Wyrok WSA w Szczecinie, sygn. akt II SA/Sz 406/12
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Data orzeczenia: 2012-07-04 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6136 Ochrona przyrody
Hasła tematyczne: Ochrona przyrody
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję
Powołane przepisy: article: art. 83 ust. 1 pkt 1, art.90, art. 2 ust. 2 pkt 5
journal: Dz.U. 2009 nr 151 poz 1220
law: Ustawa z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody - tekst jednolity
article: art. 7,8,10, 75,107,
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 145 par. 1 pkt 1 lit. c, 134 par. 1
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marzena Iwankiewicz (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Katarzyna Grzegorczyk-Meder,, Sędzia WSA Arkadiusz Windak, Protokolant Aneta Kukla, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 27 czerwca 2012 r. przy udziale Prokuratora Prokuratury Apelacyjnej w Szczecinie Barbary Rzuchowskiej sprawy ze skargi Gminy na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie zezwolenia na usunięcie drzew I. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Starosty z dnia [...] r. Nr [...] II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu, III. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz Gminy kwotę [...] złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Gmina złożyła w dniu [...] r. do Starostwa Powiatowego

wniosek o zezwolenie na usunięcie [...] sztuk drzew z gatunku [...]o wymiarach [...] cm rosnących na działce nr [...]obręb ewidencyjny [...]. W uzasadnieniu wniosku Gmina wskazała, iż drzewa te rosną w pasie drogi gminnej, niepublicznej w [...]. Rosną zbyt blisko budynku uszkadzając go systemami korzeniowymi, zawężają też światło drogi. Starosta Powiatowy pismem z dnia [...]r. zawiadomił wnioskodawczynię o wszczęcie postępowania i możliwości zapoznania się z materiałem zgromadzonym w sprawie.

W dniu [...]r. zostały przeprowadzone oględziny miejsca, w którym rosną drzewa objęte wnioskiem.

W oględzinach udział brał przedstawiciel Gminy.

Decyzją z dnia [...]r. Starosta powołując się na art. 104 K.p.a., oraz art. 83 ust. 1 pkt 1 i art. 90 ustawy z dnia 16.04.2004 r. o ochronie przyrody (t.j. z 2009 r. Dz. U. Nr 151, poz. 1220 ze zm.) nie zezwolił Gminie z siedzibą przy ul. [...] na usunięcie trzech egzemplarzy drzew z gatunku [...]o obwodach pni [...]cm mierzonych na wysokości [...] cm, z terenu działki nr [...]położonej w obrębie ewidencyjnym [...], stanowiącej pas drogowy drogi gminnej niepublicznej (Gmina).

Z ustaleń organu wynika, że działka nr [...] położona w obrębie ewidencyjnym [...], gmina [...] (sklasyfikowana jako dr. KW [...] jest własnością Gminy.

W dniu [...] r. pracownik Wydziału Ochrony Środowiska Starostwa Powiatowego w obecności pracownika Gminy przeprowadził wizję lokalną na terenie działki nr [...], celem oględzin drzew wnioskowanych do usunięcia i stwierdzenia zasadności ich usunięcia. Stwierdzono, że na terenie przedmiotowej nieruchomości rosną [...] drzewa z gatunku [...] o obwodach pni [...]cm (mierzonych na wysokości [...] cm). Drzewa znajdowały się w dobrym stanie zdrowotnym (brak widocznego posuszu, wypróchnień i ubytków w szyjach korzeniowych oraz wyniesień gruntu w obrębach systemów korzeniowych, statyki stabilne). Na dzień oględzin nie stwierdzono widocznych uszkodzeń budynku gospodarczego na wysokości rosnących [...] (odległość drzew od budynku ok. 1 m), korony drzew nie stykały się z pokryciem dachowym budynku. Od strony drogi przycięte dolne gałęzie koron. Na przedmiotowym odcinku drogi, drzewa rosną tylko po jednej stronie- naprzeciwległy odcinek drogi wolny od drzewostanu. Podczas oględzin zmierzono szerokość drogi, widoczny ślad przejeżdżającego pojazdu na gruncie mieścił się w granicach drogi. Stwierdzono, że na dzień wizji lokalnej [...] wnioskowane do usunięcia swoim usytuowaniem wzdłuż pasa drogowego drogi niepublicznej (rosnące przy granicy działki nr [...]) nie zawężają światła drogi w stopniu uniemożliwiającym jej użytkowanie.

