Wyrok NSA, sygn. akt I GSK 1422/18
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2019-10-24 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6550
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Uchylono zaskarżony wyrok i oddalono skargę
Powołane przepisy: article: par. 2 ust. 1 pkt 4; par 9 ust. 4; par 9 ust. 4 w zw. z par. 9 ust. 9 pkt 1 lit. b); par 9 ust. 11
journal: Dz.U. 2015 poz 370
law: Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2015 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy  finansowej w ramach działania "Rolnictwo ekologiczne" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020. (Dz. U. poz. 370  z późn. zm.).

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Małgorzata Grzelak Sędzia NSA Hanna Kamińska Sędzia del. WSA Piotr Kraczowski (spr.) Protokolant Bartosz Barczyk po rozpoznaniu w dniu 24 października 2019 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej Dyrektora Zachodniopomorskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Szczecinie od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 1 grudnia 2016 r. sygn. akt I SA/Sz 997/16 w sprawie ze skargi H.S. na decyzję Dyrektora Zachodniopomorskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Szczecinie z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie przyznania płatności ekologicznej 1. uchyla zaskarżony wyrok; 2. oddala skargę; 3. zasądza od H.S. na rzecz Dyrektora Zachodniopomorskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Szczecinie 340 zł (słownie: trzysta czterdzieści) złotych tytułem kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie (dalej: WSA) wyrokiem z 1 grudnia 2016 r. sygn. akt I SA/Sz 997/16, w wyniku rozpoznania skargi H.S. (dalej: skarżący) na decyzję Dyrektora Zachodniopomorskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (dalej: Dyrektor ARiMR) z [...] r. w przedmiocie płatności ekologicznej, uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Kierownika Biura Powiatowego ARiMR z [...] r.

WSA orzekał w następującym stanie sprawy.

Skarżący [...] r. złożył do ARiMR wniosek o przyznanie płatności ekologicznej, w którym do przyznania płatności za realizację pakietu 12. Trwałe użytki zielone po okresie konwersji, zadeklarował działki rolne o pow. 16,21 ha.

W dniu [...] roku do Biura Powiatowego ARiMR wpłynął paszport konia nr [...].

Kierownik ARiMR decyzją z [...] r. odmówił skarżącemu przyznania wsparcia i kwoty przeznaczonej na refundację kosztów transakcyjnych. Przyczyną wydania decyzji negatywnej było to, że skarżący nie spełnił warunku do przyznania płatności za realizację pakietu 12 związanego z posiadaniem zwierząt, gdyż do [...] r. nie złożył zaświadczenia podmiotu prowadzącego rejestr koniowatych z wykazem posiadanych koni, a z ustalonych z urzędu informacji wynikało, że w gospodarstwie brak jest zwierząt innych gatunków.

Dyrektor ARiMR decyzją z [...] r. utrzymał w mocy decyzję I instancji.

W uzasadnieniu decyzji Dyrektor ARiMR wskazał, że przyznanie płatności ekologicznej za realizację pakietu 12 możliwe jest tylko po spełnieniu warunków z rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2015 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Rolnictwo ekologiczne" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 (Dz. U. z 2015 r. poz. 370 ze zm.; dalej: rozporządzenie ekologiczne). W decyzji wyjaśniono, że jednego z warunków skarżący nie wypełnił, ponieważ nie złożył zaświadczenia o zarejestrowanych i posiadanych przez niego koniach w terminie do [...] r.

Zaskarżonym wyrokiem WSA uchylił decyzje ARiMR obu instancji.

W uzasadnieniu wyroku WSA wskazał, że płatności w ramach tzw. rolnictwa ekologicznego reguluje ustawa z dnia 20 lutego 2015 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 (Dz. U. 2015 r. poz. 349 ze zm.; dalej: ustawa EFRROW) oraz przepisy rozporządzenia ekologicznego, którego treść, tj. § 2 ust. 1 pkt 4, § 4 ust.1 pkt 12, § 9 ust. 1 i ust. 4, ust. 9 pkt 1 lit. b), ust. 11 i ust. 12 przytoczył.

