Wyrok WSA w Kielcach, sygn. akt II SA/Ke 1001/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach
Data orzeczenia: 2016-02-04 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6120 Ewidencja gruntów i budynków
Hasła tematyczne: Ewidencja gruntów
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: par. 12,
journal: Dz.U. 2015 poz 542
law: Rozporzadzenie Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Teresa Kobylecka, Sędziowie Sędzia WSA Dorota Chobian (spr.), Sędzia WSA Jacek Kuza, Protokolant Starszy sekretarz sądowy Joanna Dziopa, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 lutego 2016 r. sprawy ze skargi Z. K. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia [...] znak: [...] w przedmiocie odmowy aktualizacji operatu ewidencji gruntów i budynków oddala skargę.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego decyzją z [...], po rozpatrzeniu odwołania Z.K. od decyzji Starosty z [...], orzekającej o odmowie aktualizacji operatu ewidencji gruntów i budynków obrębu C. gm. W. w odniesieniu do działki [...], na podstawie art. 138 §1 pkt 1 kpa w związku z art. 7b, ust. 2 pkt. 2 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (tekst jedn. Dz. U. z 2015 r., poz. 520) utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

W uzasadnieniu organ odwoławczy przytoczył przebieg postępowania wskazując, że 24 maja 2004 r. do Starostwa Powiatowego wpłynęło pismo A. K. dotyczące drogi oznaczonej jako działka [...] położonej we wsi C. Z pisma tego wynikało, że według A. K. droga ta zgodnie z projektem scalenia wsi C. z 1932 r. stanowi własność właścicieli łąk przylegających do tej drogi. W związku z tym prosił on o "wniesienie aneksu do planów geodety R.L. z 1974 roku, który nie zaznaczył na nich, że jest to droga tylko na dojazd do łąk". Pismo to zostało podpisane również przez Z.K. i M. Z.

Decyzją z [...] Starosta orzekł o wprowadzeniu zmiany w części opisowej ewidencji gruntów i budynków obrębu C. gm. W. polegającej na ujawnieniu w części opisowej ewidencji gruntów działki [...] o powierzchni 0,2006 ha stanowiącej drogę oraz ujawnił jej władających.

Powyższe rozstrzygnięcie zostało uchylone przez WINGiK decyzją z [...], który argumentował, że organ I instancji wszczął sprawę z urzędu w sytuacji gdy wcześniej został złożony wniosek, a nadto wszczynając sprawę z urzędu znacznie wyszedł poza żądania wnioskodawców. Ponadto w trakcie postępowania odwoławczego ustalono, że Starosta orzekając w sprawie ujawnienia działki [...] w części opisowej operatu ewidencji gruntów i budynków, nie wziął pod uwagę stanu faktycznego sprawy ustalonego przy założeniu ewidencji gruntów i budynków wsi C. oraz nie odniósł się do całego materiału dowodowego. Wyrokiem z 13 czerwca 2012 r. sygn. akt II SA/Ke 314/12 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach oddalił skargę na ww. decyzję.

Rozpoznając sprawę ponownie organ I instancji decyzją z [...] umorzył postępowanie wszczęte z urzędu w sprawie ujawnienia w części opisowej ewidencji gruntów i budynków obrębu C. gm. działki [...] o pow. 0,2006 ha, nie umorzył jednak postępowania wszczętego na wniosek z 24 maja 2004 r. Decyzja ta stała się prawomocna. Następnie Starosta zwrócił się do Z.K. z zapytaniem czy podtrzymuje swój wniosek z 29 marca 2004 r. oraz o sprecyzowanie jakich konkretne czynności żąda i z jakich dokumentów prawnych wynikają jego żądania. W odpowiedzi z 27 maja 2013 r. Z.K. zażądał "wykazania przez Organ aktu własności drogi [...], w którym właścicielem byłby inny podmiot niż następca prawny W. K. (syn S.) - Z.K. ". Podniósł również, że jest on jedynym właścicielem części działki [...], na odcinku wzdłuż - także będących jego własnością - działek [...].

Następnie [...] Starosta wydał decyzję orzekającą o wprowadzeniu zmian w części opisowej ewidencji gruntów i budynków polegających na: ujawnieniu w rejestrze gruntów obrębu C. gm. W. działki [...] o powierzchni 0,0316 ha: dr-0,0316 ha i wykazaniu jej jako współwłasność J. K. s. J. i F. oraz W. K. s. S. i J., w równych i niepodzielnych częściach zgodnie z księgą wieczystą KW Nr 12, ujawnieniu na mapie ewidencji gruntów obrębu C. gm. W. działki [...]zgodnie z mapą do celów prawnych przyjętą do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego prowadzonego przez Starostwo Powiatowe za identyfikatorem ewidencyjnym [...] w dniu 9 stycznia 2014 r.

Uchylając powyższą decyzję rozstrzygnięciem z [...] Wojewódzki Inspektor zauważył, że organ I instancji przedmiotem postępowania uczynił wniosek Z.K. z 29 marca 2004 r. i nie odniósł się do wniosku z 24 maja 2004 r., co oznaczało, że wniosek z 24 maja 2004 r. pozostał do rozpatrzenia. Dodał również, że z pisma Z.K. z 27 maja 2013 r. wynika, że żądał on ujawnienia w ewidencji gruntów i budynków części działki [...] jako jego własność, a nie jako własność J. K. i W. K..

W trakcie ponownie prowadzonego postępowania Z.K. pismem z 8 sierpnia i 9 października 2014 r. wyjaśnił, że domaga się usunięcia z mapy ewidencyjnej działki [...]. Z kolei M. Z. w piśmie z 11 sierpnia 2014 r., domagał się wyjaśnienia stanu prawnego i faktycznego działki [...] oznaczonej w ewidencji jako droga twierdząc, że działka ta pochodzi z parceli przylegających do tej drogi oraz, że nigdy nie była wywłaszczona i nie stanowiła własności publicznej.

Postanowieniem z 19 listopada 2014 r. Starosta wyłączył do odrębnego postępowania żądanie M. Z. zawarte we wniosku z 24 maja 2004 r. złożonym wspólnie z A. K. i Z. K. Wskazując, że w związku z uściśleniem tego wniosku, żądania M. Z. i Z.K. są różne i wymagają rozpatrzenia w odrębnych postępowaniach.

W toku postępowania Starosta ustalił, że A. K. na mocy aktu notarialnego z 15 grudnia 2004 r. Rep. [...] darował Z. i H. małż. K. prawo własności nieruchomości o powierzchni 6,96 ha w tym między innymi działek nr [...], przylegających do działki [...].

Decyzją z [...] Starosta orzekł o odmowie aktualizacji operatu ewidencji gruntów i budynków obrębu C. gm. W. w odniesieniu do działki [...]. Wskazał, że działka ta stanowiąca drogę, na odcinku graniczącym z działkami o numerach [...] posiada odrębny stan prawny i dlatego nie może być włączona do tych działek i zgodnie z § 9 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków winna być wykazana w ewidencji gruntów i budynków jako odrębna działka ewidencyjna. Zatem nie można usunąć jej z mapy ewidencyjnej.

Rozpoznając odwołanie od tej decyzji organ II instancji ustalił, że aktem notarialnym z 25 czerwca 1947 r. Nr [...] J. K. i W. K. nabyli w równych niepodzielnych częściach nieruchomość oznaczoną numerem [...] na planie sporządzonym przez mierniczego przysięgłego A. W. w 1947 r. Dla nieruchomości została założona księga wieczysta KW 12, w której jako właścicieli wpisano J. K. s. J. i F. oraz W. K. s. S. i J..

W 1961 r. przystąpiono do wykonywania pomiarów w celu założenia ewidencji gruntów dla wsi C. w oparciu o przepisy dekretu z dnia 2 lutego 1955 r. o ewidencji gruntów i budynków (Dz. U. Nr 6, poz. 32). Prace związane z założeniem ewidencji gruntów zostały zakończone w 1964 r. W czasie zakładania ewidencji gruntów i budynków dla wsi C. wydzielono działkę stanowiącą drogę. W skład tej działki weszły między innymi grunty oznaczone w czasie scalenia gruntów dokonanego w 1932 r. jako droga o szerokości 6 metrów, stanowiąca dojazd do wydzielonych w wyniku scalenia działek, w tym działek o numerach [...].

