Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt II SA/Łd 744/05
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2005-11-04 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji

SENTENCJA

Dnia 4 listopada 2005 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi - Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Łuczaj (spr.), Sędziowie: Sędzia WSA Jolanta Rosińska, Asesor WSA Arkadiusz Blewązka, Protokolant asystent sędziego Arkadiusz Widawski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 listopada 2005 roku sprawy ze skargi M. S. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] Nr [...] (znak: [...]) w przedmiocie pozwolenia na budowę 1) uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty [...] z dnia [...], Nr [...]; 2) uchyla postanowienie Starosty [...] z dnia [...], Nr [...], znak [...]; 3) zasądza od Wojewody [...] na rzecz M. S. kwotę 913 (dziewięćset trzynaście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

II SA/Łd 744/05

UZASADNIENIE

Starosta [...] decyzją z dnia [...], Nr [...] (znak: [...]) na podstawie art. 28, art. 33 ust.1, art. 34 ust. 4 i art. 36 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (t. j. Dz. U. z 2000r., Nr 106, poz. 1126 ze zm.) zatwierdził projekt budowlany i udzielił M. S. pozwolenia na rozbudowę budynku mieszkalnego obejmującą dobudowę pomieszczeń mieszkalnych w poziomie parteru i poddasza o powierzchni zabudowy 135,08 m2, powierzchni użytkowej 109, 71 m2, powierzchni całkowitej 135,08 m2, kubaturze 552,00 m3, ilości izb 2, na działce położonej w R. przy ul. A, nr ewidencji gruntów 163 obręb [...] w granicy z działką sąsiednią nr ewidencji gruntów 164 stanowiącą własność M. R., kategoria obiektu I, w granicach objętych projektem zagospodarowania działki – terenu.

W uzasadnieniu decyzji organ podkreślił, iż zgłaszane przez M. R. zarzuty, że rozbudowa budynku mieszkalnego na działce sąsiedniej, poprzez budowę ściany przyległej do jej budynku mieszkalnego, może spowodować popękanie fundamentów i ścian jej budynku są bezpodstawne. Projekt architektonicznobudowlany określa sposób wykonania fundamentów i ław oraz ściany przyległej do budynku M. R. oraz sposób zabezpieczenia fundamentów i ściany. Projektowana rozbudowa budynku mieszkalnego w granicy działki M. R. jest zgodna z załącznikiem graficznym do decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu z dnia [...] oraz § 12 ust. 3 pkt. 1 i 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 7 kwietnia 2004 r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz.U. z 2004r., Nr 109, poz. 1156).

Wojewoda [...] decyzją z dnia [...], Nr [...] (znak: [...]) po rozpatrzeniu odwołania M. R. uchylił w całości zaskarżoną decyzję organu I instancji z dnia [...], Nr [...] i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez ten organ. W uzasadnieniu decyzji Wojewoda [...] podniósł, iż wprawdzie § 12 ust. 3 pkt 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznym, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z 2002r., Nr 75, poz. 690 ze zm.) dopuszcza sytuowanie ściany budynku bez otworów okiennych i drzwiowych bezpośrednio przy granicy, ale warunkuje to rozmiarami działki uniemożliwiającymi inną lokalizację i zachowanie odległości dla ściany pełnej wynoszącej 3 m od granicy z nieruchomością sąsiednią. W innych wypadkach, poza przypadkiem zapisu w planie miejscowym, lokalizacja obiektu w odległościach mniejszych niż 3 m od niej, bez zgody właściwego ministra na odstępstwo od warunków technicznych jest praktycznie niemożliwa. Ponadto organ I instancji nie dokonał analizy stanu faktycznego, a w szczególności rozmiarów działki inwestora i istniejącej na niej zabudowy uniemożliwiającej inną niż projektowana lokalizację planowanej rozbudowy, stosując niejako automatycznie przepis § 12 ust. 3 pkt 2 powołanego powyżej rozporządzenia. W ocenie organu odwoławczego rozważenia przez organ I instancji wymaga ewentualne zastosowanie art. 9 Prawa budowlanego i uzyskanie zgody na odstępstwo od przepisów technicznobudowlanych.

