Wyrok WSA w Lublinie, sygn. akt II SA/Lu 812/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Data orzeczenia: 2016-12-30 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 35 ust. 1.
journal: Dz.U. 2016 poz 290
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bogusław Wiśniewski (sprawozdawca), Sędziowie Sędzia WSA Joanna Cylc-Malec, Sędzia NSA Grażyna Pawlos-Janusz, Protokolant Starszy asystent sędziego Agnieszka Wąsikowska, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 20 grudnia 2016 r. sprawy ze skargi A. K. i W. K. na decyzję Wojewody z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę oddala skargę.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...]. Prezydent Miasta L. zatwierdził projekt budowlany i udzielił A. Z. i Ł. Z. pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego wraz z wykonaniem instalacji wewnętrznych: wod.-kan., c.o., gazowej i elektrycznej; instalacji zewnętrznych: kanalizacji sanitarnej, gazowej i elektrycznej zalicznikowej na działce nr ew. [...] (obr. 31, ark. 11) przy ul. [...] w L..

Po rozpoznaniu odwołania A. K., współwłaścicielki sąsiedniej nieruchomości nr [...], w której zakwestionowano także postanowienie Prezydenta Miasta L. z dnia [...]. o udzieleniu zgody na odstępstwo od przepisów techniczno-budowlanych, Wojewoda decyzją z [...]. utrzymał w mocy zarówno decyzję, jak i wspomniane postanowienie Prezydenta Miasta L.. Organ zaznaczył, że decyzja zatwierdzająca projekt budowlany i udzielająca pozwolenia na budowę nie jest decyzją uznaniową, na co wskazuje treść art. 35 ust. 4 ustawy Prawo budowlane. Organ właściwy zobowiązany jest zatem wydać pozytywną decyzję, jeśli wnioskowane zamierzenie inwestycyjne czyni zadość wszystkim wymogom wynikającym z art. 35 ust. 1 i art. 32 ust. 4 tej ustawy. Zgodnie z art. 35 ust. 1 pozwolenie na budowę może być wydane przez organ, po uprzednim sprawdzeniu: zgodności projektu budowlanego z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, albo decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu, a także wymaganiami ochrony środowiska, w szczególności określonymi w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, o których mowa w art. 71 ustawy z dnia [...]. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko; zgodności projektu zagospodarowania działki lub terenu z przepisami, w tym techniczno- budowlanymi; kompletności projektu budowlanego i posiadania wymaganych opinii, uzgodnień, pozwoleń i sprawdzeń oraz informacji dotyczących bezpieczeństwa i ochrony zdrowia, o której mowa w art. 20 ust. 1 pkt 1b, a także zaświadczenia, o którym mowa w art. 12 ust. 7; wykonania - w przypadku obowiązku sprawdzenia projektu, o którym mowa w art. 20 ust. 2, a także sprawdzenia projektu - przez osobę posiadającą wymagane uprawnienia budowlane i legitymującą się aktualnym na dzień opracowania projektu - lub jego sprawdzenia - zaświadczeniem, o którym mowa w art. 12 ust. 7. W ocenie organu odwoławczego Prezydent Miasta L. wnikliwie i rzetelnie sprawdził przedstawione mu dokumenty, czyniąc zadość powyższym regulacjom. Właściwie ocenił, że projekt budowlany spełnia wszystkie wymagane prawem warunki. Nie mógł więc odmówić wydania decyzji pozytywnej. Inwestycja jest zgodna z ustaleniami miejscowego planu miasta L. - część I, zatwierdzonego uchwałą Nr [...] [...] Rady Miejskiej w L. z dnia [...] r. (Dz. Urz. Woj. L. Nr [...] poz. 2670 z dnia [...] r.). Została zlokalizowana na obszarze oznaczonym w planie symbolem M4 - tereny mieszkaniowe z podstawowym przeznaczeniem gruntów pod zabudowę mieszkaniową jednorodzinną na działkach wydzielonych, o wysokości budynków - II kondygnacje z możliwością realizacji poddasza użytkowego w stromym dachu. Budynek zaprojektowano z zachowaniem warunków ustalonych w § 27, § 75, § 76, § 82 planu oraz zlokalizowano zgodnie z określoną na rysunku planu nieprzekraczalną linią zabudowy kubaturowej. W projekcie utrzymano ustalony w planie maksymalny wskaźnik powierzchni zabudowy działki i spadku dachu, wysokość zabudowy kubaturowej, bilans miejsc parkingowych tj. 1 miejsce parkingowe na 1 mieszkanie w granicach posesji oraz minimalny wskaźnik powierzchni przeznaczonej na zieleń i tereny biologicznie czynne. Projekt zagospodarowania działki został sporządzony na aktualnej mapie do celów projektowych, poświadczonej za zgodność z oryginałem przez projektanta. Podano na nim wymiary planowanego obiektu, odległości od granic sąsiednich nieruchomości, a także wykazano niezbędne elementy zagospodarowania terenu. Oznaczono na nim istniejący na działce o nr ew. [...] w granicy z sąsiadującymi działkami o nr ew. [...] oraz przeznaczony do rozbiórki budynek mieszkalny na co inwestorzy uzyskali decyzję nr [...] z dnia [...]. Według projektu budynek zlokalizowano w odległościach: do granicy działki nr ew. 72 - 3m od ściany garażu bez otworów okiennych oraz 4m od ściany budynku mieszkalnego z otworami okiennymi, do granicy działki nr ew. [...] - 5,60m od ściany budynku mieszkalnego z otworami okiennymi, do granicy działki nr ew. [...] (droga wewnętrzna) - 5,05 - 5,20m od ściany budynku mieszkalnego z otworami okiennymi oraz w bezpośredniej granicy działki nr ew. [...]. Odległość inwestycji od budynków wynosi natomiast: 6,10 m od budynku mieszkalnego znajdującego się na działce nr ew. [...] i 5,5m od budynku mieszkalnego zlokalizowanego na działce nr ew. 72 oraz bezpośrednio przy budynku gospodarczym, znajdującym się na działce nr ew. [...]. Organ zaznaczył, ze zlokalizowanie budynku w granicy z działkami nr [...], co stanowi odstępstwo od warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać obiekty budowlane i ich usytuowanie, określonych w rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z 2015 r. poz.1422) poprzedzone zostało zgodą wyrażoną w formie postanowienia Prezydenta Miasta L. z dnia [...]