Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt III SA/Kr 246/09
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2009-12-16 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne: Transport
Skarżony organ: Komendant Policji
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: Art. 3 par. 1, art. 134 par. 1, art. 145 par. 1 pkt 1 lit. a i lit. c, art. 152, art. 200
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: Art. 1 par. 2
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1269
law: Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych.
article: Art. 3, art. 39a ust. 1, ust. 2, ust. 3 pkt 1, art. 42 ust. 1, art. 92
journal: Dz.U. 2007 nr 125 poz 874
law: Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym - tekst jednolity
article: Art. 7, art. 10 par. 1, art. 77 par. 1
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: Art. 2 pkt 36, pkt 42
journal: Dz.U. 2005 nr 108 poz 908
law: Ustawa z dnia  20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym - tekst jednolity
article: Art. 5 ust. 1
journal: Dz.U. 2006 nr 235 poz 1701
law: Ustawa z dnia 17 listopada 2006 r. o zmianie ustawy o transporcie drogowym oraz o zmianie ustawy - Prawo o ruchu drogowym

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Kremer Sędziowie WSA Bożenna Blitek (spr.) WSA Janusz Kasprzycki Protokolant Honorata Kuźmicka-Wełna po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 grudnia 2009 r. sprawy ze skargi J. G., P. G. "A" s.c. na decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji z dnia 23 stycznia 2009 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, II. orzeka, że uchylone decyzje nie mogą być wykonane, III. zasądza od Komendanta Wojewódzkiego Policji na rzecz skarżących J. G., P. G. "A" s.c. kwotę 220,- (dwieście dwadzieścia złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

W wyniku kontroli drogowej w dniu 3 czerwca 2008 roku pojazdu marki Mecedes Nr Rej. [...] o dopuszczalnej masie całkowitej 6500 kg, liczbie miejsc 2, należącego do przedsiębiorstwa "A" mieszczącego się pod adresem: B. 51, [...] B., którym kierował J. K., sporządzono "Protokół kontroli" (k. 2 – 3 akt adm.) zakreślając w nim, że skontrolowano dokumenty: zaświadczenie na przewozy własne/wypis i kartę opłaty za przejazd po drogach krajowych oraz skontrolowano przepisy: transport drogowy i ruch drogowy. W protokole stwierdzono trzy przypadki naruszenia przepisów: 1) brak karty opłaty za przejazd po drogach krajowych, 2) brak zaświadczenia na przewozy drogowe na potrzeby własne i 3) brak zaświadczenia o spełnieniu wszystkich wymagań określonych ustawą o zatrudnieniu. W załączniku nr 1 a zatytułowanym: "Sprawozdanie z kontroli drogowej zawierające wykaz kontrolny" (k. 4 akt adm.) w pkt 5 - Kategoria pojazdu wpisano: "Pojazd specjalny", a następnie zakreślono lit a) tego pkt 5: "samochód ciężarowy o dopuszczalnej masie całkowitej 3,5 – 12 ton".

Z datą 16 czerwca 2008 roku wszczęto z urzędu postępowanie administracyjne w sprawie naruszenia przepisów ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. z 2007 r. Nr 125, poz. 874) przez firmę J. G. – "A" (k. 5 akt adm.).

J. G. w pisemnym wyjaśnieniu z daty 6 lipca 2008 roku (k. 7 – 8 akt adm.) podniosła, że pojazd kontrolowany jest pojazdem specjalnym, co różni go od pojazdu ciężarowego, że nie był wykonywany "niezarobkowy przewóz drogowy – przejazd na potrzeby własne", gdyż pojazdy specjalne przeznaczone są do innych funkcji niż transportowanie rzeczy, że nie był to przewóz drogowy także w rozumieniu Rozporządzenia (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 15 marca 2006 roku w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego oraz zmieniające rozporządzenie Rady (EWG) nr 3821/85 i (WE) 2135/98, jak również uchylające rozporządzenie Rady (EWG) nr 3820/85, a tym samym - zdaniem J. G. - Rozporządzenie Ministra Transportu z dnia 8 sierpnia 2006 roku (Dz. U., Nr 151, poz. 1089) w sprawie opłat za przejazdy po drogach krajowych nie ma w tej sprawie zastosowania. Nadto Starostwo Powiatowe pisemnie odmówiło przedsiębiorstwu wydania zaświadczenia potwierdzającego zgłoszenie przewozów na potrzeby własne wskazując – według tego organu - obowiązujące przepisy, a konkretnie art. 2 pkt 36 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 roku - Prawo o ruchu drogowym. Do wyjaśnienia dołączyła kserokopię umowy o pracę zawartą w dniu 2 czerwca 2008 roku przez <"A" S.C. J. G. P. G. B. 51> z kontrolowanym kierowcą – J. K. (k. 10 akt adm.) oraz kserokopię dowodu rejestracyjnego kontrolowanego pojazdu z wpisem w rubryce: "Rodzaj pojazdu i przeznaczenie: SAMOCHÓD SPECJALNY sklep" (k. 11 akt adm.).

