Wyrok WSA w Rzeszowie, sygn. akt II SA/Rz 685/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Data orzeczenia: 2020-10-21 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6262 Radni
6411 Rozstrzygnięcia nadzorcze dotyczące gminy; skargi organów gminy na czynności nadzorcze
Hasła tematyczne: Samorząd terytorialny
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
article: art. 98 ust. 2, art. 98a ust. 1
journal: Dz.U. 2020 poz 713
law: Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym.
article: art. 159 § 1 pkt 9
journal: Dz.U. 2019 poz 52
law: Ustawa  z dnia 27 lipca 2001 r. Prawo o ustroju sądów powszechnych - tekst jedn.
article: art. 383
journal: Dz.U. 2019 poz 684
law: Ustawa z dnia 5 stycznia 2011 r. Kodeks wyborczy - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SNSA Jerzy Solarski Sędziowie WSA Ewa Partyka /spr./ WSA Paweł Zaborniak po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 21 października 2020 r. sprawy ze skargi R. W. na zarządzenie zastępcze Wojewody z dnia [...]maja 2020 r. nr [...] w przedmiocie zarządzenia zastępczego w sprawie wygaśnięcia mandatu radnego -skargę oddala-


UZASADNIENIE

Zarządzeniem zastępczym z dnia [...] maja 2020 r. nr [...], Wojewoda stwierdził wygaśnięcie mandatu radnego Rady Gminy [....] – R.W.

W podstawie prawnej zarządzenia Wojewoda wskazał art. 98a ust. 2 ustawy z dnia 8 marca 1990r. o samorządzie gminnym (tekst jedn. Dz.U. z 2020 r. poz. 713 z późn. zm.) – dalej: "u.s.g.", w związku z art. 159 § 1 pkt 9 ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. Prawo o ustroju sądów powszechnych (tekst jedn. Dz.U. z 2020 r. poz. 365 z późn. zm.) – dalej: "u.s.p." oraz art. 383 § 1 pkt 5, § 5 i § 6 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. Kodeks wyborczy (tekst jedn. Dz.U. z 2020 r. poz. 1319) – dalej: "K.w.".

Uzasadniając wydane zarządzenie organ podał, że w dniach [...] marca 2019 r., pracownicy [...] Urzędu Wojewódzkiego, działając na podstawie art. 46 ust. 1 ustawy z dnia 15 lipca 2011 r. o kontroli w administracji rządowej (tekst jedn. Dz.U. z 2020 r. poz. 224), przeprowadzili w Radzie Gminy [...] kontrolę problemową, której przedmiotem była ocena wykonywania zadań związanych z wyborami ławników do sądów okręgowych i rejonowych. W jej wyniku ustalono, że funkcję ławnika w Sądzie Rejonowym w [...] pełnił R.W., który w wyborach samorządowych zarządzonych na dzień [...] października 2018 r. uzyskał mandat radnego Rady Gminy [...]. Mandat ten objął z dniem złożenia ślubowania, tj. [...] listopada 2018 r. na pierwszej sesji Rady zwołanej na ten dzień i został on wybrany do Komisji Rozwoju Gospodarczego i Komisji Mandatowo Regulaminowej uchwałą Nr [...] Rady Gminy [....] z dnia [...] listopada 2018 r. w sprawie ustalenia składu osobowego komisji stałych Rady Gminy [...]. Organ podał, że skarżący nie dopełnił obowiązku z art. 383 § 5 K.w. i w terminie 3 miesięcy od złożenia ślubowania tj. do dnia [...] lutego 2019 r. nie zrzekł się funkcji ławnika. Tym samym naruszył ustawowy zakaz łączenia mandatu radnego z funkcją ławnika wynikający z art. 159 § 1 pkt 9 u.s.p.

