Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt II SA/Wa 1628/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2015-05-22 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6192 Funkcjonariusze Policji
Hasła tematyczne: Policja
Skarżony organ: Komendant Policji
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję
Powołane przepisy: article: art. 101 ust. 1 i 107;
journal: Dz.U. 2002 nr 7 poz 58
law: Ustawa z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji.- tekst jednolity
article: art. 6 ust. 2
journal: Dz.U. 2008 nr 50 poz 291
law: Ustawa z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników - tekst jednolity
article: art. 16;
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 1 ust. 1 pkt 3
journal: Dz.U. 1990 nr 54 poz 310
law: Ustawa z dnia 20 lipca 1990 r. o wliczaniu okresów pracy w indywidualnym gospodarstwie rolnym do pracowniczego stażu pracy.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Kube Sędziowie WSA Sławomir Antoniuk Iwona Dąbrowska (spr.) Protokolant starszy sekretarz sądowy Dorota Kwiatkowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 maja 2015 r. sprawy ze skargi W. F. na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] lipca 2014 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności rozkazu personalnego ustalającego prawa do wzrostu uposażenia 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję organu I instancji; 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] lipca 2014 r. nr [...], Komendant Główny Policji na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 127 § 2 k.p.a., utrzymał w mocy decyzję Komendanta [...] Policji z dnia [...] maja 2014 r. nr [...], w przedmiocie stwierdzenia nieważności rozkazu personalnego Komendanta Powiatowego Policji w L. nr [...] z dnia [...] kwietnia 2006 r.

Powyższe rozstrzygniecie zostało wydane w następującym stanie faktycznym

i prawnym sprawy:

[...]. W. F. w dniu [...] marca 2006 r. przedłożył

w Komendzie Powiatowej Policji w L. następujące dokumenty, potwierdzające okres pracy w indywidualnym gospodarstwie rolnym rodziców:

oświadczenie w sprawie braku dokumentów z dnia [...] marca 2006 r. o wykonywaniu pracy w gospodarstwie rolnym rodziców J. i E. we wsi K., w okresach od [...] stycznia 1987 r. do [...] września 1990 r. i od [...] marca 1992. r. do [...] sierpnia 1992 r.,

zeznania dwóch świadków z dnia [...] marca 2006 r., iż we wskazanym okresie stale i w pełnym wymiarze czasu pracował w gospodarstwie rolnym, jak również wspólnie z rodzicami zamieszkiwał, świadkowie dodali, że znają wymienionego osobiście, byli bliskimi sąsiadami i często widywali go przy pracy w polu i zagrodzie,

kwestionariusz KRUS SR-21, dotyczący okresów podlegania E. F. ubezpieczeniu społecznemu rolników, okresów podlegających zaliczeniu oraz wysokości opłaconych składek w latach 1983 – 1990,

zaświadczenie Placówki Terenowej KRUS w M. z dnia [...] marca 2006 r., dotyczące okresów podlegania J. F. ubezpieczeniu społecznemu rolników, okresów podlegających zaliczeniu oraz wysokości opłaconych składek,

z którego wynika, że wymieniona podlegała ubezpieczeniu w okresie od [...] lipca 1977 r., do [...] grudnia 1994 i opłaciła składki za fata 1977 – 1994,

zaświadczenie ze Starostwa Powiatowego w C. z dnia [...] kwietnia 2006 r., w którym potwierdzono na podstawie operatu ewidencji gruntów obrębu Z. gm. G., iż w latach 1985 - 1993 istniało gospodarstwo rolne o powierzchni 8,9510 ha, stanowiące własność E. i J. F., co potwierdzał akt notarialny AN Rep. A [...] z dnia [...] stycznia 1984 r., wymienione gospodarstwo zostało przekazane na rzecz syna K. F. zgodnie z aktem notarialnym AN Rep. A [...] z dnia [...] grudnia 1996 r.,

poświadczenie zameldowania z Urzędu Gminy w S. z dnia [...] marca 2006 r. o zamieszkiwaniu W. F. w domu nr [...] w miejscowości K. od dnia [...] stycznia 1971 r. do dnia [...] kwietnia 1992 r.

Rozkazem personalnym nr [...] z dnia [...] kwietnia 2006 r., Komendant Powiatowy Policji w L., na podstawie art. 101 ust. 1 i art. 107 ust. 1 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 roku o Policji (Dz. U. z 2002 r. Nr 7, poz. 58 ze zm.) oraz § 3, § 4 ust. 1 i § 5 ust. 2 i 4 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 6 grudnia 2001 r., w sprawie szczegółowych zasad otrzymywania i wysokości uposażenia zasadniczego policjantów, dodatków do uposażenia oraz ustalania wysługi lat, od której jest uzależniony wzrost uposażenia zasadniczego (Dz. U. z 2001 r. Nr 152, poz. 1732 ze zm.), zaliczył wymienionemu do wysługi lat, na dzień przyjęcia do służby w Policji, tj. na dzień [...] sierpnia 1992 r. następujące okresy składowe: w Policji - 1 dzień, w Wojsku Polskim - 1 rok, 6 miesięcy, praca w indywidualnym gospodarstwie rolnym - 4 lata, 1 miesiąc i 15 dni. Łącznie - 5 lat, 7 miesięcy i 16 dni. Ponadto, na dzień [...] marca 2003 r. ustalono procentową wysokość wzrostu uposażenia zasadniczego z tytułu wysługi lat, w wysokości 16 %. Decyzję stała się ostateczna.

W dniu [...] kwietnia 2014 r. do Wydziału Kadr KSP wpłynęło pismo Zastępcy Dyrektora Gabinetu Komendanta Głównego Policji, z którego wynikało, iż w wyniku analizy akt osobowych W. F. stwierdzono błędne zaliczenie wysługi lat, dokonane rozkazem personalnym nr [...] z dnia [...] kwietnia 2006 r.

W toku postępowania Komendant, powołując się na treść przepisu art. 101 ust. 1 ustawy o Policji, obowiązującego w dacie wydania ww. rozkazu personalnego, jak również § 3 ust. 1 i § 4 ust, 1 pkt 5 pow. rozporządzenia MSWiA z dnia 6 grudnia 2001 r. w sprawie szczegółowych zasad otrzymywania i wysokości uposażenia zasadniczego policjantów, dodatków do uposażenia oraz ustalania wysługi lat, od której jest uzależniony wzrost uposażenia zasadniczego, oraz art. 1 ust. 1 pkt 1, 2 i 3 i art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 20 lipca 1990 r., o wliczaniu okresów pracy w indywidualnym gospodarstwie rolnym do pracowniczego stażu pracy (Dz. U. Nr 54, poz. 310) wskazał, że W. F. wniósł o zaliczenie mu do wysługi lat pracy w gospodarstwie rolnym rodziców w okresach od [...] stycznia 1987 r. do [...] września 1990 r. i od [...] marca 1992 r. do [...] sierpnia 1992 r.

Organ wskazał, że w przepisach ubezpieczeniowych definicja domownika uległa zmianom. Do dnia 31 grudnia 1990 r., pod pojęciem domownika, zgodnie z art. 2 pkt 2 ustawy z dnia 14 grudnia 1982 roku o ubezpieczeniu społecznym rolników indywidualnych i członków ich rodzin (Dz. U. z 1989 r. Nr 24, poz. 133 ze zm.), należało rozumieć członków rodziny rolnika i inne osoby pracujące w gospodarstwie rolnym, jeżeli pozostawały we wspólnym gospodarstwie domowym z rolnikiem, ukończyły 16 lat, nie podlegały obowiązkowi ubezpieczenia na podstawie innych przepisów, przy czym praca w gospodarstwie rolnym stanowiła ich główne źródło utrzymania. Wobec powyższego niezbędnym wymogiem uznania za domownika w sensie powołanego przepisu jest m. in. utrzymywanie się domownika głównie z pracy w gospodarstwie rolnym.

