Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt II SA/Po 804/10
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2011-02-23 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 648  Sprawy z zakresu informacji publicznej i prawa prasowego
Hasła tematyczne: Dostęp do informacji publicznej
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 1 ust. 1, art. 2 ust. 1, art. 3, art. 5 ust. 1, art. 16
journal: Dz.U. 2001 nr 112 poz 1198
law: Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej.
article: art. 133 par. 1, art. 293 par. 1 i 2, art. 297, art. 306
journal: Dz.U. 2005 nr 8 poz 60
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa - tekst jedn.
article: art. 151
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tomasz Świstak Sędziowie Sędzia WSA Elwira Brychcy Sędzia WSA Maria Kwiecińska (spr.) Protokolant Starszy sekretarz sądowy Monika Pancewicz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 lutego 2011 r. sprawy ze skargi "A" Sp. z o.o. z siedzibą w L. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia (...) Nr (...) w przedmiocie odmowy udzielenia informacji oddala skargę. /-/ E. Brychcy /-/ T. Świstak /-/ M. Kwiecińska


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia (...) sierpnia 2010 r., Nr (...), Naczelnik Urzędu Skarbowego w K., na podstawie art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm., dalej kpa) oraz art. 16 w zw. z art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 06 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2001 r. Nr 112, poz. 1198 ze zm.) odmówił "A" Sp. z.o.o. z siedzibą w L. udzielenia informacji publicznej dotyczącej wyników kontroli podatkowej "B" S. O. z siedzibą w K.

Uzasadniając powyższe rozstrzygnięcie organ wskazał, że pismem z dnia (...) września 2009 r. "A" Sp. z.o.o. z siedzibą w L. reprezentowana przez prezesa J. G,, zwróciła się do Naczelnika Urzędu Skarbowego w Kole z wnioskiem o przeprowadzenie kontroli podatkowej w zakresie podatku od towarów i usług oraz podatku dochodowego w firmie "B" S. O. z siedziba w K. W piśmie powyższym zawarte były informacje o współpracy pomiędzy firmą "A" z firmą "B" S. O. w latach 2004 - 2005 oraz o nierzetelnie prowadzonej księgowości w firmie "B". Podstawą wszczęcia kontroli miał być fakt przyjęcia zwrotu wadliwego towaru od wnioskodawcy przez firmę "B" i braku wystawienia odpowiednich dokumentów podatkowych potwierdzających transakcję zwrotu towaru (faktury VAT Korekta) jak również brak wymiany towaru na wolny od wad. Naczelnik Urzędu Skarbowego w K. pismem z dnia (...) września 2009 r. zawiadomił "A", że przesłane informacje zostaną wykorzystane w ramach czynności podjętych przez urząd w oparciu o obowiązujące przepisy. Jednocześnie organ poinformował Spółkę, że zgromadzone materiały w sprawie objęte są tajemnicą skarbową. Następnie pismem z dnia (...) listopada 2009 r. "A" Sp. z.o.o. z siedzibą w L. wystąpiła do Naczelnika Urzędu Skarbowego w K. z wnioskiem o podanie pisemnej informacji o wynikach kontroli przeprowadzonej z jej wniosku w firmie "B".

Mając na względzie powyższy stan faktyczny sprawy Naczelnik Urzędu Skarbowego w K. wskazał, że dostęp do akt podatkowych objęty jest tajemnicą skarbową na podstawie art. 293 § 1 i 2 pkt 1-6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (tekst jedn. D.U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm.), co przesądza, iż dostęp do nich podlega ograniczeniu podmiotowemu na zasadach określonych w Ordynacji podatkowej. Dodatkowo wskazano, z uwagi na treść art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 06 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej, z zakresu przedmiotowego powyższej ustawy wyłączono informację dotyczącą tajemnic ustawowo chronionych, a więc informacje dotyczące tajemnicy skarbowej. Organ I instancji podkreślił również, że art. 133 § 1 Ordynacji podatkowej wylicza w sposób enumeratywny strony postępowania podatkowego, do których nie można zaliczyć ani J. G. ani "A" Sp. z.o.o. W konsekwencji przepisy Ordynacji podatkowej, nie przewidują możliwości udzielania zainteresowanym kontrahentom informacji zawartych w aktach podatnika, z którym współpracowały lub współpracują, wyłączając równocześnie możliwości udzielenia wnioskowanej informacji na podstawie przepisów ustawy o dostępie do informacji publicznej.

