Wyrok WSA w Lublinie, sygn. akt II SA/Lu 1195/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Data orzeczenia: 2017-03-16 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 3 pkt 11
journal: Dz.U. 1994 nr 89 poz 414
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Joanna Cylc-Malec, Sędziowie Sędzia WSA Jacek Czaja,, Sędzia WSA Marta Laskowska-Pietrzak (sprawozdawca), Protokolant Sekretarz sądowy Agnieszka Wojtas, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 16 marca 2017 r. sprawy ze skargi B. R. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki obiektu budowlanego oddala skargę.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] września 2016 r. nr [...] Inspektor Nadzoru Budowlanego po rozpatrzeniu odwołań T. S. oraz B. R. od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego miasta L. z dnia [...] sierpnia 2016 r. znak: [...] nakazującej inwestorowi B. R. rozbiórkę trzykondygnacyjnego budynku wybudowanego w latach 1988-1991, położonego w południowo-zachodniej części działki nr [...] przy ul. [...]/[...] w L. na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 kpa uchylił zaskarżoną decyzję w całości oraz na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 1 w związku z art. 51 ust. 7 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. ustawy Prawo budowlane (tekst jednolity Dz.U. z 2016 r., poz. 290) nakazał B. R. rozbiórkę budynku, zlokalizowanego w południowo-zachodniej części działki nr [...] przy ul. [...]/[...] w L..

W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ odwoławczy przedstawił następujący stan sprawy.

Decyzją z dnia [...] sierpnia 1988 r., znak: [...] Kierownik Wydziału Urbanistyki, Architektury i Nadzoru Budowlanego Urzędu Miejskiego w L. ustalił lokalizację, zatwierdził plan realizacyjny oraz udzielił B. R. pozwolenia na budowę zakładu cukierniczego na działce położonej przy ul. [...] (obecnie [...] w L., która w postępowaniu odwoławczym została utrzymana w mocy decyzją Dyrektora Wydziału Planowania Przestrzennego, Budownictwa, Urbanistyki Architektury Urzędu Wojewódzkiego w L. z dnia [...] stycznia 1989 r., znak: [...]

Decyzja ostateczna organu II instancji została uchylona wyrokiem NSA OZ w L. z dnia 22 stycznia 1991 r., sygn. akt SA/Lu 829/90.

Decyzją z dnia [...] marca 1991 r. Wojewoda L. uchylił ww. decyzję Kierownika Wydziału Urbanistyki, Architektury i Nadzoru Budowlanego Urzędu Miejskiego w L. z dnia [...] sierpnia 1988 r. i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji.

Minister Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa decyzją z dnia [...] października 1994 r. stwierdził nieważność ww. decyzji Wojewody L. z dnia [...] marca 1991 r.

Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia [...] listopada 1995 r., sygn. akt IV SA [...] oddalił skargę B. R. na ww. decyzję Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa.

Tak więc decyzja z dnia [...] sierpnia 1988 r. ustalająca lokalizację pawilonu, zatwierdzająca plan realizacyjny oraz udzielająca B. R. pozwolenia na budowę tej inwestycji funkcjonowała w obiegu prawnym od [...] stycznia 1989 r. do dnia [...] stycznia 1991 r., czyli przez dwa lata, w ciągu których obiekt został wybudowany.

Z uwagi na fakt zrealizowania inwestycji, sprawa pozwolenia na budowę stała się bezprzedmiotowa, wobec czego Wojewoda L. decyzją z dnia [...] maja 1996 r., znak: [...] uchylił decyzję z dnia [...] sierpnia 1988 r. w całości i umorzył postępowanie w sprawie przed organem I instancji.

Uchylenie decyzji o pozwoleniu na budowę nie oznacza, że inwestor działał nielegalnie w momencie, gdy realizował inwestycję, w oparciu o pozwolenie, które wówczas funkcjonowało w obrocie prawnym.

Organ odwoławczy uznał, że jest to prowadzenie robót budowlanych bez wymaganego pozwolenia na budowę, o jakim mowa w art. 50 ust. 1 pkt 1 prawa budowlanego, innych niż określony w jej art. 48 (uchwała składu 7 sędziów NSA z dnia 28 maja 2001 r. sygn. akt OSA 2/01 ONSA 2001/4/143).

Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego miasta L. postanowieniem z dnia [...] października 2005 r. wydanym na podstawie art. 50 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia [...] lipca 1994 r. Prawo budowlane (tekst jednolity w Dz. U. z 2003 r. Nr 207, poz. 2016 ze zm.) wstrzymał prowadzone przez inwestora, bez wymaganej decyzji ostatecznej o pozwoleniu na budowę, roboty budowlane i zobowiązał go do przedstawienia w terminie 30 dni oceny technicznej wykonanych robót budowlanych, uzgodnionej z L. Wojewódzkim Konserwatorem Zabytków. W odpowiedzi inwestor przedłożył ocenę techniczną stanu technicznego instalacji elektrycznej i przyłącza energetycznego oraz ocenę stanu technicznego instalacji c.o., nie przedłożył natomiast oceny technicznej wykonanych robót budowlanych, wykonanej na podstawie aktualnej inwentaryzacji wielobranżowej uzgodnionej z L. Wojewódzkim Konserwatorem Zabytków.

Następnie decyzją z dnia [...] grudnia 2005 r., wydaną na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 3 ustawy Prawo budowlane, organ nadzoru budowlanego I instancji nałożył na inwestora obowiązek przedłożenia, w terminie do dnia [...] lutego 2006 r., projektu budowlanego zamiennego. Decyzją LWINB z dnia [...] stycznia 2006 r. znak: [...] decyzja ta została uchylona w całości i sprawa przekazana do ponownego rozpoznania, gdyż nie zachodził przypadek istotnego odstąpienia od zatwierdzonego projektu budowlanego lub innych warunków pozwolenia na budowę, lecz wykonywanie robót budowlanych bez wymaganego pozwolenia na budowę, tj. w sposób określony w art. 50 ust. 1 pkt 1 ustawy, w oparciu o który to przepis wstrzymano prowadzenie robót budowlanych.

