Wyrok NSA, sygn. akt II FSK 2414/18
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2018-11-09 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6115 Podatki od nieruchomości
Hasła tematyczne: Podatkowe postępowanie
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono zaskarżony wyrok i przekazano sprawę do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny
Powołane przepisy: article: art. 106 par. 3, art. 133, art. 185 par. 1, art. 203 pkt 2
journal: Dz.U. 2017 poz 1369
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 138e, art. 138e par. 1, art. 138j par. 1 pkt 2, art. 138j par. 3, art. 150
journal: Dz.U. 2017 poz 201
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa - tekst jedn.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Jacek Brolik, Sędzia NSA Jolanta Sokołowska (sprawozdawca), Sędzia del. WSA Marek Kraus, po rozpoznaniu w dniu 9 listopada 2018 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Koszalinie od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 12 kwietnia 2018 r., sygn. akt I SAB/Sz 4/18 w sprawie ze skargi E. Spółka Akcyjna z siedzibą w G. na bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Koszalinie w przedmiocie rozpoznania odwołania 1. uchyla zaskarżony wyrok w całości i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Szczecinie, 2. zasądza od E. Spółka Akcyjna z siedzibą w G. na rzecz Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Koszalinie kwotę 580 (słownie: pięćset osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 12 kwietnia 2018 r., sygn. akt I SAB/Sz 4/18, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie, po rozpoznaniu sprawy ze skargi E. S.A. (dalej "Spółka") z siedzibą w G. na bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Koszalinie (dalej "SKO") w przedmiocie rozpoznania odwołania, zobowiązał SKO do rozpoznania odwołania Spółki od decyzji Wójta Gminy M. (dalej "Wójt") z dnia 26 maja 2017 r. w terminie 14 dni od dnia doręczenia prawomocnego wyroku oraz stwierdził, że bezczynność SKO nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa.

Stan sprawy przedstawia się następująco:

Wójt Gminy M. wydał w dniu 26 maja 2017 r. decyzję odmawiająca Spółce określenia nadpłaty w podatku od nieruchomości za rok 2011 r.

Decyzją z dniu 25 sierpnia 2017 r. SKO, po rozpoznaniu odwołania Spółki, uchyliło ww. rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji. Decyzja ta została zaadresowana na nazwisko M. H. i wysłana na adres [...] K. ul. L.

Spółka złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie na bezczynność SKO. Wniosła o stwierdzenie bezczynności tego organu poprzez pozostawienie odwołania bez rozpoznania i zobowiązanie go do wydania decyzji.

W odpowiedzi na skargę, SKO wniosło o jej oddalenie. Organ wyjaśnił, że w wyniku ponownie przeprowadzonego postępowania Wójt, decyzją z dnia 30 listopada 2017 r., określił Spółce wysokość nadpłaty w podatku od nieruchomości za 2011 r., zaś Spółka złożyła odwołanie od tej decyzji. W odniesieniu zaś do sposobu doręczenia decyzji z dnia 25 sierpnia 2017 r. SKO wyjaśniło, że nastąpiło ono w trybie art. 150 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2017 r., poz. 201 ze zm.; dalej jako "O.p.") – decyzję wysłano M. H. na adres w K., który jest także adresem pełnomocnika Spółki A. J.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie orzekł jak wskazano na wstępie. Sąd stwierdził, iż decyzja z dnia 25 sierpnia 2017 r. została wysłana do osoby nie będącej pełnomocnikiem Spółki. Zatem nie weszła ona do obrotu, co w konsekwencji spowodowało stan bezczynności organu w rozpoznaniu odwołania Spółki od decyzji organu pierwszej instancji z dnia 26 maja 2017 r. Sąd zobowiązał organ do rozpoznania przedmiotowego odwołania w terminie 14 dni.

Skargę kasacyjną wywiodło SKO. Zarzuciło w niej naruszenie:

1) art. 138e w zw. z art. 138 § 2 O.p. poprzez przyjęcie, że osoba legitymująca się opisanym w tych przepisach pełnomocnictwem (pełnomocnictwo szczególne na druku PPS-1) nie jest pełnomocnikiem skarżącej Spółki;

2) art. 150 O.p. poprzez przyjęcie, że nie doszło do doręczenia stronie decyzji SKO w trybie tego przepisu;

3) art. 133 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2017, poz. 1369 ze zm.; dalej jako: "P.p.s.a.") poprzez wyrokowanie nie na podstawie akt sprawy, w których znajdują się przecież dokumenty potwierdzające, że decyzja SKO doręczona została osobie, która wbrew twierdzeniu Sądu jest pełnomocnikiem strony;

4) przepisów regulujących koszty sądowe w taki sposób, że kwota zasądzonych kosztów (340 zł.) w sentencji wyroku jest inna niż koszty opisane w uzasadnieniu wyroku (457 zł.), z których podana kwota 200 zł. z tytułu wpisu sądowego nie jest zgodna z § 2 ust. 1 pkt 6 Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. 2003 nr 221 poz. 2193).

