Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt II SA/Kr 224/01
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2004-06-29 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 604  Działalność gospodarcza, w tym z udziałem  podmiotów zagranicznych
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący : Sędzia NSA Grażyna Danielec Sędziowie : WSA Elżbieta Kremer (spr.) NSA Krystyna Kutzner Protokolant : Urszula Ogrodzińska po rozpoznaniu w dniu 29 czerwca 2004 r sprawy ze skargi W. R. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia 14 grudnia 2000 r Nr [...] w przedmiocie wpisu do ewidencji działalności gospodarczej skargę oddala


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] 2000r. znak [...] Prezydent Miasta [...] stwierdził wygaśnięcie jako bezprzedmiotowego wpisu do ewidencji działalności gospodarczej z dniem [...] 1997r., dokonanego w dniu [...] 1994r. pod nr [...] , w części obejmującej "obsługę prawną podmiotów gospodarczych w zakresie ich działalności gospodarczej" zgłoszonego przez W. R. zam. [...] , ul. [...] pod nazwą "Partner".

W uzasadnieniu decyzji organ I instancji wskazał, ze w dniu [...] 2000r. wpłynął wniosek Okręgowej Izby Radców Prawnych w [...] o wszczęcie postępowania o skreślenie z ewidencji działalności gospodarczej przedsiębiorcy W. R. prowadzącego działalność w zakresie obsługi prawnej podmiotów gospodarczych.

Zgodnie z art.8 ustawy z dnia 22 maja 1997r. o zmianie ustawy Prawo o adwokaturze, ustawy o radcach prawnych oraz niektórych innych ustaw /Dz.U. nr 41, poz.324 z późn. zm./ skreśleniu uległ art.24 ustawy z dnia 23 grudnia 1988r. o działalności gospodarczej /Dz.U. Nr 41, poz.324 z późn. zm. / mówiący o tym, że obsługa prawna jest działalnością gospodarczą. Tym samym zdaniem organu I instancji wpis do ewidencji działalności gospodarczej w zakresie obsługi prawnej podmiotów gospodarczych nie znajduje oparcia w przepisach prawa materialnego i stał się bezprzedmiotowy.

Odwołanie od powyższej decyzji złożył W. R. zarzucając, że decyzja została wydana z rażącym naruszeniem prawa polegającym na braku wskazania właściwego przepisu prawa materialnego w oparciu o który wydano decyzję. Zdaniem odwołującego się podstawą wydania przedmiotowej decyzji nie jest wykreślenie z ustawy o działalności gospodarczej art.24. Przepis ten może stanowić co najwyżej, podstawę prawną do odmowy wpisu adwokata lub radcy prawnego do ewidencji działalności gospodarczej polegającej na obsłudze prawnej podmiotów gospodarczych w zakresie ich działalności gospodarczej.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] po rozpatrzeniu odwołania wniesionego przez W. R. utrzymało w mocy decyzję organu I instancji.

