Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt II SA/Kr 345/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2016-06-14 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6019 Inne, o symbolu podstawowym 601
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 66 ust. 1 pkt 3
journal: Dz.U. 2013 poz 1409
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane - tekst jednolity
article: art. 7, art. 77 par 1
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Agnieszka Nawara-Dubiel Sędziowie: WSA Magda Froncisz WSA Kazimierz Bandarzewski (spr.) Protokolant: specjalista Katarzyna Paszko-Fajfer po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 czerwca 2016 r. sprawy ze skargi J.K. na decyzję nr [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia 18 stycznia 2016 r. znak: [...] w przedmiocie nakazu usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji; II. zasądza od [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. na rzecz skarżącej J.K. kwotę 497 zł (czterysta dziewięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Pismem z dnia 23 lipca 2008 r. A. P. zwrócił się do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego o natychmiastowe sprawdzenie stanu technicznego ogrodzenia pomiędzy działkami nr [...] i nr [...], położonymi w miejscowości [...]. na stoku /[...]/.

W związku z powyższym, w dniu 2 września 2008 r. organ I instancji wydał zawiadomienie znak: [...], którym poinformował strony o wszczęciu na wniosek A. P. postępowania administracyjnego w sprawie stanu technicznego ogrodzenia wybudowanego przez J. K.

Następnie w dniu 16 września 2008 r. uprawnieni pracownicy Powiatowego Inspektoratu Nadzoru Budowlanego przeprowadzili oględziny w terenie w ww. sprawie (akta administracyjne organu I instancji, protokół oględzin – karta nr [...], dokumentacja fotograficzna karty nr [...]).

Organ I instancji w dniu 29 czerwca 2009 r. wydał decyzję znak: [...], którą nakazał J. K. usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości przy ogrodzeniu pomiędzy działkami nr [...] i nr [...] w miejscowości [...] poprzez wymianę uszkodzonych i skorodowanych elementów ogrodzenia w terminie do dnia 30 września 2009 r.

Na skutek odwołania złożonego przez J. K. [...] Wojewódzki Inspektora Nadzoru Budowlanego wydał decyzję znak: [...] którą uchylił ww. decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji.

Przy ponownym rozpatrywaniu niniejszej sprawy Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w pierwszej kolejności zweryfikował prawidłowość przyjętego przez siebie kręgu stron prowadzonego postępowania, a następnie w dniu 26 lutego 2015 r. przeprowadził ponowne oględziny w terenie na działkach nr [...] i [...] w miejscowości [...] (akta administracyjne organu I instancji - protokół oględzin i dokumentacja fotograficzna karta nr [...]).

Postanowieniem z dnia 16 marca 2015 r. znak: [...] organ I instancji na mocy art. 62 ust.3 Prawa budowlanego nałożył na J. K. obowiązek sporządzenia ekspertyzy stanu technicznego wybudowanego przez nią ogrodzenia między działką nr [...] a działką nr [...] oraz działką nr [...] a działką [...] w miejscowości [...]. przez osobę posiadającą uprawnienia budowlane w odpowiedniej specjalności (akta administracyjne organu I instancji, karta nr [..]).

Za pismem z dnia 23 marca 2015 r. J. K. przedłożyła w siedzibie Powiatowego Inspektoratu Nadzoru Budowlanego opracowanie pn. "Opinia ustalająca wartość zniszczonej siatki na działce nr ewidencyjny [...] w [...]" sporządzone na przełomie grudnia i stycznia 2015 r. przez biegłego sądowego ds. budownictwa ogólnego mgr inż. S. G. (akta administracyjne organu I instancji, karta nr [...]).

Następnie w dniu 9 października 2015 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego wydał decyzję znak: [...], którą nakazał J. K. dokonać naprawy ogrodzenia pomiędzy działkami ewidencyjnymi nr [...] i nr [...] oraz działkami nr [...] i nr [...] w miejscowości [...] zgodnie z przedłożoną przez J. K. w dniu 25 marca 2015 r. kserokopią opinii biegłego sądowego ds. budownictwa ogólnego mgr inż. S. G. nr upr. [...]. Ogrodzenie pomiędzy działkami [...] i [...] powinno zostać naprawione poprzez:

* rozebranie istniejącego ogrodzenia z siatki,

* doprowadzenie do pionu słupków betonowych,

* wykonanie nowych naciągów,

- wykonanie nowego uzupełnienia z desek pomiędzy poszczególnymi przęsłami ogrodzenia zabezpieczonego folią,

* naciągnięcie siatki wzdłuż całego ogrodzenia na długości 28 metrów.

