Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt II SA/Wa 2255/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2015-08-12 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6192 Funkcjonariusze Policji
Hasła tematyczne: Policja
Skarżony organ: Komendant Policji
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 41 ust. 2 pkt 8
journal: Dz.U. 2007 nr 43 poz 277
law: Ustawa z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Kwiecińska, Sędziowie WSA Ewa Grochowska-Jung, Anna Mierzejewska (spr.), Protokolant specjalista Aleksandra Weiher, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 sierpnia 2015 r. sprawy ze skargi R. W. na rozkaz personalny Komendanta Głównego Policji z dnia [...] października 2014 r. nr [...] w przedmiocie zwolnienia ze służby 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości; 3. zasądza od Komendanta Głównego Policji na rzecz skarżącego R. W. kwotę 240 zł (słownie: dwieście czterdzieści) złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Komendant Główny Policji, rozkazem personalnym Nr [...] z dnia [...] października 2014 r., na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 127 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2013 r., poz. 267 ze zm.) po rozpatrzeniu odwołania od rozkazu personalnego Komendanta [...] Policji nr [...] z dnia [...] sierpnia 2014 r. dotyczącego zwolnienia ze służby w Policji na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 8 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz.U. z 2011 r. Nr 2287, poz. 1687 ze zm.) R. W. , utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

W uzasadnieniu decyzji organ podał, że Komendant [...] Policji w dniu [...] lipca 2014 r., po powzięciu informacji o dopuszczeniu się przez [...] R. W. czynu o znamionach przestępstwa umyślnego ściganego z oskarżenia publicznego, określonego w art. 157 § 2 Kodeksu karnego, podjął decyzję o wszczęciu postępowania administracyjnego w sprawie zwolnienia wymienionego funkcjonariusza ze służby w Policji na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 8 ustawy o Policji.

Wyrokiem Sądu Rejonowego w P. z dnia [...] grudnia 2013 r. sygn. akt [...] postępowanie prowadzone przeciwko [...] R. W., oskarżonemu o to, że w nocy z dnia [...] września 2012 r. na [...] września 2012 r. w P., woj. [...] spowodował u A. W. obrażenia ciała w postaci urazu głowy, podbiegnięcia krwawego na potylicy, zasinienia małżowin usznych i ramienia prawego w ten sposób, że bił ją ręką po twarzy, kręcił rękami uszy, a następnie przewrócił na podłogę, potrząsał i uderzał głową o podłogę, powodując u niej rozstrój zdrowia na okres poniżej dni siedmiu, tj. o czyn z art. 157 § Kodeksu karnego. Postępowanie zostało, na podstawie art. 66 § 1 Kodeksu karnego i art. 67 § 1 Kodeksu karnego, warunkowo umorzone na okres próby wynoszący 1 rok. Na podstawie art. 67 § 3 Kodeksu karnego w związku z art. 39 pkt 7 Kodeksu karnego w związku z art. 49 § 1 Kodeksu karnego Sąd Rejonowy w P. zasądził od oskarżonego na rzecz Funduszu [...] oraz [...] świadczenie pieniężne w kwocie 600 zł. Na podstawie art. 44 § 2 Kodeksu karnego orzeczony został przepadek na rzecz Skarbu Państwa dowodów rzeczowych w postaci płyt DVD szczegółowo opisanych w wykazach dowodów rzeczowych poprzez pozostawienie ich w aktach sprawy oraz zasądzono od oskarżonego na rzecz Skarbu Państwa kwotę 100 zł tytułem opłaty, zwalniając go z ponoszenia wydatków. Orzeczenie stało się prawomocne w dniu [...] grudnia 2013 r.

Pismem z dnia [...] lipca 2014 r. l. dz. [...] na podstawie art. 43 ust. 3 ustawy o Policji zwrócono się do Przewodniczącego Zarządu Wojewódzkiego Niezależnego Samorządnego Związku Zawodowego Policjantów Komendy [...] Policji o wydanie opinii, w przedmiocie zwolnienia [...] R. W. ze służby w Policji w trybie art. 41 ust. 2 pkt 8 wskazanej ustawy. Jednocześnie Komendant [...] Policji mając na uwadze treść art. 12 Kpa zwrócił się o wyrażenie opinii w terminie 7 dni od dnia otrzymania danego pisma. Zaznaczenia, przy tym wymaga, że do dnia wydania przez Komendanta [...] Policji rozkazu personalnego nr [...] z dnia [....] sierpnia 2014 r. nie wpłynęła do organu administracji publicznej opinia w tym zakresie.

W dniu [...] sierpnia 2014 r. do Komendy [...] Policji wpłynęło stanowisko [...] R. W. w przedmiotowej sprawie wraz z wnioskami dowodowymi, tj. o dopuszczenie dowodu 7 zeznań świadka – J. W. na okoliczność sytuacji osobistej i rodzinnej strony oraz wystąpienie do Komendanta Komisariatu Policji [...] W. o przedstawienie opinii o dotychczasowej służbie policjanta.

