Wyrok WSA w Bydgoszczy, sygn. akt I SA/Bd 778/05
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy
Data orzeczenia: 2006-03-21 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych, zabezpieczenie zobowiązań podatkowych
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 211, art. 116, art. 212, art. 149
journal: Dz.U. 1997 nr 137 poz 926
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Teresa Liwacz Sędziowie: sędzia WSA Izabela Najda- Ossowska (spr.) asesor sądowy Mirella Łent Protokolant: pomocnik sekretarza sądowego Anna Winiecka po rozpoznaniu w dniu 21 marca 2006r. na rozprawie sprawy ze skargi R. K. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...] 2005r. nr[...] w przedmiocie stanowiska wierzyciela w zakresie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym oddala skargę


UZASADNIENIE

Syg akt I SA/Bd 778/05

U Z A S A D N I E N I E

Pismem z 23 maja 2005r, w następstwie przesłanego R. K., upomnienia, zobowiązany wystąpił do Wójta Gminy O. o przesłanie mu tytułu, na mocy którego miałby regulować należności podatkowe wobec Gminy. W uzupełnieniu tego pisma, zobowiązany w kolejnym piśmie podniósł, że nie otrzymał decyzji o jego solidarnej odpowiedzialności za zobowiązania Spółki F., której to decyzji dotyczy postępowanie egzekucyjne; decyzja ta jako niedoręczona nie może wywoływać żadnych skutków prawnych, nie istnieje więc obowiązek. R. K. dodatkowo wskazał, iż w latach 2001 i 2002, których dotyczy sporna decyzja, Spółka nie prowadziła już żadnej działalności operacyjnej, nie licząc konieczności zakończenia prac rozpoczętych przez poprzedni zarząd. Nowy zarząd zastał Spółkę ze zobowiązaniami wobec Skarbu Państwa, ZUS, pracowników. Próbą wyjścia z kryzysu bez szkody dla wierzycieli było zbycie majątku Spółki i spłata zobowiązań. Sprzedaż nieruchomości w O. pozwoliła pozyskać nabywcę, który reguluje zobowiązania wobec Gminy, która miała tym samym możliwość zaspokojenia swoich należności z majątku Spółki, z czego jednak nie skorzystała. Takie postępowanie nie może obecnie dawać podstaw do przenoszenia obowiązku podatkowego na członków zarządu.

Traktując pisma jako zarzuty w postępowaniu egzekucyjnym, Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego w B. przesłał zarzuty wierzycielowi w celu zajęcia przez niego stanowiska w formie postanowienia zgodnie z art. 34 § 1 i 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.

Postanowieniem z 23 sierpnia 2005r Wójt Gminy O. nie uwzględnił zarzutów R. K. wskazując, że podstawę wystawienia tytułu wykonawczego stanowi prawomocna decyzja Wójta Gminy O. z [...] 2004r, w której orzeczono o solidarnej odpowiedzialności członka zarządu R. K. jako osoby trzeciej, wraz z podatnikiem - Przedsiębiorstwem Budowlano -Instalacyjnym F. Spółka z o.o. za zaległości w podatku od nieruchomości Spółki F. Zdaniem wierzyciela przedmiotowa decyzja doręczona została zobowiązanemu w dniu 17 maja 2004r, na co organ posiada poświadczenie doręczenia. Decyzja jako ostateczna i prawomocna może być podstawą prowadzonej egzekucji.

Zobowiązany wniósł zażalenie na to postanowienie domagając się jego zmiany.

