Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt IV SA/Wr 590/07
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2008-03-05 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6320 Zasiłki celowe i okresowe
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: *Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 184; art. 67 ust. 1; art. 68 ust. 3
journal: Dz.U. 1997 nr 78 poz 483
law: Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. uchwalona przez Zgromadzenie  Narodowe w dniu 2 kwietnia 1997 r., przyjęta przez Naród w referendum konstytucyjnym w dniu  25 maja 1997 r., podpisana przez Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej w dniu 16 lipca 1997 r.
article: art. 151
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 1 par. 1 i par. 2
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1269
law: Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych.
article: art. 39 w zw. z art. 2 ust. 1; art. 3 ust. 1, 3, 4; art. 7; ar, 8 ust. 1; art. 106 ust. 1 i 3a
journal: Dz.U. 2004 nr 64 poz 593
law: Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jolanta Sikorska (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Lidia Serwiniowska, Sędzia WSA Wanda Wiatkowska-Ilków, Protokolant Aleksandra Siwińska, po rozpoznaniu w Wydziale IV na rozprawie w dniu 5 marca 2008 r. sprawy ze skargi M. C. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie przyznania świadczenia w formie zasiłku celowego I. oddala skargę; II. przyznaje adw. Wojciechowi Szajkowskiemu kwotę 292,80 (słownie: dwieście dziewięćdziesiąt dwa i 80/100) zł w tym 22% VAT od Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu w postępowaniu sądowym.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] nr [...] wydaną na podstawie art. 138 §1 pkt.1 k.p.a. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w L., po rozpatrzeniu odwołania M.C. od decyzji z dnia [...] nr [...] działającego z upoważnienia Prezydenta Miasta L., Zastępcy Dyrektora Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w L., w sprawie przyznania świadczenia w formie zasiłku celowego w lipcu 2007 r. w kwocie 350 zł na częściową opłatę wynajmu pokoju i częściowy zakup żywności - utrzymało w mocy decyzję organu I instancji.

W uzasadnieniu podał, że w dniu [...]M. C. złożył ustnie do protokołu wniosek o udzielenie pomocy. Podczas aktualizacji wywiadu środowiskowego sprecyzował swoje oczekiwania podając, że ubiega się o przyznanie pomocy w formie zasiłku celowego w kwocie 350 zł na opłatę wynajmu pokoju w lipcu 2007 r. oraz zasiłku celowego na zakup żywności w wysokości 200 zł.

Po rozpatrzeniu powyższego wniosku organ I instancji przyznał skarżącemu świadczenie w formie zasiłku celowego w lipcu 2007 r. w łącznej wysokości 350 zł na częściową opłatę wynajmu pokoju i częściowy zakup żywności. Ustalił, że wnioskodawca prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe. Mieszka w wynajętym pokoju, za wynajem którego miesięcznie płaci 350 zł. Na dochody skarżącego w łącznej w kwocie 477 zł składa się zasiłek stały w kwocie 324 zł oraz zasiłek pielęgnacyjnego w wysokości 153 zł. Organ ten uznał, że M. C. ma możliwość częściowego zabezpieczenia swoich podstawowych potrzeb życiowych. Podał, że w czerwcu 2007 r. przyznano wnioskodawcy dwa zasiłki celowe w łącznej kwocie 550 zł, które przy racjonalnym gospodarowaniu winne przyczynić się do zaspokojenia podstawowych potrzeb w lipcu 2007 r. z tego względu, że zasiłek celowy w kwocie 350 zł został skarżącemu wypłacony w dniu 20 czerwca 2007 r. Organ I instancji podał, że przy ustalaniu wysokości świadczenia brane są pod uwagę potrzeby osób i rodzin, wysokość uzyskiwanego dochodu (lub jego brak), obciążenia finansowe wnioskodawców, a także ograniczone możliwości finansowe Ośrodka. Organ podkreślił, że pomoc społeczna nie może być traktowana przez stronę jako jedyne źródło dochodu mające służyć zaspokojeniu potrzeb życiowych, gdyż posiadane przez stronę własne środki finansowe także mogą służyć temu celowi. Dodał też, że wydatki związane wynajmowaniem pokoju są wyborem skarżącego i nie wynikają z konieczności życiowej. Podkreślił, że propozycja wynajmu pokoju w Gospodarstwie Samopomocowym przy Młodzieżowym Domu Kultury w L., gdzie opłata za najem wynosi 214 zł nie została przez niego przyjęta. Odrzucona została także propozycja pobytu w schronisku w Ż., w L. oraz w J., z którymi to schroniskami organ I instancji ma zawarte bezterminowe porozumienie.