Pismem z dnia 12 stycznia 2005 r. Starosta [...] na podstawie art. 9 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane przesłał Ministrowi Infrastruktury wniosek M. S. o wyrażenie zgody na udzielenie odstępstwo od warunków technicznych przewidzianych w § 12 ust. 3 pkt 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2004 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie dla obiektu - rozbudowy budynku mieszkalnego w R. przy ul. A nr ewid. działki 163 w granicy działki sąsiedniej o nr ewidencyjnym 164, stanowiącej własność M. R. - bez otworów okiennych i drzwiowych, ze spadkiem dachu na działkę wnioskodawcy.

Zastępca Dyrektora Departamentu Architektury i Budownictwa Ministerstwa Infrastruktury pismem z dnia 11 lutego 2005 r. odpowiadając na wniosek z dnia 12 stycznia 2005 r. w sprawie upoważnienia do udzielenia zgody na odstępstwo od przepisów § 12 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie / Dz. U. Nr 75, poz. 690 ze zm. / odmówił udzielenia upoważnienia na wnioskowane odstępstwo - z uwagi na brak zgody właściciela działki nr 164 i art. 5 ust. 1 pkt 6 Prawa budowlanego.

Starosta [...] postanowieniem z dnia [...] Nr [...] (znak: [...]) wydanym na podstawie art. 9 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (t. j. Dz. U. z 2003 r., Nr 207, poz. 2016 ze zm.) odmówił M. S. zgody na odstępstwo od przepisów § 12 ust 3 pkt 1b rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie / Dz. U. Nr 75, poz. 690 ze zm./.

Starosta [...] postanowieniem z dnia [...], Nr 48/2005 (znak: [...]) na podstawie art. 35 ust. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (t. j. Dz. U. z 2003 r., Nr 207, poz. 2016 ze zm.), nałożył na M. S. obowiązek usunięcia nieprawidłowości występujących w przedłożonym do zatwierdzenia projekcie budowlanym. W związku z niewyrażeniem zgody na odstępstwo od przepisów § 12 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie / Dz. U. Nr 75, poz. 690 ze zm. / - umożliwiające wykonanie rozbudowy budynku mieszkalnego na działce o nr ewid.163 ścianą tylną bez otworów okiennych i drzwiowych, przy granicy z działką sąsiednią o nr ewid.164 - organ nakazał przedłożyć projekt budowlany opracowany zgodnie z powyższym rozporządzeniem - w terminie do dnia 14 kwietnia 2005 r.

Starosta [...] decyzją z dnia [...] (znak: [...]), wydaną na podstawie art. 35 ust. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. - Prawo budowlane (t. j. Dz. U. z 2003 r., Nr 207, poz. 2016 ze zm.), odmówił M. S. zatwierdzenia projektu i wydania pozwolenia na rozbudowę budynku mieszkalnego na działce położonej w R., przy ul. A nr ew. 163 obręb [...], w granicy działki o nr ew. 164 stanowiącej własność M. R. W uzasadnieniu decyzji organ stwierdził, iż odmówił inwestorowi zatwierdzenia projektu i wydania pozwolenia na rozbudowę budynku mieszkalnego w związku z brakiem zgody Ministra Infrastruktury na odstępstwo od przepisów § 12 ust. 1 pkt 2 powołanego wyżej rozporządzenia, umożliwiającego wykonanie rozbudowy istniejącego budynku na działce nr ew. 163, ścianą bez otworów okiennych i drzwiowych w granicy z sąsiednią działką nr ew. 164 oraz niewykonaniem obowiązku nałożonego postanowieniem Nr [...] z dnia [...] i nieprzedłożeniem w terminie do dnia 14 kwietnia 2005 r. projektu budowlanego wykonanego zgodnie z rozporządzeniem.

