Wyrok WSA w Bydgoszczy, sygn. akt II SA/Bd 89/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy
Data orzeczenia: 2016-05-25 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne: Transport
Skarżony organ: Inspektor Transportu Drogowego
Treść wyniku: uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 92a
journal: Dz.U. 2013 poz 1414
law: Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym -  tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Anna Klotz Sędziowie sędzia WSA Renata Owczarzak (spr.) sędzia WSA Grzegorz Saniewski Protokolant starszy sekretarz sądowy Elżbieta Brandt po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 maja 2016 r. sprawy ze skargi M. M. na decyzję [...] Inspektora Transportu Drogowego w [...] z dnia [...] listopada 2015 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję [...] Inspektora Transportu Drogowego w [...] z [...] września 2015 r. nr [...], 2. zasądza od [...] Inspektora Transportu Drogowego w [...] na rzecz skarżącego kwotę 400 (czterysta) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...].09.2015 r., nr [...] Kujawsko - P. Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego w B., działając na podstawie art. 92a ust. 1 ustawy z dnia [...] września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. z 2013 r., poz. 1414) oraz zgodnie z ustaleniami protokołu kontroli nr WITD.DI.P. II0072/147/15 z dnia [...].03.2015 r., orzekł o nałożeniu na M. M. prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą Usługi Transportowe M.M. w Z., 89-200 S., kary pieniężnej w wysokości [...] zł.

Jako podstawę faktyczną powyższego rozstrzygnięcia orzekający organ wskazał:

1. skrócenie dziennego czasu odpoczynku o czas powyżej 15 minut do jednej godziny;

2. przekroczenie maksymalnego czasu prowadzenia pojazdu bez przerwy o czas powyżej 15 minut do 30 minut oraz za każde następne rozpoczęte 30 minut;

3. uzależnienie wynagrodzenia kierowcy od ilości przewiezionych rzeczy.

Powyższe ustalono podczas kontroli drogowej samochodu ciężarowego marki V. o nr rej. C. F.30, przeprowadzonej w dniu [...].03.2015 r., w miejscu obsługi podróżnych w miejscowości L. na drodze krajowej nr [...]. Zatrzymanym pojazdem kierował M. K., który w chwili kontroli wykonywał krajowy transport drogowy rzeczy na podstawie licencji nr [...].

Wyjaśniając szczegółowo ustalony stan faktyczny organ I instancji opisał następujące naruszenia:

. analizując zapisy na wykresówce z dnia [...].02.2015 r. stwierdzono, że kierowca M. K. przekroczył maksymalny czas prowadzenia pojazdu bez przerwy o 1 godzinę i 10 minut. Kierowca w godzinach od 6:50 do 12:55 prowadził pojazd bez wymaganej przerwy przez 5 godzin i 40 minut,

. analizując zapisy na wykresówce z dnia 20-21.02.2015 r. stwierdzono, że kierowca M. K. przekroczył maksymalny czas prowadzenia pojazdu bez przerwy o 2 godziny i 30 minut. Kierowca w godzinach od 17:15 dnia [...].02.2015 do 0:50 dnia [...].02.2015 prowadził pojazd bez wymaganej przerwy przez 7 godzin,

. analizując zapisy na wykresówce z dnia 20-21.02.2015 r. stwierdzono, że kierowca M. K. przekroczył maksymalny czas prowadzenia pojazdu bez przerwy o 2 godziny i 30 minut. Kierowca w godzinach od 17:15 dnia [...].02.2015 do 0:50 dnia [...].02.2015 prowadził pojazd bez wymaganej przerwy przez 7 godzin,

. analizując zapisy na wykresówce z dnia [...].03.2015 r. stwierdzono, że kierowca M. K. przekroczył maksymalny czas prowadzenia pojazdu bez przerwy o 1 godzinę i 20 minut. Kierowca w godzinach od 13:00 do 19:45 dnia [...].03.2015 r. prowadził pojazd bez wymaganej przerwy przez 5 godzin i 50 minut,

. analizując zapisy na wykresówce z dnia [...].03.2015 r. stwierdzono, że kierowca M. K. przekroczył maksymalny czas prowadzenia pojazdu bez przerwy o 1 godzinę i 15 minut. Kierowca w godzinach od 11:25 do 18:00 dnia [...].03.2015 prowadził pojazd bez wymaganej przerwy przez 5 godzin i 45 minut,

. analizując zapisy na wykresówce z dnia [...].03.2015 r. stwierdzono, że kierowca M. K. przekroczył maksymalny czas prowadzenia pojazdu bez przerwy o 3 godziny. Kierowca w godzinach od 10:20 do 19:10 dnia [...].03.2015 prowadził pojazd bez wymaganej przerwy przez 7 godzin i 30 minut.

Kierowca na odwrocie wykresówki nie wskazał przyczyn odstąpienia od przestrzegania norm czasu prowadzenia pojazdu.

W trakcie kontroli stwierdzono, że kierowca M. K. w dniach [...].02.2015, 20-21.02.2015, [...].03.2015, [...].03.2015 oraz [...].03.2015 popełnił liczne wykroczenia polegające na przekroczeniach maksymalnego czasu prowadzenia pojazdu bez przerwy oraz skróceniu wymaganego dziennego czasu odpoczynku. Kierowca przesłuchany w charakterze świadka zeznał, że przyczyną takiego postępowania jest chęć większego zarobku. Kierowca zeznał, że pracodawca wypłaca mu wynagrodzenie w gotówce płacąc 30 groszy za każdy przejechany kilometr. Kierowca zeznał, iż jego praca polega na rozwożeniu ładunków mebli do odbiorców w całej [...]. Cel poszczególnych tras wyznacza mu spedytor z B. Fabryk Mebli, natomiast czas pracy w ramach poszczególnych zadań transportowych kierowca ustala sobie sam. Kierowca zeznał, że aby więcej zarobić każdego dnia stara się dotrzeć do jak największej liczby odbiorców ładunku, co wiąże się z koniecznością popełnienia naruszeń przepisów dotyczących maksymalnego czasu prowadzenia pojazdu oraz wymaganych przerw i odpoczynków. W związku z powyższym poinformowano stronę o rozszerzeniu postępowania administracyjnego z tytułu lp. 1.7. zał. 3 do ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. z 2013r., poz. 1414 z późn. zm.), tj. uzależnienie wynagrodzenia kierowcy od ilości przewiezionych rzeczy.

Przedsiębiorca - M. M. - przedstawił kopię umowy o pracę zawartej w dniu [...].01.2015 r. między nim i kierowcą - M. K.. Z dokumentu tego wynika, że kierowca M. K. otrzymuje stałe miesięczne wynagrodzenie w kwocie [...]zł brutto. Przewoźnik wyjaśnił, że kontrolowany kierowca otrzymuje stałą pensję w wysokości minimalnego krajowego wynagrodzenia i nie jest ona uzależniona od ilości przejechanych kilometrów.