., na podstawie art. 9 ust. 1 ustawy. Zgodnie z tym przepisem, odstępstwo od przepisów techniczno- budowlanych dopuszcza się w przypadkach szczególnie uzasadnionych, przy czym odstępstwo to nie może powodować zagrożenia życia ludzi lub bezpieczeństwa mienia, a w stosunku do obiektów, o których mowa w art. 5 ust. 1 pkt 4 - ograniczenia dostępności dla osób niepełnosprawnych oraz nie powinno powodować pogorszenia warunków zdrowotno-sanitarnych i użytkowych, a także stanu środowiska, po spełnieniu określonych warunków zamiennych. Powołując się na orzecznictwo organ stwierdził, że przepis ten stanowi regulację szczególną, umożliwiającą organom architektoniczno-budowlanym na dopuszczenie do zrealizowania obiektu budowlanego, mimo uchybienia wymogom określonym dla wszystkich obiektów tego rodzaju, co projektowany, jedynie w sytuacjach wyjątkowych. Ocena, czy w danej sytuacji zachodzą takie przypadki należy do organu administracji architektoniczno-budowlanej, który w szczególności winien rozważyć takie okoliczności jak treść przepisu techniczno-budowlanego, od którego ma być udzielone odstępstwo, ukształtowanie nieruchomości, na której ma być realizowany obiekt budowlany, stan zagospodarowania nieruchomości sąsiednich czy ocenę proponowanych rozwiązań w świetle zasad wiedzy technicznej. Wniosek inwestorów zawierał szczegółowe uzasadnienie o konieczności wprowadzenia odstępstwa od § 12 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia, które miało polegać na wykonaniu w projektowanym budynku mieszkalnym na działce nr [...] ściany bez otworów okiennych i drzwiowych bezpośrednio przy granicy z sąsiednimi działkami budowlanymi o nr ew. [...] [...]. Pismem z dnia [...]. Minister Infrastruktury i Rozwoju upoważnił Prezydenta Miasta L. do wyrażenia zgody, w drodze postanowienia, na przedmiotowe odstępstwo, uznał zatem, że przypadek jest szczególnie uzasadniony. W przekonaniu organu postanowienie Prezydenta Miasta L. zostało wydane z zachowaniem przepisów obowiązującego prawa i należycie uzasadnione. Przesłankami odstępstwa od przepisów techniczno-budowlanych jest m.in. stan zagospodarowania nieruchomości i terenów sąsiadujących oraz kształt i wymiary nieruchomości. Działka inwestorów ma powierzchnię 309 m2, wobec czego lokalizacja budynku zgodnie z § 12 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia w stosunku do granic sąsiednich działek o [...] w znacznym stopniu ograniczyłaby racjonalne i funkcjonalne jej zagospodarowanie. Z kolei powierzchnia zabudowy działki budynkiem mieszkalnym wynosi 91,68m2, co jest efektem wypełnienia przez projektanta zapisów planu miejscowego. Zaznaczono, że projektowany budynek mieszkalny ma zostać zrealizowany w miejscu już istniejącego parterowego, murowanego budynku mieszkalnego przeznaczonego do rozbiórki o wysokości 4m, znajdującego się w granicy z działką nr [...] na długości 7m. Długość ściany budynku istniejącego jest zatem znacznie większa, niż w budynku projektowanym, który przylegać będzie do granicy z sąsiednimi działkami na długości 6,3m, w tym z działką o nr ew. [...] na długości 3,8m. Natomiast jego wysokość wynosi w granicy 3,41m, jest mniejsza niż w budynku istniejącym (4m), nie będzie zatem negatywnie wpływał na możliwość przebudowy lub rozbudowy budynku na tej działce. Zwrócono także uwagę, że na działce nr [...] znajduje się już budynek, również zlokalizowany bezpośrednio przy granicy z działką inwestorów. W ocenie organu wprowadzenie odstępstwa nie będzie powodować pogorszenia warunków zdrowotno- sanitarnych, użytkowych oraz stanu środowiska, ponadto nie jest sprzeczne z obowiązującymi na tym terenie zapisami planu. Podkreślono, że plan nie reguluje kwestii lokalizacji nowych budynków względem granic nieruchomości, zatem nieuprawnione jest twierdzenie, iż narusza on ład przestrzenny w tym zakresie. Budynek zlokalizowano zgodnie z wyznaczoną na rysunku planu nieprzekraczalną linią zabudowy, ponadto został zaprojektowany jako budynek wolnostojący, dzięki czemu spełnia wymagania planu dotyczące możliwej do realizacji na działce nr ew. [...] formy zabudowy. Inwestycja nawiązuje swoją formą zabudowy do nieruchomości sąsiednich, które w większości stanowią budynki wolnostojące. Ponadto do projektu budowlanego załączono "analizę oddziaływania projektowanego budynku na budynek mieszkalny zlokalizowany na działce nr ew. [...]" zawierającą informację dotyczącą zapewnienia naturalnego oświetlenia w pomieszczeniu przeznaczonym na pobyt ludzi w budynku znajdującym się na sąsiedniej działce. Inwestorzy dołączyli analizę również dla okien znajdujących się najniżej w budynku (zgodnie z informacją zawartą w aktach sprawy - dla okien sutereny, przeznaczonej na cele gospodarcze). § 13 rozporządzenia jasno stanowi, iż warunek w nim zawarty winien być spełniony dla okien w pomieszczeniu przeznaczonym na pobyt ludzi, zatem niezasadne jest rozważanie przedmiotowej analizy dla pomieszczeń gospodarczych. W myśl przytoczonego przepisu, naturalne oświetlenie pomieszczeń przeznaczonych na pobyt ludzi znajdujących się w budynku na działce nr ew. [...] zostanie zapewnione w sytuacji, gdy odległość obiektu przesłaniającego (projektowanego na działce nr ew. [...]) od budynku na działce nr ew. [...] będzie większa niż wysokość przesłaniania (dla obiektów przesłaniających o wysokości do 35m). Stosownie do § 13 ust. 2 wysokość przesłaniania, o której mowa w ust. 1 pkt 1, mierzy się od poziomu dolnej krawędzi najniżej położonych okien budynku przesłanianego do poziomu najwyższej zacieniającej krawędzi obiektu przesłaniającego lub jego przesłaniającej części. Z wartości zawartych w analizie dołączonej do projektu budowlanego wynika spełnienie tego warunku. Sam fakt wykonania przedmiotowej analizy oznacza, iż projektant przyjął wersję najmniej korzystną, w której budynek projektowany znajduje się w zasięgu kąta 60 stopni, wyznaczonego z okna pomieszczenia przesłanianego przeznaczonego na pobyt ludzi, znajdującego się w budynku na działce nr ew. [...]