W odwołaniu od powyższej decyzji M. S. wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji. Zdaniem M. S., Starosta [...] decyzją z dnia [...], Nr [...] (uchyloną decyzją Wojewody [...] dnia [...], Nr [...]) zasadnie udzielił inwestorowi pozwolenia na budowę, stosując przepisy rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie ( Dz. U. Nr 75, poz. 690 ze zm.). Decyzja ta była zgodna z § 12 ust. 3 pkt 2 rozporządzenia.

Wojewoda [...] decyzją z dnia [...], Nr [...] (znak: [...]), wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2000r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.) oraz art. 35 ust. 3 w z art. 35 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. - Prawo budowlane (t. j. Dz. U. z 2000r. Nr 106, poz.1126 ze zm.), utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy podniósł, iż art. 35 ust. 3 Prawa budowlanego, wobec dostrzeżonych w toku sprawdzania dokumentacji naruszeń przepisów technicznobudowlanych uprawnia organ do wezwania postanowieniem inwestora do ich usunięcia, celem udzielenia pozwolenia na budowę. W przypadku bezskutecznego upływu terminu zakreślonego w takim postanowieniu organ jest zobowiązany do wydania decyzji odmownej.

Przepisy wykonawcze do ustawy Prawo budowlane, tj. rozporządzenie w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, w § 12 ustala odległości projektowanej zabudowy od granic działki. Art. 9 ustawy, w przypadkach szczególnie uzasadnionych, dopuszcza odstępstwo od przepisów technicznobudowlanych, w tym przepisów omawianego rozporządzenia. Nie ulega wątpliwości, iż Minister Infrastruktury, po rozpatrzeniu wniosku Wicestarosty [...] z dnia [...][...], nie znalazł podstaw do wydania takiego upoważnienia. Stąd też w dniu [...], postanowieniem Nr [...] organ pierwszej instancji odmówił udzielenia inwestorowi zgody na planowane odstępstwo. W omawianej sprawie ma zatem nadal zastosowanie § 12 rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, w brzmieniu nadanym mu nowelą z dnia 7 kwietnia 2004r., wprowadzający zasady lokalizacji obiektów w stosunku do granic działek budowlanych. Wobec opracowania projektu zagospodarowania działki odmiennie od regulacji zawartych w powyższym przepisie, organ pierwszoinstancyjny, rozpatrując ponownie wniosek skarżącego z dnia 3 września 2004 r., po sprawdzeniu i negatywnej ocenie zgodności projektu zagospodarowania działki z przepisami techniczno-budowlanymi, po wcześniejszym nałożeniu - postanowieniem wydanym na podstawie art. 35 ust. 3 Prawa budowlanego - obowiązku usunięcia wskazanych nieprawidłowości w złożonej dokumentacji projektowej i po bezskutecznym upływie zakreślonego terminu, winien był odmówić zatwierdzenia projektu budowlanego i wydania decyzji o pozwoleniu na budowę.

Wojewoda [...] zaznaczył, iż w obecnym postępowaniu odwoławczym nie może być badana zgodność z prawem poprzedniej decyzji organu I instancji. Postępowanie to zakończono ostateczną decyzją Wojewody [...] z dnia [...].