W piśmie z dnia [...] lutego 2006 r. znak. [...] L. Wojewódzki Konserwator Zabytków stwierdził, że budynek usytuowany na działce przy ul. [...]/[...] "...powstał bez uzgodnień ze służbą konserwatorską, w związku z czym konserwator zabytków nie miał wpływu na jego formę architektoniczną...", a służby konserwatorskie nie mogą wyrazić aprobaty dla aktualnej formy architektonicznej budynku zlokalizowanego w ważnym miejscu historycznego układu urbanistycznego śródmieścia L., a "..najbardziej optymalnym rozwiązaniem przedmiotowej sprawy, pozostaje rozbiórka omawianego obiektu, jako elementu dysharmonijnego we wnętrzu urbanistycznym tworzonym przez zabytkowy zespół klasztorny sióstr wizytek oraz kilkukondygnacyjne kamienice zlokalizowane przy ulicach: [...], [...] i [...]...".

W wyniku powyższych ustaleń Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego miasta L. decyzją z dnia [...] lutego 2006 r., na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo budowlane, nakazał inwestorowi rozbiórkę budynku.

Po rozpatrzeniu odwołania B. R. L. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] kwietnia 2006 r. znak: [...] utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.

Decyzja organu odwoławczego została zaskarżona przez inwestora do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie, który wyrokiem z dnia [...] marca 2007 r. sygn. akt II SA/Lu [...], skargę oddalił.

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku WSA w Lublinie wniósł B. R..

W wyniku rozpoznania skargi kasacyjnej Naczelny Sąd Administracyjny wydał wyrok w dniu 30 stycznia 2009 r., sygn. akt II OSK 1338/07, którym uchylił zaskarżony wyrok oraz decyzję L. WINB i PINB miasta L..

Jak podkreślił NSA w tym wyroku, "...w pierwszej kolejności należy mieć na względzie wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia [...] listopada 1995 r., sygn. akt IV SA [...]. Wyrokiem tym oddalona została skarga B. R. na decyzję Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia [...] października 1994 r., stwierdzającą nieważność decyzji Wojewody L. z dnia [...] marca 1991 r., którą uchylono decyzję Kierownika Wydziału Urbanistyki, Architektury i Nadzoru Budowlanego Urzędu Miejskiego w L. z dnia [...] sierpnia 1988 r. w sprawie zatwierdzenia planu realizacyjnego zagospodarowania terenu oraz udzielenia B. R. pozwolenia na realizację zakładu cukierniczego na nieruchomości przy ul. [...] (obecnie [...] w L. i przekazano sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji". Jak wynika z uzasadnienia Naczelny Sąd Administracyjny, badając całokształt sprawy i analizując wszelkie okoliczności, które mogą mieć wpływ na ocenę zgodności z prawem zaskarżonego orzeczenia, dopatrzył się, iż w dacie wydania przez Wojewodę L. kwestionowanej decyzji (25 marca 1991 r.) sporny obiekt budowlany już był wybudowany (w stanie surowym). Dalej NSA wskazał, że konsekwentnie stoi na stanowisku, iż bezprzedmiotowe jest orzekanie o pozwoleniu na budowę obiektu, który został już wybudowany...".

Następnie Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 30 stycznia 2009 r. stwierdził, że "...Z ustaleń stanu faktycznego, poczynionych w rozpoznawanej sprawie wynika, że sporny budynek użytkowany jest w części jako sklep z obuwiem i odzieżą. Brak posadzek, tynków w niektórych pomieszczeniach oraz brak przyłączy wodno-kanalizacyjnego i gazowego, jak również nieotynkowanie dwóch elewacji nie świadczy o tym, że są wykonywane prace budowlane wymagające pozwolenia na budowę bądź zgłoszenia. Pominięcie wiążącego w sprawie poglądu NSA, wyrażonego w wyroku z dnia 8 listopada 1995 r., spowodowało zaś, że ustalenia organów nadzoru budowlanego są zbyt powierzchowne, gdyż nie wynika z nich, które roboty zostały wykonane na dzień zakończenia budowy, czyli jednocześnie przed 1 stycznia 1995 r. oraz czy i jakie roboty są prowadzone aktualnie i czy są to prace wymagające pozwolenia na budowę bądź zgłoszenia. Dopiero szczegółowe ustalenia faktyczne pozwolą na rozstrzygnięcie kwestii zasadniczej, tj. według jakich przepisów należy dokonywać oceny legalności budowy spornego budynku, czy według ustawy Prawo budowlane z 1974 r., czy też według ustawy Prawo budowlane z 1994 r. oraz czy niezależnie od zakończenia budowy aktualnie prowadzone są prace budowlane wymagające pozwolenia na budowę bądź zgłoszenia, uzasadniające interwencję organów nadzoru budowlanego. Dopiero wówczas będzie można ocenić czy i w jakim zakresie znajdą zastosowanie instytucje przewidziane przepisami art. 50 ust. 1 i art. 51 ust. 1 ustawy Prawo budowlane z 1994 r...".

Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego miasta L. po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego zgodnie z prawomocnym orzeczeniem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 30 stycznia 2009 r. sygn. akt II OSK 1338/07, decyzją z dnia [...] marca 2013 r., wydaną na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 51 ust. 7 ustawy z dnia [...] lipca 1994 r. ustawy Prawo budowlane, nałożył na B. R. obowiązek wykonania, w terminie do dnia [...] września 2013 r., następujących robót budowlanych w budynku położonym przy ul. [...]/[...] w L., celem doprowadzenia do stanu zgodnego z prawem tj. zgodnego z przepisami rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie:

zainstalować urządzenia techniczne zapewniające osobom niepełnosprawnym dostęp na kondygnacje z pomieszczeniami użytkowanymi, z których mogą korzystać (§ 55 ust. 2 powołanego rozporządzenia),

zamurować wszystkie otwory okienne w południowej ścianie budynku celem zapewnienia odpowiedniej odporności ogniowej, dopuszcza się również wypełnienie otworów materiałem przepuszczającym światło, takim jak luksfery, cegła szklana lub inne przeszklenie, jeżeli powierzchnia wypełnionych otworów nie przekracza 10%, przy czym należy zachować właściwą klasę odporności ogniowej wypełnień (zgodnie z § 232 ust. 1 i 6 powołanego rozporządzenia).

Powyższa decyzja organu I instancji w postępowaniu odwoławczym została utrzymana w mocy decyzją L. WINB z dnia [...] czerwca 2013 r. znak: [...].