Od dnia 1 stycznia 1991 r. obowiązywała ustawa z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników (Dz. U. z 2008 r. Nr 50, poz. 291 ze zm.), która w art. 6 pkt 2 wskazywała, że domownik to osoba bliska rolnikowi, która spełnia łącznie następujące warunki: ukończyła 16 lat (lit. a), pozostaje z rolnikiem we wspólnym gospodarstwie domowym lub zamieszkuje na terenie jego gospodarstwa rolnego albo w bliskim sąsiedztwie (lit. b), stale pracuje w tym gospodarstwie nie jest związana z rolnikiem stosunkiem pracy (lit. c).

W ocenie Komendanta Głównego Policji, okres pracy W. F. w indywidualnym gospodarstwie rolnym rodziców od dnia [...] stycznia 1987 r. do dnia [...] września 1990 r. może być wliczony do stażu pracowniczego, gdy pracownik udowodni, że pracował w charakterze domownika, tj. pozostawał we wspólnym gospodarstwie domowym z rolnikiem, ukończył 16 lat, praca domownika stanowiła główne źródło jego utrzymania i nie osiągał innych dochodów. Natomiast okres pracy w indywidualnym gospodarstwie rolnym rodziców od dnia [...] marca 1992 r. do dnia [...] sierpnia 1992 r. może być wliczony do stażu pracowniczego, gdy pracownik może udowodnić, że jest osobą bliską rolnikowi, która ukończyła 16 lat, pozostawał z rolnikiem we wspólnym gospodarstwie domowym lub zamieszkiwał na terenie jego gospodarstwa rolnego albo w bliskim sąsiedztwie, stale pracował w tym gospodarstwie i nie był związany z rolnikiem stosunkiem pracy.

Podstawowym środkiem dowodowym, którym pracownik może wykazać, iż praca w gospodarstwie rolnym była rzeczywiście wykonywana, jest zaświadczenie wydane przez urząd gminy właściwy ze względu na miejsce położenia gospodarstwa, które może opierać się wyłącznie na dokumentach znajdujących się w posiadaniu urzędu. W sytuacji, gdy urząd nie dysponuje stosownymi dokumentami, zawiadamia wnioskującego na piśmie o niemożności wystawienia zaświadczenia z powodu braku dokumentów uzasadniających jego wydanie. Zaświadczenie uzyskane w urzędzie gminy, bądź pisemnie potwierdzony fakt niemożności wystawienia takiego zaświadczenia, pozwala pracownikowi na dowodzenie pracy w gospodarstwie rolnym na podstawie innych dokumentów, będących w jego posiadaniu.

W sytuacji, gdy pracownik nie posiada żadnych dokumentów na potwierdzenie okresu swojej pracy w indywidualnym gospodarstwie rolnym, może udowodnić ten okres zeznaniami co najmniej dwóch świadków, zamieszkujących w tym czasie na terenie, na którym położone jest gospodarstwo. Wydanie decyzji w oparciu o same zeznania świadków, bez uprzedniego wyczerpania procedury przedstawionej w art. 3 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 20 lipca 1990 roku jest niedopuszczalne i stanowi naruszenie prawa.

Analizując przedmiotową sprawę organ ustalił, że w aktach osobowych W. F. znajdują się wymienione wcześniej dokumenty związane z pracą w indywidualnym gospodarstwie rolnym rodziców, wśród których brak jest zaświadczenia właściwego urzędu gminy, potwierdzającego okresy jego pracy w gospodarstwie, jak również stosownej informacji urzędu o braku dokumentów uzasadniających wydanie takiego zaświadczenia. Ponadto, jak wynika z materiałów sprawy, organ prowadzący postępowanie wyjaśniające nie wezwał strony do przedłożenia brakujących dokumentów w trybie art. 64 § 2 k.p.a. Powyższe daje podstawę do stwierdzenia, iż Komendant Powiatowy Policji w L., oparł swoje rozstrzygnięcie na niepełnym materiale dowodowym, a okoliczności istotne

w sprawie wywiódł z dowodu, który w sposób jednoznaczny takiej okoliczności nie potwierdza, co stanowi naruszenie art. 77 § 1 i 80 k.p.a.

Organ pierwszej instancji wskazał, że W. F. w latach 1986 - 1990 uczył się w Liceum Ogólnokształcącym w S. Od dnia [...] września 1990 r. kontynuował naukę w Wyższej Szkole [...] w Z., przenosząc się po kilku miesiącach do zasadniczej służby wojskowej, którą ukończył w dniu [...] marca 1992 r. W ocenie organu, nauka w szkole ponadpodstawowej oraz związane z nią obowiązki wymagane od uczniów, tj. lektury, lekcje, przygotowanie do zajęć, wykluczają pracę w gospodarstwie, stanowiącą główne źródło utrzymania domownika. Pobieranie nauki w szkole ponadpodstawowej wyklucza więc możliwość uznania, iż praca domownika w gospodarstwie rolnym stanowi główne źródło utrzymania, a w konsekwencji zaliczenie danej osoby do kręgu "domowników". Bez znaczenia dla uznania danej osoby za domownika jest okoliczność, że przez cały okres nauki mieszkała ona we wspólnym gospodarstwie z rodzicami.

Komendant wskazał, że W. F. nie spełnia także przesłanki pozwalającej uznać go za osobę pracującą w indywidualnym gospodarstwie rolnym w charakterze domownika, tj. wymogu stałej pracy w gospodarstwie rolnym za okres od dnia [...] marca 1992 r. do dnia [...] sierpnia 1992 r. Wątpliwość organu budzi bowiem brak udokumentowania okresu pozostawania z rolnikiem we wspólnym gospodarstwie domowym lub zamieszkiwania na terenie jego gospodarstwa rolnego albo w bliskim sąsiedztwie od dnia [...] kwietnia 1992 r. Z poświadczenia zameldowania wydanego przez Urząd Gminy w S. w dniu [...] marca 2006 r. wynika, iż wnioskodawca zamieszkiwał we wsi K. dom nr [...] w okresie od dnia [...] stycznia 1971 r. do dnia [...] kwietnia 1992 r.

W związku z tym, iż brak jest informacji, gdzie mieszkał od [...] kwietnia 1992 r. do [...] sierpnia 1992 r. (z dniem [...] sierpnia 1992 r. został przyjęty do służby w Policji),nie można ocenić, czy stale pracował w gospodarstwie rolnym rodziców. Pojęcie domownika w rozumieniu art. 1 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 20 lipca 1990 r. powiązane jest bowiem ze stałym świadczeniem pracy, a nie dorywczą, choć systematyczną pomocą. Warunek stałej pracy wykonywanej przez stronę w gospodarstwie rolnym prowadzonym przez rodziców, poza stosunkiem pracy, powinien mieć charakter stały oraz polegać ma na pewnej systematyczności, a co najmniej na gotowości do wykonywania pracy rolnej, gdy niezbędne jest to rolnikowi prowadzącemu gospodarstwo, a nie wówczas, gdy pomoc deklaruje domownik. Stała praca w gospodarstwie wymaga pewnego psychicznego nastawienia, polegającego na wiązaniu się w pewnym okresie czasu z gospodarstwem rolnym. Ponadto, stałą pracą w gospodarstwie nie jest także doraźna pomoc

w wykonywaniu typowych obowiązków domowych, zwyczajowo wymaganych od dzieci jako członków rodziny rolnika. Również sam fakt zamieszkiwania wspólnie z rodzicami w gospodarstwie rolnym nie daje podstaw dla przypisania takiej osobie statusu domownika. Nie oznacza to, iż [...]. W. F. nie pomagał rodzicom w prowadzeniu gospodarstwa. Pomoc ta jednak nie mogła mieć charakteru stałego z uwagi na inne absorbujące zajęcie w czasie, jakim była nauka w szkole ponadpodstawowej. Poza tym, organ nie ustalił ile czasu zajmował stronie dojazd do szkoły ponadpodstawowej w obydwie strony i ile godzin dziennie poświęcał na przygotowanie się do zajęć szkolnych.

