Wyrok WSA w Opolu, sygn. akt I SA/Op 33/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu
Data orzeczenia: 2018-03-21 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych, zabezpieczenie zobowiązań podatkowych
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art.59 par.2, art. 64 c par.1 , art 64 par.1 pkt 4, art. 64 par. 3, art. 64 par.9 pkt 2
journal: Dz.U. 2017 poz 1201
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krzysztof Bogusz Sędziowie Sędzia NSA Gerard Czech Sędzia WSA Anna Wójcik (spr.) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 21 marca 2018 r. sprawy ze skargi Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Opolu na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Opolu z dnia 4 grudnia 2017 r., nr [...] w przedmiocie obciążenia wierzyciela kosztami postępowania oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zaskarżonym postanowieniem z dnia 4.12.2017 r. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Opolu – po rozpatrzeniu zażalenia Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Opolu Inspektorat w Kędzierzynie-Koźlu (dalej: wierzyciel, skarżący) - utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w Kędzierzynie-Koźlu z dnia 9.08.2017r. w sprawie obciążenia wierzyciela kosztami egzekucyjnymi, powstałymi w postępowaniu egzekucyjnym prowadzonym wobec L. W. na podstawie tytułów wykonawczych z dnia 13.09.2011r. o numerach: od [...].

Powyższe rozstrzygniecie zapadło w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy.

W toku postępowania egzekucyjnego prowadzonego wobec L. W. na podstawie tytułów wykonawczych wystawionych przez skarżącego, Naczelnik Urzędu Skarbowego w Kędzierzynie-Koźlu (dalej: NUS w Kędzierzynie - Koźlu) podejmował próby zajęcia rachunków bankowych zobowiązanej. Tylko jedno zajęcie w Banku A S.A. w [...], dokonane zawiadomieniem z dnia 30.10.2012r. okazało się skuteczne. Jednak brak środków przekraczających kwotę wolną od zajęcia stanowił przeszkodę w jego realizacji.

Ww. tytuły wykonawcze były również trzykrotnie przydzielane do służby poborcom skarbowym – ze sporządzonych przez poborców raportów wynikało, że nie przeprowadzono czynności egzekucyjnych, gdyż nie zastano zobowiązanej w domu.

W poszukiwaniu majątku ruchomego, z którego można by było prowadzić skuteczną egzekucję organ egzekucyjny wystąpił do CEPIK z zapytaniem, czy zobowiązana jest posiadaczem pojazdu - nie uzyskano pozytywnej informacji. Z informacji uzyskanych od ZUS Oddział w [...] wynikało, że L. W. podlega ubezpieczeniu jako osoba bezrobotna niepobierająca zasiłku dla bezrobotnych i że nie pobiera renty oraz że brak jest aktualnych zgłoszeń do ubezpieczeń z tytułu zatrudnienia lub prowadzenia działalności gospodarczej.

Opisane powyżej czynności egzekucyjne nie przyniosły żadnego efektu, nie wyegzekwowano też żadnych środków z zajętego rachunku bankowego.

NUS w Kędzierzynie-Koźlu - po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego, ustaleniu stanu majątkowego zobowiązanej i dokonaniu oceny efektywności możliwych do zastosowania czynności egzekucyjnych - postanowieniem z dnia 25.05.2017r. - umorzył na podstawie art. 59 § 2 ustawy z dnia 17 czerwca 1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2017r. poz. 1201 z późn. zm. - zwanej dalej: u.p.e.a.) postępowanie egzekucyjne ze względu na jego bezskuteczność.

Ww. postanowienie oraz zawiadomienie o wysokości kosztów ww. postępowania egzekucyjnego doręczono wierzycielowi w dniu 31.05.2017 r.

Kolejno wierzyciel wniósł o wydanie postanowienia w sprawie kosztów egzekucyjnych.