Wojewoda podniósł, że w dniu 26 lutego 2020 r. zwrócił się do Rady Gminy [...] o podjęcie w terminie 30 dni uchwały w sprawie stwierdzenia wygaśnięcia mandatu radnego. Pismem z dnia [...] marca 2020 r. Przewodniczący Rady Gminy [...] poinformował Wojewodę, o odwołaniu sesji zwołanej na dzień [...] marca 2020 r., gdzie w porządku obrad był m.in. punkt dotyczący wygaszenia mandatu skarżącego. W dniu [...] kwietnia 2020 r. odbyła się sesja Rady Gminy [...] gdzie w porządku obrad nie znalazła się sprawa wygaszenia mandatu radnego, zatem jak podał Wojewoda, stosownie do art. 98a ust. 2 u.s.g. zobligowany był do wydania zarządzenia zastępczego w tym zakresie. Organ wskazał, że skarżący nie złożył oświadczenia o zrzeczeniu się funkcji ławnika Prezesowi Sądu Okręgowego w [...] przed złożeniem ślubowania na radnego w dniu [...] listopada 2018 r. Jak bowiem wynika z pisma z dnia [...] marca 2019 r., radny wystąpił jedynie do rady gminy o "stwierdzenie wygaśnięcia mojego mandatu ławnika Sądu Rejonowego w [...] przed upływem kadencji 2016- 2019 wskutek zrzeczenia się z powodu ważnych przyczyn osobistych". Zdaniem Wojewody, przywołana korespondencja wskazuje, że radny nie złożył oświadczenia o zrzeczeniu się mandatu ławnika prezesowi Sądu Okręgowego, a jedynie skierował pismo do organu uchwałodawczego. Wobec tego uznać należało, że skarżący wbrew zakazowi z art. 159 § 1 pkt 9 u.s.p. łączył funkcję ławnika z mandatem radnego gminy w okresie od [...] listopada 2018 r. do chwili obecnej. Radny mając 3 miesięczny termin na zrzeczenie się funkcji ławnika (art. 383 § 5 K.w.) nie dopełnił tego obowiązku. W świetle powyższego wyczerpana została dyspozycja przywołanych przepisów, skutkująca wygaśnięciem mandatu z mocy prawa.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie, R.W. wniósł o uchylenie zaskarżonego zarządzenia zastępczego.

Zdaniem skarżącego, zarządzenie zastępcze Wojewody zostało wydane z naruszeniem art. 159 § 1 pkt u.s.p. i art. 383 § 1 pkt 5, § 5 i § 6 K.w. poprzez bezpodstawne podjęcie zarządzenia dotyczącego wygaszenia mandatu radnego, w sytuacji, gdy nie zachodziły przesłanki do tego. Skarżący podniósł, że nie wykonywał funkcji ławnika w ogóle, także przed wyborem na radnego, tj. od czasu powołania go na tę funkcję przez Radę Gminy [...] w 2016 r. Z powodu licznych obowiązków służbowych i społecznych zwrócił się w 2016 r. do Prezesa Sądu Rejonowego w [...] o niepowoływanie go do składów orzekających, licząc tym samym, że Sąd Rejonowy w [...] wystąpi do Rady Gminy w [...] o wygaszenie funkcji ławnika. O tym, że Sąd Rejonowy nie zwrócił się o wygaszenie mandatu ławnika skarżący powziął wiedzę w trakcie kontroli prowadzonej w Urzędzie Gminy [...] w marcu 2019 r. Jak podał, wtedy złożył stosowne oświadczenie o rezygnacji z funkcji ławnika. Jak natomiast wynika z zaświadczenia Prezesa Sądu Rejonowego w [...] z dnia [...] maja 2020 r. nr [...], skarżący nie był wyznaczany do składów orzekających, nie uczestniczył w rozprawach i tym samym faktycznie nie wykonywał funkcji ławnika. Wobec tego, w tej sytuacji – zdaniem skarżącego – nie zachodzi kolizja w pełnieniu funkcji radnego i ławnika. Nadto skarżący wskazał, że po wyborze na radnego Rady Gminy [...], w dniu [...] lutego 2019 r., zrezygnował z pełnienia funkcji Komendanta Gminnego Ochotniczych Straży Pożarnych oraz Wiceprezesa Ochotniczej Straży Pożarnej w [....].

W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczas wyrażone stanowisko.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Na wstępie wskazać należy, że stosownie do art. 98a w związku z art. 101, u.s.g., sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości, badając zgodność z prawem zaskarżonego zarządzenia zastępczego. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2019 r. poz. 2167 – j.t.), kontrola zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów, wymienionych w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 – j.t.), dalej jako "P.p.s.a.", sprawowana jest przez sądy administracyjne w oparciu o kryterium zgodności z prawem. Stosownie do art. 134 § 1 P.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną.

