Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt II SA/Wa 764/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2015-02-05 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6195 Funkcjonariusze Straży Pożarnej
Hasła tematyczne: Straż pożarna
Skarżony organ: Komendant Państwowej Straży Pożarnej
Treść wyniku: Uchylono zaskarżone postanowienie i poprzedzające je postanowienie
Powołane przepisy: article: art. 134 par. 1  art. 135  art. 153  art. 170
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA – Danuta Kania (sprawozdawca) Sędzia WSA – Sławomir Antoniuk Sędzia WSA – Andrzej Kołodziej Protokolant – specjalista Marek Kozłowski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 lutego 2015 r. sprawy ze skargi J. R. na postanowienie Komendanta Głównego Państwowej Straży Pożarnej z dnia [...] marca 2014 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania I. uchyla: 1. zaskarżone postanowienie oraz utrzymane nim w mocy postanowienie [...] Komendanta Wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej z dnia [...] lutego 2014 r. nr [...], 2. postanowienie Komendanta Głównego Państwowej Straży Pożarnej z dnia [...] grudnia 2013 r. nr [...] oraz postanowienie [...] Komendanta Wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej z dnia [...] listopada 2013 r. nr [...], 3. decyzję Komendanta Głównego Państwowej Straży Pożarnej z dnia [...] października 2013 r. nr [...] oraz decyzję [...] Komendanta Wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej z dnia [...] września 2013 r. nr [...], II. stwierdza, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu w całości.


UZASADNIENIE

Komendant Główny Państwowej Straży Pożarnej postanowieniem nr [...] z dnia [...] marca 2014 r., na podstawie art. 138 § 1 pkt 1, art. 148 § 1 i art. 149 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r., poz. 267), dalej "k.p.a.", utrzymał w mocy postanowienie [...] Komendanta Wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej nr [...] z dnia [...] lutego 2014 r. o odmowie wznowienia postępowania zakończonego ostateczną decyzją Komendanta Wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej w K. nr [...] (znak:[...]) z dnia [...] września 1996 r.

Zaskarżone postanowienie zostało wydane w następującym stanie faktycznym i prawnym:

Pismem z dnia [...] grudnia 2012 r. (data wpływu do organu [...] grudnia 2012 r.) J.R. złożył do [...] Komendanta Wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej wniosek o wznowienie postępowania administracyjnego zakończonego decyzją Komendanta Wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej w K. nr [...] z dnia [...] września 1996 r., mocą której organ uchylił decyzję nr [...] Komendanta Rejonowego Państwowej Straży Pożarnej w G. z dnia [...] sierpnia 1996 r. w części dotyczącej przyznania J.R. odprawy emerytalnej w wysokości 440% miesięcznego uposażenia jako rażąco naruszającą prawo i ustalił dla ww. odprawę emerytalną w wysokości 300% miesięcznego wynagrodzenia.

J.R. jako podstawę wznowienia postępowania podał art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. Wskazał przy tym na dotyczące jego osoby "ustalenia i okoliczności już rozstrzygnięte ostatecznym i prawomocnym wyrokiem z dnia [...] października 2011 r. pod sygn. akt [...] Sądu Apelacyjnego w K. – [...] Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych, mocą którego Sąd Apelacyjny w K. ustalił i ujawnił przykładowo nowe istotne dla sprawy okoliczności faktyczne:

- że okres pracy od dnia [...] stycznia 1978 r. do [...] maja 1981 r. na stanowisku nazwanym "samodzielny referent ds. ochrony przeciwpożarowej" w Inspektoracie Ochrony Przeciwpożarowej - Zawodowej jednostce Ochrony Przeciwpożarowej [...] przy Instytucie [...] w G., jest okresem pracy w szczególnym charakterze,

- że faktycznie wykonywał prace należące do obowiązków funkcjonariuszy, a więc pracował tak, jak taki funkcjonariusz,

- że od dnia [...] stycznia 1978 r. do [...] maja 1981 r. na stanowisku nazwanym "samodzielny referent ds. ochrony przeciwpożarowej" w Inspektoracie Ochrony Przeciwpożarowej - Zawodowej jednostce Ochrony Przeciwpożarowej [...] przy Instytucie [...] w G., faktycznie wykonywał prace należące do obowiązków funkcjonariuszy, pracował tak jak funkcjonariusz, a rodzaj i charakter pracy w spornym okresie w pełni odpowiadał rodzajowi pracy wykonywanej przez funkcjonariuszy pożarnictwa i jest uznany za okres pracy w szczególnym charakterze,

- że ubezpieczony w okresie zatrudnienia od dnia [...] stycznia 1978 r. do [...] maja 1981 r. w Instytucie [...] w G. na stanowisku samodzielnego referenta ds. ochrony przeciwpożarowej wykonywał takie same obowiązki, jak mianowany funkcjonariusz pożarnictwa, a zajmowane przez niego stanowisko mogło być objęte również przez pracownika nieposiadającego aktu mianowania".