Po przeprowadzonych oględzinach, zaopiniowano negatywnie usunięcie przedmiotowych drzew. Drzewa ujęte we wniosku, w terenie zostały wskazane przez pracownika Gminy. W dniu [...]r. wykonano także dokumentację zdjęciową ww. egzemplarzy drzew. Nie stwierdzono występowania gatunków chronionych w obrębie przedmiotowych brzóz brodawkowatych.

Organ powołując się na art. 83 ust. 2c ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r.

o ochronie przyrody (t.j. z 2009 r. Dz. U. Nr 151, poz. 1220 z późniejszymi zmianami) zgodnie, z którym organ właściwy do wydania zezwolenia, o którym mowa w ust. 1, przed jego wydaniem dokonuje oględzin w zakresie występowania w obrębie zadrzewień gatunków chronionych.

W dniu [...]r. sporządzono protokół z wizji lokalnej i dokumentację fotograficzną drzew.

Zdaniem organu I instancji na podstawie art. 83 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia

16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (tekst jednolity z 2009 r. Dz. U. Nr 151,

poz. 1220 z późn. zm.) usunięcie drzew lub krzewów z terenu nieruchomości może nastąpić, z zastrzeżeniem ust. 2 i 2a, po uzyskaniu zezwolenia wydanego przez wójta, burmistrza albo prezydenta miasta na wniosek posiadacza nieruchomościami.

Powołując się na art. 2 ust. 2 pkt 5 ustawy z 16.04.2012 r. o ochronie przyrody

(tj. z 2009 r. Dz. U. nr 151 poz. 1220 ze zm.) z którego wynika, że celem ochrony przyrody jest odnowa walorów krajobrazowych, zieleni w miastach i wsiach, zaś zgodnie z art. 4 ust. 1 cyt. ustawy obowiązkiem organów administracji publicznej, osób prawnych i innych jednostek organizacyjnych oraz osób fizycznych jest dbałość

o przyrodę będącą dziedzictwem i bogactwem narodowym, organ I instancji uznał,

iż brak podstaw do uwzględnienia wniosku.

Od powyższej decyzji Gmina wniosła odwołanie, zarzucając naruszenie art. 83 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody i art. 7,8 i 10 K.p.a..

Podnosząc powyższe zarzuty wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji

i przekazanie sprawy do ponownego rozstrzygnięcia przez organ I instancji.

Odwołująca w uzasadnieniu podniosła, iż przedmiotowe drzewa rosną

w bezpośredniej bliskości ściany budynku gospodarczego.

Przy nasileniu wiatrów częstych na tym terenie drzewa mogą bezpośrednio oddziaływać na dach budynku. Najlepiej o tym wiedzą właściciele budynku powołując się na ten fakt w swoim wniosku.

Zwykłe doświadczenie życiowe przemawia za tym, iż uszkadzanie dachu przez drzewa jest wysoce prawdopodobne.

Drzewa rosnące bezpośrednio przy ścianie budynku przez swój układ korzeniowy penetruję bezpośrednio w fundamenty budynku, co wpływa na bezpieczeństwo samego budynku, którego stan techniczny nie jest najlepszy.

W pasie drogowym ulokowane są urządzenia infrastruktury technicznej - sieć gazowa, energii elektrycznej i kanalizacji sanitarnej.

Urządzenia te są zlokalizowane w bezpośrednim oddziaływaniu układu korzeniowego drzew. Zdaniem skarżącej, uszkodzenie tych urządzeń przez układ korzeniowy drzew jest tylko kwestią czasu. Drzewa rosną w miejscu, w którym nigdy nie powinny być posadzone, bowiem rosą w pasie drogi gminnej. Również w tym miejscu w pasie drogi gminnej znajduje się część budynku gospodarczego. Zarówno budynek jak i rosnące drzewa zwężają drogę gminną uniemożliwiając przejazd maszynami rolniczymi takimi jak kombajny, siewniki, glebogryzarki.

Ze zdjęć dołączonych do odwołania wynika, iż skrajnia drogi jest przekroczona

z uwagi na zwężenie drogi w tym miejscu. Zdaniem strony, okoliczności tych organ

I instancji nie wziął pod uwagę przy rozpatrywania wniosku naruszając tym samym zasadę ogólną postępowania administracyjnego określoną w art. 7 i 8 K.p.a.

