Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 294/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2015-06-10 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6239 Inne o symbolu podstawowym 623
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Inspektor Jakości Handlowej Artykułów Rolno  Spożywczych
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 37 ust. 1 pkt 1
journal: Dz.U. 2007 nr 147 poz 1033
law: Ustawa z dnia 10 lipca 2007 r. o nawozach i nawożeniu.
article: art. 138 par. 1 pkt 2
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grzegorz Nowecki Sędziowie Sędzia WSA Andrzej Wieczorek (spr.) Sędzia WSA Dariusz Zalewski Protokolant ref. Piotr Czyżewski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 czerwca 2015 r. sprawy ze skargi M. W. na decyzję Głównego Inspektora Jakości Handlowej Artykułów Rolno - Spożywczych z dnia [...] grudnia 2014 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia wprowadzenia do obrotu nawozu i nakazania jego wycofania oraz określenia opłaty sankcyjnej oddala skargę


UZASADNIENIE

Decyzją z [...] grudnia 2014 r., Nr [...] Główny Inspektor Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych (dalej organ odwoławczy) w punkcie 1 decyzji uchylił w całości decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych (dalej organ I instancji) z [...] maja 2014 r., Nr [...] stwierdzającą wprowadzenie przez Pana M. W. (dalej skarżący, strona), prowadzącego działalność gospodarczą pod firmą [...], do obrotu 660 ton nawozu oznaczonego znakiem: "NAWÓZ WE" typ E.2.2 o nazwie handlowej [...] "NAWÓZ WE" typ E. 2.2 nawóz zawierający podstawowe drugorzędowe składniki pokarmowe z dodatkiem mikroskładników pokarmowych stosowane doglebowo, niespełniającego wymagań jakościowych dla tego typu nawozu określonych w załączniku nr 1 do rozporządzenia (WE) nr 2003/2003 Parlamentu Europejskiego i Rady z 13 października 2003 r. (dalej rozporządzenie nr 2003/2003) oraz ustalającej opłatę sankcyjną w kwocie brutto 178 200 zł, co stanowi 100% kwoty należnej za określony w pkt 1 nawóz oznaczony znakiem "NAWÓZ WE" niespełniający wymagań jakościowych określonych dla danego typu nawozu w załączniku nr 1 do rozporządzenia nr 2003/2003, w punkcie 2 decyzji stwierdził wprowadzenie do obrotu, przez skarżącego, 660 ton nawozu oznaczonego znakiem "NAWÓZ WE" o nazwie handlowej [...] "NAWÓZ WE" typ E.2.2 nawóz zawierający podstawowe i drugorzędne składniki pokarmowe z dodatkiem mikroskładników pokarmowych stosowane doglebowo, nienależącego do typów nawozów wyszczególnionych w załączniku nr 1 do rozporządzenia nr 2003/2003, określił skarżącemu, trzymiesięczny termin na wycofanie z obrotu nawozu wymienionego powyżej oraz określił opłatę sankcyjną w kwocie brutto 178 200 zł, co stanowi 100% kwoty należnej za określony w pkt 1 nawóz oznaczony znakiem "NAWÓZ WE" niespełniający wymagań określonych dla Nawozu WE w załączniku nr 1 do rozporządzenia nr 2003/2003.

W dniu 14 i 27 listopada 2013 r. inspektor Wojewódzkiego Inspektoratu Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych w B., działając na podstawie upoważnienia nr 323/2013 z 13 listopada 2013 r., przeprowadził, w prowadzonym przez skarżącego przedsiębiorstwie, kontrolę w zakresie prawidłowości wprowadzenia do obrotu nawozów oznaczonych znakiem "NAWÓZ WE". Przebieg kontroli utrwalono w protokole nr [...] z [...] listopada 2013 r.

W toku kontroli ustalono, iż skarżący wprowadził do obrotu produkt deklarowany jako nawóz o nazwie handlowej [...] "NAWÓZ WE" typ E. 2.2 nawóz zawierający podstawowe i drugorzędne składniki pokarmowe z dodatkiem mikroskładników pokarmowych stosowane doglebowo, w ilości 660 ton, niespełniający wymagań jakościowych dla tego typu nawozu określonego w załączniku nr 1 do rozporządzenia nr 2003/2003. Wyrób deklarowany jako nawóz w rzeczywistości stanowił odpad paleniskowy przeznaczony do obróbki komunalnych osadów ściekowych. Odpad paleniskowy nie był poddawany żadnym procesom technologicznym, co zostało ustalone na podstawie protokołu z przyjęcia oświadczenia [...] z [...] listopada 2013 r.

Organ ustalił, iż produkt, odpad paleniskowy przeznaczonych do obróbki komunalnych osadów ściekowych został nabyty przez stronę od F. Sp. z o.o. z siedzibą w A., na podstawie umowy zawartej w 11 kwietnia 2013 r. Przedmiotowy produkt został zadeklarowany przez stronę jako nawóz o nazwie handlowej [...] "NAWÓZ WE" typ E. 2.2 nawóz zawierający podstawowe i drugorzędne składniki pokarmowe z dodatkiem mikroskładników pokarmowych stosowane doglebowo.

W toku kontroli ustalano, iż skarżący dokonał sprzedaży 660 ton nawozu [...] Panu J. A. prowadzącemu działalność gospodarczą pod nazwą [...] (dalej nabywca), co potwierdza faktura VAT nr [...] z [...] czerwca 2014 r. Przedmiotowy nawóz został sprzedany w cenie 178 200 zł.

Przeprowadzone w Okręgowej Stacji Chemiczno-Rolniczej w Warszawie, badania laboratoryjne próbek nawozu pobranego w toku kontroli przeprowadzonej w dniach 10 i 20 grudnia 2013 r., przez Wojewódzkiego Inspektora Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych w Warszawie u nabywcy nawozu, wykazały, że nawóz ten nie spełnia wymagań jakościowych dla nawozu typu E. 2.2 określonych w rozporządzeniu nr 2003/2003 – sprawozdanie z badań nr 2262/2013.

