Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt IV SA/Wa 611/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2021-08-27 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6132 Kary pieniężne za naruszenie wymagań ochrony środowiska
Hasła tematyczne: Ochrona środowiska
Skarżony organ: Inspektor Ochrony Środowiska
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 280 pkt 2 lit a, art. 282 ust. 1, 2, 3, 5, 6 i 8
journal: Dz.U. 2020 poz 310
law: Ustawa z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Kaja Angerman Sędziowie: Sędzia SO (del.) Aleksandra Westra (spr.) Sędzia WSA Joanna Borkowska po rozpoznaniu w dniu 27 sierpnia 2021 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi A. K. na decyzję Głównego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia [...] lutego 2021 r., [...] w przedmiocie ustalenia opłaty podwyższonej oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie decyzją z dnia [...] lutego 2021 r. znak [...] Główny Inspektor Ochrony Środowiska, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. k.p.a. oraz art. 280 pkt 2 lit. a ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne (Dz. U. z 2020 r. poz. 310 z późn. zm.), w zw. z art. 282 ust. 1, ust. 2, ust. 3, ust. 5, ust. 6 i ust. 8 Prawo wodne, utrzymał w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia [...] maja 2020 r.

Powyższa decyzja zapadła w następującym stanie sprawy.

[...] Wojewódzki Inspektor Ochrony Środowiska decyzją z dnia [...] maja 2020 r. wymierzył A. K. prowadzącemu działalność pod nazwą "[...]" w [...], opłatę podwyższoną w wysokości 45 342,00 zł za przekroczenie w 2018 r. dopuszczalnej ilości wody pobranej z ujęcia zlokalizowanego w miejscowości [...], gmina [...], określonej w pozwoleniu wodnoprawnym udzielonym decyzją Marszałka Województwa [...] z dnia [...] stycznia 2012 r.

Od decyzji tej odwołała się Strona zarzucając wydanie jej z naruszeniem: art. 7 k.p.a., w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. oraz art. 107 § 3 k.p.a. poprzez niewyjaśnienie stanu faktycznego oraz brak wyczerpującego zebrania materiałów dowodowych, a także błędne rozpatrzenie całości materiału dowodowego, co wpłynęło na wydanie decyzji naruszającej słuszny interes obywatela; art. 8 k.p.a., poprzez nieprzyczynienie się przez organ do starannego i zgodnego z przepisami prawa prowadzenia postępowania, mającego zagwarantować równość wobec prawa oraz podważenie zasady dotyczącej pogłębiania zaufania obywatela do organów państwa, art. 11 k.p.a., poprzez niewyjaśnienie przez organ przesłanek jakimi kierował się przy załatwianiu sprawy. Strona wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i umorzenie postępowania w całości, ewentualnie o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji.

Zaskarżoną decyzją powołaną na wstępie Główny Inspektor Ochrony Środowiska utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.

Organ odwoławczy ustalił, że Marszałek Województwa [...] decyzją z dnia [...] stycznia 2012 r., znak: [...], udzielił Stronie pozwolenia wodnoprawnego na pobór wód podziemnych z ujęcia zlokalizowanego w miejscowości [...], gmina [...]. W pkt I.2 decyzji określił warunki korzystania z zasobów wodnych poprzez ustalenie dopuszczalnych Ilości pobieranej wody, zaś w pkt III.2 zobowiązał Stronę do prowadzenia stałego rejestru poboru wody ze studni. Organ wskazał, że w dniach od 19 czerwca 2019 r. do 16 września 2019 r. [...] Wojewódzki Inspektor Ochrony Środowiska przeprowadził kontrolę Zakładu, której ustalenia udokumentowano Adnotacją z kontroli dokumentacyjnej Nr [...]. Powołano, że Strona nie przedłożyła [...] Wojewódzkiemu Inspektorowi Ochrony Środowiska prezentacji wyników pomiarów zawierających dane o ilości wody pobranej w latach 2014 - 2018 z ujęcia w miejscowości [...], a zatem nie wywiązała się z obowiązku wynikającego z ww. art. 304 ust. 1 pkt 2 Prawo wodne. [...] Wojewódzki Inspektor Ochrony Środowiska pismem z dnia 19 czerwca 2019 r., wezwał Stronę do przekazania zaległych wyników pomiarów ilości pobieranej wody. Strona nie zastosowała się do niniejszego wezwania.

Biorąc pod uwagę, że Strona nie prowadziła pomiarów ilości pobieranej wody, a w konsekwencji nie przedłożyła organowi Inspekcji Ochrony Środowiska wyników pomiarów za 2018 r., do czego była zobligowana ww. art. 304 ust. 1 pkt 2 Prawa wodnego, organ odwoławczy uznał, że w 2016 r. doszło do przekroczenia warunków pozwolenia, zgodnie z normą art. 280 pkt 2 lit. a w zw. z art. 282 ust. 5 Prawo wodne, co obligowało organ do wymierzenia Stronie, opłaty podwyższonej.

