Wyrok WSA w Szczecinie, sygn. akt II SA/Sz 1081/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Data orzeczenia: 2019-01-17 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 134 par. 1, art. 151
journal: Dz.U. 2018 poz 1302
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r.  Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity
article: art. 32 ust. 4, art. 35 ust. 1
journal: Dz.U. 2018 poz 1202
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane.
article: art. 3, art. 5, art. 8, art. 10
journal: Dz.U. 2017 poz 1007
law: Ustawa z dnia 6 lipca 1982 r. o księgach wieczystych i hipotece. (t.j. Dz. U. z 2017 r. poz. 1007).
article: art. 290
journal: Dz.U. 2018 poz 1025
law: Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - tekst jednolity
article: art. 7, art. 77 par. 1, art. 97 par. 1 pkt 4
journal: Dz.U. 2018 poz 2096
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marzena Iwankiewicz Sędziowie Sędzia WSA Barbara Gebel (spr.), Sędzia WSA Patrycja Joanna Suwaj Protokolant starszy sekretarz sądowy Aneta Ciesielska po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 17 stycznia 2019 r. sprawy ze skargi Spółki A na decyzję Wojewody z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie zatwierdzenie projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę oddala skargę.


UZASADNIENIE

Wojewoda decyzją z dnia [...] r.

nr [...], wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia

14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2017 r.,

poz. 1257 z późn. zm.), zwanej dalej "K.p.a.", po rozpatrzeniu odwołania Spółki A od decyzji Starosty [...]

Nr [...] z dnia [...] r. zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na budowę dla Spółki B - wolno stojącego budynku usługowego branży motoryzacyjnej (serwis samochodowy z zapleczem socjalno-biurowym) wraz z urządzeniami zagospodarowania terenu oraz zewnętrznymi instalacjami: wodociągowymi, gazową, elektroenergetyczną, kanalizacji sanitarnej wraz z przepompownią ścieków, kanalizacji deszczowej z odprowadzaniem wód deszczowych do szczelnego zbiornika na terenie działki nr ewid.[...] położonej w U. , obręb U., gmina K. - utrzymał w mocy ww. decyzję.

Jak wynika z treści uzasadnienia decyzji Starosty [...] teren inwestycji (działka nr [...]) ma zapewniony dostęp do drogi publicznej (działka nr [...]) przez działki nr [...], [...], i [...]. W zakresie ww. ustaleń Starosta [...] powołał się na zapisy w księdze wieczystej prowadzonej dla działki inwestycyjnej (nr [...]).

Od decyzji Starosty [...] odwołanie wniosła Spółka A zarzucając zaskarżonej decyzji:

1) naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 5 ust. 1 pkt 9 ustawy z dnia

7 lipca 1994 r. Prawo budowlane, poprzez jego nieprawidłowe zastosowanie

i uznanie, że nieruchomość, na której realizowana będzie inwestycja określona

w decyzji, posiada dostęp do drogi publicznej, w sytuacji gdy nieruchomość ta nie posiada takiego dostępu do drogi publicznej, albowiem służebność gruntowa na rzecz właściciela nieruchomości, na której realizowana ma być inwestycja określona w decyzji, nie istnieje,

2) naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 77 § 1 K.p.a., poprzez brak rozpatrzenia całości materiału dowodowego i art. 7 K.p.a., poprzez niepodjęcie wszystkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, tj. niedokonanie przez organ I instancji ustaleń, w oparciu o treść i historię wpisów w KW nr [...] i [...], iż nieruchomość stanowiącą działkę nr [...], obręb U., na której realizowana ma być inwestycja objęta decyzją, nie posiada dostępu do drogi publicznej, gdyż służebność gruntowa dla działki nr [...] przez działkę nr [...] jest nieistniejącą, gdyż wygasła na skutek odłączenia działki nr [...] i przyłączenia jej do działki nr [...].

