Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt II SA/Łd 84/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2021-03-10 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6139 Inne o symbolu podstawowym 613
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Ochrona środowiska
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono sprzeciw od orzeczenia wydanego na podstawie art.138 par.2 k.p.a.
Powołane przepisy: article: art. 138 par. 2, art. 145 par. 1 pkt 4, art. 149 par. 2, art. 151 par. 1 pkt 1
journal: Dz.U. 2020 poz 256
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.
article: art. 64e, art. 151a par. 2
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Dnia 10 marca 2021 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Robert Adamczewski (spr.) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 10 marca 2021 roku sprawy ze sprzeciwu A Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w W. od decyzji kasatoryjnej Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z [...] r., znak: [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji umarzającej postępowanie w sprawie ustalenia środowiskowych uwarunkowań dla przedsięwzięcia oddala sprzeciw. dc


UZASADNIENIE

II SA/Łd 84/21

Uzasadnienie

Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi wpłynął sprzeciw A Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w W. (dalej: skarżąca lub Spółka) od decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z [...] r. (znak: [...]) uchylającej w całości decyzję Burmistrza W. z [...] r. (znak: [...]) odmawiającą uchylenia decyzji organu z [...] r. (znak: [...]) umarzającej postępowanie w sprawie ustalenia środowiskowych uwarunkowań dla przedsięwzięcia polegającego na montażu wieży stalowej z wyposażeniem oraz instalacji radiotelekomunikacyjnej w W. przy ul. B 56, działka nr 218/24 (stacja bazowa C Sp. z o.o. [...]) i przekazującej sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji.

Z akt sprawy wynika, że 19 czerwca 2019 r. I.P. wystąpiła do Burmistrza W. z wnioskiem o wznowienie postępowania w sprawie zakończonej decyzją Burmistrza W. z [...] r. (znak: [...]) umarzającą postępowanie w sprawie ustalenia środowiskowych uwarunkowań dla przedsięwzięcia polegającego na montażu wieży stalowej z wyposażeniem oraz instalacji radiotelekomunikacyjnej w W. przy ul. B 56, działka nr 218/24 (stacja bazowa C Sp. z o.o. [...]). Organ uzasadnił ww. rozstrzygnięcie tym, że planowana inwestycja nie zalicza się do przedsięwzięć mogących zawsze znacząco, jak i potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, o których mowa w rozporządzeniu Rady Ministrów z 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (tj. Dz.U. z 2016 r., poz. 71). Swoje żądanie wnioskodawczyni oparła na przesłance z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., ponieważ będąc stroną ww. postępowania bez własnej winy nie brała w nim udziału. Przysługuje jej status strony, ponieważ jest właścicielką działki nr 218/62, która bezpośrednio graniczy z terenem inwestycji. I.P. wskazała, że "o wydanej decyzji dowiedziała się w dniu 25 maja 2019 r. w Urzędzie Gminy W. podczas zapoznawania się z aktami sprawy dotyczącej wydania przez Starostę [...] pozwolenia na budowę dla ww. inwestycji (sprawa znak: [...])".

Burmistrz W. postanowieniem z [...] lipca 2019 r. (znak: [...]) odmówił wznowienia postępowania w sprawie argumentując, że "nie zawiadamiał stron o wszczęciu postępowania środowiskowego, ponieważ brak było podstaw do jego wszczęcia z uwagi na kwalifikację przedsięwzięcia".

I. P. wniosła do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. zażalenie na powyższe postanowienie. Skarżąca wskazała, że wbrew twierdzeniom organu, postępowanie środowiskowe wszczął wniosek C Sp. z o.o. z siedzibą w W. W toku postępowania organ gromadził materiał dowodowy, a w rezultacie wydał decyzję administracyjną kończącą postępowanie. Powyższe wskazuje, że Burmistrz W. zobowiązany był do ustalenia kręgu stron postępowania i zawiadomienia ich o prowadzonej sprawie. Postanowieniem z [...] września 2019 r. (znak: [...]) Kolegium uchyliło zaskarżone rozstrzygnięcie i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji z uwagi na fakt, że organ pominął etap formalny i dokonał merytorycznej oceny podstawy wznowienia, uchybiając przepisom art. 149 § 2 k.p.a. w zw. z art. 150 § 1 k.p.a.