Decyzja ostateczna została zaskarżona przez T. S. i S. S. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie, który wyrokiem z dnia [...] listopada 2014 r. sygn. akt II SA/Lu [...] uchylił decyzje organów I i II instancji.

Skargi kasacyjne od powyższego wyroku z dnia [...] listopada 2014r. wniósł L. WINB oraz B. R..

W wyniku rozpoznania skarg Naczelny Sąd Administracyjny, wyrokiem z dnia 15 marca 2016 r. sygn. akt II OSK 1621/15, oddalił skargi kasacyjne stwierdzając, że "...zaskarżony wyrok odpowiada prawu, pomimo błędnego uzasadnienia".

Dokonując ponownej oceny zebranego w aktach sprawy materiału dowodowego LWINB w L. wskazał, że art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity w Dz. U. z 2016 r., poz. 718) stanowi, że ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie.

Przepisy prawa budowlanego zmieniły się od dnia 28 czerwca 2015 r. na mocy ustawy z dnia 20 lutego 2015 r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2015 r. poz. 443).

Przepis art. 6 ust. 1 ustawy z dnia 20 lutego 2015 r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw określa, że "do spraw wszczętych i niezakończonych do dnia wejścia w życie niniejszej ustawy decyzją ostateczną stosuje się przepisy dotychczasowe".

Rozstrzygana sprawa została wszczęta z urzędu w dniu [...] lipca 2005 r., czyli przed dniem [...] czerwca 2015r., zatem postępowanie organu I instancji, jak i obecne postępowanie odwoławcze musi toczyć się w oparciu o przepisy ustawy Prawo budowlanego, w brzmieniu obowiązującym przed nowelizacją wprowadzoną w dniu 28 czerwca 2015 r.

Zdaniem organu odwoławczego powyższe oznacza, że ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania zawarte w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 15 marca 2016 r. sygn. akt II OSK 1621/15 są wiążące, zgodnie z powołanym wyżej art. 170 p.p.s.a.

Naczelny Sąd Administracyjny w tym wyroku stwierdził, że "...Sąd I instancji prawidłowo uznał, że zarówno zaskarżona decyzja organu z [...] czerwca 2013 r., jak i poprzedzająca ją decyzja Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego miasta L. z dnia [...] marca 2013 r. znak: [...] [...]/13 zasługiwały na uchylenie, jednakże błędnie zidentyfikował przesłanki uzasadniające takie rozstrzygnięcie.

Sąd I instancji stwierdził mianowicie, że organy obu instancji nie wykonały w pełni wytycznych zawartych w wiążącym w niniejszej sprawie wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 30 stycznia 2009 r. o sygn. akt II OSK 1338/07 "tj. nie wskazały dokładnie, jakie aktualnie prace budowlane są prowadzone przy spornym budynku oraz czy wymagają one pozwolenia bądź zgłoszenia organowi budowlanemu", oraz że uchybienie to miało wpływ na wynik przedmiotowej sprawy. Taka ocena nie jest trafna, co zasadnie zarzucili autorzy obu skarg kasacyjnych. Wprawdzie w motywach kwestionowanych decyzji organy rzeczywiście jedynie przykładowo wskazały na roboty budowlane, jakie były prowadzone w spornym budynku po zakończeniu jego budowy, ale uchybienie to przyjdzie zakwalifikować jedynie jako naruszenie art. 107 § 3 (w zw. z art. 140) kpa, które nie miało istotnego wpływu na wynik sprawy. Jednocześnie bowiem organy dokonały kluczowych - z perspektywy wytycznych zawartych ww. wyroku NSA o sygn. akt II OSK 1338/07 - ustaleń, że budowę spornego budynku w zakresie umożliwiającym jego użytkowanie zakończono w okresie, gdy pozwolenie na budowę tego obiektu pozostawało w obiegu prawnym oraz, że roboty później prowadzone przez inwestora bądź wykraczały poza zakres objęty wznoszeniem budynku, czyli stanowiły roboty budowlane w istniejącym obiekcie (podlegające ewentualnej weryfikacji w odrębnych postępowaniach), bądź w ogóle nie wymagały pozwolenia albo zgłoszenia. Ustalenia te nie zostały skutecznie zakwestionowane przez strony w postępowaniu administracyjnym, ani podważone w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku Sądu I instancji. Znajdują przy tym dostateczne oparcie w zgromadzonym w aktach administracyjnych materiale dowodowym (w tym w protokołach oględzin, z których ostatnie przeprowadzono [...] października 2012 r.), który w tym zakresie nie wykazuje istotnych braków, zwłaszcza jeśli uwzględni się czas, jaki upłynął od momentu wzniesienia spornego budynku (rok 1991), uniemożliwiający już w naturalny sposób pozyskanie pewnych środków dowodowych (jak choćby wzmiankowanego w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji wniosku inwestora do OIP).

Dalej Naczelny Sąd Administracyjny podniósł, że "w konsekwencji należy uznać, że ustalenia te stanowiły niewadliwą i wystarczającą podstawę do rozstrzygnięcia przez organy administracji "kwestii zasadniczej" wskazanej w ww. wyroku NSA o sygn. akt II OSK 1338/07 według jakich przepisów należy dokonywać oceny legalności budowy spornego budynku, czy według ustawy Prawo budowlane z 1974 r., czy też według ustawy Prawo budowlane z 1994 r., a w konsekwencji czy i w jakim zakresie znajdą zastosowanie instytucje przewidziane przepisami art. 50 ust. 1 i art. 51 ust. 1 ustawy Prawo budowlane z 1994 r. Wobec powyższego, w świetle całokształtu ustaleń poczynionych przez organy administracji oraz przy uwzględnieniu ocen prawnych wyrażonych w wyroku NSA o sygn. akt II OSK 1338/07, w tym co do znaczenia ustaleń i ocen zawartych w wyroku NSA z dnia 8 listopada 1995 r. o sygn. akt IV SA 21/95, należy podzielić stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji LWINB, że w rozpoznawanej sprawie do legalizacji przedmiotowego obiektu budowlanego mają zastosowanie przepisy ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (obecnie: Dz. U. z 2013 r. poz. 1409, z późn. zm.), a dokładniej: tryb "naprawczy" normowany przepisami art. 50 i art. 51 ustawy. Już jednak sposób zastosowania tych przepisów w rozpoznawanej sprawie przez organy obu instancji był obarczony wadami, które uzasadniały uchylenie wydanych przez te organy decyzji - co trafnie zawyrokował Sąd I instancji, jednakże z błędnym uzasadnieniem)".

