Wyrok WSA w Białymstoku, sygn. akt I SA/Bk 625/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku
Data orzeczenia: 2014-03-21 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6550
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: journal: Dz.U.UE.L 2004 nr 141 poz 18 art. 73 ust. 4 i 5
law: Rozporządzenie Komisji (WE) nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004 r. ustanawiające szczegółowe zasady wdrażania wzajemnej zgodności, modulacji  oraz zintegrowanego systemu administracji i kontroli przewidzianych w rozporządzeniu Rady (WE) nr 1782/2003 ustanawiającego wspólne zasady dla  systemów pomocy bezpośredniej w zakresie wspólnej polityki rolnej oraz określonych systemów wsparcia dla rolników
article: art. 29 ust. 1 i 2
journal: Dz.U. 2008 nr 98 poz 634
law: Ustawa z dnia 9 maja 2008 r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Wojciech Stachurski, sędzia WSA Paweł Janusz Lewkowicz, sędzia WSA Andrzej Melezini (spr.), Protokolant st. sekretarz sądowy Beata Borkowska, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 7 marca 2014 r. sprawy ze skargi S. H. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Ł. z dnia [...] października 2013 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności z tytułu płatności dla gospodarstwa niskotowarowego 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą jej wydanie decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w S. z dnia [...].08.2013 r. nr [...], 2. stwierdza, że decyzje wymienione w pkt 1 nie mogą być wykonane w całości, 3. zasądza od Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Ł. na rzecz skarżącego S. H. kwotę 3.155 zł (słownie: trzy tysiące sto pięćdziesiąt pięć złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

S. H. (dalej przywoływany jako: Skarżący) w dniu [...] listopada 2006 r. złożył w Biurze Powiatowym Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji (dalej powoływane jako: "ARiMR") w S. wniosek o pomoc finansową na działanie wspieranie gospodarstw niskotowarowych.

Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w S. w dniu [...] lutego 2007 r. wydał decyzję Nr [...] o przyznaniu płatności dla gospodarstwa niskotowarowego, wypłacaną przez 5 kolejnych lat z zastrzeżeniami, które zostały enumeratywnie wyjaśnione w powołanym akcie administracyjnym.

W związku z powyższym na konto beneficjenta wskazane we wniosku

o wpis do ewidencji producentów wypłacono pomoc finansową w wysokości 24 571, 88 zł (słownie: dwadzieścia cztery tysiące pięćset siedemdziesiąt jeden zł osiemdziesiąt osiem groszy) w ratach rocznych, tj. w latach 2007-2009 przekazano trzy płatności, a po zweryfikowaniu oświadczenia o zrealizowaniu przedsięwzięć zadeklarowanych we wniosku i planie rozwoju gospodarstwa kontynuowano przekazanie wypłaty za kolejne dwa lata.

W dniu [...] maja 2012 r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w S. powziął informacje o podejrzeniu wystąpienia nieprawidłowości mogących mieć wpływ na przyznanie Skarżącemu płatności niskotowarowych.

Powyższe skutkowało wydaniem postanowienia z dnia [...] czerwca 2012 r.

o wznowieniu z urzędu postępowania w sprawie przyznania płatności niskotowarowych zakończonej decyzją ostateczną nr [...] z dnia

[...] lutego 2007 r. W wyniku tego postępowania organ administracji ustalił, że Skarżący we wniosku i planie rozwoju gospodarstwa niskotowarowego wykazał tylko użytki rolne stanowiące jego majątek odrębny przy czym wartość ekonomiczna gospodarstwa została wyliczona zgodnie z deklaracją wnioskodawcy na poziomie 3, 9 ESU, a zatem mieściła się w przedziale między 2 - 4 ESU wielkości kwalifikującej gospodarstwo do otrzymania płatności niskotowarowej. Natomiast nie wykazał pozostałych gruntów rolnych wchodzących w skład gospodarstwa małżeństwa H., których część stanowi majątek odrębny współmałżonki wnioskodawcy, a część jest przedmiotem współwłasności małżeńskiej. W związku

z powyższym wyliczono wielkość ekonomiczną dla całego gospodarstwa H., która wyniosła 5, 09 ESU, a zatem gospodarstwo to nie kwalifikowało się zdaniem organów administracji do uznania za gospodarstwo niskotowarowe i nie kwalifikowało się do otrzymania płatności niskotowarowej.

