Wyrok WSA w Rzeszowie, sygn. akt II SA/Rz 103/08
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Data orzeczenia: 2008-06-24 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6197 Służba Celna
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku: Uchylono zaskarżone postanowienie
Powołane przepisy: article: art. 145 § 1 pkt 1 lit. c
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 58 § 1 i 2
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący NSA Małgorzata Wolska Sędziowie NSA Ryszard Bryk /spr./ NSA Maria Zarębska-Kobak Protokolant sekr. sąd. Anna Mazurek-Ferenc po rozpoznaniu w Wydziale II Ogólnoadministracyjnym na rozprawie w dniu 24 czerwca 2008 r. sprawy ze skargi J. L. na postanowienie Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] listopada 2007 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy dotyczącej zwolnienia ze służby celnej uchyla zaskarżone postanowienie.


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi J. L. jest postanowienie Dyrektora Izby Celnej z dnia [...].11.2007 r., Nr [...], odmawiające przywrócenia terminu do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją w/w organu z dnia [...].04.2005 r., Nr [...], zwalniającą J. L. ze służby w Izbie Celnej z upływem 3 miesięcy od dnia doręczenia decyzji.

Wskazane postanowienie zostało wydane na podstawie art. 59 § 2 K.p.a., art. 26 pkt 11, art. 81 ust. 2 ustawy z dnia 24.07.1999 r. o Służbie Celnej /Dz.U. z 2004 r., Nr 156, poz. 1641 z późn.zm./.

W uzasadnieniu postanowienia organ przytoczył, że decyzja zwalniająca J. L. ze służby celnej została jej doręczona w dniu 18.04.2005 r. Pismem z dnia 16.05.2005 r. zwróciła się z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy. Postanowieniem z dnia [...].06.2005 r. Dyrektor Izby Celnej stwierdził uchybienie terminu do wniesienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy.

W piśmie z dnia 31.08.2005 r. J. L. wniosła o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, zakończonej decyzją z dnia [...].04.2005 r. zwalniającą ją ze służby celnej.

Postanowieniem z dnia [...].09.2005 r., Nr [...], Dyrektor Izby Celnej odmówił przywrócenia terminu do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. Na skutek skargi J. L., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie wyrokiem z dnia 19.05.2006 r. uchylił zaskarżone postanowienie i wskazał, aby przy ponownym rozpatrywaniu sprawy organ ocenił wniosek z dnia 31.08.2005 r. na tle przepisu art. 58 K.p.a.

Po ponownym rozpatrzeniu wniosku, Dyrektor Izby Celnej postanowieniem z dnia [...].11.2006 r., Nr [...] odmówił przywrócenia terminu do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie kolejnym wyrokiem z dnia 26.07.2007 r., sygn. akt II SA/Rz 63/07 uchylił zaskarżone postanowienie z dnia [...].11.2006 r. i we wskazaniach co do dalszego postępowania stwierdził, iż organ powinien się odnieść do wszystkich przesłanek określonych w art. 58 § 1 i 2 k.p.a., gdyż jedynie łączne ich spełnienie umożliwia przywrócenie terminu dla przeprowadzenia przez stronę postępowania danej czynności procesowej. Po ponownym przeanalizowaniu wszystkich przesłanek określonych w art. 58 § 1 i 2 k.p.a., Dyrektor Izby Celnej nie dopatrzył się podstaw do przywrócenia terminu do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. Wyjaśnił, że J. L. w dniu 16.05.2005 r. podjęła leczenie u lekarza psychiatry i w tym dniu otrzymała zwolnienie wsteczne od 03.01.2005 r. do 16.05.2005 r. oraz następne od 17.05.2005 r. do 06.06.2005 r.

W dniu 16.05.2005 r. skierowała do Dyrektora Izby Celnej wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy w przedmiocie zwolnienia ze służby celnej, który jak to wcześniej podano został złożony z uchybieniem terminu.

