Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 591/08
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2008-08-05 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6180 Wywłaszczenie nieruchomości i odszkodowanie, w tym wywłaszczenie gruntów pod autostradę
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Minister Infrastruktury
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 145  par. 1,  art. 145 a  par. 1,  art. 145  par. 1  pkt 8,  art. 97  par. 1  pkt 4,  art. 100  par. 1
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 151
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Małgorzata Boniecka-Płaczkowska (spr.) Sędzia sędzia WSA Elżbieta Lenart asesor WSA Mirosław Gdesz Protokolant Jolanta Dominiak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 sierpnia 2008 r. sprawy ze skargi T. Spółki Akcyjnej z siedzibą w P. na decyzję Ministra Infrastruktury z dnia [...] lutego 2008 r., nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia ostatecznej decyzji oddala skargę.


UZASADNIENIE

Minister Infrastruktury zaskarżoną decyzją nr [...] z dnia

[...] lutego 2008 r. po rozpoznaniu odwołania [...] T. Sp. z o.o. w P. od decyzji Wojewody [...] z dnia [...] lipca 2007 r., nr [...], o odmowie uchylenia ostatecznej decyzji Wojewody [...] z dnia [...] maja 2000 r., nr [...], utrzymującej w mocy decyzję Prezydenta Miasta P. z dnia [...] marca 2000 r., nr [...] o odmowie ustalenia na rzecz [...] T. Sp. z o.o.

w P., odszkodowania za nieruchomość położoną w P. przy ul. [...], oznaczoną w ewidencji gruntów: obręb [...], arkusz mapy [...], jako działki nr [...] – utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że decyzją z [...] listopada 1999 r.,

nr [...] Dyrektor [...]w P. zatwierdził projekt podziału nieruchomości położonej w P. przy

ul.[...], oznaczonej w ewidencji gruntów :obręb [...], arkusz mapy [...], jako działka nr [...] o powierzchni [...] m2, z warunkiem ustanowienia służebności drogowej do wydzielonych działek: [...]. W uzasadnieniu decyzji podano, iż powstałe w wyniku tego podziału działki nr [...] są przeznaczone pod wewnętrzne drogi osiedlowe. Ponadto wskazano, że projektowane drogi nie zostały określone w miejscowym planie ogólnym zagospodarowania przestrzennego miasta P. zatwierdzonego Uchwałą

Nr [...] Rady Miejskiej P. z dnia [...]1994 r., wobec czego określono je jako drogi wewnętrzne, zgodnie z art. 8 ustawy z dnia 21 marca 1985 r., o drogach publicznych (Dz.U. Nr 14, poz. 60 z późn. zm.).

Decyzją z dnia [...] marca 2000 r., nr [...] Prezydent Miasta P. odmówił ustalenia na rzecz [...] T. Sp. z o.o. odszkodowania za nieruchomość położona w P. przy ul. [...], obręb [...], oznaczoną w ewidencji gruntów jako działki nr [...].

Decyzją z dnia [...] maja 2000 r., nr [...] Wojewoda [...] utrzymał w mocy decyzję Prezydenta Miasta P. z dnia [...] marca 2000 r.

Wyrokiem z dnia 16 października 2001 r. sygn. akt [...], Naczelny Sąd Administracyjny Ośrodek Zamiejscowy w [...]. oddalił skargę T. Sp.

z o.o. w P. na decyzję Wojewody [...] z [...] maja 2000 r.

Na wniosek [...] T. Sp. z o.o. z dnia [...] czerwca 2004 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. decyzją z dnia [...] sierpnia 2004 r., nr [...] orzekło o stwierdzeniu nieważności decyzji Dyrektora [...] w P. z [...] listopada 1999 r., nr [...] w części obejmującej użyty w sentencji zwrot: "z warunkiem ustanowienia służebności drogowej do wydzielonych działek: [...] zgodnie z art. 99 ustawy o gospodarce nieruchomościami".

Decyzją z dnia [...] listopada 2006 r., nr [...] w związku ze sprzeciwem prokuratora Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. działając z urzędu, stwierdziło nieważność swojej decyzji z dnia [...] sierpnia 2004 r.

