Wyrok WSA w Lublinie, sygn. akt II SA/Lu 690/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Data orzeczenia: 2021-12-16 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6079 Inne o symbolu podstawowym 607
Hasła tematyczne: Gospodarka mieniem
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 75, art. 76, art. 77
journal: Dz.U. 2014 poz 40
law: Ustawa z dnia 13 grudnia 2013 r. o rodzinnych ogrodach działkowych.
article: art. 7, art. 77, art. 8, art 107 par 3
journal: Dz.U. 2021 poz 735
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.
article: art. 145 par 1 pkt 1 lit a, c
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Cylc – Malec (sprawozdawca) Sędziowie Sędzia NSA Maria Wieczorek - Zalewska Asesor sądowy Marcin Małek po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 16 grudnia 2021 r. sprawy ze skargi P. L. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] lipca 2021r., znak: [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nabycia prawa użytkowania nieruchomości I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Starosty [...] z dnia [...] czerwca 2021r., znak: [...]; II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz P. L. kwotę [...]([...]) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] lipca 2021r., znak: [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze po rozpatrzeniu odwołania [...] Związku [...] w W. Okręg w L. (dalej jako "PZD") - na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w związku z art. 75 i art. 76 ustawy z dnia 13 grudnia 2013 r. o rodzinnych ogrodach działkowych (Dz. U. z 2021 r. poz.1073), dalej jako "u.r.o.d." – utrzymało w mocy decyzję Starosty [...] z dnia [...] czerwca 2021r., znak: [...] o odmowie stwierdzenia nabycia przez PZD [...]" (dalej jako ROD [...]") w [...] prawa użytkowania nieruchomości gruntowej oznaczonej w ewidencji gruntów i budynków nr [...] o pow. 0,0597 ha, nr [...] o pow. 0,0443 ha i nr [...] o pow. 0,0926 ha, położone w obrębie 0001- K. M., jednostka ewidencyjna [...]

W uzasadnieniu Kolegium przedstawiło następujący stan faktyczny i prawny:

W dniu [...] grudnia 2015 r. PZD złożyło wniosek o wydanie decyzji stwierdzającej nabycie przez ROD [...] prawa użytkowania nieruchomości gruntowej oznaczonej w ewidencji gruntów i budynków jako trzy działki: nr [...] o pow. 0,0597 ha, nr [...] o pow. 0,0443 ha i nr [...] o pow. 0,0926 ha, położone w obrębie 0001- K. M., jednostka ewidencyjna [...]. W odpowiedzi Starosta [...], reprezentujący Skarb Państwa, poinformował, że z uwagi na fakt braku tytułu prawnego Skarbu Państwa do nieruchomości zajętych pod ten ROD, decyzja taka nie może zostać wydana.

Następnie w piśmie z [...] grudnia 2020 r. PZD ponownie zwrócił się do organu z takim samym wnioskiem, a organ w odpowiedzi w piśmie z dnia [...] stycznia 2020 r. ponownie poinformował, że stan prawny nie uległ zmianie, nadal Skarb Państwa nie jest właścicielem powyższych gruntów, więc wniosek nie może zostać uwzględniony.