Naprawa ogrodzenia od strony działki nr [...] na długości 5 przęseł tj. około 10 metrów powinna polegać na doprowadzeniu 5 sztuk słupów do pionu zgodnie z protokołem z oględzin z dnia 26 lutego 2015 r. w terminie do dnia 31 maja 2016 r.

Odwołanie od ww. decyzji wniosła w ustawowo przewidzianym terminie J. K.

[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego po przeprowadzeniu postępowania odwoławczego decyzją z dnia 18 stycznia 2016 r. znak: [...] na podstawie art.138 § 1 pkt 1 oraz art.104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r., poz. 267 z późn. zm.) oraz art.66 ust. 1 pkt 3, art.80 ust. 2 pkt 2 i art. 83 ust.2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2013 r., poz. 1409 z późn. zm.), utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 9 października 2015 r. znak: [...].

Organ odwoławczy podał, że po dokonaniu kontroli prawidłowości postępowania administracyjnego organu I instancji i wydanej przez niego decyzji dokonał powtórnego rozpatrzenia sprawy w granicach zakreślonych przez postępowanie pierwszoinstancyjne i stwierdził, że organ ten uczynił zadość przepisom Kodeksu postępowania administracyjnego i Prawa budowlanego.

Postępowanie administracyjne zostało wszczęte na wniosek A. P. (jednego ze współwłaścicieli działki nr [...] w miejscowości [...]) i dotyczy stanu technicznego ogrodzenia zlokalizowanego pomiędzy działką nr [...], a działkami nr [...] i nr [...] w ww. miejscowości. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego ustalił, a tutejszy organ potwierdza prawidłowość dokonanych przez organ I instancji ustaleń, że ww. działka nr [...] w [...] stanowi własność J. K. (akta administracyjne organu II instancji, księga wieczysta nr [...] – karty nr [...]), która w 1997 r. wybudowała przedmiotowe ogrodzenie (akta administracyjne organu I instancji, oświadczenie J. K. do protokołu oględzin z dnia 16 września 2008 r., karta nr [...]). Ponadto z akt sprawy wynika także, że w chwili obecnej właścicielami ww. działki nr [...] w miejscowości [...] są A. P., A. P. oraz P. P. (księga wieczysta nr [...], akta administracyjne sprawy organu odwoławczego, karty nr [...]), a ponadto tytuł prawny wynika z postanowienia Sądu Rejonowego [...] I Wydział Cywilny z dnia 14 grudnia 2007 r., sygn. akt I Ns [...] o nabyciu spadku po zmarłej G. P. (akta administracyjne organu I instancji, karta nr [...]).

W niniejszej sprawie niepodważalny jest fakt, że ww. ogrodzenie będące przedmiotem prowadzonego postępowania znajduje się w nieodpowiednim stanie technicznym. Zauważył organ, że dwukrotnie przeprowadzono oględziny w terenie ww. ogrodzenia. W aktach niniejszej sprawy znajduje się kserokopia opracowania pn. "Opinia ustalająca wartość zniszczonej siatki na działce nr ewidencyjny [...] w [...]" sporządzonego na przełomie grudnia i stycznia 2015 r. przez biegłego sądowego ds. budownictwa ogólnego mgr inż. S. G.

Faktu istnienia ww. nieprawidłowości nie kwestionuje sama skarżąca wskazując jednocześnie, że powstały one na skutek nieprawidłowej niwelacji terenu na działce sąsiedniej zrealizowanej przez A. P.

Organ przytoczył treść art. 61 i 66 Prawa budowlanego stanowiących podstawę prawną rozstrzygnięcia. Podniósł, że konstrukcja normy prawnej zawartej w art. 66 ust. 1 Prawa budowlanego wskazuje, że decyzje podejmowane na jego podstawie mają charakter związany. Oznacza to, że jeżeli wystąpi choćby jedna z przesłanek określonych w art. 66 ust.1 pkt 1-4 Prawa budowlanego to organ nadzoru budowlanego jest nie tylko uprawniony, lecz zobowiązany do wydania decyzji nakazującej usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 14 lipca 1998 r., sygn. akt IV SA 1420/96).