Decyzją z dnia [...] lutego 2007 r., nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P., ponownie rozpatrując sprawę, orzekło o uchyleniu zaskarżonej decyzji z dnia [...] listopada 2006 r. i stwierdzeniu nieważności swojej decyzji z dnia [...] sierpnia 2004 r.

Powyższa decyzja została zaskarżona do sądu administracyjnego przez [...] T. Sp z o.o.

Organ wskazał, ze wnioskiem z dnia 7 września 2004 r. [...] T. Sp. z o.o. wystąpiło o wznowienie postępowania w sprawie ustalenia odszkodowania za nieruchomość położoną w P. przy ul. [...], Obręb [...], oznaczoną w ewidencji gruntów jako działki: [...].

Wojewoda [...], postanowieniem z dnia [...] listopada 2004 r., nr [...] wznowił postępowanie administracyjne zakończone ostateczną decyzją Wojewody [...] z dnia [...] maja 2000 r., nr [...], utrzymującą w mocy decyzję Prezydenta Miasta P. z dnia [...] marca 2000 r., nr [...] o odmowie ustalenia na rzecz [...] T. Sp. z o.o. w P., odszkodowania za nieruchomość położoną w P. przy ul. [...], obręb [...], oznaczona w ewidencji gruntów jako działki: nr [...].

Decyzją z dnia [...] lipca 2007 r., nr [...], Wojewoda [...] odmówił uchylenia swojej ostatecznej decyzji z dnia [...] maja 2000 r., nr [...], utrzymującej w mocy decyzję Prezydenta Miasta P. z dnia [...] marca 2000 r., nr [...] o odmowie ustalenia na rzecz [...] T. Sp. z o.o z siedzibą w P., odszkodowania za nieruchomość położoną w P. przy ul. [...], obręb [...], oznaczoną w ewidencji gruntów jako działki; nr [...].

Wojewoda wskazał w uzasadnieniu, że nawet, gdyby Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. nie stwierdziło nieważności swojej decyzji z dnia [...] sierpnia 2004 r. i zapisy decyzji podziałowej o konieczności ustanowienia służebności drogowej stałyby się niewiążące, to brak byłoby podstaw do uchylenia ostatecznej decyzji Wojewody [...] z dnia [...] maja 2000 r. Nie byłoby to bowiem istotne w zakresie przesłanek ustawowych przejścia z mocy prawa działek gruntu wydzielonych pod drogi na własność gminy. Organ wskazał, iż w świetle art. 98 ust. 1 ustawy

z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami w związku z art. 10 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym, w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania kwestionowanej decyzji ostatecznej z dnia 31 maja 2000 r., brak jest podstaw do uznania w niniejszej sprawie, iż działki gruntu wydzielone pod drogi przeszły z mocy prawa na własność gminy z uwagi na brak przeznaczenia

i wydzielenia dróg w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego na cele dróg publicznych.

W dniu [...] sierpnia 2007 r. [...] T. Sp. z o.o. w P. wniosło odwołanie od tej decyzji, zarzucając naruszenie art. 145 § 1 pkt 8 Kpa (poprzez przyjęcie, że w niniejszej sprawie nie zachodzi przesłanka wymieniona w tym przepisie) art. 98 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami w brzmieniu obowiązującym do dnia 15 lutego 2000 r. (poprzez przyjęcie, że na mocy tego przepisu jedynie drogi publiczne przechodzą na własność gminy) oraz wniosło o uchylenie decyzji w całości i uchylenie ostatecznej decyzji Wojewody [...] z dnia [...] maja 2000 r.

Odwołująca się Spółka wskazała, że przesłanka wznowienia postępowania

z art. 145 § 1 pkt 8 Kpa zaistniała i stan prawny uległ zmianie po wydaniu przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. decyzji z dnia [...] sierpnia 2004 r.,

nr [...] o stwierdzeniu nieważności decyzji Dyrektora [...] w P. z [...] listopada 1999 r.

o zatwierdzeniu projektu podziału nieruchomości

Nadto wskazała na zmianę przepisu art. 98 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami po dniu wydania decyzji podziałowej. Podniosła,

że przed datą nowelizacji określenie "drogi" miało szerszy zakres i obejmowało wszystkie drogi, a po zmianie już tylko drogi publiczne. Spółka podniosła również,

