Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt III SA/Gl 1219/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2022-02-01 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6200 Choroby zawodowe
Hasła tematyczne: Ochrona zdrowia
Skarżony organ: Inspektor Sanitarny
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 235 1
journal: Dz.U. 2019 poz 1040
law: Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy - t.j.
article: par. 8
journal: Dz.U. 2013 poz 1367
law: Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Herman, Sędziowie Sędzia WSA Barbara Orzepowska-Kyć, Sędzia WSA Marzanna Sałuda (spr.), Protokolant Katarzyna Czabaj, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 1 lutego 2022 r. sprawy ze skargi G. P. na decyzję [...] Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie choroby zawodowej oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją nr [...] z [...] r. Śląski Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w K. (dalej: ŚlPWIS, organ II instancji), po rozpatrzeniu odwołania G. P. dalej: Strona, Skarżąca), utrzymał w mocy decyzję Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Z. z [...]r. nr [...], orzekającą o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej.

W podstawie prawnej powołał art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2020 r. poz. 256; dalej: Kpa), art. 235¹ Kodeksu pracy (Dz. U. z 2019 r. poz. 1040 ze zm.; dalej: k.p) oraz § 8 rozporządzenia Rady Ministrów z 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych (Dz. U. z 2013 r. poz. 1367; dalej rozporządzenie RM).

W uzasadnieniu przedstawił stan faktyczny i argumentację prawną.

Podkreślił, że organ I instancji odmówił stwierdzenia u Strony choroby zawodowej - przewlekłej choroby obwodowego układu nerwowego wywołanej sposobem wykonywania pracy: zespół cieśni w obrębie nadgarstka wym. w poz. 20.1 wykazu chorób zawodowych określonego w rozporządzeniu RM w oparciu o postępowanie wyjaśniające narażenia zawodowego i m.inn. orzeczenie lekarskie Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w K. - Poradni Chorób Zawodowych w S. nr [...] z 2 grudnia 2019 r.

W odwołaniu od decyzji z dnia [...] r. Strona zarzuciła;

1. naruszenie art. 7 kpa, art. 75 kpa, art. 77 § 1 kpa, art. 80 kpa, art. 8 kpa i art. 107 § 3 kpa poprzez niewyjaśnienie rzeczywistego stanu faktycznego sprawy tj.:

- brak udowodnienia przez organ nieistnienia związku przyczynowo-skutkowego pomiędzy warunkami pracy, a istniejącym u ww. schorzeniem przy uwzględnieniu narażających na powstanie choroby warunków pracy,

- brak udowodnienia, że czynniki pracy narażające na chorobę nie mogły wywołać schorzenia,

- brak udowodnienia innej niż zawodowa etiologii choroby.

2. błędne ustalenie i brak rzetelnego odniesienia do całego zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego i arbitralne przyjęcie, że w sprawie brak jest podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej;

3. naruszenie art. 235 kp skutkujące uznaniem, iż jedynym miarodajnym środkiem pomocnym w ustaleniu choroby zawodowej jest tylko i wyłącznie orzeczenie łekarskie, przy jednoczesnym zdeprecjonowaniu innych sposobów dokumentowania objawów tego schorzenia oraz przez niewzięcie pod uwagę wszystkich okołiczności stanu faktycznego będącego podstawą wydanej decyzji;

4. naruszenie art. 236 kp polegające na nieuwzględnieniu domniemania prawnego istnienia związku przyczynowego między pracą mogącą wywołać konkretną chorobę, a jej stwierdzeniem u pracownika.

W konsekwncji wniesiono o zmianę decyzji poprzez orzeczenie o stwierdzeniu choroby zawodowej tj. przewlekłej choroby obwodowego układu nerwowego wywołanej sposobem wykonywania pracy w postaci zespołu cieśni w obrębie nadgarstka.

Zaskarżoną decyzją ŚlPWIS nie uznał zasadności odwołania, podzielając stanowisko I instancji. Organ II instancji wskazał, iż biorąc pod uwagę definicję choroby zawodowej, określonej w art. 235¹ Kodeksu pracy wskazał, że Strona była zatrudniona w latach: 1980-1993 w ,,A’’ (zakład zakończył działalność) na stanowisku starszego referenta technicznego, 1994-1995 w ,,B’’ (zakład nie istnieje) na stanowisku pracownika administracyjno-biurowego oraz 1995- 2020 w ,,A’’ Sp. z o. o. w upadłości likwidacyjnej na stanowiskaeh: windykator, windykator-księgowa, specjalista ds. rozliczeń budżetowych, specjalista ds. księgowości.