. Projekt budowlany zawiera ponadto analizę dotyczącą usytuowania budynku ze względu na bezpieczeństwo pożarowe (str. 76 projektu budowlanego). Ze względu na usytuowanie projektowanego budynku w bezpośredniej granicy z działkami o nr ew. [...] [...], ścianę zewnętrzną znajdującą się przy tej granicy zaprojektowano jako ścianę oddzielenia przeciwpożarowego o klasie odporności ogniowej REI 60, dzięki czemu zapewniono bezpieczeństwo pożarowe na działkach sąsiednich. Przysunięcie budynku względem granicy z działką nr [...], tj. zbliżenie budynku projektowanego do ww. granicy na odległość 4m (zamiast 5,60m) nie zmieni faktu, iż sąsiednie działki budowlane o nr ew. [...] [...] pozostaną objęte obszarem oddziaływania w rozumieniu art. 3 pkt 20 ustawy Prawo budowlane. Usytuowanie garażu w bryle budynku w odległości 5,05m względem granicy z nieruchomością o nr ew. [...] (drogą wewnętrzną) uznano za uzasadnione ze względu na przewidziany podjazd dla samochodu osobowego przed wjazdem do garażu, tj. zapewnienie odpowiedniej powierzchni potrzebnej do bezpiecznego zatrzymania pojazdu na terenie własnej posesji. Nieprzekraczalna linia zabudowy kubaturowej zawarta w planie, znajdująca się od strony działki nr ew. [...], nie wyznacza lokalizacji budynku na działce budowlanej, a ogranicza jedynie obszar, na którym dopuszcza się wznoszenie budynków, zatem odsunięcie budynku względem ww. linii nie narusza ustaleń miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Lokalizację budynku zaprojektowano w sposób umożliwiający racjonalne z niego korzystanie. W ocenie organu w projekcie architektoniczno-budowlanym rzetelnie wykazano, że inwestycja została zaprojektowana zgodnie z przepisami techniczno-budowlanymi oraz zasadami wiedzy technicznej w sposób zapewniający poszanowanie występujących w obszarze oddziaływania obiektu, uzasadnionych interesów osób trzecich, w tym zapewnienie dostępu do drogi publicznej. Organ zauważył przy tym, że projekt budowlany obejmował budowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego wraz z wykonaniem instalacji wewnętrznych i zewnętrznych, nie obejmował jednak budowy zjazdu. Z projektu zagospodarowania działki nr ew. [...] wynika, że projektowany zjazd indywidualny opracowano według odrębnego zgłoszenia. Inwestorzy nie byli zobowiązany do wykonania opracowania oraz przedstawienia dokumentów dotyczących zjazdu, niemniej załączyli do swojego pisma z dnia [...] r. w formie integralnych załączników kopię pisma Z. L. z dnia [...] r. w sprawie wydania wstępnych warunków technicznych na budowę zjazdu indywidualnego z urządzonej drogi wewnętrznej na działce nr ew. [...] na teren działki o nr ew. [...] przy ul. [...] w L. oraz kopię pisma ZDiM w L. z dnia [...] r., uzgadniającego projekt budowlany zjazdu indywidualnego oraz będącego oświadczeniem zarządcy drogi o możliwości połączenia działki z drogą publiczną. Dokumenty te są dowodem, iż inwestor uzyskał wymagane pozwolenia na realizację zjazdu. Rozwiązania projektowe dotyczące tego zamierzenia nie są przedmiotem niniejszego postępowania.

Zdaniem organu projekt budowlany jest kompletny, zawiera sporządzoną przez projektanta informację dotyczącą bezpieczeństwa i ochrony zdrowia oraz wymagane prawem dokumenty. Został wykonany przez osoby posiadające stosowne uprawnienia budowlane oraz legitymujące się przynależnością do właściwych izb samorządu zawodowego na dzień sporządzenia projektu. Do projektu dołączono oświadczenia projektantów, iż projekt wykonano zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa oraz zasadami wiedzy technicznej, w tym również w dacie naniesienia poprawek. Poprawki do projektu budowlanego oznaczono stosownym podpisem projektanta, pieczątką zawierającą numer uprawnień oraz datą ich wniesienia.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego A. K. i W. K. zarzucili decyzji naruszenie art. 7, 77 § 1, 80 i 84 kpa poprzez ich niezastosowanie, bezkrytyczną i nieobiektywną ocenę dokumentów zgromadzonych w sprawie, w tym oparcie zaskarżonej decyzji na intencjonalnie sporządzonych dokumentach prywatnych inwestorów i zaniechanie przeprowadzenia dowodu z oględzin i opinii biegłego w sytuacji wyraźnego sprzeciwu skarżących i zgłaszanych konkretnych zarzutów uzasadniających konieczność przeprowadzenia dowodu z oględzin i opinii biegłego przez organ II instancji. Decyzji zarzucono również naruszenie art. 10 kpa poprzez przyjęcie przez organ II instancji do materiału dowodowego pisma inwestorów z dnia [...] r. i załączonych do niego dokumentów w postaci analizy przesłaniania oraz kopii pism ZDiM w L. z dnia [...] r. i [...] r., o których organ II instancji nie poinformował skarżących, czy uniemożliwił im czynny udział w tym stadium postępowania i ograniczył prawo do wypowiedzenia się, co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań. Według skarżących naruszono również art. 7 i 9 ust 1 i 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. prawo budowlane w związku z § 12 ust. 1 i 3 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie poprzez zaakceptowanie przez organ II instancji błędnie wydanej zgody na odstępstwo od stosowania obligatoryjnie obowiązujących