Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt II SA/Łd 25/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2013-02-18 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 190, art. 145 par. 1 pkt 1 lit. a i lit. c w zw. z art. 135, art. 200, art. 205 par. 2
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: art. 28 ust. 2, art. 3 pkt 20, art. 5 ust. 1 pkt 9,
journal: Dz.U. 2006 nr 156 poz 1118
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane - tekst jednolity
article: par. 12 ust. 1, par. 272 ust. 1
journal: Dz.U. 2002 nr 75 poz 690
law: Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie.
article: art. 7, art. 8, art. 77 par. 1, art. 151 par. 1 pkt 1
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Dnia 18 lutego 2013 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi - Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sławomir Wojciechowski, Sędzia NSA Anna Stępień (spr.), Sędzia WSA Joanna Sekunda-Lenczewska, Protokolant specjalista Dominika Janicka, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 lutego 2013 roku sprawy ze skargi H.P. i G. P. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] nr [...] znak: [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji ostatecznej 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty [...] z dnia [...] Nr [...], znak [...]; 2. zasądza od Wojewody [...] na rzecz H. P. i G. P. solidarnie kwotę 900 (dziewięćset) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. LS


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] Starosta [...] zatwierdził projekt budowlany i udzielił J. C. i G. A. pozwolenia na odbudowę i rozbudowę budynku oficyny, rozbiórkę budynków gospodarczych na działce nr ewid. 694/1 położonej w Ł. przy pl. A 9 oraz rozbiórkę trzech budynków gospodarczych na działce nr ewid. 696/19, położonej w Ł. przy ul. B. Decyzja ta jest decyzją ostateczną.

Pismem z dnia 20 sierpnia 2008 r. H. i G. P. wnieśli o wznowienie postępowania w powyższej sprawie. Zarzucili, że postępowanie toczyło się bez ich udziału, pomimo iż ich nieruchomość graniczy bezpośrednio z terenem inwestycji, która negatywnie oddziałuje na ich nieruchomość. Ponadto inwestycja została zrealizowana niezgodnie z zasadami prawa budowlanego, w tym ochrony przeciwpożarowej.

Postanowieniem z dnia [...] Starosta [...], na podstawie art. 145 §1 pkt 4 k.p.a., wznowił postępowanie w przedmiotowej sprawie, a następnie decyzją z dnia [...] odmówił uchylenia własnej decyzji ostatecznej z dnia [...].

Według ustaleń organu wnioskodawcy są właścicielami nieruchomości przy ul. B 5A w Ł., składającej się z działek o numerach ewidencyjnych 696/3 i 696/14. Z kolei inwestorzy dysponują m.in. działką o numerze ewidencyjnym 694/1, na której w jej północnej części zlokalizowana jest inwestycja – odbudowa i rozbudowa oficyny. Inwestycja graniczy bezpośrednio z działkami nr ewid. 696/15, 696/17 i 696/19, które są własnością Gminy Ł. i stanowią drogę publiczną. Działki skarżących i istniejący na nich budynek mieszkalno – usługowy usytuowane są po drugiej stronie działek Gminy. W tej sytuacji organ I instancji uznał, że wnioskodawcom nie przysługuje przymiot strony w rozumieniu art. 28 ust. 2 ustawy Prawo budowlane. Nie wykazali oni, że inwestycja negatywnie oddziałuje na ich nieruchomość, a nadto teren inwestycji nie graniczy bezpośrednio z ich nieruchomością.

W odwołaniu od tej decyzji H. i G. P. zarzucili organowi I instancji brak dostatecznego wyjaśnienia, dlaczego uznano, że nie przysługuje im przymiot strony w tym postępowaniu.