W dniu 3 lutego 2014 r. organ I instancji zawiadomił stronę o wszczęciu postępowania administracyjnego w sprawie wprowadzenia do obrotu nawozu oznaczonego znakiem "NAWÓZ WE" typu E. 2.2 niespełniającego wymagań jakościowych określonych dla tego typu nawozów.

Decyzją z 19 maja 2014 r., Nr NA.1410.20.13.2013 organ I instancji stwierdził wprowadzenie przez skarżącego do obrotu 660 ton nawozu oznaczonego znakiem "NAWÓZ WE" o nazwie handlowej [...] "NAWÓZ WE" typ E. 2.2 nawóz zawierający podstawowe i drugorzędne składniki pokarmowe z dodatkiem mikroskładników pokarmowych stosowane doglebowo, niespełniającego wymagań jakościowych dla tego typu nawozu określonych w załączniku nr 1 do rozporządzenia nr 2003/2003, oraz ustalił opłatę sankcyjną w kwocie brutto 178 200 zł.

W odwołaniu od powyższej decyzji skarżący, wnosząco o unieważnienie decyzji organu I instancji i zwolnienie go z opłaty sanacyjnej kwestionował sposób przeprowadzenia przez organ postępowania wyjaśniającego. Podnosił, że organ I instancji nie wyjaśnił faktu, iż przedmiotowy nawóz [...] odsprzedany był nabywcy za jedną czwartą ceny dla danego typu nawozów, w celu nawożenia przez nabywcę własnych pól oraz pól jego ojca. Podkreślał, iż deklarował paramenty jakościowe sprzedanego nawozu zgodne ze sprawozdaniem z badań nr 80/2012/inne z 16 sierpnia 2012 r. oraz opinią prof. dr hab. Zygmunta Brogowskiego z SGGW, a nie z danymi wskazanymi w certyfikacie Polskiego Centrum Badań i Certyfikacji. W odwołaniu strona informowała, iż certyfikat (nadany przez Polskie Centrum Certyfikacji) nr Z/13/20116/13/PC został wydany na podstawie przedłożonego przez skarżącego sprawozdania z badań nr 80/2012/Inne. Podkreślał, iż został powiadomiony, że w przypadku, gdy nawóz [...] nie będzie spełniał wymagań wskazanych w ww. certyfikacie może on być wprowadzony do obrotu, po uzyskaniu "Certyfikatu Gwarancji Jakości". Zaznaczył, iż nie występowała o "Certyfikat Gwarancji Jakości", gdyż przedmiotowy nawóz był przeznaczony do użytku własnego, a nie na sprzedaż.

Strona podnosiła, iż pomimo, że nawóz [...] był zakupiony przez nabywcę na użytek własny, nabywca ten odsprzedał wymieniony nawóz innym rolnikom posługując się bezprawnie ulotkami informacyjnymi o nawozie. Strona zarzucała, iż fakt wprowadzenia do obrotu nawozu (poprzez sprzedaż innym rolnikom) przez nabywcę został przez organ

I instancji pominięty. Organ I instancji nie przeprowadził również postępowania celem ustalenia faktycznej ilości nawozu, która była własnością nabywcy.

Skarżący zarzucał, iż organ I instancji nie powiadomił go o miejscu i czasie pobierania próbek u nabywcy nawozu, dlatego też miał zastrzeżenia, co do zbadanej jakości nawozu. Jednocześnie wyraził obawy, co do możliwości spreparowania przez nabywcę jakości nawozu. Podejrzenia swoje strona opierała na fakcie, iż próbki nie były pobrane w miejscu, gdzie nawóz został zdeponowany.

Odwołujący się podnosił, iż organ I instancji nie uznał przedłożonych przez stronę wyników badań i opinii dotyczących przedmiotowego nawozu. Zarzucał natomiast, iż organ I instancji nie powiadomił Urzędu Skarbowego lub Urzędu Kontroli Skarbowej o sprzedaży przez nabywcę nawozu bez fakturowania pomimo, że wiedział o tym fakcie od strony oraz z oświadczenia złożonego przez rolnika.

Strona zarzucała, iż organ I instancji bezpodstawnie (nie mając materiału dowodowego potwierdzającego popełnienie przestępstwa) powiadomił Prokuraturę Okręgową w B. o popełnieniu przestępstwa wyłudzenia i poświadczenia nieprawdy oraz naruszenia przepisów o odpadach, jak również [...] Inspektora Ochrony Środowiska w O. o prowadzonym postępowaniu w sprawie sprzedaży nawozu [...]. Podnosiła również, iż organ I instancji nie powiadomił jej o ww. zawiadomieniach, jak też odmówił jej zapoznania się z zawiadomieniem do Prokuratury Okręgowej w B.

Rozpoznając odwołanie organ odwoławczy decyzją z [...] grudnia 2014 r., znak: [...], uchylił w całości decyzję organu I instancji i orzekł co do istoty sprawy. W uzasadnieniu decyzji podkreślił, iż dokonując szczegółowej analizy materiału dowodowego w sprawie uznał, iż organ I instancji prawidłowo przeprowadził postępowanie administracyjne, w tym zgromadził w pełnym zakresie materiał dowodowy. Błędnie natomiast, w rozstrzygnięciu zaskarżonej decyzji, organ I instancji wskazał, iż zakwestionowany nawóz nie spełnia wymogów jakościowych dla tego typu nawozów określonych w załączniku nr 1 do rozporządzenia nr 2003/2003, jak również błędnie wskazał, że strona wprowadziła do obrotu nawóz oznaczony znakiem "NAWÓZ WE" typ E.2.2.

