Wyrok WSA w Gdańsku, sygn. akt II SA/Gd 104/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Data orzeczenia: 2015-08-26 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Uchylono postanowienie I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 66 ust. 1
journal: Dz.U. 2013 poz 1409
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Janina Guść (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Wanda Antończyk Sędzia WSA Mariola Jaroszewska Protokolant Asystent sędziego Krzysztof Pobojewski po rozpoznaniu w dniu 26 sierpnia 2015 r. w Gdańsku na rozprawie sprawy ze skargi M. R. i D. . na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 15 grudnia 2014 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia obowiązku przedstawienia oceny technicznej robót budowlanych 1. uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 29 września 2014 r., nr [...], 2. zasądza od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego solidarnie na rzecz M. R. i D. R. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

D. R. i M. R. wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skargę na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 15 grudnia 2014 r., utrzymujące w mocy postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 29 września 2014 r. w części dotyczącej obowiązku przedstawienia oceny technicznej, a uchylające to postanowienie w części dotyczącej terminu przedstawienia tej oceny i ustalające nowy termin na wykonanie obowiązku do dnia 31 marca 2015 r.

Zaskarżone postanowienie podjęto w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych:

Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w sierpniu 2012 r. wszczął postępowanie administracyjne w sprawie nieodpowiedniego stanu technicznego sześciu budynków mieszkalnych jednorodzinnych w zabudowie szeregowej zlokalizowanych na działce nr [...]-[...] przy ul. K. nr: [...]-[...] w J. Impulsem do podjęcia powyższych czynności była informacja z Sądu Rejonowego, że przed tym Sądem toczy się postępowanie cywilne o ustalenie i nakazanie, że wady istniejące w przedmiotowych budynkach stwarzają zagrożenie dla mieszkańców i mogą doprowadzić do katastrofy budowlanej. Do niniejszego pisma dołączono opinię biegłego sądowego inż. D. K.-S. z dnia 2 lipca 2012r., stwierdzającą, że budynki posiadają wady, które stwarzają zagrożenie dla mieszkańców. W opinii tej wskazano, że nienośność gruntów na których zostały one posadowione powoduje problemy z ich osiadaniem o czym świadczą znaczne, bardzo głębokie i postępujące szczeliny w ścianach tych budynków, co może grozić katastrofą budowlaną.

W trakcie oględzin przeprowadzonych na wskazanych nieruchomościach w dniu 5 września 2012 r. nie stwierdzono katastrofalnego stanu technicznego budynków. Odnotowano, że strony dołączyły do protokołu oględzin opinię techniczną mgr inż. A. G. z dnia 28 sierpnia 2012 r., która potwierdza, że stan techniczny budynków przy ul. K. nr [...]-[...] w J. nie zagraża zdrowiu ani życiu ludzkiemu oraz opinię techniczną dr inż. K. D., zweryfikowaną przez prof. dr hab. inż. J. T. sporządzoną we wrześniu 2010 r., z której również wynika, że stan budynków nie stwarza bezpośredniego zagrożenia dla zdrowia i życia ludzi.

W toku podstępowania organ nadzoru budowlanego zapoznał się również z kolejnymi opiniami uzupełniającymi biegłego D. K.-S., z których wynikało, że konieczne jest wykonanie dla przedmiotowych budynków takiego zakresu robót budowlanych, który doprowadziłby do stanu zgodnego z przepisami. Sąd Rejonowy przekazał organowi opinię biegłego inż. O. Ż., z której wynika, ze proces nierównomiernego osiadania przedmiotowych budynków można zatrzymać stosując m.in. mikropale wkręcane, jednakże ostateczny sposób wzmocnienia gruntu powinien określić projektant o specjalności konstrukcyjnej w oparciu o badania geologiczne. Dodatkowo w trakcie postępowania organ mając na uwadze ustalenia zawarte w dokumentacji budowalnej uzyskał protokolarne oświadczenia dr inż. K. D. i prof. dr hab. inż. J. T., którzy wskazali na konieczność doprecyzowania dotychczas sporządzonej opinii celem wskazania właściwego sposobu doprowadzenia budynków do stanu zgodnego z przepisami poprzez dokonanie odkrywek, obliczeń, co będzie skutkować wykonaniem również konstrukcyjnego projektu budowlanego.

