Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt IV SA/Wr 784/05
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2006-10-10 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6197 Służba Celna
Hasła tematyczne: Służba celna
Skarżony organ: Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku: *Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 26 pkt 7, art. 27, art. 58 ust. 3
journal: Dz.U. 2004 nr 156 poz 1641
law: Ustawa z dnia 24 lipca 1999 r. o Służbie Celnej - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Lidia Serwiniowska, Sędzia WSA Małgorzata Masternak-Kubiak, Asesor WSA Wanda Wiatkowska-Ilków (sprawozdawca), Protokolant Robert Hubacz, po rozpoznaniu w Wydziale IV na rozprawie w dniu 10 października 2006 r. sprawy ze skargi D. A. na decyzję Dyrektora Izby Celnej we W. z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie zwolnienia ze służby celnej I. uchyla decyzje I i II instancji II. zasądza od Dyrektora Izby Celnej na rzecz skarżącej D. A. kwotę 240 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania


UZASADNIENIE

Dyrektor Izby Celnej we W. decyzją z dnia [...]r. na podstawie art. 26 pkt 7, art. 27 ust. 1 i 58 ust. 3 ustawy z dnia 24 lipca 1999r. o Służbie Celnej (tekst jednolity z 2004r., Dz. U. Nr 156, poz. 1641) po upływie 3 miesięcy od daty doręczenia niniejszej decyzji zwolnił D. A. ze służby w związku z likwidacją Urzędu Celnego w Z.

Uzasadniając swoją decyzję twierdził, że na podstawie rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 07 lipca 2005r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie utworzenia izb celnych i urzędów celnych oraz określenia ich siedzib (Dz. U. Nr 135, poz. 1137) z dniem 01 sierpnia 2005r. uległ likwidacji Urząd Celny w Z., w którym D. A. pełniła służbę i nie jest możliwe przeniesienie jej na inne stanowisko w Izbie Celnej we W.

Szef Służby Celnej pismem z dnia [...]r. nr [...] wskazał grupę funkcjonariuszy z likwidowanych komórek organizacyjnych Izby Celnej, którzy podlegają zwolnieniu w trybie art. 26 pkt 7 ustawy o Służbie Celnej. Są to funkcjonariusze objęci ochroną prawną przewidzianą w art. 19 i art. 43 ustawy o Służbie Celnej, którzy nie wyrażą woli na przeniesienie do innej izby celnej. Powyższa ochrona dotyczy zakazu przenoszenia do pełnienia służby w innej miejscowości: kobiet w ciąży, funkcjonariuszy samodzielnie sprawujących opiekę nad dzieckiem do lat 14, opiekujących się dzieckiem do lat 4. D. A. opiekuje się samodzielnie dziećmi w wieku [...] i [...] lat.

W związku z powyższym Dyrektor Izby Celnej we W. pismem z dnia [...]r. skierował do D. A. zapytanie w sprawie przeniesienia do innej izby celnej. W piśmie z dnia [...]r. oświadczyła ona, że nie jest zainteresowana przeniesieniem do służby w innej izbie celnej.

Brak zgody na przeniesienie służbowe do innej izby celnej, jak również brak możliwości przeniesienia na inne stanowisko w sytuacji likwidacji urzędu celnego, w którym funkcjonariusz pełni służbę stanowi przesłankę do zwolnienia funkcjonariusza ze służby w trybie art. 26 pkt 7 ustawy o Służbie Celnej.

Odwołanie od powyższej decyzji wniosła D. A., wnosząc o jej uchylenie i ponowne rozpoznanie sprawy, zarzuciła naruszenie art. 26 pkt 7 ustawy o Służbie Celnej.

W ocenie skarżącej istniała możliwość przeniesienia jej na inne stanowisko, nie została bowiem zlikwidowana komórka, w której jest zatrudniona, odwrotnie zwiększyła się ona etatowo.

Wskazała, że jest matką samotnie wychowującą dziecko do lat 14, ponadto jest pracownikiem posiadającym praktykę i doświadczenie zawodowe.