Organ odwoławczy zaznaczył, iż nawóz będący przedmiotem zaskarżonej decyzji nie może być zakwalifikowany jako Nawóz WE z uwagi na jego pochodzenie a nie jego parametry jakościowe. Ponadto ustawodawca w załączniku nr 1 rozporządzenia nr 2003/2003, nie wyróżnił takiego typy nawozu jak "E.2.2". W punkcie E. 2.2. załącznika 1 do ww. rozporządzenia ustawodawca wskazał minimalne zawartości mikroskładników nawozowych, przy których możliwe jest deklarowanie przez producenta tych składników w nawozach WE zawierających podstawowe i/lub drugorzędne składniki pokarmowe.

Na podstawie materiału dowodowego zebranego w sprawie organ odwoławczy nie dopatrzył się powodów do umorzenia postępowania administracyjnego w sprawie.

W skardze do Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego w Warszawie skarżący wnosił o stwierdzenie nieważności decyzji w zakresie, w jakim decyzja nakłada na niego obowiązek wycofania z obrotu nawozu o nazwie handlowej [...] "NAWÓZ WE" typ E. 2.2 w terminie trzech miesięcy oraz uchylenie zaskarżonej decyzji w pozostałym zakresie.

Rozstrzygnięciu zarzucał:

1. naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 2 ust. 1 pkt 13 lit. a ustawy z 10 lipca 2007 r. o nawozach i nawożeniu (Dz. U. Nr 147, poz. 1033 ze zm.), poprzez jego błędną wykładnię i nieuzasadnione pominięcie ustanowionych w tym przepisie przesłanek podmiotowych, a w konsekwencji nieprawidłowe uznanie, że pojęcie wprowadzenia do obrotu dotyczy każdego etapu obrotu, a wprowadzającym do obrotu może być także dystrybutor, który jedynie zbywa produkt w postaci dostarczonej od producenta, podczas gdy prawidłowa wykładnia tego przepisu nie pozwala kwalifikować wprowadzania do obrotu jako każdego oferowania i zbywania produktu, a jedynie zbycie przez wskazany w tym przepisie podmiot, to jest przez producenta lub importera;

2. naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 37 ust. 1 ustawy o nawozach

i nawożeniu, poprzez jego błędną wykładnię i nieprawidłowe przyjęcie, że opłatę sankcyjną za "wprowadzenie do obrotu" ponosi podmiot dystrybuujący produkt na każdym etapie obrotu, podczas gdy sankcję administracyjną ponosi tylko podmiot wprowadzający nawóz do obrotu, a więc producent lub importer;

3. naruszenie przepisów prawa materialnego, a mianowicie art. 2 lit x rozporządzenia nr 2003/2003 poprzez jego nieprawidłowe zastosowanie na gruncie niniejszej sprawy, bowiem zgodnie z definicją legalną zawartą w tym przepisie za producenta nie uważa się dystrybutora, który nie spowodował zmiany właściwości nawozu, a pomimo to organy krajowe orzekając na podstawie ustawy o nawozach i nawożeniu, która nie wprowadza własnej definicji pojęcia "producent", uznają za producenta - wbrew definicji legalnej zawartej w rozporządzeniu, jak również wbrew potocznemu rozumieniu tego pojęcia - także dystrybutora;

4. błąd w ustaleniach stanu faktycznego będący wynikiem niekompletnego postępowania dowodowego i czynienia przez organy obu instancji ustaleń na podstawie wyselekcjonowanych dowodów, a nie na podstawie całokształtu materiału dowodowego sprawy, polegający na:

- nieuprawnionym przyjęciu, iż skarżący sprzedał produkt deklarowany jako nawóz o nazwie [...] "NAWÓZ WE" typ E.2.2., podczas gdy sprzedał produkt oznaczony [...] 660 Mg, zawierający 18% Tlenku Fosforu P205; zaś w ramach transakcji z nabywcą nie posługiwał się Certyfikatem Zgodności nr Z/13/20116/13 wystawionym przez Polskie Centrum Badań i Certyfikacji S.A., a produkt zaczął być deklarowany jako "NAWÓZ WE" w oparciu o tenże Certyfikat dopiero przez nabywcę i już po wydaniu mu towaru;

- nieuprawnionym przyjęciu, iż skarżący jest producentem produktu o nazwie "[...]", podczas gdy był jedynie jego dystrybutorem;

5. nieprawidłowe zastosowanie art. 37 ust. 1 ustawy o nawozach i nawożeniu do produktu o nazwie handlowej [...], który ani nie został oznaczony przez skarżącego, jako "NAWÓZ WE" ani nie stanowi żadnego z typów nawozów fosforowych określonych w rozporządzeniu;

6. naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 37 ust. 1 pkt 1 ustawy o nawozach i nawożeniu poprzez wymierzenie skarżącemu opłaty sankcyjnej za niespełnianie wymagań określonych dla "NAWOZU WE" w załączniku nr 1 do rozporządzenia nr 2003/2003, co stoi w jawnej sprzeczności z częścią pierwszą zaskarżonej decyzji, w której organ stwierdził, że przedmiotowy odpad paleniskowy nie należy do żadnego z typów nawozów fosforowych określonych w załączniku nr 1 do ww. rozporządzenia, przez co wymierzenie kary było bezprzedmiotowe, skoro brak jest wzorca w oparciu, o który należało dokonać oceny zgodności wymagań, tym bardziej, że skład produktu o nazwie "[...]" spełnia wymagania rozporządzenia 2003/2003, a jedynie nie został zakwalifikowany jako którykolwiek z typów nawozów fosforowych z uwagi na swoje pochodzenie a nie jakość;

7. naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 37 ust. 1 tiret 1 ustawy o nawozach i nawożeniu w zakresie obowiązku wycofania nawozu z obrotu poprzez jego nieprawidłowe zastosowanie w stosunku do skarżącego i nakazanie mu wycofania produktu o nazwie "[...]", podczas gdy skarżący nie dysponuje już tym produktem bowiem sprzedał go w całości nabywcy, który zużył do nawożenia pól własnych i ojca o łącznej powierzchni 1000h a w części sprzedał osobom trzecim, a tym samym skarżący nie ma faktycznej możliwości wycofania produktu z obrotu, który to obowiązek powinien być skierowany względem tego podmiotu, który dysponuje nawozem, co powoduje, że w tym zakresie decyzja obarczona jest wadą kwalifikowaną skutkującą jej nieważnością, zgodnie z art. 156 § 1 pkt 5 k.p.a.;