Z porównania mapy obszaru scalenia z 1932 r. z mapą ewidencji gruntów z 1964 r. wynika, że działce oznaczonej na mapie z 1932 r. numerem [...] odpowiadały grunty oznaczone na mapie ewidencyjnej z 1964 r. jako działki o numerach [...] oraz część działki [...]stanowiącej drogę i część działki nr [...] stanowiącej rów. Natomiast działkom oznaczonym na mapie z 1932 r. numerami [...] odpowiadały grunty oznaczone na mapie ewidencyjnej z 1964 r. jako działki o numerach [...] oraz część działki [...] stanowiącej drogę i część działki nr [...] stanowiącej rów.

Działka [...]o powierzchni 0,67 ha została wpisana do rejestru gruntów wsi C. w jednostce rejestrowej nr [...], a jako jej władającego wpisano Powiatowy Zarząd Dróg Lokalnych Prezydium PRN.

W czasie aktualizacji ewidencji gruntów dokonanej w latach 1972 - 1974 część działki nr [...], stanowiącej drogę, została oznaczona na mapie ewidencyjnej jako działka [...]. Jednak nie ujawniono jej w części opisowej ewidencji gruntów tj. w rejestrze gruntów. W skład działki [...] weszły między innymi grunty stanowiące część działek oznaczonych na mapie z 1932 r. numerami [...].

W trakcie aktualizacji ewidencji gruntów wsi C. , dokonanej w latach 1972-1974, ustalono na nowo stan władania. Z protokołu ustalenia stanu władania wynika, że żadna z osób będących władającymi bądź właścicielami działek sąsiadujących z drogą oznaczoną jako działka [...], nie wniosła zastrzeżeń co do ustalonego zasięgu władania w granicach, które nie obejmowały gruntów oznaczonych jako działka [...]. W tej sytuacji wykazanie działki [...] w ewidencji gruntów miało podstawę w obowiązującym wówczas zarządzeniu Ministra Rolnictwa i Gospodarki Komunalnej z dnia 20 lutego 1969 r. w sprawie ewidencji gruntów (M.P. 1969.11.98), a zwłaszcza w § 7 ust. 1 tego zarządzenia, zgodnie z którym działkę stanowi obszar gruntu ograniczony gruntami stanowiącymi przedmiot odrębnego władania.

Założona w 1964 r., a następnie zaktualizowana w 1974 r. ewidencja gruntów wsi C. stała się podstawą do wydania aktów własności ziemi na podstawie przepisów ustawy z dnia 26 października 1971 r. o uregulowaniu własności gospodarstw rolnych.

21 grudnia 1974 r. został wydany akt własności ziemi nr [...] dla W. K. s. S. i J. oraz Z. K. c. S. i J., obejmujący między innymi działki nr [...]. Natomiast dla W. K. został wydany akt własności ziemi nr [...] obejmujący działki nr [...].

Organ podkreślił, że wymienione wyżej akty własności ziemi nie obejmowały pasa gruntu włączonego do działki [...] stanowiącej drogę. Dalej zauważył, że jak wynika z umowy przekazania gospodarstwa rolnego sporządzonej w formie aktu notarialnego z 8 stycznia 1991 r. Rep. [...], dla nieruchomości obejmującej działki nr [...], została założona księga wieczysta KW nr 24268, w której jako właściciele zostali wpisani W. i Z. małżonkowie K..

Zgodnie z mapą (odrys - wyrys z mapy ewidencyjnej) Nr 234/8/163/90 wykonaną w lipcu 1990 r., będącą podstawą do założenia księgi wieczystej nr 24268, akt własności ziemi nr [...] stanowił tytuł własności dla W. i Z. małż. K. przy założeniu tej księgi. Na podstawie tego aktu notarialnego właścicielem gospodarstwa rolnego należącego do [...] małż. K. stał się Z.K. , w tym działek [...]i został wpisany w dziale II księgi wieczystej KW nr 24268 jako ich właściciel.

W aktualnym rejestrze gruntów obrębu C. jako właściciel działek nr [...] figuruje Z.K. s. W. i Z., na podstawie aktu notarialnego Rep. A 27/91 oraz księgi wieczystej [...], natomiast jako właściciele działek nr [...] figurują Z. i H. małż. K.. Pas gruntu, do którego roszczą sobie prawo wnioskodawcy stanowi część działki [...].

Zdaniem organu odwoławczego z wyżej opisanych dokumentów nie wynika aby Z.K. oraz następcy prawni A. K. – Z. i H. małż. K. nabyli własność części działki [...] na odcinku przylegającym do działek [...] oraz do działek nr [...], których są właścicielami. Stan prawny gruntów stanowiących działkę [...] nie jest uregulowany żadnym z wyżej opisanych aktów własności ziemi, na podstawie których zostały założone księgi wieczyste dla działek [...] oraz dla działek nr [...].

Organ II instancji zwrócił uwagę, że z § 9 ust. 1 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz. U. z 2015 r. poz. 542), wynika że działkę ewidencyjną stanowi ciągły obszar gruntu, położony w granicach jednego obrębu, jednorodny pod względem prawnym, wydzielony z otoczenia za pomocą linii granicznych. Zatem grunty stanowiące działkę [...] winne być wykazane w ewidencji gruntów i budynków jako odrębna działka ewidencyjna, gdyż posiadają inny stan prawny niż działki do niej przylegające nr 1095 i [...] oraz nr [...].

Kończąc organ odwoławczy stwierdził, że aktualna ewidencja gruntów i budynków jest zgodna ze stanem wykazanym w księgach wieczystych nr [...] prowadzonych dla działek nr [...] oraz nr [...]. Z materiału dowodowego nie wynika aby właściciele tych działek nabyli własność części działki [...]. Przedstawione przez wnioskodawców historyczne dokumenty tj. akt notarialny z 25 czerwca 1947 r. Nr rep. [...] oraz mapa obszaru scalenia z 1932 r., być może są podstawą do uregulowania stanu prawnego części działki [...], ale nie mogą być podstawą do wprowadzenia w ewidencji gruntów i budynków zmiany żądanej przez wnioskodawców tj. włączenia gruntów stanowiących część działki [...] do działek nr [...] oraz nr [...]. Zatem zaskarżona decyzja jest prawidłowa.

W skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach skardze na powyższą decyzję, domagając się jej uchylenia oraz uchylenia decyzji organu I instancji i wydania orzeczenia merytorycznego poprzez uznanie, że działka [...] nie została utworzona i wydzielona z działki [...], ewentualnie w przypadku jej ujawnienia, że stanowi wyłączoną własność skarżącego, reprezentowany przez adwokata Z.K. zarzucił:

1. błąd w ustaleniach faktycznych poczyniony w decyzjach organów obu instancji poprzez przyjęcie, że na podstawie wskazanego w uzasadnieniu skarżonej decyzji materiału dowodowego da się stwierdzić istnienie działki ewidencyjnej o numerze [...] z obrębu 0004 C. , w sytuacji gdy na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego wynika wprost iż nieruchomość ta nigdy nie była odrębną działką ewidencyjną, figurującą w ewidencji gruntów prowadzonej dla wsi C. , jak i dokumenty na jakie organy się powołują nie zostały odnalezione;

2. błąd w ustaleniach faktycznych, poprzez przyjęcie, iż działka [...] została wydzielona i istnieje, podczas gdy nie tylko brak na to dowodów, ale i z obliczeń powierzchni po podziale działki [...] nie wynika, by nowo powstałe działki z działki [...] miały w sumie mniejszą powierzchnię, niż działka [...], a tym samym brak jest podstaw do uznania by działka [...] mogła powstać z działki [...];

