Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 1299/10
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2010-12-02 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6171 Radcowie prawni i aplikanci radcowscy
Hasła tematyczne: Aplikacje prawnicze
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 36(1), art. 36(4)
journal: Dz.U. 2010 nr 10 poz 65
law: Ustawa z dnia 6 lipca 1982 r. o radcach prawnych - tekst jednolity.
article: art. 10 par. 1 i 2, art. 24 par. 3, art. 27 par. 1, art. 81,
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 446(1)
journal: Dz.U. 1964 nr 16 poz 93
law: Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jolanta Królikowska-Przewłoka Sędziowie Sędzia WSA Małgorzata Grzelak Sędzia WSA Magdalena Maliszewska (spr.) Protokolant sekr. sąd. Agnieszka Gajewiak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 2 grudnia 2010 r. sprawy ze skargi S. L. na uchwałę Komisji Egzaminacyjnej II stopnia przy Ministrze Sprawiedliwości z dnia [...] kwietnia 2010 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia wyniku egzaminu radcowskiego oddala skargę


UZASADNIENIE

Uchwałą z dnia [...] kwietnia 2010 r. Komisja Egzaminacyjna II Stopnia przy Ministrze Sprawiedliwości do spraw odwołań od wyników egzaminu radcowskiego utrzymała w mocy uchwałę Nr [...] z dnia [...] grudnia 2009 r. Komisji Egzaminacyjnej do spraw aplikacji radcowskiej przy Ministrze Sprawiedliwości z siedzibą w [...], w sprawie ustalenia wyniku egzaminu radcowskiego.

Jak wynika z akt postępowania przeprowadzonego w przedmiotowej sprawie, S. L. przystąpił w dniach [...] grudnia 2009 r. do egzaminu radcowskiego przed Komisją Egzaminacyjną do spraw aplikacji radcowskiej przy Ministrze Sprawiedliwości z siedzibą w [...].

Komisja Egzaminacyjna uchwałą nr [...] z dnia [...] grudnia 2009 r. ustaliła że skarżący uzyskał wynik negatywny z egzaminu radcowskiego.

W uzasadnieniu uchwały wskazano, że zdający z części pierwszej stanowiącej zestaw pytań testowych otrzymał 68 punktów, co stanowi ocenę dostateczną z drugiej części egzaminu radcowskiego uzyskał ocenę dostateczną, z czwartej części egzaminu - ocenę dostateczną, z piątej części egzaminu - ocenę dostateczną, natomiast z trzeciej części egzaminu polegającego na sporządzeniu pozwu w sprawie cywilnej - ocenę niedostateczną.

Zgodnie z treścią art. 36 ust. 1 ustawy o radcach prawnych, pozytywny wynik z egzaminu radcowskiego otrzymuje zdający, który z każdej części

otrzymał ocenę pozytywną. Zadanie z zakresu prawa cywilnego polegało na sporządzeniu w charakterze radcy prawnego pozwu odszkodowawczego, zawierającego stosowne wnioski procesowe i argumenty prawne albo – w przypadku uznania, że brak jest podstaw do jego wniesienia – sporządzenie opinii prawnej. Dopuszczalne było uzupełnienie podanych w stanie faktycznym informacji bez zmiany okoliczności sprawy.

W podanym stanie faktycznym niejaka [...], będąc w ciąży, uległa wypadkowi komunikacyjnemu doznając ciężkich obrażeń ciała. Straciła także pracę. Po wypadku urodziła syna, który na etapie życia płodowego doznał ciężkiego uszkodzenia centralnego układu nerwowego, wymagał opieki i specjalnej diety, a także specjalistycznego sprzętu ortopedycznego i rehabilitacyjnego.

Projekt tego pisma procesowego sporządzonego przez skarżącego, został oceniony przez dwóch egzaminatorów na ocenę niedostateczną , co w konsekwencji spowodowało uzyskanie negatywnego wyniku całego egzaminu radcowskiego i wydanie przez Komisję Egzaminacyjną uchwały nr [...].

Z uzasadnienia oceny cząstkowej wystawionej przez [...] wynikało, iż skarżący w sposób wadliwy określił żądanie, którego domaga się powódka, w załącznikach brak dowodu uiszczenia opłaty od pozwu, wadliwie jako podstawę roszczeń wskazał jedynie art. 444 § 1 k.c., z pominięciem art. 444 § 2 k.c. oraz 4461 k.c., wadliwie prawo dochodzenia roszczeń za szkodę małoletniego syna przypisał powódce, pominął art. 445 k.c., nadto w jego pracy jedynie żądania dotyczące szkody poniesionej przez powódkę uzyskały ochronę prawą, gdyż wadliwie nie wniósł pozwu w imieniu jej małoletniego syna.