Z uwagi na eskalację zagrożenia zakażenia wirusem COVID – 19 wobec znacznego wzrostu liczby zachorowań, odwołania rozpraw zarządzeniem nr 39 Prezesa NSA z dnia 16 października 2020 r. w sprawie odwołania rozpraw... (§ 3 w zw. z § 1 pkt 1), sprawa została skierowana do rozpoznania na posiedzenie niejawne na podstawie zarządzenia Przewodniczącego Wydziału z dnia 19 października 2020 r. na podstawie art. 15 zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz.U. z 2020 r., poz. 374 z późn. zm.). Spowodowane to było eskalacją zagrożenia epidemiologicznego dla stron, pełnomocników i pracowników Sądu wiążącego się z przeprowadzeniem rozprawy, przy braku możliwości technicznych jej przeprowadzenia z wykorzystaniem urządzeń technicznych służących do przekazywania braku i dźwięku na odległość.

Konieczność wyjaśnienia statusu radnego jest kwestią, która powinna być rozstrzygnięta bez nie wiadomo jak długiego oczekiwania na możliwość rozstrzygnięcia tej sprawy na rozprawie. Nie można bowiem utrzymywać stanu niepewności i dopuszczać do sytuacji, w której nie można byłoby wykluczyć podjęcia uchwały, o ważności której decydować mogłoby to, że nie brał udziału radny, którego statusu dotyczyło zaskarżone zarządzenie zastępcze.

Zakres kontroli dokonywanej przez Sąd na posiedzeniu niejawnym jest identyczny jak przy rozpoznaniu sprawy na rozprawie. Posiedzenie odbywa się bez udziału stron, ale przecież w niniejszej sprawie strony przedstawiły swoje stanowisko w skardze i odpowiedzi na nią. Sąd administracyjny jest sądem prawa. Ocenie podlegało zaś zarządzenie zastępcze Wojewody.

Po zbadaniu sprawy w powyższych aspektach Sąd doszedł do przekonania, że skarga nie jest zasadna.

Jak na wstępie wskazano, przedmiotem kontroli jest zarządzenie zastępcze Wojewody z dnia [...] maja 2020 r., którym organ ten stwierdził wygaśnięcie mandatu radnego Rady Gminy [...] na kadencję 2018 – 2022 na podstawie art. 98 ust. 2 u.s.g. Zgodnie z art. 98a ust. 1 u.s.g. Jeżeli właściwy organ gminy, wbrew obowiązkowi wynikającemu z przepisów art, 383 § 2 i 6 oraz art 492 § 2 i 5 ustawy, o której mowa w art. 24b ust. 6, oraz art. 5 ust. 2 i 3 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o ograniczeniu prowadzenia działalności gospodarczej przez osoby pełniące funkcje publiczne, w zakresie dotyczącym odpowiednio wygaśnięcia mandatu radnego, wygaśnięcia mandatu wójta, odwołania ze stanowiska albo rozwiązania umowy o pracę z zastępcą wójta, sekretarzem gminy, skarbnikiem gminy, kierownikiem jednostki organizacyjnej gminy i osobą zarządzającą lub członkiem organu zarządzającego gminną osobą prawną, nie podejmuje uchwały, nie odwołuje ze stanowiska lub nie rozwiązuje umowy o pracę, wojewoda wzywa organ gminy do podjęcia odpowiedniego aktu w terminie 30 dni. Stosownie do ust. 2 tej normy prawnej w razie bezskutecznego upływu terminu określonego w ust. 1, wojewoda, po powiadomieniu ministra właściwego do spraw administracji publicznej, wydaje zarządzenie zastępcze.

W kontrolowanej sprawie bezsporne jest, że skarżący uzyskał mandat Rady Gminy [...] w wyniku wyborów, które odbyły się [...] października 2018 r. Ślubowanie zostało złożone w dniu [...] listopada 2018 r.

Nie jest także przedmiotem sporu, że skarżący w chwili wyboru na radnego był ławnikiem w Sądzie Rejonowym w [...].