3. naruszenie prawa materialnego, a to § 40 zarządzenia Ministrów Rolnictwa i Gospodarki Komunalnej z dnia 20 lutego 1969 r. (MP. Z 1969r, nr 11 poz. 98.) w sprawie ewidencji gruntów przez jego błędną wykładnię poprzez przyjęcie przez organy obu instancji, że część opisową operatu ewidencji gruntów sporządzano w oparciu o zapisy mapy ewidencyjnej oraz protokołu z ustalenia stanu władania, zaś zgodnie z dyspozycją powyższego przepisu, należało część opisową sporządzić w oparciu o powyżej wskazane dokumenty ale również i w oparciu o obliczenia powierzchni działek oraz powierzchni użytków i klas gruntów w działkach, które mogły być ujęte w rejestrach pomiarowych bądź: rejestrach pomiarowych klasyfikacyjnych lub wykazach zmian gruntowych, co organ Il instancji pominął przy orzekaniu w niniejszej sprawie, a miało to istotny wpływ na wydaną, decyzję;

4. naruszenie prawa materialnego - art. 15 w zw. z art. 1 ustawy z dnia 26 października 1971 r. o uregulowaniu własności gospodarstw rolnych, poprzez przyjęcie za organem I instancji, że dane ujawnione w ewidencji gruntów dla wsi C. stanowiły podstawę wydania decyzji, aktu własności ziemi na rzecz poprzednika prawnego skarżącego, pomimo, że zgodnie z ustawą z 1971 r. to akt własności ziemi jako ostateczna decyzja administracyjna był podstawą do wpisu danych w ewidencję, a przedmiotem ww. decyzji była zgodnie z art. 1 ustawy, część gospodarstwa rolnego w posiadaniu samoistnym wnioskodawcy, czyli że organ II instancji bezpodstawnie przyjął, że akt własności ziemi wydany był tylko w oparciu o mapę ewidencyjną, a nie w oparciu o rzeczywisty stan faktyczny, co miało istotny wpływ na wydaną decyzję;

5. naruszeniu art. 20 w zw. z art. 23 ustawy prawo geodezyjne i kartograficzne i § 46 Rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków oraz ustawy o księgach wieczystych i przepisów Dekretu z dnia 11 października 1946 r. Prawo o księgach wieczystych, poprzez ich niezastosowanie powodujące wprowadzenie zmian w operacie ewidencji gruntów na podstawie ustaleń sprzecznych z danymi w księgach wieczystych, poprzez brak danych w księgach wieczystych o działce [...], ani innych działach stanowiących działkę drogową wydzieloną z działki [...], a także pominięciu faktu, iż powierzchnia działki [...] po podziale nie mogła ulec zmniejszeniu, a tym samym z podziału działki [...] nie było możliwości wydzielenia działki drogowej [...], albowiem działka [...] po podziale nie uległa zmniejszeniu;

6. naruszenie ustawy z 31 lipca 1923 r. o scaleniu gruntów z i rozporządzenia Ministrów Reform Rolnych i Sprawiedliwości z dnia 27 sierpnia 1928 r. w sprawie wykonania ustawy o scaleniu gruntów poprzez wskazanie ich jako podstawy prawnej wywłaszczenia i utworzenia działki [...], podczas gdy przepisy wskazują, iż grunty pod istniejącymi drogami, które nie były wywłaszczone, względnie nie stanowią własności publicznej, formalnemu rozgraniczeniu nie podlegają;

7. naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy tj.:

a) naruszenie art. 7, 77 § 1 i 107 § 3 kpa polegające na ich wadliwym zastosowaniu, polegającym na braku wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy oraz wadliwym i niepełnym uzasadnieniu faktycznym i prawnym, oparciu decyzji na nieistniejących w obrocie i w materiale dowodowym aktach prawa, pomimo, że organ administracji winien zgromadzić cały materiał dowodowy na którym oparł swoje stanowisko;

b) naruszeniu art. 6-11 kpa oraz art. 75-85, 107 kpa, poprzez brak ich zastosowania co miało wpływ na nieustalenie rzeczywistego stanu faktycznego, opieraniem się na decyzjach, orzeczeniach i innych aktach normatywnych, które są niejednoznaczne, nie znajdują odzwierciedlenia w materiale dowodowym, jak i na tych, które nie stanowią prawa jak pisma, nieprzeprowadzeniu pełnego postępowania dowodowego, brak upoważnienia do powołania geodety do dokonania i sporządzenia dokumentów pomiarowych, naruszenia art. 22 ustawy prawo geodezyjne i kartograficzne;

c) naruszenie art. 7 kpa poprzez wydanie decyzji bez dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, zwłaszcza bez podjęcia wszelkich kroków niezbędnych do załatwienia sprawy oraz w sposób rażąco naruszający słuszny interes obywatela - strony postępowania, jak również zasady, iż organy administracji publicznej stoją na straży praworządności, zwłaszcza poprzez przyjęcie bez właściwego zbadania powierzchni dziełek ewidencyjnych o numerach [...], według stanu z daty aktualizacji operatu ewidencji gruntów;

d) art. 77 kpa w związku z art. 80 kpa poprzez niewyczerpujące i nierzetelne zebranie i rozpatrzenie materiału dowodowego mające znaczenie dla sprawy, gdyż z przedstawionego stanu faktycznego sprawy wynikają inne fakty niż te, które zostały przyjęte przez organ II instancji, a to przede wszystkim pominięcia dowodów, z których wynika, iż rzekomo istniejąca działka ewidencyjna [...] istniała jako droga na mapach obmiarowych z 1932 r., a tym samym niewłaściwą ocenę zebranego w sprawie materiału dowodowego;

e) naruszenie art. 76 §1 w związku z art. 8 kpa poprzez ich niezastosowanie polegające na odmowie uznania za udowodnione nieujawnienie działki [...] z obrębu C. 0004 na mapach, będących dokumentami urzędowymi, wydanymi przez upoważnione do tego organy administracji państwowej, pomimo że fakty zaświadczone urzędowo w stosownym dokumencie stanowią dowód w sprawie, czyli że organ wydając zaskarżaną decyzję orzekł wbrew osnowie dokumentów urzędowych, z których wynika, iż działka [...] nie figurowała w ewidencji gruntów.

W uzasadnieniu wnoszący skargę podał, że organ nie przeprowadził w wymaganym zakresie postępowania dowodowego. W księdze wieczystej nr [...] są jedynie dane o działkach o numerach [...], jednakże organ pomija okoliczność, iż nie ma w księdze nr [..] wzmianki o działce [...]. Tym samym organ nie ma podstaw prawnych do powoływania się na nieudowodnioną okoliczność, że działka [...] został wydzielona z działki [...].

Zarówno zgodnie z przepisami dekretu z dnia 11 października 1946 r. Prawo o księgach wieczystych, jak i ustawy o księgach wieczystych i hipotece podstawę wpisu stanowi wniosek wraz z uwierzytelniającymi go dokumentami. W księdze wieczystej [...]brak jest wniosku o wpis działki [...] oraz niezbędnych dokumentów uzasadniających ustanowienie działki [...] oraz jej właściciela, a tym samym nie istnieje podstawa prawna by z księgi wieczystej [...]wywodzić podstawę do wykazania istnienia działki [...], jako rzekomo wydzielonej z działki [...].

Nadto organ pominął, iż po podzieleniu działki [...], powierzchnia powstałych działek nie uległa zmniejszeniu, a tym samym brak jest podstaw zarówno faktycznych jak i prawnych do twierdzenia, iż z działki [...] została wydzielona działka [...].

W Księdze Wieczystej [...]organ nie podaje jakie dowody — dokumenty wskazują na istnienie działki [...], a sama księga wieczysta [...]nie zawiera takiej działki. Organ nie wskazuje także podstawy prawnej istnienia działki [...], ani przyczyny, dla której przez ponad 83 lata objęta była działkami [...], a tym samym wraz z nimi podlegała obrotowi prawnemu.