Po rozpoznaniu odwołania Dyrektor Izby Celnej we W. decyzją z dnia [...] r. na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego (t.j. z 2000. Dz. U. Nr 98, poz. 1071 ze zm.) i art. 81 ust. 2 ustawy z dnia 24 lipca 1999 r. o Służbie Celnej (t.j. z 2004r. Dz. U. Nr 156, poz. 1641 ze zm.), utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy.

Uzasadniając swoją decyzję stwierdził, że na podstawie rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 07 lipca 2005r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie utworzenia izb celnych i urzędów celnych oraz określenia ich siedzib (Dz. U. Nr 135, poz. 1137) uległ likwidacji Urząd Celny w Z., tj. tworzące go komórki organizacyjne: referaty i sekcje, w tym Referat Szczególnego Nadzoru Podatkowego. Zlikwidowany został również Oddział Celny w J. na postawie zarządzenia nr 15 Ministra Finansów zmieniającego zarządzenie w sprawie nadania statutów izbom celnym i urzędom celnym Dz. Urz. MF nr 8, poz. 79). W związku z powyższymi zmianami w strukturze organizacyjnej Izby Celnej we W. funkcjonariusze pełniący służbę w likwidowanych komórek organizacyjnych i umieszczeni na liście alokacyjnej otrzymali decyzje Szefa Służby Celnej przenoszące do służby do innych izb celnych. Do funkcjonariuszy, których nie można przenieść do innej miejscowości bez ich zgody zostało skierowane zapytanie w sprawie przeniesienia. Do czasu realizacji decyzji przenoszących Dyrektor Izby Celnej we W. przeniósł funkcjonariuszy czasowo do Urzędu Celnego w L. i W. Pani D. A. została przeniesiona na okres do sześciu miesięcy do Urzędu Celnego w W., tj. do dnia [...]r. Nie znalazła się ona bowiem w stałej obsadzie Izby Celnej we W. ustalonej przez Naczelnika Urzędu w porozumieniu ze Związkami Zawodowymi. W związku brakiem możliwości przeniesienia D. A. na inne stanowisko w Izbie Celnej we W. ww. zaproponowane zostało dalsze zatrudnienie w innej izbie celnej.

Na podstawie art. 19 nie można przenieść funkcjonariusza do pełnienia służby w innej miejscowości, który samodzielnie sprawuje opiekę nad dzieckiem do lat 14. Ustawodawca, w tym przypadku uzależnia możliwość przeniesienia osoby chronionej od zgody tej osoby. D. A. nie wyraziła zgody na takie przeniesienie.

Z powodu likwidacji Urzędu Celnego w Z. związanej ze zmniejszeniem liczby etatów nie było możliwe przeniesienie Pani D. A. na inne stanowisko w Izbie Celnej we W. Również D. A. nie wyraziła woli na przeniesienie do innej izby celnej. Mając na uwadze powyższe okoliczności organ uznał, że zwolnienie Pani D. A. ze służby na podstawie art. 26 pkt 7 ustawy o Służbie Celnej jest w pełni zgodne z prawem.

Skargę na powyższą decyzję wniosła D. A., zaskarżonej decyzji zarzuciła:

1) naruszenie podstawowych reguł i zasad postępowania administracyjnego mające wpływ na wynik postępowania wskutek zaniechania wykonania obowiązków wynikających z art. 10, 75, 77, 107 kpa z powodu;

- zaniechania zawiadomienia strony przed wydaniem decyzji o możliwości zapoznania się z aktami i zgromadzonym materiałem dowodowym

- zaniechanie zgromadzenia pełnego i kompletnego materiału dowodowego szczególnie w kierunku przesłanek z art. 26 pkt 7 ustawy o Służbie Celnej tj. czy wraz z reorganizacją nastąpiło zmniejszenie liczby etatów w Izbie Celnej we W. (skarżąca jest pracownikiem tej Izby a nie jakiegokolwiek Urzędu Celnego, przy braku możliwości przeniesienia skarżącej na inne stanowisko lub do innego Urzędu Celnego

- zaniechanie zgromadzenia i wykazania dowodów, które uzasadniałyby podjęcie decyzji na podstawie art. 26 pkt 7 ustawy o Służbie Celnej tj. braku możliwości dalszego zatrudnienia skarżącej (art. 107 § 1 i 3 kpa w zw. z art. 81 ust. 1 ustawy o Służbie Celnej oraz powodów dla których faktycznie skarżąca nie znalazła się w obsadzie personalnej Izby Celnej we W., po dniu [...]r.

