Wyrok NSA, sygn. akt II OSK 2071/10
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2012-01-18 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Budowlane prawo
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Uchylono zaskarżony wyrok i przekazano sprawę do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny
Powołane przepisy: article: art 148 par 2
journal: Dz.U. 1960 nr 30 poz 168
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Jerzy Bujko Sędziowie Sędzia NSA Alicja Plucińska-Filipowicz Sędzia del. NSA Roman Ciąglewicz (spr.) Protokolant Anna Jusińska po rozpoznaniu w dniu 18 stycznia 2012 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej M. F. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 16 czerwca 2010 r., sygn. akt II SA/Po 136/10 w sprawie ze skargi M. F. na decyzję Wojewody Wielkopolskiego z dnia [...] stycznia 2010 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia wznowionego postępowania w sprawie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Poznaniu


UZASADNIENIE

Uzasadnienie.

Wyrokiem z dnia 16 czerwca 2010 r., sygn. akt II SA/Po 136/10, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu oddalił skargę M. F. na decyzję Wojewody Wielkopolskiego, z dnia [...] stycznia 2010 r., nr [...], w przedmiocie umorzenia wznowionego postępowania w sprawie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę.

Wyrok wydany został w następujących okolicznościach sprawy.

Pismem z dnia 16 lutego 2009 r., skierowanym do Prezydenta Miasta Poznania, M. F. wniósł o wznowienie postępowania zakończonego decyzją ostateczną Prezydenta Miasta Poznania, z dnia [...] grudnia 2007 r., nr [...], zatwierdzającą projekt budowlany i udzielającą S. i H. S. pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego, przy ulicy [...] nr 73 w Poznaniu. Wnioskodawca podniósł, iż nie został powiadomiony o toczącym się postępowaniu, a postawiony na działce S. i H. S. budynek jest oddalony od granicy jego działki o 1,80 metra.

Postanowieniem z dnia 16 marca 2009 r., Prezydent Miasta Poznania wznowił postępowanie zakończone ostateczną decyzją nr [...], a następnie wezwał M. F. do wykazania interesu prawnego dla uznania za stronę w postępowaniu dotyczącym wydania decyzji o pozwoleniu na budowę oraz wykazania w jakim dniu dowiedział się o ww. decyzji.

W dniu [...] maja 2009 r., Prezydent Miasta Poznania wydał decyzję o umorzeniu wznowionego postępowania zakończonego decyzją ostateczną z dnia [...] grudnia 2007 r, nr [...], z uwagi na to, iż M. F. nie wykazał w dostateczny sposób swojego interesu prawnego.

Wojewoda Wielkopolski, po rozpoznaniu odwołania M. F., decyzją z dnia [...] lipca 2009 r., uchylił decyzję Prezydenta Miasta Poznania z dnia [...] maja 2009 r. i przekazał sprawę organowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania. Wojewoda wskazał na uchybienia proceduralne organu pierwszej instancji, polegające na wznowieniu postępowania, przed zbadaniem, czy zachodzą przesłanki, o których mowa w art. 145 § 1, 145a oraz 148 K.p.a.