NUS w Kędzierzynie-Koźlu, działając na podstawie art. 64c § 4 i § 7 u.p.e.a., postanowieniem z dnia 9.08.2017r. obciążył wierzyciela kosztami egzekucyjnymi, w łącznej wysokości 45,00 zł, powstałymi w postępowaniu egzekucyjnym prowadzonym wobec L. W.

W zażaleniu na ww. postanowienie z dnia 9.08.2017 r. wierzyciel wskazał na brak podstaw do naliczenia kosztów egzekucyjnych w wysokości 45,00 zł (tj. opłaty za zajęcie rachunku bankowego oraz wydatków egzekucyjnych). Podniósł, że w toku postępowania egzekucyjnego nie doszło do skutecznego zajęcia jakiejkolwiek wierzytelności, tj. z zajętego rachunku bankowego od chwili zajęcia nie spłynęły żadne środki. Opłata za czynności egzekucyjne, o której mowa w art. 64 § 1 pkt 4 u.p.e.a. nie może być naliczana, jeżeli od momentu wszczęcia egzekucji do jej zakończenia poprzez umorzenie postępowania egzekucyjnego na zajętych rachunkach nie było żadnych środków pieniężnych, co potwierdza również orzecznictwo NSA (wyroki: z dnia 6.04.2017 r., sygn. II FSK 693/15; z dnia 30.03.2017 r., sygn. II FSK 579/15).

Utrzymując w mocy postanowienie NUS w Kędzierzynie – Koźlu z dnia 9.08.2017 r. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Opolu (dalej jako: DIAS w Opolu) wskazał, że z przepisów u.p.e.a. wynika możliwość obciążenia wierzyciela kosztami postępowania egzekucyjnego.

Wyjaśnił, że w toku postępowania przeprowadzono zajęcie rachunku bankowego podejmowano próby przeprowadzenia czynności przez poborców skarbowych, poszukiwano majątku, z którego można by wyegzekwować przedmiotową wierzytelność. Wszystkie dokonane czynności okazały się bezskuteczne. Jednakże organ egzekucyjny poniósł w związku z podejmowaniem tych czynności koszty.

Odwołał się do treści przepisów art. 64c § 1 art. 64 § 1 pkt 4 art. 64 § 3, art. 64 § 9 pkt 2 art. 64 b u.p.e.a. wskazując na zasady, według których nalicza się opłaty i wydatki egzekucyjne.

Analizując prawidłowość wyliczonych przez NUS w Kędzierzynie – Koźlu kosztów egzekucyjnych DIAS wskazał, że postępowanie egzekucyjne prowadzone było na podstawie 3 tytułów wykonawczych na kwoty odpowiednio: 364,20 zł (należność główna) i odsetki liczone od dnia 11.08.2010r.; 233,30 zł (należność główna) i odsetki liczone od dnia 11.08.2010r.; 32,80 zł (należność główna) i odsetki liczone od dnia 11.08.2010r. Na koszty egzekucyjne składały się:

- wydatki w łącznej kwocie 2,10 zł (3 * 0,7 zł – ryczałt za dojazd z siedziby organu do miejscowości[...]) związane z kosztem dojazdu poborcy skarbowego do zobowiązanej – zgodnie z art. 64b § 1 pkt 1 u.p.e.a.;

- opłaty za zajęcie rachunku bankowego odpowiednio dla poszczególnych tytułów wykonawczych (stosownie do art. 64 § 1 pk 4 u.p.e.a. w wysokości 5 % egzekwowanej należności, nie mniej niż 4,20 zł): 23,64 zł, po zaokrągleniu – 23,6 zł (364,2 zł (należność główna) + 108,65 zł (odsetki) * 5%); 15,14 zł, po zaokrągleniu -15,10 zł (233,30 zł (należność główna + 69,60 zł (odsetki) * 5%); 4,20 zł, bowiem 5% z należności głównej i odsetek (32,80 zł + 9,78 zł) wyniosło 2,13 zł. Odsetki wyliczono za okres od 11.08.2010 r. – dzień następny po dniu wymagalności należności - do 6.11.2012 r., tj. dzień doręczenia bankowi zawiadomień o zajęciu rachunku. Opłaty zaokrąglono stosownie do treści art. 27a § 2 w zw. z art. 27a § 1, art. 27a § 3 u.p.e.a.