Wniosek z dnia 31.08.2005 r. o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenia sprawy zwolnienia ze służby celnej motywowała złym stanem zdrowia, który uniemożliwił jej podejmowanie jakichkolwiek świadomych działań. Do wniosku dołączyła zaświadczenie z Poradni Zdrowia Psychicznego w G. z dnia 26.08.2005 r. oraz Kartę Informacyjną z leczenia szpitalnego ze Szpitala Specjalistycznego w G.

Wyjaśniła, że z uwagi na jej stan zdrowia, wniosek z dnia 16.05.2005 r. o ponowne rozpatrzenie sprawy napisał jej ojciec, a ona jedynie go podpisała. We wniosku o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy z dnia 31.08.2005 r. dodała, że podtrzymuje wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy z dnia 16.05.2005 r.

Po rozpatrzeniu wniosku z dnia 31.08.2005 r. Dyrektor Izby Celnej uznał, że uchybienie terminu do wniesienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy nastąpiło z jej winy, bo we wniosku z dnia 16.05.2007 r. /powinno być 2005/ zamieściła opis jej wewnętrznych przeżyć związanych z procesem alokacji i sprawą rozwodową. Taka redakcja pisma wskazuje na jej osobisty udział w jego przygotowaniu.

Potwierdza to również bardzo czytelny i zdecydowany podpis wymienionej załączone dokumenty oraz koperta zaadresowana tym samym charakterem pisma. W Karcie Informacyjnej z leczenia szpitalnego stwierdzono, że w chwili przyjęcia na leczenie posiadała jasną świadomość i prawidłową orientację, zatem nie można się zgodzić z jej twierdzeniem, że w tym czasie jej stan psychiczny nie pozwalał jej na osobiste działanie z pełnym rozeznaniem.

Dokumentacja lekarska zdaniem organu, nie może stanowić dowodu na to, że jej stan zdrowia uniemożliwiał jej podjęcie jakichkolwiek świadomych działań, bo przeczą temu jej pisma z dnia 6.06.2005 r., 16.06.2005 r. i 1.07.2005 r. kierowane do organu.

Na żadnym etapie postępowania, nie negowała, że była Autorką tych pism, ani nie twierdziła, że przygotowując je nie była świadoma swoich działań.

W piśmie z dnia 16.06.2005 r., który dotyczył zasiłku chorobowego twierdziła, że wniosek z dnia 16.05.2005 r. został przez nią przygotowany i wysłany.

Wskazane okoliczności zdaniem organu potwierdzają ponad wszelką wątpliwość, że J. L. co najmniej od dnia 6.06.2005 r. wiedziała o toczącym się postępowaniu i potrafiła w związku z nim podejmować świadome decyzje oraz skutecznie je realizować.

Zgodnie z ukształtowaną linią orzecznictwa sam fakt choroby oraz przebywania na zwolnieniu lekarskim nie może być wystarczającą przesłanką do przywrócenia terminu. W wyroku z dnia 4.11.1998 r., III SA 1243/97, Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że zwolnienie lekarskie od pracy nie jest potwierdzeniem braku winy zainteresowanego w uchybieniu terminu, bo nie wyklucza bowiem możliwości dokonania czynności procesowej i nadania pisma poprzez pocztę osobiście lub przez domownika. Na tle tych okoliczności, organ przyjął, że wniosek o przywrócenie terminu powinien zostać wysłany do dnia 7.07.2005 r., czyli jeszcze przed rozpoczęciem leczenia szpitalnego.