Decyzją z dnia [...] Wojewoda [...] utrzymał w mocy decyzję organu I instancji, podzielając tym samym stanowisko, że odwołujący nie udowodnili przysługującego im przymiotu strony we wznowionym postępowaniu, w rozumieniu art. 28 ust. 2 ustawy Prawo budowlane. Według organu odwoławczego powoływane przez odwołujących przepisy rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie nie mają zastosowania w tym stanie faktycznym.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi H. i G. P. podnieśli, że przyznano im przymiot strony w postępowaniu o ustalenie warunków zabudowy, wobec czego niezrozumiałym jest pozbawienie ich tego statusu w sprawie o pozwolenie na budowę. Podkreślili, że w sprawie o pozwolenie na budowę domu skarżących obydwaj inwestorzy mieli przymiot strony, co tym bardziej czyni nieracjonalnym stanowisko organu w niniejszym postępowaniu. W ocenie skarżących ich interes prawny w niniejszym postępowaniu wyraża się w tym, że w północnej ścianie oficyny wznoszonego budynku, oddalonej około 5 m od budynku skarżących zaprojektowano okna, co narusza wymogi określone w § 12 i § 271 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Odległość między zewnętrznymi ścianami budynków z otworami okiennymi stwarza poważne zagrożenie w sferze ochrony przeciwpożarowej.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podkreślając, że skarżący nie wskazali na naruszenie ich interesu prawnego.

Wyrokiem z dnia 30 czerwca 2010 r. sygn. akt II SA/Łd 224/10 Wojewódzki Sąd

Administracyjny oddalił skargę H. P. i G. P. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...].

W uzasadnieniu wyroku Sąd stwierdził, że w postanowieniu Starosta [...] wznawiając postępowanie w sprawie, ustalił jedynie, że G. P. zachował termin do wniesienia żądania, pomijając milczeniem sporną wcześniej okoliczność zachowania terminu przez H. P.. Ostatecznie jednak uchybienie to pozostaje bez wpływu na ostateczne rozstrzygnięcie.

Zdaniem Sądu I instancji trafne są wnioski organów, że skarżący nie wykazali, iż służy im przymiot strony w postępowaniu, zakończonym ostateczną decyzją Starosty z dnia [...]. Poza sporem jest bowiem fakt, że działki, do których przylega nieruchomość skarżących w tej części, w której wznoszony jest kwestionowany budynek, nie graniczą bezpośrednio z nieruchomością skarżących. Oddzielają je bowiem działki będące własnością Gminy Ł. i stanowiące ulicę – drogę dojazdową. Dopiero do tych działek z przeciwnej strony przylega nieruchomość skarżących. Budynek skarżących graniczy również z nieruchomością Gminy. Zaprojektowane w inwestycji uczestników otwory okienne wychodzą bezpośrednio na działki Gminy, nie będące nieruchomością budowlaną, lecz ulicą. Rygory wynikające z przepisów rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, nie mogą być zaś traktowane rozszerzająco. W przeciwnym razie, gdyby zastosować argumentację skarżących, niemożliwa byłaby praktycznie ścisła zabudowa wzdłuż granic ulic.

W opinii Sądu zarzuty dotyczące sposobu realizacji inwestycji także nie mogą być, rozpatrzone w tym postępowaniu. Sposób realizacji inwestycji podlega ewentualnej kontroli organów nadzoru budowlanego, którymi są powiatowy i wojewódzki inspektor nadzoru budowlanego. Z tych przyczyn nieustosunkowanie się organu odwoławczego do zarzutów dotyczących tej kwestii, jak i pominięcie milczeniem wniosków dowodowych zawartych w pismach pełnomocnika skarżących, choć stanowi naruszenie art. 107 § 3 k.p.a., nie ma wpływu na wynik postępowania.

Zdaniem Sądu, skarżący błędnie powołują się na regulację ustawy o zagospodarowaniu i planowaniu przestrzennym dla udowodnienia interesu prawnego. Każde z postępowań – o ustalenie warunków zabudowy i o pozwolenie na budowę zostało poddane regulacjom odrębnych ustaw, które na potrzeby każdego z tych postępowań samodzielnie regulują kwestie m.in. zakresu podmiotów w nich uczestniczących.

Jeśli natomiast chodzi o zarzut sprzeczności projektu budowlanego z ustaleniami decyzji o warunkach zabudowy to - w przekonaniu Sądu - nie został on sprecyzowany, nie wskazano też, w jaki sposób ewentualna niezgodność wpływa na uprawnienia skarżących.

