Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt III SA/Łd 658/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2015-01-14 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6550
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 145 par 1pkt 1 lit. c, art. 250
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: art. 7 ust.1,1a, 2, art. 3 ust. 1, 2 i 3
journal: Dz.U. 2012 poz 1164
law: Ustawa z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego - tekst jednolity.
journal: Dz.U.UE.L 2009 nr 316 poz 65 art. 32 ust. 1, 2, art. 35 ust. 1
law: Rozporządzenie Komisji (WE) NR 1122/2009 z dnia 30 listopada 2009 r. ustanawiające szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady  (WE) nr 73/2009 odnośnie do zasady wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli w ramach systemów  wsparcia bezpośredniego dla rolników przewidzianych w wymienionym rozporządzeniu oraz wdrażania rozporządzenia Rady (WE) nr 1234/2007  w odniesieniu do zasady wzajemnej zgodności w ramach systemu wsparcia ustanowionego dla sektora wina

SENTENCJA

Dnia 14 stycznia 2015 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Janusz Nowacki (spr.), Sędziowie Sędzia NSA Janusz Furmanek, Sędzia WSA Małgorzata Łuczyńska, , Protokolant specjalista Agnieszka Kowalik, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 stycznia 2015 roku sprawy ze skargi Z. R. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2013 1. uchyla zaskarżoną decyzję, 2. przyznaje adwokat K. B. – S. prowadzącej Kancelarię Adwokacką w Ł. przy ulicy [...], kwotę 292,80 (dwieście dziewięćdziesiąt dwa i 80/100) złotych wraz z podatkiem od towarów i usług, tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu skarżącemu i nakazuje wypłacić powyższą kwotę adwokat K. B. – S. z funduszu Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...], nr [...] Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR w [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a., art. 10 ustawy z dnia 09 maja 2008 r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (Dz. U. z 2008 r. Nr 98 póz. 634 z późn. zm.), art. 3, art. 7 ust. 1, ust. 1a, ust. 2, ust. 4, art. 18 ust. 1, art. 31 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz. U. z 2012 r. poz. 1164), § 3 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 11 marca 2010r. w sprawie szczegółowych wymagań, jakie powinny spełniać wnioski w sprawach dotyczących płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz. U. z 2010 r., Nr 39, póz. 215 z późn. zm.), art. 17, art. 124 ust. 2 rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 z dnia 19 stycznia 2009r. ustanawiającego wspólne zasady dla systemów wsparcia bezpośredniego dla rolników w ramach wspólnej polityki rolnej i ustanawiające określone systemy wsparcia dla rolników, zmieniające rozporządzenia (WE) nr 1290/2005, (WE) nr 247/2006, (WE) nr 378/2007 oraz uchylające rozporządzenie (WE) nr 1782/2003 (Dz.Urz.UE.2009.L.30.16), art. 26, 28, art. 57 ust. 1 akapit trzeci, art. 58 akapit drugi, art. 73 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1122/2009 z dnia 30 listopada 2009 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 odnośnie do zasady wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli w ramach systemów wsparcia bezpośredniego przewidzianych w wymienionym rozporządzeniu oraz wdrażania rozporządzenia Rady (WE) nr 1234/2007 w odniesieniu do zasady wzajemnej zgodności w ramach systemu wsparcia ustanowionego dla sektora wina (Dz.Urz.UE L.316.1), utrzymał w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w [...] z dnia [...], nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania Z. R. płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2013.

Powyższe rozstrzygnięcie zostało wydane w oparciu o następujące ustalenia faktyczne i prawne.

W dniu [...] Z. R. złożył w Biurze Powiatowym ARiMR w [...] wniosek o przyznanie płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2013, tj. jednolitej płatności obszarowej do działek rolnych o powierzchni 3,75 ha, w tym do działek rolnych położonych na działce ewidencyjnej nr [...] - E o powierzchni 0,60 ha i F o powierzchni 1,00 ha oraz uzupełniającej płatności obszarowej do grupy upraw podstawowych do działek rolnych o powierzchni 1,10 ha, w tym do działki rolnej położonej na działce ewidencyjnej nr [...]: E1 o powierzchni 0,60 ha. Do wniosku strona dołączyła załączniki graficzne, na których wskazała położenie działek rolnych oraz kartę informacyjną.

Przeprowadzona kontrola administracyjna wykazała błąd polegający na zadeklarowaniu przez wnioskodawcę do płatności w ramach działki ewidencyjnej nr [...] powierzchni większej od powierzchni uprawnionej do uzyskania tej płatności. Błąd przedeklarowania powierzchni dla ww. działki został wyjaśniony w oparciu o dane pochodzące z systemu informacji geograficznej oraz oznaczenia działki na załączniku graficznym. Działka ewidencyjna nr [...] była deklarowana do płatności przez innego producenta rolnego (powierzchnia deklarowana 16,66 ha - nie zachodzi konflikt pod względem położenia działek rolnych deklarowanych do płatności). Powierzchnia deklarowana przez Z. R. na działce ewidencyjnej nr [...] wynosiła 1,60 ha (powierzchnia deklarowana przez drugiego producenta wynosiła 16,66 ha), natomiast powierzchnia PEG była równa 17,29 ha. W związku z powyższym powierzchnia deklarowana do poszczególnych płatności na ww. działce została zredukowana do powierzchni PEG, czyli po uwzględnieniu położenia działek rolnych deklarowanych przez obu producentów, wykluczono z płatności część powierzchni działki rolnej F, tj. 1,00 ha, deklarowanej przez Z. R.

Decyzją z dnia [...] Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w [...] odmówił przyznania Z. R. płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego.

Od powyższej decyzji . R. złożył odwołanie, w którym podniósł, że należycie dba o podnoszenie kultury ziemi, poprzez prace polowe, nawożenie, wysiewanie wapna nawozowego, celem odkwaszenia gleby, zasiewy zbóż oraz prace pielęgnacyjne na użytkowanej łące — sadzie od Nadleśnictwa R. Wskazał, że samosiejki, na które wskazuje mapa są sukcesywnie usuwane, także już w roku bieżącym.