Z uzasadnienia odwołania wynika, ze służebność wygasła z uwagi na fakt powstania działki inwestycyjnej w wyniku następujących po sobie podziałów oraz scalania nieruchomości. Pierwotnie służebność ustanowiona została na rzecz działki

nr [...] (nieruchomość władnąca), z której to powstała działka nr [...], a w wyniku kolejnego podziału, działka nr [...]. Ostatecznie w wyniku scalenia działki [...]

z działką nr [...] powstała działka inwestycyjna nr [...]. Na skutek powyższego scalenia służebność wygasła. Dla poparcia swojego stanowiska odwołująca odniosła się do orzeczenia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 6 lipca 2015 r., sygn. akt. II SA/Kr 372/15, w którym to wyrażono pogląd, że w przypadku scalenia działek, na których nie ustanowiono służebności gruntowej, tj. nie będących nieruchomościami władnącymi, z działką, która taką służebnością dysponuje, nie powoduje samo w sobie rozszerzenia (przejścia) tego ograniczonego prawa rzeczowego na całą nowo powstałą nieruchomość. Jednocześnie odwołująca odniosła się do reprezentowanej w orzecznictwie (wyroki Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 29 kwietnia 2014 r., sygn. akt II SA/Kr 1286/13

i z dnia 06 lipca 2015 r., sygn. akt II SA/Kr 372/15) wykładni art. 290 § 1 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz. U. z 2018 r., poz. 1025 z późn. zm.), w świetle której sytuacja scalenia nieruchomości władnącej z nieruchomością, na rzecz której nie ustanowiono służebności, nie jest objęta normami prawnymi zawartymi w ww. przepisie.

Zgodnie z art. 290 § 1 Kodeksu cywilnego w razie podziału nieruchomości władnącej służebność utrzymuje się w mocy na rzecz każdej z części utworzonych przez podział; jednakże gdy służebność zwiększa użyteczność tylko jednej lub kilku

z nich, właściciel nieruchomości obciążonej może żądać zwolnienia jej od służebności względem części pozostałych. Tym samym odwołująca się zarzuciła również naruszenie art. 77 § 1 i art. 7 K.p.a., poprzez niepodjęcie wszystkich czynności zmierzających do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy w oparciu o treść i historię wpisów w księdze wieczystej prowadzonej dla działki inwestycyjnej. Ponadto, na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 K.p.a. odwołująca się wniosła o zawieszenie postępowania odwoławczego, względnie o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji.

Inwestor, pismem z dnia 7 sierpnia 2018 r., wniósł odpowiedź na odwołanie strony postępowania, wskazując, że nieruchomość, na której ma być realizowana inwestycja, tj. działka nr [...] posiada dostęp do drogi publicznej. Inwestor podważył zasadność wniosku o zawieszenie postępowania odwoławczego.

Wojewoda, po rozpatrzeniu wniosku odwołującej się, postanowieniem z dnia [...] r., znak: [...], odmówił zawieszenia postępowania odwoławczego.

Wojewoda w swojej decyzji z dnia [...] r. stwierdził, że zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 9 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2018 r., poz. 1202 z późn. zm.) obiekt budowlany jako całość oraz jego poszczególne części, wraz ze związanymi z nim urządzeniami budowlanymi należy, biorąc pod uwagę przewidywany okres użytkowania, projektować i budować w sposób określony w przepisach, w tym techniczno-budowlanych, oraz zgodnie z zasadami wiedzy technicznej, zapewniając: poszanowanie, występujących w obszarze oddziaływania obiektu, uzasadnionych interesów osób trzecich, w tym zapewnienie dostępu do drogi publicznej. Oczywistym jest, co nie było kwestionowane przez strony postępowania, że pozwolenie na budowę może zostać wydane pod warunkiem zapewnienia dla terenu objętego inwestycją odpowiedniego dostępu do drogi publicznej, co może nastąpić również poprzez ustanowienie stosownej służebności. Twierdzenie takie znajduje swe oparcie nie tylko w postanowieniach ww. przepisu Prawa budowlanego, ale również w zapisach § 14 rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z 2015 r., poz. 1422 z późn. zm.) – patrz, orzeczenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 23 maja 2018 r., sygn. akt II SA/Gd 99/18.