Wysłanie wniosku dopiero w dniu 1.09.2005 r. świadczy o nie dochowaniu terminu określonego w art. 58 § 2 k.p.a., który stanowi, iż prośbę o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu 7 dni od dnia ustania przyczyny jego uchybienia. Zdaniem organu termin ten rozpoczął swój bieg od dnia 30.06.2005 r. t.j. od dnia doręczenia postanowienia z dnia [...].06.2005 r. Nr [...] stwierdzającego uchybienie terminu do wniesienia wniosku z dnia 16.05.2005 r. o ponowne rozpatrzenie sprawy. W przedmiotowej sprawie nie został również zachowany warunek równoczesnego wniesienia prośby o przywrócenie terminu wraz z dopełnieniem czynności dla której termin ten był określony. Wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy został złożony w dniu 16.05.2005 r., zaś pismem z dnia 31.08.2005 r. J. L. go podtrzymała i uzupełniła. W związku z tym, że wniosek z dnia 16.05.2005 r. został wniesiony z uchybieniem przewidzianego do tego terminu, stosownie do art. "25 ust. 2 k.p.a.", należało wraz z nim złożyć wniosek o przywrócenie tego terminu. Jak wskazał Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia 19.04.2005 r., sygn. akt VI SA/Wa 1606/04 złożenie odwołania z uchybieniem terminu do jego wniesienia, bez wniosku o jego przywrócenie, nie pozbawia jeszcze strony prawa do jego złożenia w późniejszym terminie, ale nie później niż w terminie 7 dni.

W przedmiotowej sprawie ten 7 dniowy termin rozpoczął swój bieg z dniem 30.06.2005 r. i zakończył się z dniem 7.07.2005 r. zatem powyższy warunek zostałby spełniony, gdyby wniosek o przywrócenie terminu został złożony w tym okresie. W niniejszej sprawie nastąpiło to jednak dopiero w dniu 1.09.2005 r. J. L. składając wniosek o przywrócenie terminu, spełniła tylko jeden z czterech warunków wymienionych w art. 58 § 1 i 2 k.p.a. tj. warunek wniesienia takiego wniosku.

W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie /za pośrednictwem organu/, skarżąca J. L. reprezentowana przez adwokata T. O. wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia i zarzuciła naruszenie art. 58 § 1 i 2 k.p.a. przez odmowę przywrócenia terminu do wystąpienia z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy, w sytuacji gdy występują wszelkie przesłanki, aby przywrócić termin, bo skarżąca uprawdopodobniła, że uchybienie terminu nastąpiło bez jej winy /z powodu choroby psychicznej/, złożyła wniosek w terminie 7 dni od ustania przyczyny uchybienia i jednocześnie z wnioskiem dopełniła czynności, dla której dokonania określony był termin.

W uzasadnieniu skargi m. innymi podała, że termin do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy dotyczącej zwolnienia ze służby celnej uchybiła z przyczyn od niej niezależnych, spowodowanych bardzo złym stanem zdrowia.

Jak wynika z dokumentacji lekarskiej, to w okresie 3.01.2005 r. – 26.08.2005 r. stan zdrowia skarżącej uniemożliwiał jej podjęcie jakichkolwiek świadomych działań. Potwierdza to w szczególności zaświadczenie wydane przez Szpital Specjalistyczny – Poradnię Zdrowia Psychicznego w G.

Wszystkie czynności jakie podejmowała w podanym okresie były przezeń podejmowane w stanie ograniczonej poczytalności lub całkowitej niepoczytalności, zatem nie mogły rodzić jakichkolwiek skutków prawnych. Przy takim stanie, psychicznym nie można przypisywać skarżącej, że nie dochowała należytej staranności dla zachowania terminu do złożenia wniosku. W takim stanie rzeczy twierdzenia organu, iż skarżąca podejmując określone czynności w dniach 6.06.2005 r., 16.06.2005 r., 1.07.2005 r., mogła również złożyć wniosek o przywrócenie terminu nie znajdują żadnego uzasadnienia. Tym samym nieuzasadnione jest stanowisko organu, że termin 7 dniowy na złożenie wniosku o przywrócenie terminu powinien być liczony od dnia 1.07.2005 r.

