Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt IV SA/Wa 83/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2014-03-13 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6135 Odpady
Hasła tematyczne: Ochrona środowiska
Skarżony organ: Minister Środowiska
Treść wyniku: Uchylono zaskarżone postanowienie
Powołane przepisy: article: art. 185 ust. 1, art. 199
journal: Dz.U. 2013 poz 1232
law: Ustawa z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Marta Laskowska-Pietrzak, Sędziowie sędzia WSA Katarzyna Golat, sędzia WSA Anna Szymańska (spr.), Protokolant ref. staż. Paweł Smulski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 marca 2014 r. sprawy ze skargi T. R. i A. B. wspólników spółki cywilnej P. s.c. na postanowienie Ministra Środowiska z dnia [...] listopada 2013 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego 1. uchyla zaskarżone postanowienie; 2. stwierdza, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku; 3. zasądza od Ministra Środowiska na rzecz skarżących T. R. i A. B. wspólników spółki cywilnej P. s.c. kwotę 357 (trzysta pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] listopada 2013r. [...] Minister Środowiska, po rozpatrzeniu zażalenia T.R. na postanowienie Ministra Środowiska z dnia [...] września 2013r. - umorzył postępowanie zażaleniowe.

Orzeczenie zostało wydane w następującym stanie faktycznym.

Decyzją nr [...] z dnia [...] kwietnia 2013r. Marszałek Województwa [...] stwierdził z urzędu wygaśnięcie decyzji Wojewody [...] z dnia [...] lutego 2007r. zmienionej decyzją nr [...] Marszałka Województwa [...] z dnia [...] stycznia 2009r. udzielającej Spółce E. Sp. z o.o. pozwolenia zintegrowanego na prowadzenie instalacji do unieszkodliwiania odpadów niebezpiecznych – oczyszczalni chemicznej o przepustowości 5125 m³/dobę, zlokalizowanej na działce nr [...] przy ul. G. w W. . Odwołanie od tej decyzji wniosła E. Sp. z o.o.. Prowadząc postępowanie odwoławcze organ II instancji wydał w dniu [...] września 2013r. postanowienie o zawieszeniu postępowania w sprawie rozpatrzenia tego odwołania. Jako podstawę prawną wskazano art. 97 § 1 pkt 4 K.p.a. W uzasadnieniu postanowienia o zawieszeniu wskazano, że istnieje zależność pomiędzy niniejszym postępowaniem, a postępowaniem sądowym przed Sądem Okręgowym w Warszawie XVI Wydział Gospodarczy [...] przed którym toczy się postępowanie o stwierdzenie nieważności umowy sprzedaży w zakresie zbycia m. in. instalacji oczyszczalni ścieków, ewentualnie o stwierdzenie jej bezskuteczności wobec E. Sp. z o.o.

Wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej powyższym postanowieniem Ministra Środowiska z dnia [...] września 2013r. został złożony przez T.R. wspólnika spółki cywilnej pod nazwą P. s.c. Organ rozpatrując ten wniosek wydał zaskarżone obecnie do sądu administracyjnego postanowienie z dnia [...] listopada 2013r. o umorzeniu postępowania zażaleniowego.

Organ stwierdził, że krąg stron w niniejszym postępowaniu określa art. 185 ust. 1 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001r. Prawo ochrony środowiska (Dz. U. nr 62, poz. 627 ze zm.) – zwanej P.o.ś. Przepis ten znajduje zastosowanie także w wypadku postępowania o wydanie pozwolenia zintegrowanego, jak również w razie wznowienia takiego postępowania, postępowania nieważnościowego oraz prowadzonego w oparciu art. 154 K.p.a.,. art. 155 K.p.a. itp. Jest to przepis szczególny w stosunku do art. 28 K.p.a. i oznacza, że stroną w sprawie wygaśnięcia decyzji Wojewody [...] z dnia [...] lutego 2007r. zmienionej decyzją nr [...] Marszałka Województwa [...] z dnia [...] stycznia 2009r. udzielającej Spółce E. Sp. z o.o. pozwolenia zintegrowanego - jest jedynie ta spółka.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na postanowienie Ministra Środowiska z dnia [...] listopada 2013r. pełnomocnik T.R. wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienie o umorzeniu postępowania z wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy i zasądzenie zwrotu kosztów postępowania sądowego. Zarzucono naruszenie art. 185 ustawy Prawo ochrony środowiska poprzez jego zastosowanie i uznanie, że do postępowania o stwierdzenie wygaśnięcia pozwolenia zintegrowanego stosuje się przepis, który dotyczy jedynie postępowania o wydanie tego pozwolenia. Dalej art. 28 K.p.a. poprzez jego błędne niezastosowanie i w efekcie ustalenie, że skarżący nie ma statusu strony postępowania bowiem do postępowania o stwierdzenie wygaśnięcia pozwolenia zintegrowanego nie stosuje się art. 28 K.p.a., a przepis art. 185 prawa ochrony środowiska. Na zakończenie zarzucono naruszenie art. 97 § 1 pkt 4 K.p.a. poprzez jego błędne zastosowanie i błędne uznanie, że zachodzą przesłanki do zawieszenia postępowania w sprawie stwierdzenia wygaśnięcia pozwolenia zintegrowanego ze względu na toczące się postępowanie przed sądem powszechnym.

