Wyrok WSA w Bydgoszczy, sygn. akt II SA/Bd 400/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy
Data orzeczenia: 2016-08-10 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6042 Gry losowe i zakłady wzajemne
Skarżony organ: Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku: oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Renata Owczarzak (spr.) Sędziowie sędzia WSA Joanna Brzezińska sędzia WSA Anna Klotz Protokolant asystent sędziego Magdalena Tambelli – Orwat po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 sierpnia 2016 r. sprawy ze skargi R. na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] lutego 2015 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego oddala skargę.


UZASADNIENIE

Ostateczną decyzją z dnia [...] kwietnia 2006 r. nr [...] Dyrektor Izby Skarbowej w B. udzielił wnioskodawczyni – Spółce z o.o. R. T. z siedzibą w P. zezwolenia, na okres 6 lat, na urządzenie i prowadzenie działalności w zakresie gier na automatach o niskich wygranych na terenie województwa k. .

Wnioskiem z dnia [...] września 2009 r. spółka R. T. zwróciła się do Dyrektora Izby Skarbowej w B. o zmianę – w trybie art. 155 ustawy z dnia [...] czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071 ze zm., dalej: "k.p.a.") – udzielonego decyzją z dnia [...] kwietnia 2006 r. zezwolenia, poprzez wykreślenie z decyzji wskazanych adresów punków gier i wpisanie w ich miejsce odpowiednio nowych adresów punktów gier.

Decyzją z dnia [...] marca 2010 r. nr [...]/WW Dyrektor Izby Celnej, na podstawie art. 253a ustawy z dnia [...] sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz. U. z 2005 r., Nr 8, poz. 60 ze zm., dalej: "Ordynacja podatkowa") w zw. z art. 8, art. 118 i art.135 ust. 1 i 2 ustawy z dnia [...] listopada 2009 r. o grach hazardowych (Dz. U. z 2009 r., Nr 201, poz. 1540, dalej: "ustawa o grach hazardowych"), odmówił dokonania wnioskowanej zmiany udzielonego decyzją z dnia [...] kwietnia 2006 r. zezwolenia na urządzenie i prowadzenie działalności w zakresie gier na automatach o niskich wygranych na terenie województwa kujawsko-pomorskiego.

Od powyższej decyzji spółka R. T. wniosła odwołanie domagając się uchylenia zaskarżonej decyzji i orzeczenie co do istoty zgodnie z wnioskiem strony.

Po rozpatrzeniu odwołania spółki, Dyrektor Izby Celnej decyzją z dnia [...] sierpnia 2010 r., na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 w zw. z art. 221 Ordynacji podatkowej, utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

Na powyższą decyzję spółka R. T. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy

Wojewódzki Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia [...] grudnia 2010 r., sygn. akt 1275/10 oddalił skargę.

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniosła spółka R. T. zaskarżając go w całości.

Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z [...] września 2013r. sygn. akt II GSK 929/11 uchylił zaskarżony wyrok oraz decyzje obu organów z [...] sierpnia 2010 r. i decyzję z [...] marca 2010 r.

Sąd wskazał, że w sprawie spornej kwestii technicznego charakteru przepisów ustawy o grach hazardowych, (a w szczególności jej art. 129, art. 135 i art. 138 ust. 1, stanowiących m.in. przedmiot pytania prejudycjalnego objętego wyrokiem Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z dnia [...] lipca 2012 r. wydanym w połączonych sprawach C-213/11, C-214/11 i C-217/11, w kontekście obowiązku notyfikacji projektu tej ustawy Komisji Europejskiej), zagadnienie to powinno być wyjaśnione. W myśl stanowiska Trybunału Sprawiedliwości przepis art. 1 pkt 11 Dyrektywy 98/34/WE należy interpretować w ten sposób, że przepisy krajowe tego rodzaju jak przepisy ustawy o grach hazardowych, które mogą powodować ograniczenie, a nawet stopniowe uniemożliwienie prowadzenia gier na automatach o niskich wygranych poza kasynami i salonami gry, stanowią potencjalnie "przepisy techniczne" w rozumieniu tego przepisu, w związku z czym ich projekt powinien zostać przekazany Komisji Europejskiej, zgodnie z art. 8 ust. 1 akapit pierwszy wskazanej dyrektywy, w wypadku ustalenia, iż przepisy te wprowadzają warunki mogące mieć istotny wpływ na właściwości lub sprzedaż produktów, a dokonanie tego ustalenia należy do sądu krajowego.

Trybunał nie zaliczył przepisów przejściowych ustawy o grach hazardowych do "przepisów technicznych" w rozumieniu art. 1 pkt 11 dyrektywy 98/34/WE, takich jak "specyfikacje techniczne" (w rozumieniu art. 1 pkt 3 dyrektywy) oraz "zakazy" (określone w art. 1 pkt 11 dyrektywy). Stwierdził natomiast, że przepisy krajowe można uznać za "inne wymagania" w rozumieniu art. 1 pkt 4 dyrektywy 98/34/WE, jeżeli ustanawiają one "warunki" determinujące w sposób istotny skład, właściwości lub sprzedaż produktu. Zakazy wydawania, przedłużania i zmiany zezwoleń na prowadzenie działalności w zakresie gier na automatach o niskich wygranych poza kasynami mogą, według Trybunału, bezpośrednio wpływać na obrót tymi automatami (pkt 35- 36).

W uzasadnieniu wyroku Trybunał podniósł konieczność przeprowadzenia ustaleń, czy takie zakazy, których przestrzeganie jest obowiązkowe de iure w odniesieniu do użytkowania automatów do gier o niskich wygranych, mogą wpływać w sposób istotny na ich właściwości lub sprzedaż, co powinno nastąpić przy uwzględnieniu, między innymi okoliczności, iż ograniczeniu liczby miejsc, gdzie dopuszczalne jest prowadzenie gier na automatach o niskich wygranych, towarzyszy zmniejszenie ogólnej liczby kasyn gry, jak również liczby automatów, jakie mogą w nich być użytkowane, a także ustaleń, czy automaty do gier o niskich wygranych mogą zostać zaprogramowane lub przeprogramowane w celu wykorzystywania ich w kasynach, jako automaty do gier hazardowych, co pozwoliłoby na wyższe wygrane, a więc spowodowałoby większe ryzyko uzależnienia graczy (pkt 37 - 39).

Stanowisko Sądu pierwszej instancji, według którego ustawa o grach hazardowych nie zawiera przepisów technicznych, a zatem nie podlegała obowiązkowi notyfikacji Komisji Europejskiej, nie może być uznane za miarodajne w świetle wyroku Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z dnia 19 lipca 2012 r., a w każdym razie jest przedwczesne. Zarówno organ, jak i Sąd pierwszej instancji, nie analizowali kwestii technicznego charakteru zakwestionowanych przepisów ustawy o grach hazardowych, pod kątem późniejszego, a miarodajnego w tym względzie stanowiska Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej wyrażonego w omawianym wyroku.

Wprawdzie w myśl omawianego wyroku rozstrzygnięcie o charakterze określonego przepisu, pod kątem czy jest to przepis techniczny, czy też nie, należy do sądu krajowego, tym niemniej, należy jednak pamiętać o obowiązującej w prawie unijnym zasadzie autonomii proceduralnej państw członkowskich. Państwa członkowskie mają więc, co do zasady, swobodę w zakresie określania w prawie krajowym sposobu realizacji określonych obowiązków bądź uprawnień wynikających z prawa unijnego. Stwierdzenie Trybunału, że ustalenie technicznego charakteru przepisów ustawy hazardowej należy do sądu krajowego należy zatem odczytywać przez pryzmat specyfiki działania polskich sądów administracyjnych, sprawujących kontrolę działalności administracji publicznej (art. 184 Konstytucji RP). Zważywszy, iż przedmiotem postępowania sądowoadministracyjnego nie jest "sprawa administracyjna", lecz zbadanie zgodności z prawem zaskarżonego aktu lub czynności, dlatego ustalenia w kwestiach, na które wskazał Trybunał, powinien w pierwszej kolejności poczynić organ.

Uwzględniając powyższe, w tym mając również na uwadze wyrażoną w art. 120 Ordynacji podatkowej zasadę legalizmu, w sytuacji, gdy wymieniony wyrok Trybunału Sprawiedliwości należałoby uznać za element porządku prawnego, potrzeba rozważenia przez organ, a następnie przez sąd administracyjny, konsekwencji prawnych wynikających z tego wyroku, wydaje się być tym bardziej oczywista. A zatem, pod tym kątem, niejako od początku, należałoby rozpoznać sprawę.

