Wyrok NSA, sygn. akt I OSK 868/07
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2008-05-16 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6191 Żołnierze zawodowi
Hasła tematyczne: Żołnierze zawodowi
Skarżony organ: Minister Obrony Narodowej
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 92 ust. 1, ust. 2
journal: Dz.U. 2003 nr 179 poz 1750
law: Ustawa z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych
article: art. 184
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Anna Lech Sędziowie sędzia NSA Marek Stojanowski (spr.) sędzia del. WSA Ewa Kwiecińska Protokolant Anna Harwas po rozpoznaniu w dniu 16 maja 2008 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej K. O. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 7 lutego 2007r. sygn. akt II SA/Wa 2169/06 w sprawie ze skargi K. O. na decyzję Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] nr [...] w przedmiocie zawieszenia wypłaty uposażenia żołnierza zawodowego oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 7 lutego 2007 r., sygn. akt II SA/Wa 2169/06, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę K. O. na decyzję Ministra Obrony Narodowej z dnia [...], nr [...], w przedmiocie zawieszenia wypłaty uposażenia żołnierza zawodowego.

W uzasadnieniu powyższego wyroku Sąd wskazał na następujący stan faktyczny sprawy: rozkazem personalnym Szefa Sztabu Generalnego WP nr [...] (pkt 39) z dnia [...] K. O. został zwolniony z zawodowej służby wojskowej z dniem 31 maja 2006 r. i przeniesiony do rezerwy, wskutek upływu terminu wypowiedzenia stosunku służbowego zawodowej służby wojskowej, dokonanego przez żołnierza zawodowego.

Decyzją Nr [...] z [...], na podstawie art. 104 k.p.a. oraz art. 104 ust. 1 w związku z art. 95 pkt 1 oraz 92 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz. U. Nr 179, poz. 1750 ze zm.), Dowódca Wojsk Lądowych zawiesił K. O. wypłatę przez okres jednego roku po zwolnieniu ze służby, wypłacanego co miesiąc świadczenia pieniężnego, w wysokości kwoty uposażenia zasadniczego wraz z dodatkami o charakterze stałym, należnego w ostatnim dniu pełnienia służby wojskowej.

Organ wskazał, że K. O. postanowieniem Wojskowej Okręgowej Prokuratury Wojskowej w Warszawie z dnia 23 marca 2006 r. oraz rozkazem Dowódcy Wojsk Lądowych nr [...] z dnia [...] został zawieszony w czynnościach służbowych, zatem należy wobec niego zastosować art. 92 ust. 2 powołanej ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych.

W dniu 1 czerwca 2006 r. Prokurator Wojskowej Prokuratury Okręgowej w Warszawie uchylił środek zapobiegawczy w postaci zawieszenia w czynnościach służbowych.

K. O. złożył odwołanie od decyzji Dowódcy Wojsk Lądowych nr [...] z dnia [...] o zawieszeniu wypłaty uposażenia przez okres jednego roku po zwolnieniu z zawodowej służby wojskowej.

Decyzją z dnia [...], nr [...], Minister Obrony Narodowej utrzymał w mocy decyzję Dowódcy Wojsk Lądowych nr [...], którą zawieszono K. O. wypłatę uposażenia przez okres jednego roku po zwolnieniu z zawodowej służby wojskowej w dniu 31 maja 2006 r., do czasu spełnienia przesłanek określonych w art. 92 ust. 2 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych.

Minister podkreślił, że zastosowanie art. 92 ust. 1 powołanej ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, uzasadniał fakt zawieszenia oficera w czynnościach służbowych w dacie zwolnienia z zawodowej służby wojskowej (31 maja 2006 r.). Natomiast uchylenie środka zapobiegawczego nastąpiło już po zwolnieniu strony z zawodowej służby wojskowej i związane było z bezprzedmiotowością jego dalszego stosowania.

Organ wskazał również, że zgodnie z art. 92 ust. 2 powołanej ustawy, tylko w dwóch przypadkach może nastąpić wypłata zawieszonego uposażenia, tj. w razie umorzenia postępowania karnego lub uniewinnienia prawomocnym wyrokiem sądu. Nie jest natomiast taką przesłanką zniesienie środka zapobiegawczego w postaci zawieszenia w czynnościach służbowych.

Na decyzję Ministra Obrony Narodowej, K. O. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, zarzucając organowi nieprawidłowe ustalenie, że w dacie zwolnienia ze służby był zawieszony w czynnościach służbowych.

