Wyrok WSA w Kielcach, sygn. akt II SA/Ke 159/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach
Data orzeczenia: 2020-07-07 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6260 Statut
6391 Skargi na uchwały rady gminy w przedmiocie ... (art. 100 i 101a ustawy o samorządzie gminnym)
Hasła tematyczne: Samorząd terytorialny
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: Stwierdzono nieważność uchwały w całości
Powołane przepisy: article: art. 147 § 1
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
article: art. 5a ust. 2, art. 35 ust. 1
journal: Dz.U. 2001 nr 142 poz 1591
law: Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym - t. jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sylwester Miziołek (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Dorota Pędziwilk-Moskal, Asesor WSA Agnieszka Banach, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 7 lipca 2020 r. sprawy ze skargi Prokuratora Rejonowego w Ostrowcu Świętokrzyskim na uchwałę Rady Gminy Nowa Słupia z dnia 20 marca 2003 r. nr I/8/03 w przedmiocie uchwalenie statutów jednostek pomocniczych gminy stwierdza nieważność zaskarżonej uchwały w całości.


UZASADNIENIE

Dnia 20 marca 2003 r. Rada Gminy Nowa Słupia, na podstawie art. 35 ust. 1, art. 40 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2001 r. nr 142, poz. 1591, z 2002 r. nr 23, poz. 220, nr 62, poz. 558, nr 113, poz. 984, nr 153, poz. 1271 i nr 214, poz. 1806), po przeprowadzeniu konsultacji z mieszkańcami, podjęła uchwałę nr I/8/03 w sprawie uchwalenia statutów Sołectw Bartoszowiny, Baszowice, Cząstków, Dębniak, Dębno, Hucisko, Jeleniów, Jeziorko, Milanowska Wólka, Mirocice, Nowa Słupia, Paprocice, Pokrzywianka, Serwis, Skały, Sosnówka, Stara Słupia, Trzcianka, Włochy, jak również Osiedla Rudki (§ 1). Dodatkowo wskazano, że tracą moc uchwały Rady Gminy: nr 1/3/91 z dnia 16 stycznia 1991 r. w sprawie zatwierdzenia statutów mieszkańców wsi oraz sołtysów gminy Nowa Słupia i nr XI/58/95 z dnia 26 września 1995 r. w sprawie zatwierdzenia Statutu Samorządu Mieszkańców Osiedla Rudki (§ 2). Wykonanie uchwały powierzono Wójtowi Gminy Nowa Słupia (§ 3), wskazując że uchwała podlega ogłoszeniu w Dzienniku Urzędowym Województwa Świętokrzyskiego i wchodzi w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia w Urzędowym Województwa Świętokrzyskiego (§ 4).

Skargę na powyższą uchwałę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach wywiódł Prokurator Rejonowy w Ostrowcu Świętokrzyskim, domagając się stwierdzenia nieważności zaskarżonej uchwały w całości i podnosząc zarzuty istotnego naruszenia prawa, t.j.:

- art. 35 ust. 1 w zw. z art. 5a ust. 2 ww. ustawy o samorządzie gminnym, zwanej dalej u.s.g., poprzez niepoddanie projektów statutów wyszczególnionych wyżej jednostek pomocniczych, określonych załącznikami do uchwały, konsultacjom społecznym z mieszkańcami tych sołectw i osiedla w sposób, który powinien być uprzednio określony w uchwale rady gminy regulującej zasady i tryb przeprowadzenia konsultacji z mieszkańcami poszczególnych sołectw i osiedla;

- art. 35 ust. 3 pkt 2 w zw. z art. 36 ust. 1 i 2 oraz art. 37 ust. 1 i 4 u.s.g. poprzez nadanie w § 14 pkt 2 i 3 statutów organowi uchwałodawczemu, jakim jest zebranie wiejskie, kompetencji do wyboru i odwołania sołtysa, wyboru i odwołania rady sołeckiej, a nadto wprowadzenie w § 27 ust. 1 statutów ograniczenia w postaci wymagania kworum dla dokonania ważnego wyboru sołtysa i rady sołeckiej oraz przewodniczącego osiedla i zarządu poprzez wprowadzenie wymogu osobistej obecności na zebraniu co najmniej 1/3 uprawnionych do głosowania mieszkańców sołectwa/osiedla.