Organ odwoławczy stwierdził, że na podstawie zawartych w operacie wodnoprawnym informacji o zamontowanej w studni pompie oraz czasie pracy ujęcia, organ I instancji prawidłowo określił wielkość przekroczenia. Organ wskazał, że zgodnie z art. 282 ust. 1 Prawo wodne, opłatę podwyższoną wymierza się w wysokości 10- krotnej wielkości jednostkowej stawki opłat, a w rozpatrywanej sprawie organ I instancji ustalił wysokość jednostkowej stawki opłat, zgodnie z rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 22 grudnia 2017 r. w sprawie w sprawie jednostkowych stawek opłat za usługi wodne ( Dz. U. z 2017 r. poz. 2502 z późn. zm.).

W odniesieniu do zarzutów odwołania, GIOŚ uznał, że organ I instancji prowadząc postępowanie nie naruszył przepisów k.p.a. Organ odwoławczy zauważył, że [...] Wojewódzki Inspektor Ochrony Środowiska wezwał Stronę do przekazania zaległych wyników, ponadto organ I instancji, celem dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz wyczerpującego zebrania materiałów dowodowych, wystąpił do Zarządu Zlewni w [...] Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie o informację, czy Strona zobowiązana do ponoszenia opłat za usługi wodne, przedłożyła wyniki pomiarów oraz oświadczenia, wynikające z art. 522 ust. 2 i 2a ustawy Prawo wodne (jednocześnie prosząc o przekazanie tych wyników). Wskazano, że z informacji przekazanych przez Zarząd Zlewni w [...] wynika, że Skarżący nie przedłożył wyników pomiarów za rok 2018, a wysokość opłat zmiennych za usługi wodne za 2018 r. została naliczona na podstawie średniej dobowej ilości pobieranych wód podziemnych wynikających z pozwolenia wodnoprawnego.

Stwierdzono również, że w sprawie rozważono możliwość zastosowania w tej sprawie przepisów działu IVA k.p.a., uznając, że nie zostały spełnione przesłanki uzasadniające ewentualne odstąpienie od wymierzenia kary pieniężnej. GIOŚ zauważył również, że w tej sprawie w ustawie Prawo ochrony środowiska nie funkcjonują regulacje dające możliwość odstąpienia od zastosowania określonych w tej ustawie instrumentów odpowiedzialności administracyjnej. Główny Inspektor Ochrony Środowiska poddając analizie przepisy art. 189f § 1, 2 i 3 k.p.a. i stwierdził, że nie zachodzą przesłanki do odstąpienia od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej. Wskazano, że administracyjne kary pieniężne za przekroczenie warunków określonych w pozwoleniu wodnoprawnym, stanowią środki finansowo-prawne chroniące środowisko jako dobro wspólne. Organ uznał, że w sprawie brak jest podstaw do stwierdzenia, że naruszenie prawa było znikome, bowiem przekroczenie dopuszczalnej ilości pobieranej wody podziemnej (które być może w tej sprawie wystąpiło i Strona celowo nie prowadziła pomiarów) ma bezpośredni negatywny wpływ na środowisko w postaci nadmiernego zmniejszenia zasobów tej wody. Organ wskazał, że Strona nie przedłożyła jakichkolwiek dokumentów i informacji, pozwalających na przyjęcie, że spełnione są przesłanki zawarte w ww. art. 189f § 1 pkt 2 k.p.a. Organ wskazał, że w sprawie nie zachodzą także okoliczności określone w art. 189f § 2 k.p.a. Powołano, że celem bezpośrednim sankcji ustanowionej w normie prawnej zawartej w art. 280 pkt 2 lit. a Prawo wodne w zw. z art. 282 ust. 1, 2, 3, 5, 6 i 8 Prawo wodne jest zapewnienie prowadzenia pomiarów wielkości poboru wody podziemnej przez podmioty korzystające ze środowiska w celu monitorowania wielkości tego poboru a wprowadzone przez prawodawcę tak dotkliwe sankcje służą właśnie temu aby podmioty zobowiązane do prowadzenia pomiarów nie uchylały się od tego obowiązku. Wskazano, że cele pośrednie zawartej w powyższych przepisach normy prawnej związane są z kolei z dążeniem do zapewnienia ochrony wód, w szczególności poprzez przestrzeganie warunków określonych w pozwoleniach wodnoprawnych. Wskazano, że istotne znaczenie dla skuteczności zawartej w powyższych przepisach ma przy tym prewencja ogólna (generalna), polegająca na oddziaływaniu na podmioty korzystające ze środowiska i uświadamianiu obowiązków związanych z dotrzymywaniem warunków korzystania ze środowiska, wykonywaniem pomiarów wielkości emisji oraz zapewnieniem ich wykonywania przez uprawnione laboratoria, których niezrealizowanie może skutkować poniesieniem odpowiedzialności prawnej. W aspekcie prewencji szczególnej (indywidualnej) celem ww. przepisów jest skłonienie podmiotu ponoszącego odpowiedzialność do dochowania powyższych wymagań w przyszłości. GIOŚ ocenił, że wymierzenie kary w tej sprawie jest zatem niezbędne nie tylko w celu przymuszenia podmiotu do realizacji obowiązków środowiskowych zgodnie z wymaganiami przepisów, teraz i w przyszłości, ale także dla ochrony interesu publicznego (ochrony środowiska). Z uwagi na powyższe organ uznał, że brak jest podstaw do wdrożenia procedury określonej w art. 189f § 2 i 3 k.p.a., ponieważ odstąpienie od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej nie pozwoli na spełnienie celów, dla których kara ta miałaby być nałożona.

