłynął termin zakończenia realizacji tego przedsięwzięcia, osiągnął wielkość ekonomiczną gospodarstwa rolnego wynoszącą co najmniej 4 EJW (ESU), w rozumieniu decyzji Komisji (EWG) nr 85/377 z 7 czerwca 1985r. ustanawiającej wspólnotową typologię gospodarstw rolnych oraz złożył kierownikowi biura powiatowego Agencji, właściwego ze względu na miejsce zamieszkania producenta rolnego, nie później niż w terminie 14 dni od dnia, w którym upłynął termin zakończenia realizacji przedsięwzięcia określonego w planie dostosowania, na formularzu udostępnionym przez Agencję, oświadczenie o zakończeniu realizacji tego przedsięwzięcia oraz o tym, że wielkość ekonomiczna gospodarstwa rolnego wynosi co najmniej 4 EJW (ESU).

W załączonym do wniosku Planie dostosowania skarżący zobowiązał się do wybudowania płyty gnojowej o pow. 66,93 m2 oraz zamkniętego zbiornika na gnojówkę o pojemności 53,54 m3 i zbiornika zamkniętego na gnojowicę o pojemności 155,89 m3. Dodatkowo w dniu 22 sierpnia 2006 r. złożył oświadczenie, w którym zobowiązał się do wybudowania płyty obornikowej i zbiornika na gnojówkę zgodnie z Planem dostosowania.

Decyzja Kierownika Biura Powiatowego ARiMR " z [...] września 2006r. o przyznaniu skarżącemu pomocy finansowej na dostosowanie gospodarstw rolnych do standardów UE zawierała wyraźnie sformułowany warunek, że kwota przyznanej płatności na poszczególne przedsięwzięcia będzie wypłacona na dostosowanie gospodarstwa rolnego do podjętych wymagań, z zastrzeżeniem, że pierwsza rata płatności zostanie wypłacona w terminie 60 dni od dnia, gdy decyzja stanie się ostateczna. Zaś druga rata płatności zostanie wypłacona w terminie 60 dni od dnia złożenia oświadczenia o zakończeniu realizacji przedsięwzięcia określonego w Planie dostosowania. Skutkiem niezrealizowania przedsięwzięcia, zgodnie z warunkami przyjętej pomocy nie jest wyłącznie wstrzymanie wypłaty drugiej raty, ale również obowiązek zwrotu pierwszej raty płatności, o czym stanowi § 10 ust. 1 rozporządzenia, zgodnie z którym pierwsza rata płatności podlega zwrotowi, jeżeli producent rolny nie zrealizował w terminie przedsięwzięcia określonego w planie dostosowania lub nie złożył w terminie oświadczenia, o którym mowa w § 9 ust. 3 pkt 1 lit. b.

Skarżący, składając oświadczenie w dniu 14 stycznia 2008r. o zrealizowaniu przedsięwzięcia, jego zdaniem zgodnego z Planem dostosowania, w sposób nie pozostawiający wątpliwości oświadczył, że zakończył wykonanie zamierzeń do których się zobligował. Wskazać tutaj także należy, że użyte w oświadczeniu składanym przez beneficjentów przedmiotowych programów sformułowanie: "oświadczam, że w dniu w którym upłynął termin zakończenia realizacji przedsięwzięcia (...)" w sposób klarowny i nie budzący żadnych wątpliwości potwierdza zakończenie inwestycji.

Wskazać należy, że producent rolny wykonał płytę gnojową oraz zbiornik na gnojówkę i gnojowicę o powierzchni, pojemnościach i parametrach innych niż przewidziane w Planie dostosowania, a mianowicie wybudował płytę gnojną o powierzchni przekraczającej 100 m2, zbiornik na gnojówkę o pojemności 8,32 m3 i zbiornik otwarty na gnojówkę o pojemności 243 m3. W związku z powyższym Prezes Agencji zobligowany był do podjęcia działań zmierzających do uzyskania zwrotu pierwszej raty, wypłaconej rolnikowi na realizację przedsięwzięcia określonego w Planie dostosowania.

Należy podkreślić, że skarżący zobowiązał się do wyposażenia gospodarstwa rolnego w płytę gnojową i zbiorniki na gnojowicę i gnojówkę o ściśle określonych parametrach. To przecież sam skarżący określił w Planie dostosowania co zostanie wybudowane. Nie jest dopuszczalna samowolna zmiana parametrów budowanych obiektów. Jeśli taka zmiana nastąpiła, skarżący nie może żądać od organów, aby post factum oceniały, czy wykonane przez niego obiekty, inne niż planowane, dostosowują jego gospodarstwo do standardów Unii Europejskiej.

