Wyrok WSA w Rzeszowie, sygn. akt II SA/Rz 1024/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Data orzeczenia: 2017-11-14 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6019 Inne, o symbolu podstawowym 601
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 200, art. 205 § 2, art. 145 § 1 pkt 1 a
journal: Dz.U. 2016 poz 718
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity
article: art. 28, art. 29 ust. 1 pkt 3a, art. 37 ust. 1
journal: Dz.U. 2017 poz 1332
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SWSA Marcin Kamiński Sędziowie WSA Krystyna Józefczyk /spr./ WSA Maciej Kobak Protokolant specjalista Anna Mazurek -Ferenc po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 listopada 2017 r. sprawy ze skargi J. R. na decyzję Wojewody z dnia [...] lipca 2017 r. [...] w przedmiocie sprzeciwu w sprawie zamierzonego przystąpienia do wykonywania robót budowlanych I. uchyla zaskarżoną decyzję i decyzję Starosty z dnia [...] marca 2017 r. nr [...]; II. zasądza od Wojewody na rzecz skarżącej J. R.kwotę 997 zł /słownie: dziewięćset dziewięćdziesiąt siedem złotych/ tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi J.R. jest decyzja Wojewody [...] z dnia [...] lipca 2017 r. nr [...] w przedmiocie sprzeciwu w sprawie zamierzonego przystąpienia do wykonywania robót budowlanych polegających na budowie przydomowej oczyszczalni ścieków.

Wnioskiem złożonym w siedzibie organu w dniu 6 marca 2017 r. uzupełnionym pismem z dnia 15 marca 2017 r. J.R. zgłosiła Staroście [...] zamiar przystąpienia do budowy przydomowej oczyszczalni ścieków na działce nr 3080/2 położonej w H. Po uzupełnieniu braków do zgłoszenia inwestorka załączyła m.in. oświadczenie o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane z dnia 6 marca 2017 r. oraz kartę katalogową projektowanej oczyszczalni ścieków wraz z kopią mapy zasadniczej, na której zaznaczono jej lokalizację.

Rozpatrując przedmiotowy wniosek Starosta [...] decyzją z dnia [...] marca 2017 r. nr [...] przywołując przepisy art. 30 ust.6, art. 30 ust.5 i 5d ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane /tekst jednolity Dz.U. z 2017r, poz.1332, dalej "P.b."/ wniósł sprzeciw do w/w zgłoszenia.

W uzasadnieniu swojej decyzji organ I instancji wskazał m.in, że z załączonych do zgłoszenia dokumentów wynika, iż jednym z elementów przydomowej oczyszczalni ścieków będzie studnia chłonna, której budowa zgodnie z art. 122 ust. 1 pkt 3 w związku z art. 9 ust. 1 pkt 19 Prawa wodnego wymaga uzyskania pozwolenia wodnoprawnego, którego inwestor nie przedłożył. Ponadto organ wskazał, że z notatki służbowej spisanej w dniu 21 lutego 2017r. jednoznacznie wynika, że ta inwestycja objęta zgłoszeniem została już wykonana.

