Wyrok WSA w Gorzowie Wlkp., sygn. akt II SAB/Go 19/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp.
Data orzeczenia: 2016-04-21 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6139 Inne o symbolu podstawowym 613
659
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Zobowiązano do dokonania czynności
Powołane przepisy: article: art. 12, art. 35 § 2 i 3, art. 36, art. 145 § 1 pkt 4, art. 157
journal: Dz.U. 2016 poz 23
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 149, art. 200, art. 205
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grażyna Staniszewska (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Krzysztof Dziedzic Sędzia WSA Aleksandra Wieczorek Protokolant sekr. sąd. Stanisława Maciejewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 kwietnia 2016 r. sprawy ze skargi W.S. na przewlekłość postępowania Samorządowego Kolegium Odwoławczego w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji w sprawie ustalenia środowiskowych uwarunkowań dla przedsięwzięcia I. zobowiązuje Samorządowe Kolegium Odwoławcze do załatwienia wniosku skarżącego W.S. z dnia [...] o stwierdzenie nieważności decyzji Burmistrza z dnia [...] r. (znak: [...]) w sprawie ustalenia środowiskowych uwarunkowań dla przedsięwzięcia polegającego na budowie elektrowni wiatrowych "B" - w terminie 7 dni od dnia otrzymania przez organ odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy, II. stwierdza, że organ dopuścił się przewlekłego prowadzenia postępowania, III. stwierdza, że przewlekłe prowadzenie postępowania miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa, IV. wymierza Samorządowemu Kolegium Odwoławczemu grzywnę w kwocie 1 000 (jeden tysiąc) złotych, V. przyznaje skarżącemu W.S. sumę pieniężną 500 (pięćset) złotych, VI. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącego W.S. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Wnioskiem z dnia [...] listopada 2014 r. W.S., powołując się na art. 156 § 1 pkt 2 kpa, zwrócił się do Samorządowego Kolegium Odwoławczego o stwierdzenie nieważności decyzji Burmistrza z dnia [...] marca 2011 r. (znak [...]) w sprawie ustalenia środowiskowych uwarunkowań dla przedsięwzięcia polegającego na budowie elektrowni wiatrowych "B" zlokalizowanych na działce oznaczonej numerem [...]. Skarżonej decyzji wnioskodawca zarzucił rażące naruszenie prawa polegające na skierowaniu jej do osoby zmarłej, gdyż w wykazie stron załączonym do decyzji znajduje się W.M., która w chwili wydania decyzji nie żyła.

Pismem z dnia [...] stycznia 2015 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze (dalej – SKO), celem uzupełnienia dowodów i materiałów w sprawie zakończonej w.w. decyzją Burmistrza z dnia [...] marca 2011r., zakreślając 30 – dniowy termin, zlecił Burmistrzowi przesłanie aktu zgonu strony postępowania – W.M. oraz ustalenia stron postępowania po osobie nieżyjącej. SKO wskazało, że ustalenie powyższej okoliczności jest konieczne do zawiadomienia wszystkich stron postępowania o wszczęciu postępowania w sprawie z wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji.

Pismem z dnia [...] lutego 2015r. Burmistrz poinformował SKO, że spadkobiercami po zmarłej W.M. są A.M. oraz U.F. – M., które na stałe przebywają poza granicami kraju. W związku z prowadzonym postępowaniem organ wystąpił do Sądu Rejonowego o udzielenie informacji - czy prowadzone było postępowanie spadkowe po zmarłej W.M..

Samorządowe Kolegium Odwoławcze pismem z dnia [...] marca 2016 r. zawiadomiło strony postępowania, że w związku z koniecznością ustalenia adresów zamieszkania spadkobierców W.M., na zasadzie art. 36 kpa, przedłuża termin załatwienia sprawy i wyznacza go na 20 maja 2015 r.

W dniu 21 kwietnia 2015 r. do SKO wpłynęło pełnomocnictwo udzielone przez A.M., w którym upoważnia W.S. do reprezentowania jej w postępowaniach administracyjnych oraz sądowych, w sprawach dotyczących budowy elektrowni wiatrowych w obrębie [...].

Kolejnym pismem z dnia [...] maja 2015r., na zasadzie art. 36 kpa SKO zawiadomiło, że w związku z podjęciem czynności przez Burmistrza w celu ustalenia spadkobierców W.M. i adresów zamieszkania, przedłuża termin załatwienia sprawy do dnia 31 lipca 2015 r.