W związku ze zobowiązaniem organu I instancji przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze postanowieniem z [...] maja 2021r. do rozstrzygnięcia sprawy w formie decyzji administracyjnej, organ wydał wskazaną wyżej decyzję z [...] czerwca 2021r. W jej uzasadnieniu organ przytoczył treść art. 75 oraz art. 76 u.r.o.d., które określają przesłanki stwierdzenia nabycia przez rodzinne ogrody działkowe prawa użytkowania nieruchomości będących własnością Skarbu Państwa oraz wskazał, że Skarb Państwa, w imieniu którego działał przedstawiciel Urzędu Miejskiego [...], aktami notarialnymi z dnia [...] października 1982 r. rep. A [...] i z dnia [...] października 1982 r. Rep. A [...] nabył udział wynoszący 2/3 części od osób fizycznych, ale tylko w działce oznaczonej numerem [...]. W operacie ewidencji gruntów i budynków nie ma dokumentów wskazujących na to, aby Skarb Państwa nabył prawo własności pozostałej części tj. 1/3 udziału. W rejestrze gruntów z 1980 r. jako właściciel ww. nieruchomości był ujawniony Skarb Państwa na podstawie wskazanego aktu notarialnego Rep. A [...]. W aktualnej ewidencji gruntów i budynków - jako właściciela również wpisano Skarb Państwa w użytkowaniu PZD na podstawie tego aktu notarialnego. Jednak zdaniem organu I instancji, wpis ewidencyjny nie odzwierciedla rzeczywistego stanu prawnego, gdyż w bazie ewidencji gruntów i budynków nie odnaleziono żadnego dokumentu (m.in. księgi wieczystej, orzeczenia sądowego bądź decyzji administracyjnej), który by wskazywał tytuł własności Skarbu Państwa do wszystkich trzech działek zajętych przez ROD [...]" tj. nr [...], nr [...] i do całej działki nr [...]. Poza tym ewidencja gruntów i budynków pełni wyłącznie funkcję rejestrową, a organ prowadzący ewidencję nie rozstrzyga o prawie do nieruchomości.

Dodatkowo organ I instancji podniósł, że Skarb Państwa - Starosta [...] nie jest posiadaczem samoistnym, ani użytkownikiem powyższych działek i nie sprawuje nad nimi żadnego władztwa. Sporne działki ze względu na nieuregulowany stan prawny, nie są ujawnione w zasobie nieruchomości Skarbu Państwa, o którym mowa w art. 23 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2020 r., poz. 1990).

W tych okolicznościach organ I instancji uznał, że nie zachodzą okoliczności wskazane w art. 76 ust. 2 u.r.o.d. umożliwiające uwzględnienie wniosku ROD [...]".

Dodatkowo Starosta podniósł, że wątpliwe jest orzeczenie zasiedzenia spornych nieruchomości przez Skarb Państwa, nie ma też możliwości ich wywłaszczenia w trybie ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami.

W odwołaniu PZD ROD [...]" zarzucił naruszenie prawa materialnego tj. art. 75 ust. 6 i 7 i art. 76 ust. 1-3 u.r.o.d. i art. 97 k.p.a.; zdaniem skarżącego organ powinien zawiesić postępowanie i uregulować stan prawny spornych nieruchomości.

Podniósł, że organ mylnie uważa, że to ROD powinien wystąpić o ich zasiedzenie. Wyjaśnił, że ROD "[...]" został na przedmiotowych działkach utworzony w 1964r. i jest ogrodem stałym, zarejestrowanym w Rejestrze Krajowej Rady PZD pod nr [...] Związkowi od lat przysługuje prawo użytkowania gruntu, a nie prawo własności, PZD nie jest więc posiadaczem samoistnym działek. To Skarb Państwa, reprezentowany przez organ, jest posiadaczem samoistnym. PZD co roku składa deklaracje podatkowe w zakresie podatku od nieruchomości i podatku rolnego, a przez ostatnie lata organ te deklaracje od PZD przyjmuje, co świadczy o tym, że uważa się za właściciela gruntu.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze nie uwzględniło odwołania i wskazaną na wstępie decyzją utrzymało w mocy decyzję organu I instancji, podzielając ustalenia i stanowisko tego organu.

W pierwszej kolejności Kolegium podniosło, że nie ma podstaw do zawieszenia niniejszego postępowania, gdyż zawieszenie w trybie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a - stosownie do art. 100 § 1 k.p.a. - powinno nastąpić równocześnie z wystąpieniem do właściwego organu lub sądu o rozstrzygnięcie zagadnienia wstępnego, albo wezwaniem strony do wystąpienia o to w oznaczonym terminie, chyba że strona wykaże, że już zwróciła się w tej sprawie do właściwego organu lub sądu, natomiast w aktach sprawy nie ma takich pism. Wniosek strony należy więc rozstrzygnąć w oparciu o obowiązujący w chwili obecnej stan faktyczny i prawny.

