Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 2168/05
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2006-03-10 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6037 Transport drogowy i przewozy
Skarżony organ: Inspektor Transportu Drogowego
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grażyna Śliwińska Sędziowie Asesor WSA Piotr Borowiecki (spr.) Asesor WSA Andrzej Kuna Protokolant Anna Błaszczyk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 marca 2006r. sprawy ze skargi F. Sp. j. z siedzibą w N. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] sierpnia 2005 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za wykonywanie transportu drogowego bez wymaganej licencji oddala skargę


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] sierpnia 2005 r., nr [...], Główny Inspektor Transportu Drogowego, po rozpatrzeniu odwołania wniesionego przez skarżącą spółkę F. spółka jawna z siedzibą w N. od decyzji Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego w [...] z dnia [...] lutego 2005 r., nr [...] o nałożeniu kary pieniężnej w wysokości 8.100,- złotych, w zakresie nałożonej kary pieniężnej w wysokości 8.000,- zł za wykonywanie transportu drogowego bez wymaganej licencji - utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji.

Z akt sprawy wynika, iż w dniu [...] stycznia 2005 r., w miejscowości O., na drodze nr [...], około godz. 08:14, zatrzymano i przeprowadzono kontrolę pojazdu ciężarowego marki [...] o nr rej. [...], o dopuszczalnej masie całkowitej (d.m.c.) 14000 kg, należącego do skarżącej spółki jawnej, kierowany przez Pana W. P. W toku kontroli stwierdzono, iż w/w pojazdem kierowca przewozi towar z Hurtowni "E." do sklepów w miejscowości O. W treści protokołu inspektor Wojewódzkiego Inspektoratu Transportu Drogowego stwierdził, iż w trakcie kontroli kierowca w/w pojazdu oświadczył, że w firmie państwa J. pracuje od 1 grudnia 2004 r. oraz, że do dnia kontroli nie otrzymał umowy o pracę. Wobec powyższego stwierdzono, iż brak jest licencji na wykonywanie transportu drogowego rzeczy. Ponadto stwierdzono w protokole, iż kierowca w trakcie kontroli okazał wykresówkę z dnia [...] stycznia 2005 r., na której selektor od tachografu był ustawiony przez okres 20 godzin w pozycji oznaczającej dyspozycyjność kierowcy. Kontroler WITD stwierdził, iż takie ustawienie selektora powoduje brak odpoczynku dobowego. Kierowca oświadczył do protokołu, iż pomyłkowo musiał przestawić selektor. Wobec powyższego stwierdzono w protokole kontroli, iż z uwagi na brak wątpliwości co do zapisów na wykresówce, należy uznać, że przyrząd kontrolny (przełącznik grup czasowych) był używany nieprawidłowo. Kierowca kontrolowanego pojazdu nie zgłosił zastrzeżeń do treści protokołu, podpisując się pod jego treścią (vide: Protokół kontroli z dnia [...] stycznia 2005 r., nr [...] – w aktach administracyjnych sprawy; k. 1).

Dodatkowo inspektorzy Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego przesłuchali w dniu [...] stycznia 2005 r. kierowcę kontrolowanego pojazdu – p. W. P., który wyjaśnił m.in., iż jest zatrudniony w F. spółka jawna z siedzibą w N. od początku grudnia 2004 r. Ponadto kierowca kontrolowanego pojazdu oświadczył, iż w dniu kontroli zabrał on z hurtowni "E." w L. artykuły spożywcze przeznaczone dla sklepu firmy "M." Sp. z o.o. z siedzibą w N., który znajduje się w O. (vide: Protokół przesłuchania świadka – k. 2 akt administracyjnych).

Do akt zebranych w toku kontroli załączono kserokopie szeregu dokumentów, w tym m.in. kserokopię wykresówek oraz specyfikację do faktury Vat nr [...] wystawioną przez "E." S.A. z siedzibą w L. (jako sprzedawcę) na rzecz spółki "M." Sp. z o.o. z siedzibą w N. (jako odbiorcę i nabywcę-płatnika).

Pismem z dnia [...] stycznia 2005 r. strona skarżąca została zawiadomiona przez Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego w [...] o wszczęciu postępowania administracyjnego i pouczona o przysługujących jej na podstawie art. 10 § 1 k.p.a. prawach strony. Jednocześnie organ I instancji wezwał stronę do złożenia stosownych wyjaśnień odnośnie stwierdzonych w toku kontroli naruszeń oraz do przedstawienia kserokopii szeregu dokumentów, w tym m.in. umowy o pracę z Panem W. P. oraz faktury za wykonaną w dniu [...] stycznia 2005 r. usługę.

