Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt II SA/Po 627/22
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2023-01-11 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6136 Ochrona przyrody
Hasła tematyczne: Ochrona przyrody
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 135, art. 145 par. 1 pkt 1 lit. c
journal: Dz.U. 2022 poz 329
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.
article: art. 7, art. 77 par. 1, art. 80
journal: Dz.U. 2021 poz 735
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.
article: art. 83f
journal: Dz.U. 2021 poz 1098
law: Ustawa z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody - t.j.

SENTENCJA

Dnia 11 stycznia 2023 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tomasz Świstak (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Edyta Podrazik Asesor WSA Sebastian Michalski po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 11 stycznia 2023 roku sprawy ze skargi M. Ł. i M. Ł. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 29 czerwca 2022 r., nr [...] w przedmiocie sprzeciwu wobec zgłoszenia zamiaru usunięcia drzew I. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Burmistrza Miasta i Gminy [...] z dnia 21 marca 2022 r., nr [...], znak [...], II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego solidarnie na rzecz skarżących kwotę 200 zł (dwieście złotych) tytułem zwrotu kosztów sądowych.


UZASADNIENIE

Samorządowe Kolegium Odwoławcze (dalej: "SKO", "Kolegium") decyzją z 29 czerwca 2022 r., nr [...], po rozpoznaniu odwołania M. Ł. i M. Ł. (dalej: "strony") od decyzji Burmistrza Miasta i Gminy [...] (dalej: "Burmistrz") z 21 marca 2022 r., nr [...], w przedmiocie sprzeciwu od zgłoszenia zamiaru usunięcia drzew, utrzymało w mocy decyzję wydaną w I instancji.

Powyższe rozstrzygnięcie wydane zostało w następującym stanie faktycznym.

W dniu 30 września 2020 r. strony zgłosiły zamiar usunięcia: - 46 szt. drzew gatunku brzoza brodawkowata (w tym o obwodach pni: 5 szt. 60 cm, 7 szt. 70 cm, 4 szt. 75 cm, 7 szt. 80 cm, 3 szt. 85 cm, 7 szt. 90 cm, 1 szt. 95 cm, 1 szt. 110 cm), - 133 szt. drzew gatunku sosna zwyczajna (w tym o obwodach: 3 szt. 60 cm, 9 szt. 70 cm, 12 szt. 80 cm, 9 szt. 85 cm, 34 szt. 90 cm, 24 szt. 100 cm, 13 szt. 110 cm, 18 szt. 120 cm, 5 szt. 130 cm, 1 szt. 140 cm, 1 szt. 150 cm) będących częścią lasu oraz - 81 szt. drzew gatunku olsza czarna (w tym o obwodach pni: 100 cm, 96 cm, 86 cm, 64 cm, 82 cm, 93 cm, 180 cm, 90 cm, 100 cm, 92 cm, 122 cm, 54 cm, 123 cm, 55 cm, 115 cm, 81 cm, 60 cm, 82 cm, 64 cm, 100 cm, 64 cm, 107 cm, 58 cm, 143 cm, 140 cm, 72 cm, 70 cm, 119 cm, 82 cm, 75 cm, 77 cm, 61 cm, 80 cm, 97 cm, 95 cm, 101 cm, 111 cm, 168 cm, 134 cm, 208 cm, 76 cm, 72 cm, 62 cm, 67 cm, 151 cm, 80 cm, 102 cm, 55 cm, 86 cm, 187 cm, 144 cm, 248 cm, 200 cm, 64 cm, 126 cm, 157 cm, 280 cm, 98 cm, 184 cm, 203 cm, 162 cm, 110 cm, 171 cm, 202 cm, 170 cm, 201 cm, 132 cm, 69 cm, 97 cm, 80 cm, 92 cm, 61 cm, 83 cm, 137 cm, 96 cm, 70 cm, 73 cm, 189 cm, 75 cm, 146 cm, 75 cm), - 12 szt. drzew gatunku sosna zwyczajna (o obwodach pni: 91 cm, 101 cm, 93 cm, 94 cm, 187 cm, 120 cm, 108 cm, 109 cm, 168 cm, 140 cm, 167 cm, 56 cm), - 2 szt. drzew gatunku wierzba o obwodach pni 434 cm i 204 cm, - 1 szt. drzewa gatunku grusza o obwodzie pnia 270 cm oraz - 3 szt. drzew gatunku brzoza brodawkowata o obwodach pni 136 cm, 193 cm, 79 cm, rosnących na działce nr [...], obręb G., gm. P..

