Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 193/22
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2022-09-05 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6070 Uwłaszczenie    państwowych   osób     prawnych   oraz   komunalnych    osób prawnych
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Minister Rozwoju
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Przemysław Żmich sędzia WSA Łukasz Trochym (spr.) asesor WSA Anna Fyda – Kawula po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 5 września 2022 r. sprawy ze skargi [...] S. A. z siedzibą w W. na decyzję Ministra Rozwoju i Technologii z dnia 29 listopada 2021 r. nr DO-II.7610.347.2021.JL w przedmiocie odmowy stwierdzenia nabycia z mocy prawa użytkowania wieczystego oddala skargę.


UZASADNIENIE

Minister Rozwoju i Technologii (dalej jako "Minister/organ") decyzją z 29 listopada 2021 r., nr DO-II.7610.347.2021.JL, po rozpatrzeniu odwołania Polskich Kolei Państwowych S.A. w Warszawie (dalej jako "Skarżąca"), utrzymał w mocy decyzję Wojewody Śląskiego (dalej jako "Wojewoda/organ I instancji") z 30 września 2019 r., nr NW/IV/77200/133/1/04 odmawiającą stwierdzenia nabycia z mocy prawa z dniem 5 grudnia 1990 r. przez Polskie Koleje Państwowe (dalej jako "PKP"), prawa użytkowania wieczystego gruntu Skarbu Państwa położonego w gminie [...], obręb [...], k.m. [....], oznaczonego jako nr [...] o pow. [...] m2, dla której prowadzona jest księga wieczysta nr [...], nr [...] o pow. [...] m2 i nr [...] o pow. [...] m2, dla których prowadzona jest księga wieczysta nr [...], nr [...] o pow. [...] m2, dla której prowadzona jest księga wieczysta nr [...] oraz nr [...] o pow. [...] m2, dla której prowadzona jest księga wieczysta nr [...].

Minister przedstawił w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji następujący stan faktyczny i prawny sprawy.

Wojewoda, działając na podstawie art. 200 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2020 r., poz. 1990 ze zm., dalej jako "u.g.n.") oraz § 4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 10 lutego 1998 r. w sprawie przepisów wykonawczych dotyczących uwłaszczenia osób prawnych nieruchomościami będącymi dotychczas w ich zarządzie lub użytkowaniu (Dz. U. Nr 23, poz. 120 ze zm., dalej również jako "rozporządzenie"), decyzją z 30 września 2019 r., nr NW/IV/77200/133/1/04 odmówił stwierdzenia nabycia z mocy prawa, z dniem 5 grudnia 1990 r. przez PKP, prawa użytkowania wieczystego ww. gruntów.

Skarżącą nie zgadzając się z powyższym rozstrzygnięciem organu I instancji, złożyła odwołanie od ww. decyzji Wojewody podnosząc, że organ I instancji w toku postępowania zaniechał poczynienia dokładnych ustaleń faktycznych w sprawie.

Po rozpatrzeniu złożonego odwołania Minister stwierdził, że jest ono niezasadne i utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję Wojewody. W uzasadnieniu zajętego stanowiska Minister przywołał treść art. 200 ust. 1 u.g.n., wyjaśniając przy tym, że decyzja uwłaszczeniowa ma charakter decyzji deklaratoryjnej i odnosi się do stanu istniejącego w dniu 5 grudnia 1990 r. Organ wskazał także, że ze znajdujących się w aktach sprawy informacji z ksiąg wieczystych jednoznacznie wynika, że prawo własności do przedmiotowych gruntów w dniu 5 grudnia 1990 r. przysługiwało Skarbowi Państwa. Ponadto, organ uznał za prawidłowe stanowisko organu I instancji w zakresie ustalenia, iż w dniu 5 grudnia 1990 r. prawo zarządu przedmiotowymi nieruchomościami nie przysługiwało PKP na podstawie umów sprzedaży zawartych w formie aktów notarialnych (z 19 lipca 1982 r., Rep. A Nr [...], Rep. A Nr [...], Rep. A Nr [...] i Rep. A Nr [...]), które następnie stanowiły podstawy wpisu prawa własności Skarbu Państwa do II działu ksiąg wieczystych o nr: [...], [...], [...] i [....].

