Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VIII SA/Wa 953/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2017-01-04 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6550
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: par. 2
journal: Dz.U. 2009 nr 33 poz 262
law: Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 26 lutego 2009 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy  finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013.
article: art. 21
journal: Dz.U. 2007 nr 64 poz 427
law: Ustawa z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju  Obszarów Wiejskich
journal: Dz.U.UE.L 2011 nr 25 poz 8 art. 4 ust. 8
law: Rozporządzenie Komisji (UE) Nr 65/2011 z dnia 27 stycznia 2011 r. ustanawiające szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr  1698/2005 w odniesieniu do wprowadzenia procedur kontroli oraz do zasady wzajemnej zgodności w zakresie środków wsparcia rozwoju  obszarów wiejskich.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Justyna Mazur, Sędziowie Sędzia WSA Artur Kot, Sędzia WSA Renata Nawrot (sprawozdawca), Protokolant Referent Magdalena Krawczyk, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 stycznia 2017 r. w Radomiu sprawy ze skargi [...] spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w B. na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w W. z dnia [...] lipca 2014 r. nr [...] w przedmiocie płatności rolnośrodowiskowych na 2012 rok oddala skargę.


UZASADNIENIE

Przedmiotem rozpoznania Sądu jest skarga na decyzję z [...] lipca 2014 r., nr [...], którą Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w W. (dalej: "Dyrektor ARiMR" lub "organ odwoławczy") po rozpatrzeniu odwołania [...] sp. z o.o. z siedzibą

w B. (dalej: "spółka" lub "strona "), w oparciu o art. 138 § 1 pkt 1 ustawy

z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r., poz. 267, dalej jako "K.p.a.") utrzymał w mocy decyzję z 13 grudnia 2013 r. Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w B. (dalej: "Kierownik ARiMR" lub "organ I instancji") o odmowie przyznania płatności rolnośrodowiskowych na rok 2012.

Uzasadniając wskazał, że postępowanie zostało zainicjowane wnioskiem złożonym przez spółkę [...] sp. z o.o. w dniu 15 maja 2012 r., w którym wniosła

o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej na rok 2012.

W odpowiedzi na wezwanie organu strona złożyła wyjaśnienia na piśmie,

z których treści wynika wykonywanie prac rolnych na zlecenie i na rzecz spółki przez podmioty zewnętrzne i w większości przypadków na podstawie umów cywilnoprawnych lub też wzajemnej pomocy lub współpracy, zlecenia dla podmiotów zewnętrznych udokumentowane zostały protokołem, a wykonanie prac zweryfikowane zostało przez przedstawicieli spółki w terenie, dołączyła kopie ewidencji sprzedaży. Ponadto spółka ponowiła wnioski dowodowe w zakresie przesłuchania świadków.

Decyzją z [...] grudnia 2013 r. nr [...] Kierownik ARiMR odmówił spółce przyznania płatności rolnośrodowiskowej na rok 2012. Odmowę przyznania wnioskowanej płatności organ I instancji uzasadnił dokonanym ustaleniem, że skarżąca, nie spełniła warunków Rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi

z dnia 26 lutego 2009 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na 2007 – 2013 (Dz. U. Nr 33, poz. 262 ze zm., dalej jako "rozporządzenie rolnośrodowiskowe") w związku ze stworzeniem sztucznych warunków do otrzymania przedmiotowej płatności poprzez sztuczny podział gospodarstwa rolnego. Organ I instancji wskazał, że jedynymi wspólnikami [...] sp. z o.o. z siedzibą w B. był P. M. i D. M..

Rozpoznając odwołanie organ odwoławczy decyzją z [...] lipca 2014 r. powołaną na wstępie, utrzymując w mocy decyzję Kierownika ARiMR z [...] grudnia 2013 r., po przedstawieniu dotychczasowego przebiegu postępowania, wskazał na warunki przyznania płatności określone w § 2 rozporządzenia rolnośrodowiskowego. W jego ocenie strona nie była posiadaczem zgłoszonych przez siebie gruntów rolnych

w rozumieniu § 2 ust. 1 rozporządzenia rolnośrodowiskowego, ponieważ grunty te wchodziły w skład gospodarstwa rolnego P. M. i były przez niego zarządzane. Organ odwoławczy powołał się przy tym na powiązania pomiędzy P. M., jego byłą żoną, synem i innymi osobami tworzącymi różne spółki dla sztucznego podziału gospodarstwa.

Zauważył, że podmioty, o których mowa wyżej, ubiegające się o płatności w 2012 r. w większości podawały jako adres siedziby: ul. [...] w B., względnie ul. [...] w B., będący adresem zamieszkania P. M., względnie F. [...] (przy czym do korespondencji wskazywano adres [...]). Poszczególne działki ewidencyjne stanowiące składnik gospodarstwa rolnego były w kolejnych latach deklarowane przez kolejne spółki, które swobodnie przenosiły między sobą posiadanie działek, legitymując to umowami przeniesienia posiadania podpisywanymi na ogół przez P. M..

Dyrektor ARiMR wskazując na przepisy art. 2 lit. a i lit. c rozporządzenia Komisji 73/2009 definiujące pojęcie rolnika i działalności rolniczej oraz przepisy rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) Nr 1166/2008, z których wynika, że gospodarstwo rolne jest wyodrębnioną jednostką, samodzielną zarówno technicznie jak i ekonomicznie, która posiada oddzielne kierownictwo i prowadzi działalność rolniczą jako działalność podstawową lub drugorzędną, stwierdził, że przy takim ujęciu w ocenie organu odwoławczego skarżąca spółka nie prowadzi samodzielnej działalności, ale jest organizacyjnie, technicznie i osobowo powiązana z innymi podmiotami założonymi

i prowadzonymi przez P. M., stanowiąc łącznie z innymi powiązanymi podmiotami jeden organizm – gospodarstwo rolne zarządzane przez grupę osób fizycznych lub prawnych. Stanowi to zorganizowane, celowe działanie zmierzające do obejścia regulacji dotyczących modulacji płatności.

W niniejszej sprawie doszło zatem, do sztucznego podziału gospodarstwa rolnego w celu obejścia prawa i uzyskania nienależnych uprawnień do płatności. Organ odwoławczy wskazał na art. 4 ust. 3 Rozporządzenia Rady (WE EURATOM) Nr 2988/95 z 18 grudnia 1995 r. w sprawie ochrony interesów finansowych Wspólnot Europejskich (Dz.U. L 312 z 23.12.1995) stanowiący, że działania skierowane na pozyskanie korzyści w sposób sprzeczny z odpowiednimi celami prawa wspólnotowego mającymi zastosowanie w danym przypadku przez sztuczne stworzenie warunków

w celu uzyskania korzyści, prowadzą do nieprzyznania lub wycofania korzyści.