[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego stanął na stanowisku, że organ I instancji po dokonaniu w dniu 26 lutego 2015 r. oględzin stanu technicznego ogrodzenia zlokalizowanego na działce nr [...] w [...] i oddzielającego przedmiotową nieruchomość od działek nr [...] i nr [...] w ww. miejscowości, a także po analizie treści pozyskanej do akt sprawy opinii technicznej autorstwa biegłego sądowego ds. budownictwa ogólnego mgr inż. S. G. prawidłowo uznał, że w niniejszym przypadku spełniona została przesłanka wyrażona w art. 66 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego, a tym samym zaistniały uzasadnione podstawy do wydania w oparciu o ww. przepis prawa skarżonej decyzji, w której nakazano właścicielowi przedmiotowego ogrodzenia wykonanie określonych robót budowlanych, mających na celu przywrócenie prawidłowego stanu technicznego ww. obiektu.

Organ odwoławczy odnosząc się do zarzutów skarżącej zawartych w odwołaniu i dotyczących faktu, że nieprawidłowy stan techniczny przedmiotowego ogrodzenia spowodował swoim działaniem wyłącznie właściciel działki sąsiedniej nr [...] A. P. wskazuje, że organ nadzoru budowlanego ujawniając niewłaściwy stan techniczny obiektu budowlanego nie bada przyczyn takiego stanu rzeczy ani kto ponosi za to odpowiedzialność, natomiast zobowiązany jest skierować nakaz usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości do wszystkich współwłaścicieli tego obiektu (lub zarządcy). Nałożenie obowiązku usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości na określony podmiot nie przesądza jeszcze o tym, kogo będą obciążały koszty doprowadzenia obiektu budowlanego do należytego stanu (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 15 marca 2006 r., sygn. akt II OSK 637/05). [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego stwierdził, że bez znaczenia dla zasadności wydania skarżonej decyzji w trybie art. 66 Prawa budowlanego (w tym wskazania w ww. decyzji jako zobowiązanej J. K. jako właścicielki przedmiotowego ogrodzenia zlokalizowanego na działce nr [...] w miejscowości [...]) pozostaje podnoszony przez skarżącą fakt, że uszkodzenia ww. ogrodzenia nie powstały z jej winy, ale w wyniku działania współwłaściciela nieruchomości sąsiedniej obejmującej działkę nr [...]. Rozstrzyganie wzajemnych sporów międzysąsiedzkich dotyczących tego, kto przyczynił się do powstania nieprawidłowości stanu technicznego ww. obiektu budowlanego, a tym samym kto powinien ponosić koszty związane z ich usunięciem nie leżą w gestii organów nadzoru budowlanego i należy rozstrzygać je na drodze powództwa cywilnego.

[...] Wojewódzki Inspektorem Nadzoru Budowlanego wskazał, że w aktach organu I instancji, na kartach nr [...] i [...] znajdują się pełnomocnictwa, na mocy których strony niniejszego postępowania P. P. i A. P. udzielili pełnomocnictwa ojcu A. P. w sprawie wniosku o samowolę budowlaną w postępowaniu przed Powiatowym Inspektorem Nadzoru Budowlanego. Z przedmiotowych pełnomocnictw nie wynika, aby A. P. był umocowany do działania w niniejszej sprawie również przed Wojewódzkim Inspektorem Nadzoru Budowlanego. Wobec powyższego niniejsze rozstrzygnięcie organu odwoławczego skierowane zostało bezpośrednio do ww. stron postępowania, bez udziału występującego w ich imieniu przed organem I instancji pełnomocnika.

J. K. w ustawowym terminie zaskarżyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie decyzję nr [...] [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 18 stycznia 2016 r., znak: [...]. Zaskarżonej decyzji zarzuciła:

1) naruszenie prawa materialnego tj. art. 66 § 1 pkt 3 Prawa budowlanego w związku z art. 107 § 1 i 3 K.p.a. poprzez błędna wykładnię i w konsekwencji niewłaściwe zastosowanie, a polegające na uznaniu, że art. 66 § 1 pkt. 3 Prawa budowlanego może stanowić wyłączną materialnoprawną podstawę do nałożenia przez organ administracji obowiązków na stronę postępowania, w sytuacji gdy przepis art. 66 ust. 1 Prawa budowlanego jest tzw. przepisem blankietowym (kompetencyjnym) odwołującym się w sposób ogólny do przepisów, które już zostały uchwalone i opublikowane lub, które mają być uchwalone i opublikowane dopiero w przyszłości;

2) naruszenie prawa materialnego tj. art. 66 § 1 pkt 3 Prawa budowlanego w związku z art. 80 K.p.a. poprzez błędna wykładnię i w konsekwencji niewłaściwe zastosowanie, a polegające na nieuprawnionym uznaniu przez organ administracji, że organ nadzoru budowlanego ujawniając niewłaściwy stan techniczny obiektu budowlanego nie bada przyczyn, które doprowadziły obiekt do takiego stanu ani kto ponosi za taki stan rzeczy odpowiedzialność, w sytuacji gdy aby można było zastosować normę z art. 66 ust 1 pkt 3 konieczne jest ustalenie, że do powstania nieodpowiedniego stanu technicznego doszło na skutek samowoli budowlanej w wyniku odstępstw od warunków udzielonego pozwolenia na budowę bądź powstania innych okoliczności;