Organ stwierdził, że ocena przedstawionych przez stronę dokumentów należy każdorazowo do pracodawcy, który stwierdza fakt spełnienia wymogów określonych

w ustawie i podejmuje decyzję o zaliczeniu tego okresu do pracowniczego stażu pracy. Pracodawca może nie przyznać prawa do danego świadczenia pracowniczego, zwłaszcza, gdy sam dysponuje dowodami wskazującymi na odmienny niż podany w zaświadczeniu stan faktyczny. Ponadto, ustalenie istnienia określonego prawa nie może opierać się na dowodach wątpliwych lub takich, które mają na celu obchodzenie prawa. Ponadto, bardzo ogólne i mało wiarygodne są zeznania świadków w przedmiotowej sprawie.

W swoich zeznaniach z dnia [...] marca 2006 r. obaj świadkowie stwierdzili, że we wnioskowanym okresie W. F. zamieszkiwał i pracował

w gospodarstwie rolnym rodziców, jako pracownik fizyczny. Nie pokrywają się one w pełni z dokumentacją sprawy, tj. z poświadczeniem zameldowania wymienionego, wydanego przez Urząd Gminy w S., z którego wynika, iż wnioskodawca zamieszkiwał we wsi K., dom nr [...], w okresie od dnia [...] stycznia 1971 r. do dnia [...] kwietnia 1992 r. - nie zaś do dnia [...] sierpnia 1992 r.

Brak jest ponadto wskazania, jakiego rodzaju prace wykonywał dla prawidłowego funkcjonowania gospodarstwa i ile godzin dziennie pracował. Organ nie wezwał świadków do udziału w postępowaniu, celem ustalenia między innymi: jak często świadkowie widzieli W. F. podczas pracy w gospodarstwie, ile godzin dziennie pracował w gospodarstwie i w jakich porach dnia, jakiego rodzaju prace wykonywał, w jakiej odległości od miejsca zamieszkania świadków położone jest gospodarstwo rolne, w którym wymieniony świadczył pracę. Brak jest także stosownych dokumentów potwierdzających miejsce zameldowania/zamieszkania świadków w okresie objętym wnioskiem strony. Komendant zauważył, że z § 5 ust. 2, 3 i 4 rozporządzenia MSWiA z dnia 6 grudnia 2001 r. wynika, że określenie terminu nabycia prawa do wzrostu uposażenia zasadniczego i jego procentowej wysokości przy ustaleniu lub zmianie wysługi lat, następuje na dzień przyjęcia policjanta do służby, chyba że z przepisów odrębnych wynika inny termin zaliczenia danego okresu. Nie budzi więc wątpliwości, że w przypadku osoby przyjmowanej do służby, która przed datą przyjęcia przedstawiła dokumenty potwierdzające okresy zaliczane do wysługi lat, określenie terminu nabycia prawa do wzrostu uposażenia zasadniczego i jego procentowej wysokości następuje na dzień przyjęcia do służby. W sytuacji jednak, gdy udokumentowanie okresów zaliczanych do wysługi następuje po dacie przyjęcia do służby, co ma miejsce w rozpatrywanej sprawie, zastosowanie znajduje przepis art. 106 ust. 1 ustawy o Policji, zgodnie z którym zmiana uposażenia następuje z dniem zaistnienia okoliczności uzasadniających tę zmianę. Wobec powyższego, data złożenia przez policjanta w komórce organizacyjnej jednostki Policji właściwej do spraw kadr kompletu dokumentów potwierdzających okresy zaliczane do wysługi lat winna być terminem uzasadniającym nabycie prawa do zwiększonego uposażenia zasadniczego z tytułu wysługi lat, a nie jak określono w przedmiotowym rozkazie personalnym - za okres 3 lat wstecz.

W ocenie Komendanta przedmiotowa decyzja (rozkaz) została wydana bez dostatecznego wyjaśnienia okoliczności faktycznych sprawy. W szczególności nie zostały wykonane w pełnym zakresie czynności, które służyłyby sprawdzeniu wiarygodności twierdzeń strony i przedstawionych przez nią dokumentów, co

w konsekwencji pozwalałoby na ich ewentualne kwestionowanie jako dowodów potwierdzających okoliczności pracy w indywidualnym gospodarstwie rolnym. Konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma zatem istotny wpływ na wynik sprawy. Uchybienie więc jakiego dopuścił się Komendant Powiatowy Policji w L., polegające na uznaniu policjanta za domownika świadczącego stałą pracę w gospodarstwie rolnym rodziców, bez zebrania całości materiału dowodowego

i bez dostatecznego wyjaśnienia okoliczności sprawy, należało traktować jako wypełnienie przesłanki z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.

Uwzględniając powyższe ustalenia organ stwierdził, że wliczenie W. F., do wysługi lat uwzględnianej przy ustalaniu wzrostu uposażenia zasadniczego, okresu pracy w indywidualnym gospodarstwie rolnym nastąpiło z rażącym naruszeniem art. 1 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 20 grudnia 1990 r. o wliczaniu okresów pracy w indywidualnym gospodarstwie rolnym do pracowniczego stażu pracy w związku z § 4 ust. 1 rozporządzenia MSWiA z dnia 6 grudnia 2001 r. w sprawie szczegółowych zasad otrzymywania i wysokości uposażenia zasadniczego policjantów, dodatków do uposażenia oraz ustalania wysługi lat, od której jest uzależniony wzrost uposażenia zasadniczego oraz art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a.

Od powyższej decyzji W. F. złożył odwołanie do Komendanta Głównego Policji, wskazując, że "(...) w prowadzonym postępowaniu wskazano, że w okresie od dnia [...] marca 1992 r. do dnia [...] sierpnia 1992 r. nie był zameldowany w gospodarstwie rolnym rodziców, tj. pod adresem K. dom nr [...], a przez to w rozumieniu art. 1 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 20 lipca 1990 r., mógł nie zostać uznany jako domownik. Wyjaśnił, że pomimo braku zameldowania stałego pod tym adresem, nadal przebywał w domu rodziców i nie pracował poza wspólnym gospodarstwem, jak też nie uzyskiwał żadnych innych dochodów. W tym czasie zameldowany był na terenie "Garnizonu [...]", co było warunkiem koniecznym o ubieganie się do pracy w policji (...)". Podniósł także, iż "(...) poddanie w wątpliwość, iż pomoc w gospodarstwie nie mogła mieć charakteru stałego podczas nauki w szkole ponadpodstawowej również nie jest uzasadniona (...)" Zeznania natomiast świadków mogą być w każdej chwili "(...) uzupełnione i rozszerzone (...)".