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi na powyższą decyzję M. S. wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji Wojewody [...] oraz decyzji Starosty [...] z dnia [...]. Skarżący zarzucił wydanie decyzji organów administracji publicznej obu instancji z naruszeniem prawa. Zdaniem skarżącego, przy wydaniu decyzji organy administracji nie wzięły pod uwagę wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 5 marca 2001 r., w którym orzeczono, że § 12 ust. 6 rozporządzenia Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 14 grudnia 1994 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie ( Dz. U. z 1999 r. Nr 15, poz. 140, zm. Nr 44, poz. 434 i z 2000 r. Nr 16, poz. 214) w zakresie wymogu uzyskania zgody właściciela sąsiedniej działki na usytuowanie budynku bezpośrednio przy granicy działki budowlanej jest niezgodny z art. 7 ust. 2 pkt. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. - Prawo budowlane (Dz. U. z 2000r. Nr 106, poz. 1126), tzn. zgoda sąsiada na budowę bądź rozbudowę budynku przy granicy sąsiedniej działki nie jest wymagana. Jednocześnie nie wzięto pod uwagę § 12 ust. 3 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 7 kwietnia 2004 r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. Nr 109, poz. 1156), tj., że lokalizacja rozbudowy budynku mieszkalnego M. S. przy granicy sąsiedniej działki wynika z ustaleń decyzji Prezydenta Miasta R. Nr [...] o ustaleniu warunków zabudowy i zagospodarowania terenu, utrzymanej w mocy przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. decyzją z dnia [...] Nr [...].

Skarżący podkreślił, iż jego działka jest wąska i nie ma możliwości rozbudowy istniejącego budynku mieszkalnego w inny sposób niż w przedłożonym do zatwierdzenia projekcie budowlanym, nie występuje też przesłanianie sąsiadującej zabudowy. Skarżący zaznaczył, iż jest zdziwiony, że Ministerstwo uwarunkowało usytuowanie rozbudowy w granicy działki od zgody sąsiada. Zdaniem skarżącego prawo do bycia stroną w postępowaniu administracyjnym nie oznacza możliwości "blokowania" procesu inwestycyjnego - co w tym przypadku się stało.

W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o jej oddalenie. Zdaniem Wojewody Łódzkiego nie można zgodzić się z poglądami przedstawionymi w skardze. Rolą decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu jest jedynie określenie warunków zabudowy, które podlegają konkretyzacji w odrębnym postępowaniu prowadzonym przez organ właściwy w sprawach pozwoleń budowlanych na podstawie przepisów prawa budowlanego. Decyzja ta nie przesądza o zgodności inwestycji z warunkami technicznymi określonymi przez przepisy prawa budowlanego, a do jej elementów nie należy, co do zasady, zagadnienie usytuowania projektowanego obiektu. Kwestia usytuowania obiektów należy bowiem do materii normowanej przez przepisy ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz. U. z 2003 r. Nr 207, poz. 2016 ze zm.) i przepisy technicznobudowlane, do których należy rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. Nr 75, poz. 690 ze zm.). Nie można też podzielić poglądu skargi, jakoby organy administracji publicznej podejmując swe decyzje kierowały się wyłącznie brakiem zgody sąsiada na planowaną inwestycję. W przedmiotowej sprawie to Minister Infrastruktury, po rozpatrzeniu wniosku Wicestarosty [...] z dnia [...], nie znalazł podstaw do wydania upoważnienia w sprawie udzielenia zgody na odstępstwo od warunków technicznych, mając na względzie uzasadniony interes właściciela działki sąsiedniej i brak jego zgody na lokalizację zadania w granicy. Stąd też w dniu [...], postanowieniem Nr [...] organ pierwszej instancji odmówił udzielenia inwestorowi zgody na planowane odstępstwo.

W piśmie procesowym z dnia 27 października 2005 r. M. S. podniósł, iż zaskarżona decyzja i decyzja organu I instancji opierają się na błędnej interpretacji pojęcia odstępstwa od warunków technicznych. Zdaniem skarżącego przypadek, jaki zachodzi w niniejszej sprawie nie jest odstępstwem, lecz winien mieć do niego zastosowanie § 12 ust. 4 pkt 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. Nr 75, poz. 690 ze zm..), gdzie wznoszony budynek przylegać będzie do już istniejącego w granicy budynku na działce sąsiada.

Na rozprawie przed Sądem w dniu 4 listopada 2005 r. pełnomocnik skarżącego radca prawny M. K. wniósł o stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji i przesłuchanie w charakterze świadka M. R. podnosząc, że podpis na odwołaniu od decyzji organu I instancji nie jest podpisem M. R. Nadto pełnomocnik wniósł o zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa według norm przepisanych.