Decyzją z dnia [...] 2008 roku Komendant Powiatowy Policji nałożył na J. G. – prowadzącą działalność pod nazwą "A" - karę pieniężną w kwocie 5500 zł, w tym za: 1) wykonywanie przewozu na potrzeby własne bez wymaganego zaświadczenia - karę w kwocie 2000 zł, 2) za wykonywanie przewozu drogowego bez uiszczenia wymaganej opłaty za przejazd po drogach krajowych – karę w kwocie 3000 zł i 3) za wykonywanie transportu drogowego z naruszeniem warunków dotyczących dokumentacji pracy kierowcy w zakresie wystawiania kierowcy zaświadczenia poświadczającego jego zatrudnienie oraz spełnienie wszystkich wymagań określonych ustawą - karę w kwocie 500 zł (k. 12 akt adm.).

Od decyzji tej pismem z dnia 3 sierpnia 2008 roku złożyła odwołanie (k. 14 – 18 akt adm.) J. G. podnosząc argumenty jak w pisemnym wyjaśnieniu złożonym w toku postępowania. Do odwołania dołączyła kserokopię pisma (skierowanego do niej) Starostwa Powiatowego z daty 26 stycznia 2004 roku o braku podstaw prawnych do wydania zaświadczenia potwierdzającego zgłoszenie prowadzenia przewozów drogowych jako działalności pomocniczej w stosunku do podstawowej działalności gospodarczej z uwagi na to, że przedstawione w wykazie pojazdów pojazdy specjalne "konstrukcyjnie nie są przeznaczone do przewozu osób lub ładunków" (k. 19 akt adm.).

Decyzją Nr [...] z dnia [...] 2008 roku wydaną w wyniku rozpoznania powyższego odwołania J. G. - Komendant Wojewódzki Policji uchylił zaskarżoną decyzję z dnia [...] 2008 roku i przekazał sprawę organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia Na uzasadnienie podano, że decyzja "została skierowana do osoby nie będącej stroną w sprawie", albowiem "w przedmiotowej sprawie stroną winni być J. G. i P. G. współwłaściciele spółki cywilnej" (k. 21 – 23 akt adm.).

Pismem z dnia 2 października 2008 roku zawiadomiono J. G. i P. G. o "przystąpieniu do ponownego rozpatrzenia sprawy" wskazując jako podstawę prawną art. 7 i art. 10 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego. Jednocześnie podano, że "mając na uwadze powyższe, zgodnie z treścią art. 10 § 1 kpa strona ma prawo do wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz prawo zgłaszania żądań" (k. 24 akt adm.). Zawiadomienie to wymienieni wyżej wspólnicy otrzymali w dniu 8 października 2008 roku (k. 25 – 26 akt adm).

