Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt V SA/Wa 1808/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2017-06-09 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6559
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2016 poz 718
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity
article: § 2 ust. 1 pkt 1, § 4 ust. 1,
journal: Dz.U. 2015 poz 982
law: Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 lipca 2015 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania, wypłaty oraz  zwrotu pomocy finansowej na operacje typu "Premie dla młodych rolników" w ramach poddziałania "Pomoc w rozpoczęciu działalności  gospodarczej na rzecz młodych rolników" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Mirosława Pindelska (spr.), Sędzia WSA - Bożena Zwolenik, Sędzia WSA - Matylda Arnold - Rogiewicz, Protokolant specjalista - Anna Wiśniewska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 czerwca 2017 r. sprawy ze skargi [...] na decyzję Dyrektora Mazowieckiego Oddziału Regionalnego ARiMR w [...] z dnia [...] maja 2016 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania pomocy finansowej oddala skargę.


UZASADNIENIE

W dniu [...] września 2015 r. M.Z. (dalej: "skarżący") złożył w Biurze Powiatowym Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w G. z/s w M. wniosek o przyznanie pomocy finansowej na operację typu "Premie dla młodych rolników" w ramach poddziałania "Pomoc w rozpoczęciu działalności gospodarczej na rzecz młodych rolników" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020.

Po rozpatrzeniu wniosku Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w G. (dalej: "Kierownik Biura" lub "organ I instancji") decyzją z dnia [...] kwietnia 2016 r. Nr [...], odmówił przyznania skarżącemu wnioskowanej pomocy finansowej.

Organ I instancji stwierdził, iż zgodnie z § 2 ust. 1 pkt. 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 lipca 2015 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania, wypłaty oraz zwrotu pomocy finansowej na operacje typu "Premie dla młodych rolników" w ramach poddziałania "Pomoc w rozpoczęciu działalności gospodarczej na rzecz młodych rolników" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata, 2014-2020 (Dz. U. z 2015 r. poz. 982 oraz Dz.U. z 2016 r. poz. 345), dalej: "rozporządzenie wykonawcze", pomoc może być przyznana osobie fizycznej która "rozpoczęła urządzanie gospodarstwa rolnego w rozumieniu art. 553 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964r. - Kodeks cywilny (Dz.U. z 2014 r. poz. 121, z późn. zm., dalej "k.c."), zwanego dalej "gospodarstwem", przed dniem złożenia wniosku o przyznanie pomocy, lecz nie wcześniej niż w okresie 12 miesięcy przed dniem złożenia wniosku z wyłączeniem przypadku, o którym mowa w § 4 ust. 4.

Na podstawie Aktu Notarialnego Repertorium [...] numer [...] Kierownik Biura ustalił, iż skarżący wraz z żoną M.Z. z dniem [...] września 2009 r. stali się właścicielami gruntów rolnych o powierzchni użytków rolnych wynoszącej 1,66 ha. Powyższy dokument stanowił bowiem, iż "niniejszym aktem małżonkowie R.Z. i I.Z. darują swojemu synowi i jego żonie M.Z. i M.Z. niezabudowaną nieruchomość rolną oznaczoną, jako działka nr [...] o obszarze 1,66 ha położoną we wsi K., a M.Z. i M.Z. darowiznę tę przyjmują oświadczając, że majątkowych umów małżeńskich nie zawierali....:".

Zdaniem organu I instancji wskazany dokument dowodzi, że skarżący był właścicielem gospodarstwa rolnego o powierzchni użytków rolnych większej niż 1 ha przez okres dłuższy niż 12 miesięcy przed dniem złożenia wniosku, co jest jednoznaczne z rozpoczęciem urządzania gospodarstwa w okresie poprzedzającym 12 miesięcy przed dniem złożenia wniosku o przyznanie pomocy, a tym samym z niespełnieniem warunku przyznania pomocy o którym mowa w § 2 ust. 1 pkt. 1 rozporządzenia.