WSA wyjaśnił, że warunki przyznania płatności ekologicznej w ramach pakietu 12 obejmują: prowadzenie produkcji rolnej zgodnie z przepisami o rolnictwie ekologicznym, przepisami rozporządzenia 834/2007 oraz przepisami wykonawczymi do tego rozporządzenia (§ 9 ust. 1 rozporządzenia ekologicznego) oraz posiadanie zwierząt gatunków wymienionych w załączniku nr 5 do rozporządzenia ekologicznego (w odpowiedniej liczbie § 9 ust. 4). Warunki te uznać należy za warunki materialnoprawne, od których uzależnione jest przyznanie płatności.

WSA podkreślił, że z woli prawodawcy wykonującego postanowienia ustawy EFRROW, warunkiem przyznania płatności jest m.in. posiadanie wskazanych zwierząt. Uściślenie tego warunku znalazło wyraz w ust. 9 pkt 1 § 9 rozporządzenia ekologicznego, w którym wskazano, że przy ustaleniu spełnienia warunku posiadania zwierząt gatunków wymienionych w załączniku nr 5 do rozporządzenia, bierze się pod uwagę zwierzęta posiadane w odpowiednim okresie i zgłoszone do odpowiedniego rejestru (zarejestrowane). W ocenie WSA nie budzi wątpliwości, że to właśnie warunek posiadania i rejestracji koni uznać należy za kluczowy, zaś wskazanie posiadanych i zarejestrowanych zwierząt w zaświadczeniu wydanym przez podmiot prowadzący rejestr koniowatych, na formularzu opracowanym i udostępnionym przez Agencję, stanowi wymóg formalny, porządkujący i ułatwiający potwierdzenie tak posiadania, jak i rejestracji koni. Skoro zatem za warunek materialny przyznania płatności ekologicznej w ramach pakietu 12 uznać należy posiadanie i rejestrację koni, potwierdzoną w stosownym zaświadczeniu, to w konsekwencji przyjąć trzeba, że skoro o fakcie rejestracji koni mogą świadczyć także inne dokumenty, jak choćby paszport konia. To złożenie takiego dokumentu w terminie wskazanym w ust. 12 § 9 rozporządzenia ekologicznego zamiast zaświadczenia, nie stanowi naruszenia warunku materialnego tak posiadania, jak i rejestracji, wręcz przeciwnie – spełnienie tego warunku potwierdza (stanowi jedynie o nieprawidłowym wykazaniu spełnionego przecież warunku).

Jeśli także uznać, że co do zasady dane zawarte w zaświadczeniu, o których mowa w ust. 11 § 9 rozporządzenia ekologicznego są tożsame z danymi zawartymi w paszporcie konia (różnica dotyczy jedynie numeru PESEL rolnika), to tym bardziej nie można podzielić argumentu organu, że skarżący nie spełnił warunku do przyznania płatności za realizację pakietu 12, związanego z posiadaniem zwierząt.

W ocenie WSA organy, przenosząc punkt ciężkości z istotnego dla sprawy ustalenia posiadania i rejestracji koni na formalny jedynie wymóg złożenia zaświadczenia, wypaczyły w istocie sens norm statuujących materialne wymogi przyznania płatności ekologicznej. WSA stwierdził, że wymóg złożenia zaświadczenia uznać należy za warunek formalny wniosku o przyznanie płatności.

WSA podkreślił, że ustawodawca i prawodawca wykonawczy zróżnicowali terminy składania tak samego wniosku o przyznanie płatności, jak i uzupełniającego ten wniosek dokumentu w postaci zaświadczenia, o posiadanych i zgłoszonych do rejestru koni. O ile termin do złożenia samego wniosku o przyznanie płatności jest terminem materialnym – jest to bowiem okres, w którym może nastąpić ukształtowanie praw i obowiązków jednostki w ramach administracyjnoprawnego stosunku materialnego i jego przekroczenie powoduje trwałą niemożność podjęcia czynności z terminem powiązanej, to termin do złożenia zaświadczenia jest terminem proceduralnym. WSA uznał zatem, że o ile do samego wniosku o przyznanie płatności zastosowanie ma szczególna norma zawarta w art. 25 ust. 1 ustawy EFRROW, która wyraźnie wyłącza stosowanie art. 64 § 2 k.p.a., to nie znajduje ona już zastosowania do złożenia zaświadczenia i terminu z nim powiązanego.