Sąd też stwierdził, że w pełni uzasadnione jest stanowisko skarżącej spółki, że skoro decyzja pierwszoinstancyjna została wydana (podpisana) przez J. C. (zastępcę Dyrektora Izby Celnej, działającego z upoważnienia tegoż Dyrektora), to tenże pracownik Izby Celnej podlegał wyłączeniu od rozpoznania sprawy zainicjowanej odwołaniem strony, a więc nie mógł wydać (podpisać) decyzji drugoinstancyjnej. Wskazany pracownik izby celnej, jako osoba upoważniona w rozumieniu art. 143 § 1 Ordynacji podatkowej, biorąc udział w podjęciu decyzji administracyjnej w pierwszej instancji (co polegało na jej wydaniu i podpisaniu) nie mógł następnie uczestniczyć w załatwieniu sprawy na kolejnym etapie postępowania, w którym na skutek wniesionego środka zaskarżenia - odwołania - sprawa podlegała ponownemu rozpatrzeniu i rozstrzygnięciu co do istoty przez ten sam organ. Na etapie postępowania odwoławczego, regulowanego art. 221 Ordynacji podatkowej, pracownik ten powinien bowiem zostać wyłączony od rozpatrzenia sprawy, jako pracownik izby celnej, który w rozumieniu przepisu art. 130 § 1 pkt 6 powołanej ustawy brał udział w wydaniu zaskarżonej decyzji.

W kontekście omawianego wyroku Trybunału Sprawiedliwości, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 188 p.p.s.a., uchylił zaskarżony wyrok Sądu pierwszej instancji i rozpoznał skargę, a uznając ją w świetle przedstawionych argumentów za zasadną, uchylił wydane w sprawie decyzje organu z powodu naruszenia prawa.

NSA zalecił, by organ administracji, w ramach ponownego rozpatrzenia sprawy, dokonując oceny charakteru prawnego kwestionowanych przepisów ustawy o grach hazardowych, w pierwszej kolejności odniósł się do powołanego wyroku Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej, uwzględniając wskazaną tam wykładnię pojęcia "przepisu technicznego", dokonaną w tym wyroku, gdyż, omawiany wyrok jest elementem porządku prawnego w świetle art. 120 Ordynacji podatkowej, a zatem jest wiążący dla organu administracji publicznej. Niezależnie od powyższego, dla wszechstronnego zbadania sprawy, organ nie powinien pominąć rozważenia kwestii, czy zakwestionowane przepisy ustawy o grach hazardowych mogłyby być zwolnione od wymogu podlegania przepisom Dyrektywy 98/34/WE, z powołaniem się na pkt 4 preambuły tej dyrektywy. W myśl powołanego pkt. 4 Dyrektywy 98/34/WE, bariery w handlu wypływające z przepisów technicznych dotyczących produktu są dopuszczalne jedynie tam, gdzie są konieczne do spełnienia niezbędnych wymagań oraz gdy służą interesowi publicznemu, którego stanowią gwarancję.

Rozpatrując sprawę ponownie Dyrektor Izby Celnej decyzją numer [...] IAGW-9281-176/13-73/14/WW z dnia [...] marca 2014 r. umorzył jako bezprzedmiotowe postępowanie w sprawie zmiany decyzji ostatecznej Dyrektora Izby Skarbowej w B. z dnia [...] kwietnia 2006 r. numer [...] w związku z wygaśnięciem jej z mocy prawa. Organ wskazał, iż utrata bytu prawnego decyzji wydanej przez Dyrektora Izby Skarbowej w B. z dnia [...] kwietnia 2008 r. numer [...] spowodowała bezprzedmiotowość postępowania w sprawie zmiany decyzji ostatecznej w przedmiocie zmiany miejsca urządzenia gier. Skutek wygaśnięcia decyzji polega na tym, że decyzja nie kształtuje praw i obowiązków stron, zatem organ nie może wypowiadać się w przedmiocie, którego nie ma, a nie może być prowadzone postępowanie, jeżeli nie istnieje decyzja, której ono dotyczy.

Na powyższą decyzję w dniu [...] kwietnia 2014 ani Strona złożyła odwołanie. Zaskarżonej decyzji Strona zarzuciła naruszenie art. 208 § 1 w związku z art. 188, art. 120, a art. 121 § 1, art. 124 i art. 133 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa, w związku z art. 135 ust. 2 ustawy z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych, w związku z art. 8 i art. 9, art. 1 pkt 11 Dyrektywy 98/34/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 22 czerwca 1998 r. ustanawiającej procedurę udzielania informacji w zakresie norm i przepisów technicznych poprzez nieprawidłowe umorzenie postępowania w sprawie, jak również niedokonanie ustaleń, czy art. 135 ust.2 ustawy o grach hazardowych stanowi przepis techniczny i mógł mieć zastosowanie w sprawie.

W uzasadnieniu strona wskazała, że złożyła wniosek o przedłużenie zezwolenia, który organ powinien rozpoznać, co ma wpływ na kwestię istnienia przedmiotu postępowania w sprawie. Podmiot zarzucił także, że organ w istocie nie dokonał merytorycznego rozpoznania sprawy szczególności nie zastosował się do orzeczeń TSUE i NSA w niniejszej sprawie.

W dniu [...] czerwca 2014 r. organ odwoławczy decyzją numer [...] 7. uwzględnił odwołanie i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania. W następstwie powyższego organ I instancji decyzją numer [...] dnia [...].10.2014 r. umorzył postępowanie oraz odniósł się do charakteru przepisu art. 135 ust. 2 ustawy o grach hazardowych w kontekście wyroku TSUE z dnia [...] lipca 2012 r., w sprawach połączonych C-213/11, C-214/11, C-217/11. Dyrektor Izby Celnej wskazał, iż Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej w wyroku z dnia [...] lipca 2012 r. wydanym w połączonych sprawach C-213/11, C-214/11 i C-217/11 orzekł, iż art. 1 pkt 11 dyrektywy 98/34/WE należy interpretować w ten sposób, iż przepisy krajowe takie jak przepisy ustawy o grach hazardowych, które mogą powodować ograniczenia, a nawet stopniowe uniemożliwienie prowadzenia gier na automatach o niskich wygranych poza kasynami gier i salonów stanowią potencjalnie "przepisy techniczne", w wypadku ustalenia, iż przepisy te wprowadzają warunki, które mogą mieć istotny wpływ na właściwości lub sprzedaż produktów (automatów do gier o niskich wygranych). Dokonanie tego ustalenia należy do sądu krajowego. Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej nie przesądził więc o niezgodności ustawy o grach hazardowych z prawem wspólnotowym.

Organ pierwszej instancji zwrócił uwagę, że co do zasady TSUE sformułował swoje tezy

warunkowo, nie przesądzając o charakterze spornych przepisów.

Trybunał dopuszcza wpływ przepisów ustawy na właściwości i obrót automatami, jednakże o ile wpływ ten nie jest istotny, nie można będzie kwalifikować danego przepisu jako przepisu o charakterze technicznym.

Organ wskazał, iż na ocenę wprowadzonych ustawą o grach hazardowych regulacji, jako mających nieistotny wpływ na obrót automatami ma przede wszystkim możliwość dalszego ich wykorzystywania. Przeznaczeniem dla automatów do gier o niskich wygranych nie musi być bowiem wyłącznie prowadzenie na nich działalności w oparciu o zezwolenie w punktach gier na automatach o niskich wygranych, stąd zmiana stanu prawnego nie spowoduje, że automaty do gier o niskich wygranych staną się bezużyteczne. Każdy automat do gier o niskich wygranych może być potencjalnie wykorzystany jako automat do gier, w którym stawki i wygrane mogą być wyższe albo pozostać na niezmienionym poziomie. Warunkiem jest, aby tego rodzaju działalność odbywała się odpowiednio w kasynach gry albo w salonie gier na automatach (do wygaśnięcia zezwolenia) albo w punktach gier na automatach o niskich wygranych (do czasu wygaśnięcia zezwolenia). Zatem automaty do gier o niskich wygranych mogą być nadal wykorzystywane do świadczenia usług w zakresie gier na automatach. Zmiana przeznaczenia nie jest przy tym operacją ani czasochłonną, ani kosztowną

Automat do gier o niskich wygranych, jak zauważył organ pierwszej instancji, może być również przedmiotem sprzedaży do innego kraju. Rynek automatów do gier w Europie jest duży. Także więc i w tym kontekście ewentualne ograniczenie rynku gier na automatach w Polsce nie miałoby poważniejszego wpływu na ten sektor w UE.

Przytaczając dane statystyczne z systemu obsługi zgłoszeń celnych oraz systemu Intrastat organ wskazał, że automaty do gier są nadal sprowadzane do [...], jak i z niej wywożone. Zdaniem Dyrektora Izby Celnej oznacza to, że sporny przepis art. 13 ust. 2 ustawy o grach hazardowych nie wpłynął w sposób istotny na właściwości lub obrót tymi urządzeniami, gdyż nie ograniczył ani nie uniemożliwił właścicielom automatów nabywania tych urządzeń lub ich zbywania do innych państw członkowskich Unii Europejskiej.

W ocenie organu pierwszej instancji, przepisy ustawy o grach hazardowych prowadzące do stopniowego wygaszania działalności w zakresie gier na automatach o niskich wygranych poza kasynami gry nie powodują wcale bezużyteczności lub też gospodarczej nieprzydatności tych właśnie automatów do gier o niskich wygranych. Nie można zatem stwierdzić, że omawiane tu przepisy ustawy o grach hazardowych wpłynęły na automaty do gier, w tym na automaty do gier o niskich wygranych, w sposób "istotny".