Następnie Komendant [...] Policji po przeprowadzeniu postępowania administracyjnego i stwierdzeniu, że policjant w sposób oczywisty dopuścił się popełnienia czynu o znamionach przestępstwa, rozkazem personalnym nr [...] z dnia [...] sierpnia 2014 r. zwolnił [...] R. W. ze służby w Policji z dniem [...] września 2014 r. Decyzji tej na podstawie art. 108 Kpa nadano rygor natychmiastowej wykonalności.

Przedmiotowe rozstrzygnięcie doręczono stronie w dniu [...] września 2014 r.

W dniu [...] sierpnia 2014 r., już po nadaniu przesyłki zawierającej rozstrzygnięcie w niniejszej sprawie, przedkładając stosowne pełnomocnictwo udzielone w dniu [...] sierpnia 2014 r. przez [...] R. W., zgłosiła się do udziału w postępowaniu adwokat – A. C.

Od decyzji Komendanta [...] Policji nr [...] z dnia [...] sierpnia 2014 r. pełnomocnik strony złożył w terminie ustawowym, tj. w dniu [...] września 2014 r. odwołanie, w którym organowi I instancji zarzucił naruszenie prawa materialnego, tj. art. 41 ust. 2 pkt 8 ustawy o Policji poprzez jego błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie polegające na uznaniu, że w przypadku popełnienia przez policjanta czynu o znamionach przestępstwa brak jest możliwości pozostawienia go w służbie, podczas gdy prawidłowa wykładnia tego przepisu prowadzi do wniosku, że przed wydaniem decyzji konieczne jest ustalenie czy rodzaj, charakter i okoliczności popełnienia czynu oraz przebieg dotychczasowej służby są tego rodzaju, że uniemożliwiają pozostawienie policjanta w służbie. Ponadto Komendantowi [...] Policji adwokat A. C. zarzuciła naruszenie prawa procesowego, tj.: art. 7 Kpa i art. 77 Kpa poprzez dowolną i wybiórczą ocenę zebranego materiału dowodowego, sprzeczną ze wskazaniami wiedzy i doświadczenia życiowego, niepodjęciu czynności zmierzających do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, które to uchybienia miały istotny wpływ na treść rozstrzygnięcia; art. 78 Kpa poprzez nieuwzględnienie żądania strony w zakresie przeprowadzenia dowodów w postaci zeznań świadka – J. W. i opinii służbowej, a także art. 8 Kpa poprzez prowadzenie postępowania w sposób podważający zaufanie do organów władzy publicznej, które to uchybienie miało istotny wpływ na treść rozstrzygnięcia.

Wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i przeprowadzenie zawnioskowanych dowodów.

Komendant [...] Policji nie znalazł podstaw do zmiany lub uchylenia decyzji w trybie samokontroli i wniesione przez policjanta odwołanie przesłał do rozpatrzenia Komendantowi Głównemu Policji.

Dalej wskazano , że zgodnie z art. 41 ust. 2 pkt 8 ustawy o Policji policjanta można zwolnić ze służby w przypadku popełnienia czynu o znamionach przestępstwa albo przestępstwa skarbowego, jeżeli popełnienie czynu jest oczywiste i uniemożliwia jego pozostanie w służbie. Intencją ustawodawcy w danym przypadku było zatem dążenie do wyeliminowania z Policji osób niegodnych pozostawania w służbie.

Podkreślono, że art. 41 ust. 2 pkt 8 ustawy o Policji nie ustanawia katalogu przestępstw, których popełnienie uniemożliwia pozostawienie policjanta w służbie. Dlatego też, w każdej sprawie obowiązkiem organu jest ustalenie i rozważenie, czy okoliczności przestępstwa, wysokość spowodowanej lub grożącej szkody majątkowej, także szkody innego rodzaju oraz pobudki działania sprawcy usprawiedliwiają wniosek, że dalsze jego pozostawanie w służbie jest niedopuszczalne. Przesłanka "oczywistości popełnienia przestępstwa" musi być oceniana w każdej indywidualnej sprawie dotyczącej danego policjanta poprzez ustalenie okoliczności faktycznych, składających się na taką ocenę danej sprawy oraz wykazanych w uzasadnieniu decyzji o zwolnieniu. Oczywistość popełnienia przestępstwa może być stwierdzona na podstawie oceny konkretnego zdarzenia, które nie pozostawia wątpliwości, że przestępstwo zostało popełnione, a oczywistość dotyczy bezsporności (obiektywności) faktu, a więc samego zaistnienia czynu kwalifikowanego przez prawo jako przestępstwo, bez względu na to, czy przestępstwo to będzie następnie ścigane i sprawca skazany. Przestępstwo jest zatem oczywiste, jeżeli nienasuwający wątpliwości stan faktyczny pozwala na pewne stwierdzenie, iż osoba dopuściła się czynu przestępczego zagrożonego sankcją karną przez ustawę (por. Kodeks pracy, komentarz pod redakcją W. Muszalskiego, wydanie II, Warszawa 2001, str. 203-204).

W przedmiotowej sprawie Sąd Rejonowy w P. wyrokiem z dnia [...] grudnia 2013 r. sygn. akt [...] postępowanie karne przeciwko [...] R. W. na podstawie art. 66 § 1 Kodeksu karnego i art. 67 § 1 Kodeksu karnego warunkowo umorzył na okres próby wynoszący 1 rok. Orzeczenie to jest prawomocne od dnia [...] grudnia 2013 r.