Zdaniem organu nie potwierdzają tego zeznania kierowcy, który jednoznacznie stwierdził, że jego wynagrodzenie uzależnione jest od ilości przejechanych kilometrów. Kierowca zeznał, iż na umowie o pracę ma stałą pensję - najniższe krajowe wynagrodzenie, lecz w rzeczywistości pracodawca wypłaca mu w gotówce wynagrodzenie w wysokości 30 groszy za każdy przejechany kilometr. W przedstawionej przez stronę umowie o pracę nie ma żadnej informacji o składniku wynagrodzenia uzależnionego od ilości przejechanych kilometrów. W wyniku braku jakichkolwiek innych zapisów w przedstawionej umowie o pracę, które uwzględniałyby rzeczywiste miesięczne zarobki kontrolowanego kierowcy, organ dał wiarę zeznaniom kierowcy, które jednoznacznie wskazują na uzależnienie miesięcznego wynagrodzenia kierowcy od ilości przejechanych kilometrów, a co za tym idzie od ilości przewiezionych w danym miesiącu rzeczy.

Podkreślono, że organ kierując się doświadczeniem życiowym i znajomością rynku nie dał wiary wyjaśnieniom przedsiębiorcy także z tego względu, że nie sposób uwierzyć, iż wykwalifikowany zawodowy kierowca w transporcie drogowym zgadza się podjąć zatrudnienie wyłącznie za minimalnym wynagrodzeniem, które przewidywała umowa o pracę zawarta z przewoźnikiem. Tym bardziej więc czyni to wiarygodnym zeznania kierowcy, który w przekonujący sposób opisał rzeczywisty system wynagradzania stosowany przez przedsiębiorcę.

Wobec powyższego Organ nie dał wiary wyjaśnieniom przedsiębiorcy, że wynagrodzenie kierowcy nie było uzależnione od ilości przejechanych kilometrów, a tym samym ilości przewiezionych rzeczy. W ocenie organu nie ulega wątpliwości, że zeznania kierowcy są spójne z pozostałym materiałem dowodowym i ustaleniami poczynionymi w sprawie, w szczególności wynagrodzenie wypłacane kierowcy w wysokości 30 groszy za kilometr pozwala w logiczny sposób wyjaśnić przyczyny naruszania norm w zakresie prowadzenia pojazdów, obowiązkowych przerw i odpoczynków. Naruszenia popełnione przez kierowcę w tym zakresie wynikały nie tylko ze złej organizacji pracy w przedsiębiorstwie strony i obowiązujących przepisów, ale także były wynikiem zachęty dla kierowcy do dokonywania tych przekroczeń poprzez stworzenie możliwości dodatkowego zarobku.

W konsekwencji orzekający organ stwierdził, że istniejący w przedsiębiorstwie strony system ustalania wynagrodzenia w decydującej mierze zachęcał do naruszania norm określonych w przepisach rozporządzenia (WE) 561/2006, czego stanowczo zabrania przepis art. 10 tego aktu prawnego. Praktyka przyjęta przez kierowcę, polegająca na naruszaniu norm socjalnych w oczywisty sposób stwarzała zarazem zagrożenie bezpieczeństwa w ruchu drogowym, na które również wskazuje art. 10 rozporządzenia (WE) 561/2006.

Organ zwrócił też uwagę, że co prawda przepis lp. 1.7 załącznika nr [...] do ustawy o transporcie drogowym, karą pieniężną w wysokości [...] zł sankcjonuje naruszenie polegające na uzależnieniu wynagrodzenia kierowcy od ilości przewiezionych rzeczy, tym niemniej nie sposób zaprzeczyć, że poprzez ustalenie dodatkowego wynagrodzenia dla kierowcy naliczanego wedle przebytej drogi (przejechanych kilometrów), jak miało to miejsce w niniejszej sprawie, przedsiębiorca dopuścił się przedmiotowego naruszenia, albowiem taki właśnie sposób naliczania wynagrodzenia powodował, że im więcej przewozów zrealizował kierowca, a więc im więcej przewiózł ładunków, tym wyższe otrzymywał wynagrodzenie.

W przekonaniu organu materiał dowodowy zebrany w sprawie pozwalał ustalić, że w trakcie kontroli strona miała wpływ na powstałe naruszenia i bezspornym jest fakt, iż nastąpiły one z winy przedsiębiorcy w związku z czym nie ma możliwości odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej w kwocie jaką przewidział ustawodawca. Zadaniem każdego przewoźnika jest stworzenie odpowiednich rozwiązań organizacyjnych, które w pełni pozwolą wyeliminować wszelkie mogące powstać nieprawidłowości. Stwierdzone podczas kontroli drogowej naruszenia przepisów dotyczących czasu prowadzenia pojazdu, wymaganych przerw i odpoczynków bez wątpienia były wynikiem niewłaściwej organizacji pracy oraz braku właściwej dyscypliny pracy, gdyż z zeznań kierowcy wynikało, że poszczególne trasy są planowane przez spedytora z B. Fabryk Mebli, a szczegółowy rozkład czasu pracy w ramach poszczególnych zadań przewozowych kierowca ustala sobie sam.

Zdaniem organu, zlecenie planowania poszczególnych tras kierowcom oraz spedytorom z zewnętrznych firm obarczone jest dużym ryzykiem powstania różnego rodzaju naruszeń, w szczególności naruszeń dotyczących czasu pracy kierowcy. Chcąc uniknąć tego ryzyka przewoźnik powinien na bieżąco konsultować możliwość wykonania poszczególnych zleceń ze spedytorem oraz wydać kierowcy odpowiednie polecenia i wskazówki dotyczące realizacji tych zleceń z zachowaniem norm dotyczących czasu pracy. Przy zachowaniu należytej staranności w organizowaniu i planowaniu przewozów oraz właściwego systemu szkoleniowego oraz odpowiednich środków dyscyplinujących kierowców nie dochodziłoby do naruszeń przepisów dotyczących przekroczenia maksymalnego czasu prowadzenia pojazdu oraz skrócenia wymaganych przerw i odpoczynków. Ponadto kierowca zeznał, że do dnia kontroli nie został przez swojego pracodawcę przeszkolony z zakresu przepisów dotyczących czasu pracy kierowcy oraz wyjaśnił, że pracodawca nie sprawdza na bieżąco jego wykresówek mimo, że ma taką możliwość podczas odpoczynków tygodniowych, na które zawsze wraca do bazy.

Zeznania kierowcy w ocenie organu dowodzą zaniedbań przewoźnika w zakresie szkoleń oraz bieżącej kontroli podległych mu kierowców, dlatego organ nie miał możliwości odstąpienia od nałożenia na przedsiębiorcę kary pieniężnej za popełnione naruszenia, gdyż przytoczone powyżej argumenty jednoznacznie wskazują na to, że przedsiębiorca miał wpływ na powstanie tych naruszeń. Zapewnienie przez przewoźnika właściwego systemu wynagrodzenia kierowcy nie zawierającego składników zachęcających do popełniania wykroczeń, przeszkolenie kierowcy z zakresu obowiązujących przepisów regulujących czas pracy oraz właściwa interpretacja tych przepisów, a także bieżąca i systematyczna kontrola pracy kierowcy pozwoliłaby na uniknięcie stwierdzonych podczas kontroli drogowej nieprawidłowości.

