Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt I SA/Kr 1045/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2014-10-31 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6115 Podatki od nieruchomości, w tym podatek rolny, podatek leśny oraz łączne zobowiązanie pieniężne
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 165 par 2 i 4, art.200 par 1 , art.228 par 1 pkt 1 w zw z art.239
journal: Dz.U. 2012 poz 749
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa - tekst jednolity.

SENTENCJA

|Sygn. akt I SA/Kr 1045/14 | W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 31 października 2014 r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, w składzie następującym:, Przewodniczący Sędzia: WSA Urszula Zięba (spr.), Sędziowie: WSA Stanisław Grzeszek, WSA Ewa Michna, Protokolant st. sekretarz: Iwona Sadowska - Białka, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 31 października 2014 r., sprawy ze skargi O. S.A. w W., na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego, z dnia 17 marca 2014 r. Nr [...], w przedmiocie nadania rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji nieostatecznej, , - s k a r g ę o d d a l a -,


UZASADNIENIE

Postanowieniem z dnia 10 grudnia 2013 Prezydent Miasta N. nadał nieostatecznej decyzji własnej z dnia 9 grudnia 2013 r. nr [...] w sprawie określenia T. SA w W. (obecnie O. SA w W.) wysokości zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za rok 2008, rygor natychmiastowej wykonalności.

Uzasadniając podjęte rozstrzygnięcie organ pierwszej instancji powołał się na treść art. 239b § 1 pkt.4 w związku z art.239b § 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. - Ordynacji podatkowej (tekst jednolity: Dz. U. z 2012r., poz. 749 ze zm.). Zdaniem organu z dokumentacji księgowej wynika niezbicie, że okres do upływu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego ustalonego nieostateczną decyzją z dnia 9 grudnia 2013 na dzień wydania postanowienia jest krótszy niż 3 miesiące. Istnieje zatem uzasadnione podejrzenie, że Spółka nie zapłaci przedmiotowego podatku do dnia 31 grudnia 2013 i na zasadzie art.70 § l Ordynacji podatkowej ulegnie ono przedawnieniu.

W zażaleniu na to postanowienie pełnomocnik wniósł o jego uchylenie zarzucając organowi, że wydane postanowienie doręczył jedynie pełnomocnikowi, zaś nie doręczył zaskarżonego postanowienia skarżącej Spółce. Zdaniem pełnomocnika udzielone mu pełnomocnictwo nie dotyczyło umocowania do działania w zakresie składania środków odwoławczych od postanowienia o nadaniu rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji i nie powinno być skierowane do pełnomocnika, lecz do Spółki. Przesłane zatem pełnomocnikowi Spółki zaskarżone postanowienie nie weszło do obrotu prawnego jako przesłane osobie nieumocowanej do reprezentowania Spółki. Na powyższe, strona powołała stosowne orzecznictwo WSA, gdyż postępowanie w sprawie nadania rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji nieostatecznej zdaniem pełnomocnika jest postępowaniem odrębnym od postępowania wymiarowego i potrzebne jest dodatkowe pełnomocnictwo w tej sprawie udzielone przez Spółkę. Ponadto Spółka nie została poinformowana o toczącym się postępowaniu w przedmiocie nadania rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji. W końcu pełnomocnik strony zarzucił, że organ I instancji w zaskarżonym postanowieniu nie uprawdopodobnił niewykonania zobowiązania za rok 2008 przez Spółkę, czym naruszył przepis art.239b § 2 Ordynacji podatkowej. Organ w wydanym postanowieniu nie przywołał żadnej okoliczności, która realnie wskazywałaby na wysokie prawdopodobieństwo niewykonania zobowiązania przez Spółkę .

Postanowieniem z dnia 17 marca 2014 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy zakwestionowane rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji.

Organ wskazał, że dla nadania decyzji nieostatecznej rygoru natychmiastowej wykonalności konieczne jest łączne spełnienie dwóch przesłanek. Pierwszą przesłanką jest jedna z czterech okoliczności wskazanych w § l art. 239b Ordynacji podatkowej. Podkreślono przy tym, że każdy z wymienionych w tym przepisie powodów stanowi samodzielną i dostateczną przesłankę do nadania decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności.

Drugą przesłanką jest natomiast uprawdopodobnienie przez organ, że zobowiązanie wynikające z decyzji nie zostanie wykonane.

W przedmiotowej sprawie niesporne jest zaś, że wystąpiła przesłanka z art. 239b §1 pkt. 4 Ordynacji podatkowej. Jedyny dodatkowy warunek wprowadzony został w § 2, który wymaga od organu podatkowego uprawdopodobnienia, że zobowiązanie wynikające z decyzji nie zostanie wykonanie. O tym, że zobowiązanie nie zostanie wykonane przez Spółkę świadczy złożone przez nią odwołanie od decyzji wymiarowej. Ponadto w związku z upływem z dniem 31 grudnia 2013 terminem przedawnienia, koniecznym będzie wszczęcie postępowania egzekucyjnego wobec Spółki i zastosowanie środka egzekucyjnego (art.70 § 4 Ordynacji podatkowej). Brak jego zastosowania spowodowałoby bowiem przedawnienie przedmiotowego zobowiązania stosownie do treści art. 70 § 1 Ordynacji podatkowej.