Rozpatrując przedmiotową sprawę w postępowaniu odwoławczym Komendant Główny Policji, wskazał, że zgodnie z ugruntowanym orzecznictwem Naczelnego Sądu Administracyjnego nieprawidłowa jest taka wykładnia § 4 ust. 1 pkt 4 oraz § 5 ust. 4 rozporządzenia z dnia 6 grudnia 2001 r. w sprawie szczegółowych zasad otrzymywania i wysokości uposażenia zasadniczego policjantów, która dopuszcza możliwość anulowania (odliczenia) okresu uprzednio zaliczonego do wysługi lat. Skorygowanie natomiast błędnie ustalonych okresów składkowych może odbyć się jedynie w drodze nadzwyczajnych trybów weryfikacji decyzji ostatecznych.

W kontekście powyższego, organ odwoławczy stwierdził, że z § 5 ust. 2, 3 i 4 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 6 grudnia 2001 r. wynika, że określenie terminu nabycia prawa do wzrostu uposażenia zasadniczego

i jego procentowej wysokości przy ustaleniu lub zmianie wysługi lat, następuje na dzień przyjęcia policjanta do służby, chyba że z przepisów odrębnych wynika inny termin zaliczenia danego okresu. Nie budzi więc wątpliwości, że w przypadku osoby przyjmowanej do służby, która przed datą przyjęcia do służby przedstawiła dokumenty potwierdzające okresy zaliczane do wysługi lat, określenie terminu nabycia prawa do wzrostu uposażenia zasadniczego i jego procentowej wysokości następuje na dzień przyjęcia do służby.

Natomiast w sytuacji, gdy udokumentowanie okresów zaliczanych do wysługi lat następuje po dacie przyjęcia do służby, zastosowanie znajduje przepis art. 106 ust. 1 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji, zgodnie z którym zmiana uposażenia następuje z dniem zaistnienia okoliczności uzasadniających tę zmianę.

Organ odwoławczy zauważył, że w kontrolowanej sprawie data złożenia przez policjanta w komórce organizacyjnej jednostki Policji właściwej do spraw kadr dokumentów, potwierdzających okresy zaliczane do wysługi lat (tj. 30 marca 2006 r.) winna być terminem uzasadniającym nabycie prawa do zwiększonego uposażenia zasadniczego z tytułu wysługi lat, a nie dzień przyjęcia do służby czy też data przypadająca na trzy lata wstecz przed fatycznym złożeniem przez funkcjonariusza wniosku w tym zakresie.

W ocenie Komendanta Głównego Policji w decyzji Komendanta Powiatowego Policji w L., wbrew wskazanym normom prawnym został wymienionemu wadliwie ustalony termin procentowego wzrostu uposażenia zasadniczego, z tytułu wysługi lat, co spowodowało zawyżenie wysokości uposażenia policjanta z tytułu tejże wysługi i generowanie nienależnych wydatków z budżetu państwa, a także stanowi rażące naruszenie art. 107 ust. 1 ustawy o Policji i poprzez błędną wykładnię instytucji przedawnienia, w oderwaniu od daty wymagalności roszczenia - inaczej daty zażądania świadczenia, co jest niedopuszczalne, bowiem abstrahuje od pojęcia wymagalności świadczenia, które to pojęcie jest immanentnie związane z instytucją przedawnienia i bez którego to pojęcia cała instytucja przedawnienia nie ma logicznego uzasadnienia.

Komendant zaznaczył, że przesłanki z art. 156 § 1 k.p.a. odnoszą się co prawda do wadliwości samego aktu, a nie postępowania, w którym go podjęto, jednak można wyprowadzić rażące naruszenie prawa z przepisu art. 7 k.p.a. wskutek ustalenia, że w sprawie zastosowano przepis prawa materialnego do stanu faktycznego, który nie został ustalony, a więc co do którego nie można w niewątpliwy sposób przyjąć, że mieści się w hipotezie tej normy prawnej.

W ocenie organu taka sytuacja miała miejsce na gruncie przedmiotowej sprawy, co zostało przez Komendanta [...] Policji w decyzji nr [...] z dnia [...] maja 2014 r. wykazane.

Powyższe twierdzenia wynikają z faktu, iż w przedmiotowej sprawie Komendant Powiatowy Policji w L., bez uprzedniego przeprowadzenia dowodów, niezbędnych dla wyjaśnienia istoty sprawy, wydał decyzję nr [...]

z dnia [...] kwietnia 2006 r., w której uwzględnił W. F. okres od dnia [...] stycznia 1987 r. do dnia [...] września 1990 r. oraz od dnia [...] marca 1992 r. do dnia [...] sierpnia 1992 r., tj. wykonywania przez niego czynności w gospodarstwie rolnym w charakterze domownika do wysługi lat. Komendant Powiatowy Policji w L. nie wyjaśnił, czy uprawa gospodarstwa rolnego o powierzchni 8,9510 ha wymagała zaangażowania dodatkowych osób, w tym i strony, co niewątpliwie ma kluczowe znaczenie na gruncie niniejszej sprawy, a także jaka ilość osób zaangażowana była w wykonywanie w danym gospodarstwie rolnym pracy oraz czy we wnioskowanym okresie przedmiotowa nieruchomość była wydzierżawiana innym osobom lub podmiotom. Na stałe w gospodarstwie rolnym pracowali ojciec i matka strony. Komendant nie wezwał również świadków do złożenia oświadczeń dotyczących pracy strony w gospodarstwie rolnym, mimo iż świadkowie

w zeznaniach z dnia [...] marca 2006 r. jedynie wskazali, iż "Pan W. F. wówczas zamieszkały w K. był(a) zatrudniony(a) (wykonywał pracę), zamieszkiwał i pracował w gospodarstwie rolnym, wspólnie z rodzicami w okresie od dnia [...] stycznia 1987 r. do [...] września 1990 r., w okresie od [...] marca 1992 r. do [...] sierpnia 1992 r.", a także że mimo iż w kwestionariuszu osobowym z dnia [...] kwietnia 1992 r., w zakresie okresów zatrudnienia, nie wskazał, iż dotychczas gdziekolwiek pracował, a od dnia [...] kwietnia 1992 r. był zameldowany w J. (miejscowości położonej w odległości około 63 km w jedną stronę od gospodarstwa rolnego). Organ nie wezwał również strony do przedłożenia poświadczenia zameldowania świadków na terenie miejscowości, w której świadczyła ona pracę we wnioskowanym okresie. Ponadto w postępowaniu nie ustalono także profilu danego gospodarstwa.

Wydanie więc przez Komendanta Powiatowego Policji w L. decyzji nr [...] z dnia [...] kwietnia 2006 r. w zaistniałym stanie faktycznym w oparciu jedynie o pisemne oświadczenia strony oraz świadków bez uprzedniego przeprowadzenia postępowania dowodowego jest niedopuszczalne i stanowi rażące naruszenie prawa. Ponadto "zeznania świadków" z dnia [...] marca 2006 r. sporządzone są według jednego wzorca, nie zawierają więc koniecznych cech indywidualizujących fakty istotne dla rozstrzygnięcia sprawy. Zeznania te wydają się być także uzgodnione, nie wynika z nich, czy w okresie od dnia [...] stycznia 1987 r. do dnia [...] września 1990 r. oraz od dnia [...] marca 1992 r. do dnia [...] sierpnia 1992 r., mieli oni rzeczywistą możliwość obserwowania wykonywania jakichkolwiek czynności przez W. F. w gospodarstwie rolnym. Tym bardziej, iż z dokumentów sprawy wynika, iż wymieniony był zameldowany w miejscowości K. jedynie od dnia [...] stycznia 1971 r. do dnia [...] kwietnia 1992 r. Z oświadczenia strony wynika natomiast, iż po dniu [...] kwietnia 1992 r. była zameldowana na terenie "Garnizonu [...]", bowiem ubiegała się wówczas o przyjęcie do służby w Policji, a był to warunek konieczny do przystąpienia do procedury konkursowej.