W rezultacie powyższego Burmistrz W. wznowił postępowanie w sprawie (postanowienie z [...] października 2020 r., znak: [...]) i w konsekwencji decyzją z [...] października 2020 r. (znak: [...]) odmówił uchylenia decyzji dotychczasowej z [...] r. (znak: [...]) wskazując, że z dokonanych ustaleń wynika, iż planowane przedsięwzięcie nie zalicza się do mogących potencjalnie znacząco, jak i zawsze znacząco oddziaływać na środowisko. Nie było zatem prawnie uzasadnione nałożenie na inwestora wymogu przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko bądź uzyskania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach.

Od powyższej decyzji I.P. wniosła odwołanie do Kolegium. Wskazała, że niedopuszczalne jest wszczynanie postępowania środowiskowego dla pozoru. W szczególności obowiązkiem organu było wystąpienie do organów specjalistycznych o wydanie stosownych opinii, które pozwoliłyby na dokonanie oceny wpływu inwestycji na środowisko, a także wszechstronne wyjaśnienie okoliczności sprawy mając na względzie stwierdzenie, czy przedsięwzięcie zalicza się do mogącego potencjalnie znacząco lub zawsze znacząco oddziaływać na środowisko, dla których wymagane jest uzyskanie decyzji środowiskowej.

Wspomnianą na wstępie decyzją Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. uchyliło decyzję w całości oraz przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji.

Zdaniem Kolegium analiza akt sprawy nie pozwala na uznanie, że w toku postępowania wznowieniowego organ I instancji dokonał zbadania zaistnienia przesłanki wznowieniowej z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., a w konsekwencji jej ewentualnego wpływu na zakończone postępowanie środowiskowe. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji brak jest informacji wskazujących w jaki sposób, czy w ogóle organ ustalił krąg stron postępowania środowiskowego zakończonego kwestionowaną decyzją i czy I. P. posiadała w nim przymiot strony i czy bez własnej winy nie brała w nim udziału.

Kolegium wskazało, że bezspornym jest, iż Burmistrz W. prowadził postępowanie środowiskowe na wniosek C Sp. z o.o. z siedzibą w W. Wydanie decyzji środowiskowej następuje bowiem na wniosek podmiotu planującego podjęcie realizacji przedsięwzięcia, co wynika wprost z art. 73 ust. 1 ustawy z 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (tj. Dz.U. z 2018 r., poz. 2081 ze zm.). Zgodnie natomiast z art. 61 § 3 k.p.a. datą wszczęcia postępowania na żądanie strony jest dzień doręczenia żądania organowi administracji publicznej. Wniosek został złożony przez Spółkę 12 lipca 2018 r. Ponadto na okoliczność prowadzenia postępowania w sprawie wskazuje już sama sentencja rozstrzygnięcia o "umorzeniu postępowania". Nie można bowiem umorzyć postępowania, które nie zostało wszczęte.

Wydając przedmiotową decyzję organ poprzestał na stwierdzeniu, że dokonał analizy, czy dla przedsięwzięcia wymagane jest przeprowadzenie oceny oddziaływania na środowisko i w jej rezultacie doszedł do wniosku, że nie kwalifikuje się ono do mogących potencjalnie znacząco, jak i zawsze znacząco oddziaływać na środowisko, a tym samym brak było podstaw do wydania decyzji w przedmiocie środowiskowych uwarunkowań. Postępowanie należało zatem umorzyć.

Kolegium zauważyło, że ustawodawca przewidział zakończenie postępowania wznowieniowego w jeden ze sposobów wskazanych w art. 151 § 1 i 2 k.p.a. W decyzji kończącej przedmiotowe postępowanie organ miał zatem obowiązek odniesienia się do wystąpienia podniesionej przesłanki wznowienia z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. (strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu) i w zależności od jej stwierdzenia organ powinien był: 1) odmówić uchylenia decyzji lokalizacyjnej (brak zaistnienia przesłanki), albo 2) uchylić rozstrzygnięcie i orzec co do istoty (zaistnienie przesłanki), albo 3) stwierdzić wydanie zaskarżonej decyzji z naruszeniem prawa, jeżeli w wyniku wznowienia postępowania mogłaby zapaść wyłącznie decyzja odpowiadająca w swej istocie decyzji dotychczasowej.