Wnioskodawca powołał również okoliczność, iż wyrokiem z dnia [...] grudnia 2012 r. Sąd Najwyższy oddalił kasację organu rentowego - Zakładu Ubezpieczeń Społecznych od ww. wyroku Sądu Apelacyjnego w K. [...] Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] października 2011 r. sygn. akt [...].

Wskazał także, iż o okoliczności stanowiącej podstawę wznowienia postępowania dowiedział się w dniu [...] grudnia 2012 r. w wyniku dokonanej analizy postanowienia Komendanta Miejskiego Państwowej Straży Pożarnej w G. z dnia [...] grudnia 2012 r. nr [...] o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie sprostowania świadectwa służby z dnia 30 sierpnia 1996 r., doręczonego mu listem poleconym w dniu 27 grudnia 2012 r. za pośrednictwem poczty.

[...] Komendant Wojewódzki Państwowej Straży Pożarnej postanowieniem z dnia [...] stycznia 2013 r. nr [...] odmówił wznowienia postępowania zakończonego ostateczną decyzją Komendanta Wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej w K. z dnia [...] września 1996 r.

W wyniku rozpatrzenia zażalenia J.R. Komendant Główny Państwowej Straży Pożarnej postanowieniem z dnia [...] lutego 2013 r. nr [...] uchylił zaskarżone postanowienie i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji.

Wobec powyższego, [...] Komendant Wojewódzki Państwowej Straży Pożarnej, działając na podstawie art. 145 § 1, art. 146 § 1 oraz art. 149 k.p.a., postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2013 r. nr [...] ponownie odmówił wznowienia postępowania zakończonego ostateczną decyzją Komendanta Wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej w K. z dnia [...] września 1996r.

Komendant Główny Państwowej Straży Pożarnej, po rozpatrzeniu zażalenia, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 w zw. z art. 144 k.p.a., postanowieniem z dnia [...] maja 2013 r. nr [...] uchylił postanowienie organu pierwszej instancji i orzekł co do istoty sprawy w następujący sposób: "na podstawie art. 145 § 1 pkt 5, art. 148 § 1 oraz art. 149 § 1 k.p.a., po rozpatrzeniu wniosku J.R. z dnia [...] grudnia 2012 r. o wznowienie postępowania zakończonego ostateczną decyzją [...] Komendanta Wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej z dnia [...] września 1996 r. w sprawie odprawy emerytalnej postanawiam wznowić postępowanie administracyjne".

Powyższe postanowienie stało się przedmiotem skargi J.R. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który wyrokiem z dnia 21 października 2013 r. o sygn. akt II SA/Wa 1525/13 stwierdził nieważność postanowienia Komendanta Głównego Państwowej Straży Pożarnej z dnia [...] maja 2013 r. nr [...] oraz określił, że postanowienie to nie podlega wykonaniu w całości. Wyrok ten stał się prawomocny od dnia 8 stycznia 2014 r.

W uzasadnieniu wyroku Sąd stwierdził, iż organ drugiej instancji naruszył procedurę wznowienia postępowania określoną w art. 145 - 151 k.p.a. Organ odwoławczy nie mógł bowiem zastosować art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a., tzn. uchylić zaskarżonego postanowienia o odmowie wznowienia postępowania w sprawie zakończonej decyzją ostateczną i wydać postanowienia o wznowieniu postępowania "jakby w zastępstwie organu I instancji". Organy właściwe do wznowienia postępowania wyznacza się na podstawie art. 150 k.p.a., a zgodnie z jego § 1 organem administracji publicznej właściwym w sprawach wymienionych w art. 149 jest organ, który wydał w sprawie decyzję w ostatniej instancji. Natomiast zgodnie z § 2 powołanego przepisu, jeżeli przyczyną wznowienia postępowania jest działalność organu wymienionego w § 1, o wznowieniu postępowania rozstrzyga organ wyższego stopnia, który jednocześnie wyznacza organ właściwy w sprawach wymienionych w art. 149 § 2. Przepisy o właściwości mają charakter bezwzględnie obowiązujący, a ich naruszenie skutkuje stwierdzeniem nieważności decyzji, o czym przesądza treść art. 156 § 1 pkt 1 k.p.a. Skoro w art. 150 § 1 k.p.a. ustawodawca wskazał organy właściwe do wydania postanowienia o wznowieniu postępowania, a w § 2 tego przepisu ustanowił wyjątki, to nie można przenosić tych kompetencji na inne organy przez zastosowanie przepisów dotyczących właściwości organu odwoławczego. Przeciwko takiej wykładni przemawia odrębność celu i przedmiotu postępowania prowadzonego w trybie nadzwyczajnym od celu i przedmiotu realizowanych w trybie postępowania głównego.