Jak ustalono G. P. przez cały okres zatrudnienia wykonywała różne prace biurowe, czynności miały zróżnicowany, zmienny w czasie charakter. Strona była badana w Poradni Chorób Zawodowych w S. Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w K., gdzie lekarze nie stwierdzili podstaw do rozpoznania u ww. przewlekłej choroby obwodowego układu nerwowego wywołanej sposobem wykonywania pracy pod postacią zespołu cieśni w obrębie nadgarstka. W wykonanym w marcu 2019 r. badaniu ENeG opisywano m.in. "utrudnione przewodzenie w dystalnym odcinku nerwu pośrodkowego prawego spełniające kryteria elektromiograficzne zespołu cieśni nadgarstka o niewielkim nasileniu zmian oraz nieprawidłowości fali F z obu nerwów pośrodkowych sugerujące współistnienie uszkodzenia na wysokości korzeni nerwowych P>L". Wskazano, iż strona jest leczona z powodu cukrzycy od ponad 10 lat oraz nadciśnienia tętniczego i arytmii serca, ma zdiagnozowane wole nietoksyczne tarczycy. W aktualnie wykonanych badaniach laboratoryjnych nie wykazano odchyleń od normy. Wykonane w dn. 18.06.2019 r. badanie ENeG, wykazało miernego stopnia wydłużenie latencji końcowej w lewym nerwie pośrodkowym oraz znaczny rozrzut czasowy fali F przy stymulacji prawego nerwu pośrodkowego, co przemawia za uszkodzeniem na poziomie korzeni szyjnych. W badaniu ENeG nie potwierdzono zatem neurograficznych cech zespołu cieśni nadgarstka. Konsultujący neurolog również nie stwierdził klinicznych objawów tej neuropatii.

W oparciu o dane z wywiadu chorobowego, przedmiotowe badanie, konsultację neurologiczną, analizę udostępnionej dokumentacji medycznej, informacje o narażeniu zawodowym (brak konieczności wykonywania w trakcie pracy wielokrotnie powtarzanych w krótkich odstępach czasu czyimości obciążających stawy nadgarstkowe o charakterze monotypii) oraz wyniki badań dodatkowych orzecznicy nie stwierdzili u strony ww. zespołu cieśni nadgarstka pochodzenia zawodowego.

Podniesiono, iż strona była badana także w Instytucie Medycyny Pracy w L. gdzie, lekarze orzecznicy również nie znalezki podstaw do rozpoznania choroby zawodowej - przewlekłej choroby obwodowego układu nerwowego wywołanej sposobem wykonywania pracy: zespół cieśni w obrębie nadgarstka. W wywiadzie ww. zgłaszała występujące od ok. 3 lat bóle kciuka prawego, bolesne drętwienie palców I-II prawej ręki, promieniujące do barku, głównie w nocy (wybudzają ze snu) i w trakcie wykonywania czynności stereotypowych oraz zaburzenia chwytności tej ręki. W wykonanym w trakcie hospitalizacji badaniu przewodnictwa nerwowego stwierdzono cechy dyskretnego demielinizacyjnego uszkodzenia włókien czuciowych nerwu pośrodkowego prawego (na podstawie metody badania porównawczego włókien czuciowych nerwu pośrodkowego i nerwu łokciowego po stronie prawej przy stymulacji antydromowej D4M-D4U), bez elektrofizjologicznych cech uszkodzenia włókien ruchowych nerwu pośrodkowego prawego oraz cechy możliwego współistnienia uszkodzenia korzeniowego C6-Thl. Na podstawie konsultacji neurologicznej rozpoznano: zespół cieśni nadgarstka w stopniu minimalnym wg klasyfikacji Padua po stronie prawej i chorobę zwyrodnieniową stawów obwodowych i kręgosłupa. Na podstawie aktualnie wykonanych badań laboratoryjnych stwierdzono podwyższony poziom hemoglobiny glikowanej oraz nieznaczne zaburzenia gospodarki lipidowej. Wartości poziomu kwasu moczowego, hormonu tyreotropowego (TSH), czynnika reumatoidalnego (RF), białka C-reaktywnego, kreatyniny, eGFR, enzymów ALT, ASP i GGT były prawidłowe.Analiza czynności zawodowych w oparciu o zgromadzoną dokumentację uszczegółowiającą sposób wykonywania pracy w zakresie ruchów kończyn górnych wykazała, że w okresie narastania dolegliwości ze strony kończyn górnych strona nie wykonywała czynności o charakterze monotypii, tj. rutynowych, powtarzających się, szybkich i niezmiennych ruchów pod postacią ruchów rąk, zwłaszcza połączonych z dużym naciskiem i w długich przedziałach czasowych, w przymusowym tempie pracy, stwarzających warunki, w których mogłoby dochodzić do zwiększenia ciśnienia w kanale nadgarstka i długotrwałego ucisku na pień nerwu pośrodkowego i w konsekwencji wystąpienia zespołu cieśni w obrębie nadgarstka. Czynności wykonywane przez ww. miały zróżnicowany, zmienny w czasie charakter, dostosowany pod względem tempa do możliwości pracownika.