Organ powołał, że na każdym etapie postępowania, organ zawiadamiał Stronę o przysługującym jej prawie do czynnego udziału w postępowaniu, o możliwości składania uwag i wyjaśnień w sprawie. Wskazano również, że w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, [...] Wojewódzki Inspektor Ochrony Środowiska wyjaśnił sposób ustalenia przekroczenia w przypadku, gdy podmiot korzystający ze środowiska nie prowadzi pomiarów ilości pobieranej wody.

Skargę na powyższe rozstrzygnięcie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniósł A. K. reprezentowany przez r.pr., zaskarżając je w całości. Przedmiotowej decyzji zarzucono:

1. naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik postępowania, tj.:

1) art. 7 oraz 77 § 1 k.p.a. poprzez niepodjęcie wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy co skutkowało ustaleniem błędnego stanu faktycznego na podstawie, którego wydano decyzję WIOŚ, a następnie zaskarżoną decyzję; błędy w ustaleniu stanu faktycznego dotyczyły:

a) ustaleniem, że Skarżący nie dokumentował i nie dokonywał pomiarów ilości pobranej wody z ujęcia objętego PWP;

b) maksymalnej technicznej wydajności instalacji eksploatowanej przez Skarżącego w zakresie pobierania i dystrybucji wody;

c) nieustalenia w jakimkolwiek zakresie szacunkowego czasu wykorzystania przez Skarżącego instalacji do poboru wody będącego podstawą obliczenia kary;

2) art. 8 k.p.a. poprzez nieprzyczynienie się przez WIOŚ i GIOŚ do starannego i zgodnego z ww. wskazanymi przepisami k.p.a. ustalenia stanu faktycznego sprawy, co podważa zaufanie obywateli do tych organów;

3) art 81a k.p.a. poprzez jego niezastosowanie i nierozstrzygnięcie wątpliwości co do stanu faktycznego na korzyść Skarżącego, w szczególności w zakresie:

a) maksymalnej technicznej wydajności instalacji eksploatowanej przez Skarżącego w zakresie pobierania i dystrybucji wody;

b) szacunkowego czasu wykorzystania przez Skarżącego instalacji do poboru wody będącego podstawą obliczenia kary;

4) art. 7a § 1 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie i nierozstrzygnięcie wątpliwości prawnych w zakresie interpretowania art. 282 ust. 6 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne (Dz.U. z 2017 r. poz. 1566 z póżn. zm. - na korzyść Skarżącego;

2. naruszenie przepisów prawa materialnego, tj.:

1) art. 280 pkt 2 lit. a oraz art. 282 ust. 5 i 6 ustawy Prawo wodne poprzez ich zastosowanie w przypadku gdy Skarżący prowadził okresowe pomiary ilości pobranej wody;

2) art. 282 ust. 6 Prawo wodne poprzez jego niewłaściwe zastosowanie/interpretacje w odniesieniu do okresów, w których ewentualnie uznane zostanie, że Skarżący nie prowadził pomiarów ilości pobranej wody, polegające na:

a) przyjęciu do ustalenia przekroczenia ilości pobranej wody tylko i wyłącznie maksymalnej technicznej wydajność urządzeń do poboru wody z pominięciem maksymalnej technicznej wydajność eksploatowanych przez Skarżącego instalacji;

b) nieustaleniu/błędnym ustaleniu szacunkowego czasu w jakim Skarżący wykorzystywał eksploatowane instalacje.

Strona wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i zasądzenie od organu na rzecz Skarżącego kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych oraz opłaty skarbowej od pełnomocnictwa.