W wyniku odwołania, dokonano weryfikacji powierzchni ewidencyjno - gospodarczej (PEG) działki ewidencyjnej o nr [...]. Po odliczeniu powierzchni niekwalifikujących się do płatności, ustalono, że powierzchnia użytkowana rolniczo w granicach ww. działki wynosi 17,24 ha.

Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR utrzymując zaskarżoną decyzję w mocy wskazał, że zgodnie z art. 7 ust. 1 i 2 ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, rolnikowi przysługuje jednolita płatność obszarowa do będącej w jego posiadaniu w dniu [...], w którym został złożony wniosek o przyznanie tej płatności, powierzchni gruntów rolnych wchodzących w skład gospodarstwa rolnego, kwalifikujących się do objęcia tą płatnością zgodnie z art. 124 ust. 2 akapit pierwszy rozporządzenia nr 73/2009, jeżeli:

1) posiada w tym dniu działki rolne o łącznej powierzchni nie mniejszej niż określona dla Rzeczypospolitej Polskiej w załączniku nr VII do rozporządzenia nr 1121/2009, z tym że w przypadku zagajników o krótkiej rotacji działka rolna powinna obejmować jednolitą gatunkowo uprawę o powierzchni co najmniej 0,1 ha;

2) wszystkie grunty rolne są utrzymywane zgodnie z normami przez cały rok kalendarzowy, w którym został złożony wniosek o przyznanie tej płatności; 2a) przestrzega wymogów przez cały rok kalendarzowy, w którym został złożony wniosek o przyznanie tej płatności; 3) został mu nadany numer identyfikacyjny w trybie przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności. (...)

Rolnikowi, który w danym roku spełnia warunki do przyznania jednolitej płatności obszarowej, przysługują płatności uzupełniające do powierzchni upraw: 1) (uchylony), 2) roślin przeznaczonych na paszę, uprawianych na trwałych użytkach zielonych, 3) innych roślin i do powierzchni gruntów ornych, na których nie jest prowadzona uprawa roślin (uzupełniająca płatność podstawowa) - do których została przyznana jednolita płatność obszarowa." Wysokość płatności w danym roku kalendarzowym ustala się zgodnie z art. 7 ust. 4 ustawy i jest to iloczyn deklarowanej przez rolnika powierzchni kwalifikującej się do objęcia płatnościami, po uwzględnieniu zmniejszeń wynikających ze stwierdzonych nieprawidłowości i stawek płatności na 1 ha tej powierzchni.

Zgodnie z art. 7 ust. 1a ustawy, jednolita płatność obszarowa przysługuje do powierzchni gruntów rolnych nie większej niż maksymalny kwalifikowalny obszar, o którym mowa w art. 6 ust. 1 akapit drugi rozporządzenia nr 1122/2009, określony w systemie identyfikacji działek rolnych, o którym mowa w przepisach o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności.

Mając na uwadze wskazane regulacje organ odwoławczy podkreślił, że składając wniosek rolnik wskazuje powierzchnię, w stosunku do której ubiega się o przyznanie płatności do gruntów rolnych na dany rok. Narzędziem służącym weryfikacji podanych przez stronę w treści wniosku informacji są kontrole administracyjne i kontrole na miejscu. W myśl art. 30 ust. 1 pkt 1 ustawy, Agencja przeprowadza kontrole administracyjne i na miejscu, określone w przepisach Unii Europejskiej, o których mowa w art. 1 pkt 1, w tym kontrole w ramach wzajemnej zgodności wymogów lub norm, z zastrzeżeniem art. 31a i 32. Zgodnie z art. 26 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1122/2009, kontrole administracyjne i kontrole na miejscu przewidziane w niniejszym rozporządzeniu przeprowadza się w taki sposób, aby skutecznie sprawdzić zgodność z warunkami, na jakich przyznawana jest pomoc, oraz przestrzeganie istotnych wymogów i norm wzajemnej zgodności. Stosownie do brzmienia art. 28 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1122/2009, kontrole administracyjne, o których mowa w art. 20 rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009, pozwalają na wykrywanie nieprawidłowości, a w szczególności na ich automatyczne wykrywanie za pomocą narzędzi informatycznych, w tym kontroli krzyżowych, które: a) dotyczą odpowiednio zadeklarowanych uprawnień do płatności i zadeklarowanych działek, pozwalają uniknąć nienależnego wielokrotnego przyznaniu tej samej pomocy odnośnie do tego samego roku kalendarzowego lub gospodarczego oraz nienależnej kumulacji pomocy przyznawanej w ramach systemów pomocy obszarowej (...) b) obejmują sprawdzenie istnienia uprawnień do płatności i kwalifikowalność do pomocy; c) dotyczą zgodności między zadeklarowanymi w pojedynczym wniosku działkami rolnymi a działkami referencyjnymi w systemie identyfikacji działek rolnych, w celu sprawdzenia kwalifikowalności obszarów jako takich do pomocy (...).