Oględziny przeprowadzono w dniu 20 października 2020 r. Brak było możliwości zlokalizowania konkretnych drzew zgłoszonych do usunięcia. Ustalono, że drzewa stanowią integralną część pobliskiego lasu oraz tworzą zadrzewienie, porastające dno oraz skarpy rowu melioracyjnego, a zamiar ich usunięcia związany jest z chęcią uporządkowania tej części działki w celu powiększenia powierzchni zajętej pod uprawy oraz w przyszłości użytkowania jej na cele rolnicze.

Na strony dwukrotnie 21 października 2020 r. oraz 3 listopada 2020 r. nałożono obowiązek uzupełnienia złożonego zgłoszenia. W dniu 23 listopada 2020 r. wpłynęło uzupełnienie przedstawiające dokładny wykaz oraz usytuowanie drzew porastających dno oraz skarpy rowu.

Burmistrz decyzją z 7 grudnia 2020 r., nr [...], wniósł sprzeciw wobec powyższego zgłoszenia zamiaru usunięcia drzew. SKO decyzją z 24 lutego 2021 r., nr [...], utrzymało w mocy decyzję organu I instancji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu wyrokiem z 2 listopada 2021 r., sygn. akt II SA/Po [...], uchylił zaskarżoną decyzję.

W uzasadnieniu sąd administracyjny zwrócił uwagę, że organ powołał się na fakultatywną przesłankę z art. 83f ust. 14 lit. b ustawy z 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (tekst jedn. Dz. U. z 2021 r., poz. 1098 ze zm., dalej: "u.o.p.") wyjaśniając, że usunięcie drzew byłoby sprzeczne z zapisami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, to jest z § 12 ust. 1 uchwały nr [...] Rady Miejskiej Gminy [...] z 17 maja 2016 r. w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego terenów rolnych Gminy [...]. Jednak uwadze organów obu instancji uszedł fakt, że 28 lutego 2019 r. Rada Miejska Gminy P. podjęła uchwałę nr [...] w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego terenów działalności gospodarczej w G. , która częściowo zmieniła przeznaczenie działki [...]. Zestawienie załącznika graficznego do tej uchwały z wydrukiem, na którym zaznaczono drzewa do wycięcia wskazuje, że obecnie co najmniej część drzew zlokalizowanych na działce nr [...] znajduje się na terenie przeznaczonym pod tereny obiektów produkcyjnych, składów i magazynów, pod tereny użytków zielonych oraz tereny dróg wewnętrznych.

W ocenie Sądu przed wniesieniem sprzeciwu powinna zostać dokonana ocena, przy uwzględnieniu uchwały Rady Miejskiej Gminy [...] z 28 lutego 2019 r., nr [...], czy drzewa przewidziane do wycinki zlokalizowane są na terenie przeznaczonym w obecnie obowiązującym planie miejscowym na zieleń lub chronionym innymi jego zapisami. Rozpoznając ponownie sprawę organ zobowiązany został do dokonania ponownej analizy, czy ewentualna wycinka drzew pozostaje w sprzeczności z postanowieniami planu miejscowego.

W skierowanym do Burmistrza piśmie za 14 grudnia 2021 r. strona powołując się na otrzymany odpis wyroku tut. Sądu wniosła o ponowne rozpatrzenie wniosku dotyczącego wycięcia drzew na działce w miejscowości G..