4) obrazę przepisów postępowania tj. art. 6 K.p.a. i art. 107 § 1 i 3 K.p.a. w związku z art. 66 § 1 pkt 3 Prawa budowlanego poprzez zastosowanie przez organ administracji władczej i indywidualnej formy działania jaką jest decyzja administracyjna, przy jednoczesnym braku stwierdzenia w treści rzeczonej decyzji, jakie konkretnie wymagania wynikające z przepisów prawa przesądzają o nieodpowiednim stanie technicznym obiektu budowlanego należącego do skarżącej, w sytuacji gdy uznanie przez organ administracji, że stan nieodpowiedni nie jest równoznaczny z naruszeniem określonej normy prawnej powoduje w istocie bezprawne uprawnienie organu do nakładania na właściciela obiektu obowiązków niewynikających wprost z przepisów prawa, co z kolei powoduje rażące naruszenie zasady praworządności;

5) obrazę przepisów postępowania tj. art. 7 K.p.a. w związku z art. 66 § 1 pkt 3 Prawa budowlanego poprzez zaniechanie należytego wyjaśnienia przez organ administracji stanu faktycznego mającego za podstawę słuszny interes strony skarżącej i utrzymanie tym samym w mocy zaskarżonej wadliwej decyzji organu pierwszej instancji, która to została wydana z rażącym naruszeniem prawa, polegającym na nałożeniu na stronę postępowania obowiązku naprawy ogrodzenia pomiędzy działkami nr [...] i nr [...] oraz działkami nr [...] i nr [...] w miejscowości [...] tylko i wyłącznie w oparciu o treść przedłożonej przez stronę skarżącą kserokopii opinii biegłego sądowego ds. budownictwa ogólnego S. G., sporządzonej na zlecenie Sądu Rejonowego Wydział II Karny w sprawie o sygn. akt [...] toczącej się przeciwko oskarżonemu - tu zawiadamiającemu – A. P. o popełnienie na szkodę J. K. przestępstwa z art. 288 § 1 K.k. w związku z art. 12 K.k. przy jednoczesnym całkowitym pominięciu wniosków końcowych opinii stwierdzających konieczność uprzedniego wykonania prac przez właściciela działki nr [...], które to prace, zgodnie z wnioskami rzeczonej opinii, warunkują możliwość dokonania naprawy ogrodzenia pomiędzy działkami nr [...] i nr [...];

6) obrazę przepisów postępowania administracyjnego mających istotny wpływ na rozpoznanie sprawy, tj. art. 7 K.p.a., art. 77 § 1 K.p.a. i art. 80 K.p.a. poprzez błędną wykładnię i w konsekwencji niewłaściwe zastosowanie, polegające na przyjęciu przez organ administracji publicznej, że w niniejszej sprawie materiał dowodowy będący podstawą do wydania zaskarżonej decyzji został zebrany i rozpatrzony w sposób wyczerpujący oraz że okoliczności sprawy zostały w pełni udowodnione na podstawie całokształtu materiału dowodowego, w sytuacji gdy organ administracji publicznej działając w granicach uznania administracyjnego oparł się jedynie na niepełnym materiale dowodowym zebranym w sprawie, dokonując przez to jego oceny w sposób wybiórczy i sprzeczny z zasadami logicznego rozumowania, co z kolei zaprzecza wnikliwej i wszechstronnej ocenie całości materiału dowodowego;

7) obrazę przepisów postępowania tj. art. 77 § 1 K.p.a. oraz z art. art. 8 K.p.a. i art. 11 K.p.a. w związku z art. 66 § 1 pkt 3 Prawa budowlanego polegającą na błędnym przyjęciu, że materiał dowodowy stanowiący podstawę do wydania zaskarżonej decyzji został przez organ administracji w sposób wyczerpujący zebrany i rozpatrzony, w sytuacji gdy ustalone w sprawie okoliczności faktyczne nie uwzględniają wszystkich ujawnionych w toku postępowania przyczyn, które to ostatecznie doprowadziły do uszkodzenia obiektu budowlanego, w postaci ogrodzenia należącego do skarżącej J. K., przez co wykonanie obowiązku nałożonego zaskarżoną decyzją pociąga za sobą dla strony skarżącej jedynie koszty lecz nie doprowadza do rzeczywistej poprawy stanu technicznego obiektu i tym samym stanowi brak należytego wyjaśnienia okoliczności sprawy podważający zaufanie obywatela do władzy publicznej;

8) obrazę przepisów postępowania tj. art. 156 § 1 pkt 5 K.p.a. wobec jego niezastosowania przez [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w stosunku do decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego, która to obarczona jest wadą nieważności polegającą na utrzymaniu w mocy decyzji, która była niewykonalna w dniu jej wydania i jej niewykonalność ma charakter trwały.