Drugi egzaminator radca prawny [...] w uzasadnieniu oceny cząstkowej stwierdziła, iż skarżący wadliwie określił żądania powódki nie dołączył dowodu opłaty od pozwu, wadliwie zastosował przepisy prawa (brak zastosowania art. 444 § 2 k.c. oraz 4461 k.c.) nadto - wadliwie roszczenie małoletniego syna przypisał powódce, jak również nie wniósł pozwu w imieniu małoletniego.

Skarżący złożył odwołanie od w/w uchwały do Komisji Egzaminacyjnej II stopnia przy Ministrze Sprawiedliwości, kwestionując stanowisko i wnioski egzaminatorów [...] oraz [...]. Wniósł o uchylenie uchwały organu pierwszej instancji i stwierdzenie, że uzyskał pozytywny wynik z egzaminu radcowskiego, w tym pozytywną ocenę z części trzeciej egzaminu.

W uzasadnieniu odwołania skarżący, wskazując na prawidłowość zastosowanych w pozwie przepisów prawa materialnego, zakwestionował stanowisko egzaminatorów dotyczące nie zastosowania art. 444 § 2 k.c. oraz 4461 k.c. Nie podzielił również wniosków sprawdzających pracę w kwestii wysokości wyliczonego i dochodzonego przez niego zadośćuczynienia. Podniósł zarzuty dotyczące stanowiska egzaminatorów odnośnie braków formalnych sporządzonego pozwu (m.in. braku dowodu opłaty od pozwu, faktu niewykazania wniesienia pozwu w imieniu małoletniego).

Komisja Egzaminacyjna II stopnia przy Ministrze Sprawiedliwości powołana do rozpatrywania odwołań od wyników egzaminu radcowskiego przeprowadzonego w dniach [...] grudnia 2009 r., uchwałą z dnia [...] kwietnia 2010 r., na podstawie art. 368 ust. 9 i 12 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o radcach prawnych (Dz. U. z 2010 r. Nr 10, poz. 65) w związku z art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. 2000 r., Nr 98, poz. 1071 ze zm.), po rozpatrzeniu odwołania S. L. od uchwały nr [...] z dnia [...] grudnia 2009 r. Komisji Egzaminacyjnej do spraw aplikacji radcowskiej przy Ministrze Sprawiedliwości z siedzibą w [...] w sprawie ustalenia wyniku egzaminu radcowskiego, utrzymała w mocy zaskarżoną uchwałę Komisji Egzaminacyjnej do spraw aplikacji radcowskiej przy Ministrze Sprawiedliwości z siedzibą w [...] z dnia [...] grudnia 2009 r. nr [...].

W uzasadnieniu uchwały Komisja wskazała, iż analiza treści pracy egzaminacyjnej nie pozwala na uwzględnienie odwołania, gdyż potwierdza zasadność wystawionych przez egzaminatorów ocen.

Odnośnie sporządzonego przez skarżącego pozwu w decyzji zaznaczono, że wskazane istotne braki i uchybienia w pracy zdającego dyskwalifikują ją, co w konsekwencji skutkuje brakiem możliwości wystawienia zdającemu oceny pozytywnej. Niekompletne petitum pozwu w zakresie wskazania wszystkich powodów, braki pozwu, nie zgłoszenie wszystkich uzasadnionych żądań (zwłaszcza w zakresie zadośćuczynienia i renty) oraz niekompletne podstawy materialne pozwu Komisja II stopnia uznała za poważne uchybienia, zwłaszcza dokonując oceny przez pryzmat fachowości i profesjonalizmu pełnomocnika procesowego, który powinien kierować się przepisami prawa oraz dobrem reprezentowanego klienta. Ponadto chaotyczność i brak staranności wymaganej od fachowego pełnomocnika dodatkowo w ocenie organu odwoławczego przemawiał za utrzymaniem negatywnej oceny i nieuwzględnianiem złożonego odwołania od decyzji Komisji Egzaminacyjnej.

Komisja Egzaminacyjna II stopnia przeprowadziła w uzasadnieniu zaskarżonej uchwały szczegółową analizę błędów i uchybień zawartych w sporządzonym pozwie, odnosząc się jednocześnie do zarzutów skarżącego.