Burmistrz decyzją z 21 marca 2022 r., nr [...], działając na podstawie art. 83f ust. 14 pkt 1 lit. b oraz ust. 15 pkt 1 u.o.p., a także art. 104 ustawy z 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2021 r., poz. 735 ze zm., dalej: "K.p.a."), wniósł sprzeciw wobec złożonego zgłoszenia.

Kolegium decyzją z 29 czerwca 2022 r., nr [...], utrzymało w mocy decyzję wydaną w I instancji.

W skardze skierowanej do tut. Sądu strony, wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji ją poprzedzającej, zarzuciły naruszenie: - art. 7 w zw. z art. 77 § 1 oraz art. 80 K.p.a., przez brak wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego w sprawie, prowadzący do braku jakiejkolwiek oceny, czy drzewa przewidziane do wycinki zlokalizowane są na terenie przeznaczonym w obecnie obowiązującym planie miejscowym na zieleń, czy też na przykład znajdują się na terenach przeznaczonych pod obiekty produkcyjne oraz zabudowę usługową, co miało istotny wpływ na wynik postępowania, - art. 107 § 3 w zw. z art. 104 K.p.a., przez brak jakiegokolwiek ustosunkowania się do zarzutów zawartych w odwołaniu, co poddaje w wątpliwość, że zarzuty te w ogóle zostały rozpatrzone przez organ odwoławczy, co w konsekwencji stanowi naruszenie podstawowych zasad postępowania odwoławczego oraz wyrażonej w art. 15 K.p.a. zasady dwuinstancyjności, - art. 138 § 1 K.p.a., przez utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji w sytuacji, gdy z okoliczności sprawy wynika, że powinna ona być uchylona i przekazana temu organowi do ponownego rozpoznania.

Kolegium w odpowiedzi na skargę wniosło o jej oddalenie podtrzymując dotychczas prezentowane stanowisko.

W piśmie procesowym z 19 października 2022 r. skarżący podtrzymali stanowisko wyrażone w skardze, podkreślając, że znacząca część drzew planowanych do usunięcia zlokalizowana jest na terenie przeznaczonym w planie miejscowym pod składy, magazyny oraz tereny dróg wewnętrznych (5P/U), a także pod wody powierzchniowe oznaczone w tym planie symbolem WS. Wniesienie przez organ sprzeciwu było zdaniem skarżących bezpodstawne. Na przedmiotowych gruntach skarżący od wielu lat prowadzą działalność rolniczą, a porośnięcie ich tzw. samosiejkami utrudnia to. Uniemożliwienie usunięcia drzew objętych wnioskiem narusza prawo własności skarżących. Skarżący zwrócili także uwagę na to, że sprawa była już przedmiotem rozpoznania tut. Sądu – sygn. akt II SA/Po [...] oraz II SA/Po [...].

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje:

Skarga zasługuje na uwzględnienie, choć z innych przyczyn niż w niej podniesiono.

Na wstępie wskazać trzeba, że niniejsza sprawa rozpoznana została na posiedzeniu niejawnym. Zgodnie z art. 15zzs4 ust. 3 ustawy z 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (tekst jedn. Dz. U. z 2021 r., poz. 2095 ze zm.) przewodniczący może zarządzić przeprowadzenie posiedzenia niejawnego, jeżeli uzna rozpoznanie sprawy za konieczne, a nie można przeprowadzić jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku. Na posiedzeniu niejawnym w tych sprawach sąd orzeka w składzie trzech sędziów. Z uwagi na konieczność rozpoznania tej sprawy i brak możliwości przeprowadzenia każdej ze spraw w rozsądnym terminie przy wykorzystaniu urządzeń pozwalających na komunikację na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału II tut. Sądu z 3 października 2022 r. sprawę skierowano do rozpoznania w powyżej wskazanym trybie. Jednocześnie poinformowano o tym strony celem zapewnienia możliwości zajęcia ewentualnych dalszych stanowisk w sprawie.