Zdaniem Kolegium decyzja organu I instancji nie odpowiada żadnemu z ww. rozstrzygnięć. Organ bez uprzedniego stwierdzenia przesłanki wznowieniowej dokonał bowiem merytorycznej oceny prawidłowości umorzenia postępowania środowiskowego. Merytoryczna ocena decyzji środowiskowej byłaby natomiast możliwa wyłącznie po stwierdzeniu zaistnienia przesłanki z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. i uchyleniu kwestionowanego rozstrzygnięcia, ewentualnie organ mógł orzec o wydaniu zaskarżonej decyzji z naruszeniem prawa i wskazać okoliczności, z powodu których nie uchylił decyzji.

Kolegium wyjaśniło, że w ponownym postępowaniu w pierwszej kolejności obowiązkiem organu będzie zatem analiza zaistnienia przesłanki z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., a dopiero w przypadku stwierdzenia jej wystąpienia organ powinien zbadać prawidłowość wydania decyzji środowiskowej w kontekście kwalifikacji przedsięwzięcia do mogącego potencjalnie znacząco albo zawsze znacząco oddziaływać na środowisko (w tym należy wówczas szczegółowo odnieść się do zarzutów skarżącej zawartych w odwołaniu).

Sprzeciw od powyższej od decyzji wniósł inwestor - A Spółka z o.o. zarzucając naruszenie następujących przepisów postępowania administracyjnego:

1. art. 138 § 2 k.p.a. poprzez jego błędne zastosowanie i uchylenie decyzji organu I instalacji wraz z przekazaniem sprawy organowi I instancji do ponownego rozpoznania co do meritum sprawy, zamiast uchylenia decyzji organu I instancji wraz z umorzeniem postępowania, wobec braku podstaw do uchylenia ostatecznej decyzji we wznowionym postępowaniu;

2. art. 151 § 1 pkt 1 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie i uchylenie decyzji organu I instancji, pomimo iż w niniejszej sprawie brak jest podstaw do uchylenia ostatecznej decyzji we wznowionym postępowaniu, a ponadto całkowicie błędne uznanie jakoby uchylona decyzja organu I instancji nie odpowiadała żadnemu z rozstrzygnięć właściwych dla zakończenia postępowania wznowieniowego w I instancji;

3. art. 151 § 1 pkt 1 k.p.a. w zw. art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. poprzez błędne uznanie, iż w każdym przypadku wystąpienia przesłanki wzniowieniowej polegającej na pominięciu strony, konieczne jest uchylenie decyzji ostatecznej, nawet jeśli w wyniku dokonanej przez organ I instancji analizy merytorycznej zasadności decyzji ostatecznej doszedł on do słusznego stwierdzenia, iż będąca przedmiotem postępowania decyzja ostateczna była zasadna - wobec bezprzedmiotowości postępowania środowiskowego dla inwestycji skarżącej;

oraz naruszenie następujących przepisów prawa materialnego:

4. art. 71 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko oraz § 2 ust. 1 pkt 7 oraz § 3 ust.1 pkt 8 rozporządzenia Rady Ministrów z 9 listopada 2010 roku w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko poprzez ich niewłaściwe zastosowanie i w rezultacie uznanie, że organ ochrony środowiska powinien uchylić w ramach wznowionego postępowania decyzję o umorzeniu postępowania i dalej prowadzić postępowanie w odniesieniu do przedmiotowej inwestycji tak, jak w przypadku przedsięwzięcia zaliczanego do kategorii przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko, podczas gdy z treści § 2 ust. 1 pkt 7 oraz § 3 ust. 1 pkt 8 ww. rozporządzenia oraz przedłożonej przez inwestora, a znajdującej się w aktach sprawy kwalifikacji inwestycji wynika, że przedmiotowa stacja bazowa nie stanowi tego typu przedsięwzięcia;