Komisja Egzaminacyjna II stopnia wskazała, że zgodnie z art. 364 1 ustawy o radcach prawnych, egzamin radcowski polega na sprawdzeniu przygotowania prawniczego osoby przystępującej do egzaminu radcowskiego do samodzielnego i należytego wykonywania zawodu radcy prawnego, w tym wiedzy z zakresu prawa i umiejętności jej praktycznego zastosowania między innymi z zakresu prawa cywilnego.

Po dokonanej analizie materiału dowodowego sprawy Komisja II stopnia uznała, iż zdający w zakresie prawa cywilnego nie jest właściwie przygotowany do samodzielnego i należytego wykonywania zawodu radcy prawnego, a ocena cząstkowa niedostateczny z zadania z zakresu prawa cywilnego z drugiej części egzaminu radcowskiego była prawidłowa.

Z przedstawionych wyżej względów Komisja Egzaminacyjna II stopnia przy Ministrze Sprawiedliwości do rozpatrzenia odwołań od wyników egzaminu radcowskiego zaskarżoną uchwałę utrzymała w mocy.

Pismem z [...] maja 2010 r. S. L. złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na uchwałę Komisji Egzaminacyjnej II stopnia przy Ministrze Sprawiedliwości do rozpatrywania odwołań od wyników egzaminu radcowskiego z dnia [...] kwietnia 2010 r. i zaskarżając ją w całości zarzucił:

Rażące naruszenie art. 65 ust. 1 Konstytucji RP polegające na pozbawieniu skarżącego wolności wyboru i wykonywania zawodu radcy prawnego przez niewłaściwą, zbyt surową i rygorystyczną oraz sprzeczną z zasadami prawa cywilnego ocenę pracy pisemnej z zakresu prawa cywilnego.

Rażące naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy tj. art. 364 ust. 1 ustawy o radcach prawnych poprzez jego błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie polegające na niesłusznym, błędnym i sprzecznym z przepisami prawa cywilnego przyjęciu, że skarżący nie jest przygotowany do samodzielnego wykonywania zawodu radcy prawnego, podczas, gdy poziom i sposób sporządzenia pracy pisemnej z zakresu prawa cywilnego oraz wyniki egzaminu prokuratorskiego z 2008 r. w szczególności ocena z egzaminu pisemnego i ustnego z prawa cywilnego (dowodzą, iż) posiada wiedzę i umiejętność jej praktycznego zastosowania potrzebną do samodzielnego wykonywania zawodu.

Rażące naruszenie prawa materialnego i procesowego, które miało istotny wpływ na wynik sprawy tj. art. 365 ust. 2, art. 364 ust. 10 ustawy o radcach prawnych w zw. z art. 130 § 1 i § 3 k.p.c., art. 126 § 1, § 2 i § 3 k.p.c., art. 1261 §. 1 k.p.c., art. 128 k.p.c., art. 187 § 1, § 2 k.p.c., art. 98 § 1 krio, art. 4461 k.c., art. 65 § 1 k.p.c. w zw. z art. 66 k.p.c. poprzez ich błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie polegające na niesłusznej, zbyt surowej i rygorystycznej oraz sprzecznej z przepisami prawa cywilnego ocenie pracy pisemnej z zakresu prawa cywilnego, podczas gdy poprawna i rzetelna ocena tej pracy uwzględniająca spełnienie przez nią wszystkich wymogów formalnych, prawidłowość zastosowanych przepisów i ich poprawna interpretację, poprawność zastosowanego przez zdającego sposobu rozstrzygnięcia problemu z uwzględnieniem interesu strony, którą reprezentuje oraz język prawniczy, styl i należyta staranność tej pracy jednoznacznie wskazuje na to, że sporządzona praca zasługuje na ocenę dobrą.

Rażące naruszenie przepisów procesowych, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy tj. art. 10 § 1 i § 2 k.p.a. oraz art. 81 k.p.a. polegające na pozbawieniu skarżącego prawa do wypowiedzenia się w postępowaniu odwoławczym co do zebranych w sprawie dowodów, materiałów i zgłoszonych żądań.

Rażące naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego tj. art. 24 § 3 i art. 27 § 1 k.p.a. polegające na nie wyłączeniu z postępowania odwoławczego przewodniczącego Komisji II stopnia sędziego [...], podczas gdy wyłączenie takie było obowiązkowe.