Mając na uwadze powyższe należy stwierdzić, iż w doktrynie procesu karnego dominuje pogląd, że wyrok warunkowo umarzający postępowanie karne, w którym Sąd stwierdza wszystkie elementy przestępczości czynu (art. 66 § 1 i § 2 Kodeksu karnego), obala domniemanie niewinności (por. S. Waltoś Proces kamy, Zarys systemu, Warszawa 2000, s. 243, P. Hofmański, E. Sadzik, K. Zgryzek: Kodeks postępowania karnego, wyd. 3, C.H. Beck, Warszawa 2007, s. 46).

Podjęcie przez sąd prawidłowej decyzji w zakresie warunkowego umorzenia postępowania wymaga więc, aby stan faktyczny sprawy nie budził żadnych wątpliwości w świetle zebranego materiału dowodowego i dokonanej przez sąd jego oceny. To właśnie na podstawie tych dowodów sąd ustala sprawstwo oskarżonego, stopień jego zawinienia i społecznej szkodliwości czynu, a więc okoliczności, które implikują inną przesłankę warunkowego umorzenia postępowania, a mianowicie wymóg, by okoliczności popełnienia czynu nie budziły wątpliwości (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 20 października 2011 r. sygn. akt III KK 159/11, OSNKW 2012/2/14, Biul.SN 2012/2/13-14, LEX nr 1101665).

Policjantów obowiązują szczególnie rygorystyczne wymagania w zakresie przestrzegania prawa i w świetle podstawowych zasad, na których opiera się działanie Policji. Sam fakt naruszenia obowiązującego porządku prawnego, bez względu na to, jaki charakter ma owo naruszenie, stanowi sprzeniewierzenie się obowiązkom i zasadom etyki zawodowej policjanta. Policja jako formacja służąca społeczeństwu i przeznaczona do ochrony bezpieczeństwa ludzi oraz utrzymywania bezpieczeństwa i porządku publicznego jest jedną z instytucji, która dysponuje bardzo dolegliwymi dla obywateli środkami realizacji władztwa państwowego. Szczególna rola tej formacji i jej zhierarchizowana struktura wymaga dla skutecznego i prawidłowego działania przestrzegania także innych, poza normami prawa karnego, przepisów i zasad. Nałożenie na policjantów szczególnych obowiązków uzasadnia przede wszystkim społeczna rola tej formacji, charakter powierzonych jej zadań i kompetencji oraz związane z działalnością Policji zaufanie społeczne. Służyć ma ona również przeciwdziałaniu takim zachowaniom, które mogłyby pozbawić ją wiarygodności w oczach opinii publicznej, zwłaszcza, że wiele uprawnień przyznanych Policji pozwala na ingerencję w sferę wolności i praw obywatelskich. Dlatego też nie do pogodzenia z funkcją i rolą, jaką wypełnia Policja jest realizowanie zadań służbowych przez policjanta, który popełnił przestępstwo.

[...] R. W. dopuścił się natomiast popełnienia czynu określonego w art. 157 § 2 Kodeksu karnego, zgodnie z którym kto powoduje naruszenie czynności narządu ciała lub rozstrój zdrowia trwający nie dłużej niż 7 dni, podlega grzywnie, karze ograniczenia wolności albo pozbawienia wolności do lat 2. Pokrzywdzoną natomiast w danej sprawie była jego żona.

Przestępstwo z art. 157 § 2 Kodeksu karnego można natomiast przypisać tylko tej osobie, która swoim działaniem lub zaniechaniem spowodowała konkretne obrażenia, powodujące naruszenie czynności narządu ciała lub rozstrój zdrowia trwający nie dłużej niż siedem dni (por. wyrok Sądu Apelacyjnego w Krakowie z dnia 29 listopada 2010 r. sygn. akt II AKa 151/10).

W kontekście powyższego wskazano, że funkcjonowanie Policji, jako formacji służącej społeczeństwu, jest możliwe wyłącznie wtedy, gdy jej przedstawiciele będą darzeni społecznym zaufaniem. Zaufaniem zaś nie mogą być obdarzeni policjanci, których postawa i zachowanie w służbie, jak i poza nią, nie znajdują akceptacji społecznej.

Stwierdzono, że przedstawiony stan faktyczny sprawy uniemożliwia pozostawanie [...] R. W. w służbie. Zgodnie z art. 25 cytowanej ustawy służbę w Policji może pełnić obywatel polski o nieposzlakowanej opinii, który nie był skazany prawomocnym wyrokiem sądu za przestępstwo lub przestępstwo skarbowe, korzystający z pełni praw publicznych, posiadający co najmniej średnie wykształcenie oraz zdolność fizyczną i psychiczną do służby w formacjach uzbrojonych, podległych szczególnej dyscyplinie służbowej, której gotów jest się podporządkować, a także dający rękojmię zachowania tajemnicy stosownie do wymogów określonych w przepisach o ochronie informacji niejawnych. Policjant więc, jako osoba powołana do egzekwowania przepisów prawa sam musi przestrzegać tego prawa w najwyższym stopniu. Wszelkie niepraworządne działania policjanta, jak również uzasadnione podejrzenie o takie działanie, rodzić muszą zdecydowane kroki zmierzające do odsunięcia od wykonywania czynności służbowych, a w konsekwencji do wykluczenia z szeregów Policji. Przytoczone powyżej argumenty wypełniają nie tylko pojęcie ważnego interesu służby, ale szerzej - ważnego interesu społecznego.