Choroba psychiczna nie jest zwykłą chorobą, a więc powoływanie się organu na wyrok NSA z dnia 4.11.1998 r., III SA 1243/97, w którym Sąd stwierdził, że zwolnienie lekarskie od pracy nie jest potwierdzeniem braku winy, jak również nie wyklucza możliwości dokonania czynności procesowej i nadania pisma przez pocztę, nie może być brane pod uwagę w przedmiotowej sprawie. Osoba cierpiąca na chorobę psychiczną, często nie jest w stanie podejmować żadnych czynności dotyczących jej osoby, w przeciwieństwie do osób cierpiących na choroby fizyczne, które w przeważających przypadkach mają zdolność podejmowania czynności prawnych lub chociażby zlecenia ich innej osobie i mają świadomość grożących im negatywnych następstw niepodjęcia określonych czynności prawnych, co często nie występuje przy chorobach psychicznych. W takiej sytuacji okoliczność przypisywana skarżącej, że wiedziała o toczącym się postępowaniu, nie jest równoznaczna z istnieniem zdolności do podejmowania świadomych i skutecznych decyzji.

Do przywrócenia terminu do dokonania czynności procesowej wystarcza samo uprawdopodobnienie, że uchybienie terminu nastąpiło bez winy strony.

Uprawdopodobnienie to nie to samo co udowodnienie, a więc przedstawiona przez skarżącą dokumentacja lekarska powinna być wystarczająca dla uznania, iż uprawdopodobniła ona brak swojej winy w niezłożeniu wniosku w terminie.

Należało więc uznać, iż dopiero z chwilą ostatecznego opuszczenia szpitala psychiatrycznego tj. od dnia 26.08.2005 r., skarżąca miała pełną świadomość i rozeznanie, co do spraw przez siebie podejmowanych i dopiero od tej daty powinien biec 7 dniowy termin do wystąpienia z wnioskiem o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy.

Bezpodstawne jest również stanowisko organu, że skarżąca wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu nie dopełniła uchybionej czynności, dla której określony był termin. Skarżąca do wniosku z dnia 31.08.2005 r. dołączyła wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy zwolnienia jej ze służby celnej.

Wniosek ten nie jest jedynie pismem podtrzymującym wniosek złożony przez ojca skarżącej w dniu 16.05.2005 r. Zawiera on wszystkie niezbędne elementy formalne, które powinno spełniać takie pismo wraz z uzasadnieniem oraz dowodami, iż absencja skarżącej w pracy nie wynikała z jej winy, czyli zwolnienie jej ze służby nie było uzasadnione.

Odpowiadając na skargę, Dyrektor Izby Celnej wniósł o oddalenie skargi i podtrzymał swoje stanowisko i motywy zawarte w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia.

Odnosząc się do zarzutów podniesionych w skardze wyjaśnił, że przedstawiony w skardze opis choroby psychicznej skarżącej jest bardzo ogólny.

Z zaświadczenia z dnia 26.08.2005 r., wydanego przez Szpital Psychiatryczny w G. wynika, iż skarżąca chorowała na "zespół depresyjny".

W chwili przyjęcia do Szpitala posiadała jasną świadomość i prawidłową orientację, zatem nie można się zgodzić z zarzutem skargi, iż skarżąca była w stanie ograniczonej poczytalności bądź całkowitej niepoczytalności i nie potrafiła działać z dostatecznym rozeznaniem. Zarzutowi temu przeczą pisma skarżącej z dnia 6.06.2005 r., 16.06.2005 r. i 1.07.2005 r. składane do organu, które były przesłane do organu w celu ochronienia skarżącej przed negatywnymi skutkami jej nieobecności w pracy, do których dołączała zaświadczenia lekarskie o jej niezdolności do pracy oraz w sprawie zasiłku chorobowego.