W ocenie skarżącej stan zdrowotności drzew przywołany na uzasadnienie decyzji odmawiającej zgody na ich wycinkę w okolicznościach niniejszego przypadku nie powinien mieć żadnego znaczenia. Drzewa rosną w miejscu w którym nigdy nie powinny rosnąć.

Na poparcie swoich argumentów odwołująca przytoczyła wyrok z 31.03.2009 r. NSA sygn. akt II OSK 457/08 w którym Sąd sprecyzował tezę ,iż "pojęcie zagrożenia, o jakim mowa w art. 86 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 16 kwietnie 2004r. o ochronie przyrody (Dz.U.Nr.92 poz. 880 ze zm.), tj. zagrożenia dla bezpieczeństwa ludzi lub mienia w istniejących obiektach budowlanych ,nie można ograniczać do zagrożenia wynikającego ze stanu zdrowia drzewa"

Teza ta została sformułowana przy wycince zdrowych drzew utrudniających dostęp do budynku i dojazdu służb ratowniczych.

Stan zdrowotności drzew nie stanowi podstawy do odmowy ich wycięcia

w określonych sytuacjach między innymi w takich jakie występują w niniejszej sprawie.

Nadto strona zarzuciła organowi I instancji naruszenie art. 10 K.p.a. gwarantującego stronie możliwość wypowiedzenia się co do zebranego materiału dowodowego przed wydaniem decyzji.

W piśmie z dnia [...]r. organ zawiadomił o wszczęciu postępowania, w ocenie Gminy zbędnie, bowiem datą wszczęcia postępowania jest data złożenia wniosku przez stronę - art. 61 § 3 K.p.a. i poinformował o możliwości zapoznania się z materiałem dowodowym w terminie 7 dni od daty otrzymania tego pisma.

Strona uważa, że pisma tego nie można traktować jako możliwość wypowiedzenia się strony przed wydaniem decyzji skoro w tym czasie prowadzone było postępowania, a oględziny drzew wykonane zostały dopiero w dniu [...].

Samorządowe Kolegium Odwoławcze na podstawie art. 138 § 1

pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

(t.j. Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.) oraz art. 83 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (Dz. U. Nr 92, poz. 880 ze zm.) utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję.

W uzasadnieniu decyzji Kolegium przywołało ustalenia organu I instancji oraz zarzuty i argumenty zawarte w odwołaniu.

W ocenie organu odwoławczego o wydaniu zezwolenia na usunięcie drzew nie może zadecydować argumentacja strony skarżącej.

Orzeczenie w przedmiocie usunięcia drzewa ma charakter uznaniowy i zależy od uznania organu, którego obowiązkiem jest dbałość o przyrodę, ochrona składników przyrody, w tym zieleni w miastach i wsiach. Organ orzekający musi się kierować w pierwszym rzędzie zasadami ogólnymi wskazanymi w K.p.a., a więc dążyć do załatwienia sprawy uwzględniając interes publiczny oraz słuszny interes strony (art. 7).

Właściwy organ, kompetentny w zakresie ochrony przyrody, dokonuje oceny, czy wskazane we wniosku drzewo jest obumarłe lub czy zagraża bezpieczeństwu. Posiadacz nieruchomości nie jest podmiotem uprawnionym do dokonywania tego typu ocen i decydowania o tym, czy i które drzewo należy usunąć.

Organ powołując się na art. 2 ust. 2 pkt 5 ustawy o ochronie przyrody, który wśród celów ochrony przyrody wymienia ochronę walorów krajobrazowych, zieleni

w miastach i wsiach oraz zadrzewień, a ponadto art. 4 ust. 1 ustawy, według którego obowiązkiem organów administracji publicznej, osób prawnych i innych jednostek organizacyjnych oraz osób fizycznych jest dbałość o przyrodę będącą dziedzictwem

i bogactwem narodowym, uznał, iż z zestawienia treści tych regulacji wynika jednoznaczny wniosek, że zezwolenie na wycięcie drzew jest wyjątkiem od reguły zachowania drzew jako elementów przyrody, podlegającej ochronie prawnej. Decyzje administracyjne w tym przedmiocie, oparte na konstrukcji uznania administracyjnego, pozostawiają organowi orzekającemu wolny wybór jednego z możliwych rozstrzygnięć. Nie oznacza to jednak możliwości dowolnego działania organu.