Jak wywiódł organ odwoławczy z treści art. 4 ust. 8 rozporządzenia Komisji (UE) Nr 65/2011 z dnia 27 stycznia 2011 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wykonywania rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 w odniesieniu do wprowadzenia procedur kontroli oraz do zasady wzajemnej zgodności w zakresie środków wsparcia rozwoju obszarów wiejskich (Dz. U. UE L 2011.25.8; dalej: rozporządzenie Komisji Nr 65/2011"), wynika, iż nie naruszając przepisów szczegółowych nie dokonuje żadnych płatności na rzecz beneficjentów, w odniesieniu do których ustalono, że sztucznie stworzyli warunki wymagane do otrzymania takich płatności, aby uzyskać korzyści sprzeczne z celami danego systemu wsparcia. Natomiast zgodnie z art. 30 rozporządzenia Rady (WE) Nr 73/2009 z 19 stycznia 2009 r. ustanawiającego wspólne zasady dla systemów wsparcia bezpośredniego dla rolników w ramach wspólnej polityki rolnej i ustanawiające określone systemy wsparcia dla rolników (...) (Dz. U. UE. L. 2009.30.16) nie dokonuje się żadnych płatności na rzecz beneficjentów, w odniesieniu do których ustalono, że sztucznie stworzyli warunki wymagane do otrzymania takich płatności, aby uzyskać korzyści sprzeczne z celami danego systemu wsparcia.

Jednocześnie organ odwoławczy wskazał, że pozyskane przez organy ARiMR,

w toku prowadzonych postępowań o przyznanie płatności dane, zawarte przede wszystkim w Zintegrowanym Systemie Zarządzania i Kontroli (ZSZiK), pozwoliły na ustalenie, że strona niniejszego postępowania (tak jak inne podmioty enumeratywnie wymienione w decyzji organu I instancji) jest podmiotem sztucznym, wykreowanym na potrzeby uzyskania dotacji ze środków unijnych.

Ponadto P. M. został zarejestrowany w ewidencji producentów jako osoba fizyczna prowadząca gospodarstwo rolne oraz dodatkowo jako wspólnik 90 podmiotów, w tym spółek z ograniczoną odpowiedzialnością i spółek cywilnych, które uzyskały odrębne wpisy do ewidencji producentów. Prowadzi również działalność gospodarczą pod nazwą [...]oraz jest właścicielem [...] S.A.

W dalszej części uzasadnienia Dyrektor ARiMR wywiódł, iż podmioty te są powiązane ze sobą osobowo poprzez wymienione wyżej osoby P. M., R. M. oraz D. M.. Przemawia za tym zarówno struktura organizacyjna spółek, w których wymienione osoby mają bezpośredni wpływ na funkcjonowanie spółki albo bezpośrednio, będąc jej wspólnikami bądź pełniąc inne funkcje umożliwiające im prowadzenie spraw spółki, np. prokurenta lub prezesa zarządu, względnie pośrednio, gdzie jako wspólnik występuje inna spółka, której wspólnikami są wymienione osoby. W dacie wydawania decyzji organu I instancji P. M. występuje jako wspólnik, prezes zarządu, prokurent lub pełnomocnik ponad 90 spółek ubiegających się o płatności w ramach wspólnej polityki rolnej.

Organ odwoławczy wskazał ponadto na okoliczność, że w [...] spółkach, spośród [...] funkcjonujących w 2012 r., podano jedno konto bankowe w [...] Banku o nr [...], należące do P. M. i jego syna D. M.. Wymieniony numer konta figurował także w ewidencji producentów prowadzonej dla [...] sp. z o.o. Nadto konto podane do przelewu płatności nie należało do Spółki – jego właścicielem był D. M..

Zaznaczył, iż również organizacyjnie wymienione podmioty nie wykazywały odrębności i samodzielności, bowiem poszczególne działki ewidencyjne stanowiące składnik gospodarstwa rolnego były w kolejnych latach deklarowane przez kolejne spółki, które swobodnie przenosiły miedzy sobą posiadanie działek, legitymując to umowami przeniesienia posiadania podpisanymi na ogół przez P. M..

Oceniając zebrany materiał dowodowy organ odwoławczy wskazał, iż

z dokumentów dostarczonych przez stronę wynika m.in., iż P. M. jako wspólnik [...] sp. z o.o. za pośrednictwem prezesa D. M. zlecał wykonywanie prac P. M. (właścicielowi firmy [...]). Nadto materiał siewny został zakupiony od [...], a pozostałości po zbiorach P. M. sprzedał [...] sp. z o.o., wystawiając fakturę jako prezes zarządu strony postępowania, podczas gdy według danych posiadanych przez organa ARiMR zawartych we wniosku o wpis do ewidencji producentów prezesem zarządu strony postępowania jest D. M..

W świetle powyższego, organ odwoławczy stwierdził, że grunty rolne zgłaszane przez stronę postępowania (oraz inne wskazane przez organ I instancji podmioty) były zarządzane przez tą samą osobę – P. M., a grunty zgłaszane do płatności przez P. M. oraz spółki wskazane przez organ I instancji, nie stanowią odrębnych gospodarstw, nie są samodzielne, lecz powiązane ze sobą ekonomicznie

i technologicznie.

Takie ukształtowanie stosunków osobowych, ekonomicznych i technologicznych stanowi w ocenie organu działanie zorganizowane, celowe, zmierzające do obejścia regulacji dotyczących modulacji płatności. W celu obejścia przepisów dotyczących modulacji płatności P. M. dokonał sztucznego podziału gospodarstwa rolnego tworząc podmioty faktyczne zarządzane przez niego, a formalnie występujące

o płatności jako odrębni rolnicy. Dyrektor ARiMR stwierdził, iż takim podmiotem jest także skarżąca spółka.

W konsekwencji organ odwoławczy uznał za prawidłową odmowę stronie przyznania płatności rolnośrodowiskowej, w oparciu o § 2 rozporządzenia rolnośrodowiskowego związku z art. 4 ust. 8 rozporządzenia Komisji nr 65/2011.

Końcowo organ odwoławczy dodał, iż wiadomym jest mu z urzędu, że na dzień wydawania decyzji siedziby spółek występujących do ARiMR o dopłaty unijne,

w których to spółkach P. M. jest bądź wspólnikiem bądź prezesem lub prokurentem, przenoszone są do innych lokalizacji (po całej Polsce), co organ odwoławczy ocenił jako działanie w celu zmiany właściwości miejscowej m.in. organów ARiMR mające spowodować nie tylko przewlekłość postępowań, ale przede wszystkim chaos w działaniach organów ARiMR.

Natomiast wyzbycie przez P. M. statusu wspólnika w [...] spółkach nie pozbawia logiki rozumowania organu I instancji w przedmiotowej sprawie.

Podkreślił, że analiza schematu działania wykazana przez organ I instancji, fakt, że mnożenie spółek zarządzanych de facto formalnie i realnie przez P. M. i ponadto swobodne przekazywanie gruntów rolnych (również deklarowanych w ramach niniejszego postępowania) służyć miało określonemu celowi tj. obejściu przepisów prawa. Dlatego też, przy posiadanych przez organ I instancji informacjach z systemu ZSZiK, ewentualne zeznania świadków nie miałyby znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy.