W uzasadnieniu R. K. przedstawił dotychczasowy przebieg postępowania podkreślając, iż istotą sprawy jest to, że ostatni dwuosobowy Zarząd Spółki F. nie może ponosić odpowiedzialności za zobowiązania Spółki powstałe we wcześniejszym okresie sprawowania zarządu przez inne osoby, odwołane przez zgromadzenie wspólników za działalność niezgodną z prawem i szkodliwą dla Spółki, prowadzącą do zadłużenia, utraty zleceń i pozostawiającą liczne zobowiązania wobec klientów. Działania podjęte przez zobowiązanego oraz jego brata, pomogły zmniejszyć rozmiar zobowiązań Spółki, co powinno być uwzględnione w każdym postępowaniu prowadzonym przeciwko Spółce F..

Zdaniem zobowiązanego egzekucja za zobowiązania Spółki powinna zostać skierowana w pierwszej kolejności przeciwko samej Spółce, która nadal posiada majątek w postaci nieruchomości przy ul. N. w B. wraz z ruchomościami. Zwłoka wierzyciela stanowi przyczynę podjęcia egzekucji wobec osoby fizycznej.

R. K. podniósł, że jeśliby otrzymał sporną decyzję, wówczas napewno wniósłby odwołanie; tymczasem taka decyzja nigdy nie została mu doręczona, co oznacza, że nie stała się ona ostateczna i nie może stanowić podstawy do wszczęcia egzekucji. Podpis na zwrotnym poświadczeniu odbioru decyzji nie jest podpisem zobowiązanego, może być podpisem jego żony, która zamieszkuje w sąsiednim mieszkaniu i nie jest jego domownikiem. Dla potwierdzenia tej okoliczności zobowiązany dołączył odbitkę dowodu osobistego żony, A. M. K., z którego wynika, że zameldowana jest ona w mieszkaniu nr [...] przy ul. B., natomiast R. K. jest zameldowany w mieszkaniu nr [...].

Składający zażalenie podkreślił, że zgodnie z art. 33 pkt.1 i 7 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji podstawą jego zażalenia jest zarzut nieistnienia obowiązku, co bierze się z faktu nie doręczenia mu decyzji administracyjnej będącej podstawą wystawienia tytułu egzekucyjnego.

Postanowieniem z [...] 2005r Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. utrzymało w mocy postanowienie Wójta Gminy O.

W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ odwoławczy powołał się na dotychczasowy przebieg postępowania podkreślając, że nie można uznać, iż zobowiązania z tytułu niezapłaconych podatków od nieruchomości powstały w okresie, gdy R. K. nie pełnił funkcji w zarządzie Spółki F. Organ pierwszej instancji analizował ten aspekt sprawy i poczynione w tym przedmiocie ustalenia odpowiadają art. 116 ordynacji podatkowej.

Za niezasadny uznał także organ odwoławczy zarzut braku doręczenia zobowiązanemu spornej decyzji; została ona bowiem odebrana przez żonę w dniu 17 maja 2004r, co zostało przez nią potwierdzone własnoręcznym podpisem; tym samym zobowiązała się ona oddać przesyłkę adresatowi, co potwierdził podpisem doręczyciel.

W tym aspekcie podnoszony zarzut, że żona nie jest domownikiem albowiem jest zameldowana w sąsiednim mieszkaniu nie może być przesądzający. Zgodnie bowiem z art. 149 ordynacji podatkowej w przypadku nieobecności adresata pisma doręcza się za pokwitowaniem pełnoletniemu domownikowi, sąsiadowi lub dozorcy domu, gdy osoby te podjęły się oddania pisma. Przepis nie precyzuje pojęcia domownika, jednak nie musi być to osoba zameldowana w mieszkaniu, ani taka, która prowadzi z adresatem wspólne gospodarstwo domowe, co podkreślił Sąd Najwyższy w postanowieniu III RN 27/96. W świetle tego doręczenie przesyłki współmałżonkowi należało uznać za skuteczne a decyzję organu pierwszej instancji za zgodną z prawem.

W skardze do sądu skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia podnosząc, że istotą sprawy jest brak po jego stronie odpowiedzialności za zobowiązania spółki "F.", w której przez krótki czas jej działalności pełnił funkcję członka zarządu. O odpowiedzialności orzekł Wójt Gminy O. w decyzji administracyjnej, która w następstwie złożonego odwołania, została uchylona.