W piśmie z dnia [...] lutego 2005 r. skarżąca spółka, ustosunkowując się do zawiadomienia o wszczęciu postępowania – przesłała do Wojewódzkiego Inspektoratu Transportu Drogowego w [...] żądane przez organ kserokopie dokumentów, w tym m.in. wypis z zaświadczenia nr [...] na przewozy drogowe na potrzeby własne, fakturę Vat nr [...] z dnia [...] stycznia 2005 r. na przewożony w danym dniu towar do "M." Sp. z o.o., a także umowę o dzieło nr [...] z dnia [...] listopada 2004 r. zawartą z Panem W. P.

Po dokonaniu analizy zgromadzonego materiału dowodowego Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego w [...] wydał decyzję z dnia [...] lutego 2005 r., nr [...], na podstawie której – działając w oparciu o przepis art. 93 ust. 1 w zw. z art. 92 ust. 1 i ust. 4 oraz art. 4 pkt 3 i 4, art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz.U. z 2001 r. Nr 125, poz. 1371 ze zm.) w zw. z Lp. 1.1.1 Załącznika do cyt. ustawy, a także na podstawie art. 15 ust. 3 i 4 rozporządzenia Rady (EWG) Nr 3821/85 z dnia 20 grudnia 1985 r. w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym (Dziennik Urzędowy WE L 370 z dnia 31 grudnia 1985 r.; Dz.Urz. UE – polskie wydanie specjalne 07/t. 1) w zw. z Lp. 1.11.9 ust. 3 lit. c) Załącznika do ustawy o transporcie drogowym – nałożył na skarżącego karę pieniężną w łącznej wysokości 8.100,- złotych, w tym karę 8.000,- zł z tytułu wykonywania transportu drogowego bez wymaganej licencji, oraz karę 100,0 zł z tytułu nieprawidłowego działania przyrządu kontrolnego (przełącznika grup czasowych). W uzasadnieniu decyzji organ I instancji, powołując się na zebrane w toku postępowania dowody, uznał, iż nie został spełniony warunek określony w art. 4 pkt 4 ustawy o transporcie drogowym, albowiem kierowca nie jest pracownikiem skarżącej spółki jawnej, co wynika z przedłożonej w toku postępowania umowy o dzieło nr [...] z dnia [...] listopada 2004 r. zawartej pomiędzy skarżącą spółką handlową a Panem W. P. W ocenie organu okoliczność, że kierowca nie jest pracownikiem zatrudnionym na podstawie umowy o pracę powoduje, że do strony postępowania nie można zastosować przepisów dotyczących przewozu na potrzeby własne. Według organu I instancji przewóz wykonywany w dniu kontroli przez skarżącą firmę nosi wszelkie znamiona transportu drogowego w rozumieniu art. 4 pkt 3 cyt. ustawy, a z akt sprawy wynika jednoznacznie, iż w trakcie kontroli kierujący nie okazał do kontroli wypisu z licencji na wykonywanie krajowego transportu drogowego rzeczy, ani dokumentu tego nie dosłano w toku dalszego postępowania. Organ I instancji uznał jednocześnie, iż na podstawie zgromadzonego w toku postępowania materiału dowodowego wynika, że doszło do naruszenia przepisów cyt. rozporządzenia Rady (EWG) Nr 3821/85 z dnia 20 grudnia 1985 r., albowiem kierowca okazał do kontroli wykresówkę z dnia [...] stycznia 2005 r., z której wynika jednoznacznie, iż źle był ustawiony selektor, co oznacza, że przyrząd kontrolny (tachograf) nieprawidłowo działał wskazując niewłaściwe dane odnośnie odpoczynku dobowego kierowcy.

Skarżąca spółka jawna, reprezentowana przez radcę prawnego, w piśmie z dnia [...] marca 2005 r. odwołała się od w/w decyzji organu I instancji do Głównego Inspektora Transportu Drogowego w części dotyczącej kary pieniężnej w wysokości 8.000,- zł nałożonej z tytułu wykonywania transportu drogowego bez wymaganej licencji. Zarzucając decyzji organu I instancji naruszenie prawa materialnego, tj. art. 5 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym, pełnomocnik strony skarżącej wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w części podlegającej zaskarżeniu. Pełnomocnik skarżącej spółki jawnej stwierdził, iż organ I instancji wydając decyzję o nałożeniu kary pozostawał pod wpływem niepełnych i błędnych ustaleń. Błąd ten polegał – zdaniem strony – na niewłaściwym uznaniu, iż zatrzymany kierowca jest zatrudniony u skarżącego na podstawie umowy o dzieło, gdy zaś faktycznie jego stosunek pracy wynikał z umowy o pracę zawartej w dniu [...] stycznia 2005 r. W konsekwencji strona skarżąca stwierdziła, iż organ I instancji - dokonując mylnego założenia – nieprawidłowo uznał, że strona dokonywała transportu drogowego rzeczy bez wymaganej prawem licencji. Pełnomocnik skarżącej spółki podniósł, iż zatrzymany kierowca nie posiadał licencji na transport drogowy rzeczy, gdyż przewożąc towary służące do zaopatrzenia sklepów wnoszącego odwołanie wykonywał on z racji formy zatrudnienia, którą była umowa o pracę, niezarobkowy (nieodpłatny) przewóz towarów na własne potrzeby pracodawcy. Pełnomocnik wskazał, iż przewóz towarów, jaki wykonywany był w dniu kontroli, nie był, ani nie jest podstawową działalnością gospodarczą strony skarżącej, gdyż jest nią prowadzenie dwóch sklepów spożywczo-przemysłowych. W tej sytuacji – zdaniem skarżącej – niedopuszczalne jest zastosowanie wobec strony art. 5 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym i ukaranie za brak licencji. Do odwołania pełnomocnik strony skarżącej załączył kserokopię umowy o pracę nr [...] z dnia [...] grudnia 2004 r., zawartą w dniu [...] stycznia 2005 r. pomiędzy skarżącą F. spółka jawna z siedzibą w N., a kierowcą W. P.

