Postanowienie NSA, sygn. akt II FSK 182/12
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2012-02-28 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6112 Podatek dochodowy od osób fizycznych, w tym zryczałtowane formy opodatkowania
Hasła tematyczne: Odrzucenie skargi
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 58 § 1 pkt 6, art. 134 § 1, art. 141 § 4
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia WSA (del). Lidia Ciechomska-Florek po rozpoznaniu w dniu 28 lutego 2012 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej Dyrektora Izby Skarbowej w K. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 25 lipca 2011 r. sygn. I SA/Gl 321/11 w sprawie ze skargi Syndyka Masy Upadłości W. J. – Firmy Transportowo-Handlowej w T. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia 22 lutego 2011 r. Nr [...] w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności odwołania postanawia oddalić skargę kasacyjną


UZASADNIENIE

Dyrektor Izby Skarbowej w K., pismem z 24 sierpnia 2011 r., złożył skargę kasacyjną od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z 25 lipa 2011 r. I SA/Gl 321/11 odrzucającego skargę Syndyka Masy Upadłości W. J. – Firmy Transportowo-Handlowej w T. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w K. z 22 lutego 2011 r. w przedmiocie niedopuszczalności odwołania.

I. Stan faktyczny sprawy przedstawia się następująco:

1. Dyrektor Izby Skarbowej w K. działając na podstawie art. 228 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t. j. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm., dalej Ordynacja podatkowa) postanowieniem z dnia 22 lutego 2011 r. nr [...] stwierdził niedopuszczalność odwołania z dnia 6 grudnia 2010 r. wniesionego przez doradcę podatkowego A. M.-G. w imieniu W. J. od decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego w T. z dnia 19 listopada 2010 r.nr [...] określającej W. J. zobowiązanie w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2006 rok w wysokości 554.207 zł. wraz z odsetkami za zwłokę.

Zdaniem Dyrektora, tylko syndyk ma legitymację procesową do udziału w toczących się postępowaniach dotyczących masy upadłości. Organ II instancji podkreślał, iż w związku z ogłoszeniem upadłości likwidacyjnej odwołującego się W. J., prowadzącego Firmę Transportowo-Handlową (postanowienie Sądu Rejonowego [...] w K. Wydział [...] Gospodarczy z dnia 31.08.2010 r. sygn. akt [...] o ogłoszeniu upadłości obejmującej likwidację majątku dłużnika W. J. prowadzącego działalność gospodarczą pod firmą: Firma Transportowo-Handlową W. J. z siedzibą w T.), stroną - w znaczeniu procesowym - postępowania podatkowego, prowadzonego w sprawie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2006 rok stał się wyłącznie syndyk masy upadłości – R. Z. Natomiast W. J. jako podmiot upadły, z dniem ogłoszenia upadłości utracił legitymację procesową i przymiot strony w postępowaniu podatkowym za 2006 r. oraz związane z tym uprawnienia przewidziane w ustawie Ordynacja podatkowa. Zdaniem organu II instancji, na dokonaną ocenę nie ma wpływu to, że W. J. w 2006 r. prowadził także działalność gospodarczą w formie spółki jawnej "J.". Organ podkreślał odwołując się do postanowień art. 61 i art. 62 prawa upadłościowego i naprawczego, iż pojęcie masy upadłości obejmuje cały majątek upadłego, w tym także prawa majątkowe przysługujące mu jako wspólnikowi spółki jawnej do udziału w zysku tej spółki (art. 51 § 1 Kodeksu spółek handlowych), wskazując jednocześnie, że ogłoszenie upadłości podatnika jako przedsiębiorcy, prowadzącego jednoosobowo działalność gospodarczą oznacza również jego upadłość jako wspólnika spółki jawnej. W ocenie organu odwoławczego z uwagi na to, że dochody osiągane przez W. J. z działalności w spółce jawnej wchodzą do masy upadłości, postępowanie podatkowe za 2006 r. niewątpliwie dotyczy tych dochodów ich jako składnika masy upadłosci. Zdaniem organu odwoławczego, brak było, ze względu na treść art. 144 prawa upadłościowego i naprawczego, podstaw do doręczania decyzji organu pierwszej instancji pełnomocnikowi W. J. w zakresie, w którym prowadził on działalność gospodarczą w ramach spółki jawnej "J.".