Rozpatrując sprawę merytorycznie Kolegium przytoczyło treść art. 75 i art. 76 u.r.o.d. i podzieliło pogląd organu I instancji, że skoro w chwili obecnej nadal Skarb Państwa (reprezentowany przez Starostę [...]), nie jest właścicielem spornych gruntów, to nie może zostać wydana pozytywna decyzja tj. stwierdzająca nabycie użytkowania przez ROD [...]". Skarb Państwa, w imieniu którego działał wówczas przedstawiciel Urzędu Miejskiego w [...], aktami notarialnymi z dnia [...] października 1982 r. Rep. A [...] i z dnia [...] października 1982 r. Rep. A [...] nabył wówczas udział wynoszący 2/3 części od osób fizycznych, ale tylko w działce oznaczonej numerem [...]. W operacie ewidencji gruntów i budynków brak jest informacji i dokumentów wskazujących na to, aby Skarb Państwa nabył prawo własności brakującej części udziału wynoszącego 1/3 w powyższej nieruchomości. Zgodnie z posiadanym przez Starostwo Powiatowe w [...] rejestrem gruntów datowanym na 1980 r. w jednostce rejestrowej [...] obręb M. K. jako właściciel do wyżej wymienionych nieruchomości został ujawniony Skarb Państwa na podstawie przywołanego aktu notarialnego Rep. A [...]. W aktualnej ewidencji gruntów i budynków prowadzonej dla ww. obrębu w jednostce rejestrowej [...] jako właściciela ww. nieruchomości wpisano Skarb Państwa w użytkowaniu PZD na podstawie przywołanego aktu notarialnego. Wpis ewidencyjny nie odzwierciedla natomiast rzeczywistego stanu prawnego, gdyż w bazie ewidencji gruntów i budynków nie odnaleziono żadnego dokumentu, który by wskazywał tytuł własności Skarbu Państwa w tym księgi wieczystej, orzeczenia sądowego bądź decyzji administracyjnej do działek nr [...] i nr [...], za wyjątkiem niepełnego tytułu własności do działki gruntu nr [...], którą jednak i tak Skarb Państwa faktycznie nie włada i nie podejmuje przy tym jakichkolwiek działań świadczących o tym, że uważa się on za jej właściciela. Organ prowadzący ewidencję gruntów i budynków nie rozstrzyga o przysługującym prawie do nieruchomości, lecz wyłącznie rejestruje stany prawne ustalone przez inne organy i w innym trybie. Wynika to z istoty ewidencji gruntów i budynków, pełniącej funkcje rejestrowe. Ponadto istotną informacją jaką przekazał Starosta [...] jest fakt, iż przedmiotowe działki z racji posiadania nieuregulowanego stanu prawnego nie są ujawnione w zasobie nieruchomości Skarbu Państwa, o którym mowa w art. 23 u.g.n. W świetle art. 75 ust. 1 w zw. z art. 75 ust. 6 i 7 u.r.o.d., warunkiem uzyskania przez stowarzyszenie ogrodowe prawa użytkowania nieruchomości jest m.in. przynależenie własności nieruchomości do Skarbu Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego. Niespełnienie tego warunku dyskwalifikuje wydanie decyzji stwierdzającej nabycie prawa użytkowania takiej nieruchomości.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie P. L. domagał się uchylenia decyzji organów obu instancji, podnosząc takie same zarzuty, jak w odwołaniu tj. zarzut naruszenia art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a., polegające na niezawieszeniu postępowania, którego wynik był uzależniony od rozstrzygnięcia w sprawie uregulowania stanu prawnego spornych nieruchomości przez Starostę [...], a w konsekwencji zarzut naruszenia art. 75 ust 6 i 7 art. 76 ust 1-3 u.r.o.d. poprzez nieuzasadnioną odmowę stwierdzenia nabycia przez skarżącego użytkowania nieruchomości zajętych pod ogród działkowy "[...]".