Zaskarżona decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego z 29 czerwca 2022 r., nr [...], jak i poprzedzająca jej wydanie decyzja Burmistrza Miasta i Gminy [...] z 21 marca 2022 r., nr [...], wydane zostały z naruszeniem przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, co powoduje, że podlegają one uchyleniu w oparciu o art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 135 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2022 r., poz. 329 ze zm., dalej: "P.p.s.a.").

W pierwszej kolejności zauważyć trzeba, na co zwrócili uwagę również skarżący, że w sprawie z ich skargi zapadł już prawomocny wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z 2 listopada 2021 r., sygn. akt II SA/Po [...], którym uchylono decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z 24 lutego 2021 r., nr [...] Wyrokiem tym wyeliminowano zatem z obrotu prawnego jedynie decyzję wydaną w II instancji, co oznacza, że poprzedzająca ją decyzja Burmistrza Miasta i Gminy [...] z 7 grudnia 2020 r., nr [...], w której wniesiono sprzeciw wobec zgłoszenia przez skarżących zamiaru usunięcia drzew, w obrocie tym pozostała, zaś Kolegium powinno ponownie rozpatrzeć złożone od niej odwołanie. Tymczasem, jak wynika z przedłożonych obecnie akt administracyjnych, decyzją Burmistrza Miasta i Gminy [...] z 21 marca 2022 r., nr [...], wniesiono sprzeciw. Nie wyjaśniono już natomiast w żaden sposób co doprowadziło do ponownego rozstrzygania sprawy przez organ I instancji, zwłaszcza czy została wydana przez Kolegium decyzja kasacyjna, bądź czy skarżący wystąpili z nowym zgłoszeniem zamiaru usunięcia drzew. Także na wezwanie tut. Sądu z 21 grudnia 2022 r. Kolegium nie wyjaśniło, czy w wyniku poprzedniego wyroku wydana została przez ten organ jakakolwiek decyzja administracyjna ani nawet nie przedstawiło kompletnych akt administracyjnych, które zawierałyby chociażby uprzednio wydane decyzje i złożone przez skarżących zgłoszenie. Wszystko to powoduje, że niemożliwym na obecnym etapie postępowania jest jednoznaczne określenie relacji, w jakich pozostają do siebie wydane aktualnie decyzje z jednej strony oraz decyzja Burmistrza z 7 grudnia 2020 r. z drugiej strony, a zwłaszcza czy doszło w tym względzie do dwukrotnego rozstrzygnięcia tej samej sprawy, czy też została zainicjowana przez skarżących nowa sprawa, co wymagałoby rozpatrzenia złożonego zgłoszenia od początku.

Z powyższym ściśle powiązane jest niewyjaśnienie przez Burmistrza, czy wniesione przez skarżącego M. Ł. pismo z 14 grudnia 2021 r. potraktować jako podtrzymanie dotychczas złożonego w dniu 30 września 2020 r. zgłoszenia usunięcia drzew, czy też jako wystąpienie z kolejnym zgłoszeniem, inicjującym na nowo uproszczoną procedurę przewidzianą w art. 83f ust. 4 i nast. u.o.p.

W piśmie tym skarżący powołał się wprawdzie na powyżej przywołany wyrok sądowy, jednak nie jest do końca jasne, czy oczekując od organu I instancji ponownego rozpatrzenia wniosku – zważywszy na to, że w obrocie prawnym nadal mogła funkcjonować decyzja tego organu z 7 grudnia 2020 r., nr [...], w razie braku odpowiedniej decyzji kasacyjnej Kolegium – skarżący zmierzał w istocie do wydania kolejnej decyzji w tej samej sprawie, czy chciał zapoczątkować nowe postępowanie, co nota bene znajdowałoby uzasadnienie także w przepisach materialnoprawnych.