Decyzją z dnia [...] 2008 roku Komendant Powiatowy Policji nałożył na J. G., P. G. "A" S.C. karę pieniężną w kwocie 5500 zł podając jako podstawę prawną wydanej decyzji art. 93 ust. 1 i art. 92 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. z 2007 r. Nr 125, poz. 874 z późn. zm.) oraz ustalenia protokołu kontroli z dnia 3 czerwca 2008 roku. Jako podstawę prawną kary pieniężnej w pkt 1. decyzji – w wysokości 2000 zł, nałożoną za wykonywanie przewozu na potrzeby własne bez wymaganego zaświadczenia, wskazano art. 33 ust. 1 – 4 oraz art. 87 ust. 2 wyżej wymienionej ustawy z dnia 6 września 2001 r. w związku z L.p. 1.4 Załącznika do tej ustawy. Podstawę prawną kary w pkt 2. decyzji - w kwocie 3000 zł, za wykonywanie przewozu drogowego bez uiszczenia wymaganej opłaty za przejazd po drogach krajowych, podano art. 42 powyższej ustawy w związku z L.p. 4.1. Załącznika. Natomiast jako podstawę prawną kary pieniężnej w pkt 3 decyzji - wysokości 500 zł, za wykonywanie transportu drogowego z naruszeniem warunków dotyczących dokumentacji pracy kierowcy w zakresie wystawiania kierowcy zaświadczenia poświadczającego jego zatrudnienie oraz spełnienie wszystkich wymagań określonych ustawą, wskazano art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 17 listopada 2006 roku o zmianie ustawy o transporcie drogowym (Dz. U. Nr 235, poz. 1701) w związku z L.p. 1.8 Załącznika do ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym. Na uzasadnienie decyzji organ podniósł, że w czasie kontroli drogowej stwierdzono, iż kontrolowanym pojazdem będącym tzw. Autosklepem, przewożono rzeczy należące do przedsiębiorstwa "A" przeznaczone do sprzedaży, a kierowca nie okazał opisanych wyżej dokumentów. Decyzji nadano rygor natychmiastowej wykonalności (k. 27 akt adm.).

Od decyzji tej pismem z dnia 24 listopada 2008 roku odwołali się J. G. i P. G. podnosząc argumenty jak w pisemnym wyjaśnieniu i odwołaniu złożonym już wcześniej przez J. G. Zarzuty sprowadzają się do tego, że po pierwsze: pojazd specjalny jakim jest kontrolowany autosklep, nie jest pojazdem ciężarowym i definicja pojazdu specjalnego różni się od definicji pojazdu ciężarowego; po drugie: z tego względu, że kontrolowany pojazd nie jest pojazdem ciężarowym nie wykonuje on przewozów drogowych – ani niezarobkowych przewozów drogowych, czy przewozów na potrzeby własne, ani żadnych innych przewozów drogowych w rozumieniu zarówno ustawy o transporcie drogowym z dnia 6 września 2001 r., jak i w rozumieniu Rozporządzenia (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 15 marca 2006 roku w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego oraz zmieniającego rozporządzenie Rady (EWG) nr 3821/85 i (WE) 2135/98, jak również uchylającego rozporządzenie Rady (EWG) nr 3820/85; po trzecie: tym samym nie stosuje do tego rodzaju pojazdów rozporządzenia Ministra Transportu z dnia 8 sierpnia 2006 roku (Dz. U., Nr 151, poz. 1089) w sprawie opłat za przejazdy po drogach krajowych ani innych przepisów ustawy o transporcie drogowym wskazanych przez organ I instancji; po czwarte: organ nie uwzględnił pisma Starostwa Powiatowego będącego odpowiedzią na wniosek przedsiębiorcy o wydanie zaświadczenia potwierdzającego zgłoszenie przewozów na potrzeby własne, a stanowiącego odmowę z braku podstaw prawnych do wydania takowego zaświadczenia, co powoduje naruszenie podstawowej zasady prawa administracyjnego wyrażonej w art. 8 Kodeksu postępowania administracyjnego (k. 31 – 36 akt adm.).

Decyzją Nr [...] z dnia 23 stycznia 2009 roku Komendant Wojewódzki Policji utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję, przy czym w treści decyzji (wraz z uzasadnieniem) organ ten stwierdził, iż rozpatrzył odwołanie J.G. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy podtrzymując stanowisko organu I instancji podniósł, że stanowisko wyrażone przez Starostwo Powiatowe w piśmie z 2004 roku zostało wydane w oparciu o przepisy ustawy – Prawo o ruchu drogowym, które w chwili kontroli drogowej już nie obowiązywały (k. 38 – 41 akt adm.).

Na powyższą decyzję skargę złożyli J. G. i P. G. wnosząc o jej uchylenie, a także o wstrzymanie wykonania decyzji oraz o zasądzenie kosztów postępowania. Skarżący zarzucili naruszenie przez organy administracyjne szeregu przepisów prawa materialnego – ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym i ustawy z dnia 17 listopada 2006 roku o zmianie ustawy o transporcie drogowym oraz Rozporządzenia (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 15 marca 2006 rok, a także przepisów postępowania – art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 Kodeksu postępowania administracyjnego. W uzasadnieniu skarżący ponowili argumenty zawarte w odwołaniu i wcześniejszych pismach. Do skargi dołączyli zaświadczenia Wójta Gminy wskazujące na przedmiot ich działalności wynikający z wpisu do ewidencji działalności gospodarczej.