W kontekście powyższego, organ wskazał, że wiążące konsekwencje normy materialnego prawa administracyjnego ustala się w stosunku do określonego podmiotu ze względu na zaistnienie określonych faktów, zdarzeń czy okoliczności, objętych przedmiotowym zakresem tego prawa. Aby więc rozstrzygnięcie było zgodne z prawem, właściwy organ administracji publicznej winien - zgodnie z zasadą prawdy obiektywnej - podjąć wszelkie niezbędne kroki zmierzające do wyjaśnienia stanu faktycznego w celu zbadania, czy odpowiada on stanom faktycznym określonym w przepisach prawa materialnego. Zmierzając do załatwienia konkretnej sprawy administracyjnej, organ rozstrzygający sprawę winien dysponować dowodami potwierdzającymi zaistnienie określonych faktów i wskazać je w uzasadnieniu decyzji. Zaniechanie natomiast podjęcia czynności procesowych w tym zakresie jest uchybieniem przepisom postępowania administracyjnego, skutkującym kwalifikowaną wadliwością decyzji. Komendant podkreślił, że nie bez znaczenia dla rozważań pozostaje również kwestia oceny wiarygodności zeznań świadków. Zdaniem Komendanta Głównego Policji, Komendant Powiatowy Policji w L. zbyt pochopnie i bez należytego krytycyzmu przyznał zeznaniom walor wiarygodności, a prawidłowa analiza zeznań świadków – K. K. i A. K. - nie pozwala wywieść pewnych i jednoznacznych wniosków, co do częstotliwości i rzeczywistego czasu pracy funkcjonariusza w gospodarstwie rolnym. Nie sposób także odmówić zasadności spostrzeżeniom, iż zeznania świadków cechuje nazbyt daleko idąca zbieżność i dokładność w zakresie okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy. Komendant Powiatowy Policji w L. całkowicie pominął także konieczność ustalenia roli pozostałych członków rodziny, uzależniając prawidłowe funkcjonowanie gospodarstwa od codziennej pracy 16 letniej strony, kontynuującej naukę w szkolę i godzącej pracę w gospodarstwie z koniecznością codziennych dojazdów do szkoły, domu i gospodarstwa.

Komendant Główny Policji uznał, że korzystanie przez daną osobę

z gospodarstwa rolnego, zamieszkiwanie na terenie tego gospodarstwa, pomoc w jego prowadzeniu osobom najbliższym i korzystanie z płodów rolnych pochodzących z tego gospodarstwa nie są wystarczające do przypisania jej przymiotu rolnika lub domownika w rozumieniu art. 6 pkt 1 i 2 ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników. Niewystarczające jest również ustalenie, że pomaga ona w gospodarstwie rolnym dorywczo. Stała praca w gospodarstwie rolnym wymaga bowiem pewnego psychicznego nastawienia polegającego na wiązaniu się w pewnym czasie

z gospodarstwem rolnym i nie szukaniu stałego zatrudnienia poza nim.

W efekcie w przedmiotowej sprawie, w wyniku rażącego naruszenia przepisów procedury administracyjnej, Komendant Powiatowy Policji w L. przyznał W. F. prawo do wzrostu uposażenia zasadniczego z tytułu wysługi lat, za wnioskowany okres pracy w gospodarstwie rolnym rodziców

w charakterze domownika.

Ponadto policjantowi błędnie określono termin nabycia prawa do wzrostu uposażenia zasadniczego i jego procentowej wysokości, na dzień przypadający na trzy lata wstecz przed dniem złożenia przez niego stosownych dokumentów oraz wniosku w tym zakresie w komórce organizacyjnej właściwej do spraw kadr.

A zatem treść rozstrzygnięcia - decyzji Komendanta Powiatowego Policji

w L. nr [...] z dnia [...] kwietnia 2006 r. jest sprzeczna z obowiązującym porządkiem prawnym, zaś wykazane naruszenie w sposób fundamentalny wpływa na sposób załatwienia tej sprawy. Z tych też względów zarzuty podniesione przez W. F. w odwołaniu z dnia [...] czerwca 2014 r. należało uznać za bezzasadne.

Od powołanej na wstępie decyzji Komendanta Głównego Policji z dnia [...] lipca 2014 r. nr [...], W. F. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, domagając się jej uchylenia. Skarżący zarzucił organom obu instancji naruszenie przepisów prawa poprzez nieuwzględnienie jego wniosku dowodowego o przesłuchanie świadków, nieustalenie wszystkich okoliczności faktycznych, na których powinno być oparte rozstrzygnięcie, co miało istotny wpływ na wynik postępowania.

W uzasadnieniu skargi skarżący podniósł, iż organy całkowicie bezzasadnie uznały, że zaliczenie jego okresu pracy w indywidualnym gospodarstwie rolnym do wysługi lat, uwzględnianej przy ustalaniu wzrostu uposażenia zasadniczego, mogło nastąpić z rażącym naruszeniem prawa. Zgodnie z ustawą z 20 lipca 1990 r. o wliczaniu okresów pracy w indywidualnym gospodarstwie rolnym do pracowniczego stażu pracy spełnione zostały wszelkie wymogi. W prowadzonym postępowaniu wskazano, że w okresie od dniu [...] marca 1992 r. do dnia [...] sierpnia 1992 r. nie był zameldowany w gospodarstwie rolnym rodziców tj. pod adresem K. dom nr [...], a przez to nie mógł zostać uznany w charakterze domownika. Skarżący zauważył, że we wskazanym czasie zameldowany był na terenie "Garnizonu [...]" w miejscowość J., co było warunkiem koniecznym o ubieganie się do pracy w Policji. Pomimo braku zameldowania stałego w miejscu prowadzonego gospodarstwa, nadal przebywał w domu rodziców i nie pracował i nie uzyskiwał żadnych innych dochodów, jak też nie pobierał zasiłku dla bezrobotnych. Praca w gospodarstwie stanowiła dla niego jedyne źródło utrzymania. W wykonywanie pracy w gospodarstwie zaangażowani oprócz niego byli jego rodzice. We wnioskowanym okresie przedmiotowa nieruchomość nie była wydzierżawiana innym osobom lub podmiotom.

Poddanie w wątpliwość, iż pomoc w gospodarstwie nie mogła mieć charakteru stałego podczas nauki w szkole ponadpodstawowej, również nie jest uzasadniona. Przez 4 lata uczęszczał do Liceum Ogólnokształcącego, oddalonego 2 kilometry od miejsca zamieszkania. Dojazd do szkoły zajmował około 30 minut. Zajęcia w szkole odbywały się zwykle w godzinach 8:00-14:15, a więc według ustawy spełniał wymogi domownika. Czas wykonywanej pracy w gospodarstwie również miał charakter stały - była uprawiana ziemia i hodowane zwierzęta wymagające ciągłego oporządzenia. Stwierdzenie, że zeznania świadków są w przedmiotowej sprawie "bardzo ogólne i mało wiarygodne", nie były uzupełnione i rozszerzone, co miało decydujący i ujemny wpływ na wynik postępowania.

W odpowiedzi na skargę Komendant Główny Policji wniósł o jej oddalenie

i podtrzymał argumenty zawarte w decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd bada, czy w stanie faktycznym i prawnym, istniejącym w dniu wydania decyzji, organ administracji orzekając w sprawie nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Zgodnie natomiast z treścią art. 134 § ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.: Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) dalej ppsa, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Oceniając zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję z 26 maja 2014 r., w świetle powyższych kryteriów, Sąd stwierdził, iż skarga zasługuje na uwzględnienie.

Postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji jest samodzielnym postępowaniem administracyjnym, którego istotą jest ustalenie, czy dana decyzja jest dotknięta jedną z wad wymienionych w art. 156 § 1 kpa. Działanie w trybie nadzoru wymaga innego podejścia do sprawy i zbadania innych okoliczności niż przy rozpoznawaniu sprawy w pierwszej instancji lub w postępowaniu odwoławczym. Organ winien oceniać kwestie czysto prawne, które należy rozstrzygać według zasad stosowanych przy postępowaniu kasacyjnym. Stąd więc organ nie może podejmować kroków zmierzających do załatwienia sprawy co do istoty, tak jak to czyni w postępowaniu zwykłym. Celem postępowania nieważnościowego nie jest bowiem ponowne, merytoryczne rozstrzygnięcie sprawy w jej całokształcie, lecz przeprowadzenie weryfikacji ostatecznej decyzji z jednego tylko punktu widzenia, tj. czy badana decyzja jest dotknięta jedną z wad oznaczonych w art. 156 kpa. Postępowanie nadzorcze jest zatem ograniczone do weryfikacji samej decyzji administracyjnej z wyłączeniem możliwości ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy, a więc organ nie może dokonywać nowych lub dodatkowych ustaleń faktycznych, ani przeprowadzać nowych dowodów, które miałyby na celu podważenie, czy też kwestionowanie stanu faktycznego sprawy zakończonej decyzją ostateczną. W postępowaniu o stwierdzenie nieważności organ zasadniczo dokonuje więc oceny sprawy przez pryzmat akt postępowania zwykłego, mając na względzie to, iż ewentualne wady prowadzące do stwierdzenia nieważności decyzji, muszą tkwić w samej decyzji.

Stwierdzenie nieważności decyzji na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 kpa wymaga wykazania, że decyzja ostateczna wydana została bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa. Rażące naruszenie prawa zachodzi zaś w przypadku, gdy czynności zmierzające do wydania decyzji administracyjnej oraz treść załatwienia sprawy w niej wyrażona, stanowią zaprzeczenie stanu prawnego sprawy w całości lub w części.

Podkreślenia wymaga, że przypisanie decyzji wady nieważności w przypadku naruszenia przepisów proceduralnych dopuszczalne jest wyłącznie wtedy, gdy naruszenie tych przepisów ma charakter rażący i pozostaje w związku z ostatecznym rozstrzygnięciem sprawy. Za rażące naruszenie przepisów postępowania, a w szczególności przepisów regulujących postępowanie dowodowe, które uzasadniałoby stwierdzenie nieważności decyzji, można zatem uznać jedynie wydanie decyzji bez uprzedniego przeprowadzenia jakichkolwiek dowodów, niezbędnych dla wyjaśnienia istoty sprawy, czy też wydanie decyzji bez przeprowadzenia dowodów obligatoryjnych w danej sprawie. Nie budzi natomiast wątpliwości w orzecznictwie sądów administracyjnych, że odmienna ocena dowodów przeprowadzonych w postępowaniu administracyjnym dokonana przez organ wyższego stopnia w postępowaniu nadzorczym nie może stać się podstawą stwierdzenia nieważności decyzji na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 kpa. W wyroku z 4 lipca 2014 r., II GSK 798/13 Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, iż rażące naruszenie przepisów postępowania, regulujących kwestię ustaleń faktycznych sprawy, można rozważać w sytuacji, gdy organ w sposób oczywisty nie poczynił takich ustaleń, gdyby całkowicie uchylił się od rozpatrzenia materiału dowodowego sprawy. Natomiast błędne ustalenia stanu faktycznego sprawy oceniać należy jako tego typu wadliwość decyzji, która może skutkować jej wzruszalność, ale w trybie zwykłym.

W przedmiotowej sprawie decyzja o zaliczeniu skarżącemu okresu pracy w gospodarstwie rolnym do wysługi lat, opierała się na określonej ocenie przedłożonych przez niego dowodów. Jeśli zatem nawet kontrola prowadzona przez właściwy organ w trybie postępowania nieważnościowego pozwala na stwierdzenie, że postępowanie dowodowe przeprowadzone w postępowaniu zakończonym kwestionowanym rozkazem personalnym miało usterki co do swej rzetelności i wszechstronności, to uchybienia takie w żadnej mierze nie mogły być uznane za rażące naruszenie prawa. Wadliwości dotyczące ustalenia stanu faktycznego i gromadzenia materiału dowodowego, mogą być bowiem usuwane jedynie w postępowaniu zwykłym, odwoławczym, a nie w trybie nadzorczym.

W ocenie Sądu, rozkaz personalny Komendanta Powiatowego Policji w L. z dnia [...] kwietnia 2006 r. nr [...], w przedmiocie ustalenia W. F. prawa do wzrostu uposażenia zasadniczego z tytułu wysługi lat na dzień [...] marca 2003 r. w wysokości 16 %, wbrew twierdzeniom Komendanta [...] Policji oraz Komendanta Głównego Policji, nie jest obarczony wadą, o której mowa w art. 156 § 1 pkt 2 kpa., a zatem zaskarżona decyzja i utrzymana nią w mocy decyzja z [...] maja 2014 r., naruszają przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy.

Stosownie do treści art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz. U. z 2011 r. Nr 287, poz. 1687 ze zm.), wysokość uposażenia zasadniczego policjanta jest uzależniona od grupy zaszeregowania jego stanowiska służbowego oraz od posiadanej wysługi lat. Zgodnie zaś z § 3 ust. 1 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 6 grudnia 2001 r. w sprawie szczegółowych zasad otrzymywania i wysokości uposażenia zasadniczego policjantów, dodatków do uposażenia oraz ustalania wysługi lat, od której jest uzależniony wzrost uposażenia zasadniczego, uposażenie zasadnicze policjanta wzrasta z tytułu wysługi lat o 2% po 2 latach służby i o 1% za każdy następny rok służby, aż do wysokości 20% po 20 latach służby, oraz o 0,5% za każdy następny rok służby powyżej 20 lat - łącznie do wysokości 25% po 30 latach służby.

Do wysługi lat uwzględnianej przy ustalaniu wzrostu uposażenia zasadniczego, stosownie do § 4 ust. 1 cytowanego rozporządzenia, zalicza się:

1) okresy służby w Policji,

2) okresy służby w Urzędzie Ochrony Państwa, Straży Granicznej, Biurze Ochrony Rządu, Państwowej Straży Pożarnej i Służbie Więziennej,

3) okresy traktowane jako równorzędne ze służbą, o której mowa w pkt 1 i 2, wymienione w art. 13 ustawy z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Urzędu Ochrony Państwa, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Więziennej oraz ich rodzin (Dz. U. Nr 53, poz. 214, z 1995 r. Nr 4, poz. 17, z 1997 r. Nr 28, poz. 153, z 1998 r. Nr 162, poz. 1118, z 1999 r. Nr 106, poz. 1215, z 2000 r. Nr 122, poz. 1313 oraz z 2001 r. Nr 27, poz. 298 i Nr 81, poz. 877),

4) zakończone okresy zatrudnienia wykonywanego w pełnym wymiarze czasu pracy; wymiar czasu pracy podlega sumowaniu w przypadku równoczesnego wykonywania zatrudnienia u różnych pracodawców w wymiarze nie niższym niż połowa obowiązującego w danym zawodzie lub na danym stanowisku,

5) inne okresy, jeżeli na podstawie odrębnych przepisów podlegają wliczeniu do okresu pracy lub służby, od którego zależą uprawnienia pracownicze lub wynikające ze stosunku służbowego.