Obszar działki kwalifikowany do płatności bezpośrednich ustala się w oparciu o ortofotomapy cyfrowe zaimplementowane do posiadanego przez ARiMR systemu identyfikacji działek rolnych (LPIS). Wszystkie państwa członkowskie Unii Europejskiej, w tym Polska, zobowiązane są do ustanowienia zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli (ZSZiK), w tym do prowadzenia systemu identyfikacji działek rolnych (LPIS), ustanowionego na podstawie map lub dokumentów, przy czym korzysta się z technik skomputeryzowanego i systemu informacji geograficznych, najlepiej obrazów lotniczych lub satelitarnych (art. 7 rozporządzenia Rady (WE) Nr 73/2009). Ortofotomapa cyfrowa - jest to mapa opracowana na podstawie zdjęć powierzchni ziemi wykonanych z samolotu lub satelity, przetworzonych do postaci metrycznej zgodnie z przepisami prawa obowiązującymi przy wykonywaniu prac z dziedziny geodezji i kartografii. Ortofotomapy cyfrowe pozyskiwane są do systemu ZSZiK (Zintegrowany System Zarządzam i Kontroli) w trybie art. 12 ustawy z dnia 17 maja 1989r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz.U. z 2005 Nr 240, poz. 2027 ze zm.) tj. wykonawca prac geodezyjnych i kartograficznych, w tym wykonawca zdjęć lotniczych i cyfrowej ortofotomapy, przed przystąpieniem do ich wykonania, zgłasza prace do Centralnego Ośrodka Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej (CODGiK). Po zakończeniu prac geodezyjnych, materiały stanowią własność Skarbu Państwa (art. 40 ust. 2 w/w ustawy pgik) oraz podlegają przekazaniu do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego (zasobu centralnego) i gromadzone są w CODGiK. Ortofotomapy cyfrowe wykonane są w układzie współrzędnych płaskich prostokątnych "1992" tj. państwowym systemem odniesień przestrzennych. Pomiar odległości i powierzchni na ortofotomapie cyfrowej jest wykonywany analogicznie jak na mapie np. zasadniczej lub mapie ewidencji gruntów i budynków. Ortofotomapa na podstawie której są w systemie ZSZiK wykonywane pomiary ma dwa standardy: Ortofotomapa w skali 1:5000 z pikselem 0,5 m oraz w skali 1:2000 z pikselem 0,25 m. Na potrzeby oceny powierzchni kwalifikowanej jest to dokładność wystarczająca i zgodna z przepisami Komisji Europejskiej, która wymaga systemu LPIS w skali nie gorszej niż 1: 10 000 (Polska posiada LPIS w skali co najmniej 1: 5000). ARiMR posiada dla każdej działki ewidencyjnej informacje na temat źródła pochodzenia danych, terminu ich aktualności oraz daty wykonania zdjęcia lotniczego lub satelitarnego. Wszystkie zlecone przez ARiMR prace wykonywane na potrzeby LPIS są nadzorowane i zatwierdzane przez osoby posiadające stosowne uprawnienia zawodowe w dziedzinie geodezji i kartografii.

Zgodnie z art. 28 ust. 1 lit c rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1122/2009, ARiMR przeprowadza kontrolę administracyjne dotyczące zgodności pomiędzy działkami rolnymi zadeklarowanymi we wniosku, a działkami referencyjnymi w systemie LPIS i kwalifikacji powierzchni do przyznania płatności. Obowiązkiem rolnika jest wskazanie położenia działek rolnych na załączniku graficznym zawierającym granice działek referencyjnych oraz ich unikalną identyfikację. Od roku 2005 rolnicy otrzymują tzw. załącznik graficzny, na którym została zamieszczona podziałka liniowa oraz skala mapy, które umożliwiają rolnikowi dokonanie pomiaru odległości i tym samym powierzchni deklarowanych działek. Załącznik graficzny drukowany jest w przedziale skali od 1: 500 do 1:25 000.

W przedmiotowej sprawie załączniki graficzne dotyczące spornych działek ewidencyjnych wykonane są w skali 1: 6 000. Na załącznikach zamieszczona została także stosowna podziałka. Zgodnie z wytyczną Komisji Europejskiej JRC IPSC/G03/P/WDE/wde D(2009)(11164) z 2009 roku, w wyniku kontroli administracyjnych, przeprowadzanych zgodnie z art. 28 ust. l lit. c rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1122/2009, nie można dokonać żadnych płatności do powierzchni wykraczających poza działkę referencyjną, której powierzchnia ma być wyznaczona przy wykorzystaniu technologii GIS opartej na obrazie ortofotomapy. Maksymalną powierzchnię referencyjną (PEG) określoną w systemie LPIS dla danej działki referencyjnej stanowią grunty rolne spełniające kryteria określone w art. 124 ust. 2 Rozporządzenia Rady (WE) Nr 73/2009 - kontrole administracyjne prowadzone są tylko i wyłącznie w oparciu o powierzchnie referencyjne systemu LPIS oraz załączniki graficzne, na których rolnik zaznacza położenie działek rolnych na danej działce ewidencyjnej. Definicja gruntów rolnych kwalifikujących się do płatności bezpośrednich, na podstawie, której wyznaczana jest powierzchnia PEG, różni się od definicji użytków rolnych określonych w rozporządzeniu Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz. U. Nr 38, poz.454 ze zm.), na podstawie której określane są powierzchnie użytków rolnych w ewidencji gruntów i budynków (egib) prowadzonej przez starostów. Powierzchnie użytków rolnych określone w systemie EGiB nie mogą stanowić powierzchni referencyjnej dla jednolitej płatności obszarowej.

Ortofotomapa jest więc środkiem dowodowym, który w postępowaniu o przyznanie płatności decyduje o kwalifikowalności deklarowanych przez wnioskodawców powierzchni upraw. W rozpoznawanej sprawie przeprowadzona kontrola administracyjna wykazała błąd polegający na zadeklarowaniu przez wnioskodawcę do płatności w ramach działki ewidencyjnej nr [...] powierzchni większej od powierzchni uprawnionej do uzyskania tej płatności. Błąd przedeklarowania powierzchni dla ww. działki został wyjaśniony w oparciu o dane pochodzące z systemu informacji geograficznej oraz oznaczenia działki na załączniku graficznym. Działka ewidencyjna o nr [...] została zadeklarowana do płatności przez innego producenta rolnego (powierzchnia deklarowana 16,66 ha - nie zachodzi konflikt pod względem położenia działek rolnych deklarowanych do płatności). Powierzchnia deklarowana przez Z. R. na działce ewidencyjnej nr [...] wynosiła 1,60 ha (powierzchnia deklarowana przez drugiego producent wynosiła 16,66 ha), natomiast powierzchnia PEG wyniosła 17,29 ha. W związku z powyższym powierzchnia deklarowana do poszczególnych płatności na ww. działce została zredukowana do powierzchni PEG, czyli po uwzględnieniu położenia działek rolnych deklarowanych przez obu producentów, wykluczono z płatności część powierzchni działki rolnej F, tj. 1,00 ha, deklarowanej przez Z. R.