W odpowiedzi na skargę organ II instancji - Komendant Wojewódzki Policji - wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji. Nadto organ zaznaczył, że wyłączenia stosowania ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym zawarte są w art. 3 tej ustawy i wśród tych wyłączeń nie ma przewozów wykonywanych pojazdami specjalnymi, a w szczególności przystosowanymi do sprzedaży detalicznej artykułów spożywczych. Organ zaznaczył, że z istoty handlu obwoźnego, którą to działalność prowadzą skarżący, wynika, iż sprzedaż ta odbywa się w różnych miejscach, do których dojeżdża autosklep, a skoro tak, to przewóz tego rodzaju ma charakter pomocniczy w stosunku do działalności podstawowej skarżących, a więc mieści się w dyspozycji art. 4 pkt 4 ustawy o transporcie drogowym. Z kolei do przewozów drogowych na potrzeby własne – zdaniem tego organu – stosuje się wymóg uiszczenia opłaty za przejazd po drogach krajowych określony w art. 42 ust. 1 ustawy. Organ odwoławczy podkreślił, że "z faktu, że kierowca, który nie uzyskał wpisu do prawa jazdy o odbyciu szkolenia okresowego (o którym mowa w art. 39a ust. 1 pkt 6 ustawy o transporcie drogowym), niezależnie od charakteru zatrudnienia, powinien być wyposażony podczas wykonywania przewozu w zaświadczenie, o którym mowa w art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 17.11.2006r. o zmianie ustawy o transporcie drogowym oraz o zmianie ustawy – Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. Nr 235, poz. 1701). Ustawa nakazuje, aby kierowca posiadał je przy sobie w trakcie wykonywania przewozu".

W piśmie uzupełniającym skargę złożonym na rozprawie skarżący zarzucili organom administracyjnym także naruszenie art. 6 Kodeksu postępowania administracyjnego w związku ze zmianą treści art. 42 § 1 ustawy z dnia 6 września 2001 roku o transporcie drogowym, który to przepis wyłącza z obowiązku uiszczenia opłaty za przejazd po drogach krajowych pojazdy samochodowe o dopuszczalnej masie całkowitej poniżej 12 ton. W zakresie tego zarzutu skarżący powołali się na wyroki sądownictwa administracyjnego – wyrok WSA w Białymstoku z dnia 6 lipca 2009 roku o sygn. akt II SA/Bk 236/09 oraz wyrok WSA w Gliwicach z dnia 5 lutego 2009 roku o sygn. akt II SA/Gl 725/08. Nadto podkreślono brak przeprowadzenia postępowania dowodowego w zakresie wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, w szczególności tego, czy nastąpiło "wykonywanie przewozu na potrzeby własne bez wymaganego zaświadczenia" z poz. L.p. 1.4 Załącznika do ustawy o transporcie drogowym, czy raczej "wykonywanie przewozu na potrzeby własne pojazdem niezgłoszonym do zaświadczenia" z poz. L.p. 1.5 tego Załącznika.

Na rozprawie w dniu 16 grudnia 2009 roku obecny skarżący oświadczył, że wspólnikami spółki cywilnej "A" są małżonkowie J. G. i P. G.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:

Wojewódzki Sąd Administracyjny zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (p.p.s.a.) sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej i bada legalność zaskarżonego aktu administracyjnego stosownie do przepisu art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) nie będąc w sprawowaniu tej kontroli związany granicami skargi – zarzutami, wnioskami oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.). W ramach tej kognicji Sąd bada, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu administracyjnego nie naruszono przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania.

Stosownie do treści przepisów art. 7 i art. 77 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku (Dz. U. z 2000 roku, Nr 98, poz. 1071 z późn. zm.) – Kodeks postępowania administracyjnego (kpa) organ prowadzący postępowanie administracyjne obowiązany jest do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, jak też obowiązany jest w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy.

Zdaniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego – skarga J. G. i P. G. jest w pełni uzasadniona.