W uzasadnieniu skargi jej autor podniósł w szczególności, że zgodnie z art. 5a ust. 2 u.s.g. zasady i tryb przeprowadzenia konsultacji z mieszkańcami określa uchwała rady gminy. Stosownie do przepisu art. 35 ust. 1 u.s.g. organizację i zakres działania jednostki pomocniczej określa rada gminy odrębnym statutem, po przeprowadzeniu konsultacji z mieszkańcami. Konsultacje z mieszkańcami stanowią obligatoryjny element uchwalenia statutu jednostki pomocniczej gminy, traktowane są one bowiem jako niezbędny element zarówno procedury uchwalenia statutu jednostki pomocniczej, jak i dokonywania w nim zmian niezależnie od tego czego dotyczą. W niniejszej sprawie Rada Gminy Nowa Słupia nie przeprowadziła takich konsultacji. Brak konsultacji społecznych z mieszkańcami jednostek pomocniczych Gminy wynika z braku jakiejkolwiek dokumentacji potwierdzającej ich przeprowadzenie. Ponadto Rada Gminy, podejmując uchwałę, nie odwołała się również do regulacji dotyczącej przeprowadzenia konsultacji z mieszkańcami. W rezultacie w toku uchwalania statutów jednostek pomocniczych nie został spełniony wynikający z art. 35 ust. 1 u.s.g. wymóg przeprowadzenia konsultacji z ich mieszkańcami. Co prawda wynik konsultacji w sprawie statutów nie jest wiążący dla rady gminy, jednak ich brak stanowi istotne naruszenie prawa, które powinno skutkować stwierdzeniem nieważności zaskarżonej uchwały.

Ponadto Prokurator podniósł, że upoważnienie ustawowe do stanowienia przez radę gminy statutu sołectwa zawiera przepis art. 35 ust. 1 u.s.g., w którym ustawodawca określił zakres przedmiotowy unormowań, jakie bezwzględnie powinien zawierać statut jednostki pomocniczej gminy. Analiza treści tego przepisu pozwala na stwierdzenie, że wyznacza on granice upoważnienia ustawowego określonego w art. 35 ust. 1 u.s.g., przy czym użycie zwrotu "w szczególności" niewątpliwie przesądza o tym, że w zakresie przedmiotowym nie tworzy on zamkniętego katalogu elementów kształtujących treść statutu sołectwa. Organy samorządu terytorialnego są jednak organami władzy publicznej i nie odnosi się do nich zasada, że mogą czynić wszystko czego ustawa im nie zabrania, przeciwnie muszą podejmować działania na podstawie i w granicach ustaw. Z redakcji przepisu § 14 pkt 1 i 2 statutów wynika, że organowi uchwałodawczemu, jakim jest zebranie wiejskie nadane zostały kompetencje do wyboru i odwołania sołtysa, wyboru i odwołania rady sołeckiej. Wskazane przepisy statutów są zatem niezgodne z art. 36 ust. 1 i 2 u.s.g. Przepisy te nie wymieniają bowiem w żaden sposób zebrania wiejskiego jako organu elekcyjnego. Gdyby ustawodawca chciał, aby wybór sołtysa, członków rady sołeckiej dokonywało zebranie, to taki zapis znalazłby się w treści art. 36 ust. 1 u.s.g., poszerzając uprawnienia organu uchwałodawczego o zadania elekcyjne. Przepis art. 36 ust. 2 u.s.g. przesądził o tym, że prawo wybierania sołtysa i członków rady sołeckiej przysługuje osobom fizycznym, nie przysługuje natomiast organowi sołectwa, jakim jest zebranie wiejskie. Brak jest ponadto upoważnienia dla organu stanowiącego gminy do wprowadzenia w § 27 ust. 1 statutów ograniczenia w postaci wymagania kworum dla dokonania ważnego, wyboru sołtysa i rady sołeckiej/przewodniczącego osiedla i zarządu, gdyż art. 36 ust. 2 oraz art. 37 ust. 4 u.s.g. są regulacjami kompletnymi i nie przewidują żadnego kworum dla ważności tych wyborów. Za sprzeczny z art. 36 ust. 2 oraz art. 37 ust. 4 u.s.g. należy zatem uznać, zdaniem skarżącego, zapis § 27 ust. 1 załączników do uchwały.

