Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt III SA/Wa 2545/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2020-08-31 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6119 Inne o symbolu podstawowym 611
Hasła tematyczne: Podatkowe postępowanie
Skarżony organ: Minister Pracy i Polityki Społecznej
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję i umorzono postępowanie - art. 145 §3 ustawy PoPPSA
Powołane przepisy: article: art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
article: 116§1 pkt 2, 122, 187§1 ,
journal: Dz.U. 2015 poz 613
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Włodzimierz Gurba, Sędziowie sędzia WSA Anna Zaorska, asesor WSA Konrad Aromiński (sprawozdawca), Protokolant referent Krzysztof Durka, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 31 sierpnia 2020 r. sprawy ze skargi L. P. na decyzję Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z dnia [...] września 2019 r. nr [...] w przedmiocie orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności członka zarządu wraz ze spółką za zaległości spółki z tytułu wpłat na Państwowy Fundusz Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych za okresy rozliczeniowe od stycznia do sierpnia 2013 r. 1) uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezesa Zarządu Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych z dnia [...] stycznia 2016 r. nr [...] , 2) umarza postępowanie administracyjne, 3) zasądza od Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej na rzecz L. P. kwotę 500 zł (słownie: pięćset złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

L. P. (dalej: "Strona" lub "Skarżący") wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej (dalej: "Minister", "Organ odwoławczy") z dnia [...] września 2019 r. w przedmiocie orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności członka zarządu wraz ze spółką T. Sp. z o.o. (poprzednio M. Sp. z o.o., dalej: "Spółka") za zaległości podatkowe Spółki z tytułu wpłat na Państwowy Fundusz Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych (dalej: "PFRON") za okresy rozliczeniowe od stycznia do sierpnia 2013 r.

Zaskarżona decyzja została wydana w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych sprawy.

Prezes Zarządu PFRON decyzją z dnia [...] stycznia 2016 r. orzekł o odpowiedzialności Skarżącego ze Spółką za zaległości Spółki z tytułu wpłat na PFRON za okresy od stycznia do sierpnia 2013 r. w łącznej kwocie głównej 40 793 zł i w odsetkach: 10 093 zł.

Od ww. decyzji Strona wniosła pismem z dnia 5 lutego 2016 r. odwołanie, w którym podniosła zarzut naruszenia art. 116 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2015 r. poz. 613, obecnie Dz. U. z 2019 r., poz. 900 z późn. zm.; dalej: "O.p.") przez błędne przyjęcie, że Skarżący nie wskazał mienia Spółki, z którego egzekucja umożliwi zaspokojenie jej zaległości podatkowych w znacznej części.

Skarżący wyjaśnił, że wielokrotnie w pismach z dnia 29 maja, 13 października oraz 5 listopada 2015 r. informował Prezesa Zarządu PFRON o istnieniu mienia Spółki, przedstawiając zestawienia zatrzymanych kaucji gwarancyjnych przysługujących Spółce gdzie łączna ich kwota kilkukrotnie przekraczała wysokość jej zaległości wobec tegoż wierzyciela. Strona podniosła, że Prezes Zarządu PFRON nie podjął żadnych czynności aby wyegzekwować od wierzycieli Spółki wierzytelności które pozwalałyby na zaspokojenie powstałych zaległości.

Minister decyzją z dnia [...] września 2019 r. utrzymał w mocy ww. decyzję Prezesa Zarządu PFRON.

W uzasadnieniu wskazał, że na podstawie uchwały nr 2 wynikającej z Protokołu Nadzwyczajnego Zgromadzenia Wspólników M. Sp. z o.o. z dnia 21 marca 2011 r. oraz Uchwały nr 2 wynikającej z aktu notarialnego z dnia 30 grudnia 2013 r. Repertorium A nr [...] zostało udowodnione, że Skarżący od 21 marca 2011 r. do 30 grudnia 2013 r. pełnił funkcję prezesa zarządu Spółki.

W kwestii bezskuteczności egzekucji przeciwko Spółce, Minister zważył, że zgodnie z postanowieniem z 28 stycznia 2015 r. Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego w L. umorzył postępowanie egzekucyjne, gdyż wszelkie czynności egzekucyjne nie doprowadziły do skutecznego wyegzekwowania dochodzonych należności, a dalsze postępowanie egzekucyjne może generować tylko dodatkowe koszty wynikające z wykonanych czynności.

Strona nie wykazała, że we właściwym czasie złożono wniosek o ogłoszenie upadłości, ani nie przedstawiła dowodów potwierdzających, że nie ponosi winy za niezgłoszenie we właściwym czasie takiego wniosku. Minister podkreślił, że w niniejszej sprawie wniosek o ogłoszenie upadłości nie został złożony. Pierwsza zaległość z tytułu wpłat na PFRON dotyczy bowiem stycznia 2013 r., w związku z powyższym terminem wpłaty na PFRON był 20 luty 2013 r., gdyż zgodnie z art. 49 ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (Dz. U. z 2011 r., Nr 127, poz. 721 ze zm., dalej: "ustawa o rehabilitacji") pracodawcy dokonują wpłat na PFRON w terminie do dnia 20 następnego miesiąca po miesiącu, w którym zaistniały okoliczności powodujące powstanie obowiązku wpłat, składając równocześnie Zarządowi Funduszu deklaracje. Natomiast zgodnie z art. 21 ustawy z dnia 28 lutego 2003 r. Prawo upadłościowe i naprawcze (Dz.U. z 2015 r., poz. 233 z późn. zm., dalej: "p.u.n." w brzmieniu obowiązującym w czasie powstania obowiązku zgłoszenia wniosku o ogłoszenie upadłości) dłużnik jest obowiązany, nie później niż w terminie dwóch tygodni od dnia, w którym wystąpiła podstawa do ogłoszenia upadłości, zgłosić w sądzie wniosek o ogłoszenie upadłości. Wobec niedokonania ww. wpłaty, Minister przyjął, że wniosek o ogłoszenie upadłości Spółki winien zostać złożony do dnia 7 marca 2013 r.

Strona nie złożyła wniosku o ogłoszenie upadłości, choć były do tego podstawy, ani nie przedstawiła dowodów potwierdzających, że nie ponosi winy za niezgłoszenie we właściwym czasie takiego wniosku. Wedle Ministra, Skarżący nie wskazał mienia Spółki, z którego skuteczna egzekucja umożliwiłaby zaspokojenie zaległości podatkowych w znacznej części, bowiem miał nie podać wiarygodnych informacji na temat mienia Spółki, z którego byłaby możliwa skuteczna egzekucja wierzytelności PFRON.