Niespornym w sprawie jest okoliczność, że w chwili kontroli – w dniu 3 czerwca 2008 roku - kontrolowany pojazd marki Mercedes Nr Rej. [...] o dopuszczalnej masie całkowitej 6500 kg, liczbie miejsc 2, należący do J. G., P. G. – wspólników spółki cywilnej o nazwie "A" w B., którym kierował J. K., był pojazdem specjalnym. Takie określenie tego pojazdu odnotowano w dowodzie rejestracyjnym.

Poza sporem pozostaje także to, że kierowca nie okazał kontrolującym dokumentów takich jak zaświadczenie czy wypis o wykonywaniu przewozu na potrzeby własne wspólników prowadzących działalność pod nazwą "A" S.C., karty opłaty za przejazd po drogach krajowych oraz zaświadczenia poświadczającego zatrudnienie kierowcy i spełnienie przez niego wszystkich wymagań określonych ustawą.

Sąd zwraca uwagę na to, że podstawę prawną kontroli drogowej, wydania decyzji w przypadku stwierdzenia naruszeń przepisów wymienionych w art. 92 ustawy o transporcie drogowym oraz wymierzania kar za stwierdzone naruszenia stanowi ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. z 2007r., Nr 125, poz. 874 z późn. zm.). Ustawa ta daje organom administracyjnym posiadającym uprawnienia do kontroli podstawę prawną do wymierzenia kar przewidzianych w Załączniku do tej ustawy pod liczbami porządkowymi (L.p.) wskazanymi przez organy administracyjne za stwierdzenie naruszeń - opisanych w wymienionym wyżej Załączniku i omawianej ustawie o transporcie drogowym.

Nie mniej – zdaniem Sądu - wydanie decyzji w zakresie stwierdzenia naruszenia obowiązujących przepisów i nałożenia kar pieniężnych powinno być poprzedzone wszczęciem postępowania, które nastąpiło w zasadzie tylko w stosunku do J. G., gdyż trudno za takowe uznać zawiadomienie z dnia 2 października 2008 roku, które w stosunku do J. G. można byłoby uznać za ewentualne powiadomienie o zakończeniu postępowania, o ile organ podałby termin, w jakim strona mogłaby z uprawnienia art. 10 § 1 kpa skorzystać. W stosunku do P. G. – mimo wyraźnych wskazań organu odwoławczego - organ I instancji zawiadomieniem tym wszczął w stosunku do niego postępowanie i jednocześnie tym samym pismem zawiadomił o jego ukończeniu bez wskazania jakie istotnie przysługiwały tej stronie uprawnienia i bez wskazania podstawy prawnej wszczęcia postępowania, bez podania uprawnień, jakie przysługują stronie i bez wskazania konkretnego terminu, w jakim skarżący mógłby wypowiedzieć się w sprawie. To spowodowało, że organy administracyjne naruszyły prawo P. G. do czynnego udziału w postępowaniu administracyjnym w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Sąd zauważa, że organ odwoławczy wydając zaskarżoną decyzję wyraźnie wskazywał w jej treści, że rozpatruje odwołanie J. G., a w uzasadnieniu decyzji nie ujawnił, aby jednocześnie z odwołaniem J. G. rozpoznawał odwołanie drugiego wspólnika – P. G. i to pomimo tego, że brak skierowania decyzji do właściwej strony postępowania stał się przyczyną uchylenia przez ten organ pierwszej decyzji organu I instancji w tej sprawie.

Sąd nie dopatrzył się materiału źródłowego, w oparciu o który organy ustaliły, że wspólnikami spółki cywilnej J. G. P. G. prowadzących działalność gospodarczą pod nazwą "A" są wyłącznie 2 osoby – małżonkowie J. G. i P. G. Taki skład spółki Sąd ustalił na rozprawie w wyniku stosownych oświadczeń i z tego względu, iż założenie przyjęte przez organ znalazło potwierdzenie w oświadczeniu strony, nie jest to powód uchylenia decyzji. Jednakże Sąd zwraca uwagę na to, że sama nazwa spółki cywilnej wymieniająca np. dwa nazwiska nie oznacza jednocześnie, że wspólnikami tej spółki są wyłącznie te dwie osoby.