Podjęcie określonego rozstrzygnięcia musi być poprzedzone stosownym postępowaniem wyjaśniającym i oceną zebranego w tym postępowaniu materiału dowodowego pod kątem istnienia w rozpatrywanej sprawie ważnego interesu podatnika. Jeżeli takie postępowanie zostało przez organ podatkowy przeprowadzone, a ocena zebranego materiału nie nosi cech dowolności to wybór możliwego rozstrzygnięcia należy wyłącznie do organu podatkowego w granicach pozostawionego mu. przez ustawodawcę uznania administracyjnego.

Kolegium nie jest zatem władne ingerować w sferę samego uznania. Może tylko oceniać, czy organ dochodząc do określonego rozstrzygnięcia nie naruszył w istotny sposób przepisów o postępowaniu.

Organ II instancji uznał, że przedłożone akta administracyjne, przeprowadzone postępowanie, dokonane oględziny (art. art. 75 K.p.a.) oraz analiza zebranego materiału dowodowego dowodzą, że Starosta miał prawo uznać, iż sporne drzewa nie kwalifikują się do wycięcia.

Oceniając stan zdrowotny drzew, wzięto pod uwagę stabilność drzew (brak wyniesień gruntu w obrębach systemów korzeniowych, brak zmian chorobowych, zachowanie statyki drzew), która mogłaby wywoływać zagrożenie powszechne, uszkadzać budynek gospodarczy, czy zagrażać bezpieczeństwu uczestników ruchu drogowego.

Uszkodzeń pokrycia dachowego budynku gospodarczego ani widocznych pęknięć jego elewacji w sąsiedztwie drzew nie potwierdzono. Nie stwierdzono wizualnie, iż drzewa wpływają niszcząco na stan budynku gospodarczego.

Strona skarżąca w odwołaniu przyznaje, że stan techniczny budynku nie jest najlepszy. W ocenie Kolegium, budynek znajduje się w bardzo złym stanie technicznym, co obrazują załączone zdjęcia. Nie jest wykluczone, że wartość przyrodnicza i materialna brzóz jest większa niż wartość owego budynku.

Drzewa rosnące wzdłuż pasa drogowego drogi niepublicznej nie zawężają światła drogi. Brak dowodów na to, że korzenie brzóz mogą uszkadzać urządzenia infrastruktury technicznej - sieć gazową energii elektrycznej i kanalizacji sanitarnej.

Na powyższą decyzję Gmina wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego zarzucając:

1. naruszenie przepisów postępowania przez brak ustosunkowania się do zarzutów odwołania w przedmiocie naruszenia przez organ I instancji art.10 K.p.a.

2. naruszenie przepisu art.83 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004r. o ochronie przyrody (Dz. U. Nr 151 poz.1220 z 2009r. z późn. zm.) przez brak rozważenia interesu publicznego Gminy w usunięciu drzew rosnących w pasie drogi gminnej - działki nr [...]o powierzchni [...]ha oznaczonej w ewidencji gruntów jako droga.

Podnosząc powyższe zarzuty wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz utrzymaną nią w mocy decyzję organu I instancji.

W uzasadnieniu skargi strona podniosła, że SKO nie ustosunkowało się w żadnym zakresie do zarzutu skarżącego naruszenia art. 10 K.p.a..

Organ I instancji nie umożliwił stronie ustosunkowania się do zebranego materiału dowodowego przed wydaniem decyzji. O uprawnieniu strony

do wypowiedzenia się co do zebranego materiału dowodowego organ I instancji powiadomił w piśmie z dnia [...]. wyznaczając 7 dniowy termin

do zapoznania się z materiałem dowodowym ,gdy tymczasem organ po tej dacie prowadził postępowania dowodowe. Dowód z oględzin i poczynione ustalenia miały miejsce dopiero w dniu [...].

Wobec powyższego strona nie mogła skorzystać z uprawnień z art. 10 K.p.a. skoro w wyznaczonym przez organ terminie nie było zakończone postępowanie umożliwiające wydanie decyzji.

Ponadto strona wskazała na szereg uchybień proceduralnych, zarzucając Kolegium powołanie w podstawie prawnej zaskarżonej decyzji nie aktualnej publikacji ustawy o ochronie przyrody, wskazując, iż tekst jednolity ustawy ogłoszony został

w Dz. U. Nr 151 pod pozycją 1220, oraz to, że wnioskodawczyni Gmina zostało uczyniona podatnikiem, chociaż w tej sprawie w takiej roli nie występowała.