Odnosząc się do przesłanych przez Stronę przy piśmie z 23 maja 2019 r. dokumentów stwierdzono, że nie mają one znaczenia dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy, gdyż ww. postępowania dotyczą zaległości podatkowych z tytułu podatku dochodowego od osób prawnych za 2011 r. dochodzonych przez Naczelnika Urzędu Skarbowego, niniejsze postępowanie dotyczy zaś zaległości we wpłatach na PFRON za miesiące od stycznia do sierpnia 2013 r. Ponadto, jakkolwiek Strona wskazała listę 13 podmiotów zawierającą kwoty i terminy płatności kaucji przysługujących Spółce, to nie jest to wystarczający dokument mogący stanowić podstawę uwolnienia Strony od odpowiedzialności, gdyż stanowi tylko oświadczenie Strony, nie są to dokumenty, z poświadczającymi fakt istnienia ww. kwot przysługujących Spółce.

Minister nie dał wiary argumentowi istnienia składników majątku, z których można zaspokoić wierzytelności PFRON. Wskazanie przez Stronę dłużników oraz listy wierzytelności i terminów ich płatności, w ocenie Ministra nie jest wystarczające, dla uwolnienia się od odpowiedzialności za zaległości Spółki. Chcąca uwolnić się od odpowiedzialności winna wskazać takie składniki majątku, z których zaspokojenie wierzytelności będzie skuteczne, czyli faktycznie możliwe i to w stopniu znacznym.

Podsumowując, w ocenie Ministra Strona nie wykazała zaistnienia przesłanek zwalniających ją od odpowiedzialności za zobowiązania Spółki.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Skarżący sformułował żądanie uchylenia decyzji Ministra z dnia 23 września 2019 r. w całości oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji, a także zasądzenia kosztów postępowania.

Skarżący wniósł o przeprowadzenie dowodu z dokumentów dołączonych do skargi na okoliczność wskazania przez Skarżącego mienia, z którego możliwe było przeprowadzenie skutecznej egzekucji, zaistnienia okoliczności wyłączającej odpowiedzialność Strony za zobowiązania Spółki.

W skardze zarzucono naruszenie:

1) art. 116 § 1 pkt 2 O.p. przez wadliwe zastosowanie na skutek przyjęcia, że Skarżący nie wskazał mienia, z którego możliwe było przeprowadzenie skutecznej egzekucji,

2) art. 187 § 1 i 3 O.p. przez brak zebrania i wyczerpującego rozpatrzenia całości materiału dowodowego, w tym w szczególności brak ustalenia i weryfikacji czy Skarżący wskazał mienie, z którego możliwe było przeprowadzenie skutecznej egzekucji,

3) art. 122 O.p. przez naruszenie zasady prawdy obiektywnej i zaniechanie podjęcia wszelkich niezbędnych działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy.

Skarżący podkreślił, że przedstawił listę podmiotów zawierającą kwoty i terminy płatności kaucji przysługujących Spółce. W jego ocenie nieuprawnione jest twierdzenie Ministra, który wskazuje, że nie był to jednak wystarczający dokument mogący stanowić podstawę uwolnienia się przez Skarżącego od odpowiedzialności. Zarzucił również, że nie skierowano egzekucji w stosunku do wskazanego przez niego mienia. Organ nie podjął również żadnych innych działań i czynności mających na celu ustalenie i zweryfikowanie czy od wskazanych przez Skarżącego podmiotów przysługują Spółce wierzytelności. Dokonanie tych czynności zdaniem Skarżącego prowadziłoby do odpowiedzi pozytywnej.

W ocenie Skarżącego zignorowanie przez organ przekazanych mu informacji wskazuje na brak rzetelnego zebrania materiału dowodowego, czego konsekwencją są wadliwe ustalenia, że Skarżący nie wskazał majątku, z którego możliwe było przeprowadzenie skutecznej egzekucji. Nadmienił, że samo postępowanie odwoławcze trwało ponad 3,5 roku, a zatem był to okres, który należy uznać za wystarczający do wyjaśnienia podstawowej w sprawie okoliczności tj. czy mienie wskazane przez Skarżącego pozwalało na przeprowadzenie skutecznej egzekucji i zaspokojenie zaległości. Zdaniem Skarżącego organ, na którym spoczywa obowiązek podejmowania wszelkich niezbędnych działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego winien był wyjaśnić tę podstawową kwestię.

Skarżący wskazuje, że w toku innych postępowań prowadzonych przez Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w L. wskazał mienie tożsame z tym wskazanym w niniejszym postępowaniu, co pozwoliło na zaspokojenie roszczeń publicznoprawnych.

Podkreślił, że z odpowiedzi wskazanych podmiotów (tj. podmiotów pominiętych przez organ w niniejszym postępowaniu) wynika, że:

- I. S.A. poinformowała, że wszystkie środki w kwocie 250 513,85 zł zostały przekazane organowi egzekucyjnemu Naczelnikowi [...] Urzędu Skarbowego w L. zgodnie z zawiadomieniem z dnia 15 grudnia 2017 r.,

- S. Sp. z o.o. poinformowała, że w dniu 16 marca 2016 r. kwota 9110,01 zł została przekazana na rachunek bankowy Komornika,

- L. Sp. z o.o. poinformowała, że w dniu 11 grudnia 2017 r. kwota 13574,27 zł została przekazana organowi egzekucyjnemu,

- J. Sp. z o.o. dokonała na rachunek Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym w O. T. C. z tytułu zwrotu kaucji gwarancyjnych następujących wpłat: w październiku 2016 r. 145 703,75 zł, w styczniu 2017 r. 4285,68 zł, w marcu 2017 r. 24 921,89 zł,

- B. Sp. z o.o. dokonała w dniu 3 listopada 2017 r. wpłaty na rachunek bankowy [...] Urzędu Skarbowego w L. wpłaty 123 717,76 zł,

- M. Sp. z o.o. dokonała w dniu 5 października 2017 r. wpłaty na rachunek Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym w O. T. C. 94710,94 zł,

- S. S.A. zatrzymana kaucja gwarancyjna w kwocie 210 000 zł została przekazana w dniu 9 sierpnia 2018 r. organowi egzekucyjnemu,

- K. Sp. z o.o. dokonała w dniu 6 lutego 2018 r. wpłaty na rachunek Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym w O. T. C. 203 361,55 zł,

- R. Sp. z o.o. dokonała w dniu 14 lutego 2018 r. wpłaty do Urzędu Skarbowego w L. 94 068,43 zł,

- P. Sp. z o.o. przekazała wymagalną kaucję gwarancyjną komornikowi, zgodnie z zajęciem wierzytelności z dnia 27 października 2016 r. Naczelnikowi [...] Urzędu Skarbowego w P. przekazano kwotę 90 159,49 zł

- E. SA. kwota zatrzymanej kaucji gwarancyjnej wynosi 59 685,51 zł. Skarżący stwierdził, że kwota ta będzie wymagalna z dniem 23 listopada 2020 r.