W oparciu o powyższe skarżąca wniosła o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji nr [...] [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 18 stycznia 2016 r. znak: [...] oraz decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 9 października 2015 r. znak: [...] jako naruszającej prawo; ewentualnie o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji oraz o zasądzenie na rzecz skarżącej zwrotu kosztów postępowania.

W odpowiedzi na skargę [...] Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie w pełni podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej jedynie pod względem zgodności z prawem, stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014 r., poz. 1647 z późn. zm.). Kontrola ta obejmuje miedzy innymi orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne - art. 3 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718), zwanej dalej w skrócie "P.p.s.a." W ramach swej kognicji sąd bada czy przy wydawaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia prawa materialnego i przepisów postępowania administracyjnego, nie będąc przy tym związanym granicami skargi, stosownie do dyspozycji art. 134 § 1 P.p.s.a.

Zgodnie z treścią art. 145 § 1 pkt 1 lit. a, b i c P.p.s.a. w przypadku, gdy Sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy lub naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego albo inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas - w zależności od rodzaju naruszenia - uchyla decyzję w całości lub w części, albo stwierdza ich nieważność bądź niezgodność z prawem. Cytowana regulacja prawna nie pozostawia wątpliwości co do tego, że zaskarżona decyzja może ulec uchyleniu tylko wtedy, gdy organom administracji publicznej można postawić uzasadniony zarzut naruszenia prawa, czy to materialnego, czy to procesowego, jeżeli naruszenie to miało, bądź mogło mieć wpływ na wynik sprawy.

Skarga jest zasadna, a wydane w sprawie decyzje podlegają uchyleniu.

W pierwszej kolejności należy stwierdzić, że przedmiotowe ogrodzenie w czasie jego wykonania na działce nr [...] przez skarżącą było zwolnione z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę (art. 29 ust. 1 pkt 7 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane w wersji obowiązującej w maju 1997 r.) oraz z obowiązku dokonania zgłoszenia – art. 30 ust. 1 Prawa budowlanego w wersji obowiązującej w maju 1997 r. Ogrodzenie to nie zostało wykonane od strony drogi, ulicy, placu, torów kolejowych i innego miejsca publicznego.

Nie oznacza to jednak, że organ nadzoru budowlanego nie posiadał kompetencji do oceny utrzymania takiego ogrodzenia w należytym stanie technicznym.

Prawidłowo organy w tej sprawie zakwalifikowały przedmiotowe ogrodzenie do kategorii urządzeń budowlanych (art. 3 pkt 9 Prawa budowlanego). Niewątpliwie ogrodzenie to stanowi urządzenie budowlane związane z obiektem budowlanym (budynkiem letniskowo-rekreacyjnym) i zapewnia oddzielenie działki nr [...] od terenów innych działek. Ogrodzenie to umożliwia użytkowanie budynku na działce nr [...] zgodnie z jego przeznaczeniem. Zgodnie z art. 3 pkt 1 Prawa budowlanego pod pojęciem obiektu budowlanego należy rozumieć budynek, budowlę bądź obiekt małej architektury wraz z instalacjami zapewniającymi możliwość użytkowania obiektu zgodnie z jego przeznaczeniem, wzniesiony z użyciem wyrobów budowlanych. Art. 3 pkt 9 Prawa budowlanego definiuje urządzenie budowlane jako urządzenie techniczne związane z obiektem budowlanym, zapewniające możliwość użytkowania obiektu zgodnie z jego przeznaczeniem, takie jak np. ogrodzenie.

Art. 66 Prawa budowlanego upoważnia organy nadzoru budowlanego, w przypadku spełnienia zawartych w nim przesłanek, do interwencji również w stosunku do obiektów, których budowa nie wymagała uzyskania pozwolenia na budowę czy też dokonania zgłoszenia. Celem tego przepisu jest zapewnienie bezpiecznego użytkowania wszystkich obiektów budowlanych, a nie tylko tych, których wzniesienie wymagało uzyskania pozwolenia na budowę czy zgłoszenia. (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22.stycznia 1998 r., sygn. akt IV SA 357/96).

