Wyrok WSA w Olsztynie, sygn. akt II SA/Ol 284/06
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie
Data orzeczenia: 2006-07-12 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6050 Obowiązek meldunkowy
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędziowie Protokolant Sędzia WSA Alicja Jaszczak-Sikora Asesor WSA Beata Jezielska Asesor WSA Katarzyna Matczak (spr.) Karolina Hrymowicz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 lipca 2006 r. sprawy ze skargi S. G. na decyzję Wojewody z dnia "[...]" nr "[...]" w przedmiocie anulowania czynności materialno-technicznej - zameldowania oddala skargę. WSA/wyr.1 - sentencja wyroku


UZASADNIENIE

Dnia 27 kwietnia 2005r. K. G. wystąpiła do Wójta Gminy z wnioskiem o wymeldowanie z pobytu stałego ww. osób: Z. G., S. G., R. G. i S. G. zameldowanych w dniu 6 marca 2003r. bez jej zgody w domu będącym jej własnością.

Decyzją z dnia "[...]"czerwca 2005r., Wójt Gminy orzekł o wymeldowaniu z pobytu stałego w miejscowości M. ul. "[...]" Z. G., S. G. oraz R. i S. G.

Na skutej odwołania S. G. Wojewoda, decyzją z dnia "[...]"sierpnia 2005r. nr "[...]", orzekł o uchyleniu decyzji organu I instancji wskazując w uzasadnieniu, iż przy ponownym rozpatrzeniu sprawy organ winien wyjaśnić okoliczność, czy fakt przebywania rodziny Państwa S. i Z. G. został potwierdzony podczas ich zameldowania przez osobę dysponującą tytułem prawnym do przedmiotowego lokalu. Wskazano organowi, że postępowanie w niniejszej sprawie winno toczyć się nie w przedmiocie wymeldowania wskazanych wyżej osób lecz w sprawie anulowania czynności materialno - technicznej polegającej na zameldowaniu na pobyt stały.

Decyzją z dnia "[...]"października 2005r., Wójt Gminy, działając na podstawie art. 47 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz.U. z 2001r. Nr 87, poz. 960, ze zm.) orzekł o anulowaniu czynności materialno - technicznej polegającej na zameldowaniu na pobyt stały S. G. pod adresem M., ul. "[...]".

Od decyzji tej odwołanie złożyła S. G., zaś Wojewoda, decyzją z dnia "[...]"listopada 2005r. Nr "[...]", uchylił decyzję organu I instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia. W uzasadnieniu wskazał na konieczność uzupełnienia materiału dowodowego sprawy poprzez przeprowadzenie rozprawy administracyjnej w toku której zapewniony zostanie udział wszystkich stron postępowania oraz wskazał na konieczność jednoznacznego wyjaśnienia okoliczności, kto na druku "zgłoszenia pobytu stałego" potwierdził fakt przebywania S. G. w spornym lokalu.

Po kolejnym rozpatrzeniu sprawy i uzupełnieniu postępowania wyjaśniającego, Wójt Gminy, decyzją z dnia "[...]"stycznia 2006r. nr "[...]", orzekł na podstawie art. 47 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, o anulowaniu czynności materialno - technicznej polegającej na zameldowaniu na pobyt stały S. G. w M. przy ul. "[...]".

W motywach uzasadnienia podano, iż w przeprowadzonym postępowaniu administracyjnym ustalono, że właścicielami nieruchomości położonej przy ul. "[...]" w M., w dacie zameldowania S. G. pod tym adresem byli T. G. oraz małżonkowie K. i W. G. na mocy umowy z dnia 19 grudnia 2000r. o ustanowieniu odrębnej własności lokalu i darowizny. W trakcie rozprawy administracyjnej przeprowadzonej w dniu 12 grudnia 2005r. stwierdzono, że żaden ze współwłaścicieli nieruchomości nie potwierdził na druku "zgłoszenia pobytu stałego" faktu zamieszkiwania S. G. pod wskazanym adresem. Zarówno T. G., jak i K. G. oświadczyli podczas okazania druku zameldowania S. G., iż nie widnieją tam ich podpisy, jak również, oświadczyli, że takiego podpisu nie składali. Wobec powyższego organ uznał, iż na druku zgłoszenia pobytu stałego S. G. brak jest podpisu osoby dysponującej tytułem prawnym do lokalu przy ul. "[...]" w M., co oznacza, że czynność materialno – techniczna dotycząca zameldowaniu wymienionej osoby pod wskazanych wyżej adresem nastąpiła niezgodnie z obowiązującymi przepisami - art. 9 ust. 2"a" ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych.