Następnie Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że "organy administracji nie uwzględniły należycie w swych ustaleniach i rozważaniach następujących istotnych kwestii - przede wszystkim organy nie wyjaśniły, czy inwestor legitymuje się wymaganym prawem do dysponowania nieruchomością na cele budowlane w rozumieniu art. 3 pkt 11 ustawy Prawo budowlane".

Naczelny Sąd Administracyjny podzielił stanowisko przeważające obecnie w orzecznictwie sądowym, zgodnie z którym nie ma podstaw prawnych do tego, aby z kompetencji organów nadzoru budowlanego prowadzących postępowanie w trybie przepisów art. 50-51 ustawy Prawo budowlane wyłączyć uprawnienie do badania, czy inwestor posiada prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane (np. wyrok NSA z 26.03.2013 r., II OSK 2183/11; por. też wyroki NSA: z 03.07.2012 r., II OSK 755/1 1; z 01.02.2013 r., II OSK 270/12; z 13.03.2013 r., II OSK 2180/11; z 14.01.2014 r" II OSK 1900/12; z 06.03.2014 r., II OSK 2426/12; z 22.08.2014 r., II OSK 490/13; z 31.03.2015 r., II OSK 2079/13).

W ocenie Sądu "skoro w postępowaniach dotyczących pozwolenia na budowę lub legalizacji obiektu wybudowanego samowolnie inwestor ma obowiązek wykazania prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, to taki sam warunek musi być spełniony, aby mogło nastąpić doprowadzenie robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem, zgodnie z art. 51 ust. 1 pkt 2 lub art. 51 ust. 7 ustawy Prawo budowlane. Różnica, jaka w tym zakresie występuje, polega na tym, że stosownie do przepisów art. 32 ust. 4 pkt 2 i art. 48 ust. 3 pkt 2 powyższej ustawy wykazanie przez inwestora prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane może nastąpić poprzez złożenie stosownego oświadczenia, natomiast w postępowaniu naprawczym musi się to odbyć według reguł ogólnych, a więc przez przedstawienie dokumentów stwierdzających tytuł prawny do nieruchomości wskazujący na uprawnienie inwestora do wykonania robót budowlanych. Niespełnienie tego wymogu skutkuje, w myśl art. 35 ust. 4 powyższej ustawy a contario, odmową wydania decyzji o pozwoleniu na budowę, a w przypadkach objętych postępowaniem legalizacyjnym albo naprawczym - zastosowaniem sankcji określonych, odpowiednio, w art. 48 ust. 4 albo art. 51 ust. 3 pkt 2 powyższej ustawy (por. wyroki NSA: z 26.03.2013 r., II OSK 2183/11; z 14.01.2014 r., II OSK 1900/12).

Pogląd powyższy nie stoi w sprzeczności z uchwałą Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10 stycznia 2011 r., sygn. akt II OPS 2/10 (ONSAiWSA 2011, nr 2, poz. 22), według której przepis art. 51 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo budowlane nie stanowi podstawy do wydania decyzji nakładającej na inwestora obowiązek złożenia przewidzianego w art. 32 ust. 4 pkt 2 powyższej ustawy oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Istotą powyższej uchwały jest bowiem to, iż w postępowaniu naprawczym nie ma podstawy prawnej do żądania przez organ nadzoru budowlanego złożenia przez inwestora oświadczenia o posiadanym prawie do terenu na cele budowlane. Nie oznacza to jednak, że w postępowaniu prowadzonym w trybie przepisów art. 50-51 powyższej ustawy nie bada się kwestii posiadania przez inwestora prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane (por. wyrok NSA z 03.07.2012 r., II OSK 755/11, CBOSA; podobnie w doktrynie M. Wincenciak [w:] Prawo budowlane. Komentarz, pod red. A. Plucińskiej-Filipowicz i M. Wierzbowskiego, Warszawa 2015, uw. 11 do art. 51), ponieważ wówczas mogłoby dojść do zalegalizowania robót budowlanych wykonanych z naruszeniem prawa własności osób trzecich, co inwestora realizującego samowolę wykonawczą stawiałoby w sytuacji korzystniejszej niż inwestora realizującego zabudowę z wszelkimi ograniczeniami wynikającymi z przepisów prawa (por. wyrok z dnia 14 stycznia 2014 r., II OSK 1900/12, CBOSA)".

Zdaniem NSA "(...) ponieważ dysponowanie nieruchomością na cele budowlane stanowi co do zasady czynność przekraczającą zakres zwykłego zarządu, to w odniesieniu do nieruchomości, która - tak jak w rozpoznawanej sprawie - objęta jest współwłasnością, wylegitymowanie się prawem do dysponowania nieruchomością na cele budowlane oznacza konieczność przedstawienia przez inwestora zgody wszystkich współwłaścicieli, bądź zastępującego ją orzeczenia sądu (por. wyrok NSA z 29.03.1990 r., IV SA 33/90, ONSA 1990, nr 2-3, poz. 35).

W świetle wcześniejszych uwag, niespełnienie tego wymogu przez inwestora w rozpoznawanej sprawie skutkować będzie niemożnością sanowania stwierdzonych nieprawidłowości, a co za tym idzie - koniecznością orzeczenia nakazu rozbiórki (por. wyroki NSA: z 01.02.2013 r., II OSK 270/12; z 11.02.2014 r., IIOSK 2168/12).

Natomiast w przypadku ustalenia przez organy w toku postępowania dowodowego, że inwestor legitymuje się wymaganym prawem do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, powinnością organów będzie podjęcie w ramach kontynuowanego postępowania naprawczego dalszych działań. Ponadto NSA podniósł, że "(...) należy wyjaśnić, czy sporny budynek został wzniesiony zgodnie z udzielonym pozwoleniem na budowę".

