Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt IV SA/Wr 60/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2020-09-23 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6149 Inne o symbolu podstawowym 614
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: *Uchylono zaskarżoną decyzję

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Bogumiła Kalinowska Sędziowie: Asesor WSA Marta Pająkiewicz - Kremis Sędzia NSA Mirosława Rozbicka-Ostrowska (spr.) Protokolant: starszy asystent sędziego Anna Rudzińska po rozpoznaniu w Wydziale IV na rozprawie w dniu 23 września 2020 r. sprawy ze skargi Centrum A w O. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. z dnia [...] października 2019 r., nr [...] w przedmiocie dofinansowania kosztów kształcenia młodocianego pracownika I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. na rzecz strony skarżącej kwotę 214 (słownie: dwieście czternaście) złotych tutułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Postępowanie administracyjne w sprawie wszczęte zostało wnioskiem C. w O. (dalej: strona, skarżący) z dnia 30 czerwca 2019r. ( data wpływu 6 sierpnia 2019 r. ) o dofinansowanie kosztów kształcenia (przyuczenia do wykonywania zawodu kowala) młodocianego pracownika P. M. Do wniosku dołączono: umowę o pracę z dnia 1 września 2017 r. zawartą w P. M. w celu przygotowania zawodowego, zaświadczenie nr 30/2019 z dnia 1 lipca 2019 r. o przystąpieniu przez P. M. do egzaminu, zaświadczenie nr 36/2019 z dnia 1 lipca 2019 r., o ukończeniu w roku szkolnym 2018/2019 gimnazjum z oddziałami przysposabiającymi do pracy, dyplom z dnia 28 kwietnia 2015 r. potwierdzający tytuł mistrza w zawodzie kowala J. G. – instruktora praktycznej nauki zawodu, zaświadczenie o ukończeniu przez J. G. kursu pedagogicznego dla instruktorów praktycznej nauki zawodu z dnia 18 września 2015 r., nr [...].

Decyzją z dnia [...] września 2019 r. nr [...], wydaną z powołaniem się na przepisy art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2018 r. poz. 2096 ze zm.) oraz art. 122 ustawy z dnia 14 grudnia 2016 r. Prawo oświatowe (t.j. Dz.U. Z 2019 r. poz. 1148 ze zm.) , działający z upoważnienia Prezydenta W. z dnia 1 września 2017 r. nr 479/IV/17 , Zastępca Dyrektora Wydziału Finansów Oświatowych przyznał stronie kwotę 5 334,00 zł za okres 21 miesięcy z tytułu przyuczenia do wykonywania określonej pracy.

W uzasadnieniu decyzji pierwszo-instancyjnej wskazano, że pracodawca wnioskował o kwotę dofinansowania kosztów kształcenia młodocianego pracownika za 22 miesiące prowadzenia przyuczenia do wykonywania określonej pracy zgodnie z terminem, na jaki została zawarta umowa o pracę w celu przygotowania zawodowego. Młodociany pracownik zdał egzamin sprawdzający w dniu 28 czerwca 2019 r., natomiast zgodnie z umową przygotowanie zawodowe trwało do dnia 30 czerwca 2019 r. Organ I instancji powołał się na przepisy § 16 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 28 maja 1996 r. w sprawie przygotowania zawodowego młodocianych i ich wynagradzania oraz art. 122 ust. 2 pkt 2 ustawy Prawo oświatowe , zgodnie z którymi przyuczenie do wykonywania określonej pracy kończy się egzaminem sprawdzającym, a kwota dofinansowania odnosi się do pełnych miesięcy kształcenia. Wobec tego organ nie mógł zaliczyć do kwoty dofinansowania 1 miesiąca przyuczenia do wykonywania określonej pracy, gdyż młodociany pracownik zdał egzamin sprawdzający kończący cykl kształcenia przed terminem zakończenia umowy. W związku z powyższym, jak wskazał organ I instancji, kwota dofinansowania odnosi się do 21 pełnych miesięcy, tj. od momentu podpisania umowy o pracę do momentu zdania przez młodocianego pracownika egzaminu sprawdzającego.