Z akt sprawy wynika, że skarżący skierował do Rady Gminy w [...] pismo opatrzone datą [...] marca 2019 r., w którym zawnioskował "o stwierdzenie wygaśnięcia jego mandatu ławnika Sądu Rejonowego w [...] przed upływem kadencji 2016 – 2019 w skutek zrzeczenia się z ważnych przyczyn osobistych". Oświadczył jednocześnie, że w okresie pełnienia funkcji ławnika nie brał udziału ani nie uczestniczył jako ławnik w żadnym rozstrzyganiu spraw sądowych. Na piśmie tym nie ma prezentaty, która potwierdzałaby datę jego wpływu. Jedynie zgodność z oryginałem – również bez daty – potwierdził imienną pieczęcią Wójt. Widnieje na niej również obok pieczęci Wójta także pieczęć Urzędu Gminy [...].

Jak stwierdzono podczas kontroli przeprowadzonej przez pracowników [...] Urzędu Wojewódzkieg w Radzie Gminy [...], której przedmiotem była ocena wykonywania zadań związanych z wyborami ławników okręgowych i rejonowych , skarżący był ławnikiem w Sądzie Rejonowym w [...], a jednocześnie sprawował mandat radnego Rady Gminy [...]. Jak wynika z pisma Wojewody z dnia [...] kwietnia 2019 r. znak [...] Rada Gminy [...] uchwałą nr [...] z dnia [...] marca 2019 r. stwierdziła wygaśnięcie mandatu ławnika wskutek zrzeczenia się mandatu.

Pismem z dnia [...] lutego 2020 r. Wojewoda wezwał Przewodniczącego Rady Gminy [...] do podjęcia działań mających na celu usunięcie naruszenia prawa wobec zaistnienia przesłanek do podjęcia uchwały w sprawie wygaśnięcia mandatu radnego (skarżącego) z powodu naruszenia przepisów art. 159 § 1 pkt 9 ustawy Prawo 9 ustroju sądów powszechnych. Zauważył, że podjęta w dniu [...] marca 2019 r. przez Radę uchwała stwierdziła wygaśnięcie mandatu ławnika a nie radnego, a oświadczenie o zrzeczeniu się funkcji ławnika skarżący złożył już po upływie 3 miesięcy od dnia złożenia ślubowania. Wojewoda odwołał się do przepisów art. 383 § 2 i 5 K.w. oraz art. 98a ust. 1 i 2 u.s.g. Wezwał Radę do podjęcia stosownego aktu w terminie 30 dni i uprzedził o skutkach bezskutecznego upływu tego terminu. Wezwanie doręczono w dniu [...] lutego 2020 r.

Pismem z dnia [...] marca 2020 r. Przewodniczący Rady Gminy poinformował, że odwołano zwołaną na dzień [...] marca 2020 r. sesję Rady Gminy w związku z ogłoszeniem w dniu [...] marca 2020 r. stanu zagrożenia epidemicznego w Polsce. Na sesji tej miało być rozpatrzone wezwanie Wojewody do podjęcia działań mających na celu usunięcie powstałego naruszenia prawa.

Z przedstawionych Sądowi akt sprawy wynika, iż Przewodniczący Rady Gminy [...] poinformował Wojewodę, że [...] kwietnia 2020 r. odbyła się nadzwyczajna sesja Rady Gminy poświęcona pilnym sprawom, w której porządku obrad nie była zaplanowana sprawa rozpatrzenia pisma Wojewody zawierającego wezwanie do podjęcia działań mających na celu usunięcie powstałego naruszenia prawa i podjęcia uchwały w sprawie wygaszenia mandatu radnego.

Zarządzeniem zastępczym z dnia [...] maja 2020 r. Wojewoda stwierdził wygaśnięcie mandatu radnego.

Zgodnie z art. 383 § 1 pkt 5 K.w. wygaśnięcie mandatu radnego następuje m.in. w przypadku naruszenia ustawowego zakazu łączenia mandatu radnego z wykonywaniem określonych w odrębnych przepisach funkcji lub działalności. Według § 2 tego przepisu wygaśnięcie mandatu z tego powodu stwierdza rada, w drodze uchwały, w terminie miesiąca od dnia wystąpienia przyczyny wygaśnięcia mandatu.

Stosownie do art. 383 § 5 K.w. jeśli radny przed dniem wyboru wykonywał funkcję lub prowadził działalność, o której mowa w § 1 pkt 5, obowiązany jest do zrzeczenia się funkcji lub zaprzestania działalności w ciągu 3 miesięcy od dnia złożenia ślubowania. Zgodnie z § 6 – w przypadku niezrzeczenia się funkcji lub nieprzestania działalności przez radnego w terminie, o którym mowa w § 5, rada stwierdza wygaśnięcie mandatu radnego, w drodze uchwały, w ciągu miesiąca od upływu tego terminu.