Z materiału dowodowego w ocenie organu I instancji nie wynikało, aby miały miejsce jakieś szczególne zdarzenia lub okoliczności, których strona nie mogła przewidzieć, a które miałyby wpływ na powstanie przytoczonych powyżej naruszeń. Takimi zdarzeniami i okolicznościami nie do przewidzenia są takie zjawiska, które występują rzadko, gwałtownie i niespodziewanie, a ich zaistnienie nie jest możliwe do zaplanowania i uniknięcia przy dołożeniu ze strony podmiotu należytej staranności przy prowadzeniu działalności gospodarczej. Zatem z odpowiedzialności zwolniony będzie przedsiębiorca, jeśli stwierdzone zostanie, że dołożył należytej staranności (uczynił wszystko, czego można było od niego rozsądnie wymagać) organizując przewóz, przy czym powinnością przedsiębiorcy jest przede wszystkim zorganizowanie pracy kierowców w taki sposób, aby mogli przestrzegać obowiązujących przepisów prawa.

Ponadto wskazano, że z materiału dowodowego zebranego w sprawie nie wynika również, aby za stwierdzone naruszenie na podmiot wykonujący przewóz została nałożona kara przez inny uprawniony organ.

W odwołaniu od powyższej decyzji M. M. wniósł o uchylenie decyzji organu I instancji w całości jako wydanej z naruszeniem przepisów materialnych raz proceduralnych, mającym znaczenie dla wyniku rozstrzygnięcia.

Zaskarżonej decyzji zarzucono:

. naruszenie art. 7 art. 77 § 1 oraz art. 80 k.p.a. poprzez nieobiektywną i odbiegającą od stanu faktycznego ocenę zebranych w sprawie dowodów,

. błędne zastosowanie przepisu sankcyjnego określonego pod lp. 1.7 załącznika nr 3 do ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym do stanu faktycznego nieobjętego jego dyspozycją, stanowiące naruszenie zasady praworządności oraz zasady legalizmu.

Kujawsko-Pomorski Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego oparł w całości swoją decyzję na zeznaniach kierowcy złożonych podczas kontroli, lecz w ocenie strony skarżącej zeznania te są nieprawdziwe, ponieważ ich treści przeciwstawiono dowód z dokumentu, tzn. umowy o pracę M. K., z której jednoznacznie wynika, iż uposażenie kontrolowanego kierowcy ma charakter stały i nie jest uzależnione od jakichkolwiek kryteriów wydajnościowych - a w szczególności nie jest uzależnione od ilości przewiezionego ładunku.

Strona wzmacniając swoje twierdzenie, zgodnie z którym kierowca nie jest wynagradzany w uzależnieniu od ilości przejechanych kilometrów, poparła swoją tezę kolejnymi dowodami.

Pierwszym z nich jest kopia przelewu na konto komornika egzekwującego od M. K. kwoty pieniężnej, tytułem bliżej nieznanych skarżącemu zobowiązań. Zgodnie z przesłanym przez komornika tytułem wykonawczym, każdą kwotę wynagrodzenia podlegającą egzekucji skarżący zobowiązany jest przekazywać na konto komornika. Taka też jest praktyka, a zatem w ocenie przedsiębiorcy M. K. jest w takiej sytuacji, iż jakiekolwiek kwoty zarobione w firmie skarżącego i tak przekazywane są na konto komornika, zatem nie jest on zainteresowany podniesieniem uposażenia. Tym samym tłumaczenie, iż jego wynagrodzenie uzależnione jest od ilości przejechanych kilometrów w ocenie strony skarżącej nie ma sensu. Gdyby tak było, to i tak zarobione przez kierowcę sumy ponad kwotę nieobjętą egzekucją trafiałyby do komornika. Dlatego też strona wnioskowała o włączenie załączników do niniejszego odwołania do akt sprawy i wzięcie ich pod rozwagę organu odwoławczego, jako kolejny dowód zaprzeczający zeznaniom kierowcy.

Ponadto wskazano, że w przypadku założenia, iż rzeczywiście wynagrodzenie skontrolowanego kierowcy ma związek z ilością przejechanych kilometrów, organ I instancji i tak dokonał błędnej subsumpcji stanu faktycznego do przepisu sankcyjnego lp. 1.7 załącznika nr 3 do u.td., gdyż nie istnieje żadna relacja pomiędzy ilością przejechanych kilometrów, a ilością przewiezionego ładunku - co jest oczywiste, przy czym taka relacja istniałaby w przypadku przejazdów realizowanych na stałej trasie z zawsze w pełni załadowanym pojazdem (w tzw. "kółkach"). W tego typu przypadkach ilość wykonanych "kółek" czyli przejazdów "tam i z powrotem" byłaby skorelowana z ilością przewiezionego ładunku. Firma strony skarżącej takich przejazdów nie wykonuje, a stopień wykorzystania przestrzeni ładunkowej pojazdu przez wskazanego w decyzji spedytora B. Fabryk Mebli jest bardzo różny. Stąd wniosek, iż w przypadku firmy skarżącego ilość przewiezionego ładunku jest zależna od ilości przejechanych kilometrów jest zupełnie nieuzasadniony. Trasy przewozu są bowiem bardzo różne - od lokalnych po najdalsze a przy tym stopień wykorzystania przestrzeni ładunkowej też jest różny. Tym samym zastosowanie przepisu sankcyjnego lp. 1.7. do niniejszego przypadku w ocenie skarżącego jest wynikiem absolutnie niewłaściwie przeprowadzonego procesu subsumcji.

Strona rozpatrując kwestie zastosowania analizowanego przepisu sankcyjnego na gruncie niniejszej sprawy, poddała pod rozwagę organu odwoławczego także orzecznictwo sądów administracyjnych, wskazujące na zakaz dokonywania wykładni rozszerzającej w odniesieniu do dyspozycji przepisów zawierających karę (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 11 czerwca 2014 r., sygn. akt III SA/Po 368/14).

Główny Inspektor Transportu Drogowego po rozpatrzeniu odwołania, decyzją z dnia [...] listopada 2015 r., nr [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję w całości.

Odnośnie naruszenia polegającego na przekroczeniu maksymalnego czasu prowadzenia pojazdu bez przerwy o czas powyżej 15 minut do 30 minut oraz za każde następne rozpoczęta 30 minut; lp. 5.2. załącznika nr [...] do u.t.d. organ odwoławczy zważył, że analiza zapisów z protokołu kontroli, protokołu przesłuchania kierowcy w charakterze świadka oraz wykresówki z dnia [...].02.20105 r. wykazała, iż kierowca – M. K. prowadził pojazd w okresie od godz. 06:50 do godz. 12:55 dnia [...].02.2015 r. nie wykonując prawidłowej przerwy wjeździe. Oznacza to, że kierowca prowadził pojazd przez 5 godzin i 40 minut i w konsekwencji przekroczył maksymalny czas prowadzenia pojazdu bez wymaganej przerwy o 1 godzinę i 10 minut. W sprawie nie stwierdzono zapisów dających podstawę zastosowania art. 12 rozporządzenia 561/2006.