Pismem z dnia [...] czerwca 2005 r. Główny Inspektor Transportu Drogowego zwrócił się do pełnomocnika skarżącej spółki jawnej z wezwaniem do przesłania w terminie 7 dni dokumentu ZUS ZUA – zgłoszenia do ubezpieczenia społecznego i ubezpieczenia zdrowotnego pracownika Pana W. P. zatrudnionego na podstawie umowy o pracę nr [...] z dnia [...] grudnia 2004 r.

W znajdującym się w aktach sprawy piśmie z dnia [...] lipca 2005 r. (data wpływu do organu II instancji – [...] lipca 2005 r.) pełnomocnik skarżącej spółki oświadczył, iż przesyła w załączeniu kopię druku ZUS ZUA dotyczącego W. P. (w przesłanych do WSA w Warszawie aktach administracyjnych brak jest owego załącznika do pisma z dnia [...] lipca 2005 r.).

W wyniku rozpatrzenia odwołania Główny Inspektor Transportu Drogowego zaskarżoną decyzją z dnia [...] sierpnia 2005 r., nr [...] - utrzymał w mocy decyzję Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego w [...] z dnia [...] lutego 2005 r. W uzasadnieniu decyzji organ II instancji, powołując się na obowiązujące w tej materii przepisy prawa materialnego, w tym m.in. na art. 4 pkt 3 i 4 i art. 5 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym, oraz na wyniki przeprowadzonej w dniu [...] stycznia 2005 r. kontroli pojazdu skarżącej spółki kierowanego przez W. P.- stwierdził, iż w chwili kontroli doszło do naruszenia polegającego na wykonywaniu transportu drogowego bez stosownej licencji. W ocenie organu odwoławczego z zebranego w sprawie materiału dowodowego wynika, iż kierowca zatrzymanego do kontroli pojazdu nie był zatrudniony przez skarżącą spółkę na podstawie umowy o pracę, lecz wykonywał pracę polegającą na przewozie artykułów spożywczych według faktur zakupu na podstawie cywilno-prawnej umowy o dzieło. Mając na uwadze powyższe organ stwierdził, iż strona w chwili kontroli nie wykonywała niezarobkowego przewozu drogowego, ponieważ nie została spełniona przesłanka zawarta w definicji takiego przewozu. Główny Inspektor Transportu Drogowego odnosząc się do definicji terminu "pracownik" zawartego w art. 4 pkt 4 ustawy o transporcie drogowym, stwierdził, iż dokonując wykładni w/w przepisu organ I instancji nie mógł nie odwołać się do dyrektywy wykładni języka prawnego. Ustosunkowując się do przedstawionej w toku postępowania umowy o pracę zawartej z kierowcą W. P. - organ II instancji stwierdził, iż z uwagi na fakt, że pełnomocnik strony skarżącej nie uczynił zadość wezwaniu organu odwoławczego z dnia [...] czerwca 2005 r. i nie przesłał dokumentu ZUS ZUA, który uwiarygodniłby umowę, na którą powołuje się strona – dokument ten (umowa o pracę) jest dla organu niewiarygodny i nie może stanowić dowodu w sprawie.