Wobec powyższego Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowalnego w oparciu o art. 81c ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tj.: Dz.U. z 2013 r., poz. 1409 ze zm.), postanowieniem z dnia 29 września 2014 r., sprostowanym następnie postanowieniem organu z dnia 3 października 2014 r., nałożył na właścicieli budynków nr [...]-[...] przy ul. K. w J. obowiązek przedstawienia w terminie do dnia 31 stycznia 2015 r. oceny technicznej wykonanej przez osobę posiadającą prawo do wykonywania samodzielnych funkcji w budownictwie, która określi sposób oraz zakres robót budowlanych koniecznych do wykonania w celu doprowadzenia zespołu zabudowy szeregowej przy ul. K. [...]-[...] w J. na dz. nr [...]-[...] do stanu zgodnego z przepisami.

Zażalenia na powyższe postanowienie wnieśli M. i T. M., E. i J. D., D. i L. K., D. i M. R. oraz A. K. M. i T. M. zakwestionowali celowość nałożenia przez organ obowiązku sporządzenia oceny technicznej bowiem, usterki zostały naprawione a biegli nie stwierdzili katastrofalnego stanu technicznego budynków. E. i J. D. wskazali na konieczność umorzenia przedmiotowego postępowania w części dotyczącej budynku nr [...], którego ta sprawa nie dotyczy, bowiem wykonawca zobowiązał się do usunięcia wszelkich usterek w budynku. D. i L. K. wskazali, że powinna być sporządzona jedna ekspertyza dotycząca sposobu naprawy a nie osobne ekspertyzy dla poszczególnych segmentów. D. i M. R. wskazali, że wykonana stabilizacja budynku będącego ich własnością wstrzymała proces jego osiadania i nakładanie na nich obowiązku wykonania ekspertyzy jest zbędne.

Rozpoznając zażalenia Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem z dnia 15 grudnia 2014 r. utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie organu I instancji w zakresie obowiązku przedstawienia oceny technicznej, a uchylił je w części odnoszącej się do terminu wykonania tego obowiązku i ustalił nowy termin na dzień 31 marca 2015 r. W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazął, że w świetle zgromadzonego materiału dowodowego i ujawnionych okoliczności sprawy ziściły się przesłanki zastosowania art. 81c ust. 2 Prawa budowlanego.

Bezsprzeczne bowiem na budynkach mieszkalnych zlokalizowanych w J. przy ul. K. stwierdzono w 2012 r. pojawienie się głębokich, znacznych pęknięć ścian, uszkodzeń posadzek, stolarki i innych elementów, co świadczyło, że istnieją przyczyny powodujące te nieprawidłowości, których zlokalizowanie, zdefiniowanie a następnie usunięcie jest warunkiem koniecznym bezpiecznego użytkowania tych obiektów. Dokumentacja techniczna sporządzona w sprawie jednoznacznie wskazywała na konieczność sporządzenia szczegółowej dokumentacji określającej zakres robót budowlanych koniecznych do przeprowadzenia celem doprowadzenia budynków do odpowiedniego stanu technicznego. Potwierdzili to autorzy jednej z opinii dr inż. K. D. i prof. dr hab. inż. J. T., wskazując na konieczność doprecyzowania opinii poprzez dokonanie odkrywek, obliczeń co będzie skutkować wykonaniem również konstrukcyjnego projektu budowlanego. Również w opinii biegłego inż. O. Ż. wskazano, że proces nierównomiernego osiadania budynków można zatrzymać, jednakże ostateczny sposób wzmocnienia gruntu powinien określić projektant o specjalności konstrukcyjnej w oparciu o badania geologiczne.