Następnie - pismem z dnia [...] sierpnia 2015 r. – termin załatwienia sprawy SKO ustaliło do 30 września 2015 r.

W piśmie z dnia [...] sierpnia 2015r. Burmistrz poinformował SKO, że postępowanie spadkowe po zmarłym W.M. nie było prowadzone. Wobec powyższego, zdaniem organu, potencjalnymi spadkobiercami W.M. są jego córki – A.M. oraz U.F. – M., które przebywają poza granicami kraju.

Pismem z dnia [...] pażdziernika 2015 r. SKO zawiadomiło, że po uzyskaniu informacji, iż przed Sądem Rejonowym nie było prowadzone postępowanie spadkowe po zmarłym W.M., zleciło organowi I instancji ustalenie jego następców prawnych lub w razie ich braku o wystąpienie do sądu o ustanowienie kuratora spadku, w związku z czym przedłuża się termin załatwienia sprawy do czasu uzyskania informacji o sposobie załatwienia zleconych zadań.

Następnie – pismem z dnia [...] grudnia 2015r. – Samorządowe Kolegium Odwoławcze zwróciło się do W.S. z zapytaniem, czy wyraża zgodę na sądowe ustanowienie go pełnomocnikiem dla osoby nieobecnej – U.F. – M.. Organ wskazał, że w sprawie ustalono spadkobierców W.M., którymi są jej córki – A.M. – pełnomocnictwo udzielone W.S. oraz U.F. – M., której adres zamieszkania nie jest znany. W celu przyspieszenia załatwienia wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji Burmistrza, organ zwraca się z przedstawioną na wstępie propozycją.

W piśmie z dnia [...] stycznia 2016 r. W.S. wyraził zgodę na sądowe ustanowienie go pełnomocnikiem dla nieobecnej U.F. – M..

Pismem z dnia [...] pażdziernika 2015 r. (data wpływu do organu – 21 pażdziernika 2015 r.) W.S. wezwał Samorządowe Kolegium Odwoławcze do usunięcia naruszenia prawa, polegającego na przewlekłym prowadzeniu postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Burmistrza z dnia [...] marca 2011r. w sprawie ustalenia środowiskowych uwarunkowań dla przedsięwzięcia polegającego na budowie elektrowni wiatrowych "B" zlokalizowanych na działce oznaczonej numerem [...] oraz do merytorycznego rozpoznania sprawy w terminie 7 dni od dnia otrzymania wezwania.

W dniu 9 grudnia 2015 r. W.S. wniósł skargę na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji Burmistrza z dnia [...] marca 2011 r. (znak [...]) w sprawie ustalenia środowiskowych uwarunkowań dla przedsięwzięcia polegającego na budowie elektrowni wiatrowych "B" zlokalizowanych na działce oznaczonej numerem [...].

W skardze skarżący zawarł wniosek o:

1) stwierdzenie, że SKO dopuściło się przewlekłego prowadzenia postępowania z rażącym naruszeniem prawa,

2) zobowiązanie SKO do wydania decyzji w terminie 7 dni od dnia uprawomocnienia się wyroku,

3) zwrot kosztów postępowania,

4) wymierzenie SKO grzywny w wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia w gospodarce narodowej w 2014 roku,

5) przyznania odszkodowania w kwocie pięciokrotnego przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia w gospodarce narodowej w 2014 roku.

W uzasadnieniu skarżący zarzucił, że w kwestii ustalenia spadkobierców po zmarłej W.M. SKO przez ponad rok czasu wyręczało się organem I instancji, zamiast samodzielnie ustalić niezbędne fakty. Zdaniem skarżącego ustalanie spadkobierców W.M. było bezprzedmiotowe, ponieważ nie był on stroną w postępowaniu o ustalenie środowiskowych uwarunkowań.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. SKO przedstawiło przebieg postępowania w sprawie oraz wskazało, że na posiedzeniu w dniu 21 stycznia 2016 r. skład orzekający Kolegium zaakceptował projekt wniosku do Sądu Rejonowego o ustanowienie W.S. pełnomocnikiem dla osoby nieznanej z miejsca pobytu. Organ wskazał na konieczność podjęcia bezspornych ustaleń w zakresie stron postępowania.

W piśmie procesowym z dnia [...] marca 2016r. stanowiącym odpowiedź skarżącego na odpowiedź organu na skargę, W.S., podtrzymał stanowisko wyrażone w skardze.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje.

Stosownie do treści art. 149 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2012 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. nr 153 poz. 1270 ze zm.) – dalej p.p.s.a., sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 albo na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 4a:

1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności;

2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa;

3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania.