Organ nie wskazuje ani podstawy prawnej, ani na akt stanowienia prawa, który sankcjonowałby powstanie i istnienie działki [...], nie jest nim bowiem informacja z pisma Ministerstwa Rolnictwa i Rozwoju Wsi Departament Gospodarki Ziemią [...], ani cytat ze strony 22 Biuletynu Informacyjnego Nr 3/50 dla Biura Geodezji i Urządzeń Rolnych Ministerstwa Rolnictwa z 1972 r., ani Orzeczenia Nr sprawy [...] roku Głównej Komisji Ziemskiej w Warszawie. Wskazane w ostatnim orzeczeniu (Nr sprawy ...) — orzeczenie Okręgowej Komisji Ziemskiej z [...] — nie stanowi dowodu powstania działki [...] ani wykazania jej właściciela. Jak wynika zaś z orzeczenia z 17 czerwca 1932 r., które nie stanowi załącznika do niniejszego postępowania, i jak wynika już z akt niniejszego postępowania w tym z uchylonej decyzji z [...], w aktach Archiwum Państwowego w Kielcach oraz w Archiwum Zakładowym Urzędu Wojewódzkiego w Kielcach brak jest orzeczenia z [...] zatwierdzającego scalenie gruntów wsi C. oraz rejestrów zawierających dane przedmiotowe i podmiotowe gruntów objętych scaleniem. Tym samym brak jest podstaw do stwierdzenia, że działka [...] faktycznie, zgodnie z prawem i na mocy prawa powstała i istnieje. Powstanie działki musi być usankcjonowane stosownym aktem normatywnym. Skoro zatem w niniejszej sprawie nie istnieje żadna decyzja, która wskazywałaby na wydzielenie z działki [...] — działki [...] i jej powstanie oraz wskazanie jej stanu własności, to organ nie ma podstaw prawnych do usankcjonowania istnienia działki [...].

Dodatkowo zgodnie z § 53 obowiązującego wówczas rozporządzenia Ministrów Reform Rolnych i Sprawiedliwości z dnia 27 sierpnia 1928 r. w sprawie wykonania ustawy o scaleniu gruntów (Dz. U. R.P. Nr 87 poz. 763), grunty pod istniejącymi drogami, które nie były wywłaszczone, względnie nie stanowią własności publicznej, formalnemu rozgraniczeniu nie podlegają natomiast winny one być uwidocznione na planach z zachowaniem tych wymiarów, jakie stosownie do obowiązujących przepisów mieć winny, powierzchnie powyższych działek należy włączyć do poszczególnych parcel.

Jeżeliby nawet zatem przyjąć domniemanie, że działka [...] powstała, to została ona włączona w działkę [...], a następnie w działki powstałe po podziale działki [...] tj. działkę [...]. Żaden dokument prawnie nie sankcjonuje powstania działki [...], co więcej nie ma dokumentu wskazującego na wywłaszczenie działki [...] spod władztwa właściciela działki [...]. Ani tym bardziej przepisy nie mówią o wydzieleniu tej działki drogowej z działki właściciela. Tym samym uznać należy, iż organ bezpodstawnie aprobuje utworzenie działki [...] i wywłaszczenie jej od prawowitego właściciela. Zatem właścicielem działki [...] winni być właściciele działek, pomiędzy których działkami rzekoma działka [...] przechodzi. Skoro bowiem zgodne z przepisami rzekomo istniejąca działka [...] nie była wywłaszczona, a dowody w niniejszym postępowaniu nie stanowią inaczej, oraz nie podlegała formalnemu rozgraniczeniu, to wraz z podziałem działki [...] nie mogło nastąpić formalne wydzielenie działki [..], z uwagi na brak podstaw prawnych. A zatem działka, której istnienie organ aprobuje – tj. działka 22, wchodziła w skład podzielonych działek z działki [...] i wraz z nimi ulegała obrotowi prawnemu.

Organ powołuje się także na wydzielenie działki [...]o pow. 0,67 ha jako drogi, wydzielonej m.in. z działki [...], i uwidocznionej na "mapie ewidencji gruntów wsi C. i wpisanej do rejestru gruntów wsi C. w "jednostce rejestru gruntów [...] na Powiatowy Zarząd Dróg Lokalnych Prezydium PRN jako osobę władającą gruntem" podczas gdy brak w aktach postępowania decyzji, czy innego aktu, o powstaniu przedmiotowej działki i wywłaszczeniu gruntu pod działkę.

W decyzji organ nie wyjaśnia podstaw prawnych powstania działki [...]. Żadne dokumenty w tym zakresie nie zostały przedstawione a geneza nie została wyjaśniona, poza wykazaniem domniemanych okoliczności nie potwierdzonych żadną dokumentacją mogąca stanowić o powstaniu prawa.

Decyzja jest sprzeczna ze stanem faktycznym jak i prawnym, gdyż organ badając treści aktów notarialnych dołączonych do ksiąg wieczystych pomija, iż biorąc pod uwagę obmiar powierzchniowy wskazuje to, iż cała powierzchnia nieruchomości została nabyta na podstawie aktu notarialnego Rep. [...] z 25 czerwca 1947 r. a nie z wyłączeniem działki [...]. Co więcej nie może inaczej wskazywać, skoro ta działka nie była wywłaszczona, ani formalnie wydzielona z działek właściciela. Organ nie badał zatem w całości treści aktów notarialnych, co istotnie narusza prawa skarżącego do nieruchomości stanowiącej jego własność, jak i działanie organu jest sprzeczne z prawem i naruszające przepisy postępowania. Nadto organ zupełnie pominął okoliczność, iż skoro działka [...] nie była ujawniona, ta część nieruchomości była traktowana przez właścicieli działek, w tym i ich następców i poprzedników prawnych jako całość działki wchodzącej w skład działek [...], a tym samym podlegała razem z nimi obrotowi i dziś stanowi własność skarżącego.

W aktach niniejszego postępowania, co organy niższej instancji przyznały w wydawanych decyzjach nie znajduje się orzeczenie wraz z jednolitym graficznym obrazem planu rozmieszczenia gruntów zgodnym z opisem słownym tego planu. Nie ma tym samym mapy z 1932 r., która przedstawiałaby, iż w miejscu w którym organ próbuje nanieść działkę (drogę) istniała ona z prawnego punktu widzenia, tzn. została naniesiona zgodnie z panującym prawem i zaakceptowana w postaci stosownego aktu prawnego. Zgodnie z mapą z 1932 r. załączoną do akt sprawy na mapie nie jest ujawniona nie tylko żadna droga, ani tym bardziej działka [...].

Ponadto, w oparciu o mapy geodezyjne wydawane przez Starostę w kolejnych latach w związku z wydawaniem pozwolenia na budowę domu skarżącego, wynika że na mapę ewidencyjną dla obrębu wsi C. nie została naniesiona działka [...]. Zgodnie z prawem powinna ona być zaznaczona skoro jak organ twierdzi w planach ona istniała, tylko nie była wskazana w opisie. Ponadto zgodnie z panującym prawem i zaufaniem do wydawanych przez organ decyzji (np. decyzja o pozwoleniu na budowę dla skarżącego), czy wydawanych wypisów z map działka powinna była być zaznaczana zawsze, tak by wydawane decyzje uwzględniały jej położenie.

Organ tym samym nie wytłumaczył podstaw, dla których nie znajduje uzasadnienia, iż z aktu notarialnego Rep. [...], i dokumentacji budowlanej sporządzonej do wydania w 1994 r. przez Urząd Gminy W. decyzji pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego na działce nr [...], nie wynika iż działka [...] istnieje.

Obecny stan faktyczny, w którym kwestionowana działka [...] nie była uwidoczniona na mapach, a ma przebiegać tuż przed domem odwołującego się, jest niezgodny z obowiązującymi przepisami, a przy wydawaniu pozwolenia na budowę domu organy nie zaznaczały w kwestionowanym miejscu działki (droga) [...] i opierały swoje decyzje na stanie faktycznym, w którym działka nie istniała, lecz wchodziła w skład nieruchomości [...].

Organ nawet nie wskazuje na jakich mapach działka [...] była zaznaczona w roku 1932 i później. Materiał dowodowy nie zawiera żadnej mapy z 1932 r. na którym rzekoma działka [...] byłaby ujawniona, i nie może zawierać skoro jak sam organ powołuje się w decyzji droga wchodziła w skład działek właścicieli.

Nadto organ nie powołuje się na żaden akt normatywny (decyzję, orzeczenie, w tym decyzję o wywłaszczeniu), sankcjonujący powstanie działki [...] w roku 1961 i kolejnych latach. Działka nie może powstać bez podstawy prawnej bez wydania dla niej aktu i wskazania jej właściciela. Tym bardziej, jeżeli zgodnie z ustawą scaleniową z 1923 r. rzekomo powstała działka drogowa [...] nie podlegała wywłaszczeniu i wchodziła w skład nieruchomości właścicieli działki [...] i nie była formalnie wydzielona, to nie mogła podlegać odrębnemu obrotowi jako działka [...], lecz jako działka [...] i wydzielone z niej działki, wśród których nie było działki [...].