Podsumowując, organ wskazał, że gdyby wadliwość stanu technicznego obiektów była już ustalona, a sposób jej wyeliminowania rozwiązany, wydawanie postanowienia dowodowego byłoby zbędne. W niniejszej sprawie stan techniczny obiektów jest poddawany w wątpliwość ze względu na istniejące od kilku lat problemy. Dokumentacja sprawy uzasadnia w dostatecznym stopniu powzięcie wątpliwości co do stanu obiektów i obawy, że przy zaistnieniu niekorzystnych czynników może dojść do następnych problemów, bowiem przyczyny spękań nie zostały zlikwidowane .

Organ odwoławczy potwierdził zatem, że w rozpoznawanej sprawie zaistniały uzasadnione wątpliwości co do stanu technicznego budynków i stabilności warunków gruntowych uzasadniające zastosowanie dyspozycji art. 81c ust. 2 Prawa budowlanego. Nie tylko dające się zaobserwować uszkodzenia obiektów mogą uzasadniać wątpliwości organu co do stanu technicznego budynków, mogą je uwiarygodniać również inne okoliczności związane z udokumentowanymi zastrzeżeniami pod adresem przyjętych rozwiązań konstrukcyjnych w tym fundamentowania.

Odnosząc się do argumentów zażaleń organ wyjaśnił, że obowiązek wykonania przedmiotowej oceny technicznej dotyczy całości szeregu (sześciu) domów mieszkalnych i nałożony jest solidarnie na wszystkich właścicieli budynków. Organ podkreślił, że orzekając nakaz wykonania oceny technicznej stworzył właścicielom budynków możliwość wyboru wykonawcy takiej oceny, co może być dla nich bardziej korzystne niż wykonanie takiej oceny na zlecenie organu i obciążenie skarżących kosztami jej wykonania.

W skardze na powyższe postanowienie D. i M. R. właściciele budynku przy ul. K. zarzucili niewyjaśnienie wszystkich okoliczności faktycznych sprawy, a w szczególności nieuwzględnienie okoliczności podniesionych w zażaleniu skarżących, które mają istotne znaczenie dla rozpatrzenia sprawy.

Wskazując na powyższe skarżący wnieśli o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia.

W uzasadnieniu skarżący oświadczyli, że nie zgadzają się z kwestionowanym rozstrzygnięciem, bowiem, że roboty budowlane wykonane na działce nr [...], na której posadowiona jest ich część budynku, wpłynęły stabilizująco na pozostałe budynki oraz, że od czasu wykonania robót naprawczych nie stwierdzono żadnych oznak osiadania budynku, pęknięć ani rys. Z tego powodu brak jest uzasadnionych podstaw uczestniczenia przez skarżących w postępowaniu o wykonanie ekspertyzy technicznej napraw budynku, w którym nie wystąpiły już żadne usterki po dokonanych we wcześniejszym okresie naprawach. Zgłoszone w okresie gwarancyjnym przez ich właścicieli wady w budynkach, zostały we właściwym czasie i w terminie uzgodnionym z wykonawcą, przez niego usunięte. Wskutek dokonanych napraw wykonawca podjął decyzję o przedłużeniu okresu gwarancyjnego o rok zawiadamiając o tym wszystkich właścicieli. Do zawiadomienia załączona została opinia techniczna na temat stanu technicznego wykonanych budynków w zabudowie szeregowej i usunięcia stwierdzonych w nich usterek w postaci rys na ścianach nośnych. Inwestor – A. jest ponadto w posiadaniu dokumentu ugody zawartej z jednym z właścicieli budynku przy, ul. K., z której wynika że po wykonaniu podparcia budynku przy ul. K., właściciele ci nie stwierdzili dalszych oznak osiadania. W pełni uznali oni za zasadną opinię techniczną wydaną przez zespół ekspertów Politechniki dr inż. K. D. oraz prof. dr hab. inż. J. T., mówiącą o potrzebie wzmocnienia ścian poprzecznych prętami, poziomymi fi 16. Skarżący podkreślili, że 4 rok po stabilizacji budynku przy ul. K. a wstrzymującej poprzez wspólne fundamenty cały zespół szeregowców, w budynku przy ul. K. nie zostały stwierdzone żadne nowe pęknięcia ani rysy. Skarżący zwrócili również uwagę, że oględziny przeprowadzone w budynkach K. [...]-[...]nie ujawniły w żadnym z budynków stanu określanego jako zagrażający zdrowiu i życiu mieszkańców. Stwierdzono natomiast, że w szeregowcach K. [...] i [...], istnieją spękania ścian, zawilgocenia i inne drobne usterki budowlane, w których nie dokonano napraw w skutek permanentnego braku chęci osiągnięcia kompromisu między właścicielami tych posesji a inwestorem.