Organ I instancji podał, że w maju 2007 r. 64 osobom prowadzącym jednoosobowe gospodarstwa domowe zostały przyznane zasiłki celowe. Najniższy zasiłek celowy wynosił 40 zł, a najwyższy 400 zł, który otrzymała osoba nie posiadająca własnego źródła dochodu. Średnia wysokość wypłaconych zasiłków celowych gospodarstwom jednoosobowym wynosiła 170,95 zł. W przypadku rodzin najniższy wypłacony zasiłek wynosił 40 zł, a najwyższy 500 zł. Otrzymały go: rodzina 7-osobowa i rodzina 4-osobowa (potrzeba ochrony macierzyństwa) z przeznaczeniem na leki ratujące życie i rodzina 3-osobowa na remont zdewastowanego mieszkania.

M. C. złożył odwołanie od powyższej decyzji, w którym domagał się przyznania zasiłku celowego na zakup żywności w kwocie 200 zł. Zdaniem odwołującego się przyznany zasiłek celowy w kwocie 350 zł dotyczył wyłącznie kosztów wynajmu pokoju. Powołując się na art. 67 pkt 1 i art. 68 pkt 3 Konstytucji RP odwołujący się żądał zabezpieczenia wszystkich swoich potrzeb. Podał, że w jego ocenie wszystkie świadczenia z pomocy społecznej są obligatoryjne. Podkreślił, że koszty wynajmu pokoju i zakupu żywności to miesięczny wydatek w kwocie 770 zł.

Po rozpatrzeniu powyższego odwołania Samorządowe Kolegium Odwoławcze w L. zaskarżoną decyzją, utrzymało w mocy decyzję organu I instancji.

W motywach decyzji podało, że cele i zasady ogólne udzielania pomocy społecznej oraz krąg osób uprawnionych do tej pomocy określają przepisy działu I rozdziału l art. 1-8 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. Nr 64, poz. 593 z późn. zm.). Celem pomocy społecznej jest wspieranie osoby lub rodziny w wysiłkach zmierzających do zaspokojenia niezbędnych potrzeb i umożliwienia im życia w warunkach odpowiadających godności człowieka oraz zaspokajania sytuacji życiowych, których nie są one w stanie same pokonać wykorzystując własne uprawnienia, zasoby i możliwości. Podstawową zasadę udzielania pomocy społecznej określa art. 8 ust. 1 ustawy, zgodnie z którym prawo do świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej, z zastrzeżeniem art. 40, 41. 78 i 91 przysługuje osobie samotnie gospodarującej, której dochód nie przekracza kwoty 477zł, zwanej dalej "kryterium dochodowym osoby samotnie gospodarującej", przy jednoczesnym wystąpieniu co najmniej jednego z powodów wymienionych w art. 7 pkt 2-15 ustawy o pomocy społecznej. Podstawy przyznawania zasiłku celowego określa art. 39 ustawy, który w ust. 1 stanowi, że zasiłek celowy może być przyznany w celu zaspokojenia niezbędnych potrzeb bytowych. Zgodnie z ust. 2 tego przepisu prawa zasiłek celowy może być przyznany w szczególności na pokrycie części lub całości kosztów zakupu żywności, leków i leczenia, opału, odzieży, niezbędnych przedmiotów użytku domowego, drobnych remontów i napraw w mieszkaniu, a także kosztów pogrzebu. Zatem zasiłek celowy może być przyznany osobie lub rodzinie, która spełnia przesłankę dochodową określoną w art. 8 ust. 1 ustawy, przy wystąpieniu co najmniej jednego z powodów określonych w art. 7 pkt 2-15 ustawy lub innych okoliczności uzasadniających udzielenie pomocy w tej formie.