W świetle zarzutów podniesionych w odwołaniu, istotnym dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy jest ustalenie, czy warunek odpowiedniego dostępu działki inwestycyjnej do drogi publicznej został przez inwestora spełniony. W wyniku analizy zapisów księgi wieczystej nr [...] - Dział I-SP - Spis praw związanych

z własnością, prowadzonej dla działki inwestycyjnej nr [...], ustalono, że:

- każdoczesny właściciel nieruchomości ma nieodpłatne i na czas nieokreślony prawo przejazdu i przechodu przez nieruchomość nr [...]; prawo wykonywane będzie poprzez wytyczoną drogę (pas gruntu) o szerokości 4,5 metra, na części nieruchomości obciążonej - numer prawa 1,

- prawo swobodnego przejazdu i przechodu, za jednorazową odpłatnością, przez nieruchomość [...], pasem gruntu o szerokości 6 (szczęściu) metrów - numer prawa 3,

- każdoczesny właściciel nieruchomości ma na czas nieoznaczony, prawo swobodnego przejazdu i przechodu przez nieruchomość [...], pasem gruntu (drogi) o szerokości 6 metrów z łukiem zakrętu w prawo o promieniu 3 metrów - numer prawa 2,

- każdoczesny właściciel nieruchomości opisanej w niniejszej księdze wieczystej ma nieodpłatne i na czas nieokreślony, w celu zapewnienia dostępu do drogi publicznej, prawo swobodnego przejazdu i przechodu przez nieruchomość [...], pasem gruntu o szerokości 6 m (szczęściu metrów).

Uprawnienia związane z prawem własności, ujawnione w księdze wieczystej prowadzonej dla działki inwestycyjnej, znajdują odpowiednie odzwierciedlenie

w zapisach ksiąg wieczystych prowadzonych dla nieruchomości obciążonych (w Dziale III - Prawa, roszczenia i ograniczenia). I tak dla działki nr [...] ograniczone prawo rzeczowe ujawnione zostało pod numer wpisu 4 (nr księgi: [...]), dla działki [...] pod numerem wpisu 4 (nr księgi: [...]), a dla działki nr [...] pod numerem wpisu 6 i 7 (nr księgi: [...]). Tym samym Wojewoda, na podstawie wpisów w ww. księgach wieczystych ustalił, że działka inwestycyjna ma dostęp do drogi publicznej, tj. działki nr [...] (patrz, wypis z ewidencji gruntów dla działki nr [...]; [...]). Przy czym podkreślenia wymaga, że w ocenie organu nie znajduje uzasadnienia twierdzenie odwołującej się jakoby służebność ustanowiona pierwotnie na rzecz działki nr [...], wygasła, z uwagi na fakt scalenia działki inwestycyjnej, powstałej w wyniku podziału ww. działki [...], tj. działki władnącej, z działką nie władnącą nr [...]. Z brzmienia art. 290 Kodeksu cywilnego wynika jedynie norma, w świetle której podział nieruchomości władnącej powoduje utrzymanie służebności ex lege na rzecz każdej z części utworzonych w wyniku podziału. Inaczej podział nieruchomości władnącej nie powoduje z mocy prawa wygaśnięcia służebności, która utrzymuje się na każdej z nowo utworzonej części. Ustawodawca przyjął zasadę kontynuacji istnienia służebności. Co więcej, w literaturze prawniczej podkreśla się, że konsekwencją ww. zasady jest przyjęcie, że jeżeli na skutek podziału nieruchomości władnącej odłączona od niej część została połączona z inną nieruchomością, dla której księga wieczysta jest już prowadzona, utrzymana w mocy służebność gruntowa przysługuje każdoczesnemu właścicielowi nieruchomości, do której przyłączono wydzieloną część ("Sąsiedztwo nieruchomości. Komentarz", Małgorzata Balwicka-Szczyrba, Grzegorz Karaszewski, Anna Sylwestrzak, Rok 2014; "Kodeks cywilny. Komentarz", red. dr hsb. Konrad Osajda, Wydanie 1, Rok 2017). Podobne stanowisko zajął Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 14 czerwca 2016 r., sygn. akt II OSK 2447/14 - "Odnośnie istnienia służebności gruntowej nie istnieje przepis prawa, z którego wynikałoby, że scalenie i podział nieruchomości ma wpływ na wygaśnięcie takiego prawa. W szczególności nie wynika taka konkluzja z treści art. 290 K.c.". Na marginesie niniejszych rozważań wskazania wymaga, że ustawa z dnia 6 lipca 1982 r. o księgach wieczystych i hipotece (Dz. U. z 2017 r., poz. 1007 z późn. zm.) zawiera domniemania prawne, że prawo jawne z księgi wieczystej jest wpisane zgodnie z rzeczywistym stanem prawnym, a prawo wykreślone nie istnieje – art. 3 ww. ustawy. Przy czym wpis ostrzeżenia, informującego o wystąpieniu z roszczeniem o usunięcie niezgodności treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym, nie obala ww. domniemań. Wpis prawa w księdze wieczystej jest natomiast w postępowaniu administracyjnym wiążący, a stan prawny wynikający z księgi wieczystej będzie istniał dopóty, dopóki niezostanie usunięty wpis niezgodny z rzeczywistym stanem prawnym (wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 12 sierpnia 2015 r., sygn. akt VII SA/Wa 3025/14). Mając powyższe na uwadze Wojewoda za niezasadny uznał zarzut naruszenia art. 77 § 1 i art. 7 K.p.a., poprzez niepodjęcie wszystkich czynności zmierzających do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy w oparciu o treść i historię wpisów w księdze wieczystej prowadzonej dla działki inwestycyjnej.