Nie jest trafny zarzut skarżącego dotyczący braku ustalenia przez organ, w jakiej części przedsięwzięcie zostało wykonane. Organ dokonał ustaleń, co faktycznie skarżący wybudował w swoim gospodarstwie i stwierdził, że przedsięwzięcie nie zostało zrealizowane zgodnie z Planem dostosowania. Organ nie jest uprawniony do modyfikowania Planu dostosowania poprzez uznanie, że skarżący wykonał inne przedsięwzięcie o charakterze ekologicznym. Częściowa realizacja przyjętego planu nie powoduje dostosowania gospodarstwa do standardów unijnych. Plan dostosowania gospodarstwa rolnego musi być traktowany jako całość, tak więc budowa innych obiektów (zbiorników) powoduje, że cel podjętego działania nie został osiągnięty. To powoduje, że zgodnie z ww. § 10 ust. 1 rozporządzenia DSU, pierwsza rata płatności otrzymana przez producenta rolnego podlega zwrotowi.

Skarżący, jak wynika z treści dokumentów – otrzymał w dniu [...] listopada 2007 r. pozwolenie na budowę zupełnie innych obiektów budowlanych, niż wynikało to z przyjętych przez niego zobowiązań wynikających z Planu dostosowania. Z zapisów w protokole z czynności kontrolnych z [...] lutego 2008 r. wynika, że decyzja - pozwolenie na budowę obejmowała: budowę płyty obornikowej o pow. 101,93 m2, zbiornika otwartego na gnojówkę o poj. 243 m3 oraz zbiornika na gnojówkę zamkniętego o poj. 8 m3. Nie jest zrozumiałe, dlaczego skarżący – skoro ubiegał się o wydanie pozwolenia na inne obiekty niż określone w Planie dostosowania - nie podjął działań zmierzających do skorygowania Planu dostosowawczego. Skarżący podjął działania zmierzające do zmiany projektu budowlanego polegającej na wykonaniu zadaszenia zbiornika dopiero po wszczęciu postępowania zmierzającego do uchylenia decyzji o przyznaniu płatności, o czym powiadomił organ pismem z 26 marca 2008 r. W marcu 2008 r. wystąpił o zmianę projektu budowlanego (projekt zmian w trakcie budowy) na budowę zbiornika na płynne odchody zwierzęce o poj, 243 m3) poprzez wykonanie zadaszenie nad budowanym otwartym zbiornikiem. Stosowne dokumenty potwierdzające zmiany dokonane w projekcie budowlanym zostały złożone do Prezesa Agencji przy wniosku skarżącego z 10 kwietnia 2012 r. o ponowne rozpatrzenie sprawy. Należy podkreślić, że te zmiany (zmiana pozwolenia na budowę oraz wykonanie zadaszenia zbiornika o pow. 243 m2) nie doprowadziły do zgodności inwestycji z Planem dostosowania, no i przede wszystkim zostały podjęte po terminie (po złożeniu przez skarżącego oświadczenia o zrealizowaniu przedsięwzięcia.

Tak więc działania podjęte przez skarżącego w zakresie zmiany projektu budowlanego nie mogły odnieść pozytywnego skutku w postaci odstąpienia organu od dochodzenia zwrotu wpłaconej pierwszej raty oraz wypłacenia drugiej z dwóch powodów:

- decyzja przyznająca płatność dotyczyła innego przedsięwzięcia

- skarżący pismem z dnia 14 stycznia 2008 r. złożył oświadczenie o zrealizowaniu przedsięwzięcia - określonego w Planie dostosowawczym i nie poinformował organów o zmianach, które samowolnie wprowadził.

Nie ma natomiast żadnego dokumentu potwierdzającego twierdzenia skarżącego, że budowa zbiorników przebiegała pod nadzorem Biura Powiatowego ARiMR w [...] i że kolejne etapy budowy były akceptowane przez pracowników tego biura.

Skarżący podnosił w swoich pismach, ze był "niedoinformowany o konieczności wykonania zbiornika krytego, gdyż "dokument Plan dostosowania (...) otrzymał dopiero 4 lutego 2008 r." Skarżący powołał przepis § 7 ust. 4 rozporządzenia DSU zgodnie z którym organ powinien zwrócić plan dostosowania niezwłocznie po wykonaniu ich kopii i potwierdzeniu ich zgodności z oryginałem, tymczasem skarżący otrzymał Plan dostosowania dopiero 4 lutego 2008 r. Nie zasługują na aprobatę argumenty skarżącego, iż nie może on ponosić negatywnych konsekwencji niedopełnienia przez organ obowiązku zwrotu Planu dostosowania. To, że organ nie zwrócił Planu dostosowawczego nie zwalniało skarżącego z obowiązku realizacji inwestycji zgodnie z tym planem. To przecież skarżący złożył Plan dostosowania i wiedział do czego się zobowiązał. Możliwość zrealizowania przedsięwzięcia nie była uwarunkowana zwrotem planu. W każdym czasie skarżący mógł zażądać wydania dokumentu, jeśli miał wątpliwości co do jego treści. Należy także zauważyć, że pouczenie o konieczności zrealizowania przedsięwzięcia zgodnie z Planem dostosowania zawarte zostało w decyzji przyznającej płatność.