W uzasadnieniu skargi Strona powołała, że dokonywała w roku 2018 okresowych pomiarów ilości pobieranej wody oraz dokumentowała tą okoliczność - dowód: pismo Skarżącego do WIOŚ z dnia 21 lipca 2018 r. wraz z załącznikiem (Wyniki Pomiarów Ilości Pobieranej Wody) dotyczącym ilości wody pobranej w pierwszej połowie 2018 r., pismo Skarżącego do WIOŚ z dnia 17 stycznia 2019r. wraz z załącznikiem (Wyniki Pomiarów Ilości Pobieranej Wody) dotyczącym ilości wody pobranej w drugiej połowie 2018 r. i prawdopodobnie przekazała do WIOŚ informację o ilości wody pobranej w 2018 r. Skarżący wskazał, że nie posiada dowodu nadania do WIOŚ ww. pism ale przypuszcza, że pisma te zostały do WIOŚ wysłane. Zarzucono, że na żadnym etapie kontroli poprzedzającej wszczęcie przez WIOŚ przedmiotowego postępowania Skarżący nie był wzywany do przedłożenia wyników dokonywanych pomiarów ilości pobranej wody; przeprowadzona kontrola dotyczyła tylko i wyłącznie dokumentów zgromadzonych przez WIOŚ i Skarżący, w odniesieniu do roku 2018 był przekonany o wykonaniu obowiązku w zakresie przekazywania właściwym organom wyników dokonywanych pomiarów ilości pobranej wody i dlatego nie przekazał WIOŚ na jego wezwanie z dnia 19 czerwca 2019 r. wyników tych pomiarów. Ponadto treść przedmiotowego wezwania była dla niego, jako rolnika niezrozumiała i niejasna. Zarzucono ponadto, że woda pobierana z ujęcia objętego PWP wykorzystywana jest tylko i wyłącznie na potrzeby prowadzenia fermy drobiu (produkcja jaj spożywczych), w głównej mierze w zakresie pojenia piskląt/kur niosek; specyfika chowu piskląt/kur niosek (produkcja jaj spożywczych) determinuje fakt funkcjonowania fermy tylko i wyłącznie w ciągu dnia przez maksymalnie 12 następujących po sobie godzin. W porze nocnej (kolejno następujące po sobie 12 godzin) ferma nie funkcjonuje. W kurnikach jest wyłączane światło, pisklęta/kury nioski śpią nie jedząc i pijąc w tym czasie. Zużycie wody w porze nocnej jest zerowe. Wskazano, że maksymalna techniczna wydajność eksploatowanych na fermie skarżącego instalacji oraz urządzeń do poboru wody, rozumianych jako zespół urządzeń (szczegółowo opisanych w operacie wodnoprawnym i PWP) służących do pobierania, uzdatniania i przekazywania wody (dalej: Stacja wodociągowa) określana jest nie poprzez wydajność samej pompy (urządzenie do poboru wody), a poprzez wydajność całej Stacji wodociągowej rozumianej jako funkcjonalnie zamknięty zespół urządzeń. Wydajność ta określona jest poprzez parametry urządzenia o najmniejszej przepustowości, a nie poprzez parametry samej pompy głębinowej. Powołano, że w Stacji wodociągowej zainstalowany jest filtr/urządzenie do uzdatniania wody produkcji Zakładów [...] w [...], którego nominalna projektowa wydajność (maksymalna ilość filtrowanej wody) określona jest na poziomie 2,0 m3/h – dowód -dokumentacja techniczna stacji wodociągowej dotycząca fermy drobiu Skarżącego opracowana przez mgr. inż. J. C., karta gwarancyjna nr [...] zbiornika nr [...] z dnia [...] kwietnia 1995 r., paszport zbiornika nr [...]. Strona zarzuciła, że to, że pompa głębinowa wchodząca w skład Stacji wodociągowej ma maksymalną wydajność 7 m3/h nie oznacza, że tyle wody może "przepłynąć" przez całą Stację wodociągową skoro zainstalowany filtr ma nominalną wydajność na poziomie 2,0 m3/h. Strona wskazała, że organy nie dokonały żadnych ustaleń w Urzędzie Marszałkowskim na okoliczność dokonywania pomiarów i informowania WIOŚ o dokonywanych pomiarach, nie uwzględniły informacji dotyczącej poboru wody w pierwszym półroczu 2018 r., która może znajdować się w aktach sprawy i nie uwzględniły faktu, że nieprzekroczenie przez Skarżącego w tym okresie limitu pobranej wody, spowodowałoby zmniejszenie kary o połowę. Ponadto wskazano, że organy miały wiedzę na temat stacji wodociągowej i filtra z operatu wodnoprawnego znajdującego się w aktach sprawy, organy nie podejmowały jakichkolwiek działań w zakresie faktycznego ustalenia szacunkowego czasu wykorzystania instalacji. Organy również nie wskazały na podstawie i jakich dowodów oraz dlaczego przyjęły 24-godzinny czas wykorzystania Stacji wodociągowej. Strona zarzuciła, że w przedmiotowej sprawie organy nie zastosowały w żadnym zakresie art. 7a § 1 k.p.a. i to mimo istnienia wątpliwości interpretacyjnych odnoszących się do art. 282 ust. 6 Prawo wodne, które mogłyby być w oczywisty sposób zinterpretowane na korzyść Skarżącego.