Nawet jeżeli by uznać niektóre przepisy ustawy o grach hazardowych za przepisy techniczne w rozumieniu dyrektywy 98/34/WE, to i tak przepisy te nie wymagały ich uprzedniej notyfikacji Komisji Europejskiej.

Ustawa o grach hazardowych nie wyklucza dalszej eksploatacji automatów, będących obecnie automatami do gier o niskich wygranych. Można je użytkować do czasu wygaśnięcia zezwolenia lub poświadczenia rejestracji automatu, wstawić do kasyna w dotychczasowej, postaci lub przeprogramować do używania jako urządzenie do gier zręcznościowych podlegających ustawie o grach hazardowych, czy też do gier wysokohazrodwych prowadzonych w kasynach.

Zdaniem organu pierwszej instancji nie ulega też wątpliwości, że ustawa o grach hazardowych zmierza w swoim założeniu do unikania szkodliwych społecznie konsekwencji hazardu i kieruje się względami moralnymi i kulturowymi a także szkodliwymi finansowo dla jednostek i społeczeństwa konsekwencjami, które wiążą się z grami i zakładami. System zaś zezwoleń administracyjnych wprowadzony przez ustawę z 2009 r. o grach hazardowych z całą pewnością spełnia stawiane przez Trybunał Sprawiedliwości Europejskiej wymogi, a więc opiera się na obiektywnych, niedyskryminacyjnych i znanych wcześniej (ex ante) kryteriach, zakreślających ramy uznania polskich władz publicznych, tak by nie mógł być stosowany w sposób arbitralny.

W opinii organu pierwszej instancji, nie istniała konieczność notyfikacji przepisów ustawy o grach hazardowych, gdyż regulacje te nie mają charakteru przepisów technicznych. Tym samym organ I instancji, mając na względzie obowiązujące regulacje ustawy z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych, w szczególności art. 135 ust. 2 tej ustawy, zgodnie z którym w wyniku zmiany zezwolenia nie może nastąpić zmiana miejsc urządzenia gry, z wyjątkiem zmniejszenia liczby punktów gry na automatach o niskich wygranych, oraz mając na uwadze fakt wygaśnięcia zezwolenia postanowił umorzyć postępowanie wszczęte na wniosek strony.

Na decyzję organu pierwszej instancji strona złożyła odwołanie. Zaskarżonej decyzji strona zarzuciła naruszenie:

- art. 208 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa poprzez umorzenie postępowania w sprawie,

-art. 120, art. 121 § 1, art. 124, art. 165a § 1, art. 188 art. 216 ustawy Ordynacja podatkowa w zw. z zastosowaniem art. 129 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 19 listopada 2009 r. o gra hazardowych w zw. z naruszeniem art. 8 i art. 9 w związku z art. 1 pkt 1,3,4 i 11 dyrektywy 98/34/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 22 czerwca 1998 r. w sprawie ustanowienia procedury udzielania informacji w dziedzinie norm i przepisów technicznych oraz zasad dotyczących usług społeczeństwa informacyjnego (Dz.U.UE.L.98.204.37 ze zm., dalej powoływanej jako dyrektywa nr 98/34/WE) w zw. z § 4, § 5,§ 8, § 10 w zw. z § 2 pkt 1a, 2,3 i 5 rozporządzenia Rady Ministrów z 23 grudnia 2002 r. w sprawie sposobu funkcjonowania krajowego systemu notyfikacji norm i aktów prawnych (Dz.U. Nr 239, poz. 2039 z późn. zm., dalej powoływanej jako rozporządzenie w sprawie notyfikacji),

- art. 36 ust. 3, ust. 4 w zw. z art. 32 ust.1 pkt 5 ustawy z dnia 29 lipca 1992 r. o grach i zakładach wzajemnych,

-art. 2, art. 7, art. 22, art. 31 ust. 3 oraz art. 91 ust. 1, ust. 2 i ust. 3 Konstytucji RP w związku z art. 2 Aktu o przystąpieniu do Unii Europejskiej,

- zasad wynikających z orzecznictwa TSUE (w sprawach C-213/11, C-214/11 i C-217/11 z dnia 19.07.2012r., C-267/03 z dnia 21.04.2005r., C-109/08 z dnia 4.06.2009 r.,C-194/94 z dnia 30.04.1996r., C-170/04 z dnia 5.06.2007r.,C-103/88 z dnia 22.06.1989r.,C-62/00 z dnia 11.07.2002r.

- poprzez nieprawidłowe umorzenie postępowania w niniejszej sprawie, w szczególności wskutek błędnego przyjęcia, iż art. 135 ust. 2 ustawy o grach hazardowych nie jest przepisem technicznym i w konsekwencji jego zastosowanie, w sytuacji, gdy stanowi nienotyfikowany przepis techniczny w rozumieniu artykułu 1 pkt 11 dyrektywy 98/34/WE oraz w rozumieniu § 2 pkt 3) i 5) rozporządzenia w sprawie notyfikacji, a zatem nie mógł być stosowany i stanowić podstawy rozstrzygnięcia organu w niniejszej sprawie,

W odwołaniu Strona wskazała, iż nie jest w stanie zaakceptować oceny prawnej art. 135 ust. 2 ustawy o grach hazardowych, jakiej dokonał organ w kontekście wyroku TSUE.

W uzasadnieniu odwołania Strona powołała się na wyrok Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z dnia 19 lipca 2012 r. w sprawach połączonych C-213/11, C-214/11 i C-217/11, w których Trybunał wskazał na konieczność dokonania przez sąd krajowy weryfikacji przepisów ustawy o grach hazardowych odnośnie norm składających się na zakaz przedłużania, wydawania oraz zmiany zezwoleń, pod kątem tego, w jakim zakresie ustanawiają one "warunki" mogące determinować w sposób istotny skład, właściwości lub sprzedaż produktu.

Strona przywołała szereg orzeczeń sądów administracyjnych wskazujących na obowiązek organów administracji publicznej dokonania analizy przepisów ustawy o grach hazardowych w kontekście wyroku TSUE z dnia 19 lipca 2012 r., a tym samym zbadania jej technicznego charakteru. Strona wskazała, że ocena dokonana przez organ w niniejszej sprawie była nieprawidłowa i niepełna.

W ocenie Strony powołane okoliczności prowadzą do wniosku, że ustawa o grach hazardowych ustanowiła warunki mogące zdeterminować w sposób istotny skład, właściwości lub sprzedaż produktu i w jej ocenie zgodnie z art. 1 pkt 11 dyrektywy 98/34/WE projekt przepisów technicznych powinien zostać przekazany Komisji celem ich notyfikacji, a przy jej braku powinny skutkować niemożnością ich stosowania. Ponadto strona wskazała, że złożyła wniosek o przedłużenie zezwolenia, który organ powinien" rozpoznać, co ma wpływ na kwestię istnienia przedmiotu postępowania w sprawie.

Decyzją z [...] lutego 2015 r. nr [...] organ utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

Warunki urządzania i zasady prowadzenia działalności w zakresie gier losowych, zakładów wzajemnych i gier na automatach normuje ustawa z dnia [...] listopada 2009 r. o grach hazardowych. Przepisy tej ustawy nie wyodrębniają jednak oddzielnego rodzaju gry - gier na automatach o niskich wygranych, których dotyczy niniejsze postępowanie.

W rozdziale 12 ustawy o grach hazardowych wśród przepisów przejściowych i dostosowujących ustawodawca zamieścił art. 129 ust. 1, zgodnie z którym działalność w zakresie gier na automatach o niskich wygranych oraz gier na automatach urządzanych w salonach gier może być prowadzona wyłącznie na podstawie zezwoleń udzielonych przed dniem wejścia w życie ustawy, do czasu ich wygaśnięcia. Natomiast w myśl art. 135 ust. 2 ustawy w wyniku zmiany zezwolenia nie może nastąpić zmiana miejsca urządzania gier.

Przedmiotem postępowania organu pierwszej instancji było rozpoznanie żądania dotyczącego zmiany zezwolenia na urządzanie gier na automatach o niskich wygranych. W związku z wygaśnięciem zezwolenia w toku postępowania administracyjnego, organ umorzył to postępowanie z uwagi na jego bezprzedmiotowość. Podstawę prawną decyzji stanowił przepis art. 208 § 1 ustawy Ordynacja podatkowa.

Rozstrzygnięcie w niniejszej sprawie determinowała po pierwsze treść wniosku złożonego przez skarżącą w dniu [...] listopada 2009 r. oraz zezwolenie Dyrektora Izby Skarbowej w B. z dnia [...] kwietnia 2006 r. numer [...], uprawniające Spółkę do urządzania i prowadzenia działalności w zakresie gier na automatach o niskich wygranych na terenie województwa kujawsko-pomorskiego przez okres 6 lat.