Minister wyjaśnił więc, że zgodnie z art. 38 ust. 2 ustawa z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości (Dz. U. z 1985 r. Nr 22, poz. 99), państwowe jednostki organizacyjne uzyskują grunty państwowe w zarząd na podstawie decyzji terenowego organu administracji państwowej albo na podstawie zawartej, za zezwoleniem tego organu, umowy o przekazaniu nieruchomości między państwowymi jednostkami organizacyjnymi bądź umowy o nabyciu nieruchomości. Ponadto na podstawie art. 87 ww. ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r., grunty państwowe będące w dniu wejścia ww. ustawy tj. dnia 1 sierpnia 1985 r., w użytkowaniu państwowych jednostek organizacyjnych, które to zostało ustanowione między innymi na podstawie ustawy z dnia 14 lipca 1961 r. o gospodarce terenami w miastach i osiedlach (Dz. U. z 1961 r. Nr 32, poz. 159) przechodzą w zarząd tych jednostek.

Jak wskazał Minister z treści ww. umów z 19 lipca 1982 r., Rep. A Nr [...], Rep. A Nr [. . .], Rep. A Nr [. . . ] i Rep. A Nr [.. . ] ,wynika, że przed miotowe działki nr [...] , nr [...], nr [...], nr [...] i nr [...] zostały nabyte przez Skarb Państwa od osoby fizycznej w trybie art. 6 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości (Dz. U. z 1968 r. Nr 18, poz. 61 ze zm.). Skutkiem zawarcia ww. umów sprzedaży było jedynie przejście prawa własności na rzecz Skarbu Państwa, natomiast przepisy ww. ustawy z dnia 12 marca 1958 r. nie przewidywały wywłaszczenia nieruchomości z jednoczesnym oddaniem jej w użytkowanie przedsiębiorstwu państwowemu. Minister wyjaśnił, że w dacie zawarcia powyższych umów kwestię władania mieniem Skarbu Państwa przez jednostki państwowe na terenie miast i osiedli regulowały przepisy obowiązującej wówczas ustawy z dnia 14 lipca 1961 r. o gospodarce terenami w miastach i osiedlach, gdzie w art. 10 wskazano, że przekazywanie terenów państwowych jednostkom i organizacjom społecznym w użytkowanie następuje w drodze decyzji właściwego do spraw gospodarki komunalnej i mieszkaniowej organu prezydium powiatowej (miejskiej) rady narodowej wydanej na wniosek jednostki ubiegającej się o przekazanie terenu, natomiast decyzja taka powinna zawierać określenie czasu i warunków użytkowania. PKP nie dysponowało, zdaniem Ministra, taką decyzją wydaną względem spornych działek.

Natomiast sam fakt nabycia przez Skarb Państwa prawa własności przedmiotowej nieruchomości w drodze umowy sprzedaży zawartej w formie aktu notarialnego, przeznaczonej na potrzeby przedsiębiorstwa państwowego PKP, jak również późniejsze faktyczne władanie tą nieruchomością przez ww. przedsiębiorstwo, nie mogło wywołać skutku w postaci nabycia przez PKP, prawa użytkowania tej nieruchomości, ponieważ tego rodzaju skutku nie przewidywała obowiązująca ówcześnie ustawa z dnia 14 lipca 1961 r. Z kolei, możliwość uzyskania przez państwową jednostkę organizacyjną prawa zarządu w stosunku do nieruchomości państwowych w drodze umowy sprzedaży nieruchomości wprowadził dopiero przepis art. 38 ust. 2 ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczeniu nieruchomości. Jak zauważył jednak Minister, przedstawione umowy sprzedaży z 19 lipca 1982 r., zostały zawarte jeszcze przed wejściem w życie ww. ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r., tj. przed dniem 1 sierpnia 1985 r., tym samym brak jest podstaw do stosowania powyższych przepisów w odniesieniu do wskazanych wyżej umów sprzedaży.