Organ nadmienił, że postępowanie w sprawie nadania rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji toczyło się w ramach postępowania podatkowego (wymiarowego) i strona złożyła w nim pełnomocnictwo ogólne, co oznacza, że zaskarżone postanowienie należało doręczyć pełnomocnikowi strony. Okoliczność zaś, że pełnomocnictwo do reprezentowania w postępowaniu podatkowym rozciąga się na postępowanie w sprawie nadania rygoru nie budzi w orzecznictwie administracyjnym sporów.

W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie pełnomocnik Spółki zarzucił organowi naruszenie:

- art. 121 § 1 Ordynacji podatkowej poprzez zaniechanie poinformowania skarżącej Spółki, że toczy się postępowanie w sprawie nadania decyzji nieostatecznej Prezydenta Miasta N. rygoru natychmiastowej wykonalności,

- art. 210 § 4 w związku z art. 239b § 2 Ordynacji podatkowej, wskutek braku uprawdopodobnienia, że zobowiązanie podatkowe wynikające z decyzji Prezydenta Miasta Nowego Sącza nie zostanie przez skarżącą wykonane przed terminem przedawnienia;

- art. 228 § 1 pkt i w związku z art. 239 Ordynacji podatkowej poprzez rozpoznanie zażalenia i utrzymanie w mocy postanowienia Prezydenta Miasta N., które nie weszło do obrotu prawnego, gdyż nie zostało doręczone stronie postępowania.

W odpowiedzi na skargę organ podtrzymując w całości swe dotychczasowe stanowisko w sprawie wniósł o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie albowiem w ocenie Sądu, zaskarżone nią rozstrzygnięcie było merytorycznie prawidłowe a wydane zostało w postępowaniu przeprowadzonym zgodnie z regułami określonymi w ustawie z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (tj. Dz. U. 2012 poz. 749 ze zm.).

Dla rozstrzygnięcia sprawy kluczową kwestią była ocena zasadności nadania przez organ podatkowy I instancji rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji nieostatecznej z dnia 9 grudnia 2013 r., która określała po wieloletnim postępowaniu w tej sprawie, wysokość zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za 2008 r.

Zgodnie z art. 239a Ordynacji podatkowej decyzja nieostateczna, nakładająca na stronę obowiązek podlegający wykonaniu w trybie przepisów o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, nie podlega wykonaniu, chyba że decyzji nadano rygor natychmiastowej wykonalności. Oznacza to, że co do zasady podatnik ma obowiązek wykonania dopiero ostatecznej decyzji podatkowej, ma więc prawo oczekiwać z zapłatą podatku do doręczenia mu takiej decyzji. Jednak prawo to może zostać ograniczone przez nadanie nieostatecznej decyzji podatkowej rygoru natychmiastowej wykonalności.

Prawne przesłanki nadania rygoru natychmiastowej wykonalności nieostatecznej decyzji podatkowej określone zostały w art. 239b § 1 i 2 Ordynacji podatkowej, przy czym z pkt 4 § 1 tego artykułu wynika, że rygor natychmiastowej wykonalności może być nadany, gdy okres do upływu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego jest krótszy niż 3 miesiące, zaś § 2 tego artykułu stanowi, że przepis § 1 stosuje się, jeżeli organ podatkowy uprawdopodobni, że zobowiązanie wynikające z decyzji nie zostanie wykonane.

Uprawdopodobnienie, o którym mowa oznacza, że obowiązkiem organu podatkowego nie jest dowodowe wykazanie, że podatnik nie zapłaci podatku wynikającego z nieostatecznej decyzji, ale wskazanie na okoliczności, fakty już istniejące, na podstawie których można obiektywnie i racjonalnie wnioskować, że podatek ten nie zostanie zapłacony.

W ocenie Sądu rozpoznającego sprawę, słuszne jest stanowisko organów wyrażające się w stwierdzeniu, że w niniejszej sprawie zaistniały ustawowe przesłanki nadania decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności. Należy mieć na uwadze, że do upływu terminu przedawnienia pozostał krótki okres czasu (mniej niż 3 miesiące), zaległość podatkowa w podatku od nieruchomości dotyczy 2008 r. co także pokazuje, iż spółka do chwili postępowania prowadzonego w niniejszej sprawie przez organy nie uregulowała wymaganych należności. Ponadto spółka odwołując się od decyzji, w której określono jej zobowiązanie w podatku od nieruchomości za 2008 r. skorzystała wprawdzie z przysługującego jej uprawnienia kwestionowania rozstrzygnięcia, ale można na tej podstawie wnioskować, że nie zgadzając się ze skarżoną decyzją nie wykona dobrowolnie wynikającego z niej zobowiązania podatkowego. Biorąc po uwagę powyższe organy słusznie przyjęły, że prawdopodobne jest, iż zobowiązanie podatkowe wynikające z decyzji nie zostanie wykonane.