8. naruszenie przepisów postępowania tj. art. 7, 8, 77 § 1, 78, 79 § 1 i 2, 80, 89 k.p.a. polegające na:

- niedostatecznym wyjaśnieniu stanu faktycznego sprawy;

- nieprzeprowadzeniu wnioskowanych przez skarżącego a mających istotne znaczenie dla sprawy dowodów:

• z zeznań świadków: Z. B., M. Ł., M. C., A. S., J. D.;

• z dokumentu w postaci pisemnej opinii prof. dr hab. Zygmunta Brogowskiego;

• z dokumentu, tj. sprawozdania z badań 80/2012/Inne sporządzonego przez Instytut Nawozów Sztucznych;

- nieprzeprowadzeniu rozprawy administracyjnej przez organ II instancji, pomimo zaistnienia w przedmiotowej sprawie okoliczności uzasadniających konieczność wyjaśnienia istotnych okoliczności stanu faktycznego sprawy przy udziale przedstawicieli strony, organu i świadków;

- przeprowadzeniu kluczowej dla niniejszej sprawy czynności dowodowej w postaci pobrania próbek nawozu "[...]" bez uprzedniego zawiadomienia strony o tej czynności, a w konsekwencji przeprowadzenie jej bez udziału skarżącego;

- dokonaniu oceny materiału dowodowego z przekroczeniem swobodnej oceny dowodów;

- zaniechaniu pobrania próbek produktu w miejscu jego przechowywania, tj. w gospodarstwie nabywcy, celem poddania badaniu;

Powyższe, zdanie skarżącego, skutkowało dokonaniem błędnych ustaleń faktycznych w sprawie.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z przepisem art. 1 § 1 i 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jednolity Dz. U. z 2014 r., poz. 1647) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle powołanego przepisu ustawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną z punktu widzenia jej zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tego aktu. Sąd administracyjny nie ocenia rozstrzygnięcia organu administracji pod kątem jego słuszności, czy też celowości, jak również nie rozpatruje sprawy kierując się zasadami współżycia społecznego.

Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.; dalej p.p.s.a.).

Rozpoznając sprawę w świetle powołanych wyżej kryteriów, skarga nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż zaskarżona decyzja nie narusza prawa materialnego i procesowego w sposób mający wpływ na wynik sprawy.

Zgodnie z art. 30 ust. 1 ustawy o nawozach i nawożeniu Inspekcja Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych sprawuje nadzór nad wprowadzaniem do obrotu nawozów, nawozów oznaczonych znakiem "NAWÓZ WE" i środków wspomagających uprawę roślin w sposób określony w przepisach o jakości handlowej artykułów rolno - spożywczych.

W ramach sprawowanego nadzoru (art. 30 ust. 2 pkt 3 ustawy o nawozach i nawożeniu), organy Inspekcji oraz upoważnieni pracownicy Inspekcji są uprawnieni do przeprowadzania kontroli w zakresie:

a. zgodności nawozów oznaczonych znakiem "NAWÓZ WE" z typami tych nawozów określonymi w rozporządzeniu nr 2003/2003,

b. spełniania przez nawozy, nawozy oznaczone znakiem "NAWÓZ WE" i środki wspomagające uprawę roślin wymagań jakościowych oraz określonych, na podstawie art. 10 pkt 5 lub art. 11 pkt 5, wymagań, jakie powinny one spełniać w zakresie dopuszczalnych wartości zanieczyszczeń - dokonywanej na podstawie badań ich parametrów chemicznych, fizycznych, fizykochemicznych i biologicznych, wykonywanych w laboratoriach wskazanych w przepisach wydanych na podstawie art. 15 pkt 1 - dla nawozów oznaczonych znakiem "NAWÓZ WE" lub w okręgowych stacjach chemiczno-rolniczych - dla pozostałych nawozów i środków pomagających uprawę roślin,

c. przestrzegania przepisów dotyczących obrotu nawozami, nawozami oznaczonymi znakiem "NAWÓZ WE" oraz środkami wspomagającymi uprawę roślin.

Ponadto, zgodnie z art. 30 ust. 2 pkt 5 ustawy o nawozach i nawożeniu, w ramach sprawowanego nadzoru, organy Inspekcji oraz upoważnieni pracownicy Inspekcji są uprawnieni do przeprowadzania kontroli w zakresie: nieodpłatnego pobierania do badań próbek nawozów, nawozów oznaczonych znakiem "NAWÓZ WE" oraz środków wspomagających uprawę roślin.

Jak wynika z akt sprawy w toku przeprowadzonej w dniu 14 i 27 listopada 2013 r. kontroli, w zakresie prawidłowości wprowadzenia przez skarżącego do obrotu nawozów oznaczonych znakiem "NAWÓZ WE", pobrane zostały do badań laboratoryjnych próbki kontrolowanego nawozu. Na podstawie przeprowadzonych badań laboratoryjnych organ I instancji uznał, iż przedmiotowy nawóz o nazwie handlowej [...] "NAWÓZ WE" typ E. 2.2 nie spełnia wymagań jakościowych dla tego typu nawozu określonych w załączniku nr 1 do rozporządzenia (WE) nr 2003/2003 Parlamentu Europejskiego i Rady z 13 października 2003 r.

Zgodnie z art. 3 ww. rozporządzenia nawóz należący do rodzaju nawozów ujętych w załączniku nr 1 i spełniający wymogi ustanowione w niniejszym rozporządzeniu, może być oznaczony jako "NAWÓZ WE". Oznaczenie "NAWÓZ WE" nie może być używane do nawozu niezgodnego z niniejszym rozporządzeniem.