Minister podniósł, że Skarżąca w toku postępowania nie nadesłała żadnych dodatkowych dokumentów świadczących o istnieniu w dniu 5 grudnia 1990 r. prawa zarządu. Także organowi nie udało się takowych odnaleźć. Mając na uwadze powyższe organ uznał, iż prawo zarządu przedmiotowymi nieruchomościami przysługujące PKP nie zostało potwierdzone.

Na powyższą decyzję Ministra skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożyła Skarżąca, zarzucając naruszenie następujących przepisów prawa, tj.:

1) naruszenie przepisów postępowania, tj.:

- art. 7 oraz art. 8 k.p.a. poprzez brak podjęcia działań niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, oraz;

- art. 77 § 1 k.p.a., art. 80 k.p.a. w zw. z art. 75 § 1 ab initio k.p.a. poprzez niezebranie i nierozpatrzenie w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego;

2) naruszenie prawa materialnego, tj.:

- art. 200 ust. 1 u.g.n. w zw. z art. 206 u.g.n. w zw. z § 4 ust. 1 pkt. 2) i 5) rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 10 lutego 1998 r. w sprawie przepisów wykonawczych dotyczących uwłaszczenia osób prawnych nieruchomościami będącymi dotychczas w ich zarządzie lub użytkowaniu (Dz. U. Nr 23, poz. 120 ze zm.) poprzez ich niewłaściwe zastosowanie, a w konsekwencji uznanie, iż w sprawie brak jest podstaw do stwierdzenia, iż Skarżąca nabyła z mocy prawa z dniem 5 grudnia 1990 r. prawo użytkowania wieczystego nieruchomości z uwagi na fakt, iż w ocenie organu umowy z 19 lipca 1982 r., Rep. A Nr [...], Rep. A nr [...], Rep. A Nr [...] i Rep. A nr [...] dotyczące nabycia nieruchomości przez Skarb Państwa od osoby fizycznej nie potwierdza istnienia w dniu 5 grudnia 1990 r. prawa zarządu podczas gdy przesłanki do uwłaszczenia nieruchomości niewątpliwie zostały spełnione, a ww. nieruchomość znajdowała się w zarządzie Skarżącej;

- art. 38 ust. 2 w zw. z art. 87 u.g.n. w zw. z art. 10 ustawy z dnia 14 lipca 1961 r. o gospodarce terenami w miastach i osiedlach w zw. z art. 6 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości poprzez ich niewłaściwe zastosowanie w niniejszej sprawie i uznanie, że w stosunku do umów z 19 lipca 1982 r., Rep. A Nr [...], Rep. A nr [...], Rep. A Nr [...] i Rep. A nr [...] dotyczących nabycia nieruchomości przez Skarb Państwa od osoby fizycznej brak jest podstaw do stosowania ww. art. 38 ust. 2 i art. 87 podczas gdy ww. umowy zawarte w formie aktu notarialnego dotyczyły nabycia nieruchomości na potrzeby przedsiębiorstwa PKP, a w konsekwencji nieruchomość znajdowała się w użytkowaniu przedsiębiorstwa PKP, a zatem następnie w jego zarządzie.

Mając na uwadze powyższe zarzuty Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i decyzji Wojewody z 30 września 2019 r., nr NW/IV/77200/133/1/04, oraz o rozpatrzenie sprawy ponownie i stwierdzenie nabycia z mocy prawa z dniem 5 grudnia 1990 r. przez Skarżącą prawa użytkowania wieczystego nieruchomości, a gdyby nie było to możliwe - przekazanie sprawy organowi do ponownego rozpoznania. Skarżąca wniosła także o zwrot kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw według norm prawem przepisanych.

W odpowiedzi na skargę Minister wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.

Zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału I z 14 lipca 2022 r. niniejsza sprawa została skierowana do rozpoznania na posiedzeniu niejawnym w trybie art. 15zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2021 r. poz. 1588 ze zm.), o czym strony zostały powiadomione.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

skarga jest niezasadna.

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2021 r. poz. 137 ze zm.) oraz art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2022 r. poz. 329 ze zm., dalej jako "p.p.s.a."), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola, o której mowa, sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W ramach kontroli działalności administracji publicznej sąd uprawniony jest do badania, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego, określającego prawa i obowiązki stron oraz prawa procesowego, regulującego postępowanie przed organami administracji publicznej. Sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 135 p.p.s.a).

Materialnoprawna podstawą podjętych przez organy obu instancji rozstrzygnięć stanowił przepis art. 200 ust. 1 u.g.n., zgodnie z którym, grunty stanowiące własność Skarbu Państwa lub gminy, będące w dniu 5 grudnia 1990 r. w zarządzie państwowych i komunalnych osób prawnych oraz Banku Gospodarki Żywnościowej stają się z tym dniem z mocy prawa przedmiotem użytkowania wieczystego, a budynki, inne urządzenia i lokale znajdujące się na tych gruntach stają się własnością tych osób. Przewidziane w art. 200 u.g.n., tzw. "uwłaszczenie", polega zatem na przekształceniu z mocy prawa, z dniem 5 grudnia 1990 r., przysługującego w tym dniu państwowym i komunalnym osobom prawnym prawa zarządu nieruchomościami stanowiącymi własność Skarbu Państwa lub własność gminy w prawo użytkowania wieczystego gruntu oraz prawo własności położonych na tym gruncie budynków i innych urządzeń. Nabycie prawa użytkowania wieczystego gruntu oraz prawa własności położonych na gruncie budynków i innych urządzeń stwierdza deklaratoryjną decyzją właściwy wojewoda. Z powyższego wynika, że wydanie decyzji potwierdzającej fakt uwłaszczenia jest uwarunkowane stwierdzeniem, że państwowej lub komunalnej osobie prawnej w dniu 5 grudnia 1990 r. przysługiwało prawo zarządu do nieruchomości stanowiącej w dacie 5 grudnia 1990 r. własność Skarbu Państwa. A zatem obie przesłanki uwłaszczenia muszą być w tym przypadku spełnione łącznie. Brak chociażby jednej z nich uniemożliwia wydanie decyzji stwierdzającej nabycie z mocy prawa użytkowania wieczystego do gruntu. Natomiast stosownie do treści art. 200 ust. 4 u.g.n., uwłaszczenie nie może naruszać praw osób trzecich.

Poza sporem jest, że w dacie 5 grudnia 1990 r. działki oznaczone nr [...], [...], [...], [...] oraz [...] stanowiły własność Skarbu Państwa, co potwierdzają zgormadzone w aktach sprawy informacje z ksiąg wieczystych prowadzonych dla ww. nieruchomości.