Po myśli art. 149 § 1a - jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa.

Stosownie do treści art. 149 § 1b sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1 pkt 1 i 2, może ponadto orzec o istnieniu lub nieistnieniu uprawnienia lub obowiązku, jeżeli pozwala na to charakter sprawy oraz niebudzące uzasadnionych wątpliwości okoliczności jej stanu faktycznego i prawnego.

W myśl art. 149 § 2 sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6.

Badana sprawa dotyczy skargi na przewlekłość postępowania administracyjnego prowadzonego przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze, zainicjowanego wnioskiem W.S. z dnia [...] listopada 20011r. o stwierdzenie nieważności decyzji Burmistrza z dnia [...] marca 2011r. (znak [...]) w sprawie ustalenia środowiskowych uwarunkowań dla przedsięwzięcia polegającego na budowie elektrowni wiatrowych "B" zlokalizowanych na działce oznaczonej numerem [...].

Skarga okazała się zasadna.

W pierwszej kolejności przyjdzie sprecyzować użyte w przytoczonym powyżej przepisie art. 149 § 1 p.p.s.a. pojęcie – "przewlekłe prowadzenie postępowania". Przez przewlekle prowadzenie postępowania administracyjnego należy rozumieć stan, w którym postępowanie prowadzone jest w sposób nieefektywny, czynności procesowe podejmowane są w dużym odstępie czasu, bądź też wykonywane są czynności pozorne powodujące, że formalnie organ nie jest bezczynny, jednak postępowanie nie zmierza wprost do jego zakończenia, poprzez załatwienia wniosku strony. Należy przez to rozumieć również stan, w którym następuje mnożenie przez organ czynności dowodowych ponad potrzebę wynikającą z istoty sprawy. Pojęcie "przewlekłość postępowania" obejmować będzie zatem opieszałe, niesprawne i nieskuteczne działania organu, w sytuacji gdy sprawa mogła być załatwiona w terminie krótszym, jak również nieuzasadnione przedłużanie terminu załatwienia sprawy (por. przykładowo wyrok WSA w Warszawie z dnia 13 marca 2014 r. sygn. akt I SAB/Wa 323/13, Lex nr 1447027, wyrok WSA w Gliwicach z dnia 3 czerwca 2014 r. sygn. akt II SAB/Gl 23/14, Lex nr 1476619).

Sąd rozpoznający sprawę ze skargi na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie przez organ postępowania ma obowiązek dokonania oceny, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Takiej oceny sąd dokonuje w każdym przypadku stwierdzenia, że doszło do bezczynności organu w danej sprawie lub że postępowanie prowadzone było przewlekle. Wydanie przez organ decyzji w toku postępowania sądowego po wniesieniu skargi, nie zwalnia wojewódzkiego sądu administracyjnego z obowiązku rozpoznania skargi w zakresie orzekania w przedmiocie stwierdzenia, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa oraz w zakresie wymierzenia organowi grzywny z tego tytułu (wyrok WSA w Kielcach z dnia 5 czerwca 2014 r. sygn. akt II SAB/Ke 18/14, Lex nr 1479550). Uwzględnienie skargi na przewlekłe prowadzenie postępowania, w sytuacji wydania przez organ aktu prawnego po wniesieniu skargi, a przed rozpoznaniem sprawy przez sąd, może polegać również na stwierdzeniu, że przewlekłość miała charakter rażący, mimo że są podstawy do umorzenia postępowania sądowego w zakresie dotyczącym zobowiązania organu do wydania aktu, z uwagi na to, że akt taki został wydany.

Analizując sprawę pod kątem przewlekłości w jej prowadzeniu nie można pominąć charakteru danej sprawy czyli jej złożoności, stopnia skomplikowania, ilości i rodzaju czynności prawnych koniecznych do przeprowadzenia przed wydaniem merytorycznego rozstrzygnięcia. Charakter sprawy i stopień jej skomplikowania determinuje przebieg postępowania administracyjnego. Przepis art. 35 § 1 kpa nakłada na organ administracyjny obowiązek załatwienia sprawy bez zbędnej zwłoki. W przypadku konieczności przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego postępowanie powinno zostać zakończone w ciągu miesiąca, natomiast sprawy szczególnie skomplikowanej – nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od wszczęcia postępowania (art. 35 § 3 kpa). O każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 lub w przepisach szczególnych organ administracji publicznej jest obowiązany zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki i wskazując nowy termin załatwienia sprawy (art. 36 § 1 kpa).