W załączniku nr 1 do rozporządzenia (WE) nr 2003/2003 ustawodawca wskazał zamknięty katalog typów nawozów w poszczególnych ich rodzajach jak również ich źródło pochodzenia. Dla nawozów fosforowych ustawodawca wskazał następujące typy; fosforyt miękki, fosforan glinowo-wapniowy, Termofosfat Fosforan dwuwapniowy. Fosforyt częściowo rozłożony, Superfosfat potrójny, Superfosfat wzbogacony. Superfosfat prosty oraz Tomasyna (żużel Thomasa).

W zamkniętym katalogu typów nawozów fosforowych grupa "A.2. Nawozy fosforowe" ustawodawca nie wskazał odpadu paleniskowego jako źródło pochodzenia nawozu, który może być zakwalifikowany do typu nawozów fosforowych.

Jak prawidłowo zauważa organ w odpowiedzi na skargę, organ I instancji częściowo słusznie wskazał w zaskarżonej decyzji, iż nawóz o nazwie [...] "NAWÓZ WE" typ E.2.2 nie spełnia wymogów przewidzianych dla nawozów WE, o których mowa w rozporządzeniu (WE) nr 2003/2003. Na podstawie przepisów ww. rozporządzenia nawóz nie może należeć do typu E.2.2., ponieważ symbol E.2,2. nie stanowi typu nawozu, a jedynie sekcję E.2.2., która odnosi się do minimalnych zawartości mikroskładników pokarmowych dla grupy nawozów WE posiadających podstawowe i/lub drugorzędowe składniki pokarmowe z dodatkiem mikroskładników pokarmowych, stosowanych doglebowo. W świetle powyższego nie można uznać, iż nawóz o nazwie [...] "NAWÓZ WE" typ E.2.2. nie spełnia wymagań jakościowych dla tego typu nawozu określonych w załączniku nr 1 do ww., gdyż typ E.2,2. nie istnieje a przedmiotowy nawóz nie jest nawozem WE z uwagi na źródło pochodzenia.

W związku z powyższym wymagania jakościowe (w tym ich spełnienie bądź nie) dotyczące podstawowych i drugorzędowych składników pokarmowych nie mają znaczenia w przedmiotowej sprawie. Tym samym wyniki badań próbek nawozu pobranych w czasie kontroli nie mają wpływu na rozstrzygnięcie przedmiotowej sprawy.

Podnieść należy, iż w przypadku niekwalifikowania się nawozu mineralnego do wprowadzenia do obrotu na podstawie rozporządzenia nr 2003/2003, produkt może być wprowadzony do obrotu na terenie Rzeczpospolitej Polskiej jako nawóz mineralny zgodnie z przepisami art. 4 ust. 1 ustawy o nawozach i nawożeniu na podstawie uzyskanego pozwolenia.

Należy zauważyć, iż zgodnie z art. 3 ust. 1 ustawy o nawozach i nawożeniu do obrotu można wprowadzać nawozy:

1. powstałe ze zmieszania typów nawozów oznaczonych znakiem "NAWÓZ WE", przy czym nawozy te nie mogą być oznaczane znakiem "NAWÓZ WE";

2. odpowiadające, określonym w przepisach wydanych na podstawie art. 12 pkt 5, typom wapna nawozowego, w których zanieczyszczenia nie przekraczają dopuszczalnych wartości zanieczyszczeń;

3. naturalne, zgodnie z przepisami rozporządzenia nr 1069/2009.

Stosownie do art. 3 ust. 2 ww. ustawy nawozy organiczne, organiczno-mineralne, mineralne nieoznaczone znakiem "NAWÓZ WE" i środki wspomagające uprawę roślin mogą być wprowadzone do obrotu na zasadach określonych w art. 4. Natomiast zgodnie z art. 3 ust. 3 ww. ustawy nawozy naturalne mogą być zbywane do bezpośredniego rolniczego wykorzystania wyłącznie na podstawie umowy zawartej w formie pisemnej pod rygorem nieważności.

Należy wskazać, iż producent w przedmiotowym nawozie zadeklarował następujący skład:

Składniki pokarmowe:

- Pięciotlenek fosforu (P2 O5) rozpuszczalny w obojętnym roztworze cynku amonu i w wodzie, % (m/m) - 18

- Pięciotlenek fosforu (P2 O5) rozpuszczalny w wodzie, % (m/m) 16

- Tlenek wapnia (CaO) rozpuszczalny w wodzie, % (m/m) 17

Mikroelementy:

- Cynk (Zn) całkowity, % (m/m) 0,16

- Miedź (Cu) całkowita, % (m/m) 0,085

- Mangan (Mn) całkowity, % (m/m) 0,08

- Molibden (Mo) całkowity, % (m/m) 0,002.

Zgodnie z art. 2 pkt 1 ww. ustawy, każdy produkt przeznaczony do dostarczania roślinom składników pokarmowych lub zwiększania żyzności gleb albo zwiększania żyzności stawów rybnych jest nawozem. Produktu takiego dotyczą przepisy ustawy o nawozach i nawożeniu, z wyjątkiem sytuacji, gdy przepisy szczegółowe wyłączają działanie przepisów ustawy o nawozach i nawożeniu w stosunku do niektórych produktów.

Mając na uwadze powyższe należy stwierdzić, iż przedmiotowy produkt pochodzący ze spalania osadów ściekowych o nazwie handlowej "[...] "NAWÓZ WE" typ E.2.2. może być stosowany jako nawóz mineralny fosforowy, co zostało również potwierdzone w opiniach dotyczących przedmiotowego nawozu przedstawionych przez skarżącego.

Zgodnie z art. 3 ust. 2 ustawy o nawozach i nawożeniu, nawozy organiczne, organiczno-mineralne, mineralne nieoznaczone znakiem "NAWÓZ WE" i środki wspomagające uprawę roślin mogą być wprowadzone do obrotu na zasadach określonych w art. 4.

Stosownie do art. 4 ust. 1 ustawy o nawozach i nawożeniu, nawozy oraz środki wspomagające uprawę roślin, o których mowa w art. 3 ust. 2 ustawy, są wprowadzane do obrotu na podstawie uzyskanego pozwolenia.