5. § 2 ust. 1 pkt 7 oraz § 3 ust. 1 pkt 8 rozporządzenia Rady Ministrów z 9 listopada 2004 r. w sprawie określenia rodzajów przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko oraz szczegółowych uwarunkowań związanych z kwalifikowaniem przedsięwzięcia do sporządzenia raportu o oddziaływaniu na środowisko w zw. z art. 46 ust. 1 pkt 1 i art. 51 ust. 1 ustawy z 27 kwietnia 2001 r. - Prawo ochrony środowiska (Dz.U. z 2008 r., nr 25, poz. 150 ze zm.) poprzez ich błędną wykładnię i w rezultacie uznania za celowe dalszego prowadzenia postępowania – błędne zakwalifikowanie przedmiotowego przedsięwzięcia do kategorii przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko, podczas gdy z treści właściwie zastosowanych przepisów § 2 ust. 1 pkt 7 oraz § 3 ust. 1 pkt 8 rozporządzenia i przedłożonej przez inwestora, a znajdującej się w aktach sprawy kwalifikacji inwestycji wynika, że przedmiotowa stacja bazowa taką inwestycją nie jest.

Strona wnosząca sprzeciw wniosła uchylenie zaskarżonej decyzji oraz zasądzenie na rzecz skarżącej kosztów postępowania według norm przepisanych.

Skarżąca spółka zwróciła uwagę na naruszenia przepisów postępowania administracyjnego oraz prawa materialnego przy wydawaniu zaskarżonej decyzji, których właściwe zastosowanie w pełni uzasadnia stanowisko zaprezentowane przez organ I instancji, iż dokonane decyzją ostateczną umorzenie postępowania środowiskowego było w pełni zasadne i konieczne, niezależnie od ewentualnego pominięcia stron postępowania.

Powołując się na judykaturę strona podniosła, iż celu prawidłowego ustalenia zakresu przedmiotowego przedsięwzięć wymagających uzyskania decyzji o uwarunkowaniach środowiskowych niezbędne jest łączne uwzględnienie postanowień zarówno art. 71 jak i art. 72 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku. Z postanowień tych przepisów wynika, iż organ właściwy do wydania takiej decyzji nie ma swobody kwalifikacji przedsięwzięć w zakresie obowiązku uzyskania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. W związku tym wydanie decyzji w tych przypadkach, gdy nie jest ona wymagana, skutkować będzie tym, że obarczona będzie wadą nieważności wymieniona w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. jako wydana bez podstawy prawnej.

Ponadto strona zauważyła, że jakiegokolwiek znaczenia prawnego dla uznania czy zachodzi potrzeba wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach przedsięwzięcia nie mają okoliczności dotyczące występującej faktycznej szkodliwości planowanego przedsięwzięcia dla środowiska, zaś odległość od terenów mieszkaniowych w rozumieniu rozporządzenia z 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków jest kryterium odrębnym zarówno od pojęcia odległości od samej zabudowy mieszkaniowej, jak i od kryterium odległości od granicy działki.

Dalej strona podkreśliła, że lista przedsięwzięć wskazanych w art. 71 ust. 2 ustawy jest zamknięta (przedsięwzięcia te muszą być wymienione w wydanym na podstawie art. 60 ustawy rozporządzeniu). Zasadnie więc organ I instancji uznał, iż skoro objęte ostateczną decyzją stanowiącą obecnie przedmiot postępowania wznowieniowego przedsięwzięcie nie stanowi żadnej z inwestycji wskazanych w art. 71 ust. 2 pkt 1 i 2 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz oceny oddziaływania na środowisko, to nie miał on prawnej możliwości wszczęcia postępowania w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla realizacji tegoż przedsięwzięcia. W takich okolicznościach konieczne i uzasadnione było orzeczenie o odmowie uchylenia ostatecznej decyzji umarzającej postępowanie w sprawie, jako że w świetle bezprzedmiotowości tegoż postępowania, organ I instancji nie miał możliwości wydania innego orzeczenia.