Za inne okresy, o których mowa w cytowanym wyżej przepisie i na podstawie których podlegają one wliczeniu do okresu pracy lub służby uważa się art. 1 ust. 1 pkt 3 ustawy o wliczaniu okresów pracy w indywidualnym gospodarstwie rolnym do pracowniczego stażu pracy z dnia 20 lipca 1990 r., w myśl którego ilekroć przepisy prawa lub postanowienia układu zbiorowego pracy albo porozumienia w sprawie zakładowego systemu wynagradzania przewidują wliczanie do stażu pracy, od którego zależą uprawnienia pracownika wynikające ze stosunku pracy, okresów zatrudnienia w innych zakładach pracy, do stażu tego wlicza się pracownikowi także przypadające po dniu 31 grudnia 1982 r. okresy pracy w indywidualnym gospodarstwie rolnym w charakterze domownika w rozumieniu przepisów o ubezpieczeniu społecznym rolników indywidualnych i członków ich rodzin. Natomiast zgodnie z art. 3 ust. 1 ustawy, na wniosek zainteresowanej osoby właściwy urząd gminy jest obowiązany stwierdzić, zgodnie z art. 1, okresy tej pracy w indywidualnym gospodarstwie rolnym, wydając stosowne zaświadczenie w celu przedłożenia w zakładzie pracy, a jeżeli organ, o którym mowa w ust. 1, nie dysponuje dokumentami uzasadniającymi wydanie zaświadczenia o pracy zainteresowanej osoby w indywidualnym gospodarstwie rolnym, zawiadamia ją o tej okoliczności na piśmie (ust. 2), zaś w wypadku, o którym mowa w ust. 2, okresy pracy w indywidualnym gospodarstwie rolnym mogą być udowodnione zeznaniami co najmniej dwóch świadków zamieszkujących w tym czasie na terenie, na którym jest położone to gospodarstwo rolne (ust. 3).

W niniejszej sprawie skarżący, ubiegając się o zaliczenie do wysługi lat uwzględnianej przy ustalaniu wzrostu uposażenia zasadniczego okresu pracy w indywidualnym gospodarstwie rolnym rodziców, przedłożył Komendantowi Powiatowemu Policji w L. następujące dokumenty, potwierdzające okres pracy w indywidualnym gospodarstwie rolnym rodziców:

oświadczenie w sprawie braku dokumentów z dnia [...] marca 2006 r. o wykonywaniu pracy w gospodarstwie rolnym rodziców J. i E., we wsi K., w okresach od [...] stycznia 1987 r. do [...] września 1990 r. i od [...] marca 1992. r. do [...] sierpnia 1992 r.,

zeznania dwóch świadków z dnia [...] marca 2006 r., iż we wskazanym okresie stale i w pełnym wymiarze czasu pracował w gospodarstwie rolnym, jak również wspólnie z rodzicami zamieszkiwał, świadkowie dodali, że znają wymienionego osobiście, byli bliskimi sąsiadami i często widywali go przy pracy w polu i zagrodzie,

kwestionariusz KRUS SR-21, dotyczący okresów podlegania E. F. ubezpieczeniu społecznemu rolników, okresów podlegających zaliczeniu oraz wysokości opłaconych składek w latach 1983 – 1990,

zaświadczenie Placówki Terenowej KRUS w M. z dnia [...] marca 2006 r., dotyczące okresów podlegania J. F. ubezpieczeniu społecznemu rolników, okresów podlegających zaliczeniu oraz wysokości opłaconych składek,

z którego wynika, że wymieniona podlegała ubezpieczeniu w okresie od [...] lipca 1977 r., do [...] grudnia 1994 i opłaciła składki za fata 1977 – 1994,

zaświadczenie ze Starostwa Powiatowego w C. z dnia [...] kwietnia 2006 r., w którym potwierdzono na podstawie operatu ewidencji gruntów obrębu Z. gm. G., iż w latach 1985 - 1993 istniało gospodarstwo rolne o powierzchni 8,9510 ha, stanowiące własność E. i J. F., co potwierdzał akt notarialny AN Rep. A [...] z dnia [...] stycznia 1984 r., wymienione gospodarstwo zostało przekazane na rzecz syna K. F. zgodnie z aktem notarialnym AN Rep. A [...] z dnia [...] grudnia 1996 r.,

poświadczenie zameldowania z Urzędu Gminy w S. z dnia [...] marca 2006 r. o zamieszkiwaniu W. F. w domu nr [...] w miejscowości K. od dnia [...] stycznia 1971 r. do dnia [...] kwietnia 1992 r.

Zawarty w aktach osobowych materiał dowodowy na okoliczność pracy skarżącego w gospodarstwie rolnym rodziców, na podstawie którego orzekał Komendant Powiatowy Policji w L., może być obecnie oceniany jako mniej lub bardziej przekonywujący. Jednakże nie można zasadnie stwierdzić, iż materiału tego w ogóle nie było, albo że brak było jakichkolwiek dowodów na poparcie twierdzeń zawartych we wniosku policjanta o zaliczenie danych okresów do stażu służby.

Kwestia tego, że materiał dowodowy mający dowodzić pracy skarżącego w gospodarstwie rolnym rodziców, może budzić wątpliwości i potrzebę dokonania dodatkowych ustaleń bądź wyjaśnień i że w przypadkach postępowań zwykłych wątpliwości takie skutkują zazwyczaj uchyleniem podjętych z takimi wadami dowodowymi decyzji, nie znaczy, iż uchybienia takie mogą mieć jakiekolwiek znaczenie w szczególnym postępowaniu nadzorczym, jakim jest przedmiotowe postępowanie.

To, że organ uznał za udowodnione konkretne fakty, wymyka się generalnie z oceny dokonywanej w ramach nadzwyczajnego trybu kontrolnego przewidzianego w art. 156 kpa.

W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie zarzuty formułowane przez Komendanta Głównego Policji nie są zasadne i uchybienia te w takiej formie jak przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji nie mogą stanowić podstawy do stwierdzenia nieważności przedmiotowego rozkazu.

Przychylenie się do twierdzeń Komendanta Głównego Policji zawartych w zaskarżonej decyzji prowadziłoby do rażącego naruszenia zasady trwałości ostatecznej decyzji administracyjnej wskazanej w art. 16 kpa, a w konsekwencji prowadziłoby do przekształcenia trybu nadzwyczajnego w kolejny zwykły tryb kontrolny rozstrzygnięć administracyjnych.

W uzasadnieniu weryfikowanego przez Komendanta Głównego Policji rozkazu personalnego Komendanta Powiatowego Policji w L., dokładnie wskazano w oparciu o jakie przepisy prawa rozkaz ten wydano i powołano prawidłowe przepisy w tej materii.

Natomiast z akt administracyjnych sprawy wynika, iż w postępowaniu zakończonym wydaniem powyższego rozkazu personalnego zgromadzono dokumenty potwierdzające prowadzenie gospodarstwa rolnego przez rodziców skarżącego, dokumenty w postaci zeznań świadków na okoliczność pracy i zamieszkiwania skarżącego w tym gospodarstwie.

Zatem nie można zasadnie przyjąć, iż Komendant Powiatowy Policji

w L. rozstrzygnął sprawę bez zgromadzenia niezbędnego materiału dowodowego.

Komendant Główny Policji nie wykazał także, aby zgromadzone w powyższym postępowaniu dokumenty były fałszywe.

Odnosząc się natomiast do postawionych przez Komendanta Głównego Policji zarzutów naruszenia przepisów prawa materialnego należy podkreślić, że zgodnie z utrwalonym w orzecznictwie sądowoadministracyjnym poglądem, w sposób rażący może być naruszony wyłącznie taki przepis, który podlega stosowaniu w swym bezpośrednim rozumieniu, to znaczy taki, który nie wymaga dokonywania wykładni prawa (por. wyrok NSA z 17 września 2008 r., II OSK 1043/07).