W ocenie Skarżącego łączna kwota wynikająca z mienia wskazanego przez Skarżącego wynosiła zatem 1 323 813,13 zł, w tym 1 264 127,62 zł, które zostały skutecznie uzyskane w toku innych postępowań i kwota 59 685,51 zł, która pozostaje niewymagalna.

Skarżący nadmienił, że wskazał powyższe mienie już w pismach z dnia 29 maja 2015 r. oraz 12 października 2015 r. (a następnie powołał się na nie również w odwołaniu), a postępowania w toku których zostały zaspokojone inne wierzytelności publicznoprawne dotyczą okresu późniejszego tj. lat 2016-2018 r.

Podsumowując uznał, że wskazał mienie znacząco przekraczające egzekwowaną należność. Natomiast brak podjęcia odpowiednich działań i zlekceważenie przekazanych organom informacji miało swój skutek w postaci niedoprowadzenia do wyegzekwowania należności, tak jak czyniły to w późniejszym okresie inne organy. Skarżący wskazał mienie, z którego egzekucja umożliwiała zaspokojenie należności, a prowadzone w późniejszym okresie przez inne organy postępowania potwierdzają tę okoliczność. Uznał zatem, że wywiązał się z ciążącego na nim obowiązku wskazania mienia, a okoliczność, że organ nie uczynił z powyższego żadnego użytku nie może go obciążać.

W ocenie Skarżącego to właśnie brak czynności wyjaśniających doprowadził do braku wyegzekwowania należności od spółki. Pomimo istnienia mienia w znacznej wysokości organ nie wykonał żadnych czynności (które skutecznie wykonały inne organy), a które doprowadziłyby w ocenie Skarżącego do skutecznej egzekucji. Wadliwe i nierzetelne prowadzenie postępowania egzekucyjnego, brak dążenia do wyjaśnienia wszystkich okoliczności sprawy w niniejszym postępowaniu jest w ocenie Skarżącego jedynym powodem, dla którego organ nie uzyskał zaspokojenia.

W jego ocenie rzetelne przeprowadzenie postępowania i zgromadzenie materiału dowodowego chociażby przez wysłanie zapytań do podmiotów doprowadziłyby do potwierdzenia, że istnieje majątek, z którego możliwe jest przeprowadzenie skutecznie egzekucji i jest to mienie wskazane przez Skarżącego.

W toku postępowania odwoławczego skutecznie wyegzekwowana została kwota w łącznej wysokości 1 264 127,62 zł. Egzekucja nastąpiła z mienia wskazanego przez Skarżącego. Wiedzę co do powyższego majątku organ posiadał jeszcze zanim inne podmioty skierowały do tego mienia egzekucję, wszelkie kwoty przekazane bowiem zostały w latach 2016-2018, tj. w okresie toczącego się postępowania odwoławczego. Tym samym zaszła przesłanka wyłączająca odpowiedzialność Skarżącego, który wskazał mienie, z którego możliwe było przeprowadzenie skutecznie postępowania egzekucyjnego.

Niezależnie od powyższego Skarżący wskazał, że jak wynika z ustaleń poczynionych w toku innego postępowania Spółce przysługuje od spółki E. S.A. kwota zatrzymanej kaucji gwarancyjnej wynosi 59685,51 zł, która będzie wymagalna z dniem 23 listopada 2020 r.

Końcowo podniesiono również zarzut braku prawidłowego ustalenia organu co do terminu, w którym winien zostać złożony wniosek o ogłoszenie upadłości.

Skarżący wnioskował o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu uzupełniającego z decyzji Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w L. z dnia [...] stycznia 2019 r. ([...]) na okoliczność wskazania mienia, z którego możliwe było przeprowadzenie skutecznej egzekucji.

Organ odwoławczy w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.

Sąd na rozprawie w dniu 31 sierpnia 2020 r. postanowił na podstawie art. 106 § 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325, dalej: "p.p.s.a.") przeprowadzić dowód z dokumentu z postaci ww. decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

Skarga zasługiwała na uwzględnienie.

Kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana jest pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi. Oznacza to, że kontrola ta sprowadza się do badania, czy organ administracji wydając zaskarżony akt nie naruszył prawa. W wyniku takiej kontroli decyzja lub postanowienie mogą zostać uchylone w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia okoliczności naruszających prawo i przez to mogących być podstawą wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c p.p.s.a.) lub też wystąpiło naruszenie prawa będące podstawą stwierdzenia nieważności (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.).

Należy również podkreślić, że zgodnie z art. 133 p.p.s.a. Sąd orzeka na podstawie akt sprawy. Orzekanie "na podstawie akt sprawy" oznacza, że sąd przy ocenie legalności decyzji bierze pod uwagę okoliczności, które z akt tych wynikają i które legły u podstaw zaskarżonego aktu. Podstawą orzekania przez sąd administracyjny jest zatem materiał dowodowy zgromadzony przez organ administracji publicznej w toku postępowania, na podstawie stanu faktycznego i prawnego istniejącego w dniu wydania zaskarżonego rozstrzygnięcia.

Dodać należy, że zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Istotą sporu w niniejszej sprawie jest ocena zasadności orzeczenia o odpowiedzialności Skarżącego jako członka zarządu Spółki za zaległości podatkowe Spółki z tytułu wpłat na Państwowy Fundusz Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych (dalej: "PFRON") za okresy rozliczeniowe od stycznia do sierpnia 2013 r. wraz z odsetkami za zwłokę.

Zdaniem organu, zaszły podstawy do orzeczenia tej odpowiedzialności na podstawie art. 116 O.p. W ocenie natomiast Skarżącego przeciwnie, ponieważ wskazał on mienie Spółki, z którego egzekucja umożliwiała zaspokojenie zaległości Spółki wobec PFRON.