W odniesieniu do naruszenia art. 282 ust. 6 Prawo wodne Strona wskazała, że zgodnie z ww. przepisem, do ustalenia przekroczenia przyjmuje się ustalony szacunkowo czas wykorzystywania instalacji do poboru wody. Przepis ten nakłada na organ administracji przede wszystkim obowiązek ustalenia czasu wykorzystania instalacji do poboru wody, czyli podjęcia aktywnych działań w zakresie ustalenia i wykazania tej okoliczności. Zarzucono, że organy czynności takich nie podjęły w żadnym zakresie a dodatkowo przepis powyższy nakłada na organ administracji obowiązek ustalenie czasu wykorzystania instalacji w zakresie szacunkowym, czyli przybliżonym do rzeczywistego. Strona stwierdziła, że użycie przez ustawodawcę zwrotu "szacunkowy" obliguje organ administracji do ustalenia w sposób przybliżony do rzeczywistego faktycznego czasu wykorzystania instalacji do poboru wody. Gdyby wola ustawodawcy było przyjęcie, że na potrzeby wyliczenia kary należałoby przyjąć całkowity możliwy czas jej wykorzystania, to użyłby zwrotu w rodzaju "cały czas za który nie dokonano pomiarów" lub "maksymalny czas wykorzystania instalacji".

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021 r. poz. 137) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm., dalej "p.p.s.a.") sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, stosując środki przewidziane w ustawie. Przy czym, jak stanowi art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Wykładnia powołanego przepisu wskazuje, że sąd ma nie tylko prawo, ale i obowiązek dokonania oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego, nawet wówczas, gdy dany zarzut nie został w skardze podniesiony. Z drugiej jednak strony, granicą praw i obowiązków sądu, wyznaczoną w art. 134 § 1 p.p.s.a. jest zakaz wkraczania w sprawę nową. Granice te zaś wyznaczone są dwoma aspektami, mianowicie: legalnością działań organu oraz całokształtem aspektów prawnych tego stosunku prawnego, który był objęty treścią zaskarżonego rozstrzygnięcia. Zgodnie natomiast z art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. sąd ma obowiązek uwzględnienia skargi i wyeliminowania z obrotu prawnego aktu administracyjnego, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy lub naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Mając na uwadze powyższe kryteria Sąd, dokonując kontroli zaskarżonej decyzji uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Sąd wyjaśnia, że sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów na podstawie art. 15 zzs4 ust. 3 ustawy z 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2020 poz. 1842 ze zm.). Zgodnie z tym przepisem, przewodniczący może zarządzić przeprowadzenie posiedzenia niejawnego, jeżeli uzna rozpoznanie sprawy za konieczne, a przeprowadzenie wymaganej przez ustawę rozprawy mogłoby wywołać nadmierne zagrożenie dla zdrowia osób w niej uczestniczących i nie można przeprowadzić jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku. W okolicznościach niniejszej sprawy należy potwierdzić wypełnienie się powyższych warunków, akcentując istotne zagrożenie zakażeniem wirusem SARS-CoV-2.

Zaskarżoną decyzją Główny Inspektor Ochrony Środowiska utrzymał w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia [...] maja 2020 r., znak: [...], w sprawie wymierzenia opłaty podwyższonej w wysokości 45 342,00 zł za przekroczenie w 2018 r. rocznej ilości pobieranej wody określonej w pozwoleniu wodnoprawnym udzielonym decyzją Marszałka Województwa [...] z dnia [...] stycznia 2012 r. znak: [...].

Zgodnie z art. 101 ust. 1 Prawo wodne, zakłady pobierające wodę, przeznaczające ścieki do rolniczego wykorzystania oraz wprowadzające ścieki do wód lub do ziemi są obowiązane prowadzić pomiary ilości pobranej wody oraz ilości i jakości ścieków oraz prowadzić ewidencję dokonywanych pomiarów, a zgodnie z art. 304 ust. 1 i 2 ustawy Prawo wodne podmioty korzystające z usług wodnych są obowiązane do przekazywania wyników prowadzonych pomiarów ilości pobieranych wód podziemnych i wód powierzchniowych, w zakresie określonym w pozwoleniu wodnoprawnym albo pozwoleniu zintegrowanym do właściwego organu Inspekcji Ochrony Środowiska.