Skarżący nie wykazali również trafności zarzutu naruszenia zasady równości wobec prawa przez pozbawienie ich przymiotu strony w sytuacji, gdy w postępowaniu o pozwolenie na budowę z ich wniosku G. A. i J. C. brali aktywny udział. W takiej sytuacji nie ma tożsamości stanów faktycznych i prawnych. Inna jest bowiem sytuacja osób, których nieruchomość bezpośrednio graniczy z projektowaną inwestycją, inna zaś osób, które takim sąsiedztwem się nie legitymują. Wobec tego zarzut naruszenia zasady równości wobec prawa, jako nieudowodniony nie może się ostać.

Skarżący, aby korzystać z przymiotu strony, winni wykazać, że inwestycja na nieruchomości uczestników może spowodować ograniczenia w zagospodarowaniu ich nieruchomości, przy czym ograniczenie to wynikające z przepisów odrębnych musi godzić w konkretne uprawnienia skarżących do zagospodarowania ich nieruchomości, niezbędne jest wykazanie, że inwestycja może oddziaływać ujemnie na nieruchomość skarżących. Byłoby to równoznaczne z naruszeniem ich interesu prawnego.

W skardze kasacyjnej od powyższego wyroku H. P. i G. P. podnieśli zarzuty naruszenia prawa materialnego, tj.:

- art. 3 pkt 20, art. 28 ust. 2, art. 34 i art. 35 ust. 1-2 ustawy - Prawo budowlane poprzez uznanie, że nieruchomość skarżących nie znajduje się w obszarze oddziaływania spornego obiektu oraz, że w sprawie nie ma zastosowania rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, ze względu na brak spełnienia przesłanki "bezpośredniości" (okoliczność, że działki, do których przylega nieruchomość skarżących w tej części, w której wznoszony jest kwestionowany budynek inwestorów nie graniczą bezpośrednio z nieruchomością skarżących),

- § 12 w zw. z § 271 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. (w brzmieniu obowiązującym w dniu 9 stycznia 2008 r.) w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie poprzez uznanie, że niezachowanie minimalnych odległości pomiędzy budynkiem skarżących a spornym obiektem z punktu widzenia ochrony przeciwpożarowej nie uzasadnia istnienia interesu prawnego skarżących w stopniu pozwalającym na uznanie ich za stronę tego postępowania,

- art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych, poprzez niewłaściwą wykładnię, polegającą na ograniczeniu dokonywanej kontroli działalności administracji publicznej bez dokonania całościowej oceny działania organów administracyjnych w niniejszej sprawie.

Nadto skarżący kasacyjnie zarzucili naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:

- art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a., poprzez zaakceptowanie popełnionych przez organ odwoławczy naruszeń procedury (art. 77 § 1 w zw. z art. 6, 7, 8 i 80 k.p.a.) i odmowę uchylenia decyzji mimo zaniechania przez organ II instancji zebrania i w sposób wyczerpujący rozpatrzenia materiału dowodowego w sprawie, co stanowi konsekwencję pominięcia twierdzeń i zarzutów zgłaszanych przez skarżących w toku postępowania,

- art. 141 § 4 p.p.s.a., poprzez niewyjaśnienie przez Sąd przyczyn odmowy przyznania skarżącym przymiotu strony w postępowaniu dotyczącym pozwolenia na budowę spornej inwestycji przy uwzględnieniu, że w postępowaniu o wydanie decyzji o warunkach zabudowy dotyczącym spornej inwestycji G. A. i J. C., skarżący zostali uznani za stronę tego postępowania.

W oparciu o powyższe zarzuty skarżący kasacyjnie wnieśli o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Łodzi, względnie w wypadku spełnienia warunków określonych w art. 188 p.p.s.a. o uchylenie zaskarżonego wyroku i o rozpoznanie skargi na opisaną wyżej decyzję Wojewody [...] nr [...] z dnia [...] przez jej uchylenie jak również o uchylenie poprzedzającej ją decyzji Starosty [...] z dnia [...] w całości oraz o zasądzenie od strony przeciwnej zwrotu kosztów postępowania w sprawie, w tym zwrotu kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

W odpowiedzi na skargę kasacyjną G. A. i J. C. wnieśli o jej oddalenie. Uczestnicy postępowania w całości podtrzymali stanowisko i argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku.