Po rozpatrzeniu odwołania skarżącego Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w W. (dalej: "Dyrektor Oddziału" lub "organ odwoławczy"), decyzją z dnia [...] maja 2016 r. Nr [...], utrzymał w mocy rozstrzygnięcie Kierownika Biura. Organ odwoławczy podzielił w całości ustalenia i wniosku organu I instancji. Odnosząc się do zarzutów odwołania Dyrektor Oddziału nie zgodził się ze skarżącym, iż zasadniczym dla sprawy jest definicja gospodarstwa rolnego określona w art. 55 Kodeksu cywilnego, na którą powołuje się przepis § 2 ust. 1 pkt 1 ww. rozporządzenia. Organ wyjaśnił, że w myśl art. 461 K.c. o istnieniu gospodarstwa rolnego decydują grunty rolne, zaś pozostałe składniki gospodarstwa rolnego, wymienione w art. 553 K.c. nie są składnikami koniecznymi i ich brak nie odbiera gruntom rolnym przedmiotu gospodarstwa rolnego. Za nieistotny uznał również podnoszony przez skarżącego fakt nieprowadzenia działalności rolniczej na nabytych gruntach rolnych.

M.Z. zaskarżył ww. decyzję Dyrektora Oddziału do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie zarzucając:

1. naruszenie przepisów postępowania, mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:

a) art, 7 i art. 80 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016 r., poz. 23), dalej: "k.p.a." oraz art. 27 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 20 lutego 2015 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 (Dz. U. poz. 349, ze zm.) dalej: "ustawa o wspieraniu", poprzez niewyczerpujące rozpatrzenie i błędną ocenę zgromadzonego materiału dowodowego oraz brak dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienie sprawy z pominięciem dbałości o słuszny interes obywatela,

b) art 8 k.p.a. poprzez postępowanie organu I instancji w sposób nie budzący zaufania strony do organów administracji publicznej,

c) art. 107 § 3 k.p.a. poprzez brak wyjaśnienia w uzasadnieniu decyzji dlaczego niektórym dowodom organ odmówił mocy dowodowej (umowa dzierżawy),

d) art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. poprzez błędne uznanie, że w przedmiotowej sprawie przepis ten znajdował zastosowanie,

2. naruszenie przepisów prawa materialnego mające wpływ na wynik sprawy, tj.:

a) art. 553 K.c. w zw. z § 2 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia poprzez jego błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie w okolicznościach przedmiotowej sprawy,

b) § 4 ust. 1 rozporządzenia poprzez jego zastosowanie, tj. zastosowanie ustanowionego tam domniemania w sytuacji gdy skarżący wykazał, że w rzeczywistości nie nabył gospodarstwa rolnego i nie rozpoczął urządzania takowego w oparciu o nabytą nieruchomość rolną,

c) art. 2 ust. 1 lit. n rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) NR 1305/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) i uchylające rozporządzenie Rady (WE) nr 1698/2005 (Dz. U. UE L, Nr 347, s. 487 ze zm.,) dalej: "rozporządzenie 1305/2013", poprzez zastosowanie sprzecznego z wskazanym przepisem prawa Unii Europejskiej przepisu § 4 ust 1 rozporządzenia, który przewiduje że za rozpoczęcie urządzania gospodarstwa uznać można już samo nabycie nieruchomości rolnej podczas gdy wskazany przepis Rozporządzenia 1305/2013 wyraźnie łączy definicję młodego rolnika z rozpoczęciem działalności w gospodarstwie rolnym.

Skarżący wniósł o

1. uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji,

2. dopuszczenie i przeprowadzenie dowodów z dokumentów przywołanych w uzasadnieniu skargi, na okoliczności tam wskazane,

3. zasądzenie od organu na jego rzecz kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego i kosztów pełnomocnictwa według norm przepisanych.