Sąd stwierdził, iż organ wydając zaskarżone postanowienie, rażąco naruszył art. 138 § 1 pkt 2 w zw. z art. 150 § 1 k.p.a., co skutkowało stwierdzeniem nieważności ww. postanowienia. Sąd zauważył, iż rozpoznając ponownie sprawę, organ zobowiązany jest uwzględnić powyższą ocenę prawną i wydać rozstrzygnięcie odpowiadające prawu.

Na skutek wydania przez Komendanta Głównego Państwowej Straży Pożarnej postanowienia z dnia [...] maja 2013 r. nr [...],[...] Komendant Wojewódzki Państwowej Straży Pożarnej decyzją nr [...] z dnia [...] września 2013 r. odmówił uchylenia ostatecznej decyzji Komendanta Wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej w K. z dnia [...] września 1996 r.

Na skutek wniesienia przez stronę odwołania, Komendant Główny Państwowej Straży Pożarnej decyzją nr [...] z dnia [...] października 2013 r. uchylił zaskarżoną decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji. W uzasadnieniu zaś powołał się na wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 21 października 2013 r. o sygn. akt II SA/Wa 1525/13 stwierdzający nieważność postanowienia organu drugiej instancji nr [...] z dnia [...] maja 2013 r. Stwierdził, iż sentencja ww. wyroku wskazuje, że postępowanie administracyjne w niniejszej sprawie nie zostało prawidłowo wznowione. Należy zatem załatwić sprawę wznowienia postępowania (wszczęcia postępowania wznowieniowego), a następnie wydać decyzję kończącą postępowanie wznowione. Organ pierwszej instancji winien podjąć decyzję w tej sprawie po prawomocnym wznowieniu postępowania i ponownym przeprowadzeniu postępowania wznowieniowego.

W tym stanie rzeczy [...] Komendant Wojewódzki Państwowej Straży Pożarnej postanowieniem nr [...] z dnia [...] listopada 2013 r., odmówił wznowienia postępowania zakończonego ostateczną decyzją Komendanta Wojewódzkiego PSP w K. z dnia [...] września 1996 r.

Na skutek zażalenia J.R. postanowieniem nr [...] z dnia [...] grudnia 2013 r. Komendant Główny Państwowej Straży Pożarnej uchylił zaskarżone postanowienie w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji.

Powołanym na wstępie postanowieniem nr [...] z dnia [...] lutego 2014 r. [...] Komendant Wojewódzki Państwowej Straży Pożarnej, działając na podstawie art. 148 k.p.a., ponownie odmówił wznowienia postępowania dotyczącego ostatecznej decyzji Komendanta Wojewódzkiego PSP w K. z dnia [...] września 1996 r.

W uzasadnieniu organ wskazał, iż we wniosku o wznowienie postępowania J.R. powołał się na wyrok Sądu Apelacyjnego w K. z dnia [...] października 2011 r. o sygn. akt [...], który - zdaniem strony - wprowadza nowe okoliczności w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. W ocenie organu, o wyroku tym strona dowiedziała się w dniu 1 marca 2012 r., a zatem na 10 miesięcy przed złożeniem wniosku o wznowienie postępowania, co potwierdza pismo procesowe z tej właśnie daty, skierowane do Sądu Okręgowego w G. Oznacza to, że strona nie dochowała miesięcznego terminu, o którym mowa w art. 148 § 1 k.p.a.

Na skutek zażalenia J.R. z dnia [...] lutego 2014 r. Komendant Główny Straży Pożarnej postanowieniem nr [...] z dnia [...] marca 2014 r. utrzymał w mocy powyższe postanowienie organu pierwszej instancji.