W tym zakresie organy obu instancji ograniczyły się jedynie do stwierdzenia skądinąd uprawnionego w świetle dokonanych ustaleń oraz ocen wyrażonych w wyroku NSA o sygn. akt II OSK 1338/07 - że "budowa przedmiotowego obiektu została zrealizowana w oparciu o będące w obiegu prawnym pozwolenie na budowę". Niezasadnie jednak organy odstąpiły od wyjaśnienia, czy nie doszło w tym przypadku do istotnego odstąpienia od zatwierdzonego projektu budowlanego lub innych warunków pozwolenia na budowę w rozumieniu art. 51 ust. 1 pkt 3 ustawy Prawo budowlane. Kwestia ta była przedmiotem uwagi organów na wcześniejszym etapie postępowania, ale została zarzucona na skutek ówcześnie przyjętego stanowiska (jak się ostatecznie okazało błędnego) o wykonaniu przedmiotowych robót bez wymaganego pozwolenia na budowę (zob. decyzję LWINB z [...] stycznia 2006 r. znak:WINB.ZOA.4070/XVII-4/05, uchylającą decyzję PINB z [...] grudnia 2005 r. znak: [...], w przedmiocie nałożenia obowiązku sporządzenia projektu budowlanego zamiennego). Wobec wiążącego ustalenia, że jednak budynek został wzniesiony w oparciu o obowiązujące ówcześnie pozwolenie na budowę, kwestia zgodności inwestycji z tym pozwoleniem na powrót zyskała na aktualności".

W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego "(...) w tym kontekście należy jeszcze wyjaśnić, że przyjęta przez organ podstawa prawna wstrzymania robót budowlanych na podstawie art. 50 ust. 1 ustawy Prawo budowlane nie wiąże organu w dalszej fazie postępowania prowadzonego w oparciu o przepisy art. 51 ust. 1 ustawy, gdyż jest to jedno i to samo postępowanie administracyjne - postępowanie naprawcze (por. A. Gliniecki [w:] Prawo budowlane. Komentarz, pod red. A. Glinieckiego, Warszawa 2014, uwaga 11 do art. 51, s. 689).

Dalej NSA stwierdził, że "(...) należy uzyskać, we właściwej formie, stanowisko wojewódzkiego konserwatora zabytków ponieważ w rozpoznawanej sprawie jest poza sporem, że przedmiotowy budynek został wzniesiony na terenie działki podlegającej ochronie konserwatorskiej i w sąsiedztwie podlegającej takiej ochronie, zabytkowej kamienicy - na co zwrócił uwagę Sąd I instancji w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku.

Organ odwoławczy wskazał, że zgodnie z art. 36 ust. 1 pkt 1 oraz pkt 2 ustawy z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami (obecnie: Dz. U. z 2014 r. poz. 1446, z późn. zm.), odpowiednio, prowadzenie prac konserwatorskich, restauratorskich lub robót budowlanych przy zabytku wpisanym do rejestru oraz wykonywanie robót budowlanych w otoczeniu zabytku wymaga pozwolenia wojewódzkiego konserwatora zabytków. Stosownie zaś do art. 39 ust. 1 ustawy Prawo budowlane prowadzenie robót budowlanych przy obiekcie budowlanym wpisanym do rejestru zabytków lub na obszarze wpisanym do rejestru zabytków wymaga, przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę, uzyskania pozwolenia na prowadzenie tych robót, wydanego przez właściwego wojewódzkiego konserwatora zabytków. Organ odwoławczy wyjaśnił, że z powyższego przepisu ustawy Prawo budowlane oraz współstosowanego przepisu ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami wynika, że aby uzyskać pozwolenie na prowadzenie robót budowlanych przy obiekcie budowlanym na obszarze wpisanym do rejestru zabytków, należy uzyskać pozwolenie wojewódzkiego konserwatora zabytków wydane w formie decyzji. Skoro zatem inwestor chcąc legalnie przystąpić do prac budowlanych przy obiekcie znajdującym się na obszarze wpisanym do rejestru zabytków musi przedstawić organowi nadzoru budowlanego decyzję wojewódzkiego konserwatora zabytków udzielającą zgody na prowadzenie takich prac, to tym bardziej uzyskanie decyzji wojewódzkiego konserwatora zabytków będzie obligatoryjne w przypadku prowadzenia postępowania związanego z legalizacją robót budowlanych. Pozbawione podstaw byłoby bowiem różnicowanie sytuacji inwestora, który ubiegając się o wydanie pozwolenia na prowadzenie prac przy obiekcie budowlanym znajdującym się na obszarze wpisanym do rejestru zabytków jest zobligowany przedstawić decyzję wojewódzkiego konserwatora zabytków, i inwestora, wobec którego prowadzone jest postępowanie zmierzające do zalegalizowania samowolnie wykonanych robót budowlanych. Jednocześnie organ odwoławczy podkreślił, że postępowanie regulowane przepisem art. 51 ustawy Prawo budowlane ma charakter naprawczy. Wobec tego sposób doprowadzenia obiektu budowlanego, objętego ochroną konserwatorską, do stanu zgodnego z prawem zależy od stanowiska wojewódzkiego konserwatora zabytków (np. wyrok NSA z 20 czerwca 2012 r., II OSK 524/11). Skoro przepis art. 36 ust. 1 ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami przewiduje wymóg uzyskania pozwolenia wojewódzkiego konserwatora zabytków na prace przy zabytku, wyrażonego w formie decyzji administracyjnej - a takimi pracami są również prace doprowadzające wykonane już roboty budowlane do stanu zgodnego z prawem - to pozwolenie wojewódzkiego konserwatora zabytków nie może zostać zastąpione pismem zawierającym stanowisko tego organu (por. wyrok NSA z 27 stycznia 2010 r., II OSK 153/09).

Organ II instancji przypomniał, że Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 15 marca 2016 r. stwierdził, że "W rozpoznawanej sprawie organy nadzoru budowlanego wydając kwestionowane decyzje nie dysponowały wymaganym i we właściwej formie wyrażonym stanowiskiem organu konserwatorskiego".

Organ odwoławczy wyjaśnił, że zgodnie z wyrażonym wyżej poglądem NSA, organ nadzoru budowlanego w pierwszej kolejności winien wyjaśnić czy inwestor legitymuje się wymaganym prawem do dysponowania nieruchomością na cele budowlane w rozumieniu art. 3 pkt 11 ustawy Prawo budowlane bowiem przy jego braku dalsze procedowanie jest bezprzedmiotowe.