Z kolei, środki prawne zmierzające do stwierdzenia istnienia zarządu określone zostały w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 10 lutego 1998 r. w sprawie przepisów wykonawczych dotyczących uwłaszczania osób prawnych nieruchomościami będącymi dotychczas w ich zarządzie lub użytkowaniu (Dz. U. nr 23, poz. 120, ze zm., dalej jako "rozporządzenie"). W § 4 ust. 1 pkt 1-10 rozporządzenia określono dokumenty pozwalające na stwierdzenie prawa zarządu, którymi są: 1) decyzja o przekazaniu nieruchomości w zarząd; 2) decyzja o przekazaniu nieruchomości w użytkowanie jeśli została wydana przed dniem 1 sierpnia 1985 r.; 3) umowa między państwowymi jednostkami organizacyjnymi o przekazaniu prawa zarządu do nieruchomości, zawarta za zgodą organu; 4) umowa zawarta w formie aktu notarialnego przed dniem 1 lutego 1989 r. przez państwowe jednostki organizacyjne, o nabyciu nieruchomości od osób innych niż Skarb Państwa; 5) odpis księgi wieczystej stwierdzającej prawo zarządu lub prawo użytkowania nieruchomości; 6) decyzja o naliczeniu lub aktualizacji opłat z tytułu zarządu nieruchomością; 7) decyzja o naliczeniu lub aktualizacji opłat z tytułu użytkowania nieruchomości, jeżeli została wydana przed dniem 1 sierpnia 1985 r.; 8) uchwała, zarządzenie lub decyzja wydana w sprawie podziału, łączenia, likwidacji i utworzenia państwowych i komunalnych jednostek organizacyjnych oraz podejmowanych na ich podstawie uchwał komisji powoływanych w tych sprawach, jeżeli treść tych dokumentów zawiera oznaczenie nieruchomości; 9) protokół przekazania nieruchomości sporządzony między państwowymi jednostkami organizacyjnymi przed dniem 1 sierpnia 1985 r.; 10) umowa o przekazaniu nieruchomości lub protokół przekazania nieruchomości sporządzonych przed dniem 22 października 1961 r. między organizacjami społeczno-zawodowymi, politycznymi lub spółdzielczymi a państwowymi jednostkami organizacyjnymi.

Przed dniem 1 lutym 1989 r. państwowe osoby prawne wykonywały posiadanie nieruchomości w imieniu i na rzecz Skarbu Państwa, w związku z czym nabycie prawa własności nieruchomości mogło nastąpić jedynie na rzecz Skarbu Państwa (por. uchwała Sądu Najwyższego z 22 października 2009 r., III CZP 70/09, Biuletyn SN 2009, nr 10). Wynikało to z obowiązującej wówczas zasady jednolitego funduszu własności państwowej, która miała swoją ustawowe źródło w ówczesnym przepisie art. 128 k.c., który stanowił, że socjalistyczna własność ogólnonarodowa (państwowa) przysługuje niepodzielnie Państwu, a państwowe osoby prawne w granicach swej zdolności prawnej wykonywają w imieniu własnym względem zarządzanych przez nie części mienia ogólnonarodowego uprawnienia płynące z własności państwowej. Dopiero 1 lutego 1989 r. weszła w życie ustawa z 21 stycznia 1989 r. o zmianie kodeksu cywilnego (Dz. U. Nr 3, poz. 11), która zniosła zasadę jednolitego funduszu własności państwowej (uchwała 7 sędziów Sądu Najwyższego wpisanej do księgi zasad prawnych z 18 czerwca 1991 r., III CZP 38/91, OSNCP 1991, nr 10, poz. 118).

Z kolei zarząd (dziś trwały zarząd), to prawne formy, które uprawniają do władania nieruchomością. Natomiast sam fakt korzystania przez przedsiębiorstwo z nieruchomości co do zasady tego prawa nie kreuje. Przepisy ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości (Dz. U. z 1989 r. Nr 14 poz. 74), w brzmieniu obowiązującym na dzień 5 grudnia 1990 r., nie przewidywały możliwości uzyskania przez państwową jednostkę organizacyjną tytułu prawnego do gruntu w postaci użytkowania (a od dnia 1 sierpnia 1985 r. – zarządu), w sposób dorozumiany. Zgodnie bowiem z art. 38 ust. 2 cytowanej powyżej ustawy, państwowe jednostki organizacyjne uzyskiwały grunty państwowe w zarząd na podstawie decyzji terenowego organu administracji państwowej albo na podstawie zawartej, za zezwoleniem tego organu, umowy o przekazaniu nieruchomości między państwowymi jednostkami organizacyjnymi bądź umowy o nabyciu nieruchomości. Nieruchomości nabyte przez państwowe jednostki organizacyjne w drodze umowy pozostają w ich zarządzie (art. 8 ust. 2 ww. ustawy z 29 kwietnia 1985 r.).