Jak wyjaśnił to Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 30 października 1998 r., I SA 409/98 wstępnym warunkiem uznania, że wystąpiło rażące naruszenie prawa, o którym mowa w art. 156 § 1 pkt 2 kpa, jest stwierdzenie, iż w zakresie objętym konkretną decyzją administracyjną obowiązywał niewątpliwy stan prawny. Stan prawny w zakresie istotnym dla rozstrzygnięcia sprawy powinien być możliwy do ustalenia na podstawie samej treści przepisów prawnych, bez możliwości rozbieżnej wykładni.

Taka sytuacja w niniejszej sprawie jednak nie zachodziła. Zarówno bowiem przepis art. 1 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 20 lipca 1990 r. o wliczaniu okresów pracy w indywidualnym gospodarstwie rolnym do pracowniczego stażu pracy, jak i przepis art. 6 pkt 2 ustawy z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników (Dz. U. z 2013 r., poz. 1403 ze zm.), regulujące pojęcie "domownika", nie są w pełni jednoznaczne i niewątpliwe. Orzecznictwo sądów administracyjnych niejednokrotnie wskazywało natomiast na to, że samo pobieranie nauki w szkole średniej nie wyklucza możliwości uznania członka rodziny rolnika za "domownika" w rozumieniu przepisów regulujących wliczanie okresów pracy w gospodarstwie rolnym do stażu pracy.

Organ nadzoru zinterpretował natomiast przepis art. 6 pkt 2 ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników w ten sposób, iż fakt kształcenia się osoby pozostającej z rolnikiem w gospodarstwie rolnym w szkole ponadpodstawowej poza miejscem zamieszkania, nie może świadczyć o stałym wykonywaniu pracy w gospodarstwie rolnym, lecz o doraźnej pomocy rodzicom, co wyklucza wykonywanie pracy o charakterze stałym w tym gospodarstwie.

Powyższe pozostaje w sprzeczności z bogatym orzecznictwem sądowoadministracyjnym wydanym na tle interpretacji powyższego przepisu (por. wyrok NSA z 29 lipca 2011 r., I OSK 321/11).

Także, jeśli chodzi o postawiony przez Komendanta Głównego Policji zarzut rażącego naruszenia art. 107 ust. 1 ustawy o Policji oraz § 5 ust. 4 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 6 grudnia 2001 r. w sprawie szczegółowych zasad otrzymywania i wysokości uposażenia zasadniczego policjantów, dodatków do uposażenia oraz ustalania wysługi lat, od której uzależniony jest wzrost uposażenia zasadniczego, poprzez błędne ustalenie daty przyznania skarżącemu prawa do procentowego wzrostu uposażenia zasadniczego z tytułu wysługi lat, należy zwrócić uwagę, iż przepisy te nie są jednoznacznie interpretowane w orzecznictwie.

Rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 6 grudnia 2001 r., które wydane zostało w oparciu o delegację ustawową zawartą w art. 102 ustawy o Policji, w § 5 ust. 2 wyraźnie stanowi, że wysługę lat oraz poszczególne jej okresy składowe ustala się na dzień przyjęcia policjanta do służby, chyba, że z przepisów odrębnych wynika inny termin zaliczenia danego okresu. Przepis ust. 3 tego paragrafu określa zaś, że przepis ust. 2 stosuje się odpowiednio w przypadku zmiany wysługi lat w związku z zaliczeniem policjantowi dotychczas nieudokumentowanych okresów, o których mowa w ust. 1. Termin nabycia prawa do wzrostu uposażenia zasadniczego z tytułu wysługi lat określa się natomiast w decyzji ustalającej lub zmieniającej wysługę lat w trybie określonym w ust. 2 i 3, z uwzględnieniem przepisów o przedawnieniu (ust. 4 § 5).

To jak należy odczytywać zapis zawarty w § 5 ust. 4 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 6 grudnia 2001 r., że termin nabycia prawa do wzrostu uposażenia zasadniczego z tytułu wysługi lat określa się w decyzji ustalającej lub zmieniającej wysługę lat z uwzględnieniem przepisów o przedawnieniu, wywołuje w orzecznictwie rozbieżności, czego przykładem są np. wyroki - Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z 9 stycznia 2013 r., II SA/Rz 875/12 oraz Naczelnego Sądu Administracyjnego z 1 kwietnia 2014 r.,

I OSK 823/13).

Zastosowanie zatem przez Komendanta Powiatowego Policji w L., przy wydaniu rozkazu personalnego z dnia [...] kwietnia 2006 r. nr [...], jednej z możliwych interpretacji powyższego przepisu o niejednoznacznej treści, nie może być uznane za rażące naruszenie prawa, o jakim mowa w art. 156 § 1 pkt 2 kpa, prowadzące do stwierdzenia nieważności tego rozkazu personalnego z tego tylko powodu, że interpretacji tej nie podziela organ wyższego stopnia.

Rażące naruszenie prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 kpa, to bowiem oczywiste naruszenie jednoznacznego przepisu prawa, które równocześnie narusza zasadę praworządnego działania organów administracji publicznej w demokratycznym państwie prawnym urzeczywistniającym zasady sprawiedliwości społecznej. Zastosowanie natomiast przy wydaniu decyzji administracyjnej jednej z możliwych interpretacji przepisów prawa o niejednoznacznej treści, nie może być uznane za rażące naruszenie prawa w ujęciu art. 156 § 1 pkt 2 kpa (por. wyrok NSA z 16 stycznia 2013 r., II GSK 1975/11, LEX nr 1270121).

W orzecznictwie sądowoadministracyjnym ugruntowany jest ponadto pogląd, że poprzez zarzuty naruszenia prawa materialnego nie jest dopuszczalne kwestionowanie ustaleń faktycznych sprawy. Ustalenia faktyczne sprawy nie mogą być zwalczane zarzutem naruszenia prawa materialnego i dotyczy to zarówno błędnej wykładni, jak i niewłaściwego zastosowania przepisów materialnoprawnych (por. wyrok NSA z 6 marca 2013 r., II GSK 2327/11 LEX nr 1340137 ).

Reasumując, w ocenie Sądu, w analizowanej sprawie Komendant Główny Policji nie wykazał rażącego naruszenia prawa, lecz odmiennie niż uczynił to Komendant Powiatowy Policji w L., ocenił stan faktyczny sprawy oraz zebrany materiał dowodowy w odniesieniu do przepisów, które w orzecznictwie były różnie interpretowane. Tym samym decyzje w przedmiocie stwierdzenia nieważności rozkazu personalnego Komendanta Powiatowego Policji w L. z dnia [...] kwietnia 2006 r. nr [...], zostały wydane z naruszeniem art. 156 § 1 pkt 2 kpa w zw. z art. 1 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 20 lipca 1990 r. o wliczaniu okresów pracy w gospodarstwie rolnym do pracowniczego stażu pracy, art. 6 pkt 2 ustawy z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników oraz § 5 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 6 grudnia 2001 r. w sprawie szczegółowych zasad otrzymywania i wysokości uposażenia zasadniczego policjantów, dodatków do uposażenia oraz ustalania wysługi lat, od której uzależniony jest wzrost uposażenia zasadniczego.

Mając powyższe na względzie, Wojewódzki Sąd Administracyjny

w Warszawie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w punkcie 1 sentencji wyroku. O wstrzymaniu wykonania zaskarżonego rozkazu orzeczono

w oparciu o art. 152 powołanej ustawy.