Odwołanie od powyższej decyzji wniosła "A" Sp. z.o.o. z siedzibą w L., reprezentowana przez prezesa J. G. Zdaniem skarżącej miała ona przymiot strony w postępowaniu jako wnioskodawca, co przesądza o możliwości uzyskania protokołów i decyzji wydanych w toku postępowania kontrolnego.

Dyrektor Izby Skarbowej w P., decyzją z dnia (...) października 2010 r., nr (...), na podstawie art. 138 ust. 1 pkt. 1 kpa, utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy.

W uzasadnieniu organ przytoczył dotychczasowy przebieg postępowania, a następnie wskazał, że zgodnie z art. 5 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej prawo do informacji publicznej podlega ograniczeniu w zakresie i na zasadach określonych w przepisach o ochronie informacji niejawnych oraz o ochronie tajemnic ustawowo chronionych. Z uwagi na fakt, że zgodnie z art. 293 § 1 i 2 ustawy Ordynacja podatkowa dostęp do akt podatkowych objęty jest tajemnicą skarbową, do której dostęp mają jedynie osoby wskazane w art. 297 § 1 powyższej ustawy, organ I instancji prawidłowo odmówił udzielenia wnioskowanej informacji. Dyrektor Izby Skarbowej za trafne uznał również uwagi dotyczące pojęcia strony postępowania podatkowego.

Skargę na powyższe rozstrzygnięcie wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu "A" Sp. z.o.o. z siedzibą w L., reprezentowana przez prezesa J. G. Zdaniem skarżącej spółki przedmiotową decyzję uznać należało za błędną, gdyż odmawiała zobowiązania Naczelnika Urzędu Skarbowego w K. do wydania wnioskowanej informacji jak również niedopuściła skarżącej do udziału w postępowaniu, którego była ona wnioskodawcą. Dodatkowo wskazano, że organy dopuściły się wadliwej interpretacji art. 2 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej oraz dokonały nadinterpretacji przepisów ustawy o tajemnicy skarbowej, jak również wprowadziły skarżącą w błąd wskazując, że przeciwko S. O. nie toczy się postępowanie.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej podtrzymał swoje stanowisko i wniósł o jej oddalenie. Odnosząc się do przedstawionych zarzutów organ wskazał, że zgodnie z przepisami Ordynacji podatkowej, o wynikach kontroli podatkowej mogą być poinformowany wyłącznie kontrolowany. Podkreślono, że wbrew twierdzeniom skarżącego nie ma on interesu prawnego do bycia stroną postępowania kontrolnego, bowiem postępowanie powyższe nie dotyczy jego uprawnień lub obowiązków. Podkreślono, że przepisy ustawy Ordynacja podatkowa, wskazujące, że dane podmiotów i podatników stanowią lex specialis w stosunku do postanowień ustawy o ochronie danych osobowych i enumeratywnie wskazują podmioty, którym mogą być udzielone akta objęte tajemnicą skarbową. Za nieprawdziwy uznano zarzut celowego wprowadzenia skarżącego w błąd oraz podkreślono, że również przepisy ustawy o dostępie do informacji publicznej uniemożliwiają udzielenia wnioskowanej informacji.

Wojewódzki Sad Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga okazała się bezzasadna.

Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone między innymi art. 1 §1 i §2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Jednocześnie zgodnie z art. 134 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Sąd obowiązany jest zatem dokonać oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji także wtedy, gdy dany zarzut nie został podniesiony w skardze.

Przedmiotem zawisłego przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Poznaniu sporu jest kwestia oceny, czy informacja, o którą wnioskował skarżąca "A" Sp. z.o.o. z siedzibą w L. reprezentowana przez prezesa J. G., a więc pisemna informacja o wynikach kontroli przeprowadzonej z jej wniosku w firmie "B", stanowiła informację publiczną, o jakiej mowa w ustawie z dnia z dnia 06 września 2001 r. o udostępnianiu informacji publicznej, a jeżeli tak, czy jej udostępnienie podlegało ograniczeniom określonym w ustawie.