W odpowiedzi na skargę organ wskazał, że nie kwestionuje zarzutów Prokuratora, jednak wnosi o:

- stwierdzenie – z uwagi na fakt, że ww. uchwała wywołała nieodwracalne skutki prawne – że uchwała została wydana niezgodnie z prawem,

- ewentualnie – w razie nieuwzględnienia ww. wniosku – o oddalenie skargi z uwagi na fakt, iż zaskarżona uchwała wywołała nieodwracalne skutki prawne.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 3 § 1 pkt 5 oraz art. 147 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 2325), zwanej dalej p.p.s.a., wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, przy czym uwzględniając skargę na akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej, Sąd stwierdza nieważność tej uchwały lub aktu w całości lub w części albo stwierdza, że zostały wydane z naruszeniem prawa, jeżeli przepis szczególny wyłącza stwierdzenie ich nieważności.

Przedmiotem skargi jest uchwała Rada Gminy Nowa Słupia, która niewątpliwie stanowi akt prawa miejscowego. Stosownie do art. 40 ust. 1 u.s.g. na podstawie upoważnień ustawowych gminie przysługuje prawo stanowienia aktów prawa miejscowego obowiązujących na obszarze gminy. Akty prawa miejscowego jako akty prawa powszechnie obowiązującego (art. 87 ust. 2 i art. 94 Konstytucji RP) mają charakter generalny i abstrakcyjny i obejmują swoim zasięgiem wszystkie podmioty funkcjonujące na obszarze swojego obowiązywania. Ponieważ zaskarżona uchwała – bez wątpienia posiadająca charakter generalno-abstrakcyjny – jest aktem prawa miejscowego, treść art. 94 ust. 1 u.s.g. nie sprzeciwia się stwierdzeniu nieważności tej uchwały w całości lub części przez sąd administracyjny w razie stwierdzenia, że jest sprzeczna z prawem - niezależnie od czasu, jaki upłynął od daty jej uchwalenia. Zgodnie z tym ostatnim przepisem nie stwierdza się nieważności uchwały lub zarządzenia organu gminy po upływie jednego roku od dnia ich podjęcia, chyba że uchybiono obowiązkowi przedłożenia uchwały lub zarządzenia w terminie określonym w art. 90 ust. 1, albo jeżeli są one aktem prawa miejscowego. W rezultacie nie mógł również odnieść skutku zawarty w odpowiedzi na skargę wniosek o stwierdzenie, że przedmiotowa uchwała została wydana niezgodnie z prawem. Jak wynika bowiem z art. 94 ust. 2 u.s.g. sąd administracyjny orzeka o niezgodności z prawem uchwały lub zarządzenia, jeżeli nie stwierdzono ich nieważności z powodu upływu terminu określonego w ust. 1, a istnieją przesłanki stwierdzenia nieważności.