Jednocześnie organ odwoławczy wskazał, iż nie kwestionuje, że spółka prowadzi działalność gospodarczą na własną rzecz i ryzyko. Jednak w świetle zgromadzonego materiału dowodowego uznał, że jest ona jedynie częścią większego gospodarstwa zarządzanego przez tą samą grupę osób (w tym przede wszystkim P. M.). Dlatego też zgłaszanie przez stronę postępowania dowodu ze świadków miało na celu jedynie przedłużenie postępowania.

Na koniec uzasadnienia swojego rozstrzygnięcia organ odwoławczy wyjaśnił, że zasada określona w art. 21 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (Dz.U. z 2007 r. Nr 64, poz. 427) stanowi odejście od zasady prawdy obiektywnej wyrażonej w części 2 art. 7 k.p.a. Obowiązek ten został ograniczony jedynie do rozpatrzenia materiału dowodowego (całego), wskazanego we wniosku oraz innych dokumentach dołączonych przez wnioskodawcę i innych uczestników postępowania.

Skarżąca, w skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosła o uchylenie decyzji organów obu instancji oraz o zasądzenie kosztów postępowania, zarzucając organom brak staranności przy zbieraniu dowodów, ustalaniu stanu faktycznego i popełnienie fundamentalnych błędów faktycznych, ustaleniach

w oparciu o źle metodycznie zgromadzone dowody, błędną, arbitralną i dowolną ocenę materiału dowodowego, nieprzeprowadzenie dowodów żądanych przez skarżącą oraz nieuzasadnione zastosowanie art. 4 ustęp 8 rozporządzenia Komisji nr 65/2011.

W uzasadnieniu autor skargi podniósł, że decyzje oparto na błędnej wykładni artykułu art. 4 ust. 8 rozporządzenia Komisji WE 65/2011. Dla zastosowania normy art. 4 ust. 8 rozporządzenia Komisji Nr 65/2011 konieczne jest kumulatywne zaistnienie dwu okoliczności, które organ winien wykazać. Po pierwsze, zaistnienia ogółu obiektywnych okoliczności, z których wynika, że pomimo formalnego poszanowania przesłanek przewidzianych w stosownych uregulowaniach cel realizowany przez te uregulowania nie został osiągnięty, a po drugie, wystąpienia subiektywnego elementu w postaci woli uzyskania korzyści wynikającej z uregulowań Unii poprzez sztuczne stworzenie wymaganych dla jej uzyskania przesłanek (punkty 29-31 wyroku). Co do elementu obiektywnego przez cele realizowane przez te uregulowania należy rozumieć odpowiednie zapisy określone w rozporządzeniu nr 1698/2005. Samo twierdzenie organu, iż beneficjent miał zamiar obejść ograniczenia określone w ustawodawstwie krajowym nie pozwala samo w sobie wykluczyć, że działalność wnioskodawcy przyczyni się do osiągnięcia celów zamierzonych przez rozporządzenie nr 1698/2005 (punkty 32-38 wyroku ETS). Organ musi udowodnić wyłączny zamiar strony, ustalić tym samym jej wolę (punkty 41-43 wyroku).

Organy uznały a priori jak podkreślono, że celem spółki było ominięcie prawa, bez próby zbadania rzeczywistego celu, zamiaru i woli wnioskodawcy. Świadczy o tym również bezpodstawne nieuwzględnienie przez organy wniosków dowodowych składanych przez stronę. Dlatego należy wskazać, że praktyka stosowania tak nieprecyzyjnych i niejednoznacznych przepisów świadczy, iż w rzeczywistości tworzą one jedynie szkielet instytucji prawnej, której treść w istotnym stopniu zostaje ukształtowana dopiero w praktyce (vide również rozważania Trybunału Konstytucyjnego w wyroku SK 18/09 z dnia 18 lipca 2013 r.). Z powyższych przyczyn wskazane przepisy, a szczególnie sposób ich stosowania przez organy w sprawie, nie spełniają wymagań wzorca wywodzonego z art. 2 Konstytucji RP.

Zdaniem skarżącej, w niniejszej sprawie działalność wnioskodawcy, co w ogóle pominęły organy przyczynia się do osiągnięcia celów zamierzonych przez rozporządzenie nr 1698/2005 i nie jest sprzeczna z żadnym z celów wsparcia zakreślonym przez prawodawcę. Powyższe stwierdzenie jest kluczowe o tyle, że wyklucza zastosowanie omawianego art. 4 ust. 8 rozporządzenia Komisji nr 65/2011

i skutkuje koniecznością uchylenia skarżonych decyzji.

Wyrokiem z dnia 5 listopada 2014 r., sygn. akt VIII SA/Wa 851/14, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, po rozpoznaniu sprawy ze skargi [...] spółki

z ograniczoną odpowiedzialnością w B. (następcy [...] sp. z o.o.), na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji

i Modernizacji Rolnictwa w W. z dnia [...] lipca 2014 r., wydanej w przedmiocie odmowy przyznania płatności rolnośrodowiskowej na 2012 rok, uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Kierownika Biura Powiatowego ARiMR

w B. z dnia 13 grudnia 2013 r., uzasadniając swoje rozstrzygnięcie

w sprawie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.; dalej: p.p.s.a.).

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznając skargę kasacyjną Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego ARiMR, wyrokiem z 4 sierpnia 2016 r.

w sprawie sygn. akt II GSK 468/15, uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie.

Naczelny Sąd Administracyjny nie podzielił krytycznego stanowiska Sądu

I instancji co do zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego. Zasygnalizował, że również powiązania personalne i własnościowe pomiędzy odrębnymi pod względem prawnym podmiotami prawa zajmującymi się działalnością rolniczą nie dają podstawy do przyjęcia, że faktycznie te podmioty nie są od siebie fatycznie niezależne w swej działalności.

Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego podane w zaskarżonych decyzjach informacje pochodzące ze Zintegrowanego Systemu Zarządzania i Kontroli, niebudzące wątpliwości co do ich treści, nie kwestionowane przez stronę skarżącą

i przez Sąd I instancji, dotyczące powiązań personalnych, majątkowych i funkcjonalnych pomiędzy spółką [...], a innymi podmiotami, stanowią natomiast istotne wskazanie, że zachodzi nadużycie prawa, polegające na stworzeniu sztucznych warunków do uzyskania płatności w rozumieniu art. 4 ust. 8 rozporządzenia Komisji nr 65/2011. Z tych przyczyn Naczelny Sąd Administracyjny nie podzielił stanowiska Sądu

I instancji co do tego, że zarzut uczestniczenia przez spółkę [...] w stworzeniu sztucznych warunków w celu uzyskania korzyści sprzecznych z celami systemu wsparcia nie znajduje wystarczającego oparcia w materialne dowodowym przedstawionym Sądowi.

