Wyrok WSA w Kielcach, sygn. akt II SA/Ke 966/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach
Data orzeczenia: 2022-02-02 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6168 Weterynaria i ochrona zwierząt
6391 Skargi na uchwały rady gminy w przedmiocie ... (art. 100 i 101a ustawy o samorządzie gminnym)
Hasła tematyczne: Prawo miejscowe
Skarżony organ: Rada Miasta
Treść wyniku: Stwierdzono nieważność uchwały w części
Powołane przepisy: article: art. 91 ust. 1 i 4, art. 40 ust. 1
journal: Dz.U. 2001 nr 142 poz 1591
law: Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym - t. jedn.
article: art. 87 ust. 2, art. 94
journal: Dz.U. 1997 nr 78 poz 483
law: Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. uchwalona przez Zgromadzenie  Narodowe w dniu 2 kwietnia 1997 r., przyjęta przez Naród w referendum konstytucyjnym w dniu  25 maja 1997 r., podpisana przez Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej w dniu 16 lipca 1997 r.
article: par. 143, par. 115. par. 135, par. 118, par. 137
journal: Dz.U. 2002 nr 100 poz 908
law: Rozporządzenie Prezesa Rady Ministrów z dnia 20 czerwca 2002 r. w sprawie Zasad techniki prawodawczej
article: art. 9a ust. 15
journal: Dz.U. 2005 nr 180 poz 1493
law: Ustawa z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu przemocy w rodzinie.
article: art. 147 par. 1, art. 151
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krzysztof Armański, Sędziowie Sędzia WSA Dorota Pędziwilk-Moskal, Sędzia WSA Beata Ziomek (spr.), Protokolant Starszy inspektor sądowy Urszula Opara, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 2 lutego 2022 r. sprawy ze skargi Prokuratora Okręgowego w Kielcach na uchwałę Rady Miasta Sandomierza z dnia 3 listopada 2010 r. nr LIV/466/2010 w przedmiocie trybu i sposobu powoływania i odwoływania członków zespołu interdyscyplinarnego oraz szczegółowych warunków jego funkcjonowania I. stwierdza nieważność § 2 ust. 2-5, § 3 pkt 4, § 4 ust. 2, ust. 8, ust. 11 i ust. 14 zaskarżonej uchwały; II. oddala skargę w pozostałej części.


UZASADNIENIE

II SA/Ke 966/21

Uzasadnienie

W dniu 3 listopada 2010 r. Rada Miasta Sandomierza, działając na podstawie art. 18 ust. 2 pkt 15 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz.U. z 2001 r. Nr 142, poz. 1591 ze zm.), dalej "u.s.g.", oraz art. 9a ust. 15 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu przemocy w rodzinie (Dz.U. Nr 180, poz. 1493 ze zm.), dalej "u.p.p.r.", podjęła uchwałę Nr LIV/466/2010, w sprawie trybu i sposobu powoływania i odwoływania członków Zespołu Interdyscyplinarnego w Sandomierzu oraz szczegółowych warunków jego funkcjonowania.

Skargę na powyższą uchwałę wniósł do tut. Sądu Prokurator Okręgowy w Kielcach, domagając się stwierdzenia jej nieważności we wskazanym poniżej zakresie, podnosząc zarzuty istotnego naruszenia prawa, tj.:

– art. 9a ust. 3-5 i art. 9a ust. 15 u.p.p.r. w zw. z § 137 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 20 czerwca 2002 r. w sprawie "Zasad techniki prawodawczej" w zw. z art. 7 i art. 94 Konstytucji RP polegające na przekroczeniu zakresu delegacji ustawowej poprzez określenie w § 2 ust. 2-4 uchwały katalogu podmiotów, których przedstawiciele wchodzą w skład Zespołu Interdyscyplinarnego, podczas gdy ww. przepisy u.p.p.r. nie upoważniają Rady do określania katalogu tych podmiotów, ponieważ zostały one w sposób wyczerpujący wskazane w art. 9a ust. 3-5 u.p.p.r.; nadto dokonano modyfikacji w § 1 ust. 3 uchwały treści art. 9a ust. 5 u.p.p.r. poprzez pominięcie możliwości udziału w składzie przedstawicieli podmiotów innych niż określone w art. 9a ust. 3 u.p.p.r.;