W dniu [...] września 2005 r. pełnomocnik skarżącej spółki – działając za pośrednictwem organu - wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na w/w decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego. Wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji, strona skarżąca zarzuciła organowi II instancji naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 7 i art. 8 k.p.a. – poprzez nierozpatrzenie przez organ odwoławczy całości zgromadzonego materiału dowodowego, w tym w szczególności pominięcie doręczonego zarówno organowi I instancji, jak również organowi odwoławczemu dokumentu ZUS ZUA potwierdzającego fakt trwania w dniu [...] stycznia 2005 r. stosunku pracy nawiązanego na podstawie umowy o pracę zawartej pomiędzy skarżącą spółką a kierowcą W. P. W uzasadnieniu pełnomocnik strony skarżącej – podtrzymując dotychczasowe stanowisko – podniósł dodatkowo, iż nie sposób zgodzić się z organem odwoławczym, jakoby strona nie uczyniła zadość wezwaniu tego organu z dnia [...] czerwca 2005 r., albowiem wymagany dokument ZUS ZUA był w posiadaniu organu I instancji, gdyż został mu przesłany łącznie z odwołaniem do organu wyższej instancji. Pełnomocnik wskazał również, iż niezależnie od powyższego wnioskowany dokument ZUS został powtórnie przesłany organowi odwoławczemu w wykonaniu jego wezwania z dnia [...] czerwca 2005 r. Skarżąca spółka stwierdziła ponadto, iż w sytuacji, w której organ odwoławczy powziąłby jakiekolwiek wątpliwości co do prawdziwości i wiarygodności będącej w jego posiadaniu, jako dowód – umowy o pracę, to wówczas powinien wystąpić do właściwego oddziału ZUS o udzielenie informacji co do prowadzonej przez ten organ ewidencji potwierdzającej fakt zatrudnienia na podstawie umowy o pracę. Do skargi pełnomocnik załączył kserokopię druku ZUS ZUA – Zgłoszenia do ubezpieczenia społecznego i ubezpieczenia zdrowotnego dotyczącego W. P.

W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Transportu Drogowego wniósł do Sądu o wezwanie skarżącego do przedstawienia poświadczonego za zgodność z oryginałem przez pełnomocnika dokumentu zgłoszenia ZUS ZUA, uzależniając jednocześnie dalsze wnioski w sprawie od doręczenia tego dokumentu organowi. Jednocześnie Główny Inspektor Transportu Drogowego stwierdził, iż na tym etapie postępowania podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji - wnosi o oddalenie skargi. Odnosząc się do kwestii interpretacji pojęcia "pracownik" przy definiowaniu przewozów wykonywanych przez przedsiębiorcę na potrzeby własne organ dokonał wykładni spornego pojęcia ustawowego, powołując się na orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego oraz Sądu Najwyższego, mające – w jego ocenie - dodatkowo wskazywać na prawidłowość przeprowadzonej interpretacji.

Na rozprawie przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w dniu 10 marca 2006 r. pełnomocnik skarżącej spółki – popierając skargę - złożył poświadczoną za zgodność z oryginałem kserokopię dokumentu zgłoszenia ZUS ZUA oraz plik druków ZUS RMUA - Raportów Miesięcznych dla osoby ubezpieczonej dotyczących W. P.

Pełnomocnik organu, po zapoznaniu się z tym materiałem – wniósł o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z przepisem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle powołanego przepisu ustawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną z punktu widzenia jej zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tej decyzji.

Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz.U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 ze zm. – dalej także p.p.s.a.).

Zgodnie z art. 133 § 1 p.p.s.a. sąd administracyjny orzeka na podstawie akt sprawy. Podstawą zatem orzekania przez ten sąd jest materiał dowodowy zgromadzony przez organy administracji publicznej w toku całego postępowania toczącego się przed wymienionymi organami. Sąd bierze ponadto pod uwagę fakty powszechnie znane (vide: art. 106 § 4 p.p.s.a.), a także dowody uzupełniające z dokumentów, o których mowa w art. 106 § 3 p.p.s.a.

W ocenie Sądu analizowana pod kątem legalności skarga spółki F. spółka jawna z siedzibą w N. nie zasługuje na uwzględnienie i podlega oddaleniu, albowiem zaskarżona decyzja Głównego Inspektora Transportu Drogowego nie narusza prawa.

Przedmiotowa decyzja Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] sierpnia 2005 r. oraz utrzymana nią w mocy decyzja [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] lutego 2005 r. - nie naruszają zarówno przepisów prawa materialnego wskazanych w ustawie z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym, jak również unormowań kodeksu postępowania administracyjnego, w tym w szczególności art. 7 k.p.a., art. 8 k.p.a., art. 10 § 1 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a., art. 80 k.p.a., oraz art. 107 § 1 i 3 k.p.a., w stopniu mogącym mieć jakikolwiek istotny wpływ na ostateczny wynik sprawy.

