Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt IV SA/Wa 35/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2014-05-13 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6135 Odpady
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Inspektor Ochrony Środowiska
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 33 ust. 1, art. 34
journal: Dz.U. 2007 nr 124 poz 859
law: Ustawa z dnia 29 czerwca 2007 r. o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca sędzia WSA Magdalena Durzyńska, Sędziowie sędzia WSA Katarzyna Golat (spr.), sędzia WSA Agnieszka Wójcik, Protokolant st. ref. Marcin Lesner, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 maja 2014 r. sprawy ze skargi P. Sp. z o.o. z siedzibą w G. na decyzję Głównego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia [...] października 2013 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia administracyjnej kary pieniężnej - oddala skargę -


UZASADNIENIE

Zaskarżoną do Sądu decyzją z [...] października 2014 r. nr [...] Główny Inspektor Ochrony Środowiska utrzymał w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska z [...] maja 2013 r. nr [...] nakładającą na P. Sp. z o.o. z siedzibą w G. (dalej: "skarżąca") karę pieniężną w wysokości 150 000 zł.

Do wydania tej decyzji doszło w następującym stanie faktycznym i prawnym.

Pomorski Wojewódzki Inspektor Ochrony Środowiska decyzją z [...] maja 2013 r. nr [...] nałożył na skarżącą karę pieniężną w wysokości 150000 zł, która jako odbiorca odpadów, przywiezionych z [...] na podstawie decyzji Głównego Inspektora Ochrony Środowiska z [...] października 2011 r. nr [...], nie wypełniła obowiązku potwierdzenia dokonania unieszkodliwienia odpadów o kodzie 02 01 08*.

Uzasadniając decyzję wskazał, że w dniach 14-27 marca 2013 r. inspektorzy z Wojewódzkiego Inspektoratu Ochrony Środowiska w [...] przeprowadzili kontrolę u skarżącej, podczas której stwierdzili, że skarżąca na podstawie decyzji Głównego Inspektora Ochrony Środowiska z [...] października 2011 r. nr [...] przyjmowała odpady niebezpieczne oznaczone kodem A4030, zgodnie z załącznikiem IV do rozporządzenia nr 1013/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z 14 czerwca 2006 r. w sprawie przemieszczania odpadów oraz zaklasyfikowanych w Europejskim Katalogu Odpadów pod kodem 02 01 08*. Odpady wysyłane były z [...] firmy natomiast celem transgranicznego przemieszczania odpadów było ich unieszkodliwienie w instalacji termicznego przekształcania odpadów należącej do skarżącej.

Podczas kontroli dokumentacji ww. transgranicznego przemieszczania odpadów stwierdzono, że skarżąca mogła przyjąć maksymalnie 176 transportów o łącznej masie 3000 Mg. W trakcie obowiązywania ww. decyzji Głównego Inspektora Ochrony Środowiska skarżąca przyjęła 119 transportów o łącznej masie 2399,486 Mg. Z 21 transportów o masie 427,311 Mg unieszkodliwienia odpadów nastąpiło po upływie roku kalendarzowego od dnia przyjęcia ww. odpadów, a dla 98 transportów o masie 1972,175 Mg - w terminie do 18 marca 2013 r. - skarżąca nie potwierdziła unieszkodliwienia odpadów pomimo, iż upłynął termin roku kalendarzowego od dnia przyjęcia odpadów.

W ocenie organu I instancji, mając powyższe na uwadze, uznać należy, że skarżąca nie wypełniła obowiązku potwierdzenia dokonania unieszkodliwienia 119 transportów odpadów o łącznej masie 2399,489 Mg., w terminie 30 dni od dokonania unieszkodliwienia, nie później niż w terminie jednego roku kalendarzowego od dnia otrzymania odpadów, co stanowi naruszenie art. pkt. 16 lit. e) ww. rozporządzenia nr 1013/2006. W związku z powyższym, realizując obowiązek nałożony w ustawie o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów nałożył karę pieniężną.

Skarżąca w odwołaniu od powyższej decyzji wniosła o jej uchylenie i umorzenie postępowania ewentualnie bądź ewentualnie jej uchylenie i zmniejszenie wysokości orzeczonej kary pieniężnej do kwoty 30 000 zł.

Zdaniem skarżącej przekroczenie terminu potwierdzenia unieszkodliwienia odpadów zaistniało z przyczyn od niej niezależnych.

Podała, że artykuły i programy telewizyjne, które zaczęły się ukazywać na początku 2012 r., ukazujące ją w negatywnym świetle spowodowały wzmożone kontrole instytucji państwowych. Z tego powodu chcąc udowodnić, że nie ma podstaw do twierdzenia, że podczas magazynowania i przetwarzania odpadów istnieje zagrożenie dla środowiska, zwielokrotniła nakłady na remonty bieżące i konserwacje instalacji, co spowodowało zmniejszenie jej czasu pracy i spadek wydajności.

Zaznaczyła także, że po przeanalizowaniu wniosków płynących z ekspertyzy, przeprowadzonej na zlecenie Głównego Inspektora Ochrony Środowiska, dotyczącej eksploatacji instalacji unieszkodliwiania odpadów, w celu ucięcia spekulacji o możliwości spalania większej ilości odpadów niż jest to dozwolone w danej jednostce czasu, zmniejszyła ilość odpadów podawanych do spalenia, co również ograniczyło rzeczywistą wydajność spalarni.