W odwołaniu J.R. zarzuciła naruszenie prawa materialnego poprzez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie zarzucając organowi niewskazanie podstawy prawnej do wniesienia sprzeciwu od zgłoszenia, nieprawidłowe wezwanie skarżącej do uzupełnienia zgłoszenia mimo, że brak było konieczności jego uzupełnienia, niezasadne odstąpienie od przeprowadzenia właściwych czynności wyjaśniających zmierzających do merytorycznego rozpatrzenia zgłoszenia, niewyjaśnienie stanu faktycznego sprawy, nierozpoznanie wszystkich zebranych dowodów w postępowaniu, a także nieuwzględnienie słusznego interesu obywatela poprzez brak zwrócenia się - w związku z żądaniem organu dotyczącym "konkretnej lokalizacji" inwestycji - do Zakładu Usług Komunalnych i Rekreacyjnych GOSiR w [...] o określenie strefy ochronnej wokół studni głębinowej S2, względnie do właściwych organów o jej określenie, brak rozważenia charakteru i sposobu działania oczyszczalni, w której proces biologicznego oczyszczenia odbywa się tylko i wyłącznie w szczelnych zbiornikach oraz brak przedstawienia dowodu zgromadzonego przez organ, który przemawiałby za zrealizowaniem inwestycji, nieprzeprowadzenie oględzin /wizji lokalnej/ terenu inwestycji oraz nieposzanowanie prawa strony - inwestora do uczestniczenia w czynnościach dowodowych w postępowaniu, przy braku uwzględnienia faktu, że tylko właściciel nieruchomości może upoważnić daną osobę do takiego wstępu, niewyjaśnienie dlaczego organ uznał za wiarygodną notatkę służbową spisaną w dniu 21 lutego 2017r. przez przedstawiciela innego organu podczas nieobecności odwołującej, tym samym uniemożliwiając ustosunkowanie się do jej treści, zgłoszenia ewentualnych zarzutów i dalszych wniosków, z pominięciem zawiadomienia o terminie przeprowadzenia takiego dowodu, poprzez brak właściwej podstawy prawnej w zakresie uznania organu za zasadne wniesienie sprzeciwu oraz jej wyjaśnienia, a także brak odniesienia się do twierdzeń zawartych w uzupełnieniu zgłoszenia z dnia [...] marca 2017r. dotyczących tzw. "studni chłonnej", co zdaniem skarżącej jest jedynie nazwą umowną i w tym zakresie pominięcie kwestii przeznaczenia zbiornika.

Działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego /jednolity tekst Dz. U. z 2017r. poz. 1257, dalej "k.p.a.", art. 30 ust. 6 pkt 2 P.b. Wojewoda [...] utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.

W uzasadnieniu wskazał, że "rozpatrując sprawę w trybie odwoławczym, po przeanalizowaniu akt sprawy i zarzutów podniesionych w odwołaniu stwierdzam, że zaskarżona decyzja nie może pozostać w obrocie prawnym i należy ją uchylić z przyczyn, które tut.organ wziął pod uwagę z urzędu."

Wyjaśnił, że na gruncie P.b. obowiązuje zasada wynikająca z art. 28, zgodnie z którą roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie decyzji o pozwoleniu na budowę, z zastrzeżeniem art. 29-31 tej ustawy. Przepisy art. 29 i art. 30 omawianej ustawy określają, kiedy pozwolenie na budowę nie jest wymagane i w jakich sytuacjach należy dokonać zgłoszenia właściwemu organowi. Budowa przydomowych oczyszczalni ścieków o wydajności do 7,50 m3 na dobę, stosownie do art. 29 ust. 1 pkt 3 P.b., nie wymaga pozwolenia na budowę, lecz w myśl art. 30 ust. 1 pkt 1 w/w ustawy, wymaga zgłoszenia właściwemu organowi. Procedura dotycząca zgłoszenia robót budowlanych oraz wniesienia do niego przez właściwy organ sprzeciwu, unormowana została w art. 30 ust. 2 - 7 w/w ustawy.

Z uwagi na fakt, że objęta zgłoszenie oczyszczalnia ścieków ma mieć wydajność 0,6m3 - 0,9m3 na dobę, co do zasady jej realizacja wymagała zgłoszenia. Pismem z dnia [...] czerwca 2017 r. nr [...] organ nadzoru budowlanego poinformował, że w dniu 9 czerwca 2017r. przeprowadził czynności kontrolne w terenie, w trakcie których nie stwierdzono, by na działce 3080/2 położonej w miejscowości H. istniały jakiekolwiek elementy wskazujące na wykonanie przydomowej oczyszczalni ścieków, w związku z czym nie znajduje podstaw do podejmowania dalszych czynności w ramach sprawowanego nadzoru budowlanego. Uznać zatem należy, że Starosta [...] w skarżonej decyzji nietrafnie przyjął, iż "inwestycja ta została już wykonana".