Przepis art. 159 § 1 pkt 9 u.s.p. stanowi, że ławnikami nie mogą być radni gminy.

Z zestawienia faktów i tych przepisów jasno wynika, że Rada Gminy [...] nie wypełniła obowiązku wynikającego z art. 383 § 6 K.w. Oświadczenie z dnia [...] marca 2019 r. skarżący złożył po upływie terminu 3 miesięcy od dnia złożenia ślubowania. Termin powyższy upłynął z dniem [...] lutego 2019 r. Uchwała wygaszająca mandat ławnika skarżącego została również podjęta po upływie tego terminu.

Bezskutecznie upłynął również termin wyznaczony przez Wojewodę. Zgodnie z art. 15 zzs ust. 1 pkt 10 ustawy z dnia 31 marca 2020 r. o zmianie ustawy o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID – 19, innych chorób zakaźnych... (Dz.U. z 2020, poz. 568) w okresie stanu zagrożenia epidemicznego lub stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID bieg terminów procesowych w innych postępowaniach prowadzonych na podstawie ustaw nie rozpoczyna się a rozpoczęty ulega zawieszeniu.

Przepis ten został dodany przez art. 1 pkt 14 ustawy z dnia 31 marca 2020 r. zmieniającej ustawę z dniem 31 marca 2020 r.

Termin 30 dni na wykonanie wezwania Wojewody upłynął jednak z dniem [...] marca 2020 r., tj. zanim weszła w życie zmiana wprowadzona ustawą z dnia 31 marca 2020 r.

Sąd podziela stanowisko wyrażane w orzecznictwie, związane z początkiem zawieszenia terminów objętych ww przepisem art. 15 zzs, które neguje możliwość takiej wykładni tego przepisu, która pozwalałaby na działanie ustawy wstecz.