2) obrazę prawa materialnego w postaci art. 26 pkt 7 ustawy z dnia 24 lipca 1999r. o Służbie Celnej, polegającą na zwolnieniu skarżącej ze służby na podstawie powołanego artykułu, podczas, gdy okoliczności w nim wymienione, a stanowiące podstawę zwolnienia w rzeczywistości nie wystąpiły, a miejsce rzeczywistej pracy D. A. nie jest likwidowane.

Ponadto wniosła o dopuszczenie dowodów ze szczegółowo wymienionych pism na okoliczność iż skutkiem reorganizacji spowodowanej w szczególności Rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 7.07.2005 r. (Dz. U. Nr 135 poz. 1137) nie było zmniejszenie liczby etatów w dotychczasowym miejscu służby. Odwrotnie liczba etatów w dotychczasowym miejscu pracy, zwiększyła się o 29 a zakres obowiązków nie uległ zmianie, brak jest zastrzeżeń merytorycznych do pracy skarżącej – co dowodzi dyskryminacyjnego jej traktowania.

W związku z powyższym wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i decyzji ją poprzedzającej i zasądzenie kosztów postępowania.

W uzasadnieniu skarżąca podniosła naruszenie zasady dwuinstancyjności, albowiem Dyrektor Izby Celnej we W., dwukrotnie rozpatrywał sprawę wydając decyzję, brak analizy przesłanek z art. 26 pkt 7 ustawy o służbie celnej, niezbadanie przydatności skarżącej do wykonywanej pracy. Przyznała, iż rozporządzeniem Ministra Finansów z dnia 7 lipca 2005 r. został zlikwidowany Urząd Celny w Z. ale zarzuciła, że pozostały znajdujące się w nim Referaty i Sekcje Szczególnego Nadzoru Podatkowego, w których skarżąca pełniła służbę, co więcej piony te wzbogaciły się o 29 etatów w stosunku do poprzedniej liczby 71.

Skarżąca twierdziła też, że nie zbadano ewentualnej możliwości przeniesienia jej na inne stanowisko lub do innego Urzędu Celnego – choć art. 26 pkt 7 ustawy o Służbie Celnej uzależnia ewentualne zwolnienia od braku możliwości zatrudnienia w innym urzędzie a nie w Izbie Celnej.

Według skarżącej znamienne jest, że jako samotna matka znalazła się na liście 71 osób do przeniesienie do Urzędu Celnego w W. po likwidacji Urzędu Celnego w Z. a nie znalazła się na liście 91 osób zatrudnionych w pionie akcyzowym. Podniosła, że zaskarżona decyzja co do zasady nie udziela żadnej odpowiedzi na pytanie co zmieniło się w ocenie przełożonych skarżącej między dniem [...]r. a [...]r. gdy przy zwiększonej liczbie etatów mimo wcześniejszego wpisania na listę osób pozostawionych w służbie, doszło do zmiany w tym zakresie.

Zarzuciła, że zaskarżonej decyzji nie można oceniać nawet przez pryzmat dopuszczalnego uznania administracyjnego, bowiem wobec braku znajomości argumentów jaki doprowadziły do zwolnienia skarżącej ze służby przyjęła ona znamiona samowoli administracyjnej co jest oczywiście sprzeczne z działaniem na podstawie i w granicach prawa.