przepisów techniczno- budowlanych, w sytuacji, gdy planowana inwestycja na działce nr ew. [...] nie jest przypadkiem szczególnie uzasadnionym, a jej realizacja w projektowanym kształcie spowoduje oczywiste pogorszenie warunków użytkowych działki nr ew. [...] stanowiącej własność skarżących oraz rażąco naruszy zasady współżycia społecznego. Uzasadniając ten wątek skarżący wskazali, że działka inwestorów ma kształt prostokąta o bokach 16 m na 19 m i realizacja inwestycji nie wymaga żadnych odstępstw od obowiązujących przepisów. Oddalenie planowanego budynku od granic z sąsiednimi działkami o 4m jest fizycznie możliwe, co zrealizuje przepisy w zakresie i nie naruszy interesów żadnego z sąsiadów, a także nie spowoduje utrudnień lub ograniczeń w korzystaniu przez inwestorów z projektowanego budynku. Problematycznym jest również projektowane dobudowanie do budynku mieszkalnego garażu, którego ślepa ściana ma przebiegać wzdłuż granicy działek. Według skarżących inwestorzy wprowadzili organy w błąd twierdząc, że na działce nr ew. [...] znajduje się budynek mieszkalny posadowiony na granicy z działką nr ew. [...], którego jedna ślepa ściana przebiega wzdłuż granicy działek. Budynek ten jest w rzeczywistości budynkiem gospodarczym, wykorzystywanym jako garaż, faktycznie jednak wymagającym remontu lub rozbiórki. Budynek nie posiada żadnego samodzielnego wyjazdu na wspólną drogę gminną tj. działkę nr ew. [...], więc nie ograniczał nigdy skarżącym możliwości swobodnego korzystania z ich nieruchomości. Teraz jednak inwestorzy zamierzają wzdłuż granicy wybudować ślepą ścianę garażu, który będzie dobudowany do domu, a wjazd do tego garażu ograniczy skarżącym możliwość korzystania z własnej nieruchomości. Wynika to stąd, że projektowana brama wjazdowa do posesji i garażu inwestorów jest oddalona tylko o 1,5 m od furtki i bramy skarżących, co stwarza ewidentną kolizję w korzystaniu z obu działek przy wyjeżdżaniu z garażu. Odsunięcie planowanego budynku wraz z garażem o 4 m od granicy, jak wymagają przepisy lub dobudowanie garażu do budynku oddalonego o 4 m od granicy od drugiej strony tj. od strony działki nr ew. [...] skutkować będzie także przesunięciem, o co najmniej 4, 5 m do 14 m wyjazdu z posesji inwestorów na ulicę i usunie kolizyjność korzystania z drogi publicznej przez właścicieli obu działek. Skarżący zaznaczyli, że ich działka posiada wjazd do posesji i garażu na wprost końca drogi gminnej i skarżący nie mają żadnej możliwości innego ukształtowania swej posesji i korzystania z drogi. Natomiast inwestorzy takie możliwości obiektywnie posiadają i ogranicza ich jedynie brak dobrej woli. W ich ocenie projektowany przez inwestorów budynek wybudowany z zastosowaniem odstępstw spowoduje oczywiste pogorszenie warunków użytkowych działki nr [...], a ponadto sytuacja inwestorów nie nosi żadnych znamion szczególnie uzasadnionego przypadku, o którym mowa w art. 9 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. prawo budowlane. Artykuł ten tylko w szczególnie uzasadnionych przypadkach dopuszcza odstępstwo od powszechnie obowiązujących przepisów techniczno-budowlanych. Organ II instancji był zatem bezwzględnie zobowiązany do uwzględnienia przepisów techniczno-budowlanych, do których stosowania obliguje norma art. 7 ustawy prawo budowlane. Skarżący podkreślili, odwołując się do orzecznictwa, że zgody na odstępstwo od przepisów techniczno-budowlanych w żadnym razie nie można traktować jako zasady. Zgoda na odstępstwo winna mieć charakter jedynie wyjątkowy i wynikać z konieczności konkretnego sposobu zabudowy terenu. W ich przekonaniu za przesłankę szczególnie uzasadnionego przypadku, o jakim mowa w art. 9 ust. 1 prawa budowlanego należy uznać sytuację, kiedy inwestor, pomimo wykazania prawa do dysponowania nieruchomością budowlaną i przeznaczenia terenu, na którym położona jest ta nieruchomość w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego na taki cel - nie może zrealizować swego prawa podmiotowego, jakim jest prawo zabudowy nieruchomości gruntowej ze względu na przepisy techniczno- budowlane. Zatem kształt działki jak i usytuowanie jej w stosunku do drogi publicznej nie uzasadniają uznania sytuacji inwestorów za szczególnie uzasadniony przypadek usprawiedliwiający odstępstwa, co skutkuje oczywistym brakiem przesłanki koniecznej do zastosowania norm wyjątkowych. Skarżący wskazywali, że nie zastosowano się do konieczności krytycznej analizy proponowanych odstępstw przy realizacji inwestycji, uznając upoważnienie Ministra jako wystarczające uzasadnienie do zastosowania odstępstw. Tymczasem nie wydał on promesy na odstępstwa, lecz upoważnił organ administracji architektoniczno-budowlanej do zbadania sprawy i ustalenia, czy w wypadku projektowanej inwestycji bez zastosowania wymaganych przepisów, nie dojdzie do naruszenia m.in. zasad bezpieczeństwa, pogorszenia warunków zdrowotno – sanitarnych, czy właśnie użytkowych na działkach sąsiednich. Takie pogorszenie warunków użytkowania ewidentnie wystąpi, a w sytuacji jawnego konfliktu interesów stron organ winien przeprowadzić co najmniej dowód z oględzin lub dowód z opinii niezależnego biegłego. W mniemaniu skarżących prywatne analizy i opracowania przedłożone przez zainteresowanych inwestorów, jako załączniki do projektu budowlanego, nie stanowią obiektywnego materiału dowodowego i nie zwalniają organu z obowiązku przeprowadzenia z urzędu dowodów o charakterze obiektywnym. Oczywistym bowiem jest, że każda analiza i opracowanie wykonane na zlecenie zainteresowanej strony nie będzie materiałem bezstronnym w sprawie.

Odpowiadając na skargę Wojewoda podtrzymał swoje stanowisko w sprawie i wniósł o jej oddalenie.