W przedmiotowej sprawie nie budzi wątpliwości, że Marszałek Województwa [...] decyzją z dnia [...] stycznia 2012 r., znak: [...], udzielił Stronie pozwolenia wodnoprawnego na pobór wód podziemnych z ujęcia zlokalizowanego w miejscowości [...], gmina [...] i w pkt I.2 decyzji określił warunki korzystania z zasobów wodnych poprzez ustalenie dopuszczalnych Ilości pobieranej wody, zaś w pkt III.2 zobowiązał Stronę do prowadzenia stałego rejestru poboru wody ze studni. Z protokołu kontroli prowadzonej w dniach od 19 czerwca 2019 r. do 16 września 2019 r. Nr [...] wynika, że Strona nie przedłożyła [...] Wojewódzkiemu Inspektorowi Ochrony Środowiska prezentacji wyników pomiarów zawierających dane o ilości wody pobranej w latach 2014 - 2018 z ujęcia w miejscowości [...], a zatem nie wywiązała się z obowiązku wynikającego z ww. art. 304 ust. 1 pkt. 2 Prawo wodne. [...] Wojewódzki Inspektor Ochrony Środowiska pismem z dnia 19 czerwca 2019 r. wezwał Stronę do przekazania zaległych wyników pomiarów ilości pobieranej wody. Strona nie zastosowała się do niniejszego wezwania. Z akt sprawy wynika również, że organ I instancji pismem z 19 czerwca 2019 r., zwrócił się do Zarządu Zlewni w [...] Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie o informację czy Skarżący zobowiązany do ponoszenia opłat za usługi wodne w zakresie pobierania wód podziemnych, przedłożył wyniki pomiarów oraz oświadczenia, o których mowa w art. 522 ust. 2 i 2a ustawy z dnia 20 lipca 2017r. - Prawo wodne a Zarząd Zlewni w [...] w odpowiedzi na powyższe, pismem z 28 czerwca 2019 r., poinformował, że Kontrolowany nie przedłożył wyników pomiarów, natomiast 22 maja 2019 r. złożył oświadczenie w celu ustalenia wysokości opłaty zmiennej za pobór wód podziemnych za 1 kwartał 2019 r. Jak wynika z akt sprawy Strona została poinformowana przez organ I instancji pismem z dnia 13 grudnia 2019 r. o wszczęciu postępowania w sprawie, a pismem z dnia 7 stycznia 2020 r. w trybie art. 10 § 1, 73 § 1 i 81 k.p.a. Strona nie zajęła stanowiska w sprawie. Natomiast pismem z dnia 3 grudnia 2020 r. Strona została zawiadomiona o możliwości zaznajomienia się z aktami sprawy, wypowiedzenia się co do zebranego materiału dowodowego w trybie art. 10 k.p.a. przez organ odwoławczy. Strona również nie zajęła stanowiska w sprawie.

Zgodnie z art. 280 pkt 2 lit. a ustawy Prawo wodne, opłatę podwyższoną ponosi się w razie korzystania z usług wodnych polegających na poborze wód podziemnych lub wód powierzchniowych z przekroczeniem warunków określonych w pozwoleniu wodnoprawnym albo w pozwoleniu zintegrowanym, zaś stosownie do art. 282 ust. 8 ustawy Prawo wodne, opłatę podwyższoną, o której mowa w art. 280 pkt 2 lit. a, ustala, w drodze decyzji, właściwy organ Inspekcji Ochrony Środowiska. Zgodnie z art. 282 ust. 2 i ust. 3 ustawy Prawo wodne, wysokość opłaty podwyższonej, o której mowa w art. 280 pkt 2 lit. a, ustala się na podstawie pomiarów ilości pobieranych wód prowadzonych przez podmiot obowiązany do ponoszenia opłat za usługi wodne, natomiast przekroczenie ustala się jako ilość wód pobranych z przekroczeniem warunków pozwolenia wodnoprawnego albo pozwolenia zintegrowanego za poprzedni rok kalendarzowy. Jeżeli jednak podmiot obowiązany do ponoszenia opłat za usługi wodne nie prowadzi pomiarów ilości pobieranych wód powierzchniowych lub wód podziemnych, to zgodnie z art. 282 ust. 5 ustawy Prawo wodne, przyjmuje się, że warunki poboru wód określone w pozwoleniu wodnoprawnym albo pozwoleniu zintegrowanym zostały przekroczone w zakresie ilości pobranych wód. Ilość wód powierzchniowych lub wód podziemnych pobranych z przekroczeniem ustala się wówczas zgodnie z dyspozycją określoną w art. 282 ust. 6 ustawy Prawo wodne, tj. przyjmując maksymalną techniczną wydajność eksploatowanych instalacji lub urządzeń do poboru wód pomnożoną przez ustalony szacunkowo czas ich wykorzystywania.

W przedmiotowej sprawie jak prawidłowo ustaliły organy, Strona nie prowadziła pomiarów zgodnie z obowiązkiem wynikającym z udzielonego pozwolenia wodnoprawnego. Z treści decyzji Marszałka Województwa wynika, że Strona była zobowiązana do prowadzenia m.in. stałego rejestru poboru wody. W toku postępowania prowadzonego przez organ Strona nie złożyła również organom wyników pomiarów rocznych, wykonywanych za pomocą przyrządów spełniających wymagania prawnej kontroli metrologicznej w rozumieniu ustawy z dnia 11 maja 2001 r. Prawo o miarach, a więc prawidłowe było ustalenie organów, że strona nie prowadziła wymaganych pomiarów, a tym samym zaistniały przesłanki z art. 280 pkt 2 lit a w zw. z art. 282 ust. 1, 2, 3, 5, 6 i 8 Prawo wodne obligujące organ do wymierzenia kary pieniężnej.