Sąd podkreśla, że o ile w toku postępowania administracyjnego skarżący konsekwentnie argumentowali, iż z uwagi na rodzaj pojazdu, który został skontrolowany: "pojazd specjalny" - nie podlegał on ustawie o transporcie drogowym, w szczególności nie był nim wykonywany przewóz w rozumieniu tej ustawy mogący powodować konieczność posiadania dokumentów takich jak stwierdzono ich brak w protokole kontroli. W piśmie złożonym w dniu rozprawy skarżący w zasadzie zmienili swoje stanowisko. I to ostatnie stanowisko skarżących zasługuje – zdaniem Sądu – na uwagę. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie podziela bowiem pogląd zarówno Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 27 lutego 2008 roku o sygn. akt II SA/Sz 1045/07 (opubl. LEX nr 481415), jak i Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie zawarte w wyroku z dnia 10 października 2005 roku o sygn. akt VI SA/Wa 694/05 (opubl. LEX nr 217441): "O obowiązywaniu ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (....) decyduje przede wszystkim charakter wykonywanego przewozu, nie zaś rodzaj pojazdu. Przyjęcie innej interpretacji mogłoby prowadzić do umożliwienia przedsiębiorcom omijania przepisów prawa poprzez dokonywanie pojazdami specjalnymi niedozwolonego transportu drogowego rzeczy lub osób, wbrew specjalnemu przeznaczeniu (funkcji) tych pojazdów samochodowych."

Ma racje organ odwoławczy twierdząc w odpowiedzi na skargę, że wyłączenia stosowania ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowych zawarte są w art. 3 tej ustawy i wśród tych wyłączeń nie ma przewozów wykonywanych pojazdami specjalnymi, w szczególności przystosowanymi do sprzedaży detalicznej artykułów spożywczych.

Sąd zwraca uwagę, że w zarówno w dniu wydania przez Starostwo Powiatowe pisma z dnia 26 stycznia 2004 roku jak i w dniu kontroli drogowej – 3 czerwca 2008 roku obowiązywał art. 3 ustawy o transporcie drogowym w tej samej wersji:

"Art. 3. 1. Przepisów ustawy nie stosuje się do przewozu drogowego wykonywanego pojazdami samochodowymi lub zespołami pojazdów: (...)".

W przytoczonym wyżej przepisie mowa jest o "pojazdach samochodowych", a do takich należy zarówno "pojazd ciężarowy" jaki i "pojazd specjalny". Wobec braku definicji legalnej samochodu ciężarowego i pojazdu specjalnego w ustawie o transporcie drogowym należy sięgnąć do dziedziny prawa, z której pojęcia te pochodzą, a więc do ustawy z dnia 20 czerwca 1997 roku – Prawo o ruchu drogowym, która w brzmieniu z daty wydania przez Starostwo Powiatowe pisma z dnia 26 stycznia 2004 roku tak określała te pojęcia:

"Art. 2. Użyte w ustawie określenia oznaczają:(...)

36) "pojazd specjalny" - pojazd samochodowy lub przyczepę, konstrukcyjnie nieprzeznaczone do przewozu osób lub ładunków;

42) "samochód ciężarowy" - pojazd samochodowy przeznaczony konstrukcyjnie do przewozu ładunków; określenie to obejmuje również samochód ciężarowo-osobowy przeznaczony konstrukcyjnie do przewozu ładunków i osób w liczbie od 4 do 9 łącznie z kierowcą;"

W dacie kontroli drogowej – w dniu 3 czerwca 2008 roku - określenie pojazdu specjalnego było nieco inne, gdyż przepisy wyżej przytoczone miały brzmienie:

"Art. 2. Użyte w ustawie określenia oznaczają:

36) pojazd specjalny - pojazd samochodowy lub przyczepę przeznaczone do wykonywania specjalnej funkcji, która powoduje konieczność dostosowania nadwozia lub posiadania specjalnego wyposażenia; w pojeździe tym mogą być przewożone osoby i rzeczy związane z wykonywaniem tej funkcji;

42) samochód ciężarowy - pojazd samochodowy przeznaczony konstrukcyjnie do przewozu ładunków; określenie to obejmuje również samochód ciężarowo-osobowy przeznaczony konstrukcyjnie do przewozu ładunków i osób w liczbie od 4 do 9 łącznie z kierowcą;"