Jednocześnie organ odwoławczy przypomniał, że Sąd Najwyższy wyrokiem z dnia 11 października 1990r. sygn. akt III ARN 15/90, wydanym na skutek rewizji nadzwyczajnej od wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodek Zamiejscowy w Lublinie z dnia 27 czerwca 1989 r. sygn. akt SA/Lu 194/89 oddalającego skargę na decyzję Wojewody L. utrzymującą w mocy decyzję o pozwoleniu na budowę z dnia [...] sierpnia 1988 r. znak: [...], uchylił zaskarżony wyrok i sprawę przekazał NSA OZ w L. do ponownego rozpoznania. W uzasadnieniu wyroku SN wskazał, iż "Wykładnia, że prawo dysponowania nieruchomością, będące podstawową przesłanką uzyskania pozwolenia na budowę nie może być utożsamione z prawem własności, jest w zasadzie trafna. Inwestor będący współwłaścicielem nieruchomości może uzyskać prawo do jej dysponowania w granicach przekraczających zakres zwykłego zarządu rzeczą wspólna tylko o tyle, o ile uzyska zgodę wszystkich właścicieli wymaganą w art. 199 kodeksu cywilnego. Wzniesienie stałego obiektu budowlanego na nieruchomości stanowiącej współwłasność stanowi czynność przekraczającą zakres zwykłego zarządu i wymaga zgody wszystkich uprawnionych do decydowania w tej sprawie. Zgoda ta stanowi niezbędną przesłankę prawa do dysponowania nieruchomością w rozumieniu art. 29 ust. 5 ustawy Prawo budowlane, przy czym przepis ten wyklucza wykładnię, że zezwolenie na budowę może być wydane także w wypadku przekroczenia prawa dysponowania nieruchomością. Ze względu na to, że pozwolenie na budowę może być wydane tylko wtedy, gdy inwestor wykaże się prawem dysponowania nieruchomością w granicach przysługujących mu praw podmiotowych, kwestia ta powinna być przedmiotem oceny właściwych organów administracji państwowej, a - w wypadku skargi do sądu administracyjnego - także przedmiotem oceny tego sądu. Błędny jest pogląd, że w wypadku braku zgody współwłaścicieli nieruchomości na wzniesienie obiektu budowlanego sąd administracyjny dokonując kontroli zgodności z prawem uzyskanego pozwolenia może zatwierdzić zaskarżoną decyzję o pozwolenie i odesłać współwłaścicieli na drogę procesu cywilnego. Wykładnia taka narusza interesy uprawnionych współwłaścicieli i może stwarzać dla nich stan faktów nieodwracalnych".

Zdaniem organu odwoławczego powyższe wskazuje, iż inwestor nie posiadał prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane w dacie otrzymania pozwolenia na budowę budynku usługowego. O braku obecnie prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane świadczy wniosek B. R. złożony do Sądu Rejonowego L. - Zachód o upoważnienie "...do dokonania czynności zwykłego zarządu..." złożony w dniu [...] sierpnia 2016 r., w którym stwierdza, że "...jest współwłaścicielem nieruchomości położonej przy ul. [...]/ [...] 2 w L....", zaś "...obecni współwłaściciele.... nie wyrażają zgody" na uniknięcie przez niego nakazu rozbiórki.

W ocenie organu II instancji wniosek B. R. o upoważnienie do dokonania czynności zwykłego zarządu pozostaje bez wpływu na niniejsze rozstrzygnięcie o nakazie rozbiórki ponieważ dysponowanie nieruchomością na cele budowlane stanowi co do zasady czynność przekraczającą zakres zwykłego zarządu, to w odniesieniu do nieruchomości, która - tak jak w rozpoznawanej sprawie - objęta jest współwłasnością, wylegitymowanie się prawem do dysponowania nieruchomością na cele budowlane oznacza konieczność przedstawienia przez inwestora zgody wszystkich współwłaścicieli, bądź zastępującego ją orzeczenia sądu, jak wskazał NSA w orzeczeniu z dnia 15 marca 2016 r.

Organ odwoławczy zwrócił uwagę, iż budynek handlowy został wybudowany, gdy decyzja o udzieleniu pozwolenia na budowę z dnia [...] sierpnia 1988 r. znak: [...] pozostawała w obiegu prawnym, zaś wyeliminowana została z obrotu prawnego w wyniku jej uchylenia i umorzenia postępowania, gdyż obiekt został zrealizowany do stanu surowego zamkniętego.

Organ odwoławczy postanowił mając na uwadze, że inwestor nie dysponuje wymaganym prawem do nieruchomości na cele budowlane - zgodnie z wytycznymi zawartymi w wyroku NSA z dnia 15 marca 2016 r. sygn. akt II OSK 1621/15 - wydać na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo budowlane decyzję nakazującą rozbiórkę budynku usytuowanego w części południowo-zachodniej działki nr [...] położonej przy ul. [...]/[...] w L..

Organ odwoławczy wskazał, że wbrew twierdzeniu zawartym w uzasadnieniu decyzji organu I instancji nie została stwierdzona nieważność decyzji Kierownika Wydziału Urbanistyki, Architektury i Nadzoru Budowlanego Urzędu Miejskiego w L. z dnia [...] sierpnia 1988 r., znak: UAN.III- [...]/73/88, lecz została ona uchylona w postępowaniu odwoławczym, nie ma to jednak znaczenia dla rozstrzygnięcia, a budynek handlowy został wybudowany w okresie od lutego 1989 r. do marca 1991 r.