Podzielając stanowisko co do uchybienia terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania, określonego w art. 148 § 1 k.p.a., organ wskazał dodatkowo, że strona nie podała żadnych nowych okoliczności faktycznych ani nowych dowodów w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., istniejących w dniu wydania decyzji, a nie znanych organowi, który wydał decyzję. Wskazała jedynie wyroki sądowe lub akty administracyjne, które nie mają związku ze sprawą rozstrzygniętą kwestionowaną decyzją ostateczną. Wyrok Sądu Apelacyjnego w K. przedstawił jedynie inną interpretację okresu pracy strony dla celów emerytalnych w ramach systemu ubezpieczenia społecznego.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na powyższe postanowienie Komendanta Głównego Państwowej Straży Pożarnej z dnia [...] marca 2014 r. J.R. zarzucił:

1) rażące naruszenie art. 6 - 11 k.p.a. i art. 107 k.p.a. przez oczywiste niezastosowanie tych przepisów bądź ich dowolną interpretację oraz niedopełnienie obowiązku:

- należytego i wyczerpującego poinformowania strony o okolicznościach faktycznych i prawnych, którymi kierował się organ w toku załatwienia sprawy,

- wyjaśnienia wszystkich okoliczności mających istotne znaczenie w sprawie,

- prawidłowego uzasadnienia zaskarżonego postanowienia, co przejawia się brakiem wyjaśnienia zasadności przesłanek rozstrzygnięcia, brakiem wyjaśnienia całokształtu okoliczności prawnych toczącej się sprawy oraz stronniczym prowadzeniem postępowania,

2) rażące naruszenie art. 138 § 1 pkt 1, art. 145 § 1, art. 148 § 1, art. 149 § 1 i § 3 k.p.a.

Nadto skarżący zarzucił:

1) bezpodstawne i rażące przeinaczenie w zaskarżonym postanowieniu wskazanych przez skarżącego podstaw wznowieniowych,

2) bezzasadne utrzymanie w mocy postanowienia organu pierwszej instancji z dnia [...] lutego 2014 r. pomimo wcześniejszego wznowienia postępowania na mocy postanowienia Komendanta Głównego Policji nr [...] z dnia [...] maja 2013 r., w sprawie zainicjowanej tym samym wnioskiem z dnia [...] grudnia 2012 r. o wznowienie postępowania administracyjnego,

3) bezzasadne utożsamianie przez organ drugiej instancji terminu doręczenia skarżącemu wyroku Sądu Apelacyjnego w K. z dnia [...] października 2011 r. o sygn. akt [...] z terminem jednego miesiąca liczonego od dnia, w którym skarżący dowiedział się o okolicznościach stanowiących podstawę do wznowienia postępowania,

4) umyślne pomijanie przez organ drugiej instancji istotnego dowodu - telefonicznej informacji Sądu Najwyższego z dnia [...] grudnia 2012 r. o oddaleniu skargi kasacyjnej Zakładu Ubezpieczeń Społecznych od wyroku Sądu Apelacyjnego w K. w dniu [...] grudnia 2012 r.,

5) bezpodstawne twierdzenie przez organ drugiej instancji, że postanowienie z dnia [...] grudnia 2012 r. znak [...] Komendanta Miejskiego Państwowej Straży Pożarnej w G. o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie sprostowania świadectwa służby z 30 sierpnia 1996 r., doręczone skarżącemu listem poleconym w dniu 27 grudnia 2012 r., nie ma żadnego związku ze sprawą emerytalną (ze sprawą z wniosku z dnia [...] grudnia 2012 r. o wznowienie postępowania).

W związku z powyższymi zarzutami skarżący wniósł o:

- stwierdzenie nieważności zaskarżonego postanowienia oraz postanowienia [...] Komendanta Wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej z dnia [...] lutego 2014 r. ewentualnie,

- uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz postanowienia [...] Komendanta Wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej z dnia [...] lutego 2014 r.,

- o przeprowadzenie merytorycznej i prawnej kontroli legalności zaskarżonego postanowienia oraz całego toku postępowania administracyjnego,

- o zobowiązanie Komendanta Głównego Państwowej Straży Pożarnej do procedowania zgodnie z obowiązującymi przepisami oraz do wydawania prawidłowych postanowień i decyzji,

- na podstawie art. 155 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), dalej: "p.p.s.a.", o wystąpienie do Prezesa Rady Ministrów oraz do Ministra Spraw Wewnętrznych z informacją o istotnych naruszeniach prawa oraz o rażących przypadkach naruszenia obowiązków przez organ w przedmiotowej sprawie,

- na podstawie art. 106 § 3 p.p.s.a. o dopuszczenie i przeprowadzenie istotnych dowodów w sprawie, tj. wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 21 października 2013 r. o sygn. akt II SA/Wa 1525/13 i zawartego w jego uzasadnieniu stwierdzenia, że w pierwszej fazie postępowania wznowieniowego bada się formalne podstawy wznowienia (zachowanie terminu do zgłoszenia żądania wznowienia postępowania oraz wskazanie jednej z przesłanek enumeratywnie wymienionych w art. 145 § 1 k.p.a.).