że uchylenie części decyzji podziałowej dotyczącej warunku ustanowienia służebności drogowej ma znaczenie dla sprawy, gdyż zgodnie z ówcześnie obowiązującym prawem działki gruntu przeznaczone pod drogi przechodziły z mocy prawa na własność gminy, zatem decyzja o odmowie, przyznania odszkodowania jest bezzasadna. Spółka T. wskazała także, że Wojewoda [...] błędne ustalił, że miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego został uchwalony, gdy obowiązywała ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym z uwagi na wejście tej ustawy w życie z dniem 1 stycznia 1995 r., a uchwalenie planu nastąpiło w 1994 r. Podniosła, że plan został uchwalony w oparciu o ustawę z dnia 12 lipca 1984 r. o planowaniu przestrzennym (Dz.U. z 1989 r. Nr 17, poz. 99 z późn. zm.), ustawa ta nie odnosiła się do celów publicznych, zatem nie można odnosić się do art. 10 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym (Dz.U z 1999 r. Nr 15, poz. 139 z późn. zm.) interpretując art. 98 ust. 1 ustawy z 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami.

Po rozpatrzeniu odwołania i zbadaniu akt sprawy, Minister Infrastruktury wskazał, że skoro legalność decyzji Wojewody [...] z dnia [...] maja 2000 r. wydanej

w sprawie ustalenia odszkodowania została oceniona przez Naczelny Sąd Administracyjny, który wyrokiem z dnia 16 października 1001 r., wiążącym w niniejszej sprawie, oddalił skargę na tę decyzję, to niniejsze postępowanie wznowieniowe może dotyczyć tylko tych okoliczności, które nie były znane sądowi w chwili wydawania wyroku. Okolicznością taką powołaną przez wnioskodawcę jest stwierdzenie przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. decyzją z dnia [...] sierpnia 2004 r.,

nr [...] nieważności decyzji podziałowej Dyrektora [...] w P. z dnia [...] listopada 1999 r.,

w zakresie obowiązku ustanowienia służebności drogowej do wydzielonych działek.

Organ II instancji podkreślił, że wniosek o wznowienie oparty został o przepisy art. 145 § 1 pkt 5, 7 i 8 Kpa. Zgodnie z art. 145 § 1 Kpa w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli:

"5) wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nie znane organowi, który wydał decyzję";

"7) zagadnienie wstępne zostało rozstrzygnięte przez właściwy organ lub sąd odmiennie od ceny przyjętej przy wydaniu decyzji (art. 100 § 2)";

"8) decyzja została wydana w oparciu o inną decyzję lub orzeczenie sądu, które zostało następnie uchylone lub zmienione".

Stosownie do art. 149 § 2 Kpa postanowienie o wznowieniu postępowania stanowi podstawę do przeprowadzenia przez właściwy organ postępowania co do przyczyn wznowienia oraz co do rozstrzygnięcia istoty sprawy.

Minister Infrastruktury wskazał, że decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] sierpnia 2004 r. została wyeliminowana z obiegu prawnego decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia [...] lutego 2007 r. Decyzja Kolegium z dnia [...] lutego 2007 r. została wprawdzie zaskarżona do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w [...], jednakże nie zostało wstrzymane jej wykonanie. Wobec tego decyzja podziałowa z dnia [...] listopada 1999 r., w oparciu o którą orzekano w sprawie odszkodowania za działki wydzielone pod drogi, pozostaje w całości w obiegu prawnym, a w związku z tym w sprawie nie zachodzi przesłanka określona w art. 145 § 1 pkt 8 Kpa. Organ podniósł, ze stwierdzenie przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. nieważności decyzji podziałowej w części dotyczącej warunku ustanowienia służebności drogowej dla wydzielonych działek miałoby według wnioskodawcy stanowić nową okoliczność w sprawie o jakiej mowa w art. 145 § 1 pkt 5 Kpa.