Ponadto wskazano, że analiza zapisów z protokołu kontroli, protokołu przesłuchania kierowcy w charakterze świadka oraz wykresówki z dnia 20/21.02.2015 r. wykazała, iż kierowca M. K. prowadził pojazd w okresie od godz. 17:15 dnia [...].02.2015 r. do godz. 00:50 dnia [...].02.2015r. nie wykonując prawidłowej przerwy wjeździe, co oznacza, że kierowca prowadził pojazd przez 7 godzin i w konsekwencji przekroczył maksymalny czas prowadzenia pojazdu bez wymaganej przerwy o 2 godziny i 30 minut. W sprawie nie stwierdzono zapisów dających podstawę zastosowania art. 12 rozporządzenia 561/2006.

Analiza zapisów z protokołu kontroli, protokołu przesłuchania kierowcy w charakterze świadka oraz wykresówki z dnia [...].03.2015 r. zdaniem organu odwoławczego wykazała, iż kierowca M. K. prowadził pojazd w okresie od godz. 13:00 do godz. 19:45 dnia [...].03.2015r. nie wykonując prawidłowej przerwy w jeździe, co oznaczało, że kierowca prowadził pojazd przez 5 godzin i 50 minut i w konsekwencji przekroczył maksymalny czas prowadzenia pojazdu bez wymaganej przerwy o 1 godzinę i 20 minut. W sprawie nie stwierdzono zapisów dających podstawę zastosowania art. 12 rozporządzenia 561/2006.

Ponadto analiza zapisów z protokołu kontroli, protokołu przesłuchania kierowcy w charakterze świadka oraz wykresówki z dnia [...].03.2015 r. zdaniem organu odwoławczego wykazała, iż kierowca M. K. prowadził pojazd w okresie od godz. 11:25 do godz. 18:00 dnia [...].03.2015 r. nie wykonując prawidłowej przerwy w jeździe, co oznaczało, że kierowca prowadził pojazd przez 5 godzin i 45 minut i w konsekwencji przekroczył maksymalny czas prowadzenia pojazdu bez wymaganej przerwy o 1 godzinę i 15 minut. W sprawie nie stwierdzono zapisów dających podstawę zastosowania art. 12 rozporządzenia 561/2006.

Kolejna analiza zapisów z protokołu kontroli, protokołu przesłuchania kierowcy w charakterze świadka oraz wykresówki z dnia [...].03.2015 r. zdaniem organu wykazała, iż kierowca M. K. prowadził pojazd w okresie od godz. 10:20 do godz. 19:10 dnia [...].03.2015 r. nie wykonując prawidłowej przerwy w jeździe, co oznaczało, że kierowca prowadził pojazd przez 7 godzin i 30 minut i w konsekwencji przekroczył maksymalny czas prowadzenia pojazdu bez wymaganej przerwy o 3 godziny. W sprawie nie stwierdzono zapisów dających podstawę zastosowania art. 12 rozporządzenia 561/2006.

Odnośnie naruszenia polegającego na skróceniu dziennego czasu odpoczynku o czas powyżej 15 minut do jednej godziny oraz za każdą następną rozpoczętą godzinę; lp. 5.3 załącznika nr [...] do u.t.d. organ odwoławczy podniósł, iż analiza zapisów protokołu kontroli, protokołu przesłuchania kierowcy w charakterze świadka oraz wykresówki z dnia 20/21.03.2015 r. wykazała, że kierowca M. K. o godz. 09:25 dnia [...].02.2015 r. rozpoczął 24-godzinny okres rozliczeniowy, w ciągu którego kierowca powinien odebrać minimum 9-godzinny nieprzerwany odpoczynek. W okresie tym kierowca odebrał najdłuższy okres odpoczynku trwający jedynie 8 godzin i 35 minut tj. od godz. 00:50 do godz. 09:25 dnia [...].02.2015 r., co oznaczało, iż kierowca skrócił dzienny czas odpoczynku o 25 minut z wymaganego 9-godzinnego dziennego czasu odpoczynku. Kierowca podczas kontroli nie okazał dokumentu uzasadniającego odstąpienie od przestrzegania norm czasu prowadzenia pojazdu, wymaganych przerw lub odpoczynków.

Odnośnie naruszenia polegającego na uzależnieniu wynagrodzenia kierowcy od ilości przewiezionych rzeczy; lp. 1.7 załącznika nr [...] do u. t. d., organ odwoławczy wskazał, iż zeznania kierowcy złożone do protokołu przesłuchania świadka są wiarygodne, bowiem zostały złożone "na gorąco" podczas kontroli drogowej w sposób w pełni spontaniczny. Kierowca zeznawał będąc pouczonym o odpowiedzialności karnej grożącej za składanie fałszywych zeznań. W ocenie organu nie miał on powodów aby zeznawać nieprawdę albo też podawać fakty, które nie miały miejsca w rzeczywistości. Wskazał w sposób rzetelny sposób w jaki jest rozliczany przez przedsiębiorcę i jak plasuje się jego wynagrodzenie w oparciu o ilość wykonanych przewozów.

Organ II instancji odnosząc się do dokumentów przesłanych przez stronę w toku postępowania (w szczególności zawiadomienie o zajęciu prawa majątkowego stanowiącego wynagrodzenie u dłużnika zajętej wierzytelności będącego pracodawcą, potwierdzenia przelewów z dnia [...].03.2015 r., [...].02.2015 r., [...].01.2015 r. oraz umowy o pracę), wskazał, iż nie przeczą one prawdziwości złożonych przez kierowcę zeznań. Potwierdzają one fakt, iż kierowca jak zeznał ma wypłacane wynagrodzenie w wysokości najniższej krajowej, a także fakt, że M. K. posiada zobowiązania do pokrycia. Ponadto, organ odwoławczy podkreślił, iż wyjaśnienia przedsiębiorcy zawarte w odwołaniu są próbą zwolnienia się od odpowiedzialności. Stawka wynagrodzenia płacona w wysokości 30 groszy za przejechany kilometr, jak zeznał kierowca, zachęcała go do wykonywania jak największej ilości przejazdów.

Odnosząc się do argumentu skarżącego, że decyzja została wydana z naruszeniem zasady prawdy obiektywnej wymienionej w art. 7 kpa, organ, który wydał zaskarżoną decyzję stwierdził, że wypełnił obowiązek wynikający z art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 81 kpa. Zgromadził bowiem w aktach sprawy dowody, które były konieczne do prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy oraz dopuścił jako dowód wszystko, co mogło przyczynić się do jej wyjaśnienia, a nie było sprzeczne z prawem. W tym miejscu przytoczono orzeczenie NSA z dnia 4 lipca 2001 r. w sprawie o sygn. akt I SA 301/00: " Obowiązek zebrania całego materiału dowodowego w postępowaniu administracyjnym oznacza, że organ administracji publicznej winien z własnej inicjatywy gromadzić w aktach sprawy dowody, które jego zdaniem będą konieczne do prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy oraz winien gromadzić w aktach sprawy także dowody wskazane lub dostarczone przez strony, jeżeli mają one znaczenie dla sprawy". Organ I instancji dysponował protokołem kontroli drogowej, w którym stwierdzono naruszenia, a ponadto protokół przesłuchania świadka, które zostały podpisane bez wnoszenia zastrzeżeń i uwag. W świetle powyższego zdaniem organu odwoławczego nie można uznać, aby organ I instancji zaniechał rzetelnego prowadzenia postępowania.