Z treści złożonej do sądu skargi wynika, że Skarżący ograniczył się wyłącznie do zakwestionowania ustaleń organów w zakresie braku przesłanki zwalniającej od odpowiedzialności członka zarządu Spółki za jej zaległości podatkowe, określonej w art. 116 § 1 pkt 2 O.p., to jest wskazania mienia spółki, z którego egzekucja umożliwi zaspokojenie zaległości podatkowych spółki w znacznej części. Jednakże ze względu na obowiązek sądu administracyjnego skontrolowania legalności zaskarżonej decyzji w całości.

Na wstępie wskazać należy, że przepisy Ordynacji podatkowej mają w niniejszym postępowaniu zastosowanie na podstawie art. 49 ust. 1 ustawy o rehabilitacji. Stosownie do tego przepisu do wpłat na PFRON stosuje się odpowiednio, z zastrzeżeniem ust. 5a-5d oraz art. 49a i art. 49b, przepisy Ordynacji podatkowej, z tym że uprawnienia organów podatkowych określone w tej ustawie przysługują Prezesowi PFRON.

Zakreślając ramy prawne niniejszej sprawy wskazać należy, że zgodnie z art. 21 ust. 1 ustawy o rehabilitacji, pracodawca zatrudniający co najmniej 25 pracowników w przeliczeniu na pełny wymiar czasu pracy jest obowiązany, z zastrzeżeniem ust. 2-5 i art. 22, dokonywać miesięcznych wpłat na Fundusz, w wysokości kwoty stanowiącej iloczyn 40,65% przeciętnego wynagrodzenia i liczby pracowników odpowiadającej różnicy między zatrudnieniem zapewniającym osiągnięcie wskaźnika zatrudnienia osób niepełnosprawnych w wysokości 6% a rzeczywistym zatrudnieniem osób niepełnosprawnych. Zgodnie z art. 49 ust. 2 ww. ustawy wpłaty, o których mowa winny zostać dokonane w terminie do dnia 20 następnego miesiąca po miesiącu, w którym zaistniały okoliczności powodujące powstanie obowiązku wpłat.

Z kolei granice odpowiedzialności osób trzecich za zaległości podatkowe określają przepisy rozdziału 15 działu III Ordynacji podatkowej.

Zgodnie z art. 116 § 1 O.p. w brzmieniu obowiązującym przed dniem 1 stycznia 2016 r. za zaległości podatkowe spółki z ograniczoną odpowiedzialnością, spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w organizacji, spółki akcyjnej lub spółki akcyjnej w organizacji odpowiadają solidarnie całym swoim majątkiem członkowie jej zarządu, jeżeli egzekucja z majątku spółki okazała się w całości lub w części bezskuteczna, a członek zarządu:

1) nie wykazał, że:

a) we właściwym czasie zgłoszono wniosek o ogłoszenie upadłości lub wszczęto postępowanie zapobiegające ogłoszeniu upadłości (postępowanie układowe) albo

b) niezgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości lub niewszczęcie postępowania zapobiegającego ogłoszeniu upadłości (postępowania układowego) nastąpiło bez jego winy;

2) nie wskazuje mienia spółki, z którego egzekucja umożliwi zaspokojenie zaległości podatkowych spółki w znacznej części.

W myśl art. 116 § 2 O.p. odpowiedzialność członków zarządu obejmuje zaległości podatkowe z tytułu zobowiązań, których termin płatności upływał w czasie pełnienia przez nich obowiązków członka zarządu, oraz zaległości wymienione w art. 52 powstałe w czasie pełnienia obowiązków członka zarządu.

Stosownie do art. 116 § 4 O.p. wyżej przytoczone przepisy stosuje się również do byłego członka zarządu.

Jak prawidłowo wskazał organ odwoławczy, z treści powołanych przepisów wynika, że do ustalenia odpowiedzialności członka zarządu spółki konieczne jest, z jednej strony, ustalenie pozytywnych przesłanek odpowiedzialności, czyli stwierdzenie całkowitej lub częściowej bezskuteczności egzekucji zaległości z majątku spółki oraz, że termin płatności zobowiązania upłynął w okresie pełnienia funkcji członka zarządu, natomiast, z drugiej strony, wykazanie, że nie zachodzą przesłanki wyłączające odpowiedzialność. Przesłanki zwalniające członka zarządu spółki od odpowiedzialności to wykazanie przez niego, że we właściwym czasie zgłoszono wniosek o ogłoszenie upadłości lub wszczęto postępowanie zapobiegające ogłoszeniu upadłości (postępowanie układowe) albo niezgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości lub niewszczęcie postępowania zapobiegającego ogłoszeniu upadłości (postępowania układowego) nastąpiło bez jego winy - art. 116 § 1 pkt 1 lit. a) i b) O.p. - lub wskazanie przez tego członka zarządu mienia spółki, z którego egzekucja umożliwi zaspokojenie zaległości podatkowych spółki w znacznej części (art. 116 § 1 pkt 2 O.p.).

Obowiązek wykazania pozytywnych przesłanek odpowiedzialności członka zarządu (fakt sprawowania tej funkcji przez osobę odpowiedzialną w czasie kiedy upłynął termin płatności zobowiązań oraz okoliczność, że egzekucja z majątku spółki okazała się bezskuteczna) obciąża organ podatkowy, natomiast na członku zarządu spoczywa ciężar wykazania przesłanek zwalniających od odpowiedzialności wymienionych w art. 116 § 1 pkt 1 lit. a) i b) O.p. (tj. zgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości we właściwym czasie lub brak winy w niezgłoszeniu takiego wniosku) oraz wskazania przesłanki wskazanej w art. 116 § 1 pkt 2 O.p. (czyli wskazanie mienia spółki, z którego egzekucja umożliwi zaspokojenie zaległości podatkowych spółki w znacznej części).