Mając na uwadze przedstawione okoliczności faktyczne organ odwoławczy wskazał, że wystąpienie z wnioskiem o przyznanie płatności jest zależne od samej strony (art. 18 ust. 1 ustawy), a jej podstawowym obowiązkiem jest staranne i rzetelne wykazanie okoliczności warunkujących spełnienie wszystkich przesłanek do przyznania takiej płatności. We wniosku rolnik wskazuje m. in. powierzchnię działki rolnej; ponadto wnioski zawierają m. in. oświadczenia i zobowiązania związane z płatnością, której dotyczą - podpisując wniosek producent oświadcza, że zna zasady ich przyznawania, zobowiązuje się do niezwłocznego informowania ARiMR o każdym fakcie, który może mieć wpływ na nienależnie lub nadmierne przyznanie płatności lub pomocy finansowej objętych wnioskiem o przyznanie płatności. Stosownie do treści art. 3 ust. 3 ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, strony oraz inne osoby uczestniczące w postępowaniu, o którym mowa w ust. 2, są obowiązane przedstawiać dowody oraz dawać wyjaśnienia co do okoliczności sprawy zgodnie z prawdą i bez zatajania czegokolwiek; ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne. W toku prowadzonego postępowania Z. R. nie przedstawił żadnego dowodu, który potwierdzałaby, że powierzchnia gruntów rolnych w ramach działki ewidencyjnej nr [...] odpowiada deklaracji z wniosku. Zgodnie z art. 73 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009, zmniejszeń i wykluczeń, przewidzianych w rozdziałach I i II, nie stosuje się w przypadku gdy rolnik złożył wniosek zgodny ze stanem faktycznym lub gdy może wykazać, że nieprawidłowości nie wynikają z jego winy. Zmniejszeń i wykluczeń przewidzianych w rozdziałach I i II nie stosuje się w odniesieniu do tych części wniosku o przyznanie pomocy, co do których rolnik informował właściwy organ na piśmie, że wniosek o przyznanie pomocy jest nieprawidłowy lub zdezaktualizował się od czasu złożenia, pod warunkiem że rolnik nie został powiadomiony o zamiarze właściwego organu przeprowadzenia kontroli na miejscu, oraz że organ ten nie poinformował rolnika o jakichkolwiek nieprawidłowościach we wniosku. Podane przez rolnika informacje, o których mowa w akapicie pierwszym, powodują dostosowanie wniosku o przyznanie pomocy do faktycznej sytuacji.

W ocenie organu odwoławczego nie zostały spełnione warunki do odstąpienia od odmowy przyznania płatności. Wniosek nie był prawidłowy pod względem faktycznym, zaś strona nie wykazała, że nieprawidłowości nie wynikają z jej winy. Ponadto producent nie informował ARiMR na piśmie o nieprawidłowościach we wniosku. Z. R. przed przeprowadzeniem kontroli nie skorzystał z prawa do złożenia zmiany do wniosku, stosownie do brzmienia art. 14 Rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009, polegającej na wskazaniu powierzchni działek rolnych E i F zgodnej ze stanem faktycznym. Z powyższych względów brak jest podstaw do uchylenia zaskarżonego rozstrzygnięcia organu I instancji.

Powierzchnia działek rolnych zadeklarowana we wniosku do jednolitej płatności obszarowej wynosiła 3,75 ha. Wykluczono z płatności całą powierzchnię działki rolnej F (1,00 ha) oraz część powierzchni działki rolnej E (0,02 ha). Powierzchnia działek rolnych stwierdzona w kontroli administracyjnej wynosiła 2,73 ha. Różnica pomiędzy powierzchnią deklarowaną i stwierdzoną wynosi 1,02 ha, co stanowi 37,3623%. W związku z tym, że zawyżenie procentowe pomiędzy powierzchnią deklarowaną i stwierdzoną wynosi 37,3626%, czyli przekracza 20%, lecz nie przekracza 50%, co stanowi podstawę do odmowy przyznania jednolitej płatności obszarowej na rok 2013. Organ wyjaśnił, że powierzchnia działek rolnych ustalona na etapie postępowania odwoławczego wynosi 2,73 ha, różni się zatem od powierzchni określonej w zaskarżonej decyzji, która wynosi 2,75 ha, niemniej jednak różnica pomiędzy powierzchnią deklarowaną i stwierdzoną w obu przypadkach przekracza 20%, lecz nie przekracza 50%, co stanowi podstawę do odmowy przyznania jednolitej płatności obszarowej na rok 2013, a tym samym różnica ta, zdaniem organu pozostaje bez wpływu na rozstrzygnięcie.

Z uwagi na fakt, że stronie nie została przyznana jednolita płatność obszarowa na rok 2013 nie istniała również podstawa do przyznania uzupełniającej płatności obszarowej do grupy upraw podstawowych.

W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skarżący podkreślił, że zaskarżona decyzja jest dla niego bardzo krzywdząca. Podał, że nie został zawiadomiony o dacie i godzinie ponownej weryfikacji na gruncie. Podniósł, że mieszka w odległości około 10 km od działki o nr ewidencyjnym 632/5 i nie jest prawdą, że dniu 6 maja 2014r. dokonano weryfikacji na gruncie. Wyjaśnił, że w dniach od 6 do 9 maja 2014r. przeprowadzał wspólnie z żoną i zatrudnionym pracownikiem zabiegi pielęgnacyjne użytków zielonych, a subiektywnej weryfikacji działki dokonano przez wejście na podwórko sąsiada, z którego z powodu zadrzewienia w okresie wiosennym nie jest dokładnie widoczna działka o nr [...].

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR w [...] wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wniósł o dopuszczenie dowodu z wydruku z krajowego systemu producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności na okoliczność udzielenia pełnomocnictwa i jego zakresu H. R., dopuszczenie dowodu z odpisu pełnomocnictwa i dokumentacji fotograficznej i akt weryfikacji terenowej z dnia [...] na okoliczność prawidłowości ustaleń faktycznych, w oparciu o które wydana została zaskarżona decyzja. Dodatkowo organ podkreślił, że ustalenia organu odwoławczego zostały oparte na weryfikacji terenowej przeprowadzoną przez Wydział Systemu Informacji Geograficznej (Wydział GIS - Geografie Information System). W oparciu o czynności kontroli metodą teledetekcji, w tym dane z wizytacji terenowej dokument "Metryka działki referencyjnej dla PEG" został sporządzony w dniu [...], natomiast wizytacja terenowa, w oparciu o którą m.in. dokument ten został sporządzony, miała miejsce w dniu [...].