– art. 9a ust. 8 i art. 9a ust. 15 u.p.p.r., § 137 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów w sprawie "Zasad techniki prawodawczej" w zw. z art. 7 i art. 94 Konstytucji RP poprzez przekroczenie zakresu delegacji ustawowej, częściowo powtórzenie i modyfikację w § 2 ust. 5 uchwały treści art. 9a ust. 8 u.p.p.r., zgodnie z którym kuratorzy nie stanowią podmiotów, z którymi wójt, burmistrz, prezydent miasta zawiera porozumienia.;

– art. 9a ust. 15 u.p.p.r., § 137 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów w sprawie "Zasad techniki prawodawczej" w zw. z art. 7 i art. 94 Konstytucji RP poprzez sformułowanie w § 3 pkt 1-4 uchwały przesłanek uzasadniających odwołanie przewodniczącego Zespołu, w sytuacji gdy Rada została upoważniona wyłącznie do określenia trybu i sposobu odwoływania członków Zespołu;

– art. 9c ust. 2 i 3 oraz art. 9a ust. 15 u.p.p.r., § 137 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów w sprawie "Zasad techniki prawodawczej" w zw. z art. 7 i art. 94 Konstytucji RP poprzez przekroczenie zakresu delegacji ustawowej i częściowe powtórzenie, a nadto modyfikację w § 4 ust. 2 uchwały, dotyczącym złożenia oświadczenia o zachowaniu w poufności wszelkich informacji i danych, pominięcie treści art. 9c ust. 3 u.p.p.r.;

– art. 9a ust. 6, art. 9a ust.15 u.p.p.r., § 137 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów w sprawie "Zasad techniki prawodawczej" w zw. z art. 7 i art. 94 Konstytucji RP poprzez przekroczenie zakresu delegacji ustawowej i powtórzenie w § 4 ust. 4 uchwały, dotyczącym wyboru przewodniczącego Zespołu, treści art. 9a ust. 6 u.p.p.r.;

– art. 9a ust. 7 i art. 9a ust. 15 u.p.p.r., § 137 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów w sprawie "Zasad techniki prawodawczej" w zw. z art. 7 i art. 94 Konstytucji RP poprzez przekroczenie zakresu delegacji ustawowej i powtórzenie w § 4 ust. 8 uchwały, wskazującym częstotliwość posiedzeń Zespołu, treści art. 9a ust. 7 u.p.p.r.;

– art. 9a ust. 10 i art. 9a ust. 15 u.p.p.r., § 137 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów w sprawie "Zasad techniki prawodawczej" w zw. z art. 7 i art. 94 Konstytucji RP poprzez przekroczenie zakresu delegacji ustawowej i powtórzenie w § 4 ust. 11 uchwały, dotyczącym możliwości tworzenia grup roboczych, treści art. 9a ust. 10 u.p.p.r.;

– art. 9a ust. 13 i art. 9a ust. 15 u.p.p.r., § 137 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów w sprawie "Zasad techniki prawodawczej" w zw. z art. 7 i art. 94 Konstytucji RP poprzez przekroczenie zakresu delegacji ustawowej i powtórzenie w § 4 ust. 14 uchwały, dotyczącym wykonywania zadań w ramach obowiązków służbowych lub zawodowych, treści art. 9a ust. 13 u.p.p.r.;

– art. 9a ust. 9 i art. 9a ust. 15 u.p.p.r., § 137 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów w sprawie "Zasad techniki prawodawczej" w zw. z art. 7 i art. 94 Konstytucji RP poprzez przekroczenie zakresu delegacji ustawowej przez powtórzenie w § 4 ust. 16 uchwały treści art. 9a ust. 9 u.p.p.r., dotyczącego obsługi organizacyjno-technicznej zespołu.