Z uwagi na cele realizowane przez Policję, służbę w niej może pełnić tylko osoba o nieposzlakowanej opinii, zdolna nawet z narażeniem życia do strzeżenia porządku prawnego i bezpieczeństwa innych. Już więc samo podejrzenie funkcjonariusza Policji o zachowania karalne, zaprzeczające podjętym zobowiązaniom, naraża dobre imię służby, którego utrzymanie składa się bezwzględnie na treść "ważnego interesu służby" (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 31 października 2008 r. sygn. akt OSK 1738/07).

Przechodząc natomiast do kwestii konsultacji decyzji o zwolnieniu [...] R. W. ze statutowymi organami Niezależnego Samorządnego Związku Zawodowego Policjantów wskazano, że zgodnie z treścią art. 43 ust. 3 ustawy o Policji, zwolnienie ze służby na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 8 tej ustawy może nastąpić po zasięgnięciu opinii organizacji zakładowej związku zawodowego policjantów. Podkreślenia wymaga, iż opinia ta nie jest dla organu wiążąca, nie stanowi ona także dowodu w sprawie. Strona zatem nie może skutecznie powoływać się na treść opinii w odwołaniu, bowiem nie może z niej wywodzić skutków prawnych. Zauważono także, że cytowany przepis zawiera zwrot "może nastąpić", który jednoznacznie wskazuje, że zwolnienie policjanta ze służby na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 8 ustawy o Policji może, lecz nie musi być poprzedzone opinią organizacji zakładowej związku zawodowego policjanta (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 1 lipca 2009 r. sygn. akt II SA/Sz 245/09 ).

Jak ustalono, dokonując analizy akt sprawy w toku postępowania administracyjnego Komendant [...] Policji w dniu [...] lipca 2014 r. wystąpił do Przewodniczącego Zarządu Wojewódzkiego Niezależnego Samorządnego Związku Zawodowego Policjantów Komendy [...] Policji celem wydania opinii, który jednak do dnia [...] sierpnia 2014 r. nie udzielił w danym zakresie żadnej odpowiedzi. Wskazać przy tym należy, iż Statut Niezależnego Samorządnego Związku Zawodowego Policjantów w § 10 pkt 6 stanowi, że związek realizuje swoje cele między innymi przez wydawanie opinii oraz zajmowanie stanowisk w sprawach kadrowych na zasadach przewidzianych ustawami oraz innymi aktami prawnymi i porozumieniami. Stwierdzić także należy, iż ani Statut, ani ustawa o Policji nie określa terminu w jakim wydanie takiej opinii powinno nastąpić. Zdaniem jednak organu II instancji zaniechanie wydania przez organizację związkową opinii nie może paraliżować postępowania administracyjnego i uniemożliwiać wydanie w terminie określonym w art. 35 Kpa decyzji w sprawie.

Ponadto stwierdzono, iż organ I instancji poczynił własne ustalenia w sprawie, dokonał bowiem weryfikacji przeprowadzonych dowodów oraz, w oparciu o nie, poczynił wystarczające dla rozstrzygnięcia sprawy ustalenia, czemu stosownie do treści art. 107 § 1 i 3 Kpa dał wyraz w uzasadnieniu wydanej decyzji. Samodzielności tym ustaleniom nie odbiera fakt wykorzystania przez organy dowodów przeprowadzonych w innym postępowaniu, gdyż jako dowód organ administracji ma obowiązek zgodnie z art. 75 § 1 Kpa dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. W szczególności dowodem mogą być dokumenty, zeznania świadków, opinie biegłych oraz oględziny.

Powyższe prowadzi do wniosku, że postępowanie wyjaśniające ma na celu dojście do prawdy obiektywnej, a więc ustalenie wszystkich okoliczności faktycznych w danej sprawie tak, aby można zastosować odpowiednio właściwe przepisy prawa kończąc sprawę wydaniem decyzji merytorycznej i polega na właściwym (zgodnym z prawem) przeprowadzeniu postępowania dowodowego przy pomocy wszelkich środków dowodowych, które mogą przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie są sprzeczne z prawem. Nie oznacza to jednak, że organ administracji publicznej jest zobowiązany do uwzględnienia wszystkich wniosków dowodowych złożonych przez stronę w toku sprawy, a jedynie tych, które bezpośrednio nie zmierzają do przedłużenia prowadzonego postępowania administracyjnego i mają na celu wyjaśnienie istotnych dla rozstrzygnięcia okoliczności.