Zgodnie z art. 66 Prawa budowlanego, w przypadku stwierdzenia, że obiekt budowlany:

1) może zagrażać życiu lub zdrowiu ludzi, bezpieczeństwu mienia bądź środowiska albo

2) jest użytkowany w sposób zagrażający życiu lub zdrowiu ludzi, bezpieczeństwu mienia lub środowisku, albo

3) jest w nieodpowiednim stanie technicznym, albo

4) powoduje swym wyglądem oszpecenie otoczenia

- właściwy organ nakazuje, w drodze decyzji, usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości, określając termin wykonania tego obowiązku.

W tej sprawie organy obu instancji uznały, że ogrodzenie zlokalizowane na działce nr [...] znajduje się w nieodpowiednim stanie technicznym. W ocenie Sądu takie stwierdzenie organów nadzoru budowlanego jest w tej sprawie przedwczesne.

Zarzuty skarżącej dotyczące błędnej wykładni art. 66 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego są jednak tylko częściowo uzasadnione. Sąd w tym składzie podziela pogląd wyrażony przez Naczelny Sąd Administracyjny w uzasadnieniu wyroku z dnia 29 stycznia 2016 r. sygn. akt II OSK 1317/15, opub. w lex nr 2034050, zgodnie z którym błędnym jest stanowisko, że nieodpowiedni stan techniczny o jakim mowa w art. 66 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego należy odnieść do przepisów rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia z 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki ich usytuowanie (Dz. U. z 2015 r., poz. 1422). Dla nałożenia obowiązku wykonania określonych robót w celu usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości, nie jest warunkiem wskazanie naruszenia konkretnej normy prawnej w przepisach rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać obiekty budowlane i ich usytuowanie.

Rozporządzenie to stosuje się przy projektowaniu, budowie i przebudowie oraz przy zmianie sposobu użytkowania budynków oraz budowli nadziemnych i podziemnych spełniających funkcje użytkowe budynków, a także do związanych z nimi urządzeń budowlanych (§ 2 ust. 1 tego rozporządzenia). Tym samym z całą pewnością stan faktyczny obiektu budowlanego lub związanego z tym obiektem urządzenia budowlanego, który naruszałby przepisy ww. rozporządzenia może być kwalifikowany jako spełniający hipotezę z art. 66 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego. Jeżeli jednak nawet nie da się wskazać na naruszenie przepisu wynikającego z ww. rozporządzenia, to i tak art. 66 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego może mieć zastosowanie.

Do ustalania, na czym polega "nieprawidłowy" stan techniczny urządzenia budowlanego, należy stosować przepisy Prawa budowlanego, a w tym w szczególności art. 5 ust. 2 tej ustawy. Zgodnie z tym przepisem, obiekt budowlany należy użytkować w sposób zgodny z jego przeznaczeniem i wymaganiami ochrony środowiska oraz utrzymywać w należytym stanie technicznym i estetycznym, nie dopuszczając do nadmiernego pogorszenia jego właściwości użytkowych i sprawności technicznej, w szczególności w zakresie związanym z wymaganiami, o których mowa w ust. 1 pkt 1-7.

Tym samym ocena nieodpowiedniego stanu technicznego winna wynikać z naruszenia art. 5 ust. 1 pkt 1-7 Prawa budowlanego. Jeżeli więc obiekt budowlany nie spełnia tych wymagań i z powodu naruszenia tych wymagań jest w "nieodpowiednim" stanie technicznym w rozumieniu art. 66 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego, to stan takiego obiektu budowlanego obliguje organ nadzoru budowlanego do wydania stosownego nakazu likwidującego zaistniałą sytuację.

Powołany kilkakrotnie art. 5 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego wprost wskazuje, że obiekt budowlany jako całość oraz jego poszczególne części, wraz ze związanymi z nim urządzeniami budowlanymi należy, biorąc pod uwagę przewidywany okres użytkowania, projektować i budować w sposób określony w przepisach, w tym techniczno-budowlanych, oraz zgodnie z zasadami wiedzy technicznej, zapewniając:

1) spełnienie podstawowych wymagań dotyczących obiektów budowlanych określonych w załączniku I do rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) Nr 305/2011 z dnia 9 marca 2011 r. ustanawiającego zharmonizowane warunki wprowadzania do obrotu wyrobów budowlanych i uchylającego dyrektywę Rady 89/106/EWG (Dz. Urz. UE L 88 z 04.04.2011, str. 5, z późn. zm.), dotyczących:

a) nośności i stateczności konstrukcji,

b) bezpieczeństwa pożarowego,

c) higieny, zdrowia i środowiska,

d) bezpieczeństwa użytkowania i dostępności obiektów,

e) ochrony przed hałasem,

f) oszczędności energii i izolacyjności cieplnej,

g) zrównoważonego wykorzystania zasobów naturalnych.