Od decyzji tej odwołanie złożyła S. G. zarzucając, iż wydana została sprzecznie z istniejącym stanem faktycznym. Wniosła o jej uchylenie i uznanie skuteczności dokonanego zameldowania na pobyt stały w M. przy ul. "[...]". Wyjaśniła, że zameldowania dokonał wuj męża T. G., samotnie zamieszkujący w części domu. Potwierdziła, iż w grudniu 2000r. dokonano podziału budynku i została spisana umowa lecz to T. G. został współwłaścicielem 61/100 części domu i ona wraz z rodziną zameldowała się właśnie w tej części domu. Zaprzeczyła aby to ona podpisała się na druku zgłoszenia za wuja, natomiast potwierdziła, że T. G. był z nimi w Urzędzie podczas zameldowania na pobyt stały. Wskazała, że wuj jest osobą nadużywającą alkoholu i "za parę piw lub win" jest w stanie wszystkim faktom zaprzeczyć. Podniosła, iż o zameldowaniu jej rodziny wiedzieli pozostali współwłaściciele, jak również obecny właściciel L. G., który przyjął dom w dniu "[...]"2003r.

W wyniku rozpatrzenia odwołania, Wojewoda, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego oraz art. 47 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz.U. z 2001r. Nr 87, poz. 960, ze zm), decyzją z dnia "[...]"lutego 2006r., utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.

W motywach wskazał na art. 9 ust. 2"a" ustawy, zgodnie z którym przy zameldowaniu na pobyt stały lub czasowy trwający ponad 2 miesiące należy przedstawić potwierdzenie pobytu w lokalu osoby zgłaszającej pobyt stały lub czasowy trwający ponad 2 miesiące dokonane przez właściciela lub inny podmiot dysponujący tytułem prawnym do lokalu. Wyjaśnił, że istota uchylenia czynności materialno - technicznej dotyczącej zameldowania na pobyt stały polega na tym, że organ administracji stwierdza, że czynność ta została podjęta niezgodnie z prawem obowiązującym w czasie jej dokonania. W niniejszej sprawie przeprowadzone postępowanie wyjaśniające potwierdziło okoliczność, iż w dniu zameldowania S. G. tj. 6 marca 2003r. żaden ze współwłaścicieli nie potwierdził na druku "zgłoszenia pobytu stałego" faktu pobytu ww. w lokalu przy ul. "[...]" w M. Przesłuchani w trakcie rozprawy administracyjnej współwłaściciele nieruchomości, poza W. G., który zmarł w dniu "[...]"2004r., nie potwierdzili aby na druku zgłoszenia pobytu stałego dokonywali takiego poświadczenia. Zainteresowana wyjaśniła zaś, że na druku meldunkowym potwierdziła swoim podpisem wiarygodność danych zawartych w zgłoszeniu. Z zebranych dowodów w sprawie wynika bezspornie, iż właściciele lokalu nie potwierdzili faktu pobytu S. G. w przedmiotowym lokalu, a zatem prawidłowo anulowano podjętą w tej sprawie czynność meldunkową.

Od tej decyzji skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie złożyła S. G. wnosząc o wydanie przez Sąd w tej sprawie zgodnych z prawdą dyrektyw. Po raz kolejny przedstawiła argumenty jak w odwołaniu, zarzucając organowi odwoławczemu, iż wydał decyzję jednostronnie, sprzecznie z istniejącym stanem faktycznym. Podała, że zameldowana została w domu rodzinnym matki swojego męża przez wuja T. G., który zameldował ją w części stanowiącej jego własność, bowiem na mocy umowy podziału budynku z 19 grudnia 2000r. stał się on właścicielem 61/100 części tego domu. Wobec tego tylko T. G. mógł zadecydować o jej zameldowaniu w części domu należącego do niego.

W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269) stosownie do przysługujących sądowi administracyjnemu kompetencji, Sąd kontroluje zaskarżone decyzje pod kątem ich zgodności z prawem, przy czym nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi w granicach danej sprawy - art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.) zwanej dalej: ustawą p.p.s.a. Wzruszenie decyzji następuje w razie, gdy kontrola wykaże, że decyzja narusza przepisy prawa materialnego lub postępowania w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy (art. 3 § 1 w zw. z art. 145 § 1 ustawy p.p.s.a. ).