Zgodnie z art. 83 ust. 1 u.o.p. usunięcie drzewa lub krzewu z terenu nieruchomości lub jej części może nastąpić po uzyskaniu zezwolenia wydanego na wniosek któregoś z podanych w tym przepisie podmiotów. Na mocy tego przepisu ustanowiona została zasada, zgodnie z którą usunięcie drzewa lub krzewu wymaga uprzedniego uzyskania zezwolenia, co wiąże się nie tylko ze sformalizowaną procedurą (art. 83 i nast. u.o.p.), lecz ponadto wiązać się może z koniecznością wykonania nasadzeń zastępczych lub przesadzenia drzewa lub krzewu (zob. zwłaszcza art. 83c ust. 3-5 i art. 83d ust. 2-4 u.o.p.), bądź z obowiązkiem uiszczenia opłaty za usunięcie drzewa lub krzewu (zob. zwłaszcza art. 83d ust. 1 pkt 6 i art. 84-87 u.o.p.).

Wyjątki od powyższej zasady przewidziano właśnie w art. 83f ust. 1 u.o.p. Jeden z tych wyjątków stanowi, że przepisów art. 83 ust. 1 u.o.p., a więc wymogu uzyskania zezwolenia, nie stosuje się do drzew lub krzewów, które rosną na nieruchomościach stanowiących własność osób fizycznych i są usuwane na cele niezwiązane z prowadzeniem działalności gospodarczej (pkt. 3a). W takim przypadku, zgodnie z art. 83f ust. 4 u.o.p., właściciel nieruchomości jest obowiązany dokonać zgłoszenia do organu, o którym mowa w art. 83a ust. 1, zamiaru usunięcia drzewa, jeżeli obwód pnia drzewa mierzonego na wysokości 5 cm przekracza: 1) 80 cm – w przypadku topoli, wierzb, klonu jesionolistnego oraz klonu srebrzystego; 2) 65 cm – w przypadku kasztanowca zwyczajnego, robinii akacjowej oraz platanu klonolistnego; 3) 50 cm – w przypadku pozostałych gatunków drzew.

Stosownie do art. 83f ust. 6 u.o.p. organ, o którym mowa w art. 83a ust. 1, w terminie 21 dni od dnia doręczenia zgłoszenia dokonuje oględzin w celu ustalenia, odpowiednio: 1) nazwy gatunku drzewa, 2) obwodu pnia ustalonego na wysokości 5 cm, a w przypadku gdy na tej wysokości drzewo: a) posiada kilka pni – obwodu każdego z tych pni, b) nie posiada pnia – obwodu pnia poniżej korony drzewa. Po dokonaniu oględzin organ ten w terminie 14 dni od dnia oględzin może, w drodze decyzji administracyjnej, wnieść sprzeciw. Usunięcie drzewa może nastąpić, jeżeli organ nie wniósł sprzeciwu w tym terminie (ust. 8). Za dzień wniesienia sprzeciwu uznaje się dzień nadania decyzji administracyjnej w placówce pocztowej operatora wyznaczonego w rozumieniu art. 3 pkt 13 ustawy z 23 listopada 2012 r. – Prawo pocztowe (tekst jedn. Dz. U. z 2020 r., poz. 1041 ze zm.) albo w przypadku, o którym mowa w art. 391 K.p.a., dzień wprowadzenia do systemu teleinformatycznego (ust. 11). Organ, o który mowa w art. 83a ust. 1, może przed upływem terminu, o którym mowa w ust. 8, wydać zaświadczenie o braku podstaw do wniesienia sprzeciwu. Wydanie zaświadczenia wyłącza możliwość wniesienia sprzeciwu, o który mowa w ust. 8, oraz uprawnia do usunięcia drzewa (ust. 12).