Organ odwoławczy zauważył, że po otrzymaniu zaskarżonej decyzji organu I instancji z dnia 19.11.2010 r., syndyk masy upadłości udzielił pełnomocnictwa z dnia 1.12.2010 r. doradcy podatkowemu R. P. do występowania w jego imieniu przed Naczelnikiem Urzędu Skarbowego w T. w zakresie złożenia odwołania od decyzji określających zobowiązanie w podatku dochodowym od osób fizycznych za lata 2006 i 2007. Z kolei wyżej wymieniony pełnomocnik, powołując się na pełnomocnictwo uzyskane od syndyka, udzielił "pełnomocnictwa substytucyjnego" z dnia 6.12.2010 r. doradcy podatkowemu A. M.-G. "do reprezentowania Pana W. J. Firma Transportowo-Handlowa w upadłości, do występowania przed Naczelnikiem Urzędu Skarbowego w T. w zakresie złożenia odwołania od decyzji określających zobowiązanie w podatku dochodowym od osób fizycznych za lata 2006 i 2007". Organ II instancji odwołując się do zaprezentowanego wyżej stanu faktycznego wskazał na jednoznaczne brzmienie art. 144 ust. 1 prawa upadłościowego i naprawczego i podkreślił, że W. J. nie miał legitymacji formalnej do występowania w przedmiotowym postępowaniu podatkowym, ponieważ nie był stroną tego postępowania i z tej racji nie mógł dokonywać czynności procesowych ze skutkiem prawnym ani samodzielnie ani przez pełnomocnika. Organ odwoławczy akcentował, że A. M.-G. powołując się na wskazane wyżej "pełnomocnictwo substytucyjne" i składając odwołanie z dnia 6.12.2010 r. od decyzji organu I instancji z dnia 19.11.2010 r., na wstępie tego odwołania jednoznacznie wskazała, że reprezentuje podatnika – W. J. a następnie stwierdziła, że wnosi odwołanie "działając w imieniu W. J., prowadzącego działalność gospodarczą w ramach Firmy Transportowo-Handlowej w upadłości (...)", co w ocenie organu II instancji oznaczało, że w istocie odwołanie zostało wniesione w imieniu osoby nieuprawnionej. Niezależnie od powyższego organ odwoławczy wskazał, że składając odwołanie w imieniu upadłego W. J., A. M.-G. powołała się na pełnomocnictwo udzielone przez syndyka masy upadłości oraz "pełnomocnictwo substytucyjne", które jednak wychodziło poza zakres pełnomocnictwa pierwotnego. Organ odwoławczy przywołując postanowienia art. 136, 137 § 3 i § 4 Ordynacji podatkowej oraz art. 106 Kodeksu cywilnego wskazał, że umocowanie substytuta nie może wykraczać poza zakres umocowania pełnomocnika głównego. W ocenie organu odwoławczego zestawienie pełnomocnictwa z dnia 6.12.2010 r. z pełnomocnictwem z dnia 1.12.2010 r. prowadziło do wniosku, że pełnomocnictwo udzielone przez doradcę podatkowego R. P. doradcy podatkowemu A. M.-G., nie może być uznane za pełnomocnictwo substytucyjne w stosunku do pełnomocnictwa z dnia 1.12.2010 r., gdyż jest ono rozbieżne z tym pełnomocnictwem pod względem podmiotu będącego mocodawcą. Pełnomocnictwo z dnia 1.12.2010 r., mające stanowić rzekomo podstawę udzielenia "pełnomocnictwa substytucyjnego", nie daje bowiem upoważnienia do reprezentowania W. J., który w ogóle nie występuje w nim w charakterze mocodawcy, gdyż jest nim syndyk R. Z. Organ odwoławczy zauważał także, iż w aktach sprawy znajduje się pełnomocnictwo z dnia 28. 04. 2010 r., a więc jeszcze przed ogłoszeniem upadłości, udzielone bezpośrednio przez W. J. doradcy podatkowemu A. M.-G. do reprezentowania go w postępowaniach przed organami podatkowymi i sądami administracyjnymi wszystkich instancji, we wszelkich postępowaniach dotyczących jego rozliczeń podatkowych z zakresu podatku dochodowego od osób fizycznych za lata 2006 i 2007 oraz w postępowaniach związanych z egzekucją zobowiązań podatkowych, które mogłoby być podstawą dla występowania przez A. M.-G. w imieniu podatnika (prawnie skutecznego wniesienia odwołania), gdyby miał on w ogóle możliwość złożenia odwołania od decyzji organu pierwszej instancji.

2. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach, odrzucając skargę jako niedopuszczalną wskazał, że stroną postępowania sądowoadministracyjnego nie może być syndyk masy upadłości, albowiem przedmiotem zaskarżenia jest rozstrzygnięcie procesowe stwierdzające jedynie niedopuszczalność odwołania upadłego W. J., a nie samego syndyka. Skargę na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej mógł zatem w sprawie niniejszej wnieść W. J., a nie syndyk jego masy upadłości.

Skoro przedmiotowe postanowienie skierowane zostało personalnie tylko i wyłącznie do W. J. i doręczone jego pełnomocnikowi, a adresatem tego postanowienia nie był syndyk R. Z., któremu także tego aktu nie doręczono, to w ocenie Sądu ten ostatni podmiot nie posiadał uprawnienia do składania skargi do sądu administracyjnego na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w K.

Strona skarżąca nie wskazała na czym miałby polegać interes prawny syndyka, do którego skierowana i któremu doręczona była przecież decyzja organu I instancji, w zaskarżeniu postanowienia stwierdzającego jedynie niedopuszczalność odwołania samego tylko upadłego, w sytuacji, gdy uprawnienie do złożenia takiego odwołania przysługiwało wyłącznie syndykowi, co jednoznacznie wynika z art. 144 ust. 1 ustawy prawo upadłościowe i naprawcze. Postępowanie w sprawie stwierdzenia niedopuszczalności odwołania miało w rozpatrywanym przypadku charakter typowo podmiotowy i nie zamykało drogi syndykowi do korzystania z jego bezspornych uprawnień procesowych w odniesieniu do przedmiotu jaki obejmowało rozstrzygnięcie organu I instancji.

W ocenie składu orzekającego podmiotem uprawnionym do wniesienia skargi na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia 22. 02. 2011 r. był W. J., a nie syndyk R. Z. Skoro zaskarżone postanowienie rozstrzygało wyłącznie o uprawnieniach procesowych W. J., to tylko on, a nie syndyk, był uprawniony do zaskarżenia do sądu administracyjnego ostatecznego postanowienia Dyrektora Izby Skarbowej w sprawie niedopuszczalności odwołania upadłego. Sąd podkreślił, iż W. J., niezależnie od postanowień art. 144 § 1 Prawa upadłościowego i naprawczego zachował zdolność sądową w przedmiotowym postępowaniu mającym na celu skontrolowanie legalności rozstrzygnięcia polegającego na stwierdzeniu niedopuszczalności złożonego przez niego odwołania. Skoro rozstrzygnięcie podjęte na podstawie art. 228 Ordynacji podatkowej nie dotyczy samej masy upadłości, to prawo zaskarżenia służy wyłącznie upadłemu W. J., a nie syndykowi R. Z., do którego postanowienie nigdy nie zostało skierowane ani też mu doręczone, a zatem niezależnie od powyższego, skargę syndyka należałoby uznać za przedwczesną i już tylko z tego powodu odrzucić.

Zdaniem Sądu I instancji, skoro organ odwoławczy oparł się w ocenie sytuacji na wcześniejszym pełnomocnictwie z dnia 28.04.2010 r. samego upadłego dla doradcy podatkowego A. M.-G. i skoro sam organ stwierdził prowadząc dywagacje na temat wzajemnych relacji między pełnomocnictwami z 1 i 6 grudnia 2010 r., iż "w zaistniałej sytuacji zupełnie niezrozumiałym było zatem powoływanie się w odwołaniu przez Panią A. M.-G. na pełnomocnictwo z dnia 1.12.2010 r., jak i w konsekwencji na pełnomocnictwo substytucyjne z dnia 6. 12. 2010 r. (...)", to należy zauważyć, że organ odwoławczy jest w istocie bezczynny w zakresie wyjaśnienia powodu dla którego pełnomocnik upadłego A. M.-G. załączyła i co ważniejsze powołała się w odwołaniu na pełnomocnictwa z dnia 1 i 6 grudnia 2010 r. Skoro bowiem sam organ odwoławczy stwierdził, że ta okoliczność była dla niego niezrozumiała to należy ją zweryfikować, niezależnie od podjętego postanowienia odnoszącego się do upadłego W. J. Z pola widzenia nie należy także tracić i tej okoliczności, że przynajmniej na dzień wydania przez organ I instancji decyzji "wymiarowej" doradca podatkowy R. P., udzielający pełnomocnictwa substytucyjnego z dnia 6. 12. 2010 r. był pełnomocnikiem upadłego z tytułu prowadzonej działalności w ramach spółki jawnej "J." (tak przynajmniej wynikało z decyzji organu I instancji).