Termin obowiązywania zezwolenia stanowił zatem integralną i istotną część wydanego zezwolenia. Po upływie 6 letniego okresu obowiązywania zezwolenia na urządzanie i prowadzenie działalności w zakresie gier na automatach o niskich wygranych i brak pozytywnej decyzji organu, która by przedłużała przedmiotowe zezwolenie, nastąpiło wygaśnięcie nabytego przez skarżącą uprawnienia, na skutek jego realizacji, a tym samym wygaśnięcie stosunku administracyjnoprawnego, obejmującego to uprawnienie. Wystąpienie tej okoliczności, czyni bezprzedmiotowym postępowanie w przedmiocie zmiany zezwolenia, którą stosunek ten został ukształtowany. Wobec braku stosunku prawnego stanowiącego podstawę nabytego prawa, brak jest podstaw prawnych do dokonywania zmiany decyzji kształtującej ten stosunek.

Organ I instancji wykonując zalecenia Sądu w danej sprawie i będąc związanym wyrokiem tego Sądu odniósł się również do charakteru technicznego przepisu art. 135 ust. 2 ustawy o grach hazardowych w kontekście wyroku TSUE z dnia 19 lipca 2012 r. w sprawie C-213/11,C- 214/11, C-217/11.

Dyrektor Izby Celnej zwrócił uwagę, iż Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej w wyroku z dnia 19 lipca 2012 r. w sprawach połączonych o sygn. akt C-213/11, C-214/11 i C-217/11 orzekł, iż art. 1 pkt 11 dyrektywy 98/34/WE należy interpretować w ten sposób, iż przepisy krajowe takie jak przepisy ustawy o grach hazardowych, które mogą spowodować ograniczenia, a nawet stopniowe uniemożliwienie prowadzenia gier na automatach o niskich wygranych poza kasynami gier i salonów stanowią potencjalnie "przepisy techniczne", w wypadku ustalenia, iż przepisy te wprowadzają warunki, które mogą mieć istotny wpływ na właściwości lub sprzedaż produktów (automatów do gier o niskich wygranych). Dokonanie tego ustalenia należy do sądu krajowego. Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej nie przesądził więc o niezgodności ustawy o grach hazardowych z prawem wspólnotowym.

Celem Dyrektywy jest dążenie do likwidacji barier w funkcjonowaniu jednolitego, wspólnego rynku wewnętrznego, obejmującego swobodny przepływ towarów i usług poprzez uniemożliwienie poszczególnym państwom członkowskim budowania barier w postaci krajowych przepisów i norm technicznych.

Przepisami technicznymi w rozumieniu dyrektywy 98/34/WE, podlegającymi obowiązkowi notyfikacji Komisji Europejskiej, są jedynie takie przepisy krajowe, które stanowią przeszkody w swobodnym przepływie towarów w rozumieniu przepisów Traktatu o Funkcjonowaniu Unii Europejskiej (dalej TFUE), a więc są środkami o skutku równoważnym do ograniczeń ilościowych w przepływie towarów (w rozumieniu art. 34 TFUE).

W orzeczeniu z dnia 19 lipca 2012 r. w sprawach połączonych o sygn. akt C-213/11, C-214/11 i C-217/11 Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej stwierdził, że przepisy ustawy z 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych dotyczące koncesji i zezwoleń na działalność gospodarczą w zakresie gier hazardowych (łącznie z przepisami przejściowymi) na pewno nie należą ani do pierwszej grupy przepisów technicznych (pkt 28-30 orzeczenia), ani do trzeciej grupy przepisów technicznych (pkt 27 orzeczenia), ani też do czwartej grupy przepisów technicznych (pkt 31-34 orzeczenia). Trybunał pozostawił natomiast otwartą kwestię tego, czy analizowane tutaj przepisy ustawy o grach hazardowych mogłyby być ewentualnie zaliczone do drugiej grupy przepisów technicznych, czyli do "innych wymagań" w rozumieniu art. 1 pkt 4 dyrektywy 98/34/WE (pkt 35-40 orzeczenia).

"Inne wymagania" w rozumieniu art. 1 pkt 4 dyrektywy 98/34/WE oznaczają wymagania inne niż specyfikacje techniczne, nałożone na produkt w celu ochrony, w szczególności konsumentów i środowiska.

Z ustalonego orzecznictwa Trybunału Sprawiedliwości UE wynika przy tym, że tymi "innymi wymaganiami" w powyższym rozumieniu są warunki determinujące w sposób istotny skład, właściwości lub sprzedaż produktu (pkt 35 ww. orzeczenia). W tych okolicznościach zadaniem sądu krajowego jest ustalenie, czy takie zakazy, których przestrzeganie jest obowiązkowe de iure w odniesieniu do użytkowania automatów do gier o niskich wygranych, mogą wpływać w sposób istotny na właściwości lub sprzedaż tych automatów (pkt 37 wyroku).

Kluczowy jest tutaj zwrot "w sposób istotny". Trybunał dopuszcza zatem wpływ przepisów ustawy na właściwości i obrót automatami, jednakże o ile wpływ ten nie jest istotny, nie można będzie kwalifikować danego przepisu jako przepisu o charakterze technicznym.

Zatem to nie ustalenie jakiegokolwiek wpływu, lecz wyłącznie wpływu istotnego w swym wymiarze przesądzi o technicznym charakterze przepisu przejściowego ustawy o grach hazardowych, a więc w tym przypadku przepisu art. 135 ust 2 tej ustawy.

Trybunał nie sformułował wyczerpująco katalogu okoliczności (jak to próbuje wykazać strona), które należy uwzględnić przy dokonywaniu analizy stopnia wpływu przepisów przejściowych ustawy o grach hazardowych na produkt.

Biorąc pod uwagę zarówno cel, jaki ma realizować dyrektywa 98/34/WE, jak i dotychczasowe orzecznictwo Trybunału Sprawiedliwości UE, nie sposób rozpatrywać kwestii wpływu przepisów na sprzedaż produktu tylko i wyłącznie na rynku krajowym.

Skoro pod rządami spornych przepisów ustawy z 2009 r. o grach hazardowych automaty do gier o niskich wygranych mogą być nadal skutecznie komercjalizowane na ogromnym rynku gier hazardowych poza granicami państwa polskiego, a także skoro automaty te mogą być także komercjalizowane w Polsce (czy to po ich przeprogramowaniu czy też nawet bez ich uprzedniego przeprogramowania), to tym samym nie można powiedzieć, aby doszło w ten sposób do "istotnego wpływu na obrót" w rozumieniu art. 1 pkt 4 dyrektywy 98/34/WE.

Wskazać ponadto należy, że automaty do gier są nadal sprowadzane do Polski, co potwierdzają dane statystyczne przytoczone przez organ pierwszej instancji w zaskarżonej decyzji.

Organ przytoczył też dane statystyczne. Ponadto na ocenę wprowadzonych regulacji, jako mających nieistotny wpływ na obrót automatami ma także możliwość dalszego ich wykorzystywania. W tym kontekście należałoby jednoznacznie stwierdzić, że automaty do gier o niskich wygranych z całą pewnością dają się w sensie technicznym tak przeprogramować, czy też powtórnie zaprogramować, aby się stały automatami do gier o wyższych wygranych i by mogły być w ten sposób przedmiotem dalszego gospodarczego wykorzystywania w takim właśnie charakterze.

Organ szeroko opisał wpływ nowych regulacji na sprzedaż i wykorzystanie automatów możliwości ich przeprogramowania a także skalę nieprawidłowości w ich wykorzystywaniu.

Organ też zwrócił uwagę, że zezwolenia były wydawane na 6 lat. Na ten okres było wydane również poświadczenie rejestracji. Z danych rejestracyjnych wynika, że średnia żywotność automatów wynosi ok. 6 lat.

W konsekwencji regulacje zawarte w art. 135 ust. 2 ustawy nie mają wpływu na obrót produktem i na jego właściwości.

Omawiane przepisy nie wpłynęły też w sposób istotny na produkt- automaty do gier. Podkreślono też, że nowe regulacje umożliwiły podmiotom działalność do czasu wygaśnięcia udzielonych już zezwoleń (art. 129 ust. 1 ustawy).Organ zwrócił również uwagę na ryzyko uzależnienia graczy od hazardu i możliwości stosowania traktatowych klauzul bezpieczeństwa.