W konkluzji WSA stwierdził, że organy dokonując nieprawidłowej interpretacji normy § 9 ust. 4, w zw. z ust. 9 pkt 1 lit. b w zw. z ust. 11 i 12 rozporządzenia ekologicznego naruszyły normę art. 27 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy EFRROW. Organy nieprawidłowo bowiem uznały, że skarżący nie spełnił warunku do przyznania płatności za realizację pakietu 12, związanego z posiadaniem zwierząt podczas gdy z dołączonych do wniosku dokumentów, złożonych w terminie, wynikały dane potwierdzające spełnienie warunku. W ocenie WSA warunek posiadania i rejestracji koni uznać należało za spełniony, a termin za zachowany.

W zawiązku z powyższym WSA, w oparciu o art. 145 § 1 lit. a) i c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2016 r. poz. 718 ze zm.; dalej: p.p.s.a.) uchylił decyzje obu instancji.

Organ wniósł skargę kasacyjną, którą zaskarżył wyrok WSA w całości. Zaskarżonemu wyrokowi – na podstawie art. 174 pkt 1 p.p.s.a. – zarzucono naruszeniem przepisów prawa materialnego, tj.:

1. § 2 ust. 1 pkt 4 rozporządzenia ekologicznego, poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i przyjęcie, że strona spełniła wszelkie warunki do uzyskania płatności ekologicznej na podstawie rozporządzenia;

2. § 9 ust. 4 w zw. z § 9 ust. 9 pkt 1 lit. b) rozporządzenia ekologicznego, poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i przyjęcie, że strona składając paszport zwierzęcia wykazała, że jest posiadaczem zwierzęcia i jest to wystarczające dla przyznania płatności ekologicznej na podstawie przepisów rozporządzenia i jest to dokument równoważny z zaświadczeniem;

3. § 9 ust. 4 rozporządzenia ekologicznego, poprzez jego błędne zastosowanie i przyjęcie, że wyłącznie posiadanie zwierzęcia jest jedynym kryterium przyznania pomocy, gdy tymczasem z przepisu tego wynika, że istotne jest jeszcze to ile tych zwierząt będzie i dokonanie ustalenia czy DJP gospodarstwa uprawnia do otrzymania pomocy;

4. § 9 ust. 4 w zw. z § 9 ust. 10 pkt 2 b rozporządzenia ekologicznego, poprzez jego niezastosowanie przy ocenie legalności rozstrzygnięcia dokonanego przez organ w szczególności poprzez pominięcie w rozważaniach istotnych kryteriów przyznania pomocy, których istnienie bada się wyłącznie w oparciu o treść zaświadczenia jako dokumentu urzędowego;

5. § 9 ust. 11 rozporządzenia ekologicznego, poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i przyjęcie, że dokument zaświadczenia jest w swej treści i znaczeniu tożsamy z paszportem konia i ten ostatni może zastąpić dokument zaświadczenia o którym mowa w § 9 ust. 4 rozporządzenia.

Organ zarzucił, że w powyższym zakresie wyrok narusza także art. 145 § 1 ust. 1 lit. a) p.p.s.a. albowiem uznano, że decyzję wydano z naruszeniem przepisów postępowania które miało wpływ na wynik sprawy, a to w szczególności:

- art 75 § 2 k.p.a. w zakresie w jakim wbrew zasadom postępowania dowodowego przyjęto, że w sytuacji gdy przepis prawa wymaga zaświadczenia możliwe jest zastąpienie tego dokumentu innym dokumentem niemającym cech zaświadczenia pomimo, że wydanym przez tą samą jednostkę;

- art. 27 ust 1 i 2 ustawy EFRROW, w zakresie jakim zarzucono organowi, że nieprawidłowo zinterpretował § 9 ust. 4 w zw. ust 9 pkt 1 lit. b) w zw. z ust. 11 i 12 rozporządzenia ekologicznego i w konsekwencji nieprawidłowo zakwalifikował dokument - paszport i naruszył prawo strony do uzyskania płatności. Wbrew ocenie WSA organ rozpatrzył cały zebrany w sprawie materiał dowodowy;