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021 r., poz. 137) sądy administracyjne powołane są do badania legalności zaskarżonych decyzji w zakresie ich zgodności z prawem materialnym, jak i procesowym. Ponadto, zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325, dalej p.p.s.a.) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi i powołaną podstawą prawną.

Rozpatrując sprawę w takich granicach Sąd stwierdził, że skarga zasługuje na uwzględnienie.

Decyzja została wydana na podstawie przepisów ustawy z dnia 13 grudnia 2013 r. o rodzinnych ogrodach działkowych, powoływanej jako "u.r.o.d".

Zgodnie z art. 75 u.r.o.d. – 1). W stosunku do rodzinnego ogrodu działkowego, zlokalizowanego na nieruchomości stanowiącej własność Skarbu Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego, do której stowarzyszenie ogrodowe prowadzące rodzinny ogród działkowy nie może wykazać tytułu prawnego, właściciel nieruchomości w terminie 24 miesięcy od dnia wejścia w życie niniejszej ustawy może wydać decyzję o likwidacji rodzinnego ogrodu działkowego. 2). W przypadku likwidacji rodzinnego ogrodu działkowego na podstawie decyzji, o której mowa w ust. 1, właściciel nieruchomości jest obowiązany wypłacić działkowcom oraz stowarzyszeniu ogrodowemu odszkodowania za nakłady poczynione na nieruchomości. Przy ustalaniu odszkodowań przepisy art. 22 stosuje się odpowiednio. (...) 5). Organem właściwym do wydania decyzji, o której mowa w ust. 1, jest: 1) w zakresie nieruchomości stanowiących własność Skarbu Państwa - starosta, wykonujący zadanie z zakresu administracji rządowej; 2) w zakresie nieruchomości stanowiących własność jednostki samorządu terytorialnego - organ wykonawczy tej jednostki. 6). W przypadku zaniechania wydania decyzji, o której mowa w ust. 1, z upływem 24 miesięcy od dnia wejścia w życie niniejszej ustawy, stowarzyszenie ogrodowe prowadzące rodzinny ogród działkowy nabywa prawo użytkowania - w rozumieniu ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - nieruchomości zajmowanej przez ten rodzinny ogród działkowy. 7). Stwierdzenie nabycia prawa, o którym mowa w ust. 6, następuje w drodze decyzji, która stanowi podstawę do ujawnienia prawa w księdze wieczystej. Przepis ust. 5 stosuje się odpowiednio.

Z kolei zgodnie z art. 76 u.r.o.d. –

1. Właściciel nieruchomości nie może wydać decyzji, o której mowa w art. 75 ust. 1, jeżeli w dniu wejścia w życie niniejszej ustawy rodzinny ogród działkowy spełnia przynajmniej jeden z warunków:

1) funkcjonowanie rodzinnego ogrodu działkowego na nieruchomości jest zgodne z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego;

2) rodzinny ogród działkowy funkcjonuje na nieruchomości co najmniej 30 lat, a nabycie własności nieruchomości przez Skarb Państwa nastąpiło w związku z zakładaniem rodzinnego ogrodu działkowego lub funkcjonował on na nieruchomości w momencie nabycia własności nieruchomości przez Skarb Państwa;

3) rodzinny ogród działkowy funkcjonuje na nieruchomości co najmniej 30 lat, a nabycie własności nieruchomości przez jednostkę samorządu terytorialnego nastąpiło w związku z funkcjonowaniem na niej rodzinnego ogrodu działkowego;

4) nieruchomość zajęta jest przez rodzinny ogród działkowy, który posiadał ustaloną lokalizację w dniu wejścia w życie ustawy z dnia 6 maja 1981 r. o pracowniczych ogrodach działkowych, lub na podstawie art. 11 ust. 3 lub art. 33 tej ustawy stał się ogrodem stałym.