Uzasadniając powyższe zarzuty skarżący wyjaśnił, że działkę rolną nr [...], położoną w K. o powierzchni 1,66 ha nabył wraz z żoną poprzez darowiznę od swoich rodziców, aby wybudować na niej dom. Już następnego dnia wydzierżawił darowaną mu działkę swej matce, która kontynuowała na niej swą działalność rolniczą (na części działki nie zajętej pod budowę). Następnie skarżący uzyskał pozwolenie na budowę domu i rozpoczął prace. Wówczas miał inne plany życiowe, zupełnie nie związane z rolnictwem, z uwagi na to, że wykonywał już inną pracę i prowadził działalność gospodarczą, która dawała jego rodzinie utrzymanie.

Skarżący twierdził iż ani przed nabyciem nieruchomości, ani po jej nabyciu nie rozpoczął i nie prowadził działalności rolniczej w jakimkolwiek zakresie, nie był również ubezpieczony jako rolnik w KRUS ani nie pobierał płatności obszarowych należnych dla jego działki, nie zarejestrował własnego gospodarstwa w ARiMR ani w inspekcji weterynaryjnej co w praktyce uniemożliwia prowadzenie działalności rolniczej. Nie nabył żadnych innych składników majątkowych niezbędnych do prowadzenia gospodarstwa (gruntów, maszyn, urządzeń rolniczych), nie podjął pracy na roli, nie korzystał z usług rolniczych, nie czerpał korzyści i nie ponosił ciężarów z gruntem związanych (podatek rolny opłacał dzierżawca). Ponadto nigdy faktycznie nie wszedł nawet w posiadanie całej swojej działki, gdyż już następnego dnia po jej nabyciu wydzierżawił ją. Dopiero w późniejszym czasie objął w posiadanie tylko tę część działki, która była niezbędna do budowy domu. Zdaniem skarżącego najistotniejszym dowodem jest na to jest umowa dzierżawy, którą dołączył już do pierwotnego wniosku.

W ocenie skarżącego organy obu instancji dokonały także błędnej wykładni art. 553 K.c., który został przez prawodawcę ściśle powiązany z przepisem § 2 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia, gdzie wskazano, że na gruncie tego aktu prawnego pojęcie gospodarstwa rolnego należy rozumieć tak jak to określa kodeks cywilny. Powyższy przepis K.c. stanowi, że za gospodarstwo rolne uważa się grunty rolne wraz z gruntami leśnymi, budynkami lub ich częściami, urządzeniami i inwentarzem, jeżeli stanowią lub mogą stanowić zorganizowaną całość gospodarczą, oraz prawami związanymi z prowadzeniem gospodarstwa rolnego. Skarżący tymczasem nabył jedną działkę o powierzchni 1,66 ha, która nigdy samodzielnie nie tworzyła gospodarstwa rolnego i tworzyć go nie była w stanie biorąc pod uwagę ustawową definicję tego pojęcia. Przepis art. 553 k.c. uznaje bowiem za gospodarstwo rolne te składniki, które stanowią pewien zorganizowany, spójny mini system gospodarczy zdolny do osiągania założonych celów. Gospodarstwo przestaje być zorganizowaną całością, jeżeli brak jednego z elementów tego mini systemu uniemożliwia prowadzenie normalnej działalności w zakresie produkcji rolnej lub hodowlanej. Żaden ze składników gospodarstwa rolnego wymienionych w art. 553 K.c., niezespolony z pozostałymi, nie nadaje sam przez się gospodarstwu cechy zorganizowanej całości. Gospodarstwo rolne jest przede wszystkim jednostką produkcji rolnej, a nie określonym mieniem, majątkiem. Co więcej pojęcie gospodarstwa stosowane jest między innymi w § 4 ust. 1 rozporządzenia, a przepis ten z rozpoczęciem urządzania gospodarstwa wiąże nabycie lub wejście w posiadanie gospodarstwa o powierzchni użytków rolnych co najmniej 1 ha, a nie jedynie nieruchomości rolnej/gruntu o takiej powierzchni. Każdy bowiem posiadacz gospodarstwa musi być jednocześnie posiadaczem gruntu, ale już nie każdy posiadacz gruntu jest posiadaczem gospodarstwa.