Co do zarzutów naruszenia prawa materialnego - art.83 ustawy z 16.04.2004r.

to skarżąca podniosła następujące okoliczności:

Stan faktyczny co do miejsca posadowienia drzew został przez oba organy błędnie określony. Działka nr [...]stanowiąca drogę posiada określone granice ewidencyjne. Na przedłożonych organowi mapach przebieg granic działki jest określony. W miejscu gdzie rosną drzewa stoi budynek gospodarczy, który znajduje się częściowo w pasie drogowym zwężając drogę w tym miejscu. W odległości 1 metra od ściany budynku rosną [...] drzewa [...]- samosieje. Drzewa dodatkowo zwężają drogę. Drzewa nie rosną przy granicy działki jak to ustalił organ I instancji i podzieliło SKO, ale rosną w granicach działki zwężając drogę z 6 do ok. 4 metrów. Jest to błąd w ustaleniach faktów.

Drzewa nigdy nie powinny rosnąć w pasie drogi. Są to prawdopodobnie samosiejki bowiem nikt z mieszkańców [...] nie pamięta aby została tam posadzone. Właściciel budynku wystąpił do Wójta Gminy z wnioskiem o wycięcie drzew motywując swój wniosek zwężeniem drogi uniemożliwiającym przejazd kombajnem oraz uszkadzaniem dachu budynku.

Wójt Gminy składając do Starosty wniosek o wycinkę drzew powołał się na te okoliczności bowiem mieszkaniec wsi mieszkający w sąsiedztwie drzew najlepiej wie jakie utrudnienia powoduje taka lokalizacja drzew.

Nadto w drodze w pobliżu drzew (po tej stronie drogi) ulokowane są urządzenia infrastruktury technicznej - gaz, energia elektryczna, kanalizacja sanitarna, na które niekorzystnie wpływa układ korzeniowy drzew.

Na poparcie swojego wniosku strona skarżąca powołała się na wyrok WSA

w Olsztynie z 10.11.2008 r., sygn. akt II SA/Ol 885/09 lex 528406, który sprecyzował następującą tezę :

"Decyzja w sprawie wycinki drzew zależy od uznania organu, którego obowiązkiem jest szeroko rozumiana dbałość o przyrodę, jednakże nie można przyjąć, że jest to uznanie bezgraniczne. Organ zobowiązany jest do poszukiwania rozwiązań korzystnych zarówno dla interesu publicznego jak i dla inwestora co oznacza, że wniosek określonego podmiotu o zezwolenie na usunięcie drzewa z nieruchomości winien być wszechstronnie rozważony i to zarówno w kontekście interesu wnioskodawcy, jak i interesu publicznego, przy czym przepisy ustawy o ochronie przyrody ani żadne inne przepisy nie dają wprost podstaw do przyjęcia prymatu interesu publicznego nad interesem właściciela nieruchomości". Brak takich rozważań organu WSA uznał za naruszenie art.83 ustawy o ochronie przyrody.

W niniejszej sprawie Wójt Gminy nie występuje w swoim indywidualnym interesie. Wójt występuje w interesie publicznym mieszkańców wsi [...].

To mieszkańcy zwracali się do Wójta aby podjął czynności zmierzające do usunięcia drzew.

Do skargi strona skarżąca dołączyła pisma rolnika A.K., który z tej drogi, z uwagi na sąsiedztwo, korzysta często oraz Rady Sołeckiej

o dokonanie wycinki drzew. Zdaniem skarżącej jest to problem publiczny ,który Wójt musi rozwiązać.

Zdaniem skarżącej organy występujące w sprawie winny rozważyć więc dwa problemy publiczne -przejezdność drogi przez pojazdy i bezpieczeństwo ruchu oraz ochrona przyrody. Zarówno organ I instancji jak i SKO przyjęły prymat ochrony przyrody, stwierdzając ogólnikowo wbrew oczywistym faktom, że drzewa nie zwężają światła drogi. Jeżeli droga ma szerokość 6 metrów, a budynek i drzewa zwężają drogę o 2 metry /1/3 / to w sposób oczywisty ruch na drodze jest utrudniony - pojazdy jadące z przeciwnych kierunków nie mijają się na tym odcinku - a droga z uwagi na zwężenie staje się niebezpieczną Takie zwężenie drogi utrudnia, a nawet uniemożliwia korzystanie z niej przez nowoczesny sprzęt rolniczy posiadający duże gabaryty.