Z treści art. 91 ust. 1 i 4 u.s.g. wynika, że przesłanką stwierdzenia nieważności uchwały organu samorządu gminnego jest istotna sprzeczność uchwały z prawem. W tym zakresie orzecznictwo, odwołując się do konstrukcji wad powodujących nieważność oraz wzruszalność decyzji administracyjnych, wskazuje na rodzaje naruszeń przepisów, które trzeba zaliczyć do istotnych, skutkujących nieważnością uchwały organu gminy, to jest naruszenie:

- przepisów wyznaczających kompetencję do podejmowania uchwał, podstawy prawnej podejmowania uchwał, przepisów prawa ustrojowego, przepisów prawa materialnego - przez wadliwą ich wykładnię,

- przepisów regulujących procedurę podejmowania uchwał (zob. wyrok NSA z dnia 11 lutego 1998 r. o sygn. akt II SA/Wr 1459/97, wyrok WSA w Warszawie z dnia 26 września 2005 r. o sygn. akt IV SA/Wa 821/05, dostępne na www.orzeczenia.nsa.gov.pl).

W niniejszej sprawie Prokurator objął skargą uchwałę Rady Gminy Nowa Słupia z 20 marca 2003 r. w sprawie uchwalenia statutów jednostek pomocniczych Gminy, stanowiących załączniki do uchwały od nr 1 do nr 20. Uchwała została podjęta na podstawie art. 35 ust. 1 u.s.g., zgodnie z którym organizację i zakres działania jednostki pomocniczej określa rada gminy odrębnym statutem, po przeprowadzeniu konsultacji z mieszkańcami. Statut jednostki pomocniczej określa w szczególności:

1) nazwę i obszar jednostki pomocniczej;

2) zasady i tryb wyborów organów jednostki pomocniczej;

3) organizację i zadania organów jednostki pomocniczej;

4) zakres zadań przekazywanych jednostce przez gminę oraz sposób ich realizacji;

5) zakres i formy kontroli oraz nadzoru organów gminy nad działalnością organów jednostki pomocniczej (ust. 3).

Przepis art. 5a ust. 1 u.s.g. stanowi, że w wypadkach przewidzianych ustawą oraz w innych sprawach ważnych dla gminy mogą być przeprowadzane na jej terytorium konsultacje z mieszkańcami gminy. Zasady i tryb przeprowadzania konsultacji z mieszkańcami gminy określa uchwała rady gminy (art. 5a ust. 2 u.s.g.). Rada gminy jest zatem zobowiązana do określenia w sposób kompletny

i wyczerpujący zasad i trybu przeprowadzania konsultacji z jej mieszkańcami. Ustawa nie narzuca ani formy, ani trybu przeprowadzenia konsultacji, pozostawiając te kwestie w gestii rady gminy.