Stwierdzić należy, że w przedmiotowej sprawie organy właściwie dokonały wyliczenia opłaty podwyższonej, biorąc pod uwagę zawarte w operacie wodnoprawnym informacje o zamontowanej w studni pompie oraz czasie pracy ujęcia. Mianowicie z operatu wodnoprawnego wynika, że w studni zainstalowana jest pompa typu [...]; zgodnie z treścią operatu wodnoprawnego i pozwolenia wodnoprawnego ujęcie posiada zatwierdzone zasoby eksploatacyjne Q=7 m3/h przy depresji S=3,7 m, zwierciadło statyczne So-5 m ppt, zatem wysokość podnoszenia pompy zainstalowanej na głębokości 13 m ppt wynosi H=S+So=8,7 m. Na podstawie charakterystyki pompy zamieszczonej przez jej producenta na stronie internetowej stwierdzono, że przy wysokości podnoszenia wynoszącej 8,7 m. zgodnie z charakterystyką pompy typu [...] wydajność zainstalowanej pompy wynosi 7 m3/h; urządzenia do poboru wody wykorzystywane są przez całą dobę. Organ prawidłowo przyjął, że szacunkowy czas wykorzystywania urządzeń do poboru wody wyniósł w 2018 roku: 24*365 = 8 760 h, a zatem ilość wody pobranej w 2018 r. obliczona w sposób określony w art. 282 ust. 6 Prawo wodne dla ustalenia wielkości przekroczenia w tym roku wynosi: 7 [m3/h]x 8 760 [h] = 61 320[m3]. Organ właściwie wyliczył wysokość opłaty przyjmując wysokość stawek opłat określonych w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 22 grudnia 2017 r. w sprawie jednostkowych stawek opłat za usługi wodne.

Odnosząc się do zarzutów skargi to stwierdzić należy, że nie zasługują one na uwzględnienie. Bezzasadny jest zarzut naruszenia art. 7, art. 8 oraz art. 77 § 1 k.p.a. poprzez niepodjęcie wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego. Jak już powołano powyżej, fakt nieprowadzenia rocznych pomiarów ilości pobieranej wody w latach 2014-2018 został stwierdzony w trakcie przeprowadzonej przez WIOŚ kontroli i udokumentowany stosownym protokołem kontroli. Ponadto w toku postępowania organ wzywał Stronę do przedłożenia pomiarów. Strona nie odpowiedziała na wezwanie. Całkowicie nieprzekonywujące są wyjaśnienia Skarżącego, jakoby był on przekonany o wykonaniu obowiązku w zakresie przekazywania właściwym organom wyników dokonywanych pomiarów oraz że treść ww. wezwania z dnia 19 czerwca 2019 r. była dla niego niejasna. Nie budzi wątpliwości, że podmiot korzystający ze środowiska ma obowiązek legitymowania się wynikami pomiarów przed właściwymi organami i to w jego interesie jest, aby wyjaśnić ewentualne wątpliwości, tym bardziej, że Strona wielokrotnie w toku postępowania była zawiadamiana w trybie art. 10 k.p.a., jak również została poinformowana, że brak złożenia wyników pomiarów zostanie zakwalifikowany jako niewykonywanie wymaganych pomiarów. Podkreślić również należy, że organ wystąpił do Zarządu Zlewni w [...] Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie oraz Marszałka Województwa o stosowne informacje i dokumenty. Zauważyć należy, że wyniki pomiarów za 2018 przedłożone przez Stronę dopiero w skardze na decyzję Głównego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia [...] lutego 2021 r., jak słusznie zauważył organ w złożonej odpowiedzi na skargę, nie tylko budzą wątpliwości co do ich autentyczności (nie zostały przedłożone ani w toku postępowania I-instancyjnego, ani postępowania Il-instancyjnego), ale również wynika z nich, że pomiary te nie zostały wykonane za pomocą przyrządów spełniających wymagania prawnej kontroli metrologicznej w rozumieniu ustawy z dnia 11 maja 2001 r. Prawo o miarach, o czym stanowi art. 282 ust. 5 pkt. 2 Prawo wodne. A zatem pomiary te nasuwają zastrzeżenia. Dodatkowo, w samym uzasadnieniu skargi wskazano, że Skarżący prawdopodobnie przekazał do WIOŚ informację o ilości wody pobranej, ale z załączonych do skargi dokumentów nie wynika, że Strona dysponuje dowodem wysłania bądź złożenia pism zawierających wyniki pomiarów do WIOŚ za 2018 r.