Od tej decyzji strona wniosła odwołanie, wnosząc o zmianę decyzji co do odmowy przyznania refundacji za 1 miesiąc kształcenia. Według odwołującej się , okres kształcenia młodocianego trwał w pełnych miesiącach od września 2017 r. do czerwca 2019 r., czyli 22 miesiące. Nie znajduje uzasadnienia stanowisko przyjęte przez organ, że czerwiec 2019 r., w którym młodociany zdał egzamin, był niepełnym miesiącem kształcenia, skoro rok szkolny zakończył się 28 czerwca 2019 r.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze we W. decyzją z dnia [...] października

2019 r. nr [...] utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. W motywach decyzji ostatecznej wskazało, że zasadniczy spór w sprawie dotyczy okresu, z jaki pracodawcy należy się dofinansowanie kosztów kształcenia młodocianego pracownika. Organ I instancji przyznał dofinansowanie za okres 21 miesięcy z wnioskowanych 22. Przyczyną wyłączenia jednego miesiąca był fakt, że młodociany pracownik w dniu 28 czerwca 2019 r. zakończył praktyczną naukę zawodu, przystępując do egzaminu potwierdzającego nabycie biegłości i sprawności w wykonywaniu pracy, do której był przyuczany. W ocenie Kolegium , wyłączenie dofinansowania za ten miesiąc za prawidłowe. W tym zakresie organ II instancji przytoczył treść art. 122 § 2 pkt 2 ustawy - Prawo oświatowe , zgodnie z którym wysokość dofinansowania kosztów kształcenia w przypadku przyuczenia do wykonywania określonej pracy wynosi do 254 zł za każdy pełny miesiąc kształcenia.

W powołanym przepisie - według Kolegium - ustawodawca wskazuje górną granicę dofinansowania kosztów kształcenia przysługujących za każdy pełny miesiąc przyuczenia do wykonywania określonej pracy. Do takich wniosków prowadzi redakcja przepisu "do 254 zł". Z przepisu wynika także, że dofinansowanie przysługuje wyłącznie za każdy pełny miesiąc kształcenia. Oznacza to, zdaniem organu II instancji , że w sytuacji gdy zakończenie procesu kształcenia nastąpiło w trakcie danego miesiąca, bądź rozpoczęło się w trakcie miesiąca, dofinansowanie za ten miesiąc nie przysługuje. Z brzmienia art. 122 § 2 pkt 2 ustawy - Prawo oświatowe wynika, że pracodawcom, którzy zawarli z młodocianymi pracownikami umowę o pracę w celu przygotowania zawodowego, przysługuje dofinansowanie z tytułu kosztów kształcenia młodocianego, a nie jego zatrudnienia, a - co za tym idzie – gdy cel zatrudnienia w postaci ukończenia kształcenia został osiągnięty, nie ma podstaw prawnych do żądania dalszego dofinansowania kosztów kształcenia z tytułu trwania zawartej umowy o pracę. Jak wynika z akt sprawy młodociany pracownik złożył egzamin 28 czerwca 2019 r.

Jednocześnie Kolegium wskazało, że warunkiem przyznania kosztów kształcenia młodocianego pracownika jest między innymi, aby osoba pełniąca funkcję instruktora praktycznej nauki zawodu posiadała odpowiednie kwalifikacje zawodowe. Zasadą jest , aby instruktor posiadał tytuł mistrza w zawodzie, którego naucza. Rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej z dnia 15 grudnia 2010 r. w sprawie praktycznej nauki zawodu (Dz. U. z 2010 r. Nr 244. poz. 1626) w § 10 ust. 4 zdanie pierwsze wskazuje, że instruktorzy praktycznej nauki zawodu powinni posiadać co najmniej tytuł mistrza w zawodzie, którego będą nauczać, lub w zawodzie wchodzącym w zakres zawodu, którego będą nauczać, i przygotowanie pedagogiczne wymagane od nauczycieli lub ukończony kurs pedagogiczny, którego program został zatwierdzony przez kuratora oświaty i obejmował łącznie co najmniej 70 godzin zajęć z psychologii, pedagogiki i metodyki oraz 10 godzin praktyki metodycznej, albo ukończony przed dniem 6 stycznia 1993 r. kurs pedagogiczny uprawniający do pełnienia funkcji instruktora praktycznej nauki zawodu. Z akt sprawy wynika, że J. G. posiada tytuł mistrza w zawodzie kowala oraz ukończył kurs pedagogiczny dla instruktorów praktycznej nauki. Na podstawie akt sprawy nie można jednoznacznie ustalić, czy kurs pedagogiczny spełniał wymogi, o których mowa w powołanym przepisie. Kwestii tej organ pierwszej instancji nie oceniał. Jednocześnie, kierując się wynikającą z art. 139 k.p.a. zasadą reformationis in peius , Kolegium nie modyfikowało przyjętego przez organ pierwszej instancji stanowiska.