- art. 27 ust. 3 i 4 ustawy EFRROW, poprzez ich niezastosowanie; w szczególności poprzez nie uwzględnienie charakteru i celu regulacji przy ocenie legalności postępowania organu, ale przede wszystkim poprzez nałożenie na organ takich obowiązków w postępowaniu, których nie musiał spełnić w tym w szczególności poszukiwania prawdy obiektywnej;

- art. 141 § 4 p.p.s.a., albowiem WSA w uzasadnieniu nie zawarł jakichkolwiek wskazówek co do dalszego postępowania przed organem.

Z uwagi na powyższe organ wniósł o: uchylnie zaskarżonego wyroku w całości, rozpoznanie sprawy na rozprawie i zasądzenie kosztów postępowania w tym kosztów zastępstwa prawnego według norm przepisanych.

Skarżący odpowiedzi na skargę kasacyjną nie złożył.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna ma usprawiedliwione podstawy, choć nie wszystkie zarzuty okazały się trafne.

Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania, a mianowicie sytuacje enumeratywnie wymienione w § 2 tego przepisu. Sytuacji takich w rozpoznawanej sprawie nie stwierdzono.

Przypomnieć należy, że spór w sprawie dotyczy tego, czy skarżący spełnił warunek do przyznania płatności za realizację pakietu 12, związany z posiadaniem zwierząt. Organ uważa, że w sprawie nie wystąpiły przesłanki do wystosowania do skarżącego wezwania do usunięcia braków formalnych bądź do złożenia wyjaśnień, gdyż obowiązek złożenia zaświadczenia o koniach spoczywa na wnioskodawcy, który w celu uzyskania płatności ekologicznej winien dochować terminu jego złożenia (do 31 października danego roku), który jest terminem materialnoprawnym i nie podlega przywróceniu. W ocenie zaś skarżącego, którą podzielił zaskarżonym wyrokiem WSA, brak było przeszkód do wystosowania wezwania do uzupełnienia dokumentacji, ponieważ termin do złożenia tego zaświadczenia jest terminem proceduralnym. Co więcej WSA uznał, że z racji złożenia przez skarżącego paszportu koni przed [...] r., warunek posiadania i rejestracji koni uznał za spełniony.

W tak nakreślonym polu sporu skarżący kasacyjnie organ zarzuca naruszenie przepisów postępowania, tj.: art 75 § 2 k.p.a., art. 27 ust 1 i 2 ustawy EFRROW, w zakresie jakim zarzucono organowi, że nieprawidłowo zinterpretował § 9 ust. 4 w zw. ust. 9 pkt 1 lit. b) w zw. z ust. 11 i 12 rozporządzenia ekologicznego, art. 27 ust. 3 i 4 ustawy EFRROW, poprzez ich niezastosowanie oraz art. 141 § 4 p.p.s.a. Na podstawie art. 174 pkt 1 p.p.s.a. zarzuca zaś naruszenie przepisów prawa materialnego, tj.: § 2 ust. 1 pkt 4, § 9 ust. 4 w zw. z § 9 ust. 9 pkt 1 lit. b), ust. 10 pkt 2 lit. b), ust. 11 i ust. 12 rozporządzenia ekologicznego.

W pierwszej kolejności należało się odnieść do zarzutu formalnego dotyczącego naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez brak zawarcia w uzasadnieniu wyroku jakichkolwiek wskazówek co do dalszego postępowania przed organem.

Jest to zarzut nieusprawiedliwiony.

Zgodnie z art. 141 § 4 p.p.s.a. uzasadnienie wyroku powinno zawierać zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisk pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie, a w razie gdy wskutek uwzględnienia skargi sprawa ma być ponownie rozpatrzona przez organ administracji, uzasadnienie powinno ponadto zawierać wskazania co do dalszego postępowania.