Odnosząc się do argumentu strony, że organ orzekający wydał decyzję z naruszeniem art. 77 kpa organ odwoławczy zważył, iż w przedmiotowej sprawie organ I instancji wypełnił obowiązek wynikający z art. 7 oraz 77 kpa i zgromadził w aktach sprawy dowody, które są konieczne do prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy oraz dopuścił jako dowód wszystko, co może przyczynić się do jej wyjaśnienia, a nie jest sprzeczne z prawem.

Wskazano, że skarżący zarzucił również naruszenie art. 80 kpa, jednakże Główny Inspektor Transportu Drogowego, mając na względzie treść art. 7, art. 77 oraz art. 80 kpa, stwierdził, iż w zaskarżonej decyzji prawidłowo ustalono stan faktyczny, bowiem zarówno z wykresówek, jak i z protokołu przesłuchania świadka wynika, że kierowca M. K. wykonując w imieniu strony przewóz pojazdem o nr rej. C. F.30 w dniach [...].02.2015 r., 20/21.02.2015r., [...].03.2015 r., [...].03.2015 r. oraz [...].03.2015 r. dokonał naruszeń polegających na przekroczeniu maksymalnego czasu prowadzenia pojazdu bez przerwy oraz skróceniu dziennego czasu odpoczynku, a także na uzależnianiu wynagrodzenia kierowcy od ilości przewiezionych rzeczy przez przedsiębiorcę.

Organ II instancji przeprowadził także postępowanie w zakresie 92 b i 92 c ustawy o transporcie drogowym, jednak nie znalazł podstaw do ich zastosowania. Wyjaśnił, iż zgodnie z przepisami ustawy o transporcie drogowym za naruszenie tych przepisów, odpowiedzialność ponoszą niezależnie przedsiębiorca jak i kierowca, co potwierdza treść art. 92 ust. 1 oraz art. 92 a ust. 1 w/w ustawy. Kierujący pojazdem może zgodnie z art. 92 ust. 1 i ust. 2 zostać ukarany karą grzywny w wysokości do [...] złotych za naruszenia wymienione w załączniku nr [...] do ww. ustawy, natomiast podmiot wykonujący przewóz drogowy może zostać ukarany zgodnie z art. 92a ust. 1 i ust. 2 karą pieniężną w wysokości od [...] złotych do [...] złotych za każde naruszenie wskazane w załączniku nr [...] do ww. ustawy, lecz suma kar pieniężnych nałożonych podczas jednej kontroli drogowej nie może przekroczyć [...] złotych. Fakt, że kierowcę ukarano mandatem karnym nie oznacza zwolnienia z odpowiedzialności administracyjnej przedsiębiorcy z tytułu stwierdzonych naruszeń. Odpowiedzialność przedsiębiorcy nie ma charakteru akcesoryjnego, lecz jest niezależna od odpowiedzialności prawnej innych podmiotów.

Podniesiono również, że w niniejszej sprawie strona nie wskazała okoliczności których nie mogła przewidzieć, oraz na które nie miała wpływu. Wobec czego w przedmiotowej sprawie brak jest podstaw zastosowania art. 92c ust. 1 pkt 1 ustawy o transporcie drogowym za względu na fakt, iż do wskazanych wyżej naruszeń doszło w okolicznościach, które przedsiębiorca powinien przewidzieć i nie dopuścić do ich zaistnienia. Skarżący nie przedstawił w toku postępowania administracyjnego żadnych dowodów na powstanie takich okoliczności, mogących obalić ustalenia organu I instancji. Wszystkie okoliczności sprawy związane z naruszeniem l.p. 5.2, l.p. 5.3.1 oraz lp. 1.7 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym w ocenie organu II instancji były okolicznościami, na które przedsiębiorca miał wpływ i mógł je przewidzieć. Wpływ przedsiębiorcy przejawia się w braku kontroli nad kierowcą, oraz braku reakcji na popełniane przez niego naruszenia. Przedsiębiorca nie wskazał wystąpienia żadnych innych okoliczności na które nie miał wpływu, lub których nie mógł przewidzieć.

Organ odwoławczy podkreślił również, że nawet gdyby do naruszenia doszło wyłącznie z winy kierowcy, okoliczność ta nie stanowiłaby podstawy do zastosowania art. 92c (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia [...] listopada 2010 r., sygn. II GSK 976/09).

W skardze do sądu M. M. wniósł o uchylenie decyzji organu odwoławczego w całości oraz decyzji organu I instancji oraz zasądzenie od Głównego inspektora Transportu Drogowego na rzecz strony skarżącej zwrotu kosztów opłaty sądowej według norm przypisanych.

Kwestionowanej decyzji Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] listopada 2015 r. strona skarżąca zarzuciła:

1. naruszenie art. 7 art. 77 §1 oraz art. 80 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (dalej jako k.p.a.) poprzez nieobiektywną i niepełną ocenę zebranych w sprawie dowodów, powodującą na gruncie niniejszej sprawy nałożenie kary za stan nie znajdujący oparcia w faktach,

2. błędne zastosowanie wynikające z niewłaściwej wykładni przepisu sankcyjnego określonego pod lp. 1.7. załącznika nr 3 do ustawy z dnia 6 września 200lr. o transporcie drogowym (dalej jako u.t.d.) przejawiające się na gruncie niniejszej sprawy uznaniem, iż wynagrodzenie uzależnione od ilości przejechanych kilometrów jest tożsame z wynagrodzeniem uzależnionym od ilości przewiezionych rzeczy.

3. naruszenie art. 11 k.p.a. poprzez niewyjaśnienie w uzasadnieniu skarżonej decyzji związku zachodzącego w firmie skarżącego pomiędzy ilością przejechanych przez danego kierowcę kilometrów a ilością przewiezionych rzeczy.