W uzasadnieniu decyzji Kolegium wskazało; Artykuł 24 ustawy o działalności gospodarczej z dnia 23 grudnia 1988r., który po zmianie dokonanej art. 1 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990r. o zmianie ustawy o działalności gospodarczej / Dz.U.Nr 26, poz.149/ brzmiał " działalnością gospodarczą w rozumieniu ustawy jest również świadczenie pomocy prawnej /obsługi prawnej/ podmiotom gospodarczym w zakresie ich działalności gospodarczej przez adwokatów lub radców prawnych oraz przez spółki i spółdzielnie z ich udziałem " został art. 8 ustawy z dnia 22 maja 1997r. o zmianie ustawy - Prawo o adwokaturze , ustawy o radcach prawnych oraz niektórych innych ustaw /Dz.U Nr 75, poz. 471/ skreślony. Przepisy ustawy weszły w życie z dniem 15 września 1997r. Ponadto według treści art.4ust.1 ustawy o radcach prawnych świadczenie pomocy prawnej podmiotom gospodarczym należy do radcy prawnego. Ustawa określa zasady wykonywania zawodu radcy prawnego oraz wymagania jakie musi spełniać osoba wykonująca ten zawód. Zatem odwołujący się mógłby wykonywać obsługę prawną podmiotów gospodarczych tylko w oparciu i na zasadach określonych przepisami ustawy o radcach prawnych. Zdaniem Kolegium słusznie organ orzekający przyjął, iż w związku z uchyleniem przepisu art. 24 ustawy z dnia 23 grudnia 1988r. o działalności gospodarczej brak jest przepisów prawa materialnego uzasadniających prowadzenie działalności gospodarczej w zakresie obsługi prawnej podmiotów gospodarczych w oparciu o wpis do ewidencji działalności gospodarczej. W rozpatrywanej sprawie wpis do ewidencji działalności gospodarczej w części " obsługa prawna podmiotów gospodarczych w zakresie ich działalności gospodarczej " stał się bezprzedmiotowy. Stosownie zatem do art. 162 parag 1 pkt 1 Kpa organ administracji publicznej, który wydał decyzję w I instancji, stwierdza jej wygaśnięcie, jeżeli decyzja stała się bezprzedmiotowa, a stwierdzenie wygaśnięcia takiej decyzji nakazuje przepis prawa albo gdy leży to w interesie społecznym lub w interesie strony. Zdaniem Kolegium odwoławczego organ I instancji zasadnie przyjął w rozpatrywanej sprawie , iż powstały warunki określone przytoczonym przepisem do stwierdzenia wygaśnięcia wpisu do ewidencji działalności gospodarczej w części dotyczącej wykonywania obsługi prawnej podmiotów gospodarczych.

Skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego złożył W. R. wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] 2000r.

Skarżący podniósł, że przedmiotowe decyzje zostały wydane z rażącym naruszeniem prawa polegającym na braku wskazania podstawy prawnej w oparciu o którą zostały wydane. Ponadto skarżący zarzucił naruszenie art.65.1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej mówiący o prawie obywatela do wolności wyboru i wykonywania zawodu prawnika, jak również naruszenie art. 10 Kodeksu pracy przez nieuzasadnione i bezpodstawne zabronienie wykonywania zawodu prawnika, a także naruszenie art.14a ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych poprzez nie uznawanie wykonywania zawodu prawnika, jako wolnego zawodu. Skarżący podniósł także , że świadczona przez niego obsługa prawna ma znacznie węższy zakres od tej do której są uprawnieni adwokaci czy też radcy prawni, a zatem - zdaniem skarżącego - ten rodzaj obsługi nie jest wyłączony poprzez skreślenie art. 24 ustawy o działalności gospodarczej.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o oddalenie skargi, podtrzymując swoje wywody zawarte w uzasadnieniu decyzji. A nadto Kolegium Odwoławcze wskazało, że przepisy ustawy z dnia 19 listopada 1999r. Prawo działalności gospodarczej /Dz.U. Nr 101, poz. 1178 z późn. zm./, jednoznacznie stanowią, że świadczący pomoc prawną nie jest przedsiębiorcą w rozumieniu tej ustawy. Przepis art.87 ustawy wskazał, że działalność polegającą na świadczeniu pomocy prawnej określają przepisy ustawy z dnia 26 maja 1982r. Prawo o adwokaturze oraz ustawy z dnia 6 lipca 1982r. o radcach prawnych.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga w przedmiotowej sprawie została wniesiona do Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodek Zamiejscowy w Krakowie dnia 19 stycznia 2001 r.

Zgodnie z art. 97 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę -Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153, poz. 1271/ sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie albowiem zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem.

Podstawą prawną wpisu działalności gospodarczej skarżącego w zakresie pomocy prawnej podmiotom gospodarczym do ewidencji działalności gospodarczej stanowiły przepisy ustawy z dnia 23 grudnia 1988r. o działalności gospodarczej , a w szczególności przepis art.2 ust. 1 tej ustawy zawierający ogólną definicję pojęcia działalności gospodarczej oraz przepis art. 24 ust. 1 uściślający pojecie tej działalności w odniesieniu do świadczenia pomocy prawnej /obsługi prawnej/. Przepis art. 24 ust. 1 ustawy zamieszczony został w rozdziale IV ww. ustawy zawierającym przepisy szczególne. Oznacza to, iż normował sytuacje rozciągające pojęcie działalności gospodarczej na nietypowe rodzaje aktywności zawodowej, jak również, że bez zamieszczenia takiego przepisu, sam przepis art.2 ust. 1 nie mógłby stanowić samodzielnej podstawy materialnoprawnej do dokonania przedmiotowego przepisu. Przepis art.24 ust. 1 ustawy stanowił unormowanie szczególne w dwojakim znaczeniu jako - przepis szczególny w stosunku do ww. art.2 ust. 1 ustawy, ale również w stosunku do ustaw o wykonywaniu zawodu adwokackiego i radcy prawnego.