SKO wniosło o uchylenie zaskarżonego wyroku Sądu pierwszej instancji w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania oraz o zasądzenie kosztów sądowych, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna jest zasadna. Na uwzględnienie zasługuje zarzut naruszenia art. 133 P.p.s.a. w związku z art. 138 e O.p. Pierwszy z tych przepisów stanowi, iż sąd orzeka na postawie akt sprawy, co oznacza, że podstawą orzekania jest materiał zgromadzony przez organ. Do naruszenia tego przepisu dochodzi, gdy sąd opiera swoje rozstrzygnięcie na materiale innym niż ten, który jest zawarty w aktach (o ile nie znajduje to umocowania w art. 106 § 3 P.p.s.a.) lub wyda orzeczenie na własnych ustaleniach, tzn. dowodach lub faktach nieznajdujących odzwierciedlenia w aktach sprawy. Taka też sytuacja miała miejsce w niniejszej sprawie.

Sąd pierwszej instancji wbrew temu, co wynika z akt sprawy stwierdził, że decyzja SKO z dnia 25 sierpnia 2017 r. została wysłana do osoby nie będącej pełnomocnikiem Spółki. Tymczasem w aktach sprawy znajduje się pełnomocnictwo z dnia 16 grudnia 2016 r. udzielone M. H. na druku PPS-1. Odwołanie od ww. decyzji złożył M. H.; pełnomocnictwo dołączył do odwołania. W pełnomocnictwie tym nie wskazano pełnomocnika do doręczeń. W aktach jest też pełnomocnictwo udzielone A. J., również złożone na druku PPS-1 i w tym pełnomocnictwie nie został wskazany pełnomocnik do doręczeń. Zatem każdy z pełnomocników złożył pełnomocnictwo szczególne.

Zgodnie z art. 138e § 1 O.p. pełnomocnictwo szczególne upoważnia do działania we wskazanej sprawie podatkowej lub innej wskazanej sprawie należącej do właściwości organu podatkowego. W myśl postanowień § 3 tego artykułu pełnomocnictwo szczególne udzielone na piśmie składa się do akt sprawy według wzoru określonego w przepisach wydanych na podstawie art. 138j § 1 pkt 2, w oryginale lub jego notarialnie poświadczony odpis. Złożone przez M. H. pełnomocnictwo spełnia wymogi określone przytoczonymi przepisami prawa.

Zgodzić się zatem należy ze stanowiskiem SKO przedstawionym w skardze kasacyjnej, iż decyzja z dnia 25 sierpnia 2017 r. została wysłana do prawidłowo umocowanego w sprawie pełnomocnika Spółki. Podkreślić należy, że okoliczności uwzględnione przez Naczelny Sąd Administracyjny były podnoszone w skardze do Sądu pierwszej instancji, a mimo to Sąd ten ich nie zweryfikował z aktami sprawy, w których jak już powiedziano znajduje się pełnomocnictwo udzielone osobie, do której została wysłana decyzja z dnia 25 sierpnia 2017 r.

Błędne stanowisko Sądu pierwszej instancji odnośnie do nieprawidłowości w skierowaniu decyzji do osoby nie będącej pełnomocnikiem legło u podstaw stwierdzenia, że nie została ona doręczona w trybie art. 150 O.p. i doprowadziło ten Sąd do równie błędnego wniosku, iż SKO pozostaje w bezczynności w rozpoznaniu odwołania.

Ponownie rozpoznając niniejszą sprawę Sąd pierwszej instancji zbada, czy SKO nie dopuściło się bezczynności, jednak z innych przyczyn niż wysłanie decyzji do osoby niebędącej pełnomocnikiem Spółki.

Zgodnie z zarzutem skargi kasacyjnej w zaskarżonym wyroku istnieje rozbieżność dotycząca kwoty zasądzonych kosztów postępowania sądowego. W sentencji wyroku orzeczono bowiem o zasądzeniu tych kosztów w kwocie 340 zł, zaś w uzasadnieniu stwierdzono, iż skarżącej przyznano kwotę 457 zł. Jednak wobec uchylenia zaskarżonego wyroku, postanowienie Sądu pierwszej instancji w przedmiocie kosztów sądowych utraciło znaczenie.

W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 185 § 1 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji. O zwrocie kosztów postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 203 pkt 2 P.p.s.a.