W aktach nie znajdujemy wyjaśnienia jak i podstaw prawnych, dla których działka [...] miałaby powstać z wydzielenia jej z działki [...] w 1931 r., a następnie z działki [...]w 1965 r. Jeżeli organ powołuje się, iż działka [...] była zaznaczona na jakichkolwiek mapach, choć nie załączył ich jako materiału dowodowego, poza mapami aktualnymi, co nie uzasadnia twierdzeń z 1932 r. czy 1965 i kolejnych, to na później wydawanych mapach ta działka powinna być zaznaczana, jak i w odpowiednich rejestrach. Taka sytuacja nie miała miejsca, co predestynuje twierdzenie, iż nie istniała jako osobna działka, lecz była połączona z działkami [...], co zresztą uzasadnia powołane przez organ także przepisy wskazujące, iż działka ta nigdy nie była wywłaszczona ani formalnie wydzielona.

Jednocześnie zgodnie z mapą z 1932 r. żadna droga przechodząca przez obecne działki [...] nie została ujawniona. Organ administracji zupełnie pominął tą okoliczność, jak i kolejne mapy i dokumenty wydawane przez tenże organ, na których działka [...](uprzednio [...]) nie jest naniesiona.

Nie można w świetle prawa oddzielać planów wynikających z mapy od opisowej części planu. Oba elementy stanowią integralną całość i niezgodność planu z opisem jest niedopuszczalna. Nie można wykazać jednoznacznie, który element jest ważniejszy, któremu należy dać prymat w oparciu kolejnych decyzji. Jeśliby bowiem nawet istniały potwierdzone stosownym aktem dokumenty potwierdzające lokalizację kwestionowanej drogi, winny być one ze sobą zbieżne. Sam organ przyznaje, iż nie ma w nich jednolitości.

Organ powołując się na mapy, scalania gruntów, podziały działek, z lat 1932, 1961-65, 1972- 74, nie włączył wiarygodnej mapy ujawniającej działkę [...] wraz z prawomocną decyzją zatwierdzająca przedmiotową mapę i nowy podział, jak i decyzją o wydzieleniu takiej działki z innej, jak i podstawy prawnej tegoż wydzielenia, jak i wywłaszczenia tej działki z działki [...], czy działek o numerach [...].

Ponadto organy obu instancji wskazywały, że rzekomo działka [...] była naniesiona na mapę ewidencyjną a nie została ujawniona w części opisowej operatu gruntów, czyli w rejestrze gruntów. Organ w zaskarżanej decyzji wskazał zaś, że rzekomo działka [...] istniała na mapie ewidencyjnej a w ramach prowadzonej aktualizacji operatu został spisany protokół z ustalenia władania. Z dokumentu tego, zdaniem organu, wynika że obecna działka [...] nie pozostawała we władaniu poprzednika prawnego skarżącego, a okoliczności te są wystarczające by przyjąć że działka ta faktycznie istniała a jej nie ujawnienie w rejestrze gruntów było tylko omyłkowe.

Zgodnie z § 40 zarządzenia ministrów rolnictwa i gospodarki komunalnej z dnia 20 lutego 1969 r. (MP. Z 1969r, nr 11 poz. 98.) w sprawie ewidencji gruntów część opisowa operatu gruntów, czyli rejestr gruntów, był sporządzany w oparciu o dane ujawnione na mapie, protokół z ustalenia władania oraz o dane ujęte w obliczeniach powietrzni działek oraz powierzchni użytków i klas gruntów w działkach, które mogły być ujęte w rejestrach pomiarowych bądź rejestrach pomiarowych klasyfikacyjnych lub wykazach zmian gruntowych.

W toku postępowania przed organami obu instancji, nie był badany dowód z jakichkolwiek obmiarów robionych czy to w związku z podziałem działki [...] czy też w związku z prowadzoną aktualizacją ewidencji. Tym samym, organ w zaskarżanej decyzji bezpodstawnie przyjął, że fakt istnienia działki ewidencyjnej [...] wynika wprost z operatu ewidencji gruntów po jej aktualizacji w latach 1972-1975.

Organ II instancji przyjmując powyższe stanowisko naruszył tym samy prawo materialne obwiązujące w dacie aktualizacji operatu ewidencji gruntów, a odstępując od zbadania obmiarów wskazanych w § 40 ww. zarządzenia dopuścił się naruszenia przepisów postępowania administracyjnego.

W niniejszym postępowaniu organ nie dążył do wyjaśnienia stanu faktycznego, który pozostaje od ponad pół wieku niezmieniony bowiem działki [...] na dzień dzisiejszy stanowią wyłączną własność skarżącego i pomiędzy nimi nie biegnie inna działka oznaczona [...], która by je rozdzielała, jeżeli zaś tak organ uznaje to winien także uznać, iż była ona przedmiotem obrotu wraz z działkami [...]i 1095, a także, iż nigdy ta działka nie stanowiła drogi dojazdowej do innej działki budowlanej.

Organ próbując wydzielić działkę [...] działa sprzecznie z ustawą scaleniową z 1923 r. i wydanym na jej podstawie rozporządzeniem albowiem, jeżeli już wskazano położenie drogi to grunty pod istniejącymi drogami, które nie były wywłaszczone, nie stanowiły własności publicznej lecz prywatnej osoby, do której należały i nie podlegały formalnemu rozgraniczeniu, a tym samym nie mogły stanowić odrębnej działki, i jako takie dalej przynależały do działek, na których były nakreślone, bowiem jak wskazywały przepisy te powierzchnie były włączone do poszczególnych parcel działek.

W zaskarżonej decyzji organ stwierdził, że wydany na rzecz poprzednika prawnego skarżącego akt własności ziemi obejmował nieruchomości stanowiące działki o [...] zaś nie obejmował części działki 1064, stanowiącej działkę [...]. Z kolei identyfikacja tej nieruchomości nastąpiła o stan ujawniony w ewidencji gruntów wsi C. . Z tego faktu zaś organ wywnioskował, że działka ta istniała w momencie wydawania aktu własności ziemi i nie została włączona do nieruchomości, których prawo własności zostało przyznane poprzednikom prawnym skarżącego.

W związku z powyższym autor skargi podał, że w myśl art. 1 ustawy z 1971 r., nieruchomości wchodzące w skład gospodarstwa rolnego, które pozostawały w samoistnym posiadaniu wnioskodawcy, przechodziły na własność wnioskodawcy z chwilą stania się decyzji - aktu własności ziemi - ostateczną.

Wykładnia językowa powyższego przepisu wskazuje, że własnością stawały się nieruchomości stanowiące całość gospodarczą o ile pozostawały w posiadaniu samoistnym wnioskodawcy. Zgodnie z twierdzeniem organu, rzekoma działka ewidencyjna jest zlokalizowana pomiędzy działkami o numerach [...], które to nieruchomości obecnie stanowią gospodarstwo rolne — działka ewidencyjna o nr 1095 jest działką rolną a na działce [...] zostały zlokalizowane zabudowania. Pomiędzy tymi dwiema działkami ewidencyjnymi nie jest widoczna żadna linia rozgraniczająca, umożliwiająca stwierdzenie, że nieruchomości te nie stanowią całości gospodarczej. Tym bardziej nie jest możliwe stwierdzenie, że pomiędzy tymi nieruchomościami znajduje się trzecia działka ewidencyjna o innym przeznaczeniu niż grunt rolny. Mając na uwadze ten stan faktyczny, nie jest zrozumiałym przyjęcie przez organ, że w dniu wydawania aktu własności ziemi, decyzja ta nie obejmowała rzekomej działki [...]. Zwłaszcza, że w dacie wydania aktu własności ziemi nieruchomość stanowiąca działkę [...]nie była zabudowana i była wykorzystywana na cele rolnicze tak samo jak sąsiadująca z nią działka nr [...].

Ponadto organ stwierdził, że akt własności ziemi był wydany w oparciu o dane z ewidencji gruntów. Jak wskazano powyżej w ewidencji gruntów prowadzonej dla wsi C. , nie figurowała żadna działka pomiędzy działkami [...].