Orzekając ponownie we wznowionym postępowaniu organ I instancji wydał decyzję z dnia [...] września 2012 r. o numerze [...], w której stwierdził, że decyzja Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w S. z dnia

[...] lutego 2007 r. o przyznaniu Skarżącemu płatności dla gospodarstwa niskotowarowego została wydana z naruszeniem prawa, wskazując jednocześnie na niemożność uchylenia przedmiotowej decyzji z powodu upływu 5-letniego terminu od dnia doręczenia jej adresatowi. Odwołujący nie zaskarżył ww. decyzji.

W dniu [...] lutego 2013 r., Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w S. zawiadomieniem nr [...] poinformował Skarżącego o wszczęciu z urzędu postępowania administracyjnego w sprawie ustalenia nienależnie pobranych płatności z tytułu płatności dla gospodarstwa niskotowarowego wypłaconych na podstawie decyzji nr [...] z dnia [...] lutego 2007 r. Ponadto organ

I instancji w zawiadomieniu poinformował stronę postępowania o możliwości zapoznania się z aktami sprawy, wypowiedzenia się, co do zebranych dowodów

i materiałów oraz zgłoszonych żądań. Zawiadomienie zostało skutecznie doręczone za potwierdzeniem odbioru w dniu [...] lutego 2013 r. Skarżący z przysługującego prawa nie skorzystał i nie zapoznał się z aktami sprawy.

Następnie w dniu [...] maja 2013 r., organ prowadzący postępowanie, decyzją nr [...] ustalił Skarżącemu kwotę nienależnie pobranych płatności z tytułu płatności dla gospodarstwa niskotowarowego w wysokości 24 571, 88 zł (słownie: dwadzieścia cztery tysiące pięćset siedemdziesiąt jeden zł osiemdziesiąt osiem groszy).

Decyzja została skutecznie doręczona w dniu [...] maja 2013 r. Od przedmiotowej decyzji Skarżący złożył w dniu [...] czerwca 2013 r. (data nadania) odwołanie z zachowaniem ustawowego terminu do jego wniesienia.

Dyrektor Podlaskiego Oddziału Regionalnego ARiMR w Ł., rozpatrując sprawę stwierdził, że organ I instancji nie dokonał oceny ewentualnego wystąpienia przesłanek wykluczających obowiązek zwrotu nienależnie lub nadmiernie pobranych płatności, określonych w art. 73 ust. 4 i 5 rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004, a brak takiej oceny jest kwalifikowany jako istotne naruszenie przepisów prawa procesowego. W związku z tym organ odwoławczy przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w S..

W dniu 8 sierpnia 2013 r. pełnomocnik strony został poinformowany

o możliwości zapoznania się z aktami sprawy oraz możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań.

Skarżący ani jego pełnomocnik nie skorzystali z przysługującego im prawa, nie zapoznali się z aktami sprawy i nie złożyli stosownego oświadczenia.

Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w S. [...] sierpnia 2013 r. wydał decyzję nr [...] o ustaleniu kwoty nienależnie pobranych płatności

z tytułu płatności dla gospodarstwa niskotowarowego i wstrzymaniu płatności dla gospodarstwa niskotowarowego w 4 i 5 roku.

Skarżący działając przez pełnomocnika zaskarżył powyższą decyzję do Dyrektora Podlaskiego Oddziału Regionalnego ARiMR w Ł.

W dniu [...] października 2013 r. organ odwoławczy wydał decyzję nr [...], w której utrzymał w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w S. nr [...] z dnia [...] sierpnia 2013 r. o ustaleniu kwoty nienależnie pobranych płatności z tytułu płatności dla gospodarstwa niskotowarowego.