W odpowiedzi na sprzeciw organ wniósł o jego oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje:

Sprzeciw nie zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 64e ustawy p.p.s.a., rozpoznając sprzeciw od decyzji, Sąd ocenia jedynie istnienie przesłanek do wydania decyzji, o której mowa w art. 138 § 2 k.p.a. Sąd administracyjny nie jest zatem władny odnosić się do meritum sprawy.

Zaskarżona decyzja została wydana na podstawie art. 138 § 2 k.p.a., który - w stanie prawnym obowiązującym w dacie wydania zaskarżonej decyzji - stanowił, iż organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji, gdy decyzja ta została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Przekazując sprawę, organ ten powinien wskazać, jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy. Jeżeli organ pierwszej instancji dokonał w zaskarżonej decyzji błędnej wykładni przepisów prawa, które mogą znaleźć zastosowanie w sprawie, w decyzji, o której mowa w § 2, organ odwoławczy określa także wytyczne w zakresie wykładni tych przepisów (art. 138 § 2a k.p.a.).

Ustawodawca zatem wyodrębnił dwie przesłanki wydania przez organ odwoławczy decyzji kasatoryjnej, a mianowicie:

1) stwierdzenie przez organ odwoławczy, że zaskarżona decyzja wydana została z naruszeniem przepisów postępowania, czyli przepisów k.p.a. lub przepisów o postępowaniu zawartych w ustawach szczególnych,

2) uznanie przez organ odwoławczy, że konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie.

Jednocześnie zaakcentować należy użycie w art. 138 § 2 k.p.a. spójnika "a", który wskazuje na kumulatywne spełnienie przesłanek. Oznacza to, że samo stwierdzenie naruszenia przepisów postępowania, chociaż jest konieczną przesłanką uchylenia zaskarżonego rozstrzygnięcia, nie jest jeszcze wystarczające. Niezbędne jest bowiem dodatkowo wykazanie, że "konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie". Zacytowane stwierdzenie "koniecznego do wyjaśnienia zakresu sprawy" jest równoznaczne z nieprzeprowadzeniem przez organ pierwszej instancji postępowania wyjaśniającego w całości lub znacznej części, co uniemożliwia rozstrzygnięcie sprawy przez organ odwoławczy zgodnie z zasadą dwuinstancyjności postępowania administracyjnego. Regulacja art. 138 § 2 k.p.a. stanowi wyjątek od zasady dwuinstancyjności postępowania administracyjnego (art. 15 k.p.a.), zgodnie z którą każda sprawa administracyjna rozpoznana i rozstrzygnięta decyzją organu pierwszej instancji podlega w wyniku wniesienia odwołania przez legitymowany podmiot, ponownemu rozpoznaniu i rozstrzygnięciu przez organ drugiej instancji. Powyższe rozumieć należy w ten sposób, że w sytuacji, gdy nie ma przeszkód do ponownego rozpatrzenia sprawy administracyjnej i zakończenia jej merytorycznym rozstrzygnięciem drugoinstancyjnym, niedopuszczalne - jako niezgodne z zasadą dwuinstancyjności postępowania - jest podejmowanie rozstrzygnięcia kasacyjnego, tj. decyzji uchylającej decyzję organu pierwszej instancji i przekazującej sprawę do ponownego rozpatrzenia przez ten organ.

Poczynić należy także zastrzeżenie, iż decyzja kasacyjna może zapaść, jeżeli wątpliwości organu drugiej instancji co do stanu faktycznego nie można wyeliminować w trybie art. 136 k.p.a., zgodnie z którym organ odwoławczy może przeprowadzić na żądanie strony lub z urzędu dodatkowe postępowanie w celu uzupełnienia dowodów i materiałów w sprawie albo zlecić przeprowadzenie tego postępowania organowi, który wydał decyzję. Niewątpliwie konieczność uzupełnienia w niewielkim zakresie postępowania dowodowego, przeprowadzenia określonego dowodu, mieści się w kompetencjach organu odwoławczego, wyłączając dopuszczalność decyzji kasacyjnej.