Niezrozumiałe jest natomiast twierdzenie zawarte w skardze, że pismo skarżącej z dnia 31.08.2005 r. dotyczące wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy nie jest podtrzymaniem wniosku z dnia 16.05.2005 r., lecz stanowi samodzielny wniosek w tym przedmiocie. W podanym piśmie, skarżąca potwierdziła, że podtrzymuje wniosek z dnia 16.05.2005 r.

Ponadto na żadnym etapie postępowania nie negowała, że pismo to stanowi kontynuację i uzupełnienie w/w wniosku.

Nigdy też nie złożyła oświadczenia, że chce aby pismo z dnia 16.05.2005 r. nie było traktowane jak wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, ani też nie wniosła o jego wycofanie. Dodatkowo w skardze z dnia 8.01.2008 r. sama skarżąca potwierdziła, że jest to wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy pisząc, iż został on skierowany w dniu 16.05.2005 r.

W takiej sytuacji skarżąca powinna była złożyć wniosek o przywrócenie terminu w okresie od 30.06.2005 r. do 7.07.2005 r., w związku z czym złożenie go w dniu 1.09.2005 r. nastąpiło z uchybieniem terminu określonego w art. 58 § 2 k.p.a.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie, zważył co następuje:

Skarga zasługuje na uwzględnienie.

Tytułem wprowadzenia należy nawiązać do decyzji Dyrektora Izby Celnej z dnia [...].04.2005 r., Nr [...] zwalniającej skarżącą /funkcjonariusza celnego/ ze służby celnej w Izbie Celnej, z przyczyny określonej w art. 26 pkt 11 ustawy z dnia 24.07.1999 r. o Służbie Celnej /Dz.U. z 2004 r., Nr 156, poz. 1641, dalej jako ustawa o Służbie Celnej/.

Stosownie do art. 81 ust. 1a w/w ustawy od takiej decyzji przysługuje wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy i takie pouczenie jest zamieszczone w decyzji z dnia [...].04.2005 r. Zgodnie z art. 81 ust. 2 – 3 ustawy o Służbie Celnej do postępowania w sprawie zwolnienia ze służby funkcjonariusza celnego, stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego /dalej k.p.a./, zaś od decyzji rozstrzygającej wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy przysługuje prawo do wniesienia skargi do sądu administracyjnego na zasadach określonych w odrębnych przepisach, czyli na zasadach zamieszczonych w stosownych przepisach ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm./, zwanej dalej skrótem p.p.s.a.

Przedmiotem skargi J. L. jest postanowienie Dyrektora Izby Celnej z dnia [...].11.2007 r., Nr [...] - odmawiające przywrócenia terminu do wystąpienia z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej powołaną już decyzją z dnia [...].04.2005 r. Skoro do postępowania w sprawie zwolnienia ze służby celnej stosuje się bezpośrednio przepisy k.p.a., zatem do sprawy o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy mają zastosowanie przepisy art. 58 – 59 k.p.a., za wyjątkiem art. 60 k.p.a. w zw. z art. 81 ust. 1a ustawy o Służbie Celnej.

Postanowienie o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy jest postanowieniem kończącym postępowanie administracyjne i wobec tego stosownie do art. 3 § 2 pkt 2 p.p.s.a., na takie postanowienie przysługuje skarga do wojewódzkiego sądu administracyjnego.

Z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25.07.2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych wynika, że wojewódzki Sąd administracyjny kontroluje zaskarżony akt administracyjny pod względem zgodności z prawem i przy tej kontroli nie jest związany granicami skargi /art. 134 § 1 p.p.s.a./. Stan faktyczny sprawy wynikający z akt administracyjnych jest następujący:

Decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia [...].04.2005 r., doręczono skarżącej w trybie art. 43 k.p.a. /doręczenie zastępcze/, w dniu 18.04.2005., odbiór przesyłki potwierdził ojciec skarżącej /K. 21 akt adm./.