Zdaniem Sądu zasądzając karę pieniężną w wysokości 8.000,- złotych organy inspekcji transportu drogowego obu instancji prawidłowo ustaliły, że w dniu [...] stycznia 2005 r. skontrolowanym pojazdem marki [...] o nr rej. [...], należącym do skarżącej spółki jawnej, dokonywano transportu drogowego rzeczy polegającego na przewozie przez kierowcę W. P., niebędącego pracownikiem strony, artykułów spożywczych ze spółki "E." S.A. z siedzibą w L. (jako sprzedawcy towaru) do spółki "M." Sp. z o.o. z siedzibą w N. (jako odbiorcy towaru/nabywcy-płatnika za towar), co jednoznacznie potwierdza zgromadzony w toku postępowania administracyjnego materiał dowodowy. W konsekwencji organy Inspekcji Transportu Drogowego zasadnie przyjęły, iż skarżący przedsiębiorca (spółka jawna) wykonywał sporny przewóz nie posiadając stosownej licencji na wykonywanie krajowego transportu drogowego rzeczy.

Na wstępie należy podnieść, iż zgodnie z przepisem art. 4 pkt 4 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym niezarobkowy przewóz drogowy - przewóz na potrzeby własne to każdy przejazd pojazdu po drogach publicznych z pasażerami lub bez, załadowanego lub bez ładunku, przeznaczonego do nieodpłatnego krajowego i międzynarodowego przewozu drogowego osób lub rzeczy, wykonywany przez przedsiębiorcę pomocniczo w stosunku do jego podstawowej działalności gospodarczej, spełniający łącznie następujące warunki:

a) pojazdy samochodowe używane do przewozu są prowadzone przez przedsiębiorcę lub jego pracowników,

b) przedsiębiorca legitymuje się tytułem prawnym do dysponowania pojazdami samochodowymi,

c) w przypadku przejazdu pojazdu załadowanego - rzeczy przewożone są własnością przedsiębiorcy lub zostały przez niego sprzedane, kupione, wynajęte, wydzierżawione, wyprodukowane, wydobyte, przetworzone lub naprawione albo celem przejazdu jest przewóz osób lub rzeczy z przedsiębiorstwa lub do przedsiębiorstwa na jego własne potrzeby, a także przewóz pracowników i ich rodzin,

d) nie jest przewozem w ramach prowadzonej działalności gospodarczej

w zakresie usług turystycznych.

Zatem dla uznania przewozu za przejazd na potrzeby własne konieczne jest spełnienie wszystkich wskazanych powyżej przesłanek łącznie.

W ocenie Sądu nie budzi więc jakiejkolwiek wątpliwości, iż istotę sporu w niniejszej sprawie stanowiło ustalenie, czy wykonywany w dniu [...] stycznia 2005 r. przewóz towarów samochodem stanowiącym własność skarżącej spółki jawnej miał charakter niezarobkowego przewozu drogowego - przewozu na potrzeby własne w rozumieniu cyt. przepisu ustawy o transporcie drogowym.

Z uwagi na oświadczenie kierowcy W. P. złożone w toku kontroli drogowej z dnia [...] stycznia 2005 r. organ zobowiązany był przede wszystkim wyjaśnić, czy w zaistniałych okolicznościach prowadzenie pojazdu przez kierowcę zatrudnionego na podstawie umowy cywilnoprawnej wypełnia dyspozycję art. 4 pkt 4 lit. a) cyt. ustawy, tj. prowadzenia pojazdu przez pracownika przedsiębiorcy, a ponadto organ musiał ustalić, czy wykonywany w dniu [...] stycznia 2005 r. przewóz spełniał pozostałe warunki dla uznania go za niezarobkowy przewóz na potrzeby w własne.

Organy obu instancji definiując pojęcie pracownika odwołały się do definicji zawartej w art. 2 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy, zgodnie z którą pracownikiem jest osoba zatrudniona na podstawie umowy o pracę , powołania, wyboru, mianowania lub spółdzielczej umowy o pracę.

W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie powyższe stanowisko jest uzasadnione i znajduje potwierdzenie w dotychczasowym orzecznictwie.

Należy zauważyć, iż Trybunał Konstytucyjny w orzeczeniu z dnia 18 października 1994 r., K 2/94; OTK 1994/2/36 podkreślił, iż kodeksom przysługuje szczególne miejsce w systemie prawa ustawowego i dlatego terminy i pojęcia używane przez kodeksy traktuje się jako wzorcowe i istnieje domniemanie, iż inne ustawy nadają im takie samo znaczenie. Jest niesporne, że zarówno aksjologia, jak i technika tworzenia prawa traktuje kodeksy w sposób szczególny. Również Sąd Najwyższy w orzeczeniu z dnia 15 stycznia 1993 r. (III ARN 89/32, POP 1393/4/70) wyraził pogląd, że " uznaną regułą wykładni jest odstępowanie od potocznego znaczenia słów i pojęć, gdy ustawodawca słowa lub pojęcia (terminy) definiuje w języku prawnym, tworząc tzw. definicje normatywne".

Takie też rozwiązanie przyjęły organy obu instancji, uznając iż skoro ustawodawca nie zdefiniował pojęcia pracownik na gruncie ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym - zasadne jest odwołanie się do legalnej definicji pojęcia pracownika sformułowanej w kodeksie pracy.