Podniosła, że służby kontrolne nałożyły na nią dodatkowe obowiązki inwestycyjne, a krótki termin na ich realizację zmusiły ją do przewartościowania priorytetów tj. m.in. ograniczenia przetwarzania odpadów.

Zarzuciła również, że organ ustalając wysokość kary pieniężnej wziął w szczególności pod uwagę możliwość zagrożenia, jakie stanowią odpady dla ludzi i środowiska oraz niewykonanie obowiązku potwierdzenia unieszkodliwienia znacznej ilości odpadów. Tymczasem, w jej ocenie, odpady te nie stanowią żadnego zagrożenia dla ludzi i środowiska, ponieważ skarżąca jest przygotowana do właściwego obchodzenia się z taką ilością odpadów. Oświadczyła, że na terenie spółki, w celu zapewnienia ciągłości pracy instalacji, zawsze magazynowane są duże ilości odpadów niebezpiecznych i odpadów innych niż niebezpieczne, odpady są dobrze zabezpieczone, usytuowane są na betonowym podłożu pokrytym folią o dużej wytrzymałości i przykryte plandekami, które ograniczają wpływ warunków atmosferycznych. Podkreśliła, że w 2012 r. Wojewódzki Inspektorat Ochrony Środowiska w [...] przeprowadził szereg badań i nie stwierdził pogorszenia się jakości środowiska na terenie firmy i w jej otoczeniu.

Ponadto wywodziła, że nałożenie na tak wysokich kar pieniężnych spowoduje poważne utrudnienia w jej działalności, która już teraz jest w trudnej sytuacji z uwagi na niesprawiedliwą kampanię medialną, przez co straciła wielu klientów, jak również na skutek kryzysu gospodarczego.

Końcowo argumentowała, iż ustalając wysokość kary pieniężnej organ powinien wziąć pod uwagę, że skarżąca działała w dobrej wierze i nie mogła przewidzieć, że nie zdoła wykonać obowiązku zagospodarowania odpadów w przewidzianym terminie. Poczyniła także wiele starań i nakładów w celu podniesienia jakości unieszkodliwiania odpadów, które magazynowane są we właściwych warunkach i nie stwarzają zagrożenia dla środowiska i ludzi, a ponadto czas magazynowania odpadów nie przekroczył okresu 3 lat określonego w art. 25 ust. 4 ustawy z 14 grudnia 2012 r. o odpadach (Dz.U. z 2013 poz. 21 ze zm.).

Zdaniem skarżącej organ powinien wydać jedną decyzję i nałożyć jedną karę pieniężną. Wydanie sześciu zaskarżonych decyzji powoduje, że przekroczona została maksymalna wysokość kary określona w art. 33 ust. 1 ustawy o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów, co oznacza, że każda z ww. decyzji, w tym decyzja zaskarżona w niniejszym odwołaniu, pozostaje w sprzeczności z treścią art. 33 ust. 1 ww. ustawy.

Główny Inspektor Ochrony Środowiska decyzją z [...] października 2014 r. nr [...] utrzymał w mocy powyższą decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska z [...] maja 2013 r.

W ocenie organu odwoławczego, wbrew twierdzeniom skarżącej, jest ona w pełni przygotowana do właściwego postępowania z odpadami niebezpiecznymi i tak też z nimi postępuje. Wyniki przeprowadzonej kontroli wykazały, że skarżąca nie magazynowała odpadów w sposób zgodny z pozwoleniami, które uzyskała. Kontrola przeprowadzona w dniach 23 stycznia - 2 lutego 2012 r. wykazała, że znaczna część odpadów niebezpiecznych przywiezionych z zagranicy przechowywana była poza miejscami wyznaczonymi w pozwoleniu zintegrowanym wydanym [...] lipca 2005 r. przez Wojewodę [...].

Podobnie podczas kontroli przeprowadzonej w dniach 4 kwietnia - 2 maja 2012 r. stwierdzono, że odpady niebezpieczne przywiezione z [...] były przechowywane w sposób niezgodny z warunkami określonymi w pozwoleniu zintegrowanym Wojewody [...] z [...] lipca 2005 r. Stwierdzono także, że część odpadów była przechowywana w uszkodzonych workach typu "big-bag", przez co odpady niebezpieczne wysypywały się na zewnątrz opakowań w miejscach ich magazynowania.

Mimo, że podczas kontroli nie stwierdzono pogorszenia stanu środowiska, to nie ulega wątpliwości, że z powodu niewłaściwego przechowywania odpadów możliwość zagrożenia dla ludzi i środowiska była wysoka.

Wyjaśnił, że organ I instancji, wymierzając karę pieniężną, nie mógł uwzględnić faktu, że czas magazynowania odpadów nie przekroczył 3 letniego okresu określonego w art. 25 ust. 4 ustawy o odpadach. Przepis ten dotyczy gospodarki odpadami prowadzonej na terenie kraju. W przypadku gospodarowania odpadami przywiezionymi z zagranicy dla Spółki wiążące są przepisy ww. rozporządzenia nr 1013/2006, które określają maksymalnie okres 1 roku magazynowania odpadów do czasu ich unieszkodliwienia oraz ustawy o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów. Ponadto obowiązek unieszkodliwienia odpadów ciągu 1 roku został określony w ww. decyzji z [...] października 2011 r.