Uzasadniając prawidłowość sporządzonego w ramach części trzeciej egzaminu pozwu w sprawie cywilnej, skarżący podniósł, co następuje.

W ramach roszczenia z art. 444 § 1 kc, zgłoszonego w pozwie, mieszczą się wszelkie wynikłe z wypadku komunikacyjnego koszty, a zatem interes [...] i jej syna został w sposób właściwy zabezpieczony.

Pozew spełnia wszelkie wymogi procesowe stawiane pismem procesowym w art. 126 § 1, § 2, § 3 kpc, art. 187 § 1 i § 2 k.p.c., co nie zostało uwzględnione przez egzaminatorów, którzy wciąż wskazują na jedno uchybienie formalne, które opisywane w różny "sposób sztucznie zwiększa liczby błędów popełnionych przez zdającego". Fakt ten, zdaniem skarżącego, świadczy o złej woli egzaminatorów i o ich braku obiektywizmu.

Fakt podobieństwa uzasadnień ocen cząstkowych obydwu egzaminatorów świadczy w jego ocenie o ich porozumieniu "celem wspólnej dyskwalifikacji pracy pisemnej i zdającego".

Nadto oceny egzaminatorów są błędne i pozostają w sprzeczności z nauką prawa cywilnego.

Bezpodstawny jest zarzut braku dowodu "opłaty od pozwu", gdyż w pkt 5 załączników do pozwu skarżący wymienił: "dowody wpłat", które obejmują dowód wpłacenia opłaty od pozwu na właściwy r-k bankowy Sądu.

Skarżący podkreślił, iż fakt nie wskazania w petitum pozwu, że powódka działa w imieniu własnym, jak również w imieniu małoletniego syna stanowi uchybienie formalne i nie może dyskwalifikować pozwu.

Według skarżącego sąd cywilny "rozpatruje wszystkie pozwy i inne pisma procesowe zgodnie z ich treścią (tak więc sąd nie kieruje się tylko tym, co zostało napisane w petitum pozwu)".

Powyższy brak zdaniem skarżącego "należy do tego rodzaju uchybień formalnych, które mogą być uzupełnione w drodze dodatkowych czynności procesowych powódki bez szkody dla jej interesów i bez szkody dla dalszego toku postępowania". Wskazał na przepis art. 195 § 1 i 2 oraz art. 196 § 1, 2 kpc, jako tryb właściwy dla naprawienia powyższego uchybienia.

Ustosunkowując się do zarzutu nie zastosowania art. 444 § 2, art. 445 oraz art. 4461k.c. skarżący podniósł, iż w podanym w kazusie stanie faktycznym sprawy ubezpieczyciel wypłacił już kwotę 50000 zł tytułem zadośćuczynienia pieniężnego oraz przyznał rentę w wysokości 500 zł na rzecz małoletniego.

Skarżący wskazał, iż w świetle polskich warunków społeczno-gospodarczych powyższe kwoty można uznać za wystarczające.

Ponieważ ubezpieczyciel przyznał też kwotę pieniężną w wysokości 20000 zł z tytułu zadośćuczynienia na rzecz [...], z tych samych powodów skarżący nie żądał jej podwyższenia.

Renty na rzecz powódki nie żądał, gdyż wnioskowana w pozwie kwota odszkodowania jego zdaniem obejmuje również kwotę, jakiej mogłaby żądać z tytułu utraconych zarobków.

Wskazał na poglądy doktryny i judykatury nakazujące miarkowanie odszkodowania z tytułu poniesionych krzywd.

Skarżący nie zgodził się z zarzutem egzaminatorów odnośnie braku wskazania i zastosowania w pozwie art. 4461k.c. (szkody prenatalne).

W jego ocenie "nie miał obowiązku tego robić", gdyż brak jest po stronie profesjonalnego pełnomocnika konieczności wskazywania podstawy prawnej żądań.

Wbrew poglądowi egzaminatorów, zdaniem skarżącego, praca egzaminacyjna była sporządzona w sposób poprawny, przejrzysty i czytelny. Zasługiwała na ocenę dobrą.

Naruszenie przez Komisję Odwoławczą przepisów art. 10 § 1 i 81 kpa polegało, zdaniem skarżącego, na pozbawieniu prawa do wypowiedzenia się co do zebranych dowodów, materiałów i zgłoszonych żądań w postępowaniu odwoławczym.