W związku więc z tym, iż stan fatyczny sprawy nie był sporny co do okoliczności popełnienia przez [...] R. W. przestępstwa określonego w art. 157 § 2 Kodeksu karnego brak jest podstaw do przyjęcia tezy, iż koniecznym do wydania rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie było dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z zeznań świadka – J. W. na okoliczność sytuacji osobistej i rodzinnej strony oraz wystąpienie do Komendanta Komisariatu Policji [...] o przedstawienie opinii o dotychczasowym przebiegu służby policjanta.

Podkreślenia przy tym wymaga, iż organowi administracji publicznej przebieg służby funkcjonariusza jest znany z urzędu.

Nadmienić także należy, iż ustawodawca nie uzależnił możliwości zastosowania art. 41 ust. 2 pkt 8 ustawy o Policji od przebiegu służby funkcjonariusza, umożliwił natomiast przełożonemu, w związku z koniecznością zapewnienia prawidłowej realizacji zadań nałożonych przepisami prawa na Policję, wpływ na dobór kadry (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 3 grudnia 2007 r. sygn. akt II SA/Wa 1295/07, LEX nr 501186).

W kontekście powyższego stwierdzić należy, że organ administracyjny - Komendant [...] Policji, działając w granicach uznania administracyjnego, przed podjęciem rozstrzygnięcia i podjęciem decyzji, w jakim zakresie uczyni użytek ze swych uprawnień, wyjaśnił wnikliwie i wszechstronnie stan faktyczny sprawy, a przed wydaniem decyzji, zgodnie z art. 7 Kpa, art. 10 § 1 Kpa oraz art. 77 Kpa rozpatrzył sprawę w świetle wszystkich przepisów prawa materialnego mogących mieć do niej zastosowanie. Brak jest natomiast podstaw do uznania, iż w niniejszej sprawie przeważyć powinien słuszny interes funkcjonariusza i jego rodziny nad interesem społecznym. Dodać przy tym należy, iż organ II instancji w pełni podziela ustalenia faktyczne i prawne organu I instancji.

Uwzględniając powyższe stwierdzić należy, iż w niniejszej sprawie inna ocena danego stanu faktycznego niż dokonana przez Komendanta [...] Policji nie może mieć miejsca. Subiektywna ocena skarżącego co do nieprawidłowości zapadłego w postępowaniu rozstrzygnięcia nie może mieć tu także znaczenia, ponieważ nie została poparta żadnymi dowodami. Nie można natomiast zaprzeczyć, że organ I instancji wydając w niniejszej sprawie decyzję wziął pod uwagę opinie służbowe policjanta, a także i sytuację w jakiej się wymieniony znalazł, jednak elementy te, obok innych wskazanych w zaskarżonej decyzji, złożyły się na całość oceny zaistnienia przesłanki określonej w art. 41 ust. 2 pkt 8 ustawy o Policji przemawiającej za zwolnieniem wymienionego ze służby.

Analizując natomiast zasadność nadania zaskarżonej decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności należy stwierdzić, że Komendant [...] Policji prawidłowo zastosował przepis art. 108 § 1 Kpa, bowiem w interesie społecznym, tożsamym z interesem służby jest, aby zwolnienie [...] R. W. ze służby w Policji odniosło skutek niezwłoczny.

W kontekście powyższego wskazać należy, że zaskarżona decyzja spełnia wymagania określone w art. 108 § 1 Kpa, gdyż w jej uzasadnieniu przytoczono okoliczności wskazujące na niezbędność natychmiastowego wykonania decyzji o zwolnieniu wymienionego ze służby w Policji oraz, że zachodzą przesłanki uzasadniające przedłożenie interesu społecznego nad indywidualny interes strony.

Na marginesie przytoczyć można rozważania, czy wobec zgłoszenia pełnomocnika do niniejszego postępowania w dniu [...] sierpnia 2014 r., doręczenie decyzji Komendanta [...] Policji nr [...] z dnia [...] sierpnia 2014 r., która została nadana do [...] R. W. w dniu [...] sierpnia 2014 r., dokonane bezpośrednio stronie było skuteczne.

Zgodnie z art. 40 § 1 Kpa pisma doręcza się stronie, a gdy strona działa przez przedstawiciela - temu przedstawicielowi.

Okoliczność więc, że pełnomocnik ustanowiony przez stronę postępowania zgłasza swój udział po wydaniu decyzji administracyjnej, a przed jej doręczeniem stronie, sama w sobie nie zwalnia organu z obowiązku doręczenia tej decyzji pełnomocnikowi (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 lutego 2013 r. sygn. akt II OSK 1844/11).

Podstawa jednak do doręczenia ustanowionemu pełnomocnikowi decyzji po dacie jej wydania zachodziłaby wtedy, gdyby pełnomocnictwo dotarło do organu najpóźniej przed wysłaniem stronie rozstrzygnięcia.

Zaznaczenia także wymaga, iż jeśli postanowienie (decyzja) organu administracji zostanie doręczone, nawet nieprawidłowo z naruszeniem art. 40 § 2 Kpa, to nie można twierdzić, że nie weszło ono do obrotu prawnego. Postanowienie takie weszło do obrotu prawnego i może być zaskarżone (o ile podlega zaskarżeniu). Postanowienie (decyzja) rozpoczyna swój byt prawny z chwilą ogłoszenia lub doręczenia go stronie postępowania i z tym momentem wiąże organ, który je wydał (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 30 stycznia 2013 r. sygn. akt II OSK 1817/11).