Z dokumentów załączonych przez inwestora do zgłoszenia z dnia [...] marca 2017r. wynika, że w skład planowanej inwestycji wchodzą m.in: biologiczna oczyszczalnia ścieków "[...]", studnia chłonna oraz szczelne rury pcv łączące budynek ze zbiornikami biologicznej oczyszczalni ścieków i zbiorniki oczyszczalni ze studnią chłonną. Starosta [...] sprzeciwiając się zamiarowi przystąpienia do budowy w/w oczyszczalni ścieków uznał, że skoro jednym z jej elementów jest studnią chłonna, to jej realizacja wymaga uzyskania pozwolenia wodnoprawnego zgodnie z art. 122 ust. 1 pkt 3 w związku z art. 9 ust. 1 pkt 19 Prawa wodnego. Jakkolwiek kwestia nie ma wpływu na treść rozstrzygnięcia organ odwoławczy naprowadził, że organ pierwszej instancji w skarżonej decyzji nie wskazał, na podstawie której części punktu 19 uznał, że projektowaną studnię chłonną należy zakwalifikować jako urządzenie wodne.

Analiza akt sprawy wykazała, że działka nr 3080/2 położona w miejscowości H., znajduje się w aglomeracji H., która została wyznaczona Uchwałą Sejmiku Województwa [...] z dnia 27 października 2014 r. nr [...] w sprawie likwidacji dotychczasowej aglomeracji H. oraz wyznaczenia nowej aglomeracji H. Zgodnie z §3 w/w uchwały wyznacza się na terenie Gminy [...] aglomerację [...] o równoważnej liczbie mieszkańców 3298, zlokalizowaną na terenie miejscowości: B., D., H. z oczyszczalnią ścieków w miejscowości H. Na omawianym terenie na podstawie § 17 pkt 2 lit. b rozporządzenia Nr [...] Dyrektora RZGW w [....] z dnia [...] stycznia 2014r. w sprawie warunków korzystania z wód regionu wodnego Górnej Wisły /Dziennik Urzędowy Województwa [...] z 2014r. poz. [...]/, wprowadzone zostało ograniczenie w korzystaniu z wód, polegające na zakazie wprowadzania do ziemi ścieków, z wyłączeniem wód opadowych i roztopowych, o których mowa w art. 9 ust. 1 pkt 14 lit.c ustawy Prawo wodne.