Badana sprawa zainicjowana została wnioskiem o stwierdzenie nieważności decyzji Burmistrza z dnia [...] marca 2011 r. w sprawie ustalenia środowiskowych uwarunkowań dla przedsięwzięcia polegającego na budowie elektrowni wiatrowych "B" zlokalizowanych na działce oznaczonej numerem [...].

Wniosek o stwierdzenie nieważności w.w. decyzji wpłynął do właściwego organu w dniu 21 listopada 2014 r. Do dnia rozpatrzenia przez Sąd na rozprawie w dniu 21 kwietnia 2016 r. skargi na przewlekłe prowadzenie tej sprawy, wniosek nie został rozpatrzony, czyli sprawa nie została zakończona.

W zawiadomieniu z dnia [...] kwietnia 2016 r., skierowanym do stron postępowania, SKO wyznaczyło kolejny termin załatwienia sprawy - do dnia 4 maja 2016 r.

Stosownie do treści art. 157 § 1 i § 2 kpa właściwy do stwierdzenia nieważności decyzji w przypadkach wymienionych w art. 156 jest organ wyższego stopnia, a gdy decyzja wydana została przez ministra lub samorządowe kolegium odwoławcze - ten organ. Postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji wszczyna się na żądanie strony lub z urzędu.

Status strony w administracyjnym postępowaniu jurysdykcyjnym determinowany jest - co do zasady - normami prawa materialnego (administracyjnego lub cywilnego), które decydują o istnieniu interesu prawnego konkretnej osoby w konkretnej sytuacji faktycznej w uzyskaniu rozstrzygnięcia o jej prawach i obowiązkach oraz kształtują jego treść (art. 28 k.p.a.). Postępowanie o stwierdzenie nieważności decyzji jest wprawdzie postępowaniem odrębnym od postępowania zakończonego wydaniem decyzji, o której legalności ma orzec organ nadzoru, ale dotyczy tego samego stosunku materialnoprawnego co decyzja wydana w postępowaniu zwykłym. Co do zasady, krąg osób będących stronami w postępowaniu prowadzonym w trybie zwykłym pokrywa się z kręgiem osób będących stronami w postępowaniu prowadzonym w trybie nadzwyczajnym z tego właśnie powodu, że u podstaw postępowania nadzwyczajnego leży decyzja wydana w trybie zwykłym, a zatem i stosunek materialnoprawny nią ukształtowany. W pewnych sytuacjach może się jednak zdarzyć, że w postępowaniu prowadzonym w trybie nadzwyczajnym wezmą udział inne osoby niż występujące w postępowaniu zakończonym decyzją ostateczną. Uprawnienie do wszczęcia postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji przysługuje bowiem także osobie, która powinna korzystać ze statusu strony w postępowaniu administracyjnym zakończonym kwestionowaną decyzją, a która bez własnej winy w postępowaniu tym nie brała udziału. Pozbawienie takiej osoby możliwości działania w postępowaniu administracyjnym stanowi wadę uzasadniającą wznowienie postępowania (art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a.), ale postępowanie o stwierdzenie nieważności decyzji stosowane jest z wyprzedzeniem postępowania o wznowienie postępowania, gdyż dotyczy tak istotnych wad materialnoprawnych decyzji, które uzasadniają jej wyeliminowanie z obrotu prawnego, bez podejmowania właściwych dla wznowienia postępowania czynności zmierzających do ustalenia, czy konkretne uchybienie wpłynęło na wynik sprawy i w jaki sposób sprawa powinna się zakończyć po wyeliminowaniu uchybienia (por. wyrok Sądu Najwyższego z 24 czerwca 2014 r., CSK 474/13, LEX nr 1532933 ).

Złożenie wniosku o wszczęcie postępowania w przedmiocie nieważności nie powoduje automatycznie wszczęcia tego postępowania. Inicjuje jedynie postępowanie wyjaśniające, które w tej fazie nie może jeszcze obejmować badania czy przyczyny nieważności rzeczywiście miały miejsce, dotyczy natomiast formalnej dopuszczalności wniosku, w tym ustalenia istnienia po stronie wnioskodawcy przymiotu strony oraz ustalenia stron postępowania.