Pozwolenie na wprowadzenie do obrotu nawozu albo środka wspomagającego uprawę roślin, o których mowa w art. 3 ust. 2 ustawy, wydaje minister właściwy do spraw rolnictwa, w drodze decyzji.

W piśmie z 2 grudnia 2014 r., skarżący, powołując się na pismo Ministerstwa Rolnictwa i Rozwoju Wsi z 6 listopada 2014 r., znak NA.1410.20.16.2013 twierdził, iż nie naruszył przepisów prawa oddając nawóz rolnikowi na użytek własny.

Zdaniem Sądu, organ prawidłowo wskazuje, iż z powyższym twierdzeniem nie sposób się zgodzić.

Należy zaznaczyć, iż nawozami naturalnymi w rozumieniu ustawy o nawozach i nawożeniu, są wyłącznie nawozy wymienione enumeratywnie w ustawie.

Produkt o nazwie handlowej [...] "NAWÓZ WE" typ E.2.2. posiada właściwości pozwalające do zakwalifikowania go jako nawóz, niemniej jednak należy mieć na uwadze, iż zgodnie z art. 3 ust. 3 ustawy o nawozach i nawożeniu, jedynie nawozy naturalne mogą być zbywane do bezpośredniego rolniczego wykorzystania wyłącznie na podstawie umowy zawartej w formie pisemnej pod rygorem nieważności.

Stosownie do definicji z art. 2 ust. 1 pkt 1 i 4 przedmiotowej ustawy nawozami są produkty przeznaczone do dostarczania roślinom składników pokarmowych lub zwiększania żyzności gleb albo zwiększania żyzności stawów rybnych, którymi są nawozy mineralne, nawozy naturalne, nawozy organiczne i nawozy organiczno- mineralne. Nawozy naturalne obejmują: obornik, gnojówkę i gnojowicę; pochodzące od zwierząt gospodarskich, w rozumieniu przepisów o organizacji hodowli i rozrodzie zwierząt gospodarskich, odchody, z wyjątkiem odchodów pszczół i zwierząt futerkowych, bez dodatków innych substancji; guano - przeznaczone do rolniczego wykorzystania.

Wprowadzony przez skarżącego do obrotu nawóz nie jest nawozem naturalnym, dlatego też skarżący winien uzyskać pozwolenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi na wprowadzenie przedmiotowego nawozu do obrotu. Należy zauważyć, iż skarżący dołączył do odwołania opinię Instytutu Uprawy Nawożenia i Gleboznawstwa z 11 kwietnia 2014 r., sporządzoną przez dr Kazimierza Kęsika. Jak czytamy w przedmiotowej opinii, produkt pochodzący ze spalania osadów ściekowych może być dopuszczony do stosowania w rolnictwie jako pełnowartościowy nawóz fosforowy. Ponadto wskazano również, iż "opiniowany produkt uboczny może być stosowany do nawożenia gleb i roślin (...) pod warunkiem uzyskania pozwolenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi na wprowadzenie do obrotu".

Powyższe pozwala stwierdzić, iż skarżący miał świadomość, że na wprowadzenie do obrotu przedmiotowego nawozu powstałego ze spalania osadów ściekowych wymagane jest uzyskanie pozwolenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi na wprowadzenie nawozu do obrotu. Pomimo posiadanej wiedzy, skarżący nie wystąpił do Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z wnioskiem o pozwolenie na wprowadzenie przedmiotowego nawozu do obrotu. Przedmiotowy nawóz skarżący wprowadził do obrotu jako nawóz WE z naruszeniem przepisów prawa.

W odwołaniu skarżący podnosił, że organ I instancji nie wyjaśnił faktu, iż przedmiotowy nawóz [...] odsprzedany był nabywcy za jedną czwartą ceny dla danego typu nawozów, w celu nawożenia przez nabywcę własnych pól oraz pól jego ojca. Powyższe potwierdziła w wyjaśnieniach złożonych w dniu 2 grudnia 2014 r., gdzie wskazuje, iż "nawóz był sprzedawany rolnikom na użytek własny, na podstawie wyników sprawozdania z badań nr [...] z [...] sierpnia 2012 r.

Zgodnie z art 2 ust. 1 pkt 13 ustawy o nawozach i nawożeniu wprowadzenie do obrotu to:

a. oferowanie w celu zbycia, sprzedaż oraz inna odpłatną albo nieodpłatną formę zbycia nawozu lub środka wspomagającego uprawę roślin przez:

- producenta - w przypadku nawozu lub środka wspomagającego uprawę roślin, wyprodukowanych na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej,

- importera - w przypadku nawozu lub środka wspomagającego uprawę roślin, przywiezionych z terytorium państw trzecich,

- producenta lub inny podmiot wprowadzający nawóz lub środek wspomagający uprawę roślin na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej - w przypadku nawozu lub środka wspomagającego uprawę roślin, wyprodukowanych lub wprowadzonych do obrotu na terytorium innego państwa członkowskiego Unii Europejskiej,

b. przywóz na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej nawozu lub środka wspomagającego uprawę roślin, przeznaczonych na potrzeby własne.

Należy zauważyć, iż ustawodawca w art. 2 lit. x rozporządzenia (WE) nr 2003/2003 zdefiniował pojęcie podmiotu odpowiedzialnego za wprowadzenie do obrotu nawozu. Zgodnie z brzmieniem wskazanej definicji "Wytwórca" to osoba fizyczna lub prawna odpowiedzialna za wprowadzenie nawozu do obrotu, za wytwórcę uważa się

w szczególności producenta, importera, pakującego, działającego we własnym imieniu lub wszelkie inne osoby powodujące zmianę charakterystyk nawozu. Jednakże za wytwórcę nie uważa się dystrybutora, który nie powoduje zmiany charakterystyk nawozu.

Zdaniem Sądu, w rozpatrywanej sprawie nie ulega wątpliwości, iż producentem, jak też wprowadzającym do obrotu zakwestionowany nawóz jest skarżący.