Podniosła, że likwidacji poddany został Urząd Celny w Z. którego kompetencje przejął Urząd Celny w W., a częściowo Urząd Celny w L., a skarżąca jest zatrudniona w Izbie Celnej we W., której nie likwiduje się. Dodała też, że przyucza inną osobę, która ma zająć jej stanowisko, nie zgadza się również iż wobec braku możliwości przeniesienia na inne stanowisko w Izbie Celnej we W. i braku zgody skarżącej na dalsze zatrudnienie w innej izbie, konieczne stało się jej zwolnienie. Wskazała, że wprawdzie nie wyraziła zgody na pełnienie służby w innej miejscowości, jednak brak zgody nie ma znaczenia albowiem sekcja, w której pełni służbę jak i stanowisko zostały zachowane. Przede wszystkim brak zgody nie jest przesłanką zwolnienia z art. 26 pk 7 ustawy o Służbie Celnej. Nie ma też znaczenia składana propozycja alokacyjna albowiem przed jej skutkami chroni ją art. 19 ustawy o Służbie Celnej.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Twierdził, że w świetle art. 1 ust. 8 i 9 ustawy i art. 81 § 1 i 2 ustawy o Służbie Celnej, nietrafny jest zarzut naruszenia zasady dwuinstancyjności. Z przepisów powyższych wynika bowiem, że Dyrektor Izby Celnej wdaje decyzje jako organ I i II instancji. Nie zgodził się również z twierdzeniem, że został naruszony art. 10 kpa. Skarżąca miała możliwość wypowiedzenia się co do zebranego materiału albowiem pismem z dnia [...]r. została poinformowana o braku możliwości zatrudnienia jej w Izbie Celnej we W., w związku z likwidacją Urzędu Celnego w Z. a także, że ewentualna odmowa podjęcia służby w innej miejscowości będzie skutkować zwolnieniem ze służby.

Nie jest również w ocenie organu trafny zarzut, że Referat Szczególnego Nadzoru Podatkowego, w którym skarżąca pełniła służbę nie był komórką organizacyjną Urzędu Celnego w Z. Zgodnie z ustawą o Służbie Celnej, statutem oraz zarządzeniem nr 8 Ministra Finansów z dnia 22.09.2004 r. w sprawie nadania statutu izbom celnym, urzędom celnym wspomniany referat był komórką organizacyjną Urzędu Celnego w Z., który z kolei wchodził w skład Izby Celnej we .Zgodnie z art. 1 ust. 7 ustawy o Służbie Celnej urzędem jest Izba Celna wraz z jednostkami organizacyjnymi.

Według organu niezasadne jest także twierdzenie skarżącej, że na skutek likwidacji Urzędu Celnego z dniem [...]r. dokonanej na mocy rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 7 lipca 2005 r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie utworzenia izb celnych i urzędów celnych oraz określenia ich siedzib (Dz. U. Nr 135 poz. 1137) nie nastąpiło zmniejszenie etatów w rozumieniu art. 26 pk 7 ustawy o Służbie Celnej. Urzędem w rozumieniu ustawy jest izba celna z podległymi jednostkami organizacyjnymi – zatem likwidacja Urzędu Celnego w Z. oznacza reorganizacje Izby Celnej we W. Likwidacja Urzędu Celnego w Z. zmniejszyła liczbę zatrudnionych funkcjonariuszy w Izbie Celnej we W. Funkcjonariusze wytypowani do procesu alokacji otrzymali decyzje Szefa Służby Celnej przenoszące do innych izb celnych. Natomiast funkcjonariusze likwidowanych komórek organizacyjnych i jednocześnie umieszczeni na liście stałej obsady zostali przeniesieni do komórek organizacyjnych Izby Celnej, Urzędu Celnego we W., W. i L. Istotnie zmiany organizacyjne spowodowały zwiększenie etatów w niektórych jednostkach organizacyjnych, jednakże nie zmienia to faktu zmniejszenia liczby etatów w Izbie Celnej.