Takie stanowisko wyrazili również inwestorzy w piśmie z [...]. Zaznaczyli, że projekt, w tym analizy i opracowania, został sporządzony przez osobę posiadającą specjalistyczną wiedzę z zakresu architektury i budownictwa, potwierdzoną stosownymi uprawnieniami. Projektant złożył oświadczenie o sporządzeniu projektu zgodnie z zobowiązującymi przepisami oraz zasadami wiedzy technicznej, co stanowi potwierdzenie rzetelnej jego weryfikacji. Nie zgodzili się z zarzutem naruszenia art.10 kpa. Zwrócili uwagę, że pismo z [...]. nie wnosiło niczego nowego do sprawy, ale było jedynie próbą usystematyzowania ich zarzutów i odniesienia się do nich. Podkreślili, że analiza przesłaniania budynku na działce nr [...] była jedynie uzupełnieniem analizy znajdującej się w projekcie budowlanym i dotyczyła jedynie jego sutereny. Natomiast pisma Z. L. z [...]. i [...]. dotyczyły odrębnego zgłoszenia projektu zjazdu z drogi. W ocenie inwestorów prawdziwym powodem skargi nie są kwestie usytuowania budynku, ale ewentualna niemożność pozostawiania aut na działce nr [...], stanowiącą drogę dojazdową do działek nr [...] [...] i 81, tuż przed bramą wjazdową na teren ich nieruchomości. Pozostawiając w ten sposób pojazdy zasłoniliby wjazd na ich działkę. Zaznaczyli, że brama wjazdowa na działkę nr [...] nie jest usytuowana w granicy z dziaką nr [...], lecz została nielegalnie przesunięta o 1,5m i usytuowana na działce nr [...], co pozwala na pozostawanie auta na działce nr [...]. Według nich majaąnatomiast prawo do sytuowania bramy wjazdowej w dowolnym miejscu i to bez względna na to, czy mają zamiar realizować na nieruchomości jakąkolwiek inwestycję, czy pozostawić ją w stanie niezmienionym. Ograniczenia w tym zakresie może wprowadzić jedynie Z. L. we wstępnych warunkach technicznych na budowę zjazdu. Uczestnicy stwierdzili ponadto, że już rozpoczęli budowę.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga nie zawiera przekonujących argumentów. Wbrew przekonaniu skarżących do uchylenia decyzji nie może prowadzić naruszenie art. 10 kpa. zgodnie z którym organy administracji publicznej obowiązane są zapewnić stronom czynny udział w każdym stadium postępowania, a przed wydaniem decyzji umożliwić wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań. Słusznie w skardze zwraca się uwagę na zaniedbanie Wojewody, który nie poinformował skarżących o złożonej odpowiedzi na odwołanie z [...] r. i załączonych do niego dokumentów w postaci analizy przesłaniania projektowanego budynku na ich budynek oraz kopii pism Z. L. z [...] r. i [...] r., w sprawie zjazdu na działkę [...]. Jest oczywiste, że organ naruszył w ten sposób także związany z zasadą czynnego udziału strony w postępowaniu art. 131 kpa, który nakazuje zawiadomić stronę o wniesieniu odwołania. Omawiane uchybienie nie może jednak automatycznie przekładać się na wadliwość samej decyzji. W orzecznictwie od dawna zwraca się uwagę, że zarzut naruszenia przepisu art. 10 § 1 kpa przez brak zawiadomienia strony o zebraniu materiału dowodowego oraz możliwości wypowiedzenia się co do niego i składania wniosków zgodnie z uprawnieniami sądów administracyjnych, podlega badaniu przy uwzględnieniu regulacji zawartej w art. 145 § 1 pkt lit.c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U z 2016r. poz. 718 ). Stosownie do tego przepisu sąd uwzględnia skargę, jeśli stwierdzi inne naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Wynika z tego, że nie każde uchybienie procesowe skutkuje uchyleniem decyzji administracyjnej poddanej kontroli, a tylko takie, które realnie mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Stawiająca go strona musi wykazać, że zarzucane uchybienie uniemożliwiło jej dokonanie konkretnych czynności procesowych. Na stronie stawiającej zarzut spoczywa więc ciężar wykazania istnienia związku przyczynowego między naruszeniem przepisów postępowania, a wynikiem sprawy (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 2 lutego 2011r. sygn. akt I OSK 575/10 publ. LEX Nr 1070853 , wyrok z 18 maja 2006r., sygn. akt II OSK 831/05 publ. ONSA i WSA 2006/6/157). Treść skargi nie pozostawia wątpliwości, że również skarżący nie kwestionują konieczności wykazania takiego związku. Nie sposób jednak uznać, aby sprostali temu wymogowi skoro ich argumentacja sprawdza się do wykazania, że gdyby mieli wiedzę o istnieniu tych dokumentów mogliby je przeanalizować, ocenić i wnioskować o przeprowadzenie dodatkowych dowodów. Skarżący zdają się nie zauważać, że budząca zastrzeżenia analiza złożona przy odpowiedzi na odwołanie znajduje się już w projekcie budowlanym. Co więcej, już w piśmie z [...]. skarżący zakwestionowali poprawność jej sporządzenia dowodząc, że nie obejmuje okna znajdującego się w suterenie budynku mieszkalnego. Ich zdaniem nie wykazano także, że między ramionami kąta 60° wyznaczonego w płaszczyźnie poziomej wierzchołkiem usytuowanym w wewnętrznym licu ściany na osi okna pomieszczenia przesłanianego, nie znajduje się przesłaniająca część tego samego budynku lub inny obiekt przesłaniający w odległości mniejszej, niż wysokość przesłaniana. Podnosząc ten zarzut nigdy jednak nie przedstawili żadnej własnej analizy pozwalającej na zakwestionowanie wniosków płynących z omawianego dokumentu. Organy samodzielnie oceniając przedstawioną analizę nie naruszyły zatem zasad postepowania. Odnośnie kopii pism Z. L. z [...] r. i [...] r. w sprawie zjazdu na działkę [...], z którymi także nie zapoznano skarżących, zauważyć należy, że nie zgłosili oni żadnych konkretnych czynności procesowych, jakie zamierzali w związku z ich treścią podjąć. Trzeba zaznaczyć, że pierwsze z nich dotyczy ustalenia wstępnych