W ocenie DIAS w Opolu ww. ustalenia uznać należało za właściwe. Łącznie koszty egzekucyjne wyniosły 45 zł (2,1 zł + 23,6 zł + 15,1 zł + 4,2 zł).

Organ II instancji nie podzielił stanowiska wierzyciela odnośnie braku podstaw do obciążania kosztami egzekucyjnymi w sytuacji, gdy w prowadzonej egzekucji administracyjnej nie wyegzekwowano z zajętego rachunku bankowego żadnych kwot. Wskazał, że w sprawie nie było sporu co do braku możliwości dalszego prowadzenia egzekucji (brak majątku i dochodów zobowiązanej). Natomiast wierzyciel, kierując tytuły wykonawcze do organu egzekucyjnego, winien liczyć się z koniecznością poniesienia ciężaru w postaci kosztów egzekucyjnych, gdy nie uda się ich ściągnąć od zobowiązanego. Przepisy ustawy egzekucyjnej nie uzależniają obciążenia wierzyciela kosztami egzekucyjnymi od skuteczności egzekucji. Opłata za zajęcie wierzytelności z rachunku bankowego i wydatki egzekucyjne są należnościami, które nie pozostają w związku z żadnymi efektami egzekucji, co wynika wprost z art. 64 u.p.e.a.

Nawiązując do wyroku TK z dnia 28.06.2016 r., SK 31/14 organ stwierdził, że nie sposób uznać, że ustalona przez organ egzekucyjny kwota kosztów (45,00 zł) jest kwotą, która pozostaje w oderwaniu od nakładów pracy organu egzekucyjnego. Zwłaszcza, że organ podjął szereg czynności, za które nie naliczono opłat (podjął próbę zajęcia rachunku jeszcze w czterech innych bankach), co prawda nieskutecznych, ale generujących koszty dla organu egzekucyjnego.

Odwołał się do orzecznictwa (wyroki WSA w: Bydgoszczy z 28.01.2014r., o sygn. akt I SA/Bd 1009/13 i Białymstoku z 15.04.2014r. syn. akt I SA/Bk 57/14), w którym wskazuje się, że obowiązek poniesienia przez wierzyciela kosztów egzekucyjnych nie jest uzależniony od efektów całego postępowania egzekucyjnego.

We wniesionej skardze skarżący wniósł o uchylenie postanowień organów obu instancji i zasądzenie kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Zaskarżonemu rozstrzygnięciu zarzucił:

1) naruszenie przepisu art. 64 § 1 pkt 4 w związku z art. 64c § 4 u.p.e.a. polegające na przyjęciu, że prawidłowe było naliczenie i obciążenie skarżącego przez organ egzekucyjny opłatą egzekucyjną pomimo niedokonania żadnej skutecznej czynności egzekucyjnej;

2) naruszenie art. 2 i art. 84 Konstytucji RP polegające na utrzymaniu w mocy postanowienia organu egzekucyjnego i zaniechanie jego uchylenia pomimo, że postanowienie to zostało wydane na skutek zastosowania przepisów art. 64 § 1 pkt 4 i art. 64c § 4 u.p.e.a., które są niezgodne z Konstytucją,

3) naruszenie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2017r. poz. 1257 - zwanej dalej K.p.a.), poprzez jego błędne zastosowanie i uznanie, że brak jest podstaw do uchylenia postanowienia organu I instancji.