W dniu 19.05.2005 r. wpłynęło do Izby Celnej, pismo opatrzone datą 16.05.2005 r., podpisane przez skarżącą, jako wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją z dnia [...].04.2005 r. Do pisma m. innymi dołączono dwa zwolnienia lekarskie, wystawione przez Poradnię Zdrowia Psychicznego w G. na okres od 3.01.2005 r. do 16.05.2005 r. /pierwsze/ i drugie od 17.05.2005 r. do 6.06.2005 r.

Pismo z dnia 16.05.2005 r. było nadane w Urzędzie Pocztowym w B. w dniu 16.05.2005 r.

We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy m. innymi podano, że pisma Izby Celnej kierowane do skarżącej odbierał jej ojciec, ale pisma lub informacje o ich doręczeniu otrzymywała od ojca z dużym opóźnieniem w okresach nieczęstego kontaktu z rodzicami. Poza tym w piśmie tym przytoczono przeżycia skarżącej związane z przeniesieniem do pracy w Izbie Celnej i konflikty na tym tle z mężem, które doprowadziły do rozwodu. Stresy z tym związane doprowadziły do sytuacji, że nie podejmowała kontaktu z domem, rodzicami stanowiskiem pracy, trwała w izolacji i w przekonaniu, że nie pokona nagromadzonych problemów /k. 31.29 akt adm./.

W piśmie z dnia 6.06.2005 r. podtrzymała wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy i dołączyła kolejne zwolnienie lekarskie z Poradni Zdrowia Psychicznego w G. na okres od 7.06.2005 r. do 1.07.2005 r. /K. 33 i 34 akt adm./.

W następnym piśmie z dnia 16.06.2005 r., skarżąca powołała się na pismo z dnia 16.05.2005 r. i wniosła o ponowne rozpatrzenie sprawy dotyczącej zwolnienia jej ze służby i równocześnie dołączyła druk wniosku w sprawie przedłużenia okresu wypłaty zasiłku chorobowego /K. 41 – 40 i 39 akt adm./.

Postanowieniem z dnia [...].06.2005 r., Nr [...], Dyrektor Izby Celnej – stwierdził uchybienie terminu do wniesienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją ostateczną z dnia [...].04.2005 r. /K. 44 – 43 akt adm./.

Wskazane postanowienie doręczono skarżącej w dniu 30.06.2005 r., ale było to również doręczenie zastępcze, odbiór potwierdził ojciec skarżącej.

W kolejnym piśmie z dnia 1.07.2005 r. podtrzymała wniosek z dnia 16.05.2005 r. o ponowne rozpatrzenie sprawy i dołączyła zwolnienie lekarskie z w/w Przychodni na okres od 2.07.2005 r. do 8.07.2005 r. /K. 47 i 48 akt adm./.

W okresie od 8.07.2005 r. do 26.08.2005 r. była hospitalizowana w Szpitalu Specjalistycznym – Oddziale Psychiatrycznym w G. W karcie informacyjnej leczenia szpitalnego podano, że rozpoznano u skarżącej zespół depresyjny /K. 58 akt adm./. W powołanej karcie podano, że została skierowana na leczenie szpitalne, bo leczenie ambulatoryjne, nie przyniosło poprawy. Stan psychiczny skarżącej określono następująco: "Świadomość jasna, orientacja prawidłowa. Kontakt niespontaniczny, wypowiedzi rzeczowe, Nastrój i napęd obniżone. Zdaniem Sądu jest to stan psychiczny skarżącej istniejący w dacie wypisania ze szpitala /26.08.2005 r./. W zaświadczeniu z Poradni Zdrowia Psychicznego w G., podpisanym przez lekarza specjalistę z zakresu psychiatrii z dnia 26.08.2005 r. m. innymi podano, że J. L. od stycznia 2005 r. choruje na zespół depresyjny i w czasie trwania choroby nie mogła podjąć żadnej decyzji, nie mogła stanowić o sobie.

Podano także, że stan zdrowia skarżącej po przebytym leczeniu szpitalnym – rokuje powrót do pracy /K. 59 akt adm./.