Odnosząc się do dalszych zarzutów skargi skonstatować należy, iż wyrażona w art. 121 Ordynacji podatkowej zasada zobowiązująca organy podatkowe do prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie jest ogólną zasadą postępowania podatkowego. Postępowanie budzące zaufanie to postępowanie staranne, bezstronne, w którym organy podatkowe respektują normy określające ich obowiązki proceduralne oraz uprawnienia proceduralne strony, a także merytorycznie poprawne. Za prowadzącą do naruszenia tej zasady nie można uznać sytuacji, w której organy podatkowe nie informują podatnika o zamiarze wydania rozstrzygnięcia w postępowaniu podatkowym i nie zawiadamiają go o możliwości zapoznania się ze zgromadzonym w sprawie materiałem dowodowym oraz wypowiedzenia się co do niego, gdy jednoznaczny przepis prawa wyłącza tego rodzaju obowiązki organu.

Formą zawiadomienia o zamiarze wydania rozstrzygnięcia w sprawie podatkowej jest, zgodnie z art. 165 § 2 i 4 Ordynacji podatkowej, doręczenie podatnikowi postanowienia o wszczęciu postępowania podatkowego, jednak przepisów tych, z mocy § 5 pkt 3 wymienionego artykułu, nie stosuje się w sprawie nadania decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności. Podobnie, z mocy art. 200 § 2 pkt 1 Ordynacji podatkowej, nie stosuje się w takiej sprawie przepisu art. 200 § 1 Ordynacji podatkowej, który stanowi, że przed wydaniem decyzji organ podatkowy wyznacza stronie siedmiodniowy termin do wypowiedzenia się w sprawie zebranego materiału dowodowego. Wykonanie zatem przez organ podatkowy czynności wskazanych w art. 165 § 2 i 4 i art. 200 § 1 Ordynacji podatkowej w związku z zamiarem wydania postanowienia o nadaniu rygoru natychmiastowej wykonalności stanowiłoby przekroczenie uprawnień organów podatkowych i działanie bez podstawy prawnej, zgodnie zaś z art. 120 Ordynacji podatkowej organy podatkowe mają obowiązek działać na podstawie przepisów prawa.

Za niezasadny należało również uznać zarzut naruszenia art. 228 § 1 pkt 1 w związku z art. 239 Ordynacji podatkowej. Sąd podziela wyrażony w tym zakresie pogląd NSA, iż pełnomocnik strony postępowania w sprawie ustalenia lub określenia wysokości zobowiązania podatkowego jest także pełnomocnikiem w postępowaniu

o nadanie decyzji podatkowej rygoru natychmiastowej wykonalności, o którym mowa w art. 239b Ordynacji podatkowej. Postępowanie w przedmiocie nadania decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności toczy się w ramach sprawy podatkowej, w której wydano decyzję mogącą zostać objętą rzeczonym rygorem, w tym sensie, że jest to szczególne – wpadkowe - postępowanie prawne w obszarze postępowania podatkowego prowadzonego w indywidualnej sprawie podatkowej. Z uwagi na incydentalny charakter postępowania w sprawie nadania decyzji (nieostatecznej) rygoru natychmiastowej wykonalności, prowadzonego w czasie i w ramach toczącego się postępowania podatkowego, pełnomocnictwo złożone do akt sprawy podatkowej zasadniczo skuteczne będzie również w postępowaniu w przedmiocie nadania decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności, chyba, że konkretna treść pełnomocnictwa, którego dokument złożony zostanie do akt postępowania podatkowego, stanowić będzie w sposób jednoznaczny inaczej (wyrok NSA z dnia 16 stycznia 2014 r., sygn. akt II FSK 718/2013).

Pogląd w powyżej omawianej kwestii jak również dwóch poprzednich jest obecnie dosyć jednolicie akceptowany w orzecznictwie sądów administracyjnych rozpoznających sprawy ze skarg tej samej strony skarżącej, Orange Polska SA w Warszawie. Jako reprezentatywne powołać można wyroki; WSA w Rzeszowie z dnia 24 kwietnia 2014r. sygn. I SA/Rz 161/14, WSA w Lublinie z dnia 4 czerwca 2014r. sygn. I SA/Lu 153/14, WSA w Białymstoku z dnia 8 stycznia 2014r. sygn. I SA/Bk 540/13 czy WSA w Gdańsku z dnia 19 sierpnia 2014r. sygn. I SA/Gd 755/14 oraz z dnia 17 września 2014r. sygn. I SA/Gd 869/14. Biorąc powyższe pod uwagę niedorzecznością byłoby podzielenie tezy postawionej przez pełnomocnika strony skarżącej w załączniku do protokołu rozprawy poprzedzającej wydanie wyroku o sprzeczności z Konstytucją RP przepisów postępowania zastosowanych w sprawie - skoro przepisy te powszechnie nie budzą w orzecznictwie żadnych wątpliwości co do ich konstytucyjności.

Wobec powyższego skargę należało oddalić na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz.270 ze zm.).