Z akt sprawy wynika, że sporne nieruchomości zostały nabyte od osób fizycznych przez Skarb Państwa (Państwo) z przeznaczeniem dla Dyrekcji Okręgowej Kolei Państwowych w Lublinie, pod budowę Centralnej Magistrali Kolejowej PKP na odcinku [..]-[....], na mocy aktów notarialnych Rep. A Nr [...], Rep. A Nr [...], Rep. A Nr [...] i Rep. A Nr [...], zawartych 19 lipca 1982 r. Ww. umowy sprzedaży zostały zawarte w trybie art. 6 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości (Dz. U. z 1968 r. Nr 18, poz. 94 ze zm.).

Sąd orzekający stwierdza zatem, że dowody zebrane w aktach niniejszej sprawy nie potwierdzają, że w dniu 5 grudnia 1990 r. PKP legitymowało się formalnym dokumentem potwierdzającym uzyskanie prawa zarządu przedmiotowej nieruchomości.

Zgodnie z art. 87 ust. 2 ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości, zainteresowane jednostki, które nie legitymowały się dokumentami o przekazaniu gruntów, wydanymi w formie prawem przewidzianej, a były w dniu 1 sierpnia 1988 r. posiadaczami gruntów stanowiących własność Skarbu Pań-stwa, mogły złożyć wniosek o uregulowanie stanu prawnego do posiadanego gruntu. Oznacza to, że takie prawo do gruntu jak zarząd, użytkowanie, użytkowanie wieczyste nie mogło powstać w sposób dorozumiany (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 2 lutego 2006 r. sygn. akt I OSK 1295/05). Jednocześnie stosownie do ustawy z dnia 14 lipca 1961 r. o gospodarce terenami w miastach i osiedlach, którą zastąpiła ustawa z dnia 29 kwietnia 1985 r., państwowe jednostki organizacyjne mogły uzyskać tytuł prawny do gruntu w postaci użytkowania na podstawie decyzji administracyjnej. Użytkowanie to z dniem wejścia w życie ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r., w myśl art. 87 ust. 1, przekształcało się w prawo zarządu. Istotne jest również, że decyzja o oddaniu nieruchomości w zarząd powinna była określać jej położenie, powierzchnię, mieć załączoną mapę sytuacyjną oraz wskazywać sposób i cel korzystania z niej (uchwała składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z dnia 23 września 1993 r. sygn. akt III CZP 81/93, OSNC z 1994 r. nr 2, poz. 27; Lex nr 3959).

Tego rodzaju dokumentami PKP, jak już zaznaczono, nie dysponowało. Niewątpliwie PKP nie dysponowało żadnym indywidualnym aktem dotyczącym przedmiotowej nieruchomości, czy to w formie decyzji, umowy, czy też protokołu zdawczo-odbiorczego, który ustanowiłby zarząd, czy użytkowanie. Dokumentów kreujących prawo zarządu nie odnaleziono, a tym samym uprawniony był wniosek, że PKP władało nieruchomością wyłącznie w sposób faktyczny.

Zgodzić się należy przy tym z orzekającymi organami, że możliwość uzyskania przez państwową jednostkę organizacyjną prawa zarządu w stosunku do nieruchomości państwowych w drodze umowy sprzedaży nieruchomości wprowadził dopiero przepis art. 38 ust. 2 ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczeniu nieruchomości. Natomiast jak wynika z treści przedmiotowych umów sprzedaży zostały one zawarte 19 lipca 1982 r., czyli przed dniem wejścia w życie ww. ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r., co miało miejsce 1 sierpnia 1985 r. Powyższe oznacza, że skutek prawny z art. 38 ust. 2 ww. ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. nie odnosi się do wspomnianych umów.

Uwzględniając powyższe Sąd stanął na stanowisku, że zarzuty naruszenia przepisów prawa materialnego podniesione w skardze nie mogły odnieść zamierzonego skutku, ponieważ są bezzasadne.