Skarżący podkreślił też, że wszystkie elementy definicji młodego rolnika określone w art. 2 ust. 1 lit. n) rozporządzenia 1305/2013 muszą być spełnione w chwili złożenia wniosku o wsparcie w ramach tego rozporządzenia. Wynika z tego jednoznacznie, że elementy definicji młodego rolnika są jednocześnie warunkami, które musi spełniać osoba, aby status młodego rolnika uzyskać i otrzymać pomoc finansową. Analizując zatem definicję młodego rolnika i przepisy rozporządzenia skarżący doszedł do wniosku, że polskie organy prawodawcze dopuściły się, nie mając do tego uprawnień, ingerencji w sformułowanie podstawowych warunków uzyskania pomocy finansowej, które wynikają już z samej definicji młodego rolnika. Przesłanka uznawania osoby będącej jedynie właścicielem co najmniej 1 ha nieruchomości rolnej za osobę, która rozpoczęła urządzanie gospodarstwa a właściwie rozpoczęła działalność w gospodarstwie rolnym jako kierujący tym gospodarstwem rolnym (posługując się nomenklaturą unijna) jest sprzeczna z definicją młodego rolnika wynikającą z prawa Unii Europejskiej i de facto prowadzi do zniweczenia celów unijnych aktów prawnych w przypadku osób, które są właścicielami nieruchomości rolnych ale faktycznie nigdy nie prowadziły działalności rolniczej jako kierujący gospodarstwem rolnym.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Oddziału wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2016r. , poz. 1066 j.t. ze zm.), sądy administracyjne są właściwe do badania zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych. Sąd nie może opierać tej kontroli na kryterium słuszności lub sprawiedliwości społecznej. Decyzja administracyjna jest zgodna z prawem, jeżeli jest zgodna z przepisami prawa materialnego i z przepisami prawa procesowego. Uchylenie decyzji administracyjnej, względnie stwierdzenie jej nieważności przez sąd następuje tylko w przypadku stwierdzenia istotnych wad w postępowaniu lub naruszenia przepisów prawa materialnego, mającego wpływ na wynik sprawy (art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016r. poz. 718 j.t. ze zm., dalej jako p.p.s.a.). Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy. Nie jest jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art.134 § 1 p.p.s.a.).

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Sąd podziela ustalenia faktyczne dokonane przez organy orzekające w sprawie i uznaje je za własne. Sąd potwierdza również prawidłowość zastosowanych przez organy przepisów prawnych.

Przedmiotem rozstrzygania organów był wniosek skarżącego o przyznanie pomocy finansowej na operacje typu "Premie dla młodych rolników" w ramach poddziałania PROW 2014-2020 " Pomoc w rozpoczęciu działalności gospodarczej na rzecz młodych rolników". Wymienione poddziałanie przewidziane zostało w przepisach unijnych i krajowych określających wsparcie dla rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na lata 2014 -2020.

Przede wszystkim przewiduje je rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr. 1305/2013 z dnia 17 grudnia 2013r. w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) i uchylające rozporządzenie Rady (WE) nr 1698/2005. W art. 7 tegoż rozporządzenia zostały wskazane podprogramy tematyczne, a wśród nich w ust. 1 litera a) podano :"1. W celu przyczynienia się do realizacji priorytetów unijnych w zakresie rozwoju obszarów wiejskich państwa członkowskie mogą włączać do swoich programów rozwoju obszarów wiejskich podprogramy tematyczne, które są ukierunkowane na szczególne potrzeby. Takie podprogramy tematyczne mogą między innymi odnosić się do: a) młodych rolników". W art. 19 określającym wsparcie mające na celu rozwój gospodarstw i działalności gospodarczej prawodawca unijny wskazał, że ust. "1. Wsparcie w ramach tego działania obejmuje:

a) pomoc na rozpoczęcie działalności gospodarczej na rzecz:

(i) młodych rolników;" (......)

" 2. Wsparcia na mocy ust. 1 lit. a) ppkt (i) udziela się młodym rolnikom." (...)