Skarżąca nie znalazła się na liście osób Urzędu Celnego w Z. przewidzianych do obsady stałej Izby Celnej we W. Oznacza to, że wystąpiła również przesłanka braku możliwości przeniesienia skarżącej na inne stanowisko w strukturze Izby Celnej we W. Skarżącej zaproponowano przeniesienie do służby w innej miejscowości - na co nie wyraziła zgody. Nie doszło zatem do naruszenia przepisów dotyczących ochrony pracy kobiet, jak też samowoli administracyjnej, o której mówi skarżąca.

Doceniono również przygotowanie skarżącej, jej doświadczenie o czym świadczy propozycja alokacji.

Do udziału w sprawie w charakterze uczestnika postępowania po stronie skarżącej wstąpił Związek Zawodowy Pracowników Administracji Celnej we W.

Podniósł, że zgodnie z art. 19 ust. 2 ustawy z dnia 24 lipca 1999 r. o Służbie Celnej samotne matki wychowujące dzieci, są wyłączone z procesu alokacji. Takie postanowienie przyjęto również w porozumieniu zawartym pomiędzy Pełnomocnikiem Ministra Finansów do spraw alokacji kadr Służby Celnej a Federacją Związków Zawodowych Służby Celnej z dnia 30 września 2003 r. Dodatkowo na poziomie Izby Celnej Związki Zawodowe podpisały porozumienie z Dyrektorem Izby Celnej we W. w sprawie stosowanie niektórych kryteriów alokacyjnych wymienionych w protokole uzgodnień zawartych pomiędzy Pełnomocnikiem Ministra Finansów ds. alokacji, Kadr Służby Celnej, a Federacją Związków Zawodowych, który w pkt II precyzował kryterium sprawowania samotnie opieki nad dzieckiem do lat 14, a w pkt III określał konsekwencje podania nieprawdy w oświadczeniu dotyczącym wyłączenia z alokacji.

Celem tych porozumień była ochrona matek samotnie opiekujących się dziećmi do lat 14. Podał też, iż skreślenie skarżącej z listy osób pozostawionych po likwidowanym Urzędzie Celnym w Z. nastąpiło w związku z uznaniem, że skarżąca nie jest matką samotnie wychowującą dziecko do lat 14. Nie ma podstaw do takiego uznania.

Dlatego skreślenie skarżącej z listy osób przeznaczonych do pozostawienia po likwidowanym Urzędzie Celnym w Z. odbyło się z naruszeniem prawa i postanowieniami wymienionych wcześniej porozumień.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Granicę sądowo-administracyjnej kontroli decyzji administracyjnej wyznacza kryterium legalności rozumianej jako zgodność z powszechnie obowiązującym prawem, o czym stanowi art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153 poz. 1269 i tylko naruszenie prawa powstałe podczas wydawania zaskarżonego aktu uzasadnia jego uchylenie, czyli wyeliminowanie z obrotu prawnego (art. 145 § 1 ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270).

W ocenie sądu takie naruszenia prawa występują i w związku z tym skarżona decyzja nie może pozostać w obrocie prawnym. Jednakże nie wszystkie zarzuty skargi są trafne.

Podstawowym zarzutem procesowym skargi jest zarzut dotyczący wydania decyzji przez organ nieuprawniony. W ocenie skarżącej dwukrotne wydanie decyzji przez Dyrektora Izby Celnej we W., działającego jako I i II instancja narusza zasadę dwuinstancyjności postępowania administracyjnego.

Przy czym skarga nie wskazuje organu uprawnionego do wydania decyzji, ani też przepisów prawa, które zostały naruszone. W ocenie Sądu powołany wyżej zarzut jest nieuzasadniony.

Zgodnie z art. 16 pkt 7 ustawy z 24 lipca 1999 r. o Służbie Celnej (Dz. U. 2004 Nr 156 poz. 1641 ze zm.) do zadań Dyrektora Izby Celnej należy realizacja polityki kadrowej i szkoleniowej w podległych jednostkach organizacyjnych Służby Celnej.