Zaznaczono, iż od 08 pażdziernika 2015r. strona pracuje w wymiarze 1/3 etatu. W związku z powyższym w ocenie lekarzy orzeczników nie ma podstaw do stwierdzenia zawodowej etiologii rozpatrywanego u badanej schorzenia. Lekarze IMP w L. podkreślili, że zespół cieśni w obrębie nadgarstka jest najczęściej występującą mononeuropatią w populacji ogólnej, częściej występuje u kobiet. Istotnymi pozazawodowymi czynnikami ryzyka rozwoju choroby są ponadto m.in.: zaburzenia gospodarki lipidowej, węglowodanowej, wysokie wartości wskaźnika masy ciała BMl, które wykazano u badanej w procesie diagnostyczno-orzeczniczym.

W konsekwencji dokonanych ustaleń na podstawie analizy całości zgromadzonej dokumentacji medycznej oraz dotyczącej narażenia zawodowego orzecznicy nie znaleźli podstaw do rozpoznania u strony choroby zawodowej - zespołu cieśni w obrębie nadgarstka (poz. 20.1 wykazu chorób zawodowych. Rozporządzenie Rady Ministrów z dn. 30.06.2009r. w sprawie chorób zawodowych Dz.U. z 2013 r., poz. 1367).

W zakresie zarzutów odwołania organ II instancji wyjaśnił, iż postępowanie w sprawie stwierdzenia choroby zawodowej jest szczególnym postępowaniem administracyjnym, zaś regulacje procesowe są zawarte w rozporządzeniu w sprawie chorób zawodowych. Właściwym do orzekania w zakresie chorób zawodowych jest lekarz spełniający wymagania kwalifikacyjne określone w przepisach wydanych na podstawie przepisów ustawy o służbie medycyny pracy, zatrudniony w jednostce orzeczniczej (§ 5 ust. 1). Wyłącznie jednostki orzecznicze którymi są poradnie chorób zawodowych wojewódzkich ośrodków medycyny pracy oraz Instytut Medycyny Pracy w L. (kierując się ściśle określonymi kryteriami diagnostyczno- orzeczniczymi), po przebadaniu pacjenta i zapoznaniu się z oceną narażenia zawodowego, przeprowadzoną przez organy inspekcji sanitarnej mogą wydać orzeczenie lekarskie o rozpoznaniu lub braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej.

Podkreślono, iż organ inspekcji sanitarnej nie ma prawa do samodzielnej oceny dokumentacji lekarskiej, prowadzącej do odmiennego rozpoznania schorzenia. Związanie to wynika z tego, że orzeczenie lekarskie stanowi jedyny wiarygodny środek dowodowy służący stwierdzeniu choroby zawodowej, jeśli nie budzi wątpliwości w świetle pozostałych dowodów. Organy administracji są związane ustaleniami orzeczeń diagnostycznych i nie dysponując przeciwdowodami, które mogłyby orzeczenia te podważyć, nie mają w tym zakresie podstaw do przyjęcia, iż rzeczywisty stan zdrowia chorego kształtuje się odmiennie od wyników badań stanowiących podstawę orzeczeń lekarskich.