W ocenie Sądu, nie ma również racji Skarżąca, że to organy nie dopełniły obowiązku wyczerpującego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy. Owszem, zasada prawdy obiektywnej nakłada na organ obowiązek prowadzenia postępowania wyjaśniającego, ale nie zwalnia z inicjatywy dowodowej strony postępowania, o czym świadczy aktualne brzmienie art. 7 k.p.a. Jest niewątpliwe, że organ jest zobowiązany do wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego (art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a.), a następnie jego oceny z zachowaniem zasady swobodnej oceny dowodów (art. 80 k.p.a.). Jednak po noweli art. 7 k.p.a., dokonanej ustawą z dnia 3 grudnia 2010 r., strona nie może pozostać bierna w zbieraniu materiału dowodowego (patrz: Wojciech Chróścielewski "Zmiany w zakresie przepisów kodeksu postępowania administracyjnego i prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, które weszły w życie w 2011 r.", ZNSA 2011/4/, s. 11-12, oraz por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 23 kwietnia 2020 r., sygn. akt II OSK 1631/19, LEX nr 3041375). W utrwalonym orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, że obowiązywanie w postępowaniu administracyjnym zasady dochodzenia prawdy obiektywnej (art. 7 k.p.a.), w świetle której to na organie administracji prowadzącym postępowanie spoczywa, co do zasady, obowiązek wszechstronnego oraz rzetelnego ustalenia stanu faktycznego sprawy, nie oznacza, że organ ma obowiązek poszukiwania dowodów mających wykazać zaistnienie okoliczności, których wykazanie leży w interesie strony, w sytuacji jej pasywnej postawy w tym zakresie (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 25 czerwca 2019 r., sygn. akt I OSK 3577/18, orzeczenie dostępne na stronie internetowej w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych pod adresem http://orzeczenia.nsa.gov.pl, dalej "CBOSA"). Z treści przepisów k.p.a. normujących postępowanie dowodowe nie można bowiem wyprowadzić konkluzji, że organy administracji zobowiązane są do poszukiwania środków dowodowych służących poparciu twierdzeń strony w sytuacji, gdy ona, mimo wezwania, środków takich nie przedstawia (por. wyroki NSA: z 18 kwietnia 2013 r., sygn. akt I OSK 1830/11, CBOSA; z 9 maja 2017 r., sygn. akt I OSK 1203/15, Lex nr 2348966 oraz z 25 czerwca 2019 r., sygn. akt I OSK 3581/18, Lex nr 2690526). Nałożenie na organy prowadzące postępowanie administracyjne obowiązku wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego nie zwalnia bowiem strony postępowania od współudziału w realizacji tego obowiązku. Dotyczy to zwłaszcza sytuacji, gdy nieudowodnienie określonych okoliczności faktycznych może prowadzić do rezultatów niekorzystnych dla strony (wyrok NSA z 20 lutego 2020 r., sygn. akt II GSK 3719/17, Lex nr 3031035). Sąd orzekający w niniejszym składzie w pełni podziela powyższy pogląd.

Powyższych ustaleń faktycznych organów w sprawie Skarżąca w żaden sposób nie zakwestionowała na etapie postępowania administracyjnego. Co więcej Skarżąca nie przedstawiła organom takich dokumentów czy okoliczności, które rzutowałby na odmienny sposób oceny tej sprawy. W ocenie Sądu, organy obu instancji ustaliły wszystkie istotne okoliczności sprawy i dokonały prawidłowej oceny całokształtu materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie, czemu dały wyraz w uzasadnieniach wydanych decyzji. Wobec powyższego, nie można zatem skutecznie zarzucić organom administracji naruszenia prawa procesowego, które to naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sąd również z urzędu nie dopatrzył się naruszenia zasad postępowania administracyjnego. W szczególności Sąd nie stwierdził naruszenia wskazanych w skardze przepisów prawa procesowego, tj. art. 7, 8, 77 § 1, 75 § 1 i art. 80 k.p.a.

Mając na uwadze powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 p.p.s.a., oddalił skargę.