W niniejszej sprawie nie ma wątpliwości, że egzekucja zobowiązań podatkowych Spółki okazała się bezskuteczna, co potwierdzało postanowienie z 28 stycznia 2015 r. Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego w L. o umorzeniu postępowanie egzekucyjne, gdyż wszelkie czynności egzekucyjne nie doprowadziły do skutecznego wyegzekwowania dochodzonych należności, a dalsze postępowanie egzekucyjne może generować tylko dodatkowe koszty wynikające z wykonanych czynności. Jak wynika z treści wskazanego postanowienia podjęto próby zajęcia rachunku bankowego, wysłano zapytania o majątek Spółki, wielokrotnie przydzielano tytuły wykonawcze poborcom podatkowych, jednak podjęte czynności okazały się nieskuteczne. Za prawidłowe uznać należy ustalenia, zgodnie z którymi Skarżący pełnił funkcję prezesa zarządu Spółki kiedy powstały zaległości Spółki wobec PFRON, co potwierdza zgromadzony materiał dowodowy.

Powyższych okoliczności Skarżący nie kwestionuje, a Sąd nie dopatrzył się zatem naruszenia przepisów prawa w tym zakresie. W tej sytuacji spełnione zostały przesłanki pozytywne z art. 116 § 1 O.p.

Jednocześnie należało rozważyć czy nie zaistniały w sprawie przesłanki powodujące uwolnienie się Skarżącego od odpowiedzialności za zaległości Spółki.

Skarżący bowiem twierdził, że wskazał mienie Spółki, z którego możliwa była skuteczna egzekucja wierzytelności PFRON.

Odpowiedzialność członka zarządu może wchodzić w rachubę tylko w sytuacji, gdy w stosunku do spółki wystąpiły przesłanki upadłości. Z kolei członek zarządu tylko wtedy ponosi odpowiedzialność, kiedy obowiązku w zakresie złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości lub wszczęcia postępowania układowego nie wypełnił w terminie lub też, gdy ponosi winę za jego niewypełnienie. W każdym przypadku należy zatem ustalić, że taki obowiązek w ogóle na członku zarządu ciążył oraz kiedy powinien być dopełniony.

Przesłanki upadłościowe w świetle odpowiedzialności z art. 116 § 1 O.p. należało w niniejszej sprawie analizować na gruncie przepisów ustawy z 28 lutego 2003 r. - Prawo upadłościowe i naprawcze, a zatem na podstawie ustawy upadłościowej w brzmieniu obowiązującym do 31 grudnia 2015 r. Obowiązują bowiem te przepisy prawa (materialnego), które obowiązywały w dniu zaistnienia zdarzenia, z którym ustawa (upadłościowa) wiąże skutek prawny.

Według art. 10 p.u.n. upadłość ogłasza się w stosunku do dłużnika, który stał się niewypłacalny. Zgodnie z art. 11 ust. 1 i 2 tej ustawy, według brzmienia obowiązującego przed 1 stycznia 2016 r., dłużnika uważa się za niewypłacalnego, jeżeli nie wykonuje swoich wymagalnych zobowiązań pieniężnych. Ponadto, dłużnika będącego osobą prawną uznaje się za niewypłacalnego także wtedy, gdy jego zobowiązania przekroczą wartość majątku nawet wówczas, gdy na bieżąco te zobowiązania wykonuje. Stosownie do treści art. 21 ust. 1 ww. ustawy wniosek o ogłoszenie upadłości dłużnik ma obowiązek złożyć nie później niż w terminie dwóch tygodni od dnia, w którym wystąpiła podstawa do ogłoszenia upadłości.

Sąd podziela zatem pogląd prezentowany w orzecznictwie sądów administracyjnych zgodnie, z którym wymienione w przepisach art. 11 p.u.n. przesłanki zgłoszenia wniosku o upadłość, mają charakter alternatywny i równorzędny i dlatego zaistnienie chociażby jednej z nich pozwala na ogłoszenie upadłości przedsiębiorców. Skoro, złożenie wniosku o ogłoszenie upadłości było determinowane zaprzestaniem wykonywania wymagalnych zobowiązań, to zbędne było roztrząsanie jaka była wartość majątku Spółki i jaka była jej kondycja finansowa.

Przez niewypłacalność rozumie się niewykonywanie przez dłużnika ciążących na nim wymagalnych zobowiązań pieniężnych, co stwarza podstawę ogłoszenia w stosunku do niego upadłości, przy czym nieistotne jest, czy nie wykonuje on wszystkich zobowiązań, czy też tylko niektórych z nich, jak również nieistotny jest rozmiar niewykonywanych przez dłużnika zobowiązań, bowiem nawet niewykonywanie zobowiązań o niewielkiej wartości oznacza jego niewypłacalność (wyrok WSA w Lublinie z dnia 29 stycznia 2008 r., sygn. akt I SA/Lu 717/07, wyrok WSA w Bydgoszczy z dnia 8 września 2009 r., sygn. akt I SA/Bd 203/09).

Nieistotne jest także to, z jakich przyczyn dłużnik tych zobowiązań nie wykonuje. Podkreślić należy także, że niewypłacalność istnieje nie tylko wtedy, gdy dłużnik nie ma środków pieniężnych na regulowanie swoich zobowiązań, lecz także wtedy, gdy możliwości płatnicze posiada, posiada zatem środki pieniężne, ale nie wykonuje zobowiązań pieniężnych. Pojęcie niewypłacalności jest zatem oderwane od posiadania środków na pokrycie zobowiązań, lecz zostało powiązane z rzeczywistym niespłacaniem zobowiązań pieniężnych wobec wierzycieli.

W ocenie Sądu w świetle poczynionych ustaleń nieprawidłowe było wskazanie przez organy, że Spółka stała się niewypłacalna z momentem upływu terminu płatności pierwszej zaległości w stosunku PFRON (zaległość powinna dotyczyć co najmniej dwóch okresów rozliczeniowych), i od tej daty należy liczyć termin na złożenie wniosku o ogłoszenia upadłości, nieprawidłowość ta jednak nie miała istotnego wpływu na wynik sprawy.

Niezaprzeczalnie bowiem niezapłacenie jednego wymagalnego zobowiązania w kwocie 5765 zł w dniu 20 lutego 2013 r. nie powodowało stanu trwałego niepłacenia zobowiązań.

Zdaniem Sądu, wprawdzie literalna wykładnia art. 11 ust. 1 p.u.n. może doprowadzić do wniosku, że niezapłacenie choćby jednego wymagalnego zobowiązania pieniężnego powoduje niewypłacalność dłużnika w rozumieniu tego przepisu, to jednak wykładnia celowościowa wskazuje na to, że niewykonywanie zobowiązań, prowadzące do uznania dłużnika za niewypłacalnego winno mieć charakter trwały i dotyczyć przeważającej części zobowiązań. Świadczy o tym użycie przez ustawodawcę wyrażeń "niewykonywanie", a nie "niewykonanie" i użycie liczby mnogiej "zobowiązań", a nie pojedynczej "zobowiązania".