Wyrokiem z dnia 7 lutego 2007 r., sygn. akt II SA/Wa 2169/06, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę K. O. na decyzję Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] nr [...] w przedmiocie zawieszenia wypłaty uposażenia żołnierza zawodowego.

Sąd wskazał, że bezsporne w niniejszej sprawie jest, iż skarżącemu, stosownie do art. 95 ust. 1 pkt 1 omawianej ustawy, przysługuje uposażenie przez okres jednego roku w związku ze zwolnieniem go z zawodowej służby wojskowej z dniem 6 maja 2006 r. (rozkaz Szefa Sztabu Generalnego WP nr [...][...]). Skoro zatem w dniu zwolnienia skarżącego z zawodowej służby wojskowej skarżący był zawieszony w czynnościach służbowych (rozkazem Dowódcy Wojsk Lądowych z [...]), to organ zobligowany był stosownie do art. 92 ust. 1 ustawy do zawieszenia wypłaty należności pieniężnych związanych ze zwolnieniem z zawodowej służby wojskowej.

Sąd podkreślił, że art. 92 ust. 2 powołanej ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych określa przesłanki umożliwiające i uzasadniające dokonanie wypłaty zawieszonych należności. Są nimi: umorzenie postępowania karnego albo uniewinnienie prawomocnym wyrokiem sądu. Z akt niniejszej sprawy nie wynika natomiast, jak również sam skarżący nie twierdził, że zaistniały przesłanki o których mowa w art. 92 ust. 2 omawianej ustawy.

W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, w związku z tym, w dacie wydania decyzji o zawieszeniu wypłaty uposażenia ([...].) skarżący był zawieszony w czynnościach służbowych, a zatem na podstawie art. 92 ust. 1 ustawy pragmatycznej należało zawiesić wypłatę przysługującego mu uposażenia - uposażenia przez okres jednego roku po zwolnieniu z zawodowej służby wojskowej.

Skargę kasacyjną od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożył K. O., wnosząc o jego uchylenie w całości i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie do ponownego rozpoznania oraz o zasądzenie od strony przeciwnej na rzecz skarżącego kosztów zastępstwa procesowego w postępowaniu w drugiej instancji.

Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono:

1) naruszenie prawa materialnego, tj. art. 92 ust. 1 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz. U. Nr 179, poz. 1750 ze zm.), poprzez jego błędną wykładnię i uznanie, że przepis ten znalazł prawidłowe zastosowanie wobec Skarżącego, w sytuacji, gdy przed zwolnieniem K. O. z zawodowej służby wojskowej prokurator wojskowy z dniem [...] uchylił zastosowany wobec niego środek zapobiegawczy - zawieszenie w czynnościach służbowych i oceny Sądu w tym względzie nie uwzględniają faktu, że w takim przypadku zawieszenie wypłaty uposażenia należnego żołnierzowi zawodowemu przez rok po zwolnieniu ze służby wojskowej nie znajdowało uzasadnienia w powołanym przepisie art. 92 ust. 1 powołanej ustawy;

2) naruszenia przepisów prawa procesowego, tj. art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 , poz. 1270 ze zm.), przez nieuwzględnienie skargi mimo dającego się stwierdzić naruszenia prawa materialnego przez organ skarżony, które miało wpływ na wynik sprawy, a także naruszenia przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy oraz naruszenia przepisów art. 141 § 4 ustawy Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi i art. 133 § 1 zd. 1 w związku z art. 106 § 5 powołanej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w związku z art. 233 § 1 k.p.c. i w związku z art. 134 powołanej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, które to uchybienia mogły mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy, bowiem wadliwość wyroku z powodu naruszenia przytaczanych powyżej przepisów postępowania, jest w szczególności konsekwencją oceny, że zwolnienie ze służby wojskowej poprzedzało uchylenie środka zapobiegawczego zawieszenia w czynnościach służbowych, tj. że w dacie zwolnienia ze służby (31 maja 2006 r.) skarżący był zawieszony w czynnościach służbowych, a już na pewno w pierwszym dniu płatności uposażenia i innych należności wymienionych w art. 92 ust. 1 ustawy pragmatycznej żołnierzy zawodowych.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podniesiono, że zawieszenie wypłaty w połowie ostatnio otrzymanego uposażenia zasadniczego od najbliższego terminu płatności uposażenia (należności w związku ze zwolnieniem ze służby), ma uzasadnienie, jeżeli w dacie od najbliższego terminu płatności uposażenia żołnierz pozostaje tymczasowo aresztowany lub ma zastosowanie wobec niego środek zapobiegawczy - zawieszenie w czynnościach służbowych. Skarżący K. O. nie był tymczasowo aresztowany, ani w dacie od najbliższego terminu płatności należności wskazanych w art. 92 ust. 1 powołanej ustawy nie utrzymywano wobec niego drugiego wymienionego w art. 92 ust. 1 ustawy środka zapobiegawczego - zawieszenia w czynnościach służbowych.