Sąd I instancji powinien odpowiedzieć na pytania: po pierwsze - czy stworzenie przez osoby powiązane rodzinnie i kapitałowo wielu spółek aplikujących o płatności tego samego rodzaju do deklarowanych przez nie nieruchomości rolnych o obszarach kwalifikujących je w przedziałach o wysokich stawkach płatności, w systemie stawek degresywnych, a nawet zerowych po przekroczeniu określonej powierzchni gospodarstwa, nie świadczy o wykreowaniu obiektywnych okoliczności, uniemożliwiających realizację celu regulacji prawnych, przewidujących te płatności. Odczytanie tych celów powinno uwzględniać również przepisy prawa krajowego.

W przypadku płatności rolnośrodowiskowej przepisy rozporządzenia MRiRW z 26 lutego 2009r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007 – 2013, które ustalają zasadę : mniejsza łączna powierzchnia działek deklarowanych do płatności – wyższa stawka płatności (§ 14 ust. 1).

Po drugie – czy istniejące wielorakie więzi pomiędzy kilkudziesięcioma podmiotami ubiegającymi się o takie same płatności, przejawiające się również np.

w zbieżności ich adresów, istnieniu wspólnego dla wielu z nich konta bankowego,

a także w "wymianie" między nimi działek zgłaszanych do płatności, nie świadczą

o koordynacji tych działań podejmowanych w ramach powiązanych ze sobą podmiotów, ich zmowie w dążeniu do uzyskania korzyści wynikających z obejścia kwotowych

i obszarowych ograniczeń dopłat wskutek zadeklarowania do dopłat wielu podzielonych gospodarstw o mniejszej powierzchni. Zaznaczył, że z okoliczności sprawy nie wynika, aby istniały jakieś inne racjonalne powody przemawiające za tworzeniem przez wąską grupę osób powiązanych ze sobą rodzinnie tak dużej liczby spółek prowadzących działalność gospodarczą tego samego rodzaju i ubiegających się o takie same płatności.

Ponownie rozpoznając skargę na decyzję z [...] stycznia 2014 r. Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego ARiMR, Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:

Rozpoznając ponownie skargę, Sąd uznał, że jest ona niezasadna.

Zgodnie z art. 190 p.p.s.a., Sąd, któremu sprawa została przekazana, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny.

W pierwszej kolejności zaznaczyć należy, na stan prawny w zakresie przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007 – 2013 został unormowany rozporządzeniem Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2013 r. (Dz. U. 2013 poz. 361 ze zm. ), wydanym w oparciu o art. 29 ust. 1 pkt 1 i ust. 1 a ustawy z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (Dz. U. z 2013 r. poz. 173. ze zm.), dalej: "ustawa o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich".

Zgodnie z § 2 ust. 1 ww. rozporządzenia MRiRW płatność rolnośrodowiskową przyznaje się rolnikowi w rozumieniu art. 2 lit. a rozporządzenia Nr 73/2009, jeżeli:

1) został mu nadany numer identyfikacyjny w trybie przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności,

2) łączna powierzchnia posiadanych przez niego działek rolnych w rozumieniu przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności, na których jest prowadzona działalność rolnicza w rozumieniu art. 2 lit. c rozporządzenia nr 73/2009, wynosi co najmniej 1 ha,

3) realizuje 5-letnie zobowiązanie rolnośrodowiskowe, o którym mowa w art. 39 rozporządzenia Rady (WE) Nr 1698/2005 z dnia 20 września 2005 r. w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) (Dz. Urz. UE L 277 z 21.10.2005, str. 1, ze zm.), obejmujące wymogi wykraczające ponadpodstawowe wymagania, w ramach określonych pakietów i ich wariantów, zgodnie z planem działalności rolnośrodowiskowej, na gruntach, na których rolnik zadeklarował realizację tego zobowiązania we wniosku o przyznanie pierwszej i kolejnych płatności rolnośrodowiskowych,

4) spełnia warunki przyznania płatności rolnośrodowiskowej w ramach określonych pakietów lub ich wariantów określone w rozporządzeniu.

Rolnikiem w rozumieniu art. 2 lit. a rozporządzenia Nr 73/2009 określa się natomiast osobę fizyczną lub prawną lub grupę osób fizycznych lub prawnych, bez względu na status prawny takiej grupy i jej członków w świetle prawa krajowego, których gospodarstwo znajduje się na terytorium Wspólnoty, określonym w art. 299 Traktatu, oraz która prowadzi działalność rolniczą.

Natomiast gospodarstwo zgodnie z art. 2 lit. b rozporządzenia Nr 73/2009 rozumiane jest jako wszystkie jednostki produkcyjne zarządzane przez rolnika znajdujące się na terytorium tego samego państwa członkowskiego.

Wyjaśnić jeszcze należy, że "działalność rolnicza" w myśl art. 2 lit. c rozporządzenia Nr 73/2009 oznacza z kolei produkcję, hodowlę lub uprawę produktów rolnych, włączając w to zbiory, dojenie, chów zwierząt oraz utrzymywanie zwierząt do celów gospodarskich, lub utrzymywanie gruntów w dobrej kulturze rolnej zgodnej

z ochroną środowiska, zgodnie z art. 6.

Istota sporu w sprawie niniejszej sprowadza się do dokonania przez Sąd oceny, czy w okolicznościach kontrolowanej sprawy organy orzekające dokonały prawidłowego ustalenia, że utworzenie skarżącej spółki, (jak również innych spółek z o.o. spółek cywilnych), które złożyły wnioski o płatności w roku 2012 r. (płatności obszarowe, płatności ONW i płatności rolnośrodowiskowe) - nastąpiło w celu uzyskania korzyści

w sposób sprzeczny z celami prawa wspólnotowego, co stanowiło podstawę odmowy przyznania skarżącej pomocy (płatności rolnośrodowiskowej ) na podstawie art. 4 ust. 8 rozporządzenia Komisji (UE) Nr 65/2011.

Materialnoprawną podstawę zaskarżonego rozstrzygnięcia stanowił bowiem, jak wynika z uzasadnienia zaskarżonej decyzji przywołany art. 4 ust. 8 rozporządzenia Nr 65/2011, zgodnie z którym nie dokonuje się żadnych płatności na rzecz beneficjentów, w odniesieniu do których ustalono, że sztucznie stworzyli warunki wymagane do otrzymania takich płatności, aby uzyskać korzyści sprzeczne z celami danego systemu wsparcia. Przepis ten stanowi zatem generalną klauzulę pozwalającą organom administracji publicznej przeciwdziałać obejściu prawa przez podmioty, celem uzyskania przez nich korzyści wbrew intencjom ustawodawcy unijnego.