Decyzją z dnia [...] listopada 2009 r., nr [...], Prezydent Miasta Poznania, na podstawie art. 149 § 3 K.p.a. w związku z art. 148 i art. 147 K.p.a., odmówił wznowienia postępowania administracyjnego w sprawie zakończonej ostateczną decyzją o pozwoleniu na budowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego przy ul. [...] 73 w Poznaniu. Zdaniem organu, M. F. nie udowodnił, kiedy dowiedział się o okolicznościach stanowiących podstawę wznowienia postępowania i tym samym nie wykazał, iż został zachowany termin, o którym mowa w art. 148 K.p.a. Podał jedynie, że wykonując zdjęcia na swojej posesji w dniu 14 lutego 2009 r. uzmysłowił sobie, iż z uwagi na bliską odległość tarasu budynku budowanego przy ul. [...] 73 od jego granicy jego działki, jest stroną w sprawie. Natomiast z ustaleń poczynionych przez organ wynika, iż prace budowlane na przedmiotowej działce zostały rozpoczęte w dniu 17 marca 2008 r., a inwestor potwierdził wywieszenie na siatce ogrodzeniowej tablicy informacyjnej, o której mowa w rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z dnia 26 czerwca 2002 r. w sprawie dziennika budowy, montażu i rozbiórki, tablicy informacyjnej oraz ogłoszenia zawierającego dane dotyczące bezpieczeństwa pracy i ochrony zdrowia (Dz. U. z 2002 r. Nr 108, poz. 953). Powyższe, zdaniem organu, nie pozwalało przesądzić iż termin do złożenia wniosku o wznowienie postępowania został zachowany. Ponadto, Prezydent Miasta Poznania podniósł, iż zgodnie z art. 147 K.p.a. wznowienie postępowania z przyczyn określonych w art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a. następuje tylko na żądanie strony. Natomiast zgodnie z art. 28 ust 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2006, Nr 156, poz. 1118 z zm.) stronami w postępowaniu dotyczącym pozwolenia na budowę są inwestor oraz właściciele, użytkownicy wieczyści lub zarządcy nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania obiektu. M. F. jako właściciel działki nr [...] ark 23, obręb Winiary, sąsiadującej narożnikiem z działką inwestora nie wykazał, iż jego działka znajduje się w obszarze oddziaływania obiektu, w rozumieniu definicji tego obszaru zgodnie z art. 3 pkt 20 Prawa budowlanego. Fakt sąsiedztwa z działką, na której inwestor planuje prowadzić inwestycję, bez wykazania interesu prawnego, nie przesądza automatycznie o uznaniu takiego sąsiada za stronę postępowania o udzielenie pozwolenia na budowę. Zdaniem organu, przedmiotowa inwestycja nie oddziaływała negatywnie na działkę skarżącego, nie powodowała ograniczeń w jej zagospodarowaniu. Skarżący nie wskazał również innych okoliczności stanowiących przesłankę do wznowienia postępowania w przedmiotowej sprawie na podstawie art. 145 § 1 K.p.a.

W odwołaniu M. F. zarzucił naruszenie art. 10, art. 28 oraz 148 K.p.a. a także art. 28 Prawa budowlanego. Zaprzeczył twierdzeniom organów, iż nie wykazał daty powzięcia informacji o okolicznościach stanowiących podstawę wznowienia postępowania. Zarówno w swoich pismach z 26 marca 2009 r. jak i 24 września 2009 r. wskazał, iż o wydanym pozwoleniu na budowę dowiedział się w dniu 14 lutego 2009 r., w trakcie swojej wizyty w Urzędzie Miasta Poznania. Za błędne uznał stanowisko organu, iż oświadczenie inwestora o wywieszeniu na terenie budowy tablicy informacyjnej wiąże się z terminem, w którym mógł się dowiedzieć o okolicznościach stanowiących podstawę wznowienia postępowania w sprawie. Wywodził, że art. 148 K.p.a. mówi o okolicznościach stanowiących podstawę wznowienia postępowania, a nie o tym, czy ktoś rozpoczął budowę. M. F. podniósł, iż spełnia przesłanki konieczne do potraktowania go jako strony w postępowaniu o wydanie pozwolenia na budowę, o których mowa w art. 28 K.p.a. oraz art. 28 ust.2 Prawa budowlanego. Jest niewątpliwie właścicielem nieruchomości znajdującej się w obszarze oddziaływania inwestycji.

Decyzją z dnia [...] stycznia 2010 r., nr [...], Wojewoda Wielkopolski uchylił zaskarżoną decyzję i umorzył wznowione postępowanie organu I instancji. W uzasadnieniu wskazał, iż M. F. oparł wniosek o wznowienie postępowania na przesłance wymienionej w art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a. polegającej na pozbawieniu jego jako strony postępowania, bez jego winy, udziału w postępowaniu. Zdaniem Wojewody, organ I instancji trafnie ocenił, że złożenie tego wniosku nastąpiło z uchybieniem terminu, o którym mowa w art. 148 § 2 K.p.a. Z momentem rozpoczęcia prac budowlanych w dniu 17 marca 2008 r. oraz wywieszeniem przez inwestora tablicy informacyjnej zawierającej m.in. dane decyzji o pozwoleniu na budowę skarżący mógł wyprowadzić wniosek, że zostało przeprowadzone postępowanie administracyjne, w którym nie brał udziału, zakończone wydaniem decyzji. Ujawnienie tych okoliczności uzasadniało złożenie wniosku o wznowienie postępowania. Zdaniem organu odwoławczego, nie ma w tym względzie znaczenia argumentacja skarżącego, iż zorientował się o naruszeniu jego praw dopiero 14 lutego 2009 r., zwłaszcza, że nie kwestionował w postępowaniu daty rozpoczęcia robót budowlanych przez inwestora, jak i faktu wywieszenia tablicy informacyjnej o udzielonym pozwoleniu na budowę. Wojewoda podkreślił, iż stwierdzenie w trakcie postępowania wznowieniowego, że strona przekroczyła termin do złożenia wniosku o wznowienie postępowania i nieprawidłowo wznowiono postępowanie, winno skutkować umorzeniem tego postępowania.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu M. F. zarzucił, naruszenie art. 148, art. 28 i art. 10 K.p.a. oraz wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji. Zdaniem skarżącego, organy obu instancji przyjmują błędne domniemania, iż mógł się on zapoznać z treścią ustawionej w dniu 17 marca 2008 r. na terenie budowy tablicy informacyjnej i tym samym podjąć wiadomość o wydaniu decyzji o pozwoleniu na budowę, co było podstawą obliczania biegu terminu do wniesienia wniosku o wznowienie postępowania. Okoliczność, że strona nie dołożyła należytej staranności w celu zdobycia tej wiadomości, jest z punktu widzenia zachowania terminu bez znaczenia. Nie zgodził się również z stanowiskiem Wojewody, że z faktu rozpoczęcie budowy na sąsiedniej nieruchomości winien był wyprowadzić wniosek, iż prace te są prowadzone po przeprowadzeniu postępowania administracyjnego zakończonego wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę.