Prowadzenie ewidencji działalności gospodarczej winno odpowiadać rzeczywistemu i aktualnemu stanowi faktycznemu i prawnemu. Dlatego też przepis art.18 przedmiotowej ustawy nakładał na podmioty gospodarcze obowiązek zgłaszania w ciągu 14 dni wszelkich zmian odnoszących się do tych podmiotów i prowadzonej działalności.

Skutkiem wejścia w życie ustawy z dnia 14 lipca 1997r. o zmianie ustawy - Prawo o adwokaturze, ustawy o radcach prawnych oraz niektórych ustaw, która mocą art.8 dokonała zmiany w ustawie o działalności gospodarczej przez skreślenie art.24 tej ustawy, odpadła podstawa prawna do wpisu prowadzonej przez skarżącego działalności, do ewidencji działalności gospodarczej. Uchylenie tego przepisu oznacza, że przewidziane w nim uprawnienia przestały istnieć. Wbrew stanowisku skarżącego zmienia to jego sytuacje prawną, bowiem z przyczyn wyżej podanych, podstawy wpisu do działalności gospodarczej w odniesieniu do świadczenia pomocy prawnej nie mógłby stanowić jedynie art.2.ust.1 ustawy o działalności gospodarczej.

Z podanych wyżej przyczyn wpis prowadzonej przez skarżącego działalności gospodarczej w zakresie obsługi prawnej podmiotów gospodarczych stał się bezprzedmiotowy, co oznacza, iż wynikające z niego prawa i obowiązki przestały istnieć, należało zatem formalnie potwierdzić zaistniały stan prawny.

W tej sytuacji, skoro odpadły podstawy wpisu wynikające z art. 24 ustawy o działalności gospodarczej skutkiem uchylenia tego przepisu, to organ I instancji miał prawo podjąć decyzję, o której mowa w art. 162 parag 1 ust. 1 i parag.3 Kpa, czyli stwierdzić wygaśnięcie wpisu jako bezprzedmiotowego. Taki pogląd reprezentowany jest w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego / wyrok NSA z dnia 28 luty 2001 r., II S.A. 255/00 LEX nr 54556, wyrok NSA z dnia 20 marca 2003r., II S.A. 852/01 Wokanda 2003/7-8/79/.

Sprawa niniejsza była rozstrzygana w postępowaniu administracyjnym pod rządami ustawy z dnia 23 grudnia 1988r. o działalności gospodarczej i w świetle tych przepisów, zaskarżone decyzje badał Wojewódzki Sąd Administracyjny.

Dodatkowo należy zauważyć, że obecnie obowiązująca ustawa z dnia 19 listopada 1999r. Prawo działalności gospodarczej / Dz.U. Nr 101, poz. 1178 z późn. zm./, która weszła w życie z dniem 1 stycznia 2001r. uchylając z tym dniem ustawę o działalności gospodarczej z dnia 23 grudnia 1988r. stanowi w art.87, iż świadczący pomoc prawną nie jest przedsiębiorcą w rozumieniu tej ustawy. Działalność polegającą na świadczeniu pomocy prawnej określają przepisy ustawy z dnia 26 maja 1982r. Prawo o adwokaturze oraz ustawy z dnia 6 lipca 1982r. o radcach prawnych.

Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny, którego zadaniem jest kontrola zaskarżonych decyzji pod względem zgodności z prawem, stwierdzając, że zaskarżona decyzja prawa nie narusza, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153, poz. 1270/ skargę oddalił.