W tym miejscu wskazać należy, że obejście prawa dotyczy sytuacji, gdy działanie danej osoby zmierza do innego niż typowe w danych okolicznościach, wynikających

z przepisów prawa, ukształtowania stosunków faktycznych lub prawnych po to tylko, by osiągnąć zamierzony przez taką osobę skutek prawny. Podkreślić trzeba także, że obejście prawa (nadużycie prawa) nie może skutkować ochroną prawną podmiotu, który sztucznie kreuje okoliczności uzasadniające stosowanie danej normy przyznającej określoną korzyść finansową i wiąże się to z sankcją wykluczenia możliwości skorzystania z tego prawa przez ten podmiot, o czym orzekł Trybunał Sprawiedliwości UE w wyroku z dnia 16 marca 2006 r. sygn. C-94/05 Emsland-Stärke GmbH przeciwko Landwirtschaftskammer Hannover (pkt 52-53) (patrz: LEXIS.pl nr 405322).

Rozporządzenie Komisji (UE) Nr 65/2011 nie definiuje ściśle pojęcia "sztucznych warunków". Zauważyć należy, że problematyka obchodzenia prawa była przedmiotem szerszych rozważań Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej. Dlatego też przy interpretowaniu powyższego pojęcia należy posłużyć się ocenami zawartymi w wyroku Trybunału Sprawiedliwości z dnia 12 września 2013 r. w sprawie C-434/12 (Słynczewa siła EOOD przeciwko Izpylnitelen direktor na Dyrżawen fond "Zemedelie" - Razplasztatelna agencja), który dotyczy właśnie wykładni art. 4 ust. 8 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 65/2011.

Zatem dokonując interpretacji ww. przepisu (przepisu art. 4 ust. 8 rozporządzenia nr 65/2011) trzeba mieć na względzie, że Trybunał Sprawiedliwości (w wyroku z dnia 12 września 2013 r., sygn. akt C-434/12) orzekł, że:

1. przepis ten należy interpretować w ten sposób, że przesłanki stosowania tego przepisu wymagają istnienia elementu obiektywnego i elementu subiektywnego.

W ramach pierwszego z tych elementów do sądu odsyłającego należy rozważenie obiektywnych okoliczności danego przypadku pozwalających na stwierdzenie, że nie może zostać osiągnięty cel zamierzony przez system wsparcia Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW). W ramach drugiego elementu do sądu odsyłającego należy rozważenie obiektywnych dowodów pozwalających na stwierdzenie, że poprzez sztuczne stworzenie warunków wymaganych do otrzymania płatności z sytemu wsparcia EFRROW ubiegający się

o taką płatność zamierzał wyłącznie uzyskać korzyść sprzeczną z celami tego systemu. W tym względzie sąd odsyłający może oprzeć się nie tylko na elementach takich jak więź prawna, ekonomiczna lub personalna pomiędzy osobami zaangażowanymi

w podobne projekty inwestycyjne, lecz także na wskazówkach świadczących o istnieniu zamierzonej koordynacji pomiędzy tymi osobami.

2. artykuł 4 ust. 8 rozporządzenia nr 65/2011 należy interpretować w ten sposób, iż stoi on na przeszkodzie temu, by wniosek o płatność z systemu wsparcia Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) został oddalony jedynie na tej podstawie, że projekt inwestycyjny, ubiegający się

o skorzystanie z pomocy w ramach tego systemu, nie wykazuje niezależności funkcjonalnej lub że istnieje więź prawna między ubiegającymi się o taką pomoc, jednak przy braku uwzględnienia innych elementów obiektywnych rozpatrywanego przypadku.

Wyrok w sprawie C - 434/12 określa prawidłowy sposób postępowania przez organy ARiMR przy ocenie wystąpienia przesłanek z art. 4 ust. 8 rozporządzenia Komisji (WE) nr 65/2011. Wobec tego do stwierdzenia stworzenia przez beneficjenta sztucznych warunków uzasadniających odmowę przyznania płatności konieczne jest wykazanie łącznego wystąpienia elementu obiektywnego (ogółu obiektywnych okoliczności, z których wynika, że pomimo formalnego poszanowania przesłanek przewidzianych w stosownych uregulowaniach, cel realizowany przez te uregulowania nie został osiągnięty) i subiektywnego (wola uzyskania korzyści wynikającej

z uregulowań Unii Europejskiej poprzez sztuczne stworzenie wymaganych dla jej uzyskania przesłanek).

Do dokonania oceny, czy doszło do stworzenia sztucznych warunków

w rozumieniu przepisu rozporządzenia Komisji (WE) nr 1975/2006 – co podkreślić należy, konieczna jest ocena działania także na etapie tworzenia tych podmiotów,

a więc nie tylko działań samego beneficjenta, tj. utworzonej spółki, ale i podmiotów tworzących tę spółkę w ewentualnym celu uzyskania korzyści. W przeciwnym razie niemożliwe byłoby uwzględnienie całości okoliczności sprawy dla oceny obiektywnego

i subiektywnego aspektu uznania stworzenia sztucznych warunków dla otrzymania płatności.

W ocenie Sądu Dyrektor ARiMR w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji dokonał analizy przepisu art. 4 ust. 8 rozporządzenia Komisji (WE) nr 65/2011 w obu aspektach: obiektywnym i subiektywnym, wskazując na ustalenia stanu faktycznego, że utworzona spółka nie posiada odrębnego kierownictwa, nie jest wyodrębniona pod względem technicznym i ekonomicznym, jest ściśle powiązana osobowo, rodzinnie

i kapitałowo, nie prowadzi działalności rolniczej we własnym imieniu i na swoją rzecz. Została utworzona tylko w celu pobierania zwiększonych dopłat do gruntów rolnych poprzez sztuczny podział gospodarstwa rolnego, stwarzający pozory prowadzenia działalności rolniczej przez wiele podmiotów na gruntach tworzących w rzeczywistości jedno gospodarstwo rolne.

Organy obu instancji dokonując analizy zebranego i zgromadzonego materiału dowodowego w sprawie, zasadnie, w przekonaniu Sądu, doszły do przekonania, że występując o przyznanie płatności na 2012 r., spółka nie prowadziła rzeczywistej działalności rolniczej, o czym świadczą okoliczności utworzenia przez P. M., R. M., D. M. w 2012 r. - [...] spółek ubiegających się o płatności. Wspólnikami spółki [...] są P. M. i D. M., w skład zarządu wchodziły osoby powiązane ze sobą rodzinnie, Prezesem Zarządu jest D. M.. Dodatkowo P. M. prowadzi działalność gospodarczą pod nazwą [...], a także jest właścicielem [...] S.A. Ponadto P. M., R. M. w poszczególnych, kolejnych latach tworzyli nowe spółki, których byli jedynymi współwłaścicielami, ich syn D. M. także został zarejesrtowany w ewidencji producentów jako osoba fizyczna prowadząca gospodarstwo rolne oraz dodatkowo jako wspólnik [...] spółek z o.o.,

w których z P. M. są jedynymi wspólnikami, zaś dwie z nich ([...] sp. z o.o. i [...] sp. z o.o.) są jedynymi wspólnikami [...] spółek z o.o., utworzonych w 2013 r. przez ww. Z przedstawionej analizy zaskarżonej decyzji, nie zanegowanej skutecznie przez skarżąca, wynika, że w 2012 r. P. M. był wspólnikiem (pośrednio lub bezpośrednio) we wszystkich spółkach, które ubiegały się

o płatności rolnośrodowiskowe do łącznej powierzchni [...] ha w pakiecie 2 oraz do [...] ha w pakiecie 3.