Rozpoznając przedmiotową sprawę należy w pierwszej kolejności wskazać, że w myśl art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 06 września 2001 r. o udostępnianiu informacji publicznej, informacją publiczną jest każda informacja o sprawach publicznych. Art. 3 powołanej powyższej ustawy wskazuje natomiast, iż prawo do informacji publicznej obejmuje uprawnienia do uzyskania informacji publicznej, w tym uzyskania informacji przetworzonej w takim zakresie, w jakim jest to szczególnie istotne dla interesu publicznego, wglądu do dokumentów urzędowych, dostępu do posiedzeń kolegialnych organów władzy publicznej pochodzących z powszechnych wyborów, a także uprawnienie do niezwłocznego uzyskania informacji publicznej zawierającej aktualną wiedzę o sprawach publicznych. Udostępnienie informacji publicznej należy zatem interpretować jako przekazanie przez organ wiedzy, pewnych stwierdzeń odnośnie faktów w takim zakresie, w jakim nie dotyczy to dokumentów prywatnych. Równocześnie dostęp do informacji publicznej nie ma charakteru absolutnego. Zgodnie z art. 5 ust. 1 ustawy o udostępnianiu informacji publicznej, prawo do informacji publicznej podlega ograniczeniu w zakresie i na zasadach określonych w przepisach o ochronie informacji niejawnych oraz o ochronie innych tajemnic ustawowo chronionych. Omawiany przepis ustanawia tym samym zasadę, że przepisy ustaw o ochronie informacji niejawnych oraz o ochronie innych tajemnic ustawowo chronionych stanowią legi speciali w stosunku do ustawy o dostępie do informacji publicznej i muszą być stosowane na zasadzie pierwszeństwa. W konsekwencji, w sytuacji, gdy wnioskowana informacja stanowi informację niejawną lub też informację ustawowo chronioną, wyłączona jest możliwość jej uzyskania na podstawie ustawy o dostępie do informacji publicznej.

Przenosząc powyższe rozważania do niniejszej sprawy wskazać należy, że wnioskowana przez skarżącą informacja stanowi informację o wynikach kontroli podatkowej, która, na mocy art. 293 § 1 i 2 ustawy Ordynacja podatkowa, stanowi tajemnicę skarbową. Jak bowiem wskazuje analiza art. 293 § 2 pkt. 3 tajemnicą skarbową są wszystkie dane zawarte w aktach kontroli podatkowej. Tym samym ustawodawca zdecydował, że dane powyższe zostały objęte wyłączeniem jawności indywidualnych danych w nich zawartych. Konsekwentnie dostęp do nich mogą mieć jedynie podatnik, płatnik oraz inkasent, a więc podmioty, których powyższe dokumenty dotyczą, jak i podmioty enumeratywnie wymienione w art. 297 Ordynacji podatkowej. Co charakterystyczne, dostęp do informacji stanowiącej tajemnicę skarbową dokonuje się na zasadach i w trybie przewidzianym w Ordynacji podatkowej nie zaś na podstawie ustawy o dostępie do informacji publicznej.

Uznanie, że wnioskowana informacja stanowi tajemnicę skarbową, a więc informację, co do której dostęp mają jedynie wskazane w ustawie osoby, przesądza, iż wnioskowana informacja nie może zostać udostępniona osobom trzecim. Tym samym za trafne uznać należy stanowisko organów podatkowych, że skarżąca spółka nie miała możliwości uzyskania informacji, będącej, jak wyżej wskazano informacją publiczną, ale równocześnie, na mocy przepisów szczególnych objętą ograniczeniem w zakresie jej udostępnienia. W powyższym zakresie organy dokonały literalnej wykładni art. 293 § 1 i 2 Ordynacji podatkowej, prawidłowo uznając, że pisemna informacja o wynikach kontroli przeprowadzonej w firmie "B" S. O., stanowi tajemnicę skarbową. Nie można tym samym mówić o jakiejkolwiek naditerpratacji przepisów Ordynacji, mającej działać na niekorzyść skarżącej spółki. Jak prawidłowo wskazał organ I instancji przepisy Ordynacji podatkowej, nie przewidują możliwości udzielania zainteresowanym kontrahentom podatnika informacji zawartych w aktach podatnika, z którym współpracowały lub współpracują. Uprawnienie powyższe musiałoby bowiem wynikać wprost z ustawy, który zezwalałaby na przekazywanie tajemnicy skarbowej osobom trzecim. Obecnie obowiązujące przepisy przewidują skutek wprost przeciwny, ustanawiając w art. 306 Ordynacji podatkowej odpowiedzialność karną dla osób, które ujawniają osobom nieuprawnionym informacje objęte tajemnicą skarbową.