Przenosząc rozważania na grunt badanej sprawy, należy zauważyć że kwestia legitymacji prawnej skarżącego do złożenia wniosku o stwierdzenie nieważności przedmiotowej decyzji Burmistrza, pozostawała poza sporem. Z pism procesowych skarżącego oraz organu wynika bowiem zgodnie, że W.S. był stroną postępowania zakończonego decyzją Burmistrza z dnia [...] marca 2011r. Ustalając krąg stron postępowania w sprawie o stwierdzenie nieważności decyzji organ napotkał przeszkody w ustaleniu spadkobierców jednej ze stron postępowania – W.M. (zmarła w dniu [...] sierpnia 1995r., k – 28 akt administracyjnych). Organ ustalił, że spadkobiercami W.M. są jej córki - A.M. oraz U.F. – M., obydwie zamieszkałe poza granicami kraju, adresy ich pobytu nieznane. Dokonanie wszystkich ustaleń dotyczących spadkobierców W.M., adresów ich zamieszkania oraz pobytu, SKO zleciło Burmistrzowi. Ostatecznie w dniu [...] marca 2015 r. A.M. udzieliła W.S. stosownego pełnomocnictwa do reprezentowania jej w sprawie, natomiast dla nieznanej z miejsca pobytu U.F. – M. Sąd Rejonowy ustanowił W.S. kuratorem, o czym organ powziął wiadomość w dniu 14 marca 2016 r. ( pismo procesowe organu z dnia [...] marca 2016 r., k 13 – 14 akt sądowych).

Z powyższego wynika, że okoliczności badanej sprawy - na rozpatrywanym jej etapie -nie miały na tyle skomplikowanego charakteru prawnego, aby uzasadniały tak znaczny okres trwania czynności wyjaśniających. Analiza czynności podjętych przez organ, do którego wpłynął wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji administracyjnej, wskazuje że polegały one na kierowaniu do stron postępowania kolejnych zawiadomień o wyznaczanych terminach załatwienia sprawy, natomiast konkretne czynności wyjaśniające podejmował Burmistrz. Przyjęty tryb postępowania miał oczywisty wpływ na termin załatwienia sprawy, skutkując naruszeniem obowiązujących w tym zakresie przepisów (art. 12 i art.35 kpa). Nadto budzi wątpliwość podstawa prawna "zlecenia" Burmistrzowi przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w danym zakresie. Stosownie do treści art. 136 kpa organ odwoławczy może przeprowadzić na żądanie strony lub z urzędu dodatkowe postępowanie w celu uzupełnienia dowodów i materiałów w sprawie albo zlecić przeprowadzenie tego postępowania organowi, który wydał decyzję. Przytoczony przepis znajduje zastosowanie w postępowaniu odwoławczym, gdyż jego adresatem jest organ odwoławczy, nadto świadczy o tym jego systematyka (Dział II rozdział 10 kpa – "Odwołania"). W badanej sprawie organ do którego wpłynął wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji, czyli SKO - nie był organem odwoławczym w stosunku do Burmistrza, lecz po myśli art. 157 § 1 kpa – był organem pierwszej instancji. Dlatego w analizowanym zakresie, przepisy odnoszące się do kompetencji organu odwoławczego w postępowaniu administracyjnym, nie mogły stanowić podstawy czynności podejmowanych przez SKO.

Można również rozważać zasadność przyjętego w sprawie przez SKO trybu postępowania w oparciu o art. 52 kpa (pomoc prawna). Należy mieć jednak na uwadze, że na podstawie wskazanego przepisu organ może zwrócić się o przeprowadzenie konkretnej, wyrwanej z biegu postępowania czynności procesowej, nie może zlecać przeprowadzenie całego postępowania, nadto ratio legis przepisu jest ułatwienie uczestnikom postępowania udziału w czynnościach procesowych toczącego się postepowania, a nie ułatwienie organowi prowadzenie postępowania wyjaśniającego.

Reasumując przyjdzie stwierdzić, że zakres sprawy wymagający wyjaśnienia oraz charakter czynności wyjaśniających i procesowych koniecznych do przeprowadzenia nie uzasadniał tak znacznego przekroczenia terminów wynikających z art. 35 § 3 kpa.