Naruszenie art. 24 § 3 i art. 27 § 1 kpa polegało w jego ocenie na nie wyłączeniu od orzekania sędziego w sytuacji, w której przewodniczącym Komisji Egzaminacyjnej II stopnia był SSA [...], pełniący obecnie funkcję prezesa Sądu Okręgowego w [...]. Jedno z dwóch uzasadnień ocen cząstkowych zostało sporządzone przez Sędziego Sądu Okręgowego [...], pełniącego funkcję wiceprezesa tego samego sądu. Ponadto egzaminator [...] pełnił również funkcję zastępcy przewodniczącego komisji egzaminacyjnej do przeprowadzenia egzaminu radcowskiego w [...]. Fakt pracy w tym samym Sądzie Okręgowym obydwu egzaminatorów, bliskie stosunki służbowe z racji pełnionych funkcji stanowią w ocenie skarżącego okoliczność mogącą wywołać uzasadnione wątpliwości co do bezstronności w sprawie SSA [...] w rozumieniu art. 24 § 3 kpa.

Wskazując na powyższe zarzuty skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej uchwały z [...] kwietnia oraz uchwały z [...] grudnia 2009 r. i uznanie, że ze sporządzonego pozwu skarżący powinien otrzymać ocenę dobrą i zasądzenie kosztów postępowania.

Komisja Egzaminacyjna II stopnia przy Ministrze Sprawiedliwości w odpowiedzi na skargę podnosząc, iż skarga nie zasługuje na uwzględnienie wniosła o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m.in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) oraz art. 3 § 1 p.p.s.a., sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego.

Aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c p.p.s.a.).

Kontrolując zaskarżone decyzje pod kątem powyższych kryteriów stwierdzić należy, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

W niniejszej sprawie kandydat – S. L. otrzymał ocenę niedostateczną z trzeciej części egzaminu radcowskiego, co w myśl art. 36(1) ustawy z dnia 76 lipca 1982 r. o radcach prawnych (Dz. U. z 2010 r. Nr 10, poz. 65) oznacza ocenę negatywną z egzaminu jako całości.

Odnosząc się w pierwszej kolejności do najpoważniejszego zarzutu niezgodności rozstrzygnięcia z Konstytucją RP należy podkreślić, iż wolność wyboru i wykonywania zawodu nie jest zasadą bezwzględną. Konstytucja RP wprowadza w tym zakresie ograniczenia, które wynikać mogą z przepisów prawnych. Możliwość wykonywania zawodu radcy prawnego również obarczona jest tego rodzaju ograniczeniami, a jednym z nich jest uzyskanie wyniku pozytywnego z egzaminu zawodowego. Sąd nie podziela argumentu skarżącego o zbyt surowym i rygorystycznym charakterze kontrolowanego egzaminu radcowskiego. Nie można także podzielić zarzutu naruszenia art. 364 ustawy o radcach prawnych. Komisja II stopnia wyraziła swój pogląd w tym zakresie w treści uchwały i nie uległ on obecnie zmianie. Bez znaczenia zdaniem organu są w sprawie podnoszone także w skardze kwestie dotyczące wyników zdawanego przez S. L. egzaminu prokuratorskiego.

Podstawą, dla której praca kandydata polegająca na sporządzeniu pozwu w sprawie cywilnej została oceniona negatywnie, było w szczególności pominięcie jako jednego z powodów - małoletniego posiadającego własne, samodzielne roszczenie o naprawienie szkody. Ponadto egzaminatorzy wyrazili swój negatywny pogląd co do braku w pozwie wyraźnego powołania na art. 4461 k.c. (szkody prenatalne) oraz nie wyczerpania wszystkich możliwych roszczeń powodów. Zauważony został brak pozwu w postaci nieopłacenia wpisu stałego. W tym miejscu należy stwierdzić, iż niewystarczające w tym zakresie jest twierdzenie skarżącego o błędnym pominięciu przez egzaminatorów, jak również Komisję Odwoławczą treści pkt 5 załączników do pozwu, w którym wymieniono: "rachunki, faktury i dowody wpłat". Zdaniem Sądu wymienione w tym punkcie dokumenty odnoszą się do merytorycznej treści pozwu, a skarżący w żadnym jego fragmencie nie wykazał, aby opłata sądowa była – w formie możliwej do skontrolowania w ramach pracy egzaminacyjnej – uiszczona.