2. W przypadku rodzinnego ogrodu działkowego spełniającego jeden z warunków, wskazanych w ust. 1, stowarzyszenie ogrodowe prowadzące ten rodzinny ogród działkowy, z dniem wejścia w życie niniejszej ustawy, nabywa prawo użytkowania - w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - nieruchomości zajmowanej przez ten rodzinny ogród działkowy. Stwierdzenie nabycia prawa następuje w drodze decyzji.

3. Przepisy art. 75 ust. 5 i 7 stosuje się odpowiednio.

Należy też przytoczyć treść art. 77 u.r.o.d., zgodnie z którym przepisy art. 75 i art. 76 stosuje się odpowiednio do części rodzinnego ogrodu działkowego.

Rozpatrując wniosek skarżącego o wydanie decyzji na podstawie art. 76 ust. 2 u.r.o.d., stwierdzającej nabycie przez skarżącego prawa użytkowania nieruchomości obejmującej działki nr nr ewid. [...], [...] i [...], położone [...], organy obu instancji stwierdziły, że nie jest możliwe wydanie takiej decyzji, ponieważ brak wystarczających dokumentów potwierdzających, że Skarb Państwa jest właścicielem tych działek. W świetle zaś przytoczonych przepisów – stwierdzenie nabycia prawa użytkowania przez PZD (ROD [...]") jest możliwe wyłącznie w odniesieniu do nieruchomości stanowiących własność Skarbu Państwa (lub jednostki samorządów terytorialnego).

Stanowisko organów i wydane przez nich rozstrzygnięcie, w okolicznościach niniejszej sprawy, jest co najmniej przedwczesne.

Dokonując wykładni przytoczonych przepisów art. 75 i 76 u.r.o.d. nie sposób nie zauważyć, że decyzję o likwidacji rodzinnego ogrodu działkowego (zlokalizowanego na nieruchomości stanowiącej własność Skarbu Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego) może wydać wyłącznie właściciel tej nieruchomości, czyli Skarb Państwa lub właściwa jednostka samorządu terytorialnego. Z przepisów tych wprost wynika, że właściciel jest jednocześnie organem wydającym decyzję – art. 75 ust. 1 i 5: w odniesieniu do nieruchomości stanowiących własność Skarbu Państwa jest to starosta wykonujący zadanie z zakresu administracji rządowej, zaś w zakresie nieruchomości stanowiących własność jednostki samorządu terytorialnego – organ wykonawczy tej jednostki.

Taka sama zasada obowiązuje przy wydawaniu decyzji stwierdzającej nabycie prawa użytkowania przez stowarzyszenie ogrodowe (ROD) na podstawie art. 76 ust. 2 u.r.o.d., gdyż stosownie do art. 76 ust. 3 – przepisy art. 75 ust. 5 i 7 u.r.o.d. stosuje się odpowiednio.

Zatem to właściciel nieruchomości – Skarb Państwa lub jednostka samorządu terytorialnego, poprzez swoje odpowiednie organy, decyduje czy ogród działkowy zlikwidować, czy też stwierdzić nabycie przez to stowarzyszenie działkowe prawa użytkowania nieruchomości zajętych pod ten ogród. Właściciel bada w każdym wypadku, czy zachodzą okoliczności wskazane w art. 75 i 76 u.r.o.d.

Należy podkreślić, że jest to wyjątkowa w prawie administracyjnym sytuacja, kiedy sprawę administracyjną rozstrzyga organ (podmiot) sam bezpośrednio zainteresowany wynikiem rozstrzygnięcia (zasadą jest bowiem, że w takich sytuacjach do rozpatrzenia sprawy powinien zostać wyznaczony inny organ).

W związku z takim rozwiązaniem, wyraźnie wprowadzonym przez ustawodawcę, szczególnego znaczenia nabierają zasady postępowania wyjaśniającego, w tym inicjatywy dowodowej i uzasadnienia rozstrzygnięcia (art. 7, 77, 107 § 3 k.p.a.), których przestrzeganie jest także gwarantem zasady zaufania obywateli do organów władzy państwowej (art. 8 k.p.a.); zmienia się też ciężar dowodowy: skoro to właściciel będący organem rozstrzyga, czy ogród działkowy ma dalej korzystać z jego nieruchomości (w ramach stwierdzonego prawa użytkowania), to zasada prowadzenia postępowania dowodowego z urzędu nabiera szczególnej wagi i znaczenia.