Minister Infrastruktury podkreślił, że powyższa decyzja Kolegium została wycofana z obiegu prawnego, jednakże nawet gdyby pozostawała w obiegu prawnym, to nie miałoby to istotnego znaczenia dla ustalenia odszkodowania, bowiem sam warunek ustanowienia służebności drogowej nie przesądza kwestii prawa własności działek wydzielonych pod drogi. Ustanowienie służebności drogowej nastąpiło stosownie do art. 99 ustawy o gospodarce nieruchomościami, natomiast nie zmieniło to faktu, że działki nr [...] zostały wydzielone pod wewnętrzne drogi osiedlowe i w kwestii tej wiążące jest stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 października 2001 r. Dlatego zdaniem organu II instancji nie wystąpiła w niniejszej sprawie przesłanka z art. 145 § 1 pkt 7 Kpa. Zagadnienie wstępne w rozumieniu art. 97 § 1 pkt 4 Kpa w ogóle nie wystąpiło i nie było rozstrzygane ani przez inne organy administracji lub sąd, ani tez nie było rozstrzygane przez organy administracji publicznej w warunkach określonych w z art. 100 § 2 Kpa.

W związku z argumentacją zawartą w odwołaniu organ wskazał, że data uchwalenia planu zagospodarowania przestrzennego obowiązującego w dacie wydania decyzji podziałowej nie ma znaczenia dla kwestii zaistnienia podstaw do ustalenia odszkodowania. Ponadto kwestia ta pozostaje bez związku ze sprawą zaistnienia przesłanek do wznowienia postępowania. Wobec tego w ocenie organu odwoławczego brak jest podstaw do uznania, że powołane przez wnioskodawcę przesłanki wznowienia, określone w art. 145 § 1 pkt 5, 7 i 8 Kpa, rzeczywiście wystąpiły. Organ wskazał również, że nie ma znaczenia dla sprawy nowelizacja przepisu art. 98 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami, która weszła w życie 15 lutego 2000 r. Zastąpienie określenia "drogi" pojęciem "drogi publiczne" stanowiło jedynie doprecyzowanie aktu prawnego przez ustawodawcę. Organ powołał się na wyrok Sądu Najwyższego w sprawie II CK 312/05 z dnia 8 grudnia 2005 r., w którym Sąd ten wskazał, iż działka gruntu wydzielona pod drogę na podstawie art. 98 ust. 1 zdanie pierwsze ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami w pierwotnym brzmieniu przechodzi z mocy prawa na własność gminy, jeżeli przeznaczona została na urządzenie drogi publicznej w rozumieniu ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych. W uzasadnieniu wyroku Sąd wskazał, iż pierwotne brzmienie tegoż artykułu dotyczyło dróg publicznych, mimo że ustawodawca posługiwał się pojęciem "droga". Zmiana tego przepisu uwzględniła jedynie stanowisko wyrażone przez Trybunał Konstytucyjny, Sąd Najwyższy i Naczelny Sąd Administracyjny.

Reasumując organ odwoławczy uznał, że decyzja organu I instancji jest zgodna z prawem i utrzymał ją w mocy.

Skargę na decyzję Ministra Infrastruktury z [...] lutego 2008 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego złożyła T. Spółka Akcyjna w P.

Decyzji tej zarzuciła naruszenie art. 145 § 1 pkt 8 Kpa, poprzez przyjęcie, że w niniejszej sprawie nie zachodzi przesłanka wymieniona w tym przepisie - art. 98 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami w brzmieniu obowiązującym do dnia 15 lutego 2000 r., poprzez przyjęcie, że na mocy tego przepisu jedynie drogi publiczne przechodzą na własność gminy. Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Wojewody [...].

Skarżąca podkreśliła, że w niniejszej sprawie zachodzą przesłanki o jakich mowa w art. 145 § 1 pkt 8 Kpa, art. 145 § 1 pkt 5 i pkt 7 Kpa.

Odnosząc się do pierwszej z powołanych podstaw wznowienia postępowania, tj. art. 145 § 1 pkt 8 Kpa podniosła, że nie sposób zgodzić się ze stanowiskiem wyrażonym w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, że nie nastąpiło w niniejszej sprawie uchylenie decyzji, na której oparto inną decyzję. Część decyzji Dyrektora [...] w P. dotycząca warunku ustalenia służebności gruntowej została uchylona. Uwzględniając zatem fakt, iż zgodnie z treścią art. 98 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami w brzmieniu obowiązującym do dnia 15 lutego 2000 r. wszystkie działki wydzielone pod drogi przechodziły na własność gminy, to w ocenie skarżącej po uchyleniu części decyzji z dnia [...] listopada 1999 r. zmienił się stan prawny niniejszej sprawy, co stanowi określoną w art. 145 § 1 pkt 8 Kpa, przesłankę wznowienia postępowania.