W uzasadnieniu skarżący odwołał się do wyroku TK z dnia 28.06.2014 r. sygn. SK 31/14, dotyczącym niekonstytucyjności przepisów art. 64 § 1 pkt 4, art. 64 § 6 i art. 64 § 8 u.p.e.a. Zarzucił też, że wysłanie kilku pism przez organ egzekucyjny (do banku, zobowiązanego oraz do strony skarżącej) jest czynnością niewymagającą szczególnych nakładów pracy czy obarczoną wysokim poziomem skomplikowania. W rezultacie czynności te, będące niejako rutynowymi czynnościami organu egzekucyjnego, nie przyniosły żadnego efektu dla wierzyciela, którego tym samym bezzasadnie obciążano kosztami egzekucyjnymi.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczas zajmowane stanowisko.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu, zważył, co następuje:

Skargę należało uznać za niezasadną, albowiem zaskarżone postanowienie odpowiada prawu.

Kontrola legalności zaskarżonego aktu, dokonana w aspekcie kryteriów nakreślonych w art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369, z późn. zm. – dalej określana jako "P.p.s.a.") nie dała podstaw do stwierdzenia naruszenia prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania lub innego naruszenia przepisów postępowania w sposób mogący mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sąd nie stwierdził też okoliczności dających podstawę do stwierdzenia nieważności zaskarżonego postanowienia (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.).

Sprawa niniejsza została rozpoznana w trybie postępowania uproszczonego, ponieważ skarga dotyczyła postanowienia. Stosownie do art. 119 pkt 3 w zw. z art. 120 P.p.s.a. sprawa, w której przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, może być rozpoznana w trybie uproszczonym, czyli na posiedzeniu niejawnym, w składzie trzech sędziów.

Kontroli sądowej w rozpoznawanej sprawie zostało poddane postanowienie DIAS w Opolu z dnia 4.12.2017 r. w przedmiocie obciążenia wierzyciela kosztami egzekucyjnymi w kwocie 45 zł, powstałymi w postępowaniu egzekucyjnym prowadzonym wobec zobowiązanej.

Sporne koszty egzekucyjne powstały w związku z prowadzonym z wniosku skarżącego postępowaniem egzekucyjnym, które postanowieniem NUS w Kędzierzynie – Koźlu z dnia 25.05.2017r. zostało umorzone na podstawie art. 59 § 2 u.p.e.a. ze względu na jego bezskuteczność.

W skardze, odwołując się do orzecznictwa NSA oraz wyroku Trybunału Konstytucyjnego syg. SK 31/14, skarżący kwestionuje możliwość obciążenia wierzyciela kosztami egzekucyjnymi w sytuacji, gdy przeprowadzone czynności egzekucyjne (w tym zwłaszcza zajęcie wierzytelności z rachunku bankowego zobowiązanej, na którym nie było środków przekraczających kwotę wolną od zajęcia na rachunku) nie doprowadziły do wyegzekwowania należności w jakiejkolwiek części (nie uzyskano żadnych środków pieniężnych od zobowiązanej).

W ocenie Sądu w okolicznościach przedmiotowej sprawy organy prawidłowo obciążyły wierzyciela kosztami egzekucyjnymi.

Zgodnie z treścią art. 64c § 1 u.p.e.a. opłaty, o których mowa w art. 64 § 1 i 6 oraz w art. 64a, wraz z wydatkami poniesionymi przez organ egzekucyjny stanowią koszty egzekucyjne. Koszty egzekucyjne, z zastrzeżeniem § 2-4, obciążają zobowiązanego. Jak wynika z § 4 tego przepisu, wierzyciel pokrywa koszty egzekucyjne, jeżeli nie mogą być one ściągnięte od zobowiązanego.