Powyższe oznacza zatem, iż doręczenie decyzji organu pierwszej instancji bezpośrednio stronie z pominięciem jej pełnomocnika nie może być utożsamiane z brakiem doręczenia. Fakt doręczenia decyzji organu pierwszej instancji stronie, a nie jej pełnomocnikowi, w sytuacji gdy nie pociągnęło to za sobą negatywnych dla niej skutków, umożliwiając mimo to wniesienie odwołania przez pełnomocnika strony skarżącej, aczkolwiek jest naruszeniem przepisu art. 40 § 2 Kpa, to nie takim, o którym mowa w art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270, z póżn. zm.), to jest mającym wpływ na wynik sprawy (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 stycznia 2013 r. sygn. akt II GSK 1937/11).

Powyższe rozważania prowadzą do wniosku, iż doręczenie [...] R. W. w dniu [...] września 2014 r. rozkazu personalnego Komendanta [...] Policji nr [...] z dnia [...] sierpnia 2014 r. było skuteczne. Okoliczności tej nie kwestionuje również pełnomocnik skarżącego.

Powyższa decyzja stała się przedmiotem skargi złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie.

Decyzji zarzucił:

art. 7 k.p.a. oraz art. 77§1 k.p.a. poprzez niepodjęcie wszelkich niezbędnych czynności oraz niezebranie i nie rozpatrzenie materiału dowodowego, tj. zaniechanie ustalenia istotnej w sprawie okoliczności co do możliwości dalszego pozostawania R. W. w służbie w Policji i w konsekwencji skutkowało błędnym ustaleniem, że doszło do naruszenia interesu służby;

art. 78 k.p.a. poprzez nieuwzględnienie żądania strony przeprowadzenia dowodów w postaci zeznań świadka J. W. i opinii służbowej Komendanta Komisariatu Policji [...] pomimo tego, że przedmiotem tych dowodów były okoliczności istotne dla sprawy, co skutkowało wydaniem błędnego rozstrzygnięcia w oparciu o niepełny materiał dowodowy;

2. naruszenie prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy w postaci:

art. 41 ust. 2 pkt 8 ustawy o Policji poprzez jego zastosowanie w sytuacji, kiedy nie zostały spełnione wszystkie przesłanki niezbędne dla jego zastosowania, tj. nie zostało ustalone czy rodzaj, charakter i okoliczności popełnienia czynu oraz przebieg dotychczasowej służby są tego rodzaju, że powodują faktyczne naruszenie interesu służby i uniemożliwiają pozostawienie w niej R. W.;

art. 43 ust. 3 ustawy o Policji poprzez jego niezastosowanie i wydanie rozkazu personalnego nr [...] z [...] października 2014 roku mimo nieposiadania opinii organizacji zakładowej związku zawodowego policjantów;

Wobec powyższych zarzutów na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości.

Na podstawie art. 135 p.p.s.a. wniósł również o ewentualne uchylenie w całości decyzji organu I instancji.

Na podstawie art. 61 § 2 pkt 1 p.p.s.a. wniósł o wstrzymanie w całości wykonania zaskarżonej decyzji przez Komendanta Głównego Policji, a w przypadku nieuwzględnienia wniosku przez organ, na podstawie art. 61 § 3 p.p.s.a. wniósł o wstrzymanie w całości wykonania zaskarżonej decyzji przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, z powodu prawdopodobieństwa wyrządzenia znacznej szkody i spowodowania trudnych do odwrócenia skutków.

W uzasadnieniu skargi podał, że powołując się na interes służby wydano w niniejszej sprawie decyzje z pogwałceniem praw strony postępowania. Wydano decyzje w sposób automatyczny w oderwaniu od warunków występujących w przypadku R. W. W tym bowiem przypadku należy zadać pytanie czy interes służby zostaje naruszony wskutek jego pozostawania w służbie w Policji czy też bardziej na skutek jego zwolnienia z niej. R. W. pełnił służbę w Policji od ponad 15 lat. Dotychczas nie było najmniejszych zastrzeżeń co do jego zachowania. Dał się poznać jako sumienny funkcjonariusz, który dbał o dobre imię swoje, swojej rodziny oraz Policji jako instytucji. Ma dobrą opinię w środowisku współpracowników i przełożonych. Co nie mniej istotne w niniejszej sprawie R. W. samodzielnie utrzymuje małoletniego syna. Na jego barkach ciąży cały ciężar jego wychowania, bowiem była żona w najmniejszym stopniu nie interesuje się synem. Jedyny udział A. W. w kosztach utrzymania dziecka to alimenty w wysokości 600 zł miesięcznie, które reguluje za nią jej matka (babka dziecka). A. W. nie pracuje, nadużywa alkoholu, a w przeszłości dopuszczała się również aktów agresji wobec R. W. R. W. oprócz kosztów utrzymania dziecka zmuszony jest również spłacać kredyt mieszkaniowy zaciągnięty na zakup mieszkania w P., które obecnie zajmuje jego żona. Zwolnienie R. W. w tych okolicznościach ze służby, przy skomplikowanej sytuacji rodzinnej i osobistej jest bardziej szkodliwe dla interesu służby, aniżeli jego pozostawanie w niej. Policja jawi się bowiem w tej sytuacji w oczach znajomych R. W., jego współpracowników, sąsiadów i wszystkich, którzy go znają (a zatem części społeczeństwa) jako niesprawiedliwa, bezduszna, pozostawiająca swoich funkcjonariuszy w potrzebie i mająca za nic wszelkie wcześniejsze zasługi policjanta. Takie decyzje wpływają również na decyzje innych członków społeczeństwa co do chęci wstępowania w szeregi funkcjonariuszy Policji.