3. Dyrektor Izby Skarbowej w K., w skardze kasacyjnej z 24.08. 2011r, wniósł o uchylenie postanowienia WSA w Gliwicach z 25 lipca 2011 r I SA/Gl 322/11, przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania oraz o przyznanie kosztów postępowania kasacyjnego. Dyrektor Izby Skarbowej zarzucił naruszenie przepisów postępowania, tj.: 1. art. 134 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz 1270 ze zm, dalej jako u.p.p.s.a.), ponieważ WSA w Gliwicach, odrzucając skargę, dokonał oceny kwestii merytorycznych leżących poza zakresem rozpoznania skargi;

2. art. 58 § 1 pkt 6 w zw. z art. 166 oraz art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez dokonanie przez Wojewódzki Sad Administracyjny w Gliwicach wskazań co do dalszego postępowania organów podatkowych w sprawie, mimo, że Sąd odrzucił skargę, zaś postanowienie to ma charakter kończący postępowanie w sprawie.

Zdaniem Dyrektora, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach wyszedł poza granice sprawy będącej przedmiotem rozstrzygnięcia, albowiem sprawa dotyczy oceny zgodności z prawem postanowienia Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia 22.02.201l r. stwierdzającego niedopuszczalność odwołania, zaś Wojewódzki Sąd Administracyjny, odrzucając skargę dokonał oceny kwestii merytorycznych, które leżą poza zakresem rozpoznania skargi. tytułem wstępu przytoczyć należy treść art. 134 wskazanej ustawy, zgodnie z którym Sąd orzeka w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz tą podstawą prawną.

Wojewódzki Sad Administracyjny w Gliwicach wydał zaskarżone postanowienie w sprawie skargi wniesionej przez A. M.-G., działającą jako pełnomocnik R. Z. - syndyka Masy Upadłości W. J. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w K. z 22.02.2011 r., stwierdzające niedopuszczalność odwołania z dnia 6.12.2010r., wniesionego przez A. M. – G. w imieniu W. J. od decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego w T. z dnia 23.11.2010 r. nr [...]. określającej W. J. zobowiązanie w podatku dochodowym osób fizycznych za 2007 r. w wysokości 1.429.350 zł oraz odsetki za zwłokę od niezapłaconych terminie zaliczek na podatek dochodowy od osób fizycznych.