Stosownie do treści art. 64 § 1 pkt 4 u.p.e.a., organ egzekucyjny w egzekucji należności pieniężnych pobiera za zajęcie innych niż wymienione w pkt 2 i 3 wierzytelności pieniężnych lub innych praw majątkowych - 5% kwoty egzekwowanej należności, nie mniej jednak niż 4 zł 20 gr. Natomiast § 9 ww. przepisu stanowi, że obowiązek uiszczenia opłaty za zajęcie wierzytelności pieniężnych lub innych praw majątkowych u dłużnika zajętej wierzytelności powstaje z chwilą doręczenia dłużnikowi zajętej wierzytelności zawiadomienia o zajęciu.

W wyroku z dnia 28.06.2016 r. sygn. SK 31/14 Trybunał Konstytucyjny (dalej jako: TK) orzekł m.in., że:

"1. Art. 64 § 1 pkt 4 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2016 r. poz. 599) w zakresie, w jakim nie określa maksymalnej wysokości opłaty za dokonane czynności egzekucyjne, jest niezgodny z wynikającą z art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej zasadą zakazu nadmiernej ingerencji w związku z art. 64 ust. 1 i art. 84 Konstytucji oraz nie jest niezgodny z art. 31 ust. 3 Konstytucji.

2. Art. 64 § 6 ustawy powołanej w punkcie 1 w zakresie, w jakim nie określa maksymalnej wysokości opłaty manipulacyjnej, jest niezgodny z wynikającą z art. 2 Konstytucji zasadą zakazu nadmiernej ingerencji w związku z art. 64 ust. 1 i art. 84 Konstytucji oraz nie jest niezgodny z art. 31 ust. 3 Konstytucji.

3. Art. 64 § 8 ustawy powołanej w punkcie 1 w zakresie, w jakim nie przewiduje możliwości obniżenia opłaty, o której mowa w art. 64 § 1 pkt 4 tej ustawy i opłaty manipulacyjnej w razie umorzenia postępowania z uwagi na dobrowolną zapłatę egzekwowanej należności po dokonaniu czynności egzekucyjnych, jest niezgodny z wynikającą z art. 2 Konstytucji zasadą zakazu nadmiernej ingerencji w związku z art. 64 ust. 1 i art. 84 Konstytucji oraz nie jest niezgodny z art. 31 ust. 3 Konstytucji.

4. Art. 64 § 1 pkt 1-5, 7, 11, 12 i art. 64 § 6 ustawy powołanej w punkcie 1 w zakresie, w jakim przepisy te nie określają maksymalnej wysokości opłat egzekucyjnych i opłaty manipulacyjnej, nie są niezgodne z art. 217 Konstytucji."

Z uzasadnienia ww. wyroku w części dotyczącej skutków tego orzeczenia TK wyjaśnił, że: "dla właściwej realizacji wyroku Trybunału w rozpatrzonej sprawie konieczna będzie interwencja ustawodawcy, który powinien, w granicach norm konstytucyjnych i z uwzględnieniem wniosków wynikających z wyroku Trybunału, określić nie tylko maksymalną wysokość opłaty egzekucyjnej, o której mowa w art. 64 § 1 pkt 4 u.p.e.a. oraz opłaty manipulacyjnej, o której mowa w art. 64 § 6 u.p.e.a., ale także maksymalną wysokość innych opłat egzekucyjnych, przeciwko którym można wysunąć zarzuty podobne do rozpatrzonych w niniejszej sprawie. Ustawodawca powinien nadto określić sposób obliczania wysokości tych opłat w razie umorzenia postępowania w związku z dobrowolną zapłatą egzekwowanej należności po dokonaniu czynności egzekucyjnych. Trybunał Konstytucyjny, jako "ustawodawca negatywny", nie ma w tym zakresie kompetencji."

Dodać także należy, iż z okoliczności faktycznych, na tle których zapadł wyrok SK 31/14, wynikało m.in., że w tamtej sprawie doszło do umorzenia postępowania egzekucyjnego z uwagi na uregulowanie należności przez zobowiązanego poza postępowaniem egzekucyjnym. W sprawie tej określono koszty egzekucyjne na kwotę 34 860 238,10 zł.