W tej sytuacji zaskakujące jest, że organy rozpatrujące sprawę R. W. nie przeprowadziły postępowania umożliwiającego ustalenie przebiegu dotychczasowej służby, opinii w środowisku czy też warunków osobistych skarżącego. Całkowicie niezrozumiałe jest nieprzeprowadzenie dowodu z aktualnej opinii o przebiegu dotychczasowej służby Komendanta Komisariatu [...], który był przełożonym R. W., zna go najlepiej i jest w stanie wydać najpełniejszą opinię na temat jego służby, ale i jego samego. Nie przeprowadzono również dowodu z zeznań J. W., który byłby w stanie bezstronnie przedstawić skomplikowane relacje rodzinne, które leżały u podstaw popełnionego przez R. W. czynu.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, powołując argumenty jak w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje :

Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonej decyzji administracyjnej i to z przepisami obowiązującymi w dacie jej wydania.

Skarga zasługuje na uwzględnienie, ponieważ sądowa kontrola zaskarżonego orzeczenia wykazała naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Podstawę materialną zaskarżonego rozkazu personalnego stanowił przepis art. 41 ust. 2 pkt 8 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz.U z 2011 r. Nr 287, poz. 1687 ze zm.) zgodnie z którym policjanta można zwolnić ze służby w przypadku popełnienia czynu o znamionach przestępstwa albo przestępstwa skarbowego, jeżeli popełnienie czynu jest oczywiste i uniemożliwia jego pozostawanie w służbie

Dodatkowy wymóg do zastosowania wyżej wymienionej podstawy zwolnienia, określa przepis art. 43 ust. 3 powołanej ustawy, według którego zwolnienie policjanta ze służby na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 5 i 8 może nastąpić po zasięgnięciu opinii organizacji zakładowej związku zawodowego policjantów.

Z analizy art. 41 i art. 25 ust. 1 ustawy o Policji wynika, że poszczególne przesłanki zwolnienia funkcjonariusza ze służby, ustawodawca wiąże z kryteriami niekaralności nieposzlakowanej opinii, jakie muszą spełniać kandydaci ubiegający się o przyjęcie w szeregi Policji. Fakultatywna decyzja o zwolnieniu policjanta ze służby na podstawie art. 41 ust. pkt 8 tej ustawy, związana jest z utratą przez niego przymiotu nieposzlakowanej opinii na skutek oczywistego popełnienia czynu o znamionach przestępstwa, którego charakter uniemożliwia dalsze pozostawanie w służbie.

Celem omawianego przepisu jest usunięcie z Policji tych policjantów, którzy w sposób oczywisty popełnili czyny o znamionach przestępstwa, a charakter tych czynów wskazuje na popełnienie ich z motywów zasługujących na szczególne potępienie w oczach opinii publicznej. W interesie tak państwa, jak i jego obywateli, leży bowiem jak najszybsze usunięcie z Policji takich funkcjonariuszy, a zatem działanie właściwych organów Policji na tej podstawie służy ochronie interesu publicznego.

Należy zgodzić się z organem, że szczególny charakter służb mundurowych umożliwia odmienne i bardziej rygorystyczne, niż w przypadku pozostałych zawodów i funkcji, ukształtowanie statusu służbowego, w tym jego utraty. Wśród służb mundurowych, Policja wyróżnia się bowiem zakresem przydzielonych jej zadań, które mają charakter wieloaspektowy. Jest przede wszystkim formacją uzbrojoną służącą społeczeństwu i przeznaczoną do utrzymania bezpieczeństwa i porządku publicznego.

Istotne znaczenie ma w praworządnym państwie umożliwienie skutecznego wykonywania przez Policję zadań z zakresu bezpieczeństwa państwa i jego obywateli. Publiczny wymiar Policji powoduje też, że w znaczącym stopniu jej działania kształtują autorytet organów państwa i zaufanie do funkcjonariuszy. Z tego właśnie względu wymagania w stosunku do policjantów muszą być tak wysokie.

Jak wynika z akt sprawy, wyrokiem Sądu Rejonowego w P. z dnia [...] grudnia 2013 r. sygn. akt [...] warunkowo umorzono postępowanie przeciwko skarżącemu.