Podstawą prawną ograniczeń w korzystaniu z wód wskazanych w rozporządzeniu Nr [...] Dyrektora RZGW w [...] z dnia [...] stycznia 2014r. w sprawie warunków korzystania z wód regionu wodnego Górnej Wisły/w tym ograniczenia wprowadzonego w § 17 pkt 2 lit.b jest art. 115 ust.1 pkt 3 lit.b ustawy Prawo wodne, zgodnie z którym "warunki korzystania z wód regionu wodnego określają ograniczenia w korzystaniu z wód na obszarze regionu wodnego lub jego części albo dla wskazanych jednolitych części wód niezbędne dla osiągnięcia ustalonych celów środowiskowych, w szczególności w zakresie wprowadzania ścieków do wód lub do ziemi". Dyrektor RZGW w [...] wprowadzając ograniczenia w § 17 rozporządzenia Nr [...] miał na celu ochronę wód podziemnych i nie przewidywał możliwości odstępstwa od tych ograniczeń w korzystaniu zwód. Podjęcie działań w zakresie ochrony wód podziemnych wynika z konieczności powstrzymania postępującej degradacji tych wód oraz zachowania odpowiedniej ich jakości. Ograniczenie wprowadzone w § 17 pkt 2 lit.b jest zgodne z polityką Krajowego Programu Oczyszczania Ścieków Komunalnych oraz z "Wytycznymi do tworzenia i zmiany aglomeracji", które zostały opracowane przez Krajowy Zarząd Gospodarki Wodnej i Ministerstwo Środowiska. Warto w tym miejscu wskazać, iż w art. 9 pkt 14 Prawa wodnego zdefiniowane zostało pojęcie ścieków jako: a/.wody zużyte w szczególności na cele bytowe lub gospodarcze, b/.ciekłe odchody zwierzęce, z wyjątkiem gnojówki i gnojowicy przeznaczonych do rolniczego wykorzystania w sposób i na zasadach określonych w ustawie z dnia 10 lipca 2007 r. o nawozach i nawożeniu /Dz. U. Nr 147, poz. 1033, z późn. zm/, c/.wody opadowe lub roztopowe, ujęte w otwarte lub zamknięte systemy kanalizacyjne, pochodzące z powierzchni zanieczyszczonych o trwałej nawierzchni, w szczególności z miast, portów, lotnisk, terenów przemysłowych, handlowych, usługowych i składowych, baz transportowych oraz dróg i parkingów, d/ wody odciekowe ze składowisk odpadów oraz obiektów unieszkodliwiania odpadów wydobywczych, w których są składowane odpady wydobywcze niebezpieczne oraz odpady wydobywcze inne niż niebezpieczne i obojętne, miejsc magazynowania odpadów, wykorzystane solanki, wody lecznicze i termalne, e/.wody pochodzące z odwodnienia zakładów górniczych, z wyjątkiem wód wtłaczanych do górotworu, jeżeli rodzaje i ilość substancji zawartych w wódzie wtłaczanej do górotworu są tożsame z rodzajami i ilościami substancji zawartych w pobranej wodzie, f/.wody wykorzystane, odprowadzane z obiektów chowu lub hodowli ryb łososiowatych, g/.wody wykorzystane, odprowadzane z obiektów chowu lub hodowli ryb innych niż łososiowate albo innych organizmów wodnych, o ile produkcja tych ryb lub organizmów, rozumiana jako średnioroczny przyrost masy tych ryb albo tych organizmów w poszczególnych latach cyklu produkcyjnego, przekracza 1500 kg z 1 ha powierzchni użytkowej stawów rybnych tego obiektu w jednym roku danego cyklu. Dodatkowo w pkt 15, 16 i 17 tegoż przepisu ustawodawca zamieścił szczegółową definicję trzech rodzajów ścieków, tj. odpowiednio ścieków bytowych, ścieków komunalnych i ścieków przemysłowych. Pod pojęciem ścieków bytowych /art. 9 pkt 15 Prawa wodnego/ - rozumie się ścieki z budynków mieszkalnych, zamieszkania zbiorowego oraz użyteczności publicznej, powstające w wyniku ludzkiego metabolizmu lub funkcjonowania gospodarstw domowych oraz ścieki o zbliżonym składzie pochodzące z tych budynków.

Reasumując organ odwoławczy zauważył, że ścieki bytowe stanowią ścieki /w rozumieniu art. 9 pkt 14 Prawa wodnego/, tyle tylko, że odprowadzane są z budynków mieszkalnych, zamieszkania zbiorowego oraz użyteczności publicznej (...).

Dyrektor RZGW w przedmiotowym rozporządzeniu odróżnia w ramach § 17 pkt 1 i 2 ścieki przemysłowe oraz ścieki, co nie oznacza, że pojęcie ścieków przemysłowych /czy ścieków bytowych/ nie koresponduje z ogólnym pojęciem ścieków, gdyż ścieki przemysłowe są jedynie jednym z rodzajów ścieków. Pojęcie ścieków jest najszerszą definicją ustawową, w zbiór której wchodzą poszczególne kategorie ścieków szczegółowo opisane w słowniczku do art. 9 ustawy Prawo wodne. Potwierdza to struktura oraz usytuowanie poszczególnych jednostek redakcyjnych w art. 9 ustawy Prawo wodne, gdzie ustawodawca definiuje poszczególne pojęcia.

Z regulacji zawartych w art. 38 ust. 1 ustawy z 18 lipca 2001 r. Prawo wodne wynika że wody, jako integralna cześć środowiska oraz siedliska dla zwierząt i roślin, podlegają ochronie, niezależnie od tego, czyją stanowią własność. Ustawodawca przyjmuje, że należy zachowywać w stanie niezmienionym wody posiadające dobrą jakość, a w sytuacji gdy ta jakość nie zostaje zachowana, należy dążyć do jej poprawy. Efektem tych działań ma być sytuacja, gdy wody, w zależności od potrzeb, będą nadawały się do zaopatrzenia ludności w wodę przeznaczoną do spożycia; rekreacji oraz uprawiania sportów wodnych; wykorzystywania do kąpieli; bytowania ryb i innych organizmów wodnych w warunkach naturalnych, umożliwiających ich migrację /ust 3/.