Należy wyraźnie stwierdzić, iż w art. 4 pkt 4 lit. a) ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym ustawodawca posłużył się pojęciem pracownika, nie zaś osoby zatrudnionej, wobec czego należy uznać, iż jeśli wykonywany w dniu kontroli przejazd pojazdem stanowiącym własność skarżącego przedsiębiorcy nie spełnia warunku, o którym mowa w ustawie, zasadne jest nałożenie kary pieniężnej za wykonywanie transportu drogowego bez wymaganej licencji.

Ponadto - w ocenie Sądu – należy uznać, iż tak precyzyjne określenie warunków, jakim ma odpowiadać przewóz na potrzeby własne, miało na celu z jednej strony opisanie sytuacji, w której przedsiębiorca realizuje nieodpłatnie na własne potrzeby, pomocniczą w stosunku do jego podstawowej działalności działalność przewozową, nie wykonywaną w celach zarobkowych i niewymagającą ubiegania się o licencję, z drugiej natomiast miało zapobiec sytuacjom gdy osoba pod pozorem wykonywania przewozów na potrzeby własne, w rzeczywistości świadczy usługi transportowe. Tym samym przyjąć należy, iż również na przedsiębiorcy, który bez konieczności uzyskiwania licencji może przewozić wyprodukowane, wynajęte, wydzierżawione, czy też przez siebie zakupione towary - ciąży obowiązek szczególnego przestrzegania warunków, jakimi ustawodawca obwarował wykonywanie przewozów na potrzeby własne.

Ustosunkowując się do argumentów pełnomocnika strony skarżącej dotyczących niewłaściwego – jego zdaniem – ustalenia przez organy obu instancji, iż kierujący zatrzymanym do kontroli pojazdem był zatrudniony przez stronę na podstawie umowy o dzieło, należy stwierdzić, iż w świetle zgromadzonych w toku kontroli oraz postępowania wyjaśniającego prowadzonego przez organ I instancji materiałów dowodowych - wynika jednoznacznie, iż kierowca W. P. w dniu kontroli ([...] stycznia 2005 r.) zatrudniony był nie na podstawie stosunku pracy (umowy o pracę), lecz na podstawie umowy o dzieło, a więc umowy cywilnoprawnej, co w konsekwencji nie pozwala na przyjęcie, iż był pracownikiem skarżącej spółki, a przewóz stanowił przewóz na potrzeby własne.

Zdaniem Sądu należy wskazać, iż przepisy art. 7, art. 75 i art. 77 § 1 k.p.a. nakazują organowi prowadzącemu postępowanie podejmować wszelkie kroki niezbędne dla dokładnego wyjaśnienia sprawy, dopuścić jako dowód wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem, a także w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy.

Z kolei kontrola tej oceny, sformułowanej następnie w postaci uzasadnienia decyzji, polega na sprawdzeniu przez sąd administracyjny, czy organ ustosunkował się w swojej ocenie do całości zebranego w sprawie materiału dowodowego, czy uczynił to wyczerpująco, czy dokonał rozpatrzenia dowodów w ich wzajemnej korelacji i spójności, z uwzględnieniem zasad logiki i doświadczenia życiowego.

Zdaniem Sądu podważenie oceny, której dokonał właściwy organ, byłoby możliwe tylko wówczas, gdyby była ona nielogiczna, niezgodna z zasadami doświadczenia życiowego, czy też oparta na przesłankach nie znajdujących odzwierciedlenia w zebranym materiale dowodowym. Tego rodzaju zarzutu w niniejszej sprawie nie można sformułować.

Należy zauważyć, iż po pierwsze w trakcie kontroli drogowej kierowca pojazdu oświadczył do protokołu sporządzonego przez inspektorów Wojewódzkiego Inspektoratu Transportu Drogowego, iż w firmie państwa J. pracuje od [...] grudnia 2004 r. oraz, że do dnia kontroli nie otrzymał umowy o pracę (vide: Protokół kontroli z dnia [...] stycznia 2005 r., nr [...] – w aktach administracyjnych sprawy; k. 1). Również przesłuchany w dniu kontroli kierowca stwierdził, iż w skarżącej spółce jest "zatrudniony od początku grudnia 2004 r." (vide: Protokół przesłuchania świadka – k. 2 akt administracyjnych).