Użycie w powołanym wyżej przepisie zwrotu "można zwolnić" oznacza, że zwolnienie policjanta w oparciu o tę podstawę prawną ma charakter fakultatywny i zostało pozostawione tzw. uznaniu administracyjnemu. Kontrola sądowa aktu administracyjnego o charakterze uznaniowym ograniczona jest zaś do zbadania, czy orzeczenie takie nie nosi znamion dowolności. Sąd nie jest natomiast uprawniony do badania innych przesłanek podejmowania decyzji, w tym - względów celowości, czy słuszności.

Mając powyższe uwagi na względzie, w ocenie Sądu, w uzasadnieniu rozkazu personalnego zabrakło rozważań organu, dlaczego niemożliwe jest pozostanie R. W. w służbie.

W sprawie niniejszej nie ulega jedynie wątpliwości, że skarżący popełnił czyn o znamionach przestępstwa, natomiast co do drugiej przesłanki, zawartej w treści art. 41 ust. 2 pkt 8 "Uniemożliwia dalsze pozostawanie w służbie" organ poprzestał na sformułowaniu kilku ogólnych twierdzeń, nie odnosząc ich do konkretnej przedmiotowej sprawy i osoby konkretnego funkcjonariusza.

W niniejszej sprawie organ nie przeprowadził żadnego własnego postępowania dowodowego, nie uwzględnił zgłoszonych przez skarżącego w toku postępowania wniosków dowodowych.

Przypomnieć również należy, że przestępstwami, których popełnienie najczęściej nie pozwala, aby sprawca czynu pozostawał w szeregach policji, że względu na wizerunek i dobre imię formacji, są przestępstwa polegające na naruszeniu zakazu prowadzenia pojazdu mechanicznego w stanie nietrzeźwości lub pod wpływem środka odurzającego, oraz z naruszeniem zasad bezpieczeństwa lub spowodowaniem niebezpieczeństwa katastrofy w ruchu lądowym, wodnym lub powietrznym w stanie nietrzeźwości lub pod wpływem środka odurzającego, przestępstwa związane z przekroczeniem przez policjantów przyznanych im uprawnień, przekroczenie uprawnień lub niedopełnienie obowiązków przez funkcjonariusza publicznego , wywieranie wpływu przemocą lub groźbą na czynności urzędowe organów państwowych.

Należy przypomnieć, że R. W. jest funkcjonariuszem z ponad 15-letnim stażem w służbie, cieszy się bardzo dobrą opinią. Należy podkreślić, że czyn jakiego dopuścił się skarżący w sposób oczywisty jest naganny, ale wystąpił na tle skomplikowanej sytuacji rodzinnej. W aktach administracyjnych znajdują się materiały, które tak właśnie określają tę sytuację, które organ winien wziąć pod uwagę, wydając decyzję w sprawie niniejszej. Również nie można pominąć faktu, że to właśnie R. W. Sąd powierzył wykonywanie władzy rodzicielskiej nad małoletnim dzieckiem.

Wskazać należy, że organ Policji, podejmując rozstrzygnięcie o zwolnieniu skarżącego ze służby podał, że ważył uwzględnienie słusznego interesu funkcjonariusza i interesu społecznego, jednak w uzasadnieniu zaskarżonego orzeczenia nie znalazły się rozważania na ten temat.

W ocenie Sądu, w przedmiotowej sprawie naruszono przepisy postępowania, w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik rozstrzygnięcia. Organy administracji w sposób wyczerpujący nie ustaliły i nie wskazały jakie istotne okoliczności faktyczne związane z niniejszą sprawą, (art. 7, art. 77 § 1 k.p.a.) przesądziły o wydaniu orzeczenia zwalniającego R. W. ze służby. Uzasadnienie nie zawiera również oceny materiału dowodowego dokonanej przez organ (art. 80 kpa).

Podkreślić należy, że szczególnie przy wydawaniu decyzji (orzeczeń) uznaniowych, uzasadnienie rozstrzygnięcia musi spełniać przesłanki z art. 107 § 3 kpa, tak aby argumenty organu były zrozumiałe i przekonywujące zarówno dla adresata rozstrzygnięcia, a następnie dla Sądu, który ma dokonać oceny legalności decyzji (orzeczenia).

Prawidłowym natomiast jest twierdzenie organu odwoławczego, że doręczenie rozstrzygnięcia organu I instancji bezpośrednio skarżącemu z pominięciem jego pełnomocnika nie może być utożsamiane z brakiem doręczenia, bowiem nie pociągnęło to za sobą negatywnych skutków umożliwiając mu wniesienie odwołania przez ustanowionego pełnomocnika (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 stycznia 2013 r., sygn. akt II GSK 1937/11 oraz wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 stycznia 2007 r., sygn. akt II OSK 136/05, dostępne pod adresem: https://cbois.nsa.gov.pl).

Powyższe rozważania prowadzą do wniosku, że zaskarżony rozkaz personalny Komendanta [...] Policji musiał zostać uchylony.

Ponownie rozpoznając odwołanie skarżącego organ powinien jeszcze raz odnieść się do zawartych w nim zarzutów skarżącego, co musi znaleźć odzwierciedlenie w uzasadnieniu organu.

Z tych względów, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), orzekł, jak w sentencji wyroku.