Organ podał, że decyzje w przedmiocie zasiłku celowego przyznawane są w ramach uznania administracyjnego. Organ orzekający podejmuje decyzje w oparciu o zebrany materiał dowodowy, w wyniku jego oceny, z uwzględnieniem możliwości Ośrodka. Przy czym zarówno wyżej powołany art. 39 ust. 1 i 2 ustawy, jak również inne przepisy tej ustawy nie określają kryteriów jego ustalania. Wyznacznikami wysokości zasiłku celowego są więc z jednej strony sytuacja materialna wnioskodawcy i zakres jego potrzeb, z drugiej zaś możliwości organu pomocy społecznej.

Organ odwoławczy podał, że przed podjęciem decyzji w dniu 25 czerwca 2007r. przeprowadzono aktualizację wywiadu środowiskowego, podczas którego ustalono, że odwołujący się prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe, wynajmuje jeden pokój u osoby obcej, za którego najem płaci miesięcznie 350 zł. Legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności. Leczy się z powodu stanu po rozległym zawale mięśnia sercowego, niedokrwistości ciężkiego stopnia, ostrego zespołu wieńcowego i schorzeń gastrycznych. Obecnie uskarża się na drętwienie lewej strony ciała lecz nie kontynuuje leczenia. Nie posiada recept na leki. Ponadto wymaga leczenia szpitalnego z powodu objawów zespołu urojeniowego w związku z czym organ pomocy społecznej wystąpił do Sądu z wnioskiem o zastosowanie wobec odwołującego się szpitalnego leczenia psychiatrycznego. Organ ustalił, że jedynym źródłem dochodu odwołującego się jest zasiłek pielęgnacyjny w kwocie 153 zł oraz zasiłek stały w kwocie 324 zł.

W oparciu o pismo Zastępcy Dyrektora Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w L. z dnia 20 sierpnia 2007 r. organ II instancji ustalił, że w lipcu 2007 r. zasiłki celowe wypłacono i osobom i rodzinom na ogólną kwotę 55.498 zł, z tego 94 osobom samotnie gospodarującym przyznano świadczenia w tej formie na kwotę 20.135,50 zł. Najniższy zasiłek celowy wypłacono w kwocie 36,12 zł, natomiast najwyższy w wysokości 400 zł został przyznany na leki ratujące życie z powodu niepełnosprawności i długotrwałej choroby.

Organ odwoławczy wyjaśnił, że organy pomocy społecznej mają charakter wspierający i nie mają obowiązku zabezpieczenia wszystkich potrzeb i roszczeń osób ubiegających się o udzielenia wsparcia finansowego. Wysokość przyznawanych zasiłków zależy od ilości i jakości potrzeb osób i rodzin, wysokości obciążeń finansowych, posiadanego własnego dochodu, a także możliwości finansowych Ośrodka.

Zdaniem Samorządowego Kolegium Odwoławczego, organ I instancji dokonał prawidłowej oceny zebranego w sprawie materiału dowodowego i wydana przez ten organ decyzja nie narusza prawa. Zakres uznania administracyjnego nie został przekroczony i nie stwierdzono cech dowolności w wydanym rozstrzygnięciu. Organ I instancji udzielając bowiem skarżącemu wsparcia ze środków pomocy społecznej w wysokości 350 zł, które mieści się w górnym przedziale kwot (od 36,12 zł do 400 zł) udzielonych innym wnioskodawcom, uwzględnił sytuację materialną strony, możliwości finansowe Ośrodka oraz potrzeby innych osób i rodzin znajdujących się w trudnej sytuacji życiowej. Podał, że postawa M. C. wobec organu pomocy społecznej jest postawą roszczeniową, a żądana wysokość zasiłku celowego w kwocie 550 zł jest zbyt wygórowana w stosunku do możliwości organu oraz w sposób istotny przekraczałaby wielkość pomocy, jaką zostali objęci inni wnioskodawcy. Organ ustalił, że źródłem dochodu skarżącego jest zasiłek stały i zasiłek pielęgnacyjny w łącznej kwocie 477 zł. Ponadto w czerwcu 2007 r. przyznano odwołującemu się dwa zasiłki celowe w łącznej kwocie 550 zł. Zatem w czerwcu 2007 r. odwołujący się dysponował kwotą 1027 zł, która przewyższa wysokość miesięcznych świadczeń emerytalnych, bądź rentowych wypłacanych przez inne instytucje, np. ZUS, czy KRUS.