Jednym z przepisów, w którym u.s.g. wprowadza wymóg przeprowadzenia obligatoryjnych konsultacji społecznych, jest art. 35 ust. 1 u.s.g. Jak wynika z treści tej regulacji uchwała dotycząca nadania statutu jednostki pomocniczej powinna zostać podjęta dopiero po przeprowadzeniu konsultacji z mieszkańcami tej jednostki pomocniczej, której samorząd pomocniczy ma być uregulowany statutem. Inaczej mówiąc, dla spełnienia wymogu, o którym mowa w art. 35 ust. 1 u.s.g. konieczne jest uprzednie przeprowadzenie konsultacji z mieszkańcami tego sołectwa, któremu statut ma być nadany (por. wyrok WSA w Kielcach z dnia 11 września 2019 r. o sygn. akt II SA/Ke 543/19, www.orzeczenia.nsa.gov.pl czy wyrok WSA w Krakowie z dnia 4 września 2018 r. o sygn. akt III SA/Kr 288/18, lex nr 2451150 i powołane tam wyroki: WSA w Gdańsku z dnia 19 października 2012 r. o sygn. akt II SA/Gd 458/12, WSA w Krakowie z dnia 10 października 2013 r. o sygn. akt III SA/Kr 66/13 i NSA z dnia 3 września 2013r. o sygn. akt II OSK 652/13, dostępne j.w.). Konsultacje przeprowadza się zgodnie z postanowieniami uchwały rady gminy ustalającej zasady i tryb przeprowadzania konsultacji. Przepisami prawa wymagane jest bowiem najpierw podjęcie uchwały w przedmiocie konsultacji z mieszkańcami, a następnie faktyczne przeprowadzenie takich konsultacji (zob. także wyrok WSA w Krakowie z dnia 15 lutego 2019 r. o sygn. akt III SA/Kr 1322/18, dostępny j.w.). O legalności działania organu rozstrzyga to, czy konsultacje poprzedzające określenie organizacji i zakresu działania jednostki pomocniczej odrębnym statutem, przeprowadzone zostały na podstawie regulacji zawartych w uchwale określającej zasady i tryb przeprowadzania konsultacji z mieszkańcami stosownie do art. 5a ust. 2 u.s.g. W orzecznictwie przepis art. 35 ust. 1 u.s.g. odczytuje się w ten sposób, że brak przeprowadzenia konsultacji z mieszkańcami jednostek pomocniczych poprzedzających podjęcie zaskarżonej uchwały prowadzi do uznania, że doszło do istotnego naruszenia prawa, które skutkować musiało stwierdzeniem nieważności całej uchwały (zob. wyrok NSA z dnia 3 września 2013 r. o sygn. akt II OSK 652/13, wyrok WSA w Gdańsku z dnia 19 października 2012 r. o sygn. akt III SA/Gd 458/12, wyrok WSA w Krakowie z dnia 10 października 2013 r. o sygn. akt III SA/Kr 66/13, dostępne j.w.). W tym miejscu jeszcze raz należy podkreślić, że sposób dokonywania konsultacji powinien być określony w uchwale rady gminy poprzedzającej czynność konsultacji.

W niniejszej sprawie Rada Gminy Nowa Słupia, podejmując zaskarżoną uchwałę, nie odwołała się do treści regulacji ustalającej zasady i tryb przeprowadzania konsultacji z mieszkańcami.

W odpowiedzi na skargę organ uznał zasadność zarzutów Prokuratora i nie wskazał w żaden sposób, aby w Gminie Nowa Słupia w 2003 r. obowiązywała uchwała o zasadach i trybie przeprowadzania konsultacji z mieszkańcami gminy. Tym samym w niniejszej sprawie o braku konsultacji wymaganych w art. 35 ust. 1 u.s.g. przesądza niepodjęcie przez Gminę uprzedniej uchwały ustalającej zasady i tryb przeprowadzania konsultacji z mieszkańcami, o jakiej mowa w art. 5a ust. 2 u.s.g. Brak takiej uchwały oznacza, że nie ma jakichkolwiek kryteriów prawnych (a powinny one wynikać z takiej właśnie uchwały), wedle których można by stwierdzić, że konsultacje zostały przeprowadzone. Faktyczny sposób przeprowadzenia konsultacji nie może mieć bowiem charakteru dowolnego, a więc uzależnionego od pozaprawnej oceny organu gminy, który w danej sytuacji uznaje, że konsultacje winny przybrać taką, a nie inną formę, w zależności od aktualnego zapotrzebowania. W rezultacie, pomimo zawarcia w zaskarżonej uchwale stwierdzenia, że została uchwalona "po przeprowadzeniu konsultacji z mieszkańcami" brak podstaw by uznać, że konsultacje takie faktycznie zostały przeprowadzone. Przytoczone stanowisko organu nie poddaje się bowiem jakiejkolwiek weryfikacji prawnej. Tymczasem kryteria takiej weryfikacji powinny zostać określone w uchwale podejmowanej przez radę gminy na podstawie art. 5a ust. 2 u.s.g. – której organ nie przedstawił. Wymóg przeprowadzenia konsultacji społecznych z mieszkańcami jednostki pomocniczej winien być rozumiany jako rzeczywiste omówienie z tymi mieszkańcami proponowanych regulacji, a co najistotniejsze, jako faktyczne umożliwienie mieszkańcom wyrażenia opinii i zgłoszenia uwag do projektu statutu. W praktyce może się to odbywać np. poprzez wywieszenie wymaganych informacji, dotyczących miejsca udostępnienia projektu statutu oraz terminu, sposobu i formy zgłaszania uwag, na tablicy ogłoszeń urzędu gminy, na tablicach ogłoszeń znajdujących się w pobliżu miejsc zamieszkania mieszkańców danej jednostki pomocniczej, poprzez stronę internetową urzędu, BIP, a także w każdy inny zwyczajowo przyjęty sposób. W tym zakresie chodzi o stworzenie realnych możliwości sformułowania przez mieszkańców uwag lub propozycji, a potem także – rozważenie tych propozycji czy zastrzeżeń przez organ gminy. Wszystkie te elementy, zawierające zarówno zasady jak i tryb przeprowadzenia konsultacji społecznych, powinna określać uchwała podjęta w oparciu o art. 5a ust. 2 u.s.g. Ustalenie, że konsultacje zostały przeprowadzone w rozumieniu art. 35 ust. 1 u.s.g., może nastąpić wyłącznie poprzez stwierdzenie zgodności pomiędzy regulacjami uchwały, o jakiej mowa wyżej, a procedurą konsultacyjną faktycznie przeprowadzoną przez organ gminy (zob. wyroki WSA w Kielcach z dnia 6 lutego 2020 r. o sygn. akt II SA/Ke 49/20 czy z dnia 12 lutego 2020 r. o sygn. akt II SA/Ke 29/20, dostępne j.w.).