We wniosku z dnia 31.08.2005 r., nadanym w placówce pocztowej w dniu 1.09.2005 r., skarżąca wniosła o przywrócenie terminu do wystąpienia z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją z dnia [...].04.2005 r. i do wniosku dołączyła wniosek z tej samej daty o ponowne rozpatrzenie sprawy /K. 61, 60 i 57 akt adm./.

Postanowieniem z dnia [...].09.2005 r., Nr [...], Dyrektor Izby Celnej odmówił przywrócenia terminu do wystąpienia z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej jego decyzją z dnia [...].04.2005r. /K. 63 akt adm./.

Na skutek skargi J. L., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie wyrokiem z dnia 19.05.2006 r., sygn. akt II SA/Rz 948/05 uchylił zaskarżone postanowienie, zaś w uzasadnieniu wyroku wskazał, aby przy ponownym rozpatrywaniu sprawy organ ocenił wniosek z dnia 31.08.2005 r. w aspekcie art. 58 k.p.a., a w szczególności zająć stanowisko, czy strona uprawdopodobniła, że uchybienie terminu do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy nastąpiło bez jej winy /K. 77 i 74 in fine akt adm./.

Po ponownym rozpatrzeniu wniosku, Dyrektor Izby Celnej postanowieniem z dnia [...].11.2006 r., Nr [...] – odmówił przywrócenia terminu do wystąpienia z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją z dnia [...].04.2005 r. /K. 89 akt adm./.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie po rozpoznaniu skargi J. L., wyrokiem z dnia 26.07.2007 r., Nr II SA/Rz 63/07 uchylił w/w postanowienie z dnia [...].11.2006 r.

W uzasadnieniu wyroku Sąd stwierdził, że organ naruszył art. 153 p.p.s.a., bo nie wykonał w całości wskazań Sądu zawartych w uzasadnieniu poprzedniego wyroku, nie zbadał czy skarżąca zachowała 7 dniowy termin do złożenia prośby o przywrócenie terminu, o jakim mowa w art. 58 § 2 k.p.a.

Jak już wcześniej podano, to przedmiotem obecnej skargi J. L. jest postanowienie Dyrektora Izby Celnej z dnia [...].11.2007 r., Nr [...] – odmawiające przywrócenia terminu do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, zakończonej decyzją z dnia [...].04.2005 r. /K. 118 akt adm./.

Z art. 58 § 1 i 2 k.p.a. wynika, że w razie uchybienia terminu do dokonania czynności procesowej, organ na prośbę zainteresowanego powinien przywrócić termin, jeżeli strona uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jej winy, a prośbę o przywrócenie terminu złoży w ciągu 7 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu i jednocześnie z wniesieniem prośby dopełni czynności, dla której określony był termin.

Dyrektor Izby Celnej badał te przesłanki i po analizie pism skarżącej z dnia 6.06.2005 r., 16.06.2005 r. i 1.07.2005 r. /zostały przedstawione w ustaleniach faktycznych Sądu/ doszedł do wniosku, że przyczyna uchybienia terminu ustała z dniem 30.06.2005 r., zatem nieprzywracalny termin do złożenia prośby o przywrócenie terminu upłynął z dniem 7.07.2005 r. Skarżąca przedmiotową prośbę nadała do organu w dniu 1.09.2005 r., czyli nie zachowała terminu.

Zdaniem organu treść w/w pism świadczy, że skarżąca w tym czasie działała z pełnym rozeznaniem co do przedmiotu sprawy. Sąd nie podzielił stanowiska organu, bo nie da się pogodzić z zaświadczeniem lekarskim z dnia 26.08.2005 r., w którym podano, że choroba skarżącej /zespół depresyjny/ uniemożliwiała skarżącej podjęcie żadnej decyzji, jak również w okresie jej trwania nie mogła stanowić o sobie. W zaświadczeniu również wskazano, że leczenie ambulatoryjne w Poradni Zdrowia Psychicznego nie przynosiło poprawy, przeto została skierowana do szpitala na oddział psychiatryczny.