Stwierdził także, że organ I instancji, wymierzając karę pieniężną, wziął pod uwagę wszystkie kryteria wymienione w art. 34, jak również fakt, że uprzednio skarżąca nie naruszyła przepisów ustawy o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów oraz rozporządzenia nr 1013/2006, a także przyjął stwierdzenie skarżącej o działaniu w dobrej wierze. Argumentował, że powyższe okoliczności nie mogły stanowić podstawy do obniżenia kary pieniężnej ze względu na dużą ilość tj. 2399,489 Mg niezagospodarowanych odpadów niebezpiecznych oraz charakter tych odpadów - zawartość chlorowcopochodnych zaliczanych do trwałych zanieczyszczeń organicznych.

Zdaniem organu odwoławczego organ I instancji w sposób rzetelny przeanalizował kryteria, które należało uwzględnić przy naliczeniu kary pieniężnej i wymierzył karę pieniężną w wymiarze odpowiadającym stwierdzonym nieprawidłowościom.

Następnie odnosząc się do argumentów skarżącej tj., że nałożone na nią kary pieniężne spowodują poważne utrudnienia w jej działalności jak również, że organ winien nałożyć jedną karę pieniężną nałożoną w jednej decyzji podkreślił, że celem zarówno Głównego Inspektora Ochrony Środowiska, jak i [...] Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska, nie jest doprowadzanie jakiegokolwiek podmiotu gospodarczego do poważnych problemów finansowych. Jednakże organy zobowiązane są do egzekwowania obowiązujących przepisów transgranicznego przemieszczania odpadów.

Wskazał, że ponieważ organ stwierdził naruszenia w przypadku sześciu decyzji Głównego Inspektora Ochrony Środowiska, dotyczących różnych rodzajów odpadów o różnej masie, to zmuszony był do wszczęcia sześciu postępowań administracyjnych w sprawie poszczególnych stwierdzonych naruszeń i w konsekwencji wydania sześciu decyzji administracyjnych w sprawie nałożenia kary pieniężnej. Nie stoi to w sprzeczności z treścią art. 33 ust. 1 ustawy z 29 czerwca 2007 r. o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów (Dz.U. z 2007 r. Nr 124, poz. 859, ze zm.), ponieważ organ I instancji wydając każdą z sześciu decyzji w sprawie wymierzenia kary pieniężnej zobowiązany był nałożyć karę w przedziale od 30 000 do 150 000 zł, nie będąc jednocześnie związanym koniecznością zsumowania wszystkich nałożonych kar, tak aby całkowita kwota nie przekroczyła 150 000 zł.

Za niezrozumiały organ uznał argument, że skarżąca w obliczu zarzutów medialnych o istnieniu zagrożenia dla środowiska, jaki stanowią odpady niebezpieczne znajdujące się na jej terenie, chcąc udowodnić, że takiego zagrożenia nie ma, zwielokrotniła swoje nakłady na remonty i bieżące konserwacje instalacji, co spowodowało nieprzewidziane wcześniej przerwy w pracy instalacji i wpłynęło na zmniejszenie ilości unieszkodliwionych odpadów. Takich okoliczności – w ocenie organu - nie sposób uznać za niezależne od skarżącej.

Podobnie za nieprzekonujący uznał argument, że skarżąca chcąc uciąć spekulacje, dotyczące spalania zbyt dużej ilości odpadów w danej jednostce czasu zmniejszyła ilość podawanych odpadów, co zmniejszyło wydajność instalacji. Wskazał, że informacje o ww. nieprawidłowościach w procesie spalania zostały stwierdzone na podstawie ekspertyzy, którą 11 lipca 2012 r., Główny Inspektor Ochrony Środowiska zlecił firmie E. Sp. z o.o. Celem wykonania ekspertyzy była ocena funkcjonowania spalarni odpadów niebezpiecznych eksploatowanej przez skarżącą. Wyniki ekspertyzy pokazały, że przy spalaniu odpadów przekraczana była maksymalna wydajność masowa ustalona w pozwoleniu zintegrowanym. Przekroczenia odnotowano podczas 153 dni na ogólną ilość 225 dni pracy spalarni w analizowanym okresie. Zatem skarżąca zmuszona była zmniejszyć obciążenie spalarni nie dlatego, że chciała uciąć bliżej nieokreślone przez nią spekulacje, ale dlatego, że udowodniono jej działanie niezgodne z pozwoleniem zintegrowanym.

Mając powyższe na uwadze, w ocenie organu przyczyną niedotrzymania przez skarżącą terminu zagospodarowania odpadów z zagranicy było sprowadzenie w krótkim okresie czasu zbyt dużej masy odpadów objętych kilkoma decyzjami Głównego Inspektora Ochrony Środowiska, co spowodowało brak możliwości zagospodarowania tych odpadów w terminach określonych w ww. rozporządzeniu 1013/2006. Były to niewątpliwie działania zależne od woli skarżącej.

W skardze do Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego w Warszawie skarżąca wiosła o uchylenie w całości decyzji Głównego Inspektora Ochrony Środowiska z [...] października 2014 r. wraz z poprzedzająca ją decyzją [...] Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska z [...] maja 2013 r.

Zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie:

- art. 25 ust. 4 ustawy o odpadach poprzez nałożenie kary pieniężnej na skarżącą z uwagi na niezachowanie 1-rocznego terminu od dnia otrzymania odpadów do dnia ich unieszkodliwienia, podczas gdy okres magazynowania odpadów w gospodarce odpadami nie może przekroczyć 3 lat;

- art. 33 ust. 1 pkt 5 ustawy o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów poprzez wymierzenie kary pieniężnej, mimo iż nie upłynął jeszcze 3-letni okres magazynowania wskazany w art. 25 ust . 4 ustawy o odpadach

a w przypadku nieuwzględnienia przez Sąd ww. argumentacji:

- art. 33 ust. 1 pkt 5 ustawy o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów poprzez wymierzenie kary pieniężnej, mimo iż brak unieszkodliwienia odpadów w terminie roku kalendarzowego od dnia otrzymania odpadów nastąpił z przyczyn całkowicie niezależnych od skarżącej;

- art 7 oraz 77 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks Postępowania Administracyjnego (Dz.U. z 2013 r. poz. 267 – dalej: "k.p.a.") poprzez błędną ocenę dowodów i wyciągnięcie nieprawidłowych wniosków z zebranego w sprawie materiału dowodowego a w konsekwencji błędne uznanie, iż do niezachowania 1- rocznego terminu doszło z przyczyn zależnych od skarżącej, co w konsekwencji pozwoliło organowi na nałożenie na skarżącą kary pieniężnej podczas gdy okoliczności niniejszej sprawy jasno wskazują, iż do opóźnienia doszło z przyczyn od niej niezależnych;

- art. 8 k.p.a. poprzez wydanie rozstrzygnięcia mimo sprzeczności zawartych w uzasadnieniu decyzji odnoście przyczyn opóźnienia w unieszkodliwieniu odpadów,

a z ostrożności procesowej, gdyby Sąd nie uznał ww. argumentacji i uznał, iż organ był uprawniony do nałożenia kary pieniężnej, zarzuciła naruszenie:

- art. 34 ustawy o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów poprzez uznanie, iż wymierzona kara w wysokości 150 000 zł ma charakter adekwatny do charakteru naruszenia prawa, podczas gdy całokształt okoliczności niniejszej sprawy - ilość, rodzaj i charakter odpadów, fakt ich bezpiecznego magazynowania, brak zwiększenia możliwości wystąpienia zagrożeń dla ludzi i środowiska powodowanych przez te odpady, niemożność unieszkodliwienia odpadów w terminie 1 roku od dnia otrzymania odpadów z przyczyn niezależnych od skarżącej a także brak uprzedniego naruszenia ww. ustawy przez skarżącą - nie uprawniały do nałożenia kary w wysokości ustalonej przez organ;

- art 7 oraz 77 k.p.a. poprzez pominięcie przy orzekaniu szczególnych okoliczności niniejszej sprawy a w konsekwencji nieuwzględnienie przez organ przesłanek umożliwiających zastosowanie najniższej kary pieniężnej stosownie do art. 34 ustawy o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów, a także nieuzasadnione twierdzenia organu, iż znacząca część odpadów przechowywana była poza miejscami wyznaczonymi w pozwoleniu zintegrowanym, podczas gdy taka sytuacja nie miała miejsca;

- art. 8 k.p.a. poprzez wydanie błędnego rozstrzygnięcia bez uwzględnienia szczególnych okoliczności niniejszej sprawy oraz wydanie rozstrzygnięcia mimo sprzeczności zawartych w uzasadnieniu decyzji odnoście przyczyn opóźnienia w unieszkodliwieniu odpadów.

W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Ochrony Środowiska wniósł o jej oddalenie.

W ocenie organu odwoławczego, wbrew twierdzeniom skarżącej, jest ona w pełni przygotowana do właściwego postępowania z odpadami niebezpiecznymi i tak też z nimi postępuje. Wyniki przeprowadzonej kontroli wykazały, że skarżąca nie magazynowała odpadów w sposób zgodny z pozwoleniami, które uzyskała. Kontrola przeprowadzona w dniach 23 stycznia - 2 lutego 2012 r. wykazała, że znaczna część odpadów niebezpiecznych przywiezionych z zagranicy przechowywana była poza miejscami wyznaczonymi w pozwoleniu zintegrowanym wydanym [...] lipca 2005 r. przez Wojewodę [...].

Podobnie podczas kontroli przeprowadzonej w dniach 4 kwietnia - 2 maja 2012 r. stwierdzono, że odpady niebezpieczne przywiezione z [...] były przechowywane w sposób niezgodny z warunkami określonymi w pozwoleniu zintegrowanym Wojewody [...] z [...] lipca 2005 r. Stwierdzono także, że część odpadów była przechowywana w uszkodzonych workach typu "big-bag", przez co odpady niebezpieczne wysypywały się na zewnątrz opakowań w miejscach ich magazynowania.

Mimo, że podczas kontroli nie stwierdzono pogorszenia stanu środowiska, to nie ulega wątpliwości, że z powodu niewłaściwego przechowywania odpadów możliwość zagrożenia dla ludzi i środowiska była wysoka.

Główny Inspektor Ochrony Środowiska wyjaśnił, że organ I instancji, wymierzając karę pieniężną, nie mógł uwzględnić faktu, że czas magazynowania odpadów nie przekroczył 3 letniego okresu określonego w art. 25 ust. 4 ustawy o odpadach. Przepis ten dotyczy gospodarki odpadami prowadzonej na terenie kraju. W przypadku gospodarowania odpadami przywiezionymi z zagranicy dla Spółki wiążące są przepisy ww. rozporządzenia nr 1013/2006, które określają maksymalnie okres 1 roku magazynowania odpadów do czasu ich unieszkodliwienia oraz ustawy o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów. Ponadto obowiązek unieszkodliwienia odpadów ciągu 1 roku został określony w ww. decyzji z [...] października 2011 r.