Mając na uwadze ówczesny jak i obecny stan faktyczny, czyli to że działki ewidencyjne [...] stanowiły całość gospodarczą bez wyraźnie zaznaczonej trzeciej nieruchomości pomiędzy nimi, jak i to, że w ewidencji gruntów nie figurowała żadna działka ewidencyjna, która by rozgraniczała te nieruchomości, bezpodstawne jest wnioskowanie przez organ II instancji, że w oparciu o akt własności ziemi działka [...] istnieje i że ma odrębny stan prawny od nieruchomości stanowiących własność skarżącego.

Ponadto w ustawie o uregulowaniu własności gospodarstw rolnych nie ma podstawy do tego by twierdzić, że akt własności ziemi był wydawany w oparciu o dane z ewidencji gruntów. Zaś art. 15 tej ustawy wskazuje, że ostateczna decyzja — akt własności ziemi - stanowiła podstawę do wpisów w ewidencję gruntów oraz w księgę wieczystą. Tym samym organ błędnie zastosował przepisy tej ustawy, poprzez pomylenie przyczyny ze skutkiem, ponieważ to nie dane z ewidencji stanowiły podstawę do wydania aktu własności ziemi, a akt własności ziemi stanowił podstawę wpisu w ewidencję.

Z aktu własności ziemi wydanego poprzednikom prawnym skarżącego wynika, że własność nieruchomości stanowiących działki [...], a będących całością gospodarczą, przeszła na rzecz W. K.. Organ nie zbadał więc, czy powierzchnia tych działek ewidencyjnych odpowiada powierzchni łącznie z rzekomą działką [...] czy też jest pomniejszona o powierzchnię tejże działki. Tym samym w oparciu o dokumenty urzędowe, to jest akt własności ziemi oraz rejestr gruntów, organ winien uznać, że pomiędzy działkami ewidencyjnymi [...] nie istniała żadna inna nieruchomość albo przeprowadzić postępowanie dowodowe, którego rezultatem byłoby obalenie dowodu z powyższych dokumentów. Organ tego nie zrobił, a tym samym nie miał podstaw by stwierdzić istnienie działki [...].

Jednocześnie organ powołując stan faktyczny nie podaje w jaki sposób go ustalił, tym bardziej organ nie wskazuje jednoznacznie, jaki stan faktyczny ustalił poprzez przytaczanie każdorazowo dowodów na jakich się oparł, wraz z określeniem kart z postępowania, na których przeprowadzenie dowodu się znajduje. Ponadto organ opierając się na treści księgi wieczystej nie bada już treści dokumentów na jakich dokonano wpisów, co z kolei istotnie podważa sposób przeprowadzenia postępowania dowodowego, organ pominął przykładowo badanie wielkości powierzchni. Uniemożliwia to tym samym prawidłowe ustalenie, czy działka [...] czy też [...] w ogóle istniała, a jeśli tak to czy wchodziła w skład działki [...] i była ona przedmiotem obrotu wraz z działkami [...].

Organ w uzasadnieniu decyzji wskazywał fakty wzajemnie sprzeczne, ale także nie wskazał jakie przesłanki przeważyły za uznaniem, iż działka [...] została ujawniona, podstaw prawnych przedmiotowego twierdzenia, przyczyny dla których nie uznał innych dowodów, jak map i dokumentów, z których nie wynika by działka [...] istniała, podstaw dla których nie uznał, iż skoro skarżący i jego poprzednicy prawni nie wiedzieli o istnieniu działki [...] i skoro zgodnie z powierzchnią jak i ustawą scaleniową wchodziła on w skład działek właściciela, to jak mogła podlegać obrotowi jako odrębna działka [...], a nie działka wchodząca w skład działek [...].

Zdaniem wnoszącego skargę w uzasadnieniu prawnym organ powołał się na § 36 rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków, zgodnie z którym przebieg granic działek ewidencyjnych wyznacza się na podstawie dokumentacji geodezyjnej sporządzonej przy zakładaniu, na podstawie przepisów poprzednio obowiązujących, katastru nieruchomości i ewidencji gruntów. Jak wskazano powyżej, w ewidencji gruntów w stanie na lata 1972-1975 nie figuruje działka ewidencyjna [...] a na podstawie aktu własności ziemi, będącego ważną podstawą wpisu do ewidencji, nie sposób jest stwierdzić istnienia tej działki. Tym samym, w oparciu o powyższą podstawę prawną organ winien uznać, że w operacie ewidencyjnym istnieje wewnętrzna sprzeczność i orzec o jej usunięciu. Jeżeli zatem organ próbuje oprzeć swoje twierdzenia o rozbieżną dokumentację (co innego w rzekomych mapach, a co innego w opisie), nie można mówić o istnieniu podstawy do wysnuwania dalszych twierdzeń. Rozbieżności w rzekomo istniejącej mapie i części opisowej w świetle przepisów prawa polskiego wskazują na nieważność tych dokumentów, lub przynajmniej bezskuteczność.

Jeżeli zgodnie ze stanem faktycznym ustalonym w sprawie działka [...] nie istniała, jak i nie istniała z uwagi na brak decyzji ją sankcjonującej jak i podstawy prawnej na jakiej powstała, to nie można usankcjonować jej istnienia obecnie ani tym bardziej uznać, iż nie wchodziła ona w skład działki [...] i wydzielonych z niej działek. Nie może zatem organ dowolnie zmieniać istniejących w ewidencji danych stosownie do własnych potrzeb, naginając prawo i rejestry, jak to organ próbuje uczynić w niniejszej sprawie. Organ także nie ma prawa przerzucać ciężaru dowodowego na strony postępowania, gdyż ciężar dowodu co do istotnych okoliczności sprawy spoczywa na organie. Strona zatem jest uprawniona, a nie zobowiązana do przedstawiania dowodów, natomiast wyjątki od tej zasady muszą wynikać z wyraźnego przepisu prawa. W niniejszej sprawie organ takiego wyjątku nie przedstawił. Ponadto organ winien dążyć do uzupełnienia materiału dowodowego jeżeli uzna, że zebrane dokumenty nie są wystarczające do ustalenia stanu faktycznego i prawnego. Organ winien przeprowadzić analizę zgromadzonego materiału dowodowego dotyczącego operatu ewidencji gruntów oraz zażądać brakujących dowodów - obmiarów - by na podstawie całokształtu materiału dowodowego stwierdzić na czym polegała rozbieżność pomiędzy częścią opisową operatu a mapą i tę rozbieżność usunąć.

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, uznając za bezzasadne zarzuty w niej zawarte.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

W sprawie zakończonej wydaniem zaskarżonej decyzji Z.K. , precyzując ostatecznie swój wniosek, domagał się wykreślenia z ewidencji gruntów działki oznaczonej numerem [...]położonej we wsi C. Działka ta na wysokości działek stanowiących własność skarżącego, oznaczonych w ewidencji gruntów numerami [...] oddziela te działki od siebie. Początkowo w toku postępowania administracyjnego wszczętego na wniosek A. K. , pod którym to wnioskiem podpisał się także Z.K. , skarżący twierdził, że grunt położony pomiędzy działkami [...] stanowi własność jego ojca i stryja na podstawie aktu notarialnego z 1947 r. (protokół z rozprawy administracyjnej z [...] tom V akt adm.). Aktualnie jak by to wynikało ze skargi i sformułowanych w niej zarzutów, zdaniem skarżącego działka [...] nie istnieje i nigdy nie istniała bowiem brak było podstaw prawnych do jej wydzielenia i na tej właśnie podstawie domaga się jej wykreślenia. Z kolei zdaniem organu zgromadzony w sprawie materiał dowodowy w sposób jednoznaczny wskazuje na to, że działka, obecnie oznaczona numerem [...]została wydzielona jako odrębna działka ewidencyjna w czasie zakładania ewidencji gruntów w latach 1961 – 1964, została ujawniona na mapie z 1964 r. jako część działki [...] wpisanej do rejestru gruntów w jednostce rejestrowej [...], a jako jej władającego wpisano Powiatowy Zarząd Dróg Lokalnych Prezydium PRN. Organ nie kwestionuje tego, że działka [...] nie stanowi drogi publicznej (chociaż zauważyć należy, że co do charakteru tej drogi istniał spór, o czym świadczy chociażby wyrok WSA w Kielcach z 22 listopada 2006 r., stwierdzający nieważność uchwały Rady Miejskiej w sprawie nadania tej drodze jako ulicy nazwy). Organ ustala natomiast, że droga w ewidencji gruntów, poczynając od jej założenia, na wszystkich mapach przedstawiona jest jako odrębna działka, oznaczona poczynając od 1974 r., kiedy to nastąpiła aktualizacja ewidencji gruntów, numerem [...]; działka ta na żadnym odcinku nie jest objęta tytułem własności Z. K., a w każdym bądź razie skarżący takiego tytułu nie przedstawił. Te ustalenia z kolei kwestionuje skarżący zarzucając, że skoro brak było podstaw pranych do ujawnienia drogi jako odrębnej działki ewidencyjnej, gdyż nie została ona wywłaszczona, to działki tej nie ma, a co za tym idzie on jest właścicielem tego gruntu.