Wniosek skarżącego w niniejszej sprawie został skierowany do Starosty [...] i przez niego był rozpatrywany. Już tylko to sugeruje, w świetle przedstawionych rozważań, że chodzi o nieruchomości, których właścicielem jest Skarb Państwa.

Organ stwierdził jednak, nie ma wystarczających dowodów (nie ma urządzonej księgi wieczystej ani aktów notarialnych), z których by jednoznacznie wynikało, że sporne nieruchomości stanowią własność Skarbu Państwa. Faktycznie organ stwierdził więc, że nie jest właścicielem tych nieruchomości.

Oceniając prawidłowość tego stanowiska Sąd stwierdza, że jest ono niewystarczające do wydania odmownej decyzji.

Jak wyżej wyjaśniono, postępowanie prowadzone w trybie art. 75 i 76 u.r.o.d. jest specyficznym postępowaniem – to sam zainteresowany decyduje we własnej sprawie. Jedną z podstawowych okoliczności, wymagających ustalenia jest przy tym to, czy jest on właścicielem nieruchomości objętych rozpatrywanym wnioskiem. W związku z tym na organie ciąży obowiązek wyjątkowo dokładnego, wszechstronnego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w tym zakresie i szczegółowego uzasadnienia. Postępowanie prowadzone na podstawie art. 76 ust. 2 u.r.o.d. może zakończyć się bowiem albo decyzją pozytywną dla wnioskodawcy (stwierdzającą nabycie prawa użytkowania przez stowarzyszenie działkowe) albo decyzją odmowną. W pierwszym wypadku nie może budzić wątpliwości to, że organ (Skarb Państwa lub jednostka samorządu terytorialnego) jest właścicielem nieruchomości objętej wnioskiem, zaś w drugim nie może budzić wątpliwości, że takim właściciel nie jest.

W niniejszej sprawie organ wydał decyzję odmowną pozostawiając istotne wątpliwości co do tego, czy rzeczywiście nie jest właścicielem nieruchomości objętych wnioskiem tj. działek nr nr ewid. [...], [...] i [...], położonych [...].

Bezsporne jest bowiem, że w ewidencji gruntów i budynków jako aktualny właściciel spornych trzech działek widnieje Skarb Państwa. Choć – jak słusznie wskazują organy - ewidencja gruntów i budynków ma charakter deklaratoryjny, a organ prowadzący ewidencję (starosta) nie rozstrzyga kwestii prawnych dotyczących własności, to jednak opiera się w tym zakresie na informacjach przekazanych przez odpowiednie podmioty: sądy, notariuszy, właściwe organy administracji publicznej (art. 23 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne; Dz. U. z 2021 r. poz. 1990) i jako dokument urzędowy korzysta z domniemania zgodności danych wykazanych w ewidencji ze stanem rzeczywistym. "Dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków mają walor dokumentu urzędowego, o którym mowa w art. 194 o.p. i stanowią dowód tego, co zostało w nich stwierdzone. Ewidencja gruntów i budynków jest urzędowym źródłem informacji faktycznych wykorzystywanych w postępowaniach administracyjnych i w każdym przypadku, gdy dane zawarte w deklaracji czy informacji złożonej przez podatnika są niezgodne z danymi wynikającymi z ewidencji, rozstrzygające znaczenie dla opodatkowania gruntów mają zapisy wynikające z ewidencji (zob. uzasadnienie wyroku WSA w Kielcach z 8 marca 2012 r., I SA/Ke 411/11 (..), także uzasadnienie wyroku WSA w Poznaniu z 29 marca 2012 r., III SA/Po 945/11)" (tak: Lang Jacek (red.), Maćkowiak Jarosław (red.), Myśliński Tomasz (red.), Stefańska Ewa (red.), Prawo geodezyjne i kartograficzne. Komentarz, wyd. II, Opublikowano: WKP 2018, sip)