Skarżący podkreślili, że w aktach sprawy cywilnej znajduje się wyjaśnienie wykonawcy robót o nielegalnym i nieumiejętnym posadowieniu muru oporowego na granicach posesji przy ul. K., który wstrzymuje wody gruntowe powodując uplastycznienie gruntu pod budynkami i doprowadził do powstania pęknięć i rys w ścianach. Powyższe okoliczności nie zostały uwzględnione przy rozpatrywaniu sprawy przez nadzór budowlany pomimo podnoszenia ich w zażaleniu. Jedynie w odniesieniu do budynku skarżących wykonane zostało w 2010 r. odsłonięcie ław fundamentowych mające na celu określenie skutecznego wykonania napraw i ujawnionych wad. Zakres i sposób naprawy określone zostały przez specjalistów w opinii technicznej. Skarżący wskazali, że wykonane naprawy skutecznie wyeliminowały wcześniejsze rysy i pęknięcia w budynku skarżących, w związku z czym brak było podstaw do nałożenia na nich obowiązku sporządzenia opinii.

W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację sformułowaną w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tj.: Dz.U. z 2014 r., poz. 1647) sądy administracyjne sprawują kontrolę wykonywania administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Decyzja administracyjna jest zgodna z prawem, jeżeli jest zgodna z powszechnie obowiązującymi przepisami prawa materialnego i przepisami prawa procesowego. Zakres kontroli Sądu wyznacza art. 134 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj.: Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), zwany dalej p.p.s.a., stanowiący, że sąd orzeka w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Przedmiotem kontroli legalności w niniejszej sprawie uczyniono postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego utrzymujące w mocy w części dotyczącej obowiązku przedłożenia oceny technicznej, postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego, mocą którego nałożono na wszystkich właścicieli budynków mieszkalnych w zabudowie szeregowej znajdujących się w J. przy ul. K. nr [...]-[...], w tym na skarżących, obowiązek przedłożenia oceny technicznej w celu określenia sposobu oraz zakresu robót budowlanych koniecznych do wykonania dla doprowadzenia do stanu zgodnego z prawem wskazanego zespołu zabudowy szeregowej na działkach nr [...]-[...].

Asumptem do wszczęcia postępowania w przedmiotowej sprawie była informacja powzięta z Sądu Rejonowego, przed którym toczyła się sprawa dotycząca wad budynków przy ul. K. [...]-[...] grożących katastrofą budowlaną. Z zawiadomienia o wszczęciu postępowania administracyjnego z dnia 22 sierpnia 2012 r. wynika, że organ nadzoru wszczął postępowanie w sprawie nieodpowiedniego stanu technicznego wskazanych budynków w zabudowie szeregowej.

W konsekwencji należało uznać, że organy nadzoru procedowały w trybie postępowania przewidzianego w przepisach art. 66 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tj.: Dz.U. z 2013 r. poz. 1409), zwanej dalej Prawem budowlanym, zmierzającego do usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości. Zgodnie bowiem z art. 66 ust. 1 Prawa budowlanego w przypadku stwierdzenia, że obiekt budowlany:

1) może zagrażać życiu lub zdrowiu ludzi, bezpieczeństwu mienia bądź środowiska albo

2) jest użytkowany w sposób zagrażający życiu lub zdrowiu ludzi, bezpieczeństwu mienia lub środowisku, albo

3) jest w nieodpowiednim stanie technicznym, albo

4) powoduje swym wyglądem oszpecenie otoczenia

- właściwy organ nakazuje, w drodze decyzji, usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości, określając termin wykonania tego obowiązku.