Zespół depresyjny powoduje zaburzenia psychiczne, charakteryzujące się: obniżeniem nastroju z depresyjną oceną siebie i swego losu, hamuje aktywność i myślenie, może też stwarzać urojenia depresyjne i leczenie tego rodzaju schorzenia psychicznego trwa zwykle długo /tygodnie – miesiące/, ale prowadzi do całkowitego wyleczenia /por. Encyklopedia Zdrowia pod redakcją Witolda S. Gomułki i Wojciecha Rewelskiego, wydanie 9, Wydawnictwo Naukowe PWN, tom I, str. 1061 – 1062./.

Przy takiej chorobie skarżącej, organ nie posiadający wiedzy specjalistycznej /medycznej/ nie był w stanie określić, iż w okresie trwania choroby istniały remisje, w czasie których jej sposób myślenia nie był zaburzony.

W takim stanie rzeczy, Sąd przyjął, iż stanowisko organu jest dowolne, sprzeczne z powyższym zaświadczeniem lekarskim. Zdaniem Sądu przedmiotowe zaświadczenie lekarskie, jednocześnie uprawdopodobnia brak winy skarżącej w uchybieniu terminu i daje podstawę do przyjęcia, iż przyczyna uchybienia terminu ustała z dniem wypisania skarżącej ze szpitala /26.08.2005 r./.

Powołany przez organ wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 4.11.1998 r., sygn. akt III SA 1243/97 – LEX nr 36902, odnosił się do innego stanu faktycznego, przeto nie może stanowić argumentu wspierającego stanowisko organu.

Dotyczył zwolnienia lekarskiego z powodu podrażnienia wrzodów na dwunastnicy i Sąd przyjął, iż taka choroba nie stwarzała przeszkody do wniesienia odwołania w terminie. Choroba skarżącej wiąże się z zaburzeniami psychicznymi, zatem nie można przypisywać skarżącej winy w niedopełnieniu obowiązku zachowania terminu, nie można również mówić, iż w okresie 30.06. – 7.07.2005 r. przy zachowaniu należytej staranności miała realną możliwość złożenia prośby o przywrócenie terminu.

Reasumując należy zatem stwierdzić, iż choroba skarżącej do dnia 26.08.2005 r. stwarzała przeszkodę do złożenia prośby o przywrócenie terminu, która była od nie niezależna.

Prośba skarżącej o przywrócenie terminu była nadana w placówce pocztowej w dniu 1.09.2005 r., czyli z zachowaniem 7 dniowego terminu od dnia ustania przyczyny uchybienia.

Należy zatem stwierdzić, iż zostały spełnione wszystkie przesłanki określone w art. 58 § 1 i 2 k.p.a.

Skoro rozstrzygnięcie organu zawarte w zaskarżonym postanowieniu z dnia [...].11.2007 r. zostało wydane z naruszeniem w/w przepisów k.p.a., zatem Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 166 – p.p.s.a. orzekł jak w formule sentencji postanowienia. Sąd nie orzekał o kosztach postępowania sądowego, bowiem strona skarżąca reprezentowana przez adwokata do czasu zamknięcia rozprawy bezpośrednio poprzedzającej wydanie wyroku nie zgłosiła wniosku o przyznanie należnych kosztów.

W takim stanie rzeczy, stosownie do art. 210 § 1 p.p.s.a., skarżąca utraciła uprawnienie do żądania zwrotu kosztów.

Na marginesie należy dodać, iż w skardze również nie został zamieszczony wniosek o przyznanie kosztów sądowych.

Przy ponownym rozpatrywaniu prośby o przywrócenie terminu do wniesienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, organ uwzględni ocenę prawną Sądu zamieszczoną w niniejszym uzasadnieniu.