W odpowiedzi na skargę Burmistrz Sandomierza wniósł o jej oddalenie oraz zasądzenie kosztów postępowania, wobec wyeliminowania zaskarżonej uchwały z obrotu prawnego uchwałą Rady Miasta Sandomierza z dnia 26 lutego 2020 r. Nr XVIII/221/2020, oraz faktu, że zaskarżona uchwała nie kreowała uprawnień i obowiązków o charakterze materialnym.

W uzasadnieniu podniesiono, że zaskarżony akt był typową "uchwałą techniczną". Nie może być więc uznany za akt prawa miejscowego regulujący prawa i obowiązki społeczności lokalnej lub jej części. Organ wskazał też na upływ czasu, który w jego cenie nie może pozostać bez wpływu na rozstrzygnięcie, stąd pomocniczo powołał się na art. 156 § 2 Kpa.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga jest częściowo zasadna.

Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 5 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.), dalej jako "p.p.s.a.", sądy administracyjne właściwe są w sprawach kontroli zgodności z prawem uchwał organów jednostek samorządu terytorialnego oraz aktów organów administracji rządowej stanowiących przepisy prawa miejscowego. Sąd administracyjny dokonuje wskazanej kontroli według stanu prawnego istniejącego w dacie podejmowania przez organ aktu stanowiącego przedmiot zaskarżenia.

Odnosząc się do stanowiska organu wskazującego na okoliczność wydania nowej uchwały w sprawie trybu i sposobu powoływania i odwoływania członków zespołu interdyscyplinarnego oraz szczegółowych warunków funkcjonowania zespołu interdyscyplinarnego, należy wyjaśnić, że powyższa kwestia nie ma wpływu na ocenę zasadności wniesionej skargi. Od momentu bowiem, gdy zaskarżona uchwała weszła do obrotu prawnego, do chwili kiedy przestała obowiązywać, jej poszczególne regulacje funkcjonowały w obrocie prawnym i wywoływały określone skutki prawne. Istotą sądowej kontroli sprawowanej przez sądy administracyjne jest ocena legalności zaskarżonych aktów i czynności według stanu prawnego i faktycznego sprawy z daty ich podjęcia (por. postanowienie NSA z dnia 2 lutego 2010 r., sygn. I OSK 97/10). Stwierdzenie nieważności uchwały wywołuje skutki od chwili jej podjęcia (ex tunc) i wówczas taką uchwałę (bądź jej część) należy traktować tak jakby nigdy nie została podjęta, natomiast zmiana uchwały, bądź jej uchylenie wywołuje skutki ex nunc, czyli dopiero od wprowadzenia tej zmiany.

W orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, że do istotnych wad uchwały, których wystąpienie skutkuje stwierdzeniem jej nieważności (art. 91 ust. 1 i 4 u.s.g.), zalicza się naruszenie przepisów wyznaczających kompetencję organów jednostek samorządu terytorialnego do podejmowania uchwał, naruszenie podstawy prawnej podjętej uchwały, naruszenie przepisów prawa ustrojowego oraz prawa materialnego poprzez wadliwą ich interpretację oraz przepisów regulujących procedury podejmowania uchwał (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 8 lutego 1996 r., sygn. SA/Gd 327/95, publ. OwSS 1996/3/90; z dnia 11 lutego 1998 r., sygn. akt II SA/Wr 1459/97, publ. OwSS 1998/3/79; por. także: Z. Kmieciak, M. Stahl, Akty nadzoru nad działalnością samorządu terytorialnego, Samorząd Terytorialny, 2001, z. 1-2, s. 102).