Zastosowanie dyspozycji powolnego przepisu musi być poprzedzone poczynieniem dokładnych ustaleń faktycznych potwierdzających nieodpowiedni stan techniczny obiektu oraz sposób usunięcia istniejących nieprawidłow0ości. Do tego posłużyć w przedmiotowej sprawie miało wydanie zaskarżonego postanowienia, którego podstawę stanowił przepis art. 81c ust. 2 Prawa budowalnego.

Dla jego kompleksowej wykładni należy jednak wskazać na całokształt przepisów wynikających z art. 81c. Art. 81c ust. 1 Prawa budowalnego stanowi, że organy administracji architektoniczno-budowlanej i nadzoru budowlanego przy wykonywaniu zadań określonych przepisami prawa budowlanego mogą żądać od uczestników procesu budowlanego, właściciela lub zarządcy obiektu budowlanego, informacji lub udostępnienia dokumentów:

1) związanych z prowadzeniem robót, przekazywaniem obiektu budowlanego do użytkowania, utrzymaniem i użytkowaniem obiektu budowlanego;

2) świadczących o dopuszczeniu wyrobu budowlanego do obrotu albo jednostkowego zastosowania w obiekcie budowlanym.

Natomiast zgodnie z art. 81c ust. 2 Prawa budowlanego organy administracji architektoniczno-budowlanej i nadzoru budowlanego, w razie powstania uzasadnionych wątpliwości co do jakości wyrobów budowlanych lub robót budowlanych, a także stanu technicznego obiektu budowlanego, mogą nałożyć, w drodze postanowienia, na osoby, o których mowa w ust. 1, obowiązek dostarczenia w określonym terminie odpowiednich ocen technicznych lub ekspertyz. Koszty ocen i ekspertyz ponosi osoba zobowiązana do ich dostarczenia.

W art. 81c Prawa budowlanego zarówno organy administracji architektoniczno-budowlanej, jak i nadzoru budowlanego zostały wyposażone w istotne środki wspierające wykonywanie zadań powierzonych im przepisami Prawa budowlanego. Zarówno dokumentów i informacji określonych w art. 81c ust. 1 Prawa budowlanego, jak i ocen technicznych i ekspertyz przewidzianych w ust. 2 tego artykułu właściwe organy mogą żądać m.in, gdy prowadzą postępowanie administracyjne. Postanowienie tego rodzaju ma charakter dowodowy, co potwierdza orzecznictwo sądowoadministracyjne. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 26 sierpnia 2009 r., II OSK 1324/2008 (Lexis.pl nr 2475082), stwierdził, że postanowienie wydane na podstawie art. 81c ust. 2 Prawa budowlanego ma charakter dowodowy, co oznacza, że postępowanie, w którym jest ono podejmowane, stanowi część innego, już toczącego się postępowania przewidzianego w ustawie - Prawo budowlane, bądź też jest elementem wyjaśnienia przez organ okoliczności, które mogłyby uzasadnić wszczęcie takiego postępowania (podobnie wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 28 września 2006 r., VII SA/Wa 1051/06, wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 10 maja 2005 r., II SA/Wr 2805/2002, dostępne na stronie https://orzeczenia.nsa.gov.pl).

Wydane postanowienie ma dostarczyć materiału dowodowego niezbędnego do podjęcią przez organ decyzji przewidzianej art. 66 ust. 1 Prawa budowlanego. Zgodnie z art. 81c ust. 2 Prawa budowlanego obowiązek dostarczenia odpowiednich ocen technicznych lub ekspertyz organy może być przez organ nadzoru budowlanego nałożony na uczestników procesu budowlanego, właściciela lub zarządcę obiektu budowlanego, w razie powstania uzasadnionych wątpliwości co do jakości wyrobów budowlanych lub robót budowlanych, a także stanu technicznego obiektu budowlanego.