Wbrew stanowisku skarżącego kasacyjnie, WSA w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku zawarł jasne stanowisko, jakie kroki powinien podjąć organ co do dalszego postępowania. WSA wskazał bowiem, że warunek posiadania i rejestracji koni uznał za spełniony, a termin zachowany. Oznaczało to tym samym, że ten warunek nie powinien być przeszkodą do rozpatrzenia merytorycznego wniosku skarżącego o przyznanie płatności ekologicznej. Analiza zaś treści wyroku, zarówno w odniesieniu do warstwy faktycznej i prawnej, nie daje także podstaw, aby twierdzić, że nie spełnia on wymogów konstrukcyjnej poprawności.

Pozostałe zarzuty skargi kasacyjnej należy rozpoznać łącznie, ponieważ są one ze sobą powiązane i wzajemnie zależne.

W tym celu przypomnieć należy, że zgodnie z § 9 ust. 1 rozporządzenia ekologicznego – płatność ekologiczna jest przyznawana, jeżeli rolnik prowadzi produkcję rolną zgodnie z przepisami o rolnictwie ekologicznym, przepisami rozporządzenia Rady (WE) nr 834/2007 z dnia 28 czerwca 2007 r. w sprawie produkcji ekologicznej i znakowania produktów ekologicznych i uchylającego rozporządzenie (EWG) nr 2092/91, zwanego dalej "rozporządzeniem nr 834/2007", oraz przepisami wydanymi w trybie przepisów tego rozporządzenia.

W myśl § 9 ust. 4 rozporządzenia ekologicznego – w przypadku pakietów wymienionych w § 4 ust. 1 pkt 6 i 12 płatność ekologiczna jest przyznawana, jeżeli ponadto rolnik jest posiadaczem zwierząt gatunków wymienionych w załączniku nr 5 do rozporządzenia, których liczba, w przeliczeniu na DJP, wynosi co najmniej 0,3 DJP na hektar wszystkich trwałych użytków zielonych zadeklarowanych we wniosku o przyznanie płatności ekologicznej.

Stosowanie do § 9 ust. 9 pkt 1 lit. b rozporządzenia ekologicznego – przy ustalaniu spełnienia warunków określonych w ust. 3 i 4 bierze się pod uwagę zwierzęta posiadane przez rolnika lub jego małżonka w okresie od dnia 15 marca do dnia 30 września danego roku, w odniesieniu do których rolnik lub jego małżonek dokonali wymaganych na podstawie przepisów o systemie identyfikacji i rejestracji zwierząt zgłoszeń do rejestru koniowatych, o którym mowa w przepisach o systemie identyfikacji i rejestracji zwierząt, wskazane w zaświadczeniu wydanym przez podmiot prowadzący rejestr koniowatych, na formularzu opracowanym i udostępnionym przez Agencję - w przypadku koni.

Zgodnie z § 9 ust. 10 pkt 2 lit. b rozporządzenia ekologicznego – liczbę DJP oblicza się jako iloczyn liczby zwierząt i współczynnika przeliczenia zwierząt na DJP, który jest określony w załączniku nr 6 do rozporządzenia, według średniego stanu z okresu określonego odpowiednio w ust. 8 pkt 3 lub ust. 9, przy czym w przypadku, o którym mowa w (...) ust. 4, liczba zwierząt jest ustalana na podstawie danych zawartych w zaświadczeniu, o którym mowa w ust. 9 pkt 1 lit. b - w przypadku koni.

Zgodnie z § 9 ust. 11 rozporządzenia ekologicznego – zaświadczenie, o którym mowa w ust. 9 pkt 1 lit. b, zawiera:

1) imię i nazwisko, miejsce zamieszkania i adres albo nazwę, siedzibę i adres rolnika lub jego małżonka;

2) w przypadku:

a) rolnika będącego osobą fizyczną lub jego małżonka - numer ewidencyjny powszechnego elektronicznego systemu ewidencji ludności (PESEL), a jeżeli rolnik lub jego małżonek nie posiadają obywatelstwa polskiego - kod kraju, numer paszportu lub innego dokumentu tożsamości,

b) rolnika niebędącego osobą fizyczną - numer identyfikacyjny w krajowym rejestrze urzędowym podmiotów gospodarki narodowej (REGON);

3) wykaz koni, które były wpisane lub zgłoszone do rejestru koniowatych, o którym mowa w przepisach o systemie identyfikacji i rejestracji zwierząt, przez rolnika lub jego małżonka w okresie, o którym mowa w ust. 9 pkt 1, ze wskazaniem daty urodzenia tych koni.