Odnosząc się do zrzutów naruszenia wyrażonego w Konstytucji RP prawa do zabezpieczenia społecznego oraz prawa do opieki zdrowotnej organ II instancji podał, że przepisy art. 67 i art. 68 Konstytucji, z treści których strona wywodzi uprawnienia do pełnego zabezpieczenia społecznego, zawierają normy odsyłające do przepisów ustawowych w związku z czym nie mają w sprawie bezpośredniego zastosowania.

M. C. złożył skargę na powyższą decyzję, w której domagał się uwzględnienia wszystkich zgłoszonych potrzeb przez przyznanie zasiłku celowego na zakup żywności w kwocie 200 zł. Podniósł w niej zarzut naruszenia przepisów ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. Nr 64, poz. 593 ze zm.) oraz przepisów Konstytucji RP, w szczególności art. 67 ust. 1 i art. 68 ust. 3. Zdaniem skarżącego przepisy Konstytucji oraz ustawy o pomocy społecznej obligują organy administracji publicznej do zapewnienia osobie niepełnosprawnej wszystkich niezbędnych potrzeb życiowych.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko i argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga nie jest zasadna.

Zgodnie z przepisem art. 184 Konstytucji RP i art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i sporów o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 § 2 ustawy). Oznacza to, że badaniu w postępowaniu sądowoadministracyjnym podlega prawidłowość zastosowania przepisów prawa w odniesieniu do istniejącego w sprawie stanu faktycznego oraz trafność wykładni tych przepisów. Sądy administracyjne sprawują kontrolę aktów i czynności z zakresu administracji publicznej pod względem zgodności z obowiązującym w dacie ich wydania prawem. Sąd administracyjny nie rozważa kwestii, czy decyzja organu administracji publicznej jest słuszna, lecz czy została wydana na podstawie i w granicach obowiązującego prawa materialnego i procesowego.

Kryterium legalności umożliwia sądowi administracyjnemu wyeliminowanie z obrotu prawnego decyzji, jeżeli stwierdzi on naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające postawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

W niniejszej sprawie takie wady i uchybienia nie występują. Organy rozpatrujące sprawę dokonały właściwej oceny stanu faktycznego pod kątem przepisów prawa materialnego. Wbrew stanowisku skarżącego, organy dokonały prawidłowej wykładni prawa materialnego stanowiącego podstawę zaskarżonej decyzji, tj. przepisów art. 39 w związku z art. 2 ust. 1, art. 3 ust. 1, 3 i 4 art. 8 ust. 1, oraz art. 106 ust. 1 i ust. 3a ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. Nr 64, poz. 593 z późn. zm.).

Niesporne w sprawie jest, że skarżący znajduje się w trudnej sytuacji życiowej jako osoba samotnie gospodarująca, chora i bezdomna, na której dochód składają się świadczenia w postaci zasiłku stałego w kwocie 324zł oraz zasiłku pielęgnacyjnego w kwocie 153 zł, otrzymywanego z tytułu zaliczenia skarżącego do osób o znacznym stopniu niepełnosprawności. Nadto, jak wynika z prawidłowych ustaleń organu skarżący ponosi comiesięczne wydatki w kwocie 350 zł związane z wynajmowaniem pokoju. W tej sytuacji występują w sprawie przesłanki do objęcia skarżącego pomocą w formie zasiłku celowego.