Organ bowiem zdaje się przyjmować, że każde niewykonanie zobowiązania stanowi podstawę do ogłoszenia upadłości. Sąd sprzeciwia się takiej formalistycznej wykładni przepisu art. 116 § 1 O.p. oderwanej od istoty i celu postępowania upadłościowego. Wykładnia prezentowana przez organ doprowadziłaby do tego, że każdy podmiot zalegający z jakąkolwiek wymagalną płatnością spełnia automatycznie warunki do ogłoszenia upadłości. Z tych względów nie można zgodzić się z organem, że wniosek o ogłoszenie upadłości należało złożyć już dnia 7 marca 2013 r., a więc 2 tygodnie po terminie płatności jednej zaległości. Nie musi bowiem być tak, że każde niewykonane zobowiązanie, w tym przypadku za styczeń 2013 r., prowadzi natychmiast i automatycznie do wnioskowania o ogłoszenie upadłości. Uznać jednak należy, że sytuacja posiadania wymagalnych zaległości utrwaliła się w następnych okresach, tj. luty 2013 r. bowiem kolejny miesiąc przyniósł nowe zadłużenie).

W ocenie Sądu w okolicznościach wskazanych przez organy wniosek o ogłoszenie upadłości powinien być złożony najpóźniej w dniu 3 kwietnia 2015 r. (2 tygodnie po terminie płatności drugiej zaległości za luty 2013 r.), natomiast w sprawie nie jest sporne że Skarżący takowego wnioski nie złożył.

Prawidłowo zostało również ustalone, że Skarżący nie wykazał braku winy w niezgłoszeniu wniosku o ogłoszenie upadłości lub o wszczęcie postępowania zapobiegającego ogłoszeniu upadłości. Prezes zarządu obowiązany jest do śledzenia sytuacji ekonomicznej spółki. Ma prawo do skorzystania z prawa do zgłoszenia wniosku o ogłoszenie upadłości, ale też ma prawo do rezygnacji z tego i podjęcia ryzyka, że uda się opanować sytuację finansową spółki i spłacić zobowiązania. W takiej sytuacji, należy mieć świadomość, że w przypadku błędnej oceny sytuacji, członek zarządu spółki poniesie subsydiarną odpowiedzialność finansową z uwagi na niemożność zaspokojenia długów przez samą spółkę. Dodać należy, że w art. 116 § 1 pkt 1 lit. b) O.p. chodzi o każdą postać winy, a nie tylko o winę umyślną. Brak winy powinien być oceniany na podstawie wszystkich okoliczności sprawy, w sposób uwzględniający obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o swoje interesy lub interesy podmiotu, który reprezentuje, bądź którym zarządza jako organ osoby prawnej. W rozpoznawanej sprawie nie ma wątpliwości, ze skarżący wiedział o narastającym zadłużeniu spółki i zaprzestaniu wykonywania jej wymagalnych zobowiązań pieniężnych. Podjęcie ryzyka opanowania sytuacji finansowej spółki bez składania wniosku o ogłoszenie upadłości lub o wszczęcie postępowania układowego nie zwalnia Skarżącego od przypisania mu winy, przynajmniej nieumyślnej.

W ocenie Sądu, nieprawidłowe są natomiast ustalenia organu odwoławczego w zakresie przesłanki zwalniającej członka zarządu od odpowiedzialności za zaległości podatkowe spółki określonej w art. 116 § 1 pkt 2 O.p. Według tego przepisu członek zarządu jest zwolniony z wyżej wspomnianej odpowiedzialności, jeżeli wskaże mienie spółki, z którego egzekucja umożliwi zaspokojenie zaległości podatkowych spółki w znacznej części.

W niniejszej sprawie Skarżący wskazał na wierzytelności Spółki przysługujące od trzynastu podmiotów z tytułu wynagrodzenia za wykonane usługi, które to wynagrodzenia zostały zgodnie z umowami zatrzymane przez kontrahentów do określonych terminów w charakterze kaucji gwarancyjnych na pokrycie kosztów usunięcia ewentualnych wad w łącznej kwocie 1 246 906, 98 zł.

Skarżący wskazał wszystkie znane mu okoliczności dotyczące sprecyzowanych podmiotowo i przedmiotowo wierzytelności, uwzględniając, że od 31 grudnia 2013 r. nie pełni funkcji członka zarządu spółki, co sprawiało, że wiedza Skarżącego dotycząca dalszych losów wierzytelności była ograniczona.

W rezultacie organy na etapie postępowania wszczętego wobec Skarżącego postanowieniem z dnia 22 kwietnia 2015 r. powinny zweryfikować istnienie wierzytelności wskazanych przez Skarżącego oraz dokonać oceny, czy wskazany majątek rzeczywiście jest wystarczający do zaspokojenia w drodze egzekucji zaległości podatkowych w znacznej części. Organy pomimo, że Skarżący wielokrotnie powielał i wskazywał w swoich pismach na istnienie znacznego majątku Spółki w postaci zablokowanych środków wynikających z kaucji gwarancyjnych z tytułu wykonania robót budowlanych przez Spółkę nie podjęły, pomimo ciążącego na nich obowiązku żadnych czynności w tym zakresie pomimo, że postępowanie dotyczące przeniesienia odpowiedzialności na Skarżącego toczyło się od 2015 r. do 2019 r.

W art. 116 § 1 pkt 2 O.p. mowa jest o wskazaniu, jako okoliczności wyłączającej odpowiedzialność członka zarządu, mienia spółki, z którego egzekucja umożliwi zaspokojenie zaległości podatkowych spółki w znacznej części.

W wyroku z dnia 9 marca 2017 r. sygn. akt I UK 93/16 Sąd Najwyższy stwierdził, że "wskazanie mienia w rozumieniu art. 116 § 1 pkt 2 O.p. następuje dopiero po stwierdzeniu bezskuteczności egzekucji i obejmuje majątek, który albo nie został ujawniony w toku egzekucji, albo z którego w postępowaniu egzekucyjnym nie udało się uzyskać zaspokojenia, lecz taka możliwość pojawiła się po umorzeniu postępowania egzekucyjnego" (LEX nr 2296623). Z kolei NSA w wyroku z dnia 3 sierpnia 2018 r. II FSK 2199/16 zauważył, że "w aspekcie art. 116 § 1 pkt 2 O.p. może być grupowany tylko ten majątek, który nie był wcześniej objęty postępowaniem egzekucyjnym. Wskazanie mienia, o którym mowa w art. 116 § 1 pkt 2 O.p. dotyczy czasu po stwierdzeniu bezskuteczności egzekucji".