Stwierdził także, że organ I instancji, wymierzając karę pieniężną, wziął pod uwagę wszystkie kryteria wymienione w art. 34, jak również fakt, że uprzednio skarżąca nie naruszyła przepisów ustawy o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów oraz rozporządzenia nr 1013/2006, a także przyjął stwierdzenie skarżącej o działaniu w dobrej wierze. Wywodził, że powyższe okoliczności nie mogły jednak stanowić podstawy do obniżenia kary pieniężnej ze względu na dużą ilość tj. 1659,650 Mg niezagospodarowanych odpadów niebezpiecznych oraz charakter tych odpadów - zawartość chlorowcopochodnych zaliczanych do trwałych zanieczyszczeń organicznych.

Zdaniem organu odwoławczego organ I instancji w sposób rzetelny przeanalizował kryteria, które należało uwzględnić przy naliczeniu kary pieniężnej i wymierzył karę pieniężną w wymiarze odpowiadającym stwierdzonym nieprawidłowościom.

Następnie odnosząc się do argumentów skarżącej tj., że nałożone na nią kary pieniężne spowodują poważne utrudnienia w jej działalności jak również, że organ winien nałożyć jedną karę pieniężną nałożoną w jednej decyzji podkreślił, że celem zarówno Głównego Inspektora Ochrony Środowiska, jak i [...] Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska, nie jest doprowadzanie jakiegokolwiek podmiotu gospodarczego do poważnych problemów finansowych. Jednakże organy zobowiązane są do egzekwowania obowiązujących przepisów transgranicznego przemieszczania odpadów.

Wskazał, że ponieważ organ stwierdził naruszenia w przypadku sześciu decyzji Głównego Inspektora Ochrony Środowiska, dotyczących różnych rodzajów odpadów o różnej masie, zmuszony był do wszczęcia sześciu postępowań administracyjnych w sprawie poszczególnych stwierdzonych naruszeń i w konsekwencji wydania sześciu decyzji administracyjnych w sprawie nałożenia kary pieniężnej. Nie stoi to w sprzeczności z treścią art. 33 ust. 1 ustawy z 29 czerwca 2007 r. o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów (Dz.U. z 2007 r. Nr 124, poz. 859, ze zm.), ponieważ organ I instancji wydając każdą z sześciu decyzji w sprawie wymierzenia kary pieniężnej zobowiązany był nałożyć karę w przedziale od 30 000 do 150 000 zł, nie będąc jednocześnie związanym koniecznością zsumowania wszystkich nałożonych kar, tak aby całkowita kwota nie przekroczyła 150 000 zł.

Za niezrozumiały organ uznał argument, że skarżąca w obliczu zarzutów medialnych o istnieniu zagrożenia dla środowiska, jaki stanowią odpady niebezpieczne znajdujące się na jej terenie, chcąc udowodnić, że takiego zagrożenia nie ma, zwielokrotniła swoje nakłady na remonty i bieżące konserwacje instalacji, co spowodowało nieprzewidziane wcześniej przerwy w pracy instalacji i wpłynęło na zmniejszenie ilości unieszkodliwionych odpadów. Podobnie za nieprzekonujący uznał argument, że skarżąca chcąc uciąć spekulacje, dotyczące spalania zbyt dużej ilości odpadów w danej jednostce czasu zmniejszyła ilość podawanych odpadów, co zmniejszyło wydajność instalacji. Wskazał, że informacje o ww. nieprawidłowościach w procesie spalania zostały stwierdzone na podstawie ekspertyzy, którą 11 lipca 2012 r., Główny Inspektor Ochrony Środowiska zlecił firmie E. Sp. z o.o. Celem wykonania ekspertyzy była ocena funkcjonowania spalarni odpadów niebezpiecznych eksploatowanej przez skarżącą. Wyniki ekspertyzy pokazały, że przy spalaniu odpadów przekraczana była maksymalna wydajność masowa ustalona w pozwoleniu zintegrowanym. Przekroczenia odnotowano podczas 153 dni na ogólną ilość 225 dni pracy spalarni w analizowanym okresie. W ocenie organu skarżąca zmuszona była zatem zmniejszyć obciążenie spalarni nie dlatego, że chciała uciąć bliżej nieokreślone przez nią spekulacje, ale dlatego, że udowodniono jej działanie niezgodne z pozwoleniem zintegrowanym.

Mając powyższe na uwadze, w ocenie organu, przyczyną niedotrzymania przez skarżącą terminu zagospodarowania odpadów z zagranicy było sprowadzenie w krótkim okresie czasu zbyt dużej masy odpadów objętych kilkoma decyzjami Głównego Inspektora Ochrony Środowiska, co spowodowało brak możliwości zagospodarowania tych odpadów w terminach określonych w ww. rozporządzeniu 1013/2006. Były to niewątpliwie działania zależne od woli skarżącej.

W skardze do Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego w Warszawie skarżąca wiosła o uchylenie w całości decyzji Głównego Inspektora Ochrony Środowiska z [...] października 2014 r. wraz z poprzedzająca ją decyzją [...] Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska z [...] maja 2013 r.

Zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie:

- art. 25 ust. 4 ustawy o odpadach poprzez nałożenie kary pieniężnej na skarżącą z uwagi na niezachowanie 1-rocznego terminu od dnia otrzymania odpadów do dnia ich unieszkodliwienia, podczas gdy okres magazynowania odpadów w gospodarce odpadami nie może przekroczyć 3 lat;

- art. 33 ust. 1 pkt 5 ustawy o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów poprzez wymierzenie kary pieniężnej, mimo iż nie upłynął jeszcze 3-letni okres magazynowania wskazany w art. 25 ust . 4 ustawy o odpadach,

a w przypadku nieuwzględnienia przez Sąd ww. argumentacji:

- art. 33 ust. 1 pkt 5 ustawy o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów poprzez wymierzenie kary pieniężnej, mimo iż brak unieszkodliwienia odpadów w terminie roku kalendarzowego od dnia otrzymania odpadów nastąpił z przyczyn całkowicie niezależnych od skarżącej;

- art. 7 oraz art. 77 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks Postępowania Administracyjnego (Dz.U. z 2013 r. poz. 267 – dalej: "k.p.a.") poprzez błędną ocenę dowodów i wyciągnięcie nieprawidłowych wniosków z zebranego w sprawie materiału dowodowego a w konsekwencji błędne uznanie, iż do niezachowania 1- rocznego terminu doszło z przyczyn zależnych od skarżącej, co w konsekwencji pozwoliło organowi na nałożenie na skarżącą kary pieniężnej podczas gdy okoliczności niniejszej sprawy jasno wskazują, iż do opóźnienia doszło z przyczyn od niej niezależnych;

- art. 8 k.p.a., poprzez wydanie rozstrzygnięcia mimo sprzeczności zawartych w uzasadnieniu decyzji odnoście przyczyn opóźnienia w unieszkodliwieniu odpadów,

a z ostrożności procesowej, gdyby Sąd nie uznał ww. argumentacji i uznał, iż organ był uprawniony do nałożenia kary pieniężnej, zarzuciła naruszenie:

- art. 34 ustawy o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów poprzez uznanie, iż wymierzona kara w wysokości 140 000 zł ma charakter adekwatny do charakteru naruszenia prawa, podczas gdy całokształt okoliczności niniejszej sprawy - ilość, rodzaj i charakter odpadów, fakt ich bezpiecznego magazynowania, brak zwiększenia możliwości wystąpienia zagrożeń dla ludzi i środowiska powodowanych przez te odpady, niemożność unieszkodliwienia odpadów w terminie 1 roku od dnia otrzymania odpadów z przyczyn niezależnych od skarżącej a także brak uprzedniego naruszenia ww. ustawy przez skarżącą - nie uprawniały do nałożenia kary w wysokości ustalonej przez organ;

- art 7 oraz 77 k.p.a. w wyniku pominięcia przy orzekaniu szczególnych okoliczności niniejszej sprawy a w konsekwencji nieuwzględnienie przez organ przesłanek umożliwiających zastosowanie najniższej kary pieniężnej stosownie do art. 34 ustawy o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów, a także nieuzasadnione twierdzenia organu, iż znacząca część odpadów przechowywana była poza miejscami wyznaczonymi w pozwoleniu zintegrowanym, podczas gdy taka sytuacja nie miała miejsca;

- art. 8 k.p.a. poprzez wydanie błędnego rozstrzygnięcia bez uwzględnienia szczególnych okoliczności niniejszej sprawy oraz wydanie rozstrzygnięcia mimo sprzeczności zawartych w uzasadnieniu decyzji odnoście przyczyn opóźnienia w unieszkodliwieniu odpadów.

W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Ochrony Środowiska wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki sąd Administracyjny w zważył, co następuje.

Sąd administracyjny został wyposażony w funkcje kontrolne działalności administracji publicznej, co oznacza, że w przypadku zaskarżenia decyzji, sąd bada jej zgodność z przepisami prawa (art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych - Dz. U. Nr 153, poz. 1269 oraz art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Dz. U. z 2012, poz. 270, ze zm., zwanej dalej p.p.s.a.). W przedmiotowej sprawie zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem, a okoliczności podniesione w skardze nie podważają jej legalności, dlatego też skarga podlega oddaleniu.

Przedmiotem niniejszego postępowania sądowoadministracyjnego jest ocena decyzji Głównego Inspektora Ochrony Środowiska z [...] października 2014 r. nr [...], którą Główny Inspektor Ochrony Środowiska utrzymał w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska z [...] maja 2013 r. nr [...] nakładającą na P. Sp. z o.o. z siedzibą w G. karę pieniężną w wysokości 150 000 zł.

Decyzja wydana została na podstawie art. 33 ust. 1 pkt 3 ustawy o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów, zgodnie z którym Wojewódzki Inspektor Ochrony Środowiska nakłada na odbiorcę odpadów, w drodze decyzji, karę pieniężną w wysokości od 30.000 do 150.000 zł, jeżeli ten, nie wypełnił choćby nieumyślnie obowiązku potwierdzenia otrzymania odpadów przez prowadzącego instalację odzysku lub unieszkodliwiania odpadów w terminie 3 dni od ich odbioru.