Organ II instancji zaznaczył, że zadaniem organu odwoławczego nie jest kontrolowanie zasadności wyeliminowania z obrotu prawnego decyzji przyznającej środki czy też stwierdzenie wydania jej z naruszeniem prawa, a jedynie ustalenie czy decyzja ta jest skuteczna tzn. czy uzyskała walor ostateczności i czy skierowana została do właściwego podmiotu. Zatem organ odwoławczy uznał działania organu

I instancji za prawidłowe i ustalone w oparciu o zebrany w sprawie materiał dowodowy.

Bezspornym jest też zdaniem organu II instancji, że płatność dla gospodarstwa niskotowarowego przyznana Skarżącemu nie wynikła na skutek pomyłki organu, bowiem to producent rolny nie wykazując gruntów rolnych stanowiących majątek odrębny swojej małżonki wprowadził w błąd organ przyznający płatność niskotowarową. Tym bardziej, że składając wniosek

o przyznanie płatności oświadczył, że zna zasady przyznawania płatności dla gospodarstw niskotowarowych i że jest świadomy skutków niewykonania zobowiązań wynikających z realizacji działania "wspieranie gospodarstw niskotowarowych".

Jednocześnie organ administracji dokonując wykładni przepisów prawa regulujących przyznanie płatności dla gospodarstwa niskotowarowego w kontekście stanu faktycznego sprawy stwierdził, że opisane okoliczności jednoznacznie przemawiają za tym, aby uznać, że beneficjent nie dział w dobrej wierze.

Na powyższą decyzję Skarżący wywiódł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającego ją orzeczenia Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w S.

z dnia [...] sierpnia 2013 r., nr [...] w całości oraz zasądzenie kosztów postępowania w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych.

Zaskarżonej decyzji zarzucono naruszenie przepisów prawa mające wpływ na treść rozstrzygnięcia, a mianowicie:

a) art. 29 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 9 maja 2008 r. o Agencji Restrukturyzacji

i Modernizacji Rolnictwa (Dz. U. Nr 98, poz. 634 ze zm., dalej powoływana jako "u.a.r.m.r.") poprzez jego zastosowanie mimo że przedmiotem badania

w postępowaniu o wydanie decyzji z art. 29 ust. 1 u.a.r.m.r jest ustalenie, czy

w danej sprawie doszło do nienależnego lub nadmiernego pobrania środków

z wymienionych w tym przepisie funduszy. Sytuacja, w której dochodzi do nienależnego pobrania takich środków ma miejsce niewątpliwie wówczas, gdy wspomniane środki zostaną przyznane na podstawie decyzji administracyjnej (oraz nastąpi ich wypłata), a następnie decyzja zostanie ostatecznie wyeliminowana z obrotu prawnego, co w niniejszej sprawie nie miało miejsca;

b) art. 7 i 77 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2013 r. poz. 267 ze zm.; dalej przywoływana jako "k.p.a.") - zasady obiektywizmu – poprzez niezałatwienie wniosku po myśli strony, na skutek zinterpretowania wszelkich niejasności

i wątpliwości na niekorzyść strony oraz niepodjęcie wszelkich niezbędnych do ustalenia stanu faktycznego kroków, skutkujące wydaniem błędnej decyzji poprzez przyjęcie, że w dniu 4 maja 2012 r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR

w S. powziął informację o wystąpieniu nieprawidłowości w postępowaniu

o przyznaniu płatności niskotowarowych, mimo że w 2009 r. w trakcie przeprowadzonej kontroli agencja miała wiedzę odnośnie 2 numerów gospodarstw rolnych, tj. numeru odwołującego oraz jego małżonki, a materiał dowodowy wskazuje jednoznacznie, iż skarżący działał w dobrej wierze składając wniosek

o przyznanie płatności dla gospodarstwa niskotowarowego;

c) art. 9 k.p.a., poprzez brak należytego i wyczerpującego poinformowania strony

o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie zakresu ich praw i obowiązków będących przedmiotem niniejszego postępowania, poprzez brak poinformowania przez ARiMR w S. wnioskodawcy, o braku możliwości nadania oddzielnego nr identyfikacyjnego producenta rolnego małżonkowi Wnioskodawcy, który już posiada nr ewidencyjny i wprowadzanie Wnioskodawcy w błąd od dnia [...] kwietnia 2004 roku do dnia [...] maja 2012 r.;