W ocenie Sądu nie są trafne także twierdzenia skarżącego, że zwrot płatności uległ przedawnieniu. Kwestie przedawnienia reguluje art. 73 ust. 5 Rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004 z 21 kwietnia 2004r. ustanawiającego szczegółowe zasady wdrażania zasady współzależności, modulacji oraz zintegrowanego systemu administracji i kontroli przewidzianych w rozporządzeniach Rady (WE) nr 1782/2003 i (WE) nr 73/2009 oraz wdrażania zasady współzależności przewidzianej w rozporządzeniu Rady (WE) nr 479/2008. Przepis ten stanowi, że obowiązek zwrotu płatności nie ma zastosowania, jeżeli okres między datą płatności pomocy a datą pierwszego powiadomienia beneficjenta (...) jest dłuższy niż 10 lat, jednakże gdy beneficjent działał w dobrej wierze, okres ten jest ograniczony do 4 lat. Skarżący podnosi, że działał w dobrej wierze, czego dowodem są jego wyjaśnienia i działania podjęte od momentu złożenia wniosku o przyznanie pomocy.

Kwestia właściwego określenia działania beneficjenta w dobrej lub w złej wierze wymaga wskazania, że obowiązujące przepisy prawa w tej mierze nie zawierają żadnych definicji. Pojęcia te wiąże się z tzw. klauzulami generalnymi w prawie. Ich istotą jest możliwość uwzględnienia w ocenie stanu faktycznego różnych okoliczności faktycznych, które w oderwaniu od konkretnej sprawy nie mogą być ocenione raz na zawsze i w jednakowy sposób wg schematu o walorze bezwzględnym. Dla oceny dobrej lub złej wiary istotna jest świadomość beneficjenta. Generalnie przyjmuje się, że dobra wiara polega na usprawiedliwionym w danych okolicznościach przekonaniu, że podmiotowi przysługuje prawo czyli, że działał zgodnie z prawem. W dobrej wierze jest zatem ten, kto powołuje się na pewne prawo lub stosunek prawny mniemając, że to istnieje choćby mniemanie to było błędne jeżeli tylko błędność mniemania należy w danych okolicznościach uznać za usprawiedliwioną. W złej wierze jest ten kto powołując się na pewne prawo lub stosunek prawny wie, że owo prawo lub stosunek prawny nie istnieje, albo też wprawdzie tego nie wie, ale jego braku wiedzy w danych okolicznościach nie można uznać za usprawiedliwiony.

Zła wiara występuje, gdy brak świadomości o nieistnieniu pewnego prawa lub stosunku jest "wynikiem niedbalstwa, niezachowania normalnej w danych okolicznościach stosowności". Ocena okoliczności konkretnej sytuacji (np. co do uznania błędu za usprawiedliwiony) i zasadności postępowania z ogólnie przyjętymi normami postępowania powinna być poddana bardzo surowym i ostrym kryteriom. Oczywiście szczególny przepis prawa może wprowadzić w sposób wyraźny lub dorozumiany pewne modyfikacje w rozumieniu pojęcia dobrej wiary. Analizowany przepis tego rodzaju unormowań nie zawiera. Zatem obowiązujące w tym względzie powinny być ogólnie przyjęte pojęcia, co do rozumienia dobrej i złej wiary z uwagi na zasadę jednolitości systemu prawa.

Co do zasady przyjmuje się, że dobrą wiarę uchyla już brak staranności, bowiem "w złej wierze jest ten, kto zna rzeczywisty stan prawny albo nawet wprawdzie go nie zna, ale mógł się o nim przy dołożeniu należytych starań dowiedzieć" (A. Wolter, J. Ignatowicz, K. Stefaniuk, Prawo cywilne. Zarys..., s. 358). Jako zasadę stosowaną w przypadku braku odmiennej woli ustawodawcy należy jednak przyjąć, że już zwykłe niedbalstwo, czyli brak należytej staranności, wyklucza dobrą wiarę. Generalnie w obrocie prawnym nie można bowiem usprawiedliwiać niedbalstwa (komentarz do art. 7 k.c. w : B. Giesen, W.J. Katner, P. Księżak, B. Lewaszkiewicz-Petrykowska, R. Majda, E. Michniewicz-Broda, T. Pajor, U. Promińska, M. Pyziak-Szafnicka, W. Robaczyński, M. Serwach, Z. Świderski, M. Wojewoda, Kodeks cywilny. Część ogólna. Komentarz, LEX, 2009).

Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy – w ocenie Sądu –skarżącemu można przypisać brak staranności w działaniu. Skarżący zobowiązał się do określonych działań - wykonania przedsięwzięcia zgodnie z Planem dostosowania. Obowiązku tego nie dopełnił. Zatem zachowanie beneficjenta wyraźnie wskazuje, że nie wykazał się należytą starannością, a co za tym idzie nie można mówić o wystąpieniu przesłanki dobrej wiary. W ocenie sądu zasadnie organ orzekający przyjął, iż, skarżący nie działał w dobrej wierze. Z tych względów do zwrotu płatności przez skarżącego winien mieć zastosowanie 10 – letni termin przedawnienia.

Nie jest zasadny zarzut, że zaskarżona decyzja Prezesa Agencji i poprzedzająca ją decyzja tego organu z [...] marca 2012 zostały wydane bez podstawy prawnej. W ocenie skarżącego art. 29 ustawy z dnia 9 maja 2008 r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (Dz.U. Nr. 98, poz. 634 ze zm.) – dalej: "ustawa o ARiMR" nie może być podstawą postępowania w niniejszej sprawie, gdyż ustawa ta weszła w życie 24 czerwca 2008 r., a według art. 41 j jej przepisy stosuje się jedynie do spraw dotyczących udzielania pomocy wszczętych na podstawie wcześniejszych przepisów i nie zakończonych przed dniem wejścia w życie tej ustawy.

Sąd zauważa, ze art. 41 powołanej wyżej ustawy o ARiMR stanowi iż "sprawy dotyczące udzielania pomocy, wszczęte na podstawie dotychczasowych przepisów i niezakończone przed dniem wejścia w życie ustawy, są rozpatrywane zgodnie z przepisami ustawy". A więc odwrotnie niż to wywodzi skarżący, ustawodawca nakazał stosować reżim określony w tej ustawie także do spraw będących w toku. Niezależnie od powyższego należy zauważyć, iż sprawa dotycząca zwrotu należności została wszczęta zawiadomieniem z dnia [...] października 2010 r., a więc po dacie wejścia w życie powołanej wyżej ustawy.

Kolejny zarzut dotyczący naruszenia treści art. 29 ust. 3 ustawy z dnia 9 maja 2008 r. o ARiMR poprzez wydanie decyzji przez nieuprawnioną osobę nie znajduje w opinii Sądu zastosowania do niniejszej sprawy. Zasady określające organ właściwy do rozpoznawania sprawy w II instancji określa w tym wypadku przepis art. 29 ust. 4 powołanej ustawy, zgodnie z którym od decyzji, o której mowa w ust. 1, wydanej w pierwszej instancji przez Prezesa Agencji nie służy odwołanie, jednakże strona niezadowolona z tej decyzji może zwrócić się z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy. Do wniosku stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące odwołań od decyzji administracyjnych. Tak więc Prezes Agencji uprawniony był do ponownego rozpoznania sprawy i mógł zgodnie z ogólnymi przepisami dotyczącymi odwołań upoważnić pracowników Agencji do podpisywania decyzji w jego imieniu.

Nie jest zasadny także kolejny zarzut, iż decyzja o przyznaniu pomocy nie została dotychczas uchylona. Z powyższego skarżący zdaje się wywodzić, że organ nie może dochodzić zwrotu kwoty, przyznanej funkcjonującą w obiegu prawnym decyzją. Przepis art. 29 ust. 1 ustawy o ARiMR (w brzmieniu obowiązującym w dacie orzekania przez organ) uprawniał Prezesa do ustalenia, w drodze decyzji, kwot nienależnie lub nadmiernie pobranych środków publicznych, bez potrzeby wzruszania decyzji przyznającej te środki. Istotne jest natomiast, żeby w postępowaniu w przedmiocie wydania decyzji o zwrocie ustalone zostało, że kwoty pobrane zostały nienależnie. Przy czym nie ma znaczenia, czy ta "nienależność" istniała w dacie wydania decyzji przyznającej płatność, czy też powstała później – tak jak w niniejszej sprawie – wskutek nie wykonania przedsięwzięcia.

W ocenie Sądu organ administracyjny prawidłowo, w sposób rzetelny i pełny przedstawił uzasadnienie faktyczne i prawne, a także wyjaśnił producentowi przesłanki, którymi się kierował przy podejmowaniu przyjętego rozstrzygnięcia, co odzwierciedlił w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Z powyższych względów, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał, że zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem i na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), orzekł jak w sentencji wyroku.