W ocenie Sądu organ prawidłowo ustalił stan faktyczny i dokonał jego zestawienia z przywołanym przepisem. Należy bowiem zwrócić uwagę, że skarżąca przyjmowała odpady wysyłane z [...] firmy, a celem owego transgranicznego przemieszczania odpadów było ich unieszkodliwienie w instalacji termicznego przekształcania odpadów należącej do skarżącej. Podstawę tych działań stanowiła skierowana do skarżącej decyzja Głównego Inspektora Ochrony Środowiska z [...] października 2011 r. nr [...], dotycząca przyjmowania odpadów niebezpiecznych oznaczonych kodem A4030, zgodnie z załącznikiem IV do rozporządzenia nr 1013/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z 14 czerwca 2006 r. w sprawie przemieszczania odpadów oraz zaklasyfikowanych w Europejskim Katalogu Odpadów pod kodem 07 04 07*.

Podczas kontroli dokumentacji ww. transgranicznego przemieszczania odpadów stwierdzono, że skarżąca mogła przyjąć maksymalnie 176 transportów o łącznej masie 3000 Mg. W trakcie obowiązywania ww. decyzji Głównego Inspektora Ochrony Środowiska skarżąca przyjęła 119 transportów o łącznej masie 2399,486 Mg. Z 21 transportów o masie 427,311 Mg unieszkodliwienia odpadów nastąpiło po upływie roku kalendarzowego od dnia przyjęcia ww. odpadów, a dla 98 transportów o masie 1972,175 Mg - w terminie do 18 marca 2013 r. - skarżąca nie potwierdziła unieszkodliwienia odpadów pomimo, iż upłynął termin roku kalendarzowego od dnia przyjęcia odpadów.

Słusznie organ uznał, że skarżąca nie wypełniła obowiązku potwierdzenia dokonania unieszkodliwienia 119 transportów odpadów o łącznej masie 2399,489 Mg., w terminie 30 dni od dokonania unieszkodliwienia, nie później niż w terminie jednego roku kalendarzowego od dnia otrzymania odpadów, co stanowi naruszenie art. pkt. 16 lit. e) ww. rozporządzenia nr 1013/2006. W związku z powyższym, realizując obowiązek nałożony w ustawie o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów nałożył karę pieniężną.

Nie zasługują na uwzględnienie argumenty skarżącej dotyczące znaczenia okoliczności towarzyszących ustalonym przez organ faktom, bowiem kara jest nakładana bez względu na stwierdzenie zawinienia, tj. za sam fakt zachowania niezgodnego z przepisem. Wobec tego stwierdzonego przez organ stanu naruszenia przepisów nie może zmienić wywodzenie przez skarżącą, że unieszkodliwienie odpadów zaistniało z przyczyn od niej niezależnych, tj. że zmniejszenie jej czasu pracy i spadek wydajności, był spowodowany zwielokrotnieniem przez nią nakładów na remonty bieżące i konserwacje instalacji, mające służyć magazynowaniu i przetwarzaniu odpadów bez zagrożenia dla środowiska.

Sąd podziela stanowisko wyrażone w orzecznictwie (por. wyrok WSA w Warszawie z 21 czerwca 2013 r., sygn. akt IV SA/Wa 572/13, CBOSA), że odpowiedzialność za czyn, o którym mowa w art. 33 ustawy jest niezależna od winy, o czym świadczy właśnie użyty w przepisie zwrot "choćby nieumyślnie". Nie ma więc - zdaniem Sądu - znaczenia wina podmiotu, dokonującego naruszenia. Obowiązkiem organu administracji jest tylko ustalenie, czy czyn za który nakładana jest kara administracyjna został popełniony i takie ustalenie w niniejszej sprawie nastąpiło. Nieuzasadniony jest wobec tego zarzut naruszenia art. 7 oraz art. 77 k.p.a. w wyniku uznania, że do niezachowania 1- rocznego terminu doszło z przyczyn zależnych od skarżącej, co w konsekwencji pozwoliło organowi na nałożenie na skarżącą kary pieniężnej, podczas gdy – zdaniem skarżącej - okoliczności niniejszej sprawy jasno wskazują, iż do opóźnienia doszło z przyczyn od niej niezależnych.

Wbrew twierdzeniom skarżącej nie ma również podstaw do przyjęcia, że karę wymierzono w nadmiernej wysokości. Organ przekonująco wyjaśnił, iż miarkując karę nie uchylił się od oceny kryteriów wymienionych w art. 34, wziął pod uwagę fakt, że uprzednio Skarżąca nie naruszyła przepisów ustawy o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów, a o braku możliwości wymierzenia kary w minimalnej wysokości przesądziła znaczna ilość niezagospodarowanych w terminie odpadów niebezpiecznych oraz charakter tych odpadów - zawartość chlorowcopochodnych, zaliczanych do trwałych zanieczyszczeń organicznych. Logiczne i nie naruszające zasad wnioskowania jest twierdzenie Głównego Inspektora Ochrony Środowiska, że skoro przedmiotowe odpady stanowiły poważne zagrożenie dla środowiska, to ta okoliczność, oraz wzgląd na ilość tych odpadów mógł zadecydować o niewymierzaniu kary w minimalnej wysokości.