d) art. 8 k.p.a., zasady pogłębiania zaufania w zw. z art. 11 k.p.a., poprzez wprowadzenie w błąd wnioskodawcy, poprzez nadanie dnia [...] maja 2004 roku małżonce wnioskodawcy odrębnego nr producenta rolnego mimo, iż przepisy pozwalały na nadanie nr ewidencyjnego wyłącznie jednemu ze współmałżonków

i utrzymywanie w błędnej świadomości wnioskodawcy w okresie od dnia

[...] kwietnia 2004 roku do dnia [...] maja 2012 r.;

e) art. 80 k.p.a. poprzez naruszenie zasady swobodnej oceny dowodów i dokonanie dowolnej oceny poprzez przyjęcie, iż wnioskodawca działał w złej wierze mimo, iż numery ewidencyjne gospodarstw wnioskodawcy oraz jego małżonki zostały nadane wiosną 2004 r., a rozporządzenie w sprawie gospodarstw niskotowarowych wydano w grudniu 2004 r., co wyklucza zamierzone działanie wnioskodawcy w celu "sztucznego zmniejszenia" gospodarstwa rolnego Skarżącego po to aby otrzymać wsparcie finansowe;

f) art. 73 ust. 4 Rozporządzenia Komisji (WE) Nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia

2004 r., poprzez jego niezastosowanie, mimo że organ bezsprzecznie wprowadził w błąd skarżącego, poprzez nadanie dnia [...] maja 2004 r. małżonce wnioskodawcy odrębnego nr producenta rolnego, mimo iż przepisy pozwalały na nadanie nr ewidencyjnego wyłącznie jednemu ze współmałżonków i utrzymywał w błędnej świadomości wnioskodawcę w okresie od dnia [...] kwietnia 2004 roku do dnia [...] maja 2012 r.;

g) art. 73 ust. 5 Rozporządzenia Komisji (WE) Nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia

2004 r., poprzez jego niezastosowanie, mimo że w niniejszej sprawie przekazanie płatności nastąpiło w dniu [...] marca 2007 r., zaś zawiadomienie o wszczęciu postępowania w sprawie ustalenia kwoty nienależnie pobranej płatności zostało doręczone skarżącemu w dniu [...] lutego 2013 r., tj. w odstępie przekraczającym cztery lata a odwołujący działał w dobrej wierze.

Organ w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację zawartą w kwestionowanej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje:

Skargę należało uwzględnić, chociaż nie wszystkie z postawionych w niej zarzutów zasługują na aprobatę.

Przede wszystkim Sąd pragnie odnieść się do zarzutu skargi, kwestionującego uprawnienie organu administracji do wydania w przedmiotowej sprawie decyzji

z uwagi na naruszenie art. 29 ust. 1 i 2 u.a.r.m.r., poprzez jego zastosowanie, pomimo że przedmiotem badania w postępowaniu o wydanie decyzji na podstawie art. 29 ust. 1 u.a.r.m.r. jest ustalenie, czy w danej sprawie doszło do nienależnego lub nadmiernego pobrania środków z wymienionych w tym przepisie funduszy jest niezasadny.

W opinii Sądu, która znajduje swoje potwierdzenie w orzecznictwie sądów administracyjnych, przedmiotem badania w postępowaniu o wydanie decyzji na podstawie art. 29 ust. 1 i 2 u.a.r.m.r. jest wyłączne ustalenie, czy w danej sprawie doszło do nienależnego lub nadmiernego pobrania środków pochodzących

z wymienionych w tym przepisie funduszy.

Stan faktyczny, w którym dochodzi do nienależnego pobrania takich środków występuje niewątpliwie wówczas, gdy środki zostaną przyznane na podstawie decyzji administracyjnej oraz nastąpi ich wypłata, a następnie decyzja ta zostanie ostatecznie wyeliminowana z obrotu prawnego. Jednak nie jest to warunek konieczny do prowadzenia postępowania i wydania decyzji w zakresie nienależnego lub nadmiernego pobrania środków pochodzących z wymienionych w art. 29 ust. 1

i 2 u.a.r.m.r. funduszy gdyż nie popiera go żaden z obowiązujących przepisów prawa.