Odnosząc się do zarzutów postawionych w skardze organ podniósł, że w celu zweryfikowania prawidłowości powierzchni zgłoszonej przez stronę przeprowadzona została w stosunku do działki [...] kontrola na miejscu, metodą teledetekcji – stosownie do treści art. 33 zdanie drugie rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1122/2009. Polega ona na wykonaniu fotointerpretacji obrazów satelitarnych lub zdjęć lotniczych wszystkich działek rolnych kontrolowanego wniosku, w celu rozpoznania pokrycia gruntu i pomiaru powierzchni, a także na przeprowadzeniu fizycznych inspekcji terenowych (weryfikacji terenowych) na działkach rolnych, których fotointerpretacja nie umożliwia sprawdzenia dokładności deklaracji w sposób zadowalający właściwe organy. Inspekcja terenowa (weryfikacja terenowa) miała miejsce w dniu [...]. Zgodnie z zasadami ogólnymi dotyczącymi kontroli kontrole administracyjne i kontrole na miejscu przewidziane w niniejszym rozporządzeniu przeprowadza się w taki sposób, aby skutecznie sprawdzić zgodność z warunkami, na jakich przyznawana jest pomoc, oraz przestrzeganie istotnych wymogów i norm wzajemnej zgodności. Zasadą jest, iż kontrole na miejsce są niezapowiedziane. Kontrole te mogą być zapowiadane, gdy nie zagraża to celowi kontroli. (art. 25 i art. 27 ust. 1 zd. 1 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1122/2009). Biorąc pod uwagę powyższe, zarzuty dotyczące przeprowadzenia niezapowiedzianej wizytacji terenowej są nieuzasadnione.

Sporządzona podczas weryfikacji terenowej dokumentacja fotograficzna. a także wykonana fotointerpretacja obrazów satelitarnych i zdjęć lotniczych działki rolnej nr [...], wskazuje, zdaniem organu, że ustalenia faktyczne są prawidłowe. Skarżący natomiast sam w skardze przyznał że "nie zawinił celowo i przez niedbalstwo, a tylko przyroda." Rozważając natomiast zasadność zastosowania art. 73 ust. 1 Rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009 organ stwierdził jednak, że nie zostały spełnione warunki do odstąpienia od zastosowania zmniejszeń i wykluczeń.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:

Skarga jest uzasadniona.

Zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku -Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem.

Natomiast, w myśl art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012r. poz.270), dalej p.p.s.a., sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie:

1/ uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, jeżeli stwierdzi:

a/ naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy,

b/ naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego,

c/ inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy;

2/ stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach;

3/ stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub innych przepisach.

Z wymienionych przepisów wynika, iż sąd bada legalność zaskarżonej decyzji pod kątem jej zgodności z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej.

W rozpoznawanej sprawie organ administracji naruszył przepisy postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy co uzasadniało uchylenie zaskarżonej decyzji na podstawie art.145 § 1 pkt 1c.) p.p.s.a.

Podstawą prawną rozstrzygnięcia stanowiły przepisy ustawy z dnia 26 stycznia 2007r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz.U. z 2012r. poz.1164 z późn. zm.) oraz przepisy rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009 z dnia 30 listopada 2009r. ustanawiającego szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 odnośnie do zasady wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli w ramach systemów wsparcia bezpośredniego przewidzianych w wymienionym rozporządzeniu oraz wdrażania rozporządzenia Rady (WE) nr 1234/2007 w odniesieniu do zasady wzajemnej zgodności w ramach systemu wsparcia ustanowionego dla sektora wina (Dz.Urz.UE L. nr316 poz 65).

Zgodnie z treścią art.7 ust.1 ustawy z 26 stycznia 2007r. rolnikowi przysługuje jednolita płatność obszarowa do będącej w jego posiadaniu w dniu 31 maja roku, w którym został złożony wniosek o przyznanie tej płatności, powierzchni gruntów rolnych wchodzących w skład gospodarstwa rolnego, kwalifikujących się do objęcia tą płatnością zgodnie z art. 124 ust. 2 akapit pierwszy rozporządzenia nr 73/2009, jeżeli:

1) posiada w tym dniu działki rolne o łącznej powierzchni nie mniejszej niż określona dla Rzeczypospolitej Polskiej w załączniku nr VII do rozporządzenia nr 1121/2009, z tym że w przypadku zagajników o krótkiej rotacji działka rolna powinna obejmować jednolitą gatunkowo uprawę o powierzchni co najmniej 0,1 ha;

2) wszystkie grunty rolne są utrzymywane zgodnie z normami przez cały rok kalendarzowy, w którym został złożony wniosek o przyznanie tej płatności;

2a) przestrzega wymogów przez cały rok kalendarzowy, w którym został złożony wniosek o przyznanie tej płatności;

3) został mu nadany numer identyfikacyjny w trybie przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności.

W myśl art.7 ust.1a wymienionej ustawy jednolita płatność obszarowa przysługuje do powierzchni gruntów rolnych nie większej niż maksymalny kwalifikowalny obszar, o którym mowa w art. 6 ust. 1 akapit drugi rozporządzenia nr 1122/2009, określony w systemie identyfikacji działek rolnych, o którym mowa w przepisach o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności.

Zgodnie z treścią art.7 ust.2 cytowanej ustawy rolnikowi, który w danym roku spełnia warunki do przyznania jednolitej płatności obszarowej, przysługują płatności uzupełniające do powierzchni upraw:

1) (uchylony),

2) roślin przeznaczonych na paszę, uprawianych na trwałych użytkach zielonych,

3) innych roślin i do powierzchni gruntów ornych, na których nie jest prowadzona uprawa roślin (uzupełniająca płatność podstawowa)

- do których została przyznana jednolita płatność obszarowa.

W myśl art.3 ust.1 ustawy z 26 stycznia 2007r. z zastrzeżeniem zasad i warunków określonych w przepisach Unii Europejskiej, o których mowa w art. 1 pkt 1, do postępowań w sprawach indywidualnych rozstrzyganych w drodze decyzji stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, chyba że przepisy ustawy stanowią inaczej.