Nie zasługuje wobec tego na uwzględnienie zarzut naruszenia art. 8 k.p.a. poprzez wydanie błędnego rozstrzygnięcia, bez uwzględnienia szczególnych okoliczności niniejszej sprawy oraz wydanie rozstrzygnięcia mimo sprzeczności zawartych w uzasadnieniu decyzji, odnośnie do przyczyn opóźnienia w unieszkodliwieniu odpadów, co – w ocenie skarżącej - narusza zasadę prowadzenia postępowania administracyjnego w sposób budzący zaufanie do organów administracji publicznej. Sąd nie doszukał się sprzeczności w uzasadnieniu decyzji, która stanowiłaby wadę wynikającą z naruszenia art. 107 § 1 k.p.a., mającą istotny wpływ na wynik sprawy, w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. Skoro nałożenie kary oparte jest o przesłanki niezwiązane z winą, to wzięcie pod uwagę okoliczności wpływających na miarkowanie kary nie powoduje sprzeczności w rozumowaniu organu.

Zasadnie organy wywodziły, że podczas kontroli badaniu podlegało wypełnienie warunków każdej z posiadanych przez P. Sp. z o.o. decyzji na przywóz odpadów indywidualnie. Ponieważ stwierdzono naruszenia w przypadku każdej z sześciu decyzji Głównego Inspektora Ochrony Środowiska, dotyczących różnych rodzajów odpadów o różnej masie, na organie I instancji ciążył obowiązek wszczęcia sześciu odrębnych postępowań administracyjnych w sprawie poszczególnych stwierdzonych naruszeń i w konsekwencji wydania sześciu odrębnych decyzji administracyjnych w sprawie nałożenia kary pieniężnej. Jednocześnie podczas każdego postępowania organ I instancji odrębnie rozpatrywał przesłanki do ustalenia wysokości kary pieniężnej, zawarte w art. 34 ustawy o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów, ustalając każdorazowo indywidualną wysokość kary w stosunku do naruszeń określonej decyzji Głównego Inspektora Ochrony Środowiska. Ze względu na odrębność sprawy administracyjnej (w rozumieniu art. 1 pkt 1 i art. 104 k.p.a.) takie działanie organu nie stoi w sprzeczności z treścią art. 33 ust. 1 ustawy o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów, ponieważ organ I instancji wydając każdą z sześciu decyzji w sprawie wymierzenia kary pieniężnej zobowiązany był nałożyć karę w przedziale od 30 000 do 150 000 zł.

Argument dotyczący zbiorczej wysokości kar nie zasługuje na aprobatę, z tego względu, że odpady zostały przyjęte na podstawie i wykonaniu zawartej przez skarżącą umowy, a zatem w wyniku działania przedsiębiorcy, który ponosi jej ryzyko.

Słusznie organ wywodził, że wymierzając karę pieniężną, nie mógł uwzględnić faktu, że czas magazynowania odpadów nie przekroczył 3 letniego okresu określonego we wskazywanym przez skarżącą art. 25 ust. 4 ustawy o odpadach, bowiem przepis ten dotyczy gospodarki odpadami prowadzonej na terenie kraju, natomiast w zakresie gospodarowania odpadami przywiezionymi z zagranicy dla Spółki wiążące są przepisy ww. rozporządzenia nr 1013/2006, które określają maksymalnie okres 1 roku magazynowania odpadów do czasu ich unieszkodliwienia oraz ustawy o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów.

Ponadto obowiązek unieszkodliwienia odpadów ciągu 1 roku został określony w decyzji z [...] października 2011 r.

Wynikająca z art. 8 k.p.a. zasada zaufania obywateli do organów państwa nakładająca na organy administracji publicznej obowiązek praworządnego i sprawiedliwego prowadzenia postępowania, który wyraża się w dokładnym zbadaniu okoliczności sprawy, ustosunkowaniu się do żądań stron oraz uwzględnieniu w decyzji zarówno interesu społecznego jak słusznego interesu obywateli, nie została naruszona wobec wydania przez organy decyzji na podstawie przepisów prawa, przy jednoczesnym uwzględnieniu dopuszczalnych w świetle prawa okoliczności wpływających na mniejsza wysokość kary.

Nie może również odnieść zamierzonego skutku zarzut dotyczący ekspertyzy, zleconej w lipcu 2012 r. przez Głównego Inspektora Ochrony Środowiska, której przedmiotem była ocena funkcjonowania spalarni odpadów niebezpiecznych eksploatowanej przez P. Sp. z o.o., bowiem ekspertyzy nie wykorzystano w postępowaniu w sprawie nałożenia kary pieniężnej.

Biorąc pod uwagę powód wydania zaskarżonej decyzji, tj. niewypełnienie obowiązku potwierdzenia dokonania unieszkodliwienia odpadów przez skarżącą, o którym mowa w art. 33 ust. 1 pkt 5) ustawy o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów - nie ma również znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy kwestia sposobu magazynowania odpadów. Na marginesie zatem jedynie Sąd stwierdza, że organ przywołał wyniki ww. kontroli [...] Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska, przywołując przykłady niewłaściwego postępowania skarżącej z odpadami niebezpiecznymi przywiezionymi z [...], a do stosowania przez organ w toku postepowania niebezpośrednich środków dowodowych uprawnia k.p.a. Czyni to niezasadnym zarzut naruszenia art. 7 oraz art. 77 k.p.a., poprzez twierdzenia organu, iż znacząca część odpadów o kodzie 07 04 07* przechowywana była poza miejscami wyznaczonymi w pozwoleniu zintegrowanym, podczas gdy taka sytuacja nie miała miejsca.

Mając powyższe na względzie Sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a. skargę oddalił.