Zdaniem skarżącej Spółki z tej samej przyczyny tj. ze względu na fakt, iż działki wyznaczone pod drogi przeszły na własność Miasta P., zmieniły się także okoliczności faktyczne niniejszej sprawy. Z tego względu podstawą uchylenia decyzji Wojewody [...] z dnia [...] maja 2000 r. może także być art. 145 § 1 pkt 5 Kpa.

Skarżąca podkreśliła, że przed dniem 15 lutego 2000 r. przepis art. 98 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami stanowił, że działki gruntu wydzielone pod drogi z nieruchomości, której podział został dokonany na wniosek właściciela, przechodzą z mocy prawa na własność gminy z dniem, w którym decyzja o podziale stała się ostateczna, a orzeczenie o podziale prawomocne. Natomiast w dniu 15 lutego 2000 r. art. 98 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami otrzymał brzmienie: "Działki gruntowe wydzielone pod drogi publiczne: gminne, powiatowe, wojewódzkie, krajowe – z nieruchomości, której podział został dokonany na wniosek właściciela, przechodzą, z mocy prawa, odpowiednio na własność gminy, powiatu, województwa lub Skarbu Państwa z dniem, w którym decyzja zatwierdzająca podział stała się ostateczna albo orzeczenie o podziale prawomocne".

Z tej przyczyny zdaniem skarżącej nie sposób zaakceptować stanowiska Ministra Infrastruktury, jakoby – przed dniem 15 lutego 2000 r. – jedynie drogi publiczne przechodziły na własność gminy.

W ocenie Spółki treść art. 98 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami, zarówno przed, jak i po nowelizacji, jest jednoznaczna. Przed dniem 15 lutego 2000 r. przepis ten stanowił, ze działki gruntu wydzielone pod drogi przechodzą z mocy prawa na własność gminy. Natomiast po nowelizacji, zakres zastosowania art. 98 ust. 1 został ograniczony, albowiem od tego dnia przepis ten dotyczył jedynie dróg publicznych: gminnych, powiatowych, wojewódzkich i krajowych.

Dlatego zdaniem skarżącej nie sposób zgodzić się ze stanowiskiem organu odnoszącym się do art. 98 ust. 1 u.g.n. w brzmieniu obowiązującym do dnia 15 lutego 2000 r., iż "zastąpienie określenia(drogi)pojęciem (drogi publiczne) stanowiło jedynie doprecyzowanie aktu prawnego przez ustawodawcę". Zaakceptowania takiej interpretacji prowadziłoby bowiem do stwierdzenia, że nowelizacja z dnia 15 lutego 2000 r. była zbędna, albowiem w żaden sposób nie zmieniła treści przepisu.

Skarżąca podniosła, że interpretacja taka godzi w – podstawowe dla wykładni prawa – założenie o racjonalności prawodawcy. Jednym z elementów tego założenia jest domniemanie, iż jeżeli prawodawca posługuje się dwoma różnymi określeniami, to dotyczą one dwóch rożnych pojęć. W konsekwencji, skoro dopiero od dnia 15 lutego 2000 r. ustawodawca użył w art. 98 ust. 1 u.g.n. wyrażenia "drogi publiczne", przedtem posługując się określeniem "drogi", oczywiste jest, że pierwsze z tych wyrażeń ma węższe znaczenie.

Z powyższych względów w ocenie skarżącej, uchylenie części decyzji podziałowej dotyczącej warunku ustanowienia służebności drogowej ma znaczenie dla rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie. Skoro bowiem uchylono wyżej wskazany warunek podziału, a zgodnie z ówcześnie obowiązującym prawem, działki gruntu przeznaczone pod drogi przechodziły z mocy prawa na własność gminy, stwierdzić trzeba, iż decyzja o odmowie przyznania odszkodowania jest całkowicie bezzasadna.