W ujawnionych okolicznościach faktycznych organy nadzoru zasadnie odwołały się do źródeł wiedzy specjalistycznej w celu zweryfikowania stanu technicznego budynków w zabudowie szeregowej przy ul. K.[...]-[...] w J. i skonkretyzowaniu działań niezbędnych do usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości. Ze sporządzonych w sprawie opinii biegłego D. K.- S., biegłego inż. O. Ż. oraz dr inż. K. D. i prof. dr hab. inż. J. T. wynikało, że istnieją we wskazanej zabudowie szeregowej nieprawidłowości techniczne, zwłaszcza w zakresie fundamentów, które wymagają usunięcia przy udziale projektanta o specjalności konstrukcyjnej w oparciu o badania geologiczne i stosowne obliczenia. W świetle powyższych okoliczności wątpliwości organów nadzoru w zakresie stanu technicznego zabudowy szeregowej były uzasadnione i wymagały podjęcia działań zmierzających do usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości.

W niniejszej sprawie istniały zatem uzasadnione wątpliwości co do stanu technicznego budynków. Nieodpowiedni stan techniczny budynków został w art. 66 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego wymieniony jako przesłanka nałożenia przez organ w drodze decyzji, obowiązku usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości. Fakt, iż stan budynku, jak wynikało z części opinii jakimi dysponował organ, nie zagraża aktualnie życiu lub zdrowiu ludzi oraz bezpieczeństwu mienia bądź środowiska, nie uzasadniał zatem umorzenia postępowania w sprawie.

Prawo budowlane w art. 81c ust. 2 w zw. z ust. 1 stanowi, że właściwe organy mogą żądać przedłożenia opinii technicznych bądź ekspertyz od uczestników procesu budowlanego, a więc podmiotów wymienionych w art. 17, w tym od inwestora, a także od właściciela i zarządcy obiektu budowlanego. O ile jednak w przypadku samodzielnego postępowania prowadzonego w trybie tego przepisu stroną postępowania administracyjnego może być uczestnik procesu budowlanego, właściciel lub zarządca obiektu budowlanego i to wyłącznie dyspozycja wskazanych przepisów kształtuje wówczas krąg adresatów postanowienia kończącego to postępowanie to w sytuacji, gdy postanowienie z art. 81c ust. 2 Prawa budowlanego wydawane jest w toku toczącego się postępowania w trybie art. 66 Prawa budowalnego, to krąg potencjalnych adresatów obowiązku przedłożenia opinii technicznej bądź ekspertyzy należy ustalać z uwzględnieniem dyspozycji art. 61 Prawa budowlanego, który obowiązkiem utrzymania obiektu w należytym stanie technicznym obciąża właściciela bądź zarządcę obiektu budowlanego. Przepis ten stanowi, że właściciel lub zarządca budynku zobowiązani są utrzymywać i użytkować obiekt zgodnie z zasadami, o których mowa w art. 5 ust. 2, czyli użytkować go w sposób zgodny z jego przeznaczeniem i wymaganiami ochrony środowiska oraz utrzymywać w należytym stanie technicznym i estetycznym, nie dopuszczając do nadmiernego pogorszenia jego właściwości użytkowych i sprawności technicznej, w szczególności w zakresie związanym z wymaganiami, o których mowa w ust. 1 pkt 1-7. Nie jest natomiast możliwe nałożenie obowiązków w tym zakresie na uczestnika procesu inwestycyjnego jakim był wykonawca inwestycji. Zatem obowiązek sporządzenia opinii należało nałożyć na właścicieli budynków.

Zarówno wybór adresata obowiązków z art. 66 ust. 1 i 3 Prawa budowlanego, jak i obowiązków dowodowych określonych w art. 81c ust. 2 Prawa budowlanego, należy do organu, przy czym decydujące pozostają wówczas ustalenia stanu faktycznego w konkretnej sprawie oraz stanu prawnego nieruchomości, na której zrealizowano roboty budowlane.