Wojewódzki Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 4 listopada 2005 r. oddalił na podstawie art. 106 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. ) wniosek o odroczenie rozprawy i dopuszczenie dowodu z zeznań świadka M. R.

Zgodnie z art. 106 § 3 powołanej wyżej ustawy Sąd może z urzędu lub na wniosek stron przeprowadzić dowody uzupełniające z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie. A zatem Sąd nie przeprowadza postępowania dowodowego w postaci zeznań świadków i z tej przyczyny podlegał oddaleniu zarówno wniosek o przesłuchanie świadka, jak i wniosek o odroczenie rozprawy celem przesłuchania świadka.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Stosownie do § 2 ustawy z dnia 5 lipca 2002 roku – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) Sąd sprawuje w zakresie swojej właściwości kontrolę pod względem zgodności z prawem, jeśli ustawa nie stanowi inaczej. Kontrola legalności zaskarżonych decyzji obejmuje ocenę prawidłowości zastosowania przepisów prawa i ich wykładni przez organy administracji. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną - art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).

W tym świetle skarga jest zasadna, ponieważ Sąd stwierdził, iż zaskarżona decyzja jak i poprzedzająca ją decyzja organu I instancji oraz postanowienie Starosty [...] z dnia [...] Nr [...] zapadły z naruszeniem prawa materialnego, a nadto przepisów postępowania administracyjnego (art.7, art.77 § 1 k.p.a.), co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. To zaś stanowi podstawę uwzględnienia skargi z przyczyn wskazanych w art. 145 § 1 pkt 1 litera a) i litera c) powołanej na wstępie ustawy.

W myśl art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane ( t.j. Dz. U. z 2003r., Nr 207, poz. 2016 ze zm.) – w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania zaskarżonej decyzji - obiekt budowlany wraz ze związanymi z nim urządzeniami budowlanymi należy, biorąc pod uwagę przewidywany okres użytkowania, projektować i budować w sposób określony w przepisach, w tym technicznobudowlanych oraz zgodnie z zasadami wiedzy technicznej, zapewniając m.in. spełnienie wymagań podstawowych dotyczących: bezpieczeństwa konstrukcji, bezpieczeństwa pożarowego, bezpieczeństwa użytkowania / pkt 1 litera a), b) i c) /oraz poszanowania występujących w obszarze oddziaływania obiektu uzasadnionych interesów osób trzecich, w tym zapewnienie dostępu do drogi publicznej /pkt 9/. Przepisy wykonawcze, wydane na podstawie delegacji ustawowych, uzupełniają przepisy Prawa budowlanego, a więc organy administracji publicznej obciąża obowiązek ich stosowania w przypadkach określonych przez te ustawy.

Do powyższych przepisów wykonawczych należy m.in. rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z 2002 r., Nr 75, poz. 690 ze zm. ), wydane na podstawie delegacji ustawowej zawartej w art. 7 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego.

Przepisy rozporządzenia stosuje się przy projektowaniu i budowie, w tym także odbudowie, rozbudowie, nadbudowie, przebudowie oraz przy zmianie sposobu użytkowania budynków /.../, z zastrzeżeniem § 207 ust. 2 / § 2 ust. 1/ , przy czym przy nadbudowie, przebudowie i zmianie sposobu użytkowania budynków istniejących lub ich części wymagania, o których mowa w § 1, mogą być spełnione w sposób inny niż podany w rozporządzeniu, stosownie do wskazań ekspertyzy technicznej właściwej jednostki badawczorozwojowej albo rzeczoznawcy budowlanego oraz do spraw zabezpieczeń przeciwpożarowych, uzgodnionych z właściwym komendantem wojewódzkim Państwowej Straży Pożarnej lub państwowym wojewódzkim inspektorem sanitarnym, odpowiednio do przedmiotu tej ekspertyzy / § 2 ust. 2 rozporządzenia/.