Na gruncie rozpoznawanej sprawy nie można zgodzić się z twierdzeniem skarżącej zawartym w zalegającym w aktach sprawy piśmie z dnia [...] marca 2017 r. że "cały proces biologicznego oczyszczania ścieków odbywa się w całkowicie szczelnych zbiornikach, z których odprowadzana jest tylko i wyłącznie oczyszczona woda", zaś "stopień oczyszczenia wody powoduje, iż może ona być wykorzystywana powtórnie w gospodarstwie domowym". Z załączonego do zgłoszenia z dnia [...] marca 2017 r. opisu technologii działania oczyszczalni /sporządzonego na podstawie dostępnego opisu dla celów reklamowych/ wynika, że oczyszczalnia ścieków [...] /przy założeniu jej prawidłowego działania/ uzyskuje "oczyszczone ścieki", które w rozumieniu obowiązujących przepisów nadal pozostają ściekami i nie mogą być wprowadzane do gruntu za pośrednictwem przewodów rozsączających lub studni chłonnej, jak tego chce skarżąca.

Zgodnie z art. 30 ust. 6 pkt 2 P.b., właściwy organ wnosi sprzeciw, jeżeli budowa lub wykonywanie robót budowlanych objętych zgłoszeniem narusza ustalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, decyzji o warunkach zabudowy, inne akty prawa miejscowego lub inne przepisy. Ponieważ zamierzona przez J.R. budowa przydomowej oczyszczalni ścieków na działce nr 3080/2 w miejscowości H. położonej w aglomeracji H., narusza przepisy § 17 pkt 2, ppkt b rozporządzenia nr [...] Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w [...] z dnia [...] stycznia 2014r. w sprawie warunków korzystania z wód regionu wodnego Górnej Wisły w związku z uchwałą z dnia [...] października 2014r, nr [...] Sejmiku Województwa [...], będące aktami prawa miejscowego na obszarze działania organów, które je ustanowiły zasadne było wniesienie sprzeciwu, jakkolwiek z innych przyczyn niż wskazane w skarżonej decyzji. Z tych też względów decyzję tę należało utrzymać w mocy, w trybie przepisu art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie J.R. reprezentowana przez adw. M.L. zaskarżyła w całości powołaną na wstępie decyzję zarzucając jej naruszenie przepisów postępowania administracyjnego: art. 7 k.p.a., art. 15 k.p.a., art. 77 k.p.a., art. 107 § 3 k.p.a., art. 136 § 1 i § 2 k.p.a., art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. oraz naruszenie przepisów prawa materialnego mającego istotny wpływ na wynik sprawy tj. art. 30 ust. 6 pkt 2 P.b. w zw. z § 17 pkt 2 ppkt b rozporządzenia nr [...] Dyrektora Regionalnego Za-rządu Gospodarki Wodnej w [...] z dnia [...].01.2014 r. w sprawie warunków korzystania z wód regionu wodnego Górnej Wisły w związku z Uchwałą z dnia [...].10.2014 r. nr [...] Sejmiku Województwa [...], a mianowicie:

I. naruszenie prawa materialnego poprzez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie, a to:

1. art. 30 ust. 6 pkt 2 P.b. w zw. z § 17 pkt 2 ppkt b rozporządzenia nr [...] Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w [...] z dnia [...].01.2014 r. w sprawie warunków korzystania z wód regionu wodnego Górnej Wisły w związku z Uchwałą z dnia [...].10.2014 r. nr [...] Sejmiku Województwa [...] poprzez niewłaściwe zastosowanie i nieuzasadnione przyjęcie, że zachodzą podstawy do wniesienia sprzeciwu od zgłoszenia przez skarżącą robót budowlanych, podczas gdy organ stwierdza, że "zaskarżona decyzja nie może pozostać w obrocie prawnymi i należy ją uchylić", a także poprzez błędną jego wykładnię i uznanie, iż korzystanie z przydomowej oczyszczalni ścieków jest sprzeczne z rozporządzeniem Dyrektora RZGW, a co za tym idzie wniesienie przez organ I instancji sprzeciwu w tym zakresie było zasadne, podczas gdy prawidłowa analiza zapisów rozporządzenia w połączeniu z obowiązującymi przepisami winna prowadzić do wniosku przeciwnego, przy pominięciu wyjaśnienia kwestii czy biologiczna oczyszczalnia ścieków powoduje - jak przyjął jednostronnie organ - brak całkowitej redukcji zanieczyszczenia i na jakim fakcie to twierdzenie oparto;

II. naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, a to:

1. art. 136 § 1 i § 2 k.p.a. poprzez przekroczenie przez organ odwoławczy granic rozpatrzenia sprawy oraz jej zakresu z pominięciem istoty postępowania przed organem I instancji, podczas gdy przedmiotem postępowania odwoławczego jest ponowne rozpoznanie i rozstrzygnięcie sprawy w zakresie decyzji organu I instancji, co skutkowało brakiem uchylenia zaskarżonej decyzji i przekazania sprawy organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia, podczas gdy zakres jego ustaleń ma istotny wpływ na rozstrzygnięcie i jest konieczny dla wyjaśnienia sprawy

2. art. 15 k.p.a. poprzez naruszenie przez organ odwoławczy zasady dwuinstancyjności postępowania polegającej na dwukrotnym rozpatrzeniu i rozstrzygnięciu przez dwa różne organy tej samej sprawy, wyznaczonej treścią zaskarżonego rozstrzygnięcia, z równoczesnym pominięciem jego zakresu

3. art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. polegające na utrzymaniu w mocy przez organ drugiej instancji decyzji organu pierwszej instancji, pomimo naruszenia przez tę decyzję przepisów w stopniu który powinien skutkować jej uchyleniem, bowiem nie zawiera ona należytego uzasadnienia prawnego i faktycznego, pomimo przyznania organu II instancji, iż "decyzja nie może pozostać w obrocie prawnym i należy ją uchylić", "a także że "Starosta [...] w skarżonej decyzji nietrafnie przyjął iż inwestycja ta została już wykonana" oraz biorąc pod uwagę stwierdzenie zawarte w uzasadnieniu, iż: "Organ pierwszej instancji nie wskazał na podstawie której części punktu 19 uznał, że projektowaną studnię chłonną należy zakwalifikować jako urządzenie wodne", przy równoczesnym braku wyjaśnienia tych kwestii i nienależytego uzasadnienia zaskarżonej decyzji organu I instancji, powielając tym samym brak spełnienia przesłanek uzasadnienia decyzji jako jej elementu obligatoryjnego;

4. art. 7 k.p.a. i art. 77 k.p.a. poprzez brak uwzględnienia słusznego interesu obywatela, objawiający się brakiem zwrócenia - w związku z żądaniem organu I instancji dotyczącym "konkretnej lokalizacji" inwestycji - do Zakładu Usług Komunalnych i Rekreacyjnych GOSiR w [...] o określenie strefy ochronnej wokół studni głębinowej S2, względnie o zwrócenie się do właściwych organów ojej określenie, brak rozważenia charakteru i sposobu działania oczyszczalni, w której proces biologicznego oczyszczenia odbywa się tylko i wyłącznie w szczelnych zbiornikach, a także poprzez nie wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy w tym prawidłowego ustalenia jakości powstałych na skutek działania oczyszczalni płynów, co doprowadziło do błędnego załatwienia sprawy niezgodnego z interesem społecznym i słusznym interesem obywateli, a także brak rozważań co do zasadności przeprowadzenia dowodu z opinii biegłego w zakresie ustalenia jakości powstałego na skutek działania oczyszczalni płynu i jego wpływu na środowisko;