W świetle natomiast § 9 ust. 12 rozporządzenia ekologicznego – zaświadczenie, o którym mowa w ust. 9 pkt 1 lit. b, rolnik składa do kierownika biura powiatowego Agencji do dnia 31 października roku, w którym złożył wniosek o przyznanie płatności ekologicznej.

Mając na uwadze przywołane regulacje, w pierwszym rzędzie, należało ocenić, czy złożony przez skarżącego w ARiMR paszport konia (nr [...]) z zachowaniem terminu, tj. przed [...] r. mógł zastąpić zaświadczenie o koniach, jak uznał WSA i z czym nie zgadza się organ.

Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że stanowisko WSA w tym zakresie nie jest prawidłowe.

WSA błędnie bowiem stwierdził, że dane zawarte w zaświadczeniu o koniach są tożsame z danymi zawartymi w paszporcie konia (oprócz numeru PESEL rolnika). W tym zakresie – jak trafnie wskazuje skarżący kasacyjnie organ – WSA pominął, treść wyżej cytowanego § 9 ust. 10 rozporządzenia ekologicznego, z którego wynika sposób określenia współczynnika przeliczenia zwierząt na DJP. Koniecznego do tego obliczenia są dane dotyczące wykazu (liczby) posiadanych koni przez rolnika wnioskującego i przede wszystkim – co ważne – w wymaganym okresie (od 15 marca do 30 września danego roku). Paszport konia nie zawiera takich informacji, jest dokumentem zwierzęcia i jego treść nie jest tożsama z zaświadczeniem. Ponadto paszport, jeżeli nie był aktualizowany, nie potwierdza także, że dane w nim zawarte są tożsame z tymi które wprowadzono do rejestru, gdyż wpisów w rejestrze dokonuje się na zgłoszenie.

Zastrzeżenia i uwagi skarżącego kasacyjnie organu, w pełni potwierdza porównanie znajdującego się w aktach administracyjnych sprawy paszportu nr [...] z zaświadczeniem z 9 maja 2016 r. Paszport ten dotyczy tylko 1 konia (BATUMI), a zaświadczenie dotyczy 5 koni. Ponadto – jak wynika z zaświadczenia – skarżący wymienionego konia posiada od 13 lipca 2015 r., a więc nie w całym wymaganym okresie od 15 marca do 30 września 2015 r.

Reasumując, zarzuty skargi kasacyjnej w tym zakresie należało uznać za usprawiedliwione, co oznacza, że organy ARiMR przed [...] r. nie dysponowały dokumentami, które zawierałby wszystkie potrzebne dane do wyliczenia DJP i przyznania wnioskowanej płatności ekologicznej.

Kolejna sporna kwestia dotyczy charakteru terminu złożenia omawianego zaświadczenia do ARiMR, o jakim mowa w § 9 ust. 12 rozporządzenia ekologicznego. Organ uważa, że jest to termin materialny, a WSA wywiódł, że jest to termin o charakterze proceduralnym.

W tym zakresie skład orzekający w rozpoznawanej sprawie odwołuje się i podziela pogląd zawarty w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 24 kwietnia 2018 r. sygn. akt I GSK 247/18 (dostępny na: www.orzeczenia.nsa.gov.pl), że o ile termin do złożenia samego wniosku o przyznanie płatności jest terminem materialnym – jest to bowiem okres, w którym może nastąpić ukształtowanie praw i obowiązków jednostki w ramach administracyjnoprawnego stosunku materialnego i jego przekroczenie powoduje trwałą niemożność podjęcia czynności z terminem powiązanej, to termin do złożenia zaświadczenia (§ 9 ust. 12 rozporządzenia ekologicznego) jest terminem proceduralnym, ponieważ jest to termin dla dokonania czynności przez strony. Tak więc jego niezachowanie ogranicza się do bezskuteczności procesowej czynności, co w konsekwencji wpływa na sytuację materialnoprawną strony. Uznanie tego terminu za proceduralny oznacza, że taki termin podlega przywróceniu. Na marginesie zauważyć należy, że z akt administracyjnych sprawy wynika, że skarżący złożył wniosek o przywrócenie terminu do złożenia zaświadczenia, a Kierownik BP ARiMR postanowieniem z 28 czerwca 2016 r. odmówił jego przywrócenia.