Z powołanego przepisu wynika zatem, że Dyrektor Izby Celnej decyduje o zatrudnieniu w podległych sobie jednostkach Urzędu. Ustawa nie daje takich uprawnień Naczelnikowi urzędu celnego (art. 1c) ani też Ministrowi, który kształtuje politykę kadrową i szkoleniową w organach celnych (art. 1a pkt 4 ustawy o Służbie Celnej). Takie rozumienie uprawnień Dyrektora Izby Celnej potwierdza również art. 1 ust. 9 ustawy o Służbie Celnej stanowi on, że w sprawach związanych z pełnieniem służby oraz zatrudnianiem w jednostkach organizacyjnych służby celnej właściwym do podejmowania rozstrzygnięć jest kierownik urzędu, chyba że ustawa stanowi inaczej. Kierownikiem Urzędu w rozumieniu ustawy o Służbie Celnej jest dyrektor izby celnej (art. 1 ust. 8 ustawy o Służbie Celnej). Wreszcie na fakt, że dyrektor Izby Celnej działa, jako organ I i II instancji wskazuje art. 81 ust. 1 powołanej ustawy. Przepis ten mówi o tym, ze w wypadku wydania decyzji o zwolnieniu ze służby funkcjonariusza celnego, przeniesienia albo zlecenia mu wykonywania innych obowiązków służbowych, przeniesienia na niższe stanowisko bądź zawieszeniu w pełnieniu obowiązków służbowych funkcjonariusz celny może w terminie 14 dni, złożyć wniosek, o ponowne rozpatrzenie sprawy.

Podstawę materialno-prawną rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie stanowi art. 26 pk 7 cytowanej ustawy. Mówi on iż: funkcjonariusza celnego można zwolnić ze służby, w wypadku likwidacji urzędu lub jego reorganizacji związanej ze zmniejszeniem liczby etatów, jeżeli nie jest możliwe przeniesienie funkcjonariusza celnego na inne stanowisko lub do innego urzędu.

Obie decyzje I i II instancji jako podstawę zwolnienia ze służby wskazują powołany wyżej przepis. Zatem w ocenie organów zostały spełnione wszystkie przesłanki z wymienionego wyżej przepisu dające podstawę do zwolnienia skarżącej ze służby. Tymczasem zaskarżona decyzja, jak również decyzja I instancji powołuje się i wykazuje istnienie jednej przesłanki – reorganizację Izby Celnej. Powołuje się bowiem na rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 7 lipca 2005 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie utworzenia izb celnych i urzędów celnych oraz określenia ich siedzib (Dz. U. Nr 135 poz. 1137), mocą którego z dniem [...]r. uległ likwidacji Urząd Celny w Z. W dalszej części zawiera kategoryczne stwierdzenie, że nie jest możliwe przeniesienie skarżącej na inne stanowisko w Izbie Celnej we W. i w tym względzie odwołuje się do pisma Szefa Służby Celnej z dnia [...]r. w którym wskazał grupę funkcjonariuszy celnych z likwidowanych komórek, którzy podlegają zwolnieniu w trybie art. 26 pkt 7 ustawy o Służbie Celnej. Są to funkcjonariusze objęci ochroną przewidzianą w art. 19 i 43 ustawy o Służbie Celnej, taką osobą jest skarżąca. Skoro D. A. nie wyraziła zgody na przeniesienie zatem zgodnie z powołanym przepisem podlega zwolnieniu.

W zaskarżonej decyzji brak jest ustaleń faktycznych a także ich oceny, z której wynikają zawarte w decyzjach (uzasadnieniach decyzji) stwierdzenia.

Art. 107 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego ustawa z dnia 14 czerwca 1960r. (t.j. Dz. U. z 2000 r. Nr 98 poz. 1071 ze zm.) określa jakie elementy formalne powinna zawierać decyzja. Są to między innymi uzasadnienie faktyczne i prawne, podanie podstawy prawnej. Uzasadnienie faktyczne decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów na których się oparł, oraz przyczyn z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne – wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji z przytoczeniem przepisów prawa.

Jak wcześniej wskazano, podstawę materialno-prawną rozstrzygnięcia stanowi art. 26 pkt 7 ustawy z dnia 24 lipca 1999 r. o Służbie Celnej.