Złożenie zgłoszenia, o którym stanowi art. 83f ust. 4 u.o.p., inicjuje postępowanie administracyjne, które dla zgłaszającego zakończyć się może generalnie rzecz ujmując w dwojaki sposób: pozytywnie albo negatywnie. Pierwszy z nich, to jest pozytywne zakończenie tego postępowania, będzie miał miejsce wówczas, gdy po przeprowadzeniu oględzin, pomimo upływu materialnoprawnego terminu z art. 83f ust. 8 u.o.p., nie wniesiono sprzeciwu. Wówczas to dojdzie do milczącego załatwienia sprawy, o którym stanowi art. 122a § 2 pkt 2 K.p.a. Zgodnie z ostatnio przywołanym przepisem sprawę uznaje się za załatwioną milcząco w sposób w całości uwzględniający żądanie strony, jeżeli w terminie miesiąca od dnia doręczenia żądania strony właściwemu organowi administracji publicznej albo innym terminie określonym w przepisie szczególnym (tu: art. 83f ust. 8 u.o.p. – przyp. tut. Sądu) organ ten nie wniesie sprzeciwu w drodze decyzji (milcząca zgoda). Negatywne dla zgłaszającego zakończenie postępowania będzie zaś polegało na wniesieniu w drodze decyzji administracyjnej sprzeciwu.

Organ, o którym mowa w art. 83a ust. 1, może wnieść sprzeciw – o czym mowa już w art. 83f ust. 14 u.o.p. – w przypadku: 1) lokalizacji drzewa: a) na nieruchomości wpisanej do rejestru zabytków, b) na terenie przeznaczonym w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego na zieleń lub chronionym innymi zapisami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, c) na terenach objętych formami ochrony przyrody, o których mowa w art. 6 ust. 1 pkt 1-5 u.o.p.; 2) spełnienia przez drzewo kryteriów, o których mowa w przepisach wydanych na podstawie art. 40 ust. 3 u.o.p. Organ ten wnosi natomiast sprzeciw, stosownie do art. 83f ust. 15 u.o.p.: 1) jeżeli zgłoszenie dotyczy usunięcia drzewa objętego obowiązkiem uzyskania zezwolenia na usunięcie; 2) w przypadku nieuzupełnienia zgłoszenia w trybie określonym w ust. 9.

Warto w tym miejscu wskazać, że w dotychczas przywołanych przepisach mowa jest o zgłoszeniu zamiaru wycięcia drzewa. W przypadku więc, gdy zgłoszeniem objęta zostaje większa ich liczba, to zaistnienie negatywnej przesłanki, stanowiącej podstawę w świetle art. 83f ust. 14 bądź 15 u.o.p. do wniesienia sprzeciwu, wobec choćby jednego z nich oznacza, że sprzeciw taki może bądź musi zostać przez właściwy organ wniesiony.

Zauważyć bowiem trzeba, że w zakresie nie uregulowanym wprost w przepisach u.o.p. dotyczących zgłoszenia zamiaru wycięcia drzew lub krzewów do postępowania w tym zakresie znajdą zastosowanie reguły ogólne dotyczące milczącego załatwienia spraw unormowane w Rozdziale 8a K.p.a., w tym art. 122a § 2 pkt 2 K.p.a. stanowiący, że sprawę uznaje się za załatwioną milcząco w sposób w całości uwzględniający żądanie strony, jeżeli w terminie miesiąca od dnia doręczenia żądania strony właściwemu organowi administracji publicznej albo innym terminie określonym w przepisie szczególnym organ ten nie wniesie sprzeciwu w drodze decyzji (milcząca zgoda).

Z regulacji tej wynika, że milczące załatwienie sprawy, którym jest między innymi niewniesienie sprzeciwu od zgłoszenia zamiaru wycięcia drzew, jest dopuszczalne jedynie wówczas, gdy dochodzi do uwzględnienia w całości żądania strony, nie zaś jedynie do częściowego jego uwzględnienia.

Podkreślić przy tym należy, iż poprzez wniesienie sprzeciwu nie zostaje definitywnie zamknięta przed właścicielem nieruchomości możliwość usunięcia określonego drzewa lub drzew z terenu tejże nieruchomości, bowiem właściciel ten w przypadku sprzeciwu skorzystać może ze zwykłego trybu przewidzianego w art. 83 i nast. u.o.p. występując o uzyskanie zezwolenia na ich usunięcie. Co niemniej istotne nie jest on wówczas zobowiązany do ponoszenia opłat z tego tytułu. Jak stanowi bowiem art. 83f ust. 16 u.o.p. wydanie ostatecznej decyzji administracyjnej, o której mowa w ust. 8, stanowi podstawę wystąpienia z wnioskiem o wydanie zezwolenia, o którym mowa w art. 83 ust. 1; do zezwolenia nie stosuje się art. 84 ust. 1 u.o.p.