Uchwała rady gminy musi respektować unormowania zawarte w aktach wyższego rzędu, a prawo miejscowe może być stanowione w granicach upoważnień zawartych w ustawie (art. 87 ust. 2 i art. 94 Konstytucji RP). W orzecznictwie zgodnie podkreśla się, że uchwała rady gminy nie może regulować jeszcze raz tego, co zostało już wcześniej przez ustawodawcę unormowane i stanowiło przepis powszechnie obowiązujący. W sytuacji, gdy w jednym akcie następuje pomieszanie materii ustawowej i tej, którą winien normować regulamin w granicach ustanowionego upoważnienia ustawowego, dochodzi do obniżenia rangi przepisów ustawowych do rangi przepisów prawa miejscowego. Ponadto, porządek prawny narusza modyfikowanie przepisu ustawowego przez akt wykonawczy niższego rzędu - co dopuszczalne jest tylko w granicach wyraźnie przewidzianego upoważnienia (por. wyrok NSA z dnia 5 kwietnia 2013 r. sygn. II GSK 2114/11).

Powszechnie uznawane zasady poprawnej legislacji zawarte zostały w rozporządzeniu Prezesa Rady Ministrów z dnia 20 czerwca 2002 r. w sprawie "Zasad techniki prawodawczej" (Dz.U. Nr 100 r. poz. 908), określającym sposób tworzenia i redagowania aktów normatywnych. Zgodnie z § 143 załącznika do tego rozporządzenia, do aktów prawa miejscowego stosuje się odpowiednio zasady wyrażone w dziale VI, z wyjątkiem § 141, w dziale V, z wyjątkiem § 132, w dziale II oraz w dziale I rozdziały 2-7, a do przepisów porządkowych – również w dziale I rozdział 9, chyba, że odrębne przepisy stanowią inaczej. Z regulacji zawartych w § 115 i § 135 w zw. z § 143 załącznika wynika, że w akcie wykonawczym zamieszcza się tylko przepisy regulujące sprawy przekazane do unormowania w przepisie upoważniającym, z kolei zgodnie z § 118 i § 137 w zw. z § 143 w akcie wykonawczym nie powtarza się tego, co zostało wcześniej przez prawodawcę unormowane w przepisie powszechnie obowiązującym (w ustawie upoważniającej lub w innym akcie normatywnym).

Choć przepisy tego rozporządzenia nie mogą stanowić samodzielnej podstawy do oceny legalności zaskarżonej uchwały, to jednak wskazane w nich zasady w rzeczywistości uszczegóławiają konstytucyjne wymogi w zakresie poprawnej legislacji, określone w art. 7 i 94 Konstytucji. Zasady te stanowią element demokratycznego państwa prawnego i są związane z zasadami pewności i bezpieczeństwa prawnego oraz zaufania do państwa i stanowionego przez nie prawa. Kiedy w wyniku naruszenia zasad techniki prawodawczej dochodzi do sytuacji, gdy prawodawca lokalny reguluje materię uregulowaną już aktami wyższego rzędu (tj. ustawami), ewentualnie wykracza poza zakres upoważnienia ustawowego do wydania aktu prawa miejscowego, wówczas następuje istotne naruszenie prawa uzasadniające stwierdzenie nieważności aktu prawnego (por. wyrok NSA z dnia 24 października 2018 r., sygn. II OSK 2498/16).

W wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 28 października 2009 r., sygn. Kp 3/09, zwrócono ponadto uwagę na zasadę konstruowania przepisów z zachowaniem odpowiedniej określoności regulacji prawnych, która ma charakter zasady prawa. Wprawdzie w wyroku tym mowa o tworzeniu przepisów ustaw i rozporządzeń, jednakże opisana reguła ma charakter uniwersalny, a wynikające z niej wnioski mogą stanowić podstawę ocen w zakresie formy tworzenia prawa miejscowego. Na ustawodawcy ciąży zatem obowiązek tworzenia przepisów prawa możliwie najbardziej określonych w danym wypadku, zarówno pod względem ich treści, jak i formy. Na oba wymiary określoności prawa składają się kryteria, które były wielokrotnie wskazywane w orzecznictwie Trybunału Konstytucyjnego, mianowicie: precyzyjność regulacji prawnej, jasność przepisu oraz jego legislacyjna poprawność. Kryteria te składają się na tzw. test określoności prawa, który każdorazowo powinien być odnoszony do badanej regulacji. Precyzyjność przepisu przejawia się w konkretności regulacji praw i obowiązków, tak by ich treść była oczywista i pozwalała na ich wyegzekwowanie. Jest to możliwe pod warunkiem skonstruowania przez prawodawcę precyzyjnych norm prawnych. Z kolei jasność przepisu gwarantować ma jego komunikatywność względem adresatów. Innymi słowy, chodzi o zrozumiałość przepisu na gruncie języka powszechnego. Niejasność przepisu w praktyce oznacza niepewność sytuacji prawnej adresata normy i pozostawienie jej ukształtowania organom stosującym prawo (por. WSA w Gdańsku z dnia 6 lutego 2019 r., sygn. II SA/Gd 827/19).

W tym kontekście w orzecznictwie wskazuje się, że powtórzenie regulacji ustawowej, jej modyfikacja, czy uzupełnienie przez prawodawcę gminnego jest niedopuszczalne. Zgodnie z 40 ust. 1 u.s.g. gminie przysługuje prawo stanowienia aktów prawa miejscowego obowiązujących na obszarze gminy wyłącznie na podstawie upoważnień ustawowych. Skoro akt prawa miejscowego jest wydawany na podstawie delegacji ustawowej, to tylko przestrzeganie tak zakresu podmiotowego jak i przedmiotowego tej delegacji daje podstawy do uznania danego aktu za zgodny z prawem. Przepis aktu prawa miejscowego nie może ponownie regulować tego samego, co już jest uregulowane w ustawie. Dopuszczalność powtórzeń tej samej regulacji w akcie hierarchicznie niższego rzędu prowadziłaby do powstawania sprzeczności w systemie prawa, a w tym do sytuacji, w której jedna i ta sama norma prawna zostałaby uregulowana w dwóch hierarchicznie odrębnych aktach prawnych i uchylenie jednego z tych aktów nie skutkowałoby automatycznie pozbawieniem obowiązywania danej normy w innym akcie prawnym. Tylko wyjątkowo, gdy zakres delegacji ustawowej do wydania aktu prawa miejscowego zakreśla szeroko zakres regulacji, która obejmuje zarówno regulację ustawową jak i statutową, dopuszczalne jest powtórzenie regulacji w uchwale organu jednostki samorządu terytorialnego. W szczególności dotyczy to statutów jednostek samorządu. Jednakże w tej sprawie, w której przedmiotem kontroli Sądu pierwszej instancji była uchwała w sprawie trybu i sposobu powoływania i odwoływania członków zespołu interdyscyplinarnego oraz szczegółowych warunków jego funkcjonowania, nie można uznać, aby powtórzenie przepisów ustawowych znajdowało podstawę w delegacji zawartej w art. 9a ust. 15 u.p.p.r. a ponadto, aby było to uzasadnione (por. wyrok NSA z dnia 6 października 2021 r., sygn. III OSK 4042/21).

Zaskarżona uchwała została podjęta na podstawie delegacji zawartej w art. 9a ust. 15 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu przemocy w rodzinie. Zgodnie z tym przepisem rada gminy określi, w drodze uchwały, tryb i sposób powoływania i odwoływania członków zespołu interdyscyplinarnego oraz szczegółowe warunki jego funkcjonowania.