W uzasadnieniu skargi podkreślono, że organ niewłaściwie określił krąg stron ograniczając go jedynie do Spółki E.. Zdaniem skarżącego organ niewłaściwie przywołał art. 185 prawa ochrony środowiska. Powołany ponadto przez organ wyrok NSA dotyczy postępowań nadzwyczajnych wobec decyzji o wydanie pozwolenia zintegrowanego, nie dotyczy natomiast autonomicznego postępowania uregulowanego w ustawie o wygaszeniu pozwolenia. Również nie znajduje zastosowania art. 192 poś, bowiem dotyczy on zmiany warunków pozwolenia, nie zaś jego wygaszenia, czy też cofnięcia. Także z systematyki ustawy poś wynika, że wydawanie pozwoleń jest normowane w rozdziale 2 Działu IV, natomiast wygaśnięcie pozwolenia w rozdziale 3 Działu IV.

Skarżący wywodzi swój interes prawny z tego, że do czasu wygaszenia przedmiotowego pozwolenia wydanego na rzecz E. Sp. z o.o. nie będzie mógł uzyskać własnego pozwolenia zintegrowanego. Wywodzi, że dopóki E. \posiada formalnie pozwolenia, skarżący nie uzyska nowego pozwolenia. E. od trzech lat nie posiada tytułu prawnego do instalacji, a tytuł ten ma skarżący, który jest także fizycznym posiadaczem tej instalacji.

Na zakończenie skarga przedstawia argumentację co do błędnego zawieszenia postępowania odwoławczego od decyzji Marszałka Województwa [...] z dnia [...] kwietnia 2013r., którą stwierdzono wygaśnięcie decyzji o udzieleniu Spółce E. Sp. z o.o. pozwolenia zintegrowanego na prowadzenie instalacji do unieszkodliwiania odpadów niebezpiecznych – oczyszczalni chemicznej.

W odpowiedzi na skargę organ orzekający wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie rozpoznając sprawę zważył, co następuje:

Skarga podlega uwzględnieniu bowiem zaskarżone postanowienie narusza przepisy postępowania w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Przy czym zarzuty i argumenty skargi odnoszące się do pierwszego postanowienia Ministra Środowiska w przedmiocie zawieszenia postępowania w sprawie rozpatrzenia odwołania E. Sp. z o.o. od decyzji Marszałka Województwa [...] z dnia [...] kwietnia 2013r. nie mogły zostać rozpatrzone, bowiem przedmiotem zaskarżenia jest postanowienie procesowe w kwestii ustalenia uprawnionego podmiotu do złożenia środka zaskarżenia w sprawie dotyczącej zawieszenia postępowania w sprawie wygaszenia pozwolenia zintegrowanego. Prawidłowość zatem postanowienia o zawieszeniu postępowania w sprawie wygaśnięcia pozwolenia z wniosku T.R. może być badana dopiero po przesądzeniu, że ma on przymiot strony w postępowaniu głównym o wygaszenie pozwolenia zintegrowanego. Postanowienie o zawieszeniu (postanowienie z dnia [...] września 2013r.) ma bowiem charakter wpadkowy i toczy się w ramach postępowania głównego jakim jest wygaszenie pozwolenia zintegrowanego. Dopóki zatem ta kwestia tj. przymiot strony skarżącego nie zostanie wyjaśniona, nie ma on skutecznych uprawnień do kwestionowania postanowienia o zawieszeniu.