Analizując wyrok SK 31/14 Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę nie stwierdził podstawy do uchylenia zaskarżonego postanowienia.

Organ egzekucyjny w przedmiotowej sprawie zastosował art. 64 § 1 pkt 4 u.p.e.a. Przepis ten jednak w powołanym wyroku TK został uznany za niekonstytucyjny w zakresie, w jakim nie określa maksymalnej wysokości opłaty za dokonane czynności egzekucyjne. W rezultacie ustawodawca winien określić m.in. maksymalną wysokość opłaty egzekucyjnej, o której mowa w art. 64 § 1 pkt 4 u.p.e.a.

Dopóki jednak ustawodawca nie wprowadzi stosownych zmian, organy egzekucyjne winny każdorazowo analizować powstałe w sprawie koszty egzekucyjne oraz zasadność obciążenia nimi stron postępowania zgodnie z wytycznymi Trybunału Konstytucyjnego i w taki sposób, aby nie można było zarzucić im naruszenia standardów określonych w wyroku. Przy ustalaniu zatem wysokości kosztów egzekucyjnych, które mają obciążyć wierzyciela, organy egzekucyjne winny więc wziąć pod uwagę rzeczywiste wydatki i koszty związane z dokonaniem w toku postępowania egzekucyjnego poszczególnych czynności egzekucyjnych, przy uwzględnieniu ich pracochłonności i czasochłonności, pamiętając też, aby ustalone koszty nie pozostawały w oderwaniu od nakładów pracy organu.

W zaskarżonym postanowieniu dokonano prawidłowej oceny, że wysokość kosztów egzekucyjnych nie jest zawyżona w stosunku do nakładu pracy organu egzekucyjnego. Opłaty egzekucyjne za zajęcie wierzytelności z rachunku bankowego zobowiązanej (ustalone w oparciu o art. 64 § 1 pkt 4 u.p.e.a.) wyniosły łącznie 42,9 zł. Całość kosztów egzekucyjnych po uwzględnieniu jeszcze wydatków na dojazd poborców skarbowych wyniosła 45 zł. Nie można podzielić stanowiska skarżącego, że koszty egzekucyjne w kwocie 45 zł są zawyżone z uwagi na podejmowanie przez organ tylko rutynowych, nieskomplikowanych działań, związanych z kierowaniem pism do zobowiązanej i wierzyciela. W zaskarżonym postanowieniu trafnie uznano, że kwota ta nie jest zbyt wygórowana w stosunku do poniesionych przez organ egzekucyjny nakładów pracy i wydatków. Zdaniem Sądu, dokonując oceny, czy koszty egzekucyjne są adekwatne w danej sprawie, należy brać pod uwagę nie tylko faktycznie poniesione, "policzalne" wydatki (np. koszt korespondencji), ale uwzględnić również, że zainicjowanie postępowania egzekucyjnego wymaga nakładu pracy i czasu. Nie można też pomijać, że wydatki były generowane także przez inne podejmowane w postępowaniu egzekucyjnym czynności (próba zajęcia rachunku jeszcze w czterech innych bankach), co prawda nieskuteczne, ale generujące koszty (m.in. korespondencji) dla organu egzekucyjnego. W konsekwencji, zdaniem Sądu nie można uznać za nadmiernie wysoką określoną przez organ kwotę kosztów egzekucyjnych (45 zł).

Podkreślić też należy, że w wyroku SK 31/14 nie była kwestionowana sama możliwość pobierania opłaty egzekucyjnej w razie bezskuteczności egzekucji ani też możliwość obciążania nią wierzyciela – w sytuacji, gdy nie można ich ściągnąć od zobowiązanego, a tylko to, że ustawodawca m.in. w art. 64 § 1 pkt 4 u.p.e.a. nie określił górnej granicy tej opłaty, co mogło powodować obowiązek uiszczenia bardzo wysokich kosztów egzekucyjnych, często niewspółmiernych do działań jakie podjął organ egzekucyjny oraz do efektów postępowania egzekucyjnego.