Sąd poddawszy takiej kontroli zaskarżoną decyzję stwierdził, że skarga nie jest zasadna.

Stan faktyczny w niniejszej sprawie przedstawia się następująco:

Na podstawie "zgłoszenia pobytu stałego" właściwy organ administracji dokonał zameldowania S. G. w M. przy ul. "[...]" w dniu 6 marca 2003r. w trybie rejestracji zgłoszenia. Współwłaścicielami nieruchomości, w której nastąpiło zameldowanie byli w dacie dokonania tej czynności: T. G. i małżonkowie K. i W. G. na mocy umowy o ustanowienie odrębnej własności lokalu i umowy darowizny sporządzonej w dniu 19 grudnia 2000r. Z postanowień tej umowy wynika, iż T. G. wyodrębnił w budynku nr "[...]" przy ul. "[...]" w M. odrębną własność lokalu mieszkalnego nr "[...]" położonego na parterze budynku, o powierzchni 39,04 m2, z którego własnością związany jest udział wynoszący 39/100 części w częściach wspólnych budynku i innych urządzeniach, które nie służą wyłącznie do użytku właścicieli poszczególnych lokali oraz udział wynoszący 39/100 części w działce nr "[...]" położonej w M. i darował go K. G., która nabycia dokonała do majątku wspólnego z mężem W. G. Dnia 5 sierpnia 2003r. T. G. darował L. G. do majątku odrębnego, swój udział wynoszący 61/100 części zabudowanej nieruchomości położonej w M. składającej się z działki oznaczonej nr "[...]" o powierzchni 1,3800 ha zabudowanej budynkiem mieszkalnym, zaś W. i K. G. darowali stanowiący ich własność lokal mieszkalny oznaczony nr "[...]" położony w M. przy ul. "[...]" wraz z przynależnym im udziałem w częściach wspólnych budynku i w działce o nr "[...]" L. i B. G. do majątku wspólnego. W dniu 27 kwietnia 2005r. z wnioskiem o wymeldowanie S. G. z lokalu przy ul. "[...]" w M. wystąpiła K. G., natomiast w dniu 23 maja 2005r. z identyczną prośbą o wymeldowanie wystąpili B. i L. G. Po wszczęciu i przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego w tej sprawie Wójt Gminy decyzją z dnia "[...]"stycznia 2006r., działając na podstawie art. 47 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych, anulował czynność materialno-techniczną polegającą na zameldowaniu na pobyt stały S. G. przy ul. "[...]" w M. W uzasadnieniu stwierdził, iż wobec jednoznacznego ustalenia w toku rozprawy administracyjnej, iż żaden ze współwłaścicieli nie potwierdził na druku zgłoszenia stałego faktu pobytu skarżącej we wskazanym lokalu czynność zameldowania skarżącej nastąpiła niezgodnie z art. 9 ust. 2"a" ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych. Decyzją będącą przedmiotem skargi, Wojewoda, na skutek odwołania S. G., utrzymał w mocy decyzję organu I instancji podzielając w całości dokonaną przez ten organ ocenę stanu prawnego i faktycznego sprawy.

Istota sporu w tej sprawie, wbrew wnioskowi właścicieli nieruchomości, nie dotyczy wymeldowania skarżącej, lecz ustalenia, czy organy administracji publicznej dokonujące rejestracji meldunkowej prawidłowo ustaliły, iż czynność zameldowania S. G. nastąpiła z naruszeniem przepisów prawa obowiązujących w momencie podjęcia czynności zameldowana w lokalu przy ul. "[...]" w M.

Ponieważ rejestracja zameldowania miała miejsce w dniu 6 marca 2003r. to organy winny zbadać stan prawny obowiązujący w tej dacie. Sąd dokonując kontroli zaskarżonego orzeczenia Wojewody stwierdził, iż w decyzji powołana została błędna podstawa prawna - art. 9 ust. 2"a" ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych. Przepis ten wszedł w życie z dniem 1 maja 2004r. na mocy art. 1 pkt 3 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004r. o zmianie ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz.U. Nr 943, poz. 887), nie mógł zatem stanowić podstawy do oceny czy w momencie podjęcia rejestracji meldunkowej skarżącej naruszono wymagania nim przewidziane. Pomimo wskazania wadliwego przepisu prawa wyjaśnić należy, iż kwestię rejestracji meldunkowej w dacie zameldowania skarżącej wprawdzie regulowały inne przepisy lecz ich istota odpowiada obecnemu brzmieniu art. 9 ust. 2 "a " ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych.