Ponadto Wojewoda ustalił, że decyzja Starosty [...] spełnia wymagania określone przepisami art. 32 ust. 4 i art. 35 ust. 1 Prawa budowlanego, a tym samym zaistniała podstawa do zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę dla przedmiotowego zamierzenia inwestycyjnego. Jak wynika z akt Inwestor złożył oświadczenie o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, projekt budowlany sporządzony został przez osoby posiadające stosowne uprawnienia, które złożyły oświadczenie o sporządzeniu projektu budowlanego zgodnie z obowiązującymi przepisami i zasadami wiedzy technicznej. Jednocześnie projekt budowlany sporządzono zgodnie z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla terenu w części obrębów Przecław, Ustowo i Warzymice w gminie Kołbaskowo, uchwalonego uchwałą Nr XV/139/2015 Rady Gminy Kołbaskowo z dnia 08 lutego 2016 r. (Dz. Urz. Woj. Zacho, z 2016 r., poz. 663), zwanej dalej "planem miejscowym". Jak wynika z projektu budowlanego cała inwestycja realizowana będzie na części działki nr [...] zlokalizowanej na terenie oznaczonym w planie miejscowym symbolem 6UT, o przeznaczeniu zabudowa usług turystycznych; dopuszcza się możliwość lokalizacji innych usług. Budynek usługowy zlokalizowany został z zachowaniem nieprzekraczalnej linii zabudowy, a jego cechy konstrukcyjne spełniają wymagania planu miejscowego w zakresie maksymalnej wysokości zabudowy, ukształtowania dachu. Zachowano jednocześnie wymagania w zakresie maksymalnej powierzchni zabudowy, minimalnej powierzchni biologicznie czynnej, kształtowania przestrzeni publicznych, obsługi komunikacyjnej. Projekt budowlany został uzgodniony bez uwag z rzeczoznawcą ds. zabezpieczeń przeciwpożarowych.

Powyższa decyzja została zaskarżona przez Spółkę A do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie.

Skarżąca wydanym decyzjom zarzuciła:

I. naruszenie przepisów prawa materialnego:

a) art. 290 § 1 Kodeksu cywilnego, poprzez jego błędną wykładnię i uznanie,

że w przypadku odłączenia części nieruchomości władnącej i przyłączenia jej do innej nieruchomości, niestanowiącej nieruchomości władnącej z tytułu służebności gruntowej przejazdu i przechodu, służebność gruntowa na wydzielonej części nieruchomości władnącej obejmuje z mocy prawa także nieruchomość, nie stanowiącą nieruchomości władnącej, do której taka część nieruchomości została przyłączona, podczas gdy z powyższego przepisu taki skutek nie wynika, w związku z czym służebność taka wygasa w stosunku do odłączonej i scalonej z inną nieruchomością części nieruchomości władnącej,

b) art. 5 ust. 1 pkt 9 ustawy z dnia z 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane, poprzez jego nieprawidłowe zastosowanie i uznanie, że nieruchomość, na której realizowana będzie inwestycja określona w decyzjach, posiada dostęp do drogi publicznej, w sytuacji gdy nieruchomość ta nie posiada takiego dostępu, albowiem służebność gruntowa na rzecz właściciela nieruchomości, na której realizowana ma być inwestycja określona w tych decyzjach, wygasła na skutek odłączenia części nieruchomości władnącej i przyłączenia jej do innej nieruchomości, które to naruszenia miały wpływ na rozstrzygnięcie niniejszej sprawy.