W sytuacji złożenia jednego wniosku o przyznanie płatności rolnośrodowiskowych na 2012 r. – P. M. otrzymałby zgodnie

z obowiązującymi przepisami prawa krajowego, zmodulowana płatność. Na zakończenie tej części wywodów dodać należy, że z umów spółek cywilnych oraz odpisów z KRS w zakresie spółek z o.o., wynika, że spółki są powiązane ze sobą osobowo przez następujące osoby: P. M., R. M. i D. M..

Powyższe okoliczności należy uznać za obiektywne. Jest to ponadto działanie obchodzące prawo i nie zasługujące na uwzględnienie. Zawiązywanie przez P. M. tak wielu spółek cywilnych i spółek z o.o., a następnie dzielenie posiadanego areału na mniejsze gospodarstwa – nie może zostać uznane za działanie pozostające w zgodzie z celem przepisów regulujących wspieranie rolników gospodarujących w niekorzystnych warunkach.

Nie bez znaczenia pozostaje, że działki, do których o płatności na rok 2012 wystąpiła strona były swobodnie przekazywane, w dacie wydania zaskarżonej decyzji

w miejsce spółki [...] weszła spółka [...] sp. z o.o., której wspólnikami są M. P., D. M. (syn P.), M. M. (córka R. i P.), [...]Sp. z o.o., której prezesem jest D. M..

Nie budzi wątpliwości Sądu, iż w przypadku ustalenia faktu stworzenia sztucznych warunków do uzyskania pomocy, wymienione przepisy uzasadniają odmowę jej przyznania. Sama okoliczność stworzenia sztucznych warunków do przyznania unijnej pomocy finansowej jest wynikiem logicznego podsumowania zdarzeń wywołanych przede wszystkim działaniem zainteresowanej strony ubiegającej się o tę pomoc, jak też logiczną oceną okoliczności wynikających z innego wniosku, innego podmiotu, czy też innego faktu i zdarzenia ustalonego w sprawie. Tak też było

w przedmiotowej sprawie. Prawidłowej oceny działalności skarżącej, ubiegającej się

o przyznanie płatności, dokonał organ odwoławczy, czemu dał wyraz w zaskarżonej decyzji.

Zasadnie zatem organ odwoławczy wskazuje, że tworzenie wielu podmiotów prawa krajowego przez tą samą osobę lub grupę osób fizycznych i prawnych

i jednoczesne ubieganie się o przyznanie płatności w ramach poszczególnych jednostek zarządzanych przez ten sam podmiot jest postrzegane jako stworzenie sztucznych warunków w celu uzyskania korzyści sprzecznych z celem wsparcia.

W szczególności w taki sposób dochodzi do próby ominięcia przepisów modulacyjnych (ograniczenie kwoty płatności w zależności od deklarowanej do płatności powierzchni działek rolnych) wprowadzonych w związku z realizacją celu systemu Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich, jakim jest zrównoważony rozwój tych obszarów.

Powyższe okoliczności zostały prawidłowo ustalone w niniejszej sprawie.

Ponadto w ocenie Sądu organy zebrały kompletny materiał dowodowy i na jego podstawie poczyniły prawidłowe, a tym samym trafne ustalenia faktyczne dotyczące nie tylko sposobu tworzenia spółek, ale i porozumień w sprawie przeniesienia posiadania deklarowanych do płatności działek do 2012 r. Słusznie zauważyły organy, iż przeniesienia posiadania działek, miały stanowić jedynie formalny tytuł prawny do pozornego wydzielenia gruntów spółki, których P. M. występując we własnym imieniu nie otrzymałby. Przeanalizowały szczegółowo przedstawione

w sposób tabelaryczny w uzasadnieniu decyzji organu I instancji, a w pełni zaakceptowane przez organ odwoławczy, istniejące powiązania osobowe, rodzinne, majątkowe, pełnione przez P. M. funkcje w spółkach, okoliczności podania w większości utworzonych spółkach (w [...] na [...]) konta bankowego P. M. lub jego syna D. M., rejestracji tworzonych podmiotów na przestrzeni lat 2006 - 2012 pod kątem wskazywania siedziby spółek tożsamych z miejscem zamieszkania skarżącego. Organy zaznaczyły także, że P. M. poprzez firmę [...] wykonywał usługi rolnicze na rzecz podmiotów, w których był wspólnikiem lub pełnił inną funkcję.

Poza sporem w sprawie jest również, że skarżąca w żaden sposób nie podważyła ustaleń organu, nie zakwestionowała, że utworzone nowe podmioty - spółki, składające wnioski o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej dotyczące gruntów położonych w różnych regionach kraju, w miejscu zgłoszonych do płatności działek nie posiadały siedziby, żadnych środków produkcji, maszyn, budynków czy urządzeń.

W przekonaniu Sądu nie sposób uznać za uzasadnioną konieczność powoływania kolejnej spółki, skoro ta nie posiada maszyn, urządzeń czy budynków służących do przechowywania urządzeń czy zbiorów, a jedynie zleca wykonywanie prac przeważnie tym samym podmiotom zewnętrznym, w różnych miejscach na terenie kraju. Skarżąca nie wykazała też sposobu ewidencjonowania i wykorzystania środków pochodzących

z otrzymanych za poprzedni rok dopłat. Ponadto zakup (prosa), sprzedaż pozostałości po zbiorach, czy wykonywanie usług skoncentrowany był w obrębie tych samych spółek, zaś strona skarżąca nie uzasadniła słuszności i efektywności takiej działalności.

Konsekwencją stworzenia wielu podmiotów było przyznanie do jednego gospodarstwa wielokrotnie wyższego wsparcia, niż wynikałoby to z przepisów. Złożenie jednego wniosku przez P. M. o przyznanie płatności w poszczególnych pakietach, skutkowałoby otrzymaniem płatności w dużo mniejszej wysokości, niż

w przypadku złożenia odrębnych wniosków przez kilkadziesiąt podmiotów (spółek).

Zatem uznać należy, że prawidłowo oceniony został w sprawie również element subiektywny stworzenia sztucznych warunków wymaganych do otrzymania płatności, celem utworzenia których było wyłącznie uzyskanie korzyści sprzecznej z celami całego systemu wsparcia. Działalność spółki w istocie była prowadzona na rachunek P. M. i osób powiązanych z nim rodzinnie, choć pod względem formalnym ryzyko prowadzonej przez nią działalności, jak również przez inne spółki cywilne i spółki z o.o., tworzone przez P. M. oraz osoby powiązane z nim rodzinnie, obciążały te spółki. Wynikający w tej sprawie mechanizm działania wskazuje, zdaniem Sądu, na zamierzoną już w momencie powoływania spółek koordynację stworzenia sztucznych charakterem warunków wymaganych do otrzymania płatności.