Opisany powyżej punkt "nośność i stateczność konstrukcji" znalazł dalszą regulację w załączniku nr I do rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) Nr 305/2011 z dnia 9 marca 2011 r. ustanawiającego zharmonizowane warunki wprowadzania do obrotu wyrobów budowlanych i uchylającego dyrektywę Rady 89/106/EWG, zgodnie z którym obiekty budowlane musza być zaprojektowane i wykonane w taki sposób, aby obciążenia mogące na nie działać podczas ich budowy i użytkowania nie doprowadziły do: a) zawalenia się całego obiektu budowlanego lub jego części, b) znacznych odkształceń o niedopuszczalnym stopniu, c) uszkodzenia innych części obiektu budowlanego, urządzenia lub zamontowanego wyposażenia w wyniku znacznych odkształceń elementów nośnych konstrukcji, d) uszkodzenia na skutek wypadku w stopniu nieproporcjonalnym do wywołującej go przyczyny.

Przechodząc do oceny prawidłowości zakwalifikowania w tej sprawie przedmiotowego ogrodzenia jako będącego w "nieodpowiednim" stanie technicznym należy przypomnieć argumenty, jakimi kierowały się organy. W ich ocenie takie okoliczności jak: a) znaczne pochylenie ogrodzenia w stronę działki skarżącej (od 15o do 28o), b) zniszczenie desek stanowiących wypełnienie pomiędzy słupkami betonowymi, c) nachylenie 5 przęseł ogrodzenia w kierunku działki nr [...], d) od strony działki nr [...] widoczne wybrzuszenie fragmentów siatki ogrodzeniowej, e) brak w końcowych partiach naciągów napinających druty, f) w górnej części siatki stwierdzono przerwany drut napinający co powoduje dodatkową destabilizację siatki.

Tak opisany stan techniczny nie uzasadnia, że stan tego ogrodzenia wskazuje na utratę nośności i jego stateczności. Nie jest to także stan powodujący zawalenie się ogrodzenia, a organy nie wykazały, że jest to stan "znacznych odkształceń" tego ogrodzenia. Niewątpliwie pewne odkształcenia ogrodzenia mają miejsce, ale nie wiadomo, czy są to znaczne odkształcenia. Sam fakt usunięcia w sposób naturalny lub przez inne osoby części ogrodzenia (tzw. desek w części dolnej ogrodzenia) nie może stanowić o nieprawidłowym stanie technicznym ogrodzenia. To właściciel działki decyduje, czy chce ogrodzić swoją nieruchomość i w jaki sposób to zamierza zrobić. Także kwestia rozebrania części ogrodzenia lub jego nieodtwarzania stanowi prawo właściciela nieruchomości. Nie jest dopuszczalnym, aby poprzez nakazanie jednemu właścicielowi utrzymywanie w określonym stanie ogrodzenie, realizować interesy właściciela sąsiedniej nieruchomości, który w ten sposób uwalania się z obowiązku np. zabezpieczania gruntu na swoje nieruchomości przed przemieszczaniem się. Przy ocenie takich urządzeń jak ogrodzenia należy z dużą ostrożnością dokonywać oceny technicznej, tak aby nie wkraczać w domenę uprawnień samego właściciela do jego prawa do ogradzania swojej nieruchomości. Tylko wówczas organy nadzoru powinny podejmować czynności, jeżeli w sposób nie budzący wątpliwości wykażą naruszenie art. 5 Prawa budowlanego.

Mając powyższe na uwadze Sąd uznał, że nieprawidłowo organy obu instancji stwierdziły zaistnienie przesłanki z art. 66 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego. Z akt sprawy nie wynika, aby przedmiotowe ogrodzenie nie pełniło swojej funkcji lub aby groziło zawaleniem, a to, w jaki sposób właściciel ogradza swój teren (np. czy ogrodzenie w pełni ogranicza przechodzenie z jednej działki na inną), nie powinno być przedmiotem oceny organów nadzoru budowlanego.

Mając powyższe na uwadze Sąd uznał, że wydane w sprawie decyzje podlegają uchyleniu.