Wyrokiem z dnia 16 lutego 2012 r. sygn. akt II OSK 2242/10 Naczelny Sąd Administracyjny uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Łodzi oraz zasądził od Wojewody [...] na rzecz H. P. i G. P. kwotę 380 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.

Uzasadniając wyrok Naczelny Sąd Administracyjny przytoczywszy brzmienie art. 28 ust. 2 i art. 3 pkt 20 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz. U. z 2010 r. Nr 243, poz. 1623 zez zm. – dalej Prawo budowlane) wyjaśnił, że do przepisów odrębnych, w rozumieniu art. 3 pkt 20 Prawa budowanego, należy m. in. zaliczyć techniczno-budowlane. Jego zdaniem organy orzekające oraz Sąd I instancji dokonały błędnej analizy normatywnej przepisów § 12 ust. 1 w zw. z § 271 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z 2002 r. Nr 75, poz. 690 ze zm.), ponieważ odległość 5 m pomiędzy budynkami skarżących i inwestora (nawet w sytuacji, gdy oddziela je działka gruntu) jest niewystarczająca jeżeli uwzględnimy wartość przewidzianą w § 271 ust. 1 powołanego rozporządzenia, która powinna być nie mniejsza niż 8 m w przypadku budynków nie posiadających ścian oddzielenia przeciwpożarowego. Ściany, którymi zwrócone są do siebie budynki skarżących i inwestora nie są ścianami oddzielenia przeciwpożarowego, ponieważ posiadają otwory okienne. A zatem, wprowadzenie przez inwestorów okien w ścianie spowodowało ograniczenie w zagospodarowaniu terenu w odległości min. 8 m w otoczeniu ich obiektu budowlanego, wyznaczając w ten sposób obszar oddziaływania obiektu w zakresie ochrony przeciwpożarowej. Tym samym interes prawny skarżących w niniejszej sprawie wyraża się już choćby tylko w odległości pomiędzy zewnętrznymi ścianami budynków z otworami okiennymi, co w rezultacie stwarza poważne zagrożenie w sferze ochrony przeciwpożarowej.

Przywołując następnie regulację art. 5 ust. 1 pkt 9 Prawa budowlanego NSA podzielił stanowisko kasatorów, że zastosowanie powołanego przepisu rozporządzenia nie warunkuje graniczenie ze sobą działek budowlanych, na których znajdują się budynki. W tym przypadku decydujące znaczenie ma odległość pomiędzy samymi budynkami, bez znaczenia pozostaje natomiast to, czy pomiędzy nimi znajduje się inna działka gruntu. Naczelny Sąd Administracyjny podzielił zarzut skargi, że przedwczesna jest jednoznaczna konstatacja Sądu, że działka oddzielająca budynek inwestora i budynek skarżących oddzielona jest działką "będącą własnością Gminy Ł. i stanowiącą ulicę - drogę dojazdową". Sąd pierwszej instancji, rozstrzygając niniejszą sprawę, powinien uwzględnić stanowisko i argumentację Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi, zawartą w wyrokach z dnia: 12 września 2007 r., sygn. akt II SA/Łd 695/07 i z 19 grudnia 2008 r. w sprawie o sygn. akt: II SA/Łd 575/08, gdzie poddano w wątpliwość "drogowy" charakter działek o nr ewid. 696/15, 696/17 i 696/19 należących do Gminy Ł..

Naczelny Sąd Administracyjny nie zgodził się natomiast z argumentacją skargi kasacyjnej odnośnie tożsamości podmiotowej i przedmiotowej w sprawach o ustalenie warunków zabudowy i o wydanie pozwolenia na budowę, podnosząc, że Sąd I instancji zasadnie przyjął, iż w sprawie o pozwolenie na budowę, w celu ustalenia przymiotu strony, nie można oprzeć się na regulacjach ustawy o zagospodarowaniu i planowaniu przestrzennym dla udowodnienia interesu prawnego. W postępowaniu o ustalenie warunków zabudowy, status strony postępowania ocenia się w kontekście art. 28 k.p.a., natomiast kwestię statusu strony w postępowaniu w sprawie pozwolenia na budowę reguluje art. 28 ust. 2 ustawy Prawo budowlane, będący lex specialis wobec art. 28 k.p.a.