Należy wskazać, iż zgodnie z ww. przepisami prawa nie ma znaczenia w jakiej formie i za jaką kwotę nawóz został sprzedany. Producent odpowiada za wprowadzenie do obrotu nawozu zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa. Producent wprowadzając do obrotu nawóz niezgodnie z przepisami prawa musi liczyć się z konsekwencjami wynikającymi z tego tytułu.

W świetle powyższego, w ocenie Sądu, zarzuty skargi dotyczące nabywcy zakwestionowanego nawozu nie mają związku z rozpatrywaną sprawą, gdyż zaskarżona decyzja dotyczy wprowadzenia, przez skarżącego (producenta), do obrotu nawozu oznakowanego jako "NAWÓZ WE" typu E.2.2 niespełniającego wymagań jakościowych określonych dla tego typu nawozów. Jak już wskazano powyżej producent odpowiada za wprowadzenie do obrotu nawozów, w tym nawozów oznakowanych niezgodnie

z obowiązującymi przepisami prawa. Działania nabywcy wprowadzonego do obrotu nawozu, w tym sposób jego zagospodarowania nie ma znaczenia w przedmiotowej sprawie, zwłaszcza że zgodnie z art. 2 lit. x rozporządzenia nr 2003/2003 za wytwórcę nie uważa się dystrybutora, który nie powoduje zmiany charakterystyk nawozu.

Słusznie podkreśla organ, iż wszelkie roszczenia skarżącego dotyczące nabywcy przedmiotowego nawozu nie mogą być rozstrzygnięte na gruncie prawa administracyjnego. W toku prowadzonego postępowania administracyjnego skarżący wielokrotnie potwierdzał, iż wprowadził do obrotu nawóz oznakowany jako "NAWÓZ WE" Jak wykazano powyżej przedmiotowy nawóz nie może być wprowadzony do obrotu jako "NAWÓZ WE", gdyż nie należy do typów nawozów wyszczególnionych w załączniku nr 1 do rozporządzenia nr 2003/2003. Skarżący, wprowadzając do obrotu nawóz o nazwie handlowej [...] "NAWÓZ WE" typ E.2.2., oznakowany jako "NAWÓZ WE" nie należący do typów nawozów ujętych w załączniku nr 1 do ww. rozporządzenia, naruszył art. 3 tego rozporządzenia.

Zgodnie z art. 37 ust. 1 ustawy o nawozach i nawożeniu kto wprowadza do obrotu:

1. nawozy oznaczone znakiem "NAWÓZ WE", nienależące do typów nawozów wyszczególnionych w załączniku nr 1 do rozporządzenia nr 2003/2003 lub niespełniające wymagań jakościowych określonych dla danego typu nawozu w tym załączniku,

2. nawozy lub środki wspomagające uprawę roślin niezgodnie z warunkami określonymi w art. 3 lub 5

- wycofuje je z obrotu, na własny koszt, oraz wnosi na rachunek urzędu skarbowego, właściwego ze względu na siedzibę albo miejsce zamieszkania podmiotu wprowadzającego do obrotu nawóz, nawóz oznaczony znakiem "NAWÓZ WE" lub środek wspomagający uprawę roślin, opłatę sankcyjną stanowiącą 100% kwoty należnej za sprzedane nawozy, nawozy oznaczone znakiem "NAWÓZ WE" lub środki wspomagające uprawę roślin, a w przypadku innej formy zbycia nawozów, nawozów oznaczonych znakiem "NAWÓZ WE" lub środków wspomagających uprawę roślin - 100% wartości korzyści majątkowej uzyskanej lub którą mógłby uzyskać za wprowadzone do obrotu nawozy, nawozy oznaczone znakiem "NAWÓZ WE" lub środki wspomagające uprawę roślin.

W związku z powyższym organy Inspekcji Jakości Handlowej Artykułów Rolno - Spożywczych zobowiązane są do wydania decyzji nakładającej na przedsiębiorcę opłatę sankcyjną, w przypadku wprowadzenia do obrotu nawozu oznakowanego jako "NAWÓZ WE" nienależący do typów nawozów wyszczególnionych w załączniku nr 1 do rozporządzenia nr 2003/2003.

W skardze skarżący podnosi, iż organ w wydanej decyzji naruszył art. 2 ust. 1 pkt 13 lit. a ustawy o nawozach i nawożeniu, poprzez jego błędną wykładnię i nieuzasadnione pominięcie ustanowionych w tym przepisie przesłanek podmiotowych, a w konsekwencji nieprawidłowe uznanie, że pojęcie wprowadzenia do obrotu dotyczy każdego etapu obrotu, a wprowadzającym do obrotu może być także dystrybutor, który jedynie zbywa produkt w postaci dostarczonej od producenta, podczas gdy prawidłowa wykładnia tego przepisu nie pozwala kwalifikować wprowadzenia do obrotu jako każdego oferowania i zbywania produktu, a jedynie zbycie przez wskazany w tym przepisie podmiot, to jest przez producenta lub importera.

Odwołując się do treści art. 2 ust. 1 pkt 13 ustawy o nawozach i nawożeniu podkreślić należy, iż z przedstawionych przez skarżącego dowodów jednoznacznie wynika, iż jest on producentem wprowadzonego do obrotu nawozu. W sprawozdaniu z badań, na które skarżący powołuje się w skardze, identyfikując próbkę wskazano, iż "Próbka dostarczona do badań w opakowaniu polietylenowym w ilości 2,93 kg przez producenta nawozu: [...] Ponadto, jako dowód w sprawie, skarżący przedstawił umowę z 11 kwietnia 2013 r. zawartą pomiędzy nim a B. Sp. z o.o. z siedzibą w A., na mocy której zobowiązał się do odbioru, unieszkodliwienia lub odzyskania żużlu i popiołów paleniskowych oraz innych niewymienionych odpadów z termicznego przekształcenia osadów. Należy zauważyć, iż zamawiający usługę nie jest producentem nawozów i tym samym podmiotem wprowadzającym do obrotu produkt będący nawozem. To skarżący przekwalifikował produkt uboczny, który stanowił odpad paleniskowy przeznaczony do obróbki komunalnych osadów ściekowych i wprowadził go do obrotu - poprzez sprzedaż produktu jako nawóz o nazwie [...] (co zostało potwierdzone na podstawie przedstawionych faktur, jak też oświadczeń skarżącego).