Wyznacza on treść decyzji. Podstawą do zwolnienia ze służby jest spełnienie przesłanek z art. 26. Zatem aby zgodnie z prawem zwolnić skarżącą ze służby należało w decyzjach wykazać, reorganizację Urzędu Celnego lub jego likwidację, związane z nią zmniejszenie zatrudnienia oraz niemożność przeniesienia funkcjonariusza na inne stanowisko lub do innego urzędu.

Wskazane w obu decyzjach rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 7 lipca 2005 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie utworzenia izb celnej i urzędów celnych oraz ich siedzib (Dz. U. Nr 135 poz. 1137) jest podstawą do uznania, że doszło do reorganizacji Izby Celnej we W. Mocą powołanego wyżej rozporządzenia zlikwidowano bowiem Urząd Celny w Z. Decyzja II instancji wskazuje również zarządzenie nr 15 Ministra Finansów zmieniające zarządzenie w sprawie nadania statutów izbom celnym i urzędom celnym (Dz. Urz. M.F. Nr 9 poz. 79). Zarządzeniem tym zlikwidowano Oddział Celny w J. Niesporne w sprawie jest, że Urząd Celny w Z. oraz Oddział Celny w J. są jednostkami organizacyjnymi - wchodzącymi w skład Izby Celnej we W.

Zgodnie z art. 1 ust. 7 ustawy o Służbie Celnej urzędem w rozumieniu rozdziałów 2-13 ustawy jest izba celna wraz podległymi jednostkami organizacyjnymi. Zatem użyte w art. 26 ustawy o Służbie Celnej określenie urząd należy rozumieć jako Izbę Celną w tym przypadku we W. i podległe jej jednostki organizacyjne między innymi Urząd Celny w Z. i Oddział w J.

Mając na uwadze powołaną wcześniej treść art. 1 ust. 7 ustawy o Służbie Celnej należy uznać za nieuprawnione wszelkie interpretacje i rozważania skargi sprowadzające się do tezy, że nie doszło do reorganizacji Urzędu a tym samym nie było podstaw do zwolnienia skarżącej ze służby.

Natomiast w ocenie Sądu brak jest w decyzji ustaleń i rozważań w przedmiocie, czy w związku z tą reorganizacją miało miejsce zmniejszenie zatrudnienia. Jest to następna przesłanka wymieniona w art. 26 ustawy o Służbie Celnej.

Skarżąca twierdzi, że jednostka organizacyjna, w której była zatrudniona, zwiększyła się etatowo – co zatem idzie nie doszło do zmniejszenia zatrudnienia. Takiej oceny skarżąca dokonuje w ramach jednostki organizacyjnej – Urzędu Celnego w Z. Tymczasem mając na uwadze art. 1 ust. 7 ustawy o Służbie Celnej takiej oceny należało dokonać w oparciu o dane dotyczące zatrudnienia w całej Izbie Celnej we W.

Próba takiej oceny i wskazania, że w ramach Izby Celnej we W. na skutek reorganizacji doszło do zmniejszenia zatrudnienia. Organ II instancji podjął dopiero w odpowiedzi na skargę. Te czynności jednak nie konwalidują braków decyzji.

Brak jest również w decyzji ustaleń faktycznych dotyczących przesłanki możliwości przeniesienia funkcjonariusza celnego na inne stanowisko. W obu decyzjach organy zawarły jedynie stwierdzenie, że na skutek reorganizacji w Izbie Celnej we W. nie było możliwe przeniesienie skarżącej na inne stanowisko w Izbie Celnej we W.

To stanowisko Izby Sąd nie może poddać kontroli, brak jest bowiem jakichkolwiek w tym względzie ustaleń faktycznych i poczynionych na ich tle rozważań.

Skarżąca twierdzi, że jej stanowisko pozostało i w chwili składania skargi szkoliła swoją następczynię. O ile faktycznie taka sytuacja ma miejsce organ winien wyjaśnić taką decyzje.