Skarżący zwrócił uwagę, że w toku prowadzonego postępowania wykazywał, iż wysokość wynagrodzenia kontrolowanego kierowcy, nie była uzależniona od ilości przejechanych kilometrów. Twierdzenie to zostało poparte dość szczegółowym omówieniem przyczyn, dla których kierowca nie chciał zarabiać więcej, niż wynagrodzenie minimalne oraz wskazaniem, iż dochody kierowcy kształtują inne należności (diety, ryczałty itp.), które w obecnym stanie prawnym nie są dotknięte postępowaniem organów egzekucyjnych prowadzących czynności wobec kierowcy. Wraz z odwołaniem złożonym w administracyjnym toku instancji, jak i w toku prowadzonego wcześniej postępowania, skarżący przesłał liczne dokumenty włączone do akt sprawy, które popierają tezę zgodnie z którą wynagrodzenie kontrolowanego kierowcy nie jest uzależnione od ilości przejechanych na rzecz firmy strony kilometrów. Dowody te, mimo że liczne – zdaniem skarżącego zostały przez organy obydwóch instancji zupełnie zignorowane. W aktach sprawy znajduje się wyłącznie jeden dowód, który przemawia za tezą organów, zgodnie z którą wynagrodzenie kierowcy jest uzależnione od ilości przejechanych kilometrów. Jest to zeznanie kierowcy złożone na miejscu kontroli. Zatem skarżący zarzucił sprzeczność zaistniałą w materiale dowodowym, w którym egzystuje jeden dowód przemawiający za tym, że wynagrodzenie kierowcy jest uzależnione od ilości przejechanych kilometrów oraz kilka innych, które tezę tą obalają.

W ocenie skarżącego organy administracji dokonały oceny dowodów nieprawidłowo, wybiórczo, odrzucając w sposób nieuzasadniony dowody dostarczone przez stronę w toku postępowania a skupiając się wyłącznie na zeznaniach złożonych w momencie kontroli. Tym samym w ocenie skarżącego doszło do naruszenia przepisów proceduralnych, a dokładnie art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 80

W ocenie strony skarżącej, w materiale dowodowym zgromadzonym w sprawie nie znajduje się żaden dowód, który może stanowić potwierdzenie, iż wynagrodzenie kierowcy uzależnione jest od ilości przewiezionych rzeczy - a to właśnie jest warunkiem sine qua non stanowiącym podstawę nałożenia kary za naruszenie określone pod lp. 1.7. załącznika nr 3 do u.t.d. Zatem w ocenie skarżącego kara za naruszenie określone pod lp. 1.7. nałożona została w zupełnym oderwaniu od zgromadzonych w sprawie dowodów, gdyż faktu uzależnienia wynagrodzenia kierowcy od ilości przewiezionych rzeczy nie potwierdził nawet on sam w zeznaniach złożonych na miejscu kontroli.

W przypadku założenia (niezgodnego ze stanem faktycznym), iż rzeczywiście wynagrodzenie skontrolowanego kierowcy ma związek z ilością przejechanych kilometrów, organy obu instancji w ocenie skarżącego dokonały błędnej subsumpcji stanu faktycznego do przepisu sankcyjnego lp. 1.7. załącznika nr 3 do u.t.d., ponieważ zarówno Kujawsko-Pomorski Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego jak i organ nadrzędny, dokonały rozszerzającej wykładni przepisu sankcyjnego - co stanowi naruszenie zasady praworządności i zasady legalizmu. Teza ta znajduje potwierdzenie w licznych orzeczeniach sądów administracyjnych, z których dwa skarżący przybliżył wcześniej w odwołaniu złożonym w administracyjnym toku instancji.

W skardze strona wskazała na kolejny argument leżący u podstaw twierdzenia, iż obydwie decyzje dotknięte są wadą błędnego zastosowania sankcji określonej pod lp. 1.7. załącznika nr 3 do u.t.d. Dokonując wykładni językowej wskazanej normy, zdaniem skarżącego karę nakłada się tylko i wyłącznie za uzależnienie wynagrodzenia kierowcy od ilości przewiezionego ładunku (rzeczy). Do takiego wniosku dochodzi się dokonując wykładni I stopnia. Zgodnie z natomiast z zasadą clara non sunt interpretanda w przypadku niepozostawiającego wątpliwości ustalenia znaczenia interpretowanej normy prawnej z zastosowaniem wykładni gramatycznej, nie przechodzi się do innych reguł wnioskowania prawniczego.

W ocenie skarżącego Główny Inspektor Transportu Drogowego naruszył także zapisaną w art. 11 k.p.a. zasadę przekonywania, bowiem o ile strona w odwołaniu dość szczegółowo wyjaśniła, dlaczego uzależnienia wynagrodzenia kierowcy od ilości przejechanych kilometrów nie można utożsamiać z jego uzależnieniem od ilości przewiezionego ładunku, o tyle organ odwoławczy nie podjął się wyjaśnienia, dlaczego w jego uznaniu sytuacje te można postrzegać jako tożsame.

Główny Inspektor Transportu Drogowego poprzez utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji, nałożył karę stwierdzając, że wynagrodzenie kierowcy uzależnione jest od ilości przejechanych przez wyżej wymienionego kilometrów, lecz nie wytłumaczył, czy ilość przejechanych kilometrów jest w jakikolwiek sposób skorelowana z ilością przewiezionego ładunku. Zdaniem skarżącego, w toku prowadzonego postępowania wykazał on w sposób nie pozostawiający żadnej wątpliwości, że w jego firmie żadna zależność pomiędzy ilością przejechanych przez kierowcę kilometrów, a ilością przewiezionego ładunku nie zachodzi.

W ocenie strony skarżącej na kanwie niniejszego przypadku doszło do naruszenia zasady przekonywania przez Głównego Inspektora Transportu Drogowego. Przejawia się ono niewykazaniem przez organ odwoławczy związku zachodzącego pomiędzy ilością przejechanych przez M. K. kilometrów, a ilością przewiezionego przez niego ładunku, dlatego też uprawnionym wydaje się wniosek o uchylenie skarżonej decyzji w jej obecnym kształcie.

Strona powołała się także na pogląd prawny wyrażony przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia [...] maja 2015 r. o sygn. akt VIII SA/Wa 1247/14.

W odpowiedzi na skargę organ, nie znajdując podstaw do jej uwzględnienia, wniósł o jej oddalenie wskazując, że po ponownej analizie akt sprawy nie znalazł podstaw do zmiany zaskarżonej decyzji, ponieważ została ona podjęta zgodnie ze stanem faktycznym oraz w oparciu o obowiązujące przepisy prawa.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga jest zasadna i podlega uwzględnieniu.

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę administracji publicznej. W myśl zaś art. 1 § 2 cyt. ustawy kontrola, o której mowa w § 1 sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

Stosownie do treści art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) - dalej "p.p.s.a.", sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie.

Z wymienionych przepisów wynika, że sąd bada legalność zaskarżonego aktu administracji, czy jest on zgodny z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej.

Sąd stwierdził, iż w niniejszej sprawie organy administracji publicznej naruszyły przepisy postępowania w sposób, który obligował do uchylenia zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Kujawsko-Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] września 2015 r.

W ocenie Sądu organy obu instancji naruszyły art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a., co miało istotny wpływ na wynik sprawy. Główny Inspektor Transportu Drogowego naruszył ponadto art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., utrzymując w mocy decyzję organu I instancji, która oparła rozstrzygnięcie na niewłaściwie zebranym materiale dowodowym.