Odnosząc się do zawartych w skardze zarzutów, Sąd podzielił stanowisko Prokuratora, zgodnie z którym zapis § 2 ust. 2-5 zaskarżonej uchwały jest wadliwy i wadliwość ta ma charakter istotny. Zgodnie z § 2 ust. 2 "W skład Zespołu wchodzą przedstawiciele następujących instytucji, organizacji i jednostek organizacyjnych działających na terenie Sandomierza: 1) Ośrodka Pomocy Społecznej w Sandomierzu; 2) Gminnej Komisji Rozwiązywania Problemów Alkoholowych w Sandomierzu; 3) Komendy Powiatowej Policji w Sandomierzu; 4) Komendy Straży Miejskiej w Sandomierzu; 5) oświaty; 6) ochrony zdrowia; 7) organizacji pozarządowych, 8) kuratorzy sądowi". W ust. 3 określono, że "W skład Zespołu wchodzić mogą prokuratorzy z Prokuratury Rejonowej w Sandomierzu", w ust. 4, że "Przedstawiciele poszczególnych instytucji/ jednostek zostają wskazani imiennie przez osoby kierujące instytucją/jednostką", a w ust. 5, że "Zespół działa na podstawie porozumień zawartych pomiędzy Burmistrzem Miasta Sandomierza a podmiotami, których przedstawiciele powołani zostaną do Zespołu". Tymczasem przepis art. 9a ust. 3 u.p.p.r. stanowi, że w skład zespołu interdyscyplinarnego wchodzą przedstawiciele: 1) jednostek organizacyjnych pomocy społecznej; 2) gminnej komisji rozwiązywania problemów alkoholowych; 3) Policji; 4) oświaty; 5) ochrony zdrowia; 6) organizacji pozarządowych. W skład zespołu interdyscyplinarnego wchodzą także kuratorzy sądowi (ust. 4). W skład zespołu interdyscyplinarnego mogą wchodzić także prokuratorzy oraz przedstawiciele podmiotów innych niż określone w ust. 3, działających na rzecz przeciwdziałania przemocy w rodzinie (ust. 5).

O ile doprecyzowanie jednostek organizacyjnych, których przedstawiciele mają być powołani do zespołu interdyscyplinarnego mieści się w zakresie upoważnienia wynikającego z art. 9a ust. 15 u.p.p.r., tj. w pojęciu trybu i sposobu powoływania członków zespołu interdyscyplinarnego, ponieważ organ wykonawczy gminy ma prawo do powołania przedstawicieli do takiego zespołu, o tyle brak regulacji z której wynika, że w skład zespołu interdyscyplinarnego mogą wchodzić także przedstawiciele podmiotów innych niż określone w ust. 3, działających na rzecz przeciwdziałania przemocy w rodzinie (art. 9a ust. 5) - stanowi niedozwolone ograniczenie składu osobowego zespołu interdyscyplinarnego. Skoro ustawodawca dopuszcza możliwość powołania przedstawicieli innych podmiotów, to ich pominiecie należy uznać za niedopuszczalne zmodyfikowanie normy ustawowej. Dodatkowo sformułowanie, że "w skład Zespołu wchodzą przedstawiciele" po czym w pkt. 8 zapisano w mianowniku "kuratorzy sądowi" może sugerować, że w skład Zespołu wchodzą przedstawiciele kuratorów sądowych, w sytuacji gdy ustawodawca wyraźnie w art. 9a ust. 4 u.p.p.r. wskazuje, że w skład zespołu interdyscyplinarnego wchodzą kuratorzy sądowi, a nie ich przedstawiciele. W konsekwencji stwierdzeniu nieważności podlegały też zapisy § 2 ust. 3-5 zaskarżonej uchwały, ponieważ nie mogą funkcjonować w oderwaniu od ust. 2. Dodatkowo, w odniesieniu do § 2 ust. 5 należy wyjaśnić, że kwestia zawierania porozumień wynika z treści samej ustawy i lokalny prawodawca nie powinien powtarzać tej regulacji w akcie prawa miejscowego. Zgodnie z art. 9a ust. 8 u.p.p.r. zespół interdyscyplinarny działa na podstawie porozumień zawartych między wójtem, burmistrzem albo prezydentem miasta a podmiotami, o których mowa w ust. 3 lub 5. Porozumienia nie są więc zawierane z kuratorami sądowymi, którzy zostali wymienieni w art. 9a ust. 4 u.p.p.r.