4. Wsparcie na mocy ust. 1 lit. a) uzależnione jest od przedłożenia planu biznesowego. Realizacja planu biznesowego musi rozpocząć się w terminie dziewięciu miesięcy od daty decyzji o przyznaniu pomocy.

W przypadku młodych rolników otrzymujących wsparcie na mocy ust. 1 lit. a) pkt (i) plan biznesowy musi przewidywać, że młody rolnik spełnia wymogi art. 9 rozporządzenia (UE) nr 1307/2013 w odniesieniu do definicji rolników aktywnych zawodowo w terminie 18 miesięcy od daty rozpoczęcia działalności.

Państwa członkowskie określają górne i dolne progi umożliwiające gospodarstwom rolnym dostęp do wsparcia na mocy ust. 1 lit. a) ppkt (i) oraz (iii). Niższy próg wsparcia na mocy ust. 1 lit. a) ppkt (i) musi przewyższać górny próg dla wsparcia na mocy ust. 1 lit. a) ppkt (iii). Wsparcie jest ograniczone do gospodarstw rolnych spełniających definicję mikroprzedsiębiorstw oraz małych przedsiębiorstw."

Zatem z powyższego przepisu wynika ( art. 19 ust.4), że państwo członkowskie określa górne i dolne progi umożliwiające gospodarstwom rolnym dostęp do wsparcia na mocy ust. 1 lit.a ppkt. (i), czyli młodym rolnikom.

Omawiane rozporządzenie nr. 651/2014 w art. 2 ust. 1 ppkt. n) definiuje młodego rolnika jako osobę, która w chwili składania wniosku ma nie więcej niż 40 lat, posiada odpowiednie umiejętności i kwalifikacje zawodowe i po raz pierwszy rozpoczyna działalność w gospodarstwie rolnym jako kierujący tym gospodarstwem rolnym. Natomiast w art. 87 stanowi, iż do działań określonych w tym rozporządzeniu stosuje się rozporządzenie (UE) nr 1306/2013 oraz przyjęte zgodnie z nim przepisy. Przywołane rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr. 1306/2013 z dnia 17 grudnia 2013r. w sprawie finansowania wspólnej polityki rolnej, zarządzania nią i monitorowania jej oraz uchylające rozporządzenia Rady (EWG) nr 352/78, (WE) nr 165/94, (WE) nr 2799/98, (WE) nr 814/2000, (WE) nr 1290/2005 i (WE) nr 485/2008 ( Dz. U. nr. 347 str.549 ze zm.) w art. 2 odnoszącym się do pojęć w nim używanych odsyła do definicji gospodarstwa rolnego oraz definicji działalności rolniczej zawartej w art. 4 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr. 1307/2013 z dnia 17 grudnia 2013r. ustanawiające przepisy dotyczące płatności bezpośrednich dla rolników na podstawie systemów wsparcia w ramach wspólnej polityki rolnej oraz uchylające rozporządzenie Rady (WE) nr 637/2008 i rozporządzenie Rady (WE) nr 73/2009 ( Dz. U. nr. 347 str. 608 ze zm.). Zgodnie z treścią art. 4 litery b) i c) rozporządzenia nr. 1307/2013 "gospodarstwo rolne" oznacza wszystkie jednostki wykorzystywane do działalności rolniczej i zarządzane przez rolnika, znajdujące się na terytorium tego samego państwa członkowskiego; natomiast "działalność rolnicza" oznacza:

(i) produkcję, hodowlę lub uprawę produktów rolnych, w tym zbiory, dojenie, hodowlę zwierząt oraz utrzymywanie zwierząt do celów gospodarskich;

(ii) utrzymywanie użytków rolnych w stanie, dzięki któremu nadają się one do wypasu lub uprawy bez konieczności podejmowania działań przygotowawczych wykraczających poza zwykłe metody rolnicze i zwykły sprzęt rolniczy, w oparciu o kryteria określone przez państwa członkowskie na podstawie ram ustanowionych przez Komisję, lub