Z tych powodów Sąd jako zasadny ocenił zarzut skargi dotyczący istotnego naruszenia art. 35 ust. 1 w zw. z art. 5a ust. 2 u.s.g., stwierdzając nieważność zaskarżonej uchwały w całości, na podstawie art. 147 § 1 p.p.s.a. w związku z art. 91 ust. 1 i art. 94 ust. 1 u.s.g.

Ubocznie – gdyż z podanych wyżej powodów całość uchwały zostaje wyeliminowana z obrotu prawnego ze skutkiem ex tunc – wskazania wymaga, że zarzut odnośnie § 14 pkt 2 i 3 statutów jest zasadny, niemniej wyłącznie w zakresie, w jakim przepis ten wskazuje, że do wyłącznej kompetencji zebrania wiejskiego należy wybór sołtysa i rady sołeckiej. Jak stanowi art. 36 ust. 1 u.s.g. organem uchwałodawczym w sołectwie jest zebranie wiejskie, a wykonawczym - sołtys. Działalność sołtysa wspomaga rada sołecka. Prawo wybierania sołtysa i członków rady sołeckiej przysługuje osobom fizycznym mającym status stałego mieszkańca sołectwa i uprawnionym do głosowania w wyborach powszechnych (art. 36 ust. 2 u.s.g.). Brak jest przepisu, z którego wynikałyby uprawnienia zebrania wiejskiego jako organu uchwałodawczego do dokonywania wyboru sołtysa czy też rady sołeckiej. Co więcej, należy zwrócić uwagę, że w uchwalonych statutach - w § 10 ust. 2 - zawarto zapis definiujący, czym jest zebranie wiejskie w rozumieniu uchwały, wskazując m.in., że jest to organ uchwałodawczy w sołectwie. Natomiast przyznanie zebraniu wiejskiemu – w ten sposób definiowanemu - charakteru elekcyjnego pozostaje w sprzeczności z regulacją art. 36 ust. 1 u.s.g., w którym ustawodawca nadał zebraniu wiejskiemu wyłącznie uprawnienia uchwałodawcze. Gdyby bowiem ustawodawca chciał, aby wyboru sołtysa i członków rady sołeckiej dokonywał organ uchwałodawczy, to jest zebranie wiejskie, to stosowny zapis znalazłby się w art. 36 ust. 2 u.s.g., poszerzając uprawnienia tego organu o kompetencje elekcyjne.