Skargę na powyższą decyzję wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie B. R., zarzucając jej mające istotny wpływ na wynik toczącego się postępowania naruszenie przepisów postępowania, tj.:

1/ art. 97 §1 pkt 4 kpa - poprzez nie zawieszenie - w okolicznościach faktycznych i prawnych niniejszej sprawy postępowania z urzędu, do czego obliguje przepis, pomimo konieczności uprzedniego rozstrzygnięcia przez sąd powszechny zagadnienia wstępnego - tj. wydania orzeczenia w przedmiocie wniosku inwestora o zgodę zastępczą Sądu na wykonanie określonych robót budowlanych, zastępującą zgodę współwłaścicieli na dysponowanie przez inwestora nieruchomością na cele budowlane - dla wykonania tych robót;

2/ art. 7 i 77 kpa w zw. z art. 8 kpa oraz art. 3 pkt. 11 ustawy Prawo budowlane:

a/ poprzez całkowicie bezzasadne odniesienie się do kwestii badania posiadania tytułu prawnego do dysponowania nieruchomością w chwili uzyskiwania pozwolenia na budowę;

b/ poprzez niewyjaśnienie czy inwestor legitymuje się prawem do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, a nade wszystko poprzez przedwczesne wydanie decyzji nakazującej rozbiórkę, w sytuacji gdy organ posiadał informacje, iż uzyskanie przez inwestora potwierdzenia prawa do dysponowania powołaną nieruchomością na cele budowlane może odbyć się jedynie w trybie zgody zastępczej sądu powszechnego, zaś znając realia sądownictwa powszechnego organ nie mógł spodziewać się, iż uzyskanie zgody zastępczej będzie możliwe w terminie wyznaczonym przez organ na przedstawienie dokumentu potwierdzającego prawo inwestora do dysponowania nieruchomością na cele budowlane;

3/ art. 7 w zw. z art. 77 kpa w zw. z art. 2 Konstytucji RP - poprzez nakładanie na stronę obowiązków niemożliwych do wykonania, które to dotyczą kluczowych elementów niezbędnych do wydania przedmiotowej decyzji, co w konsekwencji doprowadziło do naruszenia zasady zaufania obywateli do państwa i prawa oraz naruszenie zasady przepisów postępowania, z której wynika, iż to na organie spoczywa ciężar prowadzenia postępowania;

4/ art. 7 i 77 oraz art. 9 kpa - poprzez nieudzielenie inwestorowi informacji o zakresie robót niezbędnych do doprowadzenia budynku do stanu zgodnego z prawem (zapytanie w piśmie z dnia [...] lipca 2016 r.), które to informacje są niezbędne celem uzyskania zgody zastępczej sądu powszechnego - to jest uzyskania dokumentu potwierdzającego prawo inwestora do dysponowania nieruchomością na cele budowlane;

5/ art. 106 §1 kpa w zw. z art. 36 ust. 1 pkt 2 ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami w zw. z art. 170 ppsa - polegające na wydaniu zaskarżonej decyzji przed uzyskaniem rozstrzygnięcia L. Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków, o wydanie, którego PINB w L. wystąpił do LWKZ z urzędu;

6/ art. 15 kpa poprzez rozstrzygnięcie sprawy co do istoty i nakazanie rozbiórki obiektu w sytuacji gdy postępowanie dotyczyło wykonania jedynie określonych robót - przy zastosowaniu całkowicie odmiennej argumentacji niż wskazywana w decyzji PINB i zanegowaniu w istocie możliwości uzyskania zastępczej zgody sądu - co pozbawiło skarżącego możliwości obrony swoich praw w toku instancji.

7/ art. 170 ppsa - poprzez nieuwzględnienie przy ferowaniu kwestionowanej decyzji stanowiska Naczelnego Sądu Administracyjnego zawartego w wyroku z dnia 15 marca 2016 r. sygn. akt: II OSK 1621/15 co do możliwości i konieczności uzyskania przez inwestora zastępczej zgody sądu powszechnego, a także uzyskania odpowiedniej opinii urzędu konserwatora zabytków;

8/ art. 138 § 2 kpa poprzez jego nie zastosowanie i nie uchylenie decyzji organu I instancji mimo konieczności wyjaśnienia zaleconych przez NSA w wyroku z dnia 15 marca 2016 r. kwestii mających istotny wpływ na rozstrzygniecie, pomimo pominięcia ich w orzeczeniu organu I instancji;

9/ art. 107 § 3 kpa poprzez brak odniesienia się do wszystkich zarzutów odwołania, a w szczególności do potrzeby zawieszenia postępowania z racji podjętych działań mających na celu uzyskanie zgody zastępczej

a w efekcie naruszenie prawa materialnego tj. art. 51 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo budowlane poprzez jego wadliwe zastosowanie i nakazanie rozbiórki obiektu.

Skarżący wniósł o uchylenie w całości decyzji Inspektor Nadzoru Budowlanego z dnia [...] września 2016r. znak: [...] oraz decyzji organu I instancji.

W uzasadnieniu skargi skarżący w pierwszym rzędzie stwierdził, że stanowisko organu odwoławczego co do kwestii prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane jest niewłaściwe, niezrozumiałe a nawet wewnętrznie sprzeczne. Zakwestionował przyjętą przez organ odwoławczy wykładnię zaleceń NSA zawartych w wyroku z dnia 15 marca 2016 r. odnośnie badania kwestii posiadania przez inwestora tytułu prawnego do dysponowania nieruchomością na cele budowlane i oparcie rozstrzygnięcia na domniemaniu jego braku w chwili uzyskiwania pozwolenia na budowę. W tym zakresie organ odwoławczy orzekł w istocie odmiennie od organu I instancji pozbawiając skarżącego prawa obrony instancyjnej.

W ocenie skarżącego zalecenia NSA, jak i WSA są jednoznaczne i dopuszczają możliwość legalizowania obiektu i nakazują organom nadzoru budowlanego uzupełnienie postępowania o konieczny do rozstrzygnięcia zakres spraw - w tym ustalenie zakresu robót koniecznych do przeprowadzenia postępowania legalizacyjnego, przedstawienie zgody wszystkich współwłaścicieli lub zastępującej ją zgody zastępczej sądu, stanowiska wojewódzkiego konserwatora zabytków, ustalenia czy budynek został wzniesiony zgodnie z udzielonym pozwoleniem. Organy nadzoru natomiast uznały, co do zasady, że brak zgody wszystkich współwłaścicieli lub odpowiedniego orzeczenia sądu powszechnego na etapie zapytania o tą zgodę nakazuje automatycznie orzeczenie o rozbiórce.

Zdaniem skarżącego nieprawidłowość przy wydawaniu zaskarżonej decyzji stanowi także wydanie przez organ rozstrzygnięcia przed uzyskaniem stosownego pozwolenia wymaganego przez przepisy prawa materialnego (art. 36 ust. 1 pkt 2 ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami), tym bardziej, że organ zwrócił się o wydanie przez L. Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków odpowiedniego rozstrzygnięcia, jednak nie otrzymawszy go w dogodnym wydał zaskarżoną decyzję, co skarżący uznał za naruszenie art. 106 § 1 kpa.