W ocenie Sądu o takiej sytuacji nie można jednak mówić w przedmiotowej sprawie, gdzie wprawdzie postępowanie egzekucyjne okazało się bezskuteczne, jednakże łączne koszty egzekucyjne, którymi obciążono wierzyciela, wyniosły 45 zł, a kwota ta nie jest niewspółmierna do nakładu pracy organu egzekucyjnego.

Odnosząc się natomiast do powołanych przez skarżącego wyroków NSA (z dnia 6.04.2017 r., sygn. II FSK 693/15; z dnia 30.03.2017 r., sygn. II FSK 579/15; z dnia 27.09.2016 r. sygn. II FSK 2066/14) trzeba mieć na względzie, że również i w tych sprawach występowała istotna różnica w stanie faktycznym, gdyż w każdej z tych spraw wierzyciel został obciążony znacznymi kosztami egzekucyjnymi (17.584,18 zł; 6.399,50 zł; 12.330 zł), podczas gdy postępowanie egzekucyjne okazało się bezskuteczne i zostało umorzone. NSA w ww. orzeczeniach odwołał się do wyroku SK 31/14, gdyż w ww. sprawach wysokość kosztów egzekucyjnych - w sytuacji gdy postępowanie egzekucyjne było bezskuteczne - budziła wątpliwości. Jak wyjaśniono powyżej, sytuacja taka nie ma miejsca w przedmiotowej sprawie.

Sąd nie podziela także podglądu, że naliczanie opłat egzekucyjnych jest możliwe tylko wówczas, gdy z zajętego rachunku bankowego organ przeprowadzi skutecznie egzekucję. Stanowisko takie nie znajduje bowiem potwierdzenia w treści przepisów u.p.e.a., które nie uzależniają możliwości naliczenia opłaty od efektywności przeprowadzonej czynności egzekucyjnej.

Stosownie bowiem do treści art. 64 § 1 pkt 4 u.p.e.a. organ egzekucyjny w egzekucji należności pieniężnych pobiera za zajęcie innych niż wymienione w pkt 2 i 3 wierzytelności pieniężnych lub innych praw majątkowych - 5% kwoty egzekwowanej należności, nie mniej jednak niż 4 zł 20 gr. Natomiast § 9 ww. przepisu stanowi, że obowiązek uiszczenia opłaty za zajęcie wierzytelności pieniężnych lub innych praw majątkowych u dłużnika zajętej wierzytelności powstaje z chwilą doręczenia dłużnikowi zajętej wierzytelności zawiadomienia o zajęciu. Zgodnie z art. 80 § 1 zd. pierwsze u.p.e.a. organ egzekucyjny dokonuje zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego przez przesłanie do banku zawiadomienia o zajęciu wierzytelności pieniężnej zobowiązanego z rachunku bankowego do wysokości egzekwowanej należności pieniężnej wraz z odsetkami z tytułu niezapłacenia w terminie dochodzonej wierzytelności oraz kosztami egzekucyjnymi. Jak stanowi art. 80 § 2 u.p.e.a. zajęcie wierzytelności z rachunku bankowego zobowiązanego jest dokonane z chwilą doręczenia bankowi zawiadomienia o zajęciu, o którym mowa w § 1, i obejmuje również kwoty, które nie były na rachunku bankowym w chwili zajęcia, a zostały wpłacone na ten rachunek po dokonaniu zajęcia.