Skarżąca podniosła, że data uchylenia planu zagospodarowania przestrzennego obowiązującego w dniu wydania decyzji o podziale nie ma znaczenia dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy.

Miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego, w oparciu o który dokonano podziału przedmiotowej nieruchomości, został uchwalony przed wejściem w życie ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym. Ustawa ta weszła bowiem w życie z dniem 1 stycznia 2005 r., natomiast plan miejscowy został uchwalony w 1994 r. W niniejszej sprawie plan miejscowy został uchwalony w oparciu o ustawę o planowaniu przestrzennym. Ustawa ta w ogóle nie odniosła się do celów publicznych, a zatem plan miejscowy dotyczący przedmiotowego terenu w ogóle nie rozróżniał dróg na wewnętrzne, publiczne, czy inne. Stanowi to zdaniem Spółki kolejny argument przemawiający za literalną wykładnią przepisu art. 98 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami w brzmieniu obowiązującym do dnia 15 lutego 2000 r. i uznania, że działki wydzielone pod drogi w niniejszej sprawie przeszły z mocy prawa na własność Miasta P.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z brzmieniem art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego. Oznacza to, że kontrola sądowo-administracyjna sprowadza się do zbadania, czy organy wydając zaskarżony akt nie naruszyły przepisów prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Ocena dokonywana jest według stanu faktycznego i prawnego na dzień wydania aktu,

na podstawie materiału dowodowego zebranego w toku postępowania administracyjnego.

Rozpoznając sprawę w ramach wskazanych kryteriów uznać należy, że skarga jest niezasadna.

Na wstępie podnieść należy, że wznowienie postępowania jest instytucją procesową stwarzającą możliwość ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy zakończonej ostateczną decyzją administracyjną, jeżeli postępowanie w którym decyzja zapadła było dotknięte kwalifikowaną wadą wyliczoną w przepisach prawa procesowego. W kodeksie postępowania administracyjnego przyjęto rozwiązanie wyczerpującego wyliczenia podstaw wznowienia postępowania. Oznacza

to niedopuszczalność wznowienia postępowania na innej podstawie niż określona

w art. 145 §1 oraz art. 145 a § 1 kpa.

Skarżąca Spółka wnosząc o wznowienie postępowania zakończonego ostateczną decyzją Wojewody [...] z dnia [...] maja 2000 r. wskazała

na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia [...] sierpnia

2004 r., mocą której stwierdzono nieważność decyzji Dyrektora [...] w P. z dnia [...] listopada 1999 r. w części obejmującej użyty w sentencji zwrot "z warunkiem ustanowienia służebności drogowej do wydzielonych działek (...), zgodnie z art. 99 ustawy o gospodarce nieruchomościami". Skarżąca podniosła, że jest to podstawa do wznowienia postępowania w oparciu o przepis art. 145 § 1 pkt 8 kpa. Podniosła również, że podstawy wznowienia można doszukać się także w przepisach art. 145 § 1 pkt 5 i 7 kpa.

Analiza zebranych w sprawie dowodów wskazuje, że prawidłowo organy obydwu instancji uznały, że brak jest podstaw do uchylenia ostatecznej decyzji Wojewody [...] z dnia [...] maja 2000 r. (organy omyłkowo używają określenia Wojewody [...]), gdyż postępowanie administracyjne wykazało, że nie zaistniały przesłanki opisane w przepisach art. 145 § 1 pkt 5,7,8 kpa.

Odnosząc się do podstawy wznowienia postępowania o jakiej mowa w art. 145 §1 pkt 8 kpa, zważyć należy, że regulacja zawarta w tym przepisie dotyczy takich sytuacji, gdzie jedna decyzja (lub orzeczenie sądu) stanowi podstawę do wydania innej decyzji.

Należy przy tym zaznaczyć, że wydanie tej drugiej decyzji nie jest możliwe bez uprzedniego wydania decyzji pierwszej.

Przepisy k.p.a. nie określają, jakimi wadami musi być dotknięta decyzja wcześniejsza, aby stanowiła podstawę do wznowienia postępowania. Rozstrzygające znaczenie ma tutaj fakt jej uchylenia, zmiany, jak również unieważnienia tej pierwszej decyzji.