W motywach skargi skarżący wskazał, iż jako podstawę prawną wniosku z dnia [...] grudnia 2012 r. podał art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., powołując się łącznie na: (1) wyrok Sądu Apelacyjnego w K. z dnia [...] października 2011 r. o akt [...], (2) telefoniczną informację Sądu Najwyższego z dnia [...] grudnia 2012 r. o wydaniu w dniu 6 grudnia 2012 r. wyroku oddalającego skargę kasacyjną ZUS od wyroku Sądu Apelacyjnego w K. z dnia [...] października 2011 r. o sygn. akt [...], (3) postanowienie z dnia [...] grudnia 2012 r. znak [...] Komendanta Miejskiego Państwowej Straży Pożarnej w G. o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie sprostowania świadectwa służby z dnia 30 sierpnia 1996 r., doręczonego skarżącemu listem poleconym w dniu 27 grudnia 2012 r.

Skarżący zaznaczył, iż o okoliczności stanowiącej podstawę wznowienia postępowania dowiedział się w dniu 12 grudnia 2012 r. po otrzymaniu - w czasie rozmowy telefonicznej - informacji z Sądu Najwyższego o wydaniu w dniu 6 grudnia 2012 r. wyroku oddalającego kasację Zakładu Ubezpieczeń Społecznych od wyroku Sądu Apelacyjnego w K. z dnia [...] października 2011 r.

Wskazał, iż wskazane nowe okoliczności faktyczne są istotne dla sprawy i zaistniały przed wydaniem ostatecznej decyzji Komendanta Wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej w K. nr [...] z dnia [...] września 1996 r.

W odpowiedzi na skargę Komendant Główny Państwowej Straży Pożarnej wniósł o oddalenie skargi jako niezasadnej podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia.

W piśmie procesowym z dnia [...] maja 2014 r. J.R. wniósł o zobowiązanie Komendanta Głównego Państwowej Straży Pożarnej do precyzyjnego określenia:

1) wszystkich spraw poruszonych w wyroku Sądu Apelacyjnego w K. z dnia [...] października 2011 r. o sygn. akt [...], o których mowa w zaskarżonym postanowieniu,

2) wszystkich faktów, które w ocenie organu uzasadniają twierdzenie, że skarżący nie podał żadnych nowych okoliczności faktycznych istniejących w dniu wydania decyzji a nieznanych organowi, który wydał decyzję, o których mowa w zaskarżonym postanowieniu,

3) o jakim okresie pracy i o jakim rodzaju pracy jest mowa na stronie 3 uzasadnienia zaskarżonego postanowienia,

4) zbadanie przez Sąd, czy w sytuacji skarżącego datą dowiedzenia się o okoliczności stanowiącej podstawę wznowienia postępowania (art. 148 k.p.a.) jest data ogłoszenia bądź dowiedzenia się o wyroku Sądu pierwszej instancji, data ogłoszenia bądź dowiedzenia się o prawomocnym wyroku Sądu drugiej instancji, data ogłoszenia bądź dowiedzenia się o wyroku kasacyjnym, data uświadomienia przez skarżącego możliwości wniesienia podania o wznowienie postępowania.

W dalszej części pisma skarżący przedstawił obszerną argumentację mającą przemawiać za uwzględnieniem ww. wniosków.

W kolejnym piśmie procesowym z dnia [...] maja 2014 r. skarżący ustosunkował się - w obszernym uzasadnieniu - do stanowiska organu zawartego w odpowiedzi na skargę wywodząc, iż jest ono nielogiczne i sprzeczne z rzeczywistym stanem sprawy. Jednocześnie podtrzymał zarzuty i wnioski podniesione w skardze oraz w późniejszym piśmie procesowym.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), dalej: "p.u.s.a." oraz art. 3 § 1 p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Polega ona na ocenie legalności, tj. zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a - c p.p.s.a.). Uwzględnienie skargi następuje również w przypadku stwierdzenia, że zaskarżony akt jest dotknięty jedną z wad wymienionych w art. 156 k.p.a. (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.).

W ocenie Sądu, skarga analizowana w świetle powyższych kryteriów zasługuje na uwzględnienie, jednakże zasadniczo z innych powodów aniżeli zostały w niej podniesione. Stosownie bowiem do art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd dokonując oceny zaskarżonego aktu rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Sąd nie może wydać orzeczenia na niekorzyść skarżącego, chyba że stwierdzi naruszenie prawa skutkujące stwierdzeniem nieważności zaskarżonego aktu lub czynności (§ 2).