Skarżący podkreślił, że egzekucja zobowiązań spółki powinna zostać skierowana bezpośrednio w pierwszej kolejności przeciwko tej spółce, która nadal posiada majątek w postaci nieruchomości i ruchomości przy ul. N. w B. Wskazał, że drugiej decyzji w tej sprawie, na którą powołuje się obecnie Wójt Gminy O., będącej podstawą wystawienia tytułu wykonawczego, nie otrzymał. Gdyby taką decyzję otrzymał, wniósłby od niej odwołanie. Decyzja niedoręczona stronie, nie rodzi skutków prawnych, natomiast w sprawie funkcjonuje niezasadnie domniemanie doręczenia skarżącemu tej decyzji. Jednocześnie skarżący wskazał, że nie kwestionuje doręczenia upomnienia.

Skarżący podniósł, że w sprawie jest zainteresowany ostatecznym rozstrzygnięciem kwestii odpowiedzialności członka zarządu za zobowiązania spółki "F." powstałe w okresie sprawowania zarządu przez inną osobę, odwołaną przez zgromadzenie wspólników za działalność niezgodną z prawem i szkodliwą dla Spółki.

Zdaniem skarżącego ważne jest także zaniechanie egzekucji z majątku samej Spółki, a zgodnie z prawem dopiero po wyczerpaniu takiej możliwości, można rozważać obciążenie odpowiedzialnością członków zarządu spółki.

Skarżący wskazał, że forma, w jakiej organ rzekomo doręczył skarżącemu decyzję, narusza jego prawo do rozpoznania sprawy przez dwie instancje. Podpis widniejący na zwrotnym potwierdzeniu odbioru przedmiotowej decyzji nie jest podpisem skarżącego.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie skargi powołując w uzasadnieniu argumentację zawarta w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga nie jest zasadna albowiem zaskarżone postanowienie nie narusza prawa. Należy wskazać, że sąd administracyjny bada zgodność zaskarżonego postanowienia z punktu widzenia jego legalności, tj. zgodności z przepisami powszechnie obowiązującego prawa. Z art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) wynika, że zaskarżone postanowienie winno ulec uchyleniu wtedy, gdy Sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy.

Zgodnie ze wskazaniem skarżącego, na podstawie art. 33 pkt.1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, wniósł on zarzut do postępowania egzekucyjnego powołując się na nieistnienie obowiązku realizowanego w egzekucji.

W postępowaniu egzekucyjnym, w ramach podnoszonych zarzutów, nie można badać materialnej treści rozstrzygnięcia administracyjnego będącego podstawą wystawionego tytułu egzekucyjnego, a tego w istocie domaga się skarżący podnosząc argumenty przeciwko obciążeniu go solidarnie ze spółką za zobowiązania podatkowe. Zarzuty skargi dotyczące braku spełnienia wszystkich przesłanek z art. 116 ordynacji podatkowej, w szczególności przez niewykazanie przez Wójta Gminy O., że egzekucja wobec spółki okazała się bezskuteczna (skarżący podnosi, że Spółka nadal posiada inną nieruchomość z której wierzyciel mógłby zaspokoić swoje należności) nie mogą być rozstrzygane w tym postępowaniu. Kontrola tak sformułowanych zarzutów w istocie prowadziłaby do merytorycznego rozstrzygania o zasadności odpowiedzialności skarżącego, jako członka zarządu spółki za jej zobowiązania. Takie badanie może odbywać się tylko w postępowaniu odwoławczym od decyzji wydanej przez Wójta Gminy O., jako organu pierwszej instancji. Skarżący jednak nie składał odwołania, nie wnosił również o przywrócenie terminu do dokonania tej czynności z uwagi na brak skutecznego, jak podnosi to w tym postępowaniu, doręczenia decyzji organu pierwszej instancji.