W skardze do Sądu spółka wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i zarzuciła:

1) naruszenie art. 233 § 1 pkt 1 w zw. z art. 208 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa poprzez umorzenie postępowania w sprawie z powodu bezprzedmiotowości postępowania;

2) rażące naruszenie art. 122 w zw. z 123 § 1 oraz art. 210 § 4 i art. 253a § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa w związku z zastosowaniem art. 135 ust. 2 ustawy z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych w związku z naruszaniem:

- art. 8 i art. 9 w związku z art. 1 akapit pierwszy pkt 4) Dyrektywy nr 98/34/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 22 czerwca 1998 r. ustanawiającej procedurę udzielania informacji w dziedzinie norm i przepisów technicznych oraz zasad dotyczących usług społeczeństwa informacyjnego,

- art. 32 ustawy z dnia 29 lipca 1992 r. o grach i zakładach wzajemnych w zw. z art. 14 ust. 1 ustawy o grach hazardowych,

- art. 2, art. 7, art. 22, art. 31 ust. 3 oraz art. 91 ust. 1, ust. 2 i ust. 3 Konstytucji w związku z art. 2 Aktu o przystąpieniu do Unii Europejskiej ,

- zasad wynikających z orzecznictwa Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości -

orzeczeń:

1) z dnia 19 lipca 2012 r. w sprawach w sprawach połączonych C-213/11, C-214/11 praz C-217/11;

2) z dnia 21 kwietnia 2005 r. w sprawie C-267/03 postępowania karnego przeciwko Larsowi Erikowi Staffanowi Lindbergowi,

3) z dnia 4 czerwca 2009 r. w sprawie C-109/08 Komisja v. Grecji,

4) z dnia 30 kwietnia 1996 r. w sprawie C-194/94 CIA Security International SA v. Signalson SA i Securitel SPRL,

5) z dnia 5 czerwca 2007 r. w sprawie C-170/04 Klas Rosengren / inni v. Riksaklagareh,

6) z dnia 22 czerwca 1989 r. w sprawie C-103/88 Fratelli Constanzo SpA vs Comune di Milano,

7) z dnia 11 lipca 2002 r. w sprawie C-62/00 Marks & Spencer pic v. Commissioners of Customs & Excise,

- poprzez nienależyte wykonanie wytycznych wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego w sprawie, w szczególności w zakresie istotnych dla oceny charakteru prawnego art. 135 ust. 2 ustaleń faktycznych;

-dokonanie szczątkowych ustaleń i wyciągnięcie z nich daleko idących wniosków bez przeprowadzenia postępowania dowodowego oraz jakiegokolwiek oparcia w materiale dowodnym lub w sposób sprzeczny z przytaczanymi danymi;

-całkowite pominięcie i nie uwzględnienie przedstawionych przez stronę argumentów i danych, w tym dokumentów złożonych w postępowaniu przed Naczelnym Sądem Administracyjnym, w tym oficjalnych danych całkowicie dyskwalifikujących wywody organu administracji;

- wydanie decyzji w oparciu o orzecznictwo oczywiście nieaktualne w świetle wyroku orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego, w tym wyroku w niniejszej sprawie, co jednocześnie wskazuje, że organ administracji nie zapoznał się z należycie wyrokiem NSA lub zrobił to pobieżnie, ewentualnie spreparował uzasadnienie decyzji na zasadzie spekulatywnej (tj. w oderwaniu od faktycznych i prawnych okoliczności niniejszej sprawy, na co dodatkowo wskazuje chaotyczna, niespójna i częściowo całkowicie zbędna treść tego uzasadnienia);

- umorzenie postępowania w przedmiocie zmiany zezwolenia Odwołującej się - w sytuacji gdy art. 135 ust. 2 ustawy o grach hazardowych, który ew. mógłby stanowić przeszkodę, jako przepis oczywiście sprzeczny z prawem wspólnotowym, jest przepisem bezskutecznym, i to bez dokonania szeregu istotnych ustaleń dotyczących wytycznych wynikających z wyroku TSUE z dnia [...] lipca 2012 r., pomimo że organ był zobowiązany do ich dokonania (m. in. na mocy wyroku NSA w niniejszej sprawie), i to w sytuacji stan sprawy nie zmienił się od daty wyroku NSA;

- brak dokonania rzeczywistych ustaleń faktycznych i uzasadnienia przesłanek, którymi kierował się organ administracji oraz sporządzenie uzasadnienia w sposób wewnętrznie niespójny, w dużej mierze nie na temat i polemiczny wobec utrwalonych w orzecznictwie poglądów prawnych, i jako taki oczywiście nieprzekonujący i nie budzący zaufania.

Organ administracji całkowicie pominął wszystkie podnoszone przez Skarżącą twierdzenia i wnioski dowodowe skarżącej zamieszczone w jej pismach, w szczególności w pismach i dokumentach przedłożonych w postępowaniu przed NSA, oraz nie ustosunkował się do nich w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, mimo że zamieszczone w nich uporządkowane dane i argumenty dyskwalifikują argumentację organu administracji.

W przeważającej mierze organ bezcelowo polemizuje z poglądami prawnymi już utrwalonymi w orzecznictwie sądowym np. wywody organu administracji m. in. na temat swobody przepływu towarów itp., co w kontekście obowiązku proceduralnego notyfikacji, jest bez znaczenia sprawie, ponieważ czym innym jest sama możliwości ograniczenia swobody przepływu towarów (zgodnie z prawem wspólnotowym), a czym innym jest proceduralny obowiązek notyfikacji regulacji wprowadzających takie ograniczenia, jeżeli zawierają one przepisy techniczne. Istotne elementy stanu prawnego oraz rodzaj istotnych dla sprawy niezbędnych ustaleń faktycznych zostały wyraźnie sprecyzowane zarówno w wyroku TSUE z dnia 19 lipca 2012 r., jak i w jednolitej linii orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego, w tym wyroku NSA w niniejszej sprawie.

Organ administracji nie dokonywał właściwych i niezbędnych ustaleń faktycznych, mogących stanowić podstawę dla oceny charaktery technicznego przepisu.

W konsekwencji oczywiście nieprawidłowe są "ustalenia" (spekulatywne wnioski) organu ww. zakresie, które w większej części sprowadzają do niespójnej polemiki z wyrokiem TSUE, w tym przytaczania ocen prawnych oczywiście nieaktualnych niekatulanych orzeczeń sądowych.

"Merytoryczna" część wywodów organu administracji, sprowadzająca się do przytoczenia kilku gołosłownych twierdzeń (tj. nie opartych o jakikolwiek materiał dowodowy lub sprzecznych z przytaczanymi przez sam organ danymi), bez odniesienia się do argumentacji strony postępowania, również nie może zostać uznana za przekonującą i dostateczną. W szczególności Organ nie analizuje okoliczności, że:

- powoływane przez organ dane o przeprowadzanych kontrolach i liczbie zajmowanych urządzeń (rzędu trzech tysięcy) nie wyjaśniają spadku ilości eksploatowanych urządzeń o kilkadziesiąt tysięcy (ponad trzydzieści tysięcy); przy czym twierdzenie, że wyrejestrowywanie automatów do gier było skutkiem przeprowadzanych kontroli jest gołosłowne i nadto nieprawdopodobne w obliczu okoliczności, powoływanej przez organ, że kontrole w latach wcześniejszych, w tym kilka tysięcy kontroli wskazanych przez organ w 2009 r., nie wpłynęły na zmniejszanie liczby automatów do gier, albowiem do 2009 r. liczba automatów równo wzrastała a cezurą drastycznej zmiany (spadku liczby urządzeń na rynku) było dopiero ogłoszenie projektu ustawy w listopadzie 2009 r. i rok 2010 r., kiedy nowa ustawa o grach hazardowych weszła w życie; na marginesie należałoby również wskazać, że polityka kontroli zmieniła się w 2010 r. radykalnie na niekorzyść przedsiębiorców i prowadziła do wielu tysięcy bezprawnych zatrzymań urządzeń i postępowań karno-skarbowych;

- organ wskazuje na możliwość wykorzystania urządzeń w kasynach, co w świetle oficjalnych, urzędowych danych nie jest możliwe wykorzystanie automatów do gier o niskich wygranych w kasynach (ze względu na drastyczne ograniczenia ilościowe, podmiotowe oraz geograficzne);

- z tego punktu widzenia możliwość przeprogramowania urządzenia tak, aby możliwe było jego wykorzystanie w kasynach jest praktycznie bezcelowe; przy czym organ nie przyjmuje również do wiadomości, że konieczność przeprogramowania urządzenia pociąga za sobą zmianę właściwości tego urządzenia; a także tego, że takie przeprogramowanie nie jest też możliwe albo bardzo utrudnione z powodów przeszkód prawnych (por. m. in. art. 2 w zw. z art. 74 i nast. ustawy o prawach autorskich i prawach pokrewnych -i to w sytuacji gdy głównym kosztem przy zakupie automatu do gier o niskich wygranych jest jego oprogramowanie), technicznych (m. in. niekompatybilność dodatkowego wyposażenia automatów, np. czytnika, wrzutnika, hoppera itp. z zestawem oprogramowania dla kasyn) i ekonomicznych (brak opłacalności: przykładowo dostosowanie typowego automatu do gier o niskich wygranych do pracy w kasynach obejmuje: wymianę płyty głównej, wymianę oprogramowania, wymianę zabezpieczeń, przerobienie urządzeń wypłacających zainstalowanych w automacie, tak aby mogły pracować w kasynie, prace serwisowe i koszty transportu; do tego należy dodać koszty czynności administracyjnych związanych, w tym, badań przedrejestracyjnych); twierdzenie zaś o możliwościach innego wykorzystania automatów do gier o niskich wygranych np. do gier typu strzelanka jest nie tylko gołosłowne, ale w taki stopniu sprzeczne z elementarną wiedzą o rynku gier, urządzeniach, klientach i warunkach lokalowych, że można je potraktować jedynie jako zupełnie wirtualną i niepoważną spekulację;

- powoływane przez organ dane statystyczne INTRASAT, dotyczące urządzeń objętych kodem CN 95043010, w ogóle nie dotyczą automatów do gier hazardowych będących przedmiotem niniejszej sprawy;

- ponadto okoliczność, że istnieją zapasy w magazynach automatów do gier nie ma znaczenia, albowiem pewien poziom tych zapasów funkcjonował we wszystkich latach eksploatacji urządzeń i był związany z faktem amortyzacji urządzeń oraz obowiązkiem posiadania tytułu własności urządzeń przy ubieganiu się o zezwolenie na urządzanie gier o niskich wygranych (bez względu na faktyczną możliwość wykorzystania urządzenia w danym punkcie gier); tym bardziej - wbrew "wnioskom" organu, konieczna jest zmiana zezwolenia w celu umożliwienia wykorzystania zezwolenia w pierwotnie określonym zakresie.