Brak związania zarzutami i wnioskami skargi oznacza, że sąd bada w pełnym zakresie zgodność z prawem zaskarżonego aktu. Sąd jest również zobligowany rozpatrzyć sprawę rozstrzygniętą zaskarżoną decyzją (postanowieniem) z punktu widzenia zgodności z prawem całego postępowania administracyjnego. Sformułowanie zawarte w art. 134 § 1 p.p.s.a., że sąd administracyjny "nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi" nie oznacza bowiem tylko zezwolenia i uprawnienia tego sądu do wykroczenia poza granice zaskarżenia, lecz również jego obowiązek dokonania kontroli zgodności z prawem działań organów administracyjnych.

Ustalenie, że granicę rozpoznania skargi przez sąd administracyjny wyznacza granica sprawy administracyjnej, determinuje również rozstrzygnięcie kwestii "głębokości" zakresu kontroli sprawowanej przez ten sąd. Zakresem rozpoznania sądu objęte są wszystkie rozstrzygnięcia wydane w danej sprawie administracyjnej, niezależnie od tego w jakim stadium (fazie) postępowania administracyjnego zostały wydane, zawsze jednak w granicach stosunku administracyjnoprawnego, wyznaczającego daną sprawę administracyjną. Rozpoznaniem tym powinny być objęte wszystkie decyzje dotyczące tej samej sprawy, czyli dotyczące konkretyzacji danego stosunku materialnoprawnego.

Zgodnie z art. 135 p.p.s.a. sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów i czynności wydanych i podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne do końcowego jej załatwienia. Z postanowień ww. przepisu wynika, że zasada niezwiązania sądu administracyjnego granicami skargi dotyczy również fazy orzekania przez sąd. W świetle podstawowego celu sprawowanej przez sąd kontroli administracji publicznej na podstawie art. 1 § 2 p.u.s.a. ("pod względem zgodności z prawem") należy przyjąć, że obowiązkiem sądu administracyjnego jest - poprzez wydanie orzeczenia - stworzenie takiego stanu, że w obrocie prawnym nie będzie istniał i funkcjonował żaden akt lub czynność organu administracji publicznej niezgodny z prawem. Sąd jest zobligowany do objęcia zakresem "w głąb" sprawy i pozbawienia bytu prawnego wszystkich rozstrzygnięć wydanych w sprawie, niezgodnych z prawem (T. Woś (red.) Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Warszawa 2005, s. 435 i nast.).

Mając na względzie powyższe, Sąd wyeliminował z obrotu prawnego zaskarżone postanowienie oraz utrzymane nim w mocy postanowienie [...] Komendanta Wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej z dnia [...] lutego 2014 r. nr[...], postanowienie Komendanta Głównego Państwowej Straży Pożarnej z dnia [...] grudnia 2013 r. nr [...] oraz postanowienie [...] Komendanta Wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej z dnia [...] listopada 2013 r. nr [...], a także decyzję Komendanta Głównego Państwowej Straży Pożarnej z dnia [...] października 2013 r. nr [...] oraz decyzję [...] Komendanta Wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej z dnia [...] września 2013 r. nr [...].

Powyższe akty administracyjne zostały bowiem wydane w niniejszej sprawie - zainicjowanej wnioskiem J.R. z dnia [...] grudnia 2012 r. o wznowienie postępowania administracyjnego - w następstwie istotnego naruszenia przez Komendanta Głównego Państwowej Straży Pożarnej art. 153 p.p.s.a., co czyni je wadliwymi z powodów poniżej wskazanych.

Stosownie do powołanego wyżej przepisu, ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia. W świetle art. 153 p.p.s.a. organ administracji jest obowiązany rozpatrzyć sprawę ponownie, stosując się do oceny prawnej i wskazań zawartych w zapadłym wcześniej wyroku, bez względu na poglądy prawne wyrażone w orzeczeniach sądowych w innych sprawach, a tym bardziej w orzeczeniach organów administracyjnych wydanych w innych sprawach. Nawet w przypadku sporu co do stanu faktycznego będącego podstawą subsumcji prawa, a więc i oceny prawnej lub odmiennej interpretacji prawa albo nawet możliwości niezgodności oceny sądu z prawem obowiązującym, zapatrywania prawne wynikające z oceny prawnej sądu mają moc wiążącą do czasu, aż wyrok zostanie wzruszony w przewidzianym do tego trybie. Odmienna ocena dokonana przez organ stanowi zatem prawnie niedopuszczalną polemikę z prawomocnym wyrokiem sądu administracyjnego (por. wyrok NSA z dnia 7 grudnia 1999 r., sygn. akt I SA 1089/99, publ. LEX nr 48019; wyrok SN z dnia 25 lutego 1998 r., sygn. akt III RN 130/97, publ. LEX nr 34466; uchwała NSA z dnia 21 czerwca 1999 r., sygn. akt OPS 4/99, publ. LEX nr 38476 - glosa aprobująca B. Adamiak, OSP 1999, nr 5, poz. 101; A. Kabat, Komentarz do art. 153 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, LEX 2013).