Jak wskazał NSA w postanowieniu z dnia 13 października 2020 r., sygn. akt IOZ 602/20 (wszystkie orzeczenia dostępne na www.orzeczenia. nsa.gov.pl) w literaturze wskazuje się, że związku z rozprzestrzenianiem się na terytorium Rzeczypospolitej Polski zakażeń i choroby COVID-19, na mocy ustawy z dnia 31 marca 2020 r. o zmianie ustawy o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2020 r. poz. 568, dalej: "ZmKoronawirusU"), która weszła w życie 31 marca 2020 r., dokonano wstrzymania rozpoczęcia oraz zawieszenia biegu wskazanych w art. 15zzr i art. 15zzs KoronawirusU terminów prawnoadministracyjnych (zarówno materialnych - art. 15zzr ust. 1, jak i proceduralnych - art. 15zzs ust. 1) na - pierwotnie - okres obowiązywania stanu zagrożenia epidemicznego lub stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID-19. Przepisy art. 15zzr i art. 15zzs KoronawirusU zostały uchylone na mocy ustawy z dnia 14 maja 2020 r. o zmianie niektórych ustaw w zakresie działań osłonowych w związku z rozprzestrzenianiem się wirusa SARS-COV-2. W myśl art. 15 zzt KoronawirusU, przepisów statuujących ww. wstrzymanie rozpoczęcia oraz zawieszenie biegu terminów nie stosowało się do terminów związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19 oraz wywołanych nią sytuacji kryzysowych. Ocena spełnienia tych przesłanek wyłączających wstrzymanie rozpoczęcia oraz zawieszenie biegu wskazanych w art. 15zzr ust. 1 i art. 15zzs ust. 1 KoronawirusU terminów miała wynikać z każdorazowej oceny charakteru danej sprawy oraz biegnących w związku z tą sprawą terminów, tj. czy rzeczywiście są one (lub były) związane z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19 oraz wywołanych nimi sytuacjami kryzysowymi. Stan epidemii w związku z zakażeniem COVID-19 wprowadzono rozporządzeniem Ministra Zdrowia z 20 marca 2020 r. w sprawie ogłoszenia na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej stanu epidemii i obowiązuje on w okresie od 20 marca 2020 r. do odwołania. W myśl ustawy z dnia 31 marca 2020 r. o zmianie ustawy o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych oraz niektórych innych ustaw, wskazane w art. 15zzr ust. 1 i art. 15zzs ust. 1 KoronawirusU terminy biegnące w dniu wejścia w życie ustawy z dnia 31 marca 2020 r., tj. 31 marca 2020 r., uległy zawieszeniu od 31 marca 2020 r., natomiast te z tych terminów, które miałyby rozpocząć swój bieg po 31 marca 2020 r., biegu tego nie rozpoczęły. Na uznanie nie zasługuje pogląd, że przepisy ustawy z dnia 31 marca 2020 r. dotyczące wstrzymania rozpoczęcia oraz zawieszenia biegu terminów miały moc wsteczną i w związku z tym wstrzymanie rozpoczęcia oraz zawieszenie biegu terminów nastąpiło 13 marca 2020 r., tj. w dniu wprowadzenia stanu zagrożenia epidemicznego na mocy rozporządzenia Ministra Zdrowia z 13 marca 2020 r. w sprawie ogłoszenia na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej stanu zagrożenia epidemicznego. Odstępstwo od zasady niedziałania prawa wstecz (lex retro non agit), stanowiącej jeden z istotnych elementów państwa prawnego, nie może być domniemywane, lecz musi każdorazowo wynikać z konkretnej wypowiedzi ustawodawcy. W art. 101 ZmKoronawirusU ustawodawca wprost wskazał, w jakim zakresie regulacja ta ma moc wsteczną. W przypadku, gdyby intencją ustawodawcy objęte było nadanie tej ustawie mocy wstecznej również w zakresie, w jakiej jej przepisy statuują wstrzymanie rozpoczęcia i zawieszenie biegu terminów, zostałoby to wprost sformułowane w art. 101 ZmKoronawirusU. Przepisy statuujące zawieszenie oraz wstrzymanie rozpoczęcia biegu terminów zostały ostatecznie uchylone jeszcze przed odwołaniem stanu epidemii. Powyższe nastąpiło na mocy ustawy z dnia 14 maja 2020 r. o zmianie niektórych ustaw w zakresie działań osłonowych w związku z rozprzestrzenianiem się wirusa SARS-CoV-2. [...] W konsekwencji należy wskazać, że wstrzymanie rozpoczęcia oraz zawieszenie biegu terminów zgodnie z art. 15zzs KoronawirusU miało miejsce w okresie od 31 marca 2020 r. do 23 maja 2020 r. (zob. A. Jaskułowska, adw. Mariusz Rypina, prof. dr hab. Marek Wierzbowski w: Zmiany w KPA i PPSA wynikające z regulacji COVID-19 Komentarz red. prof. zw. dr hab. Roman Hauser, prof. zw. dr hab. Marek Wierzbowski, Warszawa 2020, s.13 i 14).

Na kanwie niniejszej sprawy termin 30 dni na podjęcie uchwały przez Radę upłynął zanim weszła w życie zmiana prawa zawieszająca bieg terminów.

Bez znaczenia pozostaje okoliczność czy skarżący faktycznie uczestniczył jako ławnik w sprawowaniu wymiaru sprawiedliwości wcześniej i w okresie po upływie 3 miesięcznego terminu, o którym mowa w art. 383 § 5 K.w. Sąd w tym zakresie podziela i przyjmuje jako własny pogląd NSA wyrażony w wyroku z dnia 12 kwietnia 2017 r., sygn. akt II OSK 364/17. NSA wskazał tam, że na wynik sprawy nie ma wpływu okoliczność, że skarżący w okresie pełnienia funkcji ławnika nie wykonywał faktycznie obowiązków w Sądzie Rejonowym. Gdyby celem ustawodawcy było osiągnięcie stanu polegającego na tym, że osoba, która objęła mandat radnego jedynie faktycznie nie będzie wykonywać funkcji ławnika, nakaz zrzeczenia się tej funkcji byłby zbędny. Obowiązek zrzeczenia się funkcji objętej zakazem łączenia, którą radny pełnił, przed dniem wyborów ma charakter absolutny, nie ma znaczenia fakt faktycznego niewykonywania czynności w ramach pełnionej funkcji. Prawidłowości rozstrzygnięcia Wojewody nie podważa fakt, że w okresie sprawowania mandatu radnego skarżący nie brał udziału w rozprawach w sądzie, w którym był ławnikiem.