Zdaniem Dyrektora Izby Skarbowej, Sąd odrzucając skargę nie rozpatruje sprawy merytorycznie. Ponadto z postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wynika, że okoliczności dotyczące pełnomocnictw z dnia 1.12.2010r. i z dnia 06.12.2010r. należy "zweryfikować niezależnie od podjętego postanowienia odnoszącego się do upadłego W. J.". Stwierdzenie to wskazuje, że w postanowieniu wydanym w sprawie Wojewódzki Sąd Administracyjny poczynił ustalenia i zalecenia co do czynności, które zdaniem Sądu, należy podjąć poza sprawą o stwierdzenie niedopuszczalności odwołania. Nadto, w ocenie Dyrektora Izby Skarbowej w K. Sąd dopuścił się naruszenia art. 58 § 1 pkt. 6 w zw. z art. 166 oraz 141 § 4 zdanie drugie p.p.s.a. Sąd Administracyjny w Gliwicach dokonał bowiem wskazań co do dalszego postępowania organów podatkowych w sprawie, mimo że odrzucił skargę. Skarżący podnosi, że postanowienie o odrzuceniu skargi wydane w oparciu o art. 58 § 1 pkt 6 powołanej ustawy ma charakter postanowienia kończącego postępowanie w sprawie, czyli postanowienia, które zamyka drogę do rozpoznania sprawy co do istoty przez właściwy sąd. Art. 166 w zw. z art. 141 § 4 zdanie pierwsze p.p.s.a. wskazuje, jakie elementy powinna zawierać treść uzasadnienia postanowienia a odpowiednie stosowanie do postanowień przepisów o wyrokach oznacza, że uzasadnienie postanowienia o odrzuceniu skargi nie może zawierać elementu wskazanego w 141 § 4 zdanie drugie p.p.s.a. Sytuacje, w których Sąd Administracyjny uprawniony jest do kierowania zaleceń do tanów administracji określone są w przepisach ustawy, a w szczególności we wskazanym art. 141 § 4 zdanie drugie p.p.s.a., są zatem konsekwencją uwzględnienia skargi i wiążą się z koniecznością kontynuowania postępowania przez organ podatkowy na skutek uchylenia jego orzeczenia, co w przedmiotowej sprawie nie ma miejsca. Niezależnie od powyższego skarżący podnosi, iż stwierdzenia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach są nieuzasadnione, nawet gdyby uznać, że mogły być poczynione w wydanym postanowieniu. Według strony, nie można zgodzić się z twierdzeniem Sądu Administracyjnego, iż Dyrektor Izby Skarbowej w K. pozostaje bezczynny w zakresie wyjaśnienia powodu dla którego pełnomocnik upadłego A. M. – G. powołała się w odwołaniu na pełnomocnictwa z dnia 1 i 6 grudnia 2010 r. oraz stwierdzeniem Sądu, iż skoro sam organ odwoławczy stwierdził, że ta okoliczność była dla niego niezrozumiała to należy ją weryfikować.

Dyrektor Izby Skarbowej zaznaczył, iż przed organem administracji - Dyrektorem Izby Skarbowej w K. nie toczą się aktualnie żadne postępowania w sprawach związanych z decyzjami wymiarowymi Naczelnika Urzędu Skarbowego w T., ani z urzędu, ani na wniosek strony (W. J., ani Syndyka Masy Upadłości – R. Z., zaś te postępowania, które się toczyły zostały zakończone wydaniem orzeczeń, w uzasadnieniu których odniesiono się obszernie do kwestii obydwu pełnomocnictw, omawiając ich znaczenie dla obydwu spraw.

Ponadto Skarżący wskazuje, iż A. M. –G. w toku postępowania powołała się na pełnomocnictwo z dnia 1.12.2010r. (udzielone przez R. Z.) oraz pełnomocnictwo "substytucyjne" z dnia 6.12.2010r. (udzielone A. M.-G.). Argumentacja organu podatkowego w tej kwestii znalazła się w uzasadnieniu postanowienia organu odwoławczego z dnia 22.02.2011 r., zaś zastrzeżenia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, iż sam organ odwoławczy stwierdził, że ta okoliczność była dla niego niezrozumiała są niepełne i nie zważają na treść uzasadnienia sporządzonego przez organ. Uzasadnienie postanowienia sporządzone przez Dyrektora Izby Skarbowej, o którym mowa, zawierało obszerny wywód w tej materii, który jednak, w ocenie Dyrektora Izby Skarbowej w K. umknął z pola widzenia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach. Z wywodu tego wynika, że organ odwoławczy nie miał na celu twierdzenia, że kwestia pełnomocnictw z dnia 1.12.2010r. i z dnia 6.12.2010r. jest niewyjaśniona, lecz podkreślenie, że powoływanie się na te pełnomocnictwa w kontekście zaprezentowanego wywodu jest błędne i bezprzedmiotowe.

W ocenie Skarżącego brak jest także podstaw, do stwierdzenia, że powołanie się przez A. M. – G. na pełnomocnictwa z dnia 01.12.2010r. i 6.12.2010r. należy weryfikować niezależnie od podjętych postanowień, odnoszących się do upadłego W. J. Z akt sprawy - treści odwołania, skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego oraz pism procesowych jednoznacznie wynika, że pełnomocnictwa z dnia 1.12.2010r. i z dnia 6.12.2010r. zostały przedłożone i powoływano się na nie w związku z wniesionym odwołaniem. A. M. – G. w żadnym momencie postępowania nie twierdziła, że kierowała się innymi powodami, zaś kwestie z tym związane znajdują się w skargach do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, z których jednoznacznie wynika, że pełnomocnictwa związane są ściśle z wniesionym odwołaniem.