Brak jest więc podstaw, aby zasadnie wywodzić, że warunkiem koniecznym wydania decyzji ustalającej kwoty nienależnie pobranych środków, jest uprzednie wzruszenie, w trybie przepisów o wznowieniu postępowania, ostatecznych decyzji przyznających płatności (por. wyrok NSA z dnia 15 listopada 2012 r., sygn. II GSK 1518/11; dostępny na stronie internetowej Centralnej Bazy Orzeczeń Sądów Administracyjnych - http://orzeczenia.nsa.gov.pl).

Jak wynika z okoliczności stanu faktycznego i prawnego rozpoznawanej sprawy organy administracji wprawdzie nie uchyliły decyzji o przyznaniu płatności, to niemniej jednak Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w S. wydał w dniu [...] września 2012 r. - na podstawie art. 151 § 2 k.p.a. w związku z art. 146 § 1 k.p.a. oraz art. 145

§ 1 pkt 5 k.p.a. - decyzję nr [...] o stwierdzeniu wydania decyzji nr [...] z dnia [...] lutego 2007 r. o przyznaniu płatności dla gospodarstwa niskotowarowego z naruszeniem prawa, wskazując jednocześnie na brak możliwości uchylenia przedmiotowej decyzji z powodu upływu 5-letniego terminu od dnia doręczenia decyzji, o którym nowa w art. 146 § 1 k.p.a.

W ocenie Sądu w niniejszej sprawie naruszone zostały jednak postanowienia art. 73 ust. 4 i 5 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004 r., ustanawiającego szczegółowe zasady wdrażania zasady współzależności, modulacji oraz zintegrowanego systemu administracji i kontroli przewidzianych

w rozporządzeniach Rady (WE) nr 1782/2003 i (WE) nr 73/2009 oraz wdrażania zasady współzależności przewidzianej w rozporządzeniu Rady (WE) nr 479/2008

(Dz. Urz. UE L 141 z 30.04.2004, str. 18, ze zm.; Dz. Urz. UE Polskie wydanie specjalne, rozdz. 3, t. 44, str. 243, ze zm.).

Należy w tym miejscu przypomnieć, że Dyrektor Podlaskiego Oddziału Regionalnego ARiMR w Ł., rozpatrując sprawę stwierdził, że organ I instancji nie dokonał oceny ewentualnego wystąpienia przesłanek wykluczających obowiązek zwrotu nienależnie lub nadmiernie pobranych płatności, określonych w art. 73 ust. 4

i 5 rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004, a brak takiej oceny jest kwalifikowany jako istotne naruszenie przepisów prawa procesowego. W związku z tym organ odwoławczy przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w S., który nie dopatrzył się naruszenia ww. przepisów prawa.

Zgodnie z art. 73 ust. 4 rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004 producent rolny nie ma obowiązku zwrotu kwoty nienależnie pobranych płatności, jeżeli dana płatność została dokonana na skutek pomyłki właściwego organu lub innego organu oraz jeśli błąd nie mógł zostać wykryty przez rolnika. W sytuacji, gdy błąd dotyczy elementów stanu faktycznego związanych z obliczaniem danej płatności, akapit pierwszy stosuje się jedynie, jeśli o decyzji o zwrocie nie powiadomiono zainteresowanego w terminie

12 miesięcy od płatności.

W świetle tego przepisu możliwość wyłączenia obowiązku zwrotu nienależnie pobranej płatności wymaga kumulatywnego spełnienia dwóch przesłanek, to jest:

1) płatność winna być dokonana na skutek pomyłki organu i

2) błąd ten nie mógł być wykryty przez rolnika.