Zgodnie z § 12 ust. 1 rozporządzenia, jeżeli z przepisów § 13, 60, 271 i 273 lub przepisów odrębnych nie wynikają inne wymagania, budynki na działce budowlanej sytuuje się od granicy z sąsiednią działką budowlaną w odległości nie mniejszej niż:

- 4 m - w przypadku budynku zwróconego ścianą z otworami okiennymi lub drzwiowymi w stronę tej granicy / pkt 1 /,

- 3 m - w przypadku budynku zwróconego ścianą bez otworów okiennych lub drzwiowych w stronę tej granicy / pkt 2 / .

Sytuowanie ściany budynku w przypadku, o którym mowa w ust. 1 pkt 2, dopuszcza się w odległości 1,5 m od granicy z sąsiednią działką budowlaną lub bezpośrednio przy granicy, jeżeli wynika to z ustaleń miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego/ ust. 3 pkt 1 / albo nie jest możliwe zachowanie odległości, o której mowa w ust.1 pkt 2, ze względu na rozmiary działki /ust. 3 pkt 2 /. Jednocześnie ustęp 4 paragrafu 12 rozporządzenia przewiduje dalsze "odstępstwa" od zasady wyrażonej w ust. 1 pkt 2 w zakresie sytuowania budynków w granicy i w zbliżeniu do granicy działki. I tak, stosownie do § 12 ust. 4 pkt 2 rozporządzenia, jeżeli na sąsiedniej działce bezpośrednio przy granicy istnieje budynek ze ścianą bez otworów okiennych lub drzwiowych albo wydano decyzję o pozwoleniu na budowę tak usytuowanego budynku, dopuszcza się sytuowanie ściany budynku bez otworów okiennych lub drzwiowych bezpośrednio przy tej granicy, przylegającej do istniejącej ściany, chyba że przepisy odrębne stanowią inaczej.

A zatem, przepisy rozporządzenia w ustępie 3 pkt 2 i ustępie 4 pkt 2 paragrafu 12 ustanawiają normy prawne dotyczące dopuszczalności sytuowania przy granicy działki budynku zwróconego ścianą bez otworów okiennych lub drzwiowych w stronę tej granicy. O spełnieniu przesłanek ustanowionych w § 12 rozporządzenia, a tym samym o dopuszczalności sytuowania budynków przy granicy działki w przypadkach przewidzianych w tym przepisie orzeka samodzielnie organ administracji publicznej właściwy do wydania decyzji o pozwoleniu na budowę. To zaś oznacza, iż w zakresie uregulowanym w § 12 Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z 2002 r., Nr 75, poz. 690 ze zm. ) nie stosuje się art. 9 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane ( t. j. Dz. U. z 2003 r., Nr 207, poz. 2016 ze zm.).

Jak stanowi art. 9 ust. 1 Prawa budowlanego, w przypadkach szczególnie uzasadnionych dopuszcza się odstępstwo od przepisów technicznobudowlanych, o których mowa w art. 7. Właściwy organ, po uzyskaniu upoważnienia ministra, który ustanowił przepisy technicznobudowlane, w drodze postanowienia udziela bądź odmawia zgody na odstępstwo – ust. 2. Z brzmienia art. 9 jednoznacznie wynika, iż przepis ten znajduje zastosowanie w przypadkach innych niż uregulowane w przepisach technicznobudowlanych. Tylko wówczas bowiem można mówić o odstępstwach od przepisów technicznobudowlanych, o których mowa w art.7. Po myśli art. 7 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego do przepisów technicznobudowlanych zalicza się warunki techniczne, jakim powinny odpowiadać obiekty budowlane i ich usytuowanie, uwzględniające wymagania, o których mowa w art. 5.

Konkludując, przypadki określone w § 12 rozporządzenia z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz.U. z 2002 r., Nr 75, poz. 690 ze zm. ) nie stanowią odstępstw od przepisów technicznobudowlanych, o jakich mowa w art. 9 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane ( t. j. Dz. U. z 2003 r., Nr 207, poz. 2016 ze zm.).