Po drugie, warto podkreślić, iż sama strona skarżąca na wyraźne wezwanie ze strony organu o przesłanie umowy o pracę z kierowcą W. P., zawarte w piśmie z dnia z dnia [...] stycznia 2005 r., przesłała przy piśmie z dnia [...] lutego 2005 r. kserokopię umowy o dzieło nr [...] z dnia [...] listopada 2004 r. zawartą z Panem W. P. Z umowy tej wynika wyraźnie, iż kierowca W. P., jako wykonawca, zobowiązuje się wykonać na rzecz spółki F. spółka jawna z siedzibą w N., jako zamawiającego, dzieło polegające na przewożeniu artykułów spożywczych według faktur zakupu (Par. 1 umowy). Z umowy tej wynika również, iż rozpoczęcie wykonania dzieła nastąpi dnia [...] grudnia 2004 r., natomiast ukończenie do dnia [...] marca 2005 r. (Par. 3). Jednocześnie strony omawianej umowy zgodnie postanowiły, iż w sprawach nie uregulowanych umową mają zastosowanie przepisy kodeksu cywilnego (vide: Par. 8 umowy o dzieło).

Przesłana w toku postępowania pierwszoinstancyjnego umowa cywilnoprawna wskazuje więc - zgodnie z zasadami doświadczenia życiowego - na wiarygodność złożonych podczas kontroli oświadczeń kierowcy, który wskazał, iż nie otrzymał umowy o pracę, a "zatrudniony" jest w spółce państwa J. od [...] grudnia 2004 r.

W ocenie Sądu nie sposób przyjąć, kierując się oczywiście zasadami logiki i doświadczenia życiowego, iż zarówno kierowca skarżącej spółki, jak i sama strona skarżąca – pomimo wyraźnych wezwań ze strony organu - zgodnie doznali amnezji i zapomnieli, że łączy ich stosunek pracy oparty na umowie o pracę, pomimo, że umowę tą strony miały rzekomo podpisać niecały miesiąc wcześniej.

Ocena dowodów przedstawionych przez skarżącą spółkę jest zgodna z prawidłami poprawnego rozumowania i doświadczeniem życiowym, gdyż trudno jest przyjąć, iż pomimo konsekwentnych wyjaśnień strony skarżącej i kierowcy, organy obu instancji winny dokonać odmiennych ustaleń. Niespotykane jest w praktyce orzeczniczej Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, aby obie strony - istniejącego rzekomo w dniu kontroli drogowej - stosunku pracy, opartego na podstawie umowy o pracę, z którym to stosunkiem wiążą się przecież nie tylko liczne uprawnienia ale i obowiązki - nagle zapomniały zupełnie o tej umowie i jej postanowieniach, w tym dotyczących m.in. daty początkowej nawiązania owego stosunku.

W tej sytuacji, dokonane dopiero na etapie postępowania odwoławczego oraz uszczegółowione w fazie postępowania sądowoadministracyjnego, wyjaśnienia pełnomocnika skarżącej spółki Sąd uznał za niewiarygodne i nie mające znaczenia dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy. Trudno – zdaniem Sądu – czynić jakiekolwiek zarzuty organom obu instancji, iż oparły się na zebranym w toku postępowania materialne dowodowym, skoro z tego właśnie materiału wynika, iż kierowca kontrolowanego pojazdu nie był zatrudniony na umowę o pracę.

W ocenie Sądu należy również uznać, iż skarżąca spółka jawna, dokonując w dniu [...] stycznia 2005 r. przewozu artykułów spożywczych, nie spełniała dodatkowo innej jeszcze przesłanki wskazanej w art. 4 pkt 4 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym.

Z materiału zebranego w toku postępowania pierwszoinstancyjnego wynika, iż w dniu kontroli kierowca zabrał z hurtowni "E." w L. artykuły spożywcze przeznaczone dla sklepu firmy "M." Sp. z o.o. z siedzibą w N., który znajduje się w O. (vide: Protokół kontroli oraz Protokół przesłuchania świadka – k. 1 i k. 2 akt administracyjnych). Ponadto należy zwrócić uwagę, iż w piśmie z dnia [...] lutego 2005 r. strona skarżąca, ustosunkowując się do zawiadomienia o wszczęciu postępowania – przesłała do Wojewódzkiego Inspektoratu Transportu Drogowego w [...] m.in. żądaną przez organ I instancji kserokopię faktury Vat nr [...] z dnia [...] stycznia 2005 r. wystawioną na – jak to określono - "przewożony w danym dniu towar do "M." Sp. z o.o.".

Zdaniem Sądu z przedłożonej do akt postępowania administracyjnego faktury Vat nr [...] wynika wyraźnie, iż sprzedawcą towaru jest "E." S.A. z siedzibą w L., zaś jego nabywcą (płatnikiem za fakturę i odbiorcą towaru) - spółka "M." Sp. z o.o. z siedzibą w N.

W tej sytuacji należy przyjąć, iż przewożony towar nie spełniał przesłanki z art. 4 pkt 4 lit. c) ustawy o transporcie drogowym, albowiem ustawodawca dla zakwalifikowania danego przejazdu jako niezarobkowego przewozu drogowego wymaga, aby w przypadku przejazdu pojazdu załadowanego - rzeczy przewożone były własnością przedsiębiorcy lub zostały przez niego sprzedane, kupione, wynajęte, wydzierżawione, wyprodukowane, wydobyte, przetworzone lub naprawione albo celem przejazdu jest przewóz osób lub rzeczy z przedsiębiorstwa lub do przedsiębiorstwa na jego własne potrzeby, a także przewóz pracowników i ich rodzin.