Organ w powołaniu na przepisy poś oraz orzecznictwo sądowe przyjął, że art. 185 ust. 1 poś stanowi przepis szczególny w stosunku do art. 28 K.p.a. Stanowisko takie co do zasady należy uznać za w pełni prawidłowe, zastosowanie jednak tego poglądu jest możliwe niewątpliwe w przypadku wszelkich szeroko pojętych postępowań (nieważnościowe, wznowieniowe, o uchylenie w trybie szczególnym - art. 154, 155 K.p.a.) odnoszących się do wydawania pozwoleń, w tym pozwoleń zintegrowanych. Rację ma zatem skarżący, że zwraca uwagę, iż postępowanie w sprawie wygaszenia pozwolenia jest autonomicznym postępowaniem w stosunku do wydawania pozwoleń i jest uregulowane w odrębnym rozdziale.

Zatem w przepisach począwszy od art. 193 P.o.ś. należy poszukiwać ewentualnych odrębnych regulacji dotyczących stron postępowania w sprawie wygaśnięcia, cofnięcia i ograniczenia pozwolenia na wprowadzanie do środowiska substancji lub energii. W ocenie Sądu takim przepisem jest art. 199 P.o.ś., który stanowi, że postępowanie w sprawie wygaśnięcia, cofnięcia lub ograniczenia pozwolenia wszczyna się z urzędu, co w niniejszej sprawie nastąpiło, albo na wniosek prowadzącego instalację lub zainteresowanego jej nabyciem. Jeżeli konkretny przepis zawarty w rozdziale regulującym kwestie wygaszania pozwoleń wyraźnie wymienia dwa podmioty z wniosku których może być wszczęte postępowanie o wygaszenie, to oznacza, że następuje modyfikacja stron postępowania w tym odrębnym i autonomicznym postępowaniu. Skoro bowiem podmioty te mogą podejmować działania o charakterze roszczeniowym, zmierzającym do wygaszenia obowiązującego pozwolenia, to oznacza, że mogą być – o ile się ujawnią organowi - stronami takiego postępowania, gdy toczy się ono z urzędu. Jeżeli podejmowanie działań o szerszych skutkach znajduje umocowanie w konkretnym przepisie (zainicjowanie postępowania o wygaszenie pozwolenia), to tym bardziej działanie o słabszym skutku (udział w postępowaniu o wygaszenie pozwolenia i możliwość zajmowania stanowiska w sprawie) powoduje, że podmiot spełniający kryterium ustawowe może być stroną postępowania o wygaszenie pozwolenia.

Zatem rolą organu było wyjaśnienie, czy skarżący T.R. nie jest podmiotem zainteresowanym nabyciem tej instalacji do unieszkodliwiania odpadów niebezpiecznych. Okoliczność zainteresowania skarżącego tą instalacją została co prawda podniesiona dopiero na etapie skargi, nie zwalniało to jednak organu od zbadania interesu prawnego T.R. w świetle zapisu art. 199 P.o.ś. Skarżący bowiem twierdzi, że posiada zarówno tytuł prawny do tej instalacji, jak również fizycznie ją posiada. W świetle zatem twierdzeń skargi skarżący posiada nawet silniejsze prawo od tego wymaganego przez art. 199 P.o.ś., przewidującego jedynie samo zainteresowanie nabyciem instalacji.

Organ zatem ponownie przeprowadzi postępowanie wyjaśniające co do statusu skarżącego w świetle art. 199 P.o.ś. i wykładni tego przepisu wyrażonej w niniejszym wyroku. Uprawnienia skarżącego do przedmiotowej instalacji muszą zostać zbadane przez organ.

Na marginesie Sąd zwraca uwagę, że wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy został wniesiony przez T.R. jako wspólnika spółki cywilnej. Jak wynika z umowy spółki każdy z jej wspólników jest uprawniony do działania. Zatem stroną postępowania powinni być wskazani obydwaj wspólnicy, przy czym każdy z nich może reprezentować spółkę – jak wynika z załączonej do akt sądowych umowy – samodzielnie.

Z powyższych względów należało zaskarżone postanowienie uchylić jako naruszające przepisy procesowe w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy stosownie do art. 145 § 1 pkt 1c) P.p.s.a. O kosztach orzeczono na zasadzie art. 200 P.p.s.a.