Organ nieprawidłowo skierował obowiązek skonkretyzowany w postanowieniu łącznie do wszystkich właścicieli każdego z odrębnych szeregów zlokalizowanych przy ul. K.[...]-[...], traktując przedmiotową zabudowę szeregową jako przedmiot współwłasności. Każdy budynek w zabudowie szeregowej przy ul. K. stanowi przedmiot odrębnej własności. Zgodnie ze znajdującymi się w aktach informacjami z rejestru gruntów, każda z poszczególnych nieruchomości zabudowanych zabudową szeregową ma innych właścicieli. Zgodnie z zasadą superficies solo cedit wyrażoną w art. 48 kodeksu cywilnego budynki i inne urządzenia trwale związane z gruntem stanowią jego część składową, chyba że ustawa stanowi inaczej. Zatem obowiązek sporządzenia opinii nie mógł być nałożony na uczestników postepowania solidarnie, nie są oni bowiem współwłaścicielami przedmiotowych budynków. Oceny tej nie może zmienić okoliczność, że budowa wskazanych budynków stanowiła jedną inwestycję, albowiem po jej zrealizowaniu przez A., każdego z właścicieli oddzielnie obciążają obowiązki wynikające z Prawa budowlanego w zakresie utrzymania obiektu we właściwym stanie technicznym i prawidłowego użytkowania określone w art. 61 i art. 5 ust. 2 Prawa budowlanego.

Do każdego z tych budynków oddzielnie zatem należało również rozważyć przesłanki zastosowania dyspozycji art. 66 ust. 1 Prawa budowlanego, albowiem każdy z tych budynków posiada inne uwarunkowania, a według skarżących nieprawidłowości techniczne w ich budynku zostały już usunięte, bowiem w budynku tym przeprowadzono prace naprawcze, wzmacniające konstrukcję budynku. Każdy z właścicieli indywidulanie jest odpowiedzialny za stan techniczny budynku stanowiącego jego własność. Nie znaczy to oczywiście, że ocena techniczna budynków w zabudowie szeregowej nie ma odbywać się z uwzględnieniem zabudowy sąsiedniej, chociażby ze względu na wymogi przepisów technicznych, w tym § 204 ust. 5 i § 206 rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz.U. Nr 75, poz. 690 ze zm.). W niniejszej sprawie jest to uzasadnione wynikającą z dołączonych do akt opinii wspólną przyczyną złego stanu technicznego obiektów, wynikającą z charakteru podłoża i konstrukcji fundamentów. Ocenę stanu technicznego każdego z budynku należało zatem poczynić oddzielnie przy uwzględnieniu sąsiedztwa i zakresu ewentualnych oddziaływań na zabudowę sąsiednią, a obowiązkiem dostarczenia stosownej opinii technicznej obciążając właścicieli poszczególnych szeregów.

Na marginesie dodatkowo należy wskazać na sformułowanie sentencji postanowienia nakładającego obowiązek przedstawienia oceny technicznej. Z treści rozstrzygnięcia organu I instancji wynika, iż ocena techniczna powinna określać sposób i zakres robót budowlanych koniecznych do wykonania w celu doprowadzenia zespołu zabudowy szeregowej do stanu zgodnego z przepisami. To sugerowałoby, że organ nadzoru budowlanego prowadził postępowanie w celu legalizacji budynków w zabudowie szeregowej, a nie w celu przywrócenia należytego stanu technicznego tych obiektów, czego nie potwierdza zgromadzony w sprawie materiał dowodowy. Z istoty działań podejmowanych w trybie art. 66 ust. 1 Prawa budowlanego wynika, że zmierzają one do doprowadzenia obiektu budowlanego do stanu właściwego stanu technicznego, a nie służą likwidacji stanu niezgodności z prawem.

Wobec powyższego na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a. Sąd uchylił zaskarżone postanowienie i poprzedzające je postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego.

Ponownie prowadząc postępowanie organ nadzoru budowlanego w sposób jednoznaczny określi w odniesieniu do każdego z budynków w zabudowie szeregowej oddzielnie, czy w sprawie niezbędne jest przedłożenie opinii technicznej dotyczącej stanu technicznego budynku, i stosownie do poczynionych ustaleń obciąży tym obowiązkiem odrębnie właścicieli poszczególnych budynków.

W oparciu o art. 200 i 202 § 2 p.p.s.a. Sąd zasądził od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżących solidarnie kwotę 100 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania, wpisu sądowego od skargi.