W niniejszej sprawie rzeczy przewożone w dniu kontroli nie były własnością skarżącej spółki F. spółka jawna z siedzibą w N., albowiem nabywcą towaru była inna spółka handlowa "M." Sp. z o.o. z siedzibą w N..

Ustalenia powyższego nie zmienia fakt, iż jednym ze wspólników spółki "M." sp. z o.o. był w dniu kontroli Pan P. J., albowiem w sprawie niniejszej mamy do czynienia ze spółkami prawa handlowego, jako podmiotami posiadającymi osobowość prawną, które – niezależnie od składu osobowego udziałowców (wspólników) - w obrocie handlowym występują jako całkowicie odrębne podmioty gospodarcze.

W tej sytuacji - według Sądu – trzeba przyjąć, iż akcentowany przez skarżącą spółkę handlową fakt posiadania zaświadczenia na przewozy drogowe na potrzeby własne, miałby w sprawie znaczenie, gdyby kontrolowany w dniu [...] stycznia 2005 r. przewóz należącym do spółki pojazdem odpowiadał wszystkim przesłankom takiego przewozu, określonym w art. 4 pkt 4 ustawy o transporcie drogowym. Należy przyjąć, iż przedmiotowe zaświadczenie uprawnia do wykonywania takich przewozów, jednak samo w sobie nie przesądza o charakterze faktycznie wykonywanego i kontrolowanego przewozu.

Zgodnie z przepisem art. 4 pkt 3 cyt. ustawy, transportem drogowym, w rozumieniu tej ustawy, jest również każdy przejazd drogowy wykonywany przez przedsiębiorcę pomocniczo w stosunku do podstawowej działalności gospodarczej, niespełniający warunków, o których mowa w art. 4 pkt 4.

Stosownie do art. 5 ust. 1 w/w ustawy podjęcie i zarobkowe wykonywanie transportu drogowego wymaga uzyskania odpowiedniej licencji.

Zgodnie z art. 87 ust. 1 cyt. podczas przejazdu wykonywanego w ramach transportu drogowego kierowca pojazdu samochodowego jest obowiązany mieć przy sobie i okazywać, na żądanie uprawnionego organu kontroli, wypis z licencji, dowód uiszczenia należnej opłaty za korzystanie z dróg krajowych, zapisy urządzenia rejestrującego samoczynnie prędkość jazdy, czas jazdy i czas postoju, obowiązkowe przerwy i czas odpoczynku.

W konsekwencji Sąd uznał, iż skoro wykonywany przez skarżącego przewóz nie spełniał kryteriów zwolnienia z obowiązku posiadania licencji, organ prawidłowo zastosował dyspozycję przepisu art. 92 ust. 1 i ust. 4 ustawy o transporcie drogowym w zw. z L.p. 1.1.1. Załącznika do tej ustawy, który karą 8.000,- złotych sankcjonuje wykonywanie transportu drogowego bez wymaganej licencji.

Zdaniem Sądu należy stwierdzić, iż organy inspekcji transportu drogowego obu instancji wyczerpująco zbadały wszystkie okoliczności faktyczne związane z niniejszą sprawą oraz przeprowadziły dowody służące ustaleniu stanu faktycznego zgodnie z zasadami prawdy obiektywnej (art. 7 i art. 77 k.p.a).

W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie organ odwoławczy, jak również organ I instancji oparły się na materiale prawidłowo zebranym w toku kontroli, dokonując jego wszechstronnej i co ważne logicznej oceny. Ponadto należy uznać, iż stanowisko wyrażone w zaskarżonych decyzjach, organy obu instancji uzasadniły w sposób wymagany przez normę prawa określoną w przepisie art. 107 § 3 k.p.a.

Sąd uznał, że z samego faktu, iż organy obu instancji nie podniosły dodatkowego argumentu (związanego z brakiem spełnienia przez stronę przesłanki z art. 4 pkt 4 lit. c ustawy o transporcie drogowym), który przemawia za słusznością wyeksponowanej oceny materialnoprawnej, nie może stanowić podstawy do wyeliminowania zaskarżonych decyzji administracyjnych z obrotu prawnego, skoro w świetle art. 133 § 1 p.p.s.a. sąd administracyjny uprawniony jest orzec na podstawie akt sprawy i materiału dowodowego zgromadzonego przez organy administracji publicznej w toku całego postępowania toczącego się przed tymi organami.

Biorąc powyższe pod uwagę, Sąd orzekł, jak w sentencji wyroku, działając na podstawie przepisu art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.