Okoliczność, że aktualnie w ewidencji gruntów jako właściciel trzech spornych działek został ujawniony Skarb Państwa, nie pozwalało zatem Staroście [...], reprezentującemu przecież Skarb Państwa, na wydanie decyzji odmownej z tego względu, że nie jest on właścicielem tych działek. Organ (Skarb Państwa) nie może zasadnie zajmować takiego stanowiska bez przekonującego wyjaśnienia, dlaczego – mimo to - widnieje w ewidencji jako właściciel spornych działek. Skoro w świetle przytoczonych przepisów, wpis do ewidencji jest dokonywany na podstawie innych dokumentów urzędowych ("ewidencja rejestruje jedynie stany prawne wynikające z określonych dokumentów urzędowych, a zatem stany ustalane w innym trybie lub przez inne organy orzekające - zob. wyrok WSA w Łodzi z 14 marca 2012 r., III SA/Łd 24/12"), to organ nie może wiarygodnie zasłaniać się obecnie brakiem stosownych dokumentów potwierdzających, że jest właścicielem spornych nieruchomości.

Nie można też przy tym pominąć, że stosownie do § 25a ust. 1 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz. U. z 2019 r., poz. 393 ze zm.), obowiązującego w dacie wydania zaskarżonych decyzji z 2001r., w przypadku gdy właściciel (lub władający, o których mowa w § 23 ust. 2 pkt 1 lub 2), nie jest ustalony, rejestr gruntów zawiera odpowiednio wpis o treści: "właściciel nieustalony" (lub "władający nieustalony"). W odniesieniu do spornych działek, pomimo prawnej możliwości, nie dokonano takiego wpisu, lecz wskazano jako właściciela Skarb Państwa.

Powyższe okoliczności, jak również to, że z woli ustawodawcy Starosta [...] występuje w podwójnej roli - właściciela, zainteresowanego wynikiem sprawy, i organu administracji publicznej, zobowiązywało go do przeprowadzenia wyjątkowo dokładnego i wyczerpującego postępowania wyjaśniającego.

Należy ponadto zauważyć, że nie ma wątpliwości co do tego, że część działki nr [...] jest własnością Skarbu Państwa, który nabył aktem notarialnym z [...] października 1982 r. udział 2/3 w tej działce. Stosownie zaś do art. 77 u.r.o.d. - decyzja na podstawie art. 76 ust. 3 u.r.o.d. może być wydana co do części nieruchomości, mimo to organ nawet nie podejmował rozważań co do możliwości stwierdzenia prawa użytkowania skarżącego tylko tej części nieruchomości.

Powyższe względy doprowadziły do uznania, że decyzje organów obu instancji są wadliwe i podlegają uchyleniu. Organy nie przeprowadziły wyczerpująco postępowania wyjaśniającego, pozostawiając istotne dla rozstrzygnięcia wątpliwości. Decyzje zostały więc wydane z naruszeniem przepisów postępowania tj. art. 7, 77 i 107 § 3 k.p.a., a w konsekwencji także z naruszeniem art. 75 i 76 u.r.o.d.

Rozpatrując sprawę ponownie konieczne będzie jednoznaczne, nie budzące wątpliwości ustalenie, czy Skarb Państwa jest, czy też nie jest właścicielem spornych działek (w całości lub w części), mając na względzie to, że jest on wpisany w ewidencji gruntów jako ich właściciel. Sąd pozostawia przy tym do rozważenia zawieszenie postępowania (za zgodą stron albo na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a., jeśli okaże się, że konieczne jest przeprowadzenie odrębnego postępowania w celu wyjaśnienia tej kwestii).

Z przedstawionych powodów Sąd uchylił decyzje organów obu instancji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit a, c i art. 135 p.p.s.a.; o kosztach Sąd orzekł na podstawie art. 200 cyt. ustawy.