Powyższe wyraźnie wskazuje, iż to swobodnemu uznaniu organu administracji pozostawione zostało wniesienie sprzeciwu w przypadkach o jakich mowa art. 83f ust. 14 u.o.p., a wiec w przypadkach gdy rozstrzygnięcie to ma charakter fakultatywny. Wniesienie sprzeciwu umożliwia w takiej sytuacji organowi, wnikliwe zbadanie dopuszczalności wycięcia drzewa lub drzew w przypadkach bardziej skomplikowanych, w tym w sytuacji gdy drzewo zlokalizowane jest na terenie przeznaczonym w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego na zieleń lub chronionym innymi zapisami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, lub na terenach objętych formami ochrony przyrody, co mogłoby się okazać niemożliwe w krótkim, terminie jaki organ ma na wniesienie tegoż sprzeciwu. W ten sposób zabezpieczona jest zachowanie stanowiącej jedną z kluczowych zasad szeroko rozumianego prawa ochrony środowiska tzw. zasady ostrożności.

Zwrócić w tym miejscu trzeba szczególną uwagę na art. 83f ust. 13 u.o.p., zgodnie z którym w przypadku nieusunięcia drzewa przed upływem 6 miesięcy od przeprowadzonych oględzin usunięcie drzewa może nastąpić po dokonaniu ponownego zgłoszenia, o którym mowa w ust. 4.

W przepisie tym uzależniono w konsekwencji możliwość usunięcia drzewa w razie zastosowania uproszczonego trybu przewidzianego w art. 83f ust. 4 i nast. u.o.p. od upływu określonego czasu, jaki liczony jest od dokonania oględzin z art. 83f ust. 6 u.o.p. Bez znaczenia dla upływu tego terminu – w przypadku wniesienia przez właściwy organ sprzeciwu – pozostaje to, czy sprzeciw taki został skutecznie zakwestionowany w trybie odwoławczym, bądź w dalszej perspektywie przed sądem administracyjnym.

Nie można zatem wykluczyć sytuacji, w której mimo skutecznego zakwestionowania sprzeciwu niemożliwe będzie już usunięcie drzewa właśnie z uwagi na upływ materialnoprawnego terminu z art. 83f ust. 13 u.o.p.

Wówczas wystąpić trzeba z ponownym zgłoszeniem, przy czym obligatoryjnym elementem tegoż postępowania, z którego organ zrezygnować nie może jest właśnie przeprowadzenie i udokumentowanie oględzin drzew, których zgłoszenie dotyczy.

Obligatoryjność przeprowadzenia udokumentowanych protokołem oględzin wprost wynika z językowej wykładni art. 83f ust. 6 i 7 u.o.p. gdzie użyto sformułowania, iż organ dokonuje oględzin i sporządza z nich protokół.

Obowiązek dokonania oględzin przez organ nie jest uzależniony od tego czy organ zamierza, czy też nie zamierza wnieść sprzeciwu w sprawie. Nawet bowiem w sytuacji gdy organ zamierza wnieść w sprawie sprzeciw, nie może z góry wykluczyć, iż decyzja takowa zostanie następnie uchylona przez organ II instancji, co spowoduje otwarcie terminów prawa materialnego o jakich mowa w art. 83f ust. 13 i ust. 17 u.o.p., ściśle powiązanych z data przeprowadzenia oględzin. Nie bez znaczenia dla takiej wykładni tych przepisów pozostaje także okoliczność, iż art. 83f ust. 17 u.o.p. wielkość ewentualnej opłaty za usunięcie drzewa na podstawie zgłoszenia wiąże właśnie z danymi ustalonymi na podstawie tych oględzin.