Jednakże - wbrew twierdzeniom skargi - taka sytuacja w niniejszej sprawie nie miała miejsca i nie spowodowała zmiany stanu prawnego, na skutek którego nastąpiło przejście spornych działek na własność Miasta P. Wprawdzie decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia [...] sierpnia 2004 r. stwierdzono nieważność decyzji Dyrektora [...] w P. z dnia [...] listopada 1999 r. w części obejmującej użyty w sentencji zwrot "z warunkiem ustanowienia służebności drogowej do wydzielonych działek (organ wymienił numery działek), zgodnie z art. 99 ustawy o gospodarce nieruchomościami", jednakże decyzja ta została usunięta z obrotu prawnego ostateczną decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z [...] lutego 2007 r. Wobec powyższego w obrocie prawnym pozostaje nadal decyzja podziałowa Dyrektora [...] w P. z dnia[...] listopada 1999 r.

Już chociażby z tej pierwszej przyczyny brak jest podstaw do przyjęcia,

że w sprawie wystąpiła przesłanka, o której mowa w art. 145 §1 pkt 8 kpa. Ponadto, jak słusznie wskazały organy, nawet gdyby decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego z [...] sierpnia 2004 r. nie została usunięta z obrotu prawnego, to zapadłe rozstrzygnięcie w zakresie służebności drogowej nie miało - wbrew twierdzeniu skarżącej - wpływu na prawo własności spornych działek.

W tej sytuacji należy w szczególności mieć na uwadze okoliczność, że kwestia oceny prawidłowości decyzji Wojewody [...] z dnia [...] maja 2000 r. oraz poprzedzającej ją decyzji Prezydenta m. P. z dnia [...] marca 2000 r. była już przedmiotem oceny Naczelnego Sądu Administracyjnego w wyroku z dnia 31 maja 2001 r. w sprawie [...]. Sąd ten dokonując wykładni przepisu art. 98 ust 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami oraz mając na względzie zmiany tego przepisu dokonane w dniu 15 lutego 2000 r. stwierdził, że sporne działki nie stały się własnością Miasta P. Wobec tego wywody skargi dotyczące nabycia przez Miasto własności tych nieruchomości są niezasadne w świetle wyroku NSA oraz nie mają oparcia w dowodach zebranych w sprawie. Dowody te nie podważają mocy wiążącej tego wyroku. Obszerne wywody skargi dotyczące przepisu art. 98 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami w brzmieniu sprzed i po zmianie tego przepisu, która nastąpiła w dniu 15 lutego 2000 r. w istocie stanowią polemikę z wykładnią tego przepisu i ustaleniami dokonanymi przez Naczelny Sąd Administracyjny w powołanym wyżej wyroku. Tymczasem przedmiotem oceny w postępowaniu wznowieniowym mogą być jedynie te kwestie, które nie były znane organom ani Sądowi. Naczelny Sąd Administracyjny w sposób szeroki dokonał analizy przepisu art. 98 ust. 1 ustawy i uznał, że działki zajęte pod drogi osiedlowe nie stały się własnością Miasta P. Ocena prawna tego wyroku zgodnie z art. 99 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.), wiąże w sprawie wojewódzki sąd administracyjny oraz organ, którego działanie było przedmiotem zaskarżenia.

Odnosząc się do przesłanki z art. 145 § 1 pkt 5 kpa, wskazać należy,

że w przepisie tym chodzi o pojawienie się tylko takich dowodów, które są dla sprawy istotne, które są nowe i nie istniały w dniu wydania decyzji oraz nie były one znane organowi administracyjnemu. Ponadto w orzecznictwie sądowym ugruntowany jest pogląd, że uchylenie decyzji ostatecznej może nastąpić tylko wtedy, gdy okoliczności stanowiące podstawę wznowienia okażą się na tyle istotne, że wywrą bezpośredni wpływ na rozstrzygnięcie zawarte w decyzji ostatecznej. Pojęcie nowej okoliczności faktycznej nie jest tożsame z pojęciem nowego dowodu. Dowód musi istnieć w dacie wydania decyzji, aby mógł stanowić podstawę do wznowienia postępowania. Okolicznością faktyczną istotną dla sprawy jest taka okoliczność, która mogła mieć wpływ na odmienne rozstrzygnięcie sprawy, co oznacza, że w sprawie mogłaby zapaść decyzja co do swej istoty odmienna od rozstrzygnięcia dotychczasowego.