Podsumowując NSA wskazał, że Sąd I instancji winien ocenić, czy na gruncie norm materialnoprawnych, postępowanie przeprowadzone przez organ administracji publicznej pozwala na ocenę, czy skarżącym przysługuje status strony w postępowaniu o udzielenie pozwolenia na budowę.

Dodatkowo Naczelny Sąd Administracyjny za trafny uznał zarzut skargi kasacyjnej dotyczący naruszenia przez Sąd I instancji przepisu art. 141 § 4 p.p.s.a., argumentując, że uzasadnienie wyroku świadczy o tym, że Sąd wojewódzki nie rozważył wnikliwie i wszechstronnie niniejszej sprawy; nie wyjaśnił przyczyn odmowy przyznania skarżącym przymiotu strony w postępowaniu dotyczącym pozwolenia na budowę spornej inwestycji.

Postanowieniem z dnia 11 lipca 2012 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi w trybie art. 124 § 1 pkt 1 p.p.s.a. zawiesił postępowanie sądowoadministracyjne z dniem 8 czerwca 2012 r. z uwagi na śmierć uczestnika postępowania J. D..

W dniu 9 stycznia 2013 r. Sąd podjął zawieszone postępowanie sądowoadministracyjne z udziałem B. B., jako następcy prawnego zmarłego uczestnika postępowania J. D. oraz J. M., jako następcy prawnego zmarłej uczestniczki postępowania – B. S..

Na rozprawie w dniu 5 lutego 2013 r. stawił się pełnomocnik skarżących, który poparł skargę oraz uczestnik postępowania J. C., który wniósł o oddalenie skargi.

Uczestnik postępowania złożył pismo procesowe, w którym podniósł, iż działki nr 696/15, 696/17, 696/19 zgodnie z załączoną mapą ewidencyjną oznaczone są symbolem "dr" jako droga. Zostały one przekwalifikowane przez Starostę [...] na wniosek Zastępcy Burmistrza z dnia 15 marca 2009 r. Jednocześnie w piśmie tym uczestnik poinformował o zakończeniu procesu budowlanego na działce nr 694/1 i uzyskaniu na mocy decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] nr [...] pozwolenia na użytkowanie pod warunkiem wykonania w terminie do dnia 30 września 2010 r. wymienionych w decyzji robót budowlanych. Zdaniem uczestnika postępowania skarga H. i G. P. jest próbą nękania właścicieli i budzi poczucie niesmaku.

Rozpoznając sprawę ponownie Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga należało uwzględnić.

Stosownie do treści art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. nr 153, poz. 1269 ze zm.) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Wspomniana kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

Innymi słowy Sąd administracyjny bada, czy zaskarżony akt administracyjny (decyzja, postanowienie) jest zgodny z obowiązującymi w dacie jego podjęcia przepisami prawa materialnego określającymi prawa i obowiązki stron oraz przepisami proceduralnymi normującymi podstawowe zasady postępowania przed organami administracji publicznej.

Sąd oceniając w rozpoznawanej sprawie legalność decyzji Wojewody [...] z dnia [...] utrzymującej w mocy decyzję Starosty [...] z dnia [...] o odmowie uchylenia własnej decyzji ostatecznej z dnia [...] o zatwierdzeniu projektu budowlanego i udzieleniu J. C. i G. A. pozwolenia na odbudowę i rozbudowę budynku oficyny, rozbiórkę budynków gospodarczych na działce nr ewid. 694/1 położonej w Ł. przy pl. A 9 oraz rozbiórkę trzech budynków gospodarczych na działce nr ewid. 696/19, położonej w Ł. przy ul. B, zobligowany był kierować się dyspozycją art. 190 zdanie 1 p.p.s.a. i uwzględnić wykładnię prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 16 lutego 2012 r. sygn. akt II OSK 2242/10. Wspomnianym wyrokiem Naczelny Sąd Administracyjny uchylił wyrok tutejszego Sądu z dnia 30 czerwca 2010 r. oddalający skargę H. P. i G. P. na decyzję Wojewody z dnia [...] i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania, wskazując na konieczność przeanalizowania, czy na gruncie norm materialnoprawnych postępowanie prowadzone przez organ administracji publicznej pozwala na ocenę, czy skarżącym przysługuje status strony w postępowaniu o udzielenie pozwolenia na budowę.