W związku z tym, zdaniem autora skargi kasacyjnej, nie było podstaw ustawowych do zawieszania płatności należności związanych ze zwolnieniem żołnierza z zawodowej służby wojskowej.

W odpowiedzi na skargę kasacyjną Minister Obrony Narodowej wniósł o jej oddalenie podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko prezentowane w sprawie.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw i w związku z tym podlegała oddaleniu.

Zgodnie z art. 183 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. W sprawie nie występują, enumeratywnie wyliczone w art. 183 § 2 powołanej ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, przesłanki nieważności postępowania sądowoadministracyjnego. Z tego względu, przy rozpoznaniu sprawy, Naczelny Sąd Administracyjny związany był granicami skargi kasacyjnej.

Wnoszący skargę kasacyjną zarzuca zaskarżonemu wyrokowi zarówno naruszenie prawa materialnego przez błędną wykładnię art. 92 ust. 1 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz. U. Nr 179. poz. 1750 ze zm.), jak i przepisów postępowania tj. art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, art. 141 § 4 ppsa i art. 133 § 1 zd. 1 w związku z art. 106 § 5 tej ustawy w związku z art. 233 § 1 kpc i w związku z art. 134 ppsa, które to uchybienia mogły mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy.

Zdaniem strony wnoszącej skargę kasacyjną, Sąd pierwszej instancji dokonał błędnej wykładni art. 92 ust. 1 powołanej ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych przyjmując, iż przepis ten znalazł prawidłowe zastosowanie wobec skarżącego, w sytuacji, gdy przed zwolnieniem K. O. z zawodowej służby wojskowej prokurator wojskowy z dniem 31 maja 2006 r. uchylił zastosowany wobec niego środek zapobiegawczy w postaci zawieszenia w czynnościach służbowych, co oznacza, że w takim przypadku zawieszenie wypłaty uposażenia należnego żołnierzowi zawodowemu przez rok po zwolnieniu ze służby wojskowej nie znajdowało umocowania w powołanym przepisie art. 92 ust. 1 powołanej ustawy.

Niezależnie jednak od sposobu sformułowania zarzutów skargi kasacyjnej należy stwierdzić, iż zaskarżonemu wyrokowi nie można skutecznie przypisać naruszenia prawa w powyższym zakresie.

Naruszenie prawa materialnego (podstawa skargi kasacyjnej określona w art. 174 pkt 1 p.p.s.a.), może przejawiać się w dwóch różnych formach tj. w postaci błędnej wykładni lub niewłaściwym zastosowaniu określonego przepisu. Błędna wykładnia prawa polega na nieprawidłowym odczytaniu treści prawa, bądź na zastosowaniu prawa uchylonego. Niewłaściwe zastosowanie prawa może polegać na błędnej subsumcji tj. podciągnięciu stanu faktycznego pod niewłaściwy przepis.

Dokonana przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wykładnia unormowania zamieszczonego w art. 92 ust. 1 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych jest prawidłowa. Przepis ten w brzmieniu obowiązującym na dzień wydania zaskarżonej decyzji w sposób jednoznaczny i niebudzący wątpliwości interpretacyjnych wskazywał, wypłatę jakich m.in. należności pieniężnych zawiesza się w przypadku zawieszenia żołnierza zawodowego w czynnościach służbowych stanowiąc, że "zawiesza się od najbliższego terminu płatności połowę ostatnio otrzymanego uposażenia zasadniczego oraz wypłatę dodatków o charakterze stałym, a także wypłatę należności pieniężnych związanych ze zwolnieniem z zawodowej służby wojskowej".