(iii) prowadzenie działań minimalnych, określanych przez państwa członkowskie, na użytkach rolnych utrzymujących się naturalnie w stanie nadającym się do wypasu lub uprawy;

W przepisach krajowych, tj. w ustawie z dnia 20 lutego 2015 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 odnoszącej się do zadań i właściwości organów określonych m. in w rozporządzeniu nr. 1305/2013 i nr. 1306/2013 - w art. 3 ust. 1 pkt.6 lit. a) wskazano, iż program jest realizowany na terytorium RP m. in. w zakresie pomocy w rozpoczęciu działalności gospodarczej na rzecz młodych rolników, pomoc jest przyznawana w drodze decyzji ( art. 26 ) oraz w art. 45 zawarto szeroką delegacje dla ministra właściwego do spraw rozwoju wsi do wydania rozporządzenia wykonawczego, w którym określi szczegółowe warunki lub tryb przyznawania, wypłaty lub zwrotu pomocy w ramach poszczególnych działań, poddziałań lub typów operacji objętych programem, a także przestrzenny zasięg wdrażania tych działań oraz poddziałań, w szczególności:

a) formę i tryb składania wniosków o przyznanie pomocy lub wniosków o płatność,

b) szczegółowe wymagania, jakim powinny odpowiadać wnioski o przyznanie pomocy lub wnioski o płatność,

c) kryteria wyboru operacji - w przypadku działań i poddziałań, o których mowa w art. 3 ust. 1 pkt 1-9, 13 oraz 14 lit. c, (...)

W wykonaniu tej delegacji Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi wydał w dniu 13 lipca 2015 r. rozporządzenie w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania, wypłaty oraz zwrotu pomocy finansowej na operacje typu "Premie dla młodych rolników" w ramach poddziałania "Pomoc w rozpoczęciu działalności gospodarczej na rzecz młodych rolników" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata, 2014-2020. Rozporządzenie w wersji obowiązującej w przedmiotowej sprawie w § 2 ust.1 pkt.1 stanowi "Pomoc finansowa na operacje typu "Premie dla młodych rolników" w ramach poddziałania "Pomoc w rozpoczęciu działalności gospodarczej na rzecz młodych rolników" objętego Programem, zwana dalej "pomocą", jest przyznawana osobie fizycznej, która:

1) rozpoczęła urządzanie gospodarstwa rolnego w rozumieniu art. 553 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny (Dz. U. z 2014 r. poz. 121, z późn. zm.), zwanego dalej "gospodarstwem", przed dniem złożenia wniosku o przyznanie pomocy, lecz nie wcześniej niż w okresie 12 miesięcy przed dniem złożenia tego wniosku".

Wersja rozporządzenia wykonawczego na datę złożenia wniosku skarżącego nie była spójna z przepisami unijnymi tylko w zakresie wymienionych w nim 12 miesięcy dotyczących rozpoczęła urządzanie gospodarstwa rolnego przed dniem złożenia tego wniosku. Zostało to naprawione nowelą z dnia 11 marca 2016r. ( Dz. U. 2016r poz. 345). Termin zmieniono na 18 miesięcy aby korespondował z terminem wymienionym w art. 19 ust. 4 rozporządzenia nr. 1305/2013. Wprawdzie zmiana nie odnosiła się do wniosków z 2015r. ale dla przedmiotowej sprawy pozostaje to bez znaczenia z uwagi na fakt złożenia wniosku przez skarżącego w dniu 16 września 2015r. oraz fakt rozpoczęcia urządzania gospodarstwa rolnego przez niego w dniu 29 września 2009r., tj. w dniu nabycia w drodze darowizny na współwłasność małżeńską niezabudowanej nieruchomości rolnej.