W odniesieniu do zarzutu Prokuratora dotyczącego § 3 zaskarżonej uchwały, o treści: "Burmistrz Miasta Sandomierza odwołuje członka Zespołu przed upływem kadencji: 1) na jego wniosek; 2) na wniosek podmiotu, którego jest przedstawicielem; 3) na wniosek przewodniczącego Zespołu w uzasadnionych przypadkach; 4) w przypadku skazania prawomocnym wyrokiem za przestępstwo umyślne lub umyślne przestępstwo skarbowe", na stwierdzenie nieważności zasługuje jedynie pkt 4. Ustawodawca w art. 9a ust. 15 u.p.p.r. upoważnił radę gminy do ustalania trybu i sposobu powoływania i odwoływania członków zespołu interdyscyplinarnego oraz szczegółowych warunków jego funkcjonowania. Prawodawca gminny w § 3 pkt 4 zaskarżonej uchwały sformułował przesłankę wykluczającą zasiadanie w zespole interdyscyplinarnym. Nie jest to materia obejmująca "tryb" lub "sposób" odwoływania członków zespołu. Wykluczone jest w tym zakresie domniemywanie upoważnienia ustawowego do ustalania przesłanek uzasadniających odwoływanie członków zespołu interdyscyplinarnego. Skoro ustawa nie określa wymogów, jakim powinien odpowiadać członek zespołu interdyscyplinarnego, to nie jest to zakres materii uchwałodawczej do swobodnego uregulowania przez radę gminy. W pojęciu "trybu" i "sposobu" odwoływania członków zespołu mieszczą się natomiast sytuacje opisane w § 3 pkt 1-3 uchwały. Określają one sekwencję zdarzeń czyli tryb postępowania poprzedzający załatwienie sprawy, tj. złożenie wniosku przez uprawniony podmiot, które poprzedza i inicjuje wydanie zarządzenia o odwołaniu.

Trafny okazał się zarzut skargi dotyczący § 4 ust. 2 zaskarżonej uchwały w brzmieniu: "Każdy członek Zespołu Interdyscyplinarnego, przed udziałem w pierwszym posiedzeniu składa pisemne oświadczenie o zachowaniu w poufności wszelkich informacji i danych uzyskanych przy realizacji zadań w ramach pracy w Zespole. Obowiązek ten rozciąga się także na okres po ustaniu członkostwa w Zespole." Tymczasem przepis art. 9c ust. 3 u.p.p.r. stanowi, że przed przystąpieniem do wykonywania czynności, o których mowa w art. 9b ust. 2 i 3, członkowie zespołu interdyscyplinarnego oraz grup roboczych składają organowi, o którym mowa w art. 9a ust. 2, oświadczenie o następującej treści: "Oświadczam, że zachowam poufność informacji i danych, które uzyskałem przy realizacji zadań związanych z przeciwdziałaniem przemocy w rodzinie oraz, że znane mi są przepisy o odpowiedzialności karnej za udostępnienie danych osobowych lub umożliwienie do nich dostępu osobom nieuprawnionym". Rada Gminy zmodyfikowała więc w sposób niedopuszczalny krąg osób zobowiązanych do złożenia oświadczenia (pomijając członków grup roboczych) oraz treść oświadczenia (pomijając fragment o znajomości przepisów o odpowiedzialności karnej za udostępnienie danych osobowych lub umożliwienie do nich dostępu osobom nieuprawnionym"). Zabieg taki powoduje chaos legislacyjny i wątpliwości co do właściwej treści normy prawnej.