W rozpatrywanym przypadku mamy do czynienia z gospodarstwem zarządzanym przez P. M. działającego w ramach powiązań rodzinnych.

W tym miejscu zasygnalizować należy, że wysokość należnej płatności rolnośrodowiskowej powiązana jest z powierzchnią zgłoszonych do pomocy gruntów, przy czym rozporządzenie określa przedziały dotyczące powierzchni działek,

a przynależność do przedziału o wyższej powierzchni powoduje zmniejszenie procentu należnej płatności (§ 14 ust. 1 rozporządzenia rolnośrodowiskowego - rozporządzenia MRiRW z 26 lutego 2009 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007 – 2013, które ustalają zasadę : mniejsza łączna powierzchnia działek deklarowanych do płatności – wyższa stawka płatności ). Pomoc finansowa z tytułu płatności rolnośrodowiskowej zależna jest więc od wielkości gospodarstwa, a mniejsze gospodarstwa dostają wyższą pomoc.

Jak wynika z powyższego uregulowania krajowego, wsparcie z tytułu płatności rolnośrodowiskowej z samej istoty skierowane jest przede wszystkim do małych

i średnich gospodarstw. Jest to pomoc wieloletnia, wypłacana corocznie według określonego systemu skonstruowanego degresywnie. Każde państwo członkowskie określa stawki płatności. Ustalanie górnych limitów środków przypadających na jedno gospodarstwo rolne ma na celu przeciwdziałanie nadmiernemu kumulowaniu środków w gospodarstwach wielkoobszarowych. Rolnictwo ekologiczne, z racji konieczności stosowania określonych metod uprawy, w warunkach polskich raczej dotyczy gospodarstw o areale nie przekraczającym 100 ha i inaczej na takiej wielkości powierzchni kształtuje się dochodowość oraz kosztowość.

Ominięcie przepisów dotyczących modulacji płatności, w ocenie Sądu, powoduje przyznanie płatności sprzeczne z celami wsparcia.

W zaistniałym stanie faktycznym nie może być mowy o poprawie konkurencyjności rolnictwa poprzez wspieranie restrukturyzacji, rozwoju i innowacji na terenie, który spółka wskazała we wniosku o przyznanie przedmiotowej płatności. Również firma, z której usług spółka korzystała, zgodnie z przedstawionymi przez nią fakturami, protokołami zleceń wykonania usługi i umową o świadczenie usług, ma swoją siedzibę w B., poza terenem upraw zgłoszonych do płatności.

W tej sytuacji ww. okoliczności, a w szczególności mechanizm tworzenia spółek przez tę samą grupę osób, które to podmioty występują o te same płatności oraz zamierzona koordynacja pomiędzy tymi podmiotami pozwalają uznać, że oba elementy (obiektywny i subiektywny) stworzenia sztucznych warunków wymaganych do otrzymania płatności, aby uzyskać korzyści sprzeczne z celami systemu wsparcia,

o których mowa w wyroku TSUE z dnia 12 września 2013 r. w sprawie C – 434/12, zostały szczegółowo przeanalizowane i stwierdzone przez organy administracji

w przedmiotowej sprawie.

Zatem stwierdzić należy, że organy ARiMR dokonały prawidłowej wykładni art. 4 ust. 8 rozporządzenia Komisji (WE) nr 65/2011.

Posiadając dane ze Zintegrowanego Systemu Zarządzania i Kontroli (ZSZiK) organy zasadnie wywiodły, iż spółka nie była samodzielnym posiadaczem gospodarstwa rolnego, w skład którego wchodzą deklarowane do płatności działki rolne, tylko P. M. jest posiadaczem jednego, spójnego gospodarstwa rolnego, podzielonego pomiędzy poszczególne podmioty. Słusznie przyjęły, że P. M. (w ramach powiązań rodzinnych) prowadził działalność rolną wykonywaną w sposób zorganizowany, ciągły i na własny rachunek, uzyskiwał dochody i ponosił wydatki.

Zintegrowany System Zarządzania i Kontroli ma natomiast umocowanie

w ustawie z dnia 18 grudnia 2003 r. o krajowym systemie ewidencji producentów, gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności (Dz. U. z 2015 r., poz. 807). Ustawa powierza utworzenie i prowadzenie tego Systemu Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (art. 2), a więc podmiotowi, którego dokument sporządzony w przypisanej formie ma moc dokumentu urzędowego (art. 76 § 2 k.p.a.). System (ewidencję) prowadzi się w formie elektronicznej (art. 6 ustawy). Walor dokumentu urzędowego ma zatem ZSZiK funkcjonujący w postaci elektronicznej.

Jednocześnie, zdaniem Sądu, skarżąca nie wykazała w toku postępowania administracyjnego, aby istniały jakieś racjonalne powody przemawiające za tworzeniem przez wąską grupę osób powiązanych ze sobą rodzinnie tak dużej liczby spółek prowadzących działalność gospodarczą tego samego rodzaju i ubiegających się o takie same płatności. Twierdzenia skarżącej co do prowadzenia działalności w ramach poszczególnych spółek względami ekonomiczno-organizacyjnymi nie ma oparcia

w materiale dowodowym i jest niezrozumiałe wobec siedziby spółek w miejscu zamieszkania skarżącego, położenia zgłaszanych przez spółki działek do płatności (na terenie całej Polski), wykonywania usług na nieruchomościach (działkach) maszynami rolniczymi, które dojeżdżają niekiedy kilkaset kilometrów z siedziby firmy [...] P. M. w B..

Z punktu widzenia racjonalnego gospodarowania i prowadzenia gospodarstwa, działki danego gospodarstwa winny stanowić zorganizowaną całość, ponieważ programy wsparcia są realizowane w gospodarstwach, a nie na poszczególnych działkach ewidencyjnych. Zauważyć przy tym należy, że organy ARiMR nie kwestionują możliwości prawnego tworzenia wielu podmiotów w formie spółek cywilnych i z o.o., prowadzących działalność gospodarczą polegającą np. na uprawie zbóż, warzyw, roślin przemysłowych i innych upraw rolnych, chowie i hodowli bydła. Jednak sam fakt powołania do bytu prawnego spółki oraz dopełnienie wpisu jej do rejestru producentów rolnych nie świadczy sam w sobie, że w zamiarze jej założycieli ma ona objąć faktycznie w posiadanie dane grunty i istotnie będzie prowadzić na nich realną produkcję rolną.

Reasumując podane w zaskarżonych decyzjach informacje pochodzące ze Zintegrowanego Systemu Zarządzania i Kontroli, niebudzące wątpliwości co do ich treści, nie kwestionowane przez stronę skarżącą, dotyczące powiązań personalnych, majątkowych i funkcjonalnych pomiędzy spółką [...], a innymi podmiotami, stanowią istotne wskazanie, że zachodzi nadużycie prawa, polegające na stworzeniu sztucznych warunków do uzyskania płatności w rozumieniu art. 4 ust. 8 rozporządzenia Komisji nr 65/2011.