Analizując cały zgromadzony w spawie materiał dowodowy, w ocenie Sądu prawidłowe są ustalenia poczynione przez organy, że tytuł własności skarżącego nie obejmuje działki oznaczonej w ewidencji gruntów jako droga. Przede wszystkim zauważyć należy, że tytuł Z.K. do gospodarstwa rolnego, w skład którego między innymi wchodzą działki numer [...], a więc działki leżące po obu stronach drogi wynika z umowy przekazania gospodarstwa rolnego zawartej w formie aktu notarialnego w dniu 8 stycznia 1991 r. pomiędzy nim a jego rodzicami. W umowie tej nie jest wymieniona ani działka [...] ani też działka [...], o której mowa w akcie notarialnym z 1947 r. Przedmiotem przekazania były natomiast działki ewidencyjne o numerach między innymi [...], objęte księgą wieczystą KW [...] (ksero aktu notarialnego umowy przekazania gospodarstwa k.55 tomu II). W księdze tej znajduje się wyrys z mapy ewidencyjnej sporządzony w 1990 r., na którym jest wzmianka, że służy on do wpisu w księdze wieczystej. Na tym wyrysie działki [...] nie graniczą ze sobą, gdyż oddziela je droga (k. 51 tomu II, a także operat techniczny z 2014 r.). Taki stan przedstawiają również między innymi znajdujące się w aktach: wyrys z mapy ewidencyjnej sporządzony w 1972 r. (k. 50 tom II), zarys pomiarowy z 1973 r. (k.44 tom II), mapa ewidencji gruntów wsi C. (k. 34 tom II), mapy (k. 1 i k. 7 tomu I) oraz wszystkie dokumenty służące do założenia ewidencji gruntów. Zauważyć należy, że wszystkie numery działek wymienione w umowie przekazania gospodarstwa rolnego zawartej przez skarżącego z W. K. i Z. K. nie nawiązują do oznaczeń nieruchomości opisanych w akcie notarialnym z 1947 r., ale do oznaczeń wynikających z założonej w 1964 r. ewidencji gruntów. Również tytuł poprzedników prawnych skarżącego do przekazywanego gospodarstwa nie wynikał z tego aktu notarialnego, ale z aktu własności ziemi wydanego dla [...]małżonków K. w 1974 r. na podstawie ustawy z 26 października 1971 r. (k. 41 tom II). W tej sytuacji należy zgodzić się z organami, że nie miały one podstaw do dokonania żądanej zmiany. Brak jest bowiem dokumentów pozwalających na stwierdzenie, że skarżący na podstawie umowy przekazania gospodarstwa rolnego nabył własność gruntu, stanowiącego część działki oznaczonej numerem [..], znajdującego się pomiędzy działką [...] a działką [...]. Tylko bowiem w sytuacji, gdyby sporna część działki [...] stanowiła wyłączną własność Z.K. byłoby możliwe włączenie jej czy to do działki [...]czy też do [...]. Zgodnie bowiem z § 9 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z 29 marca 2001 r. (tekst jedn. Dz. U. z 2015 r., poz. 542 ze zmianami) dalej określanego w skrócie rozporządzeniem z 2001 r., działkę ewidencyjną stanowi ciągły obszar gruntu, położony w granicach jednego obrębu, jednorodny pod względem prawnym, wydzielony z otoczenia za pomocą linii granicznych.

W tym miejscu podkreślenia wymaga, że treść § 12 rozporządzenia z 2001 r., enumeratywnie wskazującego podstawy nanoszenia (ewidencjonowania) zmian podmiotowych w ewidencji, odczytywana w powiązaniu z treścią § 46 ust. 2 tego samego rozporządzenia (obowiązującego w dacie wydawania zaskarżonej decyzji), określającego przypadki wprowadzania zmian do ewidencji z urzędu, pozwala stwierdzić, że zmiany wynikające z opracowań geodezyjnych i kartograficznych, przyjętych do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, zawierające wykazy zmian danych ewidencyjnych (§ 46 ust. 2 pkt 2) mogą dotyczyć wyłącznie zmian przedmiotowych (numeracji działek, oznaczenia budynku, czy powierzchni gruntu) i nie mogą uzasadniać zmiany danych w zakresie praw podmiotowych do gruntu. Zapisy zawarte w ewidencji gruntów, dotyczące uprawnień do niego (w tym szczególnie prawa własności), mają charakter informacji pochodnych w stosunku do informacji wynikających ze źródeł wskazanych w § 12 rozporządzenia wykonawczego. W orzecznictwie sądowo-administracyjnym podkreśla się, że źródeł wpisów praw podmiotowych do gruntu, wskazanych w § 12 rozporządzenia wykonawczego nie można interpretować w sposób dowolny (wyroki NSA z dnia 10.02.2003r. sygn. II SA 1907/01, Lex nr 156364 oraz z dnia 19.03.2003r. sygn. II SA 1018/02, Lex 156374). Naczelny Sąd Administracyjny w swoim orzecznictwie wielokrotnie też wyjaśniał, że zapisy w ewidencji mają charakter wyłącznie techniczno-deklaratoryjny. Organy ewidencji rejestrują jedynie stany prawne ustalone w innym trybie lub przez inne organy orzekające. Nie mogą natomiast samodzielnie rozstrzygać kwestii uprawnień wnioskodawcy do gruntu, budynku lub lokalu. Stąd poprzez żądanie wprowadzenia zmian w ewidencji nie można dochodzić ani udowadniać swoich praw właścicielskich czy uprawnień do władania nieruchomością (tak między innymi wyrok z dnia 17.02.1993r. sygn. II SA1155/92, ONSA 1994/2/61, wyrok z dnia 16.04.1998r. sygn. II SA 258/98, Lex nr 41288, wyrok z dnia 20.08.1998r. sygn. II SA 766/98, Lex nr 82005)). Ujawniony w ewidencji stan prawny musi być oparty na odpowiednich dokumentach (prawomocnych orzeczeniach sądowych, ostatecznych decyzjach administracyjnych, czynnościach prawnych dokonanych w formie aktów notarialnych, spisanych umowach i ugodach w postępowaniu sądowym i administracyjnym lub innych dokumentach posiadających moc dowodową dla ustalenia prawa własności). Postępowanie ewidencyjne służy ewidencjonowaniu bezspornych danych o gruntach, budynkach i lokalach i ma charakter wyłącznie informacyjny.