W rozpatrywanej sprawie przedmiotem kontroli sądu była decyzja Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] listopada 2015 r., utrzymująca w mocy decyzję organu pierwszej instancji, którą nałożono na skarżącego karę pieniężną w wysokości [...] zł, będącą maksymalną sumą kar za naruszenia przepisów dotyczących transportu drogowego, polegające na:

- uzależnieniu wynagrodzenia kierowcy od ilości przewiezionych rzeczy,

- skróceniu dziennego czasu odpoczynku kierowcy,

- przekroczeniu maksymalnego czasu prowadzenia pojazdu bez przerwy,

Podstawę prawną wydanej decyzji stanowiły przepisy ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (tekst jednolity: Dz. U. z 2013 r., poz. 1414), zwanej dalej "ustawą" oraz załącznik nr 3 Ip. 1. 7, lp. 5.2,1, lp. 5.2,2 lp. 5.3.1., nadto art. 8, art. 10, art. 12 Rozporządzenia (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 15 marca 2006 r. w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego oraz zmieniającego rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 i (WE) 2135/98, jak również uchylającego rozporządzenie Rady (EWG) nr 3820/85 (Dz. Urz. UE L 102 z 11.04.2006). oraz art. 26 ustawy z 16 kwietnia 2005r. o czasie pracy kierowców (Dz. U. Nr 92, poz. 879 ze zm.).

Zgodnie z art. 92a ust. 1 ustawy, podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem z naruszeniem obowiązków lub warunków przewozu drogowego, podlega karze pieniężnej w wysokości od [...] złotych do [...] złotych za każde naruszenie. Jak stanowi art. 92a ust. 6 ustawy, wykaz naruszeń obowiązków lub warunków, o których mowa w ust. 1, oraz wysokości kar pieniężnych za poszczególne naruszenia określa załącznik nr [...] do ustawy. Karę pieniężną, o której mowa w art. 92a ust. 1 nakłada w drodze decyzji administracyjnej, właściwy ze względu na miejsce wykonywanej kontroli organ, którego pracownicy lub funkcjonariusze stwierdzili naruszenie obowiązków lub warunków przewozu drogowego, z zastrzeżeniem ust. 4-6.

Powołana wyżej regulacja przewiduje odpowiedzialność administracyjną podmiotu wykonującego przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem z tytułu naruszenia obowiązków lub warunków przewozu drogowego. Obiektywny charakter odpowiedzialności administracyjnej powoduje, iż w postępowaniu administracyjnym, szczególnego znaczenia nabierają gwarancje procesowe przysługujące stronie, mające na celu ochronę jej praw. Regulacje dotyczące wymierzania administracyjnych kar pieniężnych mają charakter regulacji karnych, którego to charakteru nie wyłącza orzekanie w ich przedmiocie w postępowaniu administracyjnym (por. wyroki Sądu Wspólnot Europejskich z dnia 23 września 2006 r., sygn. T-43/02, w sprawie Jungbunzlauer AG v. Komisja Wspólnot Europejskich, Lex nr 227057 oraz z dnia 8 października 2008 r., sygn. T-69/04, w sprawie Schunk GmbH i Schunk Kohlenstoff-Technik GmbH v. Komisja Wspólnot Europejskich, Lex nr 449065). Powyższe oznacza, iż na organie administracji orzekającym w sprawie ciąży obowiązek przeprowadzenia wnikliwego postępowania dowodowego, w ramach którego podjęte zostaną wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy (art. 7 K.p.a. i art. 77 § 1 K.p.a.), w tym zwłaszcza poczynienia ustaleń odnoszących się do podmiotu podlegającego odpowiedzialności oraz przypisywanego mu deliktu administracyjnego.

Ustalenia w zakresie wskazującym na odpowiedzialność podmiotu są dokonywane przez organ na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego, będącego wynikiem przeprowadzonej kontroli. Organ nie zostaje jednak zwolniony od powinności podjęcia wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, wyczerpującego zebrania oraz rozpatrzenia całego materiału dowodowego sprawy i oceny przedstawionych w sprawie dowodów (art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 80 K.p.a.).

W tym zakresie szczególnie istotne znaczenie ma także współdziałanie podmiotu kontrolowanego zarówno przy gromadzeniu materiału dowodowego, jak i przy dokonywaniu przez organ ustaleń faktycznych w oparciu o tak zebrany materiał, które to ustalenia są niezbędne z punktu widzenia prawidłowego załatwienia danej sprawy.

Przenosząc powyższe regulacje prawne na grunt rozpoznawanej sprawy wskazać należy, iż z akt administracyjnych wynika bezspornie, że kierowca M. Kościelniak był zatrudniony na stanowisku kierowcy w przedsiębiorstwie transportowym prowadzonym przez skarżącego. Poza sporem jest również, iż nałożenie na skarżącego kary pieniężnej było następstwem kontroli drogowej i stwierdzonych naruszeń dotyczących czasu pracy kierowcy i czasu odpoczynku.W następstwie kontroli została nałożona na skarżącego również kara wysokości [...] zł za uzależnianie wynagrodzenia kierowcy od ilości przewożonych rzeczy.

Zgodnie z przepisem art. 10 ust. 1 Rozporządzenia (WE) nr [...] -przedsiębiorstwo transportowe nie może wypłacać kierowcom zatrudnionym lub pozostającym w jego dyspozycji żadnych składników wynagrodzenia, nawet w formie premii czy dodatku do wynagrodzenia, uzależnionych od przebytej odległości i/lub ilości przewożonych rzeczy, jeżeli ich stosowanie może zagrażać bezpieczeństwu drogowemu lub zachęcać do naruszeń niniejszego rozporządzenia. Skarżący został ukarany za naruszenie określone w zał nr [...] l.p. 1.7- za uzależnienie wynagrodzenia kierowcy od ilości przewiezionych rzeczy. Jak twierdzi organ powyższa okoliczność ustalona została na podstawie zeznań kierowcy. Należy jednak podkreślić, że w protokole przesłuchania świadka (kierowcy) zeznał on, że "wynagrodzenie ma uzależnione od ilości przejechanych kilometrów, szef płaci 30 gr za każdy przejechany kilometr." Kierowca nie twierdził, że wynagrodzenie uzależnione jest od ilości przewiezionych rzeczy lecz, że zostało ono uzależnione od przejechanych kilometrów. Zwraca też uwagę fakt, że ani stawka za ilość przejechanych kilometrów a tym bardziej przewiezionych rzeczy nie została określona w umowie o pracę na podstawie której kierowca wykonywał przewozy. W umowie jest określona stała pensja bez dodatkowego wynagrodzenia.

Ustalając zatem, że stawka wynagrodzenia zależna była od ilości przewiezionych rzeczy organ przyjął domniemanie, że ilość przejechanych kilometrów przedkłada się wprost na ilość przewiezionych rzeczy. Co do zasady taki wniosek może być uprawniony, ale nie można stwierdzić, że wynika on wprost ze wskazanego dowodu, a więc zeznań kierowcy, które organ przyjął za dowód w sprawie. Organ uznał za udowodnione, że skarżący ma podwyższone wynagrodzenie za ilość przewożonych rzeczy, zatem dopuścił się naruszenia o jakim mowa w zał.3 lp. 1.7. Takie stwierdzenie nie znajduje oparcia w materiale dowodowym zgromadzonym w sprawie. Organ nie przeprowadził żadnych dowodów na okoliczność optymalizacji załadunku w celu uzyskiwania dodatkowego wynagrodzenia, ponadto według twierdzeń strony transport organizował inny podmiot a nie skarżący (spedytor zajmował się organizacją transportu). W tych okolicznościach nie można uznać, że właściwie zgromadzono i oceniono materiał dowodowy.