W konsekwencji organ administracji umorzył postępowanie w sprawie, nie uwzględniając m. in. okoliczności podniesionych przez Skarżącą.

Ponadto "rozważania" organu administracji dotyczące zarówno art. 135 ust. 2 ustawy o grach hazardowych, jak i przepisów Ordynacji podatkowej, były oczywiście bezcelowe, w sytuacji gdy organ w istocie zrezygnował z przeprowadzenia postępowania dowodowego, które mogło by być ewentualną merytoryczną podstawą tych rozważań.

Niemniej wskazać należy, że wbrew poglądowi organu administracji ww. art. 135 ust. 2 ustawy o grach hazardowych jest przepisem technicznym, co wynika z zastosowania wytycznych wyroku Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej oraz wytycznych orzecznictwa sądowo-administracyjnego. Uzasadnienie decyzji wskazuje, że organ administracji w istocie nie dokonał merytorycznego rozpoznania sprawy - w szczególności nie zastosował się do ww. orzeczeń.

Wojewódzki Sąd Administracyjny po rozpoznaniu sprawy zważył, co następuje:

Sąd administracyjny zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2016 r., poz. 1066 t.j.) sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym zgodnie z § 2 tegoż artykułu kontrola, o której mowa, jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd rozpoznaje zatem sprawę rozstrzygniętą zaskarżoną decyzją ostateczną z punktu widzenia legalności, tj. zgodności z prawem całego toku postępowania administracyjnego i prawidłowości zastosowania przepisów prawa. Zgodnie natomiast z art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm. – zwany dalej "p.p.s.a.") uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie zaskarżonej decyzji bądź postanowienia w całości lub w części następuje wtedy gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy; naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego; inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Stosownie do treści art. 134 § 1 ppsa sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz wskazaną podstawą prawną.

Przeprowadzone badanie zgodności z prawem zaskarżonej decyzji wykazało, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Przedmiotem skargi jest decyzja o umorzeniu postępowania w sprawie zmiany zezwolenia na urządzanie i prowadzenie działalności w zakresie gier na automatach o niskich wygranych.

Na wstępie należy rozważyć kwestię podmiotowych i przedmiotowych granic dopuszczalności prowadzenia postępowania administracyjnego czy podatkowego. Decyzja wydana w toku postępowania i nie zaskarżona (jak zezwolenie - decyzja z 28 kwietnia 2006 r.) była decyzją ostateczną i wykonalną, rozstrzygającą o istocie danego stosunku prawnego. Stworzyła ona określoną sytuację prawną na okres na jaki została wydana skoro zawierała konkretny termin obowiązywania zezwolenia. W rozpoznawanej sprawie było to - zezwolenie wydane na 6 lat. W tych okolicznościach uprawnienia wynikające z decyzji wygasają po upływie terminu na jaki przewidziano obowiązywanie zezwolenia, tj. 28 kwietnia 2012 r.

Dokonując zatem oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji o umorzeniu postępowania w sprawie zmiany tej decyzji (zezwolenia) należy przede wszystkim podkreślić, że z mocy art. 208 § 1 Ordynacji podatkowej gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe, organ wydaje decyzję o umorzeniu postępowania.

Bezprzedmiotowość postępowania oznacza brak któregoś z elementów stosunku materialnoprawnego, skutkującego tym, iż nie można załatwić sprawy przez rozstrzygnięcie jej co do istoty. Jest to orzeczenie formalne, kończące postępowanie bez jego merytorycznego rozstrzygnięcia. Bezprzedmiotowość wynika z przyczyn podmiotowych lub przedmiotowych, tj. jeżeli brak przedmiotu postępowania. Tym przedmiotem jest zaś konkretna sprawa, w której organ administracji państwowej jest władny i jednocześnie zobowiązany rozstrzygnąć na podstawie przepisów prawa materialnego o uprawnieniach lub obowiązkach indywidualnego podmiotu.

Sprawa administracyjna jest konsekwencją istnienia stosunku administracyjnego, tj. takiej sytuacji prawnej, w której strona ma prawo żądać od organu administracji publicznej ustalenia jej indywidualnych uprawnień lub obowiązków wynikających z prawa materialnego. Podobny pogląd został wyrażony w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 lutego 2010 r. o sygn. akt II GSK 408/2009.

Bezprzedmiotowość postępowania w rozumieniu powyżej cytowanej normy zachodzi zatem wówczas, gdy brak jest któregokolwiek elementu stosunku materialnoprawnego uniemożliwiającego wydanie decyzji załatwiającej sprawę. Umorzenie więc postępowania oznacza, że w danej sprawie nie będzie kontynuowane, wszczęte uprzednio postępowanie, oraz że sprawa nie zostanie rozstrzygnięta co do istoty. Jest to wynikiem zaistnienia trwałych, nieusuwalnych przeszkód w kontynuacji postępowania, które mogą nastąpić w pierwszej lub w drugiej instancji.

Jak wynika z zestawienia dat, zezwolenie wygasło [...] kwietnia 2012 r. (udzielone decyzją z [...] kwietnia 2006 r.). W konsekwencji zatem prawidłowo organ stwierdził, że postępowanie o zmianę wnioskowanego zezwolenia jest bezprzedmiotowe. Skutkiem powyższego organ nie miał podstaw do wydawania decyzji merytorycznie rozstrzygającej kwestię złożonego wniosku, a jedynie do wydania rozstrzygnięcia formalnie kończącego postępowanie w sprawie.

Po wygaśnięciu zezwolenia i utracie jego bytu w obrocie prawnym NSA rozpoznawał skargę kasacyjną od wyroku WSA z [...].12.2010 r. sygn. akt II SA/Bd 1275/10. (wyrok z [...].08.2013 r. II GSK 929/11). NSA uchylił wyrok sądu oraz decyzje organów obu instancji o odmowie zmiany zezwolenia, wskazując na konieczność badania techniczności art. 135 ust 1 i 2 ustawy o grach hazardowych. Pomimo zatem wygaśnięcia zezwolenia organ wykonując zalecenia NSA dokonał oceny wskazanego przepisu z punktu widzenia jego technicznego charakteru. Również sąd jest zobowiązany dokonać takiej oceny, będąc związany na podstawie art. 170 p.p.s.a. orzeczeniem NSA. Jedynie zmiana stanu prawnego lub faktycznego zwalniałaby z tego obowiązku. Zmianą tą niewątpliwie było wygaśnięcie zezwolenia, ale ta okoliczność nastąpiła przed wyrokiem NSA, stąd ani sąd ani organy nie mogą się uchylić od zaleceń zawartych w wyroku z [...].08.2013 r.

Odnosząc się do oceny technicznego charakteru art. 135 ust 1 i 2 ustawy o grach hazardowych Sąd podziela stanowisko wyrażone w wyroku NSA z 28.10.2015 r. w sprawie II GSK 1631/15. Sąd w tym wyroku stwierdził, że Trybunał Sprawiedliwości UE w wyroku z dnia 19 lipca 2012 r. w sprawach połączonych C-213/11, C-214/11 i C-217/11, zakwalifikował, zgodnie z dyrektywą 98/34/WE przepisy przejściowe ustawy o grach hazardowych do drugiej kategorii: tzw. "innych wymagań. Te "inne wymagania" według art. 1 pkt 4 dyrektywy to wymagania nałożone na produkt, m. in. dotyczące użytkowania produktu, które mogą mieć istotny wpływ na skład lub rodzaj produktu lub jego obrót.

Ocena technicznego charakteru przepisów zaliczonych do tej kategorii jest więc warunkowa. Wymaga uprawdopodobnienia tezy, że te przepisy mogą w istotny sposób wpływać na produkt (automaty do gry).

W pkt 36 wyroku Trybunał stwierdził, że przepisy przejściowe polskiej ustawy nakładają na automaty warunki mogące wpływać bezpośrednio na ich sprzedaż. Dokonał więc z jednej strony bezpośredniej oceny tych przepisów z punktu widzenia kryteriów wyprowadzonych z dyrektywy, jednakże wypowiadając się w tej kwestii w odniesieniu do przepisów przejściowych polskiej ustawy o grach hazardowych powołał się na swoje wypowiedzi w innych wyrokach dotyczących gier hazardowych, w szczególności na wyrok w sprawie C–267/07 Lindberg, w którym wątpliwości co do rozumienia przepisów dyrektywy powstały na tle wprowadzonego w prawie krajowym zakazu używania automatów określonego rodzaju, nie zaś na tle przepisów przejściowych. W sprawie Lindberg chodziło zatem o merytoryczne przepisy krajowe, które bezpośrednio dotyczyły automatów w sposób pozwalający przyjąć, że te przepisy mogły w istotny sposób wpływać m.in. na sprzedaż automatów, których używanie zostało zakazane.