W przedmiotowej sprawie Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w S. decyzją nr [...] z dnia [...] lutego 2007 r. przyznał Skarżącemu płatności dla gospodarstwa niskotowarowego, bowiem z danych zawartych we wniosku

o przyznanie płatności niskotowarowej i w planie rozwoju gospodarstwa niskotowarowego wyliczona wielkość ekonomiczna gospodarstwa wyniosła 3,59 ESU

i kwalifikowała gospodarstwo do uzyskania tego wsparcia finansowego. W dniu

[...] września 2012 r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w S. w wyniku wznowienia postępowania dokonał ustaleń stanu faktycznego, a mianowicie ustalił, że S. H. w dniu złożenia wniosku o przyznanie płatności na działanie wspieranie gospodarstw niskotowarowych był w związku małżeńskim i prowadził działalność rolniczą w gospodarstwie rolnym (w skład którego wchodziły grunty stanowiące przedmiot jego odrębnej własności, współwłasności małżeńskiej i odrębnej własności jego małżonki) o wielkości ekonomicznej 5,09 ESU, a więc powyżej 4 ESU. Różnica obliczonej wielkości wynikała z faktu, że S. H. we wniosku i planie rozwoju gospodarstwa niskotowarowego nie wykazał gruntów stanowiący majątek odrębny jego małżonki, przez co została zaniżona wielkość ekonomiczna gospodarstwa rolnego Państwa H. do poziomu

3,59 ESU.

Zdaniem Sądu, w rozpatrywanej sprawie obie przesłanki zostały spełnione kumulatywnie. Przede wszystkim z uwagi na pomyłkę organu administracji w zakresie wpisu do ewidencji producentów żony Skarżącego w dniu [...] maja 2004 r., w sytuacji gdy zaświadczenie o wpisie do ewidencji producentów nadano Skarżącemu potwierdzając ten fakt zaświadczeniem z dnia [...] marca 2004 r., a więc co ma istotne znaczenie dla sprawy w dacie przed wejściem w życie rozporządzenia rady ministrów z dnia 7 grudnia 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na wspieranie gospodarstw niskotowarowych objętej planem rozwoju obszarów wiejskich (Dz. U. z 2004 r. Nr 286, poz. 2870; rozporządzenie weszło w życie w dniu 01 lutego 2005 r.).

Jak zauważył Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w wyroku z dnia

3 grudnia 2012 r., sygn. I SA/Bk 299/12 (dostępny na stronie internetowej Centralnej Bazy Orzeczeń Sądów Administracyjnych - http://orzeczenia.nsa.gov.pl), kwestionującym prawidłowość nadania nr identyfikacyjnemu małżonce Skarżącego

w sytuacji gdy Skarżący posiadał odrębny nr identyfikacyjny: "Skoro niezgodnie ze wskazanym przepisem Skarżącą wpisano do ewidencji producentów oraz nadano jej numer identyfikacyjny, czynności te musiały w konsekwencji podlegać uchyleniu.

W obrocie prawnym funkcjonował już bowiem numer identyfikacyjny nadany drugiemu

z małżonków S. H., co do wpisu którego Skarżąca wyraziła zgodę."

Nie sposób zatem uznać za prawidłową argumentację Dyrektora Podlaskiego Oddziału Regionalnego ARiMR w Ł., że Skarżący dokonał "sztucznego zmniejszenia gospodarstwa rolnego" z uwagi na wystąpienie o nadanie dwóch odrębnych nr identyfikacyjnych w celu uzyskania pomocy w czasie gdy nie obowiązywało ww. rozporządzenie, które określało kryteria jakie trzeba będzie spełnić przy ubieganiu się o płatność na gospodarstwo niskotowarowe.

Nie ulega też wątpliwości, że Skarżący formułował treść wniosku o przyznanie płatności opierając się na błędnej decyzji organu administracji, popartej zaświadczeniem z dnia [...] marca 2004 r. w sprawie nadania numeru producenta małżonce Skarżącego, gdyż dopiero w dniu [...] maja 2012 r. wszczęto postępowanie w sprawie nadania numeru identyfikacyjnego z naruszeniem przepisu art. 12 ust. 4 ustawy z dnia 18 grudnia 2003 r. o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności. Zatem ARiMR przez szereg lat przyznawała oddzielne płatności Skarżącemu i małżonce Skarżącego opierając się na błędnie wydanym zaświadczeniu o wpisie do ewidencji producentów małżonce Skarżącego.