Skarżący na etapie postępowania przed organem I instancji, w piśmie z [...] czerwca 2015 r. podkreślał, iż kierowca otrzymywał pensję w wysokości najniższej krajowej, co wynika z umowy o pracę. W umowie postanowiono, że kierowca będzie otrzymywał wynagrodzenie podstawowe w wysokości [...] zł brutto. Brak jest zatem jakiegokolwiek zapisu odnoszącego się do dodatkowego wynagrodzenia, zwłaszcza uzależnionego od wielkości przewiezionego ładunku.

Przyjęcie, że występuje prosta zależność między ilością przejechanych kilometrów a ilością przewiezionych rzeczy tzn., że w istocie występuje uzależnienie wynagrodzenia od ilości przewiezionych rzeczy, bez potwierdzenia tej okoliczności stosownym dowodem świadczy o przekroczeniu zasady swobodnej oceny dowodów. Ani zeznania kierowcy, które zostały przyjęte za podstawowy i jedyny dowód w tej sprawie ani żadne inne zgromadzone dowody takiej okoliczności nie potwierdzają. Organy wyprowadzają wniosek z innych okoliczności, które uznają za udowodnione, pomijając przeciwne stanowisko skarżącego i dowody przedłożone przez stronę. Oznacza to, że Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego całkowicie zignorował i pominął argumenty strony, które znane były organowi jeszcze przed wydaniem decyzji.

Organy dysponując zatem z jednej strony zeznaniami kierowcy, zaś z drugiej strony treścią jego umowy o pracę, nie mogły się ograniczyć się tylko do uznania za udowodniony fakt na podstawie przyjętego domniemania. Jest bowiem oczywistym, że dowody zgromadzone w sprawie są sprzeczne, co wymagało od organu poczynienia dodatkowych wyjaśnień, niezależnie od stwierdzenia naruszeń w zakresie czasu pracy kierowcy, za które przewidziana jest odrębna kara.

Organ podkreślił, że kierowca naruszył przepisy Rozporządzenia (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady, ale zgromadzony materiał dowodowy nie wskazuje, że przyjęte zasady wynagradzania miały wpływ na popełnienie naruszenia w postaci uzależnienia wynagrodzenia od ilości przewiezionego towaru.

Zdaniem Sądu, organ powinien zwrócić się do skarżącego o przedłożenie dodatkowych dokumentów, w tym np. dokumentów księgowych pozwalających na ustalenie, jakie składniki wynagrodzenia były rzeczywiście wypłacane i brane pod uwagę przy kalkulowaniu wypłaty - wynagrodzenia kierowcy oraz w jakiej wysokości, czy takie zasady wynagradzania jakie obowiązywały kierowcę występują u pracodawcy w stosunku do innych kierowców o ile są zatrudnieni (co pozwoli potwierdzić lub zaprzeczyć stanowisku organu), jak organizowany był transport -czy odbywa się przez firmę spedycyjną i jakie zasady uwzględnia się przy organizacji transportu a przede wszystkim czy głównym celem jest optymalizacja załadunku czy inne kryteria decydują o zasadach organizacji transportu.

Analiza powyższych okoliczności pozwoli ocenić czy właściwe jest przyjęte przez organy domniemanie.

Zeznania kierowcy, który wskazał, że wynagrodzenie jest uzależnione od ilości przejechanych kilometrów podlegają swobodnej ocenie dowodów przy czym organ nie powinien wykluczyć ewentualności przeprowadzenia innych dowodów (w zależności od wyników poczynionych ustaleń). Organ prowadzący postępowanie wyjaśniające winien mieć również na uwadze okoliczności podnoszone przez skarżącego i ocenić je.

Ustalenia powyższe winny być dokonane przez organ I instancji tak, aby zgodnie z zasadą dwuinstancyjności postępowania skarżący miał możliwość odniesienia się do zgromadzonych dowodów i przytoczonych przez organ argumentów, w odwołaniu od decyzji.

Dopiero podjęcie wskazanych wyżej czynności pozwoli organom na prawidłową ocenę materiału dowodowego, w tym zeznań kierowcy i przedłożonych przez stronę w trakcie postępowania dokumentów. W konsekwencji, na jednoznaczne ustalenie istotnej dla prawidłowego rozpoznania sprawy okoliczności - uzależniania wynagrodzenia kierowcy od ilości przewiezionych rzeczy, a także stwierdzenia, że skarżący miał wpływ na powstanie naruszenia czy nastąpiły one wskutek zdarzeń i okoliczności, których nie mógł przewidzieć lub na które nie miał wpływu.

Jest to, o tyle ważne dla sprawy, że przedmiotowe ustalenie stanowi podstawę do nałożenia kary pieniężnej na stronę. Jeśli strona w toku postępowania administracyjnego przedstawiła dokumenty, które pozostają w sprzeczności z zebranym materiałem dowodowym, to organ ma obowiązek poczynić wyjaśnienia w tym zakresie, zwłaszcza, że dowód na którym organ się oparł nie potwierdzał okoliczności ustalonej przez organ.

W okolicznościach niniejszej sprawy uzasadniony jest zarzut niewłaściwego zebrania i oceny materiału dowodowego.

W ocenie Sądu, zaniechanie wyjaśnienia wskazanych wyżej okoliczności powoduje, że zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja organu I instancji, zostały wydane z naruszeniem art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a., które to naruszenie miało istotny wpływ na wynik sprawy. Zgodnie z ogólnymi zasadami postępowania administracyjnego, organ administracji publicznej stoi na straży praworządności i podejmuje kroki niezbędne do dokładnego ustalenia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli (art. 7 k.p.a.). Organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy (art. 77 § 1 k.p.a.) i dopiero na podstawie całokształtu materiału dowodowego ocenia, czy dana okoliczność została udowodniona (art. 80 k.p.a.). Ponieważ organy przeprowadziły postępowanie dowodowe z naruszeniem wyżej wymienionych przepisów art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a., w konsekwencji dopuściły się również naruszenia art. 107 § 1 i 3 k.p.a., które wymaga by uzasadnienie faktyczne decyzji w szczególności zawierało wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów na których się oparł, oraz przyczyn z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne, wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji z przytoczeniem przepisów prawa.

Przy ponownym rozpoznawaniu sprawy organy winny uwzględnić poczynione uwagi przy podejmowaniu rozstrzygnięcia i dokonać ustaleń w powyższym zakresie.

Biorąc powyższe pod uwagę, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) w związku z art. 134 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd orzekł jak w punkcie pierwszym wyroku. W punkcie drugim wyroku orzeczono o kosztach postępowania na podstawie art. 200 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.