W sprawach, w których orzekał TSUE w wyroku z dnia 19 lipca 2012 r. wątpliwości sądu kierującego pytania prejudycjalne co do technicznego charakteru budziły przepisy przejściowe. Przepisy przejściowe są funkcją wyprowadzanej z zasady państwa prawnego (art. 2 Konstytucji), zasady prawidłowej legislacji oraz zasady zaufania obywatela do państwa i stanowionego przez niego prawa. Dają bowiem pewną ochronę praw nabytych lub interesów w toku albo też ochronę ekspektatyw dobrze ukształtowanych, szczególnie istotną wówczas, gdy prawodawca zmieniając prawo zmierza do pogorszenia sytuacji prawnej jego adresatów. Podobnie jak vacatio legis mogą zapewnić zachowanie przez pewien czas korzystniejszych uprawnień wynikających ze "starego" prawa, mimo zastąpienia go nową regulacją prawną, pogarszającą sytuację prawną jej adresatów w tym zakresie. Taką właśnie rolę spełniają przepisy przejściowe (art. 129 ust. 2, art. 135 ust. 2 i art. 138 ust. 1- obecnie jako art. 135 ust. 2 a ustawy o grach hazardowych). Roli tych przepisów przejściowych nie można utożsamiać z rolą przepisów merytorycznych ustawy o grach hazardowych, które wprowadzają szereg istotnych ograniczeń działalności w zakresie urządzania gier hazardowych, w porównaniu z poprzednio obowiązującym stanem prawnym. Należałoby zatem powiedzieć, że przepisy przejściowe co do zasady chronią przez pewien okres (do czasu wygaśnięcia wydanych wcześniej zezwoleń) przed skutkami nowej ustawy o grach hazardowych, same zaś nie ograniczają dotychczasowych możliwości urządzania gier hazardowych. Ze swej istoty nie pełnią więc funkcji ograniczeń i zakazów tego, co było przedmiotem praw przewidzianych zastąpioną ustawą.

Wyznaczone w przepisach przejściowych granice zachowania dotychczasowych uprawnień (do czasu wygaśnięcia udzielonych zezwoleń), związane z zastąpieniem zezwoleń koncesjami na prowadzenie kasyna gry siłą rzeczy nie pozwalają na wydawanie, po wejściu w życie nowej ustawy nowych zezwoleń na starych zasadach. Nie znaczy to jeszcze, że wprowadzają zakaz wydawania nowych zezwoleń, ponieważ taki zakaz wynika z przepisów merytorycznych, wprowadzających zmiany dotyczące działalności w zakresie gier hazardowych. Przedstawiony sposób widzenia przepisów przejściowych znajduje potwierdzenie w spostrzeżeniu, że ich brak (pominięcie przez ustawodawcę albo odmowa zastosowania) niczego nie zmieniłby w sytuacji podmiotów, które uzyskały zezwolenie pod rządami poprzedniej ustawy. Na gruncie nowej ustawy, ze względu na treść art. 118 nie mogłyby one bowiem uzyskać zezwolenia, nawet jeżeli wniosek o zezwolenie został złożony przed wejściem w życie tej ustawy. Nie wchodziłoby w grę również przedłużenie "starego" zezwolenia pod rządami nowej ustawy, ponieważ ustawa przewiduje w art. 6 ust. 1 wymaganie posiadanie koncesji na prowadzenie działalności w zakresie gier na automatach.

Można dodać, że rozwiązania tego problemu nie należy szukać w uchylonej ustawie o grach losowych i zakładach wzajemnych, przede wszystkim dlatego, że byłoby ono sprzeczne z art. 144 i art.145 ustawy o grach hazardowych. Te ostatnie przepisy nie są oczywiście techniczne. Próba takiej ich oceny prowadziłaby bowiem do generalnego podważania prawa ustawodawcy do zmiany istniejącego status quo w dziedzinie działalności hazardowej. Wypada w związku z tym przypomnieć, że TSUE w wyroku z 11 czerwca 2015 r., C–98/14 stwierdził, że podmiot gospodarczy nie może oczekiwać całkowitego braku zmian ustawodawczych, ale jedynie kwestionować sposób wprowadzenia takich zmian (pkt 78) i że zasada pewności prawa nie wymaga braku zmian ustawodawczych, ale wymaga w szczególności, aby ustawodawca wziął pod uwagę szczególną sytuację podmiotów i w razie potrzeby dostosował odpowiednio stosowanie nowych przepisów prawnych (pkt 79).

Należy też uwzględnić materię, której dotyczą przepisy przejściowe. Nie ulega wątpliwości, że chodzi w nich o zezwolenia na urządzanie gier na automatach o niskich wygranych, które w nowej ustawie zostały zastąpione, w zakresie gier na automatach, koncesjami na prowadzenie kasyna gry (art. 6 ust. 1 ustawy). Trzy budzące wątpliwości interpretacyjne przepisy przejściowe mają więc bezpośredni związek z art. 6 ust. 1 ustawy o grach hazardowych. Dotyczą tzw. podmiotowej reglamentacji działalności gospodarczej w zakresie urządzania gier hazardowych.

Trybunał Sprawiedliwości m. in. w wyroku w sprawie CIA Security International SA (C - 194/94) z 30 kwietnia 1996 r. orzekł, że przepisy techniczne są w rozumieniu dyrektywy 83/189 specyfikacjami określającymi cechy produktów, nie obejmują więc przepisów, które określają warunki niezbędne do prowadzenia określonej działalności (pkt 25). W powołanym już wcześniej wyroku w sprawie Lindberg (C- 267/03) Trybunał również stwierdził, że przepisy krajowe, ustanawiające warunki zakładania przedsiębiorstw, takie jak przepisy poddające wykonywanie jakiejś działalności zawodowej uprzedniemu uzyskaniu zezwolenia, nie stanowią przepisów technicznych w rozumieniu art. 1 pkt 9 dyrektywy 83/189 (pkt 87 i przytoczone w tej kwestii orzeczenia w sprawach: Canal Satelite Digital (C - 390/99, pkt 45) i van der Burg (C - 278/99, pkt 20).

Takie stanowisko w odniesieniu do art. 6 ust. 1 ustawy o grach hazardowych zajął Naczelny Sąd Administracyjny m. in. w wyroku z dnia 17 września 2015 r., II GSK 1296/15.

Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego przepis art. 6 ust. 1 nie kwalifikuje się do żadnej z tych trzech kategorii przepisów technicznych w rozumieniu dyrektywy 98/34. Art. 6 ust. 1 ustawy stanowi, że działalność w zakresie gier cylindrycznych, gier w karty, gier w kości oraz gier na automatach może być prowadzona na podstawie koncesji udzielonej na prowadzenie kasyna gry. Nie zawiera natomiast żadnych ograniczeń albo warunków dotyczących strony przedmiotowej koncesjonowanej działalności. Wynika z niego tylko tyle, że działalność m. in. w zakresie gier na automatach może prowadzić podmiot, który posiada koncesję na prowadzenie kasyna gry. Art. 6 ust. 1 ustawy o grach hazardowych ma więc charakter przepisu blankietowego, który sam nie reguluje wszystkich kwestii dotyczących koncesji na prowadzenie kasyna gry. Nie ma w nim żadnych odniesień dotyczących urządzeń do prowadzenia gier. W szczególności przepis ten nie przesądza o tym, że posiadacz takiej koncesji może urządzać gry na automatach wyłącznie w kasynie gry. Tę kwestię reguluje bowiem art. 14 ust. 1 ustawy. Przepisy art. 6 ust. 1 i art. 14 ust. 1 ustawy o grach hazardowych należy postrzegać jako uzupełniające się, ale też jako zawierające dwie odrębne normy prawne, ustanawiające dwa różne nakazy - zakazy, powiązane w art. 89 ust 1 pkt 1 i 2 tej ustawy z dwoma różnymi deliktami administracyjnymi, zagrożonymi dwoma różnymi karami administracyjnymi.

Konieczne jest aby dodać, że Trybunał we wspomnianym już wyroku C – 194/94 w sprawie CIA Security International stwierdził też, że przepis uznaje się za techniczny, w rozumieniu dyrektywy 83/189, jeżeli wywołuje samodzielne skutki prawne wobec jednostek (pkt 27). Samodzielne skutki prawne, jakie wywołuje art. 6 ust. 1 ustawy o grach hazardowych nie dotyczą automatów do gry lecz – jak powiedziano – wymagania posiadania koncesji na prowadzenie kasyna gry.