Na wstępie wskazać należy iż zameldowanie w trybie rejestracji zgłoszenia jest tak zwaną czynnością materialno - techniczną, która cechuje się kazuistycznym określeniem wszystkich wymaganych warunków formalnych, których spełnienie ma zapewnić proste, bo techniczne tylko, wykonanie przez właściwy organ czynności rejestracyjnej. Z decyzji organu I instancji utrzymanej w mocy zaskarżoną decyzją Wojewody wynika, iż czynność zameldowania skarżącej została dokonana z naruszeniem przepisów prawa a w związku z powyższym niezbędnym było orzeczenie o jej anulowaniu.

Przepisami prawa materialnego, na podstawie których S. G. została zameldowana był art. 47 ust. 1, art. 29 ust. 1 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz.U. z 2001r. Nr 87, poz. 960, ze zm.) zwanej dalej: ustawą o ewidencji ludności oraz rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 24 grudnia 2002r. w sprawie zgłaszania i przyjmowania danych niezbędnych do zameldowania i wymeldowania oraz prowadzenia ewidencji ludności i ewidencji wydanych i utraconych dowodów osobistych (Dz.U. Nr 236, poz. 1999, ze zm.) wydane na podstawie delegacji ustawowej zawartej w art. 51 ust. 1 ustawy o ewidencji ludności. Stosownie do art. 47 ust. 1 ustawy o ewidencji ludności organ gminy prowadzący ewidencję ludności jest obowiązany na podstawie zgłoszenia dokonać zameldowania lub wymeldowania przez zarejestrowanie danych dotyczących osoby i miejsca jej pobytu, jak również innych zdarzeń objętych obowiązkiem meldunkowym. Przy dopełnieniu obowiązku meldunkowego należało przedstawić dowód osobisty, a w uzasadnionych przypadkach – inny dokument pozwalający na ustalenie tożsamości - art. 9 ust. 1 tej ustawy. Na mocy wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 27 maja 2002r. sygn. K 20/01 (Dz.U. Nr 78, poz. 716), z dniem 19 czerwca 2002r. utracił moc art. 9 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności, który przy zameldowaniu wymagał potwierdzenia uprawnienia do przebywania w lokalu, w którym miało nastąpić zameldowanie. Właściciel lub inny podmiot dysponujący tytułem prawnym do lokalu jest obowiązany potwierdzić fakt pobytu osoby zgłaszającej pobyt stały lub czasowy trwający ponad 2 miesiące w tym lokalu. Potwierdzenia faktu pobytu w lokalu dokonuje się na formularzu meldunkowym w formie czytelnego podpisu z oznaczeniem daty jego złożenia - art. 29 ust. 1 ww. ustawy. Zgodnie zaś z § 2 ust. 1 i 2 powołanego rozporządzenia dokonując zameldowania na pobyt stały, osoba przedstawia zaświadczenie o wymeldowaniu się z poprzedniego miejsca zameldowania stałego oraz zgłasza dane, o których mowa w art. 11 ust. 1 ustawy, przez wypełnienie i podpisanie formularza "zgłoszenia pobytu stałego", którego wzór stanowi załącznik nr 1 do rozporządzenia. Na druku zgłoszenia przewidziano pozycję "Stwierdzam, że wyżej wymieniona osoba przebywa pod wskazanym adresem – data i podpis wynajmującego, najemcy, osoby, której przysługuje spółdzielcze prawo do lokalu lub właściciela lokalu". Przytoczone wyżej przepisy stanowią, iż w dacie zameldowania S. G. nie musiała ona już wykazywać się przed organem prawem do zamieszkania we wskazanym w meldunku lokalu, a jedynie wystarczyło, że osoba uprawniona do przebywania w lokalu mieszkalnym potwierdzi na druku zgłoszenia pobytu stałego sam fakt przebywania tej osoby we wskazanym lokalu.