Za nietrafne uznać również należy zarzuty skarżącej, iż organy dopuściły się niewłaściwej wykładni art. 2 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej. Istotnie artykuł powyższy wskazuje na szeroki krąg podmiotów, którym może zostać udzielona informacja publiczna. Mieć jednak należy na względzie, że dostęp powyższy jest ograniczony do informacji publicznej. Skoro wnioskowana informacja stanowiąca tajemnicę skarbową, jest wyłączona z zakresu stosowania ustawy o dostępie do informacji publicznej, organy nie mogły dopuścić się naruszenia art. 2 ust. 1 powyższej ustawy.

W toku postępowania jak i w skardze do sądu administracyjnego "A" Sp. z.o.o. z siedzibą w L. wywodziła swoje uprawnienie do uzyskania wnioskowanej informacji z faktu bycia stroną postępowania podatkowego. Podkreślenia jednakże wymaga, że jak prawidłowo wskazały organy podatkowe, art. 133 § 1 Ordynacji podatkowej w sposób enumeratywny wymienia krąg stron postępowania wskazując, że są nimi podatnik, płatnik, inkasent lub ich następca prawny, a także osoby trzecie, o których mowa w art. 110-117a powyższej ustawy, które z uwagi na swój interes prawny żądają czynności organu podatkowego, do której czynność organu podatkowego się odnosi lub której interesu prawnego działanie organu podatkowego dotyczy. Jak wskazuje analiza powyższego artykułu, za stronę postępowania może być uznany jedynie podmiot w nim wymieniony, który dodatkowo legitymuje się interesem prawnym, a więc musi brać udział w postępowaniu podatkowym i być adresatem decyzji organu I instancji. Nie ulega wątpliwości Sądu, że skarżąca spółka nie legitymuje się powyższymi cechami. Jakkolwiek przedmiotowe postępowanie kontrolne zostało wszczęte na jej wniosek, to jednakże nie stanowiła ona podmiotu kontrolowanego, którym, w myśl regulacji zawartej w art. 281 § 1 Ordynacji podatkowej mogą być podatnicy, płatnicy, inkasenci oraz następcy prawni. Skarżąca spółka legitymowała się tym samym jedynie interesem faktycznym, polegającym na zainicjowaniu postępowania kontrolnego, którego nie była już jednak stroną. Wyniki przeprowadzonej kontroli podatkowej nie miały bowiem indywidualnego i osobistego interesu prawnego dla skarżącej, gdyż nie dotyczyły jej praw i obowiązków jako podatnika.

Za nietrafne uznać należy również zarzut skarżącej, że organy wprowadziły ją w błąd wskazując, że przeciwko S. O. nie toczy się postępowanie. Pismem z dnia (...) września 2010 r. organy, w odpowiedzi na wniosek skarżącej o dopuszczenie do udziału w charakterze strony w postępowaniu podatkowym, wskazały, że w dacie składania przedmiotowego wniosku, a więc w dniu (...) sierpnia 2010 r., nie toczyło się żadne postępowanie podatkowe.

Reasumując powyższe rozważania wskazać należy, że organy podatkowe prawidłowo orzekły, że pisemna informacja o wynikach kontroli przeprowadzonej w firmie "B", stanowiła tajemnicę skarbową, której udostępnienie nie jest możliwe w trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej i w rezultacie, na podstawie art. 16 w związku z art. 5 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej, wydały decyzję, w której odmówiły udostępnienie żądanej informacji.

Mając powyższe na względzie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi skargę oddalił.

/-/ E.Brychcy /-/ T.Świstak /-/ M.Kwiecińska