warunków technicznych zjazdu z drogi wewnętrznej działki nr [...], w drugim informuje się inwestorów o uzgodnieniu w zakresie branży drogowej przedłożonego projektu budowlanego zjazdu i wyrażeniu zgody na dysponowaniu pasem drogowym na działce [...] na cele budowlane związane z budową zjazdu. W piśmie tym potwierdzono ponadto konieczność uzyskania pozwolenia na budowę zjazdu oraz uzyskania pozwolenia na zajęcie pasa drogowego na czas wykonania robót budowlanych. Istotny wpływ na wynik sprawy oznacza prawdopodobieństwo takiego oddziaływania naruszeń prawa procesowego na treść decyzji, które prowadziłoby do innego rozstrzygnięcia, niż podjęte w rozpoznawanej sprawie. Trudno uznać, aby omawiane zaniechanie, dotyczące powołanych pism, taki skutek wywierało. Pozbawione podstaw są także pozostałe zarzuty naruszenia przepisów postępowania. Zgodnie z art. 35 ust 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2016 r., poz. 290), przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę lub odrębnej decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego właściwy organ sprawdza: 1) zgodność projektu budowlanego z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego i innymi aktami prawa miejscowego albo decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu, a także wymaganiami ochrony środowiska, w szczególności określonymi w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, o której mowa w art. 71 ust. 1 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko; 2) zgodność projektu zagospodarowania działki lub terenu z przepisami, w tym techniczno-budowlanymi; 3) kompletność projektu budowlanego i posiadanie wymaganych opinii, uzgodnień, pozwoleń i sprawdzeń oraz informacji dotyczącej bezpieczeństwa i ochrony zdrowia, o której mowa w art. 20 ust. 1 pkt 1b oraz zaświadczenia, o którym mowa w art. 12 ust. 7 oraz dokumentów, o których mowa w art. 33 ust. 2 pkt 6 4) wykonanie - w przypadku obowiązku sprawdzenia projektu, o którym mowa w art. 20 ust. 2, także sprawdzenie projektu - przez osobę posiadającą wymagane uprawnienia budowlane i legitymującą się aktualnym na dzień opracowania projektu - lub jego sprawdzenia - zaświadczeniem, o którym mowa w art. 12 ust. 7. Według uchwały nr [...] Rady Miejskiej w L. z dnia [...]. w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego miasta L. – część I działka nr [...] położona jest w obszarze oznaczonym symbolem M4 – tereny mieszkaniowe z podstawowym przeznaczeniem pod zabudowę mieszkaniowa jednorodzinną ma działkach wydzielonych o wysokości budynków II kondygnacje z możliwością realizacji poddasza użytkowego w stromym dachu. Projektowany budynek o dwóch kondygnacjach nadziemnych jest zatem zgodny z przeznaczeniem w planie. Inwestycja jest zgodny również z ustaleniami planu dotyczącymi Stref Rekultywacji i Kontynuacji Tradycji SRiK 4, Strefy ochrony Krajobrazu otwartego z daleką ekspozycją zewnętrzną EZ i Strefą Miejska Y 2P. Organ wyjaśnił, że budynek został zaprojektowany jako wolnostojący, co oznacza dopuszczalną formę realizacji inwestycji na działce, nawiązującą do zabudowy na działkach sąsiednich. Zapewnia integrację z istniejącym układem przestrzennym, zachowana zostaje tożsamość krajobrazowa zespołu sąsiedzkiego oraz skala i charakter zabudowy w formie zgodnej z lokalną tradycją. Budynek nie ingeruje w strefę widokową i pozostaje dla niej neutralny. Został zlokalizowany zgodnie z obowiązującą nieprzekraczalną linią zabudowy, Dla zabudowy mieszkaniowej obowiązuje zapewnienie 1 miejsca parkingowego na 1 mieszkanie w granicach działki lub w zespole zabudowy stanowiącym jedno zadanie inwestycyjne. Dla inwestycji zapewniono 1 miejsce w garażu na poziomie parteru. Spełniony jest także wymóg zapewnienia co najmniej 50% terenu działki na zieleń i tereny biologicznie czynne, co w przypadku inwestycji wynosi 52,8%.. Powierzchnia zabudowy projektowanego budynku wynosi 91,68m˛ co stanowi 29,67 % ogólnej powierzchni działki ( 309m˛ ) i jest zgodne z zapisem planu o maksymalnej powierzchni zainwestowania do 35% całkowitej powierzchni działki. Treść projektu budowlanego zawiera niezbędne elementy, sama natomiast decyzja nie pozostawia wątpliwości, że organ dokonał odpowiednich ocen i sprawdzeń opisanych w powołanym przepisie, a wywiedzione na tym tle wnioski zdają się nie budzić zastrzeżeń również skarżących. Ich uwaga koncentruje się natomiast na wykazaniu bezkrytycznym ich zdaniem udzieleniu zgody na odstępstwa od warunków technicznych projektowanego budynku, przez umożliwienie budowy w granicy z ich działką, co powoduje oczywiste pogorszenie jej warunków użytkowych. Zarzut ten nie ma jednak uzasadnionych podstaw. Stosownie do art. 9 ust.1 prawa budowlanego w przypadkach szczególnie uzasadnionych dopuszcza się odstępstwo od przepisów techniczno – budowlanych o których mowa w art. 7. Odstępstwo nie może powodować zagrożenia życia ludzi, lub bezpieczeństwa mienia , a stosunku do obiektów, o których mowa w art. 5 ust.1 pkt.4 ograniczenia dostępności dla osób niepełnosprawnych oraz nie powinno powodować pogorszenia warunków zdrowotno – sanitarnych i użytkowych, a także stanu środowiska, po spełnieniu określonych warunków zamiennych. Celem wspomnianej regulacji jest umożliwienie modyfikacji szczegółowych i bezwzględnie obowiązujących przepisów techniczno-budowlanych w wyjątkowych stanach faktycznych, w których nie jest możliwe ich zastosowanie. Ocena, czy w danej sytuacji ma miejsce szczególnie uzasadniony przypadek należy do organów administracji architektoniczno-budowlanej, które winny dokonać tego w oparciu o analizę materiału sprawy, w tym treści przepisu, od którego ma być udzielone