Mając na względzie, że w przypadku skarżących oględziny przeprowadzono 20 października 2020 r. tym bardziej uzasadniona staje się potrzeba jednoznacznego wyjaśnienia, czy pismo z 14 grudnia 2021 r. stanowi podtrzymanie uprzednio złożonego zgłoszenia, czy też nowe zgłoszenie złożone na zasadzie art. 83f ust. 13 u.o.p.

Zauważyć przy tym należy, że nowe zgłoszenie, o którym mowa w art. 83f ust. 13 u.o.p., nie oznacza możliwości pominięcia uproszczonej procedury przewidzianej w przepisach poprzedzających, inaczej rzecz ujmując konieczne jest choćby ponowne przeprowadzenie przez właściwy organ oględzin, co zresztą na nowo otworzy termin ustanowiony ostatnio przywołanym przepisem, jak i termin do wniesienia sprzeciwu z art. 83f ust. 8 u.o.p.

Nie budzi w świetle poczynionych powyżej rozważań wątpliwości, że brak podjęcia przez Burmistrza, czynności wyjaśniających zmierzających do ustalenia, czy organ ten prowadzi nową sprawę na skutek ponownego zgłoszenia, czy też rozpatruje stare zgłoszenie, w tym nie wykazanie, czy na kanwie starego zgłoszenia wydana została jakaś decyzja przez Kolegium, skoro to na etapie organu odwoławczego po wyroku tut. Sądu sprawa ta się znalazła, doprowadziło do istotnego naruszenia art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 80 K.p.a., a więc do takiego naruszenia tych przepisów, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Wobec powyższego działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 135 P.p.s.a. uwzględniono skargę i uchylono zaskarżoną decyzję, jak i decyzję ją poprzedzającą, o czym orzeczono w pkt I. sentencji wyroku. W pkt II. sentencji wyroku, na podstawie art. 200 P.p.s.a., postanowiono o kosztach sądowych.

Burmistrz ponownie rozpoznając sprawę uwzględni poglądy prawne Sądu wyrażone w niniejszym uzasadnieniu, a zatem zobowiązany będzie przede wszystkim: - ustalić czy w sprawie, wobec której zapadł wyrok tut. Sądu z 2 listopada 2021 r., sygn. akt II SA/Po [...], wydana została decyzja przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze oraz czy skarżący pismem z 14 grudnia 2021 r. wystąpili z ponownym zgłoszeniem, czy też zmierzają do rozpatrzenia tego samego zgłoszenia, które rozpatrzone już zostało decyzją Burmistrza z 7 grudnia 2020 r., nr [...].

Dalsze czynności, jakie zobowiązany będzie podjąć Burmistrz uzależnione są od poczynionych w tym względzie ustaleń i na obecnym etapie postępowania nie sposób ich przewidzieć. Nie można jednakże wykluczyć, że doprowadzą one do stwierdzenia przez Burmistrza, iż doszło do złożenia ponownego zgłoszenia w trybie art. 83f ust. 4 w zw. z ust. 13 u.o.p., co będzie obligować ten organ do jego rozpoznania z pełnymi wynikającymi stąd konsekwencjami, w tym z koniecznością przeprowadzenia oględzin.

Podkreślić w tym miejscu trzeba, że nawet gdyby okazało się, że w sprawie doszło do ponownego zgłoszenia, to i tak Burmistrz nie może przy jego rozpatrzeniu zignorować – zakładając zachowanie tożsamości treściowej i podmiotowej zgłoszeń – wyroku tut. Sądu z 2 listopada 2021 r. Jak stanowi art. 170 P.p.s.a. orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy i inne organy państwowe, a w przypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby. Stosownie zaś do art. 171 P.p.s.a. wyrok prawomocny ma powagę rzeczy osądzonej tylko co do tego, co w związku ze skargą stanowiło przedmiot rozstrzygnięcia.