Zdaniem wnoszącego skargę kasacyjną, nieuprawnione jest stwierdzenie Sądu pierwszej instancji, zgodnie z którym doradca podatkowy R. P. udzielający pełnomocnictwa substytucyjnego 6.12.2010 r. był pełnomocnikiem upadłego z tytułu prowadzonej działalności w ramach spółki jawnej J. Sąd poczynił uwagę tą w odniesieniu do 2006 r., gdy W. J. nie był udziałowcem spółki jawnej J.

Według Dyrektora Izby Skarbowej w K., nie sposób wykonać zaleceń przedstawionych w zaskarżonym postanowieniu przez Sąd Administracyjny, gdyż brak jest jakiegokolwiek postępowania, do którego należałoby odnieść wskazane powyżej pełnomocnictwa, a jednocześnie z akt sprawy wynika, że A. M. –G. wiąże je wyłącznie z odwołaniami, które zostały już rozstrzygnięte.

II. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie.

Podstawą skargi kasacyjnej są zarzuty dotyczące naruszenia prawa procesowego, tj. art. 134 § 1 oraz art. 58 § 1 pkt 6 w zw. z art. 166 i art. 141 § 4 p.p.s.a.

Warunkiem prawidłowej budowy skargi kasacyjnej, a zatem warunkiem skuteczności zarzutów prawa procesowego w postępowaniu ze skargi kasacyjnej jest – co najmniej – zaistnienie wpływu pomiędzy naruszeniem przepisów postępowania a wynikiem sprawy (art. 174 pkt 2 p.p.s.a. in fine). To do wnoszącego skargę kasacyjną należy nie tylko w y k a z a n i e naruszenia prawa, ale i związku (wpływu) pomiędzy wykazanym naruszeniem prawa a wynikiem sprawy.

Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, wnoszący skargę kasacyjną, konstruując skargę, ograniczył się do przedstawienia swoich poglądów na temat stosowania przepisów wskazanych jako podstawa skargi kasacyjnej. Nie poparł natomiast swoich poglądów wnioskami ani z orzecznictwa, ani z doktryny, ani nawet z szeroko rozumianego piśmiennictwa. Inny sposób rozumienia przez wnoszącego skargę kasacyjną oznaczonych przepisów od przyjętego przez Sąd pierwszej instancji nie wyczerpuje wykazania znamion ich naruszenia przez Sąd pierwszej instancji. Naczelny Sąd Administracyjny wskazuje nadto, że wnoszący skargę kasacyjną nie poczynił jakiegokolwiek wysiłku w celu, choćby uprawdopodobnienia wpływu domniemanego naruszenia na wynik sprawy, tj. dopuszczalności odwołania. Naczelny Sąd Administracyjny wskazuje tu, że – co do zasady – trafne jest oddzielenie kompetencji syndyka w sprawach majątku upadłego od kompetencji syndyka w sprawach dotyczących oceny dopuszczalności środków prawnych wniesionych przez inne podmioty (niebędące stroną) – także w sprawach dotyczących zobowiązań upadłego.

W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, Sąd pierwszej instancji prawidłowo ocenił, że odwołanie było wniesione przez podmiot do tego nieuprawniony i odrzucił skargę na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a.

Zarzuty postawione w skardze kasacyjnej nie są w stanie zmienić przyjętego przez Sad I instancji sposobu rozstrzygnięcia, ponieważ wynik sprawy (art. 174 pkt 2 p.p.s.a.) – odrzucenie skargi – pozostanie niezmienny.

Zdaniem NSA, wnoszący skargę kasacyjną kwestionuje nie tyle rozstrzygnięcie Sądu I instancji, ile treść uzasadnienia zaskarżonego postanowienia Sądu pierwszej instancji. Przy czym wadliwość uzasadnienia wyroku wówczas może stanowić przedmiot skutecznego zarzutu kasacyjnego z art. 174 pkt 2 p.p.s.a., kiedy uzasadnienie jest sporządzone w sposób uniemożliwiający kontrolę instancyjną zaskarżonego wyroku (Wyrok NSA z 13 października 2011 r. II GSK 1059/10).

Wskazać należy, że uzasadnienie skargi kasacyjnej stanowi w istocie polemikę z uzasadnieniem rozstrzygnięcia Sądu pierwszej instancji. Wbrew argumentacji skargi kasacyjnej nie ma znaczenia dla rozstrzygnięcia badanej sprawy kwestia przypisywanych Sądowi pierwszej instancji "zaleceń" dla organów podatkowych, po zakończeniu sprawy.