odstępstwo, ukształtowanie nieruchomości, na której ma być realizowany obiekt, stan zagospodarowania nieruchomości sąsiednich, ocenę proponowanych rozwiązań w świetle wiedzy technicznej, itp. okoliczności. Muszą przy tym mieć na uwadze, że zgodnie z art. 4 Prawa budowlanego każdy ma prawo do zabudowy nieruchomości gruntowej, do której wykaże swoje prawo do dysponowania nią na cele budowlane, pod warunkiem zgodności zamierzenia budowlanego z przepisami. Zgodność ta polega, m.in., na poszanowaniu występujących w obszarze oddziaływania obiektu uzasadnionych interesów osób trzecich ( wyrok NSA z 18 lutego 2013r. II OSK 896/12 opubl. w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych ). Zgodzić należy się ze skarżącymi, a pogląd ten znajduje odbicie również w orzecznictwie, że szczególność konkretnej sytuacji nie może oznaczać dowolności i rozszerzenia zakresu usytuowania projektowanego budynku z pokrzywdzeniem interesu właściciel sąsiedniej działki. Organ powinien zatem odmówić wyrażenia zgody na odstępstwo, jeśli realizacja inwestycji może powodować pogorszenia warunków zdrowotno – sanitarnych i użytkowych, a także stanu środowiska dla nieruchomości sąsiedniej. W rozpoznawanej sprawie skłonić należy się do oceny organu, według którego realizacja inwestycji nie pociąga za sobą żadnego uszczerbku dla korzystania z nieruchomości skarżących oraz funkcjonowania ich budynku mieszkalnego w dotychczasowym zakresie. Nie sposób nie zauważyć, że zdają się oni w ogóle nie dostrzegać przedstawionej zarówno w upoważnieniu Ministra na wyrażenie zgody na odstępstwo od przepisów określonych w § 12 ust.1 pkt.2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie ( Dz. U Nr 75, poz. 690 ze zmianami ), postanowieniu udzielającym zgody na odstępstwo, jak i w decyzji argumentacji inwestorów, uzasadniającej zastosowanie odstępstwa i posadowienie budynku w granicy z ich działką. Tymczasem podnoszono przede wszystkim argument opierający się na małej powierzchni działki wynosząca 309m˛, która powstała z podziału działki nr [...], wobec czego usytuowanie projektowanego budynku z zachowaniem wymaganych odległości od granicy z działkami [...] [...] w znacznym stopniu ograniczyłoby jej racjonalne i funkcjonalne zagospodarowanie. Zwrócono uwagę, że projektowany budynek ma zostać zrealizowany w miejscu w którym istnieje już budynek mieszkalny, posadowiony w granicy z działkami [...] [...], który zostanie rozebrany, o wysokości 4m. Jego ściana przylega do granicy z działką nr [...] na długości 7m. Nowy budynek będzie przylegał ścianą do granicy z tą działką na szerokości 3,8m. Podkreślono, że również na sąsiedniej działce [...] znajduje się już budynek usytuowany bezpośrednio w granicy z działką inwestorów. Nie jest przy tym czytelny zarzut, według którego możliwe jest takie usytuowanie planowanego budynku, które pozwoli na zachowanie warunków wynikających z § 12 ust.1 pkt. 2 rozporządzenia, bez konieczności wyrażania zgody na odstępstwo, bliżej powiem nie został on sprecyzowany. Z projektu budowlanego wynika, że odległość projektowanego budynku od granicy z działką 72 wynosi 3m częścią garażową i 4m pozostałą, 5,6m od granicy z działką [...] i 5,05 -5,2m od granicy z działką [...] ( drogą dojazdową ). Sądząc po treści skargi, w której jako podstawowy problem związany z realizacją inwestycji uważa się kwestię zjazdu z działki [...], który miałby kolidować ze zjazdem na działkę skarżących, a co miałoby usunąć odsunięcie budynku od działki nr [...] uzasadnione jest przekonanie, że w istocie chodzi o odległość od działki [...]. Jeśli jednak zauważyć, że projektowany budynek od tej strony posiada otwory okienne, co nakazuje zachowanie limitu 4m, od strony działki nr [...] odległość ta będzie wynosić 1,6m, co również jest niezgodne z powołanym przepisem § 12 ust.1 pkt. 2. Z przedstawionej natomiast w projekcie budowlanym analizy dotyczącej przesłaniania i zacieniania budynku mieszkalnego skarżących wynika zachowanie jego niezakłóconego naturalnego oświetlenia. Wskazano, że wysokość budynku przy granicy z działkami [...] [...], w części w której znajduje się garaż, będzie wynosiła 3,41m, podczas gdy wysokość budynku do kalenicy to 7,84m. Wyższa część budynku znajduje się jednak w odległości 3,24m od granicy, co stanowi szerokość garażu i tutaj wynosi 5,90m. Z kolei ściana budynku z otworami okiennymi na działce skarżących znajduje się w odległości 6,10m od granicy i 9,56m od ściany wyższej części budynku projektowanego. Podane w analizie wyliczenia, poparte rysunkiem dają powody do podzielenia zawartej w niej tezy. Wskazane okoliczności wiarygodnie uzasadniają dokonanie odstępstwa i wbrew temu, co twierdzą skarżący nie naruszają istniejącego na tym terenie ładu przestrzennego. Warto również podkreślić, że organ do którego złożono wniosek nie ma obowiązku występowania o udzielenie upoważnienia, a minister nie ma obowiązku jego udzielenia. Każdy z organów podejmując czynności samodzielnie ocenia zasadność wniosku. Nie może zatem pozostawać bez znaczenia, że w tym przypadku ich stanowisko co do zaistnienia przesłanek o jakich mowa w art. 9 ust.1 ustawy Prawo budowlane było zbieżne. Trzeba zauważyć, że zgłaszane przez skarżących zastrzeżenie dotyczące ich zdaniem "oczywistego pogorszenia warunków użytkowych" działki nr [...] sprowadza się w istocie do usytuowania zjazdu do garażu w projektowanym budynku. Jak już podano, według treści skargi problem polega na tym, że zaprojektowanie bramy wjazdowej w odległości 1,5m od furtki i bramy wiodącej na ich nieruchomość ma stwarzać ewidentną kolizję w korzystaniu z obu działek przy wyjeżdżaniu z garaży. Skarżący zwracali uwagę, że wjazd na ich działkę znajduje się na końcu drogi gminnej i nie mają możliwości innego z niej korzystania. Dla usunięcia ewentualnej kolizji niezbędne byłoby w ich mniemaniu odsunięcie planowanego budynku z garażem o 4m od granicy, lub dobudowanie garażu do budynku od strony działki [...]