W odpowiedzi na skargę Wojewoda Wielkopolski wniósł o oddalenie skargi. Podtrzymał stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Na rozprawie w dniu 16 czerwca 2010 r. żona skarżącego, występująca jako jego pełnomocnik, wyjaśniła, iż nie wie, czy na terenie budowy znajdowała się tablica informacyjna, ponieważ dostęp do tej nieruchomości jest utrudniony. Dojazd do niej stanowi drogę wytyczoną jako droga konieczna od drogi publicznej.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu wskazał, że zgodnie z brzmieniem art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a., w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu. W świetle art. 148 § 1 K.p.a. podanie o wznowienie postępowania wnosi się do organu administracji publicznej, który wydał w sprawie decyzję w pierwszej instancji, w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania. Natomiast termin do złożenia podania o wznowienie postępowania z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 biegnie od dnia, w którym strona dowiedziała się o decyzji (art. 148 § 2). Przywołał pogląd, według którego decyzję o odmowie wznowienia postępowania wydaje się jeżeli: podanie o wznowienie postępowania zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną; podanie o wznowienie postępowania zostało wniesione po upływie terminu, o którym mowa w art. 148 § 1 i 2 K.p.a.; w podaniu o wznowienie nie powołano żadnej z przyczyn wznowienia, określonych w art. 145 § 1 K.p.a. W sytuacji, gdy o wznowienie postępowania wnosi podmiot niebędący stroną, nie ma potrzeby ustalania, czy jego podanie zostało złożone w terminie. Jednakże w orzecznictwie przyjmuje się, że w przypadku, gdy wniosek o wznowienie postępowania opiera się na przesłance z art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a., w pierwszej kolejności bada się zachowanie terminu do jego wniesienia. Zatem gdy chodzi o podstawę z art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a., na wstępnym etapie nie ocenia się, czy wniosek pochodzi od strony, gdyż to może nastąpić dopiero w fazie po wydaniu postanowienia o wznowieniu postępowania, organ administracji sprawdza natomiast, czy wnoszący podanie zachował termin. Kontynuując analizę stwierdził, że art. 148 § 2 K.p.a. nie wymaga dla otwarcia biegu terminu do wniesienia podania o wznowienie postępowania z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a. faktu doręczenia decyzji, której dotyczy żądanie wznowienia. Bieg terminu rozpoczyna się w dacie powzięcia przez stronę wiadomości o istnieniu danej decyzji. Istotne jest to, aby do strony dotarła wiadomość o wydaniu decyzji i o zawartym w niej rozstrzygnięciu, niezależnie nawet od źródła, z którego pochodzi informacja. Za kwestię sporną Sąd pierwszej instancji uznał okoliczność, czy skarżący M. F. zachował termin do wniesienia wniosku o wznowienie postępowania sprawie wydania decyzji o pozwoleniu na budowę. Zdaniem Sądu, organy słusznie ustaliły, iż M. F. złożył wniosek z uchybieniem terminu, o którym mowa w art. 148 § 2 K.p.a. Sąd ustalił, że prace budowlane na działce przy ul. [...] 73 w Poznaniu rozpoczęto w dniu 17 marca 2008 r., a jak wynika z oświadczenia inwestora S. S., z tą datą została wywieszona na siatce ogrodzenia placu budowy tablica informacyjna, o której mowa w rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z dnia 26 czerwca 2002 r. w sprawie dziennika budowy, montażu i rozbiórki, tablicy informacyjnej oraz ogłoszenia zawierającego dane dotyczące bezpieczeństwa pracy i ochrony zdrowia. Zgodnie z § 13 rozporządzenia tablica informacyjna zawiera m.in. numer pozwolenia na budowę oraz nazwę, adres i numer telefonu właściwego organu nadzoru budowlanego.