Rozważając kwestię wysokości przyznanej pomocy wskazać należy, że cele i zasady udzielania pomocy społecznej oraz krąg pomiotów objętych tą pomocą zostały określone w przepisach rozdziału I ustawy o pomocy społecznej. Zgodnie z powołanym w podstawie prawnej zaskarżonej decyzji art. 2 ust. 1 tej ustawy, pomoc społeczna jest instytucją polityki społecznej państwa, mającą na celu umożliwienie osobom i rodzinom przezwyciężenie trudnych sytuacji życiowych, których nie są one w stanie pokonać, wykorzystując własne środki, możliwości i uprawnienia. Celem pomocy społecznej jest zaspokojenie niezbędnych potrzeb życiowych osób i rodzin oraz umożliwienie im bytowania w warunkach odpowiadających godności człowieka. Pomoc społeczna powinna w miarę możliwości doprowadzić do życiowego usamodzielnienia osób i rodzin oraz ich integracji ze środowiskiem.

Pomocy społecznej udziela się w szczególności z powodów wymienionych w art. 7 pkt 1-15 ustawy na zasadach określonych w dalszych przepisach tej ustawy. Rodzaj, forma i rozmiar świadczenia powinny być odpowiednie do okoliczności uzasadniających udzielenie pomocy, co wynika z art. 3 ust. 3 ustawy. Zgodnie zaś z ust. 4 tego przepisu prawa, potrzeby osób i rodzin korzystających z pomocy powinny zostać uwzględnione, jeżeli odpowiadają celom i mieszczą się w możliwościach pomocy społecznej. W powołanych przepisach ustanowiono zasady indywidualizacji i fakultatywności świadczeń z pomocy społecznej. Zasada indywidualizacji dotyczy z jednej strony indywidualnego rozpoznania świadczeń, z drugiej zaś dostosowywania rodzaju, formy i rozmiaru świadczenia do indywidualnych właściwości świadczeniobiorcy (por. H. Szurgacz, Wstęp do prawa pomocy społecznej, Wrocław 1993 r., s. 44-46). Zasada fakultatywności polega zatem na niemożności domagania się przez osoby i rodziny ubiegające się o świadczenia pomocy społecznej, aby przyznano im je w określonym rodzaju, formie i rozmiarze.

Zasiłek celowy, którego materialnoprawną podstawę stanowi przepis art. 39 ustawy o pomocy społecznej, jest świadczeniem przyznawanym w ramach uznania administracyjnego. Okoliczność ta, jak już wielokrotnie wskazywano w orzecznictwie sądów administracyjnych powoduje, że sam fakt spełniania kryteriów ustawowych nie oznacza automatycznego przyznania osobie zainteresowanej tego świadczenia i to w wysokości zgodnej z jej oczekiwaniami. Z przepisów prawa określających tryb przyznawania zasiłku celowego wynika, że udzielając świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej organ kieruje się ogólnymi zasadami wyrażonymi w art. 3 ust. 3 i ust. 4 ustawy m. in. dostosowywaniu rodzaju, formy i rozmiaru świadczeń do okoliczności konkretnej sprawy.

Rozstrzygnięcie w sprawie zasiłku celowego zapada w ramach uznania administracyjnego. Uznanie nie pozwala jednak organowi na dowolność w rozstrzygnięciu sprawy, ale też nie nakazuje spełnienia każdego żądania strony. Przy ustalaniu warunków przyznania zasiłku celowego ustawodawca posługuje się pojęciem niedookreślonym prawnie "niezbędna potrzeba bytowa", którego interpretacja i ocena należy do organu rozstrzygającego indywidualny przypadek. Jednakże granice uznaniowości muszą być wyznaczone przepisami prawa. Decyzje uznaniowe nie mogą być dowolne, dlatego wymagają dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i prawnego oraz przedstawienia ich oceny w uzasadnieniu rozstrzygnięcia.