Wskazanie mienia, o którym mowa w art. 116 § 1 pkt 2 O.p., dotyczy czasu po stwierdzeniu bezskuteczności egzekucji, co niewątpliwie miało miejsce w niniejszej sprawie.

Ciężar wykazania istnienia przesłanek negatywnych odpowiedzialności członka zarządu spółki z o.o. spoczywa na osobie, która zmierza do uwolnienia się od odpowiedzialności. Oczywiście nie zwalnia to organów od obowiązku przestrzegania zasad postępowania podatkowego określonych w O.p. (por. wyrok NSA z dnia 12 października 2017 r., sygn. akt I GSK 1557/15).

Nie może być tak, że organy przyjmują bezkrytycznie wyłącznie postanowienie organu podatkowego stwierdzające bezskuteczność egzekucji i oddalają w postępowaniu administracyjnym wszelkie wnioski dowodowe zgłaszane przez stronę, które prowadzą do wykazania mienia spółki (art. 116 § 1 pkt 2 O.p.) – wyrok WSA w Warszawie z dnia 8 stycznia 2019 r., sygn. akt III SA/Wa 781/18 (LEX nr 2617160).

Z art. 116 § 1 pkt 2 O.p. wynika natomiast, że ma być wskazane mienie, z którego egzekucja umożliwi zaspokojenie zaległości podatkowych. Oznacza to, że mienie musi faktycznie istnieć i nadawać się do egzekucji pozytywnie rokującej wyegzekwowaniem znacznych kwot w porównaniu do wysokości zaległości podatkowych, za które odpowiedzialny jest członek zarządu. Taka charakterystyka mienia spółki, z którego egzekucja umożliwi zaspokojenie zaległości podatkowych w znacznej części wskazuje, że w przypadku wierzytelności nie muszą być to w wierzytelności wymagalne w dacie podejmowania przez organ decyzji, ale mogą to być także takie wierzytelności, których wymagalność jest odłożona, lecz termin płatności jest na tyle bliski, że egzekucja z nich może nastąpić w rozsądnym czasie. Wierzytelności niewymagalne mogą być przecież zajęte przez organ egzekucyjny, a dłużnik takiej zajętej wierzytelności ma obowiązek jej zapłaty organowi egzekucyjnemu po zapadnięciu terminu wymagalności, aż do czasu zwolnienia z zajęcia, w tym na skutek zakończenia postępowania egzekucyjnego.

Organ odwoławczy bezzasadnie zaniechał analizy możliwości i stopnia zaspokojenia z przedstawionych wierzytelności zaległości podatkowych Spółki, za które miał być odpowiedzialny Skarżący. Zaniechanie to stanowi naruszenie art. 122 i art. 187 § 1 O.p., które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, ponieważ nie można wykluczyć, że uwzględnienie ewentualnego zaspokojenia z tych wierzytelności (nominalnie ponad trzydziestokrotnie wyższych) pozwoliłoby na ustalenie, że mienie Spółki umożliwiało zaspokojenie zaległości podatkowych w znacznej części.

Zgodnie z art. 106 § 3 p.p.s.a. sąd może przeprowadzić uzupełniający dowód z dokumentu, jeżeli jest to niezbędne dla wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania. W ocenie sądu rozpoznającego niniejszą sprawę przeprowadzenie wnioskowanego przez Skarżącego dowodu było niezbędne dla wyjaśnienia istotnych wątpliwości w sprawie. Jak wynika z włączonego na rozprawie dowodu z dokumentu w postaci kopii decyzji Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w L. z dnia [...] stycznia 2019 r. ([...]), którą to uchylono decyzję Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w L. z dnia [...] czerwca 2016 r. orzekającą o solidarnej odpowiedzialności Skarżącego wraz ze Spółka za jej zaległości w podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące 2011 r. i umorzeniu postępowania w sprawie wynika, że Skarżący w prowadzonym postępowaniu przez tymi organami wskazał mienie, które doprowadziło do zaspokojenia zaległości podatkowych wierzyciela podatkowe, bowiem doszło do skutecznego wyegzekwowania kwot stanowiących kaucję gwarancyjne od podmiotów na rzecz których były świadczone usługi budowlane. Jest to o tyle istotne, gdyż wskazane mienie (wierzytelności) pokrywało się z mieniem wskazanym w toku niniejszej sprawy. Powyższe prowadzi do konkluzji, że gdyby organy w niniejszym postępowaniu w odpowiednim czasie (już w 2015 r.), tak jak oczekiwał Skarżący, podjęły działania w celu wyegzekwowania kwot stanowiących zaległości Spółki wobec PFRON to zaspokoiłyby się ze wskazanego mienia. Jak wynika bowiem z treści ww. decyzji DIAS wierzyciel podatkowy zaspokoił swoje roszczenie dopiero w 2018 r., zatem w momencie późniejszym niż uzyskane przez organy informację od Skarżącego co do wierzytelności przysługujących Spółce.

W zakresie istnienia mienia Spółki z którego można było prowadzić skuteczną egzekucję wypowiadał się również w swoich prawomocnych wyrokach Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie z dnia 15 września 2017 r. (sygn. akt I SA/Lu 259/17) oraz z dnia 7 lipca 2017 r. (sygn. akt I SA/Lu 260/17), których to odpisy załączył Skarżący do akt administracyjnych sprawy. Organy miały zatem możliwość zweryfikowania, chociażby porównując treść pism Skarżącego z tezami wskazanych wyroków, istnienia wskazywanych wierzycieli Spółki.

Słusznie zatem Skarżący podnosił w skardze, w jego ocenie rzetelne przeprowadzenie postępowania i zgromadzenie materiału dowodowego chociażby przez wysłanie zapytań do podmiotów doprowadziłyby do potwierdzenia, że istnieje majątek, z którego możliwe jest przeprowadzenie skutecznie egzekucji i jest to mienie wskazane przez Skarżącego. W toku postępowania odwoławczego skutecznie wyegzekwowana została kwota w łącznej wysokości 1 264 127,62 zł. Egzekucja nastąpiła z mienia wskazanego przez Skarżącego. Wiedzę co do powyższego majątku organ posiadał jeszcze zanim inne podmioty skierowały do tego mienia egzekucję, wszelkie kwoty przekazane bowiem zostały w latach 2016-2018, tj. w okresie toczącego się postępowania odwoławczego.