Zdaniem Sądu, rozpoczęcie przez inwestora robót budowlanych i zamieszczenie na tablicy informacyjnej ustawionej na terenie budowy danych o udzieleniu pozwolenia na budowę było bez wątpienia okolicznością ujawniającą, że roboty prowadzone są na podstawie wydanej decyzji o pozwoleniu na budowę, z czego skarżący musiał wyprowadzić wniosek, że zostało przeprowadzone postępowanie administracyjne, w którym nie brał udziału, a zakończone decyzją o pozwoleniu na budowę. Ujawnienie tych okoliczności uzasadniało złożenie wniosku o wznowienie postępowania, gdyż okoliczności te wprost wskazywały, iż w prowadzonej sprawie została wydana decyzja, której skarżącym nie doręczono. Nie ma w tym względzie, w ocenie Sądu, znaczenia przytoczona w skardze argumentacja, że dopiero prawie rok od rozpoczęcia robót budowlanych skarżący zorientował się, że jego prawa są naruszone. Nie kwestionował on, że roboty budowlane zostały rozpoczęte w marcu 2008 r. i że na budowie została umieszczona tablica informacyjna o udzielonym pozwoleniu na budowę. Nie wykazał również, że jego obecność na nieruchomości, której jest właścicielem była okresowa, incydentalna co mogłoby mieć wpływ na możliwość i termin uzyskania informacji o realizowanej na sąsiedniej działce inwestycji budowlanej. Z uwagi na powyższe Sąd przyjął, że termin do wniesienia podania o wznowienie postępowania dot. decyzji o pozwoleniu na budowę budynku mieszkalnego na nieruchomości przy ul. [...] 73 w Poznaniu, biegł od dnia 17 marca 2008 r. tj. od dnia wywieszenia tablicy informacyjnej ujawniającej, iż została wydana decyzja o pozwoleniu na budowę. Sąd podzielił stanowisko, iż samo dowiedzenie się o prowadzeniu robót budowlanych nie jest równoznaczne z dowiedzeniem się o istnieniu decyzji zezwalającej na prowadzenie tych robót w rozumieniu art. 148 § 2 K.p.a. Jednak umieszczenie na terenie budowy tablicy informacyjnej jest już okolicznością ujawniająca, iż roboty prowadzone są na podstawie wydanej decyzji.

Skargę kasacyjną złożył M. F., reprezentowany przez radcę prawnego. Zaskarżył wyrok w całości. Wniósł o uchylenie zaskarżonego orzeczenia w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia Sądowi, który wydał orzeczenie, a gdyby Sąd ten nie mógł rozpoznać jej w innym składzie – innemu Sądowi. Wyrokowi zarzucił:

1) naruszenie prawa materialnego przez błędną jego wykładnię tj. błędną wykładnię art. 148 § 2 K.p.a. - podstawa kasacyjna z art. 174 pkt 1 P.p.s.a.,