5. art. 107 § 3 k.p.a. poprzez brak wyjaśnienia dlaczego organ odwoławczy uznał, że kwestia nie wskazania przez organ I instancji podstawy części punktu 19 (art. 9 ustawy pr.wodne) jako kwalifikacji studni chłonnej jako urządzenia wodnego pozostaje bez wpływu na sposób jej rozstrzygnięcia, a także poprzez brak odniesienia się organu odwoławczego do kwestii nieprzeprowadzenia oględzin (wizji lokalnej) terenu inwestycji oraz braku poszanowania praw strony - Inwestorki do uczestniczenia w czynnościach dowodowych w postępowaniu, nie uwzględniając faktu, że tylko właściciel nieruchomości może upoważnić daną osobę do takiego wstępu oraz poprzez brak odniesienia się w uzasadnieniu do twierdzeń strony zawartych w uzupełnieniu zgłoszenia z dnia [...].03.2017 r. dotyczących tzw. "studni chłonnej" (nazwa jedynie umowna) i w tym zakresie pominięcie kwestii szczelności zbiornika i jego przeznaczenia.

W nawiązaniu do powyższego wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz zasądzenie na rzecz skarżącej od organu zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa adwokackiego według norm przepisanych lub według spisu kosztów, jeżeli takowy zostanie przedłożony na rozprawie.

W odpowiedzi na skargę organ II instancji wniósł o jej oddalenie z przyczyn podniesionych w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje:

Sąd administracyjny rozpoznając skargę bada zgodność kontrolowanego rozstrzygnięcia z przepisami obowiązującego prawa. Może uwzględnić skargę tylko wówczas gdy dopatrzy się naruszenia przepisów prawa procesowego i materialnego w stopniu określonym przez przepis art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2016 r., poz. 718). Rozpoznając skargę sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi ani powołaną podstawą prawną – art. 134 § 1 P.p.s.a.

Skarga zasługuje na uwzględnienie ze względu na okoliczności, które Sąd wziął pod uwagę z urzędu.

W aktach administracyjnych zalega decyzja Wójta Gminy [...] o warunkach zabudowy z dnia [...] grudnia 2013r. nr [...] z wniosku skarżącej dla inwestycji p.n. "budowa budynku mieszkalnego wraz z przyłączami oraz budowa zbiornika bezodpływowego na nieczystości na działce nr 3080/2 w H.".

Następnie [...] grudnia 2014 r. decyzją Starosty [...] nr [...] zatwierdzono projekt budowlany i udzielono pozwolenia między innymi na budowę bezodpływowego zbiornika na nieczystości ciekłe. Decyzja stała się ostateczna w dniu [...] grudnia 2014 r. W dniu [...] marca 2017 r. skarżąca dokonała zgłoszenia o przystąpieniu do wykonywania robót budowlanych p.n. budowa przydomowej oczyszczalni ścieków na działce nr ew. 3080/2 w H. z informacją, że zamierza przystąpić do budowy [...] marca 2017 r.

Jak wynika z art. 37 ust. 1 Prawa budowlanego "decyzja o pozwoleniu na budowę wygasa, jeżeli budowa nie została rozpoczęta przed upływem 3 lat od dnia, w którym decyzja ta stała się ostateczna lub budowa została przerwana na czas dłuższy niż 3 lata".

Decyzja o pozwoleniu na budowę bezodpływowego zbiornika na nieczystości mogłaby wygasnąć dopiero w dniu 29 grudnia 2017 r. Zatem ten sam organ, który udzielił skarżącej pozwolenia na budowę przydomowej oczyszczalni ścieków przed upływem okresu 3 lat, po którym decyzja o pozwoleniu na budowę wygasa przyjął wniosek o zgłoszeniu rozpoczęcia robót budowlanych dla inwestycji objętej pozwoleniem na budowę przydomowej oczyszczalni ścieków.

Sąd podziela stanowisko skarżącej przedstawione na rozprawie, iż dokonując zgłoszenia kierowała się treścią pouczenia z punktu 1 decyzji o pozwoleniu na budowę przedmiotowej inwestycji, a mianowicie "inwestor jest obowiązany zawiadomić o zamierzonym terminie rozpoczęcia robót budowlanych, na które jest wymagane pozwolenie na budowę właściwy organ nadzoru budowlanego co najmniej 7 dni przed ich rozpoczęciem".