Mając zatem na uwadze regulację art. 190 p.p.s.a. Sąd badając legalność zaskarżonej decyzji za błędną uznał argumentację Wojewody [...] oraz Starosty [...], iż skarżący nie udowodnili przysługującego im we wznowionym postępowaniu przymiotu strony w rozumieniu art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego. Chybiona jest także argumentacja organów o braku podstaw do zastosowania w ustalonym stanie faktycznym sprawy przepisów § 12 i § 271 rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie.

Przede wszystkim godzi się wskazać, iż zgodnie z treścią art. 28 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2006 r. nr 156, poz. 1118 ze zm.), przywoływanej dalej w tekście jako "ustawa", stronami postępowania w sprawie pozwolenia na budowę są inwestor oraz właściciele, użytkownicy wieczyści lub zarządcy nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania obiektu.

W myśl art. 3 pkt 20 ustawy, że przez obszar oddziaływania obiektu należy rozumieć teren wyznaczony w otoczeniu obiektu budowlanego na podstawie przepisów odrębnych, wprowadzających związane z tym obiektem ograniczenia w zagospodarowaniu tego terenu.

Jak stwierdził Naczelny Sąd Administracyjny w motywach przywołanego na wstępie rozważań wyroku, definicję obszaru oddziaływania obiektu należy rozumieć w ten sposób, że jeżeli istnieją przepisy prawa materialnego, które nakładają na inwestora określone obowiązki czy ograniczenia związane z zagospodarowaniem i zabudową jego działki względem działki sąsiedniej, to tym samym właściciel (użytkownik wieczysty, zarządca) tejże działki jest stroną postępowania o pozwolenie na budowę i to niezależnie od tego, czy obiekt budowlany w ocenie organu spełnia wymagania określone przepisami prawa materialnego oraz aktów wykonawczych i czy zachowane są odległości nakazane stosownymi przepisami prawa.

Wyznaczenie obszaru oddziaływania obiektu winno nastąpić, biorąc pod uwagę funkcję, formę, konstrukcję projektowanego obiektu i inne jego cechy charakterystyczne oraz sposób zagospodarowania terenu znajdującego się w otoczeniu projektowanej inwestycji, uwzględniając treść nakazów i zakazów zawartych w przepisach odrębnych. W procesie zmierzającym do wyznaczenia obszaru oddziaływania obiektu budowlanego nie chodzi o wykazanie negatywnego wpływu inwestycji na działki znajdujące się w otoczeniu projektowanego obiektu, lecz o możliwość spowodowania szkodliwego oddziaływania inwestycji na tereny otaczające działkę inwestora w związku z zamiarem realizacji inwestycji (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 9 października 2007 r., sygn. akt II OSK 1321/06, LEX nr 347949). Właściciel działki znajdującej się w obszarze oddziaływania inwestycji winien mieć bowiem możliwość sprawdzenia, czy faktycznie ograniczenia związane z zagospodarowaniem i zabudową działki zostaną zachowane i nie zostaną naruszone.

Do przepisów odrębnych, w rozumieniu art. 3 pkt 20 Prawa budowanego, należy zatem zaliczyć między innymi przepisy techniczno-budowlane.

Oceniając w tym kontekście zgromadzony w sprawie materiał dowodowy Sąd stwierdził, że organy orzekające obu instancji nie dokonały właściwej, a co za tym idzie rzetelnej analizy przepisów § 12 ust. 1 w zw. z § 271 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z 2002 r. Nr 75, poz. 690 ze zm.), przywoływanego dalej w tekście jako "rozporządzenie".