Drzewa w pasie drogowym są słabiej chronione przez ustawodawcę skoro w art. 86 ust.1 pkt 5 ustawy o ochronie przyrody zrezygnował z opłat za usunięcie drzew, które zagrażają bezpieczeństwu ruchu drogowego. W tym przypadku drzewa na zwężeniu drogi zagrażają bezpieczeństwu ruchu drogowego.

Jeżeli organy rozstrzygające w sprawie rzeczywiście miały na uwadze ochronę przyrody to dysponowały orężem zabezpieczającym taką ochronę przez możliwość nałożenia obowiązku nasadzeń drzew w [...] w innym bezpiecznym miejscu. Ta okoliczność nie była przedmiotem rozważań żadnego z organów orzekających w sprawie. W świetle przytoczonego wyroku WSA brak wyważenia interesów ochrony przyrody i publicznego bezpiecznego korzystania z drogi przez mieszkańców wsi stanowi naruszenie art. 83 ustawy o ochronie przyrody.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o oddalenie skargi i podtrzymało swoje dotychczasowe stanowisko.

Na rozprawie w dniu [...]r. do sprawy przystąpił Prokurator Prokuratury Apelacyjnej, który wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji bowiem zostały naruszone przepisy art. 7, 77 oraz 107 K.p.a.. Zdaniem Prokuratora nie został rozważony przez organ interes publiczny mieszkańców wioski, którym przedmiotowe drzewa utrudniają ruch. Nadto organ nie ustalił czy podczas wiatrów konary drzew uszkadzają dach pobliskiego budynku, nie zostało też wyeliminowane zagrożenie, które podnoszą wnioskodawcy, że korona drzew może i uszkadza pojazdy rolnicze mieszkańców wsi oraz to czy można przejechać sprzętem rolniczym np. kombajnem bez konieczności wjechania na inny teren prywatny nie niszcząc tam upraw. Ponadto organ nie odniósł się do zarzutów podnoszonych w odwołaniu, że system korzeniowy tych drzew może oddziaływać na znajdujące się tam urządzenia techniczne.

Wojewódzki Sąd Administracyjny z w a ż y ł, co następuje:

Zgodnie z art. 1 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności organów administracji publicznej.

Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Oznacza to, że sąd administracyjny zobligowany jest zbadać zgodność zaskarżonej decyzji z przepisami zarówno prawa materialnego jak

i procesowego w odniesieniu do stanu faktycznego istniejącego w chwili wydania zaskarżonej decyzji.

Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami

i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną – art. 134 § 1 ustawy z dnia

30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U.

Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – zwanej dalej P.p.s.a.

Rozpoznając sprawę pod kątem kryterium legalności Sąd uznał, iż skarga Gminy zasługuje na uwzględnienie.

Podstawę wydania zaskarżonej decyzji był art. 83 ust. 1 ustawy z dnia

16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (Dz. U. z 2009 r. Nr 151, poz. 1220). Przepis ten stanowi, iż usunięcie drzew lub krzewów z terenu nieruchomości może nastąpić,

z zastrzeżeniem ust. 2, po uzyskaniu zezwolenia wydanego przez wójta, burmistrza albo prezydenta miasta na wniosek posiadacza nieruchomości. Jeżeli posiadacz nieruchomości nie jest właścicielem - do wniosku dołącza się zgodę jej właściciela. Norma ta nie określa żadnych szczegółowych przesłanek określających przypadki, które obligują organ administracji do udzielenia takiego pozwolenia lub odmowy jego wydania. Rozstrzygnięcie sprawy odbywa się w tym przypadku w granicach tzw. uznania administracyjnego. Organ administracji działając w granicach uznania administracyjnego winien rozważyć, które spośród prawnie dopuszczalnych rozstrzygnięć jest w danym wypadku celowe. W judykaturze przyjmuje się, iż granice uznania administracyjnego wyznacza art. 7 K.p.a., co oznacza, że organ administracyjny podejmując rozstrzygnięcie powinien uwzględnić interes społeczny

i słuszny interes obywatela, (wyrok NSA z dnia 21 lipca 1998 r. sygn. II SA 506/98 Lex Nr 41383, wyrok NSA z dnia 15 kwietnia 1999 r. sygn. II SA 303/99. Lex Nr 46768).