Należy jednakże mieć na względzie, że nie każde pojawienie się nowego dowodu czy nowego faktu będzie miało wpływ na treść rozstrzygnięcia w sprawie, chodzi bowiem o okoliczności i dowody " istotne". Ponadto istotne okoliczności i dowody muszą równocześnie być nowe, co oznacza, że zostały one po raz pierwszy zgłoszone przez stronę lub zostały odkryte przez organ administracyjny po wydaniu decyzji.

Warunkiem wznowienia postępowania jest także fakt istnienia omawianych okoliczności faktycznych i dowodów w dniu wydania decyzji, która stała się decyzją ostateczną.

W postępowaniu wznowieniowym organy prawidłowo uznały, że w sprawie nie wyszły na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji nie znane organowi, który wydał decyzję o odmowie ustalenia odszkodowania. Powoływana we wniosku o wznowienie postępowania – jak wyżej wskazano - decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P.

z dnia [...] sierpnia 2004 r. została wyeliminowana z obrotu prawnego ostateczną decyzją tego organu z dnia [...] lutego 2007 r., a ponadto, jak słusznie wskazały organy, nawet gdyby tak się nie stało, to rozstrzygnięcie w decyzji podziałowej w zakresie służebności drogowej nie stanowiłoby istotnego dla sprawy o odszkodowanie nowego dowodu lub nowej okoliczności faktycznej, które mogłyby mieć wpływ na treść decyzji Wojewody [...] z dnia [...] maja 2000 r. Decyzja SKO nie miała - wbrew twierdzeniu skarżącej - wpływu na prawo własności działek pod wewnętrzne drogi osiedlowe. Jak już wyżej podniesiono Naczelny Sąd Administracyjnego w wyroku z dnia 31 maja 2001 stwierdził, że sporne działki nie stały się własnością Miasta P. Wobec powyższego wywody skargi w zakresie tego, że Miasto nabyło własność nieruchomości , co zdaniem skarżącej stanowi przesłankę z art. art. 145 § 1 pkt 5 kpa, która z kolei skutkować powinna uchyleniem decyzji Wojewody [...] z dnia [...] maja 2000 r., są niezasadne. Nie mają też oparcia w dowodach zebranych w sprawie.

Odnośnie przesłanki z art. 145 § 1 pkt 7 kpa, podnieść należy, że przesłanka

ta związana jest z instytucją zagadnienia wstępnego w postępowaniu administracyjnym. Pojawienie się tego zagadnienia zobowiązuje organ administracyjny do zawieszenia postępowania i wystąpienia o rozstrzygnięcie tego zagadnienia do właściwego organu administracyjnego lub sądu, bądź wezwania strony, by dokonała tego w określonym terminie ( art. 97 § 1 pkt 4 i art. 100 § 1 k.p.a.).

Gdy nastąpi zasadnicza rozbieżność pomiędzy rozstrzygnięciem przyjętym przez organ prowadzący postępowanie a rozstrzygnięciem organu właściwego

w sprawie, spełniona będzie przesłanka do wznowienia postępowania. Jednakże

w niniejszej sprawie zagadnienie wstępne nie wystąpiło, co prawidłowo ustaliły organy w postępowaniu wznowieniowym.

Sądowi z urzędu znany jest nieprawomocny wyrok Europejskiego Trybunału Praw Człowieka w Strasburgu z dnia [...] listopada 2007 r., [...], w sprawie

ze skargi akcjonariuszy spółki T. tj P. B. i innych o odszkodowanie przeciwko Polsce. Od wyroku tego Państwo Polskie złożyło odwołanie do Sądu II instancji. Jednakże wyrok ten nie mieści się w przesłankach wznowieniowych wymienionych w art. 145 §1 kpa.

Mając na uwadze wszystkie wyżej omówione okoliczności uznać należy,

że zarówno zaskarżona decyzja, jak i decyzja organu I instancji, nie naruszają prawa. Dlatego z mocy art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 ze zm.), Sąd orzekł jak

w sentencji wyroku.