II. naruszenie przepisów procedury:

a) naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 77 § 1 K.p.a., poprzez brak rozpatrzenia całości materiału dowodowego i art. 7 K.p.a., poprzez niepodjęcie wszystkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego,

tj. niedokonanie przez organ I instancji ustaleń, w oparciu o treść i historię wpisów

w KW nr [...] i [...], iż nieruchomość stanowiąca działkę

nr [...], obręb U., na której realizowana ma być inwestycja, nie posiada dostępu do drogi publicznej, gdyż służebność gruntowa dla działki nr [...] przez działkę nr [...] jest nieistniejąca, gdyż wygasła na skutek odłączenia działki nr [...] i przyłączenia jej do działki nr [...];

b) naruszenie art. 97 § 1 pkt 4 K.p.a., poprzez jego niezastosowanie i wydanie

w postępowaniu przed Wojewodą postanowienia z dnia

[...] r. o odmowie zawieszenia postępowania w niniejszej sprawie pomimo, iż rozstrzygnięcie sprawy i wydanie decyzji było uzależnione od uprzedniego rozpoznania przez Sąd Rejonowy [...] w S. powództwa skarżącej o uzgodnienie treści ksiąg wieczystych nr [...] i [...] z rzeczywistym stanem prawnym (sygn. akt: [...]).

III. Wskazując na powyższe skarżąca wniosła o :

1. uchylenie w całości decyzji Wojewody z dnia [...] r. (sygn. akt: [...]) oraz poprzedzającej ją decyzji Starosty [...] nr [...] z dnia [...] r. w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę,

2. zasądzenie na rzecz skarżącej zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

W uzasadnieniu skargi skarżąca podtrzymała zarzuty wcześniej podnoszone

w odwołaniu o nieposiadaniu przez działkę nr [...], będącą w dyspozycji inwestora, dostępu do drogi publicznej, co związane jest z faktem podziałów i scalania działek. Ponadto podniosła, równolegle z odwołaniem od decyzji Starosty [...], złożyła

w Sądzie Rejonowym [...] w S. (data nadania

w urzędzie pocztowym: 17.07.2018 r.) pozew o uzgodnienie treści ksiąg wieczystych

nr [...] i [...] z rzeczywistym stanem prawnym, w którym wniosła o ustalenie przez sąd, że wpis pod numerem 3 w dziale I-Sp

KW nr [...], prawa związanego z własnością nieruchomości, jest niezgodny z rzeczywistym stanem prawnym i ustalenie, że prawo to nie istnieje

i w związku z tym o nakazanie Sądowi Rejonowemu [...]

w S., I Zamiejscowy Wydział Ksiąg Wieczystych w P. wykreślenia tego wpisu z księgi wieczystej oraz o uzgodnienie treści księgi wieczystej

nr [...] z rzeczywistym stanem prawnym poprzez ustalenie, że wpis

w dziale III pod numerem 4 ograniczonego prawa rzeczowego, jest niezgodny

z rzeczywistym stanem prawnym i ustalenie, że nieruchomością władnącą z tytułu służebności wpisanej w powyższym wpisie nie jest każdoczesny właściciel nieruchomości wpisanej w księdze wieczystej nr [...] i w związku z tym

o nakazanie Sądowi Rejonowemu [...] w S.,

XI Zamiejscowy Wydział Ksiąg Wieczystych w P. wykreślenia księgi wieczystej

nr [...] z pola "Wskazania innej nieruchomości – nieruchomość władnąca" nr "Lp.2". O wniesieniu powyższego pozwu do sądu, skarżąca poinformowała Wojewodę w odwołaniu od decyzji Starosty [...].

Ponadto Sąd Rejonowy [...] w S., na wniosek skarżącej, wydał postanowienie z dnia [...] (sygn. [...])

w sprawie udzielenia zabezpieczenia roszczenia skarżącej, poprzez nakazanie wpisania w księdze wieczystej nr [...] ostrzeżenia o toczącym się postępowaniu w sprawie o uzgodnienie treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym. Powyższe postanowienie jest wykonalne, co wynika z art. 743 § 2 Kodeksu postępowania cywilnego oraz z pieczęci (w prawym górnym rogu) na dokumencie postanowienia. Skarżąca w dniu 8 sierpnia 2018 r. na podstawie ww. postanowienia złożyła do Sądu Rejonowego [...] w S. XI Zamiejscowy Wydział Ksiąg Wieczystych wniosek o wpis w księdze wieczystej nr [...] ostrzeżenia o toczącym się postępowaniu w sprawie

o uzgodnienie treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym. Skarżąca poinformowała Wojewodę o wydaniu przez sąd powyższego postanowienia pismem z dnia 8 sierpnia 2018 r., pomimo tego Wojewoda oddalił odwołanie skarżącej.

Zdaniem skarżącej, z uzasadnienia zaskarżonej decyzji Wojewody wynika,

że oparł się on wyłącznie na treści wpisów w księdze wieczystej i uznał, że Starosta [...], poprzestając także na sprawdzeniu wpisów w księgach wieczystych prawidłowo ustalił stan prawny i faktyczny. Decyzja Wojewody oraz poprzedzająca ją decyzja Starosty są błędne, gdyż naruszają zarówno przepisy prawa materialnego, jak i procesowego w związku z czym powinny zostać wyeliminowane z obrotu prawnego.

W ocenie skarżącej, dyspozycja przepisu art. 290 § 1 Kodeksu cywilnego nie obejmuje sytuacji takiej jak w niniejszym przypadku, tj. wydzielenia części nieruchomości władnącej a następnie przyłączenie jej do innej nieruchomości nie stanowi przypadku, a jedynie sytuację, w której część nieruchomości władnącej zostaje wydzielona i zostaje dla niej założona nowa księga wieczysta (nie dochodzi więc do wydzielenia i połączenia jej z inną nieruchomością). Powyższą wykładnię przepisu art. 290 § 1 Kodeksu cywilnego podzielił Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w wyroku z dnia 29 kwietnia 2014 r., sygn. II SA/Kr 1286/13, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w wyroku z dnia 06.07.2015 r., sygn. II SA/Kr 372/15.

Podkreślić należy, że przepis art. 290 § 1 kodeksu cywilnego stanowi

lex specialis i nie może być interpretowany rozszerzająco. Aby służebność gruntowa mogła być rozszerzana na rzecz kolejnych nieruchomości władnących bez zgody właściciela nieruchomości obciążonej, musiałaby istnieć ku temu wyraźna podstawa prawna, której w przepisach powszechnie obowiązującego prawa nie ma. Należy więc uznać, że w przypadku jeśli część nieruchomości władnącej zostaje podzielona

a następnie połączona z inną nieruchomością, która nie stanowiła nieruchomości władnącej, to wobec braku normy prawnej, która stanowiłaby o utrzymaniu służebności nie tylko na wydzielonej części nieruchomości władnącej ale także rozciągałaby tą służebność także na nieruchomość do której została przyłączona wydzielona część nieruchomości władnącej, służebność na wydzielonej części nieruchomości władnącej wygasa. Sytuacja taka stanowi bowiem ograniczenie prawa własności właściciela nieruchomości obciążonej, który ustanawiając w drodze umowy służebność gruntową, nie przewidywał, że służebność ta będzie służyć nieruchomości władnącej o znacznie większej powierzchni (a co za tym idzie, np. natężenie ruchu na jego nieruchomości może być dużo większe).

Podkreślić należy, że o istnieniu wpisów w KW nr [...] oraz

nr [...] dotyczących przedmiotowej służebności, skarżąca dowiedziała się dopiero po wydaniu decyzji Starosty w niniejszej sprawie, gdyż wpis służebności na rzecz nieruchomości wpisanej w KW nr [...] oraz wpis obciążenia nieruchomości wpisanej w KW nr [...] na rzecz ww. nieruchomości nastąpił w wyniku działania przez sąd z urzędu.

Skarżąca zaskarżyła nadto postanowienie Wojewody

z dnia [...] r. o odmowie zawieszenia postępowania odwoławczego.

Na postanowienie to nie przysługiwało bowiem zażalenie, w związku z czym jego zaskarżenie jest elementem skargi. Wydanie przez Wojewodę tego postanowienia stanowiło naruszenie art. 97 §1 pkt 4 K.p.a. Skarżąca wniosła bowiem do Sądu Rejonowego [...] w S. powództwo o uzgodnienie treści ksiąg wieczystych nr [...] i [...] z rzeczywistym stanem prawnym (sygn. akt: [...]), które opisane zostało w niniejszej skardze. W przypadku wydania przez sąd wyroku uwzględniającego powyższe powództwo służebność gruntowa przejazdu i przechodu przez działkę nr [...] na rzecz działki nr [...] zostanie wykreślona z księgi wieczystej, co skutkować będzie doprowadzeniem do zgodności stanu prawnego ujawnionego w powyższych księgach wieczystych z rzeczywistym stanem prawnym a inwestor utraci, także formalnie, podstawę do powoływania się na powyższą służebność jako podstawę dostępu do drogi publicznej. Nie ulega wątpliwości, że wyrok sądu powszechnego w sprawie cywilnej, potwierdzający nieistnienie służebności, a co za tym idzie, brak dostępu do drogi publicznej, stanowi zagadnienie wstępne, które wymaga rozpatrzenia przed wydaniem ostatecznej decyzji administracyjnej w przedmiocie udzielenia pozwolenia na budowę. Wojewoda zignorował jednak powyższy fakt i odmówił zawieszenia postępowania, pomimo istnienia obligatoryjnej przesłanki zawieszenia.

W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zaprezentowane w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie z w a ż y ł, co następuje:

Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2018 r., poz. 2107) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem.

Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.).

Rozpoznając sprawę w świetle powołanego wyżej kryterium legalności sąd uznał, iż skarga nie może być uwzględniona, bowiem podejmując zaskarżone rozstrzygnięcie organ prawa nie naruszył.

Kwestię sporną w niniejszym postępowaniu stanowi dostęp do drogi publicznej działki objętej zainwestowaniem, tj. działki o numerze ewidencyjnym [...], obręb U., gm. K.. W tym zakresie obydwa organy oparły się na wpisach dokonanych w księdze wieczystej nieruchomości.

Zgodnie z art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o księgach wieczystych

i hipotece (Dz. U. z 2018 r., poz.1916 ze zm.), zwanej dalej "u.k.w.h", - Domniemywa się, że prawo jawne z księgi wieczystej jest wpisane zgodnie z rzeczywistym stanem prawnym.

Ponadto przepis art. 5 ww. ustawy ustanawia tzw. rękojmię wiary publicznej ksiąg wieczystych - W razie niezgodności między stanem prawnym nieruchomości ujawnionym w księdze wieczystej a rzeczywistym stanem prawnym treść księgi rozstrzyga na korzyść tego, kto przez czynność prawną z osobą uprawnioną według treści księgi nabył własność lub inne prawo rzeczowe.

Z kolei art. 8 ww. ustawy stanowi, że rękojmię wiary publicznej ksiąg wieczystych wyłącza wzmianka o wniosku, o skardze na orzeczenie referendarza sądowego, o apelacji lub kasacji oraz ostrzeżenie dotyczące niezgodności stanu prawnego ujawnionego w księdze wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym nieruchomości.

W ślad za wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 1 czerwca

2016 r. , sygn. akt I OSK 2100/14 można więc powiedzieć, że:

"1.Domniemywa się, że prawo jawne z księgi wieczystej jest wpisane zgodnie

z rzeczywistym stanem prawnym. Z tej przyczyny organ administracyjny nie ma możliwości, aby w toku postępowania, jakie przed nim się toczy, dokonywać odmiennych ustaleń prawnych od tych, jakie wynikają z prawomocnych orzeczeń sądowych, w tym z wpisów dokonanych w księdze wieczystej.

2.Kwestia przeprowadzenia dowodu przeciwko domniemaniu, wynikającemu

z treści wpisu ujawnionego w księdze wieczystej jest zagadnieniem prawa cywilnego. Przyjęcie poglądu odmiennego, polegającego na tym, że domniemanie, wynikające

z art. 3 ust. 1 u.k.w.h., mogłoby być obalone także w postępowaniu administracyjnym, prowadziłoby do sytuacji, w której w istocie rzeczy organ administracji publicznej zastępowałby sąd powszechny bo wydawałby rozstrzygnięcie w kwestii zastrzeżonej dla postępowań cywilnych. Sytuacja taka nie jest zaś oczywiście prawnie dopuszczalna."

Odwołać się należy także do kolejnego wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 25 kwietnia 2017 r., sygn. akt I OSK 1909/15 (LEX

nr 2441469), w którym sąd wypowiedział się: "Wzruszalne domniemanie z art. 3 u.k.w.h., istnieje, mimo że w księdze wieczystej zostało uwzględnione ostrzeżenie

(art. 10 u.k.w.h.) zabezpieczające roszczenie o usunięcie niezgodności między prawem wpisanym, objętym domniemaniem, a rzeczywistym stanem prawnym.

Organ administracyjny nie ma możliwości, by w toku postępowania, jakie przed nim się toczy, dokonywać odmiennych ustaleń prawnych od tych, jakie wynikają z prawomocnych orzeczeń sądowych, w tym z wpisów dokonanych w księdze wieczystej. Zasada wyrażona w art. 3 u.k.w.h. wyklucza jakąkolwiek kontrolę

w postępowaniu administracyjnym, dotyczącą treści wpisów własności w tychże księgach."

Skład sądu orzekający w niniejszej sprawie w pełni podziela stanowisko zaprezentowane w obu wyrokach, tym bardziej, że Sąd Okręgowy w S. postanowieniem z dnia [...] r. zmienił zaskarżone postanowienie sądu Rejonowego [...] w S. z dnia [...] r. sygn. akt [...] w ten sposób, że oddalił wniosek powódki (Spólka A) o udzielenie zabezpieczenia w postępowaniu o uzgodnienie treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym.

Mając na uwadze powyższe w niniejszej sprawie organy nie naruszyły art. 290 Kodeksu cywilnego, bowiem nie były uprawnione do jego stosowania, nie naruszyły także art. 7 i 77 § 1 K.p.a., bowiem zabrały materiał dowodowy wystarczający do wydania decyzji.

Ponadto należy dodać, że przez zagadnienie wstępne rozumie się zagadnienie prawne o charakterze materialnym, które wyłoniło się w toku postępowania w sprawie administracyjnej i do którego rozstrzygnięcia nie jest właściwy organ prowadzący postępowanie, ale inny organ lub sąd, i rozstrzygnięcie tego zagadnienia jest koniecznym warunkiem wydania decyzji przez organ administracji. W niniejszej sprawie rozstrzygnięcie zagadnienia dotyczącego uzgodnienia treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym, nie było warunkiem koniecznym do wydania decyzji administracyjnej w sprawie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę. Zawieszając postępowanie na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 K.p.a. organ nie może kierować się przewidywaniami co do wyniku postępowania lecz tym, czy w świetle posiadanych materiałów dowodowych i obowiązującego prawa jest możliwe samodzielne rozpoznanie przezeń sprawy. Od rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego powinno bowiem zależeć rozpoznanie sprawy w ogóle, a nie wydanie mniej lub bardziej pozytywnej bądź negatywnej decyzji.

Zdaniem sądu, organ wydając zaskarżoną decyzję nie naruszył art. 97 § 1 pkt 4 K.p.a., gdyż swoje rozstrzygnięcie w zakresie dostępu do drogi publicznej działki objętej zainwestowaniem oparł na wpisach służebności w księdze wieczystej [...]

Mając na uwadze, że zaskarżona decyzja i poprzedzająca ją decyzja spełniają wymagania określone przepisami ustawy – Prawo budowlane, tj. art. 32 ust. 4 i art. 35 ust. 1, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie, na podstawie art. 151 ustawy –Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, skargę oddalił.