Tymczasem w niniejszej sprawie skarżący żądając, jak to precyzuje w skardze "uznania że działka [...] nie została utworzona i nie została wydzielona z działki [...] ewentualnie w przypadku ujawnienia działki [...] obręb C. gm. W. uznania, iż stanowi wyłączną własność Z. K." faktycznie domaga się ustalenia swojego prawa własności do tej części gruntu, nie przedstawiając jednak żadnego dokumentu, z którego to prawo by wynikało. O ile bowiem niewątpliwie działka 311, której własność nabyli aktem notarialnym z 1947 r. W. K. i J. K. obejmowała część drogi, znajdującej się na wysokości działek skarżącego, o tyle umowa przekazania gospodarstwa rolnego z 8 stycznia 1991 r. nie obejmowała działki [...] ani żadnej jej części, o czym była mowa wyżej. Organ prowadzący ewidencję nie jest uprawniony do dokonania odmiennej oceny, w szczególności do ustalenia, że przedmiotem umowy przekazania gospodarstwa rolnego zawartej między Z. K. a jego rodzicami była działka oznaczona przed założeniem ewidencji gruntów numerem 331 i stanowiąca wcześniej współwłasność W. K. i J. K., w sytuacji, gdy w umowie przekazania gospodarstwa mowa jest o działkach [...], nie zaś o działce [...] opisanej w akcie notarialnym z 1947 r. i przy zawieraniu tej umowy nie brał udziału J. K.. Organ ewidencyjny nie jest także władny samodzielnie ustalić, że poprzednicy prawni skarżącego nabyli w trybie ustawy uwłaszczeniowej z 1971 r. także własność gruntu o szerokości 6 metrów, usytuowanego pomiędzy działkami [...], a stanowiącego część działki [...].

Mając powyższe na uwadze zawarte w skardze zarzuty nie zasługują na uwzględnienie. W szczególności za bezzasadny uznać należy zarzut opisany w punkcie 1 i 2 skargi, jakoby organy błędnie ustaliły, że na podstawie materiału dowodowego da się ustalić istnienie działki [..]. Na wstępie rozważań opisano znajdujące się w aktach mapy i wyrysy z nich, z których wprost wynika, że na wszystkich mapach i szkicach poczynając od tych sporządzanych w 1961 r. droga, oznaczona obecnie numerem [...]była wydzielona jako odrębna działka ewidencyjna. Kwestia powierzchni nie ma przesądzającego znaczenia. Pomijając bowiem brak dokładnych pomiarów wynikających ze stosowanej techniki ich przeprowadzania przed wojną i tuż po wojnie ( akt notarialny z 1947 r. dotyczył oprócz działki [...] także dwóch innych i wskazano w nim tylko ich łączną powierzchnię wynoszącą prawie 6 ha) jak i w czasie zakładania ewidencji, to przesądzającą kwestią jest wydzielenie gruntu pod drogą z działek położonych wzdłuż tej drogi i oznaczenie go odrębnym numerem ewidencyjnym. Odnosząc się do zarzutu naruszenia przez organ § 40 zarządzenia Ministra Rolnictwa i Gospodarki Komunalnej z 12 lutego 1969 r. w sprawie ewidencji gruntów (pkt 4 skargi) przez jego błędną wykładnię, poprzez przyjęcie, że część opisową operatu ewidencji gruntów sporządzono w oparciu o zapis mapy ewidencyjnej oraz protokół z ustalenia stanu władania, to zauważyć należy, że organ ustalił, iż w czasie aktualizacji ewidencji gruntów dokonanej w latach 1972-74 nie ujawniono działki [...] stanowiącej drogę w części opisowej ewidencji gruntów. Ponadto organy tego przepisu w niniejszej sprawie nie stosowały, bowiem zarządzenie z 1969 r. nie. obowiązuje od 1997 r. Co się tyczy zarzutu zawartego w punkcie 5 skargi, a mianowicie, że organ naruszył art. 15 w zw. z art. 1 ustawy z 26 października 1971 r. o uregulowaniu własności gospodarstw rolnych (Dz. U. Nr 27, poz. 250) to zauważyć należy, że w myśl art. 15 tej ustawy, ostateczna decyzja stwierdzająca nabycie własności nieruchomości stanowi podstawę do ujawnienia nowego stanu własności w księdze wieczystej oraz w ewidencji gruntów. Oznacza to, że na podstawie aktu własności ziemi wprowadza się zmianę w ewidencji gruntów, a także w księdze wieczystej, polegającą na ujawnieniu jako właściciela działki opisanej w akcie własności ziemi osoby, co do której w akcie tym stwierdzono, że stała się jej właścicielem. Niewątpliwie wydany na nazwisko poprzedników prawnych skarżącego akt własności ziemi nie wymieniał działki [...], w związku z czym nie może on stanowić podstawy do ujawnienia skarżącego jako jej właściciela.

Nie zasługuje także na uwzględnienie zarzut zawarty w punkcie 5 skargi. Zauważyć należy, że w istocie dotyczy on okresu zakładania ewidencji gruntów. To bowiem wówczas doszło do tego, że nie ujawniono w ewidencji gruntów jako jednej działki ewidencyjnej działki, odpowiadającej opisanej w akcie notarialnym z 1947 działce [...], lecz w to miejsce ujawniono w nowo założonej ewidencji gruntów działki [...] oraz część działki [...]. Wynikało to z faktu, że odmienny był stan władania tymi poszczególnymi działkami. Nawet jeśliby podzielić zarzut, że do wydzielenia drogi jako odrębnej działki ewidencyjnej doszło w sposób nieprawidłowy to i tak nie jest możliwe uwzględnienie wniosku skarżącego. Jak już bowiem była o tym mowa wyżej, wykreślenie z ewidencji gruntów działki 22 i włączenie jej w ten sposób do działek stanowiących własność Z.K. nie jest możliwe bez wykazania przez niego, że posiada tytuł własności do tego gruntu. Ja już wcześniej podniesiono, Z.K. sam twierdził jeszcze w 2009 r., że pas gruntu pomiędzy działkami [...] stanowi własność jego ojca i stryja. Skarżący nie przedstawił żadnych dowodów, z których wynikałoby, że jest wyłącznym spadkobiercą tych osób albo, że J. K. i Z.K. przenieśli na niego własność nieruchomości opisanej w akcie notarialnym z 1947 r.

Bezzasadny jest także zarzut zawarty w punkcie 6 skargi, jakoby organ naruszył ustawę z 31 lipca 1923 r. o scalaniu gruntów i przepisów wykonawczych do tej ustawy. Organ jedynie ustalił, że w czasie zakładania ewidencji gruntów dla wsi C. wydzielono działkę 1164 stanowiącą drogę i że w jej skład weszły między innymi grunty oznaczone w czasie scalenia dokonanego w 1932 r. jako droga o szerokości 6 metrów, stanowiąca dojazd do wydzielonych w czasie scalenia działek [...]. Powyższa okoliczność została prawidłowo ustalona. Na potwierdzonej za zgodność z oryginałem odbitce kserograficznej mapy scaleniowej (k. 33 tomu II) przedstawiona jest droga o szerokości 6 metrów przecinająca między innymi działkę 311 na dwie części (działki o tym numerze znajdują się po jej obu stronach). Także "nakładka mapy ewidencyjnej z mapą scaleniową" (k. 56 tomu 2) potwierdza prawidłowość tych ustaleń. Organ w niniejszej sprawie ani nie zajmował się scaleniem ani też nie stosował przepisów tej ustawy, dlatego też nie można skutecznie zarzucać, że przepisy te naruszył. Organ II instancji jedynie wskazał, że przedstawione przez wnioskodawcę dokumenty w postaci aktu notarialnego z 1947 r. oraz mapy obszaru scalenia z 1932 r. być może są podstawą do uregulowania stanu prawnego części działki [...], ale nie mogą być podstawą do wprowadzenia w ewidencji gruntów żądanej zmiany. Z tym stanowiskiem należy się zgodzić.

Zdaniem Sądu organy w sposób wyczerpujący zebrały i rozpatrzyły cały materiał dowody i dokonały jego należytej oceny. Dołączony przez skarżącego do wniosku szkic przedstawiający plan zagospodarowania nieruchomości, sporządzony dla potrzeb budowlanych w 1994 r.(k.7 tomu II), na którym nie ujawniono drogi dzielącej działki skarżącego (zaznaczono jedynie jej dalszą część) nie może stanowić wystarczającego dowodu pozwalającego na ustalenie, jak tego żąda skarżący, że działka ewidencyjna [...] nie istnieje, a jeśli istnieje to stanowi jego wyłączną własność.

Zdaniem Sądu zaskarżona decyzja nie narusza prawa, a przy jej wydawaniu nie doszło do naruszenia przepisów proceduralnych wymienionych w skardze w sposób, który uzasadniałby konieczność jej uchylenia. Dlatego też skarga jako niezasadna podlegała oddaleniu, o czym Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach orzekł na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zmianami).