Powyższe stwierdzenie uprawniało Sąd do przyjęcia, że postępowanie prowadzone było przewlekle. Organ zawiadamiał o kolejnych terminach załatwienia sprawy, przy czym z przedstawionej powyżej chronologii czynności wynika, że w okresie od [...] maja 2015r. do [...] września 2015r. nie przeprowadzono żadnej czynności procesowej (chociaż na podstawie art. 36 kpa organ w tym czasie informował o przedłużeniu postępowania na dalsze okresy). W piśmie z dnia [...] sierpnia 2015 r. Burmistrz zawarł informację o tym, że spadkobiercami W.M. są jej córki, które przebywają poza granicami kraju. Zawiadomieniem z dnia [...] pażdziernika 2015 r. SKO przedłużyło termin załatwienia sprawy, nie podając jednak terminu zakończenia postępowania. Do dnia rozprawy wniosek skarżącego o stwierdzenie nieważności decyzji Burmistrza z dnia [...] marca 2011 r. nie został rozpoznany, nadto jak wynika z nadesłanego przez SKO zawiadomienia z [...] kwietnia 2016 r. termin zakończenia postępowania przewidziano do 4 maja 2016 r.

Okoliczności sprawy, które są poza sporem, uzasadniały zobowiązanie SKO, na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 w zw. z art. 286 p.p.s.a., do załatwienia wniosku skarżącego w terminie 7 dni od daty otrzymania odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy.

W ocenie Sądu przewlekłe prowadzenie postępowania w badanej sprawie miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Za rażące naruszenie przepisu art. 35 kpa należy uznać jego oczywiste niezastosowanie lub zastosowanie nieprawidłowe, nadto długotrwałość postępowania wadliwie prowadzonego. W badanej sprawie stan przewlekłości postępowania obejmował okres prawie półtora roku, co - biorąc pod uwagę nieskomplikowany charakter sprawy – jest stosunkowo długim okresem czasu. Znaczne i nieuzasadnione przekroczenie terminów procesowych wynikających z przepisów kpa (art. 12 art. i art. 35 § 2 i § 3 kpa) uzasadniało przyjęcie, że przewlekłe prowadzenie postępowania miało charakter rażący.

Na podstawie art. 149 § 2 p.p.s.a. – w punktach IV i V sentencji wyroku – Sąd wymierzył organowi grzywnę w wysokości 1000 zł oraz przyznał skarżącemu sumę pieniężną 500 zł.

Grzywna o której mowa w art. 149 § 2 p.ps.a. ma charakter represyjno – dyscyplinujący, celem jej wymierzenia jest zmobilizowanie organu do załatwienia danej sprawy oraz ugruntowania w nim przekonania o konieczności przestrzegania terminów procesowych na przyszłość. O potrzebie wymierzanie grzywny oraz jej ewentualnej wysokości decyduje sąd, opierając rozstrzygnięcie w tym zakresie na całokształcie okoliczności danej sprawy. Sąd rozpatrujący niniejszą sprawę uznał, że grzywna w wymierzonej wysokości spełni zarówno cele o charakterze prewencyjnym jak i represyjnym. Na wysokość wymierzonej grzywny miał wpływ charakter oraz okoliczności naruszenia przepisów prawa. Podjęcie czynności procesowych przez organ bezpośrednio do tego zobowiązany, doprowadziłoby do ustanowienia odpowiednich pełnomocnictw dla spadkobierców W.M. w terminie krótszym, aniżeli nastąpiło to w badanej sprawie. W tym sensie przyjęty tryb postępowania należało ocenić negatywnie.

Przyznając skarżącemu odpowiednią sumę pieniężną, Sąd miał na uwadze znaczenie sprawy dla skarżącego oraz jego zachowanie w trakcie postępowania administracyjnego, które nie przyczyniło się do przedłużenia czasu jego trwania. W kontekście kwoty żądanej przez skarżącego oraz jego wywodów na rozprawie wskazać należy, że ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie daje kompetencji do orzekania o odszkodowaniu na rzecz osoby wnoszącej skargę na przewlekłość. Suma pieniężna na rzecz skarżącego, tak jak grzywna ma bowiem charakter prewencyjny, gdyż jej celem jest przeciwdziałanie przewlekłości. Pełni wprawdzie również funkcję kompensacyjną, ale nie jest ona odnoszona do kwestii ewentualnych szkód jakie, zdaniem skarżącego, ponosi on w wyniku pozostawania w obrocie prawnym decyzji środowiskowej, ale do charakteru zawinionych działań organu, uznanych za przewlekłe. Sąd uznał, że w rozpoznawanej sprawie nie zachodzą szczególne okoliczności uzasadniające odstąpienie od przyjętej w art. 149 § 2 p.p.s.a. proporcji określającej wysokość sumy przyznanej skarżącemu jako połowy kwoty grzywny wymierzonej organowi.

O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 i 205 p.p.s.a.

Mając powyższe na uwadze, orzeczono jak sentencji wyroku.