Organ II instancji zanzaczył, iż w sprawie specjaliści WOMP PChZ w S. jak i IMP w L. nie rozpoznali u strony choroby zawodowej - przewlekłej choroby obwodowego układu nerwowego wywołanej sposobem wykonywania pracy pod postacią przewlekłego zespołu cieśni w obrębie nadgarstka a wydane orzeczenia są merytorycznie zgodne, logicznie uzasadnione i pozwalające na wydanie rozstrzygnięcia.

Dodatkowo wyjaśnił, że warunkiem wystąpienia zespołu cieśni nadgarstka jako skutku narażenia zawodowego jest przeciążenie struktur znajdujących się w kanale nadgarstka w stopniu prowadzącym do wystąpienia stanu zapalnego, co w konsekwencji prowadzi do ucisku na nerw pośrodkowy. Sytuacja taka ma miejsce wówczas, gdy w trakcie całej zmiany roboczej lub przez znaczną jej część wykonywane są szybkie, wysokopowtarzalne ruchy, obejmujące najczęściej ruch maksymalnego zgięcia grzbietowego i dłoniowego w stawie nadgarstkowym (łub nawracania i odwracania dłoni). Szybkość wykonywanych ruchów w stawach w przeliczeniu na jednostkę czasu jest zasadniczy. W ocenie organu II instancji nie można traktować czynności wykonywanych podczas pracy na stanowiskach biurowo-administracyjnych jako przyczyny sprawczej wystąpienia zespołu cieśni nadgarstka, nadto zgodnie z aktualną wiedzą medyczną praca z użyciem klawiatury i myszki komputerowej nie jest uznanym czynnikiem ryzyka rozwoju zespołu cieśni nadgarstka.

Zaznaczył także organ, iż żaden z przepisów prawa nie nakłada na organy orzekające w sprawie chorób zawodowych wykazania, co konkretnie było przyczyną danego schorzenia istotnym jest jedynie czy dane schorzenie aktualnie istnieje oraz czy powstało w związku z warunkami pracy, tymczasem orzekający lekarze zgodnie z wiedzą wykluczyli zawodową etiologię rozpoznanego schorzenia, kierując się ściśle określonymi kryteriami, posiadając wiedzę na temat całego przebiegu zatrudnienia, zakresu obowiązków, sposobu wykonywania pracy, stopnia obciążenia obwodowego układu nerwowego i zasad ergonomii.

W skardze do WSA w Gliwicach skarżący zarzucił organowi II instancji naruszenie:

I. przepisów postępowania, tj.:

1) art. 7 i 77 § 1 KPA polegające na: niedopełnieniu obowiązku zgromadzenia pełnego materiału dowodowego i jego rozpatrzenia, pozwalającego na obiektywną ocenę stanu zdrowia Skarżącej oraz przyczyn wystąpienia ewentualnych schorzeń, a tym samym nie wyjaśnienie wszystkich istotnych okoliczności sprawy, wyrażające się zaniechaniem wystąpienia uzupełnienie orzeczenia lekarskiego lub o sporządzenie dodatkowego orzeczenia lekarskiego; - braku wykazania innej, niż zawodowa etiologii (przyczyny) choroby zdiagnozowanej u Skarżącej tj. zespołu cieśni nadgarstka.

2) art. 80 KPA poprzez przekroczenie granic swobodnej oceny dowodów, wyrażające się w całkowicie dowolnym stwierdzeniu, że "nie można (...) traktować czynności wykonywanych podczas pracy na stanowiskach biurowo-administracyjnych jako przyczyny sprawczej wystąpienia zespołu cieśni nadgarstka" Stwierdzenia organu nie wynikają z orzeczeń lekarskich znajdujących się w aktach sprawy. Są one całkowicie bezpodstawne i nie uzasadnione w żaden sposób.

II. przepisów prawa materialnego, tj.:

- naruszenie art. 236 KP polegające na nieuwzględnieniu domniemania prawnego istnienia związku przyczynowego między pracą mogącą wywołać konkretną chorobę, a jej stwierdzeniem u pracownika, przy jednoczesnym braku wykazania innej niż zawodowa etiologii choroby.

- § 8 ust. 2 Rozporządzenia rady ministrów w sprawie chorób zawodowych z dnia 30 czerwca 2009 r. (tj. z dnia 4 września 2013 r., Dz.U. z 2013 r. poz. 1367) poprzez brak zwrócenia się o uzupełnienie orzeczenia lekarskiego lub o wydanie dodatkowego orzeczenia lekarskiego, a także poprzez niepodjęcie innych niezbędnych czyrmości do uzupełnienia materiału dowodowego.