W przypadku rozstrzygnięcia zawierającego elementy uznania administracyjnego kontrola sądowa sprowadza się do oceny, czy organ przed wydaniem decyzji prawidłowo przeprowadził postępowanie, czy podjął wszystkie kroki niezbędne do wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, czy organ właściwie skorzystał

z przysługującego mu uprawnienia i nie przekroczył granic swobodnego uznania administracyjnego, czy rozstrzygnięcia takie nie posiadają cech dowolności, czy

w sposób należyty zostały wyważone interesy społeczne i uzasadnione interesy stron postępowania, (wyrok NSA z dnia 15 kwietnia 1999 r. sygn. II SA 303/99 Lex Nr 46768, wyrok NSA z dnia 22 lutego 2001 r. sygn. V SA 2135/00 Lex Nr 50156).

Analizując prawidłowość wydanej w niniejszej sprawie decyzji uznaniowej uwzględnić należy cel uregulowania art. 83 ust. 1 ustawy. Cel ten wynika z unormowań ustawy. Ustawa o ochronie przyrody określa zgodnie z art. 1 - cele, zasady i formy ochrony przyrody żywej i nieożywionej oraz krajobrazu. Ochrona przyrody w rozumieniu ustawy polega na zachowaniu, zrównoważonym użytkowaniu oraz odnawianiu zasobów, tworów i składników przyrody, w tym zieleni w miastach i wsiach oraz zadrzewień (art. 2 ust. 1 pkt 8 i 3 ustawy). Z art. 5 pkt 27 ustawy wynika, iż drzewa, wraz z terenem, na którym występują i pozostałymi składnikami szaty roślinnej tego terenu, jako roślinne elementy przyrody spełniają cele ochronne, produkcyjne lub społeczno-kulturowe. Ustawodawca w ustawie o ochronie przyrody zamieścił szereg przepisów, których celem jest ochrona drzew - art. 83, 85 i 88 ustawy. Postulat zachowania substancji drzew, poza art. 83 ust. 1 przewidującym konieczność uzyskania zezwolenia na wycięcie drzewa, znalazł swój wyraz także w art. 83 ust. 3 ustawy, który przewiduje, iż wydanie zezwolenia, o którym mowa w ust. 1 i 2, może być uzależnione od przesadzenia drzew lub krzewów w miejsce wskazane przez wydającego zezwolenie albo zastąpienia ich innymi drzewami lub krzewami, w liczbie nie mniejszej niż liczba usuwanych drzew lub krzewów.

W ocenie Sądu, organy I i II instancji nie dokonały oceny zasadności wniosku

w sposób wszechstronny tj. w kontekście interesu publicznego.

W szczególności organy nie dokonały ustaleń pod kątem zagrożenia dla ruchu drogowego mieszkańcom wsi, którzy przedmiotową drogą dojeżdżają sprzętem rolniczym na pola.

Organy nie ustaliły czy istnieje możliwość przejazdu przez drogę w pobliżu drzew sprzętem rolniczym np. kombajnem, siewnikiem, opryskiwaczem itp. Bez uszkodzenia tego sprzętu o drzewa i bez konieczności zjeżdżania z drogi na sąsiednią nieruchomość i tym samym niszczenia rosnących tam upraw. Ustaleń wymaga też to czy wycięcie drzew umożliwi swobodny przejazd sprzętem rolniczym bez konieczności wjeżdżania na nieruchomość sąsiednią.

Rozważenia wymaga również to czy istniejąca w drodze infrastruktura techniczna (rury gazowe, wodociągowe i inne) nie zostaną uszkodzone przez system korzeniowy przedmiotowych drzew, gdyby drzewa te nie zostały wycięte.

Przy ponownym rozpatrzeniu sprawy organ I instancji przeprowadził postępowanie dowodowe w celu wszechstronnego wyjaśnienia sprawy np. przy przeprowadzeniu wizji lokalnej przy wykorzystaniu np. sprzętu rolniczego.

Po zebraniu całości materiału dowodowego należy umożliwić stronie skarżącej wypowiedzenie się co do zebranych dowodów (art. 10 K.p.a.) jak również umożliwić jej uczestnictwo w przebiegu wizji lokalnej.

W tym stanie rzeczy na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) P.p.s.a. należało orzec jak w wyroku.