Zgodnie z treścią art.3 ust.2 wymienionej ustawy w postępowaniu w sprawach dotyczących płatności bezpośredniej, płatności uzupełniającej, płatności cukrowej, płatności do pomidorów oraz wsparcia specjalnego organ administracji publicznej:

1) stoi na straży praworządności;

2) jest obowiązany w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy;

3) udziela stronom, na ich żądanie, niezbędnych pouczeń, co do okoliczności faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania;

4) zapewnia stronom, na ich żądanie, czynny udział w każdym stadium postępowania i na ich żądanie, przed wydaniem decyzji, umożliwia im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań; przepisu art. 81 Kodeksu postępowania administracyjnego nie stosuje się.

W myśl art.3 ust.3 cytowanej ustawy strony oraz inne osoby uczestniczące w postępowaniu, o którym mowa w ust. 2, są obowiązane przedstawiać dowody oraz dawać wyjaśnienia co do okoliczności sprawy zgodnie z prawdą i bez zatajania czegokolwiek; ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne.

Zgodnie z treścią art.32 ust.1 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009 z każdej kontroli na miejscu przeprowadzonej na mocy przepisów niniejszej sekcji sporządza się sprawozdanie, które umożliwia wgląd w szczegóły przeprowadzonych kontroli. W sprawozdaniu wskazuje się w szczególności:

a) poddane kontroli systemy pomocy i wnioski o przyznanie pomocy;

b) obecne osoby;

c) sprawdzone działki rolne, zmierzone działki rolne, w stosownych przypadkach wraz z wynikami pomiarów każdej zmierzonej działki rolnej i zastosowanymi metodami pomiaru;

d) liczbę i rodzaj zwierząt, których obecność stwierdzono oraz, w stosownych przypadkach, numery kolczyków, wpisy do rejestru i do skomputeryzowanych baz danych bydła i/lub owiec i kóz oraz wszelkich innych skontrolowanych dokumentów uzupełniających, wyniki kontroli, oraz, w stosownych przypadkach, uwagi szczególne odnośnie do poszczególnych zwierząt i/lub ich kodów identyfikacyjnych;

e) czy rolnik został uprzedzony o wizycie, a jeżeli tak, z jakim wyprzedzeniem;

f) informacje o wszelkich szczególnych środkach kontroli, jakie należy zastosować w ramach poszczególnych systemów pomocy;

g) informacje o wszelkich dodatkowych środkach kontroli zastosowanych później.

W myśl art.32 ust.2 wymienionego rozporządzenia rolnik może podpisać sprawozdanie w celu potwierdzenia swojej obecności przy kontroli oraz dodać do niego swoje uwagi. W przypadku wykrycia nieprawidłowości rolnik otrzymuje kopię sprawozdania z kontroli. Jeżeli kontrolę na miejscu przeprowadza się metodą teledetekcji zgodnie z art. 35, państwa członkowskie nie mają obowiązku umożliwiać rolnikowi lub jego przedstawicielowi podpisania sprawozdania z kontroli, o ile podczas kontroli z wykorzystaniem teledetekcji nie stwierdzono żadnych nieprawidłowości. Jeżeli kontrole takie wykazują nieprawidłowości, umożliwia się rolnikowi podpisanie sprawozdania z kontroli zanim właściwy organ wyciągnie wnioski z ustaleń w zakresie ewentualnych zmniejszeń płatności lub wykluczeń.

Zgodnie z treścią art.35 ust.1 cytowanego rozporządzenia w przypadku gdy państwo członkowskie wykorzystuje przewidzianą w art. 33 akapit drugi możliwość przeprowadzania kontroli na miejscu metodą teledetekcji, wówczas:

a) wykonuje fotointerpretację obrazów satelitarnych lub zdjęć lotniczych wszystkich działek rolnych kontrolowanego wniosku w celu rozpoznania pokrycia gruntu i pomiaru powierzchni;

b) przeprowadza fizyczne inspekcje terenowe na wszystkich działkach rolnych, których fotointerpretacja nie umożliwia sprawdzenia dokładności deklaracji w sposób zadowalający właściwe organy.

Podstawowe znaczenie dla przyznania płatności obszarowych ma ustalenie powierzchni gruntów rolnych wchodzących w skład gospodarstwa rolnego. Obowiązkiem rolnika składającego wniosek o przyznanie pomocy jest podanie rzeczywistej powierzchni działek rolnych uprawnionych do przyznania tej pomocy. Podanie przez wnioskodawcę dane podlegają weryfikacji przez organy prowadzące postępowanie w przedmiocie przyznania pomocy finansowej. W celu weryfikacji zgodności deklarowanej przez rolników powierzchni działek rolnych z kryteriami warunkującymi przyznanie płatności w rozporządzeniu nr 1122/2009 przewidziano dwa rodzaje weryfikacji zgodności wniosków z kryteriami kwalifikowalności tj. kontrole administracyjne i kontrole na miejscu. O ile kontroli administracyjnej poddawane są wszystkie wnioski o przyznanie płatności, to przeprowadzenie kontroli na miejscu nie jest już regułą. W sytuacji wykrycia nieprawidłowości w trakcie kontroli administracyjnej oraz w sytuacji gdy na podstawie systemu informacji geograficznej organ nie może ustalić rzeczywistej powierzchni działek rolnych uprawnionych do przyznania płatności, ma on możliwość przeprowadzenia kontroli na miejscu celem dokładniejszej weryfikacji podanych przez wnioskodawcę danych. W art. 32 ww. rozporządzenia wskazano, że z każdej kontroli na miejscu sporządza się sprawozdanie, które umożliwia wgląd w szczegóły przeprowadzonych kontroli, wskazując wszelkie elementy jakie powinno zawierać sprawozdanie z kontroli. Z przepisu tego wynika również, że jeżeli kontrolę na miejscu przeprowadza się metodą teledetekcji zgodnie z art. 35, państwa członkowskie nie mają obowiązku umożliwiać rolnikowi lub jego przedstawicielowi podpisania sprawozdania z kontroli, o ile podczas kontroli z wykorzystaniem teledetekcji nie stwierdzono żadnych nieprawidłowości. Jeżeli kontrole takie wykazują nieprawidłowości, umożliwia się rolnikowi podpisanie sprawozdania z kontroli zanim właściwy organ wyciągnie wnioski z ustaleń w zakresie ewentualnych zmniejszeń płatności lub wykluczeń. Nadto z art. 35 ust. 1 ww. rozporządzenia wynika, że w przypadku gdy państwo członkowskie wykorzystuje możliwość przeprowadzania kontroli na miejscu metodą teledetekcji, wówczas wykonuje fotointerpretację obrazów satelitarnych lub zdjęć lotniczych wszystkich działek rolnych kontrolowanego wniosku w celu rozpoznania pokrycia gruntu i pomiaru powierzchni (a) przeprowadza fizyczne inspekcje terenowe na wszystkich działkach rolnych, których fotointerpretacja nie umożliwia sprawdzenia dokładności deklaracji w sposób zadowalający właściwe organy (b). Z powyższego jednoznacznie wynika, iż organ przeprowadzający kontrole za pomocą teledetekcji lub też fizycznej kontroli na miejscu nie ma obowiązku umożliwienia rolnikowi podpisania sprawozdania z przeprowadzonej kontroli, o ile kontrola ta nie wykaże nieprawidłowości. W sytuacji natomiast gdy kontrola na miejscu wykaże jakiekolwiek nieprawidłowości organ za każdym razem obowiązany jest umożliwić rolnikowi zapoznanie się z tym sprawozdaniem, jego podpisanie oraz powinien umożliwić mu ustosunkowanie się do dokonanych przez organ ustaleń, zanim ten wyciągnie z niej wnioski.