Należy zatem zauważyć, że to błędnie załatwiona sprawa nadania nr ewidencyjnego małżonki Skarżącego doprowadziła do pozytywnego zatwierdzenia wniosku o pomoc finansową na działanie wspieranie gospodarstw niskotowarowych. Zatem skoro organ administracji nie wykrył tej nieprawidłowości w dniu wydawania decyzji o nr [...] z dnia [...] lutego 2007 r. przyznającej Skarżącemu płatności, to tym bardziej nie mógł tego błędu wykryć rolnik, który sporządził wniosek posiłkując się błędnym rozstrzygnięciem organu administracji.

Skarżący w dniu sporządzenia wniosku opierał się zatem na błędnym założeniu, że nie należy wykazywać użytków rolnych stanowiących majątek odrębny jego małżonki z uwagi na nadanie jej odrębnego numeru ewidencyjnego, zatem nie mógł wykryć błędu o nie kwalifikowaniu się do uzyskania płatności niskotowarowej.

Podsumowując, spełnione zostały przesłanki do zastosowania normy prawnej wynikającej z art. 73 ust. 4 rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004 w stosunku do zaistniałego w sprawie stanu faktycznego, a sam zarzut Skarżącego naruszenia powyższego przepisu prawa należy uznać za zasadny.

Skarżący podnosi również naruszenie przez organ administracji art. 73 ust. 5 rozporządzenia Komisji (WE) 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004 r., na podstawie którego zwrot płatności uznanej za nienależną ulega przedawnieniu, jeżeli okres między datą płatności pomocy, a datą pierwszego powiadomienia beneficjenta przez właściwe władze o nieuzasadnionym charakterze danej płatności jest dłuższy niż dziesięć lat. Okres ten ogranicza się do czterech lat, jeżeli beneficjent działał w dobrej wierze.

Przenosząc powyższe na grunt przedmiotowej sprawy wskazać należy, że bezsporne jest, że od daty dokonania płatności, tj. od dnia [...] marca 2007 r. do dnia wydania decyzji Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w S. o ustaleniu kwoty nienależnie pobranych płatności z tytułu płatności dla gospodarstwa niskotowarowego, co miało miejsce w dniu [...] sierpnia 2013 r. (decyzja doręczona została w dniu [...] sierpnia 2013 r.), nie upłynęło 10 lat, a zatem ten termin przedawnienia nie ma zastosowania w przedmiotowej sprawie.

Jednocześnie zdaniem Sądu organ prowadzący postępowanie niezgodnie ze stanem faktycznym i prawnym rozważył obowiązek zastosowania krótszego okresu przedawnienia (czteroletniego), poprzez błędne przekonanie, że beneficjent nie działał w dobrej wierze.

Przede wszystkim należy zauważyć, że w ustawodawstwie brak jest definicji legalnej pojęcia "dobrej wiary", dlatego zasadne jest odwołanie się w tej mierze do orzecznictwa sądowoadministracyjnego, w którym słusznie podnosi się, że na okoliczność zaistnienia "dobrej wiary" badaniu podlegają okoliczności konkretnej sprawy, w tym świadomość beneficjenta. Jak trafnie wywodził Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 18 stycznia 2012 r. o sygn. II GSK 1209/11 (dostępny na stronie internetowej Centralnej Bazy Orzeczeń Sądów Administracyjnych - http://orzeczenia.nsa.gov.pl): "Generalnie przyjmuje się, że dobra wiara polega na usprawiedliwionym w danych okolicznościach przekonaniu, że podmiotowi przysługuje prawo czyli, że działał zgodnie z prawem. Może to być więc błędne, ale w danych okolicznościach usprawiedliwione przekonanie, że działa zgodnie z prawem. Dobra wiara jest oparta na przesłankach obiektywnych, wywodzących się ze stosunku będącego podstawą i przyczyną konkretnego stanu faktycznego. W dobrej wierze jest ten kto powołuje się na pewne prawo lub stosunek prawny mniemając, że to istnieje, choćby mniemanie to było błędne jeżeli tylko błędność mniemania należy w danych okolicznościach uznać za usprawiedliwioną. W złej wierze jest ten kto powołując się na pewne prawo lub stosunek prawny wie, że owo prawo lub stosunek prawny nie istnieje, albo też wprawdzie tego nie wie, ale jego braku wiedzy w danych okolicznościach nie można uznać za usprawiedliwiony. Określenie dobrej lub złej wiary oparte jest więc na istnieniu mniemania, wiedzy o prawie, przy uwzględnieniu usprawiedliwionego błędu. Zła wiara występuje gdy brak świadomości o nieistnieniu pewnego prawa lub stosunku jest "wynikiem niedbalstwa, niezachowania normalnej w danych okolicznościach stosowności".