Sąd uznał za niezasadny zarzut skarżącej, jakoby miało miejsce naruszenie przez organy administracyjne prawa materialnego tj. art. 66 § 1 pkt 3 Prawa budowlanego w związku z art. 80 K.p.a. poprzez błędna wykładnię i w konsekwencji niewłaściwe zastosowanie, polegające na nieuprawnionym uznaniu przez organ administracji, że organ nadzoru budowlanego ujawniając niewłaściwy stan techniczny obiektu budowlanego nie bada przyczyn, które doprowadziły obiekt do takiego stanu ani kto ponosi za taki stan rzeczy odpowiedzialność, w sytuacji gdy aby można było zastosować normę z art. 66 ust 1 pkt 3 konieczne jest ustalenie, że do powstania nieodpowiedniego stanu technicznego doszło na skutek samowoli budowlanej w wyniku odstępstw od warunków udzielonego pozwolenia na budowę bądź powstania innych okoliczności. Ocena, kto ponosi winę czy odpowiedzialność za stan ogrodzenia nie należy do materii regulowanej art. 66 Prawa budowlanego i wykracza poza granice właściwości organów administracji. W zaistniałej sytuacji skarżącej przysługuje prawo dochodzenia odszkodowania przed sądem powszechnym, na zasadach określonych w przepisach Kodeksu cywilnego. Intencją zawartego w art. 66 Prawa budowlanego uregulowania jest usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości (w aspekcie przepisów prawa administracyjnego). Odnosząc się, więc do argumentów skarżącej w zakresie naruszenia przysługującej jej prawa własności, należy wyjaśnić że nie mogły mieć one wpływu na ocenę legalności zaskarżonej decyzji. Przedmiot kontroli Sądu wyznaczały granice sprawy administracyjnej rozstrzygniętej zaskarżoną decyzją. W takim przypadku pokrzywdzona może dochodzić swych praw przed sądem powszechnym (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 16 stycznia 2002 r., sygn. II SA/Ka 825/00, wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 6 czerwca 2008 r., sygn. VII SA/Wa 469/06).

Nie znajduje uzasadnienia zarzut obrazy przepisów postępowania tj. art. 6 K.p.a. i art. 107 § 1 i 3 K.p.a. w związku z art. 66 § 1 pkt 3 Prawa budowlanego poprzez brak stwierdzenia w treści decyzji, jakie konkretnie wymagania wynikające z przepisów prawa przesądzają o nieodpowiednim stanie technicznym obiektu budowlanego.

Zasadny jest zarzut obrazy przepisów postępowania tj. art. 7 K.p.a., art. 77 § 1 K.p.a., art. 80 K.p.a. w związku z art. 66 § 1 pkt 3 Prawa budowlanego poprzez zaniechanie należytego wyjaśnienia przez organ administracji stanu faktycznego. Stan faktyczny sprawy nie został ustalony w sposób nie budzący wątpliwości.

Błędnie organy przyjęły, że w niniejszej sprawie materiał dowodowy będący podstawą do wydania zaskarżonej decyzji został zebrany i rozpatrzony w sposób wyczerpujący oraz że okoliczności sprawy zostały w pełni udowodnione na podstawie całokształtu materiału dowodowego, w sytuacji gdy organ administracji publicznej działając w granicach uznania administracyjnego oparł się jedynie na niepełnym materiale dowodowym zebranym w sprawie, dokonując przez to jego oceny w sposób wybiórczy i sprzeczny z zasadami logicznego rozumowania, co z kolei zaprzecza wnikliwej i wszechstronnej ocenie całości materiału dowodowego.

Nie jest zasadny zarzut naruszenia art. 156 § 1 pkt 5 K.p.a. poprzez utrzymanie w mocy zaskarżoną decyzją decyzje organu I instancji, która była niewykonalna w dniu jej wydania i jej niewykonalność ma charakter trwały. Decyzja organu I instancji jest wykonalna.

Tym niemniej wskazując na wady w prowadzonym postępowaniu dowodowym Sąd uznał, że w pełni zasadnym będzie uchylenie wydanych w sprawie decyzji, stosowanie do art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a.

Zgodnie z art. 141 § 4 P.p.s.a. przy ponownie rozpoznawanym sprawy należy ustalić ponad wszelka wątpliwość, czy stan techniczny przedmiotowego ogrodzenia spełnia przesłankę z art. 66 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego, mając na uwadze wskazania zawarte w uzasadnieniu tego wyroku.

O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 P.p.s.a. w związku z art. 205 § 2 P.p.s.a. i § 21 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (Dz. U. z 2015 r., poz. 1801).