W konsewkencji wniesiono: o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Z.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasową argumentację.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:

Skarga nie jest zasadna.

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2021 r. poz. 137), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Natomiast według art. 3 § 1 i § 2 pkt 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 z późn. zm., dalej: p.p.s.a.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Kontrola działalności administracji publicznej obejmuje, między innymi orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne. Tylko zatem stwierdzenie, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, z naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub z innym naruszeniem przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy, może skutkować uchyleniem przez Sąd zaskarżonego aktu (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a, b, c ustawy).

Natomiast przeprowadzone w określonych na wstępie ramach badanie zgodności z prawem zaskarżonej decyzji wykazało, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem organ nie naruszył przepisów prawa.

Zgodnie z definicją sformułowaną w art. 235¹ ustawy z 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy (Dz. U. z 2020 r., poz. 1320 z późn. zm.) zwanej dalej k.p., za chorobę zawodową uważa się chorobę, wymienioną w wykazie chorób zawodowych, jeżeli w wyniku oceny warunków pracy można stwierdzić bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem, że została ona spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy albo w związku ze sposobem wykonywania pracy, zwanych "narażeniem zawodowym". Przepis art. 235 ² k.p. stanowi natomiast, że rozpoznanie choroby zawodowej u pracownika lub byłego pracownika może nastąpić w okresie jego zatrudnienia w narażeniu zawodowym albo po zakończeniu pracy w takim narażeniu, pod warunkiem wystąpienia udokumentowanych objawów chorobowych w okresie ustalonym w wykazie chorób zawodowych.

Na podstawie upoważnienia zawartego w art. 237 § 1 pkt 3 – 6 i § 1¹ k.p. Rada Ministrów wydała rozporządzenie z 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych (Dz. U. z 2013 r., poz. 1367), określające wykaz chorób zawodowych, a także okresy, w których wystąpienie udokumentowanych objawów chorobowych upoważnia do rozpoznania choroby zawodowej pomimo wcześniejszego zakończenia pracy w narażeniu zawodowym, sposób i tryb postępowania dotyczący zgłaszania podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych oraz podmioty właściwe w sprawie rozpoznawania chorób zawodowych.

W przedmiotowym przypadku postepowanie prowadzone było w kierunku choroby zawodowej wymienionej w poz. 20.1 wykazu stanowiącego załącznik do rozporządzenia. Zatem okres, w którym wystąpienie udokumentowanych objawów chorobowych upoważnia do rozpoznania choroby zawodowej pomimo wcześniejszego zakończenia pracy w narażeniu zawodowym wynosi 1 rok.

W świetle powyższych regulacji podkreślić należy, że organ inspekcji sanitarnej może wydać decyzję o stwierdzeniu choroby zawodowej tylko wówczas, gdy:1 wystąpiła taka jednostka chorobowa, która została zamieszczona w powyższym wykazie jako choroba zawodowa, 2 choroba ta bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem została spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w miejscu pracy lub w związku ze sposobem wykonywania pracy, 3 ustalono, że udokumentowane objawy chorobowe wystąpiły w czasie określonym dla danego schorzenia w rozporządzeniu.

Brak którejkolwiek z wymienionych przesłanek wyklucza możliwość stwierdzenia choroby zawodowej. Nie można jej zatem stwierdzić zarówno wtedy, gdy choroba, na którą cierpi pracownik lub były pracownik nie została wskazana w wykazie, wówczas, gdy nie została spowodowana działaniem narażenia zawodowego, jak i wówczas, gdy udokumentowane objawy tej choroby wystąpiły po upływie okresu ustalonego w rozporządzaniu.

W przedmiotowej sprawie przedmiotem sporu jest okoliczność wskazana w punkcie 1 tj. czy choroba, na którą niewątpliwie cierpi strona stanowi chorobę zawodową. W sytuacji bowiem, gdy istniejące schorzenie nie należy do chorób zawodowych, bezprzedmiotowa jest analiza, jakimi czynnikami została spowodowana, bo i tak nie można jej uznać za chorobę zawodową.

W pkt 20 załącznika do rozporządzenia jako choroba zawodowa zostały wskazane przewlekłe choroby obwodowego układu nerwowego wywołane sposobem wykonywania pracy: w tym zespół cieśni w obrębie nadgarstka (pkt 1) .