W niniejszej sprawie organy administracji publicznej winny rozważyć sprawę w świetle przepisów art. 32 - art. 35 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane ( t. j. Dz. U. z 2003 r., Nr 207, poz. 2016 ze zm.) oraz art. 5, a w szczególności ustępu 1 pkt 1 tegoż przepisu dotyczącego projektowania i budowania obiektów budowlanych zgodnie z przepisami, w tym technicznobudowlanymi (...) – tj. m.in. § 12 powołanego wyżej rozporządzenia - i pkt 9 dotyczącego poszanowania uzasadnionych interesów osób trzecich. Bez rozważenia, czy inwestor spełnił wszystkie warunki dla uzyskania pozwolenia na budowę przewidziane w tychże przepisach, decyzja o pozwoleniu na budowę nie może zostać wydana. Powyższe stanowisko znalazło odzwierciedlenie m.in. w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 7 lipca 1999 r., sygn. akt IV SA 1154/98 (LEX nr 47834).

Niewyjaśnione pozostały także kwestie nader istotne w sprawie, a dotyczące zachowania możliwości dalszego użytkowania nieruchomości sąsiedniej / będącej własnością skarżącej /, spełnienia wymagań podstawowych dotyczących bezpieczeństwa użytkowania budynku stanowiącego własność skarżącej, bezpieczeństwa konstrukcji budynków, bezpieczeństwa pożarowego.

Oceniając dopuszczalność usytuowania projektowanego budynku przy granicy działki organ winien nadto rozważyć, czy przepis § 12 ust. 4 pkt 2 rozporządzenia pozwala na usytuowanie ściany budynku na długości większej niż ściana już istniejącego budynku czy tez wyłącznie na długości ściany budynku istniejącego w granicy działki. Organ administracji publicznej winien ocenić w świetle stanu faktycznego i przepisów prawa, czy dopuszczalna jest rozbudowa przy granicy działki nie tylko z punktu widzenia inwestora, ale i ze względu na stan techniczny obiektu skarżącej oraz poszanowanie uzasadnionych interesów skarżącej.

W orzecznictwie Sądu Najwyższego i Naczelnego Sądu Administracyjnego wielokrotnie już wskazywano, że w celu oceny, czy nie zostały naruszone uzasadnione interesy osób trzecich w rozumieniu art. 5 Prawa budowlanego, konieczne jest ustalenie, czy wzniesienie danego obiektu budowlanego odpowiada warunkom technicznobudowlanym i czy nie powoduje pogorszenia warunków sanitarnych oraz uciążliwości dla otoczenia. Ochrona uzasadnionych interesów osób trzecich, o której mowa art. 5 Prawa budowlanego, obejmuje szeroki zakres badania oddziaływania jednej nieruchomości na sąsiednie działki budowlane.( por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 26 kwietnia 1996 roku, III ARN 87/95, OSN 1996/21/316). Jest to ochrona bardzo szeroka, a wyliczenie zawarte w art. 5 ust. 9 ma charakter jedynie przykładowy. (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 stycznia 2001 r., sygn. akt IV SA 558/99, LEX nr 77640). Równocześnie jednak zasada ochrony interesów osób trzecich podlega ograniczeniom wynikającym z ustaw, w tym m.in. z przepisów ustawy - Prawo budowlane. Nie można bowiem dopuścić do sytuacji, w której uprawnienia właściciela nieruchomości sąsiedniej całkowicie ograniczają uprawnienia inwestora. Ochrona uzasadnionych interesów osób trzecich w Prawie budowlanym nie może oznaczać w praktyce konieczności wyrażenia zgody na budowę przez właścicieli sąsiednich działek. Zasady postępowania administracyjnego nakazują równe traktowanie stron. Wiąże się to z możliwością prawidłowego korzystania z nieruchomości zarówno przez inwestora, jak i skarżącą. W razie konfliktu interesów właścicieli nieruchomości, a więc inwestora i właściciela nieruchomości sąsiedniej, optymalne korzystanie z ich praw wiąże się z reguły z wprowadzeniem ograniczeń w korzystaniu z jednej z tych nieruchomości lub obu. Zadaniem organu jest zatem wyważenie interesów stron. Wyważenie to następuje w oparciu o przepisy prawa, w tym m.in. warunki techniczne przewidziane w przepisach powołanego wyżej rozporządzenia, ale przede wszystkim w oparciu o przepisy Rozdziału 4 ustawy - Prawo budowlane. / por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 listopada 2004 roku, OSK 786/04, ONSA i WSA 2005/4/86 /.