W tym miejscu wskazać należy, że kraj członkowski miał ww. upoważnienie w przepisach unijnych do określenia górnych i dolnych progów umożliwiających dostęp do tego wsparcia. W § 4 ust.1 rozporządzenia wykonawczego w odniesieniu do osoby dorosłej ustalono, iż "Uznaje się, że osoba fizyczna rozpoczęła urządzanie gospodarstwa, jeżeli stała się właścicielem lub weszła w posiadanie gospodarstwa o powierzchni użytków rolnych wynoszącej co najmniej 1 ha." Jest to zapis spójny z wcześniej użytym w § 2 pojęciem " rozpoczęła urządzanie gospodarstwa rolnego". Wykonanie pierwszej czynności jaką jest nabycie lub wejście w posiadanie gruntu rolnego, który de facto decyduje o istnieniu gospodarstwa rolnego gdyż może być wykorzystany do prowadzenia działalności wytwórczej w rolnictwie, jest elementem istotnym i przesądzającym o " rozpoczęciu urządzania gospodarstwa rolnego." Nie ulega wątpliwości w sprawie, że skarżący stał się w dniu [...] września 2009r. współwłaścicielem ( współwłasność małżeńska) nieruchomości rolnej o pow. 1,66 ha. Nieruchomość ta została mu wydana w tamtym dniu o czym świadczy stosowny zapis w akcie notarialnym. Nie zmienia tej okoliczności fakt, iż dnia następnego, tj. [...] września 2009r. oddał ją w posiadanie zależne ( dzierżawę w celach działalności rolnej). Nie zmienia tych ustaleń również okoliczność, że sam do czasu złożenia przedmiotowego wniosku podjął następcze działania tylko w postaci budowy domu mieszkalnego na tej nieruchomości.

Prawidłowo organ uznał, że zgodnie z treścią art. 461 kodeksu cywilnego "Nieruchomościami rolnymi (gruntami rolnymi) są nieruchomości, które są lub mogą być wykorzystywane do prowadzenia działalności wytwórczej w rolnictwie w zakresie produkcji roślinnej i zwierzęcej, nie wyłączając produkcji ogrodniczej, sadowniczej i rybnej." Nieruchomości te są istotne dla istnienia gospodarstwa rolnego, gospodarstwa, za które, zgodnie z definicją art. 553 k.c., uważa się " grunty rolne wraz z gruntami leśnymi, budynkami lub ich częściami, urządzeniami i inwentarzem, jeżeli stanowią lub mogą stanowić zorganizowaną całość gospodarczą, oraz prawami związanymi z prowadzeniem gospodarstwa rolnego". Słusznie też organ uznał, iż o istnieniu gospodarstwa rolnego decydują grunty rolne, zaś pozostałe składniki gospodarstwa rolnego, wymienione w art. 553 K.c. nie są składnikami koniecznymi i ich brak nie odbiera gruntom rolnym przedmiotu gospodarstwa rolnego.

Wymienione definicje krajowe nie naruszają regulacji i definicji unijnych zważywszy na zakreślony krajowy próg dostępności do przedmiotowego wsparcia w postaci " rozpoczęcia urządzania gospodarstwa rolnego" i uznania, że o tym "rozpoczęciu" powinien decydować zasadniczy element w postaci nabycia własności lub wejścia w posiadanie gruntu rolnego zdolnego do wykorzystania do prowadzenia działalności wytwórczej w rolnictwie.

Tym samym sąd nie uznaje zasadności podniesionych zarzutów w skardze. Stwierdza, że organ prawidłowo ustalił stan faktyczny i prawny w sprawie. Uzasadnienie zaskarżonej decyzji wbrew zarzutom skargo odpowiada treści art. 107 § 3 k.p.a.

Mając powyższe na uwadze, sąd nie dopatrzył się naruszenia przez organ przepisów postępowania, które w sposób istotny mogłyby wpłynąć na wynik sprawy jak też nie dopatrzył się naruszenia przepisów prawa materialnego, które wpłynęłoby na wynik sprawy. Postępowanie administracyjne prowadzone było zdaniem sądu zgodnie ze standardami demokratycznego państwa prawa. W tych warunkach uznając skargę za niezasadną Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił ją na podstawie art. 151 p.p.s.a.