Mają na uwadze powyższe nie można uznać, iż skarżący jest jedynie dystrybutorem przedmiotowego nawozu, gdyż to skarżący dokonał przeklasyfikowania wyrobu i wprowadził go do obrotu jako nawóz.

Uwzględniając powyższe, zgodnie z art. 37 ust. 1 ustawy o nawozach i nawożeniu, skarżący jako producent nawozu zobowiązany jest do wycofania go z obrotu, na własny koszt, oraz wniesienia na rachunek urzędu skarbowego, opłaty sankcyjnej.

Skarżący zarzuca, że organ bezpodstawnie przyjął, iż sprzedał produkt deklarowany jako nawóz o nazwie [...] "NAWÓZ WE" typ E.2.2., podczas gdy sprzedał produkt oznaczony [...] 660 Mg, zawierający 18% Tlenku Fosforu P205, zaś w ramach transakcji z nabywcą nie posługiwał się Certyfikatem Zgodności nr Z/13/20116/13 wystawionym przez Polskie Centrum Badań i Certyfikacji SA., a produkt zaczął być deklarowany jako "NAWÓZ WE" w oparciu o tenże Certyfikat dopiero przez nabywcę i już po wydaniu mu towaru. Ponadto skarżący podnosi, iż organ bezpodstawnie przyjął, iż skarżący jest producentem produktu o nazwie "[...]", podczas gdy był jedynie jego dystrybutorem. W konsekwencji powyższego skarżący zarzuca organowi nieprawidłowe zastosowanie art. 37 ust. 1 pkt 1 ustawy o nawozach i nawożeniu do produktu o nazwie handlowej [...], który ani nie został oznaczony przez skarżącego, jako "NAWÓZ WE" ani nie stanowi żadnego z typów nawozów fosforowych określonych w Rozporządzeniu.

Jak wynika z przedstawionych fakturach VAT z [...] czerwca 2013 r., nr [...] i nr 03/0ś/2013, na podstawie których skarżący dokonał sprzedaży przedmiotowego nawozu którego nabywcą był J. A., w pozycji "Nazwa" wskazano "Nawóz [...]". Niemniej jednak skarżący w oświadczeniach złożonych w toku prowadzonego postępowania administracyjnego wskazuje, iż przedmiotem sprzedaży był nawóz o nazwie Nawóz [...] "NAWÓZ WE" typ E.2.2. nawóz zawierający podstawowe i drugorzędowe składniki pokarmowe z dodatkiem mikroskładników pokarmowych stosowane doglebowo co zostało wskazane w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Należy zauważyć, iż w piśmie skierowanym do nabywcy przedmiotowego nawozu przedstawionym przez skarżącego w toku prowadzonej kontroli (załącznik nr 2 do protokołu kontroli NR [...], z dnia [...] lipca 2013 r.), skarżący ustosunkował się do uwag nabywcy nawozu dotyczących zawartości fosforu. W piśmie tym skarżący wskazuje m.in. "Nie zapoznał się Pan z typem nawozu E.2.2. którym jest "[...]" jako nawóz WE, w wyniku czego podnosi Pan bezpodstawnie problem zawartości fosforu, który nie jest ujęty w typie tego nawozu", tym samym skarżący potwierdza, iż wprowadzony do obrotu nawóz został sprzedany jako nawóz WE. W przedmiotowym piśnie skarżący wyjaśnia również, iż "Podstawowymi i/lub drugorzędowymi składnikami pokarmowymi z dodatkiem składników pokarmowych stosowanych doglebowo w nawozie typu E.2.2. są między innymi Mangan (Mn), Molibden (Mo), Cynk (Zn), Miedź (Cu) i inne, a nie Fosfor (P205). I te składniki mogą podlegać kontroli w nawozie".

W ocenie Sądu powyższe pozwala przyjąć, iż przedstawiane przez skarżącego zarzuty są bezpodstawne i sprzeczne z dowodami przedstawionymi w sprawie, w tym głównie z oświadczeniami składanymi przez skarżącego w toku prowadzonego postępowania administracyjnego. Niezrozumiałym jest również fakt, iż skarżący dopiero na etapie skargi podnosi, że przedmiotem sprzedaży był jedynie nawóz o nazwie "[...]", a nie nawóz oznaczony jako NAWÓZ WE o nazwie Nawóz [...] "NAWÓZ WE" typ E.2.2.

Należy podkreślić, iż nawet przy założeniu, że przedmiotowy nawóz został wprowadzony przez skarżącego do obrotu poprzez sprzedaż nie jako nawóz oznaczony znakiem: "NAWÓZ WE", lecz jako nawóz o nazwie handlowej "[...]", wprowadzenie do obrotu nastąpiło z naruszeniem prawa, gdyż skarżący nie posiadał zezwolenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi na wprowadzenie do obrotu przedmiotowego nawozu fosforowego. Tym samym zarzuty skarżącego należy uznać za bezprzedmiotowe.

W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, organy administracji, rozstrzygając sprawę oparły się na materiale prawidłowo zebranym w toku kontroli, dokonując jego wszechstronnej oceny. Ponadto należy uznać, iż stanowisko wyrażone w zaskarżonych decyzjach, organy obu instancji uzasadniły w sposób wymagany przez normę prawa określoną w przepisie art. 107 § 3 k.p.a.

Ponadto. skarżący brał czynny udział w prowadzonym postępowaniu administracyjnym o czym świadczy m.in. duża ilość korespondencji pomiędzy skarżącym a organem zarówno I jak też II instancji.

Z przytoczonych wyżej powodów Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.