W rozpoznawanej sprawie Z. R. ubiegając się o przyznanie płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego w złożonym wniosku do jednolitej płatności obszarowej zadeklarował działki rolne o powierzchni 3,75 ha w tym działki rolne położone na działce ewidencyjnej 632/5: E o powierzchni 0,60 ha i F o powierzchni 1,00 ha. Natomiast do uzupełniającej płatności obszarowej skarżący zadeklarował działki rolne o powierzchni 1,10 ha. W wyniku przeprowadzonej kontroli administracyjnej wniosku oraz weryfikacji terenowej przeprowadzonej w dniu [...] organy stwierdziły przedeklarowanie powierzchni zgłoszonej do płatności względem powierzchni uprawnionej do płatności. Z działek rolnych zgłoszonych do JPO wykluczono powierzchnię działki rolnej F – 1,00 ha ze względu na zakrzaczenia oraz część powierzchni działki rolnej E – 0,02 ha. Różnica pomiędzy powierzchnią zadeklarowaną do płatności (3,75 ha) a powierzchnią stwierdzoną (2,73 ha) wynosiła 1,02 ha co stanowi 37,3623% powierzchni stwierdzonej. Organy powołały się na treść art.58 rozporządzenia nr 1122/2009, który wyklucza przyznanie pomocy obszarowej gdy różnica pomiędzy powierzchnią zadeklarowaną a powierzchnią stwierdzoną przekracza 20%. Wobec tego, że różnica ta wynosiła 37,3623% odmówiono przyznania jednolitej płatności obszarowej. W przypadku uzupełniającej płatności obszarowej to odmówiono jej przyznania gdyż nie została przyznana JPO i w myśl art.7 ust.2 ustawy z 26 stycznia 2007r. w takiej sytuacji istnieje podstawa do odmowy przyznania UPO.

Należy zaznaczyć, że Z. R. w toku całego postępowania nie zgadzał się z odmową przyznania mu płatności obszarowych. W odwołaniu podnosił, że dba o dobrą kulturę rolną posiadanych działek zaś w skardze nie zgodził się z wynikami weryfikacji terenowej. Kwestionował wyniki tej weryfikacji, o której nie został zawiadomiony. W odpowiedzi na skargę organ podniósł natomiast, że zasadą jest, iż kontrole na miejscu są niezapowiedziane i nie miał obowiązku zawiadamiać skarżącego o zamiarze jej przeprowadzenia.

Podnieść należy, że kwestia przeprowadzenia weryfikacji terenowej została omówiona dopiero w odpowiedzi na skargę. Dopiero w wymienionej odpowiedzi wyjaśniono kiedy miała miejsce weryfikacja, jak ona wyglądała oraz załączono dokumentację z jej przebiegu w tym raport i dokumentację fotograficzną. Skarżący nie miał zatem możliwości zapoznania się z nią w postępowaniu administracyjnym ani zgłoszenia do niej swoich uwag czy zastrzeżeń. Należy podnieść, że w odpowiedzi na skargę organ administracji różnie określa wizytację terenową jaka miała miejsce w dniu [...]. Raz określa, że była to "kontrola na miejscu metodą teledetekcji" a w innym miejscu, że była to "weryfikacja terenowa". Pojęcia te są używane zamiennie. W ocenie sądu nie jest istotna nazwa lecz to jakie czynności wykonano w dniu [...]. Z materiałów załączonych do odpowiedzi na skargę wynika, że tego dnia pracownicy Agencji przyprowadzili oględziny działki nr [...], wykonali jej zdjęcia, dokonali pomiaru działki i sporządzili szkice a następnie sporządzili raport z wykonanej czynności. Bez względu na nazwę wizytacji jaka miała miejsce w dniu [...], w ocenie sądu, skarżącemu winno umożliwić się zapoznanie z materiałami sporządzonymi z tej czynności. Organ administracji jednak tego nie uczynił.

Należy zaznaczyć, że w przypadku kontroli na miejscu przeprowadzonej metodą teledetekcji organ jest zwolniony z obowiązku przedłożenia rolnikowi sprawozdania z kontroli tylko wówczas gdy nie stwierdzono żadnych nieprawidłowości. Jeżeli natomiast kontrola wykazała nieprawidłowości należy umożliwić rolnikowi zapoznanie się ze sprawozdaniem z jej przebiegu (art.32 ust.2 akapit 2 rozporządzenia nr 1122/2009). W przekonaniu sądu obowiązek organu w tym zakresie dotyczy także weryfikacji terenowej. Przyjęcie takiego rozwiązania ma swoje racjonalne uzasadnienie. Wyniki kontroli na miejscu (weryfikacji terenowej) mają kluczowe znaczenie dla kwestii przyznania płatności obszarowych. W sytuacji gdy kontrola na miejscu (weryfikacja terenowa) wykaże konkretne nieprawidłowości rolnik winien się z nimi zapoznać a następnie mieć możliwość zgłoszenia swoich wniosków, uwag czy zastrzeżeń, które mogą się okazać zasadne.