Na potwierdzenie takiego rozumienia tego obowiązku wskazała, iż w zgłoszeniu wpisała termin rozpoczęcia robot budowlanych na dzień [...] marca 2017 r.

Nie budzi wątpliwości Sądu, że zasady ogólne dotyczące postępowania przed organami administracji publicznej zobowiązują organy do udzielania informacji faktycznej i prawnej stronom postępowania. Realizacja tej zasady ma kapitalne znaczenie dla ukształtowania relacji administracja – jednostka. Organom administracyjnym nie wolno wykorzystać nieznajomości prawa przez laików w powierzonych organom sprawach.

Organ powinien być – zgodnie z tą zasadą – obrońcą interesów prawnych jednostki w każdej prowadzonej przez nich sprawie.

W razie wszczęcia postępowania administracyjnego na wniosek strony, niezbędne jest dokładne ustalenie treści żądania strony, które to wyznacza rodzaj sprawy będącej przedmiotem postępowania przed organem. Organ nie może poprzestać wyłącznie na wniosku strony, jego obowiązkiem jest sprawdzić między innymi, czy było prowadzone jakiekolwiek postępowanie związane z planowaną inwestycją.

Zgodnie z treścią art. 29 ust. 1 pkt 3a Prawa budowlanego, w chwili obecnej na budowę przydomowej oczyszczalni ścieków wymagane jest zgłoszenie, lecz to nie może być usprawiedliwieniem dla organu, który uprzednio wydał decyzję o pozwoleniu na budowę dla tej samej inwestycji.

Przepis art. 29 ust. 1 pkt 3a dodany został przez art. 1 pkt 7 lit. a tiret piąte ustawy z dnia 20 lutego 2015 r. (Dz.U. z 2015 r., poz. 443) zmieniającej ustawę Prawo budowlane z dniem 28 czerwca 2015 r., wcześniej budowa przydomowej oczyszczalni ścieków wymagała uzyskania pozwolenia na ich budowę. Z przepisów tych wynika, że w 2014 roku planowana inwestycja wymagała uzyskania pozwolenia na budowę. Każda ze stron, zwłaszcza nie reprezentowana przez fachowego pełnomocnika, składając wniosek do organu administracji państwowej powinna liczyć na wsparcie organu w zakresie prawidłowości podejmowanych przez nią kroków, zwłaszcza gdy jest to ten sam organ, który uprzednio prowadził już postępowanie w tej sprawie.

Rozpoznanie wniosku skarżącej o dokonaniu zgłoszenia na budowę przydomowej oczyszczalni ścieków w sytuacji gdy już raz na tą samą inwestycję wydane było pozwolenie na budowę, w sytuacji gdy decyzja ta nadal pozostaje w obrocie prawnym jest naruszeniem przepisów prawa materialnego, które ma wpływ na wynik postępowania, musi skutkować wyeliminowaniem z obrotu prawnego decyzji organów obu instancji. Zarzuty skargi nie zasługują na uwzględnienie.

Poza tym Sąd zwraca uwagę, iż rozstrzygnięcie organu w swej komparycji brzmi: "utrzymuje w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji", natomiast w uzasadnieniu organ pisze (strona druga – trzy ostatnie zdania) "zaskarżona decyzja nie może pozostać w obrocie prawnym i należy ją uchylić". Wprawdzie w dalszej części uzasadnienie pozostaje w zgodzie z rozstrzygnięciem lecz takie pomyłki nie pogłębiają zaufania strony do organów administracji publicznej.

Organ prowadząc ponownie postępowanie uwzględni stanowisko Sądu.

Z tych względów na podstawie art. 145 § 1 pkt 1a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2016 r., poz. 718) w zw. z art. 28 i art. 29 ust. 1a pkt 3a, art. 37 ust. 1 ustawy Prawo budowlane.

O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 P.p.s.a.