W tej sprawie tę samą miarę należałoby przykładać do art. 6 ust. 1 ustawy o grach hazardowych i do spornych przepisów przejściowych tej ustawy, ponieważ dotyczą tej samej materii – podmiotowych wymagań w zakresie urządzania gier hazardowych i regulują kwestie związane z przejściem z systemu zezwoleń na system koncesji. Jeżeli zatem uznać za uprawnione stwierdzenie, że nie jest przepisem technicznym art. 6 ust. 1 ustawy o grach hazardowych, to tym samym uprawnione jest stwierdzenie, że nie mają technicznego charakteru przepisy przejściowe.

Trzeba mieć jednakże na uwadze, że art. 135 ust. 2 ustawy o grach hazardowych, który ma zastosowanie w rozpatrywanej sprawie odnosi się, w pewnym zakresie, również do strony przedmiotowej reglamentowanej działalności gospodarczej. Wyłącza bowiem możliwość zmiany miejsca urządzania gry określonego w zezwoleniu. Można na tej podstawie powiedzieć, że art. 135 ust. 2 ustawy o grach hazardowych w pewnym zakresie dotyczy również automatów, a zatem należałoby rozważyć, czy przewidziane w nim ograniczenia ich użytkowania mogą wpływać na sprzedaż tego produktu.

Z wypowiedzi Trybunału wynika, że pozostawiona sądowi krajowemu ocena, czy przepisy przejściowe ustawy, określone przez Trybunał jako przepisy potencjalnie techniczne, są w istocie technicznymi, wymaga uprawdopodobnienia hipotezy, że te przepisy mogą mieć istotny wpływ na właściwości i obrót produktem (automatami do gry). Ocena ma mieć zatem charakter ogólny i abstrakcyjny, w tym sensie, że odnosić się do określonych przepisów ustawy w oderwaniu od ich zastosowania w konkretnej, indywidualnej sprawie i polegać na apriorycznym rozważeniu prawdopodobieństwa ich istotnego wpływu np. na obrót automatami do gry w skali ogólnorynkowej. Inaczej mówiąc, ocena technicznego charakteru przepisu ustawy nie może być relatywizowana do sytuacji faktycznej rozpatrywanej sprawy. Nie wymaga zatem prowadzenia postępowania dowodowego w indywidualnej sprawie administracyjnej.

Oczywiście taka ocena nie może być dowolna, nie może być oparta na nieweryfikowalnych przesłankach. O zasadności hipotezy o możliwym istotnym wpływie przepisu prawa na obrót automatami do gry mogą świadczyć wyłącznie pewne uznane za prawdziwe fakty i okoliczności, wskazujące na istnienie zależności pomiędzy przepisem prawa a sprzedażą automatów, z których ta hipoteza logicznie wynika.

Z treści przepisu art. 135 ust. 2 ustawy nie można wywieść, że może on mieć wpływ na sprzedaż automatów.

Nie jest to przepis merytoryczny, nakładający na automaty do gry pewne zakazy ich używania, lecz przepis przejściowy, który pełni inna funkcję niż przepisy merytoryczne.

Przepisy przejściowe ustawy nie nakładają żadnych ograniczeń w zakresie liczby kasyn gry ani liczby automatów, jakie mogą być w tych kasynach używane. Takie ograniczenia nakładają natomiast przytaczane już przepisy merytoryczne ustawy: art. 14 ust. 1, art. 15 ust. 1 i 4, czy art. 4 ust. 1 pkt 1a.

Naczelny Sąd Administracyjny, w wykonaniu zawartego w wyroku TSUE z 19 lipca 2012r., zalecenia ustalenia przez sąd krajowy, czy przepisy przejściowe ustawy o grach hazardowych mogą wpływać w sposób istotny na właściwości lub sprzedaż automatów do gier o niskich wygranych, stwierdził, że przepisy przejściowe, w tym art. 135 ust. 2, tego kryterium uznania je za przepisy techniczne nie spełniają. Możliwego istotnego wpływu na spadek sprzedaży automatów do gry nie można bowiem zasadnie przypisać przepisom prawnym, które zapewniają przez okres przejściowy utrzymanie dotychczasowego stanu w zakresie miejsc urządzania gry i liczby używanych automatów. Brak notyfikacji art. 135 ust. 2 ustawy o grach hazardowych nie stoi więc, zdaniem Sądu, na przeszkodzie jego zastosowaniu co do zasady.

W tych okolicznościach, ostateczny wniosek organów o braku podstaw do pominięcia obowiązujących przepisów ustawy o grach hazardowych z uwagi na brak notyfikacji był prawidłowy.

Niniejsza sprawa dotyczy jednak umorzenia postępowania w sprawie zmiany zezwolenia na urządzanie i prowadzenie działalności w zakresie gier na automatach o niskich wygranych. Zezwolenia udzielono na 6 lat. Okres obowiązywania zezwolenia rozpoczął się [...] kwietnia 2006 r. i upływał [...] kwietnia 2012 r. Należy jednak zaznaczyć, że przed upływem terminu obowiązywania zezwolenia tj. [...] października 2011 r. spółka złożyła wniosek o przedłużenie zezwolenia.

W tych okolicznościach, od wyniku postępowania w sprawie przedłużenia zezwolenia z [...] kwietnia 2006 r. zależał wynik rozstrzygnięcia w sprawie umorzenia postępowania w sprawie zmiany zezwolenia na urządzanie i prowadzenie działalności w zakresie gier na automatach. Podstawą bowiem umorzenia postępowania był upływ terminu obowiązywania zezwolenia.

Skoro rozstrzygnięcie niniejszej sprawy zależało od wyniku toczącego się postępowania administracyjnego w sprawie przedłużenia zezwolenia, uzasadnione było zawieszenie niniejszego postępowania (w sprawie o umorzenie postępowania dotyczącego zmiany zezwolenia) do czasu wydania decyzji ostatecznej w sprawie przedłużenia zezwolenia.

W rozpoznawanej sprawie pojawiła się więc dodatkowa kwestia wymagająca rozstrzygnięcia organu w przedmiocie wniosku o przedłużenie zezwolenia.

Wniosek o przedłużenie zezwolenia skarżąca złożyła przed upływem terminu wygaśnięcia zezwolenia z [...].04.2006 r. Wniosek datowany jest na [...].10.2011r. Termin wygaśnięcia uprawnień z decyzji z 2006 r. mijał 28.04. 2012 r.

Sąd ustalił, że w następstwie wniosku o przedłużenie zezwolenia został on negatywnie rozpatrzony decyzją z [...] lutego 2012r. nr [...]/MK.

W następstwie wniesionego odwołania organ uchylił decyzję z [...].02.2012 r. (decyzja z [...] lipca 2015 r. nr [...]/WW) (w międzyczasie postępowanie było zawieszone).

Po ponownym rozpatrzeniu sprawy w dniu [...] października 2015r., decyzją nr [...].WW/VS organ ponownie odmówił przedłużenia zezwolenia .

Organ oświadczył, że strona nie wniosła odwołania od tego rozstrzygnięcia a więc decyzja stała się ostateczna z dniem [...].10.2015 r.

Skarżąca zakwestionowała twierdzenie, że decyzja nie została zaskarżona. Skarżąca przesłała do sądu odwołanie od decyzji nr [...]. WW/VS, datowane na dzień [...].10.2015r. z dowodem nadania z [...].10.2015 r., opatrzonego pieczątką P. K. -doradztwo podatkowe.

Organ ponownie zaprzeczył, że skarżąca złożyła odwołanie, potwierdził natomiast otrzymanie przesyłki 26.10. 2015 r. lecz było nią pismo z 30. 09. 2015 r. w sprawie skarżącej pochodzące od P. K. dotyczące podatku od gier, co zostało potwierdzone na kopii dziennika korespondencji Kancelarii Izby Celnej w T. z dnia 26. 10. 2015 r.

W tych okolicznościach w ocenie Sądu stanowisko organu jest przekonujące. Przesłane pismo nadane zostało przez doradcę podatkowego. Ta okoliczność znajduje potwierdzenie w przedstawionym przez stronę dokumencie nadania oraz dowodzie rejestracji wpływu przesyłek do organu. Należy podkreślić, że skarżący jest reprezentowany przez R. S., który wprawdzie podpisał przedłożone odwołanie, ale prowadzi on kancelarię w innym miejscu, niż doradca podatkowy. Rolą skarżącego jest wykazanie, że dopełnił czynności procesowej w postaci wniesienia odwołania. W okolicznościach rozpoznawanej sprawy nie zostało to dostatecznie wykazane.

W tych okolicznościach w ocenie Sądu organ prawidłowo prowadził postępowanie. Nie było przeszkody do umorzenia postępowania w sprawie zmiany zezwolenia na skutek wygaśnięcia zezwolenia na urządzanie gier, gdyż organ wykazał w sposób przekonujący, że decyzja odmawiająca przedłużenia zezwolenia stała się ostateczna.

Negatywne rozstrzygnięcie w sprawie wniosku o przedłużenie zezwolenia- (decyzja odmawiająca z [...] października 2015r.), pozwalało na umorzenie postępowania w sprawie zmiany zezwolenia z uwagi na wygaśnięcie terminu obowiązywania udzielonego zezwolenia.

W tych okolicznościach, Sąd nie znalazł podstaw prawnych do uwzględnienia skargi, zatem stosownie do art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi należało skargę oddalić.