Decyzja ostateczna stała się przedmiotem skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu , w której strona skarżąca wniosła o jej uchylenie i przyznanie dofinansowania szkolenia młodocianego za 22 miesiące . Skarga oparta została na zarzucie naruszenie przepisu art. 122 ust. 2 pkt 2 ustawy - Prawo oświatowe. Zdaniem strony skarżącej okres kształcenia młodocianego trwał w pełnych miesiącach kalendarzowych od września 2017 r. do czerwca 2019 r., gdyż rok szkolny pokrył się z datą zdania egzaminu. Jak argumentowano, zakończenie roku szkolnego ustalane jest odgórnie przez Ministra Edukacji i uczeń oraz wnioskodawca nie mają wpływu na ustalanie tych terminów. Jeżeli nawet organ uznał, że dofinansowanie należy się za pełne miesiące kształcenia, a przepis przewiduje limit "do", to oznacza, że niepełny miesiąc kalendarzowy należy dofinansować i obliczyć w proporcji za faktyczny okres kształcenia. Pozbawienie dofinansowania za okres, w którym młodociany się faktycznie kształcił, jest naruszeniem prawa i prawidłowości wykorzystania budżetu strony skarżącej, które pomimo braku takiego obowiązku zmuszone byłoby do pokrycia kosztów instruktora praktycznej nauki zawodu oraz wszystkich innych kosztów pośrednich takich jak koszty materiałów, energii itp.

W odpowiedzi organ wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując dotychczasowe stanowisko wraz z uzasadniającą je argumentacją.

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje:

Kontrola sądowo-administracyjna aktów indywidualnych wydanych przez organy administracji publicznej ma wyłącznie charakter kontroli legalnościowej rozumianej jako badanie zgodności z obowiązującym prawem. Wobec tego uchylenie decyzji administracyjnej, względnie stwierdzenie jej nieważności przez Sąd, następuje tylko w przypadku istnienia istotnych wad w postępowaniu lub naruszenia przepisów prawa materialnego, mającego wpływ na wynik sprawy, co wynika z art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.) dalej p.p.s.a. Przy czym stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany sformułowanymi w skardze zarzutami i wnioskami oraz powołaną w niej podstawą prawną. A zatem niezależnie od wyartykułowanych w skardze zarzutów (lub w przypadku ich braku) sąd administracyjny bada sprawę w całokształcie jej okoliczności faktycznych i prawnych.

Spór w niniejszej sprawie nie dotyczy faktów , bo są niesporne, a jedynie interpretacji zastosowanych w sprawie przepisów .Podstawą materialnoprawną zaskarżonej decyzji stanowi art. 122 ust. 1 i ust. 2 ustawy z dnia 14 grudnia 2016 r. Prawo oświatowe (tekst jednolity: Dz. U. z 2019 r. poz. 1148), regulujący kwestię dofinansowanie kosztów kształcenia młodocianego pracownika. Zgodnie z art. 122 ust.1 pracodawcom, którzy zawarli z młodocianymi pracownikami umowę o pracę w celu przygotowania zawodowego, przysługuje dofinansowanie kosztów kształcenia, jeżeli:

1) pracodawca lub osoba prowadząca zakład w imieniu pracodawcy albo osoba zatrudniona u pracodawcy posiada kwalifikacje wymagane do prowadzenia przygotowania zawodowego młodocianych określone w przepisach w sprawie przygotowania zawodowego młodocianych i ich wynagradzania;

2) młodociany pracownik ukończył naukę zawodu i zdał czeladniczy lub zawodowy egzamin;

3) młodociany pracownik ukończył przyuczenie do wykonywania określonej pracy i zdał egzamin, zgodnie z przepisami, o których mowa w pkt 1.

Stosownie do art. 122 ustęp 2 pkt 2 powołanej wyżej ustawy, wysokość kwoty dofinansowania kosztów kształcenia jednego młodocianego pracownika wynosi w przypadku przyuczenia do wykonywania określonej pracy - do 254 zł za każdy pełny miesiąc kształcenia.