Jak już wyżej wskazano, materialnoprawną podstawę wydanych w sprawie decyzji stanowił przepis art. 92 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o zawodowej służbie wojskowej. Przepis ten składa się z dwóch części. W ust. 1 art. 92 ustawodawca określił, iż w przypadku zastosowania wobec żołnierza zawodowego w toczącym się przeciwko niemu postępowaniu karnym dwóch środków zapobiegawczych - zawieszenia w czynnościach służbowych lub tymczasowego aresztowania - odpowiedni organ wojskowy obligatoryjnie zawiesza od najbliższego terminu płatności połowę ostatnio otrzymanego uposażenia zasadniczego oraz wypłatę dodatków o charakterze stałym, a także wypłatę należności pieniężnych związanych ze zwolnieniem z zawodowej służby wojskowej. Przepis ten określa więc przesłanki zawieszenia wypłaty żołnierzowi zawodowemu ściśle określonych w przepisie części uposażenia, na które składają się także wszystkie należności wypłacane żołnierzom zawodowym w związku ze zwolnieniem z zawodowej służby wojskowej.

W niniejszej sprawie ustalony stan faktyczny odpowiada treści normy prawnej przewidzianej w art. 92 ust. 1 powołanej ustawy z dnia 11 września 2003 r. Wobec skarżącego bowiem został, w związku z toczącym się przeciwko niemu postępowaniem, zastosowany środek zabezpieczający w postaci zawieszenia w czynnościach służbowych. W dniu zwolnienia skarżącego ze służby wojskowej ( 31 maja 2006r.) był on zawieszony w czynnościach służbowych. Z tym też dniem uzyskał prawo do stosownych należności z tytułu zwolnienia go ze służby. W tej sytuacji organ miał prawo zawiesić mu wypłatę uposażenia i należności pieniężnych.

Środek zabezpieczający w postaci zawieszenia w czynnościach służbowych został wprawdzie postanowieniem prokuratora Wojskowej Prokuratury Okręgowej w Warszawie z dnia 1 czerwca 2006r. uchylony, ale należy wskazać, że kwestię możliwości wypłaty zawieszonej odprawy reguluje przepis art. 92 ust. 2 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych. Przepis ten mówi, iż tylko w razie umorzenia postępowania karnego lub dyscyplinarnego albo uniewinnienia prawomocnym wyrokiem sądu żołnierz zawodowy otrzymuje zawieszoną część uposażenia oraz zawieszone należności pieniężne wraz z ustawowymi odsetkami od dnia, w którym uposażenie lub inna należność stała się wymagalna, choćby umorzenie lub uniewinnienie nastąpiło po zwolnieniu żołnierza zawodowego ze służby. Przepis ten łączy się logicznie z art. 92 ust. 1 i razem stanowią one o postępowaniu organów wojskowych w sytuacji, gdy wobec żołnierza zawodowego zastosowano wskazane w przepisie środki zapobiegawcze. Oznacza to, iż zawieszenie wymienionych w przepisie świadczeń może być przerwane tylko wtedy, gdy zaistnieje którakolwiek z w/w przesłanek określonych w art. 92 ust. 2 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych. Żadna z tych przesłanek nie wystąpiła w rozpatrywanej sprawie.

Zwolnienie K. O. ze służby wojskowej nastąpiło z dniem 31 maja 2006 r., a więc z tym dniem skarżący uzyskał prawo do stosownych należności z tytułu zwolnienia go ze służby.

Natomiast uchylenie środka zapobiegawczego w postaci zawieszenia w czynnościach służbowych nastąpiło, co wynika jednoznacznie z postanowienia Prokuratora Wojskowej Prokuratury Okręgowej w Warszawie, w dniu [...]. Wprawdzie ustalenie to jest kwestionowane przez skarżącego jednakże należy stwierdzić, iż stanowisko skarżącego w tym zakresie nie jest zasadne, czemu przeczy materiał dokumentacyjny zgromadzony w sprawie.

W związku z powyższym zasadnie przyjęto, że w dniu 31 maja 2006 r. istniały przesłanki do zastosowania powołanego przepisu art. 92 ust. 1 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych.

Również bezpodstawne są dalsze w/w zarzuty dotyczące naruszenia przepisów postępowania, bowiem, jak to wskazano w podstawach kasacyjnych, są one konsekwencją naruszenia przepisów prawa materialnego oraz nieprawidłowego uznania, iż skarżący w dniu zwolnienia ze służby wojskowej był zawieszony w czynnościach służbowych. Jeżeli więc uznano, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie nie naruszył przepisów prawa materialnego oraz oparł się na prawidłowo ustalonym stanie faktycznym, to tym samym nie są trafne w tym zakresie przedstawione zarzuty i wywody.

Z tych wszystkich względów Naczelny Sąd Administracyjny uznając, iż skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw, na mocy art. 184 ustawy o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł, jak w sentencji wyroku.