Stosownie do treści § 12 ust. 1 rozporządzenia jeżeli z przepisów § 13, 60 i 271-273 lub przepisów odrębnych określających dopuszczalne odległości niektórych budowli od budynków nie wynikają inne wymagania, budynek na działce budowlanej należy sytuować w odległości od granicy z sąsiednią działką budowlaną nie mniejszej niż: 4 m - w przypadku budynku zwróconego ścianą z otworami okiennymi lub drzwiowymi w stronę tej granicy (pkt 1), 3 m - w przypadku budynku zwróconego ścianą bez otworów okiennych lub drzwiowych w stronę tej granicy (pkt 2).

Przywołane unormowanie podaje podstawowe odległości wpływające na lokalizację budynku na działce budowlanej. Wyznaczają one linie rozgraniczające różne użytkowanie działki. Są to odległości niezmienne, które pozostają takie same w każdej regulacji, w której jest mowa o zabudowie działki budowlanej.

Natomiast przepis § 271 ust. 1 rozporządzenia stanowi, że odległość między zewnętrznymi ścianami budynków niebędącymi ścianami oddzielenia przeciwpożarowego, a mającymi na powierzchni większej niż 65% klasę odporności ogniowej(E), określoną w § 216 ust. 1 w 5 kolumnie tabeli, nie powinna, z zastrzeżeniem ust. 2 i 3, być mniejsza niż odległość w metrach określona w tabeli.

W § 271 ust. 1 rozporządzenia wprowadzono zatem podział budynków ze względu na odporność ogniową ścian zewnętrznych. Z kolei ze względu na różnorodność materiałową ścian budynków ustawodawca wprowadził podział uwzględniający procentową zawartość powierzchni o danej odporności ogniowej do powierzchni całej ściany uwzględniającej otwory drzwiowe, okienne i inne jej elementy. Klasyfikacja ta ma podstawowe znaczenie przy wyznaczaniu wzajemnej odległości budynków. W § 271 ust. 1 podano podstawowe odległości z uwzględnieniem zmniejszenia i zwiększenia tych wartości ze względu na wzajemne usytuowanie budynków, zastosowane środki ochrony przeciwpożarowej czy ewentualne zagrożenie wybuchem.

W przekonaniu Sądu rację mają skarżący twierdząc, że odległość 5 m pomiędzy budynkami stanowiącymi ich własność a budynkami inwestora (nawet w sytuacji, gdy oddziela je działka gruntu) jest niewystarczająca jeżeli uwzględni się wartość przewidzianą w § 271 ust. 1 powołanego rozporządzenia, która powinna być nie mniejsza niż 8 m w przypadku budynków nie posiadających ścian oddzielenia przeciwpożarowego.

Jak wynika z załączonej do sprawy dokumentacji ściany, którymi zwrócone są do siebie budynki skarżących i inwestora nie są ścianami oddzielenia przeciwpożarowego, ponieważ posiadają otwory okienne. Nie budzi wobec tego wątpliwości, że wprowadzenie przez inwestorów okien w ścianie spowodowało ograniczenie w zagospodarowaniu terenu w odległości min. 8 m w otoczeniu ich obiektu budowlanego, wyznaczając w ten sposób obszar oddziaływania obiektu w zakresie ochrony przeciwpożarowej. Tym samym interes prawny skarżących w niniejszej sprawie wyraża się już choćby tylko w odległości pomiędzy zewnętrznymi ścianami budynków z otworami okiennymi, co w rezultacie stwarza poważne zagrożenie w sferze ochrony przeciwpożarowej.

Przypomnieć w tym miejscu należy brzmienie art. 5 ust. 1 Prawa budowlanego zgodnie, z którym obiekt budowlany wraz ze związanymi z nim urządzeniami budowlanymi należy, biorąc pod uwagę przewidywany okres użytkowania, projektować i budować w sposób określony w przepisach, w tym techniczno - budowlanych, oraz zgodnie z zasadami wiedzy technicznej, zapewniając: poszanowanie, występujących w obszarze oddziaływania obiektu, uzasadnionych interesów osób trzecich - pkt 9.