Z ww. przepisów wynika w szczególności, że obowiązek uiszczenia opłaty za zajęcie wierzytelności powstaje z chwilą doręczenia dłużnikowi zajętej wierzytelności zawiadomienia o zajęciu – przepis ten nie uzależnia naliczenia opłaty od tego, czy wskutek zajęcia doszło do wyegzekwowania jakichkolwiek kwot. Nadto, określenie tak szeroko zakresu zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego zobowiązanego, przez objęcie nim także kwot, które nie były na rachunku bankowym w chwili zajęcia, jeśli zostaną wpłacone na ten rachunek po dokonaniu zajęcia (art. 80 § 2 u.p.e.a. in fine), powoduje, iż okoliczność braku środków pieniężnych na zajętym rachunku bankowym nie ma żadnego znaczenia dla skuteczności tego zajęcia (wyrok WSA w Warszawie z dnia 7 sierpnia 2009 r., III SA/Wa 481/09, LEX nr 553385; wyroki NSA: z dnia 15 marca 2011 r., II FSK 1978/09, LEX nr 785921; z dnia 16 listopada 2011 r., II FSK 962/10, LEX nr 1132032; z dnia 11 lutego 2014 r., II FSK 578/12, LEX nr 1450319).

Dopuszczalność naliczenia opłaty egzekucyjnej w okolicznościach takich, jakie mają miejsce w przedmiotowej sprawie, pośrednio potwierdza również treść uzasadnienia wyroku SK 31/14, gdzie wskazano, że: "ustawodawca powinien nadto określić sposób obliczania wysokości tych opłat (egzekucyjnych – przypis Sądu) w razie umorzenia postępowania w związku z dobrowolną zapłatą egzekwowanej należności po dokonaniu czynności egzekucyjnych." Powyższe oznacza, że obecnie obowiązujące przepisy nie ograniczają możliwości naliczenia opłat egzekucyjnych od tego czy postępowania egzekucyjne było skuteczne, tj. doprowadziło do wyegzekwowania zobowiązania (w przypadku omawianym w ww. wyroku TK postępowanie egzekucyjne nie doprowadziło do wyegzekwowania zobowiązania, ponieważ nastąpiła dobrowolna zapłata, co jednak w ocenie Sądu nie stoi na przeszkodzie aby powyższe konstatacje odnieść do okoliczności przedmiotowej sprawy). Ustawodawca winien zatem wprowadzić odpowiednie zasady obliczania opłat egzekucyjnych uwzględniających szczególną sytuację, gdy postępowanie egzekucyjne nie doprowadziło do wyegzekwowania zobowiązania (tak, aby te koszty nie były rażąco wysokie). W realiach przedmiotowej sprawy wysokość określonych przez organ kosztów egzekucyjnych (w tym opłat za zajęcie wierzytelności z rachunku bankowego) nie budzi zastrzeżeń. Nie można natomiast zgodzić się ze skarżącą, że z uwagi na brak środków podlegających egzekucji na rachunku bankowym zobowiązanej, naliczenie opłat egzekucyjnych było niedopuszczalne.

Z akt administracyjnych sprawy wynika, że do skutecznego zajęcia wierzytelności pieniężnych z rachunku bankowego zobowiązanej doszło w dniu 6.11.2012r. (doręczenie zawiadomienia do banku). Zajęcie to zostało uznane i przyjęte do realizacji przez dłużnika zajętej wierzytelności. Stąd też - w ocenie Sądu - naliczenie opłaty za czynność egzekucyjną zajęcia wierzytelności z rachunków bankowego było zasadne.

Wskazać również należy, że nie budzi wątpliwości Sądu (jak i nie jest kwestionowany przez skarżącego) opisany we wstępnej części uzasadnienia sposób wyliczenia wysokości opłat i wydatków egzekucyjnych.

Z uwagi na powyższe Sąd stwierdza, że podniesione w skardze zarzuty okazały się nieuzasadnione. W sprawie nie stwierdzono takiego naruszenia przepisów, które powodowałoby konieczność uchylenia zaskarżonego postanowienia, w związku z czym skargę oddalono na podstawie przepisu art. 151 P.p.s.a.