Stwierdzenia nieważności wymagają również § 4 ust. 8 ("Posiedzenia Zespołu odbywają się w zależności od potrzeb, nie rzadziej niż raz na trzy miesiące"), ust. 11 ("Zespół może powoływać grupy robocze na zasadach określonych w ustawie o przeciwdziałaniu przemocy w rodzinie, w celu rozwiązywania indywidualnych problemów związanych z występowaniem przemocy w rodzinie") i ust. 14 ("Członkowie Zespołu i grup roboczych wykonują zadania w ramach obowiązków służbowych lub zawodowych.") zaskarżonej uchwały, stanowiące nieuprawnione powtórzenie treści przepisów ustawowych, tj. odpowiednio art. 9a ust. 7, 10 i 13 u.p.p.r., w przypadku § 4 ust. 11 dodatkowo z modyfikacją. Przepis art. 9a ust. 10 u.p.p.r stanowi bowiem, że zespół interdyscyplinarny może tworzyć grupy robocze w celu rozwiązywania problemów związanych z wystąpieniem przemocy w rodzinie w indywidualnych przypadkach. Prawodawca lokalny zmodyfikował tu tekst ustawy, zastępując określony w ustawie cel powstania grupy roboczej nawiązujący do występowania "indywidualnych przypadków" celem, w którym akcentuje się występowanie "indywidualnych problemów". Modyfikacja ta może prowadzić do uznania, że celem grupy roboczej nie jest działanie nakierowane na rozwiązywanie indywidualnego przypadku wystąpienia przemocy w rodzinie (co może oznaczać działanie obejmujące zarówno całą rodzinę jak i poszczególnych jej członków), lecz działanie skierowane wyłącznie na "indywidualne problemy", a więc wyłącznie na problemy jednego z członków rodziny (por. wyrok WSA w Bydgoszczy z 18 lutego 2020 r., sygn. akt II SA/Bd 43/20).

Na uwzględnienie nie zasługuje natomiast zarzut dotyczący § 4 ust. 4 o treści: "Na pierwszym posiedzeniu Zespołu wybierany jest przewodniczący Zespołu spośród jego członków zwykłą większością głosów w głosowaniu jawnym". Wbrew twierdzeniu Prokuratora zapis ten nie stanowi powtórzenia art. 9a ust. 6 u.p.p.r., zgodnie z którym przewodniczący zespołu interdyscyplinarnego jest wybierany na pierwszym posiedzeniu zespołu spośród jego członków. Doprecyzowanie, że wybór dokonywany jest zwykłą większością głosów w głosowaniu jawnym, w ocenie Sądu mieści się w pojęciu "trybu" i "sposobu" powoływania członków zespołu interdyscyplinarnego.

Do przekroczenia delegacji ustawowej nie doszło również w przypadku zapisu § 4 ust. 16, gdzie prawodawca lokalny wskazał, że obsługę organizacyjno-techniczną Zespołu zapewnia Ośrodek Pomocy Społecznej w Sandomierzu. Zapis tej treści nie stanowi powtórzenia art. 9a ust. 9 u.p.p.r., w brzmieniu obowiązującym w dacie podejmowania uchwały, zgodnie z którym obsługę organizacyjno-techniczną zespołu interdyscyplinarnego zapewnia ośrodek pomocy społecznej. Kwestionowany zapis stanowi jedynie dopuszczalne doprecyzowanie, która jednostka organizacyjna zapewnia obsługę. Dodatkowo Prokurator przywołał treść art. 9a ust. 9 u.p.p.r. w brzmieniu nadanym ustawą z dnia 19 lipca 2019 r. o realizowaniu usług społecznych przez centrum usług społecznych (Dz.U. poz. 1818), a legalność zaskarżonej uchwały można oceniać wyłącznie wg przepisów obowiązujących w dniu jej uchwalenia.

W tym stanie rzeczy, Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w wyroku, stwierdzając na podstawie art 147 § 1 p.p.s.a. nieważność § 2 ust. 2-5, § 3 pkt 4, § 4 ust. 2, ust. 8, ust. 11 i ust. 14 zaskarżonej uchwały. W odniesieniu do § 3 pkt 1-3 oraz § 4 ust. 4 i ust. 16 tut. Sąd skargę oddalił na podstawie art. 151 p.p.s.a.