Nie sposób jednak nie zauważyć, że w obu wyżej przytoczonych brzmieniach pojazd specjalny jest pojazdem samochodowym (podobnie jak samochód ciężarowy) i wyłączenia, które szczegółowo wymienia art. 3 ustawy o transporcie drogowym nie dotyczą pojazdów specjalnych. W tej sytuacji organy administracyjne w niniejszej sprawie winny wyjaśnić, w jakich okolicznościach doszło do wydania przez Starostwo Powiatowe pisma z dnia 26 stycznia 2004 roku, czy istotnie była to odpowiedź na wniosek przedsiębiorcy o wydanie stosownego zaświadczenia, a jeśli tak, to organy winny wziąć pod uwagę to, iż obywatel, przedsiębiorca czy firma nie mogą ponosić konsekwencji braku należytej wiedzy innego organu administracyjnego - braku kompetencji tego organu -stwierdzonej pismem tego organu wprowadzającym w błąd obywatela, przedsiębiorcę czy firmę. Organ administracyjny w niniejszej sprawie musi więc wyjaśnić czy i jaką ma podstawę do obciążenia skarżących konsekwencjami braku kompetencji innego organu administracyjnego.

Nałożenie kar następuje w trybie postępowania administracyjnego w formie decyzji administracyjnej, a więc organ powinien zastosować przepisy prawa obowiązujące w dniu wydania decyzji. Stosując prawo z innej chwili (np. z chwili dokonania naruszenia prawa) organ winien poprzeć swoje stanowisko konkretnymi przepisami prawa świadczącymi o takim obowiązku wraz z dokładnym uzasadnieniem. Sąd zwraca uwagę, że w chwili wydania zaskarżonej decyzji – tj. w dniu 23 stycznia 2009 roku obowiązywał art. 42 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym (Dz. U. z 2007 roku, Nr 125, poz. 874 z późn. zm.) w brzmieniu:

"Art. 42. 1. Podmioty wykonujące na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej przewóz drogowy zobowiązane są do uiszczania opłaty za przejazd pojazdu samochodowego po drogach krajowych, której maksymalna wysokość nie może być wyższa niż równowartość 1.800 euro rocznie, z wyłączeniem:

1) przedsiębiorców wykonujących transport drogowy taksówką;

2) pojazdów transportu kombinowanego;

3) pojazdów realizujących komunikację miejską;

4) zakładów pracy chronionej lub zakładów aktywności zawodowej, w przypadku wykonywania przewozów na potrzeby własne;

5) pojazdów samochodowych o dopuszczalnej masie całkowitej poniżej 12 ton."

Z treści przytoczonego wyżej art. 42 ust. 1 pkt 5 wynika jednoznacznie, że kontrolowany pojazd o dopuszczalnej masie całkowitej 6,5 tony nie podlegałby obowiązkowi "uiszczania opłaty za przejazd pojazdu samochodowego po drogach krajowych". Organ administracyjny winien więc odpowiedzieć na pytanie, czy ma jakąkolwiek podstawę prawną do wymierzenia kary opisanej w pkt 2 decyzji pierwszoinstancyjnej.

Sąd zauważa także, że nałożenie kary w pkt 3 przez organ I instancji nastąpiło z ujawnieniem L.p. 1.8. Załącznika do ustawy o transporcie drogowym. Jednakże ta pozycja Załącznika zawiera cztery punkty wskazujące na cztery różne naruszenia. Bez znaczenia jest fakt, że za każde z tych czterech różnych naruszeń ustawodawca przewiduje kary w jednej wysokości – po 500 zł. Organy podając podstawę prawną nałożenia kary winny czynić to podając dokładne przepisy tak, aby każdy, a przede wszystkim strona, na którą kara jest nałożona, mógł je zweryfikować. Wskazując podstawę prawną kary pieniężnej w pkt 3 decyzji podano art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 17 listopada 2006 roku o zmianie ustawy o transporcie drogowym (Dz. U. Nr 235, poz. 1701) w związku z L.p. 1.8 Załącznika do ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym i zapewne chodziło organom o pkt 3 L.p. 1. 8 tego Załącznika: "wykonywanie transportu drogowego lub przewozu na potrzeby własne z naruszeniem warunków dotyczących dokumentacji pracy kierowcy w zakresie wystawiania kierowcy zaświadczenia poświadczającego jego zatrudnienie oraz spełnienie wszystkich wymagań określonych ustawą". Sąd zwraca uwagę na treść wskazanego art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 17 listopada 2006 roku o zmianie ustawy o transporcie drogowym (Dz. U. Nr 235, poz. 1701) w związku z L.p. 1.8 Załącznika do ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym obowiązujący w dniu kontroli – 3 czerwca 2008 roku:

"Art. 5. 1. Kierowcy, o których mowa w art. 3 ust. 2 i art. 4 ust. 1, do czasu uzyskania wpisu do prawa jazdy potwierdzającego odbycie szkolenia okresowego, obowiązani są mieć przy sobie i okazywać na żądanie uprawnionego organu wydane przez przewoźnika drogowego zaświadczenie potwierdzające zatrudnienie i spełnianie wymagań określonych w niniejszej ustawie oraz w ustawie, o której mowa w art. 1."

Ta podstawa prawna w chwili wydania zaskarżonej decyzji – w dniu 23 stycznia 2009 roku już obowiązywała. Organ odwoławczy w odpowiedzi na skargę stwierdził m.in., że "z faktu, że kierowca, który nie uzyskał wpisu do prawa jazdy o odbyciu szkolenia okresowego (o którym mowa w art. 39a ust. 1 pkt 6 ustawy o transporcie drogowym), niezależnie od charakteru zatrudnienia, powinien być wyposażony podczas wykonywania przewozu w zaświadczenie, o którym mowa w art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 17.11.2006r. o zmianie ustawy o transporcie drogowym oraz o zmianie ustawy – Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. Nr 235, poz. 1701). Ustawa nakazuje, aby kierowca posiadał je przy sobie w trakcie wykonywania przewozu". W tej sytuacji Sąd przytacza treść art. 39a ust. 1, ust. i ust. 3 pkt 1 omawianej ustawy o transporcie drogowym obowiązującym w dniu wydania zaskarżonej decyzji:

"Art. 39a. 1. Przedsiębiorca lub inny podmiot wykonujący przewóz drogowy może zatrudnić kierowcę, jeżeli osoba ta:

1) ukończyła 21 lat;

2) posiada odpowiednie uprawnienie do kierowania pojazdem samochodowym, określone w ustawie z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym;

3) nie ma przeciwwskazań zdrowotnych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy;

4) nie ma przeciwwskazań psychologicznych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy;

5) uzyskała kwalifikację wstępną;

6) ukończyła szkolenie okresowe.

2. Wymaganie, o którym mowa w ust. 1 pkt 1, nie dotyczy kierowcy wykonującego przewóz drogowy rzeczy pojazdem samochodowym lub zespołem pojazdów o dopuszczalnej masie całkowitej przekraczającej 3,5 t i nieprzekraczającej 7,5 t.

3. Wymagań, o których mowa w ust. 1 pkt 1, 5 i 6, nie stosuje się do kierowcy pojazdu:

1) do kierowania którego wymagane jest prawo jazdy kategorii A1, A, B1, B lub B+E;"

Sąd stwierdza, iż nie dopatrzył się, aby z protokołu kontroli - który jest podstawowym dowodem w sprawie i z którego wynika zarówno zakres przeprowadzonej kontroli drogowej jak i stwierdzone naruszenia - wynikało, aby kierowca kontrolowanego pojazdu miał badaną treść prawa jazdy zarówno pod kątem czy posiadania wpisu do prawa jazdy potwierdzającego odbycie szkolenia okresowego jak i pod katem rodzaju prawa jazdy, którym posługiwał się w dniu kontroli. A zatem organ administracyjny powinien rozważyć, czy i jaką podstawę stanowić może nałożenie kary opisanej w pkt 3 decyzji organu I instancji.

Mając na względzie powyższe rozważania i wywody – Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie stwierdza, że organy administracyjne obu instancji naruszyły wskazane wyżej przepisy prawa materialnego, co miało wpływ na wynik sprawy, oraz naruszyły opisane wcześniej przepisy postępowania, a przeto Sąd skargę uwzględnił i na mocy art. 145 § 1 pkt 1 lit "a" i lit "c" p.p.s.a. orzekł - jak w pkt I wyroku.

Na podstawie art. 152 p.p.s.a. Sąd orzekł, że uchylone decyzje nie mogą być wykonane – jak w pkt II wyroku.

W oparciu o art. 200 p.p.s.a. Sąd orzekł w przedmiocie kosztów postępowania – jak w pkt III wyroku.