W ocenie Sądu organy administracji zobowiązane były do skrupulatnego

i adekwatnego do zaistniałego stanu faktycznego zweryfikowania, czy w przedmiotowej sprawie uprawnionym byłoby zastosować krótszy okres przedawnienia, wynikający

z art. 73 ust. 5 rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004.

Jak zauważa dyrektor Podlaskiego Oddziału Regionalnego ARiMR w Ł. zarówno wykazanie przez S. H. we wniosku o przyznanie płatności niskotowarowej tylko gruntów stanowiących jego majątek odrębny oraz gruntów stanowiących współwłasność małżeńską i pominięcie gruntów stanowiących majątek odrębny małżonki, które miało wpływ na wielkość ekonomiczną jednoznacznie przemawiają za tym, aby uznać, że beneficjent nie działał w dobrej wierze.

Nie można poprzeć powyższej argumentacji w przedmiotowym stanie faktycznym. Owszem owa powierzchnia gruntów została zaniżona, ale wynikało to nie na skutek celowych działań Skarżącego, ale pierwotnej pomyłki organu administracji, który w ocenie sytuacji nie wziął pod uwagę gruntów rolnych stanowiących majątek odrębny małżonki z uwagi na błędny wpis do ewidencji producentów. W przedmiotowym stanie faktycznym Sąd nie znajduje podstaw aby przerzucać na Skarżącego odpowiedzialność za podanie błędnych danych, pomimo złożonych do wniosku oświadczeń o znajomości zasad przyznawania płatności dla gospodarstw niskotowarowych.

Zdaniem Sądu trudno zatem przyjąć, że działający w oparciu o rozstrzygnięcie organów administracyjnych Skarżący nierzetelnie wprowadził dane we wniosku

o przyznanie płatności jeśli działał jak sam wielokrotnie podkreślał w dobrej wierze

w oparciu o błędny wpis swojej małżonki.

Jeżeli zatem inne dowody nie pozwolą na podważenie tezy o dobrej wierze Skarżącego w niniejszej sprawie będzie miał zastosowanie przepis art. 73 ust. 5 rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004 z terminem czteroletnim przedawnienia zwrotu płatności uznanej za nienależną.

Na zakończenie należy odnieść się do zarzutów Skarżącego związanych

z naruszeniem przez organy administracji przepisów art. 7-9, 77, 80 k.p.a. odnoszących się do prawidłowości rozpatrzenia wniosku o nadanie nr identyfikacyjnego Skarżącemu i jego małżonce, które jak słusznie zauważył Dyrektor Podlaskiego Oddziału Regionalnego ARiMR w Ł. należy uznać za bezzasadne, gdyż odnoszą się do kwestii rozstrzygniętych prawomocnym orzeczeniem WSA

w Białymstoku z dnia 3 grudnia 2012 r., sygn. I SA/Bk 299/12 i nie są przedmiotem wydanych i weryfikowanych przez sąd decyzji ani postępowania administracyjnego.

Rozpoznając ponownie sprawę organ powinien uwzględnić przedstawioną ocenę stanu faktycznego w kontekście obowiązku zastosowania w przedmiotowej sprawie art. 73 ust. 4 i 5 rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004.

Z powyższych względów Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.) uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji. Uwzględnienie skargi czyniło koniecznym orzeczenie z urzędu

o niemożności wykonania zaskarżonych decyzji do czasu uprawomocnienia się wyroku (art. 152 cytowanej ustawy).