Z załączonego do akt administracyjnych sprawy druku "zgłoszenia pobytu stałego" S. G. (karta "[...]" akt adm.) wynika, że pozycja "Stwierdzam, że wyżej wymienione osoby mają prawo przebywać pod wskazanym adresem" jest wypełniona, widnieje tam data "06.03.03" oraz czytelny podpis "G.". W toku przeprowadzonego postępowania administracyjnego ustalono jednakże, iż podpisu na tym druku nie złożył T. G., jak również K. G. czyli współwłaściciele nieruchomości, w której dokonano zameldowania. Sama skarżąca stwierdziła jedynie, że zameldowania dokonał T. G., w żadnym zaś z oświadczeń, czy pism nie podała, iż to ta osoba dokonała złożenia podpisu na druku zgłoszenia. Konsekwentnie oświadczała jedynie, iż wuj męża T. G. był obecny w Urzędzie podczas dokonywania czynności zameldowania.

W tak ustalonym stanie faktycznym niniejszej sprawy nie budzi wątpliwości Sądu ocena organów orzekających, iż przy rejestracji meldunkowej zostały naruszone przepisy dotyczące zameldowania S. G. Wyżej powołane przepisy prawa, mimo błędnego wskazania art. 9 ust. 2 a ustawy o ewidencji ludności, zamiast faktycznie regulujących tę kwestię art. 47 ust. 1, art. 29 ust. 1 ustawy o ewidencji ludności i § 2 ust 1 i 2 rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 24 grudnia 2002r. w sprawie zgłaszania i przyjmowania danych niezbędnych do zameldowania i wymeldowania (...) jednoznacznie potwierdzają naruszenie obowiązujących zasad przy dokonaniu meldunku skarżącej, skoro przeprowadzone postępowanie wyjaśniające potwierdziło, że żadna z uprawnionych osób nie dokonała potwierdzenia na zgłoszeniu faktu przebywania skarżącej pod wskazanym adresem.

Skarżącej należy wyjaśnić, iż nie jest wymaganym warunkiem do zameldowania określonej osoby stawiennictwo osoby uprawnionej do potwierdzenia faktu pobytu osoby we wskazanym lokalu w organie dokonującym czynności meldunkowej, lecz warunkiem sine qua non dla prawidłowości dokonania rejestracji meldunkowej jest złożenie podpisu przez uprawnioną osobę na druku zgłoszeniowym, celem potwierdzenia faktu pobytu osoby meldowanej pod wskazanym adresem. Niedopuszczalne jest zastąpienie obowiązku pisemnego potwierdzenia określonych danych na druku zgłoszeniowym poprzez sam fakt stawienia się w organie meldunkowym osoby posiadającej prawo do dokonania takiego potwierdzenia. Zacytowane wyżej przepisy prawa wymagają bowiem pisemnego potwierdzenia danych zawartych w zgłoszeniu, nie zaś obecności osoby uprawnionej. Ponieważ ustalono z zachowaniem prawidłowych reguł postępowania administracyjnego, iż żadna z uprawnionych osób do dokonania takiego potwierdzenia nie złożyła na druku swojego podpisu, słusznie orzekły organy administracji w niniejszej sprawie, iż czynność materialno - techniczna, jaką jest zameldowanie, charakteryzująca się kazuistycznym określeniem wszystkich wymogów formalnych została dokonana z naruszeniem przepisów prawa.

Z utrwalonego orzecznictwa sądowoadministracyjnego wynika natomiast (wyrok NSA z dnia 8 maja 2002r. sygn. akt V SA 2454/01, niepublikowany), iż stwierdzenie braku materialnoprawnej przesłanki do uwzględnienia wniosku o zameldowanie na pobyt stały skutkuje uchyleniem czynności materialno-technicznej zameldowania, jako dokonanej z mającym wpływ na wynik sprawy naruszeniem ustawy o ewidencji ludności oraz naruszeniem przepisów postępowania administracyjnego.

W tym stanie rzeczy organ odwoławczy prawidłowo ocenił zebrany w sprawie materiał dowodowy, jak również mimo powołania wadliwej podstawy prawnej, prawidłowo zinterpretował zasady rejestracji meldunków w dacie zameldowania skarżącej stwierdzając, iż zostały naruszone zasady określone w przepisach ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, wobec czego orzeczenie o anulowaniu czynności zameldowania S. G. w lokalu przy ul. "[...]" w M. jest prawidłowe.

Biorąc powyższe pod uwagę stwierdzić należało, iż skarga jako niezasadna podlega oddaleniu na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.