Dodatkowo odnieść się należy do twierdzenia skarżącego, iż lokalizacja rozbudowy budynku mieszkalnego M. S. przy granicy sąsiedniej działki wynika z ustaleń decyzji Prezydenta Miasta R. Nr [...] o ustaleniu warunków zabudowy i zagospodarowania terenu, utrzymanej w mocy przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. decyzją z dnia [...] Nr [...].

W tym zakresie należy podzielić stanowisko Wojewody [...], iż wskazana wyżej decyzja nie przesądza o usytuowaniu projektowanej inwestycji przy granicy działki. Rolą decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu jest wytyczenie ogólnych kierunków projektowanej inwestycji budowlanej, które następnie podlegają dalszym szczegółowym ustaleniom przewidzianym w Prawie budowlanym i w przepisach wykonawczych. Kwestie dotyczące usytuowania budynku, jego wysokości, kształtu i innych szczegółów architektoniczno - technicznych, jeśli nie wynikają z ustaleń miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, są częścią postępowania o wydanie pozwolenia na budowę. (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11 grudnia 2003 r., sygn. akt SA/Bd 2306/03, nie publ.). Zwrócić także należy uwagę na kwestię własności nieruchomości, na której zaplanowano realizację inwestycji. Jak zdaje się wynikać z akt administracyjnych nieruchomość ta stanowi współwłasność M. S. i I. S. – akt notarialny z dnia 20 maja 1998 r. Rep. A Nr [...], przy czym I. S. nie brała udziału w niniejszym postępowaniu.

Kolejną kwestię stanowi wykonalność postanowienia Starosty [...] z dnia [...] Nr [...] znak [...]. Powyższym postanowieniem organ I instancji zakreślił skarżącemu termin do dnia 14 kwietnia 2005 r. Postanowienie to doręczono skarżącemu w dniu 12 kwietnia 2005 r. W tej sytuacji stwierdzić należy, iż M. S. nie miał możliwości wykonania nałożonego na niego obowiązku. Świadomość niewykonalności w takim terminie nałożonego obowiązku organ I instancji winien mieć już w dacie wydania tegoż postanowienia. Okoliczność ta winna nadto podlegać ocenie zarówno organu I instancji przy wydawaniu decyzji z dnia [...], jak i organu odwoławczego. Nie można bowiem czynić skutecznie stronie zarzutu niewykonania nałożonego obowiązku w sytuacji, gdy zakreślono termin nieadekwatny do czasu niezbędnego do wykonania tego obowiązku. W niniejszej sprawie termin 2 dni, zakreślony inwestorowi na wykonanie obowiązku nałożonego wskazanym wyżej postanowieniem, należy uznać za termin niedający stronie możliwości wywiązania się z tego obowiązku.

Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 litera a) i litera c) w związku z art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – zwanej w skrócie p .p. s. a. - uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji oraz postanowienie Starosty [...] z dnia [...]. Z uwagi natomiast na charakter prawny rozstrzygnięcia (nie ma przymiotu wykonalności), nie znaleziono podstaw do orzekania w przedmiocie jego wykonania, w trybie art.152 p. p. s. a. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 w związku z art. 205 § 2 p. p. s. a.