Oznacza to, że tylko takie rozpoznanie wskazywałoby, że skarżąca cierpi na chorobę zawodową.

Natomiast z orzeczenia lekarskiego nr [...] o braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej sporządzonego 02 grudnia 2019r. przez lekarzy orzeczników WOMP PChZ w S. wynika, że " w oparciu o dane z wywiadu chorobowego, badanie przedmiotowe, konsultację neurologiczną, analizę udostępnionej dokumentacji medycznej, informacje o narażeniu zawodowym (brak konieczności wykonywania w trakcie pracy wielokrotnie powtarzanych w krótkich odstępach czasu czynności obciążających stawy nadgarstkowe o charakterze monotypii) oraz wyniki badań dodatkowych (w tym wynik badania ENeG nie potwierdzające rozpoznania zespołu cieśni nadgarstka) orzecznicy nie stwierdzili u ww. zespołu cieśni nadgarstka pochodzenia zawodowego.

Orzeczenie jednostki orzeczniczej II stopnia, tj. Instytutu Medycyny Pracy im. prof. dra med. [...] nr [...] z 26 marca 2021r. również stwierdza brak podstaw do rozpoznania choroby zawodowej. Stwierdzono bowiem w nim, iż w wykonanym w trakcie hospitalizacji badaniu przewodnictwa nerwowego stwierdzono cechy dyskretnego demielinizacyjnego uszkodzenia włókien czuciowych nerwu pośrodkowego prawego bez elektrofizjologicznych cech uszkodzenia włókien ruchowych nerwu pośrodkowego prawego oraz cechy możliwego współistnienia uszkodzenia korzeniowego C6-Thl. We wskazanym orzeczeniu jednak zauważono, iż na podstawie konsultacji neurologicznej rozpoznano: zespół cieśni nadgarstka w stopniu minimalnym wg klasyfikacji Padua po stronie prawej i chorobę zwyrodnieniową stawów obwodowych i kręgosłupa. Na podstawie aktualnie wykonanych badań laboratoryjnych stwierdzono podwyższony poziom hemoglobiny glikowanej oraz nieznaczne zaburzenia gospodarki lipidowej. Wartości poziomu kwasu moczowego, hormonu tyreotropowego (TSH), czynnika reumatoidalnego (RF), białka C-reaktywnego, kreatyniny, eGFR, enzymów ALT, ASP i GGT były prawidłowe. Analiza czynności zawodowych w oparciu o zgromadzoną dokumentację uszczegółowiającą sposób wykonywania pracy w zakresie ruchów kończyn górnych wykazała, że w okresie narastania dolegliwości ze strony kończyn górnych strona nie wykonywała czynności o charakterze monotypii, tj. rutynowych, powtarzających się, szybkich i niezmiennych ruchów pod postacią ruchów rąk, zwłaszcza połączonych z dużym naciskiem i w długich przedziałach czasowych, w przymusowym tempie pracy, stwarzających warunki, w których mogłoby dochodzić do zwiększenia ciśnienia w kanale nadgarstka i długotrwałego ucisku na pień nerwu pośrodkowego i w konsekwencji wystąpienia zespołu cieśni w obrębie nadgarstka. Czynności wykonywane przez ww. miały zróżnicowany, zmienny w czasie charakter, dostosowany pod względem tempa do możliwości pracownika. Zaznaczono, iż od 08 pazdziernika strona pracuje w wymiarze 1/3 etatu. W podsumowaniu orzeczenia stwierdzono brak podstaw do stwierdzenia zawodowej etiologii schorzenia u badanej.