Konkludując, w tym zakresie zarzuty skargi kasacyjnej są usprawiedliwione, a stanowisko WSA prawidłowe.

Powyższe nie oznacza jednak, że organ – jak uznał WSA – miał obowiązek wezwać skarżącego do przedłożenia wymaganego zaświadczenia czy poszukiwania dowodów potwierdzających posiadanie przez rolnika koni. Jak bowiem prawidłowo zarzuca skarżący kasacyjnie, w odróżnieniu od postępowania administracyjnego uregulowanego w Kodeksie postępowania administracyjnego, w przypadku postępowań uregulowanych w ustawie EFRROW, ustawodawca nie przewidział obowiązywania zasady prawdy obiektywnej, określonej w art. 7 k.p.a., ustalając, że organy prowadzące postępowanie zobowiązane są jedynie do wyczerpującego rozpatrzenia materiału dowodowego (art. 27 ust. 1 ustawy EFRROW). Nadto nie nałożył na organy obowiązku wyczerpującego zebrania materiału dowodowego. W art. 27 ust. 2 ustawy EFRROW, przyjęto bowiem zasadę, że ciężar dowodu spoczywa na osobie, która z tego faktu będzie wywodzić skutki prawne. Konsekwencją tego jest przeniesienie na wnioskodawcę inicjatywy dowodowej w zakresie wykazania spełnienia warunków przyznania wnioskowanej pomocy oraz brak po stronie organu obowiązku aktywnego poszukiwania dowodów na tę okoliczność i działania z urzędu w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego. Ograniczone zostały również zasady czynnego udziału stron w postępowaniu i udzielania informacji przez ustalenie, że organ zobowiązany jest ich przestrzegać tylko na żądanie strony. Takie ograniczenia wynikają z charakteru przyznawanych środków, które są przyznawane bezzwrotnie, jeśli beneficjenci zrealizują warunki pomocy. Ponadto stosownie do art. 27 ust. 3 ustawy EFRROW organ wyłącznie na żądanie strony udziela niezbędnych pouczeń co do okoliczności faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania. Zasadę taką wprowadzono, ponieważ nadrzędnym celem prowadzonych przez organ postępowań jest sprawna i szybka dystrybucja środków na rzecz beneficjentów. W tym celu we wniosku składają oni szereg oświadczeń w tym też i o tym że znane są mu zasady przyznawania płatności. Zasady te wykluczają możliwość stosowania przez ARiMR, w tego rodzaju uchybieniu stosowania przepisu art. 64 § 2 k.p.a., a więc wzywania przez organ stronę do usunięcia braków złożonego wniosku.

Mając na względzie wyżej zaprezentowaną argumentację, Naczelny Sąd Administracyjny – działając na podstawie art. 188 p.p.s.a. – uwzględnił skargę kasacyjną uchylając zaskarżony wyrok, zaś uznając, że sprawa jest dostatecznie wyjaśniona, po rozpoznaniu skargi do WSA – na podstawie art. 151 p.p.s.a. – oddalił skargę (pkt 1 i 2 sentencji wyroku).

O kosztach (punkt 3 sentencji wyroku) Naczelny Sąd Administracyjny orzekł na podstawie art. 203 pkt 2 i art. 205 § 2 p.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 1 pkt 2 lit. b rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie czynności radców prawnych (Dz. U. z 2015 r. poz. 1804, ze zm.) zasądzając od strony na rzecz organu zwrot kosztów postępowania kasacyjnego. W ramach tych kosztów NSA uwzględnił równowartość uiszczonego przez organ wpisu od skargi kasacyjnej w wysokości 100 zł oraz koszty zastępstwa procesowego wykonanego przez radcę prawnego, który sporządził skargę kasacyjną i prowadził sprawę w postępowaniu przed sądem I instancji.