Wątpliwości wnoszącego skargę kasacyjną wzbudziło domniemane zastosowanie przez Sąd pierwszej instancji art. 141 § 4 zd 2 p.p.s.a., zgodnie z którym jeżeli w wyniku uwzględnienia skargi sprawa ma być ponownie rozpatrzona przez organ administracji, uzasadnienie powinno ponadto zawierać wskazania co do dalszego postępowania.

Zdaniem NSA, stwierdzenie przez organ administracji w trakcie postępowania, w tym wypadku przez organ odwoławczy, że dana okoliczność "jest niezrozumiała", nie zwalniało organu administracji od obowiązku podjęcia próby wyjaśnienia tej okoliczności, tj. zrealizowania wskazań choćby z art. 122 Ordynacji podatkowej. Sąd pierwszej instancji nie ma wglądu z urzędu do spisu spraw prowadzonych aktualnie przed organem. Przy czym wadą byłaby akceptacja rozciągania "niezrozumienia organu odwoławczego" faktu załączenia przez stronę dokumentów w jednym postępowaniu, na inne postępowania, których prowadzenie przez organ administracji było równie nieznane, co możliwe. Ogólnie przyjętą zasadą postępowania jest wyjaśnienie intencji strony wynikających choćby z treści pism procesowych w celu poprawnej kwalifikacji pism. Poprawna kwalifikacja intencji strony jest warunkiem tak uwzględnienia żądań, oddalenia żądań strony, jak i – w szczególnych wypadkach – pozostawienia ich bez rozpoznania.

W ocenie Dyrektora Izby Skarbowej "nie sposób wykonać zaleceń przedstawionych w zaskarżonym postanowieniu przez Sąd administracyjny, gdyż brak jest jakiegokolwiek postępowania, do którego należałoby odnieść wskazane wyżej pełnomocnictwa, jednocześnie z akt sprawy wynika, że A. M.-G. wiąże je wyłącznie z odwołaniami, które zostały już rozstrzygnięte".

Zdaniem NSA, wnoszący skargę kasacyjną błędnie identyfikuje stwierdzenie przez Sąd pierwszej instancji o "bezczynności" organu podatkowego w zakresie wyjaśnienia konkretnych okoliczności ze wskazaniem zastosowania się do domniemanych zaleceń – zwłaszcza, że sam wnoszący skargę kasacyjną wskazuje na zakończenie postępowań (ostatnia strona skargi kasacyjnej). Czym innym bowiem jest ocena prowadzonego postępowania przed organami podatkowymi a czym innym – "wiążące" zalecenia do wykonania, co powinna wnoszącemu skargę kasacyjną sugerować choćby treść zakwestionowanego rozstrzygnięcia, tj. odrzucenie skargi. Skutkiem odrzucenia skargi do Sądu nie jest "automatyczne" powstanie powagi rzeczy osądzonej, fakt odrzucenia nie zawiesza jednak biegu terminu do zaskarżenia rozstrzygnięcia organu administracji. Tym samym zwykle, a w badanym wypadku, jak wynika z treści skargi kasacyjnej, na pewno, odrzucenie skargi skutkowało utrzymaniem w mocy aktów administracji i zakończeniem sprawy administracyjnej. Dlatego należało traktować wskazania Sądu pierwszej instancji jako uwagi de lege lata, umożliwiające organowi administracji wypracowania takiego wzorca postępowania, który zmniejszy prawdopodobieństwo kwestionowania jego rozstrzygnięć w takich sprawach jak badana obecnie.

Z tych samych powodów należy uznać zarzut naruszenia art. 134 § 1 p.p.s.a. za bezzasadny, niezależnie od tego, że pozostał niewskazany wpływ tego naruszenia na wynik sprawy, tj. na odrzucenie skargi. Nie umknęło uwadze NSA, że skoro odrzucenie skargi było uzasadnione kwalifikacją podmiotu udzielającego pełnomocnictwa, to, mając na uwadze inne możliwe postępowania przed organami administracji, okoliczności te powinny zostać właściwie zakwalifikowane.

Wobec powyższego, na podstawie art. 184 p.p.s.a. w związku z art. 182 § 1 i § 3 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny skargę kasacyjną oddalił.