Powyższy zarzut jest zatem zasadny wyłącznie w zakresie przyznania zebraniu wiejskiemu kompetencji do wyboru sołtysa i rady sołeckiej, nie zaś w zakresie ich odwołania. Nie można bowiem przyjąć, że skoro dany przepis (art. 36 ust. 2 u.s.g.) reguluje tryb wyboru sołtysa i członków rady sołeckiej, to tak samo zostało ustawowo uregulowane ich odwoływanie. Gdyby ustawodawca zamierzał objąć ustawową regulacją także odwołanie sołtysa lub rady sołeckiej, to uczyniłby to w ustawie. Nie można natomiast uznać, że brak w tym zakresie regulacji stanowi wadę ustawy lub jest zaniechaniem prawodawczym. Ustawodawca, kierując się zasadą samodzielności, pozostawił kwestie regulacji odwoływania (a nawet samej możliwości odwoływania) sołtysa zapisom statutów jednostek pomocniczych (por. wyrok NSA z dnia 17 kwietnia 2019 r. o sygn. II OSK 1528/17, dostępny j.w.), co również odnosi się do członków rady sołeckiej. Nie można zatem uznać, że przyznanie zebraniu wiejskiemu – jako organowi uchwałodawczemu – kompetencji do odwołania sołtysa, czy rady sołeckiej w sposób istotny narusza prawo.

Odnosząc się z kolei do zarzutu wprowadzenia w § 27 ust. 1 statutów ograniczenia w postaci wymagania kworum dla dokonania ważnego wyboru sołtysa i rady sołeckiej/przewodniczącego i zarządu, to także rację ma Prokurator, że taki zapis uchwały istotnie narusza prawo. Stosownie bowiem do regulacji art. 36 ust. 2 u.s.g., sołtys oraz członkowie rady sołeckiej wybierani są w głosowaniu tajnym, bezpośrednim, spośród nieograniczonej liczby kandydatów, przez stałych mieszkańców sołectwa uprawnionych do głosowania. Z przepisu ostatnio powołanego wynika więc, że czynne prawo wyborcze przysługuje stałym mieszkańcom sołectwa uprawnionym do głosowania, zaś bierne prawo wyborcze posiada nieograniczona liczba kandydatów, jak również, że wybór sołtysa i członków rady sołeckiej następuje w głosowaniu tajnym i bezpośrednim. Przepis ten jest regulacją kompletną i nie zastrzega żadnego kworum dla ważności wyboru sołtysa i członków rady sołeckiej. Tożsame uwagi należy odnieść do wyboru przewodniczącego i zarządu osiedla (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 21 listopada 2018 r. o sygn. akt II SA/Go 739/18 , LEX nr 2587092). Jakkolwiek trudno dopatrywać się w zakwestionowanej regulacji istotnego zagrożenia praw wyborców, a tym bardziej zasad praworządności, to jednak przyjąć należy, że wprowadzenie w statucie jednostek pomocniczych gminy dodatkowych warunków ważności wyboru uznać należy za niedopuszczalne, ponieważ modyfikują one mające charakter ius cogens ustawowe zasady wyboru ich organów (por. m.in. wyrok WSA w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 17 lipca 2019 r., sygn. II SA/Go 356/19, wyrok WSA w Kielcach z dnia 18 lipca 2019 r., sygn. II SA/Ke 382/19, dostępne j.w.).

Mając na uwadze powyższe Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach orzekł jak w sentencji wyroku – na podstawie art. 147 § 1 p.p.s.a. w związku z art. 91 ust. 1 i art. 94 ust. 1 u.s.g.