. Z pewnością także lokalizacja zjazdu powinna być rozważona pod kątem art. 5 ust. 1 pkt. 9 prawa budowlanego nakazującego poszanowanie występujących w obszarze oddziaływania obiektu uzasadnionych interesów osób trzecich, w tym zapewnieniu dostępu do drogi publicznej. Trzeba jednak zaznaczyć, że podniesione przez skarżących argumenty opierają się jedynie na nieokreślonych, bliżej nie sprecyzowanych obawach. Nie wiadomo, jaki związek ma usytuowanie zjazdu na działkę inwestorów z powstaniem kolizji w korzystaniu z działek i na czym ma polegać. Co więcej, zjazd z działki nr [...], będącą drogą wewnętrzną, co wynika z pism Zarządu Dróg i Mostów jako jej zarządcy, łączącą się z drogą publiczną, w ogóle nie został objęty projektem budowlanym. Wniosek o udzielenie pozwolenia na budowę dotyczył wyłącznie budowy jednorodzinnego budynku mieszkalnego z wewnętrznymi instalacjami wodno – kanalizacyjnymi, centralnego ogrzewania, instalacji gazowej i elektrycznej oraz zewnętrznymi instalacjami wodno – kanalizacyjnymi, instalacji gazowej i elektrycznej. Rzeczywiście przepis art. 33 ust. 1 zdanie 1 prawa budowlanego zawiera zasadę, że pozwolenie na budowę dotyczy całego zamierzenia budowlanego. Istnieje zatem podstawa do objęcia jedną decyzją o pozwoleniu na budowę zarówno zamierzenia polegającego na budowie jednorodzinnego domu mieszkalnego z infrastrukturą techniczną oraz budowy zjazdu. Nie wynika z tego jednak, że wniosek o pozwolenie na budowę musi dotyczyć całości tego zamierzenia. Prawo budowlane nie zawiera definicji użytego w art. 33 ust. 1 terminu "całe zamierzenie budowlane". O jego faktycznym zakresie w rozumieniu prawa budowlanego decyduje inwestor we wniosku o pozwolenie na budowę. Z treści tego przepisu jasno wynika możliwość podzielenia zamierzenia budowlanego na różne obiekty pod warunkiem, ze będą stanowić odrębną całość zdolną do samodzielnego funkcjonowania w przyszłości. Z pewnością zjazdu nie sposób zaliczyć do części składowych budynku, a zatem jego realizacja może nastąpić później, niż budowa samego budynku. Nie do przyjęcia byłby wniosek, że jego brak w projekcie budowlanym podobnie jak ogrodzeń, placów postojowych i placów pod śmietniki zaliczanych do urządzeń budowlanych, definiowanych jako urządzenia techniczne związane z obiektem budowlanym, zapewniające możliwość użytkowania obiektu zgodnie z jego przeznaczeniem, uniemożliwiłby jego zatwierdzenie i udzielenie pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego. Stosownie do art. 8 ust. 2 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz. U. z 2015r. poz. 460 ze zm.) budowa, przebudowa, remont, utrzymanie, ochrona i oznakowanie dróg wewnętrznych oraz zarządzanie nimi należy do zarządcy terenu, na którym jest zlokalizowana droga, a w przypadku jego braku - do właściciela tego terenu. To zatem zarządca drogi decyduje w jakim miejscu zjazd może zostać zlokalizowany i określa warunki jego realizacji. W rozpoznawanej sprawie projekt budowlany określa jedynie sposób wykonania wjazdu do garażu, natomiast w zakresie dostępu do drogi publicznej ulicy [...] wskazuje się na jego odrębne opracowanie zgodnie z warunkami technicznymi wydanymi przez Z. L., jako zarządcy drogi. Powołane już pismo z [...]. dotyczy właśnie uzgodnienia projektu budowlanego zjazdu indywidualnego z drogi wewnętrznej – działki nr [...], położonej przy ulicy [...]. W piśmie informuje się również, że rozpoczęcie robót budowlanych możliwe będzie po uzyskaniu zezwolenia na budowę oraz uzyskaniu zezwolenia na zajęcie pasa drogowego na czas wykonywania robót budowlanych. Wskazuje się także, że pismo stanowi oświadczenie zarządcy drogi o możliwości połączenia działki [...] z drogą publiczną. Jakkolwiek można mieć wątpliwości, czy w ogóle można mówić w tym przypadku o zjeździe, zdefiniowanym w art. 4 pkt 8 ustawy o drogach publicznych jako połączenie drogi publicznej z nieruchomością położoną przy drodze, stanowiący bezpośrednie miejsce dostępu do drogi publicznej w rozumieniu przepisów o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, to przecież z treści wspomnianych pism zarządcy drogi jednoznacznie wynika równoczesne prowadzenie postępowanie dotyczącego ustalenia zjazdu do drogi wewnętrznej, zapewniającej dostęp do drogi publicznej. Warto zaznaczyć, że nawet w przypadku realizowania zjazdów z dróg publicznych, ani § 77 rozporządzenia Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 2 marca 1999 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać drogi publiczne i ich usytuowanie ( Dz. U z 2016r. poz. 124 ), ani żaden inny przepis tego aktu nie określa minimalnych odległości, jakie powinny zostać zachowane pomiędzy zjazdami. Wskazuje się jedynie, iż zjazd powinien być dostosowany do wymagań bezpieczeństwa ruchu na drodze (wymagań gabarytowych pojazdów oraz do wymagań ruchu pieszych). Ponadto § 77 rozporządzenia wprowadza postulat dostosowania zjazdu do wymagań bezpieczeństwa ruchu na drodze, nie zaś na tym zjeździe. Ta sama uwaga powinna zostać odniesiona także do zjazdów z drogi wewnętrznej. Wskazanie miejsca wjazdu na posesję zgodne jest natomiast z art. 34 ust.3 prawa budowlanego, zgodnie z którym projekt zagospodarowania działki lub terenu powinien obejmować m.in. układ komunikacyjny.

Z powyższych względów na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U z 2016r. poz. 718 ze zmianami ) skargę należało oddalić.