Uznaniowy charakter decyzji powoduje, że dokonywana przez sąd administracyjny kontrola tych decyzji jest znacznie ograniczona. Sprowadza się ona zasadniczo do badania, czy wydanie decyzji zostało poprzedzone prawidłowo przeprowadzonym postępowaniem, z zachowaniem przepisów procedury administracyjnej. W szczególności sąd kontroluje, czy w toku postępowania podjęto wszelkie niezbędne kroki do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego. Ocenia, czy zebrano wszystkie dowody w celu ustalenia istnienia, bądź nieistnienia ustawowych przesłanek decyzji uznaniowej oraz, czy podjęta na ich podstawie decyzja nie wykracza poza granice uznania administracyjnego, to jest, czy nie nosi cech dowolności ( por. wyrok NSA sygn. akt SA/Kr 1543/95, Biul. Skarb. 1997/2/29).

W ocenie Sądu zarówno zaskarżonej decyzji, jak i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji, którą przyznano skarżącemu zasiłek celowy w kwocie 350 zł na pokrycie części kosztów wynajmu pokoju i zakupu żywności, nie można zarzucić przekroczenia granic omawianego wyżej uznania administracyjnego. W uzasadnieniu wskazano bowiem szczegółowo z podaniem konkretnych danych liczbowych, że na wysokość udzielonej pomocy w podanej kwocie wpływ miały takie czynniki jak uzasadnione potrzeby innych osób ubiegających się o pomoc w tej formie, wielkość posiadanych przez Ośrodek Pomocy Społecznej środków finansowych oraz zasady rozdziału posiadanych środków ze względu na charakter zgłaszanych potrzeb, przy czym jednocześnie organy obu instancji szczegółowo ustaliły i rozważyły sytuację socjalno-bytową skarżącego.

Odnosząc się do zarzutów skargi należy uznać za chybiony zarzut naruszenia wskazanych przez skarżącego przepisów Konstytucji RP oraz ustawy o pomocy społecznej. Przepis art. 67 ust. 1 Konstytucji RP odsyła w zakresie swej regulacji do ustawodawstwa zwykłego stanowiąc, że obywatel ma prawo do zabezpieczenia społecznego w razie niezdolności do pracy ze względu na chorobę lub inwalidztwo oraz po osiągnięciu wieku emerytalnego, którego zakres i formy określa ustawa. W wyroku z dnia 22 czerwca 1999 r., sygn. K. 5/99 (OTK ZU nr 5/1999, poz. 100, s. 538) Trybunał Konstytucyjny zwrócił uwagę, że "prawodawca konstytucyjny pozostawia określenie zakresu i form zabezpieczenia społecznego ustawie zwykłej. Regulacja konstytucyjna akcentuje w ten sposób jeszcze wyraźniej szeroką swobodę działania pozostawioną parlamentowi w zakresie urzeczywistniania prawa do zabezpieczenia społecznego. Do ustawodawcy należy wybór rozwiązań, które uważa za optymalne z punktu widzenia potrzeb obywateli oraz wymogów rozwoju gospodarczego kraju. Swoboda wyboru nie jest jednak nieograniczona. Określając zakres prawa do zabezpieczenia społecznego, ustawa nie może naruszyć istoty danego prawa". Na podobnej zasadzie również przywołany przez skarżącego art. 68 ust. 3 Konstytucji RP wyraża jedynie zasady polityki państwa stosowane przy realizowaniu prawa do ochrony zdrowia w granicach określonych ustawami, które ze swej istoty nie mogą być źródłem bezpośrednich roszczeń.

W tym stanie rzeczy zarzuty skargi uznać należało za niezasadne w związku z czym skarga podlegała oddaleniu, co orzeczono na podstawie art. 151 powołanej wyżej ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

O zwrocie kosztów tytułem nieopłaconej pomocy prawnej w postępowaniu sądowym orzeczono na podstawie art. 250 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w związku z § 2 ust. 3 i § 18 ust. 1 pkt 1 lit.c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1348 ze zm.).