W niniejszej sprawie podstawą stwierdzenia przekroczenia był brak prowadzenia pomiarów ilości pobieranej wody, a w tej sytuacji przepisy w sposób jednoznaczny określają zasady postępowania organów Inspekcji Ochrony Środowiska. Ponadto, wysokość opłaty podwyższonej jest ustalana ściśle wg przepisów prawa, które nie pozostawiają organom wymierzającym te kary uznania co do ich wysokości. Organ nie miał więc prawnych możliwości miarkowania wysokości kary w zależności od okoliczności. Niezasadny jest tym samym zarzut naruszenia art. 280 pkt 2 lit. a w zw. z art. 282 ust. 5 i 6 Prawo wodne. Również nie zasługuje na uwzględnienie zarzut naruszenia art. 282 ust. 6 Prawo wodne ponieważ organ słusznie ustalił wielkość przekroczenia na podstawie danych zawartych w pozwoleniu wodnoprawnym i operacie. Podkreślić należy, że z pozwolenia wodnoprawnego i operatu wynika, że urządzenia do poboru wody są wykorzystywane przez cały rok. Ponadto w pozwoleniu wodnoprawnym wskazano, że pobór wody odbywa się na potrzeby fermy w ciągu całego roku (pojenie zwierząt) ale także prac porządkowych, na podlewanie zieleni oraz na potrzeby związane z instalacją – do podlewania terenów zielonych nie wchodzących w skład instalacji. Tak więc nie zasługuje na uwzględnienie stanowisko Strony, która twierdzi, że pobór wody ma miejsce tylko na potrzeby pojenia kur i tylko w czasie kiedy kury nie śpią. Podkreślić należy, że w toku całego postępowania Strona nie przedstawiła żadnych informacji ani dowodów mogących podważyć prawidłowość ustaleń organu co do szacunkowego czasu wykorzystania urządzenia do poboru wody. Niewątpliwie z pozwolenia wodnoprawnego i operatu wynika, że urządzenia do poboru wody mogą być wykorzystywane przez całą dobę, a biorąc pod uwagę, że prace na fermie związane z porządkami, podlewaniem zieleni i pobór wody niezwiązany z instalacją może mieć miejsce również w czasie snu kur, to automatyczne przyjęcie 12 godzin wykorzystywania urządzenia nie znajduje uzasadnienia w realiach przedmiotowej sprawy. W ocenie Sądu prawidłowe było ustalenie organu, że szacunkowy czas wykorzystania urządzenia wodnego do poboru wody to 24x365, tj. 8 760h. Zwrócić również należy uwagę, że Strona kwestionując prawidłowość ustaleń organu dotyczącego czasu wykorzystywania urządzenia wodnego, poza podaniem, że w czasie snu kur nie ma miejsce ich pojenie, a tym samym pobór wody, nie przedstawiła żadnych danych odnośnie wykorzystania wody na inne cele niż pojenie kur, nie przedstawiła potrzeb związanych z wykorzystaniem wody na inne cele w związku z charakterystyką całej nieruchomości, co do której wykorzystywane jest urządzenie wodne i nie podała na podstawie jakich danych i za pomocą jakich dowodów (poza przesłuchaniem Skarżącego) organ mógłby ocenić w inny sposób wykorzystanie wody na pojenie zwierząt i na inne cele, wskazane w pozwoleniu wodnoprawnym. Tym samym nie zasługuje również na uwzględnienie zarzut naruszenia art. 7a § 1 k.p.a. albowiem nie było wątpliwości co do interpretacji art. 282 ust. 6 Prawo wodne. Również niezasadny jest zarzut naruszenia art. 282 ust. 6 Prawo wodne poprzez nieuwzględnienie przez organ maksymalnej technicznej wydajności eksploatowanych na fermie instalacji, w szczególności w kontekście zainstalowanego filtra/urządzenia do uzdatniania wody, o maksymalnej wydajności 2,0m3/h. Wskazać należy, że z przepisu art. 282 ust. 6 Prawo wodne wynika jednoznacznie, że do ustalenia przekroczenia przyjmuje się maksymalną techniczną wydajność eksploatowanych instalacji lub urządzeń do poboru wody. W przedmiotowej sprawie organ ustalił, na podstawie zawartych w operacie wodnoprawnym informacji o zamontowanej w studni pompie, że jest ona typu [...], a na podstawie informacji producenta, że jej wydajność to 7m3/h. Tak więc ustalenie organu nastąpiło zgodnie z art. 282 ust. 6 Prawo wodne tj. maksymalną wydajnością urządzenia do poboru wody. Organ nie miał obowiązku badania maksymalnej technicznej wydajności eksploatowanej przez Skarżącego instalacji, skoro mógł dokonać ustaleń na podstawie danych dotyczących eksploatowanej pompy. Zauważyć należy, że dopiero na etapie wnoszenia skargi Strona przedstawiła dane dotyczące wydajności filtra. W toku postępowania administracyjnego Skarżący nie przedstawił organowi informacji na temat maksymalnej wydajności całej instalacji, a dokumenty załączone do skargi - dokumentacja techniczna stacji wodociągowej, karta gwarancyjna pochodzą z roku 1995, natomiast pozwolenie wodnoprawne zostało udzielone w 2012 r. Z uwagi na odległość czasową to nie wiadomo nawet, czy dokumenty złożone przez Stronę dotyczą urządzenia zamontowanego na obecnie istniejącej instalacji. Stwierdzić należy, że wbrew zarzutom skargi, w sprawie nie było wątpliwości co do stanu faktycznego, które można byłoby rozstrzygnąć na korzyść Strony - zgodnie z art. 81a k.p.a. i nie doszło do naruszenia ww. przepisu.

Z tych względów, oceniając zaskarżoną decyzję, po rozważeniu podniesionych przez Skarżącego zarzutów, Sąd uznał, że nie dają one podstaw do postawienia organowi orzekającemu w niniejszej sprawie zarzutu naruszenia prawa i podważenia legalności zapadłych w sprawie orzeczeń.

W tym stanie rzeczy na podstawie art. 151 p.p.s.a. Sąd orzekł jak w sentencji.