Natomiast zarzut, który mógł być skutecznie podnoszony i został przez Sąd zbadany w tym postępowaniu, to zarzut niedoręczenia skarżącemu decyzji Wójta Gminy O. z [...] 2004r, będącej podstawą wystawienia tytułu wykonawczego.

Zgodnie z art. 211 ordynacji podatkowej decyzję doręcza się stronie na piśmie a organ podatkowy, który wydał decyzję, jest nią związany od chwili jej doręczenia, z zastrzeżeniem art. 67 § 5, o czym z kolei stanowi art. 212 ordynacji. Ten ostatni przepis określa moment, od którego decyzja podatkowa wchodzi do obrotu prawnego.

Analizując kwestię prawidłowości doręczenia decyzji w sprawie należy wskazać, że okolicznością niekwestionowaną było ustalenie, że przedmiotowa decyzja posiada zwrotne poświadczenie jej odbioru dla skarżącego podpisane w dniu 17 maja 2004r przez A.K., żonę skarżącego.

W trakcie całego postępowania skarżący nie podważył ustalenia, że jego żona odebrała wezwanie. Wskazywał jedynie, że nie otrzymał przedmiotowej decyzji, czego pośrednim dowodem, jak twierdził, była okoliczność, że nie wniósł od niej odwołania. Skarżący podkreślał, że dotychczasowa korespondencja przysyłana na jego adres była zawsze skutecznie mu doręczana.

Jako jedyny argument mający podważyć prawidłowość doręczenia skarżący podniósł, że jego żona nie jest zameldowana w mieszkaniu, w którym on zamieszkuje, lecz w mieszkaniu obok, na co przedłożył dowód w postaci kserokopii dowodu osobistego żony. Z dokumentu tego wynikało, że żona skarżącego jest zameldowana w mieszkaniu nr [...], a on sam zamieszkuje w mieszkaniu nr [...].

Należy wskazać, że zgodnie z art. 149 ordynacji podatkowej, który miał zastosowanie do doręczenia decyzji wymiarowej, w przypadku nieobecności adresata w mieszkaniu pisma doręcza się za pokwitowaniem pełnoletniemu domownikowi, sąsiadowi lub dozorcy domu, gdy osoby te podjęły się oddania pisma adresatowi; zawiadomienie o doręczeniu pisma sąsiadowi lub dozorcy domu umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej lub na drzwiach mieszkania adresata lub w widocznym miejscu przy wejściu na posesją adresata. Z adnotacji doręczyciela na zwrotnym poświadczeniu doręczenia decyzji z dnia 05 maja 2004r wynika, że przesyłka doręczona została dorosłemu domownikowi – żonie skarżącego w dniu 17 maja 2004r. Wynika z tego, że doręczenia dokonano pod adresem skarżącego.

Zasadnie organ podniósł, że okoliczność, iż żona R. K. jest zameldowana w sąsiednim mieszkaniu sama w sobie nie przekreśla możliwości uznania jej za domownika skarżącego; zameldowanie nie determinuje miejsca faktycznego zamieszkania. Skarżący nie przedstawił żadnej argumentacji, poza kwestią zameldowania, przeciwko uznaniu żony za domownika. Nie powoływał się na żadne okoliczności faktyczne dotyczące relacji pomiędzy małżonkami, które mogłyby wpłynąć na ocenę spornego doręczenia. Nie kwestionował prawdziwości podpisu żony na dowodzie doręczenia.

W tych okolicznościach, mając na uwadze prawnie dopuszczalny tryb doręczenia na podstawie art.149 ordynacji podatkowej, jak również brak obalenia przez skarżącego domniemania doręczenia mu decyzji, organy zasadnie uznały, że mogła być ona podstawą tytułu wykonawczego i prowadzonej egzekucji.

Mając na uwadze powyższe okoliczności Sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.