W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w L. wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.

W piśmie z dnia [...] stycznia 2017 r. uczestnik postępowania T. S., reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika wniósł o oddalenie skargi.

W piśmie z dnia [...] marca 2017 r. uczestnik postępowania S. S. wniósł o oddalenie skargi.

Rozpoznając ponownie sprawę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje.

W pierwszej kolejności wymaga podkreślenia, że zgodnie z art. 170 ustawy z dnia [...] sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz.U. z 2016 r., poz. 718) orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy i inne organy państwowe, a w przypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby.

Związanie oceną prawną, o której mowa w art. 170 p.p.s.a. oznacza, że ani organ administracji, ani sąd administracyjny, nie mogą, w tej samej sprawie w przyszłości formułować nowych ocen prawnych, które pozostawałyby w sprzeczności z poglądem wcześniej wyrażonym w uzasadnieniu wyroku i mają obowiązek podporządkowania się mu w pełnym zakresie.

Powyższe oznacza, że organy nadzoru budowlanego oraz Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie orzekające w sprawie są związani ostatecznym stanowiskiem wyrażonym w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 15 marca 2016 r. sygn. akt II OSK 1621/15 i nie mogą wyrazić poglądu odmiennego od zapatrywania utrwalonego w pisemnym uzasadnieniu wyroku NSA.

Uwzględniając ocenę prawną wyrażoną przez Naczelny Sąd Administracyjny, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie doszedł do wniosku, że skarga nie ma uzasadnionych podstaw, a zaskarżona decyzja wydana przez L. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] września 2016 r. odpowiada prawu.

Istota skargi B. R. sprowadza się do wykazania, że stanowisko wyrażone w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 15 marca 2016 r. sygn. akt II OSK 1621/15 generalnie dotyczy zakresu robót niezbędnych do doprowadzenia budynku do stanu zgodnego z prawem oraz czy w tym zakresie inwestor posiada prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane.

Zaprezentowane w skardze stanowisko jest błędne ponieważ w powyższym wyroku Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że nietrafne jest stanowisko wyrażone w kontrolowanym wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 20 listopada 2014 r., sygn. akt II SA/Lu 757/13, że "(...) organy administracji nie wskazały dokładnie, jakie aktualnie prace budowlane są prowadzone przy spornym budynku oraz czy wymagają one pozwolenia bądź zgłoszenia organowi budowlanemu". Ponadto Naczelny Sąd Administracyjny wskazał "(...) z perspektywy wytycznych zawartych wyroku NSA o sygn. akt II OSK 1338/07 - że budowę spornego budynku w zakresie umożliwiającym jego użytkowanie zakończono w okresie, gdy pozwolenie na budowę tego obiektu pozostawało w obiegu prawnym". W konsekwencji Sąd wskazał, że organy administracji nie ustaliły czy inwestor legitymuje się wymaganym prawem do dysponowania nieruchomością na cele budowlane w rozumieniu art. 3 pkt 11 ustawy Prawo budowlane, podkreślając jednocześnie, że "(...) niespełnienie tego wymogu przez inwestora w rozpoznawanej sprawie skutkować będzie niemożnością sanowania stwierdzonych nieprawidłowości, a co za tym idzie - koniecznością orzeczenia nakazu rozbiórki".

Badając powyższą kwestię organy administracji ustaliły, że inwestor nie posiadał prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane w dacie otrzymania pozwolenia na budowę. Powyższe nie jest kwestionowane przez skarżącego, który jak wskazano powyżej uważa, że powyższe prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane dotyczy tylko robót budowlanych w ramach postępowania naprawczego, a nie posiadania tego prawa przy budowie budynku.

Nie znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy prowadzone postępowanie o uzyskanie zgody zastępczej Sądu na wykonanie robót budowlanych zastępującą zgodę współwłaścicieli na dysponowanie przez inwestora nieruchomością na cele budowlane. Wbrew twierdzeniom zawartym w skardze Naczelny Sąd Administracyjny nie wskazywał by taką zgodę uzyskać, stwierdził jedynie - wiedząc, że nieruchomość objęta jest współwłasnością - że wylegitymowanie się prawem do dysponowania nieruchomością na cele budowlane oznacza konieczność przedstawienia przez inwestora zgody wszystkich współwłaścicieli, bądź zastępującego ją orzeczenia sądu.

W konsekwencji zgodnie ze wskazaniami zawartymi w powyższym wyroku niespełnienie wymogu dysponowania nieruchomością na cele budowlane w dacie otrzymania pozwolenia na budowę przez inwestora skutkuje koniecznością orzeczenia nakazu rozbiórki, o czym orzekł organ odwoławczy, prawidłowo wskazując jako podstawę rozstrzygnięcia art. 51 ust. 1 pkt w zw. z art. 51 ust. 7 ustawy Prawo budowlane. Zarzut naruszenia powyższych przepisów nie niezasadny.

Dla porządku wyjaśnić należy, że Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że w przypadku ustalenia przez organy w toku postępowania dowodowego, że inwestor legitymuje się wymaganym prawem do dysponowania przedmiotową nieruchomością na cele budowlane, powinnością organów będzie podjęcie w ramach kontynuowanego postępowania naprawczego dalszych, wymienionych szczegółowo przez Sąd działań. Wobec stwierdzenia przez organy administracji, że inwestor nie legitymuje się wymaganym prawem do dysponowania nieruchomością na cele budowlane wymienione przez Sąd wskazania stały się nieaktualne.

W tym kontekście niezasadny jest zarzut naruszenia art. 106 §1 kpa w zw. z art. 36 ust. 1 pkt 2 ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami w zw. z art. 170 ppsa polegający - zdaniem skarżącego - na wydaniu zaskarżonej decyzji przed uzyskaniem rozstrzygnięcia L. Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków ponieważ taki obowiązek Naczelny Sąd Administracyjny wskazywał tylko w sytuacji kontynuowania postępowania po ustaleniu, że inwestor czy legitymuje się wymaganym prawem do dysponowania nieruchomością na cele budowlane.

Z tych wszystkich względów, na podstawie art. art. 151 ppsa orzeczono jak w sentencji.