Wymaga podkreślenia, że skarżący - w wyniku wyborów i złożenia ślubowania stał się członkiem rady gminy, tj. organu stanowiącego jednostki samorządu terytorialnego, pełniąc jednocześnie funkcję ławnika w sądzie rejonowym.

Zgodnie z art. 173 Konstytucji Sądy i Trybunały są władzą odrębną i niezależną od innych władz. Przepis ten stanowi rozwinięcie postanowień zawartych w art. 10 Konstytucji wskazującego na istnienie systemu trójpodziału władzy (na władzę ustawodawczą, władzę wykonawczą i władzę sądowniczą), a jednocześnie określa wzajemną relację zachodzącą między władzą sądowniczą a pozostałymi rodzajami władzy. Odrębność i niezależność władzy sądowniczej wyrażona w art. 173 Konstytucji nie oznacza automatycznie, że władza ta jest całkowicie odizolowana od pozostałych władz. Wszystkie trzy rodzaje władzy tworzą nierozerwalnie połączone struktury państwa i muszą występować między nimi zależności określonego rodzaju (por. wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 15 stycznia 2009 r., K 45/07, Legalis; por. M.Safjan, L.Bosek, Konstytucji RP, Tom II, Komentarz do art. 87-243, Warszawa 2016, s. 969). Obszarem władzy sądowniczej, który w żadnym razie nie może podlegać kontroli czy innej formie weryfikacji przez pozostałe władze jest działalność związana ze sprawowaniem wymiaru sprawiedliwości oraz wykonywaniem powierzonej im jurysdykcji. Zgodnie z art. 178 ust. 1 Konstytucji sędziowie w sprawowaniu swojego urzędu są niezawiśli i podlegają tylko Konstytucji oraz ustawom. Art. 178 ust. 3 stanowi natomiast, że sędzia nie może należeć do partii politycznej, związku zawodowego ani prowadzić działalności publicznej nie dającej się pogodzić z zasadami niezależności sądów i niezawisłości sędziów. O udziale obywateli w sprawowaniu wymiaru sprawiedliwości stanowi natomiast art. 182 Konstytucji, który odsyła do regulacji ustawowej. Zgodnie z art. 4 § 1 u.s.p. w sprawowaniu wymiaru sprawiedliwości obywatele biorą udział przez uczestnictwo ławników w rozpoznawaniu spraw przed sądami w pierwszej instancji, chyba że ustawy stanowią inaczej. Przepis § 2 tego artykułu stanowi natomiast, że przy rozstrzyganiu spraw ławnicy mają równe prawa z sędziami i asesorami sądowymi. Powołany już wcześniej art. 159 § 1 pkt 9 u.s.p. wprost wskazuje, że ławnikami nie mogą być radni gminy, powiatu lub województwa. Z powyższych regulacji począwszy od norm rangi konstytucyjnej wynika wyraźny zakaz łączenia funkcji sprawowanych w wymiarze sprawiedliwości (władzy sądowniczej) z funkcją zajmowaną w organie stanowiącym jednostki samorządu terytorialnego (władza ustawodawcza na poziomie jednostki samorządu terytorialnego). Celem wskazanego zakazu jest ochrona podziału władz i ich równowagi, zarówno jeśli chodzi o władzę sądowniczą, jak i pozostałe władze - także na poziomie lokalnym. Innymi słowy, łączenie funkcji ławnika powołanego do sprawowania wymiaru sprawiedliwości i wyposażonego w te same uprawnienia co sędziowie i asesorowie w zakresie rozstrzygania spraw z członkostwem w radzie gminy - a więc organie stanowiącym prawo na obszarze danej gminy, jest niedopuszczalne i stanowi istotne naruszenie zakazu niepołączalności funkcji. W ocenie Sądu przyczyna wygaśnięcia mandatu w rozpoznawanej sprawie (zasada incompatibilitas - art. 383 § 1 pkt 5 k.w.) jest na tyle poważna, że nie można mówić o naruszeniu zasady proporcjonalności wynikającej z art. 31 ust. 3 Konstytucji i art. 8 ust. 3 Europejskiej Karty Samorządu Lokalnego. Zarządzenie zastępcze w tych okolicznościach zostało wydane z zachowaniem proporcji między zakresem interwencji ze strony organu kontroli a znaczeniem interesów, które ma chronić.

W świetle powyższego Sąd oddalił skargę jako bezzasadną na podstawie art. 151 P.p.s.a.