Z powyższego wynika, że jednostki orzecznicze obu stopni są w swych orzeczeniach zgodne są we wnioskach co do tego, że brak jest podstaw do rozpoznania choroby zawodowej u skarżącej wymienionej w poz. 20.1 załącznika do rozporządzenia wywowłanej sposobem wykonywanej pracy. Jakkolwiek jednostka orzecznicza I instancji wykluczyła całkowicie podstawy do rozpoznania u strony przewlekłej choroby obwodowego układu nerowewgo wywołanego sposobem wykonywania pracy pod postacią zespołu cieśni nagarstka, zaś II stopnia stwierdziła w swym orzeczeniu istnienie choroby cieśni nadgarska w stopniu minimalnym wg klasyfikacji Padua po stronie prawej. Jednak jednostki orzecznicze obu stopni doszły do podobnych wniosków w sprawie stwierdzajac iż na podstawie analizy dokumentacji medycznej i dokumentacji dotyczącego narażenia zawodowego brak jest podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej. Taka zbieżność w ocenie stanu zdrowia skarżącej dwóch różnych placówek wskazuje na zasadność takiej oceny. Zdaniem Sądu z dowodów zebranych w aktach sprawy niezbicie i jasno wynika, że nie zostały spełnione warunki konieczne do stwierdzenia choroby zawodowej, gdyż u pracownika nawet przy zaistnieniu w stopniu minimalnym choroby cieśni nadgarska wg skali Padua nie został spełniony warunek dotyczący tego iż choroba bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem została spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w miejscu pracy lub w związku ze sposobem wykonywania pracy.W konsekwencji wniosek o braku podstaw do jej stwierdzenia jest słuszny.

Podkreślenia wymaga, iż stosownie do § 5 ust. 1 rozporządzenia, właściwym do orzekania w zakresie chorób zawodowych jest lekarz spełniający wymagania kwalifikacyjne określone w przepisach wydanych na podstawie art. 9 ust. 3 ustawy z dnia 27 czerwca 1997 r. o służbie medycyny pracy (Dz. U. z 2004 r. Nr 125, poz. 1317, z późn. zm.) zatrudniony w jednej z jednostek orzeczniczych, o których mowa w ust. 2 i 3. Stosownie zaś do § 6 ust. 1 lekarz, o którym mowa w § 5 ust. 1, wydaje orzeczenie o rozpoznaniu choroby zawodowej albo o braku podstaw do jej rozpoznania, zwane dalej "orzeczeniem lekarskim", na podstawie wyników przeprowadzonych badań lekarskich i pomocniczych, dokumentacji medycznej pracownika lub byłego pracownika, dokumentacji przebiegu zatrudnienia oraz oceny narażenia zawodowego. Wreszcie po myśli § 8 ust. 1 rozporządzenia, decyzję o stwierdzeniu choroby zawodowej albo decyzję o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej wydaje się na podstawie materiału dowodowego, a w szczególności danych zawartych w orzeczeniu lekarskim oraz formularzu oceny narażenia zawodowego pracownika lub byłego pracownika.

Z powyższego wynika, że orzecznictwo w zakresie chorób zawodowych należy do lekarzy spełniających określone wymagania kwalifikacyjne, a jednocześnie zatrudnionych w wyspecjalizowanych jednostkach z zakresu medycyny pracy. Tylko orzeczenie lekarskie spełniające ww. warunki jest miarodajne dla ustalenia istnienia bądź braku choroby zawodowej i to w szczególności to orzeczenie stanowi podstawę wydania decyzji o stwierdzeniu albo odmowie stwierdzenia choroby zawodowej.