2) naruszenie przepisów postępowania przed sądami administracyjnymi tj. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. przez brak odpowiedniej reakcji na naruszenie przez organ administracji przepisu art. 148 § 2 K.p.a. w związku z art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a. - podstawa kasacyjna z art. 174 pkt 2 P.p.s.a.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej pełnomocnik skarżącego przytoczył treść art. 148 § 2 K.p.a., akcentując początek biegu terminu od dnia, w którym strona dowiedziała się o decyzji. Stwierdził, że skarżący dowiedział się o decyzji w dniu 16 lutego 2009 r. W tym samym dniu złożył wniosek o wznowienie postępowania. W ocenie skarżącego, przyjęcie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny, że termin biegnie od dnia wywieszenia tablicy informacyjnej stanowi błędną wykładnię art. 148 § 2 K.p.a. Argumentował, że gdyby ustawodawca chciał wprowadzić w postępowaniach z zakresu prawa budowlanego domniemanie wynikające z postawienia tablicy informacyjnej, to zawarłby je w treści przepisu. Podniósł, że niezależnie od znaczenia umieszczenia tablicy informacyjnej na terenie budowy, organ nie ustalił, czy ta tablica rzeczywiście została wywieszona. Wskazując, że dostęp skarżącego do spornego budynku jest utrudniony, z uwagi na usytuowanie i zabudowę działki sąsiedniej, skarżący stwierdził, że mógł zobaczyć tablicę dopiero w dniu 14 lutego 2009 r., kiedy specjalnie wybrał się w celu sprawdzenia, co dzieje się na posesji sąsiada i dlaczego budynek usytuowany tak blisko granicy ma dwa piętra i dwa okna balkonowe od strony tejże granicy. Z fotografii wykonanych przez skarżącego w dniu 14 lutego 2009 r. wyraźnie wynika, że żadnej tablicy zawieszonej na siatce ogrodzenia placu budowy nie było. W trakcie postępowania nie udowodniono faktu postawienia tablicy. Sąsiedzi twierdzą, że nie było siatki ogradzającej budowę. Nie pamiętają też, aby była tablica.

W dniu 16 stycznia 2012 r. H. S. i S. S. złożyli do Naczelnego Sądu Administracyjnego pismo procesowe określone przezeń jako stanowisko w sprawie skargi kasacyjnej. Wnieśli o oddalenie skargi kasacyjnej w całości. Wskazali, że już w pismach Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla Miasta Poznania, z dnia 19 czerwca 2008 r. i 30 lipca 2008 r., skarżący został poinformowany, że w niniejszej sprawie została wydana decyzja o pozwoleniu na budowę.

Na rozprawie w dniu [...] stycznia 2012 r. pełnomocnik skarżącego stwierdziła, że decyzja o pozwoleniu na budowę, o którym mowa w piśmie z dnia 30 lipca 2008 r., nie była ta samą, co do której skarżący domaga się wznowienia postępowania.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna ma usprawiedliwione podstawy.

Przepis art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 ze zm.) stanowi, że Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej. Sąd ten bierze z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania, ale przesłanki stwierdzenia nieważności w niniejszej sprawie nie zostały stwierdzone.

Zasadny jest zarzut naruszenia przepisu postępowania tj. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. w sposób mogący mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Kontrola legalności zaskarżonej decyzji i utrzymanej nią w mocy decyzji pierwszej instancji powinna polegać na zbadaniu m.in., czy materiał dowodowy został zebrany i rozpatrzony w sposób wyczerpujący (art. 77 § 1 K.p.a.) oraz czy ocena materiału dowodowego nie narusza zasady swobodnej oceny materiału dowodowego (art. 80 K.p.a.). Kontrola ta, w zakresie istotnej okoliczności, stanowiącej przesłankę hipotezy art. 148 § 2 K.p.a., została przeprowadzona w sposób błędny. W zakresie spornej okoliczności, tj. dnia, w którym strona dowiedziała się o decyzji, organy poprzestały na telefonicznej informacji uzyskanej od inwestora o tym, że w chwili rozpoczęcia robót wywiesił tablicę informacyjną na terenie budowy. Z tej rozmowy telefonicznej sporządzono notatkę urzędową. Nie ustalono zatem tej istotnej okoliczności w sposób wymagany powołanymi przepisami art. 77 § 1 K.p.a. i art. 80 K.p.a. Nadto, wbrew stwierdzeniu organu odwoławczego, skarżący zakwestionował w odwołaniu fakt wywieszenia tablicy i to, że wisiała po dniu jej ewentualnego wywieszenia. Nigdy nie przyznał, że zapoznał się z treścią tablicy informacyjnej. Ewentualnym powodem dla akceptacji ustaleń organu odwoławczego w tym zakresie nie mogły być ustalenia powołane w uzasadnieniu decyzji organu pierwszej instancji. Prezydent Miasta Poznania wywodził, że to wnioskodawca powinien udowodnić, kiedy dowiedział się okolicznościach stanowiących podstawę wznowienia. Jednocześnie zaś, nawiązując do przesłuchania wnioskodawcy, wskazał, że wnioskodawca powołuje się, w tym zakresie, na pismo z dnia 16 lutego 2009 r. Oceniając takie stwierdzenie wnioskodawcy, Prezydent skonstatował, że z pisma tego nie wynika zachowanie terminu. Następnie Prezydent odnotował, że w dniu 10 marca 2008 r. inwestor złożył zawiadomienie o rozpoczęciu budowy. Organ pierwszej instancji skonstatował, że z przepisów wynika w takiej sytuacji obowiązek wywieszenia tablicy informacyjnej. Dodał, że wywieszenie tablicy na siatce ogrodzenia potwierdził inwestor. Wreszcie Prezydent podsumował, że nie ma dowodu pozwalającego jednoznacznie przesądzić, że termin jednego miesiąca na podanie o wznowienie postępowania został zachowany.