W opinii Sądu zastosowanie przepisu § 271 rozporządzenia nie warunkuje graniczenie ze sobą działek budowlanych, na których znajdują się budynki. W tym przypadku bowiem decydujące znaczenie ma wyłącznie odległość pomiędzy samymi budynkami. Bez znaczenia pozostaje natomiast to, czy pomiędzy nimi znajduje się inna działka gruntu, choć na marginesie dodać trzeba, że należytego wyjaśnienia i udokumentowania w aktach administracyjnych sprawy niniejszej wymaga status działek nr ewid. 696/15, 696/17 i 696/19 należących do Gminy Ł..

W wyrokach z dnia 12 września 2007 r. sygn. akt II SA/Łd 695/07 i z 19 grudnia 2008 r. w sprawie o sygn. akt II SA/Łd 575/08, Wojewódzki Sąd Administracyjny poddał bowiem w wątpliwość "drogowy" charakter działek o nr ewid. 696/15, 696/17 i 696/19 należących do Gminy Ł.. Z kolei, z treści pisma złożonego na rozprawie przez uczestnika postępowania J. C. wynika, że wspomniane działki zostały przekwalifikowane na drogę przez Starostę [...] na wniosek Zastępcy Burmistrza H. P. z dnia 15 marca 2005 r.

W świetle poczynionych wyżej uwag w pełni zasadne - w ocenie Sądu - są zarzuty skargi dotyczące naruszenia przez organy orzekające w sprawie art. 28 ust. 2 Prawa budowanego w zw. z art. 3 pkt 20 Prawa budowlanego, § 12 ust. 1 w zw. z §. 271 ust. 1 rozporządzenia, a także art. 7, art. 8, art. 77 k.p.a., art. 151 § 1 pkt 1 k.p.a. Stwierdzone uchybienia przepisom prawa materialnego jak i procesowego miały istotny wpływ na wynik sprawy i obligowały Sąd do usunięcia z obrotu prawnego decyzji organów obu instancji.

Jednocześnie podkreślenia wymaga fakt, że Sąd nie podziela zarzutu skargi w kwestii tożsamości podmiotowej i przedmiotowej w sprawach o ustalenie warunków zabudowy i o wydanie pozwolenia na budowę. Każde z tych postępowań, czy to o ustalenie warunków zabudowy, czy o pozwolenie na budowę, zostało poddane regulacjom odrębnych ustaw, które na potrzeby każdego z nich samodzielnie regulują kwestie m.in. zakresu podmiotów w nich uczestniczących. W postępowaniu o ustalenie warunków zabudowy kwestię przymiotu strony normuje przepis art. 28 k.p.a., natomiast kwestię statusu strony w postępowaniu w sprawie pozwolenia na budowę reguluje art. 28 ust. 2 ustawy Prawo budowlane, będący lex specialis wobec art. 28 k.p.a.

W toku ponownie prowadzonego postępowania wyjaśniającego Starosta [...] winien uwzględnić poczynione wyżej rozważania i zbadać wszelkie okoliczności sprawy, z uwzględnieniem art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego oraz przepisów odrębnych, o jakich mowa w art. 3 pkt 20 Prawa budowlanego. Organ winien bowiem pamiętać, że jeżeli istnieją przepisy prawa materialnego, które nakładają na inwestora określone obowiązki czy ograniczenia związane z zagospodarowaniem i zabudową jego działki względem działki sąsiedniej, to tym samym właściciel (użytkownik wieczysty, zarządca) tejże działki jest stroną postępowania o pozwolenie na budowę i to niezależnie od tego, czy to pozwolenie spełnia wymagania określone przepisami prawa materialnego oraz aktów wykonawczych i czy zachowane są odległości nakazane stosownymi przepisami prawa. Wyniki tych ustaleń organ zobligowany będzie zaprezentować w motywach decyzji, której mowa w art. 151 § 1 k.p.a.

Z tych wszystkich powodów Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i lit. c w zw. z art. 135 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku. O kosztach postępowania należnych skarżącym od organu Sąd rozstrzygnął w punkcie drugim wyroku w trybie art. 200 i 205 § 2 p.p.s.a.

a.bł.