Osią sporu w badanej sprawie jest wykładnia art. 122 ustęp 2 pkt 2 Prawa oświatowego w części dotyczącej użytego przez ustawodawcę wyrażenia "każdy pełny miesiąc kształcenia" . Nie ulega wątpliwości ,że okres kształcenia młodocianego wynika z zawartej z nim na piśmie, zgodnie z art. 195 § 1 Kodeksu pracy, umowy o pracę w celu przygotowania zawodowego i winien znaleźć swoje odzwierciedlenie w świadectwie pracy po zakończeniu trwania takiej umowy. Stosownie do uregulowań przyjętych w Kodeksie pracy (art. 129 § 1) czas pracy nie może przekraczać 8 godzin na dobę i 40 godzin w przeciętnie pięciodniowym tygodniu. W myśl art. 203 § 3 Kodeksu pracy młodocianemu przysługuje w każdym tygodniu prawo do co najmniej 48 godzin nieprzerwanego odpoczynku, który powinien obejmować niedzielę. Wobec tego nie ma – zdaniem Sądu - podstaw normatywnych do przyjęcia , że "pełny miesiąc kształcenia" w rozumieniu Prawa oświatowego obejmuje wszystkie dni miesiąca bez wyjątku, to znaczy także dni ustawowo wolne od pracy, w tym niedziele i święta ( zob. wyroki WSA we Wrocławiu : z dnia 12 lutego sygn. IV SA/Wr 483/19 , LEX nr 3010173; z dnia 12 sierpnia 2020 r. sygn. IVSA / Wr 56/20 i IV SA/Wr 57/20) .

Jak wynika z ujawnionych i niespornych okoliczności faktycznych sprawy , umowa o pracę z młodocianym została zawarta w dniu 1 września 2017 r. i młodociany zdał egzamin sprawdzający w dniu 28 czerwca 2019 r., wobec czego Kolegium uznało, że nie były to pełne miesiące kształcenia, a zatem stronie skarżącej jako pracodawcy nie należy się kwota dofinansowania za czerwiec 2019 roku. Powyższe stanowisko organu nie zasługuje na aprobatę Sądu .

Z zawartej z młodocianym umowy o pracę w celu przygotowania oraz ze świadectwa pracy z dnia 30 czerwca 2019 r. wynika, że okres przyuczenia zawodowego trwał od dnia 1 września 2017 r. do dnia 30 czerwca 2019 r. Przy czym ostatnie dwa dni czerwca 2019 roku, czyli 29 i 30 czerwca 2019r. przypadały na sobotę i niedzielę tego miesiąca. Młodociany złożył egzamin sprawdzający w zakresie przyuczenia do wykonywania określonej pracy w ostatnim dniu roboczym tego miesiąca – to jest w piątek 28 czerwca 2019 r. W tej sytuacji i z uwzględnieniem uregulowań Kodeksu pracy trzeba przyjąć, że młodociany przeszedł zakładany cykl przyuczenia do wykonywania zawodu kowala w wymiarze pełnych 22 miesięcy, to jest od września 2017 r. do czerwca 2019 r. Przy czym również czerwiec 2019 r. należało uwzględnić jako "pełny miesiąc kształcenia".

W tym miejscu w ślad za wyrokiem tutejszego Sądu z dnia 12 lutego 2020 r. sygn. IV SA/Wr 483/19 powtórzyć należy, że " omawiany przepis art. 122 ust. 2 pkt 2 ustawy Prawo oświatowe nie stanowi o pełnym miesiącu kalendarzowym, lecz o pełnym miesiącu kształcenia. Nie są to zatem pojęcia tożsame. Okres kształcenia bezsprzecznie wynika z zawartej z młodocianym na piśmie, zgodnie z art. 195 § 1 Kodeksu pracy, umowy o pracę w celu przygotowania zawodowego i winien znaleźć swoje odzwierciedlenie w świadectwie pracy po zakończeniu takiej umowy. Zachodzi brak podstaw prawnych do stwierdzenia, że "pełny miesiąc kształcenia" w rozumieniu ustawy obejmuje wszystkie dni miesiąca bez wyjątku, to znaczy także dni ustawowo wolne od pracy, w tym niedziele i święta".

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie orzekającym w niniejszej sprawie w pełni aprobuje powyższy pogląd . Stwierdzenie powyższego oznacza, że skarga przedstawia się jako zasadna , co obligowało Sąd do wyeliminowania z obrotu prawnego zaskarżonej decyzji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a. . O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a. w związku z art. 205 § 1 p.p.s.a. (zwrot 100 zł - wpis od skargi).

W ponownym postępowaniu organ będzie związany – stosownie do art. 153 p.p.s.a. - zaprezentowaną powyżej oceną prawną.