Oznacza to także, że kwestia rozpoznania choroby zawodowej nie należy do kompetencji właściwego organu inspekcji sanitarnej, a orzeczenie lekarskie wydane w tym przedmiocie opiera się na wiadomościach specjalnych lekarza spełniającego określone wymagania kwalifikacyjne i stanowi wiążący dokument urzędowy, co do rozpoznania określonej choroby. Brak jest bowiem podstaw prawnych do oceny przez organy inspekcji sanitarnej dokumentacji medycznej pracownika i prowadzenia postępowania wyjaśniającego w zakresie rozpoznania i przyczyn choroby zawodowej. Brak jest także ku temu podstaw faktycznych, skoro organy inspekcji sanitarnej nie posiadają wiedzy koniecznej dla oceny stanu zdrowia pracownika lub byłego pracownika. Analiza dokumentacji medycznej pracownika należy do kompetencji lekarzy orzeczników, a nie organów inspekcji sanitarnej albo lekarzy zatrudnionych poza systemem jednostek orzeczniczych, gdyż to lekarzom orzecznikom, jako specjalistom medycyny pracy, znana jest specyfika czynności zawodowych mogących mieć wpływ na rozwój schorzeń ujętych w wykazie chorób zawodowych. To oni posiadają doświadczenie i wiedzę do oceny wpływu sposobu wykonywanej pracy i warunków istniejących w środowisku pracy na powstanie choroby. Organy inspekcji sanitarnej nie mogą wydać decyzji wbrew lub niezgodnie z orzeczeniem lekarskim, jeżeli zostało ono wydane z zachowaniem norm określonych w rozporządzeniu w sprawie chorób zawodowych. Również rozpoznania postawione przez lekarzy działających poza systemem jednostek orzeczniczych nie mogą podważać rozpoznań postawionych przez lekarzy w tych jednostkach zatrudnionych i spełniających szczególne wymagania kwalifikacyjne w zakresie orzecznictwa. Nie mogą również zakwestionować rozpoznania lub nierozpoznania choroby zawodowej przez jednostki orzecznicze, tj. bez uzyskania weryfikujących orzeczeń innych uprawnionych jednostek. Niedopuszczalne jest, aby organ przeciwstawiał własną wiedzę albo rozpoznania postawione poza systemem orzecznictwa w zakresie chorób zawodowych wiadomościom specjalnym posiadanym przez lekarzy orzeczników, uzewnętrznionym w treści ich orzeczeń. Stąd w orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, że orzeczenie lekarskie wydane w ramach orzekania o chorobach zawodowych ma walor opinii biegłego, o której mowa w art. 84 § 1 k.p.a,, zatem organ – jak w przypadku każdej opinii biegłego – nie ma możliwości polemiki z poczynionymi w niej ustaleniami i może ją weryfikować tylko pod kątem formalnej poprawności, kompletności czy jednoznaczności wydanego orzeczenia. Jeśli orzeczenie lekarskie jest prawidłowe pod względem formalnym, zawiera wyczerpujące, logiczne i prawidłowe uzasadnienie, to organ nie może samodzielnie go podważać i przyjmować, że stan zdrowia strony kształtuje się odmiennie od wyników badań i ustaleń stanowiących podstawę orzeczenia lekarskiego. Orzeczenie lekarskie stanowi jedyny wiarygodny środek dowodowy służący stwierdzeniu choroby zawodowej, jeśli nie budzi wątpliwości w świetle pozostałych dowodów. Natomiast stosownie do § 8 ust. 2 rozporządzenia, jeżeli właściwy państwowy inspektor sanitarny przed wydaniem decyzji uzna, że materiał dowodowy, o którym mowa w ust. 1, jest niewystarczający do wydania decyzji, może żądać od lekarza, który wydał orzeczenie lekarskie, dodatkowego uzasadnienia tego orzeczenia, wystąpić do jednostki orzeczniczej II stopnia o dodatkową konsultację lub podjąć inne czynności niezbędne do uzupełnienia tego materiału, nie jest jednak uprawniony do samodzielnego podważania ustaleń zawartych w orzeczeniu.

Materiał dowodowy zebrany w sprawie był uzupełniany albowiem jednostka orzecznicza II stopnia wydała po ponownym badaniu orzeczenie lekarskie, gdzie podobnie jak jednostka I stopnia stwierdziła brak podstaw do rozpoznania choroby zawodowej u strony z poz. 20.1 załacznika do rozporządzenia. W konsekwencji nietrafne są zazruty skargi o naruszeniu przepisów kodeksu postępowania z art. 7, art.77 , art. 80. Materiał dowodowy został w sprawie wyczerpująco zebrany i poddany ocenie przy zachowaniu zasady swobodnej oceny dowodów, bez jej przekroczenia.

W sprawie nie doszło do naruszenia art. 236 k.p. polegającego na nieuwzględnieniu domniemania prawnego istnienia związku przyczynowego między pracą mogącą wywołać konkretną chorobę, a jej stwierdzeniem u pracownika, albowiem w opinii orzeczniczej II stopnia lekarze orzecznicy jednoznacznie wskazali na możliwość pozazawodowej etiologii choroby akcentując wymiar zatrudnienia strony -1/3 etatu jak i to iż zespół cieśni w obrębie nadgarstka jest najczęściej występującą mononeuropatią w populacji ogólnej, częściej występującą u kobiet, gdzie istotnymi pozazawodowymi czynnikami ryzyka rozwoju choroby są ponadto m.in.: zaburzenia gospodarki lipidowej, węglowodanowej, wysokie wartości wskaźnika masy ciała BMl, które wykazano u badanej w procesie diagnostyczno-orzeczniczym.

Z uwagi na powyższe, na podstawie art. 151 p.p.s.a., Sąd orzekł jak w sentencji.