Zaznaczyć należy, że w pojęciu "ocena prawna" mieści się wykładnia przepisów prawa materialnego i procesowego. Wskazania co do dalszego postępowania stanowią z reguły konsekwencję oceny prawnej. Dotyczą one sposobu działania w toku ponownego rozpoznania sprawy i mają na celu uniknięcie błędów już popełnionych przez organ oraz wskazanie kierunku, w którym powinno zmierzać przyszłe postępowanie dla uniknięcia wadliwości w postaci np. braków w materiale dowodowym lub innych uchybień procesowych. W świetle powyższego przepisu, ilekroć dana sprawa będzie przedmiotem rozpoznania przez sąd, będzie on związany oceną prawną i wskazaniami wyrażonymi w tym orzeczeniu, jeżeli nie zostanie ono wzruszone w przewidzianym do tego trybie, nie nastąpi zasadnicza zmiana stanu faktycznego sprawy, nie zmieni się też stan prawny w stopniu, który czyniłby pogląd wyrażony w wyroku sądu nieaktualnym. W niniejszej sprawie żadna z tych okoliczności nie zachodzi, zatem Sąd orzekający oraz organ - Komendant Główny Państwowej Straży Pożarnej - pozostaje związany oceną prawną i wskazówkami co do dalszego postępowania wyrażonymi w prawomocnym wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 21 października 2013 r. o sygn. akt II SA/Wa 1525/13.

W sprawie niniejszej zastosowanie znajduje również art. 170 p.p.s.a., zgodnie z którym orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy i inne organy państwowe, a w przypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby.

Powołanym wyżej wyrokiem Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a., stwierdził nieważność postanowienia Komendanta Głównego Państwowej Straży Pożarnej z dnia [...] maja 2013 r. nr [...] wobec rażącego naruszenia przez organ przepisów art. 138 § 1 pkt 2 w związku z art. 150 k.p.a. Przypomnieć należy, że ww. postanowieniem Komendant Główny Państwowej Straży Pożarnej uchylił postanowienie [...] Komendanta Wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej nr [...] z dnia [...] kwietnia 2013 r. i orzekł co do istoty sprawy w ten sposób, że wznowił postępowanie administracyjne zakończone decyzją ostateczną [...] Komendanta Wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej z dnia [...] września 1996 r.

W wyniku wyeliminowania przez Sąd powyższym wyrokiem ww. postanowienia organu odwoławczego, do obrotu prawnego "powróciło" postanowienie organu pierwszej instancji, tj. postanowienie [...] Komendanta Wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej nr [...] z dnia [...] kwietnia 2013 r. o odmowie wznowienia postępowania. Sąd, formułując wytyczne co do dalszego postępowania zaznaczył, iż organ - Komendant Główny Państwowej Straży Pożarnej - będzie zobowiązany do uwzględnienia dokonanej oceny prawnej oraz do wydania rozstrzygnięcia odpowiadającego prawu.

Rzeczą organu odwoławczego, w następstwie uprawomocnienia się ww. wyroku Sądu, było zatem rozpatrzenie zażalenia J.R. z dnia [...] kwietnia 2013 r. na postanowienie [...] Komendanta Wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej nr [...] z dnia [...] kwietnia 2013 r. o odmowie wznowienia postępowania zakończonego decyzją ostateczną [...] Komendanta Wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej z dnia [...] września 1996 r. Jednakże, jak wynika z akt sprawy oraz z wyjaśnień obecnego na rozprawie pełnomocnika organu, Komendant Główny Państwowej Straży Pożarnej tego nie uczynił.

Co więcej, rozpatrując odwołanie J.R. od decyzji [...] Komendanta Wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej nr [...] z dnia [...] września 2013 r. - wydanej przed datą wyrokowania przez Sąd - organ odwoławczy błędnie uznał, że "po uprawomocnieniu się wyroku sądowego należy załatwić sprawę wznowienia postępowania (wszczęcia postępowania wznowieniowego)" w sytuacji, gdy kwestia ta została już rozstrzygnięta postanowieniem [...] Komendanta Wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej nr [...] z dnia [...] kwietnia 2013 r., na które skarżący złożył zażalenie.