Odnosząc się do poszczególnych stwierdzeń organu pierwszej instancji należy odnotować, że:

1) bezpodstawna jest teza o konieczności udowodnienia przez wnioskodawcę zachowania terminu – okoliczność tę ustala organ prowadzący postępowanie w oparciu o zebrany i rozpatrzony oraz oceniony materiał dowodowy,

2) w świetle art. 148 § 2 w związku z art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a. istotny jest dzień w którym strona dowiedziała się o decyzji, a nie dzień, w którym strona dowiedziała się o realizacji inwestycji,

3) z pisma strony z dnia 16 lutego 2009 r. wynika, w jakim dniu wnioskodawca (w jego ocenie) dowiedział się o decyzji – taka była jego odpowiedź na pytanie; nie można więc twierdzić, że nie udzielił w tym zakresie odpowiedzi,

4) nałożenie na inwestora, w przepisie rozporządzenia z dnia 26 czerwca 2002 r. w sprawie dziennika budowy, montażu i rozbiórki tablicy informacyjnej oraz ogłoszenia zawierającego dane dotyczące bezpieczeństwa pracy i ochrony zdrowia (Dz. U. Nr 108, poz.953), obowiązku umieszczenia tablicy informacyjnej nie jest jednoznaczne z realizacją tego obowiązku,

5) uznanie przez organ, że nie ma jednoznacznego dowodu, czy termin został zachowany oznacza, że organ pierwszej instancji uchylił się od obowiązku ustalenia stanu faktycznego w tej istotnej, z punktu widzenia hipotezy art. 148 § 2 K.p.a., okoliczności faktycznej.

Organ odwoławczy nie wyeliminował wad postępowania wyjaśniającego, a Sąd pierwszej instancji zaakceptował te niespójne i naruszające art. 77 § 1 oraz art. 80 K.p.a ustalenia faktyczne. Za tożsame uznał wywieszenie tablicy informacyjnej i dowiedzenie się przez skarżącego o decyzji o pozwoleniu na budowę udzielonym inwestorowi. Tymczasem rozpoczęcie robót budowlanych i wywieszenie przez inwestora tablicy informacyjnej tylko wtedy świadczy o powzięciu przez stronę wiadomości o decyzji o pozwoleniu na budowę, gdy strona nie kwestionuje wywieszenia tablicy informującej o udzielonym pozwoleniu na budowę i zapoznania się z informacjami zawartymi na tej tablicy (por. wyrok NSA z dnia 7 października 1999 r., sygn. akt IV SA 1600/97). Powiązanie umieszczenia tablicy informacyjnej z przepisem art. 148 § 2 K.p.a. jest takie, że do strony musi dotrzeć wiadomość o wydaniu decyzji i udzielonym w niej pozwoleniu, niezależnie od źródła, z którego pochodzi informacja (por. wyrok NSA z dnia 10 marca 2006 r., sygn. akt II OSK 622/05, ONSA i wsa 2006/5/133; wyrok NSA z dnia 30 listopada 2009 r., sygn. akt II OSK 1845/08). Nie ma natomiast, w świetle przepisów rozporządzenia z dnia 26 czerwca 2002 r. w sprawie dziennika budowy, montażu i rozbiórki tablicy informacyjnej oraz ogłoszenia zawierającego dane dotyczące bezpieczeństwa pracy i ochrony zdrowia (Dz. U. Nr 108, poz.953), podstaw do domniemania, że dzień wywieszenia tablicy informacyjnej jest dniem dowiedzenia się o decyzji, o którym mowa w art. 148 § 2 K.p.a.

W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 185 § 1 P.p.s.a., uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Sądowi pierwszej instancji.

W trakcie tego postępowania należy ocenić także dokumenty przedłożone przez inwestorów w trakcie postępowania kasacyjnego i znaczenie ich braku w aktach sprawy przekazanych Sadowi przez organy administracyjne.