Ustawa o Służbie Celnej w art. 26 ust. 7 stanowi, że można zwolnić funkcjonariusza celnego jeżeli nie jest możliwe przeniesienia go na inne stanowisko lub do innego urzędu. Niewątpliwie organy wykazały, że jest możliwe przeniesienie skarżącej do innego urzędu – czyli mając na uwadze treść art. 1 ust. 7 powołanej ustawy do innej izby celnej. Propozycji takiej skarżąca nie przyjęła argumentując, że samodzielnie opiekuje się dzieckiem dla lat 14.

W świetle art. 19 ustawy o Służbie Celnej w takiej sytuacji bez zgody zainteresowanej nie można jej przenieść do pełnienia służby w innej miejscowości. Dodać też należy iż organy nie miały wątpliwości, że skarżąca samodzielnie opiekuje się dzieckiem do lat 14, wynika to wprost ze zaskarżonej decyzji jak i decyzji organu I instancji.

W tych okolicznościach szersze rozważenia, wobec stanowiska Związku

Zawodowego Pracowników Administracji Celnej, że skarżąca jest samotną matką są bezprzedmiotowe – zresztą również niemożliwe, albowiem akta administracyjne dołączone do skargi nie zawierają w tym względzie materiału dowodowego.

Wracając do rozważań dotyczących interpretacji okoliczności wymienionych w art. 26 pkt 7 ustawy o Służbie Celnej należy stwierdzić, że zgodnie z powyższym przepisem można zwolnić funkcjonariusza ze służby o ile mają miejsce wszystkie przesłanki powołane w tym przepisie – jeśli idzie o ostatnią z nich, brak możliwości zatrudnienia na innym stanowisku w izbie celnej, w której jest zatrudniony lub w innej izbie celnej – to wykładnia gramatyczna według Sądu daje podstawę do uznania, że obowiązkiem organów jest ustalenie czy nie ma możliwości zatrudnienia na innym stanowisku jak też w innym urzędzie.

Takie rozumienie powyższego przepisu mimo użytego w przepisie spójnika "lub" wynika również z decyzji. Powołano się bowiem na brak możliwości zatrudnienia na innym stanowisku jak również odmowę wykonywania służby w innej miejscowości. Natomiast nie można zgodzić się ze stanowiskiem skarżącej i uczestnikiem postępowania - Związku Zawodowego Pracowników Administracji Celnej, że skoro ustawodawca w art. 19 ustawy o Służbie Celnej bez zgody funkcjonariusza nie pozwala przenieść go w sytuacjach wskazanych w tym przepisie oraz w art. 43 ustawy o Służbie Celnej do innej miejscowości, to tym samym zabrania zwolnienia go z pracy.

Brzmienie art. 19 i 26 ustawy nie pozwala na taką interpretację, w ocenie Sądu nie znajduje również uzasadnienie wnioskowanie z mniejszego na większe. Ponadto należy przyjąć racjonalność w działaniu ustawodawcy i uznać, że skoro nie ma przepisu zakazującego zwolnienie z pracy osób samotnie wychowujących dzieci do lat 14 to znaczy, że ochrona prawna takich osób kończy się w momencie odmowy przyjęcia propozycji pracy w innej miejscowości.

Zgodzić się zaś należy z zarzutem skargi, iż organy przy wydawaniu decyzji naruszyły art. 10 kodeksu postępowania administracyjnego – ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. (t.j. Dz. U. z 2000 Nr 98 poz. 1071 ze zm.). Przepis ten zapewnienia stronom czynny udział w każdym stadium postępowania, a przed wydaniem decyzji możliwość wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań. W sprawie nie wystąpiły przyczyny określone w ust. 2 powołanego wyżej art. 10, które uzasadniałyby odstąpienie od powyższej zasady a organ nie wykonał obowiązku wynikającego z omówionego przepisu. Nawet przed wydaniem decyzji nie wydano postanowienia o możliwości wypowiedzenia się do zebranego w sprawie materiału. Mając powyższe na uwadze na podstawie art. 145 § 1 a) i c) i art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.) należało orzec jak wyżej.