Ponadto istniejące wielorakie więzi pomiędzy kilkudziesięcioma podmiotami ubiegającymi się o takie same płatności, przejawiające się również np. w zbieżności ich adresów, istnieniu wspólnego dla wielu z nich konta bankowego, a także w "wymianie" między nimi działek zgłaszanych do płatności, świadczą o koordynacji tych działań podejmowanych w ramach powiązanych ze sobą podmiotów, ich zmowie w dążeniu do uzyskania korzyści wynikających z obejścia kwotowych i obszarowych ograniczeń dopłat wskutek zadeklarowania do dopłat wielu podzielonych gospodarstw o mniejszej powierzchni. Z okoliczności sprawy nie wynika bowiem, aby istniały jakieś inne racjonalne powody przemawiające za tworzeniem przez wąską grupę osób powiązanych ze sobą rodzinnie tak dużej liczby spółek prowadzących działalność gospodarczą tego samego rodzaju i ubiegających się o takie same płatności.

Definicja rolnika, gospodarstwa określona w art. 2 lit. a-c rozporządzenia Nr 73/2009 jest podyktowana celami Wspólnej Polityki Rolnej, a przede wszystkim zrównoważonym rozwojem obszarów wiejskich, który zgodnie z art. 3 Rozporządzenia Rady (WE) Nr 1698/2005 z dnia 20 września 2005 r. w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) (Dz. U. UE. L. 2005.277.1) jest misją Europejskiego Funduszu Rolnego na Rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFROW).

Poszczególne działania realizowane w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich winny zatem służyć realizacji powyższego, to jest przyczyniać się do zrównoważonego rozwoju tych obszarów, co zapisano również w punkcie 35 preambuły do rozporządzenia Nr 1698/2005 (cyt. "płatności rolnośrodowiskowe powinny nadal odgrywać znaczącą rolę we wspieraniu zrównoważonego rozwoju obszarów wiejskich").

Jak wskazano w pkt 25 preambuły rozporządzenia Nr 73/2009, systemy wsparcia w ramach WPR przewidują bezpośrednie wsparcie dochodów mające na celu zapewnienie odpowiedniego poziomu życia ludności wiejskiej. Cel ten jest ściśle związany z zachowaniem obszarów wiejskich. Aby przeciwdziałać każdemu niewłaściwemu przydzieleniu środków wspólnotowych, nie należy przekazywać płatności w ramach wsparcia rolnikom, którzy sztucznie stworzyli warunki niezbędne dla uzyskania takiego wsparcia.

Z tych też względów Sąd nie podzielił zarzutów Skarżącej odnoszących się do naruszenia wskazywanych w skardze przepisów prawa materialnego wynikających

z przepisów prawa krajowego i wspólnotowego.

Konkludując w ocenie Sądu nie doszło również do naruszenia przepisów postępowania w sposób mogący mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W toku postępowania wyjaśniającego organ I instancji zwracał się do spółki z wezwaniem do złożenia wyjaśnień i dokumentów na potwierdzenie prowadzenia przez spółkę odrębnego gospodarstwa rolnego. Brak przesłuchania świadków na podane przez stronę okoliczności nie podważa dokonanych prawidłowo ustaleń, co do stworzenia

z udziałem spółki [...], sztucznych warunków w celu uzyskania korzyści sprzecznych z celem wsparcia Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich. Działania grupy spółek połączonych ze sobą różnymi więzami nosiły znamiona obchodzenia prawa, o którym mowa w art. 4 ust. 8 rozporządzenia Komisji (WE) nr 65/2011.

Z treści mającego w sprawie zastosowanie przepisu art. 21 ust . 2 i 3 ustawy

o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich wynika, że w postępowaniu w sprawie dotyczącej przyznania pomocy organ, przed którym toczy się postępowanie :

1) stoi na straży praworządności;

2) jest obowiązany w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy;

3) udziela stronom, na ich żądanie, niezbędnych pouczeń co do okoliczności faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania;

4) zapewnia stronom, na ich żądanie, czynny udział w każdym stadium postępowania; przepisu art. 81 Kodeksu postępowania administracyjnego nie stosuje się.

Nadto (ust. 3) strony oraz inne osoby uczestniczące w postępowaniu, o którym mowa w ust. 2, są obowiązane przedstawiać dowody oraz dawać wyjaśnienia co do okoliczności sprawy zgodnie z prawdą i bez zatajania czegokolwiek; ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne.

Zdaniem Sądu organy orzekające w sprawie nie naruszyły powołanych przepisów, należy przy tym podkreślić, że art. 21 ust. 2 pkt 3 ustawy stanowi samodzielną podstawę udzielania stronom wyjaśnień i nie jest poprawne odwoływanie się w tej kwestii do przepisu k.p.a., który wobec szczególnej regulacji nie znajduje zastosowania (patrz wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 27 czerwca 2012 r. , sygn. akt II GSK 863/11, LEX nr 1217430).

Analiza akt wykazuje, że ustalenia organu znajdują odzwierciedlenie

w zgromadzonym materiale dowodowym w sprawie. Ocena tego materiału jest prawidłowa i logiczna, w sprawie zaś nie występuje, zarzucane skargą, przekroczenie granic swobodnej oceny materiału dowodowego, nie ma też nieuprawnionych wniosków wypływających z tej oceny.

Nadesłane przez skarżącą dokumenty zostały w sposób szczegółowy opisane

i ocenione przez Dyrektora Oddziału ARiMR, co znalazło odzwierciedlenie

w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Reasumując w ocenie Sądu, przyjęcie przez organy orzekające, że nastąpiło sztuczne tworzenie warunków w celu uzyskania korzyści finansowej, co pozostaje

w sprzeczności z celami prawa wspólnotowego i ma na celu ominięcie przepisów, jest

w pełni zasadne. Prawidłowo zatem organy te uznały, iż powyższe działanie skarżącej wyczerpało przesłanki art. 4 ust. 8 rozporządzenia Nr 65/2011.

W odniesieniu do zgłoszonego w załączniku do protokołu wniosku pełnomocnika skarżącego o wystąpienie ze sformułowanymi tam pytaniami prejudycjalnymi do TSUE, to zgodnie z art. 267 Traktatu o Funkcjonowaniu Unii Europejskiej Sąd ma taki obowiązek jedynie wówczas, kiedy według sądu orzekającego do rozstrzygnięcia sprawy konieczna jest wykładnia aktów przyjętych przez instytucje Unii. W ocenie Sądu, w przedmiotowej sprawie nie zachodziła uzasadniona wątpliwość co do wskazanego przepisu art. 4 ust. 8 rozporządzenia Komisji (UE) nr 65/2011.

Mając powyższe na uwadze Sąd uznał, że organy orzekające w przedmiotowej sprawie nie naruszyły przepisów prawa materialnego mających wpływ na wynik sprawy oraz przepisów procesowych w sposób mogący mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Na podstawie art. 151 p.p.s.a. Sąd oddalił skargę.