W niniejszej sprawie Z. R. nie umożliwiono zapoznania się ze sprawozdaniem z weryfikacji terenowej z [...] a więc nie miał on możliwości zapoznania się z nim mimo, że jego wyniki miały zasadnicze znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy. W oparciu wyniki tej wizytacji skarżącemu odmówiono bowiem przyznania płatności.

Jak już była o tym mowa we wcześniejszej części rozważań przebieg i wyniki wizytacji terenowej z dnia [...] zostały omówione dopiero w odpowiedzi na skargę i dopiero do tej odpowiedzi załączono materiały z przeprowadzonej wizytacji. Podkreślić należy, iż odpowiedź na skargę nie może zastępować uzasadnienia podjętego rozstrzygnięcia. Pismo to ma w zasadzie zawierać ustosunkowanie się do zarzutów skargi. Podniesienie dopiero w odpowiedzi na skargę okoliczności, które powinny być zawarte w uzasadnieniu decyzji a także załączenie dopiero do tej odpowiedzi dowodów, które winny się znajdować w aktach z postępowania administracyjnego, jest wadą postępowania pozbawiającą stronę możliwości ustosunkowania się do tych okoliczności i do tych dowodów. Sytuacja taka miała miejsce w niniejszej sprawie. Skoro organ odwoławczy dopiero w odpowiedzi na skargę opisał przebieg i wyniki wizytacji terenowej z [...] i dopiero do tej odpowiedzi załączył materiały z tej wizytacji to tym, samym pozbawił skarżącego możliwości ustosunkowania się do tych okoliczności i do tych dowodów.

Sąd nie podzielił poglądu organu odwoławczego wyrażonego w odpowiedzi na skargę, iż skarżący mimo kwestionowania ustaleń faktycznych nie przedłożył żadnych dowodów na poodnoszone przez siebie okoliczności.

Faktem jest, że przepis art.3 ustawy z 26 stycznia 2007r. wprowadza istotne modyfikacje zasad procedowania w stosunku do reguł określonych w Kodeksie postępowania administracyjnego. Przewidziano bowiem, że jedynie na żądanie strony zapewnia się jej czynny udział w każdym stadium postępowania oraz poucza o okolicznościach faktycznych i prawnych. Sama strona jest także zobowiązana przedstawiać dowody zaś ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne. Modyfikacje te osłabiają pozycję procesową stron postępowania jednak wprowadzone szczególne zasady nie zwalniają zupełnie organu z obowiązku wyczerpującego rozpatrzenia materiału. Organ administracji jest zobowiązany stać na straży praworządności a w ramach realizacji tej zasady ma obowiązek umożliwienia rolnikowi zapoznanie się ze sprawozdaniem z kontroli na miejscu (weryfikacji terenowej) jeżeli wykazała ona określone nieprawidłowości. W niniejszej sprawie organ odwoławczy tego nie uczynił i nie do przyjęcia jest teza organu wyrażona w odpowiedzi na skargę, że Z. R. nie przedłożył żadnych dowodów na podnoszone przez siebie okoliczności. Jak skarżący miał przedstawić takie dowody jeżeli nie umożliwiono mu nawet zapoznanie się ze sprawozdaniem z wizytacji terenowej w dniu [...] a o przeprowadzeniu takiej wizytacji w tym dniu dowiedział dopiero z odpowiedzi na skargę. Teza organu w tym zakresie byłaby uzasadniona gdyby skarżącemu umożliwiono zapoznanie się ze sprawozdaniem z weryfikacji terenowej w czasie postępowania administracyjnego zaś Z. R. mimo to nie zgłosił żadnych dowodów. Sytuacja taka nie miała jednak miejsca w niniejszej sprawie.

Sąd nie kwestionuje prawa organu do przeprowadzenia kontroli na miejscu (weryfikacji terenowej) metodą teledetekcji i oparcie swojego rozstrzygnięcia na wynikach tej czynności ale tylko wówczas gdy zachowane zostaną wymogi określone w art.32 ust.2 rozporządzenia nr 1122/2009 oraz w art.31 ustawy z 26 stycznia 2007r. Wymogi te sprowadzają się do tego, że w razie stwierdzenia określonych nieprawidłowości rolnikowi winno się umożliwić zapoznanie ze sprawozdaniem z kontroli (weryfikacji) aby mógł on zgłosić swoje wnioski, uwagi lub zastrzeżenia. W niniejszej sprawie takie wymogi nie zostały zachowane.

Reasumując sąd uznał, że skarga jest uzasadniona. Organ odwoławczy nie umożliwił skarżącemu zapoznanie się ze sprawozdaniem z kontroli na miejscu (weryfikacji terenowej) przeprowadzonej w dniu [...] mimo wykazania przez nią konkretnych nieprawidłowości. Naruszył tym przepisy art.3 ust.2 pkt 1 i 2, art.31 ustawy z 26 stycznia 2007r. oraz art.32 ust.2 rozporządzenia nr 1122/2009 co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Mając to na uwadze, na p[odstawie art.145 § 1 pkt 1 c.) p.p.s.a., sąd uchylił zaskarżoną decyzję.

Na podstawie art.250 p.p.s.a. w związku z § 18 ust.1 pkt 1c. i § 2 ust.3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 28 września 2002r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz.U. nr 163 poz.1348 z późn. zm.) sąd przyznał adwokat K. B. – S. kwotę 292,80 zł tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącemu z urzędu.

Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ odwoławczy winien uwzględnić rozważania zawarte w niniejszym uzasadnieniu. Należy umożliwić skarżącemu zapoznanie się z wynikami kontroli na miejscu (weryfikacji terenowej) przeprowadzonej w dniu [...] oraz umożliwić zgłoszenie w określonym terminie ewentualnych wniosków, uwag lub zastrzeżeń. Należy także odnieść się do wszystkich zarzutów podniesionych w skardze. Po zgromadzeniu całego materiału dowodowego należy dokonać wnikliwej jego analizy a następnie wydać rozstrzygnięcie w sprawie.

b.a.