Na marginesie wskazać należy, że niezależnie od powyższego Skarżący wskazał, iż jak wynika z ustaleń poczynionych w toku innego postępowania Spółce przysługuje od spółki E. S.A. kwota zatrzymanej kaucji gwarancyjnej wynosi 59685,51 zł, która będzie wymagalna z dniem 23 listopada 2020 r.

W ocenie Sądu, zaszła przesłanka wyłączająca odpowiedzialność Skarżącego, który wskazał mienie, z którego możliwe było przeprowadzenie skutecznie postępowania egzekucyjnego. Skuteczny okazał zarzut naruszenia art. 116 § 1 pkt 2 O.p. Organy błędnie bowiem przyjęły, że wskazanie przez Stronę dłużników oraz listy wierzytelności i terminów ich płatności, nie jest wystarczające, dla uwolnienia się od odpowiedzialności za zaległości Spółki, i nie podjęły własnych czynności weryfikujących w tym zakresie.

Wobec powyższego należało uznać, że zaskarżona decyzja w zakresie ustaleń organów, narusza art. 120, art. 122, art. 187 § 1 i art. 191 O.p.

Podkreślić należy, że wszystkie okoliczności faktyczne mające wpływ na odpowiedzialność członka zarządu na gruncie art. 116 O.p. powinny zostać wyjaśnione przez organ podatkowy zgodnie z odpowiednimi przepisami postępowania, w szczególności z art. 122, art. 187 § 1 oraz art. 191 O.p. Zgodnie z zasadą prawdy obiektywnej wynikającej z art. 122 tej ustawy, w toku postępowania organy podatkowe podejmują wszelkie niezbędne działania w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy w postępowaniu podatkowym. Została ona skonkretyzowana w art. 187 § 1 O.p., który nakłada na organ podatkowy obowiązek zebrania i w sposób wyczerpujący rozpatrzenia całego materiału dowodowego. Tym samym organ prowadzący postępowanie jest obowiązany zebrać materiał dowodowy dotyczący wszystkich okoliczności, z którymi – na podstawie obowiązujących przepisów – wiążą się skutki prawne" (S. Babiarz i in., Ordynacja podatkowa. Komentarz, wyd. X, WKP 2017). Artykuł 191 O.p. stanowi natomiast, że organ podatkowy ocenia na podstawie całego zebranego materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona.

Zauważyć również należy, że Prezes Zarządu PFRON w tym w szczególności Minister nie wypowiedział się w zakresie przedawnienia zaległości będących przedmiotem przeniesienia odpowiedzialności na Skarżącego.

Jak stanowi art. 59 § 1 pkt 9 O.p. zobowiązanie podatkowe wygasa na skutek przedawnienia. Zgodnie natomiast z art. 70 § 1 O.p. zobowiązanie podatkowe przedawnia się z upływem 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym upłynął termin płatności podatku. W art. 70 § 2 i nast. O.p. przewidziane są różne okoliczności, które mają wpływ na bieg terminu przedawnienia, modyfikując go poprzez zawieszenie czy przerwanie. Powyższe przepisy dotyczące wygaśnięcia zobowiązania i jego przedawnienia również znajdują zastosowanie do zaległości we wpłatach na PFRON na podstawie art. 49 ust. 1 ustawy o rehabilitacji.

Odnosząc powyższe rozważania do stanu faktycznego sprawy wynikającego z przedłożonych akt administracyjnych wskazać należy, że zaległość we wpłatach na PFRON, za którą odpowiadać miałby Skarżący, dotyczy zobowiązań Spółki za poszczególne miesiące od stycznia do sierpnia 2013 r., które płatne były do dwudziestego dnia miesiąca następującego po miesiącu, którego dotyczy obowiązek wpłaty. Powyższe oznacza, że zobowiązania Spółki przedawniały z końcem 2018 r.

Decyzja organu pierwszej instancji wydana została w dniu [...] stycznia 2016 r., kiedy to zobowiązania Spółki nie były jeszcze przedawnione, jednak skarżona decyzja organu drugiej instancji wydana została dnia [...] września 2019 r., czyli wówczas, gdy upłynął już okres przedawniania zobowiązań we wpłatach na PFRON za okresy objęte decyzją.

Podkreślenia wymaga, że organ drugiej instancji, mimo tego, że orzekał o zobowiązaniach, które uległy już przedawnieniu zgodnie z art. 70 § 1 O.p. nie wypowiedział się co do kwestii wymagalności zobowiązań, do których odnosi się zaskarżona decyzja.

Z treści uzasadnienia zaskarżonej decyzji nie wynika, aby Minister w jakikolwiek sposób odniósł się do kwestii przedawnienia zobowiązania podatkowego. Minister powinien bowiem w sposób niewątpliwy wyjaśnić tą kwestię, także w zakresie uprawnienia do merytorycznego orzekania. Wadliwość ta z punktu widzenia sprawy nie miała wpływu na jej wynik, bowiem w aktach administracyjnych znajdują się dokumenty wskazujące, że doszło do skutecznego przerwania biegu terminu przedawnienia wskazanych zaległości na skutek dokonania czynności egzekucyjnej w postaci zajęcia rachunku bankowego Spółki, o czym została powiadomiona.

Biorąc pod uwagę powyższe okoliczności Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) p.p.s.a.

Z powyższych względów Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c, art. 145 § 3 oraz art. 135 p.p.s.a. orzekł o uchyleniu zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Prezes Zarząd PFRON z dnia [...] stycznia 2016 r. (pkt 1 wyroku) oraz o umorzeniu postępowania administracyjnego (pkt 2 wyroku).

Zgodnie z art. 145 § 3 p.p.s.a. w przypadku, o którym mowa w § 1 pkt 1 i 2, sąd stwierdzając podstawę do umorzenia postępowania administracyjnego, umarza jednocześnie to postępowanie. Zatem Sąd dostrzegając podstawę do umorzenia postępowania administracyjnego jest obowiązany, by o takim umorzeniu orzec.

Podstawę orzeczenia o zwrocie kosztów postępowania na rzecz strony Skarżącej stanowi art. 200 p.p.s.a. Na koszty te złożył się wpis od skargi (500 zł).