Odnosząc się do kwestionowanych przez skarżącego poglądów Komisji dotyczących istoty rozstrzygnięcia, należy stwierdzić, iż prawidłowo wady pozwu, takie, jak brak wyraźnego powołania na art. 4461 k.c. (szkody prenatalne) oraz nie wyczerpanie wszystkich możliwych roszczeń powodów, a także nieoznaczenie w pozwie, że dotyczy on małoletniego powoda – zostały uznane jako dyskwalifikujące pracę S. L. stanowiącą część trzecią egzaminu radcowskiego. Podnoszone przez kandydata argumenty, iż brak wskazania po stronie powodowej małoletniego, to przejaw "oczywistej niedokładności", czy "jednego uchybienia formalnego", które nie może dyskwalifikować całej pracy oraz wyrażany przez niego pogląd, iż w rzeczywistym procesie cywilnym powyższe uchybienie nie miałoby istotnego znaczenia, gdyż możliwe byłoby ich naprawienie w trakcie postępowania cywilnego - świadczy o niezrozumieniu celu egzaminu zawodowego, jakim jest zweryfikowanie rzeczywistej wiedzy kandydata w kontekście realiów zawodu, którego wykonywania w efekcie egzaminu miałby się podjąć. Nie zasługują w ocenie Sądu na aprobatę argumenty skarżącego o wypłaceniu przez ubezpieczyciela odszkodowania w wystarczającej wysokości, co świadczyć ma o niezasadności zgłoszenia roszczeń z tytułu zadośćuczynienia i renty w pozwie. Działając jako profesjonalny pełnomocnik, zgodnie z postanowionym zadaniem egzaminacyjnym, skarżący winien być wyczerpać wszelkie dopuszczalne prawem możliwości w celu dochodzenia praw klientów. Usprawiedliwiając swoje zaniechanie, ocenione negatywnie przez egzaminatorów, zaprezentował de facto stanowisko sprzeczne z interesem osób, które miał za zadanie reprezentować.

Odnosząc się do pozostałych zarzutów procesowych skarżącego – przede wszystkim należy stwierdzić, iż w sytuacji, w której S. L. dysponował uzasadnieniem wystawionych przez egzaminatorów ocen, w oparciu o które sporządził odwołanie, nie mogło dojść do naruszenia przepisów art. 10 § 1 i § 2 oraz art. 81 k.p.a., w sposób mający istotny wpływ na rozstrzygnięcie.

Nie jest także zasadny zarzut naruszenia art. 24 § 3 w zw. z art. 27 § 1 k.p.a. z uwagi fakt, iż w postępowaniu nie została w jakikolwiek sposób uprawdopodobniona możliwość spełnienia przesłanki ustawowej - wątpliwości co do bezstronności pracownika.

W myśl § 3 art. 24 k.p.a.: "Bezpośredni przełożony pracownika jest obowiązany na jego żądanie lub na żądanie strony albo z urzędu wyłączyć go od udziału w postępowaniu, jeżeli zostanie uprawdopodobnione istnienie okoliczności nie wymienionych w § 1, które mogą wywołać wątpliwość co do bezstronności pracownika".

Wymaga podkreślenia, iż wskazywany przez skarżącego fakt pracy w jednym sądzie przez jednego z egzaminatorów i przewodniczącego Komisji II stopnia jest okolicznością faktyczną, nie stanowiącą per se przesłanki wyłączenia pracownika od udziału w postępowaniu. Tego rodzaju przesłanki wymienione są bowiem enumeratywnie w § 1 art. 24 k.p.a.

Sąd podziela pogląd wyrażony w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 11 stycznia 2008 r. Sygn. VI SA 1717/07. (dotyczącego egzaminu notarialnego), uchwały Komisji Egzaminacyjnych, które są oparte na ocenie członków Komisji korzystając ze swoistego luzu decyzyjnego.

Sąd doszedł nadto do przekonania, iż działając w granicach prawnie dopuszczalnych, Komisje Egzaminacyjne obydwu stopni dokonały prawidłowej oceny pracy egzaminacyjnej skarżącego, zaś podnoszone przez niego zarzuty nie zostały uznane za zasadne, nie mogły więc skutkować uchyleniem uchwał w przedmiocie negatywnej oceny, jaką uzyskał z egzaminu radcowskiego przeprowadzonego w 2009 r.

Z powyższych względów zaskarżona uchwała w pełni odpowiada prawu, zatem skarga na mocy art. 151 p.p.s.a. podlegała oddaleniu.