W niniejszej sprawie wyjaśnienia wymaga, że postępowanie w sprawie wznowienia postępowania administracyjnego jest dwuetapowe. Wszczynając postępowanie w sprawie wznowienia postępowania administracyjnego z urzędu w pierwszej fazie organ, który wydał decyzję w I instancji bada, czy istnieją ustawowe przesłanki wznowienia określone enumeratywnie w art. 145 § 1 k.p.a. Spełnienie wskazanego wymogu skutkuje wydaniem postanowienia o wznowieniu postępowania, które w drugiej fazie stanowi podstawę do przeprowadzenia postępowania co do przyczyn wznowienia oraz co do rozstrzygnięcia istoty sprawy (art. 149 § 1 i 2 k.p.a.).

Wydanie postanowienia o wznowieniu postępowania oznacza, że organ zmierza do merytorycznego rozpoznania sprawy, które może zakończyć się wyłącznie jednym z rozstrzygnięć przewidzianych w art. 151 k.p.a. W oparciu o ten przepis organ może wydać decyzję: 1) odmawiającą uchylenia decyzji dotychczasowej, gdy stwierdzi brak podstaw do jej uchylenia na podstawie art. 145 § 1 lub art. 145a (art. 151 § 1 pkt 1 k.p.a.), albo 2) uchylić decyzję dotychczasową, gdy stwierdzi istnienie podstaw do jej uchylenia i orzec na nowo co do istoty sprawy (art. 151 § 1 pkt 2 k.p.a.), albo 3) stwierdzić, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem prawa, gdy występują przesłanki negatywne określone w art. 146 § 1 i 2 k.p.a. wyłączające dopuszczalność uchylenia decyzji w trybie wznowienia postępowania (art. 151 § 2 k.p.a.).

Kontrolując przeprowadzone w sprawie postępowanie wznowieniowe należy zgodzić się z Kolegium, że rzeczywiście decyzja organu I instancji pomija milczeniem ważną część postępowania – w zakresie przyczyn wznowienia, a przechodzi od razu do drugiej części (rozstrzygnięcia co do meritum). Organ odwoławczy nie mógł więc całkowicie wyręczyć organu stopnia podstawowego w dokonaniu ustaleń w zakresie przyczyn wznowienia, bowiem naruszyłby zasadę dwuinstancyjności.

Przypomnieć raz jeszcze więc wypada, że konstrukcja art. 149 § 2 k.p.a. prowadzi do wniosku, że wydanie przez organ postanowienia o wznowieniu postępowania poprzedza sprawdzenie warunków formalnych wniosku, tj. czy wniesiony został w terminie i czy oparty został na ustawowych podstawach. W tej wstępnej fazie postępowania nie jest więc dopuszczalna ocena przyczyn wznowienia, której dokonuje organ dopiero po wydaniu postanowienia o wznowieniu postępowania i co powinno znaleźć odzwierciedlenie w decyzji kończącej postępowanie.

Innymi słowy, przedmiotem postępowania rozpoznawczego, zgodnie z art. 149 § 2 k.p.a. jest ustalenie istnienia podstaw wznowienia postępowania oraz - w razie pozytywnego wyniku tych czynności - przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego w celu rozstrzygnięcia istoty sprawy będącej przedmiotem weryfikowanej decyzji ostatecznej. Jeżeli zatem organ stwierdzi, że nie ma podstaw do wznowienia postępowania, to nie przechodzi do merytorycznego rozpoznania sprawy, będącej przedmiotem weryfikowanej decyzji. Wydaje wówczas na podstawie art. 151 § 1 pkt 1 k.p.a. decyzję odmawiającą uchylenia decyzji dotychczasowej.

W niniejszej sprawie, na etapie postępowania przed organem I instancji ewidentnie zabrakło ustalenia istnienia podstaw wznowienia postępowania. W rezultacie nie można się odnieść do przedwczesnych zarzutów sprzeciwu, które w istocie odnoszą się do kolejnego etapu postępowania.

Z tych wszystkich względów, w ocenie Wojewódzkiego Sądu administracyjnego w Łodzi, zaskarżona decyzja nie narusza art. 138 § 2 k.p.a.

Mając to na uwadze Sąd, stosownie do art. 151a § 2 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł o oddaleniu sprzeciwu.

dc