Organ odwoławczy, rozpatrując sprawę z odwołania J.R. od powyższej decyzji z dnia [...] września 2013 r., winien uchylić zaskarżoną decyzję i umorzyć postępowanie przed organem pierwszej instancji (art. 138 § 1 pkt 2 in fine k.p.a.) w zakresie obejmującym wydanie rozstrzygnięcia w przedmiocie uchylenia decyzji ostatecznej objętej wnioskiem o wznowienie postępowania. Postępowanie przed organem pierwszej instancji w tym zakresie stało się bowiem bezprzedmiotowe w sytuacji stwierdzenia przez Sąd nieważności postanowienia z dnia [...] maja 2013 r. nr [...] o wznowieniu postępowania. Natomiast wadliwe uchylenie zaskarżonej decyzji z dnia [...] września 2013 r. na zasadzie art. 138 § 2 k.p.a. oraz zobowiązanie organu pierwszej instancji do ponownego zbadania zaistnienia przesłanek wszczęcia postępowania i wydania postanowienia w przedmiocie wznowienia postępowania (art. 148 i 149 k.p.a.), skutkowało wydaniem przez organ pierwszej instancji nowego (kolejnego) postanowienia nr [...] z dnia [...] listopada 2013 r. o odmowie wznowienia postępowania, które "uruchomiło" odrębne postępowanie w tożsamej sprawie administracyjnej, tj. zainicjowanej wnioskiem J.R. z dnia [...] grudnia 2012 r., co pozostaje w sprzeczności z art. 61 § 1 oraz art. 104 k.p.a. Żądanie strony wszczęcia postępowania inicjuje bowiem postępowanie w określonej - pod względem podmiotowym i przedmiotowym - sprawie administracyjnej, która winna być ostatecznie załatwiona przez właściwy organ w sposób przewidziany prawem. Prowadzenie dwóch odrębnych postępowań w tożsamej sprawie administracyjnej uznać należy, na gruncie powołanych wyżej przepisów, za niedopuszczalne.

Konkludując, Sąd stwierdza, że Komendant Główny Państwowej Straży Pożarnej zobowiązany jest do rozpatrzenia zażalenia J.R. z dnia [...] kwietnia 2013 r. na postanowienie [...] Komendanta Wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej nr [...] z dnia [...] kwietnia 2013 r. o odmowie wznowienia postępowania. Zaniechanie organu odwoławczego w tym zakresie skutkowało istotnym naruszeniem art. 153 p.p.s.a. i obligowało Sąd orzekający do wyeliminowania z obrotu prawnego wymienionych w sentencji wyroku aktów administracyjnych, wydanych w następstwie podjęcia przez organ odwoławczy postanowienia nr [...] z dnia [...] maja 2013 r., którego nieważność stwierdził Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie prawomocnym wyrokiem z dnia 21 października 2013 r.

Zważywszy, iż przedmiotem oceny Sądu w niniejszej sprawie były wyłącznie kwestie o charakterze procesowym, przedwczesnym było na obecnym etapie postępowania ustosunkowanie się do merytorycznych zarzutów skargi.

Końcowo, odnosząc się do zawartego w skardze wniosku, wskazać należy, że zgodnie z art. 106 § 3 p.p.s.a. sąd może z urzędu lub na wniosek stron przeprowadzić dowody uzupełniające z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania. Podkreślenia wymaga, że przepis ten nie dotyczy akt sprawy, które stanowią podstawę do orzekania przez sąd stosownie do art. 133 § 1 p.p.s.a. W rozpoznawanej sprawie Sąd uwzględnił wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 21 października 2013 r. o sygn. akt II SA/Wa 1525/13, jednak nie uczynił tego na podstawie art. 106 § 3 p.p.s.a., lecz na podstawie art. 153 w związku z art. 133 § 1 p.p.s.a.

Sąd nie stwierdził podstaw do uruchomienia trybu sygnalizacyjnego, określonego w art. 155 § 1 p.p.s.a., o co wnosił skarżący, albowiem w sprawie nie wystąpiły istotne naruszenia prawa lub okoliczności mające wpływ na ich powstanie w rozumieniu ww. przepisu.

Mając na względzie wszystko powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c oraz art. 134 § 1 i art. 135 p.p.s.a., orzekł jak w pkt I. sentencji. O wstrzymaniu wykonania